Genco Erkal: Demokrasi Bayramı’ndan Çekiniyorum | Mimesis Sahne Sanatları Portali
[Ceren Çıplak’ın Genco Erkal ve Tülay Günal ile yaptığı ve Cumhuriyet’te yayınlanan söyleşiyi okurlarımızla paylaşıyoruz.]
Nâzım ve Brecht “Güneşin Sofrasında” buluştu… Usta tiyatro sanatçısı Genco Erkal, bu büyük iki ozanın şiirlerini, şarkılarını uyarladı ve yeni açıkhava sahnesinde seyirciyle buluşturdu. Güneşin sofrası, Moda’daki Kadıköy Lisesi’nin içindeki tarihi Mahmut Paşa Konağı ve bahçesine kuruldu… Bu gösteride, Genco Erkal ile Tülay Günal başrolde sanıyordum, ancak izleyince esas rolü oradaki kedilerin ve martıların kaptığını gördüm.
Bu söyleşiyi yaptığımız gün henüz darbe girişimi olmamış ve iktidar yöneticilerince ‘demokrasi bayramı’ ilan edilmemişti. Tekbirli ‘demokrasi savaşçıları’ henüz sokağa çıkmamıştı. Camiilerden sabaha kadar sela okunmamıştı… Ancak 15 Temmuz gecesinin sabahında yaşananlara dair kısa değerlendirmeler alabildim Genco Erkal’dan. Nâzım ve Brecht, 1. Dünya Savaşı’nın içine doğup 2. Dünya Savaşı’nı görmüş iki ozan. Dünyanın çok acı çektiği bir dönemin insanları… İkisi de sürgün yaşamış. Bize dünyanın bütün hallerini anlatan Nâzım ve Brecht’in dizeleri bir ‘düzeni anlama bayramı’… 15 Temmuz gecesi yaşananları da…
Nâzım ve Brecht’in düşünsel ve ruhsal DNA’sına baktığımızda kardeş çıktığını söyleyebilir miyiz?
Brecht, “önce düzeni değiştir sonra insanı sorgula” mantığını işliyor. İnsanın önce kendini sorgulaması gerekmez mi?
Brecht, küçük hikâyesinde “Köpekbalıkları insan olsaydı küçük balıklara daha iyi davranır mıydı?” diye soruyor ve şöyle yanıtlıyor: “Tabii! Köpek balıkları insan olsaydı, küçük balıklar için denizin dibinde sandıklar yaptırır, sandıkların içine her çeşit yiyecek koyar, her türlü sağlık önlemini alırlardı. Çünkü sağlıklı ve besili balıkların eti daha lezzetli olur. Büyük sandıklar içinde okullar da bulunurdu elbette. Küçük balıklar bu okullarda köpekbalıklarının boğazından nasıl geçeceklerini öğrenirlerdi. Kuşkusuz en önemli sorunlardan biri küçük balıkların ahlak açısından eğitilmeleri olurdu. Küçük bir balığın kendini isteyerek feda etmesinin en büyük, en yüce erdem olduğu öğretilirdi bu okullarda. Köpek balıkları insan olsaydı, bir dinleri de olurdu. Bu din, küçük balıkların ancak köpek balıklarının karnında gerçek hayata kavuşacaklarını öğretirdi…” Bu hikaye tüm düzeni anlatıyor değil mi?
Brecht’in köpekbalığı hikayesini okuduktan sonra Nâzım’ın dizesinden referans alarak soruyorum, biz derya içinde küçük balık olduğunu bilmeyen balıktan da mı tuhafız?
‘Camilerdeki Hareketlilik Endişe Verici…’
15 Temmuz gecesi yaşanan darbe girişimini nasıl değerlendiriyorsunuz?
İktidarın ‘sokağa çıkın’, ‘meydanlara sahip çıkın’ çağrısına yorumunuz nedir?
15 Temmuz gecesine ‘demokrasi bayramı’ deniyor…
‘En baştaki adamın yaptığı sivil darbedir’
Siz (Genco Erkal) üniversitede psikoloji okuduğunuz için şu soruyu sormak isterim: Türkiye’nin bugünkü psikolojine nasıl bir teşhis koyarsınız, ‘acil servise mi gidelim?
Yaşamak ümitli bir iştir” diyorlar, sizce yaşamak nasıl bir iş?
Oyunda, “Bazıları da böyle işte. İlle düzeltecekler dünyayı / Aldırma boş ver, böyle hayat / Cebin doluysa bak, yaşamaya rahat” sözlerini ‘lacivert ekose ceket’ giyen biri söylüyor! Kimdir o?
‘Suriyelilere bol keseden vatandaşlık vermeyelim’
Nâzım ve Brecht insanın insanca yaşamasına dair cümleler kuruyor, peki bugünkü ortak serzeniş insanlıktan uzaklaştığımız mı?
Daha iyi bir dünya için ne yapmak lazım?
Suriyelilere vatandaşlık verilmesi konusunda ne düşünüyorsunuz?
Bence de Suriyelilere vatandaşlık verilmesin. Bu insanların çoğu bayramda ülkesine ziyarete gidebilmiş. Mülteci demek artık ülkeme dönemiyorum demek… Hem üzülüyorum, insanın yüreği de dayanmıyor. Onlara destek olalım ama öyle bol keseden, alelacele vatandaşlık vermeyelim.
Ulaştırma Bakanı Ahmet Arslan, Osman Gazi köprüsü için “Geçen de geçmeyen de para ödeyecek” dedi ve Deli Dumrul hikâyesine benzetildi. Siz ne dersiniz?
Başbakan Binali Yıldırım’ın “acil servislere artık kız bakmaya gidiliyor” demecini nasıl yorumluyorsunuz?
T.G: Böyle sözlere artık gülemiyorum, direkt reddediyorum. Aklı başında hiç kimse böyle bir açıklamayı ciddiye almaz.
Yayınlanma Tarihi: 18/07/2016
Önceki Konu: Zor Olduğu İçin Güzeldir Avignon
Sonraki Konu: Kürtçe Oda Tiyatroları Evlerde Sahnelendi