Güneş'in altında olan herşeyin bir zamanı vardır. Doğmanın en başta mesela. Dokuz kadın bir araya gelse bir çocuğu bir ayda doğuramıyor. Dokuz ay on gün bekleyeceksin. Dün plajda küçük bir kız çocuğu gördük. Zor bir hastalığı olduğu her halinden belliydi. Çok zayıf, kemikleri tek tek sayılır cinsinden. Ne yediyse iki dakika sonra çıkardı. Hemen yanıbaşımızda oturuyorlardı. Biz de biraz sorduk haliyle. Nedir, yardıma ihtiyacınız var mı gibilerinden. Beş buçuk aylık doğmuş. Yutma ve çiğneme yetileri yokmuş doğduğunda. İki buçuk yaşındaymış, biraz fizik tedavi görmüş çiğneme yetisini kazanmış fakat henüz yutmayı bilmiyormuş. Katı yiyeceklere alışık olmasa da bir yandan alışması için zorluyorlarmış. Başka şeyler de vardı sanki işin içinde. Çocuk kusarken annesinin tavırları nahoştu, abartılı bir bıkkınlık vardı. Çocuğu bir yerlere götürdü getirdi kucağında. Iıh-ııh diye mızmızlanan çocuğa, "sıkıntı veriyorsun biliyor musun, şu anda sıkıntıdan kalbim küt küt atıyor, kalbim sıkılıyor senin sıkıntından", diyordu üst üste tekrarlayarak. Çocuğun gözlerinin hiç feri yoktu. Annesini sarmalayarak değil sıcak tencere sapını tutar gibi tutuyordu. Çocuğun doğma zamanı oluşumunun zamansızlığından geliyormuş hissine kapıldım. Şimdi ki uykusuzluğum mesela. Zamanında uyumadın mı, kaçtı mı kaçıyor. Zamanında yapmadınmı gerekeni hayat bir sonraki eylemine devam ediyor. Kimseyi bekleyecek zamanı yok haliyle. Bazı kelimelerin, cümlelerin mesela. Önce söylendiğinde anlaşılmayabiliyor. Sonra söyleseniz duyulmayabiliyor. Kimi kitapları okumak için yılların geçmesinin, bazılarını da artık okumasanız da olur, gibi mesela. Bazı eylemlerin de değil mi mesela? Biri karşınızda ağladı diyelim. O an omzuna dokunmazsanız ertesi yıllar sarıp sarmalasnız bir gram fayda etmez. Yazıyı bıraktım, yaklaşık bir yirmi dakika düşündüm yine uyuyamadım. Yalnız şunu buldum bu arada; bu, "zamanında" meselesinin sebebi, zamanı dünya üzerinde tek boyutlu yaşama zorunluluğumuzdan kaynaklanıyor olabilir. Bunun nedeni ya da insanevladına katkısı nedir, ne değildir henüz netleştiremedim. "Interstellar" filmini izleyip de araştıranlar ya da bilenler bilir, biz dünyayı üç boyutlu görürüz. Uzunluk, genişlik ve derinlik. Algılamamızı tamamlayan bir diğer etken zamandır. Ancak bizler zamanı tek boyutlu, yani sadece şimdiki zamanı yaşıyoruz. Zaman içinde ileri-geri gidemiyoruz. Şimdiki zamana sıkışmış durumdayız. Her ne yapıyorsak zamanında yapmamız ya da yapmamamız gerekiyor. Bu da bize hayatta bir şeyler kazandırıyor ya da kaybettiriyor. Buysa bir seçim, tercih ve bedel meselesi...
Bir kaç hafta önce yengem vefat etti. Zamansızdı bize göre, çok üzüldük. Ölmeden, kendi kendime der dururdum, ha arayayım ha arayayım. Ne oldu; öldü işte. Geçen yıl oğlunun yanına gelmişti. Zor şartlarda da olsa bir gece gittim gördüm. O kaldı şimdi. Yok, gitti bir kere gelmiyor uyku muyku. Ben de artık uyumak istiyorum...
Kanun dinlemem diyebilirim. Bir köşeye oturup canım kanun dinlemek istedi demem, ama keman için derim bunu. Oysa şurada yapılan işe bayılıyorum. Halil Karaduman 09 Ekim 2015'te vefat etti, Allah rahmet eylesin. 53 gibi çok genç bir yaşta maalesef. Hani Vivaldi notaları yanyana sıralamışya, Halil Karaduman içini dökmüş. Belki hatırlayan vardır; Yaprak Dökümü dizisinde baba, kızı Leyla'ya "Leyla, ela gözlü çöl ahusu, bahtı saçlarından karadır", derdi arada. Ahmet H.Tanpınar'ın Leyla şiirinden sözlerdi onlar. H.Karaduman'da bu sözlere çok güzel bir kanun konçertosu yazmış. Ha, nedir derseniz konçerto, işte budur: Önde tek bir enstrümanın yoğun olarak çaldığı arkada bir orkestranın ona eşlik ettiği müzik parçası. Bir de, Tanrı kimseyi Zeki Müren'siz bırakmasın. Buyrun.
Sayın Hemdertliler ya da Hemdert* Olmak İsteyenler! Çok konuşuruz biz halk olarak. Bir; konuşmayı severiz, iki; kendi aramızda, kendi içimizde, kendi kendimizle konuşarak kendimizi rahatlatırız. Olayların asıl muhatabı kendinden bahsedildiğinden çoğu zaman hiç haberdar olmaz, her ne yapıyorlarsa da yapmaya devam ederler. Örneğin; her sabah geçtiğimiz sokağımızın sokak lambası patlamış diyelim. İlk gördüğümüz komşuya dert yanarız, "Görüyormusunuz şu çocukların yaptıklarını", deriz. Servis beklerken iş arkadaşımıza yanarız, "Gece eve giderken zor yürüdüm vallahi kardeşim, sokakta lamba kalmamış hepsi patlamış. Kimbilir, mahallenin çocukları kırdı mı nedir?" Kahvemizi içerken yan masaya yanarız, "Bu elektrik idareleri artık çalışmaz oldu, sokak lambaları bile yanmıyor, sokakta lamba yok, gece korkudan yürüyüşe dahi çıkamıyoruz, sokaklar karanlık." deriz dururuz. Ne bizim, ne dinleyenlerin aklına gelmez, "Elektrik idaresine şikayette bulundunuz mu?" Gelse de çoğu zaman fayda etmez. "Yazılsa ne olacak, deniyorda ne oluyor", gibi konuşarak iyice rahatladıktan sonra, gerek duyulmayan, üşenilen işlere dönüşür asıl yapılması gerekenler.
*Hemdert eski farsça, dert ortağı anlamında bir kelimedir. Gönderen
Sırrı, sırrı olmaması... dağ başında rastladım aksakallı birisine
bin yıllık bir halıya bin yıldan beri bağdaş kurmuş bir çınar gibiydi
ayşe'ye selam olsun... Gönderen
İnsanlarla olan ilişkimiz temelde en yakınlarımızın karakter ve davranışlarını tartışıp değerlendirmekten ibarettir, diyebiliriz sanırım. Bu kapsamın en görünmez 'figürleri' annelerimizdir. Eğer aramızda bir sorun yoksa, annemiz sadece annemizdir. Bir insan ve kadın olarak kim olduğunu pek de düşünmeyiz. Birinin annesi olmak onun gözünde sizi olduğunuz her şeyden soyutluyor. Benim için de annem öyle. Kendim ve ailem hakkında düşünmeye başladığımdan beri sorarım kendime; "Annem kendisi için ne istiyor, hayat hakkında ne düşünüyor?" Zaman zaman; kanepeye yeni örtü, kendine kahverengi etek, eskimiş fırının atılmasını istemek dışında. Ne düşünüyor; bir gün balkondan gözleri dalmış bakarken, uyumadan önce televizyona dalmışken, elli yıldır yaptığı el işini yaparken en çok da. Altmışbir yaşında bir kadın olarak hayattan ne bekliyor? Annem bunu bizim yaptığımız gibi oturup bir köşede kahve eşliğinde yapmıyor, bunu fark ediyordum zaman zaman. Ona sorsam anne hayat nedir diye? "Ne olacak, hiç bir şey", diyeceğine eminim. Bazen olaylara verdiği tepkilerde, bazen komşularıyla sohbetinde hayatın yaşanıp ölünür bir şey olduğuna kanaat getirdiğini anlıyordum. Ne kadar okursanız okuyun, ne kadar gezersiniz gezin, hayatın size verdiklerinden bir şey alamamışsanız tecrübeleriniz bir hiçtir. Ben bunun tersini en iyi annemde görüyordum. Ülke içinde toplasan beş şehir görmüştür, kitap dersen o da yok, lakin yaşadıklarından öğrendiği ona yetiyor. Kardeşimin binbir hesapla yanlış hesapladığı her işine başlarken olmaz demelerinden, konu komşuya yaptığı yorumlardan, kızlarına söylenmesinden hep belliydi. Değerleri farklıydı elbet. Bazen kızdığımız, beğenmediğimiz, anlayamadığımız. Ya ne olacaktı? Hangimiz yaşadığımız çağın örümcek ağlarıyla yetişmiyoruz ki... Torunları güldüğü zaman mutlu, oğlu güleç olduğu zaman keyifli, kızları iyiyse iyi olan bir anneydi işte o gözümüzde. "Ne istersin?", dediğimizde önce "Hiiç, ne isteyeceğim?", der, sonra da bir kaç örtü ile bir kaç giysi sıralar, o kadar. Annemin yaşadıklarını yaşasam, çok şey isterdim kalan hayatımdan sanırım. Ya da hiç bir şey artık... Gençliğine dair çok az şey biliyorum. Ben küçükken o çok meşguldü, büyüyünce de ben. Bildiğim en belirgin şey Nuri Sesigüzel'i çok sevdiği. Gençliğinde arkadaşları ile dantel yaparken radyodan dinledikleri... Bu anın hediyesi olsun. Kalan hayatında hep gülsün inşallah... Gönderen