Ayrıntılı Ultrason – Op. Dr. Serdar Sarı
30 Temmuz 2017 6 Eylül 2017 Dr. Serdar Sarı
Gebeliğin tam ortasında yani 20 hafta civarında bebeğin bütün organları gelişmiş olur. Ayrıca bebeğin etrafındaki sıvı da yeteri kadar fazla olduğu için bebeğin sağlığını ultrason ile değerlendirmek kolaylaşır. İşte bu dönemde yani 18-23 hafta arasında ayrıntılı ultrason (İkinci Düzey Ultrason, Anomali Taraması) yapılmalıdır.
Ayrıntılı ultrason anne karnındaki bebeğin sağlık durumu hakkında daha güçlü kanıtlar toplamak için yapılır. Ultrason cihazı ile elde edilen görüntüler bebeklere ait çeşitli hastalıklar veya vücut yapısı bozuklukları açısından çok sayıda kriter kullanılarak değerlendirilir. Bunun için doğal olarak teknik özellikleri daha güçlü ve hassas ölçümler yapabilen bir ultrason cihazı kullanılması gerekir. Bu tür ultrason cihazlarında normal siyah-beyaz iki boyutlu görüntüler yanında bebeğin kan dolaşımının değerlendirilmesi açısından renkli Doppler özelliği de kullanılmalıdır.
Ayrıntılı Ultrason Nasıl Yapılır?
Ayrıntılı ultrason yapan doktor çoğu zaman önemli bir taramayı atlamamak için anne karnındaki bebeğin vücuduna belli bir sıralama ile bakar. Örneğin ilk yapılacak ölçümler bebeğin gelişmesi ve bu gelişmenin beklediğimiz duruma uygunluğu olabilir. Böylece genel bir gelişme geriliği veya bebeğin belli ölçümlerinde oluşan uygunsuzluklar bulunmaya çalışılır. Daha sonra bebeğin kafatası yapısı, beyni, yüzünün yapısı, bel kemiği, kalbin ve önemli damarların yapısı, karın duvarı ve iç organların yapısı, böbrekler ve bebeğin elleri, bacakları ve ayakları gibi organlar ultrason ile incelenir.
Ultrason ile yapılan bütün bu ölçümler ile ayrıntılı inceleme sonuçları yazılı ve resimli bir tıbbi rapor olarak kaydedilir. Duruma göre birkaç sayfadan oluşan bu sonuç belgesinde özellikle sizi takip eden ve ayrıntılı ultrason yapılmasını isteyen doktorunuza yönelik tıbbi bilgiler olacaktır. Ayrıntılı ultrason, bebeğin vücudunda belirgin değişiklikler yapan yarık dudak veya nöral tüp defektleri gibi sorunlar için daha çok yardımcı olacaktır.
Sonuçlar konusunda unutulmaması gereken konu, her ne kadar teknoloji ve tıbbi bilgiler eskiye göre çok geliştiyse de ultrason sonuçları hata payı içerir. Bu hata payı çok fazla değildir ama insan vücudunun yapısının karmaşık olması ve bebeğe anne karnındayken bakılıyor olması hatalı değerlendirmelere neden olabilir. Örneğin yarık dudak olan bebeklerde ayrıca yarık damak var ise ayrıntılı ultrason ile görülemeyebilir.
Yaygın inanışın aksine bebeklerin sağlığı açısından ayrıntılı ultrason yapmak için üç boyutlu (3D-4D) ultrason görüntüleri gerekli değildir. Üç boyutlu görüntüler, günümüzdeki teknik gelişmelerin durumuna bakarsak, sadece yarık dudak veya nöral tüp defektleri gibi sakatlıklar için tanı koydurucu olabilir. Fakat bu tür hastalıklarda zaten eski tip siyah-beyaz görüntüler ile yeteri kadar güvenilir tanı koymak mümkün olacaktır. Durum böyle olsa da günümüzde piyasada bulunan gelişmiş ultrason cihazları hepsinde üç boyutlu görüntü oluşturma özelliği zaten vardır, bu yüzden ayrıntılı ultrason yapan doktorların çoğu aynı anda 3D ultrason görüntülerine de bakarlar.
Ayrıntılı ultrason ile, Down sendromu gibi sık görülen genetik bozukluklar için bebeğin kulak düzeyinin düşük olması gibi belirtiler sayesinde bazı ipuçları sağlanabilir fakat kesin tanı konulamaz. Kromozom hastalıklarının tanısı için uygun zamanda annenin kanında yapılan ikili test daha doğru ipuçları verebilir ve gerekirse daha sonra yapılan amniosentez ile kesin tanı konulur.
Prenatal Tanı, Ultrason3D, Doppler Ultrason, İkili Test, Ultrason