Wikipedia Sansürü: Nereye Kadar?
08 Mart 2018 Perşembe , 18:03
Wikipedia yasağının birinci yılına yaklaşırken, bilgiye konulan sansür en çok da Türkiye’ye zarar veriyor.
Bilgi Teknolojileri Kurumu (BTK) tarafından "Türkiye'yi çeşitli terör gruplarıyla aynı düzlemde ve iş birliği halinde göstermeye çalışan içerikler" barındırdığı gerekçesiyle Nisan 2017’de Türkiye’den erişime kapatılan Wikipedia, #WeMissTurkey etiketi ile sosyal medya üzerinden kampanya başlattı. Kampanya kapsamında Facebook logosunu değiştiren online bilgi ansiklopedisi, bir hafta süreyle Türk kültürüne dair bilgiler paylaşacağını duyurdu.
Yaklaşık 10 aydır erişime kapalı olan Wikipedia’nın kapatılma nedeni Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Yaman Akdeniz ve avukat Kerem Altıparmak’ın mahkemeye sundukları itiraz dilekçesi ile öğrenilmişti. Kapatılmaya konu olan söz konusu maddelerin içeriklerinin değiştirildiğinin bildirilmesine rağmen engelin kaldırılması yılan hikayesine dönüştü.
En çok ziyaret edilen ilk beş internet sitesinden biri olan Wikipedia’nın içeriğini gönüllü kullanıcılar oluşturuyor. Yani internet erişimi olan herhangi bir kişi, dünyanın en büyük internet ansiklopedisine içerik ekleme ve var olan içeriği değiştirme şansına sahip. Bu nedenle, farklı görüşlerden kişilerin düzenlemeler yaptığı makalelerde sık sık “düzenleme savaşları” (edit wars) olarak da adlandırılan içerik değişimleri yaşanıyor. Örneğin, “Türkiye” başlığı 17 bin 594 değişimle en çok değiştirilen madde olarak 69’uncu sırada bulunuyor.
Erişime kapatılana dek Türkçe Wikipedia’da 300 bine yakın Türkçe içerik yer almaktaydı. Ancak, ne yazık ki, Nisan 2017’den bu yana Türkiye’den bağlanan kullanıcılar Türkiye ile alakalı herhangi bir içerik üretemediği gibi var olan içeriklere de müdahale edemiyorlar. Dolayısıyla, bu dev internet ansiklopedisinde bize dair yazımların birçoğu bizim dışımızdaki kişiler tarafından gerçekleşiyor.
Bilgi çağında bilgiye erişimin önüne getirilen böylesi bir engel, Türkiye devletinin veya vatandaşlarının korunması gibi bir amaca katkı sağlamıyor. Aksine, uluslararası arenada ülkenin itibarına zarar getirdiği gibi, kişileri en temel haklardan biri olan bilgi edinme hakkından da mahrum bırakıyor.
Yeni iletişim teknolojilerinin hayatımıza girmesi ile beraber bilginin yayılımının hızlanması beraberinde yoğun bir dezenformasyonu getirse de bunu önlemenin yolunun yasaklar ve sansürler olmadığının anlaşılması gerek. Devletin vatandaşları maruz kalınan bilgi bombardımanı karşısında doğruyu ve yanlışı ayırt edebilecek kapasiteye sahip bireyler olarak görmesi ve buna uygun vereceği eğitim ve düzenli olarak sağlayacağı açık, güvenilir ve doğru bilgi ile bu bilinci var etmesi gerekmektedir.