Download "PASURIA. Merhaba derken; Müslüman Arnavutluk un Sesi Muştu nun 39. sayısı ile selamlıyoruz sizleri."
1 ب س م ٱالله ٱلر ح م ن ٱلر ح یم PASURIA Merhaba derken; Müslüman Arnavutluk un Sesi Muştu nun 39. sayısı ile selamlıyoruz sizleri. Bu hafta içinde Kosova nın bağımsızlığını ilan edişinin 1.yılı çeşitli programlarla kutlamalandı. 17 Şubat Şubat 2009, tam bir yıl. Kosova nın bağımsızlığı çerçevesinde yürütülen tartışmalar hala devam etse de, biz, Müslüman Arnavutluk, tarihi etnik Arnavutluk u bir bütün olarak gördüğümüzü, bunun dışında da Balkan Müslümanlarının oluşturduğu bölgenin bütünlüğünü savunduğumuzu söylemiştik. Kosova nın bağımsızlığını ilanı iki ayrı Arnavut devleti mantalitesinden ziyade 1878 sınırlarına dönüşü simgeleyen bir başlangıç olmalıdır Balkan Müslümanları için. Kosova nın mevcut halini tam bir bağımsızlık olarak tanımlamak maalesef mümkün değildir. Ne var ki, bu da bir kazanımdır. Ancak, Kosova nın bağımsızlığının bedeli Müslüman Arnavutluk un bu bölgesinin Katolikleştirilmesi faaliyetlerine onay verilmesi mi olacaktır? Kosova nın bağımsızlığını Müslüman Arnavut kimliğinin aleyhine kurmak isteyenleri uyarıyoruz: Kosova Müslüman Arnavutluk un bir parçasıdır Buka ime E përditshme Është uria. Stolia ime Është frika. Rroba ime Është leshi. Pra, Nuk kam Asgja. Megjithatë, S prish Punë, Sepse Askush Nuk është Më i pasur Se unë. İmam Hasan El-Basrı ( ) Tercüme, Mexhid YVEJSI Selam ile 12 23 Ajni Sinani Balkanlarda Misyonerlik Kurumu İngilizce den çeviren: Selda Şen (İHH tarafından Ekim 2008 tarihlerinde İstanbul da düzenlenen Balkan Sempozyumunda sunulan bu tebliğ Sempozyum Kitabından alınmıştır.) Özet Osmanlı İmparatorluğu nun dağılmasının ardından İslam dünyasında meydana gelen parçalanma ve bölünme, Balkanlarda çoğunluğu Müslüman olan yalnızca iki devletin, Arnavutluk ve Bosna'nın ortaya çıkmasına sebep oldu. Ancak ne var ki bu bölgelerde yaşayan insanlar genellikle azınlık ve ikinci sınıf vatandaş muamelesi gördüler. Yaşanan iki dünya savaşı sırasında düşmanlarından işkence, zulüm görmelerinin ve katledilmelerinin yanı sıra bu halklar ya sürgüne ya da asimilasyona maruz bırakılarak kendi dinlerini terk etmeye zorlandılar. Ardından komünist sistemin bölge ülkelerinde hâkim olmasıyla birlikte mevcut yönetimler din özürlüğünü kaldırarak bu ülkeleri tanrı tanımaz ilan ettiler. Varşova Paktı'nın dağılmasıyla birlikte yabancı güçlerin Bosna ve Arnavutluk'a girmelerinin akabinde ise pek çok misyoner örgüt buralara geldi. Bu örgütler beraberlerinde vahşeti de getirerek ekonomik alt yapıya zarar verdiler ve bu ülkelerin Avrupa'nın en fakir ülkeleri hâline gelmelerine neden oldular. 11 Eylül'ün yarattığı atmosfer bu tür örgütlerin işlerini kolaylaştırarak onlara bir çeşit destek sağladı. Hristiyan misyonerler; gösterdikleri çabalar, iyi örgütlenmiş yapıları, sınırsız fonları ve sahip oldukları her türlü izin belgesiyle bölgede diledikleri gibi çalışabilmekteler. Onlar Peygamberimizi İsa karşıtı biri, Kur'an'ı İncil den alıntı bir metin, İslam'ı ise sapkın bir din olarak tanımlamakta ve putperestlikle kıyaslamaktadırlar. Hristiyan örgütlerin temel amacı, olabildiğince çok Müslüman'ı dininden döndürmek; başarısızlık hâlindeyse en azından bilinçsiz Müslümanları kuşkuya düşürüp onları gayri ahlaki eylemlere iterek Müslüman bireylerin ahlakını bozmaktır. Misyonerler, Hristiyan ruhuna uygun amaçlarını gerçekleştirmede kendi insani yardım yöntem ve araçlarını kullanmaktadırlar; Hristiyanlıkla ilgili kitap ve kitapçıklar basıp dağıtmakta, ailelere tıbbi yardım yaparak ve birtakım maddi katkılarda bulunarak insanlarda bir çeşit minnettarlık yaratmakta ve bu yolla insanları kendi dinlerine katılmaya çağırmaktadırlar. 11 Eylül'deki terörist saldırı İslami kurumlar için son derece yıkıcı olmuştur. Saldırılardan sonra bu kurumların gelirleri üzerinde baskı ve denetimler arttırılmış, bu durum onların gelir sağlamalarını zorlaştırıcı ciddi bir engel oluşturmuştur, ayrıca bu kurumlara terörü destekledikleri yönünde suçlamalar da yöneltilmiştir. Tüm bu engelleyici çabaların yanı sıra ne yazık ki bizim İslami kurumlarımız öncelikleri ve uzun süreli stratejileri değerlendirmeden yoksundur ya da bunlara yeterli derecede sahip değildir. Sonuç kısmında belirteceğimiz gibi, İslam'ı muhafaza etmenin kuşkusuz pek çok yolu vardır. Giriş Osmanlı İmparatorluğu nun dağılmasıyla birlikte İslam dünyasında yaşanan parçalanma ve bölünme, Balkanlarda çoğunluğu Müslüman olan yalnızca iki devletin, Arnavutluk ve Bosna'nın ortaya çıkmasına sebep oldu. Arnavutluk, 1913'te, Müslüman Arnavut nüfusun yarıdan fazlasının ülke toprakları dışında olduğu 34 hâlde teşekkül etti. Ancak yine de Arnavut nüfusun %75'inden fazlası Müslüman'dı. Arnavutluk'tan 1 eşi görülmemiş bir biçimde ayrılmış olan Müslüman Arnavutluk'un toprakları Sırbistan, Yunanistan, Makedonya, Karadağ ve Müslüman Sancak'a 2 teslim edildi. Osmanlı İmparatorluğu nun dağılması, beraberinde bu değişimleri getirmiş, bir zamanlar çoğunluk olan halklar azınlık ve ikinci sınıf vatandaş konumuna düşürülerek her türlü vahşete maruz bırakılmış, sürgüne ya da asimilasyona uğratılmış yahut da dinlerini terk etmeleri yönünde baskı görmüştür. Sonuç olarak, yukarıda bahsedilen bölgelerden insanlar Türkiye'ye göçe zorlanmıştır. Bosna'da da benzer bir durum yaşanmıştır. Bosnalı Müslümanlar çoğunluktayken Sırp ve Hırvatlar onlar üzerinde hükümranlık kurmaya ve bu bölgedeki Müslümanları ağır bir şekilde cezalandırmaya kalkışmışlardır. Osmanlı İmparatorluğu nun dağılması Arnavutluk, Bosna ve Türkiye çevresinde yer alan topraklarda da oldukça şiddetli gaddarlıklara ve katliamlara neden olmuştur. 20. yüzyıl boyunca bu bölgelerdeki Müslümanlar çeşit çeşit iç savaşlar yaşamış ve Huntington'un Medeniyetler Çatışması ve Yeni Dünya Düzeni adlı eserinin İslamit periferik bölümünde bahsettiği gibi farklı kültür ve medeniyetlerin kurbanı olmuşlardır. 3 Bundan, Osmanlı İmparatorluğu nun yıkılmasının Balkan Müslümanları açısından ölümcül olduğu sonucunu çıkarabilmekteyiz; çünkü bu parçalanmanın neticesinde Müslümanlar 1 %ABris%C3%AB. 2 ast). 3 Samuel P. Huntington, Përplasja e qytetërimeve dhe ribërja e rendit botëror (Logos-A: Shkup, 2004): 245. tehcir edilmişler; Sırplar, Yunanlılar, Makedonlar, Karadağlılar, Bulgarlar ve Hırvatlar tarafından anlatılamayacak derecede ağır, sürekli ve yoğun bir şekilde zulüm ve işkencelere maruz bırakılarak katledilmişlerdir Osmanlı İmparatorluğu II. Dünya Savaşı'yla birlikte, parçalanmış Balkanlardaki zulüm ve soykırımda başka bir dönem başlamıştır. 1945'te, Yunanistan'ın kuzeyindeki Çamerya bölgesindeki Müslüman Arnavutlar etnik temizliğe tabi tutularak Arnavutluk ve Türkiye'ye göçe zorlanmışlardır. Arnavutlarının Nazilerle iş birliği yaptığı gerekçesiyle evler ve camiler Papandreou hükümetince yıkılmış veya müsadere edilmiştir. Ancak yine de bu durum II. Dünya Savaşı sonrasında 1967'de yaşanan zulüm kadar kötü değildir. O tarihte Yugoslavlar ve Sovyetlerce Arnavutluk'ta tesis edilen komünist rejim, din özgürlüğünü ortadan kaldırmış ve Arnavutluk'u tanrı tanımaz bir ülke olarak ilan etmiştir. 4 Varşova Paktı'nın dağılması, Doğu Avrupa ülkelerindeki sosyalist sistemin çökmesi ve Soğuk Savaş'ta sona gelinmesi, Balkan Müslümanlarını sevindirse de aslında onlar için son derece kanlı neticelere yol açmıştır. Bosnalı Müslümanlar ve Kosovalı Arnavutlar Yugoslavya'nın dağılmasından sonra en ağır bedeli ödeyen iki grup 4 Olsi Jazexhi, "Albanians and İslam, between existence & extinction", 45 olmuştur. Sırp güçlerinin Bosna ve Kosova'da işledikleri suçların ve pek çok savaş sahnesinin görüntüleri hafızalarımızda hâlâ canlı bir şekilde durmaktadır. 5 Uluslararası güçlerin Bosna ve Kosova'da konuşlanması, başlangıçta bu ülkelerdeki Müslümanlarca hoş karşılanmıştı; çünkü -Bosnalı ve Kosovalı Müslümanlar istediklerini elde etmemiş olsalar da- onlara göre bu, maruz kaldıkları Sırp zulmünün sona ermesi demekti. Ancak yabancı güçler bu iki ülkeye girdiklerinde pek çok misyoner örgütü de beraberlerinde getirmişlerdir. Misyoner örgütler ve etkileri Osmanlı İmparatorluğu çöktüğünde Balkanların her yerinde çok farklı misyonerler bulunuyordu. 1914'te, Yunanlıların Arnavutlara karşı işlediği suçları ABD'ye rapor edenler de işte bu misyonerlerdi. Yine aynı şekilde 1921'de Amerikan Metodist Misyonu, o yıl Tiran'da kurulmuş olan Teknik Okul'un kontrolünü ele almaya çalışıyordu. 1933'te, misyonerlerin de aralarında bulunduğu yabancıların okulları, Arnavutluk yönetimi altına girdi. 6 Zalim sosyalist sisteme göre din yasaktı ve insanlar dünyanın geri kalanından soyutlanmış ve kendi içine kapatılmıştı. İşte bu yüzden Arnavutluk'taki Müslümanların dinlerine dair herhangi bir şey öğrenme ihtimalleri olamadı. 1991'de Arnavutluk'ta sosyalist sistem çöker çökmez ülke, sınırlarını dünyaya ve de onlarca insani yardım örgütüne -ki bunların arasında yüzlerce Hristiyan misyoneri de vardı- açmış oldu. Amerika'dan Avustralya'ya dünyanın değişik yerlerinden gelen bu örgütlerden bazıları masonluğa oldukça yakındı. 7 Aynı durum savaşın ( ) sonunda Bosna'da da yaşandı ve 1996'da çok uluslu Bosna-Hersek NATO İstikrar Gücü (SFOR) 8 burada; 1999'da ise Kosova Barış Gücü (KFOR) 9 Kosova'da yayıldı ve uluslararası bir yönetim tesis edildi. Sırp işgali esnasında Kosova, ırk ayrımcılığından büyük zarar gördü. Sırplar ülkeyi terk ettiğinde geride pek çok düşmanlık, vahşet ve ekonomik olarak mahvolmuş bir altyapı bıraktılar. Bu durum Kosova'yı Bosna'yla birlikte Avrupa'nın en yoksul ülkelerinden birisi yaptı. Kırk yıla yakın bir süre, Enver Hoca'nın vahşi yönetimi altında tanrı tanımaz akımla doldurulan Arnavutluk'ta, oldukça kalabalık olan siyasi ve entelektüel çevrelerde büyük bir manevi boşluk ve İslam'a dair bir cehalet vardı. Bu, misyoner örgütlerin faaliyetlerini sürdürmede onların lehine bir durum teşkil ediyordu. Şu herkesçe bilinen bir gerçektir ki, krizlerden sonra farklı Hristiyan örgütlerin gelişiyle farklı savaş durumları ortaya çıkar ve çoğalır. Misyoner örgütler hakkında farklı farklı görüşler vardır. Bazıları, bariz bir şekilde sayıca kalabalık olmalarına rağmen bu grupların etki alanlarının belli kişiler veya gruplarla sınırlı olduğunu düşünmektedir. Bunun temel nedeni amaçlarının maddi yardım olmasıdır, ikna değil. Diğerleriyse İslami örgütlere kıyasla misyoner örgütlerinin -yediye bir gibi bir oranla- sayıca fazla olmalarının bu ülkeler üzerinde olumsuz ve tehlikeli tesirleri olacağı için dikkatli olmamız gerektiğini düşünmektedirler. 