Hemoroid nedir? Nedenleri ve Tedavisi | Ozde - Sağlık ve Güzellik
Kategori | Sağlık Bilgileri
Hemoroid nedir? Nedenleri ve Tedavisi
Güncellenme tarihi: 30 Mart 2013.
Hemoroid nedir? Hemoroid anal kanaldaki toplardamarların (venlerin) genişlemesidir. Sıkça raslanan bu durum, rahatsızlık verebilmekle beraber, ender olarak ciddi bir problem haline gelir.
Normalde, anüsün iç kısmını kuşatan doku, dışkılamayı kontrol etmede yardımcı olmak üzere kanla dolar. Hemoroid, bu bölgedeki venlerin, aşırı basınç veya başka etkenler nedeniyle, şişmesi ve gerilmesi sonucu gelişir.
Neredeyse herkesin bir dönem hemoroidi olabilir. Her yaş grubunda ortaya çıkabilmekle beraber, 30 yaşından sonra görülme sıklığı artar. 50 yaşın üzerindeki insanların %50’sinde, hayatlarının bir döneminde hemoroid gelişimi olmuştur.
Hemoroid anal kanalın içinde (internal hemoroid) veya anal açıklığın kenarında (eksternal hemoroid) ortaya çıkabilir. İki tip aynı anda da görülebilir. Semptomlar, gidişat ve tedavi, hemoroidin geliştiği yere göre değişiklik gösterir.
İnternal hemoroidlerin 4 evresi vardır. Kanama dört evrede de görülebilir.
Birinci evre: hemoroid anüsten dışarı çıkmaz.
İkinci evre: hemoroid dışkılama sırasında anüsten dışarı çıkar, ama sonra kendiliğinden tekrar anal kanala girer.
Üçüncü evre: hemoroid dışkılama sırasında anüsten dışarı çıkar, ama parmağınızla anüsten içeri itebilirsiniz.
Dördüncü evre: hemoroid devamlı anüsün dışındadır ve anal kanala geri itilemez.
Pelvik ve rektal bölgedeki toplardamarlara aşırı basınç hemoroide neden olur. Basınç arttıkça, kan toplardamarlarda göllenir ve toplardamarların şişmesi ve çevreleyen dokunun esnemesi sonucu hemoroid oluşur.
Pelvik bölgedeki kan damarları üzerindeki basınç arttığından, hamileliğin son 6 ayında hemoroid gelişme olasılığı artar. Aşırı kilo da hemoroid gelişimine katkıda bulunabilir. Dışkılama sırasında aşırı ıkınmaya neden oluyorlarsa, kabızlık veya sürekli ishal de hemoroide yol açabilir.
Eksternal hemoroidler: Eksternal hemoroidler kaşınmaya, yanmaya, iritasyona veya anal bölgeyi temizlemede güçlüğe neden olabilirler. Dışkılama sırasında ıkınmadan sonra, tuvalet kağıdının üzerinde çizgiler halinde açık kırmızı renkte kan görülebilir. Eksternal hemoroid içerisindeki bir toplardamarın, basınçtaki ani artış nedeniyle çatlaması sonucu, kan derinin altında göllenebilir ve sert, ağrılı bir yumru oluşturabilir. Buna tromboze veya pıhtılaşmış hemoroid denir.
İnternal hemoroidler: Rektal kanamalar internal hemoroidlerin en sık görülen belirtisidir. Normal bir dışkılamadan sonra, tuvalet kağıdının üzerinde çizgiler halinde veya tuvaletin içinde açık kırmızı renkte kan görülebilir. Dışkının üzerinde de kan görülebilir. İnternal hemoroidler anal kanalın duvarında küçük, şişmiş toplardamarlar şeklinde olabileceği gibi, anüsün dışına doğru devamlı şişkinlik yapan sarkmış venler ve doku şeklinde de olabilir. İnternal hemoroid devamlı dışarıda duruyorsa ve anal kanal tarafından sıkıştırılıyorsa veya tromboze olmuşsa ağrılı olabilir. Dışarı çıkmış hemoroidlerde, dışkının veya tuvalet kağıdının üzerinde mukus görülebilir.
Hemoroid tanısı hastanın öyküsü ve fizik muayenesi sonucu konur. Doktor bu sayede hemoroidin tipini ve uygun tedaviyi belirler.
Doktor, rektal kanaması olan, 50 yaşından daha genç birinde, açık nedenin hemoroid olduğunu düşünürse, ilk değerlendirme olarak eldivenli parmağı (rektal muayene) veya ışıklı kısa bir alet (rektoskopi) ile yapacağı muayene yeterli olacaktır. 50 yaşın üzerindeki hastalarda veya anoskopinin kesin tanı için yeterli sonuç vermediği durumlarda doktor, kalın bağırsağın bir bölümü olan kolonun alt üçte birlik bölümünü görmek için bükülebilir sigmoidoskop veya kolonun tümünü incelemek için kolonoskop kullanabilir.
Eksternal hemoroid: Eksternal hemoroidlerin çoğu için evde tedavi önerilir. Günde birkaç defa sıcak suda oturma banyosu, diyette lifli besinleri daha çok tüketme, daha çok su içme ve dışkı yumuşatıcılar, laksatifler,rektal krem veya fitiller kullanma tedavide uygulanan yöntemlerdendir. Bazen derinin altında sert ve ağrılı bir kitle oluşur. Buna tromboze hemoroid dendiğini belirtmiştik. Bu durumda doktor, ağrıyı azaltmak ve iyileşmeyi hızlandırmak için, bu yumrunun içini boşaltabilir (insizyon) veya yumruyu tamamen çıkartabilir (eksizyon).
İnternal hemoroid: Birinci evre internal hemoroidlerin çoğu eksternal hemoroidler için kullanılan yöntemler ile evde tedavi edilebilir. İkinci evre hemoroidler genelde, lastik bant ile bağlamak (lastik bant ligasyonu), infrared koagulasyon veya bazı kimyasallar enjekte etmek (enjeksiyon skleroterapi) gibi cerrahi olmayan yöntemler ile tedavi edilebilirler. Üçüncü ve dördüncü evre hemoroidlerin çoğu cerrahi olarak çıkartılır (hemoroidektomi).
Hemoroid oluşumu önlenebilir mi?
Meyve ve sebze gibi bol lifli besinler tüketerek, çok su içerek ve düzenli egzersiz yaparak hemoroid oluşumunu genellikle önleyebilir veya daha kötüleşmesini engelleyebilirsiniz. Ayrıca düzenli tuvalet alışkanlığının olması, uzun süre tuvalette kalınılmaması ve dar giysilerden kaçınılması da, hemoroid oluşma riskini azaltan diğer etkenlerdir.