Mutluluğun Bilimi - Nilgün Köstem
Bu TED konuşmasını paylaşmak istedim çünkü, konuşmacı Psikolog Shawn Achor, bizi şekillendiren şeylerin gerçeklerden ziyade, bu gerçeklere ve dünyaya bakış açımız olduğunu çok akıcı ve esprili bir yolla anlatıyor.
Psikolog Shawn Achor, Harvard Üniversitesi’nde senelerdir “olumlu psikoloji” hakkında dersler veriyor. Bu konuşmasında da “olumlu psikoloji”nin; insanların mutluluğu, hayatlarının anlamlılığı, başarı oranlarını nasıl arttırdığından bahsediyor.
Her gün takip ettiğimiz ya da maruz kaldığımız haberlerin, toplumdaki genel bilgi sisteminin; olumludan ziyade hep olumsuz olaylardan bahsettiğini, çoğunlukla cinayet, yozlaşma, doğal afetlerin anlatıldığını, bunun karşısında da beynimizin dünyada olumsuz olayların olumlulara oranla daha yüksek olduğuna dair bir düşünce geliştirdiğini anlatıyor. Burası önemli çünkü; biliyoruz ki çoğunlukla bizi gerçekler şekillendirmiyor ama, beynimizin dünyaya nasıl bir lensle baktığı bizim gerçekliğimizi şekillendiriyor. Achor’a göre, bu lensi (dünyayı içinden gördüğümüz) değiştirebilirsek, sadece mutluluğumuzu değil, aynı zamanda eğitim ve iş alanlarındaki başarımızı da değiştirebiliriz.
Mutluluğun bilimini anlayabilmemizin önemli olduğunu vurgularken; dış dünyamızın (başımıza gelen olaylar, yaptığımız seçimlerin sonuçları, ilişkilerimiz..) uzun vadedeki mutluluğumuz üzerinde sadece 10%’luk bir etkiye sahip olduğunu, uzun süreli mutluluğumuzun 90%’nın beynimizin dünyayı nasıl algıladığına bağlı olduğunu anlatıyor. Ve ekliyor; eğer mutlu ve başarılı olma formülümüzü değiştirirsek, gerçekliği etkileyebilme yolumuzu da değiştirebiliriz.
Birçok kurum ve okulun, ve içinde yaşadığımız toplumun “başarılı olursam, mutlu olurum” formülünü benimsediğini; ancak bunun aslında mutluluk için doğru bir yol olmadığını, çünkü ulaştığımız her başarıda, bir sonraki başarı noktasına ulaşmanın mutluluk için gerekli olduğunu düşünmeye başlayacağımızı anlatıyor. Böylece hiçbir zaman mutluluğa ulaşamıyoruz.
Bunun yerine; bir kişinin mevcut andaki olumluluk derecesini arttırabilirsek; o kişinin beyninin “mutluluk avantajı” kazandığını söylüyor. Mutluluk avantajı; beynimizin olumluyken; olumsuz, stresli ya da nötr hallerine göre çok daha iyi performans göstermesi demek. Zekamız, yaratıcılığımız, enerji seviyemiz yükseliyor. Beynimiz olumluyken, olumsuz, nötr ya da stresli olduğu haline göre 31% daha üretken oluyor. Doktorlar, doğru tanı koymada 19% oranında daha hızlı ve hatasız oluyorlar.
Yani formülü tersine çevirebiliriz. Mutlu olmak için başarılı olmayı beklemek yerine; mevcut anda olumlu hale gelmek için bir yol bulabilirsek; daha hızlı, daha çok ve daha akıllı çalışabileceğimiz için, beynimiz de daha başarılı bir şekilde işleyebilecektir. Beynimizin aslında gerçek kapasitesinin ne olduğunu görebilmek için, bu formülü tersine çevirebilmeliyiz. Çünkü biz olumluyken sistemimize salınan “dopamin”nin aslında iki fonksiyonu var; bizi sadece mutlu etmez, aynı zamanda beynimizdeki tüm öğrenme merkezlerini aktive eder ve böylece dünyaya çok daha farklı bir şekilde uyum sağlamamıza yardımcı olur.
Achor; son olarak; beynimizi, daha olumlu hale gelmesi yönünde eğitebileceğimiz bazı yollar olduğundan ve danışmanlık verdikleri kişilere art arda 21 gün boyunca yapmalarını istedikleri egzersizlerden bahsediyor. Günde ayrılacak bir-iki dakikayla, 21 gün boyunca yapılan egzersizlerin; beynimizin çok daha iyimser ve başarılı bir şekilde çalışmasını sağladığını anlatıyor.
Kişilerden ara vermeden, art arda 21 gün boyunca yapmalarını istedikleri egzersizler;
Her gün minnettar oldukları / şükran duydukları 3 farklı şeyi yazmaları (her gün 3 yeni ve farklı şey): Bunun sonunda, beyinleri, dünyayı olumsuz değil öncelikle olumlu şeyler için taramaya dair bir örüntü geliştirmeye başlıyor.
Son 24 saat içinde deneyimledikleri bir olumlu olay hakkında günlük tutmaları: Bu da beynin kendini rahatlatmasına, sıkıntılarını hafifletmesine yardımcı oluyor.
Her gün, çevrelerinde onları destekleyen kişilerden birine, onun hakkında olumlu yorumlar içeren ya da teşekkür eden bir e-posta yollamaları
Achor son söz olarak, bu egzersizleri yaparak ve tıpkı vücudumuzu eğittiğimiz gibi beynimizi de eğiterek, mutluluk ve başarıyla ilgili formülü tersine çevirebileceğimizi, ve böylece mutluluk dalgaları yaratabileceğimizi söylüyor.
Davranışlarımızı değiştirerek ruh halimizi de değiştirebileceğimize, hem terapilerimde ve hem yazılarımda çokça kez değiniyorum. Terapilerimde, davranışsal modifikasyona yönelik egzersizlerle, danışanların daha olumlu davranış ve düşünce örüntüleri geliştirmelerine yardımcı olmaya çalışıyorum. Bu nedenle bu konuşma ve bahsedilen egzersizleri hem çok tanıdık hem de çok faydalı buldum.
Hayata, dünyaya ve kendine daha olumlu şekilde bakabilmek, mutluluk seviyesini arttırmak isteyen kişilerin, 21 gün boyunca bu egzersizlere 1-2 dakika ayırması, hem değişik hem de oldukça katkı sağlayan bir deneyim olabilir. Siz ne dersiniz?
NOT: Videonun, Türkçe altyazı seçeneği mevcut.
Koruyucu Ruh Sağlığı Semineri
Hürriyet – Aşırı Kaygı YGS Kabusunuz Olmasın
Sözcü – Aşırı kaygı YGS başarınızı yenmesin!
Yeni Asır – Aşırı Kaygı YGS Kabusunuz Olmasın
Yenigün – Travmatik Travma