5 Kosova'daki Sırplar yılları arasındaki savaş sırasında 218 camiyi yok etmiştir. 6 Haris Silajxhic, Shqipëria dhe SHBA në arkivat e Uashingtonit (Dituria: Tiran, 1999): Muhammed Ibrahim Esh Sherbini Sakar, El Hareketu El Mesihijetu El Usulijetu El Amerikijetu ve alakatuha bi Es Sehjunijeh (Kajro, 2003):6 Bu misyonerlerin gittikleri yerlerdeki ihtiyaçları karşılama noktasında büyük tecrübeleri, geniş imkânları ve muazzam parasal kaynakları olduğundan, gerçekleştirdikleri faaliyetler göz ardı edilmemeli ve küçümsenmemelidir. Ayrıca bu örgütlerin uzun vadeli planları vardır ve varlıklarını bu planlarla hissettirmektedirler. Bu sempozyum için hazırlanırken Müslümanların bu misyonerler hakkında yeterince bilgileri olmadığı kanısına vardık. Öyle örnekler var ki, kimi Müslüman aileler diğer Müslümanlardan, örneğin tıbbi bir yardım bulamamakta, ama bunun yerine Hristiyan örgütlerden destek bulmakta ve bunun neticesinde dinlerinden vazgeçip Hristiyan lığa geçmektedirler. 10 Örneğin; Mayıs 2008'de bir gazete haberinde, Lapushnikli Sopi ailesine mensup 32 kişinin Katolikliğe geçtiği bildiriliyor. Lapushnik köyü, Kosova'nın kuzeydoğusunda Drenica'da bulunmaktadır. Aile adına konuşan İsmet Sopi'nin yerli gazetecilere anlattıklarına göre, aynı bölgede İslam'dan Katolikliğe geçmeyi amaçlayan "320 ve belki de hatta 3200 kişi" vardır. 11 Misyonerlerin faaliyetlerini destekleyen belli başlı aktörler 11 Eylül'ün yarattığı atmosfer bu tür örgütlerin işlerini kolaylaştırarak onlara bir çeşit destek sağladı. Bu örgütler Müslümanlar arasına zehirli tohumlar ekmektedirler. Müslüman örgütlerin faaliyetleri engellenirken dünyanın dört bir yanından gelen misyoner örgütler hiçbir kısıtlama olmaksızın tam bir özgürlükle çalışmalarını sürdürdüler. 10 Fehim Dragusha, bkz., İslame(24)/misionaret-ne-kosove-dhe-arsyet-ekonvertimit-te-muslimaneve-kosovare(6819).html. 11 Anna Di Lellio, "Kosovan and Catholic", bkz., y/21/kosovanandcatholic. Bu örgütlerin çoğu yerli ve uluslararası kurumlardan destek görmektedir. Bundan hareketle Kosova ve Arnavutluk'taki siyasi kurumların da kendi birtakım görüşleri vardır. Kosova Eski Başkanı İbrahim Rugova, Priştina'nın merkezinde bulunan bir lisenin yıkılarak yerine büyük bir katedral yapılmasını istemişti. Hâlbuki tamamında Katolik'in yaşadığı Kosova'nın başkenti Priştina'daki Katoliklerin sayısı iki elin parmaklarını geçmemektedir. 12 Bununla birlikte, Kosova İslam Cemiyeti'nin, Priştina'daki Müslümanların ihtiyaç duyduğu büyük bir cami için yer temin edilmesi yönünde çok uzun zamandan beri süregelen bir girişimi bulunmaktadır. Benzer bir olay Tiran'da da yaşanmıştır. Daha önceden cami alanı olarak kullanılan Arnavutluk parlamentosunun yanına cami inşa etmeye izin verilmezken yerel yönetimlere Tiran'ın merkezinde büyük bir Ortodoks kilisesi inşası için izin verilmiştir. 2005'te Kosova Prizren'deki yerel yönetim, Cizvit okulu Loyola'ya dört hektarlık bir alan vermiştir. 13 Bosna'da da aynı durum vakidir. Hiç kuşkusuz "Bosna-Hersek hükümetinin Hristiyan olmayan kuruluşların eğitim kurumlarından herhangi birine, herhangi bir izin verdiği bir örnek bulmak çok zordur. Sadece Hristiyan misyonerlerin Müslümanların çocuklarını açıkça zehirlemelerine müsaade edilmektedir. 14 Hristiyan misyonerlerin ortak özellikleri şöyledir: Hiçbir zaman yorgun 12 Muhamed Pirraku, Jo Katerdrale (Katedrale Hayır) (Prishtinë, 2005). 13 Müslümanların içinde lise adı altında mesleki bir Katolik Cizvit okulu bulunmaktadır. Bkz. Nexhat Ibrahimi, "Gjimnazi "Loyola" në Prizren - What is hidden behind it?", id= Ezher Beganovic, "Krscansko misionarstvo u BiH", bkz., view&id=1014&itemid=100. 67 görünmezler, her zaman iyi bir şekilde örgütlenirler, çok paraları vardır ve gerekli izin belgelerine sahiptirler. Misyonerlik çalışmalarının amaçları nelerdir? Bilinen odur ki, kendilerini "İlahi olana çağıranlar" olarak gören misyoner örgütlenmeler, Müslüman toplumları Hristiyanlaştırmanın tek yolu olarak savaş, afet ve kötü insani durumları kendi faaliyetleri için en uygun fırsat bilirler. Misyoner örgütler halkı açıkça Hristiyan lığa davet ederler. Bunun için farklı yöntemler kullanmaktadırlar. Herkesçe bilindiği üzere önceden İslam'a saldırmak için kullanılan Avrupa Orta Çağ ön yargısının tıpkısını bugün farklı Hristiyan örgütlenmeler de kullanmaktadır. 15 Bu örgütler Hz. Muhammed'i (s.a.v.) İsa karşıtı biri, yüce Kur'an'ı İncil'- den alıntılanmış bir metin, İslam dinini sapkın bir inanç olarak tanımlar ve onu putperestlikle kıyaslarlar. 16 Arnavutluk ve Kosova'da bulunan Ortodoks Kilisesi (Sırp, Yunan, Makedon, Karadağ), yerli Katolik kiliseleri, Arnavutluk'taki Ortodoks Kilisesi ile bu bölgelerde oldukça faal olan bazı evanjelist gruplar, İslam hakkında oldukça menfi görüşlere sahiptir ve bu nefretleri tarihten süzülerek gelmektedir. 17 Misyoner kuruluşlar arasında en faal olanlar ise Amerikalı Protestan örgütlenmelerdir. Onların görevi Müslümanlar arasında kuşku yaratacak suçlamalar yaymaktır; ayrıca Hristiyanlığın İslam'a üstün olduğunu ispatlamak yönünde bir kompleksleri de vardır. Kendi çıplaklıklarını Arnavut gençlerine bulaştırmak maksadıyla Tiran'ın 15 Nexhat S. Ibrahimi, Paragjykimet ndaj İslamit gjatë shekujve (Zëri İslam: Prizren, 2000): Ajni Sinani, Të tjerët për İslamin (Zëri: Priştina, 2005): Mirnes Kovac, "Evangelizam u Muslimanskim zemljama", Novi Horizonti, no 48, kstovi=tekst&id= sokaklarında aşırı müstehcen kıyafetlerle defileler yapan misyoner örgütler bile vardır. Hatta bunlardan bazıları kendi gençliğini de kötüye kullanmaktadır. Bu misyoner örgütlerinin temel amacı ve görevi "Müslümanları, Kadir-i Mutlak Allah ile hiçbir bağı olmayan yaratıklara dönüştürmek için onlardan İslam'ı çekip almak; böylece ahlaktan uzak, tek amaçları tutkularını gerçekleştirmek olan bir nesil yaratmak"tır. 18 Misyonerler, gençliği İslam'dan uzaklaştırmak için çok sıkı çalışmakta ve böylece onların kafalarını Hristiyan bilgisiyle doldurmak istemektedirler. Kendi örgütlerini ve ayinlerini daha çekici kılmak için, mesela alkollü içecekler gibi çeşitli araçlara başvurarak gençleri yozlaştırmayı başarmakta ve ahlaki bir bozulmaya neden olmaktadırlar.hristiyan örgütlerin ana hedefi, mümkün olduğunca çok bilinçsiz Müslüman'ı gayrı ahlaki eylemlere teşebbüs ettirmektir. Onları Hristiyan yapamasalar bile kafalarını İslam hakkında kuşku ile doldurmakta ve Müslümanların ahlakını bozmaktadırlar. Misyonerleştirme yöntemlerini kullanma biçimleri Pek çok misyoner örgüt, amaçlarını gerçekleştirmek için "diğerlerine yardım etmeyi ve Hristiyan lığın insani ruhunu göstermeyi" isteyerek kendi uzun vadeli insani yardım yöntemlerini kullanmaktadır. Gerçekte ana hedefi sadece İslam'a karşı eylem içerisinde olmak olan bu örgütler, Hristiyanlık hakkında kitap ve kitapçık basmakta ve dağıtmaktadır. 19 Yerli dil dâhil çeşitli yabancı dil kursları düzenlemektedirler. Bu örgütlerin çalışanları, farklı konularda hazırlanmışlardır. Aralarında doktorlar ve 18 Nebil B.Abdurrahman El-Muhajjis, Muslimanë (Zgjohuni!: Stamboll, 1999). 19 Bkz. Mbi Kuranin, letër apologjetike, shkruar nga Joseph Smith (Priştina, 2001). 78 hemşireler bulunmaktadır ve Hristiyan lığı yaymak için bu en başarılı yöntemdir. 20 Misyonerlik çalışmalarında ve maddi destek hususunda zengin bir tecrübeye sahip olan bu örgütler bilgisayar ve İngilizce kursları açmakta, farklı şehirlere geziler düzenlemekte ve yurt dışında okumak için öğrencilere burs sağlamaktadırlar. Gençliği; kız ve erkekleri herhangi bir şekilde ayırmadan ve herhangi bir kontrole tabi tutmadan eğlendirmekte ve onlara alkollü içkiler sunmaktadırlar. Gençliğin gelişimi için hayatın her alanına dair farklı farklı kurumların mevcut olduğunu göstermek için kurdukları çeşitli örgütleri yeniden isimlendirmektedirler. Yoksulluk içerisindeki genç Müslümanları belirleyerek onlara hayatlarını kolaylaştıracak gerekli yardımları sunmakta, bu suretle onları kendi örgütlerine bağlama ve kendileri için çalıştırma imkânı bulmaktadırlar. Çoğu örgüt, faaliyetlerini Müslüman çocuklar üzerine yoğunlaştırmıştır. Onlara İsa yı ve Hristiyanlık dinini anlatan çeşitli resimli kitaplar vermekte ve böylece onların zihinlerine İslam'a karşı fikirler yerleştirmektedirler. Kendi faaliyetlerini gerçekleştirmek için misyonerlerin çoğu ya ev kiralamış ya da satın almıştır. Bir grup genç buralara sıklıkla gitse de, gerçekte onları motive eden Hristiyan lığa duydukları sempati değil, buralarda birlikte eğlenebilecekleri arkadaşların bulunmasıdır. Sıkça düzenlenen bu tür toplantı ve partiler gençlik için ziyadesiyle zararlı olup onların ahlaksızlığın kurbanları 20 Onlar şöyle diyorlar: Hıristiyan lara her alanda ama bilhassa eğitim alanında, yönetim, eğitim (kaliteli öğretmenlerin varlığı) ve teknik destek (bilgisayarlar ve kütüphane bilimi) noktasında ihtiyaç duyuyoruz. Ancak en önemlisi, bizim genç nesil üzerinde güçlü manevi bir etki yaratacak hırslı Hıristiyan lara ihtiyacımız olmasıdır. Akademik sistemimiz herhangi bir öğretmenin birkaç haftadan birkaç ay ve hatta bir yıla kadar gelip kalmasına ve ders vermesine imkân tanıyacak şekilde yapılandırılmıştır. Bkz., olmasına neden olduğundan, bu durum önemli bir tehlike teşkil etmektedir. Yukarıda bahsedilenlerin yanı sıra, bazı kurumlar da yurt dışındaki ailelere tıbbi yardımlarda bulunmaktadır. Yoksul insanlara yardım etmek maksadıyla, ancak sadece kendi nüfuzlarını oluşturmak için, kurmuş oldukları özel maddi kaynakları (fon) vardır. Bu örgütler, yoksul Müslüman ailelere yardımda bulunmaktadır. Son derece yoksul olan bu ailelerin bu yardımları kabul etmek dışında herhangi bir çözüm yolu olmaması, Hristiyan lığı kabul ederek kendileri için çareler bulmaya çalışmaları da oldukça sık karşılaşılan bir durum hâlini almıştır. 