MAI Anlaşma Taslağı - hihai hükümler
XII- NİHAİ HÜKÜMLER
Bu anlaşma, nihai yasanın imza tarafları için, [....] tarihine ve müteakiben her hangi bir Devlet ya da bu anlaşma kapsamındaki konularda tam yetki ile donatılmış, anlaşma imzacıları ile arasındaki daha önce mutabık kalınmış olan hükümlere ilişkin yüklenimleri yerine getirebilecek ve bunu yapmaya istekli olan ayrı gümrük bölgeleri tarafından yürürlüğe konulana kadar imzaya açık olacaktır. (Bu hüküm uyarınca, anlaşmaya dahil olmak isteyen yeni taraflar, ancak tüm mevcut imzacılar tarafından kabul edilmesi koşulu ile anlaşmaya imza atabilecekler)
ONAYLAMA VE YÜRÜRLÜĞE KOYMA
Nihai Yasada :
Bu nihai yasanın imzacı tarafları, Anlaşmayı, kendi ülkelerindeki prosedürler doğrultusunda onaylanması görüşünden hareketle kendi ülkelerinin yetkili makamlarının görüşüne sunma konusunda mutabıktırlar.
Bu nihai yasanın imzacı tarafları, yasayı [...] tarihine kadar veya bu tarihi müteakiben mümkün olan en erken tarihte yürürlüğe koyma görüşünden hareketle, anlaşmanın tüm imzacı taraflarca onaylanmasına duyulan istek konusunda hemfikirdirler.
MAİ' de :
[.... ] tarihini aşmayacak bir şekilde bu Anlaşmayı imzalayan taraflar ilgili konuların ve anlaşmanın yürürlüğe gireceği tarihi belirlemek üzere bir araya geleceklerdir. Kararlar imzacılar arasındaki [konsensus], [2/3 oy çokluğu] ile alınacaktır. (Bu hükmün yazılımı sırasında oy çokluğunu bölümüne 3/4 oranının da eklenmesi üzerinde yoğun tartışmalar yaşanmış ancak bu oran metne eklenmemiştir.)
Bu anlaşma, imzacı tarafların bu anlaşmayı kabul ettikleri tarihin belirlendiği madde 3 uyarınca, anlaşma taraflarınca belirlenecek tarihte yürürlüğe girecektir. Anlaşmanın yürürlüğe girmesi sonrasında gerçekleşecek bir onay, onay depozitosunu takip eden 30. güne kadar yürürlüğe girecektir.
Bu anlaşma, bütün Devletlere, Bölgesel Ekonomik Birleşme Örgütlerine ve kendi ile anlaşma tarafları arasında mutabık kalınan yüklenimleri, taraflar grubu üzerinden, yerine getirme yeterliğine ve arzusuna sahip, bu anlaşma kapsamındaki konuların yürütülmesinde tam yetki ile donatılmış her hangi bir ayrı gümrük alanına açık olacaktır.
Girişe ilişkin kararlar, taraflar grubunca alınacaktır.
Giriş, giriş hükmünün depozite bağlanmasını izleyen 30. Güne kadar yürürlüğe konacaktır.
( Bu, anlaşmanın mevcut taraflarına, diplomatik ilişkilerinin iyi olmadığı yeni bir ülkeye giriş izni verilmesinden kaçınma olanağı verme amacı ile bütün anlaşmalara konan standart bir "anlaşma dilidir". Böylece bu tip bir ülkenin girişinin tümüyle bloke edilmesinin önüne geçilmiş olur.)
Bu anlaşma, bir yeni giriş konusunda taraflardan birinin rızası olmadığı taktirde, kabul eden herhangi bir taraf ve her hangi bir anlaşma tarafı arasında uygulanmayacaktır.
Taraflar Grubu, anlaşmayı kendi belirlediği zamanlarda gözden geçirebilir.
DÜZELTME, DEĞİŞİKLİK :
Her hangi bir anlaşma tarafı, Taraflar Grubuna Anlaşmada bir değişiklik yapılması önerisinde bulunabilir. Taraflar Grubunca kabul edilecek bir değişiklik, tüm tarafların kabulüne ilişkin bir hükmün depozitini takiben veya Taraflar Grubunun değişikliği yaptığı tarihte onayladığı bir zamanda yürürlüğe girecektir.
OECD'NİN ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER İÇİN BELİRLEDİĞİ STANDARTLARIN REVİZYONU :
Standartlara ilişkin değişiklikler, imza aşamasından önce her hangi bir anlaşma tarafınca yapılabilecek tek taraflı bir açıklama ile gündeme gelir :
Standartların değiştirilmesi durumunda, değişikliğin kabulünün duyurulmasını takip eden 180 gün içersinde aksi bir deklarasyonda bulunulmadıkça Ekler de buna göre değiştirilecektir.
Standartların değiştirilmesi durumunda, anlaşma tarafınca yapılan bildirim doğrultusunda Ekler değiştirilecektir.
ANLAŞMADAN GERİ ÇEKİLME
Bir anlaşma tarafı bu anlaşmanın yürürlüğe girişinin beşinci yılından itibaren istediği zaman anlaşmadan çıkma yönündeki talebini yazılı olarak bildirebilir.
Bu tip bir ayrılma, yazılı başvurunun alınmasını takip eden 6 ay sürede veya anlaşmadan ayrılmaya ilişkin bildirimde belirtilmiş olan daha geç bir tarihte yürürlüğe konacaktır. Eğer bir anlaşma tarafı anlaşmadan ayrılacak olursa; Anlaşma, diğer taraflar için yürürlükte kalmaya devam edecektir.
Bu anlaşmanın hükümleri, ayrılmanın bildirildiği tarihte mevcut olan yatırımlar için bu tarihten başlayarak 15 yıl süre ile uygulanmaya devam edecektir.
YARARLARIN REDDEDİLMESİ :
[ Yatırımcının anlaşma tarafı ile önceden görüşmesi ve bildirimde bulunmasına konu olmak koşulu ile] bir anlaşma tarafı Anlaşmanın bir yatırımcıya ve onun yatırımlarına tanıdığı hakları, eğer bu yatırımcı onun yatırımı anlaşmaya taraf olmayan bir ülkeden ise ve bu yatırımcının anlaşma tarafının ülkesinde büyük ticari faaliyetleri bulunmuyorsa bu yatırımcıya tanımayabilir. ( ticari faaliyetin büyüklüğü konusunda her hangi bir ölçek getirilmediği için bu hükümle MAİ den kaynaklanan faydaların anlaşmayı imzalamayan ülkelerin yatırımcılarına da sağlanması zorunluluğu getiriliyor. ) Veya,
[ Şeffaflık ile ilgili (XXX) no.lu madde ve Müzakereler ile ilgili (XXX) no.lu madde uyarınca önceden bildirimde bulunma ve görüşmeler yapmaya konu olmak koşulu ile bir Anlaşma tarafı, anlaşmaya taraf olmayan bir ülkenin bir yatırımı veya yatırımcısına, eğer bu yatırımcının ev sahibi ülkedeki ticari faaliyetleri büyük miktarlarda değilse MAİ hükümlerini uygulamayı reddedebilir. ]