Delinmiş Bir Beyinle Yaşam: Phineas Gage Vakası - Evrensel Ritim
Deneyler ve Olaylar /
Delinmiş Bir Beyinle Yaşam: Phineas Gage Vakası
Deneyler ve Olaylar 8 ay önce 78 2
Phineas Gage ABD’nin Vermont eyaletindeki demir yollarında ustabaşı olarak çalışan 25 yaşında bir gençtir. İşindeki verimliliği nedeniyle arkadaşları ve işverenleri tarafından oldukça sevilmektedir. Gage 21 Eylül 1848 günü her zamanki gibi işinin başındaydı. İnşaat gereği yol üzerindeki bir kayanın parçalanması gerekiyordu. Gage kayayı parçalamak için açılan deliğe bir demir çubuk yardımıyla barut doldurmaktaydı. Tam da barutu doldurduğu sırada barut patladı ve kullanmakta olduğu 3,5 cm çapında ve 113 cm uzunluğundaki demir çubuğun hızla savrulmasına neden oldu. 6kg ağırlığındaki demir çubuk Gage’in yüzünün yan tarafından girip sol gözünün arkasından geçerek başının üstünden dışarı çıktı ve 20 metre kadar öteye düştü.
Gage mucizevi bir şekilde hayattaydı. Hatta ayağa kalkıp yürüyebiliyordu bile. Sendeleyerek de olsa bir at arabasın bindi ve 1,2 km uzaklıktaki bir kasabaya ulaşmayı başardı. Gage’i gören ilk hekim Dr. Edward H. Williams oldu. Gage’i dinleyen Dr. Edward ilk başta Gage’in anlattıklarına inanmamıştı. Beyni bu derece hasar gören bir kişinin bırakın yürüyüp konuşmayı yaşaması bile olası değildi. Dr. Edward Gage’in aldanmış olabileceğini düşünüyordu. Ancak bir süre sonra Gage’in ayağa kalkıp kustuğu sırada yarım fincan kadar bir beyin parçasının kafasından fırlayıp yere düşmesi yeterince ikna ediciydi.
Daha sonraları Gage tedavisini üstlenen Dr. John Martyn Harlow’un da çabalarıyla zaman içinde yürümeye, merdiven inip çıkmaya, hatta sokaklarda gezinmeye bile başlamıştı. Gage’in yaşadıkları beyninin bir kısmını kaybetmiş bir kişi için bir mucizeden farksızdı. Olayın fiziksel boyutu Gage’in sol gözünü kaybetmesi ile sınırlı kalmıştı. Olaydan 2 ay kadar sonra Gage tamamen iyileşmiş ve günlük yaşantısına dönmüştü bile. Phineas Gage artık işine dönmüştü ancak Gage için her şey eskisi gibi değildi.Kişiliği tamamen değişmişti. Çeşitli algısal problemler yaşıyor, çevresindekileri tersliyor, etrafa küfürler savuruyordu. Yaşanan olay eski sevilen ve işverenlerinin gözdesi Gage’i götürmüş, Yerine kaba saba ve çevresindekiler tarafından sevilmeyen birini getirmişti. Hatta işverenleri onu bir daha işe almayacaklarını dahi söylediler. Gage kazadan sonra adeta farklı bir kişilikle geçirdiği 12 yılın ardından 1860 yılında hayatını kaybetti.
Demir çubuğun Gage’in kafatasına girişinin temsili çizimi ve Gage’in kafatası.
Phineas Gage adındaki bu genç admın başına gelenler, bilim dünyası için oldukça faydalı çalışmalara vesile oldu. Bu olayla birlikte beyindeki işlevlerin lokalizasyonuyla ilgili çalışmalar hız kazandı. Günümüzde ise beynin frontal lobunda bulunan prefrontal korteks adlı beyin bölgesinin (Gage’in zarar gören beyin bölgesi) insanın kişiliği ve duygusal durumu ile oldukça ilişkili olduğunu biliyoruz.
Bu beyin bölgesi insan iradesinde, karar alma sürecinde, düşünmede ve dürtü kontrolünde oldukça etkilidir. Ayrıca stres ve öfke durumlarında da yine prefrontal korteks devrededir. Bu bilgiler ışığında prefrontal kortekste meydana gelebilecek bir harabiyetin insanın kişiliği üzerinde çeşitli etkiler oluşturacağını tahmin etmek hiç de güç değil. Tıpkı Phineas Gage’in üzerindeki etkileri gibi.
beyin/frontal lob/gage/phineas gage/phineas gage vakası/prefrontal korteks
Hiç Benzer Yazı Bulunamadı
“Delinmiş Bir Beyinle Yaşam: Phineas Gage Vakası” üzerine 2 yorum
İlginç bir hikayesi varmış,şaşırdım ..
7 Nisan 2020, 18:01
İnsan beyni sanılandan daha da karışık sanırım. Hala çözülemeyen sırlar barındırıyor. Pirinç tanesi kadar bir bölge olmadan yaşayamazken, daha farklı bir bölgesindeki kısım olmadan da yaşanabiliyor.