İlk Kervansarayın Hali İçler Acısı
Anadolu’daki ilk kervansaray olma özelliğini taşıyan Aksaray’daki Alayhan’ın tam ortasından 50 yıldır şehirlerarası yol geçiyor. Tarihi kervansaray
b>Anadolu’daki ilk kervansaray olma özelliğini taşıyan Aksaray’daki Alayhan’ın tam ortasından 50 yıldır şehirlerarası yol geçiyor. Tarihi kervansarayın taşları yol yapımında bile kullanıldı. Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bekir Deniz, Selçuklular’ın Anadolu’da yaptığı ilk kervansaray olan Aksaray-Nevşehir karayolunun 35. kilometresindeki Alayhan’ın halinin içler acısı olduğunu söyledi.
1150 yılında Selçuklu Sultanı I. Mesut tarafından yaptırılan Alayhan’ın Anadolu’daki ilk kervansaray olma özelliğini taşıdığını vurgulayan Deniz, tarihi yapının bugün halen ayakta olan girişinde I. Mesut’un simgesi olan çift başlı aslan figürünün göze çarptığını ifade etti. Deniz, Alayhan’ın Anadolu’da bu figürü taşıyan tek kervansaray olduğunu belirtti.
Uzun yıllar ayakta kalan kervansarayın, 1952 yılında Konya-Aksaray-Kayseri yolu yapılırken akıl almaz bir şekilde yok edildiğini savunan Deniz, şöyle konuştu: “Kervansaray yıkılarak, duvar ve avlu taşları tam ortasından geçen yolun yapımında kullanıldı. Bunu Aksaray Müze Müdürlüğü’yle burada yaptığımız kazılar sonucunda belirledik. Alayhan, kasıtlı bir şekilde taşları kullanılmak için yıkılmıştır. 50 yıldır ortasından şehirlerarası yol geçen kervansarayın kalan kısımları bu yolda seyreden araçların neden olduğu sarsıntı nedeniyle daha da tahrip olmuştur. Buradaki tahribat gerçekten korkunç boyutlarda, bunu ancak tarih düşmanlığı ile açıklayabiliriz.”
Aksaray Müze Müdürlüğü’nün başkanlığındaki kazının ardından burada küçük çapta bir restorasyon yaptıklarını anlatan Deniz, “Yaklaşık 10 yıldır bu yolun başka bir yerden geçirilmesi için Kültür Bakanlığı dahil birçok yere başvurularımız oldu. Ancak bir sonuç alamadık. Tarihi miras göz göre göre yok edildi” dedi. Ortasından yol geçtikten sonra köylülerin de kervansarayın taşlarını alarak yapı malzemesi olarak kullandığını ifade eden Deniz, Alayhan’daki tahribatın bir an önce yolun başka bir yerden geçirilmek suretiyle durdurulmasını ve Selçuklu mirasının restore edilmesini istedi. YOLUN YERİ DEĞİŞTİRİLECEK
Aksaray Valisi Hüseyin Avni Coş ise Aksaray-Nevşehir arasında duble yol yapım çalışmalarının devam ettiğini anımsatarak, “Yolun genişlemesinin Alayhan’ı tamamen yok edeceğini gördük. Bu nedenle yaptığımız girişimlerle projenin değiştirilmesini sağladık. Aksaray-Nevşehir Yolu artık Alayhan’a zarar vermeyecek bir yerden geçirilecek” dedi.