Türkmenistan 10 ıyl bäri Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ıolbaşçylygynda abadançylykda ıaşaıar we ösıär/Türkmenistanyň Ylymlar akademiıasy
2007-nji ıylyň 11-nji fewralynda türkmen halky giň bäsdeşlik esasynda geçirilen döwlet Baştutanynyň ählihalk demokratik saılawlarynyň barşynda täze döwrüň syıasatçysy Gurbanguly Berdimuhamedowy ıokary döwlet wezipesine saılady. Bu waka türkmen döwletiniň taryhyndaky täze döwrüň başlangyjy hökmünde ıurdumyzyň taryhyna altyn harplar bilen ıazyldy.
On ıyl: 2007 — 2017-nji ıyllar... Bu iki senäniň arasynda täze zawodlaryň, fabrikleriň, mekdepleriň, hassahanalaryň, ıaşaıyş jaılarynyň, muzeıleriň hem-de kitaphanalaryň müňlerçesi, şol döwrüň içinde gurlan awtomobil ıollarynyň we polat ıollarynyň, turbageçirijileriň onlarça müň kilometri, Türkmenistanda öndürilen, dünıä bazarynda bäsdeşlige ukyply önümleriň ıüzlerçe hem-de millionlarça tonnalary, asyryň iri taslamalaryna goılan milliardlarça maıa goıumlary ıatyr. Bularyň hemmesi Gahryman Arkadagymyzyň taısyz tagallalary netijesinde bagtly durmuşa eıe bolan ıurdumyzyň keşbini düıpli özgertdi.
2017-nji ıylyň 12-nji fewralynda geçirilen Türkmenistanyň Prezidentiniň nobatdaky saılawlarynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Mälikgulyıewiç Berdimuhamedow öz bäsdeşlerinden ep-esli arany açyp, ynamly ıeňiş gazandy. Milli Liderimize raıatlarymyzyň 97,69 göterimi ses berdi. Döwlet Baştutanynyň saılawlarynyň jemleri halkymyzyň öz milli Liderine we onuň geçirıän döwlet ugruna uly ynamynyň aıdyň beıany bolup hyzmat edıär.
Milli Liderimiz ıurdumyzy durmuş-ykdysady taıdan döwrebaplaşdyrmak wezipesini öňde goımak bilen, täze döwlet ideologiıasynyň berkarar bolmagyna aıratyn ähmiıet berıär. «Döwlet adam üçindir!» diıen şygar bolsa onuň esasyny düzdi.
İurdumyzda bazar ykdysadyıetiniň durmuş ugurly nusgasy kemala gelip, şahsy eıeçiligiň ähmiıeti we orny ıokarlandy, erkin bäsleşik ıörelgelerine esaslanan telekeçilik işi üçin binıatlyk şertler döredildi. Aılyk iş haklarynyň, pensiıalaryň, talyp haklarynyň we döwlet kömek pullarynyň her ıyl 10 göterim artdyrylmagy durmuş abadançylygynyň hem-de adam mümkinçilikleri üçin şertleri döretmegiň görkezijileri bolup durıar, 2012-nji ıylda bolsa Türkmenistan Bütindünıä banky tarapyndan ortaça derejeden ıokary girdejili ıurt hökmünde ykrar edildi.
Türkmenistanyň raıatlygynyň kanunlar tarapyndan kepillendirilen konstitusion hukuklarynyň we azatlyklarynyň üpjün edilmegi täze eııamyň möhüm alamatydyr. 2007-nji ıylda bäsleşik esasynda, 2017-nji ıyldan başlap bolsa, üç syıasy partiıanyň gatnaşmagynda Türkmenistanyň Prezidentiniň saılawlarynyň geçirilmegi jemgyıetimizi demokratiıalaşdyrmagyň möhüm ugurlarynyň biri boldy.
Döwletimiz oba zähmetkeşlerine hemmetaraplaıyn goldaw bermek bilen, obasenagat toplumynyň önümçilik düzümini täze tehnikalar bilen üpjün etmäge we döwrebaplaşdyrmaga ägirt uly maıa goıum serişdelerini gönükdirdi. Döwlet strategiıasy häzirki döwrüň talaplaryna laıyk gelıän un öndürıän zawodlary hem-de maldarçylyk toplumlaryny, ıyladyşhana hojalyklaryny, zawodlary we fabrikleri gurmaga gönükdirildi. Olarda azyk önümleriniň örän köp görnüşleri — çörek-bulka, unaş, et we süıt önümleri, ösümlik ıagynyň, peınirleriň, şöhlatlaryň dürli görnüşleri öndürilıär.
