Ana sayfa » Doğal Yoğunluk Filtresi – ND (Neutral Density) Filtre Nedir? Ne İşe Yarar?
15/04/2016 19/07/2012 15/04/2016 Alper Orusİnceleme
Türkçesi doğal yoğunluk filtresi olarak çevirilen Neutral Density yani ND Filtrelerin ne olduğuna ve bir fotoğraf ekipmanı olarak ND filtrelerin hangi alanlarda kullanıldığına değinmeye çalışacağız. Ayrıca bu yazımızda sizlere ND filtrelerin çeşitlerini ve ışığı azaltma derecelerine göre nasıl numaralandırıldıklarını da detaylandırmaya çalışacağız.
Dereceli (Grad) ND Filtre Nedir?
ND Filtrenin görevi neyse dereceli ND filtenin de görevi ve çalışma mantığı aynıdır. Grad ND filtrenin normal ND Filtre’den farkı gelen ışığın tüm cama yayılarak bir anda geçmesine göre Grad ND filtre cama gelen ışığı belirli bir bölümden başlayarak kademeli olarak azaltır.
Akçakoca Sarıyayla Şelalesi – Nikon D90, f/13, 4sn, 40mm, ISO 200 B+W ND110
Şimdi kısaca ND filtre çeşitlerine bakalım.
Doğal Yoğunluk Filtresi – ND (Neutral Density) Filtre Çeşitleri
ND filtrelerin koyuluk dereceleri diğer taraftan ışığı azaltma potansiyellerine göre daha çok telaffuz edilmektedir. Genelde ND filtre araması yaptığınızda karşınıza 2x, 3x, 4x gibi rakamlar çıkacaktır. Az önce bahsettiğimiz gibi bu rakamlar o ND filtrenin kaç f stop oranında ışığı azaltacağını ifade etmektedir.
Aslında yukarıda 2x,3x diye gidenler Hoya’nın sunduğu daha basit bir algoritma ile çalışıyor. Bazı ND filtrelerin üzerinde 0.3, 0.6 gibi ibareler görebilirsiniz. Bu da kısaca 0.3 için 1 stop ışık azalması, 0.6 için 2 f stop, 0.9 olan ise 3 f stop farklılığı ifade eder. Bunu da size kısaca aşağıdaki tabloda sunmuş olalım.
İnkumu – Nikon D90, f/5.6, 1/80, 18mm, ISO 200 ND Filtre yok
İnkumu – Nikon D90, f/22, 62sn, 18mm, ISO 200 B+W ND110 10 stop
f/stop değerine göre ışık azaltma
‘1.0 3 1/3
‘2.0 6 2/3
‘4.0 13 1/3
Tüm ND Filtreler gri ve siyaha doğru bir renktedirler. Bir neutral density filtrenin kendi rengi koyulaştıkça ve siyaha doğru yaklaştıkça o kadar f stop geri gidecek şekilde ışığı azaltma etkisine sahiptir.
Eğer pozlamayı fotoğraf makinesi aracılığıyla düşürebileceğinizi ve ND filtrelerin gereksiz olduğunu düşünüyorsanız yanıldığınızı söylememiz gerekiyor. Şimdi ise ND filtrenin ne işe yaradığı ve hangi alanlarda ND filtre kullanarak yapabileceklerinizi kısaca toparlamaya çalışalım.
ND Filtreyi İstediğim Gibi Kullanabilir miyim?
Doğal yoğunluk filtresi olarak anlatmaya çalıştığımız neutral density (ND) filtreleri aynı anda cpl polarizer filtreler ile beraber kullanabilirsiniz. ND filtreler ile Polarizer filtreler kesinlikle farklı göreve sahiptirler. Polarize filtreler yansıma önleyici etkiye sahip bir şekilde renkleri güçlendiren bir yapıya sahiptirler. ND filtrelerin görevi ise yukarıda bahsettiğimiz üzere direkt olarak renk kaybı olmadan ışığı doğal olarak azaltmaktır.
İnkumu – Nikon D90, f/13, 59sn, 18mm, ISO 160 B+W ND110 10 stop
Arzu ederseniz kullandığınız polarizer filtre ile beraber nd filtre kullanabilirsiniz. Ya da üst üste birkaç nd filtreyi beraber de kullanabilirsiniz. Böylelikle kullandığınız nd filtrelerin f stop azaltma etkisine göre pozlama faktörü değişkenlik gösterecektir.
ND Filtreler Ne İşe Yarar?
Akçakoca Sarıyayla Şelalesi Nikon D90 f/22, 69sn, 18mm, ISO 200 B+W ND110 Filter
Nikon 50mm 1.8 (ND filters ND8 and ND2) 1/160 @F/1.8 ISO 100
Nikon D70s 2/3sn 50mm f/22 Hoya ND8 filter
Türk Nikon Bonus : ND Filtre Kullanım Tavsiyeleri
1. Neutral density filtre bir bakıma siyah bir camı lensin önüne takmaktır. Ya da fotoğrafçı Peter Hill’in deyimiyle “Bir insan için güneş gözlüğü neyse, bir lens için de ND filtre odur.” Bu yüzden çekim yapmadan önce kompozisyonununuzu ayarlamanız ve kadraja girecek öğeleri hesaba katmanız gerekmektedir. Zira ND filtreyi taktığınız andan itibaren eğer güneşe doğru bir çekim yapmıyorsanız, vizörden baktığınızda muhtemelen karanlıktan başka birşey göremeyeceksiniz.
2. ND filtre ile çekim yaparken aslında uzun pozlama yapacağınızı düşünerek, uzun pozlama çekimlerde yaptığımız tavsiyelerden bir tanesi olan tripod kullanımı karşımıza çıkıyor. Aynı zamanda deklanşöre elle basmanız durumunda titreme oluşacağından süreli çekim ya da uzaktan kumanda kullanmanız tavsiye edilir.
3. ND filtre kullanarak çekim yapıyorsanız fotoğraflarınızı RAW (ham) formatta çekin.
4. Rüzgarın olmadığı ve tripodun titremeyeceği ortamlarda ND filtre kullanmaya özen gösterin.
5. Birinci maddede anlattığımız karanlık ortam için Manuel modda ND filtre takmadan diyafram üzerinden enstantane hızını kullandığınız ND filtre yoğunluğuna göre f stop düşürerek hesaplayabilirsiniz. Bu hesaplama yerine Android için Light Meter ya da iPhone için Light Meter uygulamalarını kullanarak enstantane hızını mevcut ışığa göre hesaplatıp, kullandığınız neutral density filtreye göre f stop düşürerek bir tahminde bulunabilirsiniz.
6. Işığınız bol olsun.