Ekstazi(Ex) Bağımlılığı – uzman klinik psikolog Onur Aydın
Son yıllarda giderek kullanımı yaygınlaşan bir maddedir. Özellikle ülkemize girişi çok yenidir. Narkotik polisimiz tarafından ekstazi ilk kez 1995 yılı içerisinde yakalanmıştır. Hem uyarıcı hem halüsinojenik etki özellikleri vardır. Serotonin ve dopamin üstünden etki gösterir.
Beyaz, kırmızı, mavi, kahverengi, pembe ya da sarı tabletler ya da kapsüller şeklinde bulunur.
Tabletlerin üstünde kalp, superman, ninja, dolar, kuş, fil, gülen yüz gibi resimler bulunur ya da love, I love you gibi yazılar bulunur.
Su, enerji içecekleri ya da alkol ile birlikte ağızdan alınır.
Genellikle 25 yaşın altındaki gençler, ekstaziyi eğlence yerlerinde kullanıyorlar.
Ekstazinin etkilerine karşı hızla tolerans gelişmektedir. Bu nedenle kişi giderek kullandığı ekstazi dozunu artırmakta ve kullandığı ortamlarda tekrar bu maddeye gereksinim duymaktadır. Çünkü ekstazi olmadan aynı duyguyu yaşayamamaktadır. Bu durum bağımlılık belirtisi olarak kabul edilmektedir. Özellikle çok yüksek bir psikolojik bağımlılık potansiyeline sahiptir. Yoksunluk belirtileri nadirdir.
Kullanıldığında Etkileri Nelerdir?
Ekstazi dopamin ve norepinefrin adı verilen maddelerin salınmasına neden olur. Amfetaminlerde etkisini dopamin ve norepinefrin ile gösterir. Ancak ekstazi aynı zamanda serotonin salınımına da yol açar. Serotonin; halüsinojenik maddelerin etkisini göstermesine aracı olan bir maddedir. Bu özellikleri ile ekstazi halüsinojenik maddelere benzer. Bu madde sinir hücresine girdikten sonra serotoninin bol miktarda salınımına neden olur ve serotonin üreten enzimleri engeller.
Alındıktan 20 ile 60 dakika içinde etki göstermeye başlar. İlk bir saat içinde en güçlü etkiyi yapar. Dört ile altı saat içinde bu etki sonlanır. Ertesi gün içinde de kimi zaman hafif derecede etkileri gözlenebilir. Ekstazinin en önemli etkileri; kişiyi aktive etmesi, keyfin değişmesi, hareketlilik kazanma, artan iletişim kurma ihtiyacı ve algılama yetisi olarak gösterilmektedir. Bu etkiler alınan doza ve kişinin içinde bulunduğu ruhsal duruma doğrudan bağlıdır. Düşük dozlar genelde canlanma etkileri yaparken, yüksek dozda alım halüsinasyonlara ve yönelim bozulmasına yol açmaktadır.
Ekstazi kullanılması neticesinde beden ısısını ve kan basıncını artar. Sıcak, havasız ortamlarda ve çok hareket sonrası beden ısısı ciddi boyutlara ulaşır.
Ekstazi hapının kullanıldığı ortamların getirdiği ek durumlar, bu maddenin tehlikesini katlayarak arttırmaktadır, nitekim bu uyuşturucunun kullanımı ile birlikte vücuda yapılan sürekli yüklemeler (dans vs gibi) asıl tehlikeyi oluşturmaktadır. Normalde gelişen şartlara göre vücut, mevcut ısısını kendi sisteminde düzenlemektedir. Ancak vücut ısısı, uzun süreli ve yoğun dansın etkisiyle normalden daha fazla yükselmektedir. (42 derece olduğu gözlemlenmiştir.)
Ağızda kuruluk, dişlerde tatsız bir his algılanabilir.
Mide bulantısı, şaşkınlık, yönelim bozukluğu, düşünme ve konuşmada zorlanma görülebilir.
Yüksek dozlarda ölüme neden olabilir. Bu ölümlerin susuzluktan ve beden ısısının aşırı artmasından kaynaklandığı bildirilmiştir.
Herhangi bir kalp rahatsızlığı, yüksek tansiyonu ya da zihinsel hastalığı olanların ve epileptik hastaların bu maddeyi kullanması ölümle sonuçlanabilmektedir. Aynı şekilde, astım hastalığı olanlar için de ekstazi çok tehlikelidir.
Ekstazi kullanımı sonrası koordinasyon bozuklukları gözlenmektedir. Bu nedenle kullanıcıların otomobil gibi dikkat gerektiren araçları kullanmamaları önerilmektedir.
Ekstazi sonucu vücut su içmekle dahi tekrar düzelemeyecek kadar büyük ölçüde su kaybına uğramaktadır. Bunun sonucunda kalp ve yüksek tansiyon sorunları, yüksek ateş ve şok durumları görülmektedir. Beden ısısının artması iç kanamalara, böbrek üstü olumsuz etkilere neden olabilir. Bu nedenle sıvı alımı gereklidir. Ancak alkol ya da diğer maddelerin Ekstazi ile kullanımı çok tehlikelidir.Yoksunluğunda:
Kullanım sonrası etkisi geçtikten sonra kişi kendini yorgun ve halsiz hisseder.
Baş ağrısı, baş dönmesi gözlenir. Ekstazi kullanımı sonrası depresyon sık olarak gözlenmektedir. Bunun nedeni olarak kullanıcıda serotonin depolarının bitmesi gösterilmiştir.
Uzun süre kullanımı sonucu panik ataklar, depresyon, uyku bozuklukları ve psikoz oluştuğu bildirilmiştir.
← Bonzai Bağımlılığı
Taş Kokain (Crack Kokain) Bağımlılığı →