Yazışma ve tebligatı almaya yetkili kişi veya kişilerin adı, soyadı, yerleşim yerlerini ve imzalarını belirten liste için tıklayınız,
Dernek yerleşim yerine ait kira sözleşmesi veya muvaffakatname örneği
Spor Kulübü Dernekleri için tüzük örneği
Dernek Kuruluşu İçin Gerekli Olan Tüzük Hakkında
* Dernekler Mevzuatı gereğince derneğin tüzüğünde aşağıda gösterilen hususların belirtilmesi zorunludur:
* Derneğin adı ve merkezi. (Derneğinizin adı, daha önce kurulmuş olan bir derneğin adından farklı olmak zorundadır.)
* Derneğin amacı ve bu amacı gerçekleştirmek için dernekçe sürdürülecek çalışma konuları ve çalışma biçimleri ile faaliyet alanı.
* Derneğe üye olma ve üyelikten çıkmanın şart ve şekilleri.
* Genel kurulun toplanma şekli ve zamanı.
* Genel kurulun görevleri, yetkileri, oy kullanma ve karar alma usul ve şekilleri.
* Yönetim ve denetim kurullarının görev ve yetkileri, ne suretle seçileceği, asıl ve yedek üye sayısı.
* Derneğin şubesinin bulunup bulunmayacağı, bulunacak ise şubelerin nasıl kurulacağı, görev ve yetkileri ile dernek genel kurulunda nasıl temsil edileceği.
* Üyelerin ödeyecekleri giriş ve yıllık aidat miktarının belirlenme şekli.>
* Derneğin gelir kaynakları.
* Derneğin iç denetim şekilleri.
* Tüzüğün ne şekilde değiştirileceği.
* Derneğin feshi halinde mal varlığının tasfiye şekli.
* Dernek tüzüğünde kanunen belirtilmesi zorunlu hususlar dışında, Kanuna aykırı olmamak kaydıyla tüzükte yer alması istenilen diğer hükümler eklenebilir.m-Dernek geçici yönetim kurulu üyelerinin adı, soyadı, görev ünvanı.
Örnek dernek tüzüğünden yararlanmak isteyenlerin dikkatine! Tüzük uyarıları için tıklayınız.
Şubeli Örnek Dernek Tüzüğü için tıklayınız.
Şubesiz Örnek Dernek Tüzüğü için tıklayınız.
Spor Kulübü Dernek Tüzüğü için tıklayınız.
Camii Dernek Tüzüğü için tıklayınız.
GENEL KURUL TOPLANTI REHBERİ
DERNEKLERDE GENEL KURUL VE GENEL KURUL TOPLANTILARI
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nda derneğin zorunlu organları; genel kurul, yönetim kurulu ve denetim kurulu olarak belirlenmiştir.
Dernekler mevzuatı açısından, genel kurul ve genel kurul toplantıları 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nda (TMK), 5253 sayılı Dernekler Kanunu’nda (DK) ve 31/03/2005 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan Dernekler Yönetmeliği’nde (DY) düzenlenmiştir.
Aşağıda genel kurula ve genel kurul toplantılarına dair bu mevzuat hükümleri belli başlıklar halinde bir araya getirilerek, dernek yöneticileri ve çalışanlarına faydalı olması amaçlanmıştır.
1- GENEL KURULUN GÖREV VE YETKİLERİ
Derneklerde zorunlu bir organ olan genel kurul derneğin en yetkili organı olup, kayıtlı üyelerden oluşur (TMK Md. 73).
Genel kurul, üyeliğe kabul ve üyelikten çıkarma hakkında son kararı verir; Genel kurul, derneğin diğer organlarını denetler ve onları haklı sebeplerle her zaman görevden alabilir. Dernek organlarını seçer (TMK Md. 80).
Dernekler, gerekli görülen yerlerde genel kurul kararıyla şube açabilirler (TMK Md. 94).
