4 Madde İle Çok Eşlilik
Mart 24, 2017 Mart 26, 2017 Oğuz Can Ekinci
Bismillahirrahmanirrahim. Velhamdulillahi rabbil alemin. Vesselatu vesselamu ala rasulina Muhammedin ve ala alihi ve sahbihi ecmain. Esselamu Aleykum! İslam’da çok eşlilik hakkında İngiliz bir muhtedi olan James William Lovegrove (Habibullah)’ın hazırladığı Mahmud Es’ad Coşan Hocaefendi’nin rahmetullahi aleyh çevirdiği yazıyla sizleri baş başa bırakıyoruz.
1- İslam'dan Önce Çok Eşlilik Bulunuyordu
Şurası unutulmamalıdır ki çok kadınla evlenme (taaddüd-i zevcât) yeryüzünde İslâm’dan önce de mevcut bulunuyordu. Benî İsrâil’in eski ve hürmete layık büyüklerinin çoğu, çok kadınla evli idiler. Bazı hallerde zevcelerin adedi beş yüze yaklaşıyordu. Dünyadaki diğer dinlerin kurucuları da bundan müstesna değillerdi. Hıristiyanlık da bu hususta bir değişiklik yapmadı. Hatta 16. asra değin hıristiyan dünyasında taaddüd-i zevcâta bol bol rastlanıyordu. Çok eşli tiplerin en kötüleri rahipler sınıfı ve piskoposlar idi. Günümüzde mevcut bulunan tek kadınla evlenme kanunu, Romalı kanun koyucu, dinsiz ve münkir olduğu mâlum İmparator Justinyanus’un vaz’ettiği müesseselerin ardından ortaya çıktı.
İslâm bu çok kadın alma sistemini ıslah ve tâdil etmek için gelmiştir. Kadınların adedini azaltmış, hudutlamış, ikinci bir kadınla evlenmeye ancak müstesna ve mahdut şartlarda izin verilmişti ki meselenin uygun ve tatbik-i kâbil hal şekli de zaten bundan başka olamazdı.
Müteaddit zevcelere yapılan muamele tarzına gelince yüce Kur’an bu hususta da muayyen bazı şartlar ileri sürmüştür. Bunlar çok kadınla evlenmeyi hemen hemen imkânsız hâle sokmuştur.
2- Çok Eşliliğin Bazı Gereklilikleri
İslâm, diğer dinlerden farklı olarak her konuda kanun ve ahkâm vaz’ eder. Taaddüd-i zevcât meselesindeki tutumu ise onu önleyici ve kısıtlayıcı mahiyettedir. Müslümanların geniş mikyasta çok eşli olduklarını duyar dururuz. Fakat hâlihazırda bu olaya binde bir kâbilinden tesadüf ediliyor.
Bir kere çok kadınla evlenme dinin koyduğu bir mecburiyet değildir. O, hayatın ancak bu yolla tedavi edilebilecek muayyen itidal durumlarını korumak için konulmuştur. Eğer evlilik —kelimenin kaba mânasıyla— kadın ve erkeğin bazı cinsî maksatlar sebebiyle bir arada kalmaları ise Avrupalılar tenkit edip durdukları Doğu’dan daha ziyade “taaddüd-i zevcât”çıdırlar.
Bir erkeğin hayatında zaman zaman bazı güç ve sıkışık durumlar hâsıl olabilir ve o anda sahip bulunduğu karısından ayrılmamakla beraber ikinci bir evlenme zarureti ortaya çıkar, yeni bir eş alması kaçınılmaz bir mecburiyet olur. Mesela kadının kısır veya çocuk yetiştirme kabiliyetinden mahrum, müzmin hastalıklı bir kimse olduğunu yahut da diğer eşlik görevlerinden herhangi birini îfâdan âciz durumda bulunduğunu düşünün; ikinci bir kadın almak, insan zekâsının bulacağı diğer bütün hal yollarından daha temenniye şayan düşecektir. Bugüne kadar insan cemiyetleri gayr-i meşrû cinsî münasebetleri ve zina mahsulü çocuk doğurmaları önleyecek elverişli başka çözüm yolları bulmayı maalesef başaramamıştır. Halbuki taaddüd-i zevcât müessesesinin var olduğu İslâm topluluklarında bu kabilden çirkin hareketlere fevkalâde ender tesadüf edilir. Çok kadınla evlenme, yaratılışları vâki taşkın duygulu, nefsi kuvvetli kimseleri haram yollara sapmaktan koruyan başlıca uygun vasıtalardan biridir. Bununla beraber İslâm’da kadın, erkek cinsinin bütün hürmet ve himayesine mazhar, hakları korunmuş, mahzur bir durumdadır. Ondan ağır işlerde çalışması ve kendi hayatını kendi kazanması istenmez. Her iki cins arasındaki fizikî ve bünyevî farktan dolayı hayatın ağırlığı erkeklerin omuzlarına yüklenmiştir. Kutlu kitabımız Kur’an; “Erkekler kadınların hâmi ve hâkimleridir.” der. Erkeklerin onları koruyup gözetmeleri gerekir.
