¨Safranbolu Rehberi.. Korumanın başkénti..
safranbolurehberi Kullanıcının profilini görüntüle
18.08.2009, 16:45 (UTC)
Mesaj konusu: ¨Safranbolu Rehberi.. Korumanın başkénti..
Safranbolu ve çevresinde tarih öncesi ve tarih devirlerinin aydınlatılması açısından önemli sayılabilecek 32 tümülüs ve 4 büyük höyük bulunmaktadır. Bunlardan 24 tümülüs Safranbolu ve Eflani arasında, 5 tümülüs Eskipazar'da, 3 tümülüste Ovacık'tadır. Höyüklerden 3 tanesi Eflani'de, l tanesi de Eskipazar ilçesi sınırları içerisindedir.
1998 tarihinde İngiliz Arkeolog Dr. Royer MATTHEVVS başkanlığındaki bir ekip tarafından Ovacık ve Eskipazar yerleşimlerinde arkeolojik yüzey araştırma sonuçlarına göre bu yörede en eski yerleşme, erken bronz (Tunç) devrinde başlamaktadır.
Safranbolu-Eflani arasında yer alan 24 tümülüs ve 3 büyük höyükte arkeolijk anlamda henüz bir araştırma yapılmadığı için Safranbolu'da toplum yaşamının ne zaman başladığı bilinmemektedir.
Bölge, Antik Devirde tarihçi Homeros'un İlyada destanında Paplagonya olarak geçmektedir. Yörede sırası ile Hititler, Frigler, dolaylı yoldan Lidyalılar, Persler, Helenistik Krallıklar (Pondlar), Romalılar, Selçuklular, Çobanoğulları, Candaroğulları ve Osmanlılar egemenlik kurmuşlardır. M.S. 395 yılında Roma İmparatorluğunun ikiye ayrılması ile Safranbolu, Doğu Roma İmparatorluğunun (Bizans) egemenlik alanında kalmiştır. Yöreye Türklerin 10. y.y. dan önce gelerek yerleştiklerine ilişkin izler bulunmaktadır. Ancak bu yerleşimlerin gruplar halinde olduğu ve egemenlik iddiası taşımadığı sanılmaktadır.
1074 yılında Ankara-Kastamonu üzerinden istanbul'a gitmekte olan bir Bizans ordusuna yolda göçebe Türkmenlerin saldırmış olması , Türklerin yörede giderek egemenliğe yöneldiklerinin işaretidir. 1075 yılında Selçuk Bey'in torunu Kutalmışoğlu Süleyman Şah' ın İznik'i almasıyla kurulan Anadolu Selçuklu Devletinin sınırı Kastamonu- Safranbolu-Gerede hattına dayanmakta ancak muhtemelen Safran­bolu'yu içine almamaktadır. Safranbolu Kale'sinin (bugün Eski Hükümet konağı'nın bulunduğu tepe) Selçuklu Sultanı II. Kılıç Arslan' ın oğlu iki Muhittin Mesut tarafından 1196 yılında Türklerin kesin egemenliğine alındığı bilinmektedir. tarih boyunca çeşitli uygarlıklar arasında el değiştirdiği gibi Bizanslılar arasında ve hatta Türk Beylikleri ile Osmanlılar da el değiştirmelere konu olmuştur. 1213-1280 yılları banoğlu Beyliğinin egemenliğinde kalan Safranbolu'nun siyasi bu tarihten itibaren yaklaşık elli yıllık bir süre için netliğini kaybetmektedir. Bir kısım yazarlar bu dönemde Safranbolu'da Umur bey'in bağımsız bir Türk beyliği kurduğu görüşündedirler ve bu görüş Bizans kaynaklarınca da desteklenmektedir. Bu dönemde Gerede ile Safranbolu arasında ilişkiler bulunduğu ve ibn Batuta'nın sözünü ettiği Gerede Beyliğinin merkezinin Safranbolu olduğu ileri sürülmektedir. Candaroğlu Şecâüddin Süleyman Paşa Safranbolu'yu 1326 di egemenlik sahasına katmış ve oğlu Ali Beyi yönetici olarak atamıştır. 1332 yılında Safranbolu'yu ziyaret eden İbn Batuta şehrini o günkü durumu ile ilgili ayrıntılı bilgiler vermektedir. Safranbolu'nun Osmanlılar tarafından ilk olarak alınışı muhtemelen 1354 yılında Osmanlı Sultanı Orhan Bey'in oğlu ve Rumeli Fatihi olarak bilinen Şehzade Gazi Süleyman Paşa tarafından gerçekleştirilmiştir.
Bu tarihten sonra Safranbolu yine Osmanlılar ile Candaroğulları değiştirmiştir. 1402 yılında Yıldırım Beyazit' in Timur'a yenilmesi ile başlayan "Fetret Döneminde" ise yörede iç savaşlar yaşanmıştır. I.Mehmet'in (Çelebi Sultan Mehmet) Osmanlı birliğini yeniden sağlamasının ardından, 1416 yılında Osmanlı Ordusu Candaroğulları Beyliği'nin üzerine yürümüş ve bu seferde Safranbolu yeniden Osmanlı ülkesine katılmıştır. Osmalı döneminde Safranbolu iki kazadan meydana gelmektedir.Birincisi merkezde bulunan "Medine-i Taraklı Borlu" diğeri bugünkü Yörük köyü'nde bulunan "Yö rükan-i Taraklı Borlu"dur. Önceleri Bolu Sancağına bağlı bu iki kaza bu sancağın lağvedilmesiyle Bolu Sancağı biri Bolu; diğeri de bağımsız Viranşehir sancağı olarak yeni bir idari yapıya kavuşturuldu. 1811 de bu iki sancak kaldırılarak (2. Mahmut Dö neminde) Viranşehir Sancağı kuruldu.Bu sancağın merkezi Safranbolu idi. 1870 yılında Osmanlı 'da idari yapı yeniden düzenlenmiş, Safranbolu kaza yapılarak Kastamonu sancağına bağlanmıştır. Aynı yıl ilçede belediye kurulmuş ve ilk belediye başkanı Hacı Muhammet Ağa olmuştur. Safranbolu 1927 yılında Zonguldak Vilayetine bağlanmıştır. 1945'te Ulus Bucaği , 1953 de Eflani ve Karabük Bucakları Safranbolu'dan ayrılarak ilçe haline getirilmişlerdir. Demir- çelik endüstrisinin burada kurulması ile Karabük hızlı bir gelişme göstermiş, 1995 yılında il statüsüne kavuşturulmuş ve Safranbolu Karabük iline bağlanmıştır.
Yazarın web sitesini ziyaret et: safranbolurehberi