KUR'AN'DA İNSAN TİPLERİ VE DAVRANIŞLARI
SERT H. E.
Bilge Yayınları, İstanbul, 2003
Yayın Evi: Bilge Yayınları
“Kur’ân-ı Kerim Işığında İnsan Tipleri ve Davranışları” isimli tez, ilgili sosyal bilimlerden de istifade ederek Kur’ân’a yeni bir yaklaşım denemesi gerçekleştirmeye çalışmaktadır. Müslümanların kutsal kitabı Kur’ân’ın, güncelliğini devam ettirmesi noktasında, çağdaş yorumların değeri büyüktür.
Tez bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, konunun önemi kuramsal olarak ele alınmış, belli bir sistematikle takdim edilmeye çalışılmıştır.
Birinci Bölüm, konuyu irdelemeye hazırlık gibi düşünülerek ‘İnsan ve Davranışı’ problemine salt olarak değinmektedir. Burada Kur’ân perspektifinden insan tabiatı ve davranışın dinamikleri konusunun boyutlarına yer verilmektedir.
İkinci Bölümde ‘İnsan Tipleri ve Davranışları’ üzerinde durulmuştur. Burada, İslam kültüründe inanç açısından tipler sayılabilecek müslüman, kafir, münafık ve ehl-i kitap gibi tipler ile alakalı, Kur’ân’da öne çıkarılan özellik ve davranış kalıplarına yer verilmiştir.
Üçüncü Bölümde, belli davranışların sınırlı tiplere tahsisi mümkün olmadığından Kur’ân’da öne çıkarıldığı düşünülen, ‘Kur’ân’da Övülen ve Yerilen Davranışlar’ üzerinde durulmuştur.
İnsan, davranışlarıyla değerlendirilmektedir. İletişimin temelini de davranışlar oluşturmaktadır. Kur’an farklı tiplerin, belli davranış özelliklerine işaret etmektedir. Mesela mümin iradesini en iyi şekilde kullanabilen bir tiptir. Münafığın davranışları, ikiyüzlülüğünden dolayı dengesizdir. Kafir ise, fıtratındaki iman kabiliyetini olumlu yönde kullanmamaktadır.
Tez, tefsir ve çağdaş yorum boyutuyla, Kur’ân-ı Kerim’e İnsan Tipleri ve Davranışları noktasından sosyo-psikolojik bir yaklaşım gerçekleştirme çabasındadır.
Hüseyin Emin SERT
This study entitled “Human Types and Their Behavior in Light of the Holy Qur’an,” tries to contribute a new approach to the Qur’an through analyzing the other related social sciences. The Quran, Muslims’ holy book, needs new and contemporary interpretations for its continuing its own validity and actuality.
The study consists of one introduction and three chapters. The introduction deals with the importance of the topic and its methods.
The first chapter examines the problem of “human beings and their behavior.” In addition, it elaborates the nature of human beings and the basis of human behavior from point of the Quranic perspective.
The second chapter traces “the human types and their behavior in light of the Quran.” In this context, the believer (mü’min), the non-believer (kafir), the hypocrite (münafık), the people of the book (ehl-i kitap) and their behavioral characteristics which are focused on the Quran are examined.
The third chapter investigates some good and bad behavior which cannot be assigned to a particular faith group.
It concludes that human beings are evaluated by their own behavior. The Quran speaks of varied behavioral characteristics belonged to particular groups. However, according to Qur’an the best and worthy behavior belong to the believers.
The study aims at bringing a new and contemporary approach to the human types in the socio-psychological area in the light of the Quran.