ROMATOİT ARTRİT NEDENLERİ BELİRTİLERİ TEDAVİSİ HAKKINDA BİLGİ -
Deri (Cilt) Hastalıkları, Hastalıklar, Kemik ve Eklem Hastalıkları, Ruhsal Hastalıklar - Sinir Hastalıkları
Kronik ve ilerleyici bir gidişi olan rom&toit artrit bütün vücudu ilgilendi­ren bir hastalıktır. Bütün organlarda bu­lunan bağdokusunun iltihaplanmasına bağlı olarak gelişen bu hastalıkta en açık belirtiler eklem düzeyindedir. Bu­rada yerleşen bir sinovya (eklem içi döşeyici zar) iltihabı daha sonra ortaya çı­kan bütün eklem bozukluklarının hare­ket noktasını oluşturur. İltihabi süreç önce el ve ayak, daha sonra nöbetler halinde ilerleyerek el bileği, diz, omuz, ayak bileği ve dirsek eklemlerini etki­ler. Hastalık bulaşıcı değildir. Romatoit artritin temel lezyonu, bütün organlarda ve özellikle sinovya zarında, seröz buralarda (kasların birbirleri ve kemikler üzerinde kolayca kaymasını sağlayan içi sıvı dolu keseler), kemikte, kıkırdak­ta, kasta ve derialtında bulunan ve bir “destek” dokusu olan bağdokusunu et­kileyen iltihaplanmadır. Eklemi oluştu­ran bütün bölümler iltihaplanma süre­cinden etkilenir. Sinovya zan kalınla­şır, kırmızımsı ve pürtüklü bir hal alır; eklemde bulunan sinovya sıvısı belirgin ölçüde artar. Kemiklerin eklem başları, kemiğin direnç ve sağlamlığını koruma­sı için gerekli kalsiyum içeriklerinin bir bölümünü yitirir. Böylece kemik yo­ğunluğunda bir azalma olur. Eklem yü­zeylerini örten kıkırdağın üstüne “ek­lem pannusu” denen anormal bir hücre tabakası yerleşir. Bu *abaka, hareketler­de belirgin biçimde kısıtlama ve engel­lemeye yol açarak, eklem yüzeylerinin pürüzsüzlüğünü ve kayganlığını bozar. Birbirine bitişik iki eklem yüzeyi üstün­de oluşan “pannus”, ilgili eklemin hare­ketlerinin bütünüyle durmasına yol aça­cak biçimde kaynaşabilir. Daha İlerle­miş olgularda, eklemin kaybolmasıyla birlikte iki eklem yüzeyi arasında ger­çek bir kemik köprüsü oluşumu ortaya çıkabilir (ankiloz). “Polipoit” olarak ta­nımlanan bir görünümle büyüme ve ço­ğalma eğilimi gösteren romatoit artritin iltihabi dokusu (granülasyon dokusu), kirişlerin zarlarını, seröz bursalan, peri-ostu (kemik dış zan), kirişleri ve kaslan etkileyerek eklemin dışında da oluşabi­lir. Sonuçta bütün bu dokuların görünü­mü ve direnci belirgin biçimde değişe­bilir.
Romatoit artrit görünümü ortaya çıktığı zaman, gerek hastalann kanında, gerek etkilenen eklemlerin sinovya sı­vısında “romatoit faktör”ün varlığının belirlenmesi, yukanda sözü edilen var­sayımı doğrular. Buna karşılık romatoit faktör subakut bakteriyel endokardit (bakteri kökenli kalp iç zarı iltihabı) ve öbür kronik enfeksiyon olgularında da bulunur ve enfeksiyonun başarılı biçim­de tedavi edilmesinin ardından yok olur.Romatoit artritin çoğu kez belirli ruhsal özellikleri olan kişilerde görül­düğü ve ruhsal gerilimin arttığı durum­larda ortaya çıktığı ya da ağırlaştığı yo­lundaki gözlemler, birçok hekimi bu hastalığın belirgin bir psikosomatik ni­teliği olduğunu düşündürmeye yönelt­miştir. Bu varsayım dünyanın birçok yerinde çeşitli araştırmaların yapılması­na yol açmıştır; bu araştırmaların çoğu, romatoit artritin en azından kısmi bir psikosomatik hastalık olabileceğini göstermiştir.
