﻿ İstanbul'u Anlatan Yabancı Kitaplar ve Romanlar | Serhat Engul
Serhat Engul > SerhatEngul.com Blog > Kitap Dizi Film Öneri > İstanbul’u Anlatan Yabancı Kitaplar ve Romanlar
İstanbul’u Konu Alan Yabancı Kitaplar
Elbette her yazarın İstanbul’u başarılı bir biçimde tasvir ettiğini söylemek mümkün değil. Ancak bazıları İstanbul’un egzotik kimliğini oldukça iyi bir biçimde yorumlamış ve okuduğumuz zaman yaşadığımız kenti bir kez daha keşfetmemizi sağlıyor. İstanbul’u en iyi anlatan romanlar ve kitapların konu özetlerini, yazarları ile birlikte listemizde bulabilirsiniz.
Lady Mary Wortley Montagu – Şark Mektupları
Şark Mektupları, her ne kadar “roman” kategorisine pek girmese de bu listeye dâhil edilmesi gereken bir kitap olduğunu düşündüm. İngiliz elçisinin eşi olan Lady Montagu’nun 1717-18 arasında İngiltere’deki dostların yazdığı mektuplardan oluşuyor bu kitap. Avrupalı bir kadının Osmanlı’yı keşfedişine şahit olunan bu kitapta, Türk şiirlerinden nadide örnekleri de bulmaktayız.
Claude Farrere – L’homme qui Assassina
Romandan bahsetmeden önce Claude Farrere’den söz etmekte fayda var. Farrere, “Türk dostu” olarak bilinen Fransız bir yazardır. Öyle ki Milli Mücadele döneminde Türkiye’yi sayısız kez ziyaret etmiş, Atatürk’le görüşmüş ve Fransa’daki gazetelerde milli mücadeleyi testekleyen yazılar yazmıştır.
Farrere’in 1906 yılında yazdığı bu roman ne yazık ki dilimize çevrilmedi. Roman İstanbul’daki fransız elçiliğinde askeri ateşe olarak görevde bulunan Sir Archibald Galkland’ın bir kadına aşık olduktan sonra başına gelenleri anlatıyor. Yine İstanbul’da bulunan Amerikan ataşesi Loring de Archibald’ın ayrılmak istediği eşine aşık olunca, Archibald kendisini zorlu bir mücadelenin içinde bulacaktır.
Claude Farrere Ve Atatürk
Graham Green – Stamboul Train
İstanbul’un puslu ve kasvetli havası birçok yazara ilham vermiştir. Ünlü İngiliz polisiye/gerilim yazarı Graham Green de bu kentte ilham bulanlar arasında yer alıyor.
Türkçe’ye Doğu Ekspresi olarak çevrilen roman, sıradan bir iş yolculuğuyla başlıyor. İstanbul’a bir iş için seyahat eden Yahudi iş adamı Myatt, Coral Musker adında bir adamın zor durumda olduğunu görür ve onunla kompartımanını paylaşır.
Dr.Paul Czinner ise trende bulunan sosyalist bir liderdir. Czinner’in tutuklanmasından sonra trende yapılan soruşturmada Coral da onun yandaşı sanılarak tutuklanacaktır. Myatt ise Coral’a aşık olmuştur ve onu kurtarmak için harekete geçer.
Georges Simenon – Eminönü’nde Avrenos Meyhanesi
Birçok eleştirmen tarafından polisiye edebiyatının en kuvvetli ismi olarak kabul edilen Georges Simenon da İstanbul’a ilgi duyan yabancı yazarlar arasında yer alıyor. Simenon, 1933 yılında İstanbul’a yaptığı ziyarette yazmaya başlamış.
Roman, Fransa’nın Türkiye büyükelçiliğinde görevli olan Bernard de Jonsac’ın hikâyesini anlatıyor. Jonsac, 17 yaşındaki bir dansözün sınırdışı edilmesini önlemek ister ve onunla evlenir. Bu evlilik Jonsac’ı epey zor duruma sokacak, Ankara’ya kadar uzanan bir macerayı başlatacaktır.
Avrenos Meyhanesi, 1996 yılında Fransa’da TV filmi olarak yayınlandı. Ünlü oyuncu Menderes Samancılar da bu filmde rol almıştır.
Eski İstanbul’da Ayasofya Ve Ahşap Evler
Eski İstanbul’da Ayasofya Ve Çevresi
Alistari Maclane – Guns of Navarone
İskoç yazar Alistair Maclane, aynı zamanda denizcilik tarihine olan ilgisiyle bilinen bir isim. Guns Of Navarone, tarihimizde Navarin Savaşı olarak bilinen deniz harbini anlatıyor. Osmanlı ile İngiltere arasındaki gerilim, romanda başarılı bir biçimde anlatılmış. Romanın önemli bir kısmı İstanbul’da geçiyor ve dönemin İstanbul’unu oldukça başarılı bir biçimde betimliyor.
Edmondo de Amicis – İstanbul
Batılıların Osmanlı’yı, dolayısıyla İstanbul’u 1800’lü yıllarda tam anlamıyla keşfetmeye başladıklarını söyleyebiliriz. Elbette öncesinde de tüccarlar, misyon görevlileri, askerler bu kente gelip gidiyordu ancak Edmondo de Amicis gibi yazarların İstanbul’u keşfi başka bir karakter taşıyor.
Edmondo de Amicis, 1870’li yıllarda geldiği İstanbul’un mistik yapısından oldukça büyülenmiştir. Kenti daha önce dolaşan gezginlerin ve seyyahların İstanbul’u anlatmada yetersiz kaldığını düşünerek bu kitabı kaleme alır. Türkler, Ermeniler ve Rumlar’ın bir arada yaşadığı kenti, ustalıklı bir gözlemcilikle anlattığın da söyleyebiliriz.
