OTEL PİYASASI RAPORU İSTANBUL Genel Bakış. Turist Profili - PDF
Download "OTEL PİYASASI RAPORU İSTANBUL Genel Bakış. Turist Profili"
1 OTEL PİYASASI RAPORU Genel Bakış Dünya daki turizm, ulaşım koşullarının da iyileşmesiyle her geçen yıl büyümekte, elde edilen gelir ise katlanmaktadır. Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü nün açıkladığı rakamlara göre 2014 yılında milyon kişi dünya genelinde seyahat etmiştir. Bu sebeple elde edilen uluslararası turizm geliri, 2013 yılına göre 48 milyar ABD Doları artarak milyar ABD Doları seviyesinde olmuştur. Bölgesel olarak değişiklik gösterse de turizm geliri açısından Dünya da %5 ve üzerinde artış yaşanmıştır yılında Türkiye ye gelen yabancı turist sayısı artarken, 2015 yılı için açıklanan geçici verilere göre bu rakamlarda düşme tespit edilmiştir. Türkiye nin turizm geliri, 2014 yılında 34 milyar ABD Dolarını geçerek, 2013 yılına göre %6,1 oranında yükselmiştir. Buna karşılık, açıklanan verilere göre 2015 yılında turizm gelirinde gerileme tespit edilmiştir. Çevre, turizm ve seyahat politikası, altyapı, sosyal ve kültürel kaynaklar gibi kriterle göz önüne alınarak hazırlanan Seyahat ve Turizm Rekabetçilik İndeksi 2015 sıralamasına göre Türkiye, incelenen 141 ülke arasında 44.sırada yer almaktadır. Kültür ve Turizm Bakanlığı verilerine göre, 2014 yılında turizm tesislerinin sayısı, bir önceki seneye göre 149 artmıştır. 5 yıldızlı, 4 yıldızlı, 3 yıldızlı otellerin yanı sıra, özel tesis statüsündeki tesislerin sayılarında yükselme tespit edilmiştir. Resmi istatistik İSTANBUL 2016 verilerin henüz açıklanmadığı 2015 yılında ise pazarda 152 civarında tesisin açılış bilgisi alınmıştır. Turist Profili Uluslararası gelen turist sayısına göre Türkiye 2014 yılında Fransa, ABD, İspanya, Çin ve İtalya nın ardından 6. sırada yer almıştır. Türkiye ye gelen turist sayısının son on yıllık verisi incelendiğinde yıllar içindeki artış olduğu görülmektedir. Gelen turist sayısı 2014 yılında, 2013 yılına göre %5,5 artarak olmuştur. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından açıklanan geçici verilere göre ise 2015 yılında Türkiye ye gelen turist sayısı, bir önceki yıla göre %1,6 düşerek olarak tespit edilmiştir yılında ülkeye giriş yapan turistlerin yaklaşık %43,8 i Avrupa OECD Ülkeleri vatandaşıdır. Türkiye yi en çok talep eden ülke Almanya ya olurken, 2015 yılındaki ziyaretçi sayısı olmuştur (%15,4). Almanya yı sırasıyla Rusya ( ), İngiltere ( ) ve Gürcistan ( ) takip etmektedir. Türkiye ye dönen yerli turist sayısı* ise 2015 yılında ye ulaşmıştır. * Ülkeye dönen, yurtdışında yaşayan ve/veya yurtdışında kısa süreli kalan TC vatandaşları İstanbul Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık A.Ş. Cumhuriyet Cad. Pak Apt. No:30/1 Elmadağ - Taksim / İstanbul Tel: / TELİF HAKLARI : Tamamıyla İstanbul Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık A.Ş. (İGD) nin mülkiyetinde olan bu rapordaki bilgiler, referans verilmek kaydı ve izin alınmak sureti ve değişiklik yapılmaması kaydı ile kullanılabilir. İzin ve özel izin ile kullanılan metinler üzerinde kullanıcıların mülkiyet hakkı bulunmamaktadır. Makale veya araştırma kullanımı için lütfen a e-posta gönderiniz ya da no lu telefon ile irtibata geçiniz. ÖNEMLİ: İstanbul Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık A.Ş. (İGD), herhangi bir kişi ya da kurumun bu rapora istinat etmesi sonucu kaynaklanabilecek kayıp, zarar ve hasarlardan sorumlu tutulamaz.