Federasyonda derneği temsil edecek üyeler, derneklerin genel kurullarınca, konfederasyonlarda federasyonu temsil edecek üyeler, federasyonların genel kurullarınca seçilirler (TMK Md. 98).
Genel kurul, her zaman derneğin feshine karar verebilir (TMK Md. 88).
Tüzük değişiklikleri genel kurul kararıyla olabilmektedir (TMK Md. 81).
Dernek yönetim ve denetim kurullarının kamu görevlisi olmayan başkan ve üyelerine ücret verilebilir. Verilecek ücret ile her türlü ödenek, yolluk ve tazminatlar genel kurul tarafından tespit olunur. Dernek hizmetleri için görevlendirilecek üyelere verilecek gündelik ve yolluk miktarları genel kurul tarafından tespit olunur (DK. Md. 13).
Dernekler genel kurullarının yetki vermesi üzerine yönetim kurulu kararıyla taşınmaz mal satın alabilir veya taşınmaz mallarını satabilirler (DK. Md. 22).
Federasyon kurucusu olabilmek için dernek tarafından genel kurul kararı alınmalıdır (DY Md. 9/c).
Dernek adlarında; Türk, Türkiye, Milli, Cumhuriyet, Atatürk, Mustafa Kemal kelimeleri ile bunların baş ve sonlarına getirilen eklerle oluşturulan kelimeler kullanılmak istendiğinde bu konuda genel kurul kararı alınması gerekmektedir (DY Md. 53, 53/e).
Sandık kurulabilmesi için genel kurul kararı alınması gerekmektedir (DY. Md. 72/b).
Sandık yönergesi genel kurulca kabul edilir (DY Md.74).
Derneğin iş ve işlemlerini denetleme yetkisi genel kurulundur (DK Md. 9).
Derneğin diğer bir organına verilmemiş olan işleri genel kurul görür (TMK Md. 80).
Dernek tüzüğünde genel kurula verilen diğer görevleri yapar.
2- GENEL KURUL VE DERNEK TÜZÜĞÜ (DK MD. 4)
Dernek tüzüğünde genel kurul ile ilgili aşağıda belirtilen hususların yer alması zorunludur.
3- GENEL KURUL KARARLARI (TMK Md. 81, 82, 83)
Genel kurul kararları, toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğuyla alınır. Tüzük değişikliği ve derneğin feshi kararları, ancak toplantıya katılan üyelerin üçte iki çoğunluğuyla alınabilir. Örneğin 70 üye ile toplanarak toplantı yeter sayısı sağlanmış bir genel kurulda, genel kurul gündeminde yer alan taşınmaz alımı için yönetim kuruluna yetki verilebilmesi için en az 36 üyenin (salt çoğunluk) bu yönde oyu gereklidir.
Bu genel kurul toplantılarında dernek üyeleri, dernek ile kendisi, eşi, üstsoyu ve altsoyu arasındaki bir hukuki işlem veya uyuşmazlık konusunda alınması gereken kararlarda oy kullanamazlar. Tüzel kişi adına oy kullanacak kişi için de bu kural geçerlidir.
Toplantıda hazır bulunan ve kanuna veya tüzüğe aykırı olarak alınan genel kurul kararlarına katılmayan her üye, karar tarihinden başlayarak bir ay içinde; toplantıda hazır bulunmayan her üye kararı öğrenmesinden başlayarak bir ay içinde ve her halde karar tarihinden başlayarak üç ay içinde mahkemeye başvurmak suretiyle kararın iptalini isteyebilir. Diğer organların kararlarına karşı, dernek içi denetim yolları tüketilmedikçe iptal davası açılamaz. Genel kurul kararlarının yok veya mutlak butlanla hükümsüz sayıldığı durumlar saklıdır.
Bütün üyelerin bir araya gelmeksizin yazılı katılımıyla alınan kararlar ile dernek üyelerinin tamamının kanunda yazılı çağrı usulüne uymaksızın bir araya gelerek aldığı kararlar geçerlidir. Bu şekilde karar alınması olağan toplantı yerine geçmez (TMK Md. 76).
4- GENEL KURUL TOPLANTILARI
Genel Kurul Türleri
İlk Genel Kurul Toplantısı;
Yeni kurulan derneklerin, kuruluş bildiriminde, tüzüğünde ve diğer belgelerinde kanuna aykırılık veya noksanlığın bulunmaması ya da kanuna aykırılık ve noksanlığın verilen süre içinde giderilmesi durumda, keyfiyetin derneğe yazılı olarak valilik tarafından bildirilmesinden itibaren altı ay içinde derneğin ilk genel kurul toplantısını yapması ve organlarını oluşturması zorunludur (TMK Md. 60, 61, DY. Md.12).
İlk genel kurul toplantısının kanunda öngörülen sürede yapılmamış ve zorunlu organların oluşturulmamış ol­ması, derneklerin kendiliğinden sona erme nedenlerinden biridir. Bu durumda her ilgili, sulh hâkiminden, derneğin kendiliğinden sonra erdiğinin tespitini isteyebilir (TMK Md. 87).
Dernek tüzüğünde belli edilen zamanlarda olağan genel kurul toplantısı yapılır. Olağan genel kurul toplantılarının en geç üç yılda bir yapılması zorunludur. Bu üç yıllık süre, olağan genel kurul toplantılarında üst sınır olarak belirlenmiştir. Eğer dernek tüzüğünde, olağan genel kurul toplantılarının örneğin 2 yıl olarak belli bir ayda yapılması belirlenmiş ise, bu hükme uyulması gerekir (TMK Md. 74, DY Md. 13).
Yine olağan genel kurul toplantısının iki defa üst üste yapılamaması halinde de, her ilgili, sulh hâkiminden, derneğin kendiliğinden sonra erdiğinin tespitini isteyebilir (TMK Md. 87).
Yönetim veya denetim kurulunun gerekli gördüğü hallerde veya dernek üyelerinden beşte birinin yazılı isteği üzerine, genel kurul otuz gün içinde olağanüstü toplanır. Eğer yönetim kurulu, genel kurulu toplantıya çağır­mazsa; üyelerden birinin başvurusu üzerine sulh hakimi, üç üyeyi genel kurulu toplantıya çağırmakla görev­lendirir (TMK Md. 74, DY Md. 13).
Genel Kurul Toplantı Süreci
Çağrı usulü (DY Md. 14)
Toplantı, çoğunluk sağlanamaması sebebinin dışında başka bir nedenle geri bırakılırsa, bu durum geri bırakma sebepleri de belirtilmek suretiyle, ilk toplantı için yapılan çağrı usulüne uygun olarak üyelere duyurulur. İkinci toplantının, geri bırakma tarihinden itibaren en geç altı ay içinde yapılması zorunludur. Üyeler ikinci toplantıya, birinci fıkrada belirtilen esaslara göre yeniden çağrılır. Genel kurul toplantısı bir defadan fazla geri bırakılamaz.
Toplantı usulü (DY Md. 15)
Toplantı yeter sayısı sağlanmışsa durum bir tutanakla tespit edilir ve toplantı yönetim kurulu başkanı veya gö­revlendireceği yönetim kurulu üyelerinden biri tarafından açılır. Toplantı yeter sayısı sağlanamaması halinde de yönetim kurulunca bir tutanak düzenlenir.
Genel kurul toplantıları, tüzükte aksine hüküm olmadıkça, dernek merkezinin bulunduğu yerde yapılır. Genel kurul, katılma hakkı bulunan üyelerin salt çoğunluğunun, tüzük değişikliği ve derneğin feshi hallerinde üçte ikisinin katılımıyla toplanır; çoğunluğun sağlanamaması sebebiyle toplantının ertelenmesi durumunda ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak, bu toplantıya katılan üye sayısı, yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının iki katından az olamaz (TMK Md. 78).
Şube genel kurul toplantıları (DY Md. 16)
Genel kurul sonuç bildirimi (DK Md. 23, DY Md. 17)
Olağan veya olağanüstü genel kurul toplantılarını izleyen otuz gün içinde, yönetim ve denetim kurulları ile diğer organlara seçilen asıl ve yedek üyeleri içeren ve Ek-3’te yer alan Genel Kurul Sonuç Bildirimi mülki idare amirliğine verilir. Genel kurul toplantısında tüzük değişikliği yapılması halinde; genel kurul toplantı tutanağı, tüzüğün değişen maddelerinin eski ve yeni şekli ile her sayfası yönetim kurulu üyelerinin salt çoğunluğunca imzalanmış dernek tüzüğünün son şekli, otuz gün içinde ve bir yazı ekinde mülki idare amirliğine verilir.
Genel kurul sonuç bildirimleri, dernek yönetim kurulu tarafından yetki verilen bir yönetim kurulu üyesi tara­fından da yapılabilir. Bildirimin yapılmamasından yönetim kurulu başkanı sorumludur.
5- GENEL KURUL CEZA HÜKÜMLERİ
Genel kurulu süresinde toplantıya çağırmayan, genel kurul toplantılarını kanun ve tüzük hükümlerine aykırı olarak veya dernek merkezinin bulunduğu veya tüzüğünde belirtilen yer dışında yapan dernek yöneticilerine beşyüz Türk Lirası idarî para cezası verilir. Mahkemece, kanun ve tüzük hükümlerine aykırı olarak yapılan genel kurul toplantılarının iptaline de karar verilebilir (DK Md. 32/b).
Genel kurul ve diğer dernek organlarında yapılan seçimler ve oylamalar ile oyların sayım ve dökümüne hile karıştıranlar ve defter veya kayıtları tahrif veya yok edenler veya gizleyenler, fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde altı aydan iki yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile cezalandırılır (DK Md. 32/e).
Genel kurul sonuç bildirimi yükümlülüğünü, yerine getirmeyen dernek yöneticilerine beşyüz Türk Lirası idarî para cezası verilir (DK Md. 32/l).
Kanunun 32’nci maddesinde geçen “dernek yöneticileri” ibareleri dernek yönetim kurulu başkanını ifade eder (DK Md. 33).
1- Alınması gereken yönetim kurulu kararı için tıklayınız.
2- Yazılı olarak yapılması gereken toplantı duyurusu için tıklayınız.
3- Genel kurula katılanların imzalayacağı hazırun listesi için tıklayınız.
4- Toplantı günü tutulması gereken tutanak için tıklayınız.
Genel Kurulda Tüzük Değişikliği yapılmışsa hazırlanması gereken Tüzük Tadilat Metni için tıklayınız.
Not: Söz konusu örnek evraklar derneğimizin yapmış olduğu Genel Kurul şekline uymayabilir.
Derneğimizin 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 88.Maddesi kapsamında yapılan Fesih ve Tasfiyesine ilişkin örnek evraklar:
5- Tasfiye için tutulacak tutanak için tıklayınız.
6- Valilik/Kaymakamlıklara sunulması için yazılacak üst yazı için tıklayınız.
Derneğimizin 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 76.Maddesi kapsamında yapılan Fesih ve Tasfiyesine ilişkin örnek evraklar:
1- Alınması gereken genel kurul kararı için tıklayınız.
2- Tasfiye için tutulacak tutanak için tıklayınız.
3- Valilik/Kaymakamlıklara sunulması için yazılacak üst yazı için tıklayınız.
Madde 54-İzin için başvuracak dernekler, aşağıda belirtilen belgelerle birlikte başvurularını mülki idare amirliğine yaparlar.
a) İlgili dernekler müdürlüğünce onaylanmış dernek tüzüğü, (Bakanlığımızın 2009/73 sayılı Genelgesi ile müracaat sahiplerinden talep edilmemektedir.)
Dernek İç Denetim Raporları
Dernek İç Denetim Raporu için tıklayınız.
Örnek Lokal Yönergesi için tıklayınız.
DERNEKLER TARAFINDAN TUTULAN KARAR, EVRAK KAYIT, DEMİRBAŞ VE İŞLETME HESABI DEFTERLERİNDE BULUNMASI GEREKEN BİLGİLER İLE BU DEFTERLERİN ŞEKLİ HAKKINDA TEBLİĞ
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı, dernekler tarafından tutulması zorunlu olan Karar, Evrak Kayıt, Demirbaş ve İşletme Hesabı Defterine yazılması gereken bilgileri ve bu defterlerin şeklini belirlemektir.
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ; 5253 sayılı Dernekler Kanununun 11 inci maddesi ile 31/3/2005 tarihli ve 25772 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Dernekler Yönetmeliğinin 32 nci maddesi gereğince Karar, Evrak Kayıt, Demirbaş ve İşletme Hesabı Defterini tutmakla yükümlü olan dernekleri kapsamaktadır.
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ, Dernekler Yönetmeliğinin 102 nci maddesine göre hazırlanmıştır.
a) Dernek: 5253 sayılı Dernekler Kanunu ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununa göre kurulan dernekleri,
b) Dernekler Yönetmeliği: 31/3/2005 tarih ve 25772 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dernekler Yönetmeliğini,
MADDE 5 – (1) Karar defteri Ek-1’de gösterilen örneğe uygun tutulur. Bu deftere kararın tarih ve sayısı ile konusunun yazılması zorunludur, ancak alınan karar birden fazla konuyu içeriyorsa, konu kısmına genel nitelikte ibareler yazılabilir.
(2) Karar defterinin "Toplantıya Katılan Üyelerin Adı ve Soyadı" kısmına yalnızca toplantıya katılan yönetim kurulu üyelerinin adı ve soyadları yazılır. Toplantıda alınan kararlar "Kararın Metni" kısmına yazılır ve kararın altı toplantıya katılan üyeler tarafından imzalanır. Ancak, karara katılmayan üyeler, karara katılmadıklarını belirten ibareleri yazarak kararın altına imza atarlar. Aynı toplantıda alınan kararların birden fazla sayfaya yazılması halinde, her sayfa paraf edilerek kararın bittiği sayfa imzalanır. Her yılın ilk kararına (1)’den başlayarak numara verilir.
MADDE 6 – (1) Evrak kayıt defteri; karşılıklı sayfalarda yer alan, Ek-2 ve Ek-3’de örneği gösterilen "Gelen Evrak" ve "Giden Evrak" şeklinde iki bölüm halinde tutulur. Gelen evraklar gelen evrak bölümüne, giden evraklar giden evrak bölümüne olmak üzere, her bir satıra ilgili evraka ait bilgiler yazılır. Gelen ve giden evrak kayıt sıra numaraları, her yılın başında (1) sıra numarası ile başlar. Gelen ve giden evrak kayıt defteri, "gelen evrak kayıt defteri" ve "giden evrak kayıt defteri" olarak ayrı defterler halinde tutulabilir. Bu şekilde tutulan defterler bir araya getirilerek tek bir defter olarak muhafaza edilir.
MADDE 7 – (1) Demirbaş defteri Ek-4’te gösterilen örneğe uygun tutulur. Bu defterin her bir satırına ve ilgili sütunun altına bir demirbaşa ait bilgiler yazılır. Parçaları ile bir bütün olan ve bu şekilde alınmış demirbaşlar bir satıra kaydedilir ve adedi sütununa takım ve benzeri ibareler yazılır. Diğer sütunlara yazılamayan, ancak yazılması gerekli görülen bilgiler açıklama sütununda belirtilir. Bilânço esasına göre defter tutulması halinde, demirbaş defteri tutulmaz.
MADDE 8 – (1) İşletme hesabı defteri; karşılıklı sayfalarda yer alan, Ek-5 ve Ek-6’da örneği gösterilen "Gelirler" ve "Giderler" şeklinde iki bölüm halinde tutulur. Gelirler gelir bölümüne giderler gider bölümüne olmak üzere, her bir satıra ve ilgili sütunun altına bir belgeye ait bilgiler yazılır.
(2) Bu defter hesap dönemi sonunda, Dernekler Yönetmeliğinin eki (Ek-16)’da belirtilen örneğe uygun olarak düzenlenen "İşletme Hesabı Tablosu" nun yazılması ile kapatılır. Yeni döneme ait kayıtlara (1)’den başlayarak sıra numarası verilir.
MADDE 9 – (1) Dernekler tarafından tutulacak defterlerin mürekkepli veya tükenmez kalemle yazılması zorunludur. Elektronik sistemler ve yazı makineleri aracılığıyla örneğine uygun olarak yazdırılan form veya sürekli formlar defterlere yapıştırılarak kullanılabilir. Ancak, defterlere yapıştırılan çıktı köşelerinin, deftere temas edecek şekilde ve yeni bir karar alınmadan önce notere tasdik ettirilmesi şarttır.
(2) Bilgisayar ortamında tutulan defterlerin, il dernekler müdürlükleri veya notere onaylattırılmış form veya sürekli formlara elektronik sistemler ve yazı makineleri aracılığıyla yazdırılması zorunludur. Form ve sürekli formların yalnızca bir yüzüne sayfa numarası verilerek bu yüzü onaylanır. Bu formların onaysız ve numarasız arka yüzlerine defter kayıtları yazdırılmaz.
(3) Bilgisayar ortamında tutulması halinde, iki ayrı bölümden oluşan evrak kayıt defteri veya işletme hesabı defterinin bölümlerini oluşturan form veya sürekli formlar birbirinden bağımsız olarak tertip edilebilir. Bu şekilde çıktısı alınan ilgili bölümler bir araya getirilerek evrak kayıt defteri veya işletme hesabı defteri şeklinde tek bir defter olarak muhafaza edilir.
(4) Dernekler tarafından tutulması zorunlu olan defterlerin, derneklerin yerleşim yerinin bulunduğu il dernekler müdürlüklerinden veya noterlerden onaylı olması zorunludur. İlçelerde, büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler dâhil, dernekler büro şeflikleri tarafından defter tasdiki yapılmaz.
(5) Tasdik ettirilen defterlerin kullanılmasına sayfaları bitene kadar devam edilir. Ancak, her yıl yeniden defter tutulması veya zorunlu olarak defterin değiştirilmesi gibi hallerde, önceki defterlerin kullanılmayan boş sayfaları iptal edilir.
MADDE 10 – (1) Dernekler, hâlen kullanmakta oldukları defterlerini, kullanılan defterler bitinceye kadar kullanabilirler. Ancak, bu Tebliğ gereğince kaydı zorunlu olan bilgilerin defterin uygun satır veya sütunlarına yazılması şarttır.
(2) Bu Tebliğ veya Dernekler Yönetmeliği ekinde gösterilen örneklere uygun olmayan defterler, il dernekler müdürlükleri veya noterler tarafından onaylanmaz.
MADDE 11 – (1) Derneklerin istemeleri halinde, Dernekler Yönetmeliği ve tebliğlerde belirlenen şekle uygun olmak şartıyla, derneklerin tutmakla zorunlu oldukları defterlere ilave bilgileri içeren satır veya sütunlar eklenebilir.
MADDE 12 – (1) Bu Tebliğ; derneklerin şubeleri, derneklerin oluşturdukları federasyon ve federasyonların oluşturdukları konfederasyonlar, merkezleri yurt dışında bulunan dernekler ile dernek ve vakıf dışındaki kâr amacı gütmeyen kuruluşların Türkiye’deki şubeleri hakkında da uygulanır.
MADDE 14 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini İçişleri Bakanı yürütür.
Dernek Kuruluşundan sonra alınması gereken ilk kararlar için tıklayınız.
Matbu Kararlar için tıklayınız.
4721 Sayılı TMK'nın 76.Maddesi kapsamında alınacak karar için tıklayınız.