21 Yaşanan ekonomik sıkıntılar nedeniyle misyonerlerin burs teklifleri, farklı bir uyruğa geçmek için yaptıkları ödemeler yahut yurt dışında iş imkânları sağlanmaları, bu ailelerin Hristiyanlığa geçmesine sebebiyet vermiştir. Yine bu örgütlerin yöntemleri arasında otorite sahibi kişiler, gazeteciler, siyasiler, tarihçiler ile yayıncılara ulaşmak da vardır. Misyonerlik faaliyetlerinin ülkelere göre bölünmesi yılları arasında Arnavutluk'ta faaliyet gösteren onlarca İslami örgüt bulunmaktaydı. Savaş sonra erip Sırp güçleri 1999'da Kosova'dan çekildiği zaman Arnavutluk'taki İslami örgütler de Kosova'ya hareket etti. 11 Eylül terörist saldırısının etkisi ölümcül olmuş ve İslami kurumlar için tam bir felakete yol açmıştır. Çoğu, gelirlerinin miktarını azaltmaya, tamamlanmamış çalışmalarını durdurmaya ve ofislerini de kapatmaya zorlanmıştır. Faaliyetleri devam etmekle birlikte gelirleri üzerindeki sıkı denetimler ve artan baskılar yüzünden, özellikle gelir akışının sağlandığı dönemlere ait çalışmalarına da 21 İslame(24)/misionaret-ne-kosove-dhe-arsyet-ekonvertimit-te-muslimaneve-kosovare(6819).html. 89 birtakım kısıtlamalar getirilen çok az sayıda örgüt kalmıştır. Terörizme karşı savaş düsturuyla hareket eden İslami örgütler, terörü destekledikleri yönünde herhangi bir kanıt veya dayanak bulunmamasına rağmen sırf şüpheli görüldükleri için terörizme destek vermekle suçlanmışlardır. Ortodoks Kilisesi de kâr amaçlı olmayan kilise hastaneleri, devlet okulları, basınyayın kuruluşları ve çeşitli şirketler işletmektedir. Yunanistan'da sayıları 'i aşan Arnavut göçmenler üzerinde güçlü etkisi bulunan Ortodokslar, Arnavutları sadece dinden döndürmekle kalmayıp asimilasyona da uğratmaktadır. 24 Arnavutluk Amerikan Dışişleri Bakanlığı'nın Arnavutluk'ta din özgürlüğü hakkında 2006 yılında hazırladığı bir rapora göre, ülkede 3,6 milyon vatandaş, 245 kurum, grup, vakıf ve dinî örgüt bulunmaktadır. Arnavutluk'ta Sünni Müslümanlık, Bektaşilik, Ortodoksluk ve Katoliklik olmak üzere dört farklı dinî inanış bulunduğu tahmin edilmektedir. Tiran Adliyesi'ne kayıtlı bu 245 kurumdan 34'ü Müslümanların, 189'u ise Hristiyanlarındır. İlk sırada misyoner örgütleriyle Amerikalılar yer almakta 22, diğerleriniyse Batı Avrupalı ve -en az sayıda- Ortadoğular oluşturmaktadır. Aynı rapora göre, 2004 yılında, Devlet Din İşleri Komitesi tarafından 1084 yabancı misyonere oturma izni verilmiştir. 23 Geçtiğimiz yıllarda Katoliklerin Arnavutları dinlerinden döndürme yönünde özel programları ve saldırgan bir propagandaları vardı. Gerçekleştirdikleri sayısız faaliyet arasında en önemlileri; Tiran'ın merkezine büyük bir Katolik katedrali dikmeleri, bir Katolik üniversitesi, çok sayıda enstitü, gazete, radyo ve hatta bir de siyasi parti kurmaları oldu. Benzer bir şekilde Arnavutluk'taki 22 Në Amerikë ka rryma fundamentaliste fetare, që besojnë se Mesihu do të kthehet shpejt dhe, për hirtë këtij qëllimi, ata janë të gatshëm që të bëjnë verpime të pakontrolluara. Bkz. Sefer Havali, Dita e Hidhërimit (NUN: Shkup, 2003): Qamil Xhani, "Shqipëria, 3.6 milionë banorë, 245 shoqata fetare", Raporti i Departamentit amerikan të Shtetit për lirinë fetare gjatë 2006-ës, bkz. Gazeta Tirana Observer, Arvavutluk, tet.htm#2, shtator, Arnavutluk, 1991'den sonra sınırlarını Batılı ülkelere açtığı zaman Protestan, Mormon, Yehova Şahitleri, Evanjelist, Kalvinist, Adventist, Teleevanjelist, Kadıyanist, Bahai vb. grupların akınına uğradı. Arnavutluk'ta faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarının sayısı öyle çoktur ki, burada hepsinden bahsetmemize imkân yoktur. Mevcut bir liste Arnavutluk'un karşı karşıya olduğu Haçlı akınlarını göstermektedir. 25 Kosova ve Makedonya Kosova'da da çok sayıda Hristiyan örgütün faaliyet gösterdiği Arnavutluk'takine benzer bir durum söz konusudur. Buradakilerin sayısı Arnavutluk'tan çok daha fazladır. Neredeyse misyonerlerin hepsi Kosova ve Makedonya'ya yayılmıştır Olsi Jazexhi, op. cit. 25 A.g.e. 26 Bu kurum hakkında daha fazla bilgi için bkz., dex.php?t html. 910 Bosna 1990 yılının ilk günlerinde World Vision, Catholic Relief Services ve The United Methodist Committee on Relief'in aralarında bulunduğu 27 belli bazı önemli sivil dinî örgütler Bosna'ya acil insani yardım temin ettiler. World Vision dünyanın birçok farklı yerinde olduğu gibi Bosna'da da pek çok alanda faaliyet gösteren; temel amacı çocukların tedavisi olan dev bir uluslararası yardım kuruluşudur. Bosna'da gerçekleştirdiği misyonerlik çalışmaları hakkındaysa internette en ufak bir bilgi bulunmamaktadır. Müslüman toplumun kendisini misyoner faaliyetlere karşı koruması Kosova, Arnavutluk, Bosna ve Makedonya'daki İslami kurumlardan pek çok gelir sağlanmakla birlikte, önceliklerin ve uzun vadeli stratejilerin değerlendirilmesi hususunda eksiklik bulunmaktadır. Bunların çalışmaları zaman zaman yeterli olmamaktadır. Aramızda tartışmayı bırakarak gerçek misyoner/misyon sahibi liderler hazırlamaya çalışmalı ve geleneksel İslam'ı nasıl yerleştireceğimiz konusunda dikkatli olmalıyız. Balkan ülkelerinin halkları arasına farklı İslami mezheplerin girmesi neticesinde oluşacak bir karma yapı, insanlar arasındaki birliğin bozulmasına ve çıkmazların ortaya çıkmasına (dilemma) neden olabilir. Müslüman kurumlar birbirlerine karşı tahriklerden kaçınmaya çalışmalıdır; onların amacı bir grubu, cemaati ya da kurumu bir diğerine üstün kılmak değildir. Birbirlerine la ilahe illallah Muhamedun Resulullah sözleriyle bağlanmalı ve kendilerine hikmet ve irfandan verilenin koruyucusu olmalıdırlar. Müslümanları birlik olmaya çağırmalı ve aynı zamanda aradaki birliğin bozulmasına ve olası çatışmalara karşı dikkatli olmalıdırlar. Müslümanların kendilerini korumasının tek yolu budur; çünkü hepsi aynı kitaba inanmakta ve okumaktadır. O kitapta şöyle bir tavsiye bulacaklardır: 28 " çekişip birbirinize düşmeyin, çözülüp yılgınlaşırsınız, gücünüz gider " (Enfal; 46). İslam'a çağrıda yol ve yöntemler camilerde ele alınabilir. Her zaman tavsiye edildiği üzere, ihtiyaç sahibi yoksul ailelere olabildiğince yakın olunmalıdır. Onlara düzenli yardımlarda bulunulmalıdır. Tek amacı İslam'ın mesajını Müslüman aileler arasında yaymak olan yazılı ve görsel basın araçlarını kurmak için çalışmalar yapılması gerekmektedir. İslami okullar, üniversiteler, dergiler vb. oluşumlar kurmaya çalışılmalıdır. İslam ülkeleri bizlere bu yönde destek olabilir. Ayrıca ülkedeki varlıklı kişilerle yakın iş birliği kurularak onların da desteğinin alınması sağlanmalıdır. Uzun zamandır bu topraklarda bulunan Hristiyan misyonerlerin aktif çalışma stratejileri bulunmaktadır. Onlar, Müslümanların zihniyetini tanıdıkça bu bölgelerde daha faal olmanın da yollarını bulmuşlardır. Eğer onların faaliyetlerini azaltmak istiyorsak gençlerle daha fazla ilgilenmeliyiz. Bu amaçları gerçekleştirmek istiyorsak, İslam'a çağırma görevini maddi getirisi olan bir iş gibi değil, amacı sadece ilahi gerçeği yaymak olan bir görev gibi görmeliyiz. Cemaatle imamlar arasında ve İslami cemaatlerin kendi aralarında bağlar kurulmalı, her köy kendi camisinin sürekli olarak eğitimli bir imamı olması noktasında gerekli çabayı göstermelidir. İnsanların, Müslüman toplumun isteklerini gerçekleştirme ve sorularına cevap bulma yönünde kendi çalışmalarını yapabileceği ve derslerini hazırlayabileceği İslami kurumlar tesis edilmelidir. 27 pecial_4.htm. 28 Dr. Ahmed Abbas El Bedevi, Misioni İslam dhe Misionarët (Shkup, 2002):11 Olsi Jazexhi DERVİŞLERİN BEKTAŞİ TARİKATI Olsi Jazexhi Cezayir, 10/9/2007 İngilizce den tercüme eden Ahmet Kaldırım Tarihte Bektaşiler Günümüzde Arnavutluk'taki Müslüman dini toplumu (Komuniteti Bektashian) olarak bilinen Dervişlerin Bektaşi Tarikatı Arnavutluk'taki Müslüman nüfusunun kayda değer bir bölümünü kapsayan İslami Sufi yoludur (tarikat). Bu tarikatın 13. yüzyılın ikinci yarısında Anadolu'da yaşamış olan Müslüman evliya Hacı Bektaşi Veli (ö. 1290) ile başladığına inanılmaktadır. Bektaşi efsaneleri Hacı Bektaş'ın Orhan veya Murat I yönetimi esnasında Yeniçerilerin "piri" olduğunu ve Osmanlı Ordusunda yer alan Balkanlardan alınan genç Hristiyan askerlerin İslamileşmelerinde önemli bir yol oynadığını ileri sürmektedirler. Pek çok âlim Hacı Bektaş Veli'nin 13. yüzyıl boyunca Anadolu dervişleri arasında bulunduğuna ve 1240'da Selçuklulara karşı baş kaldıran Baba İshak'ın disiplinine çok benzer bir disiplin içinde olduğuna inanmaktadırlar. Arnavutluk'taki önemli bir Bektaşi muhip (bağlı) ve âlimi olan Sami Frashëri, Hacı Bektaşi Velinin yüce evliyalardan (aziz) biri olduğunu ve İran'daki Horasan ilinin Nişabur şehrinden geldiğini iddia etmiştir. Hacı Bektaş Veli ilmini Lokman Parandah'dan aldı ve daha sonra Anadolu'ya göç etti. Yaşamı boyunca, veli Sultan Orhan ( arasında yönetti) ile buluştu ve bu geç tarihin problemli olmasına rağmen yeni kurulan Yeniçeri Kolordusunu kutsadı. Kendisi Bektaşilerin ilk piri olarak kabul edilse bile, Bektaşi tarikatının kendisi, tarikatı organize eden ve Orta Anadolu'daki Hacıbektaş kasabasında ana tekkeyi (Pirevi, tarikatın merkez locası) inşa eden Balım Sultan isimli Sufi şeyhi tarafından tesis edilmiştir. 1 Frashëri'ye göre Bektaşi yolunun gerçek bir tarikata dönüşümü 16. yüzyılda tarikatın "İkinci Piri" veya büyük üstadı olarak kabul edilen büyük üstat Balım Sultan tarafından yapılmıştır. 2 Balım Sultanla Bektaşi yolu yüksek yapılı organizasyona ve merkezi hiyerarşiye dönüştürüldü. Bektaşi doktrininin heterodoks doğaya sahip olması ve inancının normatif Sünni İslam'dan ziyade Şii İslam'a daha yakın olmasına rağmen, Osmanlı devleti ve uleması tarikatın imparatorluktaki varlığını çok uzun bir süre tolore ettiler. Kısmen Yeniçeri kolordusunun koruması sayesinde, Bektaşiler Balkanlardaki Müslüman nüfus arasında 3 özellikle de güney Arnavutluk'un ve kuzey Yunanistan'ın bakımsız alanlarında kendi mistik yollarını yaymada önemli bir zemin buldular. Oryantalistlerin çoğu, Bektaşilerin çoğunun yanlış yönlendiren ana düşünce olarak reddetmelerine işaret olarak 1 Şemseddin Sami Kamus ül-alem, İstanbul 1889, cilt II s Bektaşilik, İslam Ansiklopedisi, Brill Academic Publishers, S. Shaw, Osmanlı İmparatorluğu ve modern Türkiye Tarihi, Cambridge University Pres 1976, s12 Bektaşilerin İslam a karşı tutumlarının İslami ritüel ve ibadetlerin zahirini hiçe saymaları ile belirgin olduğunu iddia etmişlerdir. 4 İngiliz bilim adamı John Kingsley Birge tarafından tanıklık edilen Şeriat (İslami kanunun) kabulleri 5 Baba Selim Kaliçani ve Baba Recebi (ö. 1995) gibi Arnavut Bektaşileri tarafından da güçlü bir şekilde onaylanmaktadır. 6 Baba Selim Bektaşilerin sadece günlük ibadetlerini (namaz) camide veya kendi meydanlarında ifa etmediklerini ve Şeri ata da inanmadıklarını fakat aynı zamanda sabah ve öğle vakitlerinde fazladan iki ibadeti de ifa ettiklerini belirtmektedir. 7 Doktrinel ifadeyle, Bektaşiler, pek çok kimse kendilerini Sünni İslam ile karıştırsa bile, aslen Şiiliğin bir tarikatı olarak kabul edilebilirler. 8 İran'ın On iki İmam Şii okulunda olduğu üzere, Bektaşiler On iki İmamı kabul ederler ve Cafer-i Sadık'ı (ö.765) kendilerinin en önemli imamı olarak görürler. Bektaşi doktrini muhtemelen Arnavutluktaki en iyi tanınan muhip olan seçkin ulusal şair Naim Frashëri tarafından uygun bir şekilde aşağıdaki gibi özetlenmiştir: Bektaşiler Hakikate ve Yüce Rabbe, Muhammed, Ali, Hatice, Fatma, Hasan ve Hüseyin'e inanırlar. Yine On iki imama inanırlar bunlar: İmam Ali / İmam Hasan / İmam Hüseyin / İmam Zeynel Abidin / İmam Muhammed Bakir / İmam Cafer el Sadık / İmam Musa Kazım / İmam Ali Rıza / İmam Muhammed Taki / İmam 4 Baba Selim Kalicani, Testamenti Bektashian, s John Kingsley Birge, Dervişlerin Bektaşi yolu, Londra: Luzac Oriental. Tekrar baskı: 1994, s örnek için bakınız: Recebi Baba Misticizma Islame dhe Bektashizma. New York: Waldon Press. 7 Testamenti Bektashian, s Norris, Harry T Balkanlarda İslam: Avrupa ve Arap dünyası arasında din ve toplum. Londra: Hurst, s. 89 Ali Naki / İmam Hasan Askeri / İmam Muhammed Mehdi. 9 Bununla birlikte, Şii ana kolundan farklı olarak, Bektaşiler İmam Musa el- Kazım (ö. 799 Mil.) yoluyla kendilerini manevi yola bağlı görmektedirler ve Hacı Bektaş'ı onun halefi olarak resmetmektedirler. Bektaşiler diğer Şiilerin yaptığı üzere İmam Hüseyin ve Kerbela şehitlerinin yasını tutarlar. Kendi özel yas periyotları matem olarak adlandırılır ve İslami ay olan Muharrem ayının 1. gününden 10. gününe kadar oruç ve ağıt ritüelleri düzenlerler. Matemden ayrı olarak, Arnavut Bektaşileri daha başka yerel kutlamalar geliştirmişlerdir. Bunlardan biri atıyla Kerbela'dan Tomor dağının tepesine mucizevi bir şekilde aktığına inandıkları İmam Hüseyin'in üvey kardeşi şehit Abbas ibn Ali'nin hatırasına kurbanlar sundukları bu dağda Ağustos ayında yaptıkları yıllık toplantılarıdır. Bir başka Bektaşi kutlaması Bektaşilerin İmam Ali'nin doğrum günü olduğuna inandıkları antik Pers tatili Nevruzdur. Diğer Müslümanlar gibi Bektaşilerde Allah'a, ahiret gününe, meleklere, peygamberlere ve diğerlerine inanırlar. Bununla birlikte bu açılardan inançları çoğunlukla eksoterik (zahiri) veya sözlü bakıştan daha ziyade ezoterik (batıni) bakıştan alınmıştır. Bu, kuralcı İslam ve Bektaşilik arasındaki ayrışma noktasıdır. Bununla birlikte bazı Bektaşiler İslam'ın ana akımında bulunmayan pagan inançlarını da paylaşmaktadırlar. Bunlardan biri ruhların reenkarnasyonu ve Nirvana benzeri durumda ölüm sonrası mükemmeliyet veya hayvan şeklinde cezalandırılması inancıdır. Bu sebeple, Bektaşiler Kerbela savaşında İmam Hüseyin'in katili Yezid'in tavşan şeklinde yeniden bedenlendiğine inanılması sebebiyle tavşan eti yemezler. 9 Naim Frasheri, Fletorja e Bektashinjet, Bukuresht 1896, s. 9 1213 Bektaşiler büyük Sufi İbn-i Arabi (ö M.) tarafından formüle edilen Vahdet-i Vücut, "Varlığın Birliği" kavramına çok büyük önem verirler. Bu panteizm benzeri bir kavram olsa da Batılı Oryantalistler tarafından hatalı bir şekilde panteizm olarak etiketlenmiştir. Bektaşiler kendi pratiklerini ve ritüellerini Kuran'ın ve Peygamberi uygulamanın (Sünnet) gelenek dışı ve mistik yorumlamaları ve anlayışları üzerine oturtmuşlardır. Kendilerine ait yazılı özel bir doktrinleri yoktur, bu nedenle kurallar ve ritüeller düşüncelerini etkilediklerini düşündükleri kişiye bağlı olarak farklılık gösterebilir. Kuran'ın iki anlam düzeyine sahip olduğuna da inanırlar: bir dış (zahir) ve bir iç (batin) ve harfleri üstün ve ebedi kabul ederler. Akademisyenlerin İslam'ın Bektaşi yorumunu Hristiyanlıkla irtibatlandırmaya çalışmalarına ve Hristiyanlığın teslisini hatırlatan bir inanca sahip olduklarını iddia etmelerine rağmen, inançları tam olarak aynı değildir. Niyazlarında (du az) Bektaşiler'in Allah Muhammed Ali isimlerini tek nefeste zikrettikleri bir gerçekse de, Allah'ı yaratıcı, Muhammed'i yolun kurucusu ve İmam Ali ve Hacı Bektaş Veli 'yi kılavuz olarak görürler. Bektaşilerin çoğunluğunu, en azından Hristiyan algılayışındaki teslis prensibine inanan kimseler olarak tanımlamak pek de kolay değildir 10 Zira Allah Muhammed Ali zikirleri Vahdet ül-vucud (Varlığın Birliği) kavramı dahilinde inançlarının bir parçasıdır. 20. yüzyılın başında, Bektaşiler Yunan Bektaşi Baba Kaso'unun kendi inançlarına sokmaya çalıştığı Ati, biri, shejti (baba, oğul ve kutsal ruh) formülasyon teşebbüsünü sert bir şekilde reddettiler. 11 Balım Sultan tarafından tesis edilen organizasyon sebebiyle Bektaşi yoluna kurulu dini bir hiyerarşi hakimdi. Günümüzde, büyük lideri dedebaba veya kryegjysh - büyük - büyük baba ve genellikle görevinde dedeler veya büyük 10 Testamenti Bektashian, s Age, s. 207 baba olarak bilinen (halifeler olarak da bilinirler) bireylerce desteklenir. Bu dedeler babalar' dır, bunlar tekkelerin başı olan dervişler olup manevi kılavuzluk (irşat) yapmada yetkindirler. Sonra sıradan dervişleri bulunur, sonra muhipler (yola ikrar veren üyeler) son olarak da sempati duyan halk aşıklar vardır. Arnavutluk'un modern tarihinde muhip derecesi yolun kaderinde sıklıkla babalar veya dervişlerden çok daha etkin olmuştur. Böyle bir muhip örneği günümüz Arnavut Bektaşilerince en büyük koordinatör olarak görülen Naim Frashëri'dir. 12 Bektaşi dervişler dört kat ve on iki dilimden oluşan beyaz bir başlık (taç) giyerler. Dört sayısı manevi yolun dört durağını temsil eder: 1. Şeri at (zahiri kanunlar) 2. Tarikat (iç yol) 3. Ma rifet (manevi farkındalık) 4. Hakikat (Gerçeklik) On iki dilim üstesinden gelinmesi gereken kusurlar yanında İmamlar'ın sayısına işaret ederken: 1. karanlık, 2. unutkanlık, 3. günah, 4. istenmeyen lezzet, 5. umutsuzluk, 6. güzel giyecek, 7. hayvani arzu, 8. kibir, 9. intikam, 10. sabırsızlık, 11. başarısızlığın sonucu gelen keder. 12. Allah'ı unutmak. 13 Bektaşiler dört katlı başlığın kullanımının Sultan Mahmud II döneminden kaynakladığını da iddia ederler, babalar kendi kimliklerini gizlemek için dört katlı Ticanilere benzeyen taç taktılar. 12 dilimli tacı Sultan Abdulhamid II yönetiminde tekrar takmaya başladılar. 14 Arnavutlukta Bektaşilik 12 Daha fazlası için bakınız Ger Duijzings (2005), Qerbelaja e Naim Frashërit: Feja dhe politika në Shqipëri, Feja dhe Shqiptaret, Përpjekja, nr. 20, s Testamenti Bektashian,, s A.g.e. S14 Bektaşi Yolu Dervişleri'nin tarihi 19. ve 20. yüzyıllarda pek çok alim, yazar ve şairi hayran bırakmıştır. Bektaşi yolu Anadolu'da kurulmuş olmasına rağmen Osmanlı yönetiminin son üç yüzyılı boyunca Balkanlara büyük akınlar yaptı. Yukarıda zikredildiği gibi Bektaşi yolunun tarihi Yeniçeri Kolordusuyla yakından bağlantılıydı. Yeniçeriler Osmanlı ordusunun özünü oluşturuyordu ve üyeleri aslen İslam'a dönüştürülmüş Hristiyan altyapıdan geliyorlardı ve ezici bir şekilde Bektaşi ydiler. Hacı Bektaş'ın Oğulları (Hacı Bektaş Oğulları) olarak bilinirlerdi ve üniformaları, organizasyon ve liderliği tarikat ile bağlantılıydılar. 15 Miladi 1826'da Sultan Mahmud II'nin emriyle Yeniçerilerin ortadan kaldırılmasıyla, Bektaşiler kendi tarihlerinde gjëma e parë e Bektashizmës veya Bektaşilerin ilk trajedisi olarak adlandırdıkları sıkıntılara maruz kaldılar. 16 Tekkeleri ve zaviyeleri (küçük localar) kapatıldı, yok edildi veya diğer Sufi tarikatlarına devredildi. Bektaşilerin pek çoğu yalnızca Nakşibendilere 17 dönüşerek veya Batı Balkanların bakımsız arazilerinde gizlenerek ve hatta Ticani, Rufai gibi başka tarikatlara ait olduklarını iddia ederek ve benzer şekilde yaşayabilirken dervişleri sürüldü. Yeniçerilerin Arnavutluk'ta Bektaşiliğin ana taşıyıcıları olarak görülmelerine rağmen, tarikatın menşei belirsiz kalmakta ve sıklıkla araştırmacıları yanıltmaktadır. Güvenilir deliller Bektaşiliğin ortaya çıkışının Arnavutluk un kitlesel İslamileşmesiyle de uyumlu bir şekilde onyedinci yüzyılın dönümünden daha erken tarihlenemeyeceğini göstermektedir. Bununla birlikte Bektaşiler 15 Birge, s Selim Kalicani, Bektashizmi si sekt mistik islam, s Age, s. 158 Osmanlılardan önce Arnavutluk'ta yer aldıklarını iddia etmektedir. İddialarının biri 13. yüzyıl Sarı Saltık efsaneleri temeline dayanır. Hacı Bektaş Velinin kitabı Vilayetname'de, Sarı Saltık kendi disiplinleri olarak zikredilmektedir. 18 Sarı Saltık Balkanlar'a İslam'ı vaaz etmek için gelen ilk dervişlerden biri olarak kaynakların bir çoğunda ilan edilmektedir. En meşhur Osmanlı seyyahı, Evliya Çelebi, kitabı Seyahatname'de, Sarı Saltık'ın tarikatlarını Hoca Ahmed Yesevi yoluyla Türkistan'dan aldığına dikkat çekmektedir: " Rum diyarına gitmek için. Yedi krallığın diyarına git ve meşhur ol. " Efsane Sarı Saltık'ın 700 dervişiyle 19 birlikte Anadolu'ya gittiğini ve Rumeli'ye İslam'ın mesajını yaydığını da söylemektedir. Bektaşiler Sarı Saltık hakkında pek çok halk hikayesi miras bırakmışlar ve onun kendilerinden biri olduğunu iddia etmişlerdir. Hafızasındaki tekkeyi bile merkezi Arnavutluk'taki Kruja dağ şehrinde inşa ettiler. Orada, misyonu ve fedakarlığının anısına yıllık toplantı düzenlemektedirler. Sari Saltık'tan ayrı olarak, kaynakların pek çoğunda zikredilen Dimoteka tekkesinin Bektaşiliğin Rumeli'de yayılmasındaki en önemli merkezlerden biri olduğu görülmektedir. Bektaşi tarihçiler Bektaşiliğin Arnavutlar arasında yayılmasının Kosova'nın Pir Sultan Abdal'ı ve inancını yayarken şehit edilen Elbasan'nın Şah Kalender'i gibi pek çok derviş tarafından gerçekleştirildiğine dikkat çekerler. 20 Bektaşi mitolojisi dervişlerini, pirlerini ve evliyalarını ejderhalarla savaşırken, atlarla uçarken, yerel rahiplere mucizelerle meydan okurken, prensleri İslamlaştırırken ve insanları 18 Nexhat Ibrahimi, ISLAMI NË TROJET ILIRO- SHQIPTARE GJATË SHEKUJVE, Logos-A Shkup, 1419/ A.g.e. 20 Selim Kalicani, Bektashizmi si sekt mistik islam, s15 adaletsizlik ve baskıdan kurtarırken gösterirler. Bektaşilerin Arnavut nüfuslu bölgelerin yanına kurulduğuna inandıkları ilk tekke Durbali Sultan tarafından kurulan Yunanistan'daki Thessaly tekkesidir. Buradan Bektaşi mesajı Batı Balkanlar'daki Arnavut nüfuslu bölgelere yayıldı. Resmi Baba liderliği altında, Bektaşiler Tetova'da tekke kurdular ve sonra Kërçova, Prizren ve Gjakova'da yayıldılar. Arnavutluk'taki ilk uygun tekke Asım Baba tarafından 17. yüzyılda Gjirokastra'da inşa edilen tekkeydi. Daha sonra Kruja şehrinde Shemimi Baba tekkesini, Jefai İbrahim Baba vs. tarafından yapılan Elbasan tekkesini inşa ettiler. 21 Bektaşiler sultan Mahmud II'nin etkilerinin kendilerini Arnavutluk'ta bile takip ettiğini iddia ederler. En büyük tekkelerinin birinin sonucu olarak, Berat'taki Baba Aliko'nun tekkesi sultanın takipçileri tarafından yakıldı. 22 Hakikat ne olursa olsun, Bektaşiler Tazminat reformları Çağı boyunca Osmanlı Balkanlarında büyük bir özgürlük buldular ve gelişme gösterdiler. Birge, 19. yüzyılın ortalarında Osmanlı elitleri arasında çok etkin olduklarına ve bazılarının sultan Abdulaziz'in annesinin bile Bektaşi olduğunu iddia ettiğine dikkat çekmektedir. 23 Bektaşilik tarihi, ikinci dönüm noktasına Kemal Atatürk Türk Cumhuriyeti kurulduğunda tanık oldu. 1925'te Sufi tarikatların yasaklanmasıyla, Bektaşiler Hacı Bektaş'ta (Kayseri ve Kırşehir arasında) bulunan kendi pir evleri ni terk etmeye ve Arnavutluk'a göç etmeye zorlandılar. Bektaşilerin kendi ikinci gjëmë - felaketleri olarak adlandırdıkları bu dönem tarikatın Arnavut bölümünün Türk - Osmanlı tarikatından Arnavut tarikatına dönüşümüne neden oldu. Tarikatın Arnavut olan büyük dedesi Sali Niazi Dede Tiran'a gitmek üzere Ankara yı 1931 yılınca terk etti. Yeni kurulan Arnavut devleti Bektaşi İslam'ın anti-türk versiyonunu sıcak bir şekilde karşıladı. Tekke'nin Anadolu'dan Arnavutluk'a taşınmasını hazırlamak için, 28 Eylül 1929'da Arnavut Bektaşiler Arnavutluk'taki Prishta Tekke'sinde Baba Kamber liderliğinde büyük bir konferans düzenlediler ve tarikatın ilk modern anayasasını tesis ettiler. Arnavut hükümeti tarafından kucaklanan bu anayasa şunları ilan etti: a. Bektaşiler Arnavutluk'taki Kryegjyshata (dedelik) kurumu tarafından temsil edilen bir İslam tarikatıdır. b. Tarikat şunlar tarafından yönetilir 1. kryegjysh (baş dede), 2. gjyshërit (dedeler), 3. prindërit (babalar), 4. dervişler ve 5. diğer görevliler. c. Tarikatın dili Arnavutçadır. d. Bektaşi Tarikatı altı gjyshëri (dedelik) tarafından yönetilmektedir: Kral Zogu Bektaşilerle 1. Kruja'daki Gjyshëri, 2. Elbasan'daki Gjyshëri, 3. Korça'daki Gjyshëri, 4. Frashër'deki Gjyshëri, 5. Prishta'daki Gjyshëri ve 6. Gjirokastra'daki Gjyshëri A.g.e., s Age, s Birge, s Selim Kalicani, Bektashizmi si sekt mistik islam, s16 Anayasa hususundaki hüküm, baş dede veya diğer dedelerin devletle çatışmaları durumunda fonksiyonlarını kaybedecekleri yolundaydı. 25 Bektaşi Tarikatının kendi Dünya Merkezini Tiran'da kurmasından sonraki politik dönüşümü tarikatın doğası için zararlıydı. Anti-Türk İslam ı yaratmakla ilgilenen yeni oluşan Arnavut devleti, Sünniliği reddetti, Bektaşilerin eski rüyası olan kendi devletlerini oluşturmak 26 ülkede İslam'ın Arnavut versiyonunu teşvik etmek için onları kullandı. Arnavut ulusalcılığının büyük Bektaşi yorumcularından biri olan Mehdi Frashëri, Arnavutluk'ta ülkenin sahip olduğu dört dinden Katolik ve Bektaşiler ulusalcılığın destekleyicisiydiler ve hala destekleyicisiler. Buna karşı Sünnilik ve Ortodoksluk buna karşıdır 27 şeklinde belirtmektedir. Osmanlı İmparatorluğunun son günlerinde Osmanlılık karşıtlığının merkezleri olduğu gerçeği Arnavut ulusalcılar tarafından Bektaşilikle ilintili modern ulusalcılık miti yaratmada kullanıldı. Bektaşiler tarafından kullanılan Biz ne Türk üz ne de Gavur, biz Arnavut uz sloganı yeni Arnavut devletinin ihtiyacı olan şeydi. Tiran da Bektaşi türbesi Arnavut ulusalcısının arzusu 1920'den sonra ilk Osmanlı sonrası Arnavut hükümeti oluşturulduğunda Bektaşiliği İslam'dan ayrı bir din olarak teşvik etmekti ve Bektaşiler Müslümanların diğerlerinden farklı bir dini topluluğa ait kimseler olarak zikredilmişler ve sunulmuşlardı. Bektaşi tekkelerinin 25 Age, s Hasluck, Frederick William (1929), Christianity and Islam under the sultans, (Sultanlar yönetiminde Hristiyanlık ve İslam)The Clarendon press, s Mehdi Frashëri (2000b), Historia e lashte e Shqiperise dhe e shqiptareve, Phoenix, s. 48 Naim ve Sami Frashëri gibi Bektaşi muhipleri en iyi örnek olarak Bektaşiliğe sahip olunmasıyla ve dini kendi kimliğinin dışında tutulmasıyla modern Arnavutluk'un oluşumunu gözlerinde canlandırdılar yılında yazılan Arnavutluk nasıldı, şimdi nasıl ve nasıl olacak adlı kitabında Şemseddin Sami şunları bildirmektedir:... gerçek ve iyi Arnavutlar ve Arnavutluk u kurtarmak isteyenler daima ulusu inancın önüne koymalıdırlar; kardeşleri kendi dindaşları değil fakat ulusdaşlarıdır. Gerçek Arnavutlar birbirleriyle hakiki kardeşlerdir; kardeşlikleri hiçbir şeyin kendilerini bölemeyeceği veya onlara nüfuz edemeyeceği kadar güçlü olmalıdır. Hakiki Arnavutlar birbirleriyle hakiki kardeş olan masonlar ve Bektaşiler gibi olmalıdır. 28 Arnavut Bektaşi muhipleri'nin Bektaşiliği dini topluluk seviyesine yükseltme arzusu kendilerini pek çok kongre düzenlemeye itti yılında, 28 Frashëri, 1899, op. aktarım, s17 Bektaşiliğin statüsünü tarikattan dini topluluğa değiştirmek için çalıştılar. Bununla birlikte, Dervişler bu etiketi reddettikleri için ve kendilerini bir İslam tarikatı olarak görmeyi tercih ettikleri için başarısız oldular. 29 Bektaşileri Arnavutluk'ta ağırlamak isteyen Kral Zog I tarikatlarını yeni Arnavut devletinin başkenti olan Tiran'a yerleştirmeleri hususunda kendilerini ikna etmede önemli bir rol oynadı. Bu olumlu tutumu 1930 yılında Dünya Merkezlerini Hacı Bektaş'tan Tiran'a nakletmeleri amacıyla Bektaşileri nihai karar vermeye ikna etme hususunda zararlı oldu. Bazen kendisinin ve Enver Hoxha nın Bektaşi asıllı olduklarına inanıldığı için Bektaşilerin kendi tarikatları için güçlendirdikleri Arnavutluk'taki Türk karşıtı efsanelerin ve inançlarının Kral Zog'u cezbettiği görülmektedir. 30 Bektaşi Tarikatının statüsü Arnavutluk'ta ancak 1946'da komünistler Dördüncü Bektaşi Kongresini topladıklarında dini topluluk seviyesine yükseltildi. Bektaşilerin Müslüman tarikattan dini topluluğa dönüşümü Arnavutluk'taki Komünist Parti üyesi Baba Faja Martaneşi ve Baba Fejzo gibi bazı Bektaşi Babaların doğrudan baskısıyla gerçekleşti. Reformist Babalar'ın talebi doğrultusunda komünistlerin Tarikatı taşımak istedikleri değişiklikler muhafazakar dervişlerin büyük bir çoğunluğu tarafından istenmiyordu yılında Baba Faja Martaneşi ve Baba Fejzo büyük derviş Abaz Hilmi Dede'yi tarikatın bekarlık kanununu değiştirmeye zorladıklarında, o önce reformist babaları sonra da kendisini öldürdü. 31 Bu olaydan sonra, komünistler pek çok derviş ve babayı görevlerinden alarak, hapsederek ve infaz ederek Tarikatı yok ettiler. 29 Selim Kalicani, Bektashizmi si sekt mistik islam, s (Norton 2001: 194; Clayer 2002: ) 31 Selim Kalicani, Bektashizmi si sekt mistik islam, s Temsili Bektaşi dervişleri 1990'da Arnavutluk'ta dini uygulamaya tekrar izin verildiğinde, Bektaşi Tarikatı kendini yeniden kurdu. Bununla birlikte, tarikat günümüzde 2000 yılında Hakk a yürüyen ve Tiran'daki Bektaşi merkezinin yeni müdahaleleriyle mücadele eden Baba Selim Kaliçani dışında gerçekten bilgili hiçbir dervişe sahip değildir. Bektaşiler günümüzde Arnavutluk'ta pek çok tekkede faaliyet göstermektedirler. Tarikatın günümüzdeki lideri Hacı Reşat Bardi ve ana tekke Tiran'daki Kryegjyshata'dır. Günümüz Arnavutluk nüfusunun %15'inin Bektaşi olduğu düşünülmektedir ve aslen Arnavutluk'un Güneyinde yoğunlaşmışlardır, Tarikat Arnavutluk'taki genel Müslüman topluluğun çok önemli bir bölümünü oluşturur. Kosova ve Makedonya'da da, Bektaşiler bazı önemli tekke ve topluluklara sahipler. Makedonya'daki en önemli tekke Tetova'daki Harabati Baba tekkesidir. Baba Tahir Emini ( )'nin ölümünden sonra, Tiran'daki dedelik tekkesine geçti ve Harabati Baba Tekke'sinin idaresi için Korçë'deki Turan Tekkesi'nin eski başkanı Baba Edmond Brahimaj (Baba Mondi) tayin edildi. Buna karşılık Kosova'da, Bektaşilerin Baba Mumin Lama yönetiminde Gjakova kasabasında bir tekkeleri mevcuttur. 1718 1819 Prof. Dr. Hayriye Memoğlu Süleymanoğlu EDEBİYATIMIZDA BALKAN TÜRKLERİNİN TÜRKİYE'YE GÖÇLERİ (I) (Kaynak : Efrasyap) Balkan Türklerinin hayatında göçün özel bir yeri vardır. Yurtlarını bırakmak zorunda kalan insanlarımızın Türkiye ye gelişlerinin acı hikâyesidir. Tarihte göçler konusunu araştıranlar, göçleri içe dönük ve dışa dönük göçler olarak başlıca ikiye ayırmaktadırlar. Osmanlı İmparatorluğunda her iki göç türüne de rastlanmaktadır. Osmanlının yükselme yüzyıllarında görülen gelişmeler ve Anadolu dan Rumeli ye doğru gerçekleştirilen yerleştirme politikası, sonraları XVII. ve XVIII. yüzyıllardaki uzun savaşlar ve iç karışıklıklar sonucunda imparatorluğun eski gücünü kaybederek genişleme durumundan gerileme durumuna geçmişiyle dışa dönük biçimde olan yerleştirme politikası içe dönük bir görünüş kazanmıştır ki bu şekilde savaş sonu anlaşmalarla birçok toprak kayıplarına uğrayan imparatorluk özellikle XIX. yüzyılda göç problemiyle karşı karşıya kalmıştır (Adnan Sofuoğl6, 1995). Türkiye ye içe dönük ilk göç akınları Osmanlı Devletine komşu olan devletlerin fütuhat emellerinden doğan savaşlarla başlamıştır (Cevat Eren, 1969). Ortaya çıkan içe dönük büyük göçleri bazı araştırmacılar başlıca şu dönemlere ayırmaktadırlar: 1. İlk dönem göçleri /1878 Osmanlı- Rus Savaşı öncesi yapılan göçler, /78 Osmanlı-Rus Savaşının sebep olduğu göçler, /13 Balkan Savaşlarını izleyen göçler, 4, Cumhuriyet dönemi göçleri. İçe dönük ilk dönem göçleri Osmanlı Devletinin Avrupa kanadını oluşturan topraklarından çekilmeye başlamasıyla ilişkilidir. Viyana Seferinin başarısızlıkla sonuçlanması (1683), Budapeşte nin Avusturyalıların eline geçmesi (1686), Karlofça Antlaşmasının imzalanması (1699) Osmanlı Devletinin aleyhine gelişen önemli tarihi olaylardır. Bu olumsuz tarihi gelişmeler Balkan Türkleri arasında yankılar uyandırmış ve sözlü halk edebiyatında da derin izler bırakmıştır. Budin in elden gitmesini halkımız şöyle ölümsüzleştirmiştir: Ötme bülbül ötme, yaz bahar oldu Bülbülün figanı bağrımı deldi Gül alıp satmanın zamanı geldi Aldı Nemçe bizim nazlı Budin i Çeşmelerde abdest alınmaz oldu Camilerde namaz kılınmaz oldu Mamur olan yerler hep harab oldu Aldı Nemçe bizim nazlı Budin i Kıble tarafından üç top atıldı Perşembe günüydü güneş tutuldu Cuma günüydü Budin alındı Aldı Nemçe bizim nazlı Budun i (Ígnács Kúnos, Türk Halk Edebiyatı, Ankara, 2001, ) Osmanlı-Rus savaşlarında da Osmanlı Devletinin giderek başarısız olması, yüz binlerce Türkün felaketine, yer değiştirmesine sebep olmuştur Küçük Kaynarca Antlaşmasından sonra da Rusların ele geçirdiği bölgelerden, Kırım gibi yerlerden, burada yaşayan Türkler Osmanlı Devletinin sınırları içine göç etmek zorunda kalmışlardır. Kırım Savaşından (1853/56) Osmanlı Devletinin 1920 zaferle çıkmış sayılmasına rağmen bir yarar sağlanamamıştır. Türklere, Müslümanlara Ruslar tarafından şiddet ve baskı siyaseti devam etmiştir: Seba(h) seba(h) ben Kırım a bakarım Bakarım da kanlı yaşlar dökerim Hem hasretlik hem gurbetlik ekerim Aman Padişahım, yesir kaldım bilesin Din İslam dan yok mi gayret alasın Benim adım Emine dir Emine Altın kuşak kuşanırım belime Şimdi düştüm bir kafirin eline Aman Padişahım,yesir kaldim bilesin Din İslamdan yok mu gayret alasın Akşam olur teni deier tenime Saba(h) olur teklif eder dinine Ölürüm kafir dönmam senin dinine Aman Padişahım, yesir kaldim bilesin Din İslam dan yok mu gayret alasın Pazar gelir kiliseye götürür Götürür de en baş putları öptürür Günü gelir (h)orosunu teptirir Aman Padişahım, yesir kaldım bilesin Din İslam dan yok mu gayret alasın (Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi, 8. Bulgaristan Türk Edebiyatı, Ankara, 1997.) Kırım Türklerinin Dobruca ya ve imparatorluğun başka bölgelerine göçlerini halk zekası şöyle dile getirmiştir: Gideceğiz buradan davullu düğün gibi Kalacak gönlümüz şaşırgan (saçılan) koyun gibi çepçevresi kamıştan, tepesi daldan Kimisi candan ayrılmış, kimisi maldan Çorbaya katsan tat vermez Dobruca tuzu Kiminin kalmış anası, kiminin kızı Geldi davuldayıp (gürültü çıkarıp) vapur limana ulaştı Bekleyen akraba, soy-sop zur-şuv ağlaştı Biz vapura bindikten sonra köpürdü deniz, Adımızı unutun, muhacir deyin/iz/ (Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi, 12, Romanya va Gagavuz Türk Edebiyatı, Ankara, 1999) Kırım dan ayrılmanın acısı, hıçkırıklarla dolu haykırışlar, bir türküde ifadesini şöyle bulmuştur: Biz gideriz Kırım dan, ey yar Düğün gibi, dernek gibi, ey yar Akrabalarımız kalacak, ey yar Meleşen koyun gibi, ey yar Kaldı çizme altında, ey yar Babaların kabri, ey yar Bunu gören zavallının, ey yar Kalmadı sabrı, ey yar Derya dolu gemi, ey yar Tatar halkı, ey yar Tatarı yurttan ayıran, ey yar Kazak ın Rus un askeri, ey yar (Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi, 12, Romanya va Gagavuz Türk Edebiyatı, Ankara, 1999.) Ruslar, savaşlarda acımasız yöntemler uygulamışlardır: Zaptettikleri toprakları Müslüman halktan arındırmış, onların yerine Hristiyanları yerleştirmişlerdir. Toplu halde göçe zorlanan ilk Müslüman toplumu Kırım Tatarları olmuştur. Onların başına gelen, yalnız çektikleri açısından değil, ama Tatarlar olayı daha sonraki Rus yayılmasında da bir model oluşturduğu için, çok öğretici bir nitelik gösterir (Justin McCarthy, İstanbul, 1998). 1877/78 Osmanlı-Rus Savaşının sebep olduğu göçler Osmanlı Devletinin Balkanlar da en büyük yenilgi yıllarında meydana gelen Osmanlı-Rus Savaşı neticesindedir. Rumi 1293 yılında olması nedeniyle tarihimize Doksanüç Harbi olarak geçen bu savaş büyük çapta bir Müslüman kıyımına, dehşet verici paniğe sebep olmuş, işgal altına giren bölgelerin halkı da göç yollarına revan olmuştur. Ruslar, Kırım Savaşında uyguladıkları en acımasız yöntemleri bu savaşta da uygulamışlardır. 20 Daha göster
DERVİŞLERİN BEKTAŞİ TARİKATI
DERVİŞLERİN BEKTAŞİ TARİKATI Olsi Jazexhi Cezayir, 10/9/2007 İngilizce den tercüme eden Ahmet Kaldırım Tarihte Bektaşiler Günümüzde Arnavutluk'taki Müslüman dini toplumu (Komuniteti Bektashian) olarak Detaylı Yahudiliğin peygamberi Hz. Musa dır. Bu nedenle Yahudiliğe Musevilik de denir. Yahudi ismi, Yakup un on iki oğlundan biri olan Yuda veya Yahuda ya
DÜNYA GÜCÜ OSMANLI 1. Anadolu Selçuklu Devleti zamanında ve Osmanlı İmparatorluğu nun Yükselme döneminde Anadolu daki zanaatkarlar lonca denilen zanaat gruplarına ayrılarak yöneticilerini kendileri seçmişlerdir. Detaylı Değerli S. Arabistan Cidde Uluslararası Türk Okulu
Uzun yıllar boyunca baskıcı rejimler ve zorba yönetimlere sahne olan çift başlı kartalların ülkesi Arnavutluk, şimdi yeniden ayağa kalkmaya çalışıyor. Özellikle dini ve kültürel açıdan büyük bir yıkımın Detaylı Müslümanlar için yeni ve yabancı bir anlayış değildir. Zira yaşamalarına denir. İslam dini ilk zamanlardan itibaren farklı inançlara dinî
1. DİNİ ÇOĞULCULUK Dini çoğulculuk (plüralizm), dinlere mensup insanların Dini çoğulculuk, zengin farklı tarihi tecrübeye sahip olan Allah tan başkasına tapanlara putlarına) sövmeyin; sonra onlar da Sizin Detaylı Elveda Rumeli Merhaba Rumeli. İsmail Arslan, Kitap Yayınevi, İstanbul, 2013, 134 Sayfa.
Elveda Rumeli Merhaba Rumeli İsmail Arslan, Kitap Yayınevi, İstanbul, 2013, 134 Sayfa. Hamdi Fırat BÜYÜK* Balkan Savaşları nın 100. yılı anısına Kitap Yayınevi tarafından yayınlanan Elveda Rumeli Merhaba Detaylı Bacıyân-ı Rum. (Dünyanın İlk Kadın Teşkilatı: Anadolu Bacıları)
Bacıyân-ı Rum (Dünyanın İlk Kadın Teşkilatı: Anadolu Bacıları) Varlığı Neredeyse İmkânsız Görülen Kadın Örgütü Âşık Paşazade nin Hacıyan-ı Rum diye adlandırdığı bu topluluk üzerinde ilk defa Alman doğu Detaylı 7- Peygamberimizin aile hayatı ve çocuklarla olan ilişkilerini araştırınız
4. SINIFLAR (PROJE ÖDEVLERİ) Öğrenci No 1- Dinimize göre Helal, Haram, Sevap ve Günah kavramlarını açıklayarak ilgili Ayet ve Hadis meallerinden örnekler veriniz. 2- Günlük yaşamda dini ifadeler nelerdir Detaylı KARDEŞ ÜLKE PAKİSTAN PAKİSTAN TEFRİŞAT PROJELERİ İPEKYOLU ASYA LAHOR KUR AN KURSU YENİ BİNAMIZ
KARDEŞ ÜLKE PAKİSTAN PAKİSTAN TEFRİŞAT PROJELERİ İPEKYOLU ASYA LAHOR KUR AN KURSU YENİ BİNAMIZ 11.12.2015 PAKİSTAN DAKİ KUR AN KURSLARIMIZ Derneğimiz Pakistan'ın eğitim alanında tanınmış Süleymaniye ICC Detaylı MEDRESE VE İSLAM KÜLTÜR MERKEZİ İNŞA PROJESİ- VİETNAM
339 GENEL LİSE Haftalık ders sayısı 2, yıllık toplam 74 ders saati Kategoriler Alt kategoriler Ders içerikleri Kazanımlar Dersler arası ilişki IV. Yeniçağ 3. Yeniçağda Avrupa 6. Eğitim, kültür, bilim ve Detaylı İsterlerse Hristiyan öğrencilerimize de din kültürü sorusu sorabiliriz
Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Muhterem Kurt, 8. sınıf öğrencilerinin girdiği ortak sınavlara ilişkin, "Sınav sonuçlarını, ocak ayının ilk haftası, hatta şunu söyleyebilirim, 2 Ocak Cuma 18.00'de Detaylı Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri için göç bir ihtiyaçtır.
TÜRKİYE'DEKİ GÖÇLER VE GÖÇMENLER Göç güçtür.hem güç ve zor bir iştir hem de güç katan bir iştir. Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri Detaylı TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu
v TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ÖNSÖZ Yirmi birinci yüzyılı bilgi teknolojisi çağı olarak adlandırmak ne kadar yerindeyse insan hakları çağı olarak adlandırmak da o kadar doğru olacaktır. İnsan Detaylı MANİSA'DAN KUDÜS İZLENİMLERİ
MANİSA'DAN KUDÜS İZLENİMLERİ İlahiyat Fakültesi, Manisa İl Müftülüğü ve İlim Yayma Cemiyeti Manisa Şubesi işbirliği ile düzenlenen; Manisa Valisi Erdoğan Bektaş, Rektörümüz Prof. Dr. A. Kemal Çelebi, Rektör Detaylı SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi
SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm, Detaylı 1 İslam ne demektir? Hazreti Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği din olup bunu kabul etmek, Allah a ve resulüne itaat etmektir.
İBADET 1 İslam ne demektir? Hazreti Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği din olup bunu kabul etmek, Allah a ve resulüne itaat etmektir. 2 İslam ın şartı kaçtır? İslam ın şartı beştir. Detaylı AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere,
COĞRAFİ KEŞİFLER 1)YENİ ÇAĞ AVRUPASI AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere, Türklerden Müslüman Detaylı dinkulturuahlakbilgisi.com KURBAN İBADETİ Memduh ÇELMELİ dinkulturuahlakbilgisi.com
KURBAN İBADETİ Memduh ÇELMELİ KURBAN: AYET ve HADİSLER Biz, her ümmet için Allah ın kendilerine rızık olarak verdiği kurbanlık hayvanların üzerlerine onun adını anarak kurban kesmeyi meşru kıldık. İlahınız, Detaylı Kiliseler ile yap lan Resmi Sözleflmeler ve her iki ülkede ibadet yerlerininin yap m
Kiliseler ile yap lan Resmi Sözleflmeler ve her iki ülkede ibadet yerlerininin yap m Rainer Korten 6 yıldan beri Türkiye de yaşama memnuniyetini tadiyorum ve sayıları yaklaşık 12-14000 i bulan, ana dili Detaylı TÜRKİYE Önemli Bulgular Arka Plan
TÜRKİYE Önemli Bulgular: Türk hükümeti geçtiğimiz yıllarda azınlık topluluklarının mülkiyet hakları, dini kıyafetler ve eğitim dahil olmak üzere dini özgürlüklere ilişkin bazı reformları hayata geçirmiş Detaylı Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir.
Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir. Kuzeyde Sırbistan ve Kosova batıda Arnavutluk, güneyde Yunanistan, Detaylı İÇİNDEKİLER. Takdim... 9 İTİKAD ÜNİTESİ. I. BÖLÜM Din Din Ne Demektir?... 11 Dinin Çeşitleri... 11 İslâm Dini nin Bazı Özellikleri...
KONU VE ININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ Öğrenme Alanı: İNANÇ 1. ÜNİTE: KAZA VE KADER EYLÜL Öğrencilerle Tanışma, Dersin Amacı ve İşleniş Şekli. Öğretmeni tanır ve dersin amacı, derste işlenecek Detaylı Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu
Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü Kadına Şiddet Raporu 1 MİRBAD KENT TOPLUM BİLİM VE TARİH ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ KADINA ŞİDDET RAPORU BASIN BİLDİRİSİ KADIN SORUNU TÜM TOPLUMUN Detaylı GEREDE MÜFTÜLÜĞÜ 2014 YILI IV. ÜNCÜ DÖNEM (EKİM-KASIM-ARALIK AYLARI) VAAZ PROGRAMI
TEMEL DİNİ BİLGİLER 1 Rabbin kim? Rabbim Allah. 2 Dinin ne? Dinim İslam. 3 Kitabın ne? Kitabım Kur ân-ı Kerim. 4 Kimin kulusun? Allah ın kuluyum. 5 Kimin ümmetisin? Hazreti Muhammed Mustafa nın (sallallahu Detaylı 2014 2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERSİ KONU VE KAZANIMLARININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ
KONU VE ININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ Öğrenme Alanı: İNANÇ 1. ÜNİTE: KAZA VE KADER EYLÜL Öğrencilerle Tanışma, Dersin Amacı ve İşleniş Şekli. İlk Ders Genelgesi 1. Allah Her Şeyi Bir Ölçüye Detaylı Sırplar ve Karadağlılar. Ders birimi % Ders birimi % Balkan yarımadası 2+1 4, , , , ,55
288 DERS İÇERİKLERİ Kategori Alt kategori Ders birimleri Arnavutlar Sırplar ve Karadağlılar Boşnaklar Türkler Hırvatlar Ders birimi % Ders birimi % Ders birimi % Ders birimi % Ders birimi % Balkan yarımadası Detaylı Anlamı. Temel Bilgiler 1
Âmentü Haydi Bulalım Arkadaşlar aşağıda Âmentü duası ve Türkçe anlamı yazlı, ancak biraz karışmış. Siz doğru şekilde eşleştirebilir misiniz? 1 2 Allah a 2 Kadere Anlamı Ben; Allah a, meleklerine, kitaplarına, Detaylı Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan Detaylı UKBA. e Bülten TACİKİSTAN DAN TÜRKİYE YE UKBA DERNEĞİ AMERİKA DA SOHBET MECLİSLERİ KURDU KARDEŞLERİMİZLE PİKNİKTEYİZ
UKBA e Bülten UKBA - ULUSLARARASI KARDEŞLİK BARIŞ VE AHLÂK DERNEĞİ YAYIN ORGANI EYLÜL - ARALIK 2012 SAYI / 1 TACİKİSTAN DAN TÜRKİYE YE KARDEŞLERİMİZLE PİKNİKTEYİZ ŞEMSEDDİN BEKTAŞOĞLU İLE HİNDİSTAN DAYIZ Detaylı Yeni Yerler keşfetmek lazım
Yeni Yerler keşfetmek lazım Dans, Eğlence Diyorsanız! Rio Sizi Bekliyor Rio Hakkında Rio de Janeiro, Brezilya'nın 26 eyaletinden birisinin başkenti ve Brezilya'nın en büyük ikinci kentidir. Ekvatoral iklimin Detaylı T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ GÖNEN MESLEK YÜKSEKOKULU TURİZM VE OTELCİLİK BÖLÜMÜ İNANÇ TURİZMİ
BURUNDİ Burundi, Orta Afrika'da, Büyük Göller bölgesinde yer alan küçük bir ülkedir. Tanzanya, Ruanda, Demokratik Kongo Cumhuriyeti (Zaire) ile komşudur. Tanganika Gölü ile kıyısı vardır. Ülkede Ekvator Detaylı Balkanlar da Nüfus Sayımları ve Kimlik Tartışması. Dr. Erhan Türbedar Dış Politika Analisti
Balkanlar da Nüfus Sayımları ve Kimlik Tartışması Dr. Erhan Türbedar Dış Politika Analisti TEPAV Değerlendirme Notu Mart 2011 Balkanlar da Nüfus Sayımları ve Kimlik Tartışması Avrupa Birliği (AB) üyesi Detaylı ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ
209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir. Detaylı Değerli Çekmeköy Anadolu İmam Hatip Lisesi Öğrencileri
Tarihi boyunca bağımsızlığını koruyabilmiş ve Afrika Kıtası'nın Avrupa devletlerince sömürge yapılamamış tek ülkesi olan Etiyopya (Habeşistan) dünya tarihinin en eski medeniyetlerinden biri olarak biliniyor. Detaylı AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ
AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ 1. Osmanlı İmparatorluğu nun Gerileme Devrindeki olaylar ve bu olayların sonuçları göz önüne alındığında, aşağıdaki ilişkilerden hangisi bu devir için geçerli Detaylı 8. Kamu Yönetimi Sempozyumu
8. Kamu Yönetimi Sempozyumu Üniversitemiz İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi ve Türkiye Belediyeler Birliği nin işbirliği ile Yönet imi Sempoz yumu Antakya Ottoman Palace ta çok sayıda davetlinin katılımı Detaylı Ondalık ve Oruç Adakları
Ondalık ve Oruç Adakları 01135_186_Tithing.indd 1 Bütün ondalıklarınızı ambara getirin. Beni bununla sınayın diyor Her Şeye Egemen Rab. Göreceksiniz ki, göklerin kapaklarını size açacağım, üzerinize dolup Detaylı O, hiçbir sözü kendi arzularına göre söylememektedir. Aksine onun bütün dedikleri Allah ın vahyine dayanmaktadır.
İslam çok yüce bir dindir. Onun yüceliği ve büyüklüğü Kur an-ı Kerim in tam ve mükemmel talimatları ile Hazret-i Resûlüllah (S.A.V.) in bu talimatları kendi yaşamında bizzat uygulamasından kaynaklanmaktadır. Detaylı Kültürümüzden Dua Örnekleri. Güzel İş ve Davranış: Salih Amel. İbadetler Davranışlarımızı Güzelleştirir. Rabbena Duaları ve Anlamları BÖLÜM: 3 URL:
Hazırlayan: Mehmet Fatih Bütün URL: Kültürümüzden Dua Örnekleri Güzel İş ve Davranış: Salih Amel İbadetler Davranışlarımızı Güzelleştirir Rabbena Duaları ve Anlamları BÖLÜM: 3 Kültürümüzde birçok dua örneği Detaylı 1 Ahlâk nedir? Ahlâk; insanın ruhuna ve kişiliğine yerleşen alışkanlıklardır. İki kısma ayrılır:
1 Ahlâk nedir? Ahlâk; insanın ruhuna ve kişiliğine yerleşen alışkanlıklardır. İki kısma ayrılır: 1. Güzel ahlâk 2. Kötü ahlâk 2 Güzel ahlâk neye denir? Allah ın ve Resulü nün emir ve tavsiye ettiği, diğer Detaylı 15 Mayıs 2009 al-dimashqiyye Salonu
Suriye Arap Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Bashar al-assad ın Türkiye Cumhurbaşkanı Sayın Abdullah Gül ve Bayan Hayrünnisa Gül onuruna verilen Akşam Yemeği nde yapacakları konuşma 15 Mayıs 2009 al-dimashqiyye Detaylı Adı Soyadı : AHMET GÜÇ. Akademik Unvanı : PROF. DR.
Kişisel Bilgiler Adı Soyadı : AHMET GÜÇ Akademik Unvanı : PROF. DR. Doğum Yeri / Doğum Tarihi : TOSYA /98 Uyruğu : T.C. Cinsiyet : ERKEK Yabancı Diller : ARAPÇA, İNGİLİZCE Tel (İş) : 0 () 0000 (70) Faks Detaylı 2015 YILI KUTLU DOĞUM HAFTASI SEMPOZYUMU. Hz. Peygamber ve Birlikte Yaşama Hukuku
2015 YILI KUTLU DOĞUM HAFTASI SEMPOZYUMU Hz. Peygamber ve Birlikte Yaşama Hukuku DÜZENLEYEN Diyanet İşleri Başkanlığı Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü SEMPOZYUMUN AMACI VE GEREKÇESİ Etnik, dini ve siyasi Detaylı İÇİNDEKİLER. Sayfa. http://d-nb.info/860392090
İÇİNDEKİLER Sayfa Önsöz: Bu kitabı niçin yazdım? 11 1. İslam'dan önceki Arabistan 13 1.1. İlk müslümanlar 13 1.2. Dünyanın en eski kutsal yeri: Kabe.... 16 1.3. İslam'dan'önceki Arabistan 17 1.4. Muhammed'ten Detaylı Ana Stratejimiz Milletimizle Gönül Bağımızdır BÜLTEN İSTANBUL B İ L G. İ NOTU FİLİSTİN MESELESİ 12 de. 2014 İÇİN 3 HEDEFİMİZ, 3 DE ÖDEVİMİZ VAR 3 te
9 da AK YIL: 2012 SAYI : 164 26 KASIM 01- ARALIK 2012 BÜLTEN İL SİYASİ VE HUKUKİ İŞLER BAŞKANLIĞI T E Ş K İ L A T İ Ç İ H A F T A L I K B Ü L T E N İ 4 te Ana Stratejimiz Milletimizle Gönül Bağımızdır Detaylı DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ
215 DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 25 Kasım 1981 tarihli ve 36/55 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir. Detaylı CAMİ İNŞA PROJESİ ÇAD ( 200 M² )
CAMİ İNŞA PROJESİ ÇAD ( 200 M² ) İHH Projeler Birimi PROJENİN KONUSU Bu proje, Çad ın başkenti N'Djamena'daki Diguel semtinde 200 m² büyüklüğünde bir cami ve imam evi inşa edilmesini kapsamaktadır. ÇAD Detaylı KIRGIZİSTAN DAKİ YABANCI DESTEKLİ ÜNİVERSİTELER VE DİĞER EĞİTİM KURUMLARI
KIRGIZİSTAN DAKİ YABANCI DESTEKLİ ÜNİVERSİTELER VE DİĞER EĞİTİM KURUMLARI Yrd. Doç. Dr. Yaşar SARI Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi, Kırgızistan Giriş Kırgızistan Orta Asya bölgesindeki toprak ve Detaylı Liselilerden Eğitim Sistemine Sert Eleştiri
On5yirmi5.com Liselilerden Eğitim Sistemine Sert Eleştiri "Türkiye'deki Sosyo-Kültürel Değişmeler Hakkında Liseli Gençlik Ne Düşünüyor" araştırmasından çarpıcı sonuçlar elde edildi. İşte o araştırma... Detaylı TEMEL GÖSTERGELER Coğrafi yapı
RAMAZAN 2013 KENYA TEMEL GÖSTERGELER Coğrafi yapı Güneyinde Tanzanya, batısında Uganda, kuzeybatısında Sudan, kuzeyinde Etiyopya ve doğusunda Somali olan bir doğu Afrika ülkesidir. Hint Okyanusu na kıyısı Detaylı C D E C B A C B B D C A A E B D D B E B A A C B E E B A D B
1- XIX. ve XX. yüzyılın başlarında. Osmanlı. Devleti her alanda çöküntü içinde olmasına karşılık, varlığını ve bağımsızlığını uzun süre korumuştur. Bu durumun en önemli nedeni, aşağıdakilerden hangisidir? Detaylı İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011
GELECEK İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011 SARIKONAKLAR İŞ TÜRKĠYE MERKEZİ C. BLOK ĠÇĠN D.16 BÜYÜME AKATLAR İSTANBUL-TÜRKİYE ÖNGÖRÜLERĠ 02123528795-02123528796 2025 www.turksae.com Nüfus, Detaylı Geçmişten Günümüze Giresun da Dini ve Kültürel Hayat Sempozyumu (25-27 EKİM 2013)
Geçmişten Günümüze Giresun da Dini ve Kültürel Hayat Sempozyumu (25-27 EKİM 2013) İlimiz tarihinde yer alan bütün kavimlerin kültürel ve dini kimliğinin ele alınarak inceleneceği Geçmişten Günümüze Giresun Detaylı Dr. SALİH OKTAR. TÜRK CEZA KANUNUNDA ÇOCUK DÜŞÜRTME VE ÇOCUK DÜŞÜRME SUÇLARI (TCK. m )
Dr. SALİH OKTAR TÜRK CEZA KANUNUNDA ÇOCUK DÜŞÜRTME VE ÇOCUK DÜŞÜRME SUÇLARI (TCK. m. 99-100) İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII SUNUŞ... XI İÇİNDEKİLER...XIII KISALTMALAR...XXI GİRİŞ...1 Birinci Bölüm Genel Bilgiler Detaylı SELANİK AYASOFYA CAMİSİ
SELANİK AYASOFYA CAMİSİ BAKİ SARI SAKAL SELANİK AYASOFYA CAMİSİ Aya Sofya (Azize Sofya) tapınağı Selanik in merkezinde, Ayasofya ve Ermou sokaklarının kesiştiği noktadadır. Kutsal İsa ya, Tanrının gerçek Detaylı Fevzi Karamw;o TARIH 10 SHTEPIA BOTUESE
Fevzi Karamw;o TARIH 10 FEN LisESi DERS KiTABI SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Prishtine, 2012 i Detaylı Batı Toplumuna İlk Kez Rakip Çıkardık
Batı Toplumuna İlk Kez Rakip Çıkardık İslam Coğrafyasının en batısı ile en doğusunu bir araya getiren Asya- Afrika- Balkan- Ortadoğu Üniversiteler Konseyi Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde resmen kuruldu. Detaylı Ü N İ T E L E N D İ R İ L M İ Ş Y I L L I K D E R S P L A N I
Ş U B A T 25.02.203 / 0.03.203 8.02.203 / 22.02.203 Tel : 0 26 39 59 38 Faks : 0 26 334 96 96 http://pamem.meb.k2.tr ÖĞRETİM YILI : 202 / 203 İN ADI : DİN KÜLTÜRÜ VE MESLEK AHLAKI ÖĞRETMENLERİ : YAVUZ Detaylı Katolikler bir hac yolculuğu gibi kilise yolunda dua ederek yürüyorlar
1845 Kapusen rahiplerin gelişi: Gürcistan'da yaşayan İtalyan asıllı 8 kapusen rahip yaşadıkları ülkeyi terk etmek zorunda kalmışlardı. Yolculuk sırasında Karadeniz üzerinden geçerken bu bölgede yalnız Detaylı SAINT BENOIT FRANSIZ LİSESİ
COĞRAFYA NIVEAU / SEVIYE L-1 1-Coğrafya nedir coğrafyanın bölümleri. 2-Dünyanın şekli ve sonuçları. 3-Dünyanın hareketleri. 4-Harita bilgisi. 5-Atmosfer ve özellikleri. 6-İklim elemanları 7-Sıcaklık 8-Basınç Detaylı ANKET SONUÇLARI. Anket -1 Lise Öğrencileri anketi.
ANKET SONUÇLARI Anket -1 Lise Öğrencileri anketi. Bu anket, çoğunluğu Ankara Kemal Yurtbilir İşitme Engelliler Meslek Lisesi öğrencisi olmak üzere toplam 130 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya Detaylı 2016 YILI 1. DÖNEM ÜÇ AYLIK VAAZ- IRŞAT PROGRAMI VAAZIN
2016 YILI 1. DÖNEM ÜÇ AYLIK VAAZ- IRŞAT PROGRAMI VAAZIN VAİZİN TARİHİ GÜNÜ VAKTİ ADI SOYADI ÜNVANI GÖREV YAPACAĞI YER KONUSU 1.01.2016 Cuma Öğleden Önce Şevket ŞİMŞEK Uzman Vaiz Mermerler Camii SORUMLU Detaylı TÜRK TURİSTİN İLGİSİNİ ÇEKEN OSMANLI MİRASINA SAHİBİZ
İ Bu yılki fuarda iyi bir tanıtım gerçekleştiren Kosovalılar, ülkelerine daha fazla turist gelmesiyle ekonomilerinin daha da gelişeceğine vurgu yaptılar. Sona eren Travel Turkey İzmir fuarının bu yılki Detaylı (1) BÜYÜK PEYGAMBER (S.A.A) KONULU, BÜYÜK YARIŞMA
(1) BÜYÜK PEYGAMBER (S.A.A) KONULU, BÜYÜK YARIŞMA Birinci Ehlibeyt (a.s) Kültür ve Sanat Festivaline Davet Kısa Filmler ve İngilizce Kitap Yazımı bölümlerinde Büyük Peygamber (s.a.a) konulu ve büyük hediyeli Detaylı SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA)
SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA) Osmanlı devletinde ülke sorunlarının görüşülüp karara bağlandığı bugünkü bakanlar kuruluna benzeyen kurumu: divan-ı hümayun Bugünkü şehir olarak Detaylı Y.Selçuk TÜRKOĞLU Bursa Milletvekili Aday Adayı. Biz Bir Ekibiz Ekibimiz Milletimiz
Türkiye nin İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı nın Geliştirilmesi Projesi nin Açılış Toplantısında Ulrika Richardson-Golinski a.i. Tarafından Yapılan Açılış Konuşması 3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Detaylı Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı.
MUSUL SORUNU VE ANKARA ANTLAŞMASI Musul, Mondros Ateşkes Anlaşması imzalanmadan önce Osmanlı Devleti'nin elinde idi. Ancak ateşkesin imzalanmasından dört gün sonra Musul İngilizler tarafından işgal edildi. Detaylı TEMİZLİK HAZIRLAYAN. Abdullah Cahit ÇULHA
Bir gün Hz. Ömer (r.a) camiye giderken bir çocuğun acele acele camiye gittiğini görür. Hz. Ömer (r.a): da: - Yavrum ne oldu niye acele acele camiye koşuyorsun? der. Bu soruya karşılık çocuk - Efendim, Detaylı Gazi Mustafa Kemal Atatürk ü Ölümünün 78. Yılında Saygı ve Minnetle Anıyoruz
ANMA PROGRAMI 1. Saygı Duruşu ve İstiklal Marşı 4 2. Çeşitli Yönleriyle Gazi Mustafa Kemal Atatürk 10 (Yrd. Doç. Dr. Levent KALYON) 1. Resimlerle Atatürk 15 2. Kendi sesiyle Atatürk 18 2 Beni görmek Detaylı UNESCO TARAFINDAN İLAN EDİLEN GÜNLER
UNESCO TARAFINDAN İLAN EDİLEN GÜNLER 27 Ocak - Uluslararası Soykırım Kurbanlarını Anma Günü 21 Kasım 2005 tarihinde gerçekleşen Birleşmiş Milletlerin 60. Genel Kurulunun 7. maddesi ve 16 Ekim 02 Kasım Detaylı TÜRK TURİSTİN İLGİSİNİ ÇEKEN OSMANLI MİRASINA SAHİBİZ
TRAVEL TURKEY İZMİR FUARI NIN PARTNER ÜLKESİ KOSOVA DAN TÜRK TURİSTE DAVET VAR Bu yılki fuarda iyi bir tanıtım gerçekleştiren Kosovalılar, ülkelerine daha fazla turist gelmesiyle ekonomilerinin daha da Detaylı Bu yüzden de Akdeniz coğrafyasına günümüz dünya medeniyetinin doğduğu yer de denebilir.
Sevgili Meslektaşlarım, Kıymetli Katılımcılar, Bayanlar ve Baylar, Akdeniz bölgesi coğrafyası tarih boyunca insanlığın sosyal, ekonomik ve kültürel gelişimine en çok katkı sağlayan coğrafyalardan biri Detaylı AVUSTURYA DA DĐN EĞĐTĐMĐ
AVUSTURYA DA DĐN EĞĐTĐMĐ Eğitim Uzmanı ŞABAN KARAKÖSE AVUSTURYA (Österreich, Nemçe) Genel Bilgiler Başkent: Viyana Resmi dil: Almanca Bağımsızlık: 1955 AB ye kabul: 1995 Nüfus: 8,3 milyon (2007) Para birimi: Detaylı KAPADOKYA. Melih ÖZTEKİN. Eralp ÖZYAĞCI. Mert ÇİL. Başak DEMİRBAŞ
KAPADOKYA Hazırlayanlar; Öğretmen;B. Perihan SALMAN Orçun Can CEVİZ ÖZEL EGE LİSESİ Melih ÖZTEKİN Eralp ÖZYAĞCI Mert ÇİL Başak DEMİRBAŞ 1 ÖNSÖZ Kapadokya yöresindeki eski çağlardan kalma bazı medeniyetler Detaylı Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan Detaylı Kur an-ı Kerim i Diğer Kutsal Kitaplardan Ayıran Başlıca Özellikleri
Kur an-ı Kerim i Diğer Kutsal Kitaplardan Ayıran Başlıca Özellikleri 1 ) İlahi kitapların sonuncusudur. 2 ) Allah tarafından koruma altına alınan değişikliğe uğramayan tek ilahi kitaptır. 3 ) Diğer ilahi Detaylı İKİNCİ MEŞRUTİYET DÖNEMİ. Neslihan Erkan
İKİNCİ MEŞRUTİYET DÖNEMİ Neslihan Erkan İlan-ı Hürriyet II. Meşrutiyet, 1878 de askıya alınan Kanun-i Esasi nin yeniden yürürlüğe girmesiyle 23 Temmuz 1908 de başladı. Osmanlı coğrafyasında yeniden meşruti Detaylı ÖRNEK SORU: 1. Buna göre Millî Mücadele nin başlamasında hangi durumlar etkili olmuştur? Yazınız. ...
ÖRNEK SORU: 1 1914 yılında başlayan Birinci Dünya Savaşı, Osmanlı Devleti açısından, 30 Ekim 1918 de, yenilgiyi kabul ettiğinin tescili niteliğinde olan Mondros Ateşkes Anlaşması yla sona erdi. Ancak anlaşmanın, Detaylı IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi
Bu bildiri UNESCO Genel Konferansı nın 35. oturumunda onaylanmıştır. IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Çok Kültürlü Kütüphane Hizmetleri: Kültürler Arasında İletişime Açılan Kapı İçinde yaşadığımız Detaylı Başbakan Yıldırım, Keçiören Metrosu nun Açılış Töreni nde konuştu
Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de Detaylı İş yerinde anne ve babalık: Dünya da hukuk ve uygulamadaki yansımaları 1
1 İş yerinde anne ve babalık: Dünya da hukuk ve uygulamadaki yansımaları 1 Bu çalışma,işyerinde annelik ve babalık konusunda ulusal hukuk ve uygulamayı 185 ülkede değerlendirirken işyeri, çocuk bakımı Detaylı "Satmam" demiş ihtiyar köylü, "bu, benim için bir at değil, bir dost."
KILIÇDAROĞLU K.MARAŞ'TA Chp Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Kahramanmaraş ın Elbistan İlçesi nde siyaseti sadece insan için yaptıklarını, iktidara gelmeleri halinde terörü sonlandırıp ülkeye huzuru getireceklerini Detaylı Uluslararası Üniversiteler Konseyi Yönetim Kurulu Başkanı Darbeci Kurşununa Hedef Oldu
GÜNÜN MANŞETLERİ 23 Temmuz 2016 Cumartesi 11:52 Uluslararası Üniversiteler Konseyi Yönetim Kurulu Başkanı Darbeci Kurşununa Hedef Oldu FETÖ darbe girişimi olaylarında darbecilerin hedefinde UIC Yönetim Detaylı IV.HAFTA XX.YÜZYIL BAŞLARINDA OSMANLI İMPARATORLUĞU
IV.HAFTA XX.YÜZYIL BAŞLARINDA OSMANLI İMPARATORLUĞU Osmanlı Devleti nin 19. yüzyılda uyguladığı denge siyaseti bekleneni vermemiş; üç kıtada sürekli toprak kaybetmiş ve yeni yeni önem kazanan petrol Osmanlı Detaylı ŞANLIURFA YI GEZELİM
ŞANLIURFA YI GEZELİM 3. Gün: URFA NIN KALBİNDEN GÜNEŞİN BATIŞINA GEZİ TÜRKİYE NİN GURURU ATATÜRK BARAJI Türkiye de ki elektrik üretimini artırmak ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi ndeki 9 ili kapsayan tarım Detaylı TARİH BOYUNCA ANADOLU
TARİH BOYUNCA ANADOLU Anadolu, Asya yı Avrupa ya bağlayan bir köprü konumundadır. Üç tarafı denizlerle çevrili verimli topraklara sahiptir. Dört mevsimi yaşayan iklimi, akarsuları, ormanları, madenleriyle Detaylı İnsanı Diğer Canlılardan Ayıran Özellikler
İnsanı Diğer Canlılardan Ayıran Özellikler Hani, Rabbin meleklere, Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım demişti. Onlar, Orada bozgunculuk yapacak, kan dökecek birini mi yaratacaksın? Oysa biz sana hamd Detaylı İş Yeri Hakları Politikası
İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası Çalışanlarımızla olan ilişkilerimize değer veririz. İşimizin başarısı, küresel işletmemizdeki her bir çalışana bağlıdır. İş yerinde insan haklarının Detaylı Murat Çokgezen. Prof. Dr. Marmara Üniversitesi
Murat Çokgezen Prof. Dr. Marmara Üniversitesi 183 SORULAR 1. Ne zaman, nasıl, hangi olayların, okumaların, faktörlerin veya kişilerin tesiriyle ve nasıl bir süreçle liberal oldunuz? 2. Liberalleşmeniz Detaylı Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS
DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS İSLAM EĞİTİM TARİHİ ILA323 5 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Seçmeli Dersin Detaylı ÖZGEÇMİŞ. Yrd. Doç. Dr. Hacı YILMAZ
ÖZGEÇMİŞ Yrd. Doç. Dr. Hacı YILMAZ Adı Soyadı: Hacı YILMAZ Doğum Yeri ve Yılı: Yozgat/Yerköy - 1968 Akademik Unvanı: Yard. Doç. Dr. Görevi: Öğretim Üyesi Çalıştığı Birim: Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Detaylı (09-11 Mayıs 2016, Ankara) Kıymetli İslam İşbirliği Teşkilatı Üye Ülkeleri Temsilcileri, Değerli Katılımcılar,
SESRİC-GED İslam İşbirliği Teşkilatı Üye Ülkeleri Mesleki Eğitimin Modernizasyonu Projesi Hazırlama Amacı ile Yapılacak Çalıştay da Sayın Bakanımızın yapacağı konuşma (09-11 Mayıs 2016, Ankara) Kıymetli Detaylı 2017 © DocPlayer.biz.tr Gizlilik Politikası | Hizmet koşulları | Geri bildirim