Yeni modalar pek te yeni değil
Ön Not. Bu yazı ne eşcinsellik, ne Ermeni meselesi ne Kürt Meselesi, ne baş örtüsü, ne Güneydoğu ne Kuzeybatı Meselesi hakkında bir yazıdır. Bu yazı moda üzerine bir yazıdır. Bu konuların yazıda geçmesi muhtelif modalardan örneklemeler gayesine matuftur.
Modacılığın sosyopsikolojisini analiz etmeye ne teçhizatım yeter ne de ihtiyaç var. Gözlemlerden edindiğimiz verileri analitik düşünen insanlar olarak manalandırabiliriz.
Modacılık derken ne dediğimi açıklayayım. Bir davranış biçimini, sergilenen duruşun, katıksız bir ahlak ve akıl ürünü olmayışı, taklidiliği düşünebildiğim en kapsamlı ifade ile. Formel tanımları için sözlükler ansiklopedilere müracaat. Kendi imalatımdır tanımlarım ve etiketlerim.
Modacılığın bütün şekillerini bir karakter zaafı olarak telakki etmek fazla adil olmaz. Böyle bir mükemmeliyetçilik standardı ile çakmayacak Allah’ın kulu yoktur zira. Nihayetinde her insan sosyal statü kazanma, tasvip görme ve sürüden ayrılmama güdüleri veya zafiyetleri ile malüldür. İzafiyet dünyasında karakterin muhtevası çizgiyi çizdiğiniz yer ile belirlenir. Güneri Civaoğlu;nun yaptığı gibi “yaw Ahmat Hakan Coskun, sen sonradan görmesin, bu dincileri tanırsın; bunlar frakı giymiyor da pantolunu niye giyiyorlar” sorusu saf demagojidir.
Konuyu fazla dağıtmadan- bu saatten sonra mümkünse- beni epeydir rahatsız eden ve maalesef gene Batı kaynaklı bir modaya geçeyim. Revaçta fikirler ve duruşlar modası. Modern aydının kültürümüze enjekte ettiği ve enfoze etmeye çalıştığı bu moda şöyle tezahür eder:
Bu modern Batı görmüş veya oralarda hangi akımların , giyim kuşam yaşam tarzlarının moda olduğunu keşfetmiş aydınlar mensubu oldukları toplumdan kendilerini ayrıştırma ihtiyacı hissederler. Bu en azından şekli bir demokrasiye meyil, oligarşik statükoya muhalefet gibi olumlu şekillerde tezahür edebilir ama motifler sahih olmaz. Taklidi olur ise, veya diğer bir ifade ile gerçekten bir dini anlamadan, sadece o dine ait olmanın sağladığı statüden yararlanmak için o dine geçti iseniz o din, felsefe veya ideoloji adına aldığınız duruşlar etkin olmaz, sonuç getirmez. Neden 80 kusür yıldır çıktığımız Demokrasi adlı kızla hala evlenemedik sanıyorsunuz?
Örnek: Türk “68 Kuşağı“
Gariptir muhtemelen 68 Kuşağı ifadesini en çok kullanan ülke “kuşağın” imalatçısı Fransa veya Amerika değil Türkiye’dir.
Tesadüfe bakın ki 61 de darbe sonrasında yoktular , 62 63, 66 da değil tam da Paris Üniversite öğrencilerin insanlığı kurtarmak için yürüdüklerini, ABD’de gençlerin Viet Nam Savaşına karşı üniversite işgal ettiklerini duyduklarında uyandılar! Oysa ABD;deki çocuklar gayet pragmatiktiler. Önlerine Viet Nam cangıllarında ölme ve oldürme ve marijuana alıp çiftleşme seçenekleri konuldu. Onlar da “don’t make war, make love” tercihini yaptılar. O kadar derin felsefe falan yok işin içinde.
Bir diğer örnek: Eşcinselliğin tabii bir yaşam zıt-cinsellikle (!) eşit, hatta geçmiş mağduriyet, geçmiş mazlumiyet statüsünden dolayı özellikle korunma altına alınması gereken bir grup bu ib….. pardon eşcinseller, pardon geyler. Bu gün bu aydınlanmışların bir çoğu “eşcinsellik doğaldır” diyecekler savunma olarak. Bizimkilerin hepsi öğrenmedi henüz veya biraz utangaçlar ama ben size yarın ne diyeceklerini söyleyeyim: İnsanların yüzde onu eşcinseldir. Eşcinsel evlilik niye olmasın? Geyler baskı altında bir azınlıktır; pozitif ayrımcılığa tabii olmalıdır. Abartıyormuyum? Not edin bu cümlelerimi. En fazla 10-15 yıl içerisinde bunların hepsini duyacaksınız.
Bakınız bir insanın eş-cinsel olması veya olmadığı halde eşcinsellik hakkında bu düşüncelere sahip olması değil benim problemim. Ama bu duruşun sahteliği, taklidiliği modacılığı.
Gündemimizi meşgul eden mağdur gruplar konusundaki duruşlarda da benzeri bir durum söz konusu. Statüko ve soytarıları Batı’nın hakim yaşam stillerini adeta bir sabit doğma gibi alıp kendilerini ayrıştırdıkları topluma enfoze etmek ve daha da fazla o dogmayı ne kadar yaşadıklarını deklere ederek topluma üstünlük taslama aracı yapıyorlar.
Ama peki “rejim muhalifi”, statukoya meydan okuyan “iyiler”? Bunlar monolitik bir blok değil. Bu blokun içinde muhafazakar da var liberal de, dindar da var dinsiz de, Kürt te var Türk te. Bırakın blok olmayı bir koalisyon dahi değiller. Mesela kimisi askeri vesayete karşılar ama İslam’a daha bi karşılar. Ondandır Ergenekon hakkındaki yorumlarının “yiyin biribirinizi” olması (Bir Gün Gazetesi Başlığı). Statükocuları Cumhuriyet mitinglerindeki slogan da aynı idi “ne darbe ne şeriat”. Tesadüf? Sanmıyorum. Hangisi statüko, hangisi muhalefet, fark etmez. İkisi de suni ikisi de modacı ikisi de karlı işlerle iştigal ediyorlar ve aynı ticaret “etiği” (ahakı dersem “bize ahlak dayatma dinci herif” derler). Sattıkları mallar farklı sadece. Biribirine zıt cephelerde savaşıyor gözüken bir çoklarının aslında birleştiren ana unsur sahih olmamaları, tüm aydınlanmalarının Batı kökenli olmak ötesinde taklidi olduğu, bir özsel dönüşüm içermediği ve hepsinin de toplumu adam etme misyonunu benimsemiş olmaları. Ayrıştıkları nokta “nasıl adam olunacağı”.
Bunun günümüzdeki en bariz tezahürlerinden birini Kürt ve Ermeni meseleleri üzerinde görüyoruz. Orhan Pamuk ve Elif Şafak gibilerin mealen “evet Ermeni soykırımı da oldu . Kürt soykırımı da oluyor” demeleri değil mesele. Her iki konuda da tavsiflere açık meşru tartışma konularıdır. Ama BUNLARIUN ZAMANLAMASIDIR problem. Orhan Pamuk tam da Nobel adaylığı konuşulur iken Elif Şafak tam da kitaplarını basan Amerikan yayın şirketi ile fiyat pazarlığında iken bu çıkışları yapmışlardır. Vardıkları uyanmanın “sahihliğini” ve ahlakiliğini sorgulamaya iten budur. 301. den yargılanmayı göze almak gerçek risk değil aslında karlı iştir. (bkz Akıllı Stratejistler: Pamuk, Yahudiler ve Ermeniler ).
