ÇEKMEKÖY BİR ŞİFA YURDUYDU
Çekmeköy bölgesi üzerinde bulundurduğu su ve orman gibi doğal güzellikleriyle eğlenme, dinlenme ve mesire alanı olmasının yanında temiz havası bol oksijeni ile aynı zamanda dertliler için bir şifa yeriydi. Geçmişten beri pek çok insan hastalık ve dertlerine şifa bulmak için bu bölgeye gelmişlerdi.
Bunların içinde herkesin yakından tanıdığı önemli simalar da bulunuyordu. Sözgelimi Abdülmecid döneminin maliye nazırlarından Abdurrahman Nafiz Paşa’ya, yakalandığı bir hastalıktan dolayı doktorlar hava değişimi ve dinlenmesi için Alemdağ’a gitmesini tavsiye etmişlerdi. Paşa bunun üzerine Alemdağ’a gitmek için Sadaret makamından izin talep etmişti.
Sadaret makamından da durum bir tezkire ile padişaha sunulmuştu. Şöyle ki;
Atufetlü Efendim Hazretleri Devletlü Nafiz Paşa hazretleri tebdil-i hevâ zımnında birkaç gün Alemdağı’na azimeti hususunu bâtezkire iltimas ve istîzân eylemiş ve müşârünileyhin ol-vechile azimette bir beis görünmemiş ve tezkire-i mezkure arz ve takdim kılınmış olmağla ol babda her ne vechile irâde-i seniyye-i cenâb-ı mülükâne müteallik ve şerefsudûr buyrulur ise müşârünileyhe bildirileceği beyanıyla tezkire-i senâverî terkîm kılındı efendim. Fi 2 Cemaziyelahir 1263 (18.05.1847)
Bunun üzerine iki gün sonra çıkan irade ile de Paşa’nın Alemdağ’a gitmesinde sakınca görülmeyerek izin verilmişti.
Yine şifa bulmak amacıyla Bulgar Kilisesi Eksarhı471 Sadaret makamına gelerek Alemdağ’a gitmek istediğini belirtmiş ve 30 Mayıs 1894 Çarşamba gününden itibaren 15 gün kadar kalmak üzere izin istemişti. Ayrıca bu süre içinde kendisine refakat etmek üzere birkaç zabitin görevlendirilmesini de talep etmişti.
Konu Sadrazam tarafından Sultan İkinci Abdülhamid’e iletilmiş ve Bulgar Eksarhının bu isteğinin yerine getirilmesi için Zabtiye Nezareti’ne emir verilerek, bir polis ile iki süvari zabtiyesi refakatinde Alemdağ’a gitmesi sağlanmıştı.
ATATÜRK’ÜN ÇEKMEKÖY ÖZLEMİ
Çekmeköy’ün en önemli ziyaretçilerinden birisi de Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’tü. Atatürk 10 Ekim 1932’de Dolmabahçe Sarayı’ndan önce motorla Üsküdar’a geçmiş, oradan otomobille Şile’ye gitmişti. Üsküdar’da ve Şile’de halk tarafından coşkun tezahürat ile karşılanmıştı. Üsküdar’dan Şile’ye giderken Alemdağı’na çıkarak Taşdelen suyunun kaynağına kadar gitmiş, bu güzel suyun kaynağında yaptığı incelemeler sonunda suyun kaynağının gördüğü ilgisizlikten etkilenmişti. Daha sonra İstanbul Valisi ile Belediye Reisi Muhiddin Bey’e bundan bahsetmiş ve suyun Üsküdar’a indirilmesi arzusunu ifade etmişti. Atatürk’ün Alemdağ’a geldiğinde ziyaret edip çok beğendiği kaynak sulardan Defneli Suyu’na Gazi Suyu da denilir.
Ömrünün son dönemlerinde hastalığı sırasında doktorları Alemdağı’na gitmesini önermişler fakat durumu oldukça ağır olduğundan kendisinin de çok istediği Alemdağ’a gidemeden vefat etmiştir.
Şevket Süreyya Aydemir, Tek Adam’da “Orman Hasreti“ isimli bölümde, Mustafa Kemal’in Alemdağ’a gitme isteğini şöyle anlatır:
“O günlerde tek hayali, dağda ve bir orman kenarında, basit bir evde sakin bir hayat yaşayabilmektir. Her şeyi terk edecektir. Cumhurreisliğinden de, siyasi işlerden de çekilecektir. Tam bir köy evinde, yerle beraber bir ocak önünde bağdaş kurup ateşi seyredecektir. Hasta yattığı odanın duvarında evvelce ona hediye edilen bir tablo vardır. Engin bir orman ve bir akar su. Hepsi o kadar. Gözlerini sık sık tabloya diker. Afet İnan’ı karşısına oturtur. Güçlükle, ama içten taşan bir hasretle konuşur:
- Gidelim Afet, bir orman kenarına gidelim. Herşeyi bırakalım. Şöyle basit bir ev. Ocaklı bir oda… Memleketimizde güzel ormanlık yerler de var. Söyle bakayım, senin bildiğin bir orman var mı?
- Sundiken ormanları Paşam… Aman ne güzeldi. Ben küçükken…
Hele Sundiken’e gitmeden önce şimdilik belki İstanbul taraflarında da bir yer bulunur. Doktorlarla konuşur. Doktorlar Alemdağı’nı salık verirler. İstanbul Valisi ile bir heyet derhal Alemdağı’na koşarlar. Orada Sultan Aziz’in biraz harapça bir köşkü de vardır. Ama yer güzeldir ve köşk hemen tamir edilebilir….. Alemdağı’nı keşfedenler dönünce Atatürk onların gördüklerini dikkatle dinler. Ortaya bir Alemdağ haritası da serilir. Anlatırlar. O inceden inceye yeri anlamak ister…. Evet güzel. Sundiken’e yerleşmeden önce Alemdağı’na niçin gitmesin?...
... Kendisini birinci komadan önce ve son defa gören en eski arkadaşı Ali Fuat Paşa‘ya Alemdağı hayallerinden de bahseder.”
Atatürk’ün Alemdağ ilgisini, son günlerinde yanında olan ve hastalığı ile yakından ilgilenen 7 doktordan biri olan Dr. Mithat Reşat Belger de dile getirir. Belger’in gazeteci Abdi İpekçi’ye verdiği ve 10 Kasım 1950’de Yeni İstanbul gazetesinde yayınlanan mülakatına göre, Atatürk öleceğini asla hatırına getirmiyor, yarı hasta bir şekilde olsa da yaşayabileceğini düşünüyordu. Ömrünün geri kalan kısmını da Yalova, Florya ve Alemdağı’nda geçirmeyi tasarlıyordu.
Olayın devamını Dr. Nihat Reşat Belger şöyle hikâye ediyordu:
“Bir gün bu fikrini bana açtı ve dedi ki:
- Git Alemdağı’nda havası iyi bir yer seç. Bir köşk yaptırmak ve orada yaşamak istiyorum.
Ertesi günü Vali Muhiddin Üstündağ ve Hususi Kâtibi ile birlikte 8 kişilik bir heyetle Alemdağı’na gittik. Orada Sultan Aziz’den kalma bir köşk vardı. Tetkik ettim. Musaitti. Ufak bazı tadilatla pek uygun bir hale gelecekti. Vali hemen köşkü alıp hazırlamamızı istedi. Acele etmemesini söyledim. Çünkü Ata’nın sıhhatinin hakiki durumunu biliyordum. Saraya dönünce Atatürk izahat istedi. Kendisine tam arzu edilen şekilde bir köşk bulduğumuzu bildirdim. Fakat Atatürk bir daha köşkten bahsetmedi.”
GALİP HOCA ÇEKMEKÖY’DE
Çekmeköy’ün misafir ettiği bir başka devlet adamı da Milli Mücadele döneminin “Galip Hoca”sı ve Cumhuriyet tarihinin önemli simalarından Başbakanlık ve Cumhurbaşkanlığı yapmış olan Celal Bayar idi. 11 Ekim 1938 tarihinde Çekmeköy’e yapılan ziyareti gazetede şöyle haber olmuştu:
Başvekil Celal Bayar dün, refakatinde İstanbul Valisi Muhiddin Üstündağ olduğu halde Üsküdar cihetine geçmiş ve otomobille Alemdağı ve Bendler civarında incelemelerde bulunduktan sonra saat dörtte tekrar İstanbul’a dönmüştür. Başvekil, akşamüzeri, Haydarpaşa’ya geçerek Ankara Ekspresi’ne bağlanan hususi vagonla şehrimizden Ankara’ya hareket etmiştir.
Çekmeköy 2023 Aralık ÇEKMEKÖY TARİHİ
Üsküdar’dan İzmit’e kadar olan bölge Kuvâ-yı Milliye için önemli idi. Çünkü cephane ve silah bu gölgede bulunuyordu.