Allah’a Tanrı ya da İlah İsmiyle Hitap Etmemiz Yanlış mı Olur? – Dini Yazılar
Posted on Oct 14, 2011 in Kuran Ayetlerinin Düşündürdükleri	by Dini Yazilar 4 Comments
Geleneksel İslam ın öğretisinde Allah a, Tanrı ya da ilah demenin yanlış olduğu öğretilmiş ve Allah ın 99 ismi içinde, Tanrı kelimesi geçmiyor, onun için bu ismi kullanamayacağımız bizlere öğretilmişti. Fakat ayetler üzerinde bir bütün olarak düşündüğümüzde, bu düşüncenin doğru olmadığını göreceksiniz. Bu düşüncelerimi sizlerle de paylaşmak istiyorum.
HUd 84: Medyen halkına kardeşleri Şuayb`ı gönderdik. Şöyle dedi: “Ey milletim! Allah`a kulluk edin; O`ndan başka Tanrınız yoktur. Ölçüyü tartıyı eksik tutmayın. Doğrusu ben sizi bolluk içinde görüyorum ve hakkınızda kuşatıcı bir günün azabından korkuyorum. ”
Hud 84: Medyen halkına da kardeşleri Şu’ayb’ı peygamber gönderdik. O, şöyle dedi: “Ey kavmim! Allah’a kulluk edin. Sizin O’ndan başka hiçbir ilâhınız yoktur. Ölçüyü ve tartıyı eksik yapmayın. Ben sizi bolluk içinde görüyorum. Ben sizin adınıza kuşatıcı bir günün azabından korkuyorum. ”
Yukarıdaki Diyanet İşleri Başkanlığının, önce ve daha sonra yayınladığı mealleri üzerinde düşünelim. Çok ilginçtir Diyanet ilk çevirisinde bu sözcüğü, TANRI kelimesiyle çevirmekte hiçbir sakınca görmediği halde, daha sonra sanırım geleneksel İslam ın baskısı sonucu olsa gerek, değiştirme gereği duymuş ve ilah olarak çevirmiş.
(“Ey milletim! Allah`a kulluk edin; O`ndan başka Tanrınız yoktur. )
Cümlenin ilk bölümünde Rahmanın, yaratıcının bizzat özel ismiyle bahsediliyor ve Allah a kulluk etmemiz emrediliyor. Peki, ondan sonra kurulan cümlede geçen, ondan başka Tanrı yoktur, ya da daha sonra değiştirilen mealde geçen O’ndan başka hiçbir ilâhınız yoktur sözleriyle ne anlatılmak isteniyor olabilir? Buradan şunu çok açık anlıyoruz ki, ilk cümlede Allahın birçok isimlerinden birisiyle zikredildiği halde, daha sonraki cümlede geçen çok özel bir isimle yani TANRI ya da İLAH kelimesiyle nitelendiriliyor. Demek ki son söylenen kelimenin anlamı, ilk söylenen Allah özel isminden, çok farklı olmalı değil mi sizce de? Ayetten anlaşıldığı gibi, ilk söylenen Rahmanın Kur’an da geçen birçok isminden birisi, ikinci zikredilende ise onun makamını, gücünü temsil eden ismi olduğu anlaşılıyor.
Tam burada hatırlayalım, bizlere ne öğretilmişti? Tanrı kelimesi ile Allah ı anamayız, çünkü onun 99 ismi içinde Tanrı ismi yoktur. Eğer Tanrı kelimesini diğer 99 ismi ile aynı manada algılarsak, söylenenlere doğru dememiz gerekir. Fakat aynı cümle içinde, arka arkaya Rabbin çok farklı bir özelliğinden bahsediliyor ki, son bahsedilen ister Tanrı olsun ister İlah, burada geçen TANRI ve diğer kelimelerin anlamı çok farklı olduğu çıkıyor ortaya.
Şimdide bu sözcüklerin ne anlama geldiğine bakalım.
(İlah kelimesinin anlamı, Tanrı, mabud anlamları ile aynı olup, Kendisine ibadet edilen, mutlak tek güç, her şeyden çok sevilen kutsal olan, yardım istenilen ihtiyaç duyulan, anlamında kullanılır. Çok tanrılı dönemlerde bu kelimeler, birden fazla ilahlar için kullanılırdı. Tek tanrı yani Allahın indirdiği ehli kitap dönemlerinde, Allahtan başka İlah olmadığı, bir başka deyişle Allahtan başka Tanrı olmadığı için, artık bu kelime Yalnız Rahman için kullanılmaya başlanmıştır. Allah, Rahman ve benzerleri özel isimler olup, İlah, Tanrı kelimeleri ise, onun makamına, otoritesine ve yüceliğine verilen isimlerdir. )
Yukarıdaki açıklama üzerinde düşünelim şimdide. Dikkat ederseniz öyle büyük, kutsal bir güçten bahsediliyor ki, makamına verilen isimle zikrediliyor. Bu isim Allahın Kur’an da verdiği özel isimlerden çok farklı anlamda gücünü, otoritesini yansıtan anlamında bir isim olduğu anlaşılıyor. Yani bizler TANRI ya da İLAH sözcüğüyle, Allah ı tüm genel özellikleri sıfatlarıyla, gücüyle kabul ettiğimiz anlamında onu anmış oluyoruz.
Bu durumda Allah ı andığımızda Tanrı, ilah sözcüğünü kullanmamız, elbette yanlış olmayacaktır, bunu Kur’an dan açıkça görüyoruz. Fakat Kur’an ın zikrettiği diğer özel isimleriyle, bizzat Onu anmamız, ona özel isimleriyle hitap etmemiz, bizlerin yaratıcımıza daha yakın hissetmemize, neden olacağını düşünüyorum. Bu benim şahsi düşüncem olduğunu da belirtmek isterim.
Bizleri Yaratan Rahman, kendi sıfatlarıyla bizlerin ona hitap edebileceğimizi, Kur’an da ki örnek ayetlerden anlıyoruz. Yaratanı anarken, Kur’an ın genelinde sıkça kullandığı isimlerle ona hitap etmemiz, daha doğru daha güzel olacağını şahsım adına düşünüyorum.
Tanrı ya da ilah kelimesi, bazı yanlış bilgilerin etkisiyle, o kadar yanlış anlamlara dönüştürülüyor ki, anlamak mümkün değil. Örneğin bu konuda bakın neler söyleniyor?
(Allah adı yerine, tanrı veya tanrı adı yerine Allah demek caiz değildir. Çünkü tanrı, ilah, mabud-put demektir. )
Bu düşünce ve inanç yukarıdaki Hud 84. ayeti ve benzeri birçok ayeti, acaba nasıl çevirip anlıyorlar, bu ayetlerden haberleri yok mu, doğrusu merak ediyorum. Bizlerin her zaman Rahmanı zikredip övdüğümüz ve La ilahe illallah demekle, Rahmana bir söz verdiğimizi hatırlayınız. Acaba bizler bu sözle ne diyoruz? Allahtan başka ilah yoktur diyoruz. İşte bizler ne söylediğimizin farkında bile değiliz. Bizler La ilahe illallah diyerek Allahtan başka İlah, yani Tanrının olmadığını, sahte ilahlara iman etmediğimizi ve buna gönülden iman ettiğimizi Rabbimize her gün söylemiş oluyoruz.
Bahsettiğimiz ayette geçen kelime yerine, ister Tanrı deyin, ister ilah hepsi aynı anlama gelmekte olup, bizlere öğretilen Allahın 99 ismi arasında yoktur. Demek ki ayette verilen anlamla, bizlere söylenen isimlerin anlamları çok farklıymış. Lütfen araştırınız, birçok Kur’an meallerinde, bu ayette geçen kelimenin, TANRI olarak çevrildiğini göreceksiniz.
Yazımda anlatmak istediğimi daha iyi anlayabilmemiz, Allah ile Tanrı arasındaki farkı daha iyi kavrayabilmek için, Araf suresi 59. ayeti de örnek vermek istiyorum. Bakın Diyanet bile yanlış bir bilginin etkisiyle, neler yapabiliyor.
