GENDER ROLES STEREOTYPES OF PRESCHOOL CHILDREN AND MOTHERS
(OKUL ÖNCESİ DÖNEM ÇOCUKLARI VE ANNELERİNİN CİNSİYET ROLLERİ KALIPYARGILARI )
Author : Gülhan GÜVEN , Ümit DENİZ
Page : 306-321
Social gender is a psychosocial feature that characterizes an individual as feminine or masculine. The aim of this study was to examine gender roles stereotypes of pre-school children and their mothers regarding their duties/tasks. The study group consisted of 10 children aged 65-74 months attending kindergarten in a primary school affiliated to the Ministry of National Education in Ankara and their mothers. In order to collect the data, Demographic Information Collection Form and Social Gender Stereotype Measurement Tool were used. Each item in the measurement tool has three answers: “Woman”, “Man”, “Woman and Man”. The child and the mother were asked as to who performed each duty/task in the Social Gender Stereotype Measurement Tool. After receiving the answer, they were asked to express their thoughts in detail for each item through the question “Why do you think so?”, which was not available in the measurement tool. According to the results of the study, it was determined that children and mothers had certain gender roles stereotypes for all kinds of duties/tasks. No children and mothers gave the answer to the question only “Man” was responsible for childcare, cooking, washing dishes, cleaning, ironing and entertaining guests. No children and mothers gave the answer to the question only “Woman” was responsible for bill payment, driving and repairing. The children had more gender role stereotypes than their mothers. It was concluded that the answers of the children could be based on two reasons. One of them is the fact that “mothers or fathers should do the tasks/duties” and the other is “the mothers or fathers do the duties/tasks”. According to mothers’ answers, mothers’ gender role stereotypes were fewer than their children; besides, some mothers gave androgenic answers.
Gender roles stereotypes, preschool period, social gender.
Toplumsal cinsiyet, bireyi kadınsı ya da erkeksi olarak karakterize eden psikososyal özelliklerdir. Araştırma, okul öncesi dönem çocuklarının ve annelerinin görev/işler ile ilgili cinsiyet rolleri kalıpyargılarını incelemek amacı ile yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Ankara ili Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bir ilkokul bünyesindeki anasınıfına devam eden, 6574 aylık 10 çocuk ve annesi oluşturmuştur. Araştırma kapsamında verileri toplamak amacı ile Demografik Bilgi Toplama Formu ve Toplumsal Cinsiyet Kalıpyargılarını Ölçme Aracı kullanılmıştır. Ölçme aracında her bir maddenin “Kadın”, “Erkek”, “Kadın ve Erkek” olmak üzere üç cevabı bulunmaktadır. Çocuğa ve anneye Toplumsal Cinsiyet Kalıpyargılarını Ölçme Aracında yer alan her bir görev/işin kimin tarafından yapıldığı sorulmuştur. Cevap alındıktan sonra, ölçme aracında bulunmayan “Niçin böyle düşünüyorsun?” sorusu ile her bir maddeye yönelik ayrıntılı olarak düşüncelerini ifade etmeleri sağlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, çocuk ve annelerin cevaplarında tüm işlere yönelik cinsiyet rolleri kalıpyargılarının olduğu saptanmıştır. Çocuk bakma, yemek yapma, bulaşık yıkama, temizlik yapma, ütü yapma ve misafir ile ilgilenme görevleri için hiçbir çocuk ve annesi sadece “Erkek” cevabını vermemiştir. Fatura ödeme, araba kullanma, tamir yapma görevleri için ise hiçbir çocuk ve annesi sadece “Kadın” cevabını vermemiştir. Çocuklar annelerine göre daha çok cinsiyet rolleri kalıpyargılarına sahiptir. Çocukların cevaplarının iki gerekçeye dayandırılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Bunlardan biri, “o işi annelerin ya da babaların yapması gerektiği” bilgisi diğeri ise “o işi annelerinin ya da babalarının yaptığı” gerçeğidir. Sadece annelerin cevaplarına göre, annelerin cinsiyet rolleri kalıpyargılarının çocuklarından daha az olduğu, bazı annelerin androjenik özellikte cevaplar verdiği belirlenmiştir.
Cinsiyet rolleri kalıpyargıları, okul öncesi dönem, toplumsal cinsiyet.