/Avrupa Komisyonu, 'jeostratejik' bir ticaret politikası hazırlıyor
Avrupa Komisyonu'nun ticaretten sorumlu üyesi Cecilia Malmström, müzakere edilen küresel ticaret anlaşmalarının sayısındaki artış ve bu anlaşmaların giderek daha görünür hale gelmesi ve siyasi bir nitelik kazanması sebebiyle, bu yıl yeni bir AB ticaret stratejisi açıklayacaklarını söyledi.
AB yetkilileri, konunun üye ülkelerin ticaret bakanlarının 26-27 Mart'ta Letonya'nın başkenti Riga'da düzenleyeceği gayriresmi toplantıda görüşüleceğini söyledi.
Avrupa Politika Merkezi'nin düzenlediği, dünya ekonomisindeki değişime ilişkin bir seminerde konuşan Malmström, serbest ticaret anlaşmalarındaki artış ve bunların giderek siyasileşmesinin, yeni bir ticaret stratejisini gerektirdiğini söyledi.
Komisyon'un İsveçli üyesi, 'TTIP tartışması, ticaretle ilgili eski endişeleri tekrar yüzeye çıkardı ve yenilerini de doğurdu. Bazıları, ticaretin sağlık ve eğitim gibi kamu hizmetlerini tehdit edebileceğinden endişe ediyor. Diğerleri, insanları ve çevreyi korumaya yönelik düzenlemeleri baltalayacağından endişe ediyor. Bu endişeler, ticaret politikalarının insanlardan çok uzakta yapıldığı fikriyle el ele gidiyor' dedi.
Bu yeni yaklaşım, Komisyon'un sonbaharda yayımlayacağı resmi bildiride sunulacak ve önümüzdeki beş yılı kapsayacak şekilde tasarlanacak.
İnsan hakları ticaret politikasında daha fazla rol oynayacak
Bildiri, üye ülkeler, Avrupa Parlamentosu ve ticaret alanındaki diğer paydaşlarla istişareler sonucu hazırlanacak ve yetkililerin aktardığına göre 'dünya ve AB'deki mevcut ekonomik konjonktürü' de hesaba katacak.
Malmström, yeni stratejinin kilit unsurlarından birinin 'insanların ticaret politikalarına güvenini güçlendirmek' olacağını söyledi ve 'TTIP'de bu konunun üstesinden gelmek için uzun bir yol kat ettik. Peki, hassas konularda müzakereleri daha da şeffaf hale getirebilir miyiz?' diye de ekledi.
Yeni politikanın ticaret politikalarını etkileyen diğer temel siyasi kavramları da kapsamlı bir şekilde ele alacağını belirten Malmström, bu bağlamda emek, insan hakları ve çevrenin korunmasına işaret etti.
Değerlendirilecek bir diğer unsur da, TTIP ve buna paralel olarak ABD'nin Asya ülkeleriyle yürüttüğü Trans-Pasifik Ortaklık gibi, halihazırda görüşmeleri devam eden ikili ticaret anlaşmalarının, nihai olarak hangi ölçüde Dünya Ticaret Örgütü bünyesine dahil edilebileceği olacak.
Doha Kalkınma Turu'ndaki (DTÖ nezdinde, küresel ticaret kurallarını güncellemeye yönelik müzakereler) birkaç yıl önce sonuçsuz kaldı. Ancak görüşmeleri tekrar canlandırmaya gönelik bazı önemli girişimler var ve bu konu, önümüzdeki Aralık ayında Kenya'nın Nairobi kentinde düzenlenecek bakanlar düzeyindeki DTÖ toplantısında görüşülecek.
Malmström, 'İki taraflı olarak anlaşmaya varılan açılmayı, nasıl tekrar çok taraflı sisteme geri getirebiliriz? İkili anlaşma ağlarının gereğince uygulanmasını nasıl sağlayabiliriz? Diğerleri de serbest ticaret anlaşmaları müzakere ettiğinde bizim kaybetmememizi nasıl sağlayabiliriz?' diye sordu.
Yeni strateji, jeopolitik değişimleri yansıtacak
Komisyon üyesi, ticaretin giderek daha çok dış politika odaklı ve 'jeostratejik' hale geldiğini belirtti ve 'Bu durum stratejide kesinlikle yansıma bulacaktır; karşı bloklar oluşturmak için değil, fakat belirli değerler etrafında birlik olabilmek ve ittifaklar kurabilmek için' dedi.
Ticaret kurallarındaki dönüşümlerin jeopolitik niteliği, ikisi de şu anda AB ile ticaret müzakerelerinin odağında yer alan ABD ve Çin tarafından yakından takip edilecek.
Avrupa Komisyon şu anda, Çin'in DTÖ nezdindeki pazar ekonomisi statüsünü inceliyor. Çin, 2001 yılında DTÖ üyeliğine kabul edildiğinde, pazar dışı ekonomi olarak sınıflandırılmıştı.
Bu durum 2016'da tekrar gözden geçirilecek. Bazı hukukçular, Çin'in önümüzdeki yıl otomatik olarak pazar ekonomisi statüsü alması gerektiğini söylüyor. Malmström, Komisyon olarak konuyla ilgili hem kendi hukukçularından, hem de dışarıdan danışmanlardan görüş aldıklarını söyledi. Yaz aylarında bu konuyla ilgili ilerleme kaydedilmesi bekleniyor.
AB ve ABD de bir yandan, jepolitik belirsizlikler artarken, TTIP'de yıl sonuna kadar anlaşmaya varmayı hedefliyor.
19 Mart'ta AmCham AB Transatlantik Konferansı'nda konuşan ABD Büyükelçisi Anthony Gardner, 'ABD, kapsamlı ve iddialı bir [TTIP] anlaşması konusunda yalnızca kendine sağlayacağı ekonomik faydalar değil, aynı zamanda önemli jeopolitik sebeplerle kararlıdır' dedi.
Gardner, 'Eğer ABD ve Avrupa belirsizlik ortamında kendi ekonomik güç ve stratejik etkilerini artırmak istiyorsa, birlikte durmalıyız. Başarısız olursak, bizim değerlerimizi paylaşmayan ve uluslararası ticaret sisteminde hızla büyüyenler, gündemi kendisi belirleyecek' şeklinde konuşdu.