Tüketici Hakları Derneği - Yazılarımız - Makaleler - Aldatıcı Televizyon Yayınları
Aldatıcı Televizyon Yayınları
Her geçen gün değişik televizyon kanallarında tüketicileri aldatarak para kazanmaya yönelik programların artış gösterdiğine ilişkin şikayetler almaktayız. Özellikle, bu anlamda, “ para ödülü verme-kontür verme” vaadiyle çeşitli televizyon kanallarında yapılan yarışma ve benzeri programlarda bir patlama yaşanmaktadır.
Konuyla ilgili olarak Tüketici Hakları Derneğine gönderilen bir şikayet mektubu aşağıdadır. Mektupta da belirtildiği gibi, para ödülü ve kontür vaadiyle, tüketicilerin ekranda verilen telefon numarasını arayıp programa bağlanmaları istenilmektedir. Ancak, bu tür yayın yapan bazı televizyon kanallarını arayan tüketicileri, “Biraz sonra canlı yayına bağlanacaksınız” diye uzunca bir süre beklettikten sonra bağlantıyı kesmektedirler.
ALDATICI TV YARIŞMALARINA İLİŞKİN ŞİKAYET MEKTUBU
31.01.2009 günü saat 14:45’de Clup TV adlı televizyon kanalındaki yarışma programına 0 532 525 44 64 nolu cep telefonumla katıldım. Ekranda sorulan dokuz harfli sözcük “ Kemalpaşa” idi. Ödül önce 1250TL idi giderek 2250TL’ye kadar yükseltildi.
İzleyenlerin programa bağlanması için verilen 0 592 211 11 00 nolu telefonu aradım. Telefonda bana iki soru soruldu. Soruları bilince, “Sizi biraz sonra canlı yayına bağlıyacağız” anonsu ile telefonum açık şekilde tam 2 saat bekletildim.
Bu arada ekranda izleyicilerin yayına katılması için anons yapan sunucu bayanın anonsuna rağmen bu süre içinde yayına kimse bağlanmadı. Yarışma programındaki sunucu bayanın, “Hadi çabuk olun, bilin – kazanın” anonsu ve vaadiyle program saat 17:00’ye kadar devam etti.
Anladığım kadarıyla telefondaki bekleme süresi kasten uzatılıyor bir oyun tezgahlanıyordu. İki saat süresince özellikle programın sonu neye varacak diye bekledim. Birden ses bağlantısı kesildi, program dışı bırakıldım.
Bu tür yayın yapan televizyon kuruluşlarının ödül vaadiyle rant sağlamaya yönelik program düzenleyen kuruluşlar ve şebekeler olduğu kanısındayım.
Aynı gün program bittikten bir süre sonra Turkcell tarafından arandım. Benimle telefonda görüşen Turkcell görevlisi, benim daha önce 30TL dolayında görüşme ücreti ödediğimi, ancak, sözü edilen programın yapıldığı gün 260TL dolayında yüksek bedel tutan bir görüşme yapıldığını görünce, uyarılmak üzere beni aradıklarını belirterek bu ücreti ödememi istediler.
İki saat süresince tek kelime konuşmadan telefonuma yarışmaya katılma ve canlı yayına bağlanma vaadiyle telefonum açık şekilde bekletilmem sonucunda ilgili kanalın dolandırıcılık yoluyla kendilerine gelir sağlama amacı taşıdıklarından, benden hiçbir hizmet vermeden haksız yere alınmasına neden olunan 260TL tutarındaki görüşme bedelinin tarafıma iade edilmesi konusunda gerekli işlemin yapılmasını talep ediyorum.
İddiama ilişkin kayıtlar Turkcell numarasıyla Clup TV’nin 0 592 211 11 00 numaralarından takip edilebilir.
Bu konuyla ilgili olarak, daha sonraki çeşitli günlerde “Halay TV”, “MMC Türk” adlı uydudan yayın yapan televizyon kanallarında da aynı programın aynı saatlerde aynı bayan tarafından yapıldığına tanık oldum. Bu televizyon kanallarındaki programlarda bir soru belirleyip bu soruyu doğru bilen izleyicilerin 2500TL ile 100 kontür kazanacakları belirtilerek durmadan anons yapılmaktadır. Yapılan anonslarda, “Çabuk olun, arayın, bilin, kazanın” ve “canlı yayına bağlan 100 kontür kazan” şeklinde vaatlerde bulunulmaktadır. İzleyicilerin aramaları gereken telefon numaraları ise ekranda gösterilmektedir.
HÜKÜMETİ ve RTÜK’Ü GÖREVE ÇAĞIRIYORUZ
Tüketicileri aldatarak çıkar elde etmeye yönelik bu tür yayınlar, Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun ile Kanun kapsamında yayınlanan Radyo ve Televizyon Programlarının Esas ve Usulleri Hakkında Yönetmelik’e aykırıdır.
Radyo ve Televizyon Programlarının Esas ve Usulleri Hakkında Yönetmelik’in “Yayın İlkeleri” başlıklı 5.maddesinin p fıkrasında, “ Bilgi iletişim telefonları vasıtasıyla yarışma ve benzeri yöntemlere başvurulmamalı ve bunların sonucunda izleyici veya dinleyicilere ikramiye verilmemeli veya ikramiye verilmemesine aracılık edilmemeli, lotarya yapılmamalıdır.” denilmektedir.
Gene, aynı yönetmeliğin 5.maddesinin J fıkrasında, “Yayıncılık, haksız bir amaç çıkara alet edilmemeli, ……” denilmektedir.
Konuyla ilgili olarak RTÜK’den aldığımız bilgiye göre; ilgili yasal mevzuatın ve mevzuatta yer alan cezaların yetersiz olduğu, bu tür yayın yapan televizyon kuruluşları hakkında gerekli işlemlerin yapılmaya çalışıldığı, ancak, bu tür yayınların önlenemediği belirtilmektedir.
Eğer, yasal mevzuat ve cezalar yeterli değilse Hükümet ve RTÜK tarafından acil olarak gerekli düzenlemeler yapılarak sorun çözülmeli, tüketicileri aldatan bu tür televizyon yayınlarına son verilmelidir.
Yasaların ve cezaların yetersizliğini ileri sürmek bize göre hiçbir şekilde gerekçe olamaz.
Tüketicilerin bu tür aldatıcı yayınlara kanmamaları ve bu tür program ve yayınlara eleştirel gözle bakmalarını ve dikkatli olmalarını öneriyoruz.
Diğer taraftan, tüketicileri aldatarak bu tür haksız kazanç elde etmeye yönelik yayınlar konusunda mağdur olan ya da bu durumun farkına varan tüketiciler hiç zaman geçirmeden Tüketici Hakları Derneğine ve RTÜK’e haber ve bilgi vermeli, şikayet etmelidirler.
Ayrıca, konuyla ilgili olarak, Tüketici Hakları Derneği tarafından RTÜK’e ve ilgili Bakan’a gerekli başvuru yapılacaktır. 20.02.2009