Prof. Dr. Ali Nezihi Bilge - AŞIRI SICAKLAR VE SELLER
AŞIRI SICAKLAR VE SELLER
Kuzey Yarım Küre'de yaz aylarının yaşanmasıyla birlikte artış gösteren orman yangınları, dünyanın diğer yarısında yerini sel felaketlerine bıraktı. Dünyanın bir tarafı yanıyorken diğer tarafı sel felaketleriyle boğuşmaktadır.
İklim bilimciler bunun iklim değişikliğine bağlı küresel ısınmanın etkileri olduğu konusunda hem fikirler. Son 10 yıl içerisinde gözle görülür bir şekilde orman yangınları ve sellerde artış gözlendiğinin altını çizen iklim bilimciler bu olayların daha ciddi sorunların habercisi olduğunu söylemektedirler.
Türkiye'de ise mevsim normalleri dışında yağışlar devam ediyor. Marmara çevresinde son haftalarda 24 saat içinde 43 bin 388 yıldırım ve şimşek tespit edilmiştir. Akademisyen, yazar ve radyo programcısı Ömer Madra, iklim değişikliğinin artık dünyanın her yanında hissedildiğini belirterek "Inferno'nun (Latince cehennem) ta kendisinden bahsediyoruz" ifadelerini kullanmaktadır. Madra, "Bir yandan yangınlar ve dünyanın mesela en beklenmedik yerlerinde sıcak hava dalgalarından ölüm oranları artmakta" hatırlatması yaparken "Mesela Kuzey Kutup bölgesindeki Kanada'nın Quebec eyaletinde temmuz ayı başında 50 yaş üstü 54 kişinin öldüğünü bildirmektedir.
Küresel Ayak İzi Ayı’nın yeni yayınladığı verilere göre Dünya Limit Aşımı Günü bu yıl iki gün öne çekilmiş durumda. Şu anki tüketimle insanların dünyanın 1,7 katı büyüklüğünde bir gezegene ihtiyacı var. Tabii bu ortalama, ABD'nin 2,5 katı büyüklükte bir gezegene ihtiyacı var demektir.
En basitinden plastik kirlenmesinden bile vazgeçilememekte, oysa tamamen cepten yiyoruz ve gelecekten borç alıyoruz. Sınırlı bir dünyada sınırsız tüketimin imkânsız olduğu aşikâr fakat 'seçici körlük' dönemi yaşamaktayız. İnsanlar kendi işine yarayan gerçekleri görüyor, zihinsel dönüşüme de ihtiyaç var.
İşin en kötü tarafı da dünyada adalet olmaması, en az küresel ısınmaya yol açan yoksul ülkeler de okkanın altına girmekteler. Bilim insanları bunu 30 sene önce net olarak söylemişlerdi. NASA'da çalışan bilim insanı James Hansen'ın 1988'de ABD Senatosu'nda iklimle ilgili söylediklerinin fazlası bile var. James Hansen NASA'daki görevini bıraktı, iklimle ilgili gösterilerle ilişkili en az dört defa gözaltına alındı. Şu an 21 yaşındaki torunu ve ABD'li gençlerle birlikte federal hükümeti dava etti, mahkeme de davayı kabul etti. Bununla mücadele etmenin tek yolunun başkaldırmak olduğunu vurgulamaktadır.
Akademisyen Ömer Madra küresel ısınma ile bağlantılı birçok ilginç örnekler vermektedir; örneğin çocuk gelinler ile küresel iklim değişikliği arasında yüzde 100 bağlantı olduğunu iddia etmekte ve dünyadaki çocuk gelin faciasının yaşanmakta olduğunu çocuk yaştaki kızların ne iklim ne bir şey hiçbir şey hakkında düşünemeyecek halde olduklarını yalnızca çocuk büyütüp koca bakmaktan başka bir konu düşünmediklerini belirtmektedir. Örneğin Hindistan’da iklim değişiminden dolayı tarımda hasat azalmakta ve çiftçi tefeciden para almakta sonrada borcunu ödemek için çocuk yaşındaki kızını kocaya satmak zorunda kalmakta olduğunu iddia etmektedir.
Peki bizdeki durum nasıl? Takdirlerinize bırakıyorum.
Yaşanan sıcaklık artışı nedeniyle yağmurlar azalmaktadır. Kutuplarda ve ekvatordaki sıcaklık farkı düştükçe jet rüzgârları havada durgunluk yaratmaktadır. Bu durum da yağmurlu bölgelerde sellere, sıcak bölgelerde kuraklığa neden olmaktadır.
Bu sene, Sibirya'dan Cezayir'e kadar her yerde rekor seviyede sıcaklık oranlarının kaydedildiğini belirten bilim adamları birçok yerde eskiye nazaran daha çok sel felaketi ve orman yangınlarının yaşandığını ifade etmekteler. Bilim adamlarına göre ya fosil yakıt kullanımını acil bir şekilde olabildiğince azaltırız ya da dünyayı kül etmeye devam ederiz demektedirler.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) iklim değişikliğine bağlı olarak sıcak artışının 2030 ile 2050 yılları arasında dünya çapında 38 bin fazladan ölüme neden olacağını öngörmektedir. İklim değişikliğin hava şartlarını değiştirmekte olduğu kesin ve artık şu an yaşanan felaketlerin sonuçlarından daha fazlasına hazırlıklı olmalıyız.
Dünyamızı biz bu hale getirdik sonuçlara katlanmalıyız ya da hızlı bir şekilde dünyamızı korumalıyız.