adaletsizlik karşısında maymunların tepkisi - youreads
"videoda, georgia eyalet üniversitesi'nden sarah brosnan ile frans de waal'in kapuçin maymunları ile yaptığı ilginç bir deneyin sunumu ve görüntüleri yer alıyor. deney şu şekilde; iki maymun birbirini görebilecek şekilde konumlandırılır. önce iki maymuna da, içerideki taşı vermesi karşılığında çok sevdikleri üzüm verilir. 25 kere tekrarlanan bu işlem sırasında hiçbir sorun çıkmaz. bu, deneyin öğrenme ve alışma kısmıdır. daha sonra araştırmacılara göre sağ taraftaki maymuna, içerideki taşı vermesi karşılığında, yine üzüm verilir. araştırmacılara göre sol taraftaki maymuna da aynı işlem uygulanır ama bu sefer taş karşılığında, o kadar da hoşlanmadıkları, daha düşük seviyeli bir yiyecek olan salatalık verilir. tüm bunların farkında olan soldaki maymun, ilk seferinde kötü yiyeceğe razı olur. ancak ilk seferden sonra, bu duruma her seferinde ve giderek artan düzeyde tepki göstermeye başlar: aynı taşı vermelerine karşın kendisine daha kötü yiyeceğin verilmesinden ötürü, aldığı salatalığı araştırmacıya geri fırlatır, elini yere vurarak ve çığlık atarak sesler çıkarır, kafesini zorlayarak kırmaya çalışır. adaletsiz dağıtıma olanca gücüyle ses çıkarır. buna, etolojide (hayvan davranışları biliminde) "sosyal adaletsizlik tiksintisi" (social inequity aversion) adı verilir.
eşit olmayan dağıtımı protesto edip tepki koyabilen maymun zekası, varlığı giderek adaletsizlik üzerine kurulu türümüzün zekasını sorgulamamız için güzel bir örnek sunuyor."*
*evrim ağacı'nın videonun altına düştüğü bilgi notudur.
19 Nis 2016 16:54 *
adaletsizlik konusunda bizden daha iyi tepki vermiş olan maymundur. haksızlığa uğrayan maymun ikinci kez taş verdiğinde acaba yanlış bir şey mi veriyorum la diyerek emin olmaya çalışması oldukça komik.
yanında ki maymunun tepkisi, ben üzümümü aldım, keyfime bakarım tavrı da ayrı komik. o üzüm o maymuna verilecek.
20 Nis 2016 16:22