İstanbul’u Anlatan Yabancı Kitaplar
Dennis Wheatley – İstanbul’un Hadımı
Cumhuriyetin kurulması ve Türkler’in bağımsızlıklarını ilan etmesi birçok çevrenin hoşuna gitmemiştir. Dennis Wheatley’nin bu romanı, durumu iyi bir biçimde karikatürize ediyor. Romanda yeni kurulmmuş Türkiye’de bir darbe yapıp yönetimi ele geçirme hevesi güden bir Arap prensi var. Prens Ali, bu faaliyette kararlı görünmektedir ve onu durdurmak eski bir İngiliz ordu mensubuna düşecektir.
Gregg Loomis – Kıpti Sırrı
Sürükleyici bir roman olmasına karşın, İstanbul’u tasvir etme konusunda oldukça zayıf ve klişelere başvurmuş. Amerikalı bir gizli servis ajanının gizemli bir tarikatın peşine düşmesini anlatıyor. ABD’de başlayan romanın önemli bir kısmı İstanbul’da geçmekte.
Her ne kadar “hakaret” olarak algılanabilecek bir durum yoksa da, “Anadolu yakasındaki devasa camilerden okunan ezanın Adalar’dan duyulduğu” nu anlatan bir kitap. Yani ne yazık ki tipik, ortanyalist bakış açısından sıyrılabilmiş bir eser değil. Yine de sürükleyici bir macera romanı arıyorsanız beğeneceğinize eminim.
Jenny White – Habeş Kanıtı
Amerikalı sosyolog Jenny White, son dönemlerde Türkiye’ye en çok ilgi duyan yazarlardan biri. Uzun süre Arnavutköy’de yaşamış olmakla birlikte, Türkiye’yle ilgili birçok araştırma kitabı bulunuyor. Habeş Kanıtı’nın İstanbul’da geçen en iyi tarihi romanlardan biri olduğunu söyleyebiliriz.
Roman 1453 yılında başlıyor. Bizans’ı Türklere karşı savumaya çalışan Isaak Metochites, kendisine bir melek tarafından emanet edilen sandığı korumakla görevlendirilir. Ancak sandık dört yüz yıl sonra bulunacaktır.
Kâmil Paşa, camilerden ve kiliselerden çalınan antikaları Avrupa’ya satan bir çeteyi soruştururken bir yandan da cesetlerin üzerine işaretler bırakılan seri cinayetlerle uğraşmaktadır. Tüm bu soruşturmalarda elde ettiği ipuçları onu sarnışlarda yaşayan ve eski kölelerin oluşturduğu bir tarikata götürür. Sandık da böylece ortaya çıkacak ve sırrı öğrenilecektir.
Habeş Kanıtı, “Kamil Paşa” serisinin ilk kitabı olarak biliniyor.
Eski Resimlerde Üsküdar Kız Kulesi
Yesho Atil – On Freedom Street
Atil’in bu kitabı ne yazık ki henüz Türkçe’ye çevrilmiş değil. Kitap, Mehmet adında bir çocuğun iki farklı yaşamını anlatıyor. Adana’da bir köyde doğan Mehmet, İstanbul’da hayatın zorluğuyla yüzleşecektir. Erdemir ailesinin yanında çalışırken Asya adında ellili yaşlarda bir kadınla gelişen dostluğu ve onun komşusu olan Oya’yla olan ilişkisi arasında kalacaktır.
Türkçe’ye Özgürlük Caddesi’nde olarak çevirebileceğimiz bu roman, sadakati ve geleneğin gücünü başarılı bir biçimde anlatıyor. Yesho Atil’in Türk toplumunu ve insanını başarılı bir biçimde gözlemlemiş olduğunu da belirtmekte fayda var.
İstanbul’u Anlatan Yabancı Kitaplar/Romanlar
Charlie Chaplin’in meşhur karakteri Şarlo’dan esinlenerek yazılan bu serinin yazarının kim olduğu ne yazık ki bilinmiyor. Ancak Türkçe’ye Server Bedi takma adını kullanan Peyami Safa tarafından kazandırıldığını söyleyebiliriz.
1922-23 yıllarında Fransa’daki bazı gazetelerde yayınlanan seride, Şarlo’yu Nick Parter’ın partneri olarak İstanbul’da görüyoruz. Nick Parter, dönemin ünlü kurgu dedektiflerinden biri olan Nick Carter’ın taklidi… Parter’ın yardımcılarından biriyle nişanlanan Şarlo, nişanlısının Türkiye’de başına geleceklerden endişelenmektedir.
Türkler’in kadınlara karşı davranışları hakkında birçok dedikodu yayılmıştır ve Şarlo, eşinin hareme kapatılıp bir erkeğin cariyesi olacağına dair derin bir korku besler. Neyse ki Nick Parter ile birlikte İstanbul’a gelmesi gerekir. İstanbul’da korkusunun ne kadar anlamsız olduğunu anlayarak, tam aksine İngilizlerin Türkler’e zulmettiğini fark edecektir.
İstanbul’u Anlatan Yabancı Kitaplar by Serhat Engül
İstanbul’daki En İyi Çikolatacılar Listesi - 15 March 2019
İznik Çinileri Tarihi Hakkında Kısa ve Özet Bilgi - 12 June 2016
İstanbul’da En İyi Lahmacun Nerede Yenir? - 29 June 2018
İstanbul’un En İyi Kongre Otelleri 2020 - 16 August 2018
Samatya Gezilecek Yerler ve Gezi Rehberi - 7 May 2018
Alternatif Yabancı Diziler Listesi 2020