Kripto Sanal Para Dünyasının Yıldızı Ethereum Nedir? - Hepsipay Blog
Ethereum bir kripto- sanal para birimidir. Ethereum’un belirteci olan Ether’in Bitcoine benzer şekilde bir çalışma sistemi vardır. Ethereum yapılan işlemleri doğrulamak için gerekli onayları sağlayan finans kuruluşları ve bankaların olmadığı bir sitemdir. Yani merkezi bir sisteme sahip değildir. Bunun yerine Ethereum madencileri, güçlü hesaplamalar ve algoritmalar kullanarak bu merkezi sistemin yerine onay verirler. Tüm işlemler ve onaylar tamamlandığında Ether, Bitcoin madenciliği gibi işlemeye başlar. İşleyişi bu şekilde olan Ethereum, diğer sanal para birimlerine benzer. Ethereum sahipleri online işlemleri yürütmek için Ether kullanabilir ve bu şekilde artan değeri ile maddi kazanç sağlayabilirler.
Ethereum ve Bitcoin her ne kadar benzer özellikler taşısa da farklı amaçları olan kripto paralardır.
Bitcoin bir ödeme aracı veya değer deposu olarak işlev görmek üzere tasarlanmıştır. Ethereum ise kişilerin akıllı sözleşmeler oluşturması ve çalıştırması için Ether kripto parayı kullanabilecekleri bir platform olarak işlev görür.
Fiyatı 2017 yılının ilk aylarında her Ether 10$ olacak şekilde değerli iken 2018 yılının son verilerine göre 29 Ocak itibariyle 1.200$ civarında işlem görmeye başladı ve bir yıl boyunca %100 büyüme gösterdi. Büyüme hızı iş dünyasında kullanımı adına önemli bir sanal para platformu haline gelmesine neden oldu.
Akıllı sözleşmeler, içerik sağlayıcıların Blockchain’e yüklediği kodla yazdıkları sanal sözleşmelerdir. Bu sanal sözleşmelerden herhangi biri işleme alındığında, ağdaki her düğüm sözleşmeyi ​​çalıştırarak blok zincirine yükler. Bu nedenle, kamu muhasebesinden farklı olarak teorik olarak koruma altındadır.
Akıllı sözleşmeler temel olarak ‘If-then’ olarak ifade edilir. Belirli şartlar yerine getirildiğinde, program da akıllı sözleşmenin gerekliliklerini yerine getirir.
Örneğin; Ether kullanan bir araç kiralama servisinden araç kiralanmak istenildiğinde, gerekli miktarda para gönderildiği takdirde, aracın kilidini açmak için şirket dijital bir açma sistemi göndereceğine dair akıllı bir sözleşme oluşturur. Tüm bu süreçler Blockchain üzerinden gerçekleştirilir. Böylece Ether kripto paralar gönderildiğinde, ağdaki herkes bu işlemin yapıldığına şahit olur. Aynı şekilde, araç kiralama servisi de aracı açmak için dijital bir anahtar gönderdiğinde Blockchain üzerinden yine herkes görecektir.
Eğer araç kiralama servisi dijital hizmet anahtarı göndermezse, blok zincirindeki her bilgisayar, bu işlemi izlediğinden, işlemi gerçekleştirmediği ortaya çıkar. Aynı zamanda akıllı sözleşme değiştirildiği takdirde de dijital defterin her kopyası bu değişikliği kayıt altına alır.
Ethereum’daki her sistem ayrı bir işlem gücü kullanır. Bu sebeple gereksiz aktiviteler en az seviyede tutulmalıdır. Ethereum üzerindeki her sözleşme ve programın sahip olduğu maliyete gas denir. Gas, programın ne kadar işlem gücü gerektirdiğinin de bir ölçüsüdür. Gas gereksinimi ne kadar fazla olursa, kullanıcının harcayacağı Ether oranı da o kadar artar.
Akıllı sözleşmelerin avantajlarından biri ise, avukatlar veya noterler gibi “aracılara” ihtiyaç duyulmamasıdır. Bu durum özellikle hukukun üstünlüğünün olmadığı ülkelerde yaşayan insanlar için çok önemlidir. Teorik olarak, bu işlem kâğıt dosyalanmasının da önüne geçer. Akıllı sözleşmeler, bireyleri yasal sistemin ve büyük şirketlerin kısıtlamalarından kurtarabilir.
Ethereum platformu, herkesin istediği şekilde kodlamalar yapabilmesine imkân veren bir sistemdir. Kodlanan uygulamaların efektif bir şekilde el değiştirmesi için dijital varlıklara ihtiyaç duyar. Ethereum’ da token sistemi olarak adlandırılan bu dijital varlıklar sayesinde, kolay bir şekilde işlem gerçekleştirilebilir. Akıllı sözleşme sistemi kullanan tokenler, iki kişi arasında gerçekleştirilen bir işlem sırasında, göndermek istenilen dijital varlık için işlem gerçekleştirdiğinde token gönderilen bir mesajla işlem başlar. Tokene ileti ulaştığında kontrol çalışması başlar ve kullanıcılarda yeterli Ether olup olmadığı sistem tarafından kontrol edildikten sonra, işlem gerçekleştirilir.
Ethereum madencileri her bir işlem için, bir kişi kazanana kadar bulmacanın cevaplarını çok hızlı ve tekrar eden bir şekilde tahmin etmek için bilgisayarları kullanırlar. Madenci B bulmacayı bulursa, A mevcut blokta çalışmayı durdurur ve sonraki blok için işlemi tekrar eder. Madencilerin bu oyunda hile yapması çok zordur. Bu sebeple bulmaca çözme metodu ‘işin kanıtı’ olarak adlandırılır. Yaklaşık 12 ila 15 saniye arasında madenci bir blok bulur. Ethereum madencileri bulmacaları daha hızlı veya daha yavaş bir şekilde çözmeye başlarsa, algoritma problemin zorluk derecesinde otomatik olarak değişkenlik yapar. Böylece madenciler farklı otomatik bir çözüm süresine ulaşır. Ethereum madencilerinin rastgele kazanma ve şanslılık oranlarını artırma ihtimalleri bilgi işlem güçlerine bağlıdır. Madenciliğin tek kârlı yolu olan özel madencilik ciplerini satın alarak daha fazla bellek oluşturma imkanları da bulunmaktadır.
Ethereum, uygulama verilerini depolamak ve kontrol altında tutmak için yalnızca tek bir varlık olarak yeterli olmaz. Bunu başarmak için, Ethereum, Bitcoin protokolünden ve Blockchain tasarımından büyük ölçüde yardım alır. Ethereum, Bitcoin’in tasarımını soyutlamayı amaçlamaktadır, ancak geliştiriciler, ek adımlar, yeni sahiplik kuralları, alternatif işlem biçimleri veya devlete transfer etmenin farklı yolları olan uygulamalar veya anlaşmalar oluşturabilirler. Ethereum’un ‘Turing-complete’ programlama dilinin amacı, geliştiricilerin, Blockchain işlemlerinin belirli sonuçlarını yönetip otomatikleştirebileceği daha fazla program yazmasına izin vermektir. Bu esneklik Ethereum’un temel farklılığıdır.
Ethereum blok zincirinin yapısı Bitcoin’e benzemekle beraber, tüm işlemlerin geçmişini kayıt altında tutan bir sisteme de sahiptir. Ağdaki her düğüm işlemlerin bir kopyasını saklar.
Bitcoin arasındaki en büyük fark ise işlemleri, akıllı sözleşmelerin ilk halinden en son sürece kadar yapılan değişiklikleri kayıt altına alması ve saklamasıdır.
Her bir uygulamaiçin, kullanıcının bakiyesini, tüm akıllı sözleşme kodunu, durumunu veya bu uygulamaların tüm güncel bilgilerini devletin takip etme olanağını sağlar.
Aynı zamanda banka hesap fonları gibi bir cüzdan gereklidir.
Etherum Sanal Makinesi Nedir?
Etherum ile her program kullanıldığında, binlerce bilgisayardan oluşan bir ağ onu işler. Sözleşmeye özgü akıllı programlama dillerinde yazılmış sözleşmeler, ‘etherum sanal makine’ (EVM) adlı bir özelliğin okuyabildiği bir sistem ve yürütülebileceği ‘bytecode’ olarak derlenir. Tüm düğümler EVM’lerini kullanarak bu sözleşmeyi yürütür. Ağdaki her düğümün, mevcut durumu takip etmenin yanı sıra, işlemin bir kopyasını ve ağın akıllı sözleşme geçmişini de içerir. Kullanıcı bir işlem gerçekleştirdiğinde, ağdaki tüm düğümlerin bu değişikliğin gerçekleştiği konusunda anlaşmaya varması gerekir. Buradaki amaç, madencilerin ve düğümlerin ağının, PayPal ya da banka gibi bir otorite olmadan devletten devlete geçişi aktarma sorumluluğunu üstlenmesidir.
Türkiye’den Almak Mümkün Mü?
Sanal para borsaları aracılığıyla alınıp satılabilen Ether, bazı ülkelerde borsalardan finans kuruluşlarına Dolar ya da Euro olarak gönderilerek satın alım gerçekleştiriliyor. Aynı zamanda Bitcoin sahibi olan kişiler de Bitcoinlerini Ether’e çevirebiliyorlar. Türkiye’de Ether,alım satımını gerçekleştirebilmek için Türk Kripto para borsaları kullanılıyor. Doğrudan Ether satın alınabilen Türk Kripto Para Borsalarının yanında Bitcoin alınabilen ve Ether ile değiştirilebilen Türk Borsalar da vardır. Türkiye’de çok fazla kripto para borsası bulunmamakla beraber BtcTurk ve BitTurk üzerinden işlem yapılabilmektedir. Ethereum kullanımının iki farklı yöntemi bulunmaktadır. Uzun vadeli bir sahip olmak istenildiği takdirde, istenilen tutarda kripto para satın alımı yapıp Bitcoin’de de bulunduğu gibi cüzdanında saklamak. İkinci yöntem ise kısa ve orta vadeli pozisyonlar satın alarak, sık sık alım satım yaparak kazanç elde edebilecek bir platforma sahip olmak.