NASA – ASTRO Türk
GOES-R meteoroloji uydusu
Uzaya yeni gönderilen meteoroloji uydusu GOES-R’yi taşıyan Atlas V roketinin uzun pozlamalı fırlatma görüntüsü.
GOES-R, NASA ve ABD’de atmosfer ve okyanus araştırmalarıyla ilgilenen kuruluş olan NOAA’nın bir ortaklığı. GOES-R şimdiye kadarki en gelişmiş yer sabit yörüngeli (Dünya’nın hep aynı bölgesini görüyor) meteoroloji uydusu olarak nitelendiriliyor. Güneş aktivitelerini de gözlemleyecek olan uydunun çözünürlüğü diğer GOES uydularına göre 4 kat arttırılmış vaziyette. Bu ayrıntılı görüntüleri daha hızlı Dünya’ya iletebilmek için de haberleşme kanallarının sayısı 3 kat arttırılmış.
Yayım tarihi Kasım 20, 2016 Kasım 20, 2016
RL10: NASA’nın roketlerine güç veren roket motoru
Tazyikli suyun kuvveti ile ne kadar yükselebilirsiniz? RL10 gibi sıvı oksijen ve hidrojeni yakan -ki oluşan şey saf sudan başkası değildir- roket motorları ile epey yükseğe çıkmanız mümkün!
Sıvı oksijen ve hidrojenle çalışan roket motorlarında -183 ile -253 derece gibi çok düşük sıcaklıklarda bulunan yakıt ve oksitleyici yakılmadan önce nozulun etrafında dolaştırılır. Böylece daha sıcak gaz haline geçerken enerjinin bir bölümünü de sisteme takrar döndürürler. Bu sırada binlerce derecelik eksoz dışarı atılırken aynı anda fotoğrafta da gördüğünüz gibi nozulun kenarlarında buz sarkıtları oluşabilir.
RL10’un farklı varyasyonları 64.7 ile 110 kN itki üretebilen bu roket motorları, Güneş Sistemi’nin dışına ulaşan Voyager I gibi pek çok farklı uzay aracını Güneş Sistemi’nin farklı noktaların göndermekte kullanıldı. Öyle ki tüm gezegenlere RL10 ile bir araç fırlatılmış durumda.
1950’lerde geliştirilmeye Birleşik Devletler’in ilk sıvı hidrojen-oksijen roket motoru olma özelliğine sahip R10’un geliştirilmesine 1950’lerde başlandı, 1959’da ilk yer testleri gerçekleştirilen R10 1960’ların başlarında uçuşlarda kullanılmaya başlandı ve o günden bugüne geliştirilmeye devam ediyor.
Günümüzde RL10A-4-2 ve RL10B-2 versiyonları Atlas V, Delta IV roketleriyle kullanılmakta. 400’den fazla uzay uçuşunda başarıyla kullanılan R10 gelecek uzay görevleri planlarında da yer alıyor. NASA’nın Ay ve Mars için tasarlanan Uzay Fırlatma Sistemi (Space Launch System) adlı programında R10’ların kullanılması planlanmakta.
30 dakika süren filmin görüntülerinin kaynağı ise Güneş’i 7/24 izleyen Güneş Dinamikleri Gözlemevi (Solar Dynamics Observatory – SDO) uzayaracı.
SDO her 12 saniyede bir Güneş’in 10 farklı dalga boyundaki görüntülerini yakalayabiliyor. Filmdeki videolar uzayaracının 2011 yılından beri yakalağı görüntüler arasından seçilenler. Hazırlayan ekibin videoların her 1 dakikası için yaklaşık 10 saat uğraşması gerekmiş.