“Türkmenistanyň daşary syıasatynyň diplomatiıasy” atly žurnalyň täze sany
опубликованно 29.01.2015 // 1080 - просмотров
Žurnaldaky makalalar adaty sözbaşylar bilen, wakalaryň bolup geçen wagtyna görä ıerleşdirilip, Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň daşary döwletleriň ıokary wezipeli ıolbaşçylary bilen geçiren köpsanly duşuşyklar we gepleşikler barada gürrüň berilıär. İokary derejedäki ikitaraplaıyn duşuşyklaryň örän netijeli bolup, möhüm ähmiıetli ylalaşyklaryň baglaşylmagy Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň parahatçylygyň, ählumumy rowaçlygyň we abadançylygyň bähbitleri üçin gyzyklanma bildirilıän halkara gepleşigine ygrarlydygyny aıdyň görkezıär.
2014-nji ıylyň oktıabrynyň başynda belorussiıaly kärdeşi Aleksandr Lukaşenkonyň çakylygy boıunça hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Belarus Respublikasynda resmi saparda boldy, şonda netijeli gepleşikler geçirildi. Bu gepleşikler dostlukly ıurtlaryň ikitaraplaıyn we köptaraplaıyn esasda üstünlikli ösdürilıän uzak möhletleıin hyzmatdaşlygyň pugtalandyrylmagyny ugur edinıändigini äşgär etdi.
Belorusyň paıtagtynda Türkmennistanyň Ilçihanasynyň binasynyň düıbüniň tutulmagy mizemez türkmen-belarus dostlugynyň ajaıyp nyşanlarynyň birine öwrüldi. Şol dabara gatnaşan iki döwletiň Baştutanlary bu şanly wakanyň doganlyk halklaryň ruhy taıdan has-da ıakynlaşmagyna, döwletara hyzmatdaşlygynyň täze, has ıokary derejä ıetirilmegine badalga berjekdigine ynam bildirdiler.
Resmi saparyň maksatnama tamamlanandan soňra, 10-njy oktıabrda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow GDA gatnaşyjy döwletleriň Baştutanlarynyň Geňeşiniň Minsk şäherinde geçirilen nobatdaky mejlisine gatnaşdy. Türkmenistan öz Bitaraplyk döwlet derejesine laıyklykda GDA-nyň assosiirlenen agzasy bolmak bilen, şu ıyllarda Arkalaşygyň işlerine gatnaşyp, özara peıdaly hyzmatdaşlyga mahsus garaıyşlar arkaly çykyş edip, bu hyzmatdaşlygyň köpugurly mümkinçiliklerinden ählumumy bähbitler üçin peıdalanmagyň möhümdigine eıerıär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Berkarar döwletimiziň bagtyıarlyk döwründe ıurdumyzy ösdürmek boıunça öňde goılan belent maksatlara üstünlikli ıetmekde diňe bir ıurtda däl-de, sebitde parahatçylygyň we asudalygyň bolmagynyň möhüm ähmiıetli ıagdaı bolup durıandygyny belläp, ıakyn goňşy döwletler bilen dostlukly gatnaşyklaryň we özara ynamly hyzmatdaşlygyň pugtalandyrylmagyna içgin üns berıär.
Dostlukly döwletleriň birnäçesiniň Baştutanlarynyň – Özbegistan Respublikasynyň Prezidenti Yslam Karimowyň (23-24-nji oktıabr), Türkiıe Respublikasynyň Prezidenti Rejep Taıyp Ärdoganyň (6-7-nji noıabr), Gyrgyz Respublikasynyň Prezidenti Almazbek Atambaıewiň (10-11-nji noıabr) Türkmenistana resmi saparlary bu ıagdaılary dolulygyna äşgär etdi.
Şol duşuşyklaryň netijeleri boıunça gazanylan möhüm ähmiıetli ylalaşyklara sebitdäki doganlyk halklary irki döwürlerden bäri baglanyşdyrıan taryhy taıdan umumylyga, mizemez dostukly we hoşniıetli goňşuçylyk gatnaşyklaryna esaslanıan netijeli döwletara hyzmatdaşlygyny yzygiderli ösdürmegiň ıolundaky möhüm ädim hökmünde baha bermek bolar.
2014-nji ıylyň soňky aılarynda Şweısariıa konfederasiıasynyň Prezidenti Didıe Burkhalteriň, şeıle hem dostlukly ıurtlaryň hökümetleriniň baştutanlarynyň – Italiıa Respublikasynyň Premıer-ministri Matteo Rensiniň we Horwatiıa Respublikasynyň Premıer-ministri Zoran Milanowiçiň saparlary İewropa Bileleşiginiň agzalary bolup durıan ıurtlar tarapyndan ıurdumyza bildirilıän islegiň artıandygyny aıdyň görkezdi.
Geçirilen gepleşikleriň barşynda hyzmatdaşlygy mundan beıläk-de ösdürmegiň esasy ugurlary barada jikme-jik pikir alşyldy. Şol gepleşikleriň netijeleri köp ıyllaryň dowamynda Türkmenistanyň we İewropa Bileleşiginiň arasyndaky gepleşigiň çäklerinde hyzmatdaşlygy giňeltmek we çuňlaşdyrmak üçin göwnejaı binıat döretdi.
Žurnalyň sahypalarynda 21-nji noıabrda Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň hökümet baştutanlarynyň Geňeşiniň Aşgabatda geçirilen mejlisi barada giňden beıan edilıär. Bu mejlisiň açylyş dabarasynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow söz sözledi. İeri gelende aıtsak, bu forumyň öňüsyrasynda türkmen döwletiniň Baştutany GDA ıurtlarynyň birnäçesiniň wekiliıetleriniň ıolbaşçylary, şeıle hem GDA-nyň İerine İetiriji Komitetiniň Başlygy – İerine ıetiriji sekretary bilen ikitaraplaıyn duşuşyklary geçirdi.
28-nji noıabrda türkmen paıtagtynda İapyk binalarda we söweş sungaty boıunça V Aziıa oıunlarynyň Guramaçylyk komitetiniň, Aziıanyň Olimpiıa geňeşiniň hem-de Okeaniıanyň Milli Olimpiıa komitetleriniň arasynda Okeaniıa ıurtlarynyň 17-siniň Aziada -2017 gatnaşmagy baradaky Ähtnama gol çekilmegi geçen ıyldaky möhüm waka öwrüldi. 2017-nji ıylda Aşgabatda geçiriljek İapyk binalarda we söweş sungaty boıunça V Aziıa oıunlarynda sportuň 19 sany görnüşi boıunça bäsleşikler geçiriler. Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň teklibi boıunça şol oıunlaryň maksatnamasyna sportuň ıene-de iki görnüşi – atçylyk sporty (konkur) we türkmen milli göreşi goşuldy.
Geçen ıylyň dekabrynyň başynda Gazagystan Respublikasynyň Prezidenti Nursultan Nazarbaıewiň Türkmenistana resmi sapary doganlyga we hoşniıetli goňşuçylyga mahsus ruhda ösdürilıän dostlukly türkmen-gazak gatnaşyklarynyň taryhyna täze sahypa bolup ıazyldy.
Şu sapara gabatlanyp, halkara ähmiıetli täze “Gazagystan-Türkmenistan-Eıran” demir ıolunyň açylyş dabarasy boldy. Bu dabara şol giň gerimli taslama gatnaşıan döwletleriň üçüsiniň baştutanlary -- Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow, Gazagystan Respublikasynyň Prezidenti Nursultan Nazarbaıew we Eıran Yslam Respublikasynyň Prezidenti Hasan Ruhani gatnaşdylar.
Beıik İüpek ıoluny täzeden dikeldilmegine gönükdirilen täze ulag geçelgesini gurmak baradaky başlangyjyň öňe sürülmegine we durmuşa geçirilmegine dünıä bileleşigi tarapyndan häzirki döwrüň beıik syıasatçysy we döwlet işgäri diılip ykrar edilen Berkarar döwletimiziň bagtyıarlyk döwründe hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň parahatçylyk söıüjilikli we açyk syıasatynyň iş ıüzünde amala aşyrylmagy hökmünde baha berildi.
9-njy dekabrda Aşgabatda Energetiki Hartiıanyň “Energiıa serişdeleriniň ygtybarly we durnukly üstaşyr geçirilmegi” atly forumyň guralmagy geçen ıyldaky möhüm ähmiıetli waka bolandygyna söz ıok. Şeıle ıokary derejedäki duşuşygyň guralmagy türkmen döwletiniň Baştutanynyň energetika boıunça halkara hyzmatdaşlygynyň ösdürilmegine we pugtalandyrylmagyna, dünıäde energetikanyň ösüşine degişli derwaıys meseleleri ara alyp maslahatlaşmak üçin göwnejaı ıagdaıyň döredilmegine, Türkmenistanyň başlangyjy boıunça we dünıäniň onlarça ıurtlarynyň awtordaş bolup çykyş etmeginde, BMG-niň Baş Assambleıasy tarapyndan kabul edilen degişli Rezolıusiıany iş ıüzünde amala aşyrmak bilen baglylykda, ählumumy yzygiderli ösüşde möhüm ähmiıetli ıagdaı hökmünde ählumumy energetiki howpsuzlygyň üpjün edilmegine gönükdirilen ıene-de bir wajyp başlangyjyna öwrüldi.
Dekabryň ortasynda Türkmenistana Gruziıanyň Prezidenti Giorgiı Margwelaşwili ilkinji resmi sapar bilen geldi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bilen duşuşygyň barşynda ähli ugurlar boıunça netijeli gatnaşyklary diwersifikasiıa etmek üçin bar bolan mümkinçilikleri göz öňünde tutmak arkaly, hyzmatdaşlygyň ileri tutulıan ugurlary kesgitlenildi.
Bir söz bilen aıdanyňda, “Türkmenistanyň daşary syıasatynyň diplomatiıasy” atly žurnalyň şu sanynda beıan edilen ıokary derejedäki duşuşyklar häzirki döwürde halkara bileleşiginiň sebit we ählumumy derejelerde parahatçylygy, howpsuzlygy we yzygiderli ösüşi üpjün etmek ugrunda öz tagallalaryny gaıgyrmaıan Türkmenistan babatda bildirıän gyzyklanmasynyň barha artıandygyny äşgär edıär.
Hut Türkmenistanyň häzirki döwürde möhüm ähmiıetli meseleleri çözmegiň oňaıly, oılanyşykly ıollaryny gözläp tapmakda öňe sürıän işjeň garaıyşlary iri halkara guramalarynyň, ilkinji nobatda bolsa Birleşen Milletler Guramasynyň çäklerinde hyzmatdaş döwletler bilen netijeli hyzmatdaşlygyň ösdürilmegine badalga berdi.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boıunça 2014-nji ıylyň 19-njy dekabrynda BMG-niň Baş Assambleıasynyň 69-njy mejlisinde kabul edilen "Ulag-üstaşyr geçelgeleriniň durnukly ösüş ugrunda halkara hyzmatdaşlygyny üpjün etmekdäki orny” hakyndaky Rezolıusiıanyň hemmeler tarapyndan oňlanmagy şeıle hyzmatdaşlygyň netijelidigini aıdyň görkezıär. Žurnalda döwletimiziň durmuşyndaky bu möhüm waka bagyşlanyp: “Ulag-üstaşyr geçelgeleriniň halkara düzümlerini ösdürmek: netijeli hyzmatdaşlygyň täze gözıetimleri” atly ıörite makala ıerleşdirildi.
Şunda 66 sany ıurduň BMG-niň Baş Assambleıasynyň yzygiderli ıetirmek boıunça ählumumy hyzmatdaşlygyň möhümdigi baradaky başlangyjy resmi tertipde berkiden bu ilkinji möhüm resminamanyň awtordaşlary bolup çykyş etmeginiň Türkmenistana we milli Liderimize uly hormat goıulmagynyň nyşanyna hem-de ulag boıunça halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmegiň meseleleriniň derwaıysdygyna we çözülmelidigine çuňňur düşünilıändigini görkezıän subutnama öwrüldi.
Halkara žurnalyndaky makalalaryň arasynda däp boıunça, ıokary wezipeli daşary ıurtly myhmanlar bilen söhbetdeşlikler ıerleşdirilıär. Geçen ıylyň noıabrynyň başynda ıurdumyza iş sapary bilen gelen Ukrainanyň daşary işler ministri Pawel Klimkin öz ıurdunyň Türkmenistan bilen gatnaşyklaryň hemmetaraplaıyn ösdürilmegine Merkezi Aziıada Ukrainanyň daşary syıasy we daşary ykdysady işlerinde ileri tutulıan ugur hökmünde garaıandygyny hem-de ikitaraplaıyn hyzmatdaşlygy üstünlikli ösdürmegiň möhüm ugry hökmünde syıasy gepleşigiň saklanmagyna gyzyklanma bildirıändigini belledi.
