Emre Arslan Haydar Paşa Kimdir?
20 Aralık 2017 - Çarşamba 02:05 Bu yazı 426 kez okundu
İlk Yayım Tarihi: 04 Şubat 2016 Perşembe
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde okumaya başladığımdan beri kampüsün kapısındaki "Marmara Üniversitesi Haydarpaşa Kampüsü" tabelasının, Haydarpaşa Numune Hastanesi, GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi, Haydarpaşa Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi ve en meşhuru Haydarpaşa Garı'nın yanından geçiyorum.
Sonunda merak edip Haydar Paşa'nın kim olduğuna dair küçük bir araştırma yaptım ve yapmış olduğum araştırmayı sizlerle paylaşmak istiyorum.
Rehber Ansiklopedisi'nin 9. cildinde Haydar Paşa'dan anılan adı olan "Koca" ile birlikte şöyle bahsediliyor:
"Osmanlı vezîri. 1512 yılında Isparta'nın Gelendost ilçesinde doğdu. Eğridir ve Akşehir medreselerinde tahsil gördü. Daha sonra İstanbul'a gelerek Mîmarağa Ocağına, sonra da Dârüssanâyi Odasına girdi. Mîmarağa yardımcısı ve dârüssanâyi kalfası oldu (1530).
Tersâne yapma vazîfesi verildi. Haliç Tersânesinin yerinde havuzlar ve depolar yaptırdı. Cidde'de ilk Türk donanma üssünü kurdu. Anadolu'da çeşitli kanal ve köprülerin, Selîmiye Kışlasının, Ulukışla'daki Büyük Kışlanın plânlarını hazırlamak ve inşâ etmekle vazîfelendirildi. Bu çalışmaları netîcesinde bir tuğlu paşalık rütbesi verildi.
Budin'in fethine ve İran seferine katıldı. Osmanlı-Macar görüşmelerinde Osmanlı heyetine başkanlık etti. Zigetvar kuşatmasına kumandan olarak katıldı(1556). Baboca Kalesini ve Köstence'yi aldı. İkinci Selim zamânında ikinci vezirlikten kubbe vezirliğine getirildi. Anadolu'nun îmârı için hazırladığı plânı pâdişâha takdim etti. Kıbrıs'ın fethine ve İnebahtı Savaşına katıldı. Tunus beylerbeyliğine getirildi. Halkulvâd Savaşında birleşik Venedik-İspanyol ordusunu yendi. 1575'te Cezâyir, 1582'de Sivas beylerbeyliğine tâyin olundu. 1583'te Özdemiroğlu Osman Paşa ile birlikte İran seferine katıldı. 1588'de Gence'nin fethini temin etti.
1595'te Sultan Üçüncü Mehmed tarafından İstanbul'a çağrıldı. Eflak seferine iştirâk etti. Bükreş önlerinde şehid düştü(1595). Arapça, Farsça, Rumca, Fransızca ve Macarca bilirdi."
Fuat Süreyya Oral'ın yazdığı "Türkiye'de ve Dünyada Yerlisinden 6 Başbakan Yetiştiren Tek Şehir Isparta'nın Şeref Kitabı" eserinde ise sonradan adı verilen, Anadolu-Bağdat karayolu başlangıcı Haydarpaşa mevkii, Haydarpaşa Hastahanesi (Numune Hastahanesi) Haydar Paşa semti ve Selimiye Kışlası planlamasının hep Haydar Paşa tarafından yapıldığından söz edilmektedir.
Mehmet Aycı'nın Kardelen Dergisi, Sayı 77, Yıl Ocak-Mart 2012 ve Türk Edebiyatı Dergisi, Sayı 461, Yıl Mart 2012'de yayımlanan "Haydarpaşa'dan Haydar Paşa'ya..." başlıklı yazısında Haydar Paşa’nın buraya bir köşk yaptırmasından mütevellit Üsküdar’ın bu cenahına Haydar Paşa adı verildiğinden ve gar yapılana kadar, “Anadolu-Bağdat demiryolu” hayata geçene kadar bu kıyıcığın neredeyse tek ü tenha olduğundan bahsedilmektedir.
Haydar Paşa (1512-18.08.1595)
Günümüzde ise Haydarpaşa'da Marmara Üniversitesi Haydarpaşa Kampüsü, Haydarpaşa Numune Hastanesi, GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi, Haydarpaşa Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Haydarpaşa Garı, Haydarpaşa Limanı, Haydarpaşa İngiliz Mezarlığı bulunmakta.
Marmara Üniversitesi Haydarpaşa Kampüsü ve özelde Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde okuyan öğrencilerin hayatlarının en az 4 yılını geçirdikleri Haydarpaşa'nın isminin hikayesi kısaca böyle. Detaylı bilgiye ulaşmak isteyen arkadaşlar yukarıda yazdığım kaynaklardan faydalanabilirler.
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nin Haydarpaşa'da daha uzun yıllar kalması dileğiyle...
Etiketler: Haydar, Paşa, Kimdir?,