Lisansüstü Eğitimde Avrupa Yaklaşımı (European Approach in Graduate Education) by Metin Toprak, Armağan Erdogan :: SSRN
246 Pages Posted: 11 Jan 2019
See all articles by Metin Toprak
Turkish Abstract: Lisansüstü eğitim programlarına yönelik Avrupa yaklaşımı daha ziyade doktora programlarına odaklanmaktadır. Çünkü doktora derecesi, araştırma ve inovasyonda temel unsur olarak kabul edilmektedir. Avrupa yaklaşımında doktora programlarında doktora adayı, danışmanı, tez komitesi ve üniversitenin kurumsal olarak ortak sorumlulukları vardır.
İç-dış kalite güvencesi ve akreditasyon doktora programlarında uygulanması zorunlu mekanizmalardır. Doktora programlarının izin, yürütülme ve sonuçlanma aşamalarının her biri kalite güvencesi sağlanmış, dinamik güncellemelere açık olmalıdır. Üniversite, aday ve danışmanın dışındaki başta endüstri olmak üzere diğer paydaşların da doktora programlarında ve mezun profillerinde söz sahibi olması sağlanmalıdır. Avrupa’da doktora derecesi alanların yarısının üniversite dışında çalıştığı dikkate alındığında, akademi dışındaki paydaşların görüşlerinin kritik önemi ortaya çıkmaktadır. Bilgi temelli toplum ve ekonomide doktora programları başlıca rolü oynamaktadır. Avrupa yaklaşımı, Avrupa Araştırma Alanı ve Avrupa Yükseköğretim Alanı yoluyla lisansüstü eğitimini ekonomi ile entegre etmeye çalışmaktadır. Avrupa’da bu iki inisiyatifin altında birçok proje ve program yürütülmektedir.
Türkiye’de lisansüstü programlar konusunda yükseköğretim otoritesinin kalite güvence mekanizmalarını yeterince işlettiği söylenemez. Yükseköğretim Kurulu nezdinde henüz gerçek zamanlı program izlemesi yapılmamakta, resmi yazışmalarla, haberdar olundukça, suiistimaller veya hatalı uygulamalar düzeltilmeye çalışılmaktadır. Lisansüstü eğiti mde, öğrenme kazanımlarına dayalı, kabul edilebilir ölçme-değerlendirmeye tabi, kalite güvencesi sağ-lanmış akreditasyonu hedefleyen Avrupa yaklaşımı benimsenmelidir. Halihazırda 2547 sayılı Yükseköğ-retim Kanununun 44’üncü maddesi bu yönde gerekli düzenlemeyi yapmış durumdadır. Yasa düzeyindeki bu düzenlemenin uygulamaya yansıyacak şekilde tasarımının yapılması gerekiyor.
Doktora eğitiminin mesleki ve akademik olarak iki ana çizgide düzenlenmesi; tıpta uzmanlık ve sanatta yeterlik gibi bir mesleğin icrasına yönelik alanlardaki doktora eşdeğerli programların mesleki doktora altında ele alınması, halihazırda birçoğu mesleki doktora niteliğinde olmakla birlikte akademik doktora olarak kabul edilen, ancak akademik doktora standartlarını sağlamayan programların da mesleki doktora kategorisine alınarak hem akademik hem de mesleki doktoraların öğrenme kazanımları, eğitim yöntemleri, uygulama tabanlı öğrenmeler, ölçme değerlendirme teknikleri ve diplomayı alma koşulları için çerçeve bir düzenleme yapılmalıdır.
Yükseköğretim Kurulunun, Bologna Sürecinden esinlenerek geliştirdiği Temel Alan Yeterlilikleri lisansüstü eğitimde bu çalışmada önerilen yaklaşımla referans olarak alınabilir. Bologna Süreci “Sektörel Yeterlilikler” öngörmesine rağmen, YÖK’ün geliştirdiği alan yeterlilikleri sektörel yeterlilikler bağlamında bir işlev görmemektedir. Dolay ı-sıyla özellikle mesleki doktora programlarında endüstrilerin ve mesleklerin ihtiyaç ve talepleri doğrultusunda program tasarımı, öğrenme kazanımları ve ölçme-değerlendirme tekniklerinin belirlenmesi kritik önemdedir. Mevcut Lisansüstü Eğ itim ve Öğretim Yönetmeliği 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun öngördüğü Avrupa reform gündemini yeterince yansıtmamakta, hatta yönetmelik kimi zaman yasaya aykırılık teşkil etmektedir.
