Zaman konusunda en çok merak edilenler | Sorularla İslamiyet
1 Kerahet vaktinde neden uyunmaz, hikmeti nedir? "Kerahet vaktinde uyuyup da sağlıklı kalkarsanız şükredin." diye bir hadis var mıdır?
Birincisi: Gayluledir: Bu uykunun zamanı; sabah namazının girmesiyle başlar, ta kerahet vaktinin bitiş zamanı olan güneşin doğmasından yaklaşık 45 dakika sonrasına kadar devam eder.
İkincisi: Feyluledir: Bu vakit, ikindi namazından sonra başlar, akşam namazına kadar devam eder. Bu uyku, insanda sersemlik meydana getirdiğinden, yarı uykulu bir hal oluşturduğundan, adeta insanın ömrünün kısalmasına sebebiyet vermiş olur, Yukarıdaki hadis rivayetinde geçen aklın kaybolması meselesi, bu sersemliğin şiddetine işarettir. O günkü yapılan işlerin sonucunu görmek genellikle o vakitte olacağı için, o esnada uyuyan kimse, sanki o günü yaşamamış ve o günün manevî neticesini görmemiş gibi olur. Bu sebeple, bu uyku da hadiste mekruh sayılmıştır.
Üçüncüsü: Kayluledir: Bu uyku sünnettir. Kuşluk vaktinden başlar, öğleden biraz sonraya kadar devam eder. Yarım saat kaylule, iki saat gece uykusuna denktir. Bu uyku, teheccüd namazının rahatlıkla kılınmasına yardımcı olduğu gibi, insana kazandırdığı zindelik sayesinde çalışma temposuna katkı sağlamakta ve çalışma enerjisini arttırmaktadır.(Bu konu için bk. Nursi, Lem'alar/28. Lema).
2 "Bast-ı zaman ve tayy-i mekân" ne demektir?
Dağlarla yeryüzünün alanı genişliyor. O küçücük kabarcıklar da midenin alanını artırıyorlar. Akciğer açıldığı zaman iki yüz elli metrekare oluyor. Allah'ın mekân içinde mekân yarattığına bunlar birer misâl..
“Cenâbı Hak ışıkta sergilediği bu mucizeyi, ruhu cesedine galip gelmiş bir sevgili kulunda da gösterebilir.” dediğimizde, hemen itirazlar başlıyor. Niçin? Çünkü; biz görgü mahkûmuyuz ve böyle bir şeye hiç şahit olmamışız. Bu hadiseyi her gün seyredebilsek o da nazarımızda gizlenecek, ona da hayret etmemeye başlayacağız
“Rüyada bir saat zarfında bir senenin geçtiğini ve pek çok işler görüldüğünü görüyorsun. Eğer o saatte o işlere bedel Kur'an okumuş olsa idin birkaç hatim okumuş olurdun. Bu hâlet, evliya için hâlet-i yakazada inkişaf eder. Mesele ruhun dairesine yaklaşır. Ruh zaten zaman ile mukayyet değildir. Ruhu cismâniyetine galip olan evliyanın işleri, fiilleri, sürat-ı ruh mîzanıyla cereyan eder.” (Mesnevî-i Nuriye)
3 "Kahpe felek!" gibi bir ifadeyi kullanmak doğru mudur?
4 "Big Bang'ten öncesi yoktur, çünkü Big Bang zamanın ortaya çıkışını sağladı, zamanın varolmadığı durumlarda uygulanamazlar, öyleyse zaman her şeyin başlanıcıdır.? iddiasına ne dersiniz?
Deniyor ki, “Çünkü Big Bang zamanın ortaya çıkışını sağladı.” Peki Big Bangın ortaya çıkışını sağlayan nedir? Diyelim ki, onu sağlayan başka bir sebep bulundu; aynı soru onun için de geçerlidir. Sebepler zincirinin sonsuza dek gitmesi imkânsız olduğuna göre, kâinatı yaratan ve bütün sebeplerin de yaratıcısı olan ve o farz edilen ilk sebebi yoktan var eden ezelî bir yaratana ihtiyaç vardır. Felsefe ve Kelam literatüründe Allah’ın“Vacibu’l-Vücut” unvanıyla anılmasının sebebi de budur.
Zaman, kendi başına bir cevher değil, renk gibi bir arazdır. Arazların varlığı ancak cevherlere bağlı olarak ortaya çıkar. Örneğin, beyaz, kırmızı dediğimiz zaman, mutlaka bu renkleri gösteren bir cevherin/ maddenin varlığına ihtiyaç vardır. Bunun gibi, bizdeki zaman kavramı da dünyanın güneş sistemindeki konumuna bağlı olarak belli hareketlerinden doğmaktadır. Güneş sisteminin dışındaki zaman mefhumu da o sistemin işlemesine bağlı olarak gerçekleşir.
“Gökleri ve yeri yarattığı günde Allah'ın yazısına/hükmüne göre Allah katında ayların sayısı on iki olup, bunlardan dördü haram aylarıdır. İşte doğru hesap budur.”(Tevbe, 9/36)
mealindeki ayetten de anlaşılıyor ki, zaman mefhumu, göklerin ve yerine yaratılmasıyla ortaya çıkmıştır.
Göklerin ve yerin yaratılmasıyla zamanın ortaya çıktığı hususu, öncelikle dünyadaki zaman mefhumunu göstermekle beraber, -zamanın mekana bağlı olarak ortaya çıktığına işaretle- kâinat çapında da zamanın meydana geldiğine delalet etmektedir.
Big Bang olayı enerjinin maddeye dönüştüğü, dolayısıyla kainat çapında mekanların oluşmaya başladığı bir dönüm noktasıdır. Bu olay, aynı zamanda zaman kavramının oluşmasına vesile olacak maddî mekanizmanın da dönüm noktasıdır.
Özetle, zaman kavramı, big Bang olayının meydana geldiği esnada mekanik varlıklar gibi kaotik bir mefhum olarak vardı, yer ile gök –aslî, cevherî- bir varlık olarak yaratıldıktan ve Big Bang olayı sonuca vardıktan sonra ise, zaman da mükemmel –arızî, vasfî-bir varlık olarak yerini aldı.
- Big bang teorisi ve kainatın yaratılması hakkında bilgi verir misiniz?
5 "Allah (cc) alimdir, her şeyi bilir." demek, kadere iman etmek için yeterli midir?
6 Allah'ın zamandan münezzeh olması ne demektir?
7 Olayları olmadan önce rüya yoluyla görmenin hikmeti nedir?
8 Misak, yani kâlû belâdaki "anlaşma" ne demektir?
9 Allah katında zaman mefhumu olmadığı halde, bazı vakitlerin diğerlerinden daha faziletli olmasının hikmeti nedir?
10 Kur'an'daki zaman dilimleri hangi takvime göredir?Acaba bu süreler hangi takvime göredir? Hicri takvime göre mi yoksa miladi takvime göre midir?
11 Kalubela veya öncesindeki geçen zaman için neler bildirilmiştir? Peygamberimizin (asv) nuru yaratıldıktan sonra neler olmuştur?
Bilindiği gibi, Peygamberimizin (a.s.m) ilk yaratıldığına dair Kur’an’da herhangi bir bilgi yoktur. Bu konuda hadis rivayetleri vardır.(bk. Aclunî, 1/265).
Söz konusu hadis rivayetinde verilen bilgiler arasında şu husus da vardır:
“Allah benim nurumu yarattıktan sonra, o nur Allah’ın dilediği yerlerde onun kudretiyle dolaşıyordu... Allah diğer mahlukları yaratmayı dileyince bu nuru dört kısma ayırdı. Birinci parçasından kalemi, ikinci parçasından Levhi, üçüncü parçasından Arşı yarattı. Nurun dördüncü parçasını yine dört parçaya ayırdı: Birinci parçadan Hamele-i Arşı, ikincisinden Kürsiyi, üçüncüsünden diğer melekleri yarattı. Dördüncü kısmı yine dört parçaya böldü: Birincisinden gökleri, ikincisinden arzı, üçüncüsünden cennet-cehennemi yarattı…”(a.g.y).
12 Zaman yaratılmıştır. Geçen zaman nereye gidiyor, yok mu oluyor?
13 Allah zamandır, anlamında bir hadis var mıdır?
14 Gün ne zaman başlar?
Zamanın değişmesi ile hükümlerin değişmesi ne demektir ?