Kazalar ve diğer olaylar yeryüzünde hep erkekleri tüketmektedir. Aynı sebepten kadınların sayısı daima erkeklerinkinden aşkındır. Son harp (I. Dünya savaşını kastediyor.) takriben bir milyon adamın kırılmasına sebep oldu. İşsizlik meselesi ciddi bir şekilde büyümektedir ve çalışan kadınlar yerlerini bu işsiz erkeklere bırakmaya zorlanmalıdırlar. Bu sayılanlar hep çok kadınla evlenmeyi imkân ve ihtimal sahasına getiren şartlardandır. Kur’an’ın konu ile ilgili olan âyetlerinin vahyi de harp zamanında vukû bulmuştur.
Uhud savaşında İslâm’ın 700 seçme askerinden 70’i mücadele meydanında düşüp şehit olunca arkalarında onların dul karıları ve yetim çocukları kaldı. Bunların ahlâksızlık ve sefalet bataklığına düşmeden şerefli bir hayat sürebilmeleri ancak rahat, şefkat ve emniyet dolu bir çatı altında barınmalarıyla mümkün olabilecekti.
Günümüzde de erkekler öldürülür ve arkalarında zevceleri ve çocukları hâmisiz kalabilir. Bu durumda, bilhassa kadınların kendi hayatlarını kazanmak için ağır yükler altına girmelerine ve hayat mücadelesi meydanına atılmalarına razı olmayan Şark ülkelerinde onların korunmaları, yalnız ve yalnız erkeklerin birkaç kadınla evlenmelerini kabul etmekle sağlanabilir.
3- Efendimiz Aleyhissalatu Vesselam'ın Evlilikleri
Hz. Peygamber’in sallallahu aleyhi ve sellem evliliklerinin çoğu da aynı maksatlar ve duygularla vukû bulmuştu. Hayatının en ateşli zamanlarında, 25 yaşında iken, kadınların iklim icabı çabuk ihtiyarlayıverdikleri sıcak bir ülkede 40 yaşındaki bir hanımla evlenen, 27 yıl ona tam bir sadakatle bağlı kalan ve ancak onun ölümü üzerine ve kendi 52 yaşında bulunuyorken yeni bir zevce alan sevgili Peygamberimiz’in, ne kadar olgun ve ölçülü hareket ettiği ortadadır. Onun, ihtiyarlığın eşiğinde birkaç zevce almasını, nefsanî hisler sebebiyle olmuş gibi göstermeye çalışan bazı iftiracı ve garazkâr Garp müelliflerini bizzat yaş durumları fiilen tekzip etmektedir.
Muhterem Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem , ilk hanımının vefatı üzerine eş olarak arkadaşı ve sahabîsi Hz. Ebû Bekir’in radıyallahu anh kızı Âişe’yi radıyallahu anha aldı. Sonra cihad devresi geldi. Onun birçok sahabîsi, geride himayesiz ve çoğunlukla yaşlı olan zevcelerini bırakarak şehit düştüler. Peygamber Efendimiz onları muhafaza etmek ve sıcak bir yuvaya kavuşturmak için bazılarını nikâhı altına aldı.
4- İslam'da Çok Eşlilik
Mamafih şurası da asla unutulmamalıdır ki İslâm’da taaddüd-i zevcât ahkâmı, daha evvelki devirlerde olduğu gibi kişiye, keyif ve arzusunun istediği gibi doldurabileceği boş bir çek vermez. Zaten lüzum ve zaruret olmadığında bu çeşit bir teşebbüse izin verilemez, yapılırsa günah işlenmiş olur. Muamele tarzı, yedirip içirme, giydirme… vs. gibi hususlarda hanımlara aynı ölçü ve şekilde davranma kaydı da alelâde hallerde yeni bir kadın nikâhlamayı hemen hemen imkânsız kılar. Kur’an’da daha çok, tek kadınla evlenmeyi telkin ve tavsiye eden bir ifade tarzı kullanılmıştır. Tek kadınla evlenme bir gıda ise çok kadınla evlenme sadece bir ilaçtır ki bütün acılığına rağmen hastalık zarurî kılıyorsa kullanmak kaçınılmaz olur.
