Betam Araştırma Merkezi: İşsizlikte yükseliş sürecek
Betam Araştırma Merkezi Başkanı Prof Seyfettin Gürsel ve çalışma arkadaşları Gökçe Uysal Kolaşın ve Yazgı Genç, Cuma günü yazdıkları “İŞSİZLİKTE…
Betam Araştırma Merkezi Başkanı Prof Seyfettin Gürsel ve çalışma arkadaşları Gökçe Uysal Kolaşın ve Yazgı Genç, Cuma günü yazdıkları “İŞSİZLİKTE PATLAMA: İŞSİZ SAYISI 4 MİLYONU AŞTI” başlıklı incelemede mevisimsellikten arındrılmış istihdam trendlerini değerlendirdiler. İşsizlikte artışı “Tarım dışı işsizlikte son iki dönemde 1 yüzde puanın üzerine çıkan artış, 2008-09 krizi ve 15 Temmuz dönemindeki artışlara paraleldir” ifadesiyle betimleyen araştırma ekibi, Türkiye’nin artık istihdam kaybettiği ve Ocak ayında da işsizliğin yükseleceğini öngördüğünü açıkladı.
İncelemeden kritik paragraflar şöyle:
Tarım dışı işsiz sayısı 4 milyonun üzerinde
Mevsim etkilerinden arındırılmış verilere göre Aralık 2018 döneminde Kasım 2018 dönemiyle kıyaslandığında tarım dışı işgücü 62 bin azalarak 27 milyon 121 bine gerilerken, tarım dışı istihdam 243 bin azalarak 23 milyon 80 bin kişi olarak kaydedilmiştir. Bu gelişmeler sonucunda tarım dışı işsiz sayısı 181 bin kişi artarak 4 milyon 41 bine yükselmiş, tarım dışı işsizlik oranı ise yüzde 14,9’a yükselmiştir. Bu dönemde tarım dışı işgücünün azaldığı da görülmektedir.
Tarım dışı işsizliğin buna rağmen 0,7 yüzde puan artmış olması işgücü piyasasın çok zor durumda olduğunun bir işaretidir. Aralık 2018 döneminin Kasım, Aralık ve Ocak aylarının ortalaması olduğunu, dolayısıyla 2019 yılının başlarını da yansıttığını hatırlatalım. Arka arkaya iki dönemdeki işsizlik artışları 1,3 yüzde puana erişmiştir. Tarım dışı işsizlikteki bu hızlı artış 2008-2009 kriz döneminde ve 15 Temmuz 2016’yı takip eden dönemdeki artışa paraleldir.
Ocak 2018 döneminde işsizliğin artmasını bekliyoruz
Betam tahmin modeli, mevsim etkilerinden arındırılmış tarım dışı işsizliğin 0,2 yüzde puan artışla Aralık 2018 döneminde yüzde 14,3’e yükseleceğini tahmin etmişti. Tüik yüzde 14,1 olan Kasım 2018 tarım dışı işsizlik oranını yüzde 14,2’ye revize etmiştir. Tarım dışı işsizlik oranı 0,7 puan artarak Aralık 2018 döneminde 14,9 olarak gözlemlenmiştir. Betam tahmin modeli Ocak 2018 döneminde mevsim etkilerinden arındırılmış tarım dışı işsizlik oranının 0,4 yüzde puan artarak yüzde 15,3 seviyesine ulaşacağını öngörmektedir.
Tahmin modelinin ayrıntılarına Betam internet sitesinden ulaşılabilir. Tahmin modelinde kullanılan Kariyer.net verilerinden ilan başına başvuru sayısı Şekil 3’de gösterilmektedir. Kariyer.net’in verileri Betam tahmin modelinin girdilerinden biri olmakla birlikte tek etken değildir. Tahminde kullanılan ekonometrik modelde İŞKUR verileri, reel kesim güven endeksi, kapasite kullanım oranı gibi farklı birçok değişken kullanılmaktadır.
Sanayide güçlü istihdam kaybı
Mevsimsellikten arındırılmış sektörel istihdam verilerine göre Aralık 2018 döneminde Kasım 2018 dönemine kıyasla hizmetler hariç tüm sektörlerde istihdam belirgin bir şekilde azalmıştır. Bu dönemde hizmetlerde 16 binle sınırlı bir istihdam artışı yaşanmıştır. Diğer taraftan, sanayi istihdamı 182 bin azalırken, tarım ve inşaat sektörlerindeki istihdam kayıpları 54 bin ve 77 bin olmuştur. Sanayideki 182 binlik istihdam kaybı Ocak 2009’daki 165 binlik azalıştan bu yana en sert istihdam kaybıdır. Sanayide son dört dönemdir istihdam kayıpları 256 bine erişmiştir. İnşatta ise son bir yılda 500 binlik istihdam kaybı oluşmuştur.
Aralık 2018 döneminde bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla mevsim etkilerinden arındırılmamış tarım dışı işgücü 725 bin (yüzde 2,8) artmış, tarım dışı istihdam 258 bin (yüzde 1,1) azalmıştır. Yıllık işgücü artışı normal eğiliminde devam etmiştir. Buna karşın tarım dışı istihdam yıllık olarak da gerilemiştir. Bu gelişmelerin sonucunda tarım dışı işsiz sayısı da 983 bin kişi artarak 4 milyon 225 bine yükselmiştir.
Araştırmanın tümünü okumak için tıklayın
Son güncelleme: 18:4615 Mart 2019
10 0 Mart 15, 2019