Sosyal güvenlikte tek çatı ne zaman?
Başlığı okuyup, “sosyal güvenlikte tek çatı SGK’nın kurulmasıyla gerçekleşmedi mi” diyenler olabilir. Evet, 2006 yılında SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kurumları birleşti ve SGK’yı oluşturdu. Fakat bu birleşme sadece primli sosyal sigortalar rejiminin birleşmesiydi. Oysa sosyal güvenlik, sosyal sigortaların yanı sıra sosyal yardımlar ve sosyal hizmetleri de kapsıyor. Dolayısıyla “sosyal güvenlikte tek çatı” dediğimizde, sistemin bu üç ayağının entegrasyonundan bahsediyoruz.
ASPB kuruldu ama…
Hatırlayacağınız üzere 2011 genel seçimlerinin en önemli gündem maddesi sosyal politikalardı. Özellikle sosyal yardım ve hizmet birimlerinin dağınık yapısı hem iktidarın hem de muhalefetin gündemindeydi. Beklendiği üzere seçimden hemen sonra bu konuda adım atıldı ve bu kurumlar Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı (ASPB) bünyesinde toplandı. Böylece primsiz sosyal güvenlik rejimi de bir ölçüde tek çatıya kavuşmuş oldu. Ancak sosyal güvenlikte tek çatı yine de sağlanabilmiş değil. Zira şimdi de primsiz tek çatı ile primli tek çatının bütünleştirilmesi gerekiyor. Bu bütünleşmeyi illa kurumsal olarak aynı çatı altında toplanmak olarak anlamamak gerekir. Mevcut yapı korunarak fakat bir üst koordinasyon kurulu/komitesi oluşturularak da bütünleşme sağlanabilir. Sosyal Güvenlik Koordinasyon Kurulu ya da Sosyal Politikalar Koordinasyon Kurulu olarak ifade edebileceğimiz bu kurul, primli ve primsiz rejim arasındaki ilişkiyi, uyumu, geçişleri ve performansı izleyecektir. Bu koordinasyon sağlanamadığı taktirde, mükerrer projeleri, birbiriyle çelişen politikaları ve haksız yararlanmaları önlemek mümkün olmayacaktır.
Son 3,5 yıla bakılır
Soru: Sadettin Bey, 13.07.1980 doğumluyum. 01.10.1996 tarihinde sigorta başlangıcım ve 5200 gün primim var. EmekliMatik’te hesaplama yaptım ve primimin dolmasına 625 günüm var. İşten ayrılıp dükkan açmayı düşünüyorum. Sizce günümü doldurduktan sonra mı açmalıyım yoksa günüm dolmadan da ayrılabilir miyim? Yaşar T.
Cevap: Değerli okurum, emeklilik için prim gününüzü doldursanız bile 56 yaşınızı beklemek zorundasınız. İşten ayrılarak dükkan açmanız durumunda Bağ-Kur’lu olacaksınız. 56 yaşınıza kadar bu şekilde prim öderseniz Bağ-Kur’lu olarak emekli olursunuz ve emekli aylığınız yaklaşık %10 daha düşük bağlanır. Fakat 56 yaşınızı doldurmaya 3,5 yıl kala yeniden bir işyerinden sigortalı olursanız SSK’lı olarak emekli olabilirsiniz. Bu açıdan şuan prim gününüzü doldurarak ya da doldurmadan dükkan açmanız arasında fark yok. Önemli olan son 3,5 yılı nasıl ödediğinizdir.
Sosyal güvenlikte yeni kitap
Sosyal güvenlikte mevzuat kitabı çoktur fakat akademik üslupla yazılmış kitap sayısı iki elin parmağını geçmez. İşte bu az sayıda kitaba yeni ve değerli bir katkı Doç.Dr. Aydın Başbuğ’dan geldi. Sayın Başbuğ’un Sosyal Güvenlikte Sosyal Sigortalar başlıklı kitabı Şeker-İş Sendikasından çıktı. Kitabı (0312) 418 42 73 – 74 nolu telefondan ücretsiz olarak temin edebilirsiniz.
BUGÜN/2 Kasım 2013