Tere Bitkisi Nedir? - NASIL KULLANILIR? NASIL YETİŞİR? nasıl yetişir
Tere Bitkisi Nedir? Lepidium Sativum Turpgillerden olan bu bitki Genelde tere adıyla bilinir ancak başka isimlerlede bilinir bu isimler, “gerdeme”, “gedime”, “kerdime” diyenler de vardır. Yunanlılar da “kardamon” dermiş eski zamanlarda. İran'da, adım da Farsçada emanetiz. Yabani hali Mısır ile İran arasında kalan bölgede yetişirmiş. M.Ö. 400 yıllarında İran'da tarıma alınmış. Hindistan, Suriye, Mısır derken [...]
Turpgillerden olan bu bitki Genelde tere adıyla bilinir ancak başka isimlerlede bilinir bu isimler, “gerdeme”, “gedime”, “kerdime” diyenler de vardır. Yunanlılar da “kardamon” dermiş eski zamanlarda. İran’da, adım da Farsçada emanetiz. Yabani hali Mısır ile İran arasında kalan bölgede yetişirmiş. M.Ö. 400 yıllarında İran’da tarıma alınmış. Hindistan, Suriye, Mısır derken Avrupa’ya yayılmış. İngiltere’de ilk kez 1500’lerde yetiştirilmiş, o günden sonra pek çok bahçede yer almış bugün halen Avrupa’nın çeşitli yerlerinde yabani olarak bulunuyor. Aslına bakarsanız Anadolu’da da yabani türleri var, bunlardan biri özellikle Güneydoğu Anadolu’da yetişen “diğnik”. Diyarbakır’da “rişvat” adıyla bilinen ve yöre insanı tarafından aranan bir lezzet olan yabani türünün Latince adı Lepidium sativum spinescens.
Genellikle salatalarda kullanılır yada tohumları baharlı tadı nedeniyle taze veya kuru olarak yemek ve soslara aroma vermek için kullanılabilir. Çorbalara da eklemeyi deneyebilirsiniz. Türkiye’de yetişen türleri genellikle salatalarda, çiğ olarak tüketiliyor.
Zengin ve besin değeri yüksek toprakları, serinlikleri ve gölgelik yerleri sever bu bitki. Hava çok sıcak olur, fazla güneş görürse hem çok çabuk gelişir, tohuma kaçar (bu yüzden yaz aylarında pazarlarda pek rastlanmaz), acımsı olur. Dünyada yetişen yüz kadar türü var terenin. Kimi daha etli yapraklı, kimi daha ince, yapraklı. Beyaz veya pembedir çiçekleri. Boyu da öyle pek uzun degildir. Çoğunlukla bodur kalır, bir kökün etrafından çıkan onlarca ince sap üzerinde salım salım salınır.
Pek çok yararı var. Kanı temizler, idrar söktürür, iştah açar, kan şekerini düzenler. Hazmı kolaylaştırır, safra salgısını artırır, yara iyileştirici olarak kullanırken hafifçe haşlandıktan son gibi, bir tülbentin arasında tatbik edilirse romatizmalı bölgeyi rahatlatır. Hatta doğrudan sıkılan suyu bir pamuk yardımıyla deri üzerindeki lekeli yerlere veya sivilcelerin üzerine sürülürse kısa sürede iyileştiği görülür. Çiğ tüketirseniz içerdiği A, B, C ve E vitaminleri ile fosfor, kalsiyum, demir, sodyum, potasyum gibi minerallerden üst düzeyde yararlanabilirsiniz. Dolayısıyla bulduğunuz yerde alın, yiyin. Hatta kendiniz yetiştirin. Ufacık bir bahçe hatta balkonunuza koyacağınız geniş bir saksı bu işi görecektir. Böylece salata yapacağınız zaman baharlı yapraklarımı tazecik tüketme şansınız olur.
Salata yapmaya üşeniyorsanız yıkayın ipek gibi yapraklarını, getirin sofraya. İster biraz limon suyu gezdirin üzerine, biraz da tuz atın. İşte size alasından salata. Yayvan bir tencerede bir demet doğranmış taze soğanı birkaç dakika kavurun, kup şeklinde doğranmış 3-4 taze patates ekleyin. Üzerine ister su, ister sebze veya et suyu ekleyin (üzerini az geçecek kadar). Kapağı kapalı olarak on dakika kadar pişirdikten sonra dilediğiniz yeşilliklerle birlikte (tere, su teresi, ıspanak, ısırgan, ebegümeci, pazı vs), birkaç tane halka halinde doğranmış körpe kabak, tuz ve az pul biber ekleyin. Hepsini birlikte beş dakika daha pişirdikten sonra ateşten alın. İster bu şekilde, isterseniz püre haline getirdikten sonra et veya tavuk, yemeklerinin yanında yahut ızgara balığa yatak olarak sunun.
Sarımsak Bitkisi Nedir?