Bebeklerde Uçuk Çıkması Nedenleri, Riskleri ve Tedavi Yöntemleri
Uçuk, Herpes Simplex Virüsüne bağlığı olarak gelişen viral bir enfeksiyon türüdür. Annenin bu virüsü taşıdığı durumlarda genetik olarak bebeğe geçebileceği gibi, doğum sonrası temasla da geçebilir.
Bebeklerde Uçuk Görülme Nedenleri
Öpücük, uçuğun en yaygın nedenidir.
Herpes simplex virüsü olarak adlandırılan HSV ağız içi salgılar ve cinsel yolla bulaşarak halk arasında uçuk adı verilen hastalığa neden olur. HSV 1 ve HSV 2 olarak bilinen 2 tip uçuk virüsü bulunmaktadır.
Uçuk Bebeklere Nasıl Bulaşır?
Özellikle genital herpes (HSV 2) varlığında doğum öncesi ve doğum anı bebeğin virüsle enfekte olmasına neden olabilir. Bu açıdan uçuk bebeklere 3 farklı şekilde bulaşır. Bunlar;
Doğum öncesi (intrauterin uçuk): Virüsün embriyo sıvısını geçerek bebeğe ulaşması durumunda ortaya çıkan nadir bir durumdur. İntrauterin uçuk bu açıdan hamilelikte bebeğe geçer. Bu durumu önlemek için anne vitamin ve mineraller açısından zengin gıdalarla beslenmeli ve gün içinde sıvı tüketmeye özen göstermelidir.
Doğum anı: Anne adayının vajinal kanalında herpes virüsü bulunuyorsa doğum anında bebek enfekte olabilir. Yine çok nadir görülen bir durumdur. Sadece amniyotik kesenin erken koptuğu durumlarda bebeğe geçer.
Doğumdan sonra: En yaygın görülen tür doğum sonrası enfeksiyondur. Özellikle HSV 1 virüsünü taşıyan kişinin bebeği öpmesi ile bulaşır. En yaygın görülen türü dudak çevresini tutar.
Belirtileri arasında mukozal deri lozyonları, yüksek ateş ve uyku bozuklukları yer alır.
Bebekte uçuk varlığı farklı bölgelerde kendini gösterebilir. En yaygın görülen türlerden biri ağız çevresinde görülen gingivostomatit olsa da yenidoğanlarda göz çevresi, santral sinir sistemi, parmak uçları da HSV virüsünden etkilenebilir. Etkilediği bölgeye göre HSV virüsünün tipik bulguları şöyledir;
Gingivostomatit; Ağız içi veya dudak ucunda lezyonlara neden olan türüdür. Boğaz bölgesi herpese karşı daha dirençli yapıda olsa da virüsün yemek borusuna sıçraması tehlikeli olabilir. Bu yüzden gingivostomatit uçuk görülen bebekler yemek yemeyi reddediyorsa en yakın sağlık kuruluşuna götürülmelidir.
Herpetikum; Bebekler ve küçük çocuklarda parmak ucu ve tırnak yatağını tutan uçuk türüdür. Parmak uçları eritem yapı ve şişkinlikler bakteri enfeksiyonları ile karıştırılabileceğinden tahlil yapılması gerekebilir.
Keratokonjonktivit; Bu tür özellikle yenidoğanlarda göz bölgesini tutarak kornea lezyonlarına neden olabilir. Korneada yırtılmaya neden olabileceğinden tehlikeli türlerden biridir. Tedavi edilmezse körlüğe neden olabilir.
Santral sinir sistemi tutulumu; HSV 1’in beyin işlevlerini etkilediği tehlikeli türlerden biridir. Uçuk lezyonları dışarıdan görülmez çünkü direk beyin içinde lezyonlara neden olur. Yüksek ateş ve nörolojik bozukluklar ilk belirtileri olduğundan aile bu durumu bebekte anlamayabilir. Uçuk virüsünün ölüme ve sakatlığa en çok neden olan türüdür.
Çoklu organ tutulumu; HSV 1’in akciğerler, karaciğer ve böbrekler gibi iç organlarda lezyonlara neden olmasıdır. Herpes ile enfekte olmuş 10 bebekten 1’i çoklu organ tutulumu nedeniyle ölmektedir.
Uçuk virüsü bebekleri daha çok etkileyen viral enfeksiyonlardan biridir. Özellikle bebeklerin savunma sistemleri yeni gelişmeye başladığından virüsle mücadele edemeyebilir. Böylelikle HSV farklı organlarda tutuluma ve sakatlanmalara neden olabilir.
Uçuk virüsünün etkilediği 10 bebekten 3’ü HSV yüzünden ölmektedir.
Özellikle beyni etkileyen santral sinir sistemi tutulumu ölümle sonuçlanabilmekte ya da kalıcı zihinsel engel oluşturabilmektedir.
Herpes virüsü bir kere vücuda girdikten sonra ne yazık ki tamamen vücuttan temizlenemez ve farklı dönemlerde ortaya çıkabilir. Bu açıdan gebelik döneminde olan anne adayı uzun süredir uçuk çıkarmadıysa bile bunu doktoruna söylemek zorundadır.
Doğum sonrası anne adayının bağışıklığı düşeceğinden uçuk atağı görülebilir. Bu durumdayken bebeğinizi emzirmeyiniz.
Bebeğinizi kimseye öptürmeyiniz.
Isırdığınız ya da başkasının ısırdığı bir gıdayı bebeğinize vermeyiniz.
Bebeğinizin bağışıklık sistemini güçlendirecek vitamin ve mineralleri aldığından emin olunuz.
Herpes simplex virüsü tedavisinde antiviral tol olarak adlandırılan ilaçlar kullanılır. Dudak çevresini tutan gingivostomatit türlerde dudak kremi reçete edilebilir.
Uçuk tedavisi ne yazık ki virüsü tamamen vücuttan temizleyemez. Bu açıdan hastalığın yeniden tekrar etmesi mümkündür. Özellikle bağışıklığın düşük olduğu dönemlerde ataklar yeniden görülebilir. Bebeklerde dudak çevresi, kornea ve parmak uçları gibi görülen bölgeler dışında virüs iç organlar ve beyinde tutulum yapabileceğinden doktor kontrolü şarttır. Uçuğun iç organlara yayılımı ancak erken müdahale ile durdurulabilir. Erken müdahale edilmeyen HSV vücut bütünlüğüne zarar verebilir ve hatta ölümle sonuçlanabilir.
Dudak Kenarında Uçuk Görülmesi Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri