Sinekler ve cehalet / Siyaset / Milliyet Blog
Sinekler, iki şeyin üzerine üşüşür: Işığın ve gübrenin. Ortada ışık yoksa kesin gübre vardır.
Cehalet, ülkemizin de içinde bulunduğu büyük bir coğrafyada, yüzyıllardır, tüm gücü ile etkisini göstermekte olan ‘egemen unsur’ olmaya devam etmektedir. Modern diye bildiğimiz, taklit ettiğimiz, gitmeye can attığımız ülkelerde de yok edilmiş değildir. En gelişmiş ‘Batı’ ülkesinde bile az ya da çok vardır. Ama toplumsal bağışıklık, -izole ederek- bulaşıcı ve yayılmacı bir etki göstermesine engel olur. Eğitim düzeyi düşük toplumlarda kolayca yayılıp, salgın haline gelebilir. Hurafeler ve bâtıl inanışlar ile etkileşip rahatça metastaz yapar. Daha acı yanı ise: Bu duruma; Demokrasi gereği tahammül edilmesi gerekmektedir!
Cehaletten beslenmek mümkün müdür?
Bu, nasıl bir besindir ki, insanlar sinekler gibi üzerine üşüşürler?
Cehalet üzerine yazdığım bir yazıda cehalet sayesinde iyi bir şeyler başarmış bir örnekten söz etmiştim: «New York Stern School of Business'te görevli psikologlar Justin Kruger ve David Dunning'in tarihe geçmelerine vesile olan bulguları, yani Dunning-Kruger Etkisi adıyla literatüre geçecek olan teorileri de, Türk sağduyusunun yüzyıllardır “cahil cesareti” dediği şeydir aslında. Journal of Personality and Social Psychology'nin Aralık 1999 sayısında yayımlanan teorileri özetle; “Cehalet, gerçek bilginin aksine, bireyin kendine olan güvenini arttırır.”» (1) der.
Kifayetsizlerin hak etmedikleri yerlere gelmesi konusunda bir tek istisna vardır: Seçilmeleri! Eğer bir cahil, bir mevkiye kendi iradesi ile gelmemiş ise; onu o mevkiye getirecek kadar cahil, başka bir cahiller gurubundan söz edilebilir.
“Akıllı insanlar, cahilleri eğiterek; aptal insanlar, kandırarak yönetir.” Buradan şu sonuçlar çıkar:
1 - Yönetmek için akıllı olmak gerekmez.
2 - Aptallar da yönetici olabilir. (Ya da aptalları seçecek kadar cahiller her zaman vardır.)
3 - Yöneticiler kandırabilir. (Ama sadece cahiller kanar.)
4 - Cahiller her zaman yönetilmeye mahkûmdur.
Cehalet öyle bir pisliktir ki her pislik gibi ondan da beslenenler çıkacaktır.
Sinekler, iki şeyin üzerine üşüşür: Işığın ve gübrenin. Eğer kalabalıkların toplandığı bir yerde ‘ışık’ yoksa kesinlikle orada gübre vardır.
(1) “Kifayetsiz muhterisler ve 'cahil cesareti' ”, 10 Aralık 2009