Genel bozuklukların ortaya çıkması üzerine, romatoit artrit olasılığı düşünü­lerek, bu yönde İncelemelere başlanır. Genellikle önce küçük eklemler, özel­likle de proksimal interfalanjeal (par­makların küçük kemiklerinin arasındaki üst eklemler) ve metakorpo falanjeal eklemler (parmakla, tarak kemikleri arasındaki eklemler) hastalığa yakala nır. Daha ileri evrede hastalık el, ayak bilekleri ve diz gibi büyük eklemleri de etkiler. Hastalığa sık yakalanan bir baş­ka bölüm boyun omurları arasındaki eklemlerdir. Romatoit artritin tipik bir Özelliği eklemlerin (her iki bilek, her iki diz) iki yanlı ve simetrik olarak tu­tulmasıdır. Hastalığın akut evresinde tutulan eklemler şiş görünürler. Genel­de iğ biçiminde olan bu şişlik çok ağn verir ve ağn en küçük bir dokunmayla artar. Hasta ağnyî şiddetlendirecek her­hangi bir hareketten kaçınır; istese bile eklemi bir sınırın ötesinde hareket ettir­mesi olanaksızdır. Özellikle sabah yeni uyanmış ya da bir süre dinlenmiş hasta­larda belirgin olan bu durum iki meka­nizmanın etkisiyle açıklanır: Eklem ha­reketlerini gerçekleştiren kaslann kasıl­ması ve kaslann kemiğe yapıştığı fib-röz (lifsi) bölümü oluşturan kirişlerin kısalması. Birinci mekanizma akut ev­rede daha belirgindir. Kasılma savun­manın bir refleks mekanizmasıdır; mer­kez sinir sistemi ağrıyı fark edince, eklemi hareketsiz kılan bir kas kasılması-j m emreder. Bu, kişinin istemli hareketij dışında olur. Eklemleri denetleyen ka larrn en güç-lüleri fleksörler (öne katla-J yıcılar) olduğundan, eklem fleksiyonda’ (önkol, avuçiçi yönünde kolun üstüne kıvrılmış, bacak kama çekilmiş) hare-1 ketsiz kalır. Bu konum, denetlenmez ve düzeltilmezse, geriye dönüşü olmayan konum kusurlarına ve daha sonra biçim bozukluklanna yol açabilir. Romatoit artrit nöbetlerle seyreder. Görece sakin dönemlerde eklemlerde bir zarar oluş­maz. Bunları şiddetli ağrıyla belirlenen akut nöbetler izler. Bu dönemde eklem şişer, genel durum bozulur ve her akut nöbette eklemde daha fazla hasar olu­şur. Hastalık ölüme götürmez; birkaç yıl sonra ilerleyici evre söner, akut nö­betler yinelenmez. Bazı durumlarda ağır sakatlıklara yol açabilen eklem ha-sarlan ve biçim bozukluklan kalır. En ağır değişiklikler el ve ayakların küçük eklemlerinde olur. Kemikler arası kas­lar erir, el bir istiridye kabuğu görünü­mü alır, parmaklar küçük parmak yönü­ne döner. Eklemlerde çıkıklar ve kısmi Çıkıklar ^görülür. Radyolojik inceleme­de parmak ve tarak kemiklerinin uçları­nın ağır yıkımlara uğramış olduğu gö­rülür. İltihaplı dokuyla çevrili kirişler esneklik ve sağlamlıklannı yitirirler; biçimi bozulmuş kemiklerin yüzeyleri­ne sürekli sürtünme sonucunda kopar­lar. Böylece biçimsel ve işlevsel bozul­ma ağırlaşır.Yukanda betimlenen tablo hastalı­ğın ne kadar korkutucu olduğunu açık­ça göstermektedir. Olguların büyük bö­lümünde görüldüğü gibi, romatoit artrit özellikle gençlik döneminde hastanın yaşamım ciddî bir biçimde etkiler.
Yıllar boyunca birbirini izleyen nöbet­ler sonucunda eklemlerdeki yıkım bir yandan ankiloza (eklemin donması) doğru ilerlerken, öbür yandan çok be­lirgin biçim bozuklukları gelişir ve has­talığa tutulan bölgede işlev bozuklukla­rı ortaya çıkar. Örneğin artrit kalça ve diz eklemini ağır biçimde etkilediğinde yürüyüş aksar. Hastalığın ilerlemesi er­ken ve uygun bir tedaviyle yavaşlatıla-bilir, ama bütünüyle durdurulamaz. Hastalığın gidişini etkileyen birçok et­men vardır. Artritli hastaların yüzde 50’si hastalığın başlangıcından 10 yıl sonra bile bütünüyle normal bir yaşam sürdürebilir. Buna karşılık öbür yüzde 50’si hastalıktan önemli ölçüde etkile­nir ve bunların bir bölümü yatağa bağlı hale gelir.
Romatoit artritin farklı biçimlerinin olu­şu, hastalığın kronik ve sorunlu gelişimi, hastalığa tutulan kişilerin yaş, cinsi­yet ve toplumsal durum farklılıkları, bütün hastalar için uygun olabilecek ge­nel bir tedavi programını oluşturmayı güçleştirmektedir. Bu nedenle, uygun zamanda uygun tedavinin yürütülme­sinde, deneyimli bir hekimin çok önem­li payı vardır. Bununla birlikte her ol­gunun tedavisinde izlenen bazı genel kuralları belirleme olanağı vardır. Ge­lişme evresindeki romatoit artritin teda­visi beslenmeyle ilgili sağlık kuralları­nın gözetilmesine, ağrı kesici ve iltihap giderici ilaçların kullanımına ve eklem işlevini korumaya yönelik ortopedik Önlemlerle fizik tedavi uygulamalarına dayanır. Alevlenme dönemleri sırasında kesin yatak istirahatı gereklidir. Eklem işlevinin daha iyi korunması için hasta­nın ruhsal dengesi de çok önemlidir; tu­tulduğu hastalığın kronik ilerleyici Özelliğinin ve ilaçların bu hastalığın te­davisinde sınırlı *bir etkisi olduğunun bilincinde olan hasta biçim bozuklukla­rının yerleşmesini önlemek ve eklem iş­levlerini olabildiğince korumak için he­kimle işbirliğine girmelidir. Hastanın yaşam koşullan elveriyorsa, sıcak ve kuru iklimli bir bölgede yaşaması Öne­rilir. Beslenme rejimi protein ve vita­min bakımından zengin olmalıdır. Tıb­bi tedavi ağrı kesici-iltihap giderici (analjezik-antienflamatuar) etkisi olan ilaçlara (asetilsalisilik asit, pirazolon, fenilbütazon, altın tuzu türevleri) ve sitostatik (hücre içindeki alerjik reaksiyo- ? nun immünpatolojik süreçlerini ya da hücrenin çoğalmasını engelleyici) ilaç-^> lara (sıtma karşıtı, tümör karşıtı ilaçlar > vb) dayanır. t
Bazen çok iyi sonuçlar verebilen bu $ ürünler, olguya göre seçilir ve tedavir eden hekimin deneyimlerine ve hasta- * nın değişik tepkilerine göre farklı bile­şimlerle kullanılabilir. Oldukça ağır olabilen ikincil komplikasyonlan önle­me açısından, ürünlerin sürekli hekim ve laboratuvar denetimi altında kulla­nılmasına özen gösterilmelidir. Tıbbi^ tedavi her zaman “eklemlerin işlevsel tedavisi” İle birlikte yürütülür; bu teda­vinin amacı iltihaplı eklemleri işlevsel bir konumda tutmak ve olabildiğince hareketliliklerini korumaktır.