İlgili tarafların serbest, baskıdan âzâde, rızaları olmadan hiçbir evlenme yapılamayacağı gibi hiçbir kadın da zaten evli bulunan bir erkeğe ikinci zevce olarak varmaya zorlanamaz. Bir bekar için evlenirken ikinci bir zevce alabilme imkânı da kayıtlanabilir. İslâm’da evlilik, bütün kutsiyetiyle beraber hususî bir mukavele mahiyetindedir. Ve her anlaşmada, her sözleşmede olduğu gibi bunda da, dinin hükümlerine ve mantığa uygun bazı şartlar ileri sürülebilir. Mesela bir adamın ikinci bir kadınla evlenmesi vukûunda ilk karısının bütün zevcelik görev ve sorumluluklarından affedilmiş ve dilediğini yapmakta hür olacağı bir şart olarak nikâh esnasında teklif edilebilir ve o takdirde ilk kadın dilerse o erkekle olan evlilik bağını keser. Veyahut da evlenme mukavelesine sokulmuş ise ikinci bir kadın alma hâlinde kocaya, muayyen meblâğda para veya hayat boyunca nafaka verme zorunluluğu yüklenebilir. Kadın diğer bir kocaya varabilir ve tayin edilmiş para bu yeni durumda bile aynen alınabilir.
Kısaca söylemek gerekirse; İslâm’da taaddüd-i zevcât, zayıf cinsin menfaatlerini korumak için aslında onun lehine düşünülerek konulmuş bir müessesedir. Belki de insan cemiyetlerindeki bütün ahlâk hastalıklarının temizlenebildiği bir devirde kendiliğinden tatbik ve tedavülden kalkacaktır. İslâm hukukuna nazaran meselenin rûhu bizim yukarıda kısaca anlattığımız tarzdadır.
Burada boşanmakla ilgili birçok şey söyleyerek sözü uzatmak istemem. Şu kadar var ki Batı dünyası, Tanrı tarafından birleştirilmiş karı kocanın birbirinden asla ayrılamayacağına inanan katı hıristiyan akîdesinin ne kadar büyük zorluklar ve haksızlıklar doğurduğunu acı bir şekilde anlamış bulunuyor. Rutherford’unki gibi davalar, uygunsuz ahval ve mizaçların bile meşrû bir boşanma sebebi sayıldığı İslâm’da, tasavvuru bile imkânsız olaylardır. Batı’daki boşanma davası skandalları Doğu’da hiç bilinmez. Boşanma özel bir iştir ve her iki tarafın karşılıklı anlaşması onları, başkalarının dedikodularına sermaye olmaktan ve halkın diline düşmekten koruduğu gibi istikbalde tesis edecekleri yeni evlilikleri için gerekli iyi havayı da bulandırmaz.
Boşanma, bu husustaki bütün imkân ve serbestliklere rağmen müslüman ülkelerde nadir görülür. Bu, müslüman koca ile karısı arasında ne kadar mesut ilgiler bulunduğunu ihsas ettiren bir hadisedir. Mevzuyu yüce Peygamberimiz’in “Kadın, evinin hâkimidir.” ve “Meşrû (helâl) olduğu halde Allah tarafından en sevilmeyen şey boşanmadır.” sözlerini anmak suretiyle hitama erdiriyoruz.
Velhamdulillahi rabbil alemin. Vesselatu vesselamu ala rasulina Muhammedin ve ala alihi ve sahbihi ecmain. Esselamu Aleykum.
Etiketler: AileÇok EşlilikEvlilikİslam'da Çok Eşlilik
Oğuz Can Ekinci tarafından hazırlanmıştır. Mart 24, 2017 Mart 26, 2017 49,593
Çocuklarla Etkili İletişimin 5 Basit Yolu - Nisan 21, 2020
10 Maddede Siyonizm’in Hayran Olduğu Müslüman Genç Tipi
Nis 5, 2017 23:37
Çok güzel ve faydalı bir yazı olmuş emeğinize sağlık ama daha sade kelimeler kullanılsa daha anlaşılır ve daha faydalı olur diye düşünüyorum.
Ara 30, 2018 17:35
Kadın çocuk yapamıyorsa erkeğin ikinci evliliği yapması gerekir ne demek, bu ne çirkin bir bakış açısı? Çocuk yapmak mecburiyet midir? İki kişiyle evli bir adamın karısı olmak nasıl bir psikolojik ağırlıktır tahmin edebiliyor musunuz? Kesinlikle katılmıyorum bunun kuma getirmek için yeterli bir neden olduğuna.