61. Aşağıdakilerden hangisi, apoptotik hücrelerin yüzeylerinde bulunması ile makrofajlar tarafından tanınıp fagositozu sağlar?
A) Bcl-2 ailesi
E) Fas ligand
Apoptoz, nekrozdan farklı olarak, inflamatuar yanıt oluşturmaz. Apoptotik cisimcikler ortamfa bulunan makrofajlar tarafından fagosite edilerek temizlenir.
Fagositik tanınma: Apoptotik hücre membranlarında fosfotidilserin ve trombospondin ekspresyonu, opsonizasyona yani makrofajların apoptotik cisimcikleri tanımasına yol açar ve bu durum fagositoz ile sonuçlanır.
Sitenin tablolar bölümünden: Nekroz ve Apoptozun Bulguları
Piknoz, karyoreksis, karyoliz
Sağlam, yapısı değişmiş
Enzimatik sindirim, sızma
Her zaman patolojik
Çoğu kez fizyolojik, bazen patolojik (öz. DNA hasarı)
62. Endojen ve ekzojen uyaranlara karşı hücrenin canlılığını koruyarak olgun bir hücre tipinin bir başka olgun hücre tipine dönüşümü ile kendini gösteren adaptif patolojik değişim aşağıdakilerden hangisidir?
63. Aşağıdaki mediyatörlerden hangisi lökosit aktivasyonuna ve kemotaksisi artırıcı etkiye sahiptir?
A) Nitrik Oksit
Bu soruda ilk bakışta göze çarpan C5a. Tahminime göre pek çok kişi doğru olarak gösterilen yanıtı işaretlemiştir. Aslında bir doğru cevap daha var: PAF. Bu mediatörde lökositlerin endotel hücrelerine adhezyonunu uyararak lökosit aktivasyonu ve kemotaksise yol açıyor. Bu sorunun yanlış olmasının sebebi tek bir tabloyu baz alarak hazırlanmış olması: Etkilerine göre mediatörler tablosu. Aşağıda verdiğim ilk tablo bu ve mediatörlerin ön planda olan etkilerini gösteriyor. Halbuki ikinci tablo (Akut İnflamasyonda Mediatörler (Özet)) daha detaylı ve mediatörlerin tüm etkilerini içeriyor. Böylece temelini bilmeden yalnızca tek bir tabloya bakarak soru hazırlandığında, bu tür sonuçlar oluşuyor. Bu tür sorularda, yani iki doğru cevap olduğunu fark ettiğinizde, ön planda olanı işaretlemek gerekir. Aslında sorunun iptal edilmesi gerekir ama bu olmasa bile sanıyorum PAF işaretleyen fazla kişi olmamıştır. Bu nedenle çok sorun yarattığını sanmıyorum ama yine de sınav sırasında, özelikle PAF’ın etkilerini bilecek kadar çok çalışmış olanlar için, kafa karıştırıcı ve vakit alıcı bir problem olmuştur.
Bu arada Histamin’ de bazı hücreler üzerinde kemotaktik etkiye sahip ama lökositi değil endotel hücrelerini aktive (endotel aktivatörü) ederek buna yol açıyor (2009 Robbins, sayfa 49).
Sitenin tablolar bölümünden: Etkilerine göre mediatörler
Prostoglandinler, Nitrik oksid, Histamin
Vazoaktif aminler, C3a ve C5a, Bradikinin, LTC4, D4, E4, PAF, P maddesi
Kemotaksis, lökosit aktivasyonu
C5a, LTB4, Kemokinler, IL-1, TNF, Bakteri ürünleri
Il-1, IL-6, TNF, Prostoglandinler
Lizozomal enzimler, Oksijen metabolitleri, NO
Sitenin tablolar bölümünden : Akut İnflamasyonda Mediatörler (Özet)
64. On iki yaşında bir kız çocuğunun deniz ürünlerinin tüketimini takiben vücudunda kaşıntılı eritemli deri lezyonları gelişiyor
Bu tablonun gelişmesine katkıda bulunabilen inmünolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
A) Gecikmiş tip hipersensitivite
E) IgA eksikliği
Sitenin tabloar bölümünden: AŞIRI DUYARLILIK REAKSİYONLARI
Tip I hipersensitivite: Erken dönem 5-30 dakikada gelişip 60 dakikada biter. Geç dönem 2-24 saat sonra başlayıp birkaç gün sürer. Geç dönem olguların %50 kadarında görülür. Eozinofil, bazofil, nötrofil, monosit infiltrasyonu ve mukozal epitel hücrelerinde zedelenme vardır. Antijen ilk kez alındığında CD4+T hücrelerini uyarır ve sitokin (IL-4,IL-5) salınarak B hücrelerini uyarır. Plazma hücreleri oluşarak Ig E üretilir. Mast hücresi ve bazofil yüzeyinde Fc reseptörüne tutunur. İkinci kez antijen alındığında bu hücrelerdeki ab ile birleşip degranulasyona yol açar. Bazofillerde bu bölgeye göç eder. Erken dönemde önceden oluşmuş primer mediatörler; geç dönemde ise yeni sentezlenen sekonder mediatörler salgılanır.
