PressReader - Capital (Turkey): 2016-07-01 - ANAYASASIZ MÜMKÜN MÜ?
ANAYASASIZ MÜMKÜN MÜ?
Aile anayasası olanlar, “Şirket kurulur kurulmaz aile anayasası yapılmalı” tezini savunuyor. Aile anayasası olmayanlarsa çocukları iyi yetiştirmenin önemine inanıyor.
Koç, Sabancı, Alarko, Eczacıbaşı, Abdi İbrahim, İnci, Orhan, Kurtsan ve Boyner’in yıllar önce hazırlanmış yazılı aile anayasaları var. Yataş, Boydak, YDA ve Vefa da aile anayasası hazırlığı içinde. Doğuş, Yaşar, Özdilek, Esas, Yıldırım Holding’in ve Mudo’nun ise aile anayasası yok, yapmayı da düşünmüyorlar. Aile anayasası olanlar, “Şirket kurulur kurulmaz aile anayasası yapılmalı” tezini savunuyor. Aile anayasası olmayanlarsa çocukları iyi yetiştirmenin önemine inanıyor. Şirketin yönetimini gelecek nesle bırakmama da tercihler arasında…
Dünyada bilinen en eski aile anayasası 180 milyar dolarlık Mitsui Şirketi’ne ait. Şirketin anayasası, kurucusu Mitsue Haçirobei tarafından 322 yıl önce yazılmış.
Dünyada da aile anayasası hazırlayıp uzun yıllar kalıcı olan birçok aile şirketi var. Volkswagen’den Bosch’a kadar dünyanın en büyük aile şirketleri aile anayasalarıyla yönetiliyor.
Türkiye’de de köklü ve büyük aile şirketlerinin 3040 yıllık aile anayasaları var. “Şirketleri babalar kurar, oğulları yer, torunları batırır” diyen merhum Dr. Nejat Eczacıbaşı, Türkiye’de bu konunun öncü isimlerinden. Şirketinin ve ailesinin sürdürülebilirliğini sağlamak için detaylı bir aile anayasası hazırladı.
Koç Topluluğu’nun kurucusu Vehbi Koç da aile anayasasına önem verdi. Koç’un Nakkaştepe’deki merkezinin yönetim kurulu salonunda Vehbi Koç’un büstünün yanında “Koç Anayasası” duruyor. Bugün de aile anayasası birçok büyük aile için vazgeçilmez… Sabancı’dan Alarko’ya, Boyner’den Abdi İbrahim’e kadar büyük aileler ve gruplar anayasalarla yönetiliyor.
Ancak son yıllarda Türkiye’de aile anayasası olmayan ya da çeşitli nedenlerle buna gerek duymayan büyük gruplar da oluştu. Doğuş Grubu’nun patronu Ferit Şahenk, aile anayasasına gerek duymuyor. Özdilek Holding’den Yıldırım Holding’e, Esas Holding’den Yaşar Grubu’na kadar birçok büyük grubun da çeşitli nedenlerle aile anayasaları yok.
KAÇ AİLEDE VAR?
Türkiye’deki büyük grupların aile anayasası konusundaki envanterini ortaya çıkardık. İş dünyasının ünlü ve büyük ailelerinden hangisinin anayasası var, hangisinin yok belirledik. Neredeyse 40 yıldır şirketlerin gündeminde olan aile anayasası uygulamasının Türkiye’deki öncüleri Koç, Sabancı, Alarko, Vakko, Eczacıbaşı, Abdi İbrahim gibi büyük ve köklü gruplar. Borusan, Boyner, Anadolu, Arkas gibi diğer büyük gruplar da zamanla anayasalarını hazırlayarak onlara katılmış durumda.
Aile şirketleri danışmanı Dr. Haluk Alacaklıoğlu,