Ne mutlu Türküm diyene!: Ekim 2016
Ortaçağ IV –Keşifler, Ticaret, Ütopyalar (İl Medievo – Esplorazione, Commerci, Utopie)
Umberto Eco’nun dev eseri Ortaçağ’ın son cildi. Rönesansın şafağında 15. Yüzyıl anlatılıyor.
Pek çok yazar tarafından hazırlanan makaleler Tarih, Felsefe, Bilim ve Teknik, Edebiyat ve Tiyatro, Görsel sanatlar ve Müzik üst başlıklarında dönemi ve yüzyıla yön verenleri anlatıyor.
Kapsamlı eser bu son cildiyle tamamlanmış oluyor. Bugünün çağdaş batı uygarlığının temel taşlarının atıldığı ortaçağ, sanıldığı karanlık ve kasvetli yüzyılları barındırmıyor. İnsanlık tarihindeki pek çok karanlık ve kanlı olay dönem içinde seyretmekle beraber uygarlığın temelini teşkil edecek çok şey, kültür, sanat, keşifler, bilimsel gelişme, laik düşünce bu dönemlerde şekilleniyor.
Dünyamızı daha iyi anlayabilmek için kanımca ortaçağı iyi bilmek ve özümlemek gerekli.
Gönderen Mehmet Bilgehan Merki zaman: Pazartesi, Ekim 31, 2016
Frigler –Midasın ülkesinde, Anıtların gölgesinde-
Hazırlayanlar: Taciser Tüfekçi Sivas- Hakan Sivas
Firgler üzerine araştırma ve kazı yapan çok sayıda arkeolog ve bilim insanından derlenmiş 16 farklı makale bir araya getirilmiş.
Kitap büyük boy hazırlanmış ve her makale aynı sayfada iki sütun halinde Türkçe ve İngilizce olarak tüm dünya arkeoloji literatürüne yönelik olarak hazırlanmış. Çok sayıda fotoğraf ile zenginleştirilmiş yazılar ilginç ve değerli bilgilere sahip.
Frig diline ait bir değerlendirme yazısı olmasına rağmen hala bu dilin çözülememesine ilişkin bir anlatım bulunmuyor ve kitabelerde yazan “MİDAİ” kelimesinin neden “MİDAS” olarak okunduğunun doyurucu bir izahı da bulunmamakta. Ayrıca yakınlarda yitirdiğimiz büyük dilcilerde Kazım Mirşan’ın Frig yazılarını Ön-Türk alfabesi ile kolayca okumasına karşılık bununla ilgili hiçbir polemik yazısının bulunmamasını ilginç buldum.
Konuya meraklı olanların kitaplığında bulunması gereken bir eser. (Üç yıl önce erken yaşta yitirdiğimiz Sayın Taciser Sivas’ın değerli anısına)
Gönderen Mehmet Bilgehan Merki zaman: Perşembe, Ekim 27, 2016
Botticelli’nin (1445-1510) İftira adlı, ahşap üzerine son derece zarif, küçük resmi yaklaşık 1495’e tarihlenir. Giorgio Vasari’ye (1511-1574) göre ressam bu eseri Antonio Segni’ye verir. Bu eserin Piero De’ Medici’nin himayesini elde etmek için tasarlandığı öne sürülmüştür.
Resmin konusu, Yunan ressam Apelles’in (MÖ IV. Yüzyıl) günümüze ulaşmamış bir resminin Samsatlı Lucianus (y 120-?) tarafından yapılmış tasvirinden alınmıştır. Çıplak ve masum bir genç, Şüphe ve Cehalet’in danışmanlık yaptığı eşek kulaklı bir hakimin karşısına sürüklenerek getirilir; sol tarafta çıplak Hakikat galip gelir.
Bu alegorik olay, Botticelli tarafından bir minyatür ustasının titizliği ile resmedilmiş, taklit altından heykeller ve kabartmalarla süslenmiş bir mekanda yer alır. Dolayısı ile bu eser, bir yandan sanatçının son defa seküler bir konuyu ele aldığı eseridir ve Lorenzo İl Magnifico yıllarında gerçekleştirdiği İlkbahar’ı ve diğer mitolojik resimleri çağrıştırır; öte yandan eserde güçlü bir kötümserliğin öne çıktığı endişe verici bir durum (sonuçta Hakikat üstün gelecektir, ama hakimin acı dolu ifadesi ve iftiralarla şüphelerin eşek kulakları üzerindeki etkisi umut verici değildir) ve figür grupları arasında dengesizlik söz konusudur (sol tarafta az sayıda, sağ tarafta kalabalık) Resme hakim olan gerilim, bu sahnedeki tek iki erkek olan Hakimle Kinin karşılıklı, ama birbirlerine zıt kol hareketlerinde zirveye ulaşır; böylece resmin seyri, İlkbahar’ın müzikselliğinin tamamiyle tersi bir şekilde geliştirilmiştir.
En dikkatli izleyiciyi bile şaşkına çeviren mimari süslemelerin horror vacui (boşluk korkusu) yönü, arka plandaki peyzajın çıplaklığıyla güçlü bir tezat oluşturur ve resmin ilettiği huzursuzluk duygusunu güçlendirir.
(Umberto Eco, Ortaçağ IV. Cilt sayfa 832)
Gönderen Mehmet Bilgehan Merki zaman: Çarşamba, Ekim 26, 2016
İhanet ve Darbe –Emperyalizmle elele-
Fetöcü suçlamalarla haksız yere 7 sene hapse tıkılan Ergün Poyraz ve cezaevinde yattığı sırada ve ne de bugün hala yılmadan gerçekleri açıklıyor, uydurma efsaneleri yerle bir ediyor.
Kitabında “Fetullah’ın yalanları”, “Delillerin karartılması” ve buna benzer birçok ibretlik bilgi ve belge ile Fetullah imparatorluğunun yalanlarının ifşa etmeye devam ediyor.
Yıllarca bir film gibi izlediğimiz olayları Poyraz’ın kaleminden tüm gerçekliğiyle yeniden yaşamak ve gerçeklerin farkına varmak için okumalısınız derim.
Gönderen Mehmet Bilgehan Merki zaman: Salı, Ekim 25, 2016
Bizans II.cilt (Yükseliş Dönemi MS 803-1081)
Norwich, Bizans’ın ikinci cildinde, diğer dönemlere göre görece bir yükseliş dönemi yaşayan Bizans’ı yine amatör okuyucuları sıkmadan bir roman havasında anlatmayı sürdürüyor.
Halkı ve yönetici imparatorları tarafından Roma İmparatorluğu olarak algılanan Bizans, hem batıda kaybettiği toprakların peşindedir hem de yaklaşan ve giderek somutlaşan İslam tehlikesini eklenen Türk akıncılar tarafından problemler yaşamaktadır.
Bizans’ın sürekli bir aile krallığı olmaması ve çoğunluğu önceki imparatoru devirme yoluyla tahtı ele geçirenler tarafından idare edilen bir imparatorluk olduğundan zaman zaman başa geçen bazı yetenekli imparatorlar (II. Basileus gibi) sayesinde pek çok kere başarılar elde etmeyi sürdürür. Ama yükseliş dönemine son verecek Malazgirt savaşı kaçınılmaz gerileyişi başlatır.
Bugüne kadar hiçbir kitapta okumadığım kadar detaylı bir Malazgirt savaşı anlatımı olan kitap, Bizans olduğu kadar Türk tarihi meraklıları tarafından da kaçırılmaması gereken bir eser.
