Trakea Stenozu – Trakeal Stenta | Prof. Dr. Adalet Demir
Resim 1: Trakea anatomisi
Resim 2. Rekonstrüksiyonlu Toraks BT’de Trakeal Stenoz
Trakeal stenoz, trakeanın içinde yada duvarında skar dokusunun oluşumu veya trakeadaki kıkırdağın malformasyonu yani esnekliğini kaybetmesi (trakeomalasi) nedeniyle trakea veya nefes borunun daralmasıdır. Trakeada hava yolunuzun yüzde 50'sinden fazlasında önemli bir daralma ciddi komplikasyonlara neden olabilir.
Trakeal stenoz nedenleri arasından en yayın üç tanesi:
Bir endotrakeal tüpün (solunum tüpü) veya trakeostominin uzun süre yerleştirilmiş olması
Trakeanın komşuluğundaki tümör ve kitlelrin basısı
Guatr ve Tiroid kanserleri
Trakea enfeksiyonları (difteri gibi)
Trakeanın çevresindeki organlardaki kitlelerin büyümesiyle yani dışardan bası oluşturarak stenoz gelişebilir. Kanser ve konjenital malformasyonlarda, hava yolu trakea dışından veya kötü şekillendirilmiş kıkırdaktan daralma ile sıkıştırılmaktadır.Trakeal stenozun diğer nedenleri genellikle trakeada ülserasyon ile başlar. Ülserasyon, abartılı hale gelebilen ve normalde gerekenden daha fazla skar dokusuna neden olabilecek normal bir iyileşme süreci olan bir iltihap çağına başlar. Bu ek skar dokusu, trakeadaki alanı daraltır. Uzun süreli entübe kalmiş hastalarda entübasyon tüpünün balonu fazla şiş ve uzun süre kalırsa balonun bası yaptığı yer beslenmez, nekroz gelişir sonrada skar dokusu oluşur ve trakeal lümen daralmış olur. Yoğunbakımda uzun etübasyona bağlı trakeal stenoz %1-2 civarındadır ve 3 ay sonra ortaya çıkabiliyor.
Trakeal stenozda, hafif stenoz genellikle astım veya tekrarlayan bronşit olarak yanlış yorumlanabilir. Hafif trakeal stenoz ile, semptomlar egzersizle nefes almada zorluk olarak göründüğünde, daha sonraki çocukluk veya erken ergenliğe kadar semptomları tanımlayamayabilirsiniz. Trakeal stenoz belirtileri görebilirsiniz:
Toraks BT, özelikle isterken trakeya yönelik rekonstrüksiyonlu BT(Resim 2) istemek lazım. Yoksa yeniden çekmek zorunda kalabilirsiniz?
Bronkoskopi, trakeal stenozu teşhis etmek için "Altın Standart" olarak kabul edilir, çünkü doktorunuz trakeayı doğrudan görselleştirebilir.
Rijid bronkoskopik Hem dilatasyon hemde aynı zamanda endobronşial tedavide yapılır.
MRI; bazende EMAR istiyoruz
Trakeal Stenoz İçin En Yaygın Tedavi Seçenekleri Şunlardır:
Bronkoskopik Trakeal Dilatasyon – Önce fleksibil bronkoskopi (FOB) ile darlık tesbit edilir, darlığın çapı ne trakeanın hangi seviyesinde olduğuna karar verilir ve gerekirse patoloji için parça alınır. Sonra Rijid bronkoskopi ile Trakea'nın, balon veya trakeal dilatatör adı verilen cerrahi aletlerle genişletilmesi, semptomların geçici olarak rahatlatılmasını sağlar ve gerekirse patoloji için parça alınır. Bu dilatasyon birkaç kere tekrarlanabilir. Eğer tekrarlanan dilatasyondan sonra tekrar trakeal stenoz gelişir ise cerrahi önerilir. Eğer genel durumu ameliyata izin vermiyor ise stent takılır.
Lazer Bronkoskopi - Bazı durumlarda, cerrahlar darlığa neden olan skar dokusunu çıkarmak için lazer kullanır. Lazer ameliyatı iyi kısa vadeli sonuçlar sunar ve geçici rahatlama sağlar, ancak genellikle uzun vadeli bir çözüm değildir. Bazı durumlarda, lazer cerrahisi stenozu gerçekten kötüleştirebilir. Bu nedenlerden dolayı, trakeal stenozu tedavi etmek için lazer cerrahisini kullanmadan önce altta yatan bozukluğu düşünmek önemlidir.
Resim 1. Trakeal slikonlu stent
Resim 2. Rijid Bronkoskopi
Trakea Rezeksiyonu ve Rekonstrüksiyonu - Trakeal rezeksiyon sırasında cerrahlarımız trakeanın daralmış bölümünü segmental olarak çıkarırılır ve daha sonra trakeanın üst ve alt kısımları uc uca dikilir. Eğer stenoz trakeanın üst kısımında ise boyunda bir insziyonla yaplır eğer trakeanın alt kısmında ise sağ torakotomi ile yaklaşılır. Hastanın stenozu ortadan kaldırılmış olunur. Bu ameliyat özelikli bir ameliyattır Yuğunbakımı iyi olan bir yerde yapılması daha uygundur.
Resim 3. Trakeal segmental rezeksiyon
Resim 4. Kesilen trakeanın uc uca dikilmesi
Trakeal stenoz belirtileri tipik olarak şunlardır: Nefes alma zorluğu da dahil olmak üzere hırıltılı solunum, öksürük veya nefes darlığı. Teneffüs edildiğinde akciğerlerinizden gelen yüksek perdeli bir hırıltı.
Göğüs Röntgeni: Düz bir röntgen, trakeanın göğsün her iki tarafına kayıp kaymadığını bize söylüyebilir. Akciğer grafisi yetmez. Toraks BT gerekli . Çekilirkin trakeya yönelik rokonstrüksiyonlu Toraks BT ( Resim 2) istemek lazım. Eğer öyle söylenmez ise bir daha çekmek zorunda kalabilirsiniz.