SGK Bilgi > Çalışan > Bedelli Askerlikte Kıdem Tazminatı Var mı?
2019 Bedelli askerlikte kıdem tazminatı konusunun aydınlanması için sizler için yazımızı hazırladık. Bedelli askerliğe ilişkin kanun teklifi Cumhurbaşkanının onayı ile TBMM Genel Kurulu’ndan geçerek 7146 sayılı Kanun’la 3 Ağustos 2018 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Kanun içeriğinde henüz fiili askerlik hizmetine başlamamış ve 1 Ocak 1994 tarihinden (bu tarih dahil) önce doğan 1076 sayılı Kanun ile bu kanuna tabi yükümlülerin istekleri halinde, üç ay içinde askerlik şubelerine veya yurt dışı temsilciliklerine başvurmaları, 15 bin Türk Lirası veya yabancı ülke parasını defaten ödemeleri ve 21 gün temel askerlik eğitimini yerine getirmeleri şartıyla askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılacaklar deniyor.
Kanunda sonra başvurular yapıldı ve bu kapsamda yararlanan vatandaşlarımızdan belirlenen tarihlerde teslim ve terhisler oldu. Bununla birlikte geçtiğimiz günlerde Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar basın açıklaması ile yeni askerlik düzenlemesi çalışmalarını ve hazırlanan taslağı tanıttı. Bu taslakla birlikte yine bedelli askerlik sistemi de şekillenmeye başladı. Yeni tasarlanan sisteme göre yine Askerlik nedeni ile işten ayrılanların tazminatı ile ilgili bir çalışma yapılacaktır. Biz bu yazımızda muallakta kalan Bedelli Askerlikte Tazminat Alınabilir mi? Konusuna açıklık getirmeye çalışacağız.
İş Kanununa göre işçinin çalıştığı her geçen yıl için 30 günlük brüt ücreti kadar kıdem tazminatı alma hakkı vardır. İş akdi devam ettiği sürece 1 yıldan sonraki dönemler için kıdem tazminatı işlemeye devam eder. 1 yıldan sonra kıdem tazminatının hak edilmesi için ikinci yılın dolması da beklenmez. Artık her geçen gün için günlük kıdem tazminatı hesaplanarak çalışılan gün ile çarpılır ve hak edilen kıdem tazminatı bulunur. Devamlı alınan prim ve ikramiyeler de var ise bu ücretlerin de brüt kısmı da hesaplamaya katılır.
Kıdem Tazminatı Hangi Şartlarda Alınabilir?
Aynı işverenin merkez ve şubelerinde veya farklı iş yerlerinde bir yılı dolduran, kıdem tazminatına hak kazanıyor. Kıdem tazminatı, işçinin emekli olması, hayatını kaybetmesi, erkek işçilerin askerlik nedeniyle işten ayrılması, kadın işçilerin evlendikten sonra bir yıl içinde işten çıkması, işverenin işten atması, işçinin haklı nedenle iş akdini feshetmesi durumunda hak edilmektedir.
İşveren Bedelli Askerlikte İş Akdini Feshedecek mi?
Bedelli kapsamında askere gidecek çalışanların ve işverenlerin önüne “Bu madde hükümlerinden yararlananlar temel askerlik eğitimi süresince çalıştıkları iş yeri, kurum ve kuruluşlar tarafından aylıksız veya ücretsiz izinli sayılırlar.” denerek farklı seçenekler konuldu. Aynı zamanda bu iş akdinin feshetme zorunluluğunu da ortadan kaldırmış oldu. Belirtilen yasa açıklamasından sonra İşverenler isterlerse ücretli izin vererek işçilerinin askerlik görevini yapmalarını sağlayabilecek. İşçilerin yıllık izin süreleri, 14 gün ile 26 gün arasında değişiyor. Beş yıllık çalışma süresi olanlar 14 gün, 5-15 yıl (altıncı yıldan başlayarak) arasında çalışma süresi olanlar 20 gün, 15 yıldan fazla çalışanların 21 gün yıllık izin hakları bulunuyor. İşverenler, önceki yıllardan kalan kullanılmamış izin günlerini veya gelecek yıla ait izin sürelerini birleştirerek işçilerinin ücretli izinli olarak 21 gün askerlik yapmalarını sağlayabilir.
İşçi İş Akdini Feshetmeden Askere Gidebilir mi?
Çalışanların yıllık izni olmaması durumunda yine maddede belirtilen kuruluşlar tarafından aylıksız veya ücretsiz izinli sayılırlar ibaresine dayanarak işçiler iş akitlerini feshetmeden askere gidebilirler. Askerlik süresi içinde iş sözleşmeleri askıya alınır. İşçiler, ücretsiz sayıldığı günlerde ücret alamaz. Sigorta primleri yatmaz. Askerlik bitiminde de aynı işlerine dönerler. İsterlerse emeklilik için prim ihtiyacı olduğunda bu süreyi borçlanabilirler.
İşçi İsterse Kıdem Tazminatını Alabilir mi?
3 Ağustos 2018 den önce1475 sayılı Yasa’nın 14. maddesinin üçüncü fıkrasına göre; İşçi, muvazzaf askerlik hizmeti sebebiyle iş sözleşmesini feshetmesi halinde kıdem tazminatına hak kazanılmaktadır.hükmünce askerlik nedeni ile iş akdi feshedildiğinde çalışan tazminat almaya hak kazanıyordu. Yeni Düzenlenen yasada geçen Bedelli askerlik kapsamından yararlananların temel askerlik eğitimi süresince çalıştıkları iş yeri, kurum ve kuruluşlar tarafından aylıksız veya ücretsiz izinli sayılırlar.” hükmü iş sözleşmesinin bedelli askerlik süresince askıda kalmasını öngörüyor. Ancak kanaatimizce bu kolaylık hem işverenin hem de çalışanın razı olduğu durumlarda devreye girmektedir. İşvereni iş akdini feshetmek zorunda bırakmamak için yapılan bir düzenlemedir. Eğer çalışanlar talep ederse askere giderken iş akitlerini kendileri feshederek kıdem tazminatı alabilirler.
İşçi Askeri Giderken İşverene Ne Zaman Bilgi Vermelidir?
Çalışan askerlik görevini tamamladıktan sonra eğer işe dönmeyecekse yazılı olarak işverenine bedelli askerlik için işten ayrılmak ve kıdem hakkını istediğini yazılı dilekçe ile bildirmesi gereklidir. Bu bildirimi İşvereninde mağduriyet yaşamayacağı bir tarihte Kanuni ihbar süresinde vermesi uygun olur. Henüz hangi tarihte gideceği netleşmemiş ise netleşen tarihte bildirmesi uygun olacaktır.
Eğer şayet çalışan askerlik görevinden sonra işine devam etmek arzusunda ise, yine işyerine dilekçe ile görev tarihlerini yazarak aylıksız, ücretsiz izin veya yıllık izinlerinden kesilmesi yönünde süreci geçirmek istediğini belirtmelidir.