Makale gösterimi : 11081513
İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü1
İnsanlar arasındaki sosyal etkileşimin gözlenebileceği bağlamlardan biri gündelik konuşmalardır. Gündelik konuşmalarda kişiler konum alır ve diğerini konumlandırırlar. Konumlandırma sürecinin temel kaynaklarından biri iktidar paylaşımıdır. Bu çalışmada kurumsal statüsü nedeniyle (üniversite ve fabrika kurumlarında) farklı düzeylerde iktidar kurma hakkına ve alanına sahip kişiler arasındaki iktidar paylaşımı, konuşmanın sıra-alış yapısı içinde iktidar paylaşımı araçları (söz kesme, söze aynı anda başlama ve uzun sıra alma girişimleri) temelinde incelenmiştir. Bu çalışmada bu araçların farklı statülerdeki bütün katılımcılar tarafından seyrek kullanıldığı ve iktidar kurma eylemlerinin başarılı olmadığı gözlenmiştir. Katılımcılar bu girişimleri iktidar kurma bağlamında değerlendirmemiş, kendi söz haklarını kullanmayı sürdürmüş ve sıra-alışlarda düzenliliği korumuşlardır. Konumlandırma içerikleri incelendiğinde ise açık bir iktidar paylaşımı gözlenmemiştir. Bulguların kültüre özgülüğü tartışılmıştır.
Mundane conversations are one of the contexts in which social interaction can be observed. In daily conversations, people position themselves thereby position others. One of the fundamental sources of positioning process is power allocation. In this study, daily conversations of participants with positions in institutions (university and factory) providing different levels of rights and contexts of using power were analyzed based on tools (interruptions, competitive starts and verbosity) of power allocation within conversations’ turn-taking organization. The results revealed that all participants with different institutional power positions rarely used conversational power tools and all the efforts failed in terms of imposing power on the other participant. The participants did not interpret the use of these tools as power practice; they maintained the structure of the turn-taking. When the contents of the positioning were evaluated, an explicit power allocation was not observed. The cultural implications of the results were discussed.