SABAH: Kim Ermeni çeteci olmak ister!
Sabah’da yer alan haber şöyle..
Türkiye’de hâlâ kurtuluş şenliklerinde temsili düşman süngüleniyor. Ortaya ilkel ve gülünç manzaralar çıkıyor. Bu ay kurtuluş gününü kutlayan Erzurum’da artık hiçbir vatandaş düşman rolünü istemiyor
Erzurum’un ilçelerinde, her yıl, Mart ayında, bir imam asılıyor defalarca. Ermeni çeteciler köyü basıp kadınları sürüklüyor, erkekleri kurşunluyor. Sonra askerler gelip onları öldürüyor. Meydana toplanan kalabalık, zaferi çılgınca alkışlıyor… Bu sahneler Erzurum’un düşman işgalinden kurtuluşu şerefine düzenlenen kutlamalar sırasında yaşanıyor. Çocuklar, eğer kutlamaları ilk kez izliyorlarsa önce bir affallıyorlar… Düşman ölüyor, sonra diriliyor. İkincisinde artık kanıksıyorlar: “Bak olum, bak bak bizim Kadir, yanık Ali’yi nasıl yere serecek! Gördün mü!”
Bir yandan, Ermeni Soykırımı’nı onaylayan Avrupa Parlamentosu’nun yanılgısını ispatlanmaya çalışılırken, bir yandan Türkiye’ye yakışmayan sahneler devlet eliyle hayata taşınıyor. Belediyeler ve kaymakamlıklar, “Ermeni çeteci” rolünü oynayacak gönüllü arıyor ama bulamıyor. “Kim hem Ermeni hem de çeteci olmak ister ki” diyor Erzurumlular. Halkın tepkisi böyle olunca belediye görevlileri ikna turlarına başlıyor.
“Kutlamalar” en son Aşkale’de, 3 Mart’ta gerçekleşti… Şimdi sırada diğer ilçeler var; 11 Mart’ta Ilıca, 12 Mart’ta Erzurum, 18 Mart’ta Pasinler ve 19 Mart’ta ise Horasan… Ilıca Belediye Başkanı İsmail Efe, işçileri arasında “çeteci” rolü üstlenecekleri kurayla belirleyecek; Pasinler Belediye Başkanı Bünyamin Ucun ise 10 milyon lira ücret verecek.
İZMİR 3 YIL ÖNCE KURTULDU
Erzurum’daki eleştirilen görüntülerin benzerlerini yaşayan İzmir, 3 yıl önce yanlıştan dönmüş durumda. 9 Eylül’deki İzmir’in Kurtuluş Törenleri’nde, 1999’dan beri Yunan askerleri denize dökülmüyor. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Piriştina, iki ülke arasında gelişen dostluğa İzmir olarak katkıda bulunmanmaktan mutluluk duyduklarını belirterek, kutlama törenlerinden “düşman askeri” figürünü kaldırmalarını şöyle anlatıyor: “Hükümetler ve Dışişleri Bakanlıkları’nın politikalarının, gayretlerinin yanı sıra, Türkiye’nin yaşadığı deprem felaketinin ardından iki ulus arasında çok duygusal bir dayanışma oluştu. İlişkiler böyle bir boyut kazanınca, çağdaş düşünceyle bu dostluğa bir katkıda İzmir koydu. Bu çok düşünülerek, planlanarak gerçekleşmiş bir olay da değil. Daha duygusal ve spontane bir olay oldu.”
MARAŞ DA RAHATLADI
Kahramanmaraş da, bu yılki kutlamalarına silah gölgesi düşürmeyen bir başka il. 12 Şubat’taki kutlamalarda; ne temsili Rıdvan Hoca’nın cihad çağrısı, ne çarşaflı kadınlar, ne de pompalı tüfekle ateş eden askerler vardı. Fransız askerleri süngülenmedi. Kaleye de Fransız bayrağı çekilmedi. Samsun’da ise tam 12 yıldır; 19 Mayıs’ta, Atatürk’ün büstü, kente çıkışını temsil etmek amacıyla taşınmıyor. Sahil Güvenlik Botu ile limana yanaşan subayların, Atatürk’ün üzeri Türk Bayrağı ile örtülü büstünü limana çıkarmasına son verilmiş.
ŞİMDİ SIRA ERZURUM’DA
Erzurum’daki yetkililer, bir yandan harıl harıl kutlamalara hazırlanırken; diğer yandan “Bitsin artık bu çile” diyor… “Görüntüler ilkel. Artık kimse, çocuklar bile kurtuluş törenlerinden canlandırmalara inanmıyor.” Şikayet edenlerin başını ise belediye başkanları çekiyor… İşte Tortum Belediye Başkanı Mehmet Toraman’ın görüşü: “16 Mart’ta kurtuluş törenlerini düzenliyoruz. Ben temsili Ermeni-Türk çatışmasına karşıyım. Bu yıl bunu yapmayacağız. Bundan sonraki kurtuluşlarda da bu canlandırmayı yapmak istemiyoruz. Bunun iki türlü sakıncası var; birincisi milletin önünde Ermeni çetecileri öldürüyoruz. Avrupalı malzeme yapıyor. Bir de Ermeni çeteci rolünü oynayan insana, oğlu, ‘Baba niye Ermeni çeteci oldun?’ diyor.”
İŞTE GERÇEK SENARYO
Erzurum, 16 Şubat 1916’da Rus orduları tarafından işgal edildi. Ancak 1917 yılında ülkede Bolşevik İhtilali patlak verince Rus askerler Doğu Anadolu’da işgal ettikleri toprakları boşalttılar. Ancak Ruslar’la birlikte Erzurum’u işgal eden Ermeniler kentten ayrılmadı.
Oluşturdukları çetelerle, baskınlar düzenleyen ve soykırım yapan Ermeni çeteleri, 12 Mart 1918 tarihinde şehre gelen Kazım Karabekir Paşa komutasındaki 1. Kafkas Kolordusu tarafından yenilgiye uğratıldı. Böylece kent çetecilerin zulmünden kurtulmuş oldu.
Onlar Oscar’a aday filmlerle lobi yapıyor biz ise müsamere Atatürk Üniversitesi Türk-Ermeni İlişkilerini Araştırma Merkezi Müdürü Yard. Doç. Dr. Erol Kürkçüoğlu: Bu temsillerin yerine bilimsel boyut taşıyan tiyatro, konferans, sempozyum gibi etkinlikler düzenlenmesi daha anlamlı olacaktır. Erzurum tarihte Ermeni çeteleri tarafından en fazla ‘Türk soykırımı’na uğrayan yer. Erzurum da hemen hemen her ailede ve hanede 1915-1919 yılları arasında Ermeni çeteleri tarafından şehit edilen birileri var. Kurtuluş törenlerinde insanlarımızın, ucube gibi kıyafetlere sokulması, 21. yüzyılın bilimsel gerçekleriyle bağdaşmaz. Ermeniler günümüzde, tarihi gerçeklerle bağdaşmayan, tamamen Türk tarihine ve Türk milletine iftira yoluyla hazırlanan ‘Ararat’ filmiyle Oscar’a aday olurken; biz kurtuluşlarda kendi kendimize körebe oyunu oynar gibi, senaryolarla uğraşmak yanlışlığından vazgeçmeliyiz.”
Gazeteci-yazar Etyen Mahçupyan
Kurtuluş törenleri kültürel ilkelliğe dönüşmemeli. Törenlerin bir müsamere halinde yapılması yanlış. Seyredenleri de aşağılayan bir tutum bu… Kurtuluş törenlerini mizahi değerlendirmelere yol açan bir şekle sokmamalıyız.
Agos Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Hırant Dink
Bu Ermeniler’i aşağılamak açısından katmerli bir davranıştır. Yanlış bir tutum ve ırkçı bir aşağılayıştır. Bu tür bölücü ve ayrımcı tutumların kaldırılıp yerine daha barışçıl bir kutlama getirilmesi taraftarıyız.
Vatandaş bayıla bayıla izliyor
Kurtuluş kutlamalarının sürmesinden yana tavır koyanlar da var. Oltu Belediye Başkanı Necmettin Taşçı ve Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanı Mahmut Uykusuz ise canlandırmanın törenlerin bir parçası olduğunu söylüyor.
Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanı Mahmut Uykusuz,”Canlandırma, bizim yıllardan beri yaptığımız gelenek haline gelmiş törenlerimizin bir parçası. Şehrin kurtuluşunu canlandırmada Ermeni çeteci rolü üstlenmek onlara bir şey kaybettirmez” diye konuşuyor.
Erzurum Valisi Osman Derya Kadıoğlu dan canlandırma yapılsın diyenlerden: “Bu olayın gündemde tutulmasından yanayım, Avrupalılar son aldıkları karar ile bizi katliamcı yaptılar. Bu nedenle bizim kurtuluş mücadelemizde, bu olaylar yaşanmışsa bunların temsili olarak gösterilmesinde bir sakınca olduğunu sanmıyorum. Bu olayın bir şekilde canlı tutulmasından yanayım. Bu konuda hiç bir şey yapmazsak, Avrupalı lobisi daha fazla üstümüze gelir. Geçtiğimiz günlerde Aşkale ilçesindeki kurtuluş kutlamalarında bu yapıldı. Vatandaş da beğenerek izledi.”