Türkmenistan özüniň baş maksadyna — ıurdumyzyň azyk howpsuzlygyny üpjün etmek maksadyna ıetmek bilen çäklenmän, eısem, 2011-nji ıylda ilkinji gezek gallany eksport edıän ıurtlaryň hataryna girdi. 2015-nji ıylda Birleşen Milletler Guramasynyň Azyk we oba hojalyk guramasy (FAO) biziň ıurdumyzyň üstünligini belledi. Türkmenistan azyk howpsuzlygyny üpjün etmek ulgamynda gazanan üstünlikleri üçin ıörite baıraga mynasyp boldy.
İurdumyzyň we aıry-aıry sebitleriň ykdysady taıdan okgunly ösüşini hem-de doly hukukly we özara bähbitli hyzmatdaş hökmünde dünıäniň ykdysady ulgamyna işjeň goşulyşmagyny üpjün etmek üçin täze düzümleıin senagat syıasatynyň işlenip taııarlanylmagy strategiki ähmiıete eıe boldy. Diwersifikasiıalaşdyrmak we döwrebaplaşdyrmak Türkmenistan üçin strategiki ugurlara öwrüldi. Transmilli ulag kommunikasiıalaryny döretmek, täze ıataklary özleşdirmek hem-de uglewodorod we mineral serişdeleri dünıä bazarlaryna çykarmak arkaly ıurdumyzyň geosyıasy ıagdaıyny mundan beıläk-de pugtalandyrmak boıunça netijeli işler başlandy.
Döwleti dolandyryş ulgamyny düıpli döwrebaplaşdyrmak meselesi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň täze ykdysady strategiıasynyň esasy ugurlarynyň birine öwrüldi. Milli Liderimiziň ıolbaşçylygynda senagaty düzümleıin ösdürmegiň meıilnamasy işlenip taııarlanyldy.
Olar bar bolan önümçilikleriň durkuny täzelemäge hem-de innowasion önümçilikleri döretmäge gönükdirildi. Şunda diňe bir ıangyç-energetika toplumy däl, eısem, çig mal ulgamy bilen bagly bolmadyk ulag we aragatnaşyk ulgamlary hem ileri tutulıan ugurlaryň hataryna goşuldy. Gaıtadan işleıän senagatyň çäklerinde himiıa senagaty we gurluşyk materiallary senagaty möhüm orun eıeledi.
İurdumyzda çykarylıan tebigy gazyň eksport ugurlarynyň köp şahalylyk ıörelgelerine eıermek bilen, döwletimiz gysga döwrüň içinde Türkmenistan-Hytaı gaz geçirijisi hem-de Türkmenistandan Eırana (Döwletabat-Sarahs-Hangeran) gaz geçirijisiniň ikinji şahasy arkaly özüniň uglewodorod serişdelerini ibermegiň daşarky ugurlaryny diwersifikasiıalaşdyrmagy başardy. Türkmenistan — Owganystan-Pakistan-Hindistan (TOPH) halkara gaz geçirijisiniň gurluşygy iri maıa goıum taslamasyna öwrüldi. Bu taslama 2010-njy ıylyň dekabrynda, Aşgabatda geçirilen üçtaraplaıyn Sammitiň barşynda iş ıüzünde durmuşa geçirilip başlandy. Şol Sammitiň netijeleri boıunça degişli hökümetara ylalaşygyna gol çekildi.
Hormatly Prezidentimiziň gaz pudagyny ösdürmek baradaky syıasatynyň ıene-de bir ugry gaz ıataklarynyň halkalaıyn ulgamyny döretmek, gazyň eksport akymlarynyň täze ugurlarynyň döredilmegini çaltlaşdyrmak bilen baglanyşyklydyr. Döwlet Baştutanymyzyň başlangyjy boıunça 2011-nji ıylda Gündogar-Günbatar gaz geçirijisiniň gurluşygy başlandy, onuň gurluşygy 2015-nji ıylyň dekabrynda tamamlandy. Gaz geçirijisiniň uzynlygy 800 kilometre golaıdyr we ıyllyk kuwwaty 30 milliard kub metr tebigy gazy ibermäge niıetlenendir.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ösen ulag düzümini kemala getirmek we halkara ulag geçelgelerini döretmek wezipesini öňde goıdy. Türkmenbaşy şäherinde gurulıan Halkara deňiz porty logistika ulgamyny ösdürmegiň möhüm bölegi bolar.
Türkmenistan-Owganystan-Täjigistan demir ıolunyň gurluşygy ıaly taslamalaryň işjeň durmuşa geçirilmegi Demirgazyk-Günorta we Günbatar-Gündogar esasy halkara ugurlary boıunça ıurdumyzyň ulag ulgamynyň üstaşyr mümkinçiliklerini artdyrmaga gönükdirilendir.
«Türkmenistanyň bilim ulgamyny kämilleşdirmek hakynda» Perman hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ilkinji gol çeken resminamasy boldy. Bilim ulgamynda özgertmeler, milli Liderimiziň pikirine görä, ıokary okuw mekdeplerinde talyplaryň sanyny artdyrmagy, halkara derejeli hünärmenleri taııarlamagy, öwrenilıän sapaklaryň sanyny artdyrmagy hem-de täze hünärleri açmagy talap edıärdi.
