Volume 39 - No 3-4 (September-December 2000)
DOI 3-13 Celal Karpuz, Tevfik Güyagüler, Suat Bağcı, Taylan Bozdağ, Hakan Başarır, Sinan Keskin
Bu yazıda, öncelikle kömürlerin kendiliğinden yanma mekanizması ve kendiliğinden yanmaya yatkınlık derecelerini etkileyen faktörler anlatılmıştır. Daha sonra, kendiliğinden yanma tespit yöntemleri verilmiş, özellikle ocak şartlarını iyi temsil eden bir yöntem olan adiyabatik yöntem tanıtılmıştır. Yeraltı kömür ocaklarının risk sınıflaması kendiliğinden yanma tespit yöntemlerine göre derlenerek beş risk sınıflama sistemi verilmiştir. Son olarak da, ülkemizdeki yeraltı kömür ocaklarının kendiliğinden yanmaya yatkınlık derecelerinin tespiti ile ilgili yapılan çalışmaların bir özeti sunulmuştur.
Anahtar Sözcükler: Kendiliğinden Yanma, Risk Sınıflaması, Yeraltı Kömür Ocağı
In this paper, first of all, the mechanism of the spontaneous combustion and the factors affecting, liability of coal to spontaneous combustion are explained. Then, spontaneous combustion determination methods are explained, emphasize is given on the adiabatic oxidation method, which better represents mine environments. The risk classification of underground coal mines are reviewed according to spontaneous combustion determination methods and five different classification systems are presented. Finally, a summary of the researches conducted on the spontaneous combustion liab/dity
index determination of underground coalmines in Turkey is compiled.
Keywords: Spontaneous Combustion, Risk Classification, Underground Coalmine.
DOI 14-26 Celal Karpuz, Tevfik Güyagüler, Suat Bağcı, Taylan Bozdağ, Hakan Başarır, Sinan Keskin
Bu yazıda, Türkiye Kömür Işletmelerinin (TKİ) 5 yeraltı işletmesindeki 20 değişik linyit damarında yapılan kendiliğinden yanma özelliklerinin araştırılması çalışmaları anlatılmaktadır. Bu araştırma için, adiyabatik oksidasyon ve tutuşma sıcaklığı deneylerinde kullanılan deney düzenekleri ve yöntem ayrıntısı ile verildikten sonra, her iki yönteme göre ocak şartlarından bağımsız olarak risk indeksleri tespit edilmiştir. Deneyler sırasında çıkan gazlann sürekli analizleri de yapılmış ve kendiliğinden yanmanın açık alevli yanmaya dönüşebilme sının ile ilgili öneri getirilmiştir. Sonuç olarak, TKİ yeraltı ocakları linyitlerinin kendiliğinden yanmaya yatkınlık derecelerinin sonuçları sunulmuştur.
Anahtar Sözcükler: Kendiliğinden Yanma, Risk Sınıflaması, Yeraltı Kömür Ocağı, Adiyabatik
Oksidasyon, Tutuşma Sıcaklığı
In this paper, the research studies on spontaneous combustion properties of 20 lignite seams at 5 underground lignite mines of Turkish Coal Enterprises (TKİ) is explained. In this study, adiabatic oxidation and ignition temperature test setups and procedure used in experiments are introduced in detail. Risk indexes are determined independent from mine environment using the two methods. The gases produced during experiment are continuously analyzed and suggestions on the transformation limit of spontaneous combustion to open fire are proposed. Finally, the results of liability of lignite to spontaneous combustion are presented for TKİ underground mines.
Keywords: Spontaneous Combustion, Risk Classification, Underground Coalmine, Adiabatic
Oxidation, Ignition Temparature
DOI 23-36 Zafir Ekmekçi
Bu çalışmada, Murgul (Artvin) bakır cevheri kullanılarak farklı elektrokimyasal koşullarda gerçekleştirilen flotasyon deneylerinde palp potansiyeli ölçümü platin, kalkopirit ve pirit elektrodları kullanılarak yapılmış, minerallerin flotasyon davrammlan ölçülen potansiyel değerleri kullanılarak açıklanmış ve ölçülen potansiyel değerleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Farklı palp potansiyellerinde, hava ve azot gazı kullanılarak yapılan toplayıcısız flotasyon deneylerinde platin, pirit ve kalkopirit elektrodları ile ölçülen potansiyel değerleri arasında doğrusal bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, kalkopirit ve pirit elektrodları ile ölçülen potansiyel değerleri arasındaki fark artıkça, flotasyon seçimliliğinin artığı belirlenmiştir.
Anahtar Sözcükler: Toplayıcısız Flotasyon, Mineral Elektrodları, Elektrokimyasal Potansiyel.
In this paper, measurement of pulp potential was done using platinum, chalcopyrite and pyrite electrodes in the flotation tests undertaken at different electrochemical conditions using Murgul (Artvin) copper ore, and the flotation behaviour of the minerals was explained based on the electrode potential values. Moreover, the relationship between the measured potential values was investigated for these three electrodes. The relationship between platinum, pyrite and chalcopyrite electrodes was found to be linear in the collectorless flotation tests performed at different pulp potentials using air and nitrogen as flotation gas. Besides, the flotation selectivity increased as the difference between potential values of chalcopyrite and pyrite electrodes increased.
Keywords: Collectorless Fotation, Mineral Electrodes, Electrochemical Potential.
DOI 39-45 Oktay Çetin
Yeraltı işletmelerinde; toz, sıcaklık, zararlı gazlar, nem ve ışık gibi insanüzerinde olumsuz etkiler oluşturan çevresel parametreler içerisinde gürültüönemli yer tutar.
İşitme kaybı; işyerlerinde gürültüye bağlı oluşan bir meslek hastalığıdır.Ayrıca; insan bedeni üzerindeki etkileri yönünden ele alındığında işkazalarının nedenleri içerisinde önemli bir bölümü oluşturur.
Bu çalışmada; Orta Anadolu Linyitleri (OAL) yeraltı işletmesinde çalışmabirimlerine göre gürültü değerleri saptanmış; değişik işçilik sanatlarıbazında işitme kayıpları çıkarılmıştır. Personele ait odyogramlarınincelenmesinde farklı işçiliklerde işitme kaybı yönünden risk gruplarının oluştuğu gözlenmiştir.
Anahtar Sözcükler : Gürültü, İşitme Kaybı, Odyometrik Tarama, OAL
Noise in underground mines; like dust, heat, hazardous gases, light andmoisture, has an important place in environmental parameters havingnegative effects on human.
Hearing losses in an occupational disease that is depended on the noise atthe worksites. In addition, taking the effects of noise to the human bodyinto account, it has also an important role in labor accidents.
In this study; noise has been measured for each underground workingunits of Middle Anatolian Lignite Mine (OAL) and hearing losses has beendetermined based on different labor branches.
When the audiograms of labors were examined, the occurence of riskgroups due to the hearing losses was observed for different labourbranches.
Keywords: Noise, Hearing Loss, Audiometric Scanning, OAL