Mali’de yatırım ortamı iyileşiyor
Yazı dizimize bu haftalarda Batı Afrika bölgesinde devam edeceğiz. Bu haftaki durağımız altın, bakır ve diğer madenleri, UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne giren tarihi alanları ve barındırdığı tarımsal potansiyel ile Mali.
ENGİN TATLIBAL/GÖZLEM -Mali, 2010’ların başında siyasi bir istikrarsızlık dönemi yaşadı. 22 Mart 2012 tarihinde Mali ordusundan Yüzbaşı Amadou Haya Sanogo ve çevresindeki askerler, ülkenin kuzeyindeki örgütlere karşı mücadelede kendilerine yeterli destek verilmediği gerekçesiyle Cumhurbaşkanı Amadou Toumani Toure’yi devirerek yönetimi ele geçirdi. Ardından ECOWAS önderliğinde darbecilerle yönetimin sivillere devredilmesini öngören bir çerçeve anlaşması imzalandı. Ülkedeki karışıklıkların devam etmesi üzerine, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi devreye girdi ve Mali Uluslararası Destek Misyonu oluşturuldu. Geçiş döneminde yapılan cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucu Ibrahim Boubacar Keita ikinci turda Cumhurbaşkanı seçildi ve 4 Eylül 2013 tarihinde yemin ederek görevine başladı. Ülke, halen Keita tarafından yönetiliyor.
Mali ekonomisi temel olarak tarım, altın ve pamuk ihracatına dayanıyor. Afrika’da en fazla altın üretilen üçüncü ülke olan Mali’nin ekonomisi, altın fiyatlarının uluslararası piyasalardaki dalgalanmalarına karşı oldukça hassas. Toprakların yüzde 65’i çöl ve tarımsal üretim, ülkeyi boydan boya geçen Nijer Nehri deltasında yoğunlaşmış durumda. Denize kıyısı olmamakla birlikte, Afrika’nın üçüncü en uzun nehri olan Nijer Nehri’nde tatlı su balıkçılığı yaygın. Ülke boksit, altın, demir, bakır, nikel, fosfat, manganez, uranyum, kireçtaşı ve tuz gibi yeraltı kaynaklarına sahip. Kuzey bölgelerinde UNESCO Dünya Miras Listesinde yer alan tarihi alanlar olmakla birlikte altyapı yetersizliği ve güvenlik sorunları, ülkenin turizmden hak ettiği geliri almasının önünde engel oluşturuyor.
Türkiye ile Mali arasında ilişkililer ileri bir düzeyde bulunmakta. İki ülke arasındaki ilk ciddi girişim, 1998 yılında Dışişleri Bakanlığı heyetinin Bamako’ya yaptığı ziyaret ile gerçekleşti. Türkiye’nin Bamako Büyükelçiliği Şubat 2010’da açıldı. İki ülke arasında birçok anlaşma imzalanmış olup, önümüzdeki dönemde bu anlaşmalara yenilerinin eklenmesi öngörülüyor.
Mali’de milli gelirin yüzde 35’i, istihdamın ise yüzde 70’ini tarım karşılamakta. Başta pamuk ve yer fıstığı olma üzere sorgum, millet, pirinç ve mısır gibi hububat ürünlerinin üretimi ile sınırlı alanlarda da olsa tütün, şeker kamışı ile sebze ve meyve üretimi ön plana çıkıyor. Mali, özellikle pamuk üretimi açısından önemli bir konuma sahip. Büyük bölümü çöl olan ülkenin tarıma elverişli alanları özellikle Nijer ve Senegal nehirleri civarında bulunuyor. Nijer nehri, balıkçılık için de önemli potansiyel oluşturmakta.
MADENCİLİK VE ALTIN
Mali medencilik sektörü açısından oldukça verimli bir ülke. Çıkartılan madenler içerisinde altın en önemli yeri tutmakta. Ülke, yıllık 50 ton civarında üretimle Afrika’nın en çok altın çıkartılan üçüncü ülkesi konumuna sahip. Ülkedeki en önemli altın yatakları Sadiola, Syama, Morila, Yatela ve Kayes bölgelerinde bulunuyor. Diğer çıkarılan önemli madenler ise fosfat, kaolin, tuz, kireçtaşı ve uranyum. Mali’de henüz çıkarılmayan fakat önemli miktarlarda varlığı tesbit edilen madenler ise boksit, demir, manganez, kalay ve bakır.
Diğer Afrika ülkelerinin aksine Mali, UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde bulunan turizm sitelerine sahip. Timbuktu’daki Djingary Ber ve Sankore camileri ile Gao’daki Djenne ve Dogon camileri ile Askia mezarları ve Diafarabe’deki Jaaral ve Degal siteleri listede yer alıyor. Tarihi sitelerin dışında Sahra çölündeki birçok alanlar yabancı turistlerce yoğun ilgi görüyor. Ülke genelinde düzenlenen kültürel, müziksel ve dini festivaller de önemli miktarda turist çekmekte.
Mali’de milli gelirde yüzde 35 civarında payı bulunan hizmetler sektörünün esas unsurunu bankacılık sektörü oluşturmakta. Batı Afrika Merkez Bankası, Mali ile birlikte Batı Afrika’da yer alan yedi ülkenin (Benin, Burkina Faso, Fildişi Sahilleri, Mali, Nijer, Senegal, Togo) Merkez Bankası olarak görev yapmakta. Ülkede 12 adet ticari banka faaliyette bulunuyor. Devlet, ticari bankaların bir kısmında hisse sahibi. Malide bankalar çok sıkı bir kredi politikası uygulamakta ve yeni kredi başvurularının değerlendirilmesinde çok titiz davranmakta.
MALİ’DE YATIRIM AVANTAJLARI
Serbest bölgelerde gerçekleşen yatırımlar için 30 yıl süresince gelir ve kurumlar vergisi muafiyeti var.
Tüm yabancı yatırımlar için makine ekipmanlarında üç yıl gümrük vergisi alınmıyor.
Ayrıca büyüme amacıyla yapılan yatırımlarda bir yıl gümrük vergisi muafiyeti tanınıyor.
Resmi Adı:Mali Cumhuriyeti
Yönetim Biçimi:Üniter yarı başkanlık
Devlet Başkanı:İbrahim Boubakar Keita
Para birimi:Batı Afrika Frankı (1 TL=16 CFA)
Saat dilimi:Türkiye’den üç saat geri
Komşuları:Moritanya, Cezayir, Nijer, Burkina Faso, Fildişi Sahili, Gine, Senegal
Vize rejimi:Türk vatandaşları vizeden muaf
GSYH:31 milyar dolar
Kişi başı milli gelir:1800 dolar
İhracatı / İthalatı: 867 milyon dolar / 3,1 milyar dolar
Kime satıyor:İsviçre, Çin, Bahreyn, Hindistan.
Ne satıyor:Ham bakır, altın, yağlı tohumlar.
Kimden alıyor:Senegal, Fransa, Fildişi Sahili, Çin.
Ne alıyor:İşlenmiş petrol, pamuk, ilaç, çimento.
Nasıl gidilir:THY’nin İstanbul ile Bamako arasında haftanın dört günü karşılıklı seferleri var.
Etiketler : mali, africa, engin tatlıbal, unesco