Baş ve Boyun Kanserleri | Doktorsitesi Blog
Ana Sayfa Genel Cerrahi Baş ve Boyun Kanserleri
Baş ve boynun kanserleri kaynak aldığı organ adına göre isimlendirilirler. Bu organlar; ağız boşluğu, tükrük bezleri, paranazal sinüsler ve burun boşluğu, yutak, gırtlak ve boyundaki lenf bezleridir. Baş ve boyunda yerleşmiş bulunan beynin, gözlerin, tiroid bezinin, kafa derisinin, derinin, kasların ve kemiklerin kanserleri bu grup içerisinde yer almazlar.
Baş ve boyun kanseri vakaları sıklıkla aşağıda sıralanan belirtilerden şikayetçilerdir. Bazen, bu belirtilerin hiçbiri görülmeyebilir. Ayrıca bu belirtiler, sadece baş ve boyun kanserlerine özgü belirtiler değildir.
-İyileşmeyen ağrı ve şişlik (bu en sık belirtidir)
-Ağız içerisinde kırmızı veya beyaz noktalanmalar
-Baş ve boyun bölgesinde ağrılı veya ağrısız şişlik ve kitleler
-Sebat eden boğaz ağrısı
-Hijyen koşullarıyla açıklanamayan kötü ağız kokusu
-Ses kısıklığı veya sesin değişmesi
-Burun darlık veya kalıcı tıkanıklığı
-Sık burun kanamaları veya anormal burun akıntısı
-Zorlu soluk alıp verme
-Baş ve boyun bölgesindeki bir vücut kısmında hissedilen uyuşukluk veya zayıflık hissi
-Çiğneme ve yutmada güçlük veya ağrı veya çeneyi, dili oynatmada güçlük, ağrı
-Kulak ve/veya çene ağrısı
-Balgam veya tükrükte kan
-Artık yerine oturmayan diş protezleri
Hasta genelde belirtilerden en az biri ile doktora başvurur. Tipik olarak yapılacak işlemler; lezyondan biyopsi almak ve histopatolojik incelemenin ardından, radyasyon onkolojisi, cerrahi onkoloji ve medikal onkoloji multidisipliner yaklaşımı ile tedaviyi düzenlemektir. Kanserler histolojilerine veya hücre yapılarına göre sınıflandırılır ve ağız boşluğundaki veya boyundaki yerlerine göre adlandırılırlar.
Kanserin hangi aşamada tanı aldığı, kanserin gidişatını ve tedaviyi belirleyen temel etmendir.
Histopatoloji sonucuna göre kanser skuamöz hücreli veya adenokarsinom alt türlerine yerleşir.
Skuamöz hücreli karsinom skuamöz denilen derinin, mukus zarların bir tür epitelyum hücresinin kanseridir ve baş boyun kanserlerinin yüzde 90 kadarını oluşturur. Cyfra 21-1 tümör işaretçisi ile baş boyun kanserlerinden skuamöz hücreli karsinomun tanısı konabilir.
Diğer bir tür kanser ise adenokarsinomdur ve bez karakterinde epitelyum doku hücrelerinden kaynaklanır.
Tütün, içme veya çiğneme şeklinde fark etmeden, ve alkol özellikle ağız boşluğu, üst yutak, alt yutak ve gırtlak kanserleri olmak üzere baş boyun kanserlerindeki en büyük risk faktörleridir. Bu grup kanserlerin yüzde 85’i tütün kullanımı ile ilişkilidir. İki keyif vericinin ikisini de kullananların risk düzeyi tek başına birinin kullananlardan daha yüksektir. Baş boyun kanserleri ile ilgili diğer risk faktörleri:
-Ağız boşluğu: Güneş maruziyeti, HPV
-Tükrük bezleri: Radyasyon
-Paranazal sinüsler ve burun boşluğu: Solunan çeşitli kimyasallar
-Burun yutağı: EBV, gıda koruyucuları
-Ağız yutağı: Hijyen yetersizliği, HPV
-Alt yutak: Plummer-Vinson sendromu
-Gırtlak: Asbest maruziyeti
Baş boyun kanserleri genellikle kompleks, farklı lokasyonlu ve evreleme düzeni olan kanserlerdir. Tedavi yaklaşımları ise birkaç alternatifle sınırlıdır. Bunlar cerrahi, radyasyon ve kemoterapidir. Kombine terapi, lokal yerleşim gösteren sınırlı kanserlerde temel tedavi metodudur. Yeni bir tedavi olarak, gen terapisi üzerinde ise çalışmalar devam etmektedir. Yeni geliştirilen kemoterapi ajanlarından paclitaxel, docetaxel, gemcitabine, doxorubicin, klasik ajanlarla tedavide birleştirilmiş ve olumlu sonuçlar alınmıştır.
Rasyasyon tedavisiyle birleştirilen cetuximab ajan tedavisi başarılı sonuçlar vermiş ve cetuximab tedavisi yaygınlaşmıştır.