Trilye Gezi Rehberi - Gezen Tozan
Daha önce Bursa’ya gitmiş olmama rağmen henüz görmediğim yerlerden biriydi Trilye. İstanbul'un kalabalığından biraz olsun uzaklaşmak için biletimi alıp yola çıktım. İstanbul'dan yaklaşık 2 saatlik bir yolculukla Mudanya İskelesi'ne varıyorum önce. İskele'nin yanındaki duraktan minibüslere binip Trilye’ye doğru yol alıyorum. Minibüsle sadece 20 dakika gitmemize rağmen üzerinden geçtiğimiz yol beni bir hayli etkiliyor. Çünkü yol masmavi deniz manzarasını gören zeytin ağaçlarıyla çevrili. Bir dahaki sefere bisikletle gelinmeyi düşünerek minibüsten iniyorum. Kasabanın rengarenk Rum evleri beni karşılıyor. Tarihi Bizans’ın ilk yıllarına kadar uzanan beldenin sokaklarında geçmişin izlerini hissetmemek elde değil. Her bir ev, her bir kapı eski sahiplerinin canlılığını günümüze taşıyor. Eskide bir Rum kasabası olarak bilinen Trilye bir efsaneye göre adını burada yaşamış olan üç papazdan alıyor. Efsaneye göre İznik Konsili sırasında alınan kararlara muhalif olan Aya Yani, Aya Yorgi ve Aya Sotiri adındaki üç papaz dinden aforoz edilmiş ve İznik’i terk etmek zorunda kalmış. Müritleriyle şehirden ayrılan papazlar güzel gördükleri bugünkü Trilye’nin yerine yerleşmişler. Bu yüzden de burası Yunanca “üç papaz” anlamına gelen “Tri ilya” olarak anılmaya başlamış. Trilya adı da günümüz Trilye olarak gelmiş. Bu efsane ne kadar doğrudur bilinmez ama beldede 19. yüzyılın sonlarında 7 kilise olduğu biliniyor.
1330’dan itibaren Osmanlı egemenliğine giren beldede 19.yüzyılın sonlarına kadar Türkler ve Rumlar bir arada yaşıyormuş. Türkiye-Yunanistan arasında gerçekleşen Nüfus Mübadelesi’nden sonra ise bölgede neredeyse hiç Rum kalmamış. Onların evlerine Selanik’ten, Dedeağaç’tan, Karacaovalı’dan gelen Türkler yerleşmiş. Kiliselerin bir kısmı camiye bir kısmı da ihtiyaca uygun olarak farklı yapılara dönüştürülmüş. Günümüzde bir koruma alanı olarak korunan Trilye imara tamamen kapalı halde bulunuyor. Köy halkı geçimini çoğunlukla zeytincilik ya da turizm faaliyetleriyle sağlıyor. Yerli yabancı demeden herkesi oldukça sevecan bir şekilde karşılayan bölge halkı beldenin daha çok tanınmasını arzuluyor. Bu yüzden kimisi hediyelik eşya dükkanları açmış, kimisi evine pansiyona çevirmiş, kimisi de üretim faaliyetlerine devam ediyor. Bursa'nın küçük bir beldesi olan Trilye 3-4 saatte tamamen gezilebiliyor. Konaklamak isterseniz beldede hoteller ile yerel halkın işlettiği pansiyonlar yer alıyor. Ayrıca beldede bir halk plajı da mevcut. Buradan rahatça denize girebiliyorsunuz. Haftasonu ziyaretçilerin büyük artış gösterdiği beldeyi ben eğer vaktiniz varsa haftaiçi görmenizi tavsiye ediyorum.
Trilye’nin Meydanı’na geldiğiniz anda neo-klasik tarzıyla dikkat çeken bir yapı sizi karşılıyor. Bu yapı Abdülmecid Dönemi’nde bir Rum okulu olarak inşa edilen Taş Mektep’in ta kendisi. 695 metrekarelik bir alana yayılan okul Mübadele’den sonra öksüz yurdu olarak kullanılmış. 1988 yılında tamamen boşaltılan bina günümüzde terk edilmiş bir halde bulunuyor.
2. Trilya Kültür Merkezi
Aziz Vasil Kilisesi, Trilye Çarşısı'nın hemen girişinde konumlanıyor. Bölgede yaşayan Rumlar tarafından bir ibadethane olarak tasarlanan yapı 1927 yılına kadar kilise olarak kullanılmış. 1927'den sonra bir yemekhaneye olarak hizmet veren yapı kısa bir üsre sinema ve düğün salonu olarak hizmet vermiş. 2008-2009 Yılları arasında gerçekleştirilen restorasyon sonrasında bir kültür merkezine dönüştürülen Aziz Vasil Kilisesi günümüzde Faruk Çelik Kültür Merkezi ya da Tirilye Kütür Merkezi adlarıyla tanınıyor. 3. Fatih Camii Trilye’de bulunan kiliselerden bir diğeri de bugünkü adıyla Fatih Camii. Eski adıyla Hagios Stephanos olarak bilinen kilise kesme taş kullanılarak tasarlanmış. Uzun süre bir Ortodoks ibadethanesi olarak kullanılan yapı, bölgedeki Rum nüfusun azalmasının ardından bir camiye dönüştürülmüş. Yapının muhteşem kolonlarına hayran kalmamaksa elde değil.
4. Dündar Evi
Bölgede Rumlar yaşarken Aziz Yuhanna Kilisesi adıyla bilinen Dündar Evi, Trilye’nin görülmesi gereken tarihi yapılarından biri. Yapımı 3.yüzyıla uzanan bina, Rumların bölgeyi terk etmesinin ardından bir süre ev olarak kullanılmış. Günümüzde ise ne yazık ki sadece Trilye’ye gelen turistlerin görmek istediği yerlerden biri konumunda. 5. Kemerli Kilise
Kemerli Kilise, Hz. Meryem’e adanmış kiliselerden sadece biri. Trilyeli Rumlar tarafından “Panagia Pontobasilissa” adıyla anılan kilisenin 13. Yüzyılda yapıldığı düşünülüyor. İçinde dünyanın en eski fresklerini barındırdığı söylenen Kemerli Kilise, bu sebeple Hristiyan aleminde oldukça büyük öneme sahip. Günümüzde ne yazık ki harap durumda bulunan kilisenin restore edildikten sonra hizmet veremeye devam edeceği söylentileri dolaşıyor.
Trilye'nin en sevimli köşesi rengarenk dükkanlarla süslü çarşısı. Zeytin ve zeytin ürünlerinden, organik reçellere, hediyelik eşyalardan, bölgede yetişen diğer yerel ürünlere kadar pek çok farklı ürün bulabileceğiniz çarşı kasabada mutlaka görmeniz gereken yerlerden biri.
7. Halk Plajı ve Yat Limanı
Eski bir balıkçı kasabası olan Trilye eşsiz bir deniz manzarasına sahip. Sahil şeridi çok uzun olmamasına rağmen burası muhteşem manzaranın tadını çıkarabileceğiniz kasabadaki en keyifli nokta. Sahilin sol tarafında küçük bir halk plajı var. Buradan denize girilebiliyor. Sahili sağ tarafında ise salaş yat limanı ve onların karşısında salaş balıkçılar sıralnıyor. Burada denize girebilir, yürüyüş yapabilir, sahil kenarında ya da sahildeki kafelerde oturarak manzaranın tadını çıkarabilirsiniz. TRİLYE’DE ULAŞIM
İstanbul’a karayoluyla yaklaşık 250 km mesafede bulunan Trilye’ye en kolay ulaşım deniz otobüsüyle sağlanıyor. Bursa Ulaşım Toplu Taşıma İşletmeciliği (Burulaş)’nin bir markası olan BUDO’nun İstanbul Eminönü ya da İstanbul Büyükçekmece istasyonlarından kalkıp Mudanya’ya giden her gün düzenli seferleri bulunuyor. Üstelik bilete 5 gün önceden bakarsanız sadece 10 TL'ye bilet bulabiliyorsunuz. Deniz otobüsü yaklaşık 2 saatlik bir yolculukla Mudanya İstasyonu’na varıyor.
