Dinler Kenti Antakya Ne Kadar Kazanıyor
TÜRSAB ın 2014 yılına ait inanç Turizmi Raporuna göre dünyada turizm amaçlı seyahat edenlerin sayısı 1 milyarı aştı. Söz konusu 1 milyar kişinin yaklaşık 300 milyonu ise tatiline inancıda dahil ediyor. Dünyada giderek büyüyen inanç turizminden elde edilen gelir ise 20 milyar dolara yaklaşmış durumda. Peki, bir inanç merkezi olan Antakya'nın bu PARA içindeki PAYI nedir?
DİNLER KENTİ ANTAKYA
NE KADAR KAZANIYOR ?
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Türkiye'ye gelen turistler içinde 'dini amaçlı' gelenlerin sayısı oldukça düşük. 2003 yılında Türkiye'ye dini amaçlı seyahat edenlerin sayısı 64 bin 548 olurken, bu rakam 2007 yılında 143 bin 969 kişi ile zirve noktaya ulaştı. 2012 yılından itibaren sert bir düşüş yaşanırken, 2013'teki 59 bin kişi ile son 10 yılın dibine vurdu. Bu gelişmede, başta Suriye ve Irak olmak üzere, bölge ülkelerinde yaşanan olaylar etkili oldu. İsrail ile yaşanan gerginlik de, yine Tevrat'ta adı geçen Dicle, Fırat Bölgesi ve Harran'a gelen İsrailli sayısını ciddi anlamda düşürdü. 2014 yılında ise dini amaçlı turist sayısı istenen sayıya ulaşamadı ve rakam da 100 binlerin altında kaldı. 2015'in de bu kayıp yıllara eklendiğini söylemek gerek belki de, hem Türkiye hem Antakya için!
ANTAKYA 9'LAR LİSTESİNDE-
İnanç Turizmi'nin geliştirilmesi amacıyla başlatılan çalışmalar kapsamında, 1993 yılında; Türkiye genelinde Valilikler, Kültür Bakanlığı, Vakıflar Genel Müdürlüğü, Diyanet İşleri Başkanlığı ve çeşitli Üniversitelerin de görüşleri alınarak yapılan envanter çalışmasında, belli unsurların da göz önünde bulundurulması sonucunda, Hıristiyanlık açısından önemli dokuz adet merkez belirlenmiş ve bu 9 Merkez şu şekilde sıralanmıştı:
-Hatay-Merkez :St.Pierre Anıt Müzesi
-İçel-Tarsus :St.Paul Anıt Müzesi
-İzmir-Selçuk :Meryem Ana Evi
-Antalya-Demre :St. Nicola Kilisesi
-Bursa-İznik :Ayasofya Cami
-Manisa-Sard :Sard Sinagogu
-Manisa-Alaşehir :Alaşehir Kilisesi
-Manisa-Akhisar :Akhisar Kilisesi
-Isparta-Yalvaç :Pisidia Antik Kenti
-Nevşehir-Derinkuyu :Ortodoks Kilisesi
-Denizli-Pamukkale :Laodikya Antik Kenti
-TANITIM İÇİN NE YAPIYORUZ?-
Uzun süren restorasyon çalışmaları, Suriye'deki savaşın yarattığı tedirginlik, ama en çok da tanıtım eksikliği ve Katolik Dünya'sının liderliği ile kurulamayan “inanç” iletişimi nedeniyle, Hıristiyanlığın ilk kiliselerinden olan St. Pierre (Aziz Petrus) Kilisesi, hac yeri olarak ilan edilmiş bir Kilise olmasına rağmen, sınırlı sayıdaki ziyaretçisiyle bugün “hayal kırıklığı” yaratan yerlerden biri olarak kabul ediliyor.
Belki o yüzden, IV. yüzyılda yaşamış olan tarihçi Ammianus Marcellinus'un, “dünyada hiç bir kent, ne topraklarının bereketi, ne de ticaretteki zenginliği bakımından bu kenti geçemezdi” dediği Antakya, bugün hak ettiği yerin çok ama çok gerisinde…
-150 MİLYON HACI-
Oysa ki, Hıristiyan Dünyası, her sene, 150 milyon dolayındaki Hacı Adayı nedeniyle çok ciddi bir inanç turizmi hareketliliği yaşıyor. Türkiye ise, Meksika, Portekiz ve Fransa gibi, bu alanda önemli inanç noktaları olan ülkelerle çekişiyor. Belirlenen 9 inanç merkezine rağmen istenen ve beklenen rakamlar ise çok aşağılarda. Bu durum, en çok da Antakya noktasında yaşanıyor. Buna dair gerçekleşen “İnanç Turizmi Sempozyumu” ise bu sıkıntılı duruma çare olması beklenen adımlardan sadece bir tanesi.
-SAINT PIERRE NE DURUMDA?-
Uzun ve yorucu bir restorasyon sürecinin ardından açılan Saint Pierre Kilisesi, bugün, o eski kalabalıklarından çok uzakta, daha çok yerli turistleri ağırlıyor. Hıristiyanlığın ilk kilisesi olmasının yanı sıra, tabanında yer alan 4. ve 5. yüzyıllara ait, tahrip olmuş mozaik kalıntılarla da dikkat çekiyor. Ancak gariptir, söz konusu mozaikler, restorasyon öncesine kadar gelen ziyaretçilerin adımları altında ezilirken, bu sene bu alanlar yürüme mesafesinin dışında bırakılarak, çekilen güvenlik bantlarıyla koruma altına alındı! Bunun yanı sıra, Kilise'de, kutsal sayılan su ve saldırı esnasında cemaatin gizlice kaçmasına yarayan, ancak zamanla kapanmış olan bir de tünel var.
Ancak gelen ziyaretçilerin, Kilise'nin içine oyulduğu Dağ'ın dış yamaçlarındaki tünellere olan ilgisi de dikkatlerden kaçmıyor. Bu tünellerin mevcut Kilise ile bağlantılı olduğu söylense de; bakımsız halleri, içlerindeki çöp birikintileri ve ulaşım yolunun tehlike içermesi nedeniyle eleştirilerin merkezine yerleşiyor.
-KURŞUN KALEM NİYE?-
Çok ciddi maliyetlerle çalışmaları sonlanan Kilise'ye girişin hemen 1 kat altında ise, gelen ziyaretçiler için bir de Hediyelik Eşya Mağazası düzenlenmiş. Aşağı kata indiğinizde, içeriye adım atmadan, merdiven boşluğundaki temizlik malzemeleri karşılıyor sizi, karşılarken de rahatsız ediyor… “Depo yok muydu” diye de sordurtuyor… Gözlerinizin takıldığı bu alandan kurtulup asıl alana adımladığınızda ise, sizi, Kilise ile ilgili broşürler, kitaplar yanı sıra, kırtasiye noktasında satılan kurşun kalemler karşılıyor. “İnanç turizmine hizmet eden bir alanda satılması için seçilmesi gereken ürünlerin ne olması gerektiğine kim karar vermiş” diye düşünmenize yol açan bu ufak detaydan uzaklaşıp, genel görüntüye takılıyorsunuz bu defa… Burası için yapılan eleştirilerden en neti ise, ortaya çıkarılan işin gayet özensiz oluşu! Hediyelik Eşya mağazası diye adlandırılan bu alandaki eşyaların yerleştiriliş tarzındaki estetikten uzak hal ve sunumdaki gayretsizlik, gelenleri bir şeyler satın alması yönünde motive etmek yerine, geldikleri gibi gitmelerine neden oluyor. O nedenle, konuşanların ortak tavsiyesi, bu alanın bir an önce ve ciddi anlamda elden geçirilmesi yönünde.
-BİR SEMPOZYUM AÇILIŞI-
Dinlerin, inançların, mezheplerin, etniklerin coğrafyasında yükselen Antakya, bugün, Kudüs ve Roma gibi önemli Hac noktalarından biri. Ancak böylesi bir şehirde İnanç turizmi Sempozyumu yapanlar, o Sempozyumu bu çok dinli, çok inançlı, çok kültürlü ve çok etnikli yapıdan ilham alarak açmak yerine, İslami bir çizgi ile Antakya'ya adına “hoş geldiniz” demeyi tercih ettiler.
Konuya ilişkin konuşan ancak isim vermeyen bazı katılımcıların uyarısı ise net oldu, “Bu, eğer ki salt İslam eksenli bir toplantı olsaydı, Kur'an okunarak açılması normal karşılanabilirdi, ama… Bu bir turizm toplantısı… Bir İnanç Turizmi Toplantısı. Çok dinli bir şehir adına yapılan bir toplantı. O yüzden sorulan soru aynı… Diğer dinler nerede? Neden onların ilahileri ya da ezgileri de o 'hoş geldin'e katılmadı, katılamadı? Davet mi edilmediler? Yoksa gerek mi duyulmadı? Cevap her ne olursa olsun, eksik bir başlangıç oldu, eleştirilen bir başlangıç… Yaptığınız şeyle de anılırsınız, yapmadığınızla da! O yüzden, bu tür toplantıları organize edenler daha dikkatli olmalılar. Çünkü kendinizi yeterince anlatamadığınızı düşündüğünüz bir başlık çerçevesinde böylesine etraflı bir toplantı yapıyorsanız eğer, her detay çok önemlidir. Unutulan ve es geçilenler ise, yol-su-elektrik olarak geri döner!”
Tamer Yazar Antakyagazetesi.com