Denetimnet.net | Yeni Türk Ticaret Kanunu'na Hukuki Uyum ve Yol Haritası
1. Nereden başlayacağız? Nasıl başlayacağız? Ne zaman başlayacağız?
Yeni TTK ciddi yükümlülükler getirmektedir. Söz konusu yükümlülüklere hızlı uyum sağlamamız ve kanuni yükümlülükleri yerine getirmemiz önemlidir. Bu yükümlülükler ile ilgili olarak istikrarlı ve dinamik bir biçimde işleyen bir yapı kurmalıyız. Yeni TTK önemli fırsatlar da sunmaktadır. Bir çok şirketin gözden kaçırabileceği bu fırsatları değerlendirmek suretiyle önemli kazançlar sağlayabilir ve şirketimizin ve işletmemizin ihtiyaçlarından hareketle yeni açılımlara yönelebiliriz.
Sormamız gereken sorular: Hangi sıradan işe başlamalıyız Şirketlerimiz için en doğru olan yol haritasını nasıl çizeceğiz? Nasıl Başlayacağız? Ne zaman başlayacağız? ..veya en kötü ihtimalle en geç ne zaman bitirmeliyiz?
2. Yeni TTK ile şirketimizin, paydaşları ve de hissedarları ile sürdürdüğü ilişkilerine yenileri katılırken bir kısmı da değişecek...
a) Şirketlerin üçüncü kişilerle, kurum ve kuruluşlarla olan ilişkilerini etkileyecek
Ticaret Siciliyle İlişkiler
Bağımsız Denetçiyle İlişkiler
İşlem Denetçisiyle İlişkiler Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile İlişkiler
Vergi Dairesi Başkanlığı ile İlişkiler
b) Şirketlerin ortakları ile ilişkilerini etkileyecekc) Muhasebe sistemini etkileyecekd) Raporlama sistemini etkileyeceke) Organizasyon yapısını ve insan kaynaklarını etkileyecek
3. Uygulaması Zorunlu olan Değişiklikler
3.1. Genel zorunluluklar
3.1.1. Şirketin Muhasebe Düzenine İlişkin Yükümlülükler : Muhasebeye ilişkin teknolojik altyapının dönüştürülmesi gerekmektedir. Muhasebe kadrolarının UFRS eğitiminden geçirilmesi gerekmektedir.
Şirketin ticari evrak sisteminin elektronik ortamda tutulmaya hazır hale getirilmesi gerekir. Modern bilgi teknolojileri hızla devreye sokulmalıdır.
Zamanlama: 1 Ocak 2013
3.1.2. Bağımsız Denetime ve İşlem Denetimine Özgü Yükümlülükler:
Bağımsız denetime ve işlem denetimine temel hazırlık, UFRS’ye uyumlu TMS’ye geçişin hızla sağlanmasıdır.
Evrak ve kayıt yönetiminin standardizasyonu da temel ikinci adımdır. Hızla iç denetim ve risklerin erken teşhisi mekanizmaları kurulmalıdır. Zamanlama: 1 Ocak 2013
3.1.3. Ana Sözleşmenin Yeniden Düzenlenmesine İlişkin Yükümlülükler:
Her şirketin ana sözleşmesini TTK’nın getirdiği yükümlülükler ve yeni imkanlar gözetilerek Yeni TTK’ya uyumlu hale getirmesi ve ana sözleşmesini tadil etmesi gerekmektedir.
Zamanlama : En geç 14 Ağustos 2012 tarihine kadar
3.1.4. Yönetim Örgütlenmesinin Yapılandırılmasına İlişkin Yükümlülükler:
Şirket yönetim kurulu üyelerinin en az dörtte biri yüksek öğrenim görmüş kimselerden seçilmelidir. Şirketin teşkilat yönergesi hazırlanmalıdır. Teşkilat yönergesinde yönetim kurulunun üst düzey yöneticilerin görev tanımlarına ve yetki ayrımlarına yer verilmelidir. Mümkün olduğu kadar hızlı bir biçimde yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu sigortalanmalıdır. Mümkünse yönetim kurulunda bağımsız yönetim kurulu üyelerine yer verilmelidir.
Yönetim kurulu üyelerinizden en az birinin, Türk vatandaşı ve Türkiye’de ikamet etmesi ve şirketi temsil yetkisine sahip olması gerekmektedir.
Yönetim kurulu üyelerine yapılacak ödemeler, kıstasları itibariyle ana sözleşmede ve somut içeriği itibariyle genel kurul kararında belirlenmelidir. Yöneticilerin aldığı ücret, huzur hakkı, ikramiye, kazanç payı gibi tutarların toplamının internet sitesinde ilan edileceği göz önünde tutulmalıdır. Şirket yöneticilerinin, yakınlarının ve bu kişilerin ortak olduğu şirketlerin, şirketten ödünç alması yasaklanmaktadır. Yasak ihlal edilirse, şirket alacaklıları, yasağı ihlal eden kişilere başvurabileceklerdir. Bu itibarla, anılan kişilerin şirket ile olan ödünç ve teminat ilişkileri tasfiye edilmelidir. Şirket, yönetim kurulu üyelerinin bilgi edinme hakkının karşılanmasına özen göstermelidir.
Yönetim kurulu, yönetim teşkilatı üzerinde üst gözetim faaliyetini eksiksiz bir biçimde yerine getirmesini sağlayacak önlemler almalıdır (raporlama, bilgi akışı vb.)
Şirket yönetimi yıllık faaliyet raporunu, kanunun öngördüğü yeni kıstaslara göre hazırlamalıdır. Bu rapor bağımsız denetimden geçirilmelidir ve şirketin internet sitesinde yayımlanmalıdır. Zamanlama: 1 Temmuz 2012
3.1.5. Elektronik İşlemlere Özgü Yükümlülükler:
Şirket, güvenli elektronik imza edinmeli, kurulacak olan KEP (kayıtlı elektronik posta sistemine) üye olmalıdır. Yeni TTK ile tüm kayıtların düzenli tutulmasına ve saklanmasına ilişkin olarak getirilen kurallar, evrak düzeninin oluşturulmasında dikkate alınmalıdır.
Şirketin belgelerinde ve yazışmalarında, ticaret unvanı, sicil numarası, merkezi, tacir sermaye şirketi ise taahhüt edilen ve ödenen sermaye, internet sitesinin adresi ve numarası gösterilmelidir.
Şirketin internet sitesi yoksa bir an önce kurulmalı, mevcut ise bu internet sitesi, TTK’nın öngördüğü bilgi toplumu verileriyle donatılmalı ve sürekli güncel tutulmalıdır. Zamanlama : İnternet sitesi 01.07.2013 tarihine kadar kurulmalarıdır. 3.1.6. Şirketle Pay Sahipleri Arasındaki İlişkilere Özgü Yükümlülükler:
Sermaye paylarının banka aracılığıyla ödenmesi zorunlu tutulmaktadır.
Pay senetlerinin basılması zorunlu hale gelmektedir. Ortağın ve yöneticinin şirketten ödünç alması yasaklanmaktadır. Ortak, şirketle piyasa koşullarında işlem yapabilecek, şirketle mal ve hizmet tedariki ilişkisine girebilecektir. Buna karşılık şirketten piyasa koşulları dahilinde dahi ödünç alamayacaktır.
Zamanlama : 1 Temmuz 2012
3.1.7. Sorumluluk Kurallarından Kaynaklanan Yükümlülükler:
Yeni TTK ile yöneticilere ve ortaklara hukuki ve cezai sorumluluk öngören kurallar getirilmektedir. Şirketler bu kuralları dikkatle incelemeli, idrak etmeli, uygulamalarında dikkate almalıdır.
Zamanlama : 1 Temmuz 2012/internet sitesi 1 Temmuz 2013
3.1.8. Yeni Şirket Kuruluşundaki Yükümlülükler:
Şirket kurma süreci daha ayrıntılı hale getirilmiştir.
Sermayenin korunması fikri ön plana çıkmaktadır. Ana sözleşme ile birlikte “kurucular beyanı”nın hazırlanması gerekmektedir.
Ayni sermayeye ve nakdi sermayeye ilişkin özellikler söz konusudur.
Kuruluş sürecinin eksiksiz yürütülmesi için, “işlem denetimi” devreye girmektedir.
Zamanlama: 1 Temmuz 2012 tarihinden itibaren kurulacak bir şirket otuz gün içinde tescil ve ilan edilmelidir.
3.2. Özel zorunluluklar
3.2.1. Şirketler Topluluğuna Özgü Yükümlülükler: Yeni TTK ile geniş sorumluluk kuralları getirilmektedir. Hakim şirket, hakimiyeti kötüye kullanması halinde sorumlu tutulacaktır.
Hakim şirket aynı zamanda güven sorumluluğu altında olacaktır.
Tüm bağlı şirketlerde yönetim kurulu, hakim şirketle bağlı şirket arasındaki ilişkileri ortaya koyan bir rapor düzenlemelidir. Şirket, topluluk içi bilgi akışını sağlıklı bir biçimde sağlamalıdır. Zamanlama: 1 Temmuz 2012
3.2.2. Şirketin Sözleşmelerinin Gözden Geçirilmesi: Faiz, temerrüt, genel işlem şartları gibi konularda yeni düzenlemeler getirilmektedir.
Haksız rekabete ilişkin kurallar bütünüyle yenilenmektedir. Sözleşmelerin, Yeni TTK’ya uyum anlamında gözden geçirilmesi gerekmektedir.
Zamanlama: 1 Temmuz 2012
3.2.3. Haksız Rekabetten Kaçınmaya İlişkin Yükümlülükler: Yeni TTK ile haksız rekabet, baştan aşağı yeniden düzenlenmektedir.
Başta aldatıcı reklam ve satış yöntemleri olmak üzere, şirketlerin her türlü pazarlama uygulamalarını ve pazar davranışlarını haksız rekabetten kaçınma anlamında gözden geçirmeleri gerekmektedir. Zamanlama: 1 Temmuz 2012
3.2.4. Acentesi Olan Şirketlere Yönelik Yükümlülükler :
Yeni TTK ile acentesi olan şirketlere (kanunun deyimiyle “müvekkillere”) çeşitli yükümlülükler getirilmektedir. Söz konusu yükümlülüklere, portföy tazminatı, acenteye getirilen rekabet kısıtlamalarına özgü kurallar, acentenin ücret hakkına ilişkin kurallar örnek olarak gösterilebilir.