Araf 59: And olsun ki Nuh`u milletine gönderdik. “Ey milletim! Allah`a kulluk edin, O`ndan başka Tanrınız yoktur; doğrusu sizin için büyük günün azabından korkuyorum” dedi.
Bakın yine Diyanet İşleri başkanlığı dikkat ederseniz, değişim rüzgârlarını estirmiş. İşte kelimelerden medet umarak, yanlış inançlarımıza Kur’an ı uydurmak, alet etmek bu olsa gerek. Bu yöntem o kadar çok kullanılıyor ki günümüzde, birazcık düşünen tüm gerçekleri anlayacaktır. Biz yinede iyi niyetle bakalım ve doğruyu anlamaya çalışalım.
Araf suresi 59. ayete baktığınızda yukarıda verdiğim ayet örneğiyle aynı şeyleri anlattığını görüyoruz.
Bizler Yaratıcımızla daha samimi, daha yakın olabilmek, ona duygularımızı daha rahat açabilmek istiyorsak, Kur’an ın bütünlüğünde yüzlerce kez geçen, birbirinden güzel özel isimleri ile onu anmalı, ona hitap etmeli, ona yalvarmalı, ona kulluk etmeliyiz diye düşünüyorum. Bunu yaparak bizler kendimizi, Allah a daha yakın hissedebileceğimiz kanısındayım.
Kur’an ı doğru anlamak için, önce kafamızdaki yanlış bilgilerden kurtulmalıyız. Daha sonrada Allahın Kur’an ı anlamamız için verdiği öğütleri hatırlayıp, aklımızı devreye sokmalıyız. Bakın o zaman her şey, nasıl çok daha farklı anlaşılacak göreceksiniz.
Dilerim Rabbimden Kur’an ın ipine sıkı sıkı sarılıp, onu anlamak adına çırpınan, en az hata yapan kulları arasında oluruz.
mustafa Dec 18 2011 - 00:36 Reply
Haluk kardeşim. Yazını okudum. Eleştirilmesi gereken yerler olduğu gibi birebir alınması gereken yerlerde var tabiki. Yıllarca insanımız diyanet adı altında çıkan din sömürücülerinin (kuran tabiriyle bel’amların) ülke insanını ne hale getirdiğini aşikar bi şekilde görmekteyiz. Birçok internet blog sayfalarında şu dikkatimi çekti. Arapça lafız kullanımına tepki. Merak ediyorum bu etki / tepki olayı mı acaba?
Yani Arapça anlamıyoruz diye çevirmenlerin ilah yerine tanrı olur mu? Veya ilah yerine tanrı olur mu ? El-cevap : Olur :) Niyetim kimseyi incitmek olmadığını yazmadan geçmek istemiyorum. Aslında konuşulması gereken o kadar konu varken bunu niye kelama alıp klaveyeye döküyorum onu da bilmiyorum. Tevhid adına yapılması gereken onca şey varken…
Güzel duaların ve samimiyetin için teşekkürler. Selametle…
Mehmet Oguzalp Feb 28 2013 - 03:22 Reply
Kuarnı Kerimde ve Yaratanın Tek Oldugu anlatılmıştır esasen şimdiye kadar gelen bütün peygamberlere yaratanın tek oldugu bildirilmiş onlarda kendi toplumlarına bildirmiştir Şu Bir Gerçekki Allahın oglu var kızı var veya 3 taneden biridir denilmesidee ŞİRK koşmak anlamına gelecegi için Bu husus kuranda daha etraflıca anlatılmıştır Şimdi Kelime-i Tevhidi İzah edelim La “yoktur” anlamındadır İlahe “ilahlar” anlamındadır çünkü cümle sonuna “e” harfi eklenmiştir “İlla” cümlesi Sadece ve Yalnızca anlamına gelir bu durumdada kelime-i tevhid La İlahe İllallah Cümlesi İle Denilmek istenen Yoktur İlahlar Sadece ALLAH kelimesini İhtiva etmektedir Yaratan Bize Demek istiyorki, Sizlerin sandıgınız gibi ilahlar ve tanrılar yoktur sadece ben varım ayrıcada İhlas Suresi İle Bizlere Bir Tek Oldugunu Oglu Kızı Gibi Noksan sıfatlardan Münezzeh oldugunu hiç bir şeye ihtiyacı oldamadıgını çok açık olarak açıklıyor.Bu durumda herhangibir dine mensup kişinin Yaratıcı ALLAH’a baba demesi oglu var demesi kızı var demesi Araştırma konusuna Tanrı Parçacagı demesi İnsanı Dinden Çıkarır Çünkü O Kişi veya Kişiler ŞİRK İşlemiş Olurlar,En Son Kutsal Kitab Olması Sebebiylen hangi dine mensup olursa olsun Mutlaka KUR’AN-I Okumalıdır İnanıp İnanmamak Onun Kendi Sorunudur.
İsmail Sep 17 2018 - 20:36 Reply
Güzel kardeşim ilkönce terimleri anlamaya çalışalım.
İlah ; yaratıcı, güç sahibi anlamında ama ilahlar edinen putpereslerin anlayacağı ifadesi için kuran yaratıcının yaratıcıliğını öne koya bilmek için ilah kelimesi ile ifade etmiş.
Yani putperestlerin ilah kelimesiyle yanlizca bir ilah var anlamını kavraya bilmeleri için şuna benzer kuranda ifade edilir” sizin ilahınız Allahtır”
Allahı, iki ilah edinmeyin o, ancak bir ilahtır.
Yani ilah yaratıcı manasını taşır sadece isim olarak değil putpereslerin kavraya bileceği izahi bir dille ilahın Allah olduğunu ve ilahın gerçek ismi Allah olduguda öne konmustur.
Hz Muhammed sav’in döneminde kabeyi putlarla donatan mekkeliler Allahın varlığını biliyorlardı, Hz ibrahimin rabbi görunmeye rab diye biliyorlardı fakat inancı bozduklari icinde putluğada meylettiler.
Bunun uzerini ilahlar edindiler.
Yani kuran yaratıcinın ismi ilahtır demez, onun ismini esmasi ile zikreder.
Örneğin Elhamdul-lilahi rabbil alemin.
Hamd alemlerin Rabbi olan Allaha.
Burda bile Yaratıcının ismi Allah oldugunu ifade eder.
“O, gökte de ilâh, yerde de ilâh olan bir Allah’tır. O yegâne hüküm ve hikmet sahibidir, her şeyi hakkıyla bilendir.” ( Zuhruf, 84).
Bu ayettede ilahın yani yaratıcının adını Allah ile isimlendiriyor.
ilah yoktur.Önünde de sonunda hamd O’nundur. Hüküm de O’nundur.Siz ancak O’na döndürülüp götürüleceksiniz.De ki:Eğer Allah üzerinizde geceyi ta kıyamete kadar fasılasız devam ettirse ,
Allah’tan başka size bir ışık getirecek ilah kimdir?
Bana haber verin. Hala dinlemeyecek misiniz? De ki:Eğer Allah gündüzü kıyamete kadar aralıksız devam ettirse, size içinde dinleneceğiniz bir geceyi, Allah’tan başka getirecek ilah kimdir? Bana haber verin.Hala görmeyecek misiniz?
Bak soru işaretli yeri ayırdimki göresin diye.
Allahtan başka size ışık getirecek ilah kimdir?
Yani bu ayette şuda ifade edile bilinir.
İlah kelimesini turetenin insanlik olduğudur.
Yani sıfattır soyuttur.
Allahtan başka ışık getire bilecek insanın kutret ve yaratıcı gördüğü kimdir.
Yani Allahın ismi ilah değildir, Ama Allah bizim tek bir ilahımizdır.
Yani tek yaratıcimızdir.
Yani Allaha hitap ederken ” ilahım denmez, ya rebbim olan Allahım, yada benim tek ilahım olan Allahım diye hitap edilir.
Çorapsız Sep 29 2018 - 06:43 Reply
İsmail Kardeş, çok güzel özetlemişsiniz. ALLAH razı olsun.