Van'ın eşraflarından Şahin Türkmenoğlu'nun örnek esnaflık yönü kadar musiki hayatı da ilgi çekicidir. Musikiye olan tutkusunun peşinde giden, notalarda gezinen kanun ustası Şahin Türkmenoğlu kentin yaşayan hafızalarından biridir. Sohbeti gibi kanunun tellerine dokunuşunda da zarafet olan Şahin Türkmenoğlu'nu dinlerken müzik ustasıyla yan yana olduğunuzun farkedersiniz. Van'ın musiki çınarı, konservatuvarlarda ders verecek musiki bilgi birikimine sahip olan Şahin Türkmenoğlu ile geçmişe yolculuk yaptık.
Şahin Türkmenoğlu kimdir? Bize kendinizi tanıtır mısınız?
Deden, babadan Vanlıyım. 1946 Van doğumluyum. 5 torun, 3 çocuk sahibiyim.
Ticaret hayatınıza ilk olarak nerede ve ne zaman başladınız?
İlkokul 3. sınıfındayken okul önlüğümü babam Bilal Türkmeoğlu’nun dükkânda çıkarırdım. Mülkiyeti Naci Ergin’e ait kiralık dükkanımız Cumhuriyet Caddesi üzeri şimdi ki Oku Kırtasiye yerinde bulunuyordu. İş yerimizde gıda maddeleri, giyim, ev ve iş aletleri ile ilgili her şey bulunmaktaydı. 1954 yılında babam bugünkü İş Bankası ile Postane (Telekom binası) arasında olan yerleri satın aldı. Orda üç tane büyük mağaza açtık. O mağazaların birinde Van’ın ilk özel Türk Hava Yolları acenteliğinin yanı sıra Pirelli kamyon lastiği, Mielle bisikletleri, Willys kamyonet gibi birçok markanın acenteliğini aldık. Babamın yanında askere gidinceye kadar çalıştım. 1960 yılında askere gittim. 62 yılında döndüm. Askerlik dönüşü Nuh Palas Otelin (Simit Sarayı) altında Türkmenoğlu Tuhafiye ismiyle kendi iş yerimi açtım. 50 yıl ticaretle uğraştıktan sonra 2000 yılında ticareti bıraktım.
Van Ticaret ve Sanayi Odası'nın 1 numaralı üyesi merhum Bilal Türkmenoğlu
Müziğe ilginiz nasıl ve ne zaman başladı?
Babamın iş yerinde taş plak ve gramofon da satıyorduk. Plak satarken çaldığımız sanatçının plağını dinliyordum. Dükkânımızın önünde bıraktığımız hoparlör vardı. Plakçalarken dışarıya müzik vererek halkla paylaşıyor, bir nevi radyo görevi yapıyorduk. Müziğe ilgim, sevgim böyle başladı. 1957 yılı, günlerden 1 Mayıs’tı. Şuanda Merkez Bankası’nın bulunduğu yerde Şehir Parkıydı. Parkı Kahveci Salman usta çalıştırıyordu. 1 Mayıs Bahar Bayramı nedeniyle askeri bando parkta halka açık bir konser veriyordu. Konseri izlerken bandodaki bir asker klarnet taksimi geçti. Klarneti zevk ve hayranlıkla dinlerken sesinden çok etkilendim. O ara İstanbul’a dükkânımız için eşya almaya giden babama telefon açarak İstanbul’dan bana bir klarnet almasını istedim. Babam da peki dedi.
Klarnet istediniz ancak nasıl öğreneceğinizi hiç düşündünüz mü?
Van'da klarnete grnata denilir. Babam İtanbul'dan döndüğünde baktım elinde küçük bir kutu. Eyvah yanlış getirmiş dedim. Kutuyu açtığında klarnetin birkaç parçaya ayrıldığını gördüm. Ancak bu parçaları nasıl monte edeceğim diye düşündüm. Daha soınra Van'da klranet çalan PTT'de memur olan merhum Ekrem İlvan ağabeyimizin yanına giderek klarnet aldığımı ancak monte etmeyi, çalmayı bilmediğimi anlattım. Tebrik etti beni. Klarneti monte ederek bana klarneti müsait zamanlarda öğretmeye başladı.Bu anlamda benim ilk klarnet hocamdır. Van'ın spor, müzik alanında İlvan ailesinin büyük emeği vardır. Ekrem İlvan Klarnet, Atilla İlvan Keman, Uygur İlvan Ud çalıyordu. Bu aile Van'ın sosyal ailelerinden biriydi.
Klarnet çalmayı sonunda öğrenebildiniz mi?
Van’da ilk klarneti çalan bugünkü belediyenin yerinde Ramazanda iftar topu atan Vanlı Veysi Çavuştu. Ondan klarnet dersi almaya başladım. Bana nasıl tutulacağını nasıl üfleneceğini pratikte notasız öğretmeye başladı.Klarnet çalmakta zorlanınca klarnet öğrenmekten vazgeçtim.
Grnata sonrası kanun çalmaya nerde ve nasıl ilgi duydunuz?
O yıllarda müzik tutkunuzu nasıl tatmin ediyordunuz?
1940'lı yıllarda Van’da müziğe yeterli ilgi var mıydı?
Van'da musiki ve sanatla uğraşan dernek ne zaman kuruldu?
Dernekte hangi sanatsal faaliyetler yapılıyordu?
Kanun ile ilk çaldığınız eseri hatırlıyor musunuz?
Askerlik dönüşü müziğe olan ilginiz kaldığı yerden devam etti mi?
İstanbul da ünlü sanatçıların konserlerine Vanlı esnaf arkadaşlarınızdan kimlerle giderdiniz?
Van Türk Musiki Derneği ne zaman kuruldu?
Bugün Van'ın musiki çınarısınız. Kanun ustası olarak notayla kaç eser çalabiliyorsunuz?
Şahin Türkmenoğlu'nun en sevdiği makam ve eser hangisidir?
En sevdiğim makam; Hicaz makamı. En sevdiğim şarkı; Bestesi Zeki Arif Ataergin’e ait olan, güftesi bilinmeyen "Hicranla geçen günleri hasretle anarken" isimli şarkıyı çok severim.
Evinizde müzik arşiviniz var mı?
Van Kız Sanat Okulu mezuniyet töreni. Kanun Şahin Türkmenoğlu
Kanununuzun ekonomik değeri ne kadardır?
Size ait besteniz var mı?
Unutamadığınız bir anınızı bizlerle paylaşırmısınız?
1965’li yıllardı. İstanbul’a mal atmaya gitmiştik. Akşam Elmadağ Şan Sineması’nda Münir Nurettin Selçuk’un konseri vardı. Konsere gittim. Konserin birinci bölümü bittikten sonra arada sanatçıların bulunduğu kulise izin alarak girdim. Van’dan geldiğimi kendisini zevkle, heyecanla izlediğimi ve kendisiyle fotoğraf çektirmek istediğimi söyledim. Müziğin büyük ustası Münir Nurettin Selçuk, orada bulunan saz arkadaşlarından Udi Yorgo Bacanos, Kanuni Hilmi Rit’i yanına çağırarak birlikte bir fotoğraf çektik. Bu fotoğraf ve Münir Nurettin Selçuk’ka tanışmam benim müzik hayatımın en önemli anıydı. Çünkü Münir Nurettin Selçuk müzikte başarısı ve ünü Türkiye’nin sınırlarını aşmış bir sanatçıdır. Kendisini rahmetle saygıyla anıyorum.
Bu güzel röportaj için teşekkür ediyorum.
NOT: Röportaj 2017 yılında yapılmış ve yayınlanmıştır.
Etiketler: VAN’IN, MUSİKİ, ÇINARI, KANUN, USTASI, ŞAHİN, TÜRKMENOĞLU, ANLATTI,