Cemal-ipa Vladimir Ayudzba diyor ki!...
27 Mart 2013, 16:45
Abhaz ve Adige gençleri bir araya gelince çoğunlukla dans ediyor. Oysa ana diline daha çok ilgi göstermesi gerek. Ana diliyle okuyup yazması gerek. Gençler Abhaz tarihini ve edebiyatını öğrenmeliler, bunları bilen çok az. Bu gençler 50-60 yıl önce Türkiye'deki Abhaz diasporası hakkında ve Anayurt hakkında da bilgili değiller.
19 yüzyıl Kafkasya için en acımasız yıllar oldu. Abhaz halkının çoğunluğu anayurdu terk etmek zorunda kaldı.
Tarihçilerin anlattığına göre ilk göç 1690 yılında olmuştu. Fakat bu birinci göç hakkında kaynaklarda fazla bilgi yoktur.
Muhaceret adı ile bilinen büyük göçte Abhaz halkına ve bütün Kafkasya halklarına kucak açan ve kurtaran Osmanlı Devleti olmuştur. Bu göç 1877-78'e kadar sürmüştür. Ana vatan Abhazya adeta boşalmıştır. Boş kalan topraklara Gürcü, Rus, Bulgar, Alman, Polonyalı ve diğer halklar yerleştirilmiştir. Bunların çoğu asimile oldular.
Bu gün dünyanın 75 ülkesinde Abhzaya'dan ve Türkiye'den giden Abhazlar yaşıyor. En kalabalık Abhaz ve diğer Kafkas halkları Türkiye'de yaşıyor.
Kitle olarak Abhazların ilk göçü 1810 yılına rastlar. İlginç olan bunca zaman geçmesine karşın Abhazlar kendi gelenek ve görenekleri ile bu gün Düzce, Adapazarı, İnegöl, Bursa, Eskişehir, Kayseri ve daha pek çok yerde yaşarlar. Bu gün bile Abhazca konuşanlar çoktur. Genç kuşak ana dilini anlar ama konuşmaz. Abhaz ve Adige gençleri bir araya gelince çoğunlukla dans ediyor. Oysa ana diline daha çok ilgi göstermesi gerek. Ana diliyle okuyup yazması gerek. Gençler Abhaz tarihini ve edebiyatını öğrenmeliler, bunları bilen çok az. Bu gençler 50-60 yıl önce Türkiye'deki Abhaz diasporası hakkında ve Anayurt hakkında da bilgili değiller.
1968 yılında Turist olarak tarih profesörü Dzidzerya ile birlikte ben de İzmir'deki Fuara geldim. Buraya gelip bizi ziyaret eden Abhazlar hayretle;- “Abazalar Abaza adıyla kaldı mı?” diye sordular.
Zaman geçtikçe durum değişti. 50-60 yıl önce resmi belgeler “Türkiye'de 5000 kadar Abhaz yaşamakta, onlar da asimile olup dillerini bilmemektedirler.” diye yazmaktaydı. Bu gün durum çok değişti. Geçen yıl sayın Başbakan R.Tayyip Erdoğan milletvekilleri ile konuşurken: “Biz Azınlıklara, Çerkeslere, Abhazlara, Lazlara ana dille okuma yazma olanağı vereceğiz” dedi. Bu çok sevindirici, mucizevi bir haberdir. Devletin bize verdiği bu güzel fırsatı gerektiği gibi değerlendirmeliyiz. Umut ediyorum Abhaz Dernekleri Federasyonu bu kutsal işi takip etmekte en önemli görevi üstlenecektir.
Ben isterim ki her Abhaz genci Abhaz diliyle okuma yazma öğrensin. Bazen Abhazya'dan Abhazca öğretmen talebinde bulunuyorlar. Buna gerek yok. Türkiye'de evli olan Abhazya'lı 100'e yakın bayan var. Bunların çoğu üniversite mezunu ve zamanında öğretmenlik yapmış kimseler de var aralarında . Ayrıca Türkiye'de doğup büyüyen Abhazcayı iyi bilen ve öğretmenlik yapmış kimseler de çok. Bu kimselerden de istifade etmek lazım.
Biz Abhazlar, Adigeler ve Ubıhlar gerek Kafkasya'da gerekse diasporada tarih boyunca kardeştik ve öyle kalacağız.
Abhazya Cumhurbaşkanı. A. Ankuab bir demecinde: “Biz can ve kan kardeşimiz Adigelerle her zaman birlikteydik, öyle de olacağız. Araya nifak sokmak isteyenler boşuna uğraşmasın, bu mümkün değil.” dedi. Buna inanmayan varsa ben onunla aynı gök kubbe altında yaşamak istemiyorum.
Biz her zaman orada ve burada beraber olacağız. Çünkü birlikte olduğumuzda güçlü oluruz. Gerek Kafkasya gerekse diasporada biz her zaman iki kardeş halk olacağız. Geleceği böyle görüyor ve inanıyorum. Her Adige ve Abhazın kutsal görevi bunu pekiştirmektir. Bu onun aynı zamanda ulusal görevidir.
Adige yazar ve düşünce adamı rahmetli kardeşim Nalo Zaur'un dediği gibi “Biz Adige ve Abhazlar bir ağacın iki dalıyız. Aynı kökün üzerinde yaşıyoruz, beraber olmamamız imkansız.”
Abhazya Cumhuriyeti Devleti
Cemal-ipa Vladimir Ayudzba