Dış Gebelik Hastalığı | Evdesifa.com
Anasayfa » Hastalıklar » Dış Gebelik Hastalığı
Dış gebelik hastalığı tıbbı literatürde ektopik gebelik olarak adlandırılır. Bu hastalığın nedeni ise erkeğin oluşturduğu sperm hücresi ve kadının oluşturduğu yumurta hücresinin döllendikten sonra rahim dışında başka bir dokuya yerleşip daha sonra o bölgede gelişmesidir. Rahim dışında en çok yerleşilen yer fallop kanallarıdır. Başka bir isimle fallop tüpleridir. Rahimden sonra illa ki bu türlerde oluşacak diye bir şey yoktur. Bu kısımlar dışında yumurtalıkta, karın içerisinde ve rahim ağzında da gelişme gösterebilmektedir.
Genelde erken gebelik dönemlerinde jinekologların karşılaştığı bir durumdur. Eğer dış gebelik tanısı konulmuşsa çok büyük bir ihtimalle embriyo kaybedilecektir ve anne hayatı ciddi olarak tehlike altındadır. Dış gebeliğe bağlı olarak gelişen anne ölümleri çok kısa bir süre önceye kadar anne ölümleri arasında ilk sıradaydı.
Kadınlar her adet dönemi sırasında yumurtalıklarından döllenmemiş yumurta atar, eğer bu yumurta spermle karşılaşırsa birleşir ve döllenme olur. Daha sonra tüpler yardımıyla rahme doğru ilerler. Bu nedenden dolayı bütün gebelikler fallop tüplerinde başlar, fakat belli bir süre sonunda (yaklaşık 6-7 günlük bir süreçte) cenin bir taraftan bölünerek diğer yandan tüplerin fizyolojik kasılma hareketleri yardımıyla rahim içine doğru yolculuğunu tamamlamaya başlar ve oraya yuvalanır. Bu şekilde çok büyük bir ihtimalle rahim içinde bir gebeliğe başlanmış olur.
Tüp içerisindeki kanallarda oluşan herhangi bir yapışıklığa bağlı olarak gelişen bir problem ve ya tüplerin daha az fizyolojik hareketlerine bağlı bir durum varsa bu durum yumurtanın rahime doğru ilerlemesi engelleyecektir.
Tüplerdeki mekanik darlıklar genelde erkekten gelen spermin geçişine izin verir fakat yumurtanın geçişini engeller. Böylelikle tüpte döllenen yumurta rahme ilerleyemez ve darlık bölgesine yerleşerek tüplerde büyümeye başlar. Bu durum ise Tubal gebelik olarak adlandırılmaktadır.
Eğer böyle bir problem teşhis edilemezse belli bir süre sonunda bu gebelik tüpünün genişleyip yırtılmasına sebep olacak ve bu durumda iç kanama ile kadının ölmesine neden olabilir.
Yani özetle dış gebelik genellikle yumurtanın tüplerden rahime ulaşması sırasında ortaya çıkan problemlerden dolayı rahme ulaşmaması sorunudur.
Genel olarak oluşma sebebi fallop tüplerinin iltihaplanması, zarar görmesi ve ya tüplerin şeklinin bozulmasıdır. Hormonal dengesizlik ve anormal cenin gelişimi de bu durumda etkin bir rol oynayabilir. Kimi zaman ise dış gebeliğin nedeni belli olmaz. Aşağıdaki maddelerde dış gebeliğin genel olarak neden olduğu düşünülen faktörleri göreceksiniz.
Bu durum daha önce yaşandıktan sonra tedavi esnasında ortaya çıkan yanlışlar ve tüpün tamamının tıkanması durumda ortaya çıkmış olabilir. Tıkanıklık dışında bir diğer problem ise oluşmuş enfeksiyonun diğer iç genital organlar arasında yapışıklığa sebebiyet vermesidir.
Pelvik denen kısım bağırsak, mesane, rahim ve yumurtalık kısımlarını içerisinde barındırır. Pelvik enfeksiyonu ise cinsel yolla bulaşan ve üst üreme yolunda oluşan bir enfeksiyondur. Kimi zaman bu enfeksiyonun taşındığından bile kadının haberi olmayabilir. Bu durum ise dış gebeliğe hiç fark etmeden neden olur.
Fallop Tüplerine Etkisi Bulunan Ameliyatlar
Daha önceki dönemlerde yaşanan pelvik ve ya karın bölgesi ameliyatları, tüp bağlama ve açma ameliyatları gibi ameliyatlar risk grubundaki kişilerdir. Tüpleri başlanmış bir kadının hamile kalması çok ender görülen bir durumdur. Fakat gebe kalmış olsa bile bu gebelik büyük ihtimalle dış gebelikle sonuçlanacaktır. Ayrıca patlamış apandisitlerin çevrelerine etki ederek tüplerin çevresinde yapışıklığa neden olmaktadır. Ve bu durumda dış gebelikle sonuçlanacaktır.
Daha Önceki Gebelikler
Bir kere dış gebelik yaşamış kadınlarda diğer gebeliklerinde de bu durumu yaşama ihtimalleri olduğu söylenebilir. Fakat bu oran çok yüksek değildir.
Kısırlığın sebebi hasarlı tüplerdir. Kısırlık tedavisi esnasında yaşanan gebelik durumları dış gebelikle sonuçlanabilir. Bu tedaviler döllenen yumurta sayısını arttırır ve bu durumda dış gebelik ihtimali de artar.
Tüm koşulları sağlanmış ve hiçbir aksiliğin olmadığı kürtajlarda dış gebelik riski oluşmaz. Fakat operasyon uygun hafta aralıklarında gerçekleşmemişse, operasyon sırasında bir terslikle karşılaşıldıysa ve operasyon sonrası enfeksiyon oluşmuşsa bu durumlardan sonra dış gebelik riski artmaktadır.
35 yaşının üstü kadınlarda yaşanan hamileliklerin sonucu dış gebelik riski artmaktadır. Yaş ilerledikçe tüplerin görevini yerine getirememesi durumu veya genital enfeksiyonun tüpleri etkileyip etkilememesi gibi durumlarda dış gebelik riski artmaktadır.
Ne kadar çok sigara içiliyorsa dış gebelik riski de o kadar artmaktadır. Bunun sebebi ise sigaranın fallop tüplerinin normal çalışma şeklini bozmasıdır.
Bu durum nadir görülen bir durumdur, fakat dış gebelik riskini arttıran faktörlerden biridir.
Bu haplar dış gebeliğe neden olmaz aksine kadın sağlığı için pek çok faydası bulunmaktadır. Bu haplar dış gebelik riskini azaltır, kist oluşumunu engeller, üreme organlarının iltihaplanması ve ya kemik erimesi ihtimallerini azaltır. Ancak içerisinde sadece progesteron hormonu içeren haplar ve ertesi gün hapları dış gebelik riski oluşturabilmektedir.
Bu durum gebeliği genel olarak engeller. Fakat çok düşük bir ihtimalle bu durumda hamile kalma ihtimali vardır ve bu hamilelik çok büyük bir ihtimalle dış gebelikle sonuçlanır.
Bu hastalıkta rahim içindeki doku normal olmayan şekilde, fallop tüpleri ya da yumurtalık gibi rahim dışı bölgelere taşar ve yara gibi ve ya tümör benzeri farklı şekiller alır. Bu hastalık düşük ve ya dış gebelik riskini arttırır.
Normal gebeliklerde yaşandığı gibi adet gecikmesi olur.
Gebelik büyümeye başladıkça tüp gerilmesi de artar ve hastalarda müphem ağrıları oluşur.
Genelde tek taraflı karın ağrıları görülür.
İdrara çıkıldığında karnın alt kısmında ağrılar oluşabilir.
Ağrıların yerini kan kaybına bağlı belirtiler almaya başlar.
Kan kaybına bağlı şok geçirilmesi.
Eğer yırtılma meydana gelmişse ve iç kanama oluşmaya başlamışsa bunun tek çözümü cerrahi girişimdir. Burada laparoskopi ve ya açık cerrahi müdahaleyle dış gebelik temizlenir. Bazı durumlarda tüp korunabilir bazı durumlarda ise tüp de alınmak zorunda kalınır.
Yırtılmanın oluşmadığı durumlarda hasta takibe alınıp gebelik süreci izlenebilir. Bu duruma bekle ve gör tedavisi denmektedir. Tubal gebeliklerde genelde döllenmiş yumurta tüpleri yırtacak kadar büyüklüğe ulaşmadan canlılığını kaybetmektedir ve vajinal kanamayla vücut kendiliğinden dışarı atmaktadır.
Böyle vakalarda beklemek hem hastayı cerrahi bir işlemden korur hem de tüpün alınması gibi durumla karşılaşılmayacaktır. Bekle ve gör tedavisine alınacak hastaların çok iyi seçilmesi gerekmektedir. Hasta ve hasta yakını bu duruma karşı bilinçlendirilmelidir. İç kanamaya ait bilgiler anlatılmalıdır ve böyle bir durumda hemen hastaneye gelinmeleri sağlanmalıdır. Her gün tedaviye çağırılmalı ve bhCG testi ile hasta takip edilmelidir. bhCG değerleri düşmeye başlarsa iç kanama ve diğer durumlarda risk oluşması ihtimali azalmış olur. Değerler gebelik öncesi dönemdeki değerlere düşene kadar takip edilmelidir.
Ultrasonda gebelik ürünü görülüyorsa fakat bebeğe ait kalp atışları gözlenmiyorsa bu durumda herhangi bir cerrahi müdahaleye gerek yoktur. Takip yeterli olmaktadır.