KARAR 2007/UY.Z-1734(2007) Kamu İhale Kurumu, 2007/UY.Z-1734 K. Kararı
Resmi Gazete: 28.07.2007 Sayı 26596
Karar No: 2007/UY.Z-1734
Toplantı No: 2007/027
Karar Tarihi: 21.05.2007
Toplantı No : 2007/027
Karar Tarihi : 21.05.2007
Karar No : 2007/UY.Z-1734
İntes İnşaat Tesis Tic. Ltd. Şti., Fatih Mahallesi Boğaziçi Caddesi (E-5 Üstü) No:28 Büyükçekmece/İSTANBUL
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 22.Bölge Müdürlüğü 224. Şube Müdürlüğü, İslampaşa Mah. Zincirli Cad. 53100 RİZE
09.04.2007 / 10616
2006/169375 İhale Kayıt Numaralı “İyidere Vadisi Islahı İkmal İnşaatı” İhalesi
15.05.2007 tarih ve 06.02.68.0198/2007-38E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 22.Bölge Müdürlüğü 224. Şube Müdürlüğü’nce 20.12.2006 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan “İyidere Vadisi Islahı İkmal İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak İntes İnşaat Tesis Tic. Ltd. Şti.’nin 26.02.2007 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 23.03.2007 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 09.04.2007 tarih ve 10616 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.04.2007 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
Tekliflerin alınmasından sonra yapılan ve mevzuata aykırılığı tespit edilen ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
Raporda aykırılığı tespit edilen hususların, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin (a) bendi gereğince düzeltici işlem olarak belirlenmesine,
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; söz konusu ihalede tekliflerinin yaklaşık maliyet ve sınır değer hesabına göre aşırı düşük bulunarak idarece değerlendirme dışı bırakıldığı, aşırı düşük teklif sorgulamasında sundukları analizler ve piyasa tekliflerinin idarece araştırılmadan yetersiz bulunduğu,
İhalede oluşan birim fiyatlar ile taş tahkimatı işinin kolayca yapılabildiğinin bilindiği ve DSİ’nin emsal işlerinde daha düşük fiyatlarla ihale onaylandığı halde bu işte ihalenin sınır değer üstüne verildiği, ve ayrıca ihalede sunulan teklif mektuplarının geçerlilik sürelerinin 60 gün olmasına rağmen itirazlarının değerlendirileceği tarihe kadar uzatılmadığı,
22.03.2007 tarihli kararda;
1)İdarenin, dere yatağının kazı yapılacak kısmında kaya bulunması nedeniyle birim fiyat analizlerinde kazı klasının sert küskü olarak değerlendirilmesini kabul etmediği, ancak iş mahallinde yaptıkları incelemede yatak eğiminin nispeten yüksek olmasından dolayı yukarı havzadan gelen bloklu yapıların mansapta istiflenmesi sonucu çoğunlukla inceden iri çapa doğru malzeme istiflendiğinin görüldüğü ve tahkimat temel kazısının derin kazı olmaması nedeniyle kayaya rastlanmayacağının düşünüldüğü,
2)Sorgulama esnasında sunmuş oldukları 1,75 YTL fiyatın iş mahallindeki ticaret odasından ve teklif alınan firmalardan araştırılmadan idarece reddedildiği ancak sunmuş oldukları fiyatlarla piyasadan kolaylıkla taş temin edilebildiği,
3)Ocak taşı için teklif alınan firmanın taş temin edilecek ocağı fiilen işleten firma olmasına rağmen dikkate alınmadığı,
4)Taş naklinde istiap hadlerinin 30 ton alındığı, istiap hadlerinin ruhsatlarda 15-17 ton olarak belirtilmesine rağmen taş nakli yapılacak güzergahta araçların 30 ton ile çalıştığının bilindiği, ayrıca sahibi oldukları araçlar dışında piyasadan aldıkları teklifler ve taahhütlerle taş naklini yapabileceklerini kanıtlamış oldukları halde idarece uygun görülmediği,
Aşırı düşük teklif sorgulamasına katılan diğer firmaların savunmalarının da değerlendirme dışı bırakılarak sınır değer üstü teklife ihalenin sonuçlandırılmasının kamu yararının dikkate alınmadığını gösterdiği iddialarına yer verilmiştir.
İdarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasına başvuru sahibi tarafından verilen açıklama yazısı ekinde; 1-) Teklif birim fiyat-Analiz birim fiyat mukayesesi, 2-) İD1-0010 pozu analizi, 3-) İD2-0100 pozu analizi, 4-) İD4.0110T pozu analizi, 5-) İD4.0110T/N pozu analizi, 6-) İD5.0020 pozu analizi, 7-)Ak-İş Firmasından alınan 19.12.2006 tarihli teklif ve ekleri, 8-)Örnek İnşaat firmasından alınan 18.12.2006 tarihli teklif ve ekleri, 9-) Betel firmasından alınan 19.12.2006 tarihli teklif, 10-) Başvuru sahibi firmaya ait araçlara ilişkin belgeler, 11-) K2 ve K1 belgelerini sunmuş olduğu,
Aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin olarak idarece düzenlenen tutanakta başvuru sahibi firmanın açıklaması ile ilgili olarak;
“a) Kazı malzemesi %100 küskülük alınmıştır. Oysa ki aynı yerde yapılan iki işten edinilen tecrübeye ve yaklaşık maliyete bakıldığında, dere yatağında kayaların var olduğu görülmektedir.
b) Ocak taşı ile ilgili olarak belirlenmiş olan 1,75 YTL’lik fiyatın piyasa fiyatlarını yansıtmadığı anlaşılmıştır.
c) Proforma fatura alınan ocak ile ilgili olarak, isteklinin fiyat aldığı şirketin ocak sahibi olmadığı, ocağın Karayolları Müdürlüğüne ait olduğu verilen ruhsattan anlaşılmaktadır.
d) Ocak taşı nakliyesi hesaplanırken taşınan ortalama malzeme ağırlığı 30 ton olarak alınmıştır. Oysa ki dosyaya konulan kamyon ruhsatı fotokopilerinden anlaşıldığı üzere istiap hadleri sırasıyla; 17750 kg (3 adet), 14400 kg ve 15500 kg’dır. Bu nedenle analiz gerçekçi değildir.” değerlendirmelerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Başvuru sahibinin idareden temin edilen ihale işlem dosyasında yer alan açıklama yazısı ve eklerinin incelenmesi neticesinde idarenin,
Birinci değerlendirmesine ilişkin olarak; söz konusu iş için düzenlenmiş olan “Teklif Türünün Belirlenmesine ilişkin Form”da işin yapımı sırasında belli aşamalarda arazi ve zemin etüdü gerektiğinin öngörülmesi, gerekli arazi ve zemin etütlerinin ihaleden önce yapılamamasından dolayı birim fiyat üzerinden teklif alınmasına karar verildiği belirtildiğinden kazı yapılacak bölgedeki kazı sınıflarının nihai tespitinin işin yürütülmesi esnasında yapılacağı ve ihaleye katılım aşamasında kazı sınıflarının nihai tespitinin mümkün olmadığı kanaatine varılmış olup idarenin bu gerekçesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmekle birlikte, idarece aşırı düşük teklif açıklamalarında tespit edilen diğer eksiklikler nedeniyle bu hususun esasa etkili olmadığı,
İkinci değerlendirmesine ilişkin olarak; başvuru sahibinin ocak taşı temini için teklif aldığı firma (Ak-İş) tarafından Trabzon Valiliği Emniyet Müdürlüğü’nden alınan 2006/42 sayılı Patlayıcı Madde Satın Alma ve Kullanma İzin Belgesinden, taş temin edilecek Of ilçesi Kaban (Yemişalan) Köyü Kafkastepe mevkiinde bulunan 61/2005-5 sayılı taşocağının Karayolları 10.Bölge Müdürlüğü’ne ait olduğu tespit edilmiş olup, üçüncü şahısların kendilerine ait olmayan, kamuya ait olan bu ocaktan satış yapabilmesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin analizinde yer alan fiyatlara ilişkin ilgili firmadan alınan teklifin gerçeği yansıtamayacağı, bu nedenle idarenin bu gerekçesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı,
Üçüncü değerlendirmesine ilişkin olarak; taş temin edilecek Of ilçesi Kaban (Yemişalan) Köyü Kafkastepe mevkiinde bulunan 61/2005-5 sayılı taşocağının Karayolları 10.Bölge Müdürlüğü’ne ait olduğu tespit edilmiş olup, üçüncü şahısların kendilerine ait olmayan, kamuya ait olan bu ocaktan satış yapabilmesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin analizinde yer alan fiyatlara ilişkin ilgili firmadan alınan teklifin gerçeği yansıtamayacağı, bu nedenle idarenin bu gerekçesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı,
Dördüncü değerlendirmesine ilişkin olarak; açıklama dosyasında yer alan araç ruhsatlarından en büyük istiap haddine sahip araçların istiap hadlerinin 17750 kg olduğu, ancak İD4-0110T/N pozu analizinde yer alan Motorin bedeli=(Lx0,7xM)/T formülünde taşınan ortalama ocak malzeme ağırlığı olan T değerinin 30 ton (30000 kg) alındığı, bu nedenle açıklama dosyasında ruhsatları yer alan araçlara göre bu hesabın yapılamayacağı tespit edildiğinden idarenin bu gerekçesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin idare tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeyerek değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.
1) Söz konusu ihaleye ait idari şartnamenin 7.4 maddesinde “Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler: Bu ihalede benzer iş olarak, 29.12.2005 tarih ve 26038 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde yer alan A/I ve A/II Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir ve ihale konusu iş veya benzer işe denk sayılacak mühendislik veya mimarlık bölümleri; İnşaat Mühendisliğidir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Aydın İnş. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan 25.07.1997 tarihli iş bitirme belgesinde işin adının “Vakıfkebir-Tonya Yolu İnşaatı” olarak, işverenin “Karayolları Genel Müdürlüğü” olarak belirtildiği, bu iş deneyim belgesinin ekinde de başkaca herhangi bir belge bulunmadığı, bu haliyle söz konusu iş deneyim belgesinin anılan idari şartname düzenlemesinde belirtilen benzer iş gruplarına girmediği tespit edildiğinden bu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği görülmekle birlikte bu hususun ihale sonucuna etkili olmadığı anlaşılmıştır.
2) İdarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerden Özde Müh. Müt. Mad. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklama yazısının ekinde; 1-)İD2-0100 pozuna ilişkin analiz, 2-)İD3-110T pozuna ilişkin analiz, 3-)İD4-110T pozuna ilişkin analiz, 4-)İD1-0010 pozuna ilişkin analiz, 5-)İD5-0020 pozuna ilişkin analiz, 6-)2006 Bayındırlık Rayiçleri, 7-)2006 DSİ birim fiyatları, 8-)Arsel firmasından alınan 20.12.2006 tarihli fiyat teklifi, 9-)Nitromak firmasından alınan 19.12.2006 tarihli fiyat teklifini sunmuş olduğu,
“a) Kazı malzemesi %50 küskülük ve %50 toprak olarak alınmıştır. Oysa ki aynı yerde yapılan iki işten edinilen tecrübeye ve yaklaşık maliyete bakıldığında, dere yatağında kayaların var olduğu görülmektedir.
b) İşin %51’ini oluşturan Ocak Taşı İle Tahkimat pozu, maliyete %1 kar konularak hesaba katılmıştır. Bu kar oranı genel giderleri dahi karşılayamamaktadır. Ayrıca analizde 08.109/K pozunun fiyatı 3,72 YTL olarak alınmıştır. Oysa ki bu pozun 2006 yılı TCK fiyatı karsız 6,02 YTL’dir.
c) Ocak taşı nakliyesi için yapılan analizde kamyonların 18 ton taşıdıkları ve 0,4 lt/km yakıt sarf ettikleri beyan edilmektedir. Ne tür bir kamyon kullanılacağı ve kapasitesi beyan edilmemiştir. Ancak amortisman bedeli hesaplanırken 30,38-YTL’lik KA katsayısı kullanıldığından anlatılmak istenen kamyonun, 03.538/2 pozunda ifade edilen 120 HP gücünde ve 7 ton kapasiteli damperli kamyon olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısı ile analizde 7 tonluk kamyonun amortismanı hesaba katılırken 18 tonluk taş nakliyesi yapıldığı beyan edilmektedir. Bu beyanlar gerçekçi bulunmamıştır.
d) Ocak taşı nakliyesi için yapılan analizde, şoförlerin 1 saatlik çalışma ücreti rayiçlerden alınmış fakat, 1 saatlik çalışmayı gerçekleştirebilmek için 1,44 saatlik birim miktar kullanılması gerekliliği göz ardı edilmiştir.” değerlendirmelerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Birinci değerlendirmesine ilişkin olarak; söz konusu iş için düzenlenmiş olan “Teklif Türünün Belirlenmesine ilişkin Form”da işin yapımı sırasında belli aşamalarda arazi ve zemin etüdü gerektiğinin öngörülmesi, gerekli arazi ve zemin etütlerinin ihaleden önce yapılamamasından dolayı birim fiyat üzerinden teklif alınmasına karar verildiği belirtildiğinden kazı yapılacak bölgedeki kazı sınıflarının nihai tespitinin işin yürütülmesi esnasında yapılacağı ve ihaleye katılım aşamasında kazı sınıflarının nihai tespitinin mümkün olmadığı anlaşılmış olup idarenin bu gerekçesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı,
İkinci değerlendirmesine ilişkin olarak; isteklinin açıklamasında sunmuş olduğu İD4-0110T Ocak Taşı İle Tahkimat Yapılması pozunun analizinde bulunan 03.504 ve 08.109/K pozlarının alt pozlarında, motorin ve GOM-2A muadili emulite-TG 32 mm patlayıcı madde için ilgili firmalardan alınan fiyatların yanında Bayındırlık ve DSİ 2006 yılı rayiçlerinin kullanılarak bu iş kalemine ait maliyeti belirlenerek maliyet üzerine %1 müteahhit karı eklenmek suretiyle teklif birim fiyatının oluşturulduğu ve %1 kar oranının sadece bu imalat kalemi ile ilgili olmasından dolayı teklifin geneli için yeterli bir kar oranı olmadığı şeklinde bir değerlendirmenin yapılamayacağı; ayrıca 08.109/K pozu için 2006 TCK fiyatının karlı 7,52 YTL/m3 ve karsız 6,02 YTL/m3 şeklinde YTL/m3 cinsinden ifade edildiği, ancak istekli tarafından analiz sonucu gerekli birim dönüşümleri yapılarak belirlenmiş olan fiyatın ise YTL/Ton cinsinden 3,72 YTL/Ton olarak bulunduğu tespit edildiğinden idarenin bu gerekçesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı,
Üçüncü değerlendirmesine ilişkin olarak; 03.538/2 TCK pozu analizinde 03.038/2 numaralı Bayındırlık pozu olan Damperli kamyon (120 HP gücünde, 7 ton kapasiteli) pozunun yer aldığı ve Bayındırlık rayiçleri arasında bu pozun dışında başkaca herhangi bir kamyon türü belirlenmemiş olduğundan istekli tarafından 03.038/2 poz numarasında belirtilen Damperli kamyon (120 HP gücünde, 7 ton kapasiteli) haricinde başka bir kamyon türü için amortisman katsayısı kullanılamayacağı, bu nedenle 03.538/2 TCK pozu analizi için 03.038/2 numaralı poza ait Bayındırlık 2006 katsayısı olan 30,380 değerinin kullanıldığı tespit edildiğinden idarenin bu gerekçesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı,
Dördüncü değerlendirmesine ilişkin olarak; İdare tarafından 18.01.2007 tarihli yazılarda isteklilerden tekliflerinin esasını teşkil eden bileşenler hakkında açıklama istenildiği belirtilmiş olduğu, istekli tarafından İD4-0110T/N numaralı ocak taşı nakli iş kalemine ilişkin olarak hazırlanmış olan analizde yer alan 01.401 poz numaralı personel(şoför) gideri hesabı yapılırken şoförün 1 saatlik çalışma ücretinin Bayındırlık 2006 rayicine göre 3,59 YTL/saat alındığı ve 03.538/2 pozunda yer aldığı şekilde 1,44 katsayısı ile çarpılması gerekirken çarpılmamış olduğu tespit edilmiş olmakla birlikte, bu eksikliğin teklifin esasını etkilemediği hususu göz önünde bulundurulduğunda idarenin bu gerekçesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle idare tarafından Özde Müh. Müt. Mad. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçelerinin mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.
3) 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Katılmaktan Yasaklama” başlıklı 58 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında “17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar, hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise İçişleri Bakanlığı tarafından verilir.
Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir.” hükmü ve “İsteklilerin Ceza Sorumluluğu” başlıklı 59 uncu maddesinin ikinci fıkrasında da “Bu Kanun kapsamında yapılan ihalelerden dolayı haklarında birinci fıkra gereğince ceza kovuşturması yapılarak kamu davası açılmasına karar verilenler ve 58 inci maddenin ikinci fıkrasında sayılanlar yargılama sonuna kadar Kanun kapsamında yer alan kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılamaz. Haklarında kamu davası açılmasına karar verilenler, Cumhuriyet Savcılıklarınca sicillerine işlenmek üzere Kamu İhale Kurumuna bildirilir.” hükmü yer almaktadır.
İdare tarafından Sarıosmanoğulları İnş. Tic. A.Ş.’nin, imza sirkülerinden 3 yıl süreyle şirketi temsile yetkili yönetim kurulu başkan yardımcısının şirketi temsilen ihaleye katıldığı ve bu kişi hakkında kamu davası açılmış olduğunun tespit edilmiş olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı tespit edilmiş olup Sarıosmanoğulları İnş. Tic. A.Ş. hakkında Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı tarafından 05.03.2007 tarihinden başlamak üzere 2 yıl süreyle yasaklama kararı verilmiş olduğu anlaşıldığından Sarıosmanoğulları İnş. Tic. A.Ş.’nin idare tarafından değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Yukarıda yapılan değerlendirmeler neticesinde, idarece tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında yapılan işlemlerde mevzuata aykırılıklar tespit edilmiştir. Bu nedenle, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında yapılan işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
1) Tekliflerin alınmasından sonra yapılan ve mevzuata aykırılığı tespit edilen ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
2) Yapılan açıklamalar doğrultusunda belirtilen hususların, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin (a) bendi gereğince düzeltici işlem olarak belirlenmesine,