Üniversiteleri ve lisansüstü eğitimi doğrudan ilgilendiren Avrupa genelinde araştırma faaliyetlerinin düzenlenmesini öngören AAA ise sadece TÜBİTAK tarafından takip edilmekte, Yükseköğretim Kurulu bu faaliyetlerin herhangi bir aşamasında yer almamaktadır. Bu durum araştırma boyutunun uluslararası niteliklerinin üniversitelere aktarılmasında önemli bir eksiklik olarak durmaktadır. Oysa Avrupa Yükseköğretim Alanına ilişkin olarak araştırma alanı ile yükseköğretim alanının paralel bir şekilde yürütülmesinin gerekliliği Avrupa 2020 vizyonunun temelini oluşturmakta ve Bologna Süreci bildirgelerinde ana önceliklerden biri olarak yer almaktadır.
Mesleki Yeterlilik Kurumu öncülüğünde geliştirilen ve 16 Nisan 2013’te kamuoyuna taslağı duyurulan Türkiye Yeterlilikler Çerçevesinin yüksek lisans ve doktora seviyeleri için öngördüğü bilgi, beceri ve yetkinlikler, Avrupa Yeterlilikler Çerçevesiyle uyumlu olmayıp, Avrupa’da öngörülen düzeyi sağlayamamaktadır.
English Abstract: The European approach to graduate education programs focuses more on doctoral programs. Because the doctorate degree is considered as the main element in research and innovation. Doctoral candidate, supervisor, thesis committee and university have joint responsibilities in doctoral programs in European approach.
Internal and external quality assurance and accreditation are mandatory mechanisms in doctoral programs. Each of the stages of the authorization, execution and finalization of doctoral programs must be open to dynamic updates and these updates also are subject to quality assurance checks. It should be ensured that other stakeholders, other than the university, candidate and advisor, i.e. employers, industry, government must have a say about the design and execution of doctoral programs and graduate profiles. Given the fact that half of those in Europe who have received their doctorate degree work outside the university. The critical importance of the views of stakeholders outside the academy is seen crucial. Doctoral programs in the knowledge-based society and economy play a major role. The European approach seeks to integrate graduate education into the economy through the European Research Area and the European Higher Education Area. In Europe, there are many projects and programs under these two initiatives.
In Turkey, it could be said that, the quality assurance mechanisms of higher education are not implemented efficiently and effectively. There is no real-time program monitoring in the Council of Higher Education. Misconducts or misuses are tried to be corrected after detection (ex-post). In the post-graduate education, a European approach which is based on learning-based assessment, qualifications framework and sectoral standards, learning outcomes, and accreditation must be taken as reference or benchmark. Currently, Article 44 of the Higher Education Law No. 2547 has made the necessary arrangements in this respect since 2011. It is necessary to implement and issue guidelines about this Article.
Doctorate programs must be designed in two main lines: academic and professional. Proficiency in medicine and pharmacy, veterinary and dentistry are typical professional doctorates. However, many seemingly academic doctorate programs also must be classified in “professional” track. A national framework arrangement should be developed and relevant stakeholders and Vocational Qualifications Authority (MYK) must be functioning as main regulatory authority besides the CoHE.
The Field Qualifications (FQs) of the Council of Higher Education, inspired by the Bologna Process, can be taken as a reference in the graduate education by the proposed approach in this study. However, the current FQs document is not in line with the understanding related to sectoral qualifications of European Higher Education Area. Therefore, it is critical to determine program design, learning achievements and assessment-evaluation techniques in line with the needs and demands of industries and professions, especially in professional doctoral programs. The current Graduate Education by-law does not sufficiently reflect the European reform agenda of the Higher Education Law No. 2547.
European Research Area (ERA) envisages the organization of research activities across universities and directly deal with graduate education is the main research initiative in European Union. In Turkey only TÜBİTAK deal with research issues and it has accomplished tremendous job since the beginning.
The CoHE is not effective and active member of national research initiative in Turkey. This situation is an important deficiency in the transfer of the international qualifications of the research dimension to the universities.
Keywords: lisansüstü eğitim, avrupa yaklaşımı, salzburg kriterleri, doktora programı
JEL Classification: I2, H52, I28
"sites.google.com/site/metintoprakyayinlar", sites.google.com/site/metintoprakyayinlar and Erdogan, Armağan, Lisansüstü Eğitimde Avrupa Yaklaşımı (European Approach in Graduate Education) (December 6, 2013). Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=2364483 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.2364483
Sites.google.com/site/metintoprakyayinlar "sites.google.com/site/metintoprakyayinlar" (Contact Author)
Istanbul University - Faculty of Economics ( email )
HOME PAGE: http://www.istanbul.edu.tr
The Council of Turkish Higher Education ( email )