Bir örnek daha size. Yakınlarda Taraf Gazetesi’nde yazmaya başlayan Rasim Ozan Kütahyalı , gene tesadüf bu ya “ben artık uyumayı reddediyorum, ya siz?” dedi. Demezler mi adama güzel de kardeşim niye Taraf Gazetesinde köşe kapana kadar bekledin diye? Ben de dedim kendisine. Benim kurduğum fakat sonra terk ettiğim bir sitede de yazan bu arkadaş artık “zamanı çok dar” olduğu için sadece “bırakalım bu entellikleri Bekir Bey, biliyoruz pek çok Ermeni kırıldı” dedi. Bu kadar basit. Pek çok Ermeni’nin kırılmış olduğunu ancak Ayşe Hür- Etyen Mahcupyan ve Ahmet Altan ile “aileden” olunca öğrenmiş bu aydın genç. Oysa bana sorsa idi 30-40 sene öncesinden söylerdim ona “bir çok Ermeninin kırıldığını”. Çok güvenilir kaynaklardan dinlemiş idim çocukluğumda, “Resmi tezden” öğrenmemiş idim.
Soru şu: Acaba bu artık resmi tezlere itibar etmeyen, ona muhalefet eden bulundukları noktaya gerçek bir içeriye yolculuk sonu mu vardılar yoksa evet yeni moda bu olduğu için mi? Teslim etmek lazım Emre Kongar, Turgut Özakman gibi statükocu aydınlar ile zıt tarafta bu muhalifler. Lakin hepsini birleştiren öğeler hepsinin de stratejik davrandığı ve evet modacı oldukları. Stratejik davranış “we will serve no wine before it’s time (biz zamanı gelmeden şarap sunmayız) şarap reklamından mülhem Orhan Pamuk’un yaptığı gibi bir fikir veya hayat tarzını ancak “moda, in, kool, hip” olduktan sonra benimsemek veya ya deklere etmek.
Bu gün “ezilen Kürtler” ve “biz (veya bizi temsil eden devlet) onlara ne zulümler yaptık” edebiyatını çok dokunaklı ifade edenler!
Bunu dün de yaptı iseniz bir kıymet-i katiyyesi olabilir idi. Ama Rasim Ozan gibi bu gün uyandı iseniz korkarım işe geç kaldınız; sahihliğiniz sorgulanacaktır. Kahin değilim, hayatımda görme ümidim de zayıf ama bir gün Türkiye’de gerçek demokrasi tesis edilir ve Martin Luther King’in rüyasındaki gibi insanlar derilerinin rengi veya giyim kuşamı ile değil karakterlerinin muhtevası ile serbest piyasada değer bulurlar ise o zaman muhtemelen, “ninemizinki gibi” başını örten değil resmen “türbana girenlerin” de sayısı artar ise ben o yeni muhtedilere şüphe ile bakacağım. Sahte olma şansı yüksektir. Barbra Mandrell’in “I was country when country wasn’t cool” şarkısındaki gibi bu işler karlı değil zararlı olduğu zaman yani dün ve bu gün uyanmış olan muteberdir benim kitabımda.
Moda trendlerin Aktütün Baskını ve Kürt Meselesi tezahürleri:
Üyesi olduğum bir çok mail grubunda adeta kim daha insancıl, daha aydınlanmış ve öz-eleştirici yarışı var. Bu yarış adeta Boston Maratonu gibi. Bu büyük maratonlarda 10 binlerce kişi yer alır ama aslında yarış bir avuç gerçek maratoncu arsındadır. Çoğu orda olmak için oradadır. Muhtelif sol ve liberal yayınlarda köşe tutmuş olanlardır gerçek yarışçılar. Ama hemen yarışçının her biri söze Rasim Ozan’ınkine benzer bir “artık özeleşti zamanı. Kafamızı kumdan çıkaralım biz Kürtlere şu zulümleri yatık. Dersim. Diyarbakır cezaevi bilmem ne dersinde katledilen siviller, köy boşaltmalar..” gerisini getirin, artık ezberlemiş olmalısınız. Diye başlarlar söze. Her biri de bu zararlı fikirleri “ilk ifade etme cesareti ve insancıllığını sergileyen oldukları iddiasındadırlar ama hepsinden duyduklarımız aynıdır. Resmi koro” ya karşı gayri-resmi, statükoya karşı anti-statüko statüko. Yerseniz tabii. Ve yiyen de çok.