Primer mediatörler : Histamin, nötrofil-eozinofil kemotaktik faktörler, heparin ve nötral proteazlar (triptaz)
Sekonder mediatörler : Lipid yapısında olanlar ve sitokinler. Fosfolipaz A2 membran fosfolipidlerine etki ile araşidonik asit oluşturur.
· LTC4, LTD4 : en güçlü vazoaktif ve spazmonejik ajanlar.
· LTB4 : kemotaktik (nötrofil, eozinofil ve monositler için).
· PGD2 : mast hücrelerinde en fazla oluşan araşidonik asit metaboliti. Bronkospazm ve mukus sekresyonunda artış yapar.
· PAF : trombosit agregasyonu, histamin salınımı, bronkospazm, nötrofil ve eozinofil kemotaksisi, degranulasyonu yapar.
TNF a , IL-1, IL-3, IL-4, IL-5, IL-6 mast hücrelerinde üretilen sitokinlerdir
Cilt veya mukozalarda lokal reaksiyon gelişebilir. Ürtiker , cilt - gıda allerjileri, saman nezlesi, bazı astım formları lokalize anaflaksiye örnektir. Parenteral uygulamalarda sistemik anaflaksi gelişir. Ana hedef akciğerdir. Pulmoner vasküler ve bronkospazm; mukus sekresyonu artışı ile obstrüksiyon ön plandadır. Larinks ödemi, GİS de kasılmalar oluşabilir. Ani şok ve ölüm görülebilir.
65. Aşağıdaki hastalıkların hangisinde, merkezinde nötrofiller ve granüler materyalin bulunduğu granülomatöz iltihap görülür?
E) Kedi tırmığı hastalığı
Kedi tırmığı hastalığı nekrotizan granülomatöz bir hastalıktır. Tüberkülozun nekrozundan farklı olarak, granülomların merkezindeki nekroz odağı içerisinde nötrofiller ve nükleer kırıntılar içeren granüler debris görülür.
Sitenin tablolar bölümünden:Granülomatöz Hastalıklar
66. Aşağıdaki durumların hangisinde ödem oluşma mekanizması diğerlerinden farklıdır?
Sonunda ödemle ilgili yanlış olmayan bir soru sorulabildi.
Sitenin tablolar bölümünden:
67. Aşağıdakilerin hangisinde metastatik kalsifikasyon gelişebilir?
E) Hasarlı kalp kapakçıkları
Distrofik kalsifikasyon : Nekrotik odaklar, aterom plakları, zedelenmiş kalp kapacıklarına kalsiyum çökmesidir. Kalsiyum metabolizması ve serum düzeyi normaldir. Papiller tiroid karsinomu, overin seröz papiller karsinomu ve menenjiomda görülen psammom cisimcikleride distrofik lameller kalsifikasyondur. Tüberkülozun nekroz odağında da distrofik kalsifikasyon görülebilir.
Metastatik kalsifikasyon : Kalsiyum metabolizmasında değişiklik ve serum düzeyinde artış vardır.Hiperparatiroidizm, multiple myelom, lösemi, kemiğe metastaz gibi kemik yıkımı artışı, vitamin D intoksikasyonu, süt-alkali sendromu, sarkoidoz, paraneoplastik sendromlar (ör: akciğerin skuamöz hücreli karsinomu) gibi hiperkalsemik durumlarda görülebilir.Tüm vücutta oluşabilirsede en sık kan damarları, böbrek, akciğer ve mide mukozasının intersisyel bölgelerinde birikir. Çoğu kez klinik bulgu oluşturmaz. Ağır durumlarda akciğerde solunum bozuklukları ve böbreklerde nefrokalsinozise bağlı hasar oluşturur
68. Aşagıdakilerden hangisinin gelişiminde viral etki söz konusu değildir?
A) Gastrik MALToma
Gastrik MALT lenfoma virüs değil, bakteri etkisi (H. Pylori) ile ilişkilidir.
Sitedeki neoplazi notundan: Enfeksiyöz Karsinojenler
• HPV: Tip serviks ve anogenital skuamöz hücreli karsinom, bazen ağızŞ16,18,31,33,35,51 skuamözŞ kondilom, Tip 1,2,4,7 Şve larinks karsinomu, Tip 6,11 (düşük risk) papillom (siğil). Maliğn tipleri direkt etkilidir. E6 proteini p53’e; E7 proteini Rb genine bağlanır ve inisiatör etki yapar. Sigara, mikrobial enfeksiyonlar, beslenme bozuklukları ve hormonal değişiklikler kofaaktör olarak rol oynar. İmmün yanıt da önemlidir.
69. Aşağıdaki vaskülitlerin hangisinde morfolojik olarak farklı evredeki lezyonların aynı anda, hatta aynı damarda bulunması karakteristiktir?
Poliarteritis nodozaya bu ismin verilmesinin nedeni polimorfik görünümüdür. Aynı damarın farklı bölgelerinden alınan örneklerde bir odakta akut nekrotizan vaskülit görülürken diğer alanlarda subakut vaskülit ve hatta fibrozis ile karakterli kronik vaskülit izlenebilir.
A) Ehlers Danlos sendromu
C) a-antitripsin eksikliği
D) Von Hippel –Lindau hastalığı
Sitedeki konularına göre TUS soruları/çocukluk çağı ve genetik hastalıklar, soru 9’un açıklamalı yanıtı: Marfan Sendromu, kromozom 15p21.1 de yerleşen fibrilin geni mutasyonu ile oluşur. % 70-85 familyal olup OD geçişlidir. Fibrilin bağ dokusunda mikrofibriler ağ oluşturan bir glikoproteindir. Bu yapı en çok aorta, ligamanlar ve lensi destekleyen silier zonulde belirgindir.
71. Aşağıdakilerden hangisi bakteriyel lobar pnömoni gelişiminin mikroskopik evrelerinden biri değildir?
Organizasyon, lobar pnömonin gelişim aşaması değil komplikasyonu olarak gelişebilir.
72. Reaktif germinal merkezler çerçevesindeki küçük lenfoid hücrelerin proliferasyonu ve t(11:14) translokasyonu ile karakterize matür B hücreli lenfoma aşağıdakilerden hangisidir?
A) Küçük lenfositik lenfoma
E) Mantle hücreli lenfoma
Sitedeki lenfoma notundan: Mantle Hücreli Lenfoma
Sitedeki tablo ve neoplazi notundan: Onkogen translokasyonu
73. Altmış yaşında diyabeti ve deride yaygın pigmentasyonu olan bir erkek hastada hepatomegali nedeniyle yapılan karaciğer biyopsisinde siroz ve hepatosit siloplazmalarında yoğun demir birikimi saptanmıştır
C) a -antitripsin eksikliği
E) Biliyer Siroz
Genetik hemokromatozis otozomal resesif geçiş gösteren herediter hastalıktır. 6. kromozomun kısa koluda yerleşen gen defekti vardır. Edinsel olgularda ise aşırı demir yüklemesi, inefektif eritropoez yaka kronik karaciğer hastalıkları neden olabilir (sekonder hemokromatozis). Bulgular depo demiri 20 gramı aştıktan sonra ortaya çıkar (Normalde 2-6 gramdır). Klinik bulgular 4.-6. on yılda belirginleşir. Kadınlar menstruasyonla demir kaybettikleri için erkeklerde daha sık görülür (5-7/1).
1. Hemosiderin birikimi(Karaciğer, pankreas, myokard, hipofiz, adrenal, tiroid, paratiroid, eklem ve ciltte)
2. Mikronodüler siroz
3. Pankreatik fibrozis görülür.
Karaciğerde birikim altın sarısı granüller olarak, periportal hepatositlerden başlayıp zamanla lobule, safra duktus epiteli ve Kupffer hücrelerine yayılır. Prusya mavisi ile mavi renkte boyanır. Demir direkt bir hepatotoksindir, inflamasyon görülmez. Karaciğer biraz büyümüş, çikolata rengindedir. Fibrozis gelişir ve mikronodüler siroz oluşur.
Fikse edilmemiş karaciğerde erişkinlerde demir 1000 m/gm’dır. Genetik hemokromatozisli erişkinlerde 10. 000m/gm, sirozda ise 22. 000 m/mg civarındadır. Kesin tanı karaciğerde gram başına biriken demir miktarı ölçülerek biyokimyasal olarak konur.
Pankreas pigmentli ve fibrotiktir. Parankim atrofisi, asiner hücreler, ada hücreleri ve stromada hemosiderin birikimi vardır. Cilt pigmentasyonu kısmen dermal makrofaj ve fibroblastlarda demir birikimine; daha çok da epidermal melanin üretiminde artışa bağlıdır. Her iki bölgede birikim bronz diabet tablosuna yol açar. Eklem tutulumunda sinovit ve kalsiyum pirofosfat birikimi pseudogut oluşturur. Hipofizde demir birikimi sonucunda testisler küçük ve atrofik olabilir. Kalpte büyüme ve myokardda kahverenkte görünüm belirgindir.
Demirin dokuları zedelemesi 3 mekanizma ile oluşur.
1. Demirin katalizlediği serbest radikal reaksiyonları ile lipid peroksidasyonu
2. Kollajen oluşumunun uyarılması
3. Hücre DNA’ sı ile direkt ilişki sonucunda hepatosellüler karsinom gelişimi veya letal zedelenme
Etkiler canlı hücrelerde geri dönüşümlü olup tedavi ile fonksiyon düzeltilebilir. Sekonder hemokromatozisin en sık nedeni inefektif eritropoez sonucu oluşan anemilerdir. Hem transfüzyonlar hem de demir emilimi artmıştır. Afrika yerlilerinde demir kaplarda fermente edilen alkolik içeceklerle genetik hemokromatozise benzer bulguların oluşması Bantu siderozis olarak isimlendirilir.
Hemokromatozisde ölüm nedeni kalp yetmezliği, siroz veya uzun dönem sonrasında gelişen hepatosellüler karsinom olabilir. Hemokromatozisde karsinom riski normale göre 200 kat yüksektir. Tedavi riski azaltmaz.
74. Viral immünizasyonu takiben gelişebilen demiyelinizan hastalık aşağıdakilerden hangisidir
A) Akut dissemine ensefalomyelit
B) Progresif multifokal lökoensefalopati
D) Marchiafava Bignami hastalığı
Akut dissemine ensefalomyelit viral enfeksiyon yada viral immünizasyonu izleyerek oluşabilen diffüz, monofazik demyelinizan hastalıktır. Klinik gidiş hızlı olup hastaların %20si kaybedilir. (2009 Robbins’, sayfa 1312)
75. Tip II membranoproliferatif glomerülonefrit tanısı alan nefrotik sendromlu bir hastanın böbrek biyopsisinde tanı koydurucu elektron-yoğun birikimler glomerülün neresinde lokalize olur?
E) Bowman kapsülü
Sitedeki böbrek hastalıkları notundan: Tip II MPGN de lamina densa tabakası düzensiz, kurdela gibi, elektron yoğun bir yapıya dönüşür ve yoğun birikim hastalığı da denir. C3 birikimi mezenjiumda halka tarzında agregat yapar IgG ve erken kompleman bileşikleri genellikle yoktur. Kompleman alternatif yoldan aktive olur. Hasta serumlarında C3NeF (nefritik faktör) bulunur ve alternatif yol C3 konvertazı bağlar. Konvertaz stabilize olur ve C3 degradasyonu ile hipokomplemanemi yapar. C3NeF otoantikordur ve diğer otoimmun hastalıklarda olduğu gibi genetik yatkınlık sözkonusudur.Büyük çocuk yada genç erişkinlerde klinik bulgu verir. Bazen hızla ilerleyen GN’e dönüşebilir. Prognoz kötüdür (10 yıl içinde%50 KBY)Tip II MPGN prognozu daha kötü olup, dolaşımdaki nefritik faktör nedeni ile, transplantasyon sonrası tekrarlama eğilimindedir.
76. Anormal matriks yapılanması ile karakterize kemik gelişim kusuru aşağıdakilerden hangisidir?
Osteogenezis imperfekta tip I kollajenin yapısında defekt ile karakterli olup bağ dokusunun en sık kalıtsal hastalığıdır. Kemiklerin yanı sıra eklemler, diş, gözler, kulaklar ve cilt gibi bölgeleride etkiler. Genellikle OD geçişlidir. Kemik kırıkları, mavi görünümlü sklera, işitme kaybı ve diş anomalileri görülür.
77. Otuz beş yaşında kadın hastada uterus kubbesinde nodül palpe ediliyor. Yıllar içinde yavaş büyüyen kitlenin histolojik olarak birbirini çaprazlayan iğsi hücreden oluştuğu görülüyor
Hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir.
Kadınlarda en sık görülen benign tümör olup üreme çağında %75 sıklıktadır. Zencilerde daha sıktır. Çok sayıda sitogenetik anomali olması, pek çok genetik mekanizmanın rol aldığını gösterir.
Östrojen ve oral kontraseptifler büyütürken postmenapozal dönemde küçülürler. Makroskobik olarak iyi sınırlı, gri-beyaz kitlelerdir. Değişik çaplarda, bir veya fazla sayıda olabilir. İntramural-submukozal-subserozal yerleşebilirler. Subserozal olanlar çevre organlara tutunup kan akımı elde ederse parazitik leiomyom denir. Büyük olanlarda sarı-kahverengiden kırmızı renge değişen yumuşama alanları (kırmızı dejenerasyon) ve kistik odaklar bulunabilir. Menapoz sonrası hyalinize olup bazen kalsifiye olabilir. Birbiri ile kesişen düz kas demetlerinden oluşur. Beniğn olduğu halde atipi içeren simplastik leiomyom; hücreden zengin selüler leiomyom; beniğn metastaz yapan ve dissemine peritoneal leiomyomatozis gibi nadir varyantları vardır. Maliğniteye dönüşüm çok nadirdir.
78. Otuzbeş yaşında testiste kitlesi olan olan bir erkek hastada yapılan biyopside fibröz saptalarla ayrılan geniş sitoplazmalı hücrelerden oluşan neoplazm saptanmıştır. İmmünohistokimyasal incelemede neoplastik hücrelerin insan koryonik gonadotropin (HCG) ve a-fetoprotein (AFP) ile negatif plasental alkalen fosfataz (PLAP) ile pozitif olduğu saptanmıştır.
A) Embriyonel karsinom
E) Klasik seminom
Seminom 30-50 yaş arası en sık görülen testis tümörüdür. Makroskobik olarak iyi sınırlı olup hemoraji ve nekroz belirgin değildir. Mikroskobik olarak berrak sitoplazmalı hücrelerin solid proliferasyonu, fibröz bantlar ve lenfositik infiltrasyon görülür. PLAP immünhistokimya ile pozitiftir. %10-50 olguda HCG üretebilir. Nonseminomatoz tümörlere göre daha iyi prognozlu ve radyosensitiftir. (Sitede konularına göre TUS soruları/erkek genital sistemi/soru 7’nin açıklaması)
79. Aşağıdaki tiroid tümörlerinden hangisinin stromasında amiloid bulunur?
A) Foliküler karsinom
B) Papiler karsinom
E) Hürthle hücreli karsinom
Sitedeki konularına göre tus soruları/Endokrin sistem/Soru:2’nin açıklamalaı yanıtı: :Medüller karsinom, tiroidin kalsitonin üreten parafoliküler C hücrelerinden gelişen maliğn tümördür. Çoğu sporadik olup ileri yaşlarda görülsede bir kısmı ailesel sendromlarla birliktedir. MEN tip IIa ve MEN tip IIb ile ilişkili olabilir. Nöroendokrin bir tümör olup nöroendokrin belirleyiciler (kromogranin, sinaptofizin) içerir. Olguların bir kısmında, tümör içerisinde prokalsitonin yapısında (Acal) amiloid birikimi görülür.
80. Deride plaklar ve tümörler oluşturan dermis ve epidermiste T hücre infiltrasyonu ile karakterize neoplastik deri hastalığı aşağıdakilerden hangisidir?
Sitedeki lenfoma notundan: Mikozis Fungoides/Sezary Sendromu