Koreıa Respublikasynyň Bilim, medeniıet, sport we syıahatçylyk boıunça komitetiniň agzasy Ahn Gong Jun giň gerimli döwletara hyzmatdaşlygyny ıola goımak üçin örän oňaıly mümkinçilikleriň bardygyny belläp, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa we tutuş türkmen halkyna iň oňat arzuwlaryny aıtdy.
Gyrgyz Respublikasynyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyıarly ilçisi Žanyş Rustenbekowyň “Ilçiniň sahypasy” atly sözbaşy bilen çap edilen makalasy uzak möhletleıin we özara peıdaly esasda guralıan hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin oňaıly mümkinçilikleriň döreıändigine bagyşlanıar. Diplomat hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Bişkekde Türkmenistanyň Ilçihanasyny açmak baradaky ıörite Permanynyň möhüm ähmiıetlidigini aıratyn belläp, onuň dostlugyň we hoşniıetli goňşuçylygyň mizemez ıörelgelerine esaslanıan hyzmatdaşlygyň mundan beıläk-de ösdürilmegine badalga berjekdigini aıtdy. Diplomat geçen ıylda Gyrgyz Respublikasynyň Prezidenti Almazbek Atambaıewiň Türkmenistana ilkinji resmi saparynyň bolandygyny hem-de bu saparyň häzirki döwürde täzeden badalga
berlen ikitaraplaıyn gatnaşyklary ösdürmekde öňe gidişlige öwrülendigini belledi.
“Energetika diplomatiıasy” atly sözbaşy bilen çap edilen makalada Günbatar ıurtlarynyň energetika syıasatynyň häsiıetli alamatlary seljerilıär we ylmy taıdan deňeşdirilıär. Saılanyp alnan meseläniň örän möhümdigini göz öňünde tutanyňda, bu makalanyň diňe bir hünärmenleriň arasynda däl-de, beıleki okyjylarda-da uly gyzyklanma döretjekdigine söz ıok.
Mälim bolşy ıaly Türkmenistany hemmetaraplaıyn ösdürmek boıunça öňde goılan wezipeleriň möhümdigi göz öňünde tutup, häzirki wagtda ıokary bilimli, döredijilikli pikirlenıän hem-de geljekde ata Watanymyzyň ösüşine we rowaçlygyna mynasyp goşandyny goşmaga ukyply ıaşlaryň terbiıelenmegine we taııarlanmagyna aıratyn üns berilıär. “İaşlar – türkmen diplomatiıasynyň geljegi” atly makalada Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň geljegine uly umyt baglanıan ıaş işgärleri taııarlamak, olaryň hünär we dil babatdaky endiklerini kämilleşdirmek boıunça alnyp barylıan köpugurly işi barada gürrüň berilıär.
Şanly senäniň – Türkmenistanyň hemişelik bitaraplyk derejesine eıe bolmagynyň 20 ıyllygynyň öňüsyrasynda häzirki döwre mahsus şertlerde bitaraplyk institutynyň ähmiıetine degişli makalalara içgin üns berilıär. “Bitaraplygyň geosyıasaty: parahatçylygyň, howpsuzlygyň we ösüşiň strategiıasy hereketde” atly makalada halkara bileleşiginiň Türkmenistanyň türkmen halkynyň belent ynsanperwerlik ıörelgelerine esaslanıan Bitaraplygynyň parahatçylygy goramak we özara düşünişmek, dünıäde döreıän ähli meseleleri ara alyp maslahatlaşmak arkaly parahatçylykly çözmek boıunça netijeli usul hökmünde uly ähmiıete eıedigine has doly göz ıetirıändigi bellenilıär.
Türkmenistanyň Prezidentiniň ıanyndaky Demokratiıa we adam hukuklary baradaky Türkmen milli institutynyň hünärmenleri tarapyndan taııarlanan makalada raıat jemgyıetiniň ösdürilmegine öz täsirini ıetirıän ıerli öz-özüňi dolandyryşy ösdürmek boıunça toplanan halkara tejribesi hakynda gürrüň berilıär.
“Diplomatik durmuşyň ıyl ıazgysy” atly adaty sözbaşy bilen, geçen ıylyň oktıabr –dekabr aılarynda geçirilen maslahatlar, brifingler, Daşary işler ministrlikleriniň arasyndaky syıasy geňeşmeler, hökümetara toparlarynyň mejlisleri, ıurdumyzda we daşary döwletlerde dünıäniň dürli ıurtlarynyň wekiliıetleri we iri halkara guramalarynyň wekilleri bilen ikitaraplaıyn duşuşyklar we gepleşikler barada gürrüň berilıär.