Levent HIZAL - Türk Lirasının son durumu...
15 Mart 2019, 12:05
Türkiye Cumhuriyeti yerel seçimler öncesi her seçim dönemi olduğu gibi seçim ekonomisine tabi oluyor. Şöyle ki; TL’nin istikrarını sağlaması gereken hükümetin, tersine baskı ile bankalara faiz düşürterek ve düzenlemeler yaparak vatandaşı dövize ittiğini, bunun önümüzdeki dönem çok daha vahim sonuçlar doğuracağı aşikârdır.
Türkiye ekonomisi 31 Mart yerel seçimine doğru kriz içinde giderken, krize değil sonuçlarına ve bulgulara yönelik atılan zincirleme hatalı adımlar, tersine gidişatı daha da bozuyor. Mali sistem üzerine kurulan resmi ve gayri resmi baskılar, mekanizmanın işleyişini bozuyor. Hem “halı altına süpürme” denilebilecek adımlar atılırken hem de normalde her kurumun kendi ticari tercihleri ile belirlediği fiyat ve miktar kararları baskı ile şekillendiriliyor. Ankara’dan bankalara baskı ile mevduat ve kredi faizleri empoze edilirken, bilançolarındaki kredi hacminin de yılsonuna kadar yüzde 15 büyütülmesi istenmişti. Son bir hafta içinde atılan adımlar Ankara’dan ekonomiye verilen “komuta ekonomisi” rotası, TL'yi zayıf bir zemine doğru itiyor.
Bankalara müdahale edilerek serbest piyasa işleyişini bozan aykırı adımların birbirini izlemesi, tasarruflarını TL’de tutan yurttaşları döviz tutmaya doğru itiyor. Nitekim yılbaşından itibaren iki ayda yaklaşık 10 milyar dolarlık bir döviz hesabı artışı dikkat çekiyor. TL’nin istikrarını sağlaması gereken Ankara, getirisini düşürerek yurttaşları TL’den uzak durmaya itiyor.
Hatırlanacağı üzere 1994 ve 2001 gibi geçmiş büyük kriz dönemlerinden edinilen deneyimler gösteriyor ki; krizin boyutu yanında krizi yönetme süreçlerinde yapılan vahim hatalar ve uygulamalar da krizi derinleştiren en önemli unsurlar arasındaydı.
2018 krizinde de benzer bir vahim hatalar zinciri ve daha da kötüsü; piyasa bozucu “masa altından sopa ile komuta” yönetimi, krizdeki zincire yeni bir potansiyel dalga unsuru olarak ekleniyor. Hâlbuki yapılması gereken, serbest piyasa koşullarında para piyasasına müdahale edilmemesidir. Bu tür müdahaleler TL’nin yabancı paralar karşısında zayıflamasını tetikliyor….