Küçük esnaf ve zanaatkârlar dertli: Mali desteğe ihtiyaç var | Kıbrıs Gazetesi Arşiv
Esnafa yönelik olarak hazırlanan mali katkılar, esasta Reel Sektör’ün desteklenmesine yöneliktir. Hem hibe, hem de faiz destekli ve uzun vadeli krediler şeklinde kullandırılmakta ve Reel Sektör’ün kalkınması ve ekonominin büyümesine yardımcı olmaktadır. Geçtiğimiz yıllarda uygulanan ve Küçük Esnaf ve Zanaatkârlara yönelik olarak Türkiye Cumhuriyeti Lefkoşa Büyükelçiliği Yardım Heyeti Başkanlığı tarafından verilen mali desteklerin, ekonomiye pek de katkı sağlamadığı yönünde birtakım şikayetler aldım.
Bu yardımların, siyasetle içli dışlı olan belli yakın çevrelere kullandırıldığı ifade ediliyor. Yapılan böylesi mali katkılar, rakamsal olarak Türkiye ölçeğinde pek önemli görünmese de, KKTC ölçeğinde yadsınamayacak öneme sahiptir. KKTC, küçük ada ekonomileri ölçeğindeki üretim kapasitesine sahiptir ve sürekli olarak mali desteğe ihtiyaç duymaktadır. Çünkü esas sorun, ölçek sorunudur. Güney Kıbrıs ekonomisinin özellikleri de, Kuzey ekonomisiyle birebir benzerlik göstermektedir. Dolayısıyla TC hükümetinin KKTC ekonomisine yaptığı mali katkıların, genel ekonomiyi büyütmeye yönelik olması, bizler için çok büyük bir önem arz etmektedir.
Türkiye Cumhuriyeti’nin KKTC’ye harcadığı rakamlar hiç de küçümsenecek boyutta değildir. KKTC ekonomisi için böylesi katkıların gerçekleşmiş olması, biz Kıbrıslı Türkler için çok büyük bir şanstır. Bu durumu görmezden gelemeyiz ve bu realitenin farkında olmamız gerekmektedir. Ancak krediler kullandırılırken, daha şeffaf bir yöntemin uygulamaya girmesi, sanırım daha fazla yararlı olacaktır. Esas kızgınlığın Zanaatkârlar Odası Başkanı Hürrem Tulga’ya olduğu yönünde duyumlar aldım. Tabii ki şikayetler her zaman vardır, devam da edecektir. Bu bilinçle, bu konuda dikkatli olunmasında sadece yarar görüyorum.
TC Yardım Heyeti Başkanlığı desteğiyle yayınlanan Kıbrıs Ekonomi Raporu’nda vurgulandığı şekliyle, uzmanlar piyasa özgüveninin bittiğine işaret ederek, iç ve dış talebin neredeyse yok olduğunu, bürokrasinin ağır çalıştığını, tapu ve icra sorunlarının halledilmesi konusunda KKTC hükümetinin ağır davrandığını, hala daha yüksek faiz yükü altında KKTC iş dünyasının önünde büyük engeller bulunduğunu ifade edilmektedir.
Küçük esnafın şikayetçi olduğu başka bir husus da, gümrüklerden beyan dışı malların geçişine göz yumulmasıdır. Hatta, bazen rüşvet alınarak gümrüklerde hiçbir kontrol yapılmadan malların serbestçe geçtiği de iddia edilmektedir. Beyan ederek mal kurtaran vergi ödediği için, beyan etmeden malı bedava geçirenle fiyat rekabeti yapamaz, sonunda batar. Daha ileri de gidecek olursak, devlet dairelerini ve belediyeleri dolaşarak satış yapan, fatura vermeyen satıcılar olduğu da bana gelen bilgiler arasındadır. Hem de Maliye Bakanlığı’na bağlı daireler de bunun içerisindeymiş. Hiçbir fatura işlemine tabi tutulmadan satış gerçekleşmesi mevzuatımıza aykırı olmakla beraber, vergi ödeyen esnafa da haksızlık yaratmaktadır. Bunu ilgili Bakan’ın bir ihbar kabul etmesini beklerim.
Yazı sınırımı aşmadan, Vergi Dairesi’nin esnafa uyguladığı haksız Resen takdir vergilere de dikkat çekmek istiyorum. Birçok esnaf ve zanaatkâr batmıştır. Siftah etmeden dükkan açıp kapatanlar vardır. Vergi Dairesi müfettişleri kapatınız diyor. O zaman ben de size soruyorum: Bu insanlar ekmek kapısını kapatırsa, siz yeni işsizlere iş yaratabilecek misiniz ki, kapatınız diyorsunuz? İşyerini kapatan insan, yeni bir işsiz demektir. Memur olmak, aybaşı garanti maaşı almak kolaydır. Cesaretiniz varsa siz de işyeri açıp çalıştırınız, ondan sonra söz söyleme hakkınız olsun. Esnafın desteğe ihtiyacı vardır, hem de çok acil.