Şeıle hem ıokary okuw mekdepleriň sany artdy: 2007-nji ıylda 17 sany bolan bolsa, 2016-njy ıylda olaryň sany 24-e ıetdi. İurdumyzyň ıokary okuw mekdeplerinde bilim alıan talyplaryň umumy sany 10 ıylyň içinde iki esseden gowrak artdy: 2007-nji ıylda 17 müňden 2016/2017-nji okuw ıylynda 38 müň birlige çenli ıokarlandy.
Bilim ulgamynyň maddy-enjamlaıyn binıadyny berkitmek işleri häzirki maglumatlar jemgyıetiň meıillerine laıyk gelıär. Hormatly Prezidentimiziň başlangyjy bilen ıola goılan däp, ıagny 1-nji sentıabrda birinji synpa barıan çagalaryň döwlet Baştutanymyzdan kompıuterleri sowgat almagy bu babatda nysga alarlyk bolup durıar.
Häzir ıurdumyzda ıaşaıyş jaılarynyň gurluşygy giň gerime eıe boldy. İaşaıyş jaılarynyň gurluşygyna hem-de jemagat hojalygyna gönükdirilıän maıa goıumlary 10 ıylyň içinde 18 esseden hem gowrak ıokarlandy. Eger 2007-nöi ıylda bu görkeziji 0,8 milliard manat bolan bolsa, 2016-njy ıylda ol 14,7 milliard manada deň boldy.
2007-nji ıylyň 17-nji dekabrynda ıurdumyzyň taryhynda ilkinji gezek «Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etrapdaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň durmuş-ıaşaıyş şertlerini özgertmek boıunça 2020-nji ıyla çenli döwür üçin Milli maksatnamasy» kabul edildi. 2007-nji ıyldan 2014-nji ıyllar aralygynda durmuş maksatly desgalaryň 832-si bina edildi, ıaşaıyş jaılarynyň 4,5 million inedördül metri ulanmaga berildi. Maksatnamanyň rejelenen görnüşi 2015-2020-nji ıyllary gurşap alıar. Onuň çäklerinde desgalaryň ıene-de 500-den gowragyny, şol sanda ıaşaıyş jaılarynyň 3 million inedördül metre golaıyny gurmak meıilleşdirildi.
Türkmenistany durmuş-ykdysady taıdan ösdrümegiň maksatnamasynda ilaty durmuş taıdan goramak syıasatynyň ileri tutulıan ugurlary kesgitlendi. İurdumyzyň ilatynyň durmuş derejesi 2030-njy ıyla İewropa ölçeglerine ıakynlaşmalydyr, Türkmenistan bolsa adam mümkinçilikleriniň ösüşi boıunça has ıokary derejeli döwletleriň hataryna girmelidir. Munuň üçin ıurdumyzda zerur bolan ähli şertler bar: Milli Liderimiziň syıasy erk-islegi, döredilen ykdysady kuwwat, hemişelik däpler hem-de işjeň durmuş syıasaty.
Milli Liderimiz bitaraplyk syıasatynyň yzygiderliligini üpjün edip, dünıä we sebit meselelerini çözmekde Türkmenistanyň abraıyny hem-de ornuny ıokary galdyrdy. Şunda ıurdumyzyň daşary strategiıasy ykdysady netijeliligi hem-de milli maksatlaryň we bähbitleriň ileri tutulmagyny ugur edinıän pragmatik ugur bolmagynda galıar.
Döwlet Baştutanymyzyň ählumumy howpsuzlygy we durnukly ösüşi üpjün etmek meseleleri boıunça ugrunyň netijeliligi we yzygiderliligi energetika ulgamynda aıdyň ıüze çykıar. Döwrebap ählumumy meıilleriň çuňňur we toplumlaıyn seljermesine esaslanmak bilen, milli Liderimiz halkara bileleşigine energetika giňişliginde gatnaşyklaryň düıbünden täze nusgasyny döretmegi teklip etdi.
...Garaşsyz Bitarap Türkmenistan 10 ıyl bäri hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ıolbaşçylygynda ıaşaıar we ösıär. Geçilen ıyllaryň we gazanylan üstünlikleriň belentliginden garamak bilen biz milli Liderimiziň saılap alan hem-de halkymyzyň goldan strategik ugrunyň Türkmenistany ösüşiň täze ıoluna çykarandygyny buısanç bilen aıdıarys. Bularyň hemmesi-hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň geçen 10 ıylyň içinde alyp baran tutanıerli we köpugurly işleriniň aıdyň netijesi bolup, Gahryman Arkadagymyz tutuş dünıä bileleşiginiň öňünde milli bähbitleri häzirki döwrüň wehimlerinden goraıar.