﻿ Genel Sağlık Sigortası sizi nasıl etkileyecek? - Merih Zengin - Doktor Sigortası
Peki ya eğitim için yurtdışında bulunanlar? Master, doktora yapanlar. Burs kazananlar kazanmayanlar; yurtdışında çalışanlar ama ikametgahı Türkiye'de olanlar; yeni sistem sizi nasıl etkileyecek?
Türkiye'de ikamet eden, özel sigortası olan ya da olmayan yabancılar sizin durumunuzda ne değişecek?
SGK il müdürlüklerinden, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Fonlarından, büyükelçiliklerden, konsolosluklarda yanıtını bulamadığınız tüm sorular.
İşte sorularınız ve yanıtları.....
Bu tarihten itibaren 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, tüm maddeleriyle birlikte yürürlüğe girmiş oldu. Buna göre Türkiye'de yaşayanlardan tutuklu ve hükümlü, er , erbaş ve yedek subay okulu öğrencileri, sözleşmeli ülke adına sağlık yardımları karşılananlar, geçici 20. madde kapsamındaki banka ve sigorta şirketlerinin sandıkları kapsamında bulunanlar, milletvekilleri ile Anayasa Mahkemesi Başkan ve üyeleri ile bunların emeklileri ile dul ve yetimleri hariç tüm insanlar zorunlu olarak 'genel sağlık sigortası' kapsamına alındı.
Eski sistemde SSK, Emekli Sandığı ve Bağ-Kur'lu olarak çalışanlar veya buradan emekli olanlar için değişen bir şey yok. Yani bugün işçi, memur veya esnaf olarak çalışan zorunlu sigortalılar ve emekliler ile bunların bakmakla yükümlü oldukları kişiler için herhangi bir şey değişmedi. Eskiden olduğu gibi istedikleri hastaneye giderek sağlık hizmeti almaya devam edecekler.
Üniversite öğrencilerinin her yıl öğrenci belgelerini Sosyal Güvenlik Merkezine veya Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğü'ne göndermesi yeterli olacak.
Burada da 1.10.2008 tarihi önem taşıyor. Bu tarih öncesi bakmakla yükümlü olunan kişi olarak sağlık yardımlarından faydalanan kız çocukları, sağlık yardımlarından eskisi gibi yaş şartı aranmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumu'na başvurarak yeniden anne veya babasının sigortasından yararlanma hakkını elde edecek.
Adrese Dayalı Nüfus Kaydında yer alan adreslerine en yakın Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı'na başvurarak, gelir testi yaptırmaları gerekiyor.
Ülkemizde yaşayan her kişi, zorunlu olarak, genel sağlık sigortalısı olarak tescil edileceğinden, bunların 18 yaş altı çocukları da 'bakmakla yükümlü oldukları çocuk' olarak sağlık yardımlarından faydalandırılacak. 30 gün ve prim borcu aranmaksızın 18 yaşın altındaki tüm çocuklara sağlık hizmeti verilmeye devam edecek.
Bu sayede genel sağlık sigortası 'tescil' işlemi yapılan kişiler gelir durumlarına göre prim ödeyecek ya da ödemeyecek. Başvurmaz ise gelir durumunun üstünde, asgari ücretin iki katı üzerinden yani 213 TL prim ödemek zorunda kalacak.
Gelir testi yapılırken, evli çocuklar hariç ADNKS'de (Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi) aynı hanede yaşayan ailenin aylık geliri ve giderleri tespit edilerek, hanede yaşayan aile bireyi sayısına bölünecek. Kişi başına gelir, brüt asgari ücretin üçte birinden az (295 TL) ise sağlık primini Sosyal Güvenlik Kurumu üstlenecek.
13- Kişi başı gelir 295 TL'nin üzerinde ise ne olacak?
Hiç sosyal güvencesi olmayanlar başvurmaz ise re'sen sisteme tescil edilecek. Dolayısıyla asgari ücretin iki katı üzerinden prim ödeyecek. Bu durumda aylık kişisel gelirlerinin bin 773 TL olduğu varsayılarak, her ay 213 TL prim borcu olarak hanelerine yazılacak.