Mudanya’ya vardıktan sonra ise geriye 14 km uzaklıkta bulunan Trilye’ye varmak kalıyor. Bunun içinde Mudanya İskelesi’nin sol tarafında bulunan ve ana yol üzerinde konumlanan duraktan geçen Bursa-Zeytinbağı minibüslerine binmeniz gerekiyor. Minibüs seferleri her yarım saatte bir yapılıyor. Mudanya-Trilye arası yolculuk yaklaşık 20 dakika sürüyor. Bu yolu yürümek de bir seçenek olabilir ama eğer eşyanız varsa yolun engebeli yapısı sizi biraz yorabilir. Ama bisikletle bu yolu geçmenin çok zevkli olacağını söyleyebilirim. Çünkü zeytinağaçları arasında görünen eşsiz deniz manzarası oldukça büyüleyici. Bunun yanında Bursa Organize Sanayi Bursa Ray 1050 Konutlar İstasyonu ile Mudanya, Kumyaka, Zeytinbağı güzergahında tarifeli seferler yapan, Öz Zeytinbağı Taşıyıcılar Kooperatifi`nin otobüsleriyle de ulaşım sağlamak mümkün.
Eski bir balıkçı kasabası olan Trilye’de ağırlıklı olarak deniz ürünleri tüketiliyor. Sahil boyunca midye tava, balık ekmek ve diğer balık çeşitlerini bulabileceğiniz restoranlar mevcut. Sahilin sol tarafında daha çok pahalı restoranlar, marinaya doğru olan sağ kısmında ise salaş balıkçılar yer alıyor. Bunun yanında çarşının içinde ev yemekleriyle ünlü Trilye Sofrası, Şenol Abi’nin pideleriyle ünlü dükkanı Tirilyem Pide Salonu bulunuyor.
Yer Önerisi: Trilye’nin eşsiz deniz manzarasını izlemek ve biraz soluklanmak için kasabanın tepesine doğru konumlanan Çamlı Kahve’ye uğrayabilirsiniz. Manzara şahane çay da 3 TL.
Trilye, Türkiye’de zeytin yetiştiriciliğine önem veren nadir beldelerden biri. Zeytin bağlarıyla dünyaca ünlü olan beldede yaşayan halk geçimini çoğunlukla zeytincilikten sağlıyor. Bu yüzden Trilye’de zeytin ve zeytin ürünleriyle ilgili pek çok dükkan görebilmek mümkün. Bu dükkanlardan zeytin, zeytinyağı, sabun vb. ürünleri uygun fiyatlara alabiliyorsunuz. Bunun yanında organik reçelleri ve marmelatlarıyla ünlü Şeker Hanım’ın dükkanında mürdüm eriği ve şeftali reçellerinden almanızı tavsiye ediyorum. Gerçekten çok lezzetliler. Ayrıca çarşının girişinde ve sahile doğru olan kısmında hediyelik eşya dükkanlarından magnet, çerçeve gibi ürünleri de bulabilirsiniz.
SON: Bursa’ya her geldiğimde bir kere daha ne kadar güzel bir şehir olduğunun farkına varıyorum. Çoğu şehrimizde olduğu gibi burada çok tanıtım eskikliği var. Ben elimden geldiğince anlatmaya çalıştım. Sizde Bursa’ya düşerse sevimli mi sevimli beldesi Trilye’ye uğramayı sakın unutmayın!
<< Önceki YazıGeçmişten gelen güzellik: Safranbolu