Bipolar Bozukluk - Nöron PsikiyatriNöron Psikiyatri
Bipolar bozukluk veya manik depresif hastalık, bütün dünyada her 50 kişiden birini etkileyen, dolayısıyla da nisbeten sık görülen bir bozukluktur. Bipolar bozukluğu olan kişi, sıklıkla duygudurumunda aşırı yükselmelerden (duygudurum yükselmesi veya mani) çöküşlere (depresyon) ve yine yükselmelere dönüşen ve çoğu zaman aralarda normal duygudurum dönemleri bulunan dalgalanmalar yaşar. Burada anlatılan tipik bir tablo olmakla birlikte, farklı kişilerde belirtiler büyük farklılıklar gösterebilmektedir.
Bipolar bozukluk, şeker veya kalb hastalığı gibi tıbbî bir hastalıktır ve kişinin beynini, dolayısıyla da duygudurumunu etkilemektedir. Bu rahatsızlığa sahip olmak kimsenin suçu veya hatası değildir. Unutulmamalıdır ki “kimse isteyerek hasta olmaz”.
Mani, doktorların anormal olarak yükselmiş veya “taşkın” duygudurumu tarif etmek için kullandıkları terimdir.
Hipomanik dönemler kişiye eğlenceli ve verimli geldiğinden, hastalar bazen davranışlarının olağandışı olduğunu fark etmezler. Çoğu zaman bir sorun olduğunu ilk fark eden dostları, aileleri veya iş arkadaşları olur.
Maninin şiddeti arttıkça, kişinin muhakemesi çoğu zaman büyük ölçüde bozularak, ani itkisel (fevrîce) kararlar vermelerine ve pervasızca davranışlara kapılmalarına yol açar (msl. aşırı para harcama, gelişigüzel cinsel ilişkiye girme veya tehlikeli araba kullanma). Manik dönem sırasında öfke, aşırı şüpheci ve hatta saldırganca davranış görülmesi hiç de nadir değildir.
Çok şiddetli mani dönemlerinde, kişi hezeyanlar (sanrı: ikna yoluyla değiştirilemeyen ve sadece kültürle izah edilemeyen yanlış inançlar) veya hallüsinasyonlar (varsanı: msl. sesler duyma veya görüntüler görme) gibi psikotik belirtiler yaşayabilir.
Mani belirtileri her bireyde son derece farklı olabilmektedir. En sık görülen belirtilerden bazıları şunlardır:
Çok enerjik olma,
Çok az uykunun yeterli olması,
Her zamankinden ve herkesten daha önemli olduğunu hissetme,
Zihnin yeni ve heyecan verici fikirlerle dolu olması,
Daha konuşkan olma,
Kişiliğine özgü olmayan davranışlarda bulunma.
Bipolar Bozukluk Tedavi Edilebilinir Mi?
Diyabet ve kalb hastalığı gibi, Bipolar bozukluk da tedavi edilebilen bir hastalıktır. Bipolar bozukluğun mani ve depresyon belirtilerini kontrol altına alabilen veya önleyebilen etkili tedaviler bulunmaktadır. Bunun yanı sıra, yeni araştırmalar tedavi seçeneklerini sürekli olarak arttırmaktadır.
Depresyonu olan kişiler, çoğu zaman iştahta değişiklik, uyuyamama veya aşırı uyuma veya enerji azlığı gibi fiziksel belirtilerin eşlik ettiği hüzünlü bir duyguduruma sâhiptirler. Ayrıca, dikkatlerini toplamakta, karar vermekte güçlük yaşayabilir, kendilerini huzursuz hissedebilir veya sâkin biçimde oturamayabilirler.
Zevk alma veya ilgi kaybı,
Dikkatini toplamakta güçlük,
Huzursuzluk veya ajitasyon,
İştahta artma veya azalma biçiminde değişiklik,
Karma dönemler, bir kişide aynı zamanda ortaya çıkan mani ve depresyon belirtileri bileşimini tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Örneğin, bir karma dönem çoğu zaman gerginlik ve huzursuzluk, kaygı, diken üstünde olmak, fikir uçuşmaları, itkisellikte (fevrîce davranışlarda) artış, çökkün veya isteksiz duygudurum ve intihar düşüncelerini içerir. Bir karma dönem sırasında bir manik dönemde olduğu gibi kendisini coşkulu veya huzursuz hissedebilir; ancak, aynı zamanda, kendisini gücü her şeye yeten biri gibi değil, aşırı hassas ve çökkün de hissedebilir.
Diyabet ve kâlb hastalığı gibi, bipolar bozukluk da tedavi edilebilen bir hastalıktır. Bipolar bozukluğun mani ve depresyon belirtilerini kontrol altına alabilen veya önleyebilen etkili tedaviler bulunmaktadır. Bunun yanı sıra, yeni araştırmalar tedavi seçeneklerini sürekli olarak arttırmaktadır .
Bu hastalığın tedavisi ayaktan yürütülür. Önemli olan kişinin tedaviyi kabul etmesi ve psikolojik bir tedavi almaya ikna edilmesidir. Ancak bu rahatsızlığa sahip bireyleri tedavi konusunda ikna etmek zor olabilmektedir. Tedavide hasta ile kurulacak güven ilişkisi çok önemlidir. Hasta davranışlarından dolayı ayıplanmamalı, kınanmamalı, dışlanmamalıdır. Söylediği her şeyin uzmanla kendi arasında kalacağına güvenebilmelidir. Bazı hastalarda ise şartlar gereğince ilaç tedavisi uygulanmaktadır. Hasta kendisinde görülen uyku, gerginlik, öfke, şiddet eğilimi v.b. durumlardan dolayı ilaç kullanmaya ikna edilebilir.