Resmi Gazete Tarihi: Resmi Gazete Sayısı: 22000
Download "Resmi Gazete Tarihi: 24.07.1994 Resmi Gazete Sayısı: 22000"
1 Resmi Gazete Tarihi: Resmi Gazete Sayısı: ÖLÇÜ VE ÖLÇÜ ALETLERĠ MUAYENE YÖNETMELĠĞĠ BĠRĠNCĠ KISIM Genel Hükümler BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak Amaç Madde 1 - Bu yönetmeliğin amacı, 3516 Sayılı "Ölçüler ve Ayar Kanunu" nun 9 uncu maddesinde gösterilen ilk, periyodik ve ani muayenelerle Ģikayet ve stok muayenelerinin usul ve esaslarının tespiti ve bunların kimler tarafından, ne Ģekilde ve ne suretle yapılacaklarını ve muayeneye tabi ölçü ve ölçü aletleri sahiplerinin veya bunları kullananların görev ve sorumlulukları ile tabi olacakları yükümlülükleri belirlemektir. Kapsam Madde 2 - Bu yönetmelik, uzunluk, alan, hacim, kütle (ağırlık) ölçüleri, yoğunluk ölçerler (areometreler), hububat muayene aletleri, elektrik, su, hava gazı, doğal gaz, akar yakıt sayaçları, taksimetrelere, naklimetreler, akım ve gerilim ölçü transformatörleri, demir yolu yük ve sarnıçlı vagonlar ile kanun kapsamına girecek ölçü ve ölçü aletlerinin muayenesi, ayarlanması ve damgalanması esaslarını kapsar. Dayanak Madde 3 - Bu yönetmelik 3516 Sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu'nun 9 uncu maddesi gereğince hazırlanmıģtır. ĠKĠNCĠ BÖLÜM Genel Muayene ÇeĢitleri Madde 4 - Ölçü ve ölçü aletleri aģağıdaki muayenelere tabi tutulurlar 1- Ġlk Muayene, 2- Periyodik Muayene, 3- Ani Muayene, 4- ġikayet Muayenesi, 5- Stok Muayenesi. Ġlk Muayene MADDE 5 (DeğiĢik:RG-31/12/ Mükerrer) 3516 sayılı Kanununun 2 nci maddesinde belirtilen ölçü aletleri için ilk muayene; yeni yapılan veya parçaların birleģtirilmesi suretiyle meydana getirilen ölçü ve ölçü aletlerinin satıģa veya kullanılmaya baģlanmalarından önce veya ithal edilen ölçü ve ölçü aletlerinin yurda sokulmaları sırasında veya periyodik, ani, Ģikayet ve stok muayeneleri sonunda damgaları iptal olunan ölçü ve ölçü aletlerinin tamir ve ayarlanmalarından sonra veya ayarları bağlı bulundukları yere göre ayarlanmıģ olan ölçü ve ölçü aletlerinin ise her yer değiģtirmeleri halinde yapılan muayenedir. Ölçü ve ölçü aletlerinin; a) Piyasaya arzındaki ilk muayenesi; tip onayına esas teģkil eden teknik düzenlemesinde belirtildiği Ģekilde, teknik düzenlemesinde belirtilmeyen durumlarda Bakanlık Ölçüler ve Ayar TeĢkilatınca veya Bakanlıkça yetkilendirilenler tarafından, b) Piyasaya arz edilmiģ veya kullanımda olanların periyodik, ani, Ģikayet veya stok muayeneleri sonunda tamire sevk edilenler ile tamir ettirilenlerden tip onayı değiģikliğine sebep vermeyecek tamir ve ayar iģlemlerinden sonra veya ayarları bağlı bulundukları yere göre ayarlanmıģ olan ölçü ve ölçü aletlerinin ise her yer değiģtirmeleri halindeki ilk muayeneleri Bakanlık Ölçüler ve Ayar TeĢkilatı tarafından yapılır. Tamir ettirilenlerden tip onayı değiģikliğine sebep olanlar için ikinci fıkranın (a) bendine göre iģlem yapılır. Periyodik muayenelerin ilanı, müracaat zamanı ve sorumluluklar MADDE 6 (BaĢlığıyla birlikte değiģik:rg-31/12/ Mükerrer) Bakanlık, periyodik muayene müracaatlarının her yıl Ocak ayı baģından ġubat ayının son gününe kadar, ölçü ve ölçü aletlerinin cins ve özelliklerine göre hangi mercilere yapılacağını, Türkiye Radyo Televizyon Kurumu kanalıyla radyo ve televizyondan hükümet bildirisi olarak belli aralıklarla ilan eder.2 Damga süresini doldurmuģ ölçü ve ölçü aletlerinin periyodik muayeneleri için ilgililerce, sürenin dolduğu yılı izleyen Ocak ayının baģından ġubat ayının son gününe kadar, Bakanlık Ölçüler ve Ayar TeĢkilatı veya Grup Merkezi Belediye Ölçüler ve Ayar Memurluklarına müracaat edilmesi gerekir. ġubat ayının son gününün tatile rastlaması halinde müracaat, sonraki ilk iģ gününün mesai bitimine kadar yapılabilir. Periyodik muayene için zamanında müracaat etmeyenler hakkında, daha sonra müracaat etmiģ olsalar dahi, damga süresi dolmuģ ölçü aleti kullanma fiilinden dolayı, 3516 sayılı Kanun hükümlerine göre idari ve cezai iģlem uygulanır. Periyodik muayenelerin yaptırılması sorumluluğu gaz, elektrik ve su sayaçlarında; bu sayaçları dağıtım ağında kullanan dağıtım Ģirketine veya dağıtımdan sorumlu iģletmeye, dağıtım ağı dıģında kullanılanlar ile diğer ölçü ve ölçü aletlerinde ise, 3516 sayılı Kanun kapsamında ölçü ve ölçü aletinden sorumlu kullanıcıya aittir. Periyodik Muayene Müracaat ġekli Madde 7 Periyodik, muayeneler için bağlı bulundukları Ölçüler ve Ayar TeĢkilatı ile Belediye Ölçüler ve Ayar Memurluklarına bir müracaat dilekçesi ile baģvurulur. Bu dilekçede ölçü ve ölçü aletinin cinsi, markası, numarası, kapasite vs. gibi bilgiler bulunacaktır. Periyodik Muayenenin Kimler Tarafından Yapılacağı ve Süresi MADDE 8 (DeğiĢik:RG-31/12/ Mükerrer) Periyodik muayeneler, Bakanlık Ölçüler ve Ayar TeĢkilatı ile Grup Merkezi Belediye Ölçüler ve Ayar Memurluklarınca, 9 uncu ve 11 inci maddelerde belirtilen sürelerde yapılır. Periyodik Muayene MADDE 9 (DeğiĢik:RG-31/12/ Mükerrer) Ölçü ve ölçü aletlerinden; a) Hassas kütle ölçüleri, 5 kg' dan yukarı kütle ölçüleri, hassas mekanik tartı aletleri, okuma, çıktı verebilme veya baģka elektronik cihazlarla bağımlı çalıģabilme özelliğine sahip elektronik tartı aletleri, maksimum kapasitesi 2000 kg'dan fazla olan tartı aletleri, hububat muayene aletleri, demir yolu yük ve sarnıçlı vagonları, taksimetre, naklimetre, akaryakıt ölçek ve sayaçları ile likit petrol gazı (LPG) sayaçlarının periyodik muayenelerinin iki yılda bir, b) Elektrik, su ve gaz sayaçlarının periyodik muayenelerinin on yılda bir yaptırılması zorