Tuzlu Su Akvaryumuna Başlıyorum (II)
Özellikle akvaryumda kullanılacak su oldukça önemlidir. Reverse Osmos cihazı kullanılarak arıtılmış su kullanılması akvaryumda ileride oluşabilecek sorunları baştan engelleyecektir. Kullandığımız çeşme suyun mevsim şartlarına göre değişiklikler göstermekte ve zaman zaman ağır metaller içermektedir. Büyük bir akvaryum kurulması planlanıyorsa mutlaka bir RO cihazı edinilmelidir. Küçük bir akvaryum planlanıyorsa da tercihen RO cihazından geçmiş piyasada satılan damacana sulardan birinin kullanılmasında büyük fayda vardır.
Su, sadece akvaryum ilk kurulurken değil, yapılacak düzenli tuzlu su değişimleri için ve buharlaşarak eksilen suyun yerine tuz karıştırmadan yapılacak tatlı su ilavesi için de gerekmektedir. Özellikle yazın ısı değişikliliğinden dolayı buharlaşan su miktarı artmaktadır. Bu nedenle çeşme suyu kullanımından doğacak zararlar da artmaktadır. RO cihazı ilk yatırım maliyeti olarak başta pahalı gibi görünse de uzun vadede damacana suya göre kesinlikle daha ekonomik olacaktır.
Piyasada suyu hazırlamak için kullanılmak üzere birçok tuz bulunmaktadır. Son günlerde en çok tavsiye edilen tuzlar arasında Tropik Marin gelmektedir. Kullanıcılar tarafından Reef Crystals, Instant Ocean, Red Sea başlıca kaliteli tuzlar arasında sayılmaktadır. Kurulacak akvaryum, küçük de olsa büyük de olsa kova içinde olanlardan satın almanız, ileride de kullanacağınız için ekonomik olacaktır. Mutlaka bir Tuz ölçer (Hydrometer) edinip onunla ölçüm yaparak suyun 25 oC da 1.022 ~ 1.024 yoğunluğa gelecek şekilde suyu hazırlamanız gerekir. Değişik kaynaklarda tuzu ilave ettikten en az 24 saat sonra suyun gerçek değerlerine ulaştığı söylenmekle beraber, tuzun kalitesine göre daha çabuk eriyenleri de bulunmaktadır. Bir kafa motoru tuzun suya daha çabuk karışmasını sağlayacaktır.
Önce kumu mu tuzu mu koyayım? sorusu sizin bileceğiniz bir iştir. Eğer canlı kum kullanıyorsanız önce tuzlu suyu hazırlamanız gerekir. Normal kum kullanıyorsanız da kumun arasına tuz zerreleri yerleşmeden eritmiş olabilmek için önce suyu hazırlayıp sonra kumu koymanız veya kumu koyup, suyu dışarıda hazırlayıp akvaryuma eklemeniz daha doğru olur.
Akvaryumda kullanılacak taban malzemesi seçilirken içerisinde pisliğin birikmeyeceği küçük taneli kum seçilmelidir. Tercihen piyasada satılan, arogonit diye tabir edilen kumun akvaryumun tabanını 1 cm kalınlığında kapatacak kadar kullanılması görsel açıdan iyi olacaktır. Daha fazla kalınlıktaki kum içerisinde zamanla birikecek artıklarla fosfat ve nitrat olarak bize geri döneceğinden tercih edilmemelidir. Canlı kum kullanacaksanız son kullanma tarihinin gelmediğinden emin olun.
İlk kurulumda mutlaka suda bir beyazlık ve bulanıklık olacaktır. Bunun geçmesi bir hafta kadar zaman alabilir. Tuz eridikten 24 saat sonra canlı kayalarınızı ekleyebilirsiniz. Kullanacağınız canlı kayaların kalitesini anlamak sizin için oldukça zor olabilir. Tecrübeli bir arkadaşınızdan yardım istemeniz yerinde olacaktır. Kimseyi bulamıyorsanız üzerinde yosun, sünger vb. zararlı canlı olmayan kayalardan tercih edin, kayaları çıkarıp kokladığınızda kötü bir koku alıyorsanız o kayaları almaktan vazgeçin. Bu pek mümkün olmayabilir ama mümkünse akvaryumcudan akvaryumda amonyak testi yapmasını isteyin.
Kayaları yerleştirirken aralarında birçok mağara oluşmasına dikkat edin. Sirkülasyon motorlarını ve kayaları yerleştirirken mümkün olduğunca kayaların arasında tortu birikmeyecek şekilde yerleştirmeye gayret edin. Kayaları da ekledikten sonra protein ayrıştırıcınızı çalıştırın. Birkaç gün muhtemelen PS toplayacak bir şey bulamadığından dolayı herhangi bir toplama yapmayacaktır. PS gövdesi süt gibi beyaz ise çalışıyor demektir. Bu süre zarfında sabır edin. Bazen, çok sulu köpük toplama yapabilir veya hiç köpük toplamayabilir. Bu durumda seçtiğiniz markaya göre biraz ayar yapmanız gerekecektir.
Bu işlemler de bittiğinde akvaryumunuzda zaten bu süre zarfında seyredecek bir şey olmadığından iki hafta süreyle ışıkları yakmayın. Bunun sebebi canlı kayaların üzerindeki mevcut bakterilerin taşınırken veya ortam değişikliğinden dolayı bir kısmının ölmesi sonucu suda amonyak ve sonrasında nitrit ve en son nitrat oluşması sonucu başlayacak olan yosun problemini önlemek içindir. Bu süre zarfında amonyak, nitrit, nitrat değerlerini ölçün. Amonyak ve nitrit zaman içerisinde nitrata dönecektir. Amonyak ve nitrit değeri 0.05 mg/l (ppm) altına düştüğünde sona yaklaşıyorsunuz demektir. İdeal olanı bu değerlerin sıfır olarak okunabilmesidir. Eğer nitrat değeriniz de 10 mg/l değeri altına düştüyse ilk canlıları eklemeye başlayabilirsiniz. Eğer nitrat değeriniz düşmediyse su değişikliği yapmanız gerekecektir. Canlıları eklemeden önce mutlaka akvaryumun pH, KH, Ca, Mg, değerleri hakkında da bilgi sahibi olun. Bu değerlerde bir anormallik varsa canlı eklemeyin. Bu değerler ile ilgili olarak Bakım Aralıkları sayfasından bilgi edinebilirsiniz.
İlk zamanlarda kayalarda yosun sonucu kahverengileşme olacaktır. Bu diatom algae dediğimiz yeni kurulumlarda oluşan bir yosun türüdür. Bir müddet sonra kendiliğinden yok olacaktır. Eğer bir iki hafta içerisinde yok olmuyor ise kayalarda bir sorun var demektir. Büyük ihtimal ile kayalarınızın bünyesinde fosfat vardır. Fosfat testi yapmanıza rağmen yosunlar bu fosfatı kullandığı için testlerde çıkmayabilir. Bu nedenle ilk kurulumdan itibaren akvaryumun filtre sistemine fosfat tutucu eklemeniz yerinde olur.
Bu dönem, en kritik ve sabırsızlığın maksimum düzeye çıktığı zamanlardır. Çevrenizdeki kişilerin 'O kadar para yatırdın hala kayaları mı seyrediyorsun?' şeklindeki baskılarına karşı kendinizi korumanız gerekecektir. Canlı eklerken acele etmeyin bir anda çok canlı eklediğinizde akvaryumunuzda henüz oluşmaya başlamış bakteriler yeterli gelmeyip canlılarınızı amonyak ve nitrit zehirlenmesi nedeni ile kaybedersiniz. Canlı eklemeyi zamana yayın, hafta bir canlı ekleyin. Böylece ekleyeceğiniz canlı hakkında araştırma yapacak zaman da bulabilirsiniz. Akvaryumcuda gördüğünüz canlıyı en az birkaç gün izleyin. Yeni gelmiş canlıları almayın. Sizden önce başkası aldı diye üzülmeyin, satın alan için üzülün. Nasılsa yine gelecektir.
En çok rastlanılan bir diğer durum da hepimizin başından geçen ve hâlâ etkisinde olduğumuz canlıların dayanılmaz cazibesidir. Kendimize öncelikle Almamalıyım telkininde bulunup; 'Gözüme çok güzel görünüyor, dayanamıyorum' tutkusunu mümkün olduğunca önlemeye çalışmalıyız.
Satın alacağınız canlıları mutlaka inceleyin, hasta veya yaralı olmadığından emin olun. Ana tankınızda bulunan diğer balıkların sağlığını tehlikeye atmamak için yeni aldığınız balığı eğer mümkünse ana tanka aktarmadan önce dört hafta kadar karantina akvaryumunda bekletin. Akvaryuma ekleyeceğiniz canlıları mutlaka su değerlerine alıştırarak ekleyin. Ana tanka balık eklemelerini özellikle ışıklar kapalı iken yapın. Seçtiğiniz canlıların bir biri ile uyumlu olmasına dikkat edin. Akvaryumunuzda balık yakalamayı engelleyici bir çok kaya olacağından sonradan çıkarmanız oldukça zor olacaktır. Baştan planlı olarak giderseniz böyle sorunlarla karşılaşmazsınız.