Türkiye Büyük Millet Meclisi - səhifə 6
Diğer bir teknik husus ise şudur: Rüzgâr santralları, çoğunlukla asenkron rüzgâr türbinlerine sahip olduklarından, gerilim regülasyonuna katkıda bulunamadıkları gibi üretim yaparken ihtiyaç duydukları reaktif enerjiyi de şebekeden çekerek, gerilim düşümüne neden olmaktadırlar. Enterkonekte sisteme rüzgâr santrallarının bağlanmasında bozucu etkilerin yanı sıra, diğer bir unsur da, bağlantı noktalarındaki iletim kapasitesinin yetersiz kalabilmesidir. Rüzgâr potansiyelleri, yerleşim merkezlerinden uzak bölgeler olup, bu bölgeler iletim şebekesinin en zayıf olduğu noktalardır. Ülkemiz iletim şebekesi, bu bölgelere başka noktalardan, bölgenin tüketim ihtiyacı kadar güç ve enerji taşıyabilecek şekilde tasarlanmıştır. Bu nedenle, iletim sistemine büyük güçte rüzgâr santralı bağlanması durumunda, üretilecek elektrik enerjisini sistemin güçlü tüketim noktalarına taşıyabilmek için yeni iletim tesisi gerekecektir. Bu durumda, kamu tarafından işletilen iletim hatlarında büyük yatırım ihtiyacı doğmaktadır.
Kısaca özetlemek gerekirse, sistemde ani gerilim ve frekans dalgalanmalarını önlemek amacıyla, sistem döner yedeğini aşmayacak kadar kurulu güçte rüzgâr santralının tersine izin verilmesi gereklidir. Ancak, getirilen kanun teklifinde, bu uygulamanın esas ve usul ve sınırları hükmü altına alınmamıştır. Bakanlığın, ilgili kuruluşların kanunla aldıkları yetkiyi kullanma kriterleri belli değildir.
Elektrik sistemi, içerisinde dengesiz ve değişken üretim olan yenilenebilir enerji kaynaklı üretim tesisleri arttıkça, kontrolsüz ve programlanmayan üretim de artacağından, bu konuya ilişkin verilen yan hizmetlerin kullanımı maliyeti de yükselecektir.
Bu ilaveye gelen maliyet artışlarında nedenlerinin sorgulanması ve bu maliyetin kimler tarafından üstlenileceği de hüküm altına alınmalıdır. Daha açık ifade etmem gerekirse, bu maliyet artışlarının tüketiciden değil "sebep olan öder" prensibi içerisinde santral yapımcılarından ve işleticilerinden alınması gerekmektedir.
Kanunda bununla ilgili de bir düzenleme mevcut değildir. Özellikle UCTE enterkonneksiyonunun ağının ortasında olmayan ve güçlü enterkonneksiyon hatlarıyla bağlanarak senkron paralel çalışma imkânı bulunmayan ülkemizde, rüzgâr santralları ile barajsız HES'lerle yapılacak üretimin kontrolsüzce artması durumunda, elektrik enerjisinin arz güvenliğinin ve kalitesinin sağlanması için gerekli sıcak yedek maliyeti karşılanmaz derecede yükselebilecektir.
Ayrıca, arz güvenliğinin ve kalitesinin sağlanmasına neden olan çok önemli teknik sorunları da, kamu tarafından işletilen iletim sistemine yükleyecektir.
Ulusal çıkarlarımız göz önüne alınarak yapılacak üretim projeksiyonlarında en ekonomik ve en güvenilir tüketim tesislerine öncelik tanınması gerekmektedir. Arz güvenliği ve kalite kriterlerini sağlamayı engelleyecek kontrolsüz üretim tesislerinin kurulmasının teşvik edilmesi yerine, ülkemizdeki hızlı talep artışı da dikkate alınarak, talebi güvenli karşılayabilecek üretim tesislerine öncelik verilmesi gerekmektedir.
Getirilen kanun tasarısıyla, yenilenebilir üretim tesislerine enerji alım garantisi öngörülmektedir. Öncelikle belirtmek gerekir ki, bu durum, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunuyla getirilen rekabetçi ortama dayalı serbest piyasanın oluşması hedefiyle çelişmektedir.
