Eli Kolu Bağlı İnsan Chuang Tzu TAO Taoculuk Taocu Düşünce Felsefe Yol
Eli Kolu Bağlı İnsan
bilginin büyüğü bütünsel olur bilginin küçüğü ise daracık büyük öğreti eksiksiz olur küçük öğreti ise bomboş.
Uykuda ilişkileri ruh kurar. Ama uyamnca özgürce davranır beden. Başkalarıyla uğraşır. Yüreğinde bin bir karşıt duygu oluşur. Bunalır, huzursuz, hilekâr, kurnaz olur. Küçük dertlerin korkusuyla tir tir titrer. Hele yol üstünde korkulacak büyük dertler de varsa, büsbütün zıvanadan çıkar.
Kimi zaman yayından fırlayan ok gibidir: Haklıyı haksızı ayırmak der bunun adına! Kimi zaman bir olguya sanki senetli malı gibi dört elle sarılır: Kazanılan üstünlüğü kaçırmamak der bunun adına!
Oysa gücü gün be gün, önü alınmazcasına bitip tükenir - güzün solan yapraklar gibi, akan suyun bir daha kaynağına geri dönmemesi gibi. Koşullar bağlar elini kolunu, özgür düşünemez olur, ruhu suyu kurumuş dereye döner. Ve bir kez de yaklaştı mı ölüm, yaşamın ışığını geri getirmek olanaksız olur artık.
Keyif ve öfke, sevinç ve keder, kaygı ve gözyaşı, acelecilik ve çekingenlik, zevk peşinde koşuş ve ölçüsüzlük, teslimiyet ve kendini beğenmişlik içi boş kamıştan çıkan sesler gibi, rutubetli sıcak yerde biten mantarlar gibi hiç yoktan oluşurlar. Gece ile gündüz biteviye birbirlerini izleyerek insanın önünden geçerler. Nedir bunların kaynağı? Bilinmez!
Ama dur hele! Er ya da geç erişilir olguları ol-durana: O olmasa benlik de olmaz. Benlik olmasa algılanan varlık da olmaz. Büyük bir yön verene inanabilirsin - ama hiç bir yerde onun bir izine rastlamadan! Bu inanca uygun davranabilirsin - ama onu görmeden! Ruhu vardır onun ama, biçimi yoktur.
İşte bedenim ve işte bedenimin parçaları, organları. Hangisine daha yakınım ben? Her biriniz, "bana" mı diyorsunuz? Öyleyse onların da ayrı ayrı birer benlikleri mi var? Onlar benim uşaklarım, hizmetçilerim gibi o zaman, öyle mi? Ama uşaklar ve hizmetçiler birbirlerini yönetemezler ki! Yoksa onların kendi aralarında da efendi - uşak ilişkisi mi var? Ama bunların dışında gerçek bir efendileri de olsa gerek, değil mi?
Varlığımızın temelini kavramaya çalışsak da, çalışmasak da, bu çaba onun gerçekliğine ne yarar verir ne de zarar! Şu var olduğumuz biçim, teslim aldığımız andan sonuna kadar varlığını sürdürür. Vaktimizi dış dünya ile sürtüşüp çatışmakla geçirirsek, ömür uçan kuş gibi geçer gider - kimse durduramaz onu!
Acı değil mi bunlar? Bir ömür boyu zahmetlere katlanmak, ve hiç bir kalıcı başarı elde edememek; ömür boyu bitkin düşene kadar emek vermek, ve bunun neye yaradığını bile görememek! Keder verici değil mi bu? Ölümsüzlükten söz ediyor kimileri, ama ne değeri var ki bunun? Beden dağılıp gidince, sonuçta ruh da yok olmayacak mı? Çok acı değil mi bu? Böylesine karanlıklar mı kuşatmış insanın yaşamını, yoksa yalnız ben mi karanlıktayım? Karanlıkta olmayan insanlar da var mı?