Türk dama kuralları – Türk daması
By recep in Bektaş Güldeste, Eğitim, Recep
Taşların Yerleşimleri ve Oyunun Amacı
Türk Damasında amaç, taş alma mecburiyetinden yararlanarak, oyun kurmak, pozisyon ve hamle avantajı elde etmek, rakibin taşlarını eksilterek rakibi zayıflatmak ve sonuç olarak rakibin tüm taşlarını alarak oyunu kazanmaktır. Taşların amacı sekizinci sıraya erişip her yöne hareke edebilen Dama Taşı niteliği kazanmaktır.
Dama taşları 16 beyaz 16 siyah taş ikiser sıralı olarak dizilir. Gerilerinde birer ve aralarında 2 şer kolon boş bırakılır.
Bir yoz (piyon) üç yöne doğru hamle yapabilir veya atlayabilir-sola yatay, sağa yatay ve direk. Bir yoz taş son sıraya ulaştığı zaman Dama niteliği kazanır.
3-Ayrı ayrı taşları ile birkaç yerden taş almak mecburiyetinde bulunsa bile evvela en çok alınan taraftaki taşları toplamak zorunluluğundadır. Damaya çıkmış bir taş için dahi bu mecburiyet kesindir.
4. Bir oyuncu yerinden kaldırdığı taşı oynamak mecburiyetindedir. Asla geriye dönmek hamleden vazgeçmek ve taşı eski yerine getirme imkanı yoktur.
2-Taş sürerek damaya çıkılacaksa, Dama çıkmadan bir önceki kareye taşımızı koyduğumuzda rakibe “Dama altı, bir eksik veya damaya çıkıyorum” diye uyarmak gerekir. Damaya çıkıldığında ise “DAMA” diye rakibi uyarmalıyız.
Bu mecburi olmayan kurallar, Dama ustaları tarafından halen uygulanmaktadır. Kurallar zorunlu olamaz çünkü, “rakibe iki taş istiyorum” denildikten sonra, rakip bir oyunun parçası olarak, “buradan ben size üç taş veriyorum” diyebilir. Bu nezaket kuralları Damanın uzun tarihi boyunca, oyuncular arasındaki zengin sosyal diyaloglar sonucu, ustaların davranış kültürü olarak yerleşmiştir. Bu kurallar aynı zamanda ustaların nezaketini ile Türk Damasının zerafetini yansıtmaktadır.
Bu pozisyonda beyaz taş sağında 1, solunda 2 taş istemektedir. 2 taş almak mecburiyeti var.
Doğru hamle. Yanlış hamle
Örnek 2 Fazla taş almak zorunludur.
Doğru hamle: Siyah taşın sırasıyla 5 taşını alır ve taşı b7 karesinde kalır. Yanlış hamle: Bu hamle yanlış. Siyah taş az olan 4 taşı değil, 5 taşı almak zorunda.
Bu pozisyonda hamle sırası beyazda ve beyaz dama taş alacak. Sırasıyla 8 taşı alır. Nasıl alırsa alsın 8 taş alır. Oyuncu istediği taraftan taşları toplar. Burada damanın taş toplarken nasıl “L” çizdiğini görüyoruz.
Doğru hamle Doğru hamle
Örnek 4 – Ters yöne dönüş yasağı.
Bu örnekte ise damanın taş toplarken geriye dönüp taş alamayacağını görüyoruz. Beyaz dama sırasıyla taş alır ve h2 karesinde kalır.
Örnek 5 – Burada ise hamle sırası beyaz taşta ve taş alarak dama çıkıyor. Bu pozisyonda siyah taş iki tane beyaz taş alır ve e8 karesinde kalır. Hamle sırası siyahlara geçiyor.
Doğru hamle. Siyah taş dama der ve e8 karesinde kalır. Yanlış hamle.
Hamle sırası beyaz taşta. Beyaz taş DAMA ya çıkıp, bitişikteki rakibin damasını alamaz. Dama derse, siyah taş E8 karesinde durur ve hamle sırası siyahlara geçer.
Beyaz dama 5 taş alır ve dama rakip tarafından kesilir. Öbür tarafta daha az taş olduğu için oradan alamaz
Hamle sırası beyaz taşta ve beyazın yoz taşı ile rakibin 2 taşını ve 1 damasını alır DAMA der ve kendi taşını b8 karesinde bırakır. Yeşil renk ile gösterilen hamle yolu doğru hamledir. Kırmızı çizgi ile gösterilen hamle yanlıştır.
Örnek 8 – Yoz taşın ve Dama taşının eşit taş alabildiği durumda, her ikisinin de seçilebileceğini gösteren bir örnek.
Hamle sırası beyaz taşta. İster dama ile alır, ister yoz taş ile alır. Çünkü her iki tarafta alınacak taşlar eşittir. Damaya veya yoz taşa öncelik yoktur.
Örnek 9 – Normal taşın Dama taşından fazla taş aldığı durum. Yoz taşın fazla, dama taşının eksik taş alabildiği durumda, yoz taşın seçilmesi gerektiğini gösteren bir örnek.
Burada hamle sırası beyaz taşta. Dama ile 2 taş (kırmızı çizgi hamleleri), yoz taş ile 3 taş (yeşil çizgi hamle) alınabilir. Fazla taşı almak zorunlu olduğundan, yoz taş ile taşları almalı. (yeşil çizgi hamle)
Örnek 10 – Dama taşının fazla taş aldığı durum. Yoz taşın az, dama taşının fazla taş alabildiği durumda, dama taşının seçilmesi gerektiğini gösteren bir örnek.
Yine hamle sırası beyaz taşta. Yoz taş ile taş alınamaz (kırmızı çizgi). Dama ile alınınca, dama kesilecek olsa bile, fazla taşı almak zorunda olduğundan, DAMA ile 2 taş alınacaktı (yeşil çizgi hamlesi).
çapkin on 9 Ocak 2008 at 15:36
recep abim turk damasına yaptıgın katkılardan dolayı kutlarım seni.
recep on 10 Ocak 2008 at 09:49
Türk dama kurallarında bunun dışında ilave etmem gereken bir bilgi var ise lütfen bana yazınız.
yavuz on 10 Şubat 2008 at 16:27
recep abicim teşekkür ederim ama halk arasında bazı kurallar var onlar doğrumu diye soracam.
yavuz on 10 Şubat 2008 at 16:28
Recep db on 11 Şubat 2008 at 00:26
Sevgili Yavuz kardeş.
recep on 12 Şubat 2008 at 10:28
Sevgili Yavuz kardeş inananın bu sitede yayınlanmış olan Türk daması kuralları (İster Türkçe ister İngilizce veya ister Rusça olsun) sanal alamdaki en kapsamlı çalışmanın ürünüdür. Şu an bir çok yabancı sitelerde bizim hazırladığımız bu çalışmanın İngilizce ve Rusça çevirisi yayınlanmakta. Gönül ister ki bu çevirilerin sayısı daha da artsın ve bu konuda yabancı dili olan arkadaşların desteğine ihtiyacımız var.
Aykut on 10 Mart 2008 at 16:58
Örnek 7’deki resim yanlis mi? Hangi tasi yiyerek damaya cikiyor ki? Ingilize sayfada dogru aciklamayla yine bu yanlis resim var.
Recep db on 11 Mart 2008 at 17:02
Aykut usta dediğiniz gibi örnek 7 dedi resim hatalı.
Yavuz on 22 Mart 2008 at 10:21
Sn: Bektaş GÜLDESTE,Sn: Recep DOĞRUBAKAR verdiğiniz bilgiler için teşekkür ederim.
tanerhan on 17 Nisan 2008 at 06:58
son üçtaş dama mı oluyor yoksa bu yöreden yöreye deyişirmi ? sabit herkesin kabul etiyi sontaş kuralı yanı son kaç ataş dama olur
recep on 17 Nisan 2008 at 15:01
Son 3 taş dama olur veya benzeri kurallar bazı bölgelerde az da olsa oynansa bile kabul görmüş aslıolan Türk dama kurallarında son 3 taş dama olmaz.
gecemy on 28 Haziran 2008 at 17:15
Sayın üstadlar! Şimdi benim sizden bir ricam olacak. Ben Türk damasının tarihini öğrenmek istiyorum. Eski kaynakların bir çoğunda bu oyunun ismine rastlayamadım. Dama benzeri veya türevi bir çok oyun var, çin damasın v.s gibi. Ama Türk damasının son 10 /15 yıllık arşivlerde duyuyorum ismini. Bu konuda bana daha eskilerden bu oyunla ilgili bir kaynak gösterebilir misiniz? Zira buna göre açıklamak istediğim başka bir deyişle bu oyunla ilgili eklemek istediğim bir bilgi var. Bu konuda bana yardımcı olursanız çok teşekkür ederim.
Recep on 29 Haziran 2008 at 11:15
ahmet on 1 Temmuz 2008 at 00:01
çok güzel bir oyun gerçektan. herkesin öğrenmesi gerekir.
kamil on 5 Temmuz 2008 at 10:00
bence bu kurallar çok saçma .bu kuralları kim çıkarmışsa mantıklıca düşünüp yeniden kural çıkarmasını arz ederim.
Recep on 5 Temmuz 2008 at 11:22
Fisun haberdar on 30 Ocak 2018 at 14:33
Dama yeni başlarken ilk yemesi için verdiğin taşı yemesi mecburidir.yemeden diğer hamleleri kullanabilir mi?
recep on 30 Ocak 2018 at 21:06
Türk damasında ilk hamlesinde de olsa, son hamlesinde de olsa taş yemesi mecburdur. Fazla taş olan tarafa alma mecburdur. birden fazla yönünde taş alma varsa fazla taş yeme mecburdur.
Dama oyununu öğrenmek ve geliştirmek istiyorsanız;
Facebook kullanıyorsanız https://www.facebook.com/DamaOkulu/ hesabı takip edebilirsiniz.
Yaşadığınız ilde dama derneği varsa dernekle irtibata geçebilirsiniz.
rıdvan on 8 Temmuz 2008 at 08:38
gecemy on 12 Temmuz 2008 at 05:42
Sayın üstadlar! Receb Bey, verdiğiniz kaynakları okudum inceledim. Daha önce de bu tür bilgilere baktım. Ama hiç birinde Türk Daması’nın eski tarihlerden beri oynandığına dair net ve kesin bir bilgi yok. Rivayet, rivayet v.s. Ben istiyorum ki çok eski değil 20 sene evvel ben bu oyunu oynuyordum diyen veya 20 sene evveli bu oyunla ilgili resmi bi kayıt gösterebilmeniz. Eğer bu konuda yardımcı olabilecek biri varsa lütfen cevap yazsın. İlginizi bekliyorum teşekkürler…
gecemy on 12 Temmuz 2008 at 05:59
Ayrıca bu oyunla ilgili de küçük bi hoşuma giden bilgi vermek istiyorum. Giresun civarında bu oyuna OSMAN diyorlar. Damaya çıkan taş OSMAN olur. Hoş bir benzetme ve isimlendirme bence Anadolu kültürüne de uyoyor açıkcası. Bir kaç genç kız bu oyunu oynarken dama taşına OSMAN diyor ve böylece bu oyunun adına da OSMAN demeye başlıyorlar. Açıkçası buralarda bu oyun OSMAN olarak yayılmaya başladı yakında da tüm anonimler gibi Anadolu’da bu isimle anılacağından eminim ben. :)))) Bu anı olarak paylaşmak istediğim hoş bir bilgiydi. Tekrar ilk sorum için bi cevap beklediğimi yineliyorum. Teşekkürler.
Recep on 13 Temmuz 2008 at 14:01
recep on 13 Ağustos 2008 at 12:16
Benim damamızın çok eski ve köklü bir tarihi olduğundan hiç şüphem yok. Zaten birçok açmazların isimleri de Türk damasının ne kadar köklü bir oyun olduğuna işaret etmekte ama birde damamızla ilgili bir eski belge olsaydı diyorsanız bu sayfaya bakmanızı tesviye ederim.
Recep on 13 Ağustos 2008 at 14:54
Sevgili dostum tutagil,
recep on 17 Ağustos 2008 at 13:41
Teşekkürler abı çok naziksin………….
kanat on 24 Ağustos 2008 at 07:26
dama nasil cikar burda
kanat on 24 Ağustos 2008 at 07:31
sevgili,dama severler günlerdir internetten türk damasi aradim bulamadim,burda bulduguma sevindim,bundan sonra sizlerne dama oynuya bilirim,yalniz e mail atarsaniz cünkü yeniyim belki yardimci olursunuz.tsk simdiden
recep on 26 Ağustos 2008 at 16:40
Sevgili Kanat eğer dama oynamak için bir site arıyor iseniz ben size http://brainking.com/ sitesini tavsıya ederim.
Recep on 27 Ağustos 2008 at 00:17
brainking.com a nasıl üye olunacağına sitede açıklama var. Buna rağmen yardım gerekiyorsa ben ve tutagil seve seve yardım ederiz.
kadir on 27 Ekim 2008 at 05:45
ali türkmen on 3 Aralık 2008 at 11:58
Sitedeki bilgilerden çok faydalandım ama İtalyan checkers
recep on 4 Aralık 2008 at 01:34
suat on 8 Şubat 2009 at 09:33
slm.adım suat.benim merak ettiğim bir sorum var acaba siz ne dersiniz….şimdi rakibin f4 e4 e5 a2 b3 de taşları var benim ise e6 d7 a4 de taşlarım var.rakip e5 den f5 e hamle yaptı.ben de hamleye karşılık a4 deki taşı a3 e oynadım.rakip hangi taşı oynamak zorundadır.teşekkürler.mail atarsanız sevinirim
recep on 8 Şubat 2009 at 10:04
suat on 8 Şubat 2009 at 11:14
slm.çok pardon dizilimi yanlış yapmışım düzeltiyorum benim taşlarım f6 e7 a4 de.
recep on 8 Şubat 2009 at 14:59
halil on 20 Mart 2009 at 22:37
iki oyuncudan biri damaya çıktıktan sonra diğeri damaya çıkmadan ilk çıkan damasını kullanamaz diye bir kural duydum bu doğru mudur?
halil on 20 Mart 2009 at 22:41
yani demek istiyorum ki her iki tarafın da damaya çıktığını farz edelim. ilk dama yapan oyuncu damasını taş yemek için kulanması için rakibinin damaya çıkmasını beklemek zorunda mıdır?
recep on 21 Mart 2009 at 14:33
betül on 2 Nisan 2009 at 16:48
ne yapıon hakan
emir on 24 Haziran 2009 at 23:34
Ben oynamaya yeni başladım bu oyunu ve babam öğretiyor bana.Bizim anlaşamadığımız nokta şu ; dama herhang bir taşı ya da birkaç taşı kuralına göre yedikten sonra , en son yediği taşın hemen sonrasındaki karede mi kalır yoksa o satır ya da sütundaki daha ileriki bir noktada durabilir mi?
recep on 25 Haziran 2009 at 07:12
ozgeeeeeeeeeee on 26 Temmuz 2009 at 20:00
Ali Ulusoy on 23 Aralık 2009 at 20:26
Sn.Mehmet Özerkman ve recep bey yayına sunduğum OSMANLI DÖNEMİNDEN GÜNÜMÜZE DAMA isimli Kitabımla ilgili sitenizde tanıtım yaptığınız için mutluyum. Bilgi paylaşıldığı durumlarda değerlidir. Sizlerin Dama seven doslara bu bilgileri ulaştırdığınıza inanıyorum. Sonsuz teşekkürler.
EGE on 1 Şubat 2010 at 12:42
Bir oyuncunun kalan son 3 taşı dama olur mu ?
recep on 1 Şubat 2010 at 14:29
tpr on 10 Ocak 2012 at 16:09
son taş dama olur mu sadece bunun cevabını yazar mısınız.
recep on 12 Ocak 2012 at 00:40
Türk damasında son bir taş veya son üç taş otomatik olarak dama olamazlar. Yoz taş dama olabilmesi için mutlaka 8. yatay sırasına ulaşmalı.
seromania on 18 Ocak 2012 at 20:30
Benim bildiğim, daha doğrusu benim oynadığım damada, son bir taş kaldıysa o taş damadır. Ama kural böyle mi bilemem.
hasan on 3 Ocak 2013 at 00:34
Profesyonel olarak oynanmayacaksa oyun son 3 taşın dama olması oyundan alınan haz bakımından daha çok şey katacaktır. Trabzon, Bayburt ve İstanbullu amatör oyuncuyla oynadım hepsi de son üç taşın dama olduğunu öğrenmişti bir yerlerden. Halk arasında oldukça yaygın bu durum. Osmanlı zamanında yazılmış bir eser var mı acaba damayla ilgili? Bahsettiğiniz bu kurallar nereden geliyor?
Recep on 7 Ocak 2013 at 23:09
Hasan usta, merhaba. Profesyonlece oynanmayacaksa iki oyuncu anlaşabiliyorsa kuralları istedikleri gibi değiştirebilirler. Hiçkimse karışamaz ama ben o oyuna Türk daması demem.
http://www.ludoteka.com, http://www.cikcik.com, http://www.brainking.com ve diğer oyun sitelerinde bu kurallar geçerlidir. Son kalan 3 taş dama olur tarzında oynanan site var mı?
layla on 24 Ocak 2014 at 19:57
ufuk on 17 Nisan 2014 at 23:35
iyi akşamlar arkadaşlar bir konumun sonucunun ne olacağını soracaktım ( konum beyaz piyon d5 ve a5(dama) ve siyah piyon d8(dama) ) hamle sırası beyazda şimdiden cevaplarınız için teşekkür ederim.
Mehmet Özerkman on 18 Nisan 2014 at 13:39
Ufuk bey, bu pozisyonda Beyaz dama ve beyaz yoz taş ayni yatayda olduğundan ve Siyah Dama beyaz taşı tehdit ettiğinden dama kurallarına göre sonuç beraberlik olur. Çünkü beyaz taş nereye kaçarsa kaçsın sürekli tehdit altında kalır. Ancak bu oyun hakemlerin olmadığı internet ortamında belli bir sürede bitecek şekilde oynanıyorsa zamanı ilk dolan oyuncu kaybeder. Genel olarak bu pozisyonda beyaz beraberlik teklifini kabul eder. Centilmenlik ve dama kuralları bunu gerektirir.
ufuk on 18 Nisan 2014 at 15:21
mehmet bey cevabınız için teşekkür ederim.
Ramazan on 22 Ocak 2018 at 08:11
Ömer Seyfettin’in hikayelerinde de dama oyunu geçer.Hatta bir hikayesi bunun üzerine yazılmıştır
.Ömer seyfettin cumhuriyetin ilk yıllarında yaşamış bir hikayecimiz…
recep on 22 Ocak 2018 at 14:19
Ramazan usta, haklısınız. Kitap: https://1000kitap.com/kitap/dama-taslari–16898 Video: http://www.dama.org.tr/tr-tr/tarih%C3%A7e/video.aspx
Türk DAMA kuralları Türkçe, İngilizce ve Rusça : Türk Daması on 28 Ocak 2008 at 19:34
[…] TÜRK DAMA KURALLARI […]
Bu sitedeki sayfaların linkleri : Türk Daması on 22 Mart 2008 at 02:06
[…] Türk dama kuralları 703 defa okundu […]
Türk Dama Siteleri bir bir çoğalıyorlar. : Türk Daması on 2 Eylül 2008 at 14:39
[…] Bizim Türk Dama Kuralları çalışmamızı görmek için tıklayın. […]
Türk Dama Siteleri bir bir çoğalıyorlar. : Türk Daması ve Kuralları on 12 Şubat 2010 at 17:52
Türk Daması ve Kuralları » Blog Archive » Türk DAMA kuralları Türkçe, İngilizce ve Rusça on 15 Nisan 2012 at 18:55
Türk Daması ve Kuralları » Blog Archive » Bu sitedeki sayfaların linkleri on 9 Nisan 2013 at 10:33
[…] Türk dama kuralları………………………………………………… […]