Yargıtay, milyonlarca asgari ücretli çalışanı ilgilendiren emsal bir karara imza attı. Yüksek mahkeme, Bursa’da ikamet eden vasıflı bir kıdemli işçinin, asgari ücretle çalışmasının yaşamın olağan akışına ters olduğuna hükmetti.
Bursa’daki bir fabrikada pres operatörü olarak çalışan işçi, işveren tarafından tazminat ödenmeden kapı önüne konuldu. 7 sene emek verdiği fabrikadan haksız biçimde atıldığının şokunu yaşayan işçi, Bursa 3. İş Mahkemesi’ne dava açtı. Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile fazla mesai ücreti, senelik izin ücreti ve ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini isteyen işçi, iş akdinin haklı bir neden olmaksızın işverence feshedildiğini öne sürdü.
Davalı işveren ise davacı işçinin iddialarına yanıt vermeyerek duruşmalara katılmadı. Mahkeme, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanarak davayı kabul etti. Kararın temyiz edilmesi üstüne dava dosyasını inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, emsal bir karara imza attı.
9. Hukuk Dairesi kararında, iş sözleşmesinin taraflarının, asgari ücretin altında kalmamak kaydıyla sözleşme özgürlüğü çerçevesinde ücretin miktarını serbestçe kararlaştırabileceklerine dikkat çekildi. İş sözleşmesinde ücretin miktarının açıkça belirtilmemiş olmasının, taraflar arasında iş sözleşmesinin bulunmadığı manasına gelmeyeceği hatırlatıldı. Kararda şu ifadelere yer verildi:
“Ücretin miktarı, işçinin kişisel nitelikleri, işyerindeki ya da meslekteki kıdemi, meslek unvanı, yapılan işin niteliği, iş sözleşmesinin türü, işyerinin nitelikleri, emsal işçilere o işyerinde ya da başka işyerlerinde ödenen ücretler, örf ve adetler göz önünde tutularak tespit edilir. Çalışma hayatında daha az vergi ya da sigorta pirimi ödenmesi maksadıyla zaman zaman, iş sözleşmesi yahut ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı görülmektedir. Bu vaziyette gerçek ücretin tespiti önem kazanır. İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin nitelikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate alındığında imzalı bordrolarda yer verilen ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek sendikalarla, alakalı işçi ve işveren kuruluşlarından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı ve bütün kanıtlar beraber değerlendirilerek bir neticeye gidilmelidir. Somut uyuşmazlıkta, davacı net 1.300 TL ücret aldığını iddia etmiş, davalı ise davayı takip etmemiş ve herhangi bir savunmada bulunmamıştır. Mahkemece, SGK kayıtlarına itibar edilerek davacının asgari ücretle çalıştığı kabul edilmiş ise de, işyerinde pres operatörü olarak çalışan davacı 6,5 senesi aşkın kıdeme sahiptir. Vasıflı işçi vaziyetinde olan ve uzun süre kıdeme sahip bir işçinin bu ücretle çalıştığının kabulü yaşamın olağan akışına aykırıdır. Bu sebeple emsal ücret incelemesi yapılıp sonucuna göre karar verilmesi lazımken, eksik inceleme ile yazılı biçimde karar verilmesi hatalıdır. Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenden dolayı bozulmasına oy birliği ile karar verilmiştir”.