2 02 OTEL PİYASASI RAPORU Gelen Yabancı Turist Sayısı Kaynak: Kültür ve Turizm Bakanlığı, * Geçici Veriler Türkiye ye giriş yapan turistlerin %73,9 u havayolunu tercih ederken, %19,6 sı kara yoluyla ülkeye gelmiştir. Deniz yoluyla giriş yapanların oranı ise %6,4 olarak tespit edilmiştir. Yerli Turistler Kaynak: Kültür ve Turizm Bakanlığı, yılı verilerine göre Türkiye ye giriş yapan vatandaşların yaklaşık yarısı İstanbul u tercih etmiştir. Karayolu girişlerinin yoğun olduğu Şırnak (%9,4), Edirne (%8,9) ve Artvin (8,9) İstanbul u takip etmektedir. Kaynak: Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2015 Havayoluyla gelenler arasında Antalya ( turist) birinci sırada yer alırken, İstanbul ( turist) ve Muğla ( turist) Antalya yı takip etmektedir. Türkiye ye girişte denizyoluyla gelenlerin en çok kullandıkları il Muğla ( turist) olurken diğer iller sırasıyla Aydın ( turist), İstanbul ( turist) ve İzmir ( turist) dir. Karayoluyla girişlerde Avrupa tarafından giriş kapılarının olduğu Edirne ( turist) öne çıkmaktadır. Özellikle çok sayıda turistin geldiği Gürcistan dan giriş kapısı olan Artvin ( turist) ikinci sıradadır. Türkiye Havalimanları nda İç ve Dış hat Toplam Yolcu Hareketi Kaynak: DHMİ, yılında Türkiye ye gelen turistlerin %34,3 ü ( turist) İstanbul u tercih ederken, yüksek oda sayılarına sahip 5 yıldızlı otellerin yoğunlukta olduğu Antalya ya gelen turist sayısı dür (%30). Kaynak: Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2015 * Ülkeye dönen, yurtdışında yaşayan ve/veya yurtdışında kısa süreli kalan TC vatandaşları Kültür ve Turizm Bakanlığı nın yayınladığı verilere göre hem yabancı, hem de yerli turistler en çok 4 ve 5 yıldızlı otellerde konaklamayı tercih ettiği görülmüştür yılında toplam turist 5 yıldızlı otelleri tercih ederken, sonraki yıllarda artış göstermiştir yılında ve 2014 yılında turist 5 yıldızlı otellere giriş yapmıştır. Yabancı turistlerde 5 yıldızlarda otellerde kalış süresi 2014 yılında ortalama 4,5 gece iken yerli turist ortalama 2,2 gece konaklamıştır. 4 yıldızlı otellere gelen turist sayısı 2012 yılında kişi olurken, 2013 yılında ve 2014 yılında olarak tespit edilmiştir yılında, 4 yıldızlı otellerde yabancı turistlerin ortama kalış süresi 4,1; yerli turistlerin ise 1,8 gecedir. Ortalama kalış
3 03 süresi en uzun olan tesisler, özellikle Akdeniz ve Ege sahillerinde yer alan Tatil Köyü sınıfıdır yılında toplam kişinin giriş yaptığı tatil köylerinde yabancı turistlerin ortalama kalışı 6, yerli turistlerin kalışı ise ortalama 3,3 gece olmuştur. Turizm İşletme Belgeli Tesislerde Geceleme Sayısı Mevcut ve Gelecek Stok Türkiye de, turizm tesislerinin çalışma belgeleri iki farklı kurumdan alınmaktadır. Belediye Belgeli Tesisler: İşletime dair belgeleri ve denetimleri bağlı bulundukları yerel yönetimlerce sağlanan tesislerdir. Genellikle oda ve yatak sayıları sınırlıdır. Turizm İşletme Belgeli Tesisler: Alınmış Turizm Yatırım Belgesi ile yapılan yatırımın tamamlanmasıyla yapılan başvuru sonucunda, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından onayı verilen Turizm İşletme Belgesini alan tesislerdir. Belgelerin, geçerlilik süresi kontroller tarafından yapılan denetmelere bağlıdır. Söz konusu işletme belgesi ile turizm kredilerinde, enerji kaynakları konularında kolaylıklar/ tarife avantajları gibi yatırımı teşvik eden haklara sahip olunmaktadır. Belediye Belgeli Tesislerin İllere Göre Dağılımı Bu tesislerde toplam yatak kapasitesi olup, tesis başına ortalama yatak sayısı 106 dır. Belediye belgeli tesislerdeki ortalama yatak sayısı 54 iken turizm işletme belgeli tesisleri ortalama 258 yataklıdır yılı verileri incelendiğinde, Türkiye deki belediye belgeli tesisin %60 tan fazlasının otellerden oluştuğu tespit edilmiştir (5.643 tesis). Diğer tesis türleri ile sırasıyla pansiyon (3.021 tesis), motel (374 tesis), kamping (87 adet), kaplıca (41 tesis) ve tatil köyü (22 tesis) dir yılına göre belediye belgeli tesislerin sayısında artış kaydedilse de kamping, kaplıca ve tatil köyü tesislerinin sayılarında gerileme tespit edilmiştir. Belediye belgeli tesislerin illere göre dağılımına göre 2014 yılı itibariyle en fazla tesis Muğla ilinde (1.231 tesis) bulunmaktadır. Muğla ilini sırasıyla Antalya (1.113 tesis), İstanbul (778 tesis) ve İzmir (632 tesisi) takip etmektedir. Antalya daki tesis başına 73 olan ortalama yatak sayısının Türkiye ortalamasının %34 üzerinde olması dikkat çekicidir. Belediye Belgeli Tesislerin Türlerine Göre Dağılımı Kültür ve Turizm Bakanlığı nın verilerine göre, 2014 yılında hizmet veren Turizm İşletme Belgeli tesisin adeti otellerden oluşmaktadır. Farklı standartlarla sınıflandırılan oteller, toplam tesislerin %77,7 sini meydana getirmektedir. Otelleri, sayıları 300 ün altında olan özel tesis (290 tesis), apart otel (108 tesis), tatil köyü (83 tesis), termal otel (63 tesis), pansiyon (45 tesis) takip etmektedir. Turizm İşletme Belgeli Tesislerin Türlerine Göre Dağılımı Türkiye de 2014 yılsonu itibariyle belediye belgeli, adet turizm işletme belgeli olmak üzere toplam adet konaklama tesisi vardı.
4 04 OTEL PİYASASI RAPORU 2014 yılında, Turizm İşletmeli Belgeli Tesisler in illere göre dağılımında Antalya 733 tesisle ilk sırada yer almaktadır. Antalya yı sırasıyla İstanbul (472 tesis), Muğla (380 tesis), İzmir (173 tesis) ve Ankara (158 tesis) takip etmektedir. Büyükşehirlerdeki ortalama yatak sayısı, Türkiye ortalamasının altında kalırken, çoğunluğunu All Inclusive- Herşey Dahil otellerin oluşturduğu Antalya daki tesislerin ortalama yatak sayısı ülke ortalamasının iki katıdır. Yatırım Aşamasındaki Tesislerin Bölgelere Dağılımı Turizm İşletme Belgeli Tesislerin İllere Göre Dağılımı yılı sonu itibariyle Turizm İşletmeli Belgeli tesislerde toplam yatak kapasitesi ya ulaşmıştır. Turizm Yatırım Belgesi alarak yatırımı devam eden tesiste toplam yatak kapasitesi bulunmaktadır. Önümüzdeki dönemde hizmete girmesi beklenen tesislerden 328 tesisle 3 yıldızlı oteller önümüzdeki dönemde hizmete girecek oteller içinde ilk sıradadır. 3 yıldızlı otelleri, 309 tesisle 4 yıldızlı ve 199 tesisle 5 yıldızlı oteller takip etmektedir. Otel İnşaat Maliyetleri Kaynak: TÜİK, Avrupa - Ortadoğu - Afrika ülkelerini kapsayan WhiteBridge EMEA Hotels Monitor raporuna göre incelenen 31 ülke içinde Türkiye nin, Bulgaristan, Romanya ve Macaristan ile birlikte genel olarak düşük otel maliyetlerine sahip olduğu tespit edilmiştir. Türkiye deki otel inşaat maliyetleri Bütçe Otelleri için 1,000 Euro/m 2 seviyesinin altındadır. Otel tiplerine göre asgari inşaat maliyeti 1,000 Euro/m 2 seviyesinde iken, Üst Sınıf Oteller için 2,200 Euro/m 2 ye kadar yükselmektedir. düşük m 2 başına maliyet ( /m 2 ) yüksek m 2 başına maliyet ( /m 2 ) Kaynak: River Letvett Bucknall, WhiteBridge EMEA Hotels Monitor, yılsonu itibariyle yatırım aşamasındaki tesislerin %23 ü Akdeniz ve Ege Bölgelerinde yer almakta olup İstanbul daki tesislerin oranı %17 dir. Yatırımın devam ettiği tesislerdeki yatak kapasiteleri değerlendirildiğinde, Antalya nın başı çektiği Akdeniz Bölgesi nin başı çektiği görülmüştür. Muğla ve İzmir in de bulunduğu Ege Bölgesi ise tesis sayısı olarak Akdeniz Bölgesi yle aynı orana sahip olsa da, daha küçük ölçekli tesisler barındırması sebebiyle yatak kapasitesi olarak Akdeniz Bölgesi ne göre oranı daha düşüktür. Yeni Açılışlar Türkiye deki turizm yatırımları 2014 ve 2015 yılında da artarak devam etmiştir yılında hizmete giren çoğunluğunu 4 ve 5 yıldızlı olan 149 otel olmuştur yılında ise açılan yeni otel sayısı 152 olarak tespit edilmiştir yılında açılan 87 tesis 5 yıldızlı; 41 tesis 4 yıldızlı, 6 tesis 3 yıldızlı, 4 tesis özel belgeli statüde olup 14 tesis diğer türlerdedir yılında turizm yatırımları Antalya ve İstanbul da yoğunlaşmıştır. Her iki ilde de 37 tesisin açılışı yapılırken, bu illeri sırasıyla Muğla (21 tesis), İzmir (8 tesis), Aydın (7 tesis) ve Konya (4 tesis) izlemiştir yılında hizmete gireceği açıklanan 33 tesiste yatırımların çeşitli sebepler durdurulduğu ve bu sene içerisinde açılışlarının yapılmadığı gözlenmiştir.
5 2015 Yılında Türkiye de Açılan Bazı Uluslararası ve Yerli Marka Oteller Konaklama Şirketi Otel Şehir Oda Sayısı Otel Türü Swissotel Swissotel Resort Bodrum Beach Muğla 60 5 yıldızlı Carlson Rezidor Hotel Group Park Inn by Radisson Istanbul Atatürk Airport İstanbul yıldızlı Carlson Rezidor Hotel Group Radisson Blu Hotel Kayseri Kayseri yıldızlı Stone Group Royal Taj Mahal Antalya yıldızlı Sahan Ninova Termal & SPA Denizli yıldızlı Hilton Worldwide Double Tree by Hilton İstanbul Piyalepaşa İstanbul yıldızlı Hilton Worldwide Hilton Garden Inn Erzincan Erzincan yıldızlı Hilton Worldwide Hilton Antakya Müze& Otel Hatay yıldızlı Rotana Burgu Arjaan by Rotana İstanbul yıldızlı Rotana Tango Arjaan by Rotana İstanbul yıldızlı Dedeman Grup Park Dedeman Levent İstanbul yıldızlı Starwood Hotels & Resorts Worldwide Four Points by Sheraton İstanbul Dudullu İstanbul yıldızlı Starwood Hotels & Resorts Worldwide The Sheraton İstanbul Ataşehir İstanbul yıldızlı Starwood Hotels & Resorts Worldwide The Sheraton Grand Samsun Samsun yıldızlı Elite World Elite World Marmaris Muğla 93 5 yıldızlı Ramada Ramada Otel Gemlik Bursa 77 3 yıldızlı The Green Park Hotels& Resorts The Green Park Ankara Ankara yıldızlı Choise Hotels Clarion Hotel İstanbul Airport North İstanbul yıldızlı Choise Hotels Quality Hotel İstanbul Haliç İstanbul yıldızlı Divan Grup Divan Mersin Mersin yıldızlı Divan Grup Divan Adana Adana yıldızlı Öz Cebeci Turizim Azura Deluxe Resort & SPA Antalya yıldızlı Akrones Termal SPA Afyon yıldızlı Merosa Hotel Sakarya yıldızlı Accor Novotel Konya Konya yıldızlı Accor Novotel Diyarbakır Diyarbakır yıldızlı 05
6 06 OTEL PİYASASI RAPORU Türkiye deki turizm yatırımlarında ulusal ve uluslararası zincirlerin baskınlığı hissedilmektedir. Uluslararası otel zincirlerinin üst segmente hitap eden, 5 yıldızlı otellerine ek olarak orta ve ekonomik sınıflara yönelik otel açmaları da son yıllarda hız kazanmıştır. Uluslarası zinciirlerden Accor Hotels ve Hilton Worldwide son üç yılda yaptıkları açılışlarla öne çıkmışlardır. Ulusal zincirlerde de uluslararası zincirlerle benzer hedeflerle, bünyelerindeki otel çeşitliliğini arttırdığı görülmüştür. Ülke genelinde yaygınlık olarak Anemon Hotels, Dedeman Hotels&Resorts ve Divan Hotels öne çıkmaktadır. Orta ve ekonomik sınıftaki bu otel yaptırımları İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa gibi büyükşehirlerle birlikte Anadolu daki potansiyel illerde olmuştur ve takip eden yıllar için açıklanan planlar çerçevesinde bu açılışların devam edileceği öngörülmektedir te Açılması Beklenen Bazı Uluslararası ve Yerli Marka Oteller Konaklama Şirketi Otel Şehir Oda Sayısı Otel Türü IHG* Holiday Inn Düveönü Kayseri yıldızlı Sertaş Turizim Stone Hotel Antalya Kundu Antalya yıldızlı Hilton Worldwide DoubleTree by Hilton Van Van Hilton Worldwide Hilton Garden Inn Safranbolu Karabük yıldızlı Hilton Worldwide Hampton by Hilton Izmir Aliaga İzmir 117 Starwood Hotels & Resorts Worldwide Four Points by Sheraton İstanbul Batışehir İstanbul 144 Choice Hotels International Clarion Hotel İstanbul Mahmutbey İstanbul yıldızlı Choice Hotels International Clarion Hotel Golden Horn İstanbul 186 Choice Hotels International Clarion Hotel Kahramanmaraş K. Maraş yıldızlı Divan Grup Divan Express Cizre Şırnak yıldızlı Divan Grup Divan Express Denizli Denizli yıldızlı Carlson Rezidor Hotel Group Park Inn by Radisson Istanbul Ataşehir İstanbul yıldızlı Carlson Rezidor Hotel Group Park Inn by Radisson Samsun Samsun yıldızlı Carlson Rezidor Hotel Group Park Inn by Radisson Ankara Cankaya Ankara yıldızlı Carlson Rezidor Hotel Group Radison Blu Ottomare İstanbul yıldızlı Dedeman Group Dedeman Park Elazığ Elazığ 72 4 yıldızlı Dedeman Group Dedeman Park Tokat Tokat yıldızlı Accor Hotels Novotel Istanbul Bosphorus İstanbul yıldızlı Anemon Group Anemon Amasya Amasya yıldızlı
7 07 Turizm Geliri ve Oda Fiyatları Türkiye ye gelen yabancı turistler ve yurtdışında yaşayan Türklerin ziyaretlerinden elde edilen turizm geliri 2006 yılında ABD Doları iken, yıllar içinde artış göstererek 2015 yılında ABD Doları olmuştur. Çıkış yapan ziyaretçi araştırmalarına göre yılları içinde turizm gelirindeki artış %69 olmuştur. Son on yıl içinde 2009 daki azalma dışında turizm gelirlerinde yıllar içinde artış gözlenmiş olup, 2015 yılında bir önceki yıla göre turizm geliri %8,3 oranında gerilemiştir. Kişi başı ortalama harcama 2015 yılında 756 ABD Doları na düşmüştür. Gelen toplam ziyaretçi sayısından daha çok yapılan harcamadaki azalma bu düşüşün sebebidir. Kaynak: TÜİK, Artan ziyaretçi sayısıyla birlikte turizm geliri de arttığından, kişi başı ortalama harcama da 2010 yılından itibaren yükselmiştir yılı sonunda ziyaretçilerin kişi başı ortalama harcamasının 828 ABD Doları olurken arasındaki artış %10 olarak tespit edilmiştir. Dünyanın önde gelen veri ve analiz şirketlerinden STR Global tarafından her yıl hazırlanan Ülke Performans Raporu nun 2015 yılı verilerine göre, İstanbul ve Ankara daki otellerde ortalama günlük oda fiyatının geçen seneye göre düştüğü, Antalya daki otellerde ise yükseldiği tespit edilmiştir yılındaki İstanbul daki ortalama günlük oda fiyatı 121,4 Euro iken, ortalama günlük elde edilen oda geliri 78,7 Euro seviyesindedir. STR Global in hazırladığı Destinasyon Performans Raporu na göre, Avrupa da incelenen 31 destinasyondaki doluluk oranları karşılaştırıldığında ortalama doluluk oranı ortalamasının %71,4 olduğu; %64,9 doluluğa sahip İstanbul un ortalama altında kalan destinasyonlardan olduğu görülmüştür.
8 08 OTEL PİYASASI RAPORU Otellerde Doluluk ve Ortalama Oda Fiyatları 2016 Öngörüleri ve Yeni Trendler Kaynak: IGD Doğal, tarihi ve kültürel değerleri açısından zengin bir ülke olan Türkiye, ülkelerarası ulaşım kolaylığı avantajıyla gelen turist sayısı bakımından Dünya da üst sıralarda yer almaktadır. Ancak, son dönemde ülkenin içinde olduğu dış politik durum ve yaşanan terör olayları dolayısıyla ülkeye gelen başta Rusya olmak üzere gelen yabancı turist sayısının düşmeye başladığı gözlenmiştir sonunda kendisini hissettirmeye başlayan bu durum, 2016 yılı için turizm sektörü açısından beklentileri düşürmektedir. Türkiye, Dünya daki Her Şey Dahil sistemi en iyi uygulayan ülkeler arasında üst sıradadır. Ülkenin avantajlarından biri olarak düşünülse de, ülkenin bu şekilde biliniyor oluşu turizm çeşitliliğini sınırlamakta ve turistik talebin de genel olarak üç ilde yoğunlaşmasına sebep olmaktadır. İstanbul, kültür turizmi açısından önemli destinasyonlardan biridir. Bunun yanı sıra, Kongre Turizmi açısından da potansiyeli yüksektir. ICCA nın verilerine göre, özellikle 2010 yılı itibariyle, artan kongre sayısıyla birlikte İstanbul un Dünya sıralamasında ilk on içinde yer almaktadır. Yapılan kongre sayısının sadece İstanbul da değil, Türkiye ölçeğinde arttırılması, gelen turist sayısının yükselmesinde rol oynayacaktır. Anadolu daki illerde son yıllarda açılan nitelikli otellerle birlikte ülkedeki kongre sayısının artması mümkün hale gelmektedir. Son yıllarda, Dünya standartlarında kalitesi olan, kişiye özel hizmetin giderek arttığı ve diğer ülkelere göre fiyat cazibesiyle Türkiye sağlık turizmi açısından iyi bir alternatif haline gelmiştir. Medikal Turizm, Termal Turizm ve Medikal SPA ve Yaşlı ve Engelli Turizmi olarak üçe ayrılan sağlık turizmi ile Türkiye, 4 saatlik uçuş mesafesindeki yaklaşık 1,5 milyar insana hizmet verebilme potansiyeline sahiptir yılları arasında gelen hasta sayısı yaklaşık dört katına çıkan Türkiye de, 2017 yılına kadar bu sayının iki katından daha fazla artması ve elde edilecek gelirin 8 milyar ABD Doları seviyesine ulaşması bekleniyor. Türkiye coğrafi olarak en önemli jeotermal kuşak üzerinde konumlanmıştır. Doğal termal su zenginliği ve potansiyeli açısından Avrupa da ilk sırada yer almakta olup, Dünya da ilk yedi ülke arasındadır. Sağlık turizminin bir parçası olarak, Türkiye deki termal su kaynağı sayısı ve fiziksel/kimyasal durumları düşünüldüğünde, yatak kapasitesini aşacak potansiyele sahip olmaktadır yılına kadar yatak kapasitesine ulaşılabileceği öngörülmektedir. Hali hazırda termal kaynakların yaklaşık %10 u kullanılmakta olup, Ege ve Orta Anadolu bölgeleri termal sağlık turizmi açısından önemlidir. Afyon, Aydın ve Denizli, sahip oldukları potansiyellerle termal sağlık turizm açısından yüksek kapasiteye sahip olacak illerin başında gelmektedir. 28 İstanbul Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık A.Ş. Cumhuriyet Cad. Pak Apt. No:30/1 Elmadağ - Taksim / İstanbul Tel: / TELİF HAKLARI : Tamamıyla İstanbul Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık A.Ş. (İGD) nin mülkiyetinde olan bu rapordaki bilgiler, referans verilmek kaydı ve izin alınmak sureti ve değişiklik yapılmaması kaydı ile kullanılabilir. İzin ve özel izin ile kullanılan metinler üzerinde kullanıcıların mülkiyet hakkı bulunmamaktadır. Makale veya araştırma kullanımı için lütfen a e-posta gönderiniz ya da no lu telefon ile irtibata geçiniz. ÖNEMLİ: İstanbul Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık A.Ş. (İGD), herhangi bir kişi ya da kurumun bu rapora istinat etmesi sonucu kaynaklanabilecek kayıp, zarar ve hasarlardan sorumlu tutulamaz.