BAŞARILI BİR YATIRIMCININ ALIŞKANLIKLARI VE PSİKOLOJİSİ - HerKiz sizin içindir
Anasayfa KARİYER & FİNANS Kariyer BAŞARILI BİR YATIRIMCININ ALIŞKANLIKLARI VE PSİKOLOJİSİ
“Bu parça Adam Khoo’nun Secrets of Millionaire Investors kitabından alıntılanmıştır.”
BAŞARILI BİR YATIRIMCININ ALIŞKANLIKLARI VE PSİKOLOJİSİ : Sıklıkla orta ve başarılı yatırımcıların psikolojileri ve düşünüş şekilleri yayımlanır. Bütün usta yatırımcılar farklı stratejiler izleseler de hepsi ortak bir psikolojik yöntem ve düşünüş biçimi sunarlar. Olayın temelini oluşturan bu yöntemleri kendilerine başarıya taşıyan asıl aktör olduğunu belirtirler.
BAŞARILI BİR YATIRIMCININ ALIŞKANLIKLARI VE PSİKOLOJİSİ : İşte burada usta yatırımcıların en güçlü 7 başarı alışkanlığı ;
1. Duygularınla değil kesin kurallarla satın al.
Bütün başarılı yatırımcıların vade, yatırım enstrümanı seçme, alım ve satımla alakalı kendilerine devamlı para kazandıran geliştirdikleri sistemleri vardır. Kendi belirledikleri kesin kurallar çerçevesinde güvendikleri yatırım kriterleriyle alım satım işlemlerini gerçekleştirirler. Mesela ünlü yatırımcı Warren Buffet sadece devamlı surette büyüyen, beş yıl üst üste kâr açıklamış, ufak miktarda borcuna karşılık öz sermayesiyle büyük paralar kazanmış şirketlere yatırım yaparmış. Eğer hisse her bir kriteri yakalayamıyorsa almazmış!
Başarılı yatırımcılar kendi kurallarını, asla duyguları yüzünden ya da başkalarının verdiği tavsiyeler yüzünden değiştirmezler. Mesela her usta yatırımcı kâr ettiklerini düşündükleri noktaya ulaşınca yahut zararlarını kesme noktası olarak belirledikleri %10-%20lik düşüşlerde hisselerini satarlar. Bu noktaya gelince ikinci bir kez düşünmeden satarlar. Korkuya, hırsa ve egoya fırsat vermezler.
Diğer yandan para kaybeden ve kaybetmeye devam eden yatırımcıların yatırım için belirli bir sistemleri yoktur. Genellikle arkadaşların ve akrabalarının, ki onlarda kaybedenler klubünden, fikirleriyle ve tavsiyeleriyle hareket ederler. Başarılı yatırımcıların kesin çizgilerle belirlenmiş kriterlerinin aksine onların endişeleri ve hırsları vardır. Örneğin bir hisse yukarı sert ralliler yapıyorsa ya da aşağı sert pikeler yapıyorsa diğer kriterleri göz ardı ederek hareket ediyorlar. Şirketin ne kadar kâr ettiğine bakmadan ani bir düşüşte anlık kararlarla işlem yapıyorlar. Oysa ki bu anlık bir kâr realizasyonu ya da endekse bağlı geçici bir düzeltme olabilir.
Hakiki düşüşlerde ise realiteye bakmadan egoları yüzünden geri yükselecek düşüncesiyle kayıp yaşadıkları pozisyonu kapatmazlar. “Daha fazla düşemez” derler fakat düşüş devam eder ve hiç pahasına hisseyi satmak zorunda kalırlar.
2. BAŞARILI BİR YATIRIMCININ ALIŞKANLIKLARI VE PSİKOLOJİSİ : Hatalarını erken kabul et.
Hakiki yatırımcı bilir ki ne kadar mükemmel yatırım stratejisi olursa olsun bu hiç bir zaman %100 doğru olduğu anlamına gelmez. Ne kadar akıllı ya da tecrübeli olduklarının bir önemi yoktur, bilirler ki onlar da hata yapabilir.
Başarılı ve başarısız yatırımcılar arasındaki en bariz farklardan biri hatalarının erken farkına varmaları ve kabul etmeleridir. Usta yatırımcılar hata yaptıklarında bunu hemen kabul eder ve kayıplarını minimize ederler. Diğer yandan kaybeden yatırımcılar yanlışlarını kabullenmek istemezler. Bahaneler uydurur ve bu pozisyonlarında tutunmak isterler. Sonuç olarak büyük kayıplar yaşar, ve yarış dışı kalırlar.
“Ne kadar doğru olduğunun ya da ne kadar yanlış yaptığının bir önemi yoktur. Doğru karar verdiğinde ne kadar kazandığının ve hata yaptığında ne kadar kaybettiğinin önemi vardır.”
– George Soros, dünyanın en saygıdeğer yatırımcılarından biri.
Efsanevi bilyoner yatırımcı George Soros’dan alıntılandığı üzere uzman yatırımcılar zaman zaman hata yapabileceklerini bilirler. Ancak erken teşhisle zararlarını minimize ederken doğru hamlerle yine güzel gelirler elde edebilirler.
Ancak portföylerde her zaman hatalı işlemlerin olduğunu düşünemeyen ve bu durumu kabullenemeyen yatırımcıların zararları maksimize olurken aynı zamanda diğer işlemlerin getirileriyle beraber total bir zarara uğrarlar. Yani doğru yaptıkları işlemler de bir işe yaramaz.
Eğer bir usta yatırımcının işlemlerinin yarısı dahi hatalı olsa, yine de kâr edebilirler. Zarar kesme bandını korudukları müddetçe (mesela %10 düşüş) portföydeki diğer hisselerin getirileriyle sonuçta getiri elde edebilirler.
İşte Beyaz Saray Yatırım Danışmanı Bernard Brauch’un dediği şey de tam olarak bu; “10 işlemden üçü ya da dördü doğru olsa bile bu sizi bir servet sahibi yapabilir. Eğer zararınızı doğru noktada kesme seziniz varsa.”
3. Uzmanlara inanmak yerine uzmanlaşmaya çalışmak.
Üçüncü başarılı yatırımcı alışkanlığı ise sadece uzmanı olduğu sektörlere yatırım yapmak. Usta yatırımcılar sadece yüksek getiri potansiyeline sahip olan hisselere yatırım yaptıkları için başarılıdırlar, şanslı oldukları ya da geleceği gösteren kristal küreleri olduğu için değil. Kazanımları derinlemesine yapılan sektör araştırmalarından ve bilgilerinden gelir.
Hepsi saatlerce süren araştırma ve çalışmanın sonucudur. Warren Buffet şirketlerin değer kazanacağını bu yöntemle önceden tespit eder ve ona göre hisse toplardı. Karar almadan önce her bir ayrıntıyı ve haberi okur öyle işlem yapardı. Kendi bu özel döngüsünden çıkmadığı için çok az hata yapmışlığı vardır. 1998-2000 yılları arasında yaşanan internet hisseleri patlamasında bunlara yatırım yapmamasının sebebi ise işin nasıl işlediğini anlamamış olmasıdır. Böylelikle yakın tarihimizin en büyük sektör patlamasının da dışında kalmıştır.
“Sektör, aynı bir tanrı gibi, kendisine yardım edenlere yardım eder fakat tanrıdan ayrıldığı yönü ise kendisi hakkında bilgi sahibi olmayanları asla affetmez.”
Diğer yandan başarı yakalayamayan yatırımcılar ise sektörden ziyade hisse bazlı düşünerek, tam olarak ne iş yapıldığını bilmeden, alım yaparlar. Böyle insanların şirketin tarihsel yaşadığı süreci, gelecek vaatlerini, yönetimini ve analizlerini okumadan alım yaptıklarını söylemeleri beni şok etmiştir. Söyledikleri ise her zaman doğru cevabı vermiş gibi “diğer uzmanların” görüşleriyle işlem yaptıkları. Unutmayın ki herhangi bir sahada para kazanmak hiç bir zaman kolay olmamıştır. İster sahada çalışın, ister yatırım yapın yahut internet satışı yapın bu değişmez. Eğer mükemmel bir yatırımcı olmak istiyorsanız saatler alacak çalışmalar yapmalı ve yatırım yapacağınız konu hakkında uzmanlaşmalısınız.
4. Yatırım yapılacak bir şeyin olmadığı dönemlerde yatırım yapmayın.
Uzman yatırımcılar her zaman için tüm varlıklarıyla yatırım yapmazlar. %80 ile yatırım yaparken %20lik bir nakit bulundururlar. Çünkü her zaman yatırım yapmak için uygun zaman olmayabilir. Ne de olsa derenin boyu iki ayakla ölçülmez. Problem her zaman için yatırım kriterlerine uygun bir enstrümanın bulunmayışıdır. Amatör yatırımcılarım yaptığı korkunç hata da budur. Sektöre balıklama atlarlar fakat sert kırılmalarda duvara toslarlar. Duygularıyla işlem üstüne işlem yaparlar ve sonunda ellerine geçen koca bir zarar olur.
