Cemal Süreya Kimdir? - Meşhur
Meşhur.co Yazarı 0	13 Ocak 2019 2:19 pm
Cemal Süreya, 1965'te Papirüs'ü Ülke Tamer ve Tomris Uyar ile ikinci defa çıkardığında, o zaman hayat arkadaşı olan Tomris Hanım'ın da telkiniyle memuriyetten istifa etti. Aynı yıl ikinci şiir kitabı Göçebe'yi yayınladı. Göçebe, 1966'ta TDK Şiir Ödülü'nü aldı.
Cemal Süreya’nın hem edebi hem özel hayatı, her daim merak edilen muammalarla dolu. Örneğin doğum tarihi belli değil, neden beş kadınla evlendiği pek bilinmiyor. Bu büyük şairin hayatının sırlarını yazımızda bulacaksınız.
Ortaokulun ilk senesinde Dostoyevski ile tanıştı. Karamazov Kardeşler romanından öyle etkilendi ki, içindeki huzursuzluğu yazarak dışa vurmaya o zaman karar verdi: “Aslında ikinci bir doğum tarihim vardır benim, edebiyatla ilgili olarak. 1943’te Dostoyevski’yi okudum ve bende hiç huzur kalmadı. Bugün onu eskisi kadar seviyor muyum? Çok şey aldı onun yerini ama yine de beni edebiyata, şiire iten şeylerde tuhaf bir şekilde en çok bir romancının, Dostoyevski’nin etkisi vardır.”
İyi bir okur olduğu kadar, başarılı bir yazar ve şair olacağı, okuldaki duvar gazetesinde karaladığı, güzel kızlara yazdığı aşk mektuplarında kendini belli etti. Günlük hayatta içine kapanıktı ama yazdıklarındaki yaşam coşkusu ve nevi şahsına münhasır alaycılık, ilk dönem ürünlerinden itibaren Cemal Süreya’nın alâmetifarikası oldu.
Ortaokuldan sonra İstanbul’da Haydarpaşa Lisesi’ne kaydoldu: “Lisede aruz ile eski tarz yazardım. Bizim kuşağın içinde biraz geç çıktım ortaya, uzun süre yazdıklarımı yayınlamadım. Bir çeşit utangaçlık, çekingenlik, kendine güvenemeyiş ya da kusursuzu aramak diyebiliriz… Biraz geç yayınladım. 1953’te sanırım, Mülkiye Dergisi’nde bir şiir yayınladım. Ondan sonra da sürekli yayınlamaya başladım. Ben yeni edebiyatla, yeni şiirle de geç tanıştım.”
Garip Akımı, 1940’lı yılların başında bir manifestoyla ortaya çıkmış, şiirde sadeleşmenin, yeni bir ses ve yaşayan bir Türkçe ile yazmanın önünü açmıştı. Peki, Cemal Süreya bu konuda neler düşünüyordu?
“Orhan Veli şiire elma yemesini öğretti. Bizler Garip şiirine bir tepki olarak çıktık. Ama şimdi düşünüyorum da Garip şiiriyle, özellikle de daha sonra başka yeni şairlerin katılımıyla meydana gelen Türk yenilikçileriyle oluşan şiirde, biz nasıl var olmuşuz, ne kadar etkilenmişiz ondan, çok beslenmişiz! Bazı arkadaşlarım öldü: Edip (Cansever), Turgut (Uyar). Bazıları da yaşıyor. Ben kendi payıma konuşayım: Çok beslendim, hatta Türkçeyi onlardan öğrendim diyebilirim.”
Baylan Pastanesi o dönemin İstanbul’unun sanatçılar için en gözde mekanıydı. Cemal Süreya burada Ankara’da başlayan dostluklarını perçinleyip yeni insanlarla tanıştı. Onlara ‘İkinci Yeni şairleri’ deniyordu: Ece Ayhan, İlhan Berk, Ülkü Tamer, Edip Cansever, Turgut Uyar, Sezai Karakoç ve Cemal Süreya… Bu genç şairlerin ardı ardına ürünler verdiği bir dönemde Cemal Süreyya, İkinci Yeni’nin sembolü olacak bir kitapla okurların karşısına çıktı: Üvercinka
Şiir kadar vazgeçilmez bir diğer tutkusu da dergicilikti. İlk kez 1960’da askerliği sırasında çıkardığı Papirus’u, imkânsızlıklarla boğuşarak üç ayrı zamanda yayınladı. Her seferinde koşullara yenik düşüp dergiyi kapatmak zorunda kaldığında, bu durumu kendi alaycı üslubunda değerlendirdi:
Türk edebiyat tarihinde kendine çok önemli bir yer edinen Papirüs dergisi, araştırma dosyaları ve sayfalarında yer verdiği sayısız genç yazar ile yeni bir edebiyatçı kuşağın yetişmesine imkân sağladı.
Cemal Süreya maliye çevrelerinde işinde hassas, suiistimallere karşı dikkatli ve adaletli bir bürokrat olarak tanındı.
Muzaffer Buyrukçu, Cevat Çapan, Melisa Gürpınar, Turgut Uyar ve Edip Cansever, onun arkadaş çevresinden ilk akla gelen isimlerdi. Uyar ve Cansever’in erken yaşta ölmeleri, Cemal Süreya‘daki yalnızlık hissini ve ölüm korkusunu güçlendirdi.
Portre 77 Şahsiyetler 20 Cemal Süreya 1 Eskişehir 2 Şair 2 Türkiye 18 Yazar 7