Download "TCP/IP Yönlendirme. Yanlarinda * bulunan bilgiler mutlaka girilmesi gerken bilgilerdir, digerleri duruma göre bos birakilabilir."
1 Ilker TEMIR / TCP/IP Yönlendirme Önceki dokümanda TCP/IP nin ne oldugunu ve adreslemenin nasil yapildigi anlatilmisti, paketlerin internet üzerinde yollarini nasil bulduklarini ise bu dokümanda anlatacagiz. Öncelikle bir TCP/IP networküne baglanmak isteyen bir bilgisayarda yapilmasi gereken ayarlari ele alalim. TCP/IP protokolü tanitilirken bir takim bilgilere ihtiyaç duyulmaktadir, bunlar 1. IP numarasi * 2. Subnet maskesi * 3. Ag geçidi (Gateway) 4. DNS Sunucularidir Yanlarinda * bulunan bilgiler mutlaka girilmesi gerken bilgilerdir, digerleri duruma göre bos birakilabilir. Buradaki IP numarasi ve subnet maskesi hakkinda detayli bilgi önceki dokümanlarda verilmistir, DNS sunuculari ise daha sonra açiklanacaktir. Bu kisimda özellikle üzerinde durulacak olan ag geçidi kavrami ve internet üzerinde yönlendirmedir. Buradan hareketle yukaridaki bilgilere sahip bir bilgisayarin yapacaklarini özetleyelim, ilk olarak daha önce anlatildigi sekilde IP adresini ve subnet maskesini kullanarak ait oldugu networkü bulacaktir. Daha sonra kendisi için bir IP yönlendirme tablosu olusturacaktir. Yönlendirme tablosu olustururken izleyecegi yol sudur. Kendi IP numarasina giden tüm paketleri kendisine yönlendirecektir. Ayni sekilde kendisi ile ayni networkte olan adreslere bu IP numarasinin ait oldugu arayüz üzerinden ulasmaya çalisacaktir. Bu network disinda kalan adreslere yönelen tüm paketleri ise ag geçidi olarak tanimlanan cihaza yönlendirecektir (Buradan da anlasilacagi gibi, ag geçidi olarak tanimlanan IP numarasi mutlaka kendi IP numarasi ile ayni subnet içinde olmalidir, aksi taktirde bilgisayar ag geçidine ulasamayacaktir). IP yönlendirme tablosunun olusturulabilmesi için gerekenlere bir bakalim. Öncelikle ulasilmak istenen network ve bu networkün maskesi bilinmelidir ve bu networke ulasmak için kullanilacak arayüz de gerekmektedir.2 Bir örnekle konuyu daha açik hale getiremek için, IP numarasina ve subnet maskina sahip bir bilgisayar için ag geçidinin olarak tanimlandigini düsünelim. Bu durumda bilgisayar ait oldugu networkü olarak hesaplayacaktir, olusturdugu yönlendirme tablosu ise su sekilde ifade edilebilir. Öncelikle kendi IP numarasina giden paketleri kendi kendine gönder networkünde olan tüm paketleri IP numarasini kullanarak gönder, bu networkün disindaki adreslere gidecek paketleri ise IP numarasi üzerinden yönlendir. Tablo olarak ifade edecek olursak, Hedef Network Maske Ag geçidi Arayüz Loopback Ethernet Ethernet0 * (Loopback) bilgisayarin kendisini ifade eder, ise tek bilgisayari tanimlayan subnet maskesidir. sonucunu elde edebiriz. Burada belirtilen arayüz bilgisayarin bu IP numarasina ulasmak için kullandigi arayüzdür, bu arayüzün tanimi ve gösterimi çesitli isletim sistemleri arasinda farkli olabilmektedir, unix türevi sistemlerde ethernet için eth0, le0, hme0 gibi isimler kullanilirken (burada 0 kaçinci arayüz oldugunu gösterir, örnegin bir bilgisayarda iki ethernet karti varsa bunlar eth0 ve eth1 ya da hme0 ve hme1 olarak tanimlanirlar), windows tabanli sistemlerde ise bundan farkli olarak arayüzler sahip olduklari birincil IP ile tanimlanirlar, örnegin örnegimizdeki arayüz, arayüzün birincil IP numarasi olan ile tanimlanacaktir. Bu tanimlamalarin yapilmis oldugu bir bilgisayarin IP yönlendirme tablosu incelenecek olursa (IP numarasinin tanimlandigi bilgisayar WinNT Server 4.0 dir) C:\>route print Active Routes: Network Address Netmask Gateway Address Interface Metric3 NOT: / tanimlanabilecek en genel networktür. Bütün IP numaralarini kapsar. Yukaridaki tabloda birinci, üçüncü ve dördüncü satirlarin bizim olusturdugumuz tabloda yer aldigi digerlerinin ise yer almadigi hemen dikkati çekecektir. Burada ikinci satir 127 ile baslayan tüm adreslerin loopback arayüzüne yönlendirilmesi gerektigini belirtmektedir. Bu da 127 ile baslayan tüm adreslerin aslinda kendi kullandigimiz bilgisayari tanimladigi anlamina gelir. Besinci, altinci ve yedinci satirlar ise broadcast ve multicast tanimlamalaridir, broadcast yönlendirmeler belli bir IP numarasina degil tüm networke ulasilmaya çalisildiginda kullanilirlar. Ancak yönlendirme tablosunun bu tanimlari sistem tarafindan otomatik olarak yapilmaktadir, kullanicinin bunlari ileride deginilecegi sekilde degistirmesine, silmesine ya da eklemesine gerek duyulmamaktadir. Bizim olusturdugumuz tabloda bulunmayan metric hanesi ise esdeger yönlendirmeler arasinda hangisinin önce kullanilacagini belirtir, daha sonra incelenecektir. Bir IP yönlendirme tablosu incelenirken ya da olusturulurken dikkat edilmesi gereken en önemli noktalardan biri yönlendirme tablosunun en özelden en genele dogru taranacagidir, örnegin numarali IP ye ulasmaya çalisirken bu IP numarasinin hem / hem / hem de / networklerinin içinde kaldigi görülür ama bunlarin arasinda en özel olan kullanilacaktir, bu da / tir. Örneklerle devam ederek konumuzu genisletelim /27 IP numarali bilgisayarimizin IP numarali bilgisayara ulasmak istedigini düsünelim. Öncelikle kendi yönlendirme tablosunda bulunan network adresleri ile subnet maskelerini kullanarak bu IP nin yönlendirme tablosundaki4 networklerden herhangi birinin dahilinde olup olmadigini hesaplayacaktir. Hem birinci ( /0) hem de üçüncü satirlarin ( /27) bu IP yi kapsadigi bu hesaplama sonucu ortaya çikacaktir, /27 digerinden daha özel bir tanimlama oldugu için bunu kullanacak ve paketi kendi IP numarasi üzerinden LAN e gönderecektir. Bunu komut satirinda inceleyecek olursak. C:\>tracert Tracing route to aboneservisi.marketweb.net.tr [ ] over a maximum of 30 hops: 1 <10 ms <10 ms <10 ms aboneservisi.marketweb.net.tr [ ] Trace complete. Buradan da görüldügü gibi ve bilgisayarlari ayni networkte bulunduklari için hiçbir ag geçididen geçmeksizin haberlesebilmektedirler. Bu kez ayni bilgisayari kullanarak IP numarasina sahip bilgisayara ulasmaya çalistigimizi düsünelim. Bilgisayarimiz yine yönlendirme tablosunu kullanarak bu IP nin hangi networkler tarafindan kapsandigini bulmaya çalisacaktir. Bulacagi networkün ise yalnizca /0 oldugu görülecektir. (Daha önce de söylendigi gibi /0 tüm networkleri kapsamaktadir, bu yüzden default route adi verilmistir). Bu durumda paketler, ag geçidi olarak tanimlanan IP numarali cihaza yönlendirilecektir yani bir anlamda top e atilmistir. Kritik soru da burada gelmektedir, IP numarali cihaz IP numarasina nasil ulasacaktir. Ag geçidinin özelligini de tam burada tanimlamak faydali olacaktir. Bir cihazin ag geçidi görevini görebilmesi için en az iki farkli network te arayüzünün bulunmasi gerekmektedir. Örnegin bir ag geçidi x.y.z.0/24 networkündeki bilgisayarlarin a.b.c.0/24 networkündeki bilgisayarlara ulasmasi için kurulmussa, bir arayüzünün (örnegin ethernet) x.y.z.0/24 networküne bagli, baska bir arayüzünün (ethernet, seri/dialup arabirim vs) a.b.c.0/24 networküne bagli olmasi gerekmektedir. Örnegimizden kopmadan devam edersek, IP numarali bilgisayar ag yönlendiricisine 1 numarali ethernet arayüzünden,5 IP numarali bilgisayar ise ag yönlendiricisine 2 numarali ethernet arayüzünden bagli oldugunu düsünebiliriz. Traceroute sonucunu incelersek C:\>tracert Tracing route to kheops.marketweb.net.tr [ ] over a maximum of 30 hops: 1 10 ms <10 ms 10 ms grf.marketweb.net.tr [ ] 2 <10 ms 10 ms 10 ms kheops.marketweb.net.tr [ ] Trace complete. Görüldügü gibi IP numarali bilgisayara numarali cihaz üzerinden ulasilmistir. Buradan çikan sonuç IP numarali cihazin en az iki arayüzü/ip adresinin oldugu ve bu arayüzlerden biri networkünde iken digerinin networkünde oldugudur IP numarali cihazin yönlendirme tablosu hakkinda basit bir yorum yaparsak söyle bir sonuç elde edebiliriz. Network Address Netmask Gateway Address Interface * ** Ethernet Ethernet1 * Buradaki traceroute sonucu ile netmaski ögrenmek mümkün degildir, burada verileni bir önbilgi kabul edebilirsiniz. ** Burada belirtilen /25 segmentinde herhangi bir IP olabilir. Bu yönlendiricinin /25 segmentindeki IP numarasidir. Ayni sekilde arayüzler de (ethernet 0, ethernet 1) önbilgi olarak yazilmistir, arayüzlerin ne oldugu eldeki verilerle tesbit edilemez. Görüldügü gibi adresine yönlendirilen paketler bu cihazin yönlendirme tablosunda taranarak ilgili arayüzlerden hedeflerine ulastirilmislardir. Ayni sekilde /25 IP numarali bilgisayardan adresine çekilen traceroute sonucu da kheops/export/staff/ilker>traceroute traceroute to ( ), 30 hops max, 40 byte packets6 ( ) 3 ms 3 ms 1 ms 2 taurus.marketweb.net.tr ( ) 5 ms 5 ms 6 ms seklindedir. Bu da ag geçidimizin hem hem de IP numaralarina sahip oldugunu göstermektedir. Sematik olarak gösterirsek Gateway Görüldügü gibi ag geçidinin iki ayri networke de baglantisi bulunmaktadir. Kafalarda kalmis olabilecek sorulari gidermek için son bir örnek vererek konumuzun tanim kismini bitirelim. Networkleri caddelere, istemcileri de caddelere çikislari olan evlere benzetirsek, ag geçitleri, ön kapisi bir caddeye, arka kapisi ise baska bir caddeye açilan, böylece caddeler arasinda belli kurallar dahilinde- geçis saglayan is merkezleridir. Yukaridaki açiklamalardan da anlasilabilecegi gibi internete bagli tüm bilgisayarlar bir anlamda yönlendirme yapmakta ve yönlendirme tablolari kullanmaktadirlar. Ancak asil isi yürütenler, yönlendirici (router) dedigimiz bu isi yapmak için özel olarak tasarlanmis sistemlerdir ( siradan bilgisayarlar da uygun sekilde konfigüre edilerek router haline getirilebilirler ancak bu dokümanda buna deginilmeyecektir). O halde genel anlamda bir routeri tanimlarsak, çok sayida farkli arayüze (ethernet, atm, fddi, serial, e1, e3, t1, t3..) sahip olup, çesitli protokolleri yönlendirmesi (IP,IPX ) için özel olarak tasarlanmis cihazlardir. Bir7 çogunda desteklenen arayüzler modüler olup ihtiyaca göre eklenip çikarilabilmektedir. Ayni sekilde yönlendirme protokolleri de cihazlarin yazilimlari ile belirlenebilmektedir. Bu cihazlara örnek olarak çesitli Cisco ve Ascend cihazlari gösterilebilir (Piyasada onlarda farkli üretici tarafindan üretilmis yüzlerce hatta binlerce router bulunmaktadir, burada belirtilenler yalnizca örnek olarak verilmistir). Dokümanin bundan sonraki kisminda isletim sistemi detaylarina mümkün oldugu kadar az girilerek router lardan bahsedilecektir. Az önce teorik olarak çikarilan sonuçlari omurga router I üzerinde inceleyecek olursak (Burada incelenen router bir Ascend GRF 400 dür) Routing tables Internet: Destination Gateway Flags Refs Use Interface / UHI 2 6 ge / U ge032 NOT: 1. Buradaki iki satir router yönlendirme tablosundan seçilerek gösterilmistir. Aksi taktirde yüzlerce network tanimi arasinda görülmeleri mümkün degildir. 2. Arayüzler ise burada görüldügü gibi belirtilenlerden farkli tanimlanmislardir, ge031 cihazin birinci sase, üçüncü slotunun, birinci portunu belirtmektedir, ayni sekilde ge032 de birinci sase, üçüncü slotunun, ikinci portunu belirtir (buradaki e ise arayüzün ethernet oldugunu göstermektedir). Simdi örnegi biraz daha karmasiklastiralim ve sisteme yeni bir cihaz daha ilave edelim. Ethernet portunun IP si /24 olan bu cihaz GRF e 3. ethernet portu araciligiyla baglantili olsun (GRF in ayni segmentteki IP numarasinin ise /24 oldugunu kabul edelim). Ayni zamanda bu cihaz üzerinde bulunan 240 modemin IP numaralarinin , havuzunda bulunsun. Sematik olarak bunu gösterirsek8 Ascend GRF Ascend TNT / Bu durumda /24 segmentine ulasmak için mutlaka IP numarali cihaza (TNT) ulasmak gerekmektedir, buradan çikan sonuç ise TNT nin de yönlendirme yaptigi ve bir anlamda router oldugudur. Ancak tüm trafigin geçtigi omurga yönlendiricisinin /24 segmentine IP numarasi ile ulasacagini bilmesi gerekir aksi taktirde /24 segmentine ulasmak için kendisine gelen paketleri hangi adrese yönlendirecegini bilemez. Bu durumda omurga yönlendiricisi üzerinde /24 ün e yönlendirilmesi gerekir (bu islem dinamik routing (rip, ospf), arp proxy ve benzeri yöntemlerle yapilabilir, ancak burada konuyu karistirmamak için statik yönlendirme anlatilacaktir). Bunun için router üzerinde route add net seklinde bir komut çalistirmak yeterli olacaktir (yazilan komut isletim sistemine bagli olup burada belirtilen SysV türü unix sistemlerinde kullanilan notasyondur, ayni islem bir cisco yönlendirici üzerinde konfigürasyon moduna geçtikten sonra ip route seklindeki bir komutla yapilabilir). Bunu da yaptiktan sonra omurga routerinin yönlendirici tablosuna tekrar bakarsak :9 Routing tables Internet: Destination Gateway Flags Refs Use Interface U ge UGS ge / UHI 2 6 ge / U ge032 Simdi bilgisayarimizdan IP numarasina ulasmak için traceroute sonucu alirsak : C:\>tracert Tracing route to tnt-port002.marketweb.net.tr [ ] over a maximum of 30 hops: 1 <10 ms <10 ms <10 ms grf.marketweb.net.tr [ ] 2 <10 ms <10 ms <10 ms tnt.marketweb.net.tr [ ] ms 120 ms 121 ms tnt-port002.marketweb.net.tr [ ] Trace complete. Görüldügü gibi bilgisayarimizin nasil ulasacagini bilmedigi paketi ag geçidine göndermis, ag geçidi de blogunun adresinden erisildigini bildigi için paketi bu adrese göndermistir. Akla söyle bir soru gelebilir : Omurga yönlendiricisi hangi adrese gidecegini bilmedigi bir paket alirsa ne olur? Su anda tanimli olmayan bir bloga çekilen traceroute sonucunu inceleyelim. C:\>tracert Tracing route to over a maximum of 30 hops 1 <10 ms <10 ms <10 ms grf.marketweb.net.tr [ ] 2 grf.marketweb.net.tr [ ] reports: Destination host unreachable. Trace complete.10 Görüldügü gibi, paket omurga router ina kadar ulasmis ancak router bunu nereye yönlendirecegini bilmedigi için destination host unreachable (belirtilen adres ulasilamaz) mesaji vermistir (Konu hakkinda bilgi düzeyi daha yüksek kullanicilar için not: Lokal olarak kullanilan blok /19 dir, bu yüzden bu blok içinde kalan adresler internet e yönlendirilmeyecek sekilde düzenlenmistir.) Burada dikkat edilmesi gereken nokta iletisimin çift yönlü oldugudur, yani omurga routeri sizin gönderdiginiz paketleri hedefine ulastirirken karsidan gelen paketleri de size ulastirmalidir, aksi taktirde baglanti kurulamaz. Buradan hareketle kabaca bir tahmin yapilirsa IP li cihazin da ag geçidinin omurga routeri oldugu düsünülebilir. LAN düzeyinde IP yönlendirmesini son bir örnekle noktalayalim. C:\>tracert Tracing route to anadolunet-idsl.anadolunet.com.tr [ ] over a maximum of 30 hops: 1 <10 ms <10 ms <10 ms grf.marketweb.net.tr [ ] 2 <10 ms 10 ms 10 ms m eth0.marketweb.net.tr [ ] 3 30 ms 25 ms 50 ms cankaya-kizilay.marketweb.net.tr [ ] 4 30 ms 60 ms 50 ms kizilay-anadolunet128k.anadolunet.com.tr [ ] 5 80 ms 72 ms 70 ms anadolunet-idsl.anadolunet.com.tr [ ] Trace complete. Bu tabloya bakarak, aradaki tüm yönlendiricilerin yönlendirme tablolarini inceleyelim. Öncelikle grf.marketweb.net.tr da ile ilgili bir yönlendirme bulunmasi gerekir, ilgili yönlendirme asagida gösterilmistir. Routing tables Internet: Destination Gateway Flags Refs Use Interface / UGS 0 0 ge03011 Traceroute sonucuna paralel olarak /22 blogu IP numarasina yönlendirilimistir. Ayni yönlendirmeyi de ararsak: ascend% sh ip route Destination Gateway IF Flg Pref Met Use Age / wan36 rgt Yine traceroute sonucuna paralel olrak /22 blogu IP numarasina yönlendirilmistir (arayüzden de anlasilacagi gibi bu baglanti bir WAN baglantisidir). Sonuç olarak IPsine kadar ulasmis durumdayiz. Bu IP ye sahip cihazda bir sorgulama yaparsak: kizilay-cisco#sh ip route Routing entry for /26 Known via "static", distance 1, metric 0 Routing Descriptor Blocks: * Route metric is 0, traffic share count is 1 Görüldügü gibi yeni ag geçidimiz tür. Burada dikkat edilmesi gereken sey, blogumuzun küçülmüs oldugudur, az önce /22 olarak yönlendirilen blok su an /26 olarak yönlendirilmektedir. Bu da kanin atar damarlardan kilcal damarlara dagilmasi gibi düsünülebilir, en genelden en özele dogru yönlendirme devam etmektedir teki yönlendirme tablosu asagidadir. IDSL> ip route stat Dest FF Len Interface Gateway Metric stat Timer Use wan0ppp f wan0ppp f Görüldügü gibi IP sine wan baglantisindan ulasilmaktadir ve trace bir sonraki noktada tamamlanmaktadir. Daha önce belirttigim gibi burada gösterilen paketin gidis yoludur, ayni paketlerin ayni sekilde geri de gelebilmesi gerekir, ancak bunu da ayrica12 göstermeyi gereksiz görüyorum. Ancak geri dönüs için söyle bir yol düsünülebilir paketi yönlendirecegin adresi biliyorsan yönlendir yoksa varsayilan (default) yönlendiriciye gönder. Bu sistemle ye ulasmak isteyen bir paket ten çikar ve varsayilan yönlendirmeleri izleyerek omurga yönlendiricisine kadar ulasir, omurga yönlendiricisi ise zaten ya nasil ulasacagini bilmektedir. Bu sekilde gelis/gidis yönlendirmeleri tamamlanmis olur. Burada belirtilen yapinin semasi ise su sekildedir Omurga Yonlendiricisi / /24 Access Sunucu WAN baglantisi Access Sunucu / /26 IDSL yönlendirici WAN baglantisi /26 IDSL yönlendirici Sanirim bu semayla traceroute sonucu beraber incelendiginde, IP yönlendirme konusunda net bir fikir elde edilebilir. NOT: Yukarida verilen tüm sekil ve yönlendirme tablolarinda yalnizca ilgili kisimlar gösterilmis diger kisimlar karisikliga yol açmamasi için çikartilmistir.13 INTERNET ÜZERINDE YÖNLENDIRME Yönlendirmenin temel prensipleri dokümanin ilk kisminda anlatilmistir, ancak internet üzerinde yönlendirme agin büyüklügü ve araya giren daha gelismis yönlendirme protokolleri nedeniyle çok daha karmasik bir hal alir. Bu yüzden burada internet yönlendirmesi anlatilirken, yalnizca tek noktadan servis alan bir kurumun yönlendirmesi anlatilacaktir. Bir önceki anlatimdan farkli olarak olayin sistematigi de anlatilmaya çalisilacak ve teknik yapinin yaninda bir takim prosedürel olaylardan da bahsedilecektir. 30 bilgisayarar ve 1 routerdan olusan LAN ini internete baglamak isteyen bir kurum düsünelim. Öncelikle servis alinacak kuruma (ISS-Internet Servis Saglayici) baglantiyi saglayacak bir ortam gerekmektedir, hemen hiç bir durumda bu yalnizca kisa mesafelerde çalisan ethernet ile mümkün olmamaktadir. Degisik alternatifler mümkün olmasina ragmen burada Telekom sirketinden kiralanan data iletisim hattinin kullanildigini ve bu hattin her iki ucuna konulan birer özel modem ile ISS ile kurum arasinda iletisimin hazir oldugunu düsünelim. Modemin baglantisi seri arayüz vasitasiyla routera yapilacaktir. Bu durumda router ethernet üzerinden bilgisayarlarla, modem üzerinden de ISS tarafinda bulunan router ile haberlesebilecek ve bilgisayarlar için internete bir geçit görevi görecektir (ag geçidi-gateway). Fiziksel baglanti hazir oldugunda internet üzerinde kullanilmasi gereken IP numaralarina ihtiyaç duyulur. IP ler kuruma yine ISS tarafindan saglanacaktir, ve ISS in kullandigi IP blogunun bir bölümünü olusturacaktir. Bu durumda ISS in bu kuruma 64 IP lik bir blok verdigini düsünelim. Bu blok /26, routerin ethernet arayüzüne verilen IP ise olsun. Ayni zamanda routerin modeme bagli seri aryüzüne /30, ISS tarafinda bulunan routerin modeme bagli seri arayüzüne ise /30 IP lerinin atandigini düsünelim (Burada verilen IP lerin belirlenmesi ISS in sistem yöneticisi tarafindan yapilacaktir). Bu anlatilanlari sematik olarak gösterirsek :14 Ethernet /30 networkü Kurum - Router Modem Kiralik Hat Modem ISS - Router ISS NETWORKÜ Seri Port Seri Port Görüldügü gibi sistemde routerlar en az iki farkli networkte bulunmaktadirlar, kurum routeri hem kurum için networküne hem de routerlar arasi geçis networküne, ISS routeri ise hem routerlar arasi geçis networküne hem de ISS networküne baglidir ve her iki networkte arayüzleri bulunmaktadir. Ayni zamanda kurum aginda bulunan tüm bilgisayarlar ISS tarafindan atanan bloktan özgün birer IP numarasina sahiptirler ve ag geçidi olarak routeri kullanmaktadirlar. Burada görülen sistemlerin yönlendirme tablolarini teorik olarak çikaralim (diger bilgisayarlar ile benzer sekilde): Ag Maske Geçit (statik) (dogrudan bagli) / : Ag Maske Geçit (statik) (dogrudan bagli) (dogrudan bagli) : Ag Maske Geçit (statik) * (statik) (dogrudan bagli) (dogrudan bagli) * * Daha önceki örneklerden yola çikilarak belirtilmistir.15 Görüldügü gibi kurumda kullanilan sistemin yapisi son derece yalindir, iç network disinda kalan tüm IP ler routera yönlendirilerek internete birakilirlar, bundan sonrasini ISS routerlari halletmektedir. Internet trafiginin ISS disindaki akisini detayli olarak anlatmak ise bu dokümanin kapsamina sigmayacak kadar genis bir konudur, ancak kabaca su sekilde ifade edilebilir. Her IP, ISS disinda ayni bloktan diger IP ler ile ayni sekilde hareket eder. Örnegin son örnekte kuruma verilen IP blogu ( /26) aslinda ISS in kendi blogu olan /19 un bir alt blogudur (subnet), ve internet üzerinde /19 blogu olarak yönlendirilir. Ancak paketler ISS routerlarina ulastiktan sonra /26 yönlendirmesi yapilir. Son olarak belirtilmesi gereken birkaç sey var. Bu dokümanda ana amaç TCP/IP yönlendirmesine yabanci kullanicilar için bir temel olusturmak idi, network mühendisi haline getirmek degil. Bu yüzden örnek olarak verilen yönlendirmelerin tamami mümkün oldugunca basit seçilen statik yönlendirmelerdir, gerçek durumlarda ise -orta-büyük ölçekli sistemlerde- durum genellikle böyle olmayip daha karmasik olan dinamik yönlendirme protokolleri kullanilanir (rip, ospf, (e)igrp, bgp gibi). Benzer belgeler
NETWORKING. Yerel Alan Aglari (LAN-Local Area Networks)
NETWORKING Yerel Alan Aglari (LAN-Local Area Networks) Ilk ag tipimiz yerel aglar. Adindan da anlasilacagi üzere yerel aglar genellikle tek bir kuruma ait ve dis dünyaya kapali aglardir. En uzak iki bilgisayar Detaylı Yönlendirme. Yönlendirme Protokolleri
13 Yönlendirme Bu bölümde farklı coğrafi noktalarda yer alan TCP/IP ağlarının birbirleri ile olan iletişiminin sağlanması için en önemli anahtar olan, yol bulma yani yönlendirme konusu açıklanacaktır. Detaylı Topoloji Nedir? Bir ağdaki bilgisayarların nasıl yerleşebileceğini,nasıl bağlanacağını,veri iletiminin nasıl olacağını belirleyen gene yapıdır.
AĞ TOPOLOJİLERİ Topoloji Nedir? Bir ağdaki bilgisayarların nasıl yerleşebileceğini,nasıl bağlanacağını,veri iletiminin nasıl olacağını belirleyen gene yapıdır. Fiziksel Topoloji : Ağın fiziksel olarak Detaylı T.C MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ENDÜSTRİYEL OTOMASYON TEKNOLOJİLERİ
T.C MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ENDÜSTRİYEL OTOMASYON TEKNOLOJİLERİ TEMEL BİLGİSAYAR AĞLARI 2 ANKARA 2007 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından Detaylı TCP/IP ve Bileşenleri
T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ AĞ GÜVENLİĞİ VE AĞ PROTOKOLLERİ 481BB0007 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında Detaylı Temel Ağ (Network) Kavramları
Temel Ağ (Network) Kavramları Ağ (network) kavramı, var olan kaynakların kullanıcılar tarafından beraber kullanılması, bilgiye ortak ulaşmaları ve buna bağlı olarak da maliyet ve zaman tasarrufu sağlanılması Detaylı T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ
T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ AĞ PROTOKOLLERİ ve AĞ GÜVENLİĞİ ANKARA 2007 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından Detaylı http://alikoker.name.tr Ağ ile ilgili ayarları yapabilmek için önce Denetim Masası penceresindeki Ağ simgesine
AĞ Ağ ile ilgili ayarları yapabilmek için önce Denetim Masası penceresindeki Ağ simgesine çift tıklayın... Ağ ayarlamaları, bir network(workgroup) içinde yer alan Windows 98 bilgisayarının network adaptörü, Detaylı TC. FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK BÖLÜMÜ SWİTCH, ROUTER VE FREWALL KONFİGÜRASYONU BİTİRME ÖDEVİ
TC. FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK BÖLÜMÜ SWİTCH, ROUTER VE FREWALL KONFİGÜRASYONU BİTİRME ÖDEVİ DANIŞMAN Yrd.Doç.Dr. Hasan H. BALIK HAZIRLAYAN Mahmut Ergünöz ELAZIĞ-2003 Detaylı AĞ TEMELLERİ DERS NOTLARI (6&7&8) KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU
AĞ TEMELLERİ DERS NOTLARI (6&7&8) KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU TCP/IP Ağ protokolleri de bilgisayarlar arası veri akışını düzenler. TCP/IP internette veri transferi Detaylı INTERNET Bağlantısı için Alternatif Çözümler
16 INTERNET Bağlantısı için Alternatif Çözümler Internet bugün için gerek kullanıcı sayısı ve gerekse sağladığı olanaklar bakımından dünyanın en yaygın ve etkin bilgisayar ağıdır. Hemen her türlü bilgisayarın Detaylı 3.5 Ağ Konfigürasyonu
3.5 Ağ Konfigürasyonu Linux sürümlerinin hepsinde ağ arayüzleri ile ilgili öntanımlı bilgiler çeşitli dosyalarda saklanır ve açılış esnasında çalışan betiklerle aktif hale getirilirler. Bu betiklerin kabaca Detaylı 8 GÜVENLİK DUVARI(Firewall)
8 GÜVENLİK DUVARI(Firewall) 8.1 Giriş İşletmelerin intranet ve extranet uygulamaları dolayısıyla dış dünyayla olan bağlantıları artmıştır. Böyle sistem yapılarının saldırılardan korunması daha zordur. Detaylı antikor Yönetim Panelleri
1 antikor Yönetim Panelleri AntiKor G100, S100, S200, P100, P200, E100, E200 ve E300 sürümünde de 15 ana kategori bulunmaktadır. Modeline göre bazı kategoriler ve menüler lisans kapsamı dışında olabilir. Detaylı CİSCO E-KİTAP İçindekiler. 1. Cisco Konfigürasyon Tamamlanmasi 1.1 Arayüz Tanimlamalari 1.2 Arayüz Konfigürasyonunun Tanimlanmasi 1.
CİSCO E-KİTAP İçindekiler. 1. Cisco Konfigürasyon Tamamlanmasi 1.1 Arayüz Tanimlamalari 1.2 Arayüz Konfigürasyonunun Tanimlanmasi 1.3 Karsilama Mesajlari 1.4 Günlük Mesajlarin Konfigürasyonu 1.5 Host Isim Detaylı GĠRĠġ. 4 1-UZAKLIK VEKTÖRÜ YÖNLENDĠRME PROTOKOLLERĠ..5
GĠRĠġ. 4 1-UZAKLIK VEKTÖRÜ YÖNLENDĠRME PROTOKOLLERĠ..5 Uzaklık Vektörü (Distance Vector) Kavramları.5 Uzaklık Vektörünün Döngü OluĢumunu Engelleme Özellikleri..8 Route Poisoning Kuralı.9 Split Horizon Detaylı Bölüm 4 Ağ Katmanı. 4.1 Giriş. 4.2 Ağ katmanı tasarımında önemli noktalar
Bölüm 4 Ağ Katmanı 4.1 Giriş OSI başvuru modelinin 3. katmanıdır. Ağdaki bir bilgisayar ikinci katmanda hangi protokolde çalışırsa çalışsın (Ethernet, Jetonlu halka, ATM gibi) üçüncü katmanda bir yönlendirilmiş Detaylı Türkçe CCNA EĞİTİM Notları
Türkçe CCNA EĞİTİM Notları INTERNETWORKING TEMELLERI Network Nedir, Ne İşe Yarar? Birden fazla bilgisayarın çeşitli sebeplerden dolayı birbirlerine bağlandığı yapıya network (ağ) denir. Bir çok bilgisayarın Detaylı Bölüm 8. PROGRAM EKLE/KALDIR. Program Ekle / Kaldır ı açmak için BaĢlat Ayarlara Denetim Masası Program Ekle/Kaldır seçilir.
Bölüm 8. PROGRAM EKLE/KALDIR Program Ekle / Kaldır ı açmak için BaĢlat Ayarlara Denetim Masası Program Ekle/Kaldır seçilir. PROGRAM EKLE/KALDIR(devam) 1. Program DeğiĢtirmek veya Kaldırmak 2. Yeni Program Detaylı Muhammed Ali TEL. Yrd.Doç.Dr. Hasan H. BALIK
T.C. FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ NETWORK EKİPMANLARI VE ROUTER KONFİGÜRASYONU (BİTİRME ÖDEVİ) Muhammed Ali TEL YÖNETEN Yrd.Doç.Dr. Hasan H. BALIK ELAZIĞ Detaylı IP ADRESLEME VE ALT AĞLAR I. IP ADRESLEME VE ALT AĞLAR (SUBNETS) Internet gibi TCP/IP protokol grubunu kullanan bir ağa katılan her bilgisayara tek
I. IP ADRESLEME VE ALT AĞLAR (SUBNETS) Internet gibi TCP/IP protokol grubunu kullanan bir ağa katılan her bilgisayara tek ve eşsiz bir IP adresinin otomatik veya statik olarak verilmesi gerekmektedir. Detaylı OPENBSD - PAKET SÜZGECĐ PF - PACKET FILTER V1_1.0
OPENBSD - PAKET SÜZGECĐ PF - PACKET FILTER V1_1.0 TÜRKÇE KULLANMA KLAVUZU BÖLÜM -1- TEMEL AYARLAR Yusuf UZUNAY Orta Doğu Teknik Üniversitesi Enformatik Enstitüsü Ankara TÜRKĐYE yuzunay(at)ii.metu.edu.tr Detaylı LINUX KURULUMU. Dogan Aksari *
LINUX KURULUMU Dogan Aksari * * Jeofizik Mühendisi. e-mail : aksari@boun.edu.tr. Bogaziçi Üniversitesi, Kandilli Rasathanesi ve Deprem Arastirmalari Enstitüsü Jeofizik Mühendisligi Bölümü, Yüksek Lisans Detaylı Ağ Donanımı. Kazım BUDAK Seda ATABAY Sultan ODABAŞI Tuğba SERT
Ağ Donanımı Kazım BUDAK Seda ATABAY Sultan ODABAŞI Tuğba SERT Ağ Tarihçesi 1960'li yılların sonlarında Hawaii Üniversitesi ALOHA adını verdiği bir geniş ağ kurdu. Üniversitenin amacı kampüsün değişik noktalarına Detaylı GNS3/DYNAMIPS & VMWARE İLE KENDİ SANAL LABORATUARINIZI KURUN (KISIM I)
GNS3/DYNAMIPS & VMWARE İLE KENDİ SANAL LABORATUARINIZI KURUN (KISIM I) Cem Başkocagil, CCNA, baskocagil@yahoo.com 1 İÇİNDEKİLER 1. Dynamips & VMware Benzetim Yazılımları... 3 2. Yazılım & Donanım Gereksinimleri... Detaylı Network Eğitimi Notları
Network Eğitimi Notları Bu yazımızda Network ve Windows NT Server Version 4.0 üzerinde yoğunlaşacağız. 2000 ve XP ye değinmeyeceğim çünkü asıl olan temeldir. Bu temeli yükseltmek ise her birimizin bireysel Detaylı Đnternette Ağ Katmanı
Đnternette Ağ Katmanı Ağ katmanı gözüyle internet çok sayıda subnetin birbiriyle bağlanmasıdır. Tam tanımlı bir yapısı yoktur, çok sayıdaki bölgesel subnetler backbone lar yardımıyla birbirine bağlanır. Detaylı BÖLÜM 8 INTERNET. 8.1. Giris. 8.1.1. Internet Nedir?
BÖLÜM 8 8.1. Giris INTERNET 8.1.1. Internet Nedir? Bilgisayar teknolojisi her alanda oldugu gibi egitim alaninda da büyük gelismelerin olusmasina etken olmustur. Özellikle Internet sayesinde egitimde hem Detaylı Kullanıcı Kılavuzu. TECOM AR1021 ADSL Router. ADSL Router AR1021
AR1021 ADSL Router TECOM AR1021 ADSL Router Kullanıcı Kılavuzu TECOM CO., LTD. March 2003 2003 by TECOM CO., LTD. All rights reserved. Printed in Taiwan Ticari marka(lar) TM ve Kayıtlı Ticari marka(lar) Detaylı 2016 © DocPlayer.biz.tr Gizlilik Politikası | Hizmet koşulları | Geri bildirim