4. yargı paketi neler getiriyor? - İnovatif Haber
Ana Sayfa » Güncel » 4. yargı paketi neler getiriyor?
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) temel hakların ihlali yönünde verdiği kararları önlemek amacıyla hazırlanan 4. Yargı Paketi, dün Meclis Başkanlığı'na sunuldu.
22 maddelik tasarıda, terör örgütü ve KCK davasında propaganda suçundan yargılanan sanıkların yararlanacağı düzenlemeler yer aldı. Terörle Mücadele Kanunu'nun 6. ve 7. maddelerinde değişiklik yapan tasarıyla, örgüt propagandası suçunun oluşması için cebir, şiddet veya tehdit yöntemlerini meşru gösterme, övme, teşvik etme gibi kriterler getiriliyor.
Adalet Bakanlığı’nın uzun süredir üzerinde çalıştığı, terör örgütü üyelerinin serbest bırakılacağı endişesine neden olan 22 maddelik 4. Yargı Paketi dün Meclis’e ulaştı. Tasarının gerekçesinde, paketin insan haklarına saygı ve bu konuda ortaya çıkan aksaklıkları iç hukukta çözüme bağlamanın gereğinin yerine getirilebilmesi ve Türkiye’nin AİHM önündeki davalar açısından görünümünün daha iyi bir noktaya taşınabilmesi amacıyla hazırlandığı ifade edildi. TMK’nın propaganda suçunu düzenleyen 6. ve 7. maddesi, TCK’nın 215. maddesindeki suç ve suçluyu övme ile 220. maddesindeki suç örgütü kurma maddesinde propaganda suçunun oluşumu için şiddet, açık ve yakın tehlike gibi şartlar getiriliyor. Pakette cezalarda bir değişikliğe gidilmiyor. Tasarıdaki 6. madde değişikliğine göre terör örgütlerinin cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösteren veya öven, bu yöntemlere başvurmayı teşvik eden bildiri veya açıklamaları basanlar ve yayınlayanlara 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilecek. 7. maddedeki değişiklikle de terör örgütünün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterecek veya övecek ya da bu yöntemlere başvurmayı teşvik edecek şekilde propagandasını yapan kişi 1 yıldan 5 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılacak. Bu suçun basın yayın yoluyla işlenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında artırılacak. Basın ve yayın organlarının suçun işlenmesine iştirak etmeyen yayın sorumluları hakkındaki adli para cezası da 10 bin günden, bin gün ile 5 bin güne indiriliyor.
7. maddenin 2. fıkrasına eklenen hüküm ile de örgüt propagandası suçunun kapsamı genişletildi. Yürürlükteki maddeye göre, propaganda suçu toplantı ve gösteri yürüyüşü sırasında gerçekleşirse cezalandırılıyordu. Yeni değişiklikle propaganda suçu toplantı ve gösteri yürüyüşü sırasında gerçekleşmese dahi, ‘terör örgütünün üyesi veya destekçisi olduğunu belli edecek şekilde, örgüte ait amblem ve işaretlerin taşınması, slogan atılması veya ses cihazları ile yayın yapılması’ hallerinde de cezalandırılacak.
TCK’nın 215. maddesindeki değişikliğe göre ise, ‘kamu düzeni açısından açık ve yakın bir tehlikenin ortaya çıkması halinde yapılan açıklamalar’ suç ve suçluyu övme sayılacak. TCK’nın 220. maddesinde de TMK’nın 7. maddesine paralel olarak örgüt propagandası suçu için cebir ve şiddet kriteri getiriliyor. 4. Yargı Paketi’ndeki diğer değişiklikler şöyle:
Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nde görülen davalar hakkında AİHM’nin ihlal kararı vermesi durumunda kararın kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde talep edilmesi durumunda yargılamanın iadesi (yeniden yargılama) yapılabilecek.
AİHM’nin ifade özgürlüğünün ihlali saydığı halkı askerlikten soğutma maddesinde değişiklik yapılıyor. Suçun unsuru ‘askerlik hizmetini yapanları firara sevk edecek veya askerlik hizmetine katılacak olanları bu hizmeti yapmaktan vazgeçirecek şekilde teşvik ve telkinde bulunmak’ şeklinde yeniden belirleniyor.
Soruşturma ve kovuşturma aşamasında tahliye taleplerinde cumhuriyet savcısının mütalaası alınırken, bu mütalaa sanık, şüpheli veya avukatına tebliğ edilmiyordu. Tahliye taleplerinin duruşma dışında yapılması durumunda cumhuriyet savcısı, şüpheli, sanık ve avukatının görüşü alınmayacak.
Soruşturma evresinde her 30 günde bir dosya üzerinden yapılan tutukluluk incelemesi sanığın veya şüphelinin dinlenilmesi suretiyle duruşmalı olarak yapılacak. Taraflar silahların eşitliği ilkesine göre taraflara delilleri görebilme ve savunabilme imkânı tanınacak. Tutukluluk kararına yapılan itirazlar cumhuriyet savcısının görüşü şüpheli, sanık ve avukatına bildirilip, savunmaları alındıktan sonra karara bağlanacak.
AİHM’nin özellikle yaşam hakkı ile işkence ve kötü muamele yasağına ilişkin başvurularda devletin etkili ve yeterli bir soruşturma yapmadığı gerekçesiyle verdiği ihlal kararlarını önleyecek değişikliğe gidiliyor. Tasarıya göre, AİHM’nin kovuşturmaya yer olmadığına dair kararların etkin soruşturma yapılmadan verildiğine ilişkin kesin kararının olması durumunda 3 ay içinde talep edilmesi halinde yeniden soruşturma açılabilecek.
8 Mart 2013 Cuma 08:27