Hayır. Genel Sağlık Sigortası, 'gönüllü' değil 'zorunlu' bir sistem. Türkiye'de ikamet eden her T.C vatandaşının sistemde olması zorunlu.
GELİR TESTİ İSTEMEYENLER...
Evet var. İsteğe bağlı prim ödemek suretiyle, hem emeklilik hem de sağlık hizmetlerinden yararlanabilirsiniz. Ya da gelir testi istemediğini yazılı olarak Sosyal Güvenlik Kurumu'na beyan edersiniz; aylık asgari ücretin iki katı üzerinden de prim öderseniz, gelir testiyle uğraşmazsınız.
Brüt asgari ücretin yüzde 32'si oranında prim ödeyerek hem emeklilik hem de sağlık hizmeti almanız mümkün. Prim ödeme süresi işe giriş tarihine ve yaşına göre değişiklik gösteriyor.
Hayır. Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları kapsam dışıdır. Çünkü Kanun Türkiye'de ikamet edenlerin GSS'li sayılacağını düzenlemiştir.
22- İkamet adresi Türkiye'de olan ancak yurtdışında sigortasız olarak çalışan Türk vatandaşlarının ne yapması gerekiyor? Onlar da gelir testi için başvuracaklar mı? Onlar adına bir yakınları başvuruda bulunabilir mi?
Bu kişilerin kendileri ya da Türkiye'deki yakınları Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sisteminden (ADNSK) Türkiye'deki adresini, yurtdışındaki adresi olarak güncelleyecek. Bu kişilerin Türkiye'de yaşayan eş, çocukları var ise onlar sisteme tescil edilecek. Yani gelir testi için vakıflara başvuracak.
23- Türkiye'de çalışırken; işyerinden ücretsiz izin alarak yurtdışına eğitime gidenlerin durumu ne olacak?
4/a kapsamındaki kişiler turistik ya da geçici olarak eğitim ya da iş nedeniyle yurt dışında ise ücretsiz izinli oldukları sürelerde; işverenin bildirmesi halinde (4857 sayılı Kanun'a göre 1 ay içinde bildirilmesi gerekir) bu süre içinde faydalandırılacaktır. 1 yıl ücretsiz izinli olduğu sürelerde GSS'li sayıldığından faydalandırılacak.
Bu kişilerin kendileri ya da Türkiye'deki yakınları ADNKS'nden yurtdışındaki adresini güncellemeleri halinde prim ödemeyeceklerdir.
Sözleşmeli ülkede çalışıyor ise Türkiye'ye gelirken sözleşmeye göre sağlık yardımlarından faydalandığına ait "formüler" denilen belgeyi getirecek. Yakınları adına ise ilgili ülkeden yine bunlar için istenilen "formüleri" gönderecek.
Onlar da diğerleri gibi kendileri ya da Türkiye'deki yakınları ADNKS'nden yurtdışındaki adresini güncelleyecek.
Kendileri ya da Türkiye 'deki yakınları, ADNKS'nden yurtdışındaki adresini güncelleyecek.
28- Devlet tarafından resmi burslu olarak eğitime gönderilmiş, 25 yaş üstü olup, Türkiye'de sigortası bulunmayanlar ne yapacak?
Kendileri ya da Türkiye 'deki yakınları ADNKS'nden yurtdışındaki adresini güncelleyecek.
Evet, ikamet iznine bağlı olarak Türkiye'de ikamet ediyorsa faydalanabilir.
Kesintisiz bir yıllık ikamet süresini dolduranlar yabancılar, ilgili ülke kapsamında sigortalı değilse bu sürenin dolduğu tarihten itibaren bir ay içinde Sosyal Güvenlik Merkezine veya Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğü'ne başvurmak zorundadır.
Kesintisiz bir yıllık ikamet süresinin dolduğu tarihten itibaren bir ay içinde Sosyal Güvenlik Merkezine veya Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğü'ne başvurmayıp daha sonra başvurursa brüt asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanacaktır.