SAYIŞTAY NEDİR? Yazdır
SAYIŞTAY, «genel ve katma bütçeli dairelerin bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek ve sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamak ve kanunlarla verilen inceleme ve hükme bağlama işlerini yapmakla görevli» bir anayasal kuruluştur. 1961 Anayasasının 127 inci madde sinde verilen bu tanıma ve kendi kuruluş kanununa göre Sayıştay’ın görevleri şu dört noktada toplanabilir: (1) Bütçenin uygulamasını denetlemek: (2) Hükümetin verdiği kesin hesap tasarısını, uygulanan bütçeye ve gösterilen evraka tatbik ederek bu hesabın maddi ve hukuki bakımdan doğruluğu hakkında Büyük Millet Meclisini aydınlatmak; (3) Bütçeyi uygulayanların ve devlet mallarına ve paralarına el koymuş olanların zat hesaplarını belirli sürelerde tetkik ederek bunlar hakkında kazaî kararlar vermek ve (4) Malî düzeltmeler hakkında Büyük Millet Meclisine rapor vermek.
Sayıştay, daire başkan ve üyelerinden ve başkâtipten oluşur. Ayrıca, hazine temsilcisi sıfatiyle bir de savcı bulunur. Bu ana organ ve üyeler yanında murakıp, murakıp muavinleri, müdürler, kâtipler ve müstahdemler gibi yardımcılar da vardır.
Sayıştay'da, üç üye ve bir başkandan oluşan daireler ve bir de genel kurul mevcuttur. Genel Kurul, daire başkanları ile üyelerin birleşme sinden kurulur.
Sayıştay Başkan ve üyeleri Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir. Diğer personeli ise sayıştayın kendisi seçer.
Sayıştay’ın kararları üç guruba ayrılabilir. Bunlardan ilki Büyük Millet Meclisine verilen raporlardır. Bu raporla hukukî bir sonuç doğurmaz, sadece Büyük Millet Meclisini bazı konular üzerinde aydınlatır. Sayıştay’ın ikinci gurup kararları, muhasipler ile ikinci dereceli itâ amirlerinin sorumlulukları hakkında verdiği kararlardır. Sayıştay’ın üçüncü gurup kararları ise, sarf evrakının vizesi veya zati maaş tahsis evrakının kayıt ve tescili dolayısiyle verdiği kararlardır.
Sayıştay daireleri bir hesap mahkemesi halinde kazaî görevler ifa eder.
Genel kurul, itiraz yeri ve en yüksek danışma heyeti durumundadır. Bu kurul, dairelerden gelen itirazları dinler, içtihat birleştirme kararları verir,
Almancası : Rechnungsprüfungsamt.
Fransızcası : Cour des Comptes.
İngilizcesi : Audit Office.