Ev - Çerkezköy HavadisÇerkezköy Havadis
02 Temmuz 2020 - 13:43
Aidiyet duygusunu hiç tatmamış bir insan için ev neresi olabilirdi ki? Ailesi dışında ne insanlara ne de yerlere bağlanmıştı. Bir kedinin yaşadığı eve bağlandığı gibi anılara bağlanırdı o da. Ama yanılmıştı işte. Bu yanılma, lise sıralarındaki anıları ya da ilk iş deneyimi hakkında değildi çünkü ilk defa okuldan kaçışında, yanında Serpil’in değil de Nur’un olması, o deneyimin ilkokuldan kaçış deneyimi olma özelliğini değiştirmiyordu; ya da ilk işinde aldığı bol alkışlı takdirin Can Bey yerine Şeyma Hanım tarafından verilmiş olması, o anda alkış seslerinin hissettirdiği mutluluğu elinden alamazdı. Bu durumda gözünden kaçan bir nokta vardı: Bazı basit anlar bazı kişilerle beraber anlam kazanıp unutulmayacak anılara dönüşürken; bazıları tamamen kişilerden bağımsız bir şekilde özeldiler.
Ev dediği yer; batmış bir geminin hatıralar ile dolu güvertesi değildi pek tabi, olmamalıydı da, o yüzden belirli aralıklarla kişilere bağlı anıları olabildiği kadar gömerek hayatına devam edebilmeliydi. Belki bir zaman sonra su yüzüne çıkmalarına izin verecekti ama bu zamanı ayarlamak önemliydi. Onları ancak yüzünde tatlı bir gülümseme bırakacak bir zamanda bilinçli bir şekilde su yüzüne çıkarmalıydı, tabii isterse. Yani kontrol kendisinde olmalıydı.
Anılarını kontrol etmenin mümkün olup olmadığını düşündü; mümkündü ama ancak bir yere kadar çünkü anılar her zaman bilinçle beraber ortaya çıkmazdı. İnsanın asıl önemli anıları bazı duygularla özdeşleşmişti. İşte aslında onun evi olabilecek niteliğe sahip bu anılar; kendi kendilerini kontrol etmekte olup, birçok şekilde çağrışım yoluyla çağrılabilirdi. Çok mutlu olduğu bir an, bir diğer mutlu anında kendini hatırlatabilirdi.
Tecrübelerden bahsederken hep mantık çerçevesinde aldığı dersleri düşünürdü insan ama tecrübeler bundan ibaret değildi. Tecrübelerden çıkarılan duygusal dersler de vardı. Canımızı neyin yakacağını, ne ile mutlu olacağımızı bize hatırlatırlardı. İşte bunlar, kontrolü asla ona vermeyecek anılardandı. Lakin zamanla, mekan ve kişilerden bağımsızlaşarak sadece onu korumaya çalışan masum sinyallere dönüşeceklerdi. Tıpkı vicdanı gibi…
Ev dediği yer; ona bir liman güvencesi veren bu anılar olabilirdi ama tecrübeleri bununla da sınırlı değildi. Tecrübe denildiğinde; hep kendini ve anılarını düşünmeye meyilliydi insan. Ama tecrübenin de hiç düşünülmeyen bir boyutu vardı. Hayatına aldığı insanlar, dinlediği hikayeler vardı. Hatta bunlardan bazılarının sanki yaşamışçasına içindeydi. Yani tecrübeye konu olay, kendi başından geçmemesine rağmen sanki kendi yaşamışçasına içselleştirdiği anıları olmuştu.
Üniversitedeyken çok sevdiği bir hocası bir derste; “Çatıdan düşeni sadece daha önceden çatıdan düşmüş olan birisi anlar.” demişti. Üzerine düşündüğünde; bunun doğru ama eksik olduğuna karar verdi. Çatıdan düşenin yaşadığı acıyı belki yalnız kendisi bilebilirdi ama onun öncesinde yaşadığı korkuyu, endişeyi, belki karamsarlığı düşerken yanında olan birisi de en az onun kadar yaşamış olabilirdi. Ya da daha önceden çatıdan düşeni dinlemiş birisi, böyle bir olayla karşılaştığında ne yaşayacağına dair az çok bir tecrübe edinmiş olmalıydı herhalde. Onları sırf kendi başından geçmediği için dışlamak, bir birikimi tamamen ortadan kaldırmak demek olurdu. Bunu yapmanın yerinde olmadığına kanaat getirdi sonra, evinde onlara da yer olmalıydı.
Bir türlü hissedemediği aidiyet duygusu yerine koyduklarını tanımlamaya çalıştıkça; içindeki boşluk yavaş yavaş kaybolmuştu. O da bir yere aitti, kendine… Sonra iç geçirerek İlhan Berk’ten bir şiir mırıldandı:
Evde her şey birbiri için vardır