Atatürkün Savaştığı.. (475)
Tarih Çağları (289)
Metin Türleri Nelerdir? (271)
Sesteş Kelime Örnekleri (233)
Edebiyat İle Psikoloji.. (194)
Eş sesli kelime.. (167)
Avusturya Ve İstanbul.. (160)
Anafikir Nasıl Bulunur (157)
Divan Üyelerinin.. (152)
Ahmet Kaya'nın Doğum Ve.. (140)
18. Yüzyıl Islahatları (127)
Bilimsel Araştırma.. (123)
Tanzimat Döneminde.. (117)
Platonun Mağara.. (112)
Proje Nasıl Hazırlanır? (111)
Sevr Antlaşması (109)
Hürriyet Kasidesi.. (101)
Soyut Anlam (97)
HOMOLOG KROMOZOM (97)
Türkiyedeki Kıvrım.. (93)
Kelimede Anlam (92)
Ünlü Düşmesi.. (89)
Hürriyet Kasidesi İle.. (87)
Hürriyet Kasidesinin.. (86)
İletişim Öğeleri (83)
Edebiyat İle Felsefe.. (82)
Islahat Fermanı (81)
Kütle ve Ağırlık.. (77)
Anlatım Türleri (74)
Sözlü Tarih Aşamaları
Sözlü Tarih Yöntemi Kullnarak Aile Tarihi Oluşturmak
Sözlü Tarih Görüşme Teknikleri
Görüşmeden Yapılabilcek Hatalar:
Sözlü Tarih Görüşme Kuralları
Sözlü Tarihin Türkiye'de Gelişimi
Sözlü tarih bir kişinin tanık olduğu olayların kaydedilmesiyle oluşur. Sözlü tarih özellikle başka türlü tarihi belgelerin yetersiz olduğu konularda çok yararlı kabul edilen bir tarih metodudur. Özellikle devletleri olmayan halkların tarihlerinin ortaya çıkarılmasında sözlü tarihin önemi yadsınamaz. Pek çok Kızılderili halkın tarihinin yazılmasında sözlü tarih metodu bu konudaki Amerikan yazılı devlet belgelerinden daha değerli ve doğru kabul edilmektedir. Sözlü tarih özellikle son yıllarda önem kazanan toplumsal tarihin ortaya çıkarılmasında da en değerli kaynaklardan biridir.
* En önemli özelliği tarihin nesnesi olan insan unsurunu kendisine temel bilgi kaynağı olarak almasıdır.
Sözlü tarih, tarihi yazılı belgelere ek olarak yaşayan bireylerin belleğe dayalı anlatıları aracılığıyla yazma ve sıradan insanları, gündelik yaşamı ve öznelliği tarihin araştırma alanına dahil etme dürtüsüyle şekillenen ve ses kaydetme teknolojilerinin gelişmesiyle de desteklenen disiplinlerarası bir çalışma alanı ve araştırma yöntemidir. Araştırılmakta olan bir sosyal gerçekliğin oluşumunda yer almış insanlarla görüşmeye dayanır.
Sözlü Tarihin Amacı: Amaç var olan yazılı kaynakların yanında süreç içinde varlığıyla olaylara yön vermiş yada katkıda bulunmuş olanların ağzından sosyal bir olayın anlatımı yada anımsama yoluyla yaşanmışlığın tekrar yorumlanmasıdır.
Sözlü tarih, ulusal ses/görüntü arşivi oluşturma ve kullanılabilirliğini artırmaya odaklı araştırma projeleri, eğitim atölyeleri, konferans, seminer, yayın vb faaliyetlere ağırlık verilerek yapılır.
Sözlü tarih üç aşamadan oluşur.
1 - Hazırlık Aşaması: Araştırılan gerçekliğin yada sorunsalın tanımlanması, kaynakların görüşmede sistematik olarak kişiler ulaşmada, sorulacak soruların tespitinde ve konuşmanın yönlendirilmesinde yarayışlı hale getirilmesi.
2 - Görüşmenin Yapılması ve Kaydedilmesi: Görüşülecek kişilerin kendilerini rahat ve güvende hissedebilecekleri bir yer seçilmelidir. Daha sonra bilgilerin tekrar kullanılabilir olması için ses veya video kamera ile kaydedilmesi gerekmektedir.
3 - Görüşmenin Metin Haline Dönüştürülmesi: Bir yaşamın ya da bir deneyimin kendi varlığı ile ilişkisinin yazılı hale dönüşmesidir.
Sözlü tarih kaynakları tarihî şiirler, hikâyeler, efsaneler, mitoslar, destanlar, menkıbeler, fıkralar ve atasözleri olmak üzere çeşitlendirilebilir
Fuat Köprülü; tarihi, sadece kronoloji ve biyografiye indirgeyen yaklaşımların tutarsız ve eski olduğunu belirtir Edebiyat eserlerinin zaman zaman aslî kaynakları aşabileceği kanaatindedir.
Toplumda çok az kişi kendi başına, toplumdan ayrı olarak yaşar. Çoğu zaman insanların hayatları ve davranışları bir arada yaşadıkları insanlarla bağlantılı olarak gelişir. Böylece yalnızca kişilerin bir anlamda kişiye özgü olabilecek hayat hikâyeleri değil aynı zamanda toplumdaki kadın-erkek ilişkileri ile çocuk dünyaya gelir.Dünyamızda örneğin:25 milyon erkek ve 25 milyon kadın vardır.Yarıları evli yarıları dul yarıları bekar yarıları sözlü yarıları nişanlı olabilirler.Örneğin:1999 yılında annem ile babam evlendi.Örneğin:2005 yılında ben doğmuşum.Atamız'ın yıllarından başlar.Bu yıla kadar dolu insan evlenmiştir.Dolu insan dul kalmıştır.Dolu insan boşanmıştır. Dolu insan nişanlanmıştır.Ve evlilerden çocuklar oluşur.
Sözlü kaynakları derlemenin yolu görüşmeler yapmaktır. Sözlü tarih çalışmalarında görüşmeler genellikle hayat hikayesi şeklinde olur. Ancak görüşme yöntemi sözlü tarihe özgü bir yöntem değildir ve günümüzde pek çok farklı disiplin bu yönteme başvurmaktadır. Bununla beraber ilgi alanı ister tarih ister politika olsun, ister sosyoloji ister folklor olsun araştırmacıların görüşmelere dair soruları, sorunları ve kaygıları hemen hemen ortaktır. Görüşmelerin nasıl gerçekleştirilmesi gerektiğine; görüşme öncesinde, sırasında ve sonrasında nelerin yapılıp nelerin yapılmamasın daha iyi olacağına; görüşme soruların nasıl hazırlanıp sorulacağına dair görüşme ile ilgili bunlara benzer pek çok soru araştırmacıları kaygılandırır ve herkes buna bir çözüm veya formül bulmaya çalışır. Bu konuda son yıllarda araştırmacılar için el kitabı niteliğinde pek çok kitap yazıldı. Görüşmelere dair önemli bilgiler içeren bu kitaplarda görüşmenin aşamalarına ve kurallarına dair detaylı bilgilerin yanısıra örnek soru listeleri bulunmaktadır. Dolayısıyla sözlü tarih alanında ve/veya başka alanlarda çalışmaya başlamış ve görüşme yöntemini kullanmak isteyen yeni araştırmacılar için bu kitaplar iyi birer rehberdir. Birazdan bu kitaplardan derlediğim görüşme tekniklerini sıralamadan önce bir noktayı tekrar hatırlatmakta fayda var. Bu teknikler, soru listeleri ve/veya kurallar mutlak matematik formülleri değildir ve görüşmede kullanıldıklarında her zaman aynı sonucu doğurmazlar. Çünük görüşmelere dair iki şeyi akılda tutmak gerekir: birincisi her çalışmanın amacı farklı olduğu için yapılacak görüşmeler ve dolayısıyla izlenecek yöntem ve sorulacak sorular buna göre yeni baştan şekillendirilmelidir. İkincisi ve daha önemlisi ise daha önce de belirttiğim insan faktörüdür. Bir görüşmenin iki kişi arasındaki ilişkinin ve diyaloğun ürünü olduğu dolayısıyla kesin kurallarla belirlenemeyeceği unutulmamalıdır.
Bir görüşmeyi nasıl şekillendirmemiz gerektiğini anlamak için aslında tersten gitmek daha iyi bir yöntem olabilir. Dolayısıyla öncelikle bir görüşme sırasında yapılabilecek hataları sıralayalım ki ne yapmamız gerektiğini daha iyi anlayalım:
- görüşme yapmak için hakkında hiçbir şey bilmediği insanların evine haber vermeden gitmek.
- kullanmasını bilmediği veya önceden kontrol etmediği cihazları görüşmeye götürmek.
- konuşmasını beklediği insanı rahatlatmadan veya ne yapmak istediği hakkında hiçbir bilgi vermeden görüşmeye başlamak.
- kötü tasarlanmış sorular sormak.
- görüşmenin, önceden tasarlanmış biçiminden uzaklaşılmasına veya tersi bu biçime zorlanmasına izin vermek.
- soruların cevaplarını dinlememek.
- görüşülen kişinin sözünü kesip konuşmayı kendi yapmak.
- ses kirliliği varken iki üç kişiyle aynı anda görüşme yapmak.
- görüşülen kişi yorgunluktan bitap düşene kadar veya ilgisini kaybedene kadar görüşmeyi sürdürmek.
- görüşme sırasında, tarih ad – özellikle nasıl yazıldıkları – ve daha sonra açıklanması gereken diğer bilgileri kaydetmeyip not almayı ihmal etmek.
- görüşme sırasında elde edilen bilginin kullanımı için görüşme yapılan kişiden izin almamak.
- görüşme yapılan kişi, görüşmeyi yapan kişi ve görüşmenin konusunu bant üzerine kaydetmemek
- elde edilen bilginin doğruluğunu kontrol etmeden kullanmak.
Sözlü tarih konusunda çalışmış herkes bu listeye eklemeler yapabilir. Başka hataların yapılması mümkündür. Bunlar sıklıkla yapılan hatalardır. Dolayısıyla bu hatalardan yola çıkılarak kaynak kitaplarda ‘görüşme kuralları' sıralanmıştır:
Görüşmeyi önceden ayarlayın. Planlarınızı ve amacınızı açıklayıp projeye katılmasını rica edin. Notlar alınan bir ön görüşme faydalı olabilir. Belli ana konular aktarılırsa düşünmek için zamanı olur.
Görüşülecek kişi hakkında mümkün olduğunca bilgi toplayın. Kişi ile proje arasındaki bağlantıyı ayrıntılı şekilde tanımlamaya çalışın.
Görüşmedeki temel ilgi alanlarınızı belirleyin. Soruları hazırlamak katı bir çerçeve oluşturabilir, onun yerine çabucak soru oluşturabileceğiniz kısa ifadeler not edin. Soru yazmayı tercih ediyorsanız da görüşme beklenmedik ancak verimli olacak yönlere kaydığında o sorulardan vazgeçmeye hazır olun.
Kullanacağınız cihazlar hakkında bilgi edinin, önceden deneyin. Görüşme öncesinde bantta biraz boşluk bırakırsanız daha sonra bu bölüme görüşmeyle ilgili bilgileri kaydedebilirsiniz.
Görüşmeyi Başlatmak İçin:
Rahat bir yer seçin. Teyp kontrolünüz altında fakat görüşmecinin dikkatini fazla çekmeyecek şekilde konmalı. Dikkat dağıtıcı şeylerden -radyo, tv, trafik- uzak durun.
Görüşme ile ilgisiz konularda birkaç dakika sohbet edin ve bu arada kayıt cihazını çalıştırıp kontrol edin.
Görüşmeciyi germeyecekse, görüşme yapanın ve görüşülenin adlarını, görüşmenin yeri ve tarihini kaydederek başlayın.
Saatinize bakarak bandın süresini ayarlayın, böylelikle ne kadar kayıt süresi kaldığını devamlı kontrol etmek zorunda kalmazsınız. Görüşmelerin normalde bir veya bir buçuk saatten fazla olmaması gerekir.
Görüşmenin bilginizi göstermek için değil, görüşülen kişiden açık cevaplar almak amacı taşıdığını hatırlatın. Ancak bilgi sahibi olduğunuz izlenimini de yaratmalısınız. Aşinalık önemli.
Evet-hayır soruları yerine "Buna ne yol açtı?, Bundan söz eder misiniz?, Bu olduğunda ne hisstetiniz? Şunu dinlemek isterim?" gibi sorular daha faydalı olur.
Soruları tek tek sorun. Kafasını karıştırmayın.
Sorularınız kısa ve yerinde olmalı.
Sorun yaratmayacak sorularla başlayın, daha hassas konular için rahat bir ilişkinin oluşmasını bekleyin.
Sessizlik durumunda telaşlanmayın, düşünmesine vakit tanıyın.
Aklınıza başka bir soru geldiği veya görüştüğünüz kişi planladığınız soru çerçevesinden uzaklaştığı için iyi bir öyküyü kesmeyin. Değerli anılar elden gidebilir. Konuya dönmek için nazik bir şekilde ve uygun zamanlamayla hareket edin.
Görüştüğünüz kişinin insanları daha iyi tasvir edebilmesi için önce fiziksel özelliklerini, sonra kişilik, karakter ve aktivitelerini sorun.
Tasdik beklediğiniz ifadeler veya sorulardansa belirsizlik içeren sorulara daha ilginç ve istekli cevaplar gelebilir. "Anladığımdan emin değilim" veya "orada olmayan birine bu karmaşık gelebilir" gibi ifadeler ön açıcı olabilir.
Görüştüğünüz kişinin tanımlanan olaylar sırasında nerede olduğunu ve olayda nasıl bir rol oynadığını anlayın. Olaya katılmış mı yoksa pasif tanık mı ortaya çıkarın.
Görüşmeyi diğer kaynaklardan edinilen bilginin doğrulanması için kullanın. Başka bir öykünün daha doğru olduğuna inansanız da itiraz etmeyin. "Bazıları diyor ki.." veya "Duydum ki.." gibi alternatif ifadelerle daha çok bilgi almaya çalışın. Hangi hikayenin daha doğru olduğuna daha sonra karar verin.
Kayıt dışı ifadelerden kaçınmaya ve görüştüklerinizin kayıt edilebilir olmasına çalışın. Hassasiyet taşınan noktalar için üzerinde anlaşılan bir süre için kayıt kesilebilir. Böylece o ifadelerin kayıt dışı kalması ve kaybolup gitmesi engellenebilir.
Konu çok sapmadıkça sözünü kesmeyin. Gerektiğinde "şimdi şuna geri dönelim" veya "biraz önce şundan bahsediyordunuz" gibi ifadeleri kullanmanız iyi olur.
Konuştuğunuz kişi çok heyecanlanmadıkça veya ilişki kurmaz bir duruma gelmediği sürece kayıt cihazını açıp kapatmaktan kaçının. Gereksiz malzeme, konuşmanın akışını bozmaktan iyidir.
Görüşmede özel, gerçeklere ait bilgilere ulaşıldığında dikkat edin. Bilgiyi yazarak not alın. İsimlerin nasıl yazıldığını sormak uygunsuz kaçmaz. Doğruluk kesintisiz görüşmeden daha iyidir.
Görüşmeciye ilgilendiğiniz kişiler veya olaylar hakkında konuşmasını teşvik etmek ve hafızasını canlandırmak için fotoğraf, gazete küpürü gibi belgeler gösterilebilir. Hatta bunların bir kopyası bantla birlikte saklanabilir.
Görüşmenin sonunda görüşmenin künyesini tekrarlayın.
Görüşmecinin bant ve onun yazıya dökülmüş biçiminin kullanımı için verdiği izni saklayın.
Görüşmeciyi tanımlayan bilgileri bir kartın üzerine yazarak görüşme dosyasında saklayın. Burada tartışılan ana konular ile bunların anları da belirtilmeli.
Bandı düşük nem seviyesinde ve çok sıcak veya çok soğuk olmayan şartlarda saklayın.
› Bantların yazıya dökülmesi ne derece önemlidir?
Yazıya dökme, bantların içeriğinin araştırmacıların işine yarar hale gelmesi için en iyi araçtır ama zahmetlidir. Bir saatlik bir görüşme yaklaşık beş saatte deşifre edilir. Genel görüş, yazıya dökme işleminin mümkünse yapılması ama zamanın çoğunu görüşmeye devam etmek için kullanmanın daha iyi olacağı yönündedir. Ama işe yeni başlayanlar için yazıya dökme iyi bir eğitimdir. Onlara kaçırdıkları şeyleri ve bunların nedenlerini daha iyi gösterir.
› Yazıya dökme işlemi eksiksiz mi olmalıdır, yoksa düzeltme yapılabilir mi?
Genel görüş, "şey", "hı hıh" gibi sahte başlangıçlar ve görüşmeyi yapanın yalnızca konuşan kişinin sözüne devam etmesi için kullandığı dilsel tepkiler gibi laf kalabalığını çıkarmanın iyi olacağı yönündedir. Pratik bir konu olan düzeltmelerin kapsamını, görüşülen kişinin konuşmasının niteliği ve kalitesi belirler.
› Görüşmenin yazıya dökülmüş biçimi anlatıcıya gösterilip banda kaydedilmiş şeyleri düzeltebilmesi için bir fırsat verilmeli mi?
Çoğu sözlü tarihçi, eğer görüşmelerin basılma veya sıkça alıntılanma olasılığı varsa, görüşülen kişiye görüşmeyi gözden geçirme hatta değiştirme olanağının sağlanması gerektiğini düşünüyor. Çünkü görüşmelerde daha önce de söylediğim gibi insanların ne dediklerinden ziyade ne söylemek istedikleri önemlidir.
› Kullanımla ilgili ahlaki ve kanuni konularda alınacak tavır ne olmalıdır?
Sözlü tarih yapanlar mahremiyetle ilgili olan, ahlaki ve kanuni sorunlar yaratabilecek bir araştırma yöntemi kullandıklarını unutmamalılar. Yalnızca konuşulan kişilerin değil, üçüncü şahısların da hakları tehlikede olabilir. Bu konuda asli sorumluluk araştırmacıya aittir.
Sözlü tarihin bize ne anlattığınından ve farklı alanlarda nasıl kullanılabileceğinden bahsetmeden önce sözlü tarihin Türkiye'deki gelişimine de kısaca değinmekte fayda var. S özlü tarih çalışmalarının bizdeki kökleri Cumhuriyet döneminin ilk ve önemli kültür kurumlarından olan Halkevleri bünyesindeki folklor ürünlerinin derlenmesi çalışmalarına dayanır. Aslında Türkiye'de sözlü tarihe ait kaynak olabilecek ilk çalışmalar Osmanlı göçmen bürolarının ve uluslar arası araştırma komisyonlarının mağdur insanlarla yaptıkları bire bir görüşmelerin raporlarıdır. Ancak gerek Osmanlı Devletinin dağılmasını bizzat yaşayan son dönem tarihçiler gerek Cumhuriyet dönemi tarihçileri yazdıkları eserlerde ne yazık ki yaşayan tanıklara ve tanıklıklara başvurma gereğini duymamışlardır; ancak kendi tanıklıklarını zaman zaman çalışmalarına yansıtmışlardır. Benzer biçimde Halkevlerinin derleme çalışmaları daha sonraki dönemlerde sürdürülememiş ve tarihçilerin ilgileri daha çok eski ve yeni çağlarla sınırlı kalmıştır. Örneğin 1924'te yaşanan mübadeleye dair herhangi bir sözlü tarih çalışması günümüze kadar yapılmadı. Son döönemde mübadele ile ilgili çalışmalarıyla dikkat çeken Lozan Mübadilleri Vakfı bu konu üzerine bir sözlü tarih çalışması başlattı ve bunu hzılı bir şekilde sürdürmeye çalışıyor çünkü bu olayı yaşayanların pek çoğu artık öldü veya ölmek üzere. Oysa Yunanistan'da, mübadelenin Türkiye'ye göre daha büyük bir sosyal ve kültürel değişime neden olmasının da etkisiyle, Küçük Asya Araştırmalar Merkezi adlı kuruluş 145 bin Rum mübadille sözlü tarih çalışması yapmış ve bu görüşmeleri deşifre ederek arşivlemiştir.
1942'de Behice Boran'ın Manisa'nın ova ve dağ köylerindeki karşılıklı toplum değişmelerini gözlemlediği Sosyoloji Araştırmaları'ndan başlayarak günümüze kadar ülkemizde sosyolojik ve antropolojik saha araştırmalarında sözlü kaynak kullanımı bir çok çalışmada yer almıştır.Ancak sözlü kaynakların tarih içinde kullanımı için gösterebileceğimiz örnek çalışmalar yok gibidir.Sözlü tarih formatına uymasa da bazı yakın döneme odaklanmış ve yazanların bizzat olayların içinde olduğu tarih çalışmaları vardır.
"Vitrinde Yaşamak" kitabında Nurdan Gürbilek, 1980'lerin bastırılmış konuların ve deneyimlerin patlamasına şahit olduğunu söyler. Bu yıllarda çok okunan Nokta ve Aktüel dergileri de sayfalarında bu tarz popüler ve/veya marjinal haberlere ve söyleşilere yer vermeye başlar. Daha sonra 1989'da İstanbul Üniversitesi Kadın Araştırmaları Merkezi, 1990'da Kadın Eserleri Kütüphanesi ve 1991'de Tarih Vakfının kurulması ve bu kuruluşların çalışmalarıyla sözlü tarihin bir araştırma yöntemi olarak Türkiye'de ancak 1990'ların başında kurumsallaştığını ve arşivlerin oluşturulmaya başlandığını söyleyebiliriz.
Atamız'ın yıllarından başlar.2009'a kadar biten Tarihe Kurum Tarihi denir.
Sözlü Tarih Resimleri
Sözlü Tarih Sunumları
SÖZLÜ TARİH VE YEREL TARİH NEDİR?
İndir : 99_sozlu_tarih_yerel_tarih.pptx
SÖZLÜ TARİH VE YEREL TARİH NEDİR? “Sözlü tarih insanlar etrafında kurulmuş bir tarih türüdür. Tarihin içine hayatı sokar, kapsamını genişletir. Kahramanlarını sadece liderler arasından değil çoğunluğu oluşturan ve o ana kadar bilinmeyen insanlar arasından da seçer. Tarihi topluluğun içine ve dışına taşır. Daha az ayrıcalıklı ve özellikle yaşlı olanların saygınlık ve özgüven hissi kazanmalarına yardımcı olur. style.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_y
Toplumsal sınıflar ve nesiller arasında bağlantıyı, dolayısıyla anlayışı sağlar. Kısacası daha dolu insanlar yaratır. Aynı şekilde, sözlü tarih, insanı tarihin kabul edilmiş mitlerini ve tarih geleneğinin içinde yer alan baskın yargıları tartmak zorunda bırakır.” Paul THOMPSON
Sözlü Tarih İle İlgili TanımlarAnlatıcının birinci el bilgilerden söylediği kanıtların kaydedilmesidir.(Baum)Temelde sözlü kaynaklardan oluşan yazılı tarihlerdir.(Welton ve Mallan)
Belirli bir konu etrafında, o konuyla ilgili kişilerle yapılan ve kaydedilen uzun söyleşiler sonucu ortaya çıkan bilgilerin belirli bir sistem içerisinde incelenmesidir. (Öztürkmen)Bir yandan araştırma yapan tarihçinin kullanabileceği bir yöntem, diğer yandan bu tür araştırmaların yarattığı bir tarih yazım biçimidir.(Somersan)
Sözlü Tarihin KaynaklarıSözlü tarih, insanların geçmiş hayatlarıyla ilgilendiği için, her toplumsal yapıdan insan ve insanların geçmişi sözlü tarihe konu olabilir. (köylüler, şehirliler, kadınlar, erkekler,çiftçiler, balıkçılar, işçiler, askerler vb.)
Öğretim Yaklaşımı Olarak Sözlü Tarih ve Faydaları Öğrencilerin; Araştırma ve Soru sorma becerileri geliştirilebilir. Kronoloji anlayışının gelişmesine katkı sağlanabilir. Sosyal, kişilik ve Ortak çalışabilme becerileri gelişir. Mukayese edebilme becerilerini geliştirir. Gözlem, eleştirel düşünebilme, organizasyon becerileri gelişebilir.
Öğretim Yaklaşımı Olarak Sözlü Tarih ve FaydalarıKonsantrasyonunu artırır.Değişim ve süreklilik gibi kavramları öğrenmesine yardımcı olur.Mülakat sorusu hazırlama, verileri elde etme, analiz ve yorum yapma becerileri gelişir. Yaparak ve yaşayarak öğrenme imkanı bulurlar.Yeni bakış açıları kazanabilirler.
Öğretim Yaklaşımı Olarak Sözlü Tarih ve FaydalarıSözlü tarih Çalışmaları;Okul ile yaşam arasında köprü vazifesi görür.Dökümanlara dayalı, araştırmalar sonucu elde edilemeyen bilgiler elde edilebilir.
Sözlü Tarih Etkinliği Planlanırken Dikkat edilecek HususlarKazanımlara uygun olmalıdır.Öğrencilere kazandırılacak beceriler belirlenmelidir.Çalışmada yararlanılacak kişiler belirlenir. Öğrencilere; Mülakat sorularının nasıl hazırlanacağı, nasıl sorulacağıMülakat sırasında nelere dikkat edileceği,Elde edilen verilerin nasıl yorumlanacağı,Etkinlik sonucunda, nasıl rapor hazırlanacağı önceden öğretilir.
Sözlü Tarih Etkinliği Planlanırken Dikkat Edilecek HususlarÇalışmayı yürütecek öğrenci grupları belirlenir.Sınıf dışında yapılacak çalışmalarda , ailelerin ve Milli Eğitim Müdürlüklerinden gerekli izinler alınır.Çalışma sonucunda davranış değişikliklerini görmek amacıyla, ne tür ölçme ve değerlendirme uygulanacağına karar verilir.Elde edilen sonuç ve deneyimlerin sınıfta nasıl paylaşılacağı planlanır.
Etkinlikte Aşağıdaki İşlem Basamakları Takip EdilebilirAraştırılan konuyla ilgili bilgi verecek kişilerin tespitiKişiyle temasa geçilmeden önce, ne tür bilgilere ulaşılmak istendiğine karar verilmelidir.Kişinin konuşkan ve öğrencilerle kaynaşabilecek bir kişi olmasına dikkat edilmelidir.
Etkinlikte Aşağıdaki İşlem Basamakları Takip EdilebilirGörüşmenin gerçekleştirilmesi sırasında;Kişinin bütün hayat hikayesini dinlemeye gerek yoktur.Görüşme, araştırılan konu üzerinde odaklanmalıdır.Konuşmacının ne yaşadığı, düşündüğü ve hissettiği ortaya konmalıdır.Kişiyi konuşturmak için, değişik yaklaşımlar kullanılabilir.(fotoğraf ve nesneler)
Etkinlikte Aşağıdaki İşlem Basamakları Takip EdilebilirKonuşmacıya sorulacak sorular,yazılı bir metin halinde hazırlanır.Soruların, derinlemesine bilgi elde edebilecek nitelikte olmasına dikkat edilmelidir.
Etkinlikte Aşağıdaki İşlem Basamakları Takip Edilebilir Görüşmede elde edilen verilerin değerlendirilmesi; Teybe kaydedilen bilgiler çözümlenerek, araştırma konusu ışığında kategorilere ayrılır. Anlatılan önemli olaylar ve temalar resmedilebilir.KAYNAK: MUSTAFA GENÇTÜRKERZURUM SUNUMU
TARİH VAKFI VE ÇALIŞMALARITarih Vakfı son onbir yıldır Sözlü Tarih ve Yerel Tarih alanında yürüttüğü nitelikli projeler, eğitim atölyeleri, sergiler, yayınlar ve konferanslar vb. çalışmalarla bu alana ilişkin önemli bir bilgi ve deneyim birikimi oluşturmuştur. Bunun yanı sıra yürüttüğü bu çalışmalarla Türkiye için yeni bir alan olan Sözlü Tarih ve Yerel Tarih alanına önemli katkılarda bulunmuştur.
Tarih Vakfı tarafından “Tarihe Bin Canlı Tanık” ve “Akdeniz Sesleri / İstanbul Semt Tarihleri” adlarında iki sözlü tarih projesi yürütülmüştür.http://www.tarihvakfi.org.tr/ayrinti.asp?StrId=2
Tarihe Bin Canlı Tanık, Tarih Vakfı tarafından gerçekleştirilen sözlü tarih projesidir. Tarihe Bin Canlı Tanık kapsamında, 70 yaş üzeri 1000 kişi ile sözlü tarih çalışması yapılmıştır.
Tarihe 1000 Canlı Tanık projesi ile, toplumun farklı kesimlerinden, kültürel gruplarından ve sektörlerinden belli sayıda kişinin anı ve tanıklıklarının yer alacağı ulusal bir sözlü tarih arşivinin oluşumu amaçlanmıştır.Proje kapsamında görüşme yapılan ana toplumsal gruplar şöyledir;
Meslekler: Profesyonel meslekler (doktorlar, avukatlar, vb.), tarımda çalışanlar, işçiler, evde çalışanlar, vb.Sektörler: Ulaşım, gıda, otomotiv, enerji, dayanıklı tüketim (beyaz eşya), tekstil, hizmet, iletişim, bilişim, inşaat, reklam, turizm, vb.Cemaatler ve Göçmen Gruplar : Cemaatler (Rum, Musevi, Ermeni, Süryani), Göçmen Gruplar (Balkan, Kafkas, Kırım, vb.)
Farklı Sosyal Hareketlerin Öncüleri : Kadın hareketi, çevre hareketi, işçi hareketi, sivil toplum hareketi, vb.Kaybolmakta Olan Yaratıcılık/Uzmanlık Alanlarının Son Temsilcileri : Yerel zanaat ustalarıSanat, Kültür, Bilim Alanlarının Öncüleri : Güzel sanatlar, mimari, çeşitli bilim dalları, vbhttp://tr.wikipedia.org/wiki/Tarihe_Bin_Canl%C4%B1_Tan%C4%B1k
YEREL TARİH KONUSUNDA GÖRÜŞLERTarih Vakfı Projeler Koordinatörü Dr. Gürel Tüzün “Son yıllarda çalışmalar şehir tarihi ve yerel tarih alanında yoğunlaştı. Artan ilginin sebebi tarih yazımının geleneksel formlarında egemen olan yaklaşımdan duyulan hoşnutsuzluk. Buna bağlı olarak tarihin ulusal anlatımındaki tek biçimliliğinden sıyrılarak bölgesel ya da yerel çeşitliliğe yöneliş söz konusudur.”
Prof. Dr. Yusuf HALAÇOĞLU “Yerel tarih bizzat yaşanan tarihtir. Tarihçiler dışında edebiyatçılar, sosyolog ve antropologlar da bölgeleri araştırma yarışındalar. Her bir parçayı genel tarih içinde bir yere oturttuğunuzda o ülkenin hayat bilgisi, kültürel yapısı veya eğitim durumu netlik kazanır.”
Ülkemizde Yerel tarih araştırmalarına ilk dikkat çekenlerden biri olan değerli tarihçi Necdet SAKAOĞLU’nun ise tespiti şu şekildedir; "Şayet bizde yerel tarihlere popüler ve sözlü tarih ağırlıklı olarak yeni bir bakış getirilirse, zannediyorum ki, Anadolu’nun bugüne kadar yazılmayan tarihi pek çok yeni uçlar verecektir..
Yerel Tarih açısından yaşadığım şehir Kdz. Ereğli gayet zengin değerlere sahiptir. Benim aklıma ilk çırpıda gelen konular ve kişiler şunlar; Kdz. Ereğli Eğitiminde simge isim Nimet Hoca, Orhan Gazi döneminde Ereğli’ye kolonizatör derviş olarak gelen Seyyid Nasrullah Efendi, Kore Tugayı Komutanı Tahsin Yazıcı, Ülkemizin önemli ressamlarından Osman Zeki ORAL,
Romancılarımız arasında pek tanıdık bir isim olmayan Kdz. Ereğli doğumlu Fikret ARIT, Özellikle Kömür Madenleri ve madencilerin yaşam koşullarını hikâye ve romanlarında işleyen Ahmet Naim ÇILADIR. Bu örnekler tabi ki çoğaltılabilir. MAKALE: YEREL TARİHİMİZE SAHİP ÇIKALIM GÜRDAL ÖZÇAKIR http://haberzonguldak2.com/yazarlar/gurdalOzcakir/gurdalOzcakir02.htm
Kdz. Ereğli'de Eğitimcilerin Piri Ahmet Nimet Hoca (1854 - 1921) Rüştiye Başmuallimi
Kore Tugayı Komutanı Tahsin YAZICI
Ülkemizin önemli ressamlarından Osman Zeki ORAL
Ahmet Naim ÇILADIRZonguldak maden işçilerinin yaşamlarını öyküleştiren ilk yazardır.
SABIRLA DİNLEDİĞİNİZ İÇİN TEŞEKKÜR EDERİM…GÜRDAL ÖZÇAKIRstyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_y
SÖZLÜ TARİH NASIL YAPILIR?
İndir : 4_sozlu-tarih-nasil-yapilir.pptx
SÖZLÜ TARİH NASIL YAPILIR?DOÇ. DR. SERDAR ÖZTÜRK
Aşamalar1) Tasarım ve Öninceleme2) Öngörüşme3) Ana Görüşme4) Deşifre5) Ham materyalden sözlü tarihin inşası
1) Tasarım ve ÖnincelemeYazılı tarihin olduğu gibi sözlü tarihin de bir yöntemi vardır. Sözlü tarih, belli aşamalar izlenerek gerçekleştirilir. Bu aşamalardan ilkini Tasarım ve Ön İnceleme safhası oluşturur. Bu aşamada ilk kaynaklara ulaşılır, temalar oluşturulur ve kimlerle görüşüleceğine karar verilir. Bu safhada deneme görüşmeleri de yapılabilir. Bu görüşmelerden ve –varsa- yazılı kaynaklardan bulunacak malzemelerden elde edilen verilerden yararlanarak çeşitli temalar ya da sorular hazırlanabilir. Temalar veya sorular hazırlanırken konuyla ilgili başka yazılı veya görsel-işitsel belgelerden yararlanılabilir. Örneğin dönemin gazeteleri, kitapları, makaleleri, mektupları, heykelleri ve binaları gibi bu anlamda önemli materyallar arasında yer alır.Sözlü tarihin bu aşamasında görüşme yapılacak kişiye önceden telefonla, mektupla veya bizzat görüşmeci ziyaret edilerek ulaşılır. Bu noktada bu araştırmanın niçin yapıldığı, araştırmanın önemi gibi hususlar kişiye aktarılarak ikna edilmeye çalışılır. İlk görüşmede notlar almak ya da gerekirse kasete görüşmeyi almak yararlı olabilir.
2) ÖngörüşmeGörüşme yapılacak kişi hakkında bilgi toplamak gerekir. Varsa yazılı belgelerden görüşmeci hakkında bilgi toplamak için yararlanılır. Yazılı belgeler yoksa, onu tanıyan başkalarından yararlanılabilir veya yapılacak öngörüşmeyle kişi hakkında bilgi edinilir. Bu bilgiler, hazırlamayacağımız sorulara veya temalara yön verir.Soruların ya da temaların sınırlarının katı çizilmemesi gerekir. Çünkü görüşmenin seyrine göre yeni sorular/temalar da çıkabilir, ya da bazı soruların sorulmasına bile gerek kalmadan anlatıcı, anlatısında bazı soruları yanıtlayabilir. Bu olasılık her zaman göz önüne alınmalıdır. Ayrıca sorulara/temalara baştan hazırlanmak gerekir. Çünkü –biraz sonra işleyeceğimiz- Ana Görüşme sırasında yazıyla okumak yerine, soruları karşısındakinin gözüne bakarak sormak daha yararlıdır.Bu aşamada yapılması gereken bir başka şey, teyp, mikrofon, kamera gibi teknik donanımı baştan eksiksiz temin etmektir. Şarj, pil gibi problemleri baştan çözmek gerekir. Gerekirse Ana Görüşmeye başlamadan önce başka birisiyle pratik de yapılabilir.
3) Ana GörüşmeBu aşamada bazı küçük noktalar önemli sonuçlar doğurur. Öncelikle görüşmeci ve anlatıcı rahat edecek tarzda oturmaktadırlar. Kamera, görüşmecinin fazla dikkatini çekmeyecek yere konmalı ya da başka birisi fazla görünür olmayan konumda yerleşmelidir. Bu tür ayrımlar görüşmenin verimliliğini azaltabilir. Dikkati dağıtabilecek ortamlardan örneğin, gürültüden uzak durmak gerekir. Bunun için radyo ve televizyonu kapatmak ya da sesini azaltmak, akustik başka problemleri çözmek gerekir.Ana görüşmeye, görüşmeciyi rahat ettirecek sorularla başlamak yerindedir. Bu soruların görüşmeyle doğrudan ilgisinin olması gerekmez. Bu yanıtlar kamera alınıp anlatıcıya birkaç dakika dinletilerek anlatıcı rahatlatılmalıdır.
3) Ana GörüşmeSoruların sınırları belli olmalıdır. “Çocukluğunuzda sinemalar nasıldı?” diye sormak yerine örneğin “Sinema salonları hangi semtlerdeydi? İsmini hatırladığınız sinema salonlarını söyleyebilir misiniz? Sinema salonuna girdikten filmin bitişine kadar neler yaşardınız, anımsadıklarınızı bizimle paylaşabilir misiniz?” gibi sorular yanıtların da sınırlarını çizer.
3) Ana GörüşmeSorular kolay anlaşılır olmalıdır. Kısa, sohbet dilinde, samimi sorular sorulmalıdır. Sorular kısa olmasına karşın, yanıt “evet” ya da “hayır” tarzında kısa bitmeyecek tarzda inşa edilmelidir. Yani yanıt uzun, sorular kısa olmalıdır. Örneğin “o dönemde radyo yayınları mı dinliyordunuz?” sorusu “evet öyleydi” şeklinde yanıtlanabilir. Bunun yerine “o dönemde radyodan hangi tür programlar dinliyordunuz?” sorusunu yöneltmek yanıtın daha uzun olmasını sağlayacaktır. Üstelik bu örnekte olduğu gibi sorularda yönlendiricilikten kaçınmak gerekir. Sorularda seçenek konularak yönlendiricilikten kaçınılabilir. Daha önce Orwell’ın romanında yönlendirici olmayan sorulardan örnekler vermiştik. Bir başka örnek vermek gerekirse, “gençliğinizde izlediğiniz filmlerden hoşlanıyordunuz değil mi?” sorusu yönlendiricidir. Bunun yerine “gençliğinizde izlediğiniz filmlerden hoşlanıp hoşlanmadığınızı merak ediyorum” demek anlatıcıyı, ucu açık iki yönlü yanıta götürebilir.
3) Ana GörüşmeSözlü tarih görüşmesi ile röportaj ya da mülakat arasında farklar vardır. Sözlü tarih araştırmacısı, derlediği bilgilerle kapsamlı bir konuyu incelemektedir. Mülakatta ise böylesi uzun soluklu bir araştırma söz konusu değildir. Diğer fark görüşmelerin süresi ve soru-cevap tekniğidir. Sözlü tarih görüşmeleri birer ikişer saatlik dilimlerden oluşan bir dizi konuşmayı içerir. Kaynak kişi yaşlı olduğu için iki saati geçen söyleşinin ertelenmesi gerekir. Başka bir diziyle söyleşi devam ettirilmeli, kaynak yorulmamalıdır. Ayrıca anlatıcı, ikinci görüşmeye bazı anılarını, mekanları, olayları, kişileri hatırlayarak daha diri gelebilir.
3) Ana GörüşmeSözlü tarihte görüşmenin temel kuralı görüşmecinin kısa, öz ve anlaşılır soru sorması ve anlatıcıyı sabırla dinlemesidir. “Az sor, çok dinle” genel bir ilkedir. Dinlemek ve bir süre susmaya özen göstermek gerekir. Anlatım bu nedenle kesilmemeye çalışılmalıdır. Yaşlı insanların bellekleri çağrışımlı işler. Bir anı diğer anılarını anımsatır. Ancak anımsatmayı kolaylaştırıcı girişimlerde de bulunabilir. Örneğin televizyonun hangi dönemde köyüne geldiğini anımsamaz ise bilgiçlik taslamayacak bir tarzda “Belki yetmişler olabilir. Çünkü bildiğim kadarıyla 1968’de televizyon yayınları başlamıştı” gibi bir ifade, anlatıcıyı yönlendirme yerine hatırlamasına yönelik bir teşviktir. Şunu unutmamak gerekir: Yaşlı insanlar yürüyen bir kitap gibidir, onların sayfalarını bir seferde çevirmek mümkün değildir.
3) Ana GörüşmeGörüşmede bizim sesimizden daha çok onun sesi duyulmalıdır. Söyleşide bilgiçlik taslamak, kuramsal tezler ortaya atmak yanlıştır. Yukarıdaki örnekte, anlatıcının hatırlamasını kolaylaştırmak için kullanılan, televizyonun girişiyle ilgili ifade buna örnektir. “Belki yetmişler olabilir” sohbet diline uygun bir ifadedir, olasılıklı bir dil kullanılmıştır ve karşısındaki kişiyi konuşmaya davet eder, açık uçludur. İfadenin devamında kullanılan “bilebildiğim kadarıyla” sözü de karşımızdakiyle hiyerarşik olmayan iletişim içerisinde bulunduğumuzu gösterir. Bu ifade görüşmecinin bilgiçlik gösterimine girmemesini önler.
3) Ana GörüşmeSözlü tarih görüşmesinde anlatıcının, -varsa- fotoğraf, kaset, mektup, gazete gibi görsel-işitsel ve yazılı materyallerle anlatısını desteklemesi teşvik edilebilir. Hatta görüşmeci örneğin II. Dünya Savaşı ile ilgili kendisi yazılı-görsel-işitsel materyaller bularak anlatıcının benzer bir uygulama içerisine girmesinde etkin olabilir.
3) Ana görüşmeGörüşmenin özel konularla başlamaması yerindedir. Hassas meselelere girmek için anlatıcıyla-görüşmeci arasında sağlam bir ilişkinin kurulması gerekir. Sağlam bir ilişki ise sohbet canlandıkça kurulabilir.
3) Ana GörüşmeAnlatıcının öyküsü istemediğimiz hatlarda gidebilir. Yani anlatıcı bizim öğrenmek istediğimiz konulardan çok uzaklaşmış olabilir. Bu durumda anlatıcıyı hemen kesmemek gerekir. Konuşmayı tekrar istediğimiz yöne getirmek için nazik biçimde ve doğru zamanlamayla örneğin “gençliğinizde izlediğiniz filmlerden bahsediyorduk bununla ilgili anılarınızı dinlemek isterdim” gibi bir ifade kullanılabilir.
3) Ana GörüşmeGörüşme sırasında dikkat edilecek diğer noktalar şunlardır:Görüşmedeki sorular için yararlı ifadeler şunlar olabilir: “Buna ne yol açtı?” “Bundan söz eder misiniz?” “Bu olduğunda ne hissettiniz?”, “Şunu dinlemek isterdim”. Düzgün bir biçimde ifade edilemeyen sorular için telaşa kapılmamak gerekir. Sözlü kültür, yazılı kültür gibi herşeyin dilbilgisi kurallarına uyulmasını gerektirmez. Hatta görüşmecinin küçük hataları karşısındaki kişiyi de rahatlatır.Görüşme sırasında akla bir soru geldiği zaman anlatıcının konuşmasını kesmemek gerekir. Uygun bir yerde soru sorulabilir. Bu sorular not alınabilir.Anlatıcının olaylar sırasında tam konumunu bulmak gerekir. Olaya katılmış mı, olayı izlemiş mi ya da kendisine olay başkası tarafından mı anlatılmış?
3) Ana GörüşmeGörüşmeden önce konuyla ilgili yaptığınız araştırmalarla, anlatıcının anlatısı uyuşmaz ise öyküyü bölmeyin. En kötüsü “siz bunu yanlış hatırlıyorsunuz. Televizyon Türkiye’ye 1968’de girdi” gibi ifadeleri asla kullanmamak gerekir. Bunun yerine “bazıları diyor ki”, “Duyduğumuza göre” gibi alternatif ifadelerle mümkün olduğu kadar çok bilgi edinilebilir. Hangi öykünün doğru olduğu daha sonra değerlendirilebilir.Her ayrıntının kaydedilmesine çalışılmalıdır. Şayet bir konu hassassa kayıt üzerine amgargo konabilir, kayıt mühürlenebilir ve belli bir tarihten sonra açılabilir.Konu dışı sapmaları önlemek için gerektiğinde “şimdi şuna geri dönelim” “biraz önce şunu söylüyordunuz” gibi ifadeler kullanılabilir.
3) Ana GörüşmeBazı sözcükleri anlamadığımızda, ya da özel isimli bazı ifadeleri not alabilir ve görüşme sırasında veya sonrasında bunları anlatıcıya kontrol ettirebiliriz (Kyvig ve Marty, 2000: 72-73).Görüşmenin sonunda aşağıdaki bilgi kartını dolduracak soruları yöneltiniz Bu karıt kaset üzerine yapıştırınız.
Bilgi KartıGÖRÜŞME BİLGİ KARTIGörüşülen kişinin adı-soyadı:	……………………………………………..Cinsiyeti	: …………………………………………………………..Doğum tarihi ve yeri	: …………………………………………………………..Medeni durumu	: …………………………………………………………..Mesleği	: …………………………………………………………..Adresi	: …………………………………………………………..Görüşmeyin yapan	: …………………………………………………………..Görüşme tarihi	: …………………………………………………………..Fiziki koşullar (ses kaseti, video kaset gibi)	: …………………………………………..Kullanım durumu(araştırmaya açık, kapalı)	: …………………………..
4) DeşifreDördüncü aşamayı Deşifre oluşturur. Görüşme, hangi amaçla yapılmışsa, görüşme sonrasında bu amaca uygun yol takip edilir. Eğer görüşme, bazı anıları sonraki kuşağa bırakmak için kayıt altına almaksa ya kişi bunu kaset halinde özel arşivinde korur ya da araştırmacılara tamamen açık bir kuruma bırakır. Görüşmeci özel arşivindeki kaseti diğer araştırmacılara açık da bırakabilir ya da belli tarihten sonra (örneğin anlatıcının ölümünden sonra) izin verebilir. Ancak sözlü tarihin gerçekten sözlü tarih olabilmesi için ham materyali işlemek gerekir. İşlemek, malzemeyi bir kitaba, makaleye, belgesele dönüştürmek demektir. Ham materyal aynı zamanda arşivlenecek bir nesne haline getirilir. Bunun anlamı, görüşmenin deşifre edilmesidir.
4) DeşifreDeşifre işlemi, en zor aşamalardan birisidir. Günümüzde bilgisayar teknolojisiyle bu işlem biraz daha kolaylaşmıştır. Görüşme deşifre edilirken duraksamalar, aksan, şive gibi unsurlar da dikkate alınmalı, malzeme olduğu haliyle yazıya geçirilmelidir. Deşifre sırasında “dizin” çıkarılması son derece yararlıdır. Dizin, şu kadar dakikada şu konular konuşuldu sorularının yanıtlarının kaset üzerine yapıştırılacak bir kağıtta belirtilmesinden oluşur.
4) DeşifreÖrneğin,Süre	KonularKöken, aile, göç, anneanne, doğum…anne, baba, kardeşlerkardeşin ölümü, ilkokulokul hayatı, kitap sevgisi …………………………………………………gibi bir dizin, araştırmacılara büyük kolaylık sağlar, ayrıca kasetin ilgisiz bölümlerinin zarar görmemesi sağlanır. Bu dizinin bir bölümüne kayıt düşülebilir ve örneğin “18-25 dakikalar arası bölüm araştırmacının talebiyle araştırmacılara, araştırmacının ölümüne kadar kapalıdır” ifade konabilir.
5) Ham materyalin işlenmesiSözlü tarihin beşinci aşamasını ham materyalden sözlü tarih eserinin çıkartılması oluşturur. Sözlü tarih materyalinden bir belgesel, bir makale, bir bilimsel kitap hatta bir roman üretilebilir. Şayet belgesel yapılıyorsa, ses ve görüntü kalitesinin yüksek olması gerekir.Türkiye’de iletişim tarihine de hizmet eden belgesellerden birisi G.Ü. İletişim Fakültesi tarafından 2007’de üretilmiştir. Belgesel, Ankara Ulus’ta Rüzgarlı Sokak’ın tarihini anlatmaktadır. 1980’lere kadar Türk basınının kalbinin attığı Rüzgarlı Sokak’ın tarihi sözlü tarih görüşmeleriyle ortaya çıkarılmıştır. Belgeselde, dönemin gazetecileri, matbaacılar, mürettipler, Rüzgarlı Sokak’ta dönemi yaşayanlar gibi çok farklı kesimlerden insanlarla görüşülmüştür.
5) Ham materyalin işlenmesiBu belgesel, sözlü tarihin iletişim tarihinde belli bazı noktaların aydınlatılmasında ne derece etkin işlev görebileceğinin önemli bir örneğidir. Yazılı belgelerde ancak dönemin gazetelerine ve anılara sınırlı bilgiyle yansıyan Rüzgarlı Sokak’ın tarihinin sözlü tarih dışında ortaya çıkarılması mümkün değildir. Belgesel, “daha fazla tarih” yaklaşımıyla ilintili olsa da merkezde sözlü tarih olması dolayısıyla “alternatif tarih” yaklaşımına daha uygundur. Sözlü tarihin dışında yazılı ve görsel başka materyallerden de yararlanan belgeseli alternatif tarih yaklaşımıyla ortaya çıkarılmış bir eserdir diye düşünmek mümkündür.
5) Ham materyalin işlenmesiSözlü tarih materyalleriyle kitap, makale gibi eserler de üretilmektedir. Sözlü tarih görüşmelerini metne dönüştüren kişi, elindeki malzemeyi başka malzemelerle desteklemeli, karşılaştırmalı okuma yapmalıdır. Ham malzemeden sözlü tarih eseri üreten kişi bir tür yorumcudur, elindeki malzemeyi sanatkarca işlemekte, mantık hatalarını düzeltmekte, deyim yerindeyse kayda alınan seslerden görüntülerden geçmişi yeniden kurgulamaktadır.Sözlü tarih görüşmeleri radyo, tiyatro, film ve senaryo çalışmaların da kullanılabilir. Sözlü tarih, görüntü yerine ses kasetleri kullanılarak yapılmışsa radyo programlarında kendine yer bulabilir.
Sözlü Tarihin Gelişimi ve Kullanımı
Sözlü Tarih Soru & Cevap
Sözlü Tarih Ek Bilgileri
01 | Sözlü Tarih Yöntemi Aşamaları
02 | Sözlü Tarih
03 | Sözlü Tarih İş Akış Şeması (Metodu)