İşlevsel tedavi sık sık masaj kürleri­nin uygulanmasına, kasların elektrikle uyarılmasına, etkilenen eklemlere aktif ve pasif hareketler yaptırılmasına daya­nır (aktif hareketler hastanın kendi yap­tığı; pasif olanlar ise bir başkasının güç uygulayarak hastanın eklemine yaptır­dığı hareketlerdir). Bir eklemde biçim bozukluğunu ya da ankilozu (eklemin donması) Önlemek, düzeltmekten daha . kolaydır. Bu bakımdan, nöbetler sıra­sında biçim bozukluğu gelişimini önle­yerek eklemi doğal konumda tutan alçı atellerle, hareket açıklığım pasif hare­ketlerle koruyacak esnek ve yaylı orto­pedik aygıtlar kullanılır.Lezyonlann ilerlemesi ve tıbbi te­davilerin artık hiçbir sonuç vermemesi durumunda cerrahi tedaviye yönelmek kaçınılmaz olur. Cerrahi tedavi hem hastalığın ilerleyici ve yıkıcı eğilimini durdurmaya yönelik koruyucu, hem de bozulan eklemi düzeltici ve ona olabil­diğince fazla işlev becerisi vermeye yönelik (rekonstrüktif) girişimlere da­yanır. Hastalığın son evresinde ağır bi­çim bozuklukları ve işlevi engelleyici ağrılar, hastanın ısrarla cerrahi çözüm istemesine yol açar. îlk aşamadaki giri­şim, iltihabı süreçlerin kaynağı, ağrı­nın ve eklemle ilgili bütün yıkıcı sü­reçlerin nedeni olan sinovyanın cerrahi olarak çıkarılmasına dayanır. Sinovek-tomi denen bu girişim kuramsal olarak bütün eklemlere uygulanabilir. Ama diz ve dirsek gibi eklemlerde kolay; bi­lek, ayak, kalça, omur eklemleri gibi anatomik olarak karmaşık ve ulaşılma­sı güç bazı eklem bölgelerinde ise güç­tür.
İkinci aşamadaki girişim ise doğru­dan, işlevsel açıdan bozulmuş bir ekle­min kemik bölümüne yöneliktir. Bu, ek­lemi işlevsel bir durumda dondurarak ağrıları yok etme (bilek artrodezi; bilek 2. sıra kemikleri ile el tarak kemikleri arasındaki eklemi ya da daha ender ola­rak bilek 1. sıra kemikleri ile döner ke­mik arasındaki eklemi dondurma); kalı­cı bir eğriliği (deviasyon) düzeltme (kalça ve diz deviasyonu için uyluk ke­miği ya da kaval kemiği osteotomisi [ameliyatla kemiğin bir parçasının çıka­rılması ya da kemik eklenmesi] ya da bozulmuş ekleme bir işlev vermeye yö-nelİk artroplasti [bozulmuş eklem yü­zeylerini protezle değiştirme]) biçimin­de olabilir.
Birçok romatoit artrit olgusunda ruhsal tedavinin de olumlu etkileri olmuştur. Biçim bozukluğuna yol açan bu kronik ve ağniı hastalığın, hastanın bütün kişi­liğini, yaşamını, alışkanlıklarını, ilgile­rini ve insan ilişkilerini etkilediğini göz önüne almak gerekir. Anlaşılabilir bir savunma mekanizması olarak, hasta içi­ne kapanır ve insan ilişkilerini en aza indirerek toplumsal yaşamdan uzaklaşır. Bu nedenle romatoit artritli bir has­tanın psikolojik desteğe duyduğu ge­reksinim çok açıktır. Psikolojik destek yalnızca hekim ve psikoterapisti değil, hastanın aile bireylerini de ilgilendirir.) Psikolojik yardımla hastanın huzurlu ve etkin bir yaşam sürdürebileceği inana] güçlendirilebilir.
Romatoit artriti olan ekleme doğrudan kortizon enjeksiyonu nasıl yapı­lır?
Eklemin seçilen noktası özenle dezenfekte edildikten sonra uygun bir iğney­le ekleme kortizonlu preparat verilir. Hastanın 12-24 saat boyunca enjeksi­yon yerinde bir şişlik ve ağrıda bir artış fark edilebileceğini bilmesi ve bun­dan kaygı duymaması gerekir. Çünkü şişlik bir ya da en fazla iki gün içinde gerileyecektir. Aynı eklemde yeniden tedavi için en az 3-4 ay
Kortizon yalnızca en ağır olgularda verilmelidir. Kullanım ağız yoluyla ol­malıdır. Tedavi genellikle uzun süreli olduğundan, etkili olan en düşük doz­la sürdürülmelidir. Uzun süre kortizon verilmesi, uzun dönemde enfeksiyon­lara direncin azalması, mide ülseri, yüksek tansiyon ve şeker gibi bir dizi yan etkiye yol açabilir.
Romatoit artriti olan hastaların aileleri üzerinde yürütülen çalışmalar, şimdi­ye değin hastalığın kalıtsal geçişiyle ilgili veriler ortaya koymamıştır.
Romatoit artritin sistemik bir hastalık sayılmasının nedeni, genel ve iç or­ganlarla ilgili belirtilerin yanı sıra eklemlerle ilgili belirgin iltihabi olaylarla da ayırt edilmesidir. Genel belirtiler kırıklık, ateş ve kilo kaybıdır. îç organ­larla ilgili hastalık belirtileri İse plevradan (akciğer zarı) perikarta (kalp dış zan), dalaktan karaciğere kadar bütün İç organları ilgîlendİrebüir. Başlangıç­ta eklem hastalığı iki yanlı, simetrik ve ilerleyici bir biçimde el ve ayak par­maklarının küçük eklemlerini tutar.
Eklem hastalığı aşamalı olarak kötüleşir ve kronikleşme eğilimi gösterir; be­lirtilerin alevlendiği ve iyileştiği dönemler birbirini izler; eklem biçim bo­zuklukları ve bunlara bağlı hareket kayıpları ortaya çıkar.
Romatoit artrit neden sistemik bir hastalık olarak tanımlanır? v *
slm annem 20 yaşından beri bu hastalığı uğraşıyo şuan kendisi 59 aşında baya ilerledi artık ilaç bile fayda etmiyo verdikleri ilaçta hep yan etkili artık kullanmıyo acaba kullanmaması daha kötü ilerletirmi bu sinsi hastalık ölümemi götürüyo lütfen cevaplayın
PINAR SÜZER dedi ki:
üç senedir RA hastasıyım.hayatım altüst oldu diyebilirim.hamilelik ve emzirme dönemleri nedeniyle iki senedir tedavi olamıyorum.bu sebeplede hastalığım ilerliyor.eski yaşantımı çok özlüyorum.bazen yürümekte zorlanıyorum.çok zor durumdayım benim gibi bu hastalığı olanlaraALLAH DAN acil şifalar diliyorum.ALLAH YARDIMCIMIZ OLSUN.
arkadaşlar annemin böyle bir rahatsızlığı var 5-6 yıldır tedavi görüyor.fakat ağrıları devam ediyor önerebileceğiniz iyi sonuçlar aldığınız doktor varsa yardımcı olursanız sevinirim
bende 6yıldır ra hastasıyım 4yıl kortizon qensil salozoprin hepsinden kulandım şu an damardan remicade alıyorum çok iyi geldi eski yaşantıma döndüm ALLAH SABIR VE KOLAYLIK VERSİN KENDİNİZE İYİ BAKIN
el ve ayaklarımda dönem dönem şişlikler oluşuyor romotoitartirit teşhisi kondu fakat çok ağrım olmuyor günde 2 tane kortizon ilaç verdi doktor uzun süre kullanmam gerektigini söyledi yan etkileri çok olurmu
Merhaba ben 22 yaşındayım ve bu hastalığı 15 yaşından beri yaşıyorum.Benim genellikle ayaklarımda etkili olan ağrılar süre gelen yıllarda hiç bir değişiklik göstermedi.Ne bir top oynayabiliyorum nede uzun yürüyüşler,hatta iş yaşantımı bile etkiliyor.Bu hastalığı olan arkadaşlara keşke tedavisinin olduğunu söyleyebilseydim ama malesef yok sadece çok ilerlemesi önlenebiliniyor, oda kortizonlu ilaçlar ve serumlarla…Aynı derdi çeken arkadaşlara Allahtan sabır diliyorum…
Hayriye Ulus dedi ki:
3 ay önce düştüm ve sağ bilekte radius alt uç kırığı oluştu 2 atel takıldı 2 hafta önce alındı fakat kırık kaynamadığı için alçı 2 ay sürdü.ameliyattan sonra alçıdayken dikkatimi çeken ulna kısmında sancı olması dr her kontrolda söyledim ameliyat orada deyil dedi.açıklama yapmadı.Alçıdan sonra sağ elimde kas ve kemik erimesi görüldü.ca sandoz ve burun spreyine başladık.Fizik tedaviyede başladık.Sorunum.El alçıdaki şeklinden biraz düzeldi tam eski halinde değil çok hafif döndü.ulna kısmındaki ağrı ilk başlarda çok hafifken şimdi yanma şeklinde vurup geçen ağrıya dönüştü.serçe parmağımda tuhaflık var,serçe parmağımın altındaki kaslarda boşluk var.baş parmağımı açarken kısıtlılık var.Kalbimde hafif çarpıntı vardı akşamdan beri vücutta ısınma var.hafif sıtma gibi..acılı yemiştim onun etkisimidir bilemiyorum.Durumum nedir,romatoit artrit söz konusumudur.Bilgilendirirseniz memnun olurum TEŞEKKÜRLER
meraba benim eklem agrılarım var dirsek ler bilekler ve ellerim de uyuşmalar var kasılmalar var ayaklarımda da oluyor ama en çok ellerim de ve dirseklerimde parmaklarda uyuşmalar oluyor bunların sebebi nedir lütfen bir cevap yazın şimdiden teşekkür ederim
ilknur gencer türk dedi ki:
Annemin romatoit artrit’i var. doktorun verdiği ilaçları kullanmaya korkuyor. çünkü çok fazla yan etkisi olan ilaçlar. bir yanı iyileştirirken diğer tarafları hasta ediyor. ellerinde bazen duraksamalar oluyor. ama bir zaman sonra düzeliyor. doktor çok fazla açıklama yapmadığı için fazla bir bilgisi yok. ne yapmamız gerekir? ben izmir den yazıyorum. ege üniversitesine gidiyor. şu anda prof. muayene olmayı düşünüyor belki daha iyi bilgi verirler diye. sizin izmir de tavsiye edebileceğiniz birileri olabilir mi? cevap bekliyorum. şimdiden teşekkürler.
merhabalar bu hastalik ablamda dogumdan sonra cikti bir baskasindada duymustum ellerinde uyusmayla baslamis ben dogum yaptim simdi benimde sol elimin 3 parmagindan bilek üstüne dogru uyusmalar basladi bebeginde vitaminnleri aldigindan olabilir ben dusunuyorumki stresden uzuntuden kaynaklaniyo bu hastalik.benim gördügüm kadariyla öyle