Ayrıca, özelleştirilmesi düşünülen dağıtım şirketlerine yap-işlet-devret, yap-işlet ve işletme hakkı devri enerjilerinin alım zorluğu yanında, bir de yenilenebilir enerji kaynaklarından alım zorunluluğu getirilmektedir. Bu, liberal bir elektrik piyasasının oluşumunda ve dağıtım tesislerinin özelleştirilmesinde önemli bir engel teşkil edecektir. Oysa ki, yatırımlar, arz ve talebe bağlı olarak piyasadaki oluşan fiyatlara göre yatırımcılar tarafından karar verilerek yapılmalıdır; serbest ve liberal bir piyasanın gereği de budur. Siz de, her zaman, bunu böyle söylüyorsunuz. Siz, liberal ekonomi demiyor musunuz, neden devlete ve vatandaşa yük oluyorsunuz?!
Sadece elektrik enerji değildir; kömür de enerji değil midir?! Ben, kömür bölgesi milletvekiliyim; Zonguldak'ta ve ülkenin birçok bölgesinde bulunan kömürümüze bir tek kuruş yokken, bu kanunla sadece elektrik enerjisine katkı sağlanması, bizlere, yine dost işi yapıyorsunuz gibi geliyor. Acaba, alım garantisi verme mücadeleniz, sadece rüzgâr santrallarına destek sağlama arzunuz, şahsen beni kuşkulandırıyor Sayın Bakan. Zonguldak kömürüne destek denildiği zaman "yük" diyorsunuz, rüzgâr santrallarına "evet" diyorsunuz.
Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; biz, santrallara karşı değiliz.
Sayın Bakanım, sizin bu konudaki iştahınız gerçekten bizleri kuşkulandırıyor.
Değerli arkadaşlar, son olarak şunları söylemek istiyorum: Enerji Bakanlığında işler karışık; gerçi, Sayın Bakan, bu karışıklığa son zamanlarda pek itibar etmiyor; ama, bugün, Parlamentodaki Sayın Grup Başkanvekilime olan cevabındaki gerginliği, beni endişelerimde daha da haklı hale getirmiştir. Santralları kimlerin kuracağını ve bu santralları araştırdığımı, değerli arkadaşlarım, bu Yüce Meclis çatısı altında ifade etmek istiyorum. Bu işin sonuna kadar, gerek Cumhuriyet Halk Partisi olarak gerekse şahsım, Zonguldak Milletvekili olarak takipçisi olacağımı beyan etmek istiyorum. Bunu, Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında kayıtlara geçsin diye söyleme gereği duydum.
Konumuzla ve konuşmalarımla ilgili değil; ama, Sayın Bakanın konuşmasından esinlenerek kendisine bir konuda daha cevap vermek istiyorum. Biraz evvel, Sayın Bakan, fakir ailelere kömür dağıtımıyla ilgili... Başbakan da, her zaman, hatta AK Parti kurultayında dahi, gitti her yerde özenle "fakir ailelere kömür dağıtımı" diyor; bu, doğru bir proje, bunun karşısında durmak mümkün değil. Ben, TKİ'nin denetimini yapan bir milletvekiliyim. Geçen hafta, KİT Komisyonu olarak TKİ'nin denetimini yaptığımızda Sayın Genel Müdürün de bize söylemek istemediği; ama, bizim, ısrarla öğrenip, ortaya çıkardığımız bir konu vardı. Bu fakir ailelere dağıtılan kömür parası karşılığı, hazinenin, TKİ'ye 135 trilyon borcu var. Sayın Bakan, bu mücadeleden, bu hizmetten geri kalmayın; ama, hazineden de, TKİ'nin parasını, lütfen, bir an önce ödeyin. Bir tarafta, binlerce, evine kömür giden fakir aileler, bir tarafta da, bir ay sonra maaşını alamamayla karşı karşıya kalan TKİ'nin personeli. TKİ'nin, 40 trilyon, piyasaya borcu var Sayın Bakanım; müteahhitlere iş yaptırmış, borcu var. 135 trilyon, sizin söylediğiniz bu çalışmadan, sırtına yük bindirmişsiniz; EÜAŞ'tan da 190 trilyon alacağı var; böyle olursa, TKİ...
BAŞKAN - Sayın Akın, lütfen, konuşmanızı tamamlayınız.
HARUN AKIN (Devamla) - TKİ, 190 trilyon EÜAŞ'tan, 135 trilyon da fakir ailelere dağıtılan kömürden gelecek parayı alamadığı takdirde, önümüzdeki ay, belki de, işçisine, binlerce işçisine, maaş ödeyememekle karşı karşıya kalacaktır. Bu durumu, Sayın Bakan söylediği için söyleme gereği duydum; bu konudaki takdiri, Yüce Türk Milletine bırakıyorum.
BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Akın.
Madde üzerinde, şahsı adına, Kayseri Milletvekili Taner Yıldız; buyurun.
TANER YILDIZ (Kayseri) - Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; iktidarıyla, muhalefetiyle, bütün partilerin mutabık olduğu bir kanun tasarısı üzerinde görüşüyoruz. Bu, Meclis adına, aslında, çok sevindirici bir şey. Ülke menfaatlarının önplanda tutulduğu önemli kanun tasarılarından bir tanesi.
Tabiî, geneli üzerinde konuşulurken, çok ciddî katkılar koydu arkadaşlar. Özellikle, ben, doğalgazla alakalı konuların, mutlaka, enerjiyle alakalı her konu, burada, tabiî ki, gündeme gelebilecek; ister sorular safhasında ister konuşmalar safhasında; ama, zannediyorum, yine, şu anda, Meclis Genel Kurul gündeminde olan, 4646 ve 4628 sayılı Kanunlarla alakalı yapılacak değişiklikler şu anda Meclis gündeminde. Bu, aslında doğalgazla alakalı detaylı konuların, o kanun tasarısında bütün yönleriyle, burada hem Enerji Bakanımız açısından hem de diğer arkadaşlar açısından rahatlıkla gündeme getirilebilecek bir yasa tasarısı. Zannediyorum önümüzdeki haftalarda görüşülecek.
Şimdi, özel sektör, özellikle yenilenebilir enerji kaynaklarıyla alakalı yatırım yaparken, bir yatırım süresi var, bir de işletme süresi var. Bizim Bakanlık olarak, hükümet olarak sübvanse edeceğimiz rakam, yatırım süresince yapacakları harcamalarla alakalı, amortisman sürelerini, amortisman miktarlarını itfa edecekleri süreyle alakalı kısımdır; yani, hem ürettikleri malı, enerjiyi hazır pazara satabilecekleri ve alım garantisinin olduğu, aynı zamanda fiyat garantisiyle beraber olduğu bir noktadır.
Şimdi burada şunu çok iyi ayırt etmemiz lazım arkadaşlar: Özel sektör ile devletin makul oranda kâr paylaşımıyla alakalı bir konudur dedik. Makul oranda paylaşmak ne demek dediğimizde; TETAŞ'ın ortalama satış fiyatından bahsediyoruz.
Şimdi yatırım süresince finanse ettiğiniz bir yatırımcı, işletme süresinde ne yapıyor diye merak edenler için şu tabloyu öne sürmek zorundayız: Takribi yedi yıl içerisinde, yapılan yatırımı geri aldığını düşünelim. Şu anki rakamlarla 5,40 sent civarında ürettiği enerjiyi satıyor ve devlet de bunu alıyor. Peki, yedi yıl sonra ne oluyor; yatırımcılar, hemen hemen -gerek rüzgârda gerek hidroda gerek jeotermalde- yaptıkları yatırımların 1,5 sent civarında maliyetiyle beraber baş başa kalıyor. Niye peki bunu devlet paylaşmıyor? Yani, özel sektör tabiî ki desteklenecek. Bakın, altını çizerek söylüyorum, bizim, yenilenebilir enerji kaynaklarını sonuna kadar desteklememiz lazım, kendi öz kaynaklarımızdır burada. Hem yatırım açısından hem istihdam açısından hem ülke dışına çıkan para açısından; burada herhangi bir sıkıntı yok, hepimiz mutabıkız; ama, özel sektör 7 nci yılın sonunda 1,5 sente mal ettiği elektriği 4,5 sente satarken, devlet onun kârına ortak olmuyor. Bunları da açık yüreklilikle konuşabilmemiz lazım. Bu, külfet, zahmet ve kar bölüşümü ise, bu yatırımcının bir un değirmeni yapıcısıyla bir enerji sektörünün içerisindeki yatırımcının bir farkının olması lazım. Yani, yatırımcı, seçtiği sektör üzerinde risk alacak. Şu anda bütün sektörlerde, tekstilde risk alan yatırımcı gibi. O yüzden, fiyatlar üzerinde niçin daha fazla olmuyordur sorusunun cevabıdır diye düşünüyorum. Devlet, özel sektörün yaptığı yatırımların kârına ortak olmuyor; ama, yaptığı yatırımların riskine ortak oluyorsa, bu, bence yatırımcının adına çok büyük şanstır diye düşünüyorum.
Tabiî, Sayın Seyhan, CHP Grubu adına yaptığı konuşmada çok güzel noktalara değindi, birçoğuna da katılıyoruz, bunda herhangi bir şüphemiz yok; ancak, ülke riski olarak gördüğü, artı-eksi yüzde 20 fiyatın finanse edilmesiyle alakalı rakamı bir ülke riski olarak tanımladı. Hayır arkadaşlar, bunun kesinlikle ülke riskiyle alakası yok. Ülke riski, dört yıl öncesine göre düşürülmüştür. Bunu, kredibilitesinin yükselmesinden çok rahat anlıyoruz, uluslararası para fonlarının bizi, her ülkede olduğu gibi, derecelendirmesinden çok rahat anlıyorum.
BAŞKAN - Affedersiniz Sayın Yıldız; buyurunuz.
TANER YILDIZ (Devamla) - Sayın Başkan, tamamlıyorum.
Ama burada çok daha önemli bir nokta vardır, bu ülkenin ekonomik seyrinden bağımsız konulardır, tamamen tekniktir, o da şudur: TEDAŞ'ın ortalama satış fiyatının içerisinde ve bu havuza atılacak bu projelerin içerisinde yap-işlet-devretler vardır, yap-işletler vardır, işletme hakkı devirleri vardır, dışarıdan aldığımız özel sektör üretimleri vardır. Bu portföy zamanla değişebilecek. Bunu regüle edebilmek için, o fiyat esnekliği tercih edilmiştir.
Bugün, Hamidabat Santralı özelleştikten sonra, Yatağan Santralı özelleştikten sonra, 6,10 sentler civarından havuza atılan rakam ortadan çekildiğinde 5,40'tan daha yüksek olduğu için ortalama fiyat düşecektir. Bunlar, zamanla alakalı konulardır ve yedi yıl içerisinde gerçekleşebilecek konulardır.
O yüzden, ben, tamamen teknik olan konunun, ülke risklerine taşınmaması konusunu özellikle istirham ediyorum.
Bir arkadaşımız, tabiî, katkı koydu; termik santralların rehabilitasyonunun devam etmesi lazım geldiğini söyledi ve bu rehabilitasyon dururken niçin bunları yapıyoruz denildi. Evet, hem rehabilitasyon devam etmelidir hem de yenilenebilir enerji kaynaklarının yatırımına devam etmek gerekir. Biri diğerini kesmiyor, biri diğer çalışmayı bölmüyor, her iki yararlı çalışmayı da, hatta belki 7 tane çalışmayı da bir arada yapmak gerekir diye düşünüyorum.
Hepinize saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)
Sayın milletvekilleri, madde üzerinde, 10 dakika süreyle soru - cevap işlemini gerçekleştireceğiz.
İlk 5 dakikayı soru sormak isteyen arkadaşlar kullanacaklardır.
Ben sırasıyla söz vereceğim; yalnız, arkadaşlarımız, süreyi, uygun bir şekilde, düzenli bir şekilde kullanmazlarsa diğer arkadaşların söz hakkı kaybolacaktır. Takdirlerine sunuyorum.
ENGİN ALTAY (Sinop) - Teşekkür ediyorum.
Ben, demin Sayın Bakanın cevaplayamadığı ya da cevaplamadığı sorumu yineliyorum. Cevap verirse, Sinop halkı da bu endişe içindedir. Ancak, tekraren belirteyim, Sinop Halkının böyle bir projeye çok karşı olduğunu bilmenizi diliyorum.
Sayın Güyüldar, buyurun.
HASAN GÜYÜLDAR (Tunceli) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım.
