Download "Çocuklarda İnfluenza Aşılaması. Prof. Dr. Emre Alhan Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Bilim Dalı"
1 Çocuklarda İnfluenza Aşılaması Prof. Dr. Emre Alhan Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Bilim Dalı
2 Kuzey yarı kürede, influenza epidemilerine geç sonbahar ayları ile ilkbaharın erken ayları arasında rastlanır. 2 yaşın altındaki çocuklar, 65 yaşın üzerindeki yaşlı hastalar ve influenza komplikasyonları için risk altında bulunan altta yatan hastalığı bulunanlarda ciddi mortalite ve morbiditeye neden olur.
3 İnfluenza Virüs Orthomyxoviridae familyasından Üç Ana Tip Tip A Birçok türü Type B İnsanları Type C İnsanları ve domuzları enfekte eder.
4 İnfluenza A
5 İnfluenza A Birçok türü enfekte eder İnsanlardaki bir çok tip Avian İnfluenza tiplerinin hepsi En virülan grup Yüzey antijenlerine göre alt gruplara ayrılır Hemaglütinin (H veya HA) (16 H) Neuraminidaz (N veya NA) (9 N) Antijenik drift ve shift gösterirler
6 İnfluenza tipi İzolasyon yılı Hemagglutinin subtipi A/California/7/2004 (H3N2) Coğrafi kaynak Izolat no Neuraminidase subtipi
7 İnfluenza A Virüsünün Alt Tipleri Alt tip İnsan Domuz At Kuş H1 H2 H3 H4 H5 H6 H7 H8 H9 H10 H11 H12 H13 H14 H15 H16 Levine AJ. Viruses. 1992;165.
8 İnfluenza B En çok insanları enfekte eder Sık A ya göre daha hafif ve daha az salgın Güncel olarak sirkülasyonda buluna influenza B virüsleri iki farklı genetik nesile (Yamagata ve Victoria) ayrılırlar ancak alt gruplara kategorize olmazlar. İnfluenza B virüsleri influenza A virüslerine nazaran daha yavaş antijenik değişiklik (drift) gösterirler ve son yıllarda influenza mevsimlerinde her iki nesil influenza B virüsüne de rastlanmaktadır.
9 İnfluenza C İnsanlarda ve domuzlarda Yüzey proteinleri daha farklı olduğundan alt grupları yok Klinik bulgu yok veya hafif 15 yaş civarında hemen herkesin antikoru var
10 İnfluenza Virüsleri Birçok Hayvan Türünü Enfekte Edebilir Günümüze dek tüm influenza A virüsleri göçmen kuşlarda tanımlanmıştır Göçmen kuşlarda fekal bulaşma sıktır Genellikle enfeksiyon hastalığa neden olmaz Diğer hayvan türleri Evcil kümes (civciv, ördek ve bıldırcın) İnsan, domuz, atlar, fok, balina İnsanlar genellikle insan influenza virüsleri ile enfekte olurlar
11 Virüs Yayılımı Bulaşma Öksürük ve aksırık Damlacık yolu Direk temas Kontamine eşyalar
12 İnfluenza ( Mevsimsel ) Pandemik influenza Avian influenza veya Kuş Gribi H1N1 Domuz gibi
13 Mevsimsel, Avian, Domuz Gribi ve Pandemik İnfluenza arasındaki farklar Mevsimsel influenza (H3N2), influenza virüslerinin mevsimsel epidemilere neden olduğu solunum yolu hastalığı Avian influenza (H5N1), avian influenza virüslerinin kuşlarda yaptığı hastalık Domuz gribi (H1N1), daha önce domuzlarda hastalık yaparken günümüzde insanlarda da görülen ciddi olmayan hastalık Pandemik influenza, influenza virüsünün yeni tipi ile meydana gelen global (kıtalararası) salgın.
14 MEVSİMSEL İNFLUENZA
15 İnfluenza: Semptom ve Bulgular Ani başlangıç Birkaç gün sürer Semptomlar Ateş Vücut ağrıları Başağrısı Öksürük Aşırı yorgunluk, halsizlik Nadir komplikasyonlar (pnömoni) Nadiren kusma, ishal veya mide gribi Soğuk algınlığından common cold farklıdır.
16 Soğuk Algınlığı mı İnfluenza mı? Soğuk Algınlığı İnfluenza Merkez burun Burun akıntısı / tıkanıklık / aksırma Hafif ateş Semptomlar 1-5 gün sürer Aşısı yok Sık görülen enfeksiyon hastalığı Tüm vücut hasta Öksürük Yüksek ateş Semptomlar 2-3 gün sürer Aşısı var Daha nadir
17 1. Ellerinizi yıkayın 2. Öksürürken ve aksırırken ağzınızı ve burnunuzu kapayın ve ardından elinizi yıkayın 3. Hasta iken evde istirahat edin 4. Salgınlar sırasında kalabalıktan kaçının 5. Aşılanma Gripten Korunma
18 İmmünite Yüzey antijenlerine özellikle hemaglütinine karşı gelişen immünite olası enfeksiyonu önlemektedir Influenza virüslerinin tiplerine veya alt gruplarına karşı gelişen antikorların diğer influenza virüslerinin tiplerine veya alt gruplarına karşı bir koruyuculuğu yoktur. Bu nedenle influenza virüsünün bir antijenik tipine veya alt grubuna karşı gelişen antikorlar, aynı tip veya alt gruptan gelişen yeni virüs varyantlarına karşı koruyucu değildir. Antijenik drift sonucu sık rastlanan varyantlar mevsimsel epidemilerin virolojik temelini oluşturur ve bu da aşı içeriğinde bulunan bir veya daha fazla türün her yıl değiştirilmek zorunda kalınmasının nedenidir
19 GRİP AŞILARI 1) Trivalan İnaktif İnfluenza Aşısı (TİV) 1) Canlı atenüe Grip Aşısı (LAİV)
20 TİV ve LAİV Arasındaki Majör Farklar TİV aşıları inaktif virüs içerirlerken LAİV atenüe canlı vürüs aşısıdır ve burun akıntısı, nazal konjesyon ve boğaz ağrısı gibi hafif semptom ve bulgulara yol açabilir. LAİV intranasal yolla spreyle verirken TİV intramuskuler yolla enjekte edilir. TİV 6 aydan büyük yüksek riskli hastalar dahil herkese yapılabilirken, LAİV ancak 2-49 yaşları arasında gebe olmayan ve altta yatan medikal durumu olmayan sağlıklı kişiler için lisans almıştır. LAİV diğer canlı aşılarla simultane yapılmadı ise 4 hafta sonra yapılmalıdır.
21 TİV ve LAİV Arasındaki Majör Farklar - 2 Altta yatan medikal durumlardan dolayı influenza için risk altında bulunan hastalara TİV yapılabilirken, LAİV yapılmamalıdır. Altta yatan medikal durumlardan dolayı influenza için risk altında bulunanlar: Erişkin ve çocuk kronik pulmoner veya kardiyovasküler sistem hastalığı olanlar, Dibetes mellitüs dahil kronik metabolik hastalığı olanlar, Renal disfonksiyonu, hemoglobinopatisi ve immünsüpresyonu olan hastalar; Reye Sendromu gelişebilmesi riski nedeni ile uzun süre aspirin tedavisi alan çocuk ve adölesanlar, Spinal kord travması, konvülzif hastalık veya diğer nöromusküler hastalıklar gibi respiratuar fonksiyonları etkileyen veya aspirasyon riski olanlar; Gebe kadınlar; Bakım evlerinde çalışanlar, kronik medikal koşulları olan kişlerle aynı ortamı paylaşanlar. LAİV yapıldıktan sonra gelişebileck wheezing riski nedeni ile 2-4 yaş arasındaki çocuklara LAIV yapılmadan önce astım veya geçirilmiş wheezing epizodu muhtemel reaktif hava yolu hastalığını saptamak için soruşturulmalıdır.
22 Aşı Kompozisyonu Her yıl Eylül ve Şubat aylarında DSÖ Global Influenza Programı tarafından, Güney yarıkürede Mayıs Haziran aylarında, Kuzey yarıkürede ise Kasım-Aralık aylarında başlayan influenza sezonu için aşı içeriklerini tayin etmektedir. Aşı içerikleri tüm dünyadaki ulusal influenza merkezleri ve DSÖ referans merkezlerinden gelen veriler değerlendirilerek belirlenir. Mevcut influenza aşıları ; 2 İnfluenza A ve bir adet de influenza B olmak üzere 3 antijen içerirler. Bunlar İnfluenza A subtipleri olan H3N2 ile H1N1 ve bir tip influenza B dir.
23 Aşı Kompozisyonu , , A/Solomon Islands/3/2006 (H1N1) A/Brisbane/59/2007 A/Brisbane/59/2007 A/Wisconsin/67/2005 (H3N2) A/Brisbane/2007 A/Brisbane/10/2007 B/Malaysia/2506/2004 B/Florida/4/2006 B/Brisbane/60/2008
24 AŞILAMA ZAMANI Her yıl influenza mevsimleri zaman ve süre olarak değişiklikler gösterdiğinden hastaların optimal aşılanma yaşını söylemek güçtür. Kuzey yarı kürede influenza mevsimi Ekim ayı kadar erken başlayabilmekte ancak Şubat ayı ve sonrasına sarkabilmektedir. Bu nedenle o senenin aşısı piyasaya verilirken hemen sonra aşılanmaya başlanmalıdır ve aşı sezonu boyunca devam etmelidir. 6 ay - 18 yaş arasındaki çocuklar, bir an önce korunmaya alınmaları için aşının piyasaya verilmesi ile birlikte aşılanmalıdırlar.
25 İNFLUENZA AŞILARI - 1 Aşının etkinliği % arasında değişir. Koruyuculuk genellikle bir yıldan daha azdır. 9 yaşından küçüklere ilk yıl 4 hafta ara ile 2 doz < 3 yaş 0.25 ml, daha sonraki yaşlarda 0.5 ml Diğer aşılarla aynı anda farklı enjektörle farklı bölgelere kas içi olarak uygulanabilir.
26 İNFLUENZA AŞILARI - 2 Aşının genellikle ilk iki gün içinde gelişen lokal (olguların %10 unda enjeksiyon yerinde ağrı) veya sistemik (ateş, miyalji, halsizlik gibi) yan etkileri olabilir. İki yaşından küçük bebeklerde ilk 6-24 saatte ateş yapabilir. Aşı inaktif ve nonenfeksiyöz virus içerdiğinden influenzaya yol açmaz Yumurtaya karşı anafilaksisi olanlara aşı yapılmaz. Bir influenza salgını sırasında riskli çocukların aşılanması ve aşının etkinliği başlayıncaya kadar geçen sürede (2 hafta kadar) antiviral ilaçlarla kemoprofilaksi verilmesi uygundur.
27 2008ACIP İnfluenza Aşısı Önerileri 6 ay-18 yaş arasındaki çocuklar influenza sezonundan önce veya sırasında ancak influenza sezonu başlamadan önce aşılanmalıdırlar yaş arasındaki çocukların aşılanması yeni ACIP önerisidir. Not: 6 ay çocuklara aşı önerilmez. Ancak 6 ay çocuklarla yakın teması bulunan (ör; kreş çalışanları) ve daha büyük çocuklar ve adölesanlar da dahil ev halkı aşılanmalıdırlar.
28 2008 ACIP İnfluenza Aşısı Önerileri - 2 Kronik Risk Grupları: Kronik pulmoner (astım dahil), kardiyovasküler (HT hariç), renal, hepatik, hematolojik veya metabolik (DM dahil) hastalığı olanlar; İmmünsüprese olanlar (ilaçlarla immünsüprese olanlar ve HIV dahil); Spinal kord travması, konvülzif hastalık veya diğer nöromusküler hastalıklar gibi respiratuar fonksiyonları etkileyen durumlar veya aspirasyon riski olanlar;
29 2008 ACIP İnfluenza Aşısı Önerileri - 2 Kronik Risk Grupları (devam): İnfluenza virüs enfeksiyonundan sonra Reye Sendromu gelişebilmesi riski nedeni ile uzun süre aspirin tedavisi alanlar, Kronik olarak bakım gerektirenler İnfluenza sezonu içinde gebe kalanlar.
30 Güncel ACIP Önerileri yılında grip aşısı piyasaya verilir verilmez 6 ay 18 yaş arasındaki tüm çocuklar aşılanmalıdır. Çocuklara yapılacak rutin aşı programlarında 6 ay-4 yaş (59 ay) arasındaki çocuklara ve influenza için risk altında olan daha büyük çocuklar yıllık aşılamada primer odak olarak belirlenmeye devam etmelidir.
31 PANDEMİK İNFLUENZA
32 Pandemik İnfluenza Global salgınlar: Yeni Virüs İnsanların daha önce hiç görmediği Hemen hemen herkes hassastır Geniş coğrafik yayılım Yayılma çok hızlı İnsandan insana bulaşır Hastalık bulguları çıkmadan önce yayılır Yaşamı tehdit eder
33 İnfluenza Antijenik Değişiklikler Hemagglutinin (H) ve neuraminidase (N) yapıları periyodik olarak değişir Drift (Minör Değişiklikler) İnfluenza A and B virüsleri Virüslerin yüzey proteinlerinde (HA ve NA) mutasyonlar Yıllık değişimlere ve lokal epidemilere yol açar Shift (Major Değişiklikler) Sadece İnfluenza A virüslerinde Yeni bir RNA segmentinin genetik değişimi Yeni bir virus ile sonuçlanır Patojenik olduğunda salgınlara yol açabilir, kolay bulaşır
34 Göç Yolu Paternlerine Göre Yayılım
35 Yeni Serotipler nasl oluşmaktadır? H ~16 tip N ~ 9 tip Hepsi kuşlarda bulunur domuzlar avian ve insan influenza virüsleri ile enfekte olabilirler
36 Yeni Serotipler nasıl oluşmaktadır?
37 - Yeni serotipler insanları enfekte edebilir mi? Kuş gribi H5N1?
38 Yeni Virüs İnsanlarda daha önce görülmediğinden immünite ya çok azdır veya hiç yoktur Bulaşmanın olduğu herkes enfekte olabilir Yüksek risk grubunda olmayan kişileri dahi etkileyebilir Sağlıklı genç erişkinler? Okul çağı çocuklar?
39 1968 den beri Yeni İnfluenza Virüsleri 1988 H1N1 Swine virus 1986 H1N1 Swine virus 1976 H1N1 Swine flu 2004 H7N1 Avian virus 2004 H7N3 Avian virus 2004 H5N1 Avian virus 2003 H7N7 Avian virus 2003 H5N1 Avian virus 1999 H9N2 Quail virus 1997 H5N1 Avian virus 1995 H7N7 Duck virus 1993 Swine/avian recombinant Yeni influenza virusleri ile insanlarda görülen enfeksiyonların zaman akışı (1968 pandemisinden itibaren)
40 Pandemik influenza Semptomlar daha ağır Komplikasyon oranı daha fazla Daha fazla ölüm Toplum fonksiyonlarını etkiler Ne zaman meydana gelir? Önceden tahmin edilemez Mutad gripten daha nadir Bir pandemi önlenebilir mi? Kimse bilemez
41 Son 300 yılda Görülen Pandemiler Pandemiler arası süre: yıl Ortalama: 24 yıl
42 20. Yüzyılda Görülen İnfluenza Pandemileri 1918: İspanyol Gribi 1957: Asya Gribi 1968: Hong Kong Gribi A(H1N1) A(H2N2) A(H3N2) milyon ölüm 1-4 milyon ölüm 1-4 milyon ölüm
43 Bir sonraki influenza pandemisi ne zaman meydana gelecek? H1 H2 H3 H1 H9 H5 Avian Influenza H7 H /9 2003
44 Pandemi Planı Korunma Sağlıklı yaşam koşullarını öğretin Disposible mendilleri şart koyun El yıkama tekniğini ve alışkanlığını öğretin Hasta olduklarında evden çıkmamalarını sağlayın
45 Surveyans Pandemi Planı Çalışanları ve öğrencileri izleyin ve SORUN: Ateş Öksürük Vücut ağrısı Döküntüler Bulantı, kusma, ishal Bulaşıcı hastalıklar -
46 Pandemi Planı Plan yapın ve stafı eğitin Ebeveynleri eğitin Pandemi durumunda okulları tatil edin Pandemiye yol açabilecek kaynakları tanımlayın
47 Pandemi Planı Koordinasyon Kitle aşılamaları / medikal klinikler İzolasyon ve karantina prosedürleri İletişim
48 Pandemi Planı (Kitle Aşılamaları) Pandeminin başlangıcında aşı temini hiç yada çok kısıtlı olacaktır. Üretim pandemik virüsün tesbitinden sonra başlayacak ve aşı önceden üretilerek stoklanamayacaktır. Günümüzün teknolojisi ile aşılar pandemi başlangıcından sonra en iyi olasılıkla 3-6 ay sonra hazır olacaktır. Aşıların yetersiz olduğu ve panik durumunun oluştuğu pandemi ortamında elde edilebilen aşıların rasyonel kullanımı için önceden planlama yapılmalı ve öncelikler belirlenmelidir. Pandemik suş ile toplum daha önce hiç karşılaşmadığı için en uygun korunma için 2 doz aşılama gerekmektedir.
49 Pandemi Planı (Kitle Aşılamaları) Pandemi dönemindeki hedef grupların önceliği pandemiler arasındaki dönemden farklı olabilir. Hedef grup tayininde önceliklerin belirlenmesinde yardımcı olan amaçlar şunlardır: a. Zaruri hizmetlerin sürdürülmesi b. Hastaneye yatışların ve ölümlerin önlenmesi c. İnfluenza morbiditesinin azaltılması yada önlenmesidir.
50 Aşılamada Hedef Gruplar A. Zaruri hizmetlerin sürdürülmesinde gerekli personel B. İnfluenza nedeniyle ciddi komplikasyon, hospitalizasyon ve ölüm riski taşıyan kişiler C. İnfluenzanın komplikasyonları açısından risk faktörü taşımayan kişiler
51 Plan Yaşam için gerekli olan bir dökümandır durum ilerledikçe gözden geçirilmelidir
52 SALGIN saati tik tak lamaktadır ancak... maalesef onun ne zaman çalacağını bilememekteyiz
53 Bir sonraki pandemi için hazırlıklı olmalıyız!!!
54 AVİAN İNFLUENZA KUŞ GRİBİ
55 DOMUZ GRİBİ
56 Alınması Gereken Dersler 1918 Pandemisi milyon ölüm 1. Dalga Mart 1918 de başladı Hafif mevsimsel grip virüsü 2. Dalga Yaz / Sonbahar 1918 Virüs daha ölümcül bir suşa mutasyon gösterdi Ölümlerin çoğu 2. dalga dönemine yaş aralığında görüldü. Mevcut H1N1 önümüzdeki sonbaharda 2. dalgaya neden olabilir. Hazır olmak gerekir.
57 Öncelikle aşılanacak grupları her ülke kendi tayin edecektir. ABD de öncelikle aşılanacak gruplar (ACIP) - Gebeler - > 6 ay çocukların anne-babaları, bakıcıları - Sağlık personeli - 6 ay -24 yaş arası çocuklar (6 ay- 4 yaş öncelikli) MMWR, 21 Ağustos 2009
Mevsimsel İnfluenza ve Bağışıklama Seasonal Influenza and Immunization NİZAMİ DURAN Mustafa Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Hatay, Türkiye ÖZET İnfluenza dünya çapında
F.Bilgecan Özdemir, Burcu Yüksel, Elif Kılıç, Berk Batman, M.Kürşat Şimşek
Mevsimsel Grip Aşısının Etki ve Yan Etkileri F.Bilgecan Özdemir, Burcu Yüksel, Elif Kılıç, Berk Batman, M.Kürşat Şimşek Danışman: Doç. Dr.Füsun Can İnfluanza virüsü tüm dünyada pandemilere ve epidemilere