OTIT - Bedeniňi bilmek - saglygyňy berkitmek.
29 Oktıabr, 2011
Gulak agyranda, ol hökman otitdir diımek nädogrudyr. Ilki göräımäge alamatlar otitiň alamatlaryna meňzeş bolsa-da, käte gulagyň agyrmagy başga keseller bilen bagly bolıar. Mysal üçin, daşky eşidiş geçelgesinde çyban çykanda, diş agyryda, gulakıany limfodüwünleri çişende, beıni we ıüz nerwleriniň sowuklamasynda hem gulagagyry biynjalyk edıär.
Käte adamlar otite kän bir üns bermeıärler. Olar gulagagyry öz-özünden aırylyp gider diıip nädogry pikir edıärler, otiti sowuklamanyň ıüzleı alamatyna deňeıärler. Otit bilen keselläniňizde, lukmana wagtynda ıüz tutmaly, düıpli bejergi almaly. Şeıle edilmese, kesele biperwaı garalsa, näsag eşidiş ukybyny ıitirıär we ker bolıar. Ker bolmadyk ıagdaıynda hem kelle beınisine agyr zyıan ıetıär.
Gulagagyry köplenç kiçi çagalarda duş gelıär. Ene süıdüni emıän çagalaryň kesele bolan durnuklylygy berk bolıar. Şeıle çagalar üçin otit howply bolmaıar. Emma çagalarda otit keseli döremez ıaly, sowuklama kesellerini wagtynda bejermelidir. İönekeň sowuklama otite öwrülip biler. Çagalaryň gulagy agyranda, ol biynjalyk bolıar, onuň ukusy bozulıar, çaga gulagyny elleıär. Has kiçi, heniz gepläp bilmeıän çagalaryň gulagy agyranda, onuň sebäbini bilmek kyn bolıar. Şeıle çagalarda otitiň başlandygyny onuň gaty aglamagyndan we ıassyga gulagyny oıkamagyndan aňyp bolar. Şeıle hem çaganyň gulajygyna çalarak basyp görmeli. Çaga birden aglap başlasa, eliňizi aıyryň. Çagany hökman lukmana görkeziň, barlaglardan geçirip, degişli bejergini alyň.
Otit doly göwrümde we tapgyrlaıyn bejerilıär. Bejergi geçirmezden ozal otitiň agyrlygyny kesgitlemeli. Adatja bejergi geçirilende, näsag düşekde ıatmaly, sebäbi rahatlyk bedeniň kesele bolan durnuklylygyny dikeltmegiň deňi-taıy bolmadyk usulydyr.
Bejergi derman serişdeleri (konserwatiw) we hirurgiki ıol bilen alnyp barylıar. Konserwatiw bejergide gulakdan akıan iriň arassaçylyk düzgünlerini berjaı etmek arkaly aırylıar. Iımit ıeňil, ıokumly we witaminlere baı bolmalydyr. Burun bilen dem almak dikeldilmeli. Munuň üçin burnuň içine damar giňeldiji damjalar ulanylmaly: haftizin, galazolin, sanorin, farmazolin.
Bedeniň allergiki täsirlere duıujylygyny peseltmek üçin, antigistamin derman serişdelerini ulanıarlar. Agyrylar güıjände agyrysyzlandyryjy gerdejikler içilıär.
Otit ıerli bejerilende, daşky eşidiş geçelgesi 40% etil spirti ıa-da 2% bor turşulygy bilen yzygider ıuwlup durmalydyr, pagta bilen guradylmalydyr. Arassalamak üçin 10% sintomisin emulsiıasyny hem ulanmak maslahat berilıär.
Gulakdan akıan bölünip çykmalar köpelse, olary 3% wodorodyň öteturşusynyň 5-7 damjasy bilen pagta siňdirip aıyrmaly. Daşky eşidiş geçelgesine arassalanan wazelin ıa-da beıleki ıaglar çalynmaly. İag deriniň şikeslenmegine ıol bermeıär.
Gulakıany töwerege gyzdyryjy ıapgyny diňe lukmanyň görkezmesi bar bolsa, ulanmaly. Şeıle ıapgyny suw bilen garylan spirtden ıa-da gyzdyrylan iri duzy galyň mata dolap ıapmak bolar.
Otiti bejermekde ultra tolkunlar (UWÇ), ultra melewşe şöhleleri (kwars) ulanylıar. Gulagy lazer bilen bejermek hem netijeli bolıar. Elbetde, fizioemlerine lukman görkezme bermeli we onuň geçirilişine gözegçilik etmeli. Öı şertlerinde „gök çyra“ hem giňden ulanylıar.
Halk tebipçiliginde otitiň bejerilişi
Itburny ajy demläp, oňa gyrgyçdan geçirilen käşiriň şiresini we çig gaımagy (sliwki) garyň. Gulak iriňlände, bu garyndyny gulagyň içine damdyrmaly.
Iriňli otitde gaınadylan sogany ıumşadyp, oňa mesge ıagyny garyň we taııarlan garyndyňyzy pagtanyň kömegi bilen gulagyňyzyň içine çalyň.
Otitde gulagyňyzy çopantelpegiň demlemesi bilen arassalamaly.
Lawr ıapragynyň 5-6 sanysyny bir bulgur suwda gaınadyp, 2-3 sagat saklaň. Soňra süzüp, 8-10 damjadan agyrıan gulagyňyza damdyryň, 2-3 çaı çemçesini bolsa içiň. Bu emi 2-3 gezek gaıtalaň.
Kesel ötüşen bolsa, hirurgiki bejergi geçirilıär.
Otit ıüze çykanda, antibiotikleri içmek gerekmi?
İok, hemişe däl. Ortaky otitde antibiotikleriň hiç hili haıyr etmeıändigi barada maglumatlar hem bar. Antibiotikleri diňe lukmanyň görkezmesi bolan ıagdaılarynda kabul ediň. Otit bejerilende, eşidiş ulgamy şikeslendirıän antibiotikleri ulanmak hem bolmaıar: gentamisin, streptomisin, amikasin.
Otitiň öňüni almak
Bedeni taplanma arkaly berkidip, otitiň öňüni almaga kömek edip bolar. Mundan başga-da ıokary dem alyş ıollaryndaky çişmeleri aradan aıyrmaly. İokarky dem alyş ıollaryna burun, burun-bokurdak, bokurdak degişlidir. Gulak bu agzalar bilen berk baglanyşyklydyr. İokançlyklar ıüze çykanda, gulak çukurjygynyň ıagdaıyna üns beriň. Goıy nemiň eşidiş turbasynda galmagyna ıol bermeli däldir. Antiseptik damjalaryny ulanmak hem bolıar. Şeıle edilse, suwa düşülende gulaklaryňyz arassa we gury bolup galar. Gulak keselleri bejerilende, seresap bolmaly.
Çagalar ulalanda, otitiň döremek howpy aradan aırylıar. Bu dowamly otite degişli däldir. Ulularda bu kesel beıle ıeňil geçmeıär. Käte gaıraüzülmeler hem ıüze çykyp bilıär.
3965 gezek okalan
Meniñ gulagymy lukmanlar barladylar .gulagyma bir zat sokup agyrtdylar .we olar ıoly açyk .perdesi gowy diydiler .şu görnüşi nädip bejerip bolar