Sayın Bakanım, Munzur Çevre Derneğiyle zatıâlinizi ziyaret ettiğimizde, Tunceli'de bitme aşamasında olan Uzunçayır Barajıyla ve Ovacık'taki Mercan Hidroelektrik Santralı tamamlanmak üzeredir; ancak, Tunceli, Munzur Vadisi üzerinde, Türkiye'nin en büyük, dünyanın ikinci büyük millî parkı bulunmaktadır. Endemik doğa zenginliğine sahip Munzur Vadisi üzerinde Konaktepe barajı projesi yapılması söz konusudur.
Sayın Bakanım, Munzur Vadisi üzerindeki millî parkın ve Munzur kültürünün yok olmaması için, Konaktepe barajı yerine, rüzgâr enerjisi projesiyle bu enerjiyi karşılamayı düşünüyor musunuz?
BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Güyüldar.
Vasıtanızla, Sayın Bakanımıza şu soruyu yöneltmek istiyorum: Avrupa Birliğinin müktesebatının üstlenilmesine ilişkin Türkiye Ulusal Programı da, Avrupa Birliğine katılım sürecinde kısa ve orta vadede gerçekleştirilmesi öngörülen çalışmaları içermektedir. Ulusal Programda, enerji kaynaklarından sağlanan enerji üretiminin artırılması, Bakanlığımızın öncelikleri arasında ne kadar yer almaktadır?
Gerek enerjide ithalat bağımlılığının azaltılması gerekse arz güvenliğinin sağlanması amacıyla, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanım artırımının Türkiye'nin enerji politikasındaki yeri nedir?
DURSUN AKDEMİR (Iğdır) - Sayın Başkan, aracılığınızla, Sayın Bakanımdan sorularım şunlardır:
Bugün, dünyada ve Türkiye'de, enerji açısından, tabiî ki hesaplamalar yapılmaktadır ve halen, çevremizde, enerji yüzünden, belki, gelecekte de savaşlar beklenmektedir. Bu nedenle, Türkiye'nin 2004 yılındaki toplam elektrik üretim ve tüketim miktarı ne kadardır? Üretim ve tüketim miktarı bakımından, dünya ortalamasına ulaşabilmiş miyiz?
İkinci sorum: Hükümetinizin enerji politikasında öncelikleriniz nelerdir; önem sıralarını açıklar mısınız?
Üçüncü sorum: Türkiye'de gelecekteki enerji sıkıntısı bekleniyor mu? Bekleniyorsa ne zaman olabilir? Türkiye'nin Avrupa Birliğine uyum sürecinde uyum kriterlerinizi açıklar mısınız?
Bu arada, müsaadenizle, Sayın Bakanımdan beklemediğim, Sayın CHP Grup Başkanvekili hekim olması ve öğretim üyesi olması ve benim de hekim olmam dolayısıyla, Sayın Bakanıma, bence...
BAŞKAN - Sayın Akdemir, o zaman, buradaki bütün hekim olanlar Sayın Koç'u savunmaya kalkışırsa biz bitiremeyiz.
DURSUN AKDEMİR (Iğdır) - Sayın Bakanı ben çok seviyorum.
BAŞKAN - Efendim, sorunuz bittiyse...
DURSUN AKDEMİR (Iğdır) - Sayın Başkanım, müsaade ederseniz...
BAŞKAN - Sorunuz bitti mi Sayın Akdemir?
DURSUN AKDEMİR (Iğdır) - Tutanaklarda kalmasın o lafı. Bakan o lafını değiştirir diye düşünüyorum ben. İyiniyetle konuya girdim. Bakanımızın amacını aşacak şekilde bu kelimeyi kullanmasını tıp camiası adına ben kabul etmek istemiyorum. Sayın Bakanımız da kabul etmeyecektir ve bunu düzelteceğini sanıyorum. Ben, ancak söz hakkımı burada kullanabildim Sayın Başkanım ve Bakanımızın da çok çalışkan bir Bakan olduğunu biliyorum. Niyetini aşan bir kelimeydi. O kelimeyi, öyle sanıyorum, düzeltecektir.
Sayın İnce, bu süre içinde sorunuzu sorunuz.