Bu orijinal fikirler öyle mertebeye varıyor ki son baskında ölen er, erbaşlar için “şehit” denilmesi veya onları ölen teröristten farklı yere koymak dahi kabul edilemez. “Kafayı kuma gömen Türk ırkçısı” yapabilir sizi. Sizin 30-40 senedir bildiğiniz ve karşısında durmak “cool” değilken karşısında durduğunuz askeri oligarşiye hemen yamarlar sizi özellikle bu yeni yetme, alamadıkları ziyayı aksettirme heveslileri. Zira klavyede kemik yoktur. “Ben Madonna gibi giyerim, çünkü o benim bireyselliğimi yansıtıyor” diyen hanım kızlar kadar orijinalliklerinden emindirler.
Yok, yok olmuyor bu böyle. Ahlaki doğruculuk ne hangi pozisyona üye olduğunuz, ne hangi kıyafeti giydiğiniz ne neye karşı veya taraf olduğunuzu deklere ettiğinizle ispatlanır. Ahlaki doğrular olaylar ve insanlar karşısında aldığınız sabit pozisyonlar değildir, vardığınız hüküm de değildir, kullandığınız kıstastır.
Guncel-Politik kategorisinde yayınlandı | 5 Yorum
Ekim 9, 2008 7:31 pm Muzaffer Kazim
1. “bu işler karlı değil zararlı olduğu zaman yani dün ve bu gün uyanmış olan muteberdir benim kitabımda.”
2. ” Ahlaki doğrular olaylar ve insanlar karşısında aldığınız sabit pozisyonlar değildir, vardığınız hüküm de değildir, kullandığınız kıstastır.”
Ikinci tespitinizi icsellestirebilip icsellestiremedigimi henüz bilemiyorum.Ancak yine de yorumum yazayim;
Olmuyor tamamen ayni kanaatteyim. Bilhassa sol´dan saga yalpalanan arkadaslar var. Basit bir örnek vereyim: Malum kurumumuzu sol agziyla sehitligin istismariyla suclamalari hic olmadi. Zaten statükonun hangi degeri nasil istismar ettigini demokrasi- laiklik- din hepimiz biliyoruz. Ancak bu cocuklar hem bu vatanin evladi hem de müslüman evladi. Hem de askerlige verdikleri mana peygamber ocagi.Eger pasalarin farz-i muhal hepsi de dinsiz- ateist olsa, yine de biz ordumuzu manevi sahsiyetiyle degerlendiririz, yüregimize tas baglar yine de bu ordu bizim ordumuz deriz.Zaten cok üste cikamasalar da askeriyede cok Anadolu cocugu var, gecen sene bir astsubay Ramazan sonrasinda nafile oruclu iken PKK´ya yapilan bir operasyonda sehit düsmüstü. Bu insanlara duydugumuz saygi geregi ben sahsen iki üc dinsiz ateisti bahane ederek, “Tsk´nin KAYBI ;Pkk´nin kaybi” söylemlerine tahammül edemiyorum.Tabii bu demek degil ki dogru bildiklerirmizi savunmayacagiz. Falanca pasa emretti diye sehit olmuyorlar (Son golfcü pasa ve bazilari öyle sansa bile). Pasalari elestirmek zaten bu manevi sahsiyetin korunmasi icin elzemdir. Bu cok basit bir örnek olmasina ragmen burada kullanilan kistas “müslüman kimlikli insanin” kullanacagi bir kistas degildi. Taraftan su cümlelere bakiniz, parantezler benim tasarrufum:
…Başka bir deyişle, PKK’ya, bugün yaptığı gibi, (varsa) ayrılıkçılık hedefini küçülterek, Türkiye’nin evrensel demokrasi alanındaki eksikliklerini ön plana çıkarma olanağı sağlıyor. PKK’nın bir süredir AB’nin Türkiye’den haklı olarak talep ettiği siyasi reformlarla örtüşen taleplerde bulunması, hiç kuşku yok ki, (kamuoyumuzda algılanması istendiği gibi bir AB-PKK işbirliğinden değil), terör örgütünün hedefini böyle göstermesinden kaynaklanıyor.
Kac tane faul var su kadarcik yazida? Hepsi iddia , hic bir somut veriye dayanmayan afaki cümleler:
Nredeyse devletimizi Pkk ile esit siddet yanlisi iki ayri olusum gibi görme egilimi var.Üzülüyor insan.
Ekim 9, 2008 7:56 pm Bekir L. Yildirim
Yorumunuzdaki hissiyat ve tahlillere tamı ile katılıuyorum Muzaffer Bey Kardeşim.
Bir ahlaki doğrculuk savunucusu tabii ki savunduğu bütün değerleri “içselleştirdiği” veya butun hayatını bu değerlerden taviz
vermeden yaşadığı iddiasında değil sadece bu yolculukta bir temel yol yordam bulma kılavuzu önermektedir inanışlar ve felsefi seçimlerdekine benzer. Ne haddibe biz fanilerin öyle büyüğk iddialartda bulunması. Yaşar Nuri değiliz.
“TSK’nın kaybı” söyleminiz ve Ben Goklf Sahasındaydım. ben mi bombalayacaktım.. ekmek yoksa pasta yesinler” telinden konuşan paşalar konusunu açtınız da aklıma geldi: Şu her toplu asker kaybından sonra Başbakaın GK’deki golfçülerin ayağına gidip “baş sağlılği dilemesi” ne ifrit olurum ben de. Onları ayağına, Meclis önüne mahkemeye çağrıp hesap sorması daha münasip olur, eğer demokratik hukuk devşeti kelimelerini ağzımıza almaya hak kazanmak istiyor isek.
Ekim 10, 2008 12:41 pm Muzaffer Kazim
“Şu her toplu asker kaybından sonra Başbakanın GK’deki golfçülerin ayağına gidip “baş sağlılği dilemesi” ne ifrit olurum ben de.” demissiniz. Baska türlü de düsünmek mümkün; diyelim siz bir sirketin en üst yöneticisisiniz, size bagli müdürlükler var. Bir müdürlükte bir isciniz ölüyor.Ölüm sebebi bir is kazasi degilse, gidip hesap sormaz, ancak gidip bizzat müdürünüze bassagligi dileyebilirsiniz. Bunun gibi sayin basbakan veya cumhurbaskani asker kisinin sehadeti dolayisiyla bu kisinin mensubu oldugu kuruma destek ve taziyesini sunuyor, “yaninizdayiz bir ve beraberiz” mesajini veriyor. Simdiye kadar hükumet ve diger kurumlar arasindaki uyumsuzluk Türkiye icin sadece mahalle karilarinin agiz dalasi kadar faydali oldu.Dolayisiyla bu son tartisma ilk defa somut veriler üzerinden ve somut adimlarin atilmasina olan ihtiyacin tebarüz ettigi bir hadise oldu. Saygilar.
Ekim 10, 2008 12:53 pm Bekir L. Yildirim
O taziye ziyaretinden sonra da hemen müfettişler özel savcılar şirkete gider, inceleme yapar- rağpor veriri ve CEO dahil kimin ihmali suçu varsa kelleler yuvarlanır Muzaffer Bey. Bunun Batı’dan pek çok örnekleri var. O Çocuk Şirket yöneticisinin oğlu değil, bizim oğlumuz.
Ekim 10, 2008 12:54 pm Muzaffer Kazim