Büyük yatırımcıların en belirgin özelliklerinden biri de eğer kriterlerine uyan bir yatırım aracı bulamıyorlarsa yatırım ya da trade yapmazlar. Başarılı yatırımcılar, yüksek getiri sağlayacak ve riski minimuma indiricek doğru zamanları bekleme sabrı gösteren kişilerdir. Ancak bu saatten sonra büyük pozisyon almak için kesin kararlar verirler.
5. “Kendi kararlarınızın sonuçları için %100 sorumluluk alın.”
Başarı ve kayıplarınız için kesin bir sorumluluk duygusuna sahip olmanız gerekir. Kaybeden yatırımcılar bahane üretme ve farklı aktörleri suçlamaya eğilimlidirler. Genelde “endeks bana ters”, “yanlış bilgi vermişler” ya da “kötü şans” gibi donelerin arkalarına saklanan yatırımcılar asla hatalarından saha iyi bir yatırımcı olmak adına ders çıkarmazlar ve hatalarının kaynak nedenini öğrenemezler.
Uzman yatırımcılar öncelikle hatalarını kabul eder ve bundan ders çıkarır ve bir dahaki alım-satım işlemlerinde daha doğru bir strateji takip etmeye çalışırlar.
6. “Yatırım konusunda sabırlı olun.”
Şunu bilmelisiniz ki uğraş gerektiren her işte olduğu gibi bu işte de sabır en önemli bileşendir. Dünyada yatırım farklı değildir. Eğer tablolara, yıllık bilanço ve finansal bilgileri okumayı sevmiyorsanız başarılı bir yatırımcı olmanızın bir yolu yoktur. Eğer duygularınızla hızlı kararlar alıyor ve uyguluyorsanız kaybeden çoğunluğun içinde yer alıyorsunuz demektir.
“Yatırım yapana kadar geçen süreci yatırımı gerçekleştirmekten daha çok seviyorum. Devamlı bir şeyler öğrenmek, işte bununla yaşamayı öğrenmek zorundaydım.”
Tiger Woods para için golf oynamıyordu. Oyunu seviyordu. Celine Dion ( ya da diğer başarılı sanatçılar) para için değil şarkı söylemeyi sevdiği için seçti bunu. Benzer şekilde Warren Buffet da materyalist olduğu için değil yatırım yapmayı sevdiği için bu işe başladı. 42 bilyon $’lık servet edindikten sonra hala 31,500 $’lık 30 yıl önce aldığı evde oturması bunun en büyük delili. Peki kazandığı bu serveti ne yaptı? Tamamen yardım kuruluşlarına bağışladı. Bir konuşmasında Buffet, paydaşlarına bu konunun altını çizer: “bu işe sahip olmamız için ödemeliyiz.”
Peki sabır, başarı için neden bu kadar önemli? Bir şey hakkında çok bilgili olabilmek için uzmanlaşmak gerektiğini hatırlayın. Ve bir konuda uzmanlaşmanın yegane yolu onunla yaşamak, nefes almak, yatmak ve kalkmaktır. Eğer bir borsa gurusu hava durumunu izliyorsa bu hava şartlarının petrol kuru ya da enerji sektörü üzerindeki etkisini merak ediyordur. Eğer bir alışveriş yapıyorsa en çok satılan ürünü tahlil eder ve ve bu ürünü üreten/satan şirketleri bulur. Haberleri okuduğunda bu haberlerin piyasaya nasıl etkiyeceğini düşünür. Bir şeye tam anlamıyla odaklanabilmek için hakiki sağlam bir sabrın olması gerekir.
7. Riski azalt ve getiriyi maksimize et.
Uzman olmayan bir yatırımcı büyük kazanmak için büyük risk alması gerektiğini düşünür. Halbuki başarılı yatırımcı riskten kaçar çünkü getirinin riske bağlı olmadığını bilir. Ayrıca risk uzman olmadığın bir konuda karşına çıkar. Halbuki usta yatırımcılar sadece geleceği olan, getiri potansiyeli yüksek ve riski kısıtlı şirketlere yatırım yaparlar. Yani riskin minimum ve getiri potansiyelin maksimumsa o zaman yatırım yapmak için doğru zamandır.
Şimdi açıkça anlamış oldun basitçe yatırım nedir. Bunu gelişen bir stratejiyle sürdür…
Önceki Makale SELENA GOMEZ VE BÖBREK AMELİYATI
Sonraki SEKSİN FAYDALARI YATAK ODASININ ÇOK ÖTESİNE UZANIYOR!