Sayın Bakan az önceki konuşmasında, geçen yıl bütün fakir fukaraya, garip gurebaya kömür dağıtıldığını, onları üşütmediklerini ve bu kişilerin 7,5 milyon kişi olduğunu söyledi. Gelecek yıl ise 10 000 000 kişiye, 10 000 000 fakir fukaraya kömür dağıtılacağını söyledi. Buradan şu sonuç çıkarılabilir mi? İktidarınız döneminde bir yılda 2,5 milyon kişiyi daha fakir fukara, garip gureba yaptığınız anlamına gelir mi?
BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın İnce.
MEHMET KÜÇÜKAŞIK (Bursa) - Benim sorum vardı.
BAŞKAN - Ama, soru sorma süresi doldu. Sayın Bakan, cevap verecek. 5 dakikalık süre bitti, bakarsanız...
ENERJİ VE TABİÎ KAYNAKLAR BAKANI MEHMET HİLMİ GÜLER (Ordu) - Sayın Başkan, şimdi, Sinop ve nükleer enerjiyle ilgili düşüncelerimi söyleyeyim. Bizim yaptığımız çalışmalar içinde, biz, Türkiye'nin her tarafını inceliyoruz ve orada da neler yapılması gerekiyorsa; ki, dünyada özellikle yükselen petrol fiyatları ve teknolojideki gelişmeler şu anda, belki, istesek dahi sıraya gireceğiz; size onu söyleyeyim; yani, o kadar büyük bir nükleer enerjiye akım var ki ve bunun içinde ayrıca karbondioksit de emisyonu yapmadığı için, sera etkisi de yok...
Bu bakımdan, başta İskandinav ülkeleri olmak üzere, Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa Birliği dahil olmak üzere, İsveç dahil olmak üzere, yeni programlar hazırlıyorlar. Ben, size bunun bilgisini sunmuş olayım.
Sinop meselesine gelince... Özel bir çalışma yapmıyoruz Sinop için; ama, Türkiye genelinde...
ENGİN ALTAY (Sinop) - Biz istemiyoruz, sağ olun. Biz almayalım...
ENERJİ VE TABİÎ KAYNAKLAR BAKANI MEHMET HİLMİ GÜLER (Devamla) - Hayır; bu, yok anlamına gelmez. Biz, orada, neresi gerekiyorsa, teknik neyi gerektiriyorsa riskini alırız, siyasî riskini ve kârını da alarak yaparız.
ENGİN ALTAY (Sinop) - Sinop halkı nükleer santral yaptırmaz.
ENERJİ VE TABİÎ KAYNAKLAR BAKANI MEHMET HİLMİ GÜLER (Devamla) - O, ayrı mesele.
O takdirde, elektriği, petrol fiyatları belli noktaya gelirse, o zaman, ya biz doğalgaz almaya devam ederiz ya kömür ithal ederiz ya elektrik satın alırız; onu da millete sorarız, millet ne derse, onu yaparız.
ENGİN ALTAY (Sinop) - Rüzgâr... Rüzgâr...
ENERJİ VE TABİÎ KAYNAKLAR BAKANI MEHMET HİLMİ GÜLER (Devamla) - O sizin şahsî fikriniz olarak kalır yine.
ENGİN ALTAY (Sinop) - Benim şahsî fikrim değil.
ENERJİ VE TABİÎ KAYNAKLAR BAKANI MEHMET HİLMİ GÜLER (Devamla) - Şimdi, gelelim ikinci konuya.
Özellikle rüzgârla ilgili, Erzurum'la ilgili olarak söyleyeyim. Biz, Türkiye'nin -bu yasa biraz geç çıkıyor ama- bütün her yerinin rüzgâr haritalarını çıkardık; nerelerde, hangi hızla esiyor, potansiyeli nedir, çıkardık. Dolayısıyla, gerek Munzur olsun gerekse Erzurum olsun -buralarda soru soran sayın milletvekilimiz yok herhalde- onlar için biz rüzgâr haritalarını da çıkardık. Hatta, tapulu mu, arazi hazineye mi ait, onları da tespit ettik; o bakımdan bir problem yok.
Onun dışında, sorduğunuz sorular içinde Sayın Işık'ın yenilenebilir enerjiyle ilgili sorduklarında zaten biz buna ağırlık verdiğimizi ifade ediyoruz; bütün dünyada da buna ağırlık veriliyor, teşvik ediliyor. Bazı rakamlar yanıltıcı.
Bakınız, eğer, biz, bu işi yaparsak Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığı olarak 2020 yılına kadarki enerji talebini çıkardık; bunun da hangi kaynaklardan olduğunu tespit ettik. Biz, mutlaka buna ağırlık vereceğiz ve yapılacak yatırım da yaklaşık 4 milyar dolar olacak. Bizim teşvikte verdiğimiz para, bunun yanında yüzde 4-5 civarında. Halbuki, böyle büyük bir yatırımın bizim mutlaka teşvik etmemiz lazım. Ancak, dediğim gibi, bazı gruplar rüzgâr enerjisinden, güneş enerjisinden, jeotermal enerjiden, nedense, korkuyorlar. Korkunun da ecele faydası yok. Biz, bu yenilenen enerjiyi yaygınlaştıracağız; çünkü, hem tıp açısından hem çevre bilinci açısından son derece önemli bir yatırımdır. Zaten bu konuyu konuşuyoruz; zaten bu kanunu çıkaracağımızın ifadesidir.
Rüzgârla ilgili zaten haritaları da çıkarttık; bundan sonrası artık yatırımcıya kalacak iştir.
Bunun dışında, kömürle ilgili olarak şunu söyleyeyim. Biz, üç senedir bu kömür dağıtımını yapıyoruz; birinci yılda 680 000 kişiye dağıttık; fakat, bunları hemen sene içinde dağıttığımız için bazılarının haberi olmadı. Geçen sene 1 050 000 ton dağıttık. Ayrıca, 800 000 tonla da piyasaya girdik, ithali önledik. Türk yerli kömürünün, Türk yerli işçisinin emeğiyle bunlar çıktı. Bu sene de bunu 1,5 milyon tona çıkaracağımızı ifade ediyorum; ama, bu 1,5 milyon dağıtılacak anlamında değil. Ama, biz, 1,5 milyon tonu dağıtacakmış gibi hesabımızı yapıyoruz. Şimdiden almak isteyenler var. Eskiden almaktan çekinenler vardı. Şimdi, biz, bunları tespit ettik, onlara da vereceğiz. Bunların içinde, özellikle sosyal bir proje olduğu için de çok da tutuldu bu; fazla bir yük de getirmiyor. Biz, TKİ'ye yük olmuyoruz, hazineye yük olmuyoruz. Biz, TKİ'yi kâra geçirdik.
Biraz önce Sayın Koç'un sorduğu soruya da paralel olarak söyleyeyim. Eğer doğalgazda o anlaşmaları BOTAŞ yapmamış olsaydı, TKİ belki de kapanacaktı. Şu anda TKİ'nin harekete geçmesinde, bizim enerjiyi bir bütün olarak ele almamızda çok büyük bir yarar var; faydası o oldu. Eskiden bunlar hep ayrı ayrı idare ediliyordu; bir genel müdürlüğün diğerinden haberi yoktu. Biz, şimdi, TTK'yı da, TKİ'yi de, DSİ'yi de bir bütün halinde çalıştırıyoruz. Hepsinin ortak proje gruplarını oluşturduk. Kaynakları ortak değerlendiriyoruz. Mesela, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığını düşünün, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı aslında petrolle ilgilenir, doğalgazla ilgilenir; ama, sondaj yaptığı zaman eğer 2 000 metreyi deliyorsa, kestiği yerde kömüre rastlıyorsa, kömürü hemen TKİ'ye haber veriyoruz; eğer suya rastlıyorsa hemen DSİ'ye haber veriyoruz ve bundan dolayı çok kârlı, çok verimli bir sistem kurduk. Bunu özellikle ifade etmek istiyorum.
Diğer sorulara da yazılı olarak cevap vereceğim.
BAŞKAN - Sayın Bakan, diğer soruları yazılı cevaplayacaksınız.
Sayın milletvekilleri, 2 nci madde üzerindeki görüşmeler tamamlanmıştır.
8. Yenilenebilir enerji kaynakları (YEK) : Hidrolik, rüzgar, güneş, jeotermal, biyokütle, biyogaz, dalga, akıntı enerjisi ve gel-git gibi fosil olmayan enerji kaynaklarını,