Gönderen Mehmet Bilgehan Merki zaman: Pazartesi, Ekim 24, 2016
İsmail Şükrü Hoca (Çelikalay)
Kurtuluş Savaşı sırasında ne kadar mücadele ve vatan düşmanı gerici din adamları bugünlerde kabul görüyor ve yükseltilmeye çalışılıyorsa da tarihimiz dinine bağlı olduğu kadar yurtsever ve vatanın kurtuluşu uğruna mücadele baş vermiş nice din hocaları da kurtuluş mücadelesine omuz vermiş kahramanlarımız arasındadır. Bunlardan birisi de İsmail Şükrü hoca’dır.
İsmail Şükrü (Çelikalay) Afyonkarahisar'ın ünlü müderrislerinden (dava vekili?) İzzet Efendi'nin oğlu olan İsmail Şükrü, 1876 yılında Afyonkarahisar'da dünyaya geldi. İlk öğrenimini Sıbyan okulunda tamamladı. O sıralarda Afyonkarahisar’da bulunan Teğmen Hasan Şükrü Efendi’den özel olarak Cebir ve Kozmografya dersleri okudu. Daha sonra Rüştiye ve medrese eğitimi gördü. Müftü Ali Feyzi Efendi’nin derslerine devam ederek ondan 1902′de müderrislik icazeti aldı. Karahisar-ı Sahib Darülmuallim Mektebi öğretmenliği ve müdürlüğü, Darül Hilafe medresesi müderrisliği yanında ayrıca Ziraat Fen Memuru Tahsin Bey’den özel olarak ziraatle ilgili dersler aldı. Bu arada bu konuda araştırmalarda da bulundu. Elde ettiği bilgileri kendi çiftliğinde denedi. Orak, çapa, silindir ve tohum atma gibi zirai iş makinalarının geliştirilmesiyle ilgili çalışmalar yaptı. 13 Mart 1909′da Afyon Öğretmen Okulu’na Öğretmen olarak atandı. 13 Ekim 1911′de okulun Müdürlüğüne getirildi. 1 Mart 1912′de medreselerin ıslahı için kurulan komisyonda görevlendirildi. 20 Ekim 1915′te Darül Hilafe Medresesi’ne öğretmen oldu. Bu arada, 1908′de İttihat ve Terakki Fırkası’nda politikaya girerek parti yönetiminde aktif görevler aldı.
İzmir’de 15 Mayıs 1919′da Yunan işgalinin başlaması üzerine, Milli Mücadele’ye katıldı. Ayrıca Afyon Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin kuruluşu ve faaliyetlerinde de görev aldı öncülük etti. Bir yandan topladıkları gönüllüleri cepheye sevk etmekle beraber İngilizlerin işgali altındaki depolardan gizlice silah ve cephane tedarik etti. Bu silahlarla milli kuvvetleri silahlandırmaya çalıştı. Ayrıca cami kürsülerinden yaptığı vaazlarıyla, ulusal harekatın amaç ve hedefleri konusunda halkı aydınlattı. Yapılan Seçimlerde aday oldu ve TBMM 1. Dönem’de Karahisar-ı Sahip (Afyon) milletvekili seçildi ve 23 Nisan 1920′de yapılan açılış töreninde hazır bulundu. Ankara’da toplanan bu meclisin meşru olmadığı yolundaki propagandalara karşı Hacıbayram Camii ve Zincirli Camiinde vaazlar vererek halkı aydınlatma çabasını sürdürdü. I. toplantı yılında Defter-i Hakani (Tapu-Kadastro), Adalet ve İrşad Komisyonlarında görev yaptı. Bu arada Ankara yöresinden topladığı gönüllü erlerle bir birlik teşkil edip, Kütahya-Eskişehir-Afyon cephesinde görev aldı. Kurdurduğu birlik “Çelik Alay” olarak anıldı”
Oluşturduğu Alay'a kumandanlık etmiş ve Dumlupınar’da Yunan harekâtını dokuz ay durdurarak ordumuzun hazırlanmasına imkân sağladı. Bu büyük kahramanlıklarından dolayı Alayına "Çelikalay” adı verilmiş ve bu ad, soyadı kanununun çıkışından sonra O'nun soyadı olmuştur. Ayrıca kırmızı-yeşil kurdeleli İstiklal Madalyası ile taltif edilmiştir. (Bilindiği üzere Kurtuluş savaşında cephede kahramanlık gösterenlere kırmızı, cephe gerisinde yararlı olanlara yeşil kurdeleli madalya veriliyordu. Hem cephede, hem de cephe gerisinde yararlı olanlara ise kırmızı-yeşil kurdeleli madalya verilmiştir ki, böyle madalya alanların başında İsmail Şükrü Hoca gelmektedir. )
Mecliste büyük bir rekorun sahibi olan Hoca, birinci meclisin üç yıl dört aylık döneminde tam 103 soru önergesi vermiştir. Çok güçlü bir hatip, gerçek bir âlim olan Şükrü Hocanın, yurtseverliği ve vatan mücadelesindeki samimiyeti kuşku götürmezse de, yetişirken aldığı eğitimin etkisiyle inandığı bazı prensiplere hayatı boyunca bağlı kalmıştır. Bu nedenle Cumhuriyetin kuruluşu aşamalarında geleceği tam anlamıyla görememiş mecliste yapılan görüşmeler sırasında "Hilâfetin kaldırılmasına” karşı çıkmış, bu husustaki önergenin görüşülmesinden 8 gün önce "Hilafet-i İslâmiye ve Büyük Millet Meclisi" adıyla bir broşür yayımlamıştır. Bu broşür Mecliste büyük gürültülere sebep olmuş karşı görüşte olanlardan Siirt Mebusu Hoca Halil Hulki, Muş Mebusu Hoca EIhac İlyas Sami ve Antalya Mebusu Hoca Rasih (Kaplan) Şükrü Hoca aleyhinde "Hakimiyet-i Milliye ve Hilâfet-i İslâmiyye" adıyla, cevabi bir broşür neşretmişlerdir.
2. meclis seçimlerinde aday gösterilmeyince meclise girememiştir. Zaman zaman “Büyük Doğu” dergisinde yazmışsa da Afyona’a dönerek Çay-Afyon arasındaki Kadıköy’deki çiftliğinde ziraatla meşgul olmuştur. Bir Hac dönüşü, 25 Aralık 1950 tarihinde vefat etti. Evli ve dört çocuk babasıdır.
Gönderen Mehmet Bilgehan Merki zaman: Cuma, Ekim 21, 2016
Birgili Cennetoğlu (ve Ege’deki Efelerin yüzyıllar içindeki değişimi)
Türklerin Anadolu’ya girişinden sonra hızlı bir biçimde Türk yerleşimciler Anadolu’ya yayılırlar. Pek çok Türkmen boyu da Ege’yi mesken tutar. Beylikler döneminde Aydınoğulları Beyliği önce Birgi daha sonra Aydın’da hüküm sürer.
Çok sayıda Türkmen boyu arasında yer alan Tahtacılar da bu beylik sonrası, Osmanlı’nın hakimiyet döneminde Sünni iktidar tarafından baskı görmeye başlar.
16. yüzyıldan itibaren Ege’de halk isyanları başlar. Birgili Cennetoğlu ile başlayan isyanlar, giderek Türkmenlerin sözcüsü olan Batıni, Tahtacı Yörük kökenli efelerin liderliğinde, kimlik değiştirir.
Kitapta, Cennetoğlu’ndan başlayarak Çakırcalı Mehmet Efe ve Yörük Ali Efe’ye kadar efeler ve isyanlar tarihini, efe kültürünü, efeliğe giriş törelerini değişik makaleler halinde bu kitapta okuma fırsatı yakalayacaksınız.
Bu kültürü tanımaya başlamak için iyi bir fırsat olabilir.
Gönderen Mehmet Bilgehan Merki zaman: Salı, Ekim 18, 2016