Jane Goodall – Gelecek Bilimde
İngiliz primatolog, etolog ve antropolog. Şempanzeler üzerinde dünyanın en önde gelen uzmanlardan birisi olarak kabul edilen Goodall en çok Gombe Stream National Park Tanzanya yabani şempanze sosyal ve aile etkileşimleri üzerine olan 55 yıllık çalışması ile bilinir. Jane Goodall Enstitüsünün ve Roots & Shoots* programının kurucusudur. Hayvan hakları üzerine çalışmıştır. Nonhuman Rights Project** kurulunda görev almıştır.
Jane Goodall İngiltere’nin Londra kentinde doğdu. Babası Mortimer Herbert Morris–Goodall isimli bir iş adamı ve annesi Vanne Morris–Goodall Margaret Myfanwe Joseph ismi ile yayın yapan bir romancıydı. Bir çocuk iken, babası tarafından Jubilee adlı bir canlı şempanze oyuncak verildi; bu oyuncak ile onun hayvan sevgisi erkenden başladı. Bugün, oyuncak hala Londra’da şifonyerinde durmaktadır.
1 yaşında iken, şempaze oyuncağı ile.
1960’ın Temmuz ayında 26 yaşındayken, Jane Goodall, İngiltere’den Tanzanya’ya gitti ve cesurca yabani şempanzelerin az bilinen dünyasına girdi.Yanında bir çift dürbün ve dizüstü bilgisayardan başka bir şey yoktu. İnatçı ve iyimser karakteri sayesinde, başlangıçta utangaç davranan hayvanların güvenini kazandı. O bazen tuhaf ve genellikle tanıdık-görünen kendi hayatının içinde bir pencere açmayı başarırdı. Ve bugün toplumca tanınan, toplumun hayranlığını kazanmış birisi haline geldi. Bugün, Jane’in çalışmaları tehlike altındaki türler, özellikle şempanzeler için hepimizin payına düşeni yapması adına ilham vermekte ve dünyayı insanlar ve hayvanlar için daha iyi bir yer yapmak için insanları teşvik etmektedir. Jane Goodall Enstitüsü Tanzanya Gömbe Milli Parkı’nın ünlü şempanzelerini korumak için çalışır fakat yerel halkın ihtiyaçlarına geniş kapsamlı bir yaklaşım olmaksızın başarılı olamayacağını kabul eder. Afrika toplum merkezli koruma programları ile Afrika’ da sürdürülebilir kalkınma programlarını geliştirir, yerel halkla gerçek ortaklıklar hedefler.
Bu programlar 1994 yılında Gömbe etrafında başladı, ancak başladığından bu yana kıtanın diğer bölgelerinde yayılmıştır. Aynı şekilde, Jane 1991 yılında Tanzanya’ lı bir grup öğrenci ile Roots & Shoots programını başlattı. Bugün 120’den fazla ülkede yaklaşık 150,000 üyesi ile üniversite aracılığıyla okul öncesi genç insanlar için düzenlenen Enstitü’nün küresel çevre ve insani gençlik programıdır.
Jane Goodall’ ın TED üzerinden konuşması, Türkçe altyazı mevcut.
Kaynaklar, Notlar ve İleri Okumalar:
* Roots & Shoots: Kökler ve Sürgünler.
** Nonhuman Rights Project: http://www.nonhumanrightsproject.org/
Anthropomorphism goodall jane Jane Goodall otobiyografi şempazee