Şaka Kitap Özeti - Milan Kundera
Şaka Konusu ve Özeti
Ludvik, bir süredir uzak kaldığı kız arkadaşı Marketa'dan bir mektup alır. Marketa, hayatından memnun olduğunu ve Batı'da devrimin pek yakında gerçekleşeceğini yazmaktadır. Kendisini özlemediği için Marketa'ya kız Ludvik, bir kartpostalın arkasına,"İyimserlik, insanoğlunun afyonudur! Sağlıklı ruh, hıyarlıktan başka bir şey değil. Yaşasın Trokçi!" yazar ve kıza gönderir. Ludvik'in "şaka" olsun diye yazdığı bu üç cümle, hem Komünist Parti'den, hem de üniversiteden atılmasına, toplumdan dışlanmasına yol açacaktır. Milan Kundera'nın 1967'de yayımlanan ilk romanı Şaka, sosyalist Çekoslovakya'nın alaycı bir eleştirisiydi. Bir süre sonra Kundera'nın tüm yapıtları yasaklanmış, kendisi de yurttaşlıktan çıkarılmıştı. Şaka'nın ilk yayınlanışından bu yana kırk yıl geçti. Zamanında politik göndermeleriyle öne çıkan bu çarpıcı aşk ve intikam romanı, bugün de, her kalıcı yapıt gibi, insan varoluşunun evrensel temalarına ışık tutmayı sürdürüyor.
İyimserlik, insanoğlunun afyonudur!
Şaka Milan Kundera’nın ilk romanıdır. 1965’te tamamlanmıştır. 1967’de basılabilmesinin nedenini Lois Aragon’un kitabın önsözünde yazdığı “Diktatörün hoşgörüsüne değil homurdanan Çekoslovakya kamuoyuna borçluyuz kitabı” cümlesi açıklamaktadır.
Ludvik’in kız arkadaşına gönderdiği karta şaka olsun diye yazdığı cümleler Fakülte Parti Örgütü tarafından suç olarak görülür, yalvarmayla karışık savunmasında bunun bir şaka olduğunu inandıramaz ve tüm öğretmen ve arkadaşlarından oluşan yüz kişinin tamamı onun fakülteden atılması yönünde oy kullanır. İnandığı hareketin dışına atılan Ludvik’in tüm hayatı bir anda değişir.
İntikam için gittiği doğduğu yer olan Moravya’da kendini oraya getiren geçmişini hatırlar, pek çok şeyi sorgular. İnandığı değerleri, arkadaşlarını, dünü, bugünü. Romandaki karakterlerin bazı bölümlerde anlatıcı konumunda olması okuyucuya farklı bakış açılarından olaylara bakmayı sağlamış, kişilerin iç dünyalarının anlatımı, olaylar gerçekçi, sade, akıcı bir dille anlatılmıştır. Olayların iç içe geçtiği durumlarda bazen tekrar okuduğum bölümler oldu.
Milan Kundera kendi yaşamından izleri romanlarına yansıtmıştır. Nitekim ilk romanı Şaka’da 1948’de Komünist Parti’den çıkarılma sürecine yer vermiştir. Bu arada romanın kahramanın adının babasının adı olduğunu, müzikle ilgilendiğini ve ilk müzik derslerini babasından aldığını öğrendim. Müzik Kundera’nın ilk okuduğum kitabı Var Olmanın Dayanılmaz Hafifliği ve bu kitabında da önemli bir yer tutuyor. Bunlar gibi hayatından birçok unsura romanında yer vermesi o dönem Çekoslovakya’sının siyasi ve toplumsal yapısını anlamamıza yardımcı olmaktadır.
İlk okuduğum kitabından daha çok beğendim. İyi okumalar…
Şaka - S41
Şaka Sözleri ve Alıntıları
Halk şarkılarını dinlediğimizde varlığımızın temelinde nelerin yattığını anlıyorduk.
Başka hiçbir şey düşünmüyorum ve şuna inanıyorum ki, akıl, duygular ve ruh insanı aldatsa bile, beden kötülükten yoksun, beden ruhtan daha dürüst.
Sırf onuru kırılmış olduğu için, yaşam karşısında tüm tutumunu tersine çevirebilir mi insan?
... insanı yalnızlığa mahkum eden, düşmanları değil dostlarıdır.
İnsanlık aşkıyla yanıp tutuşan insanlar olduğu gibi, buna karşı çıkanlarda vardır; aslında, insan ancak tekil olarak, bireyleri teker teker sevebilir; ben bu kanıdayım ve şunu da belirteyim ki aşk için geçerli olan, nefret için de geçerlidir. İnsan denen her şeyde denge arayan bu yaratık, sırtına yüklenen kötülük yükünü, ancak nefretinin yüküyle denkleştirebilir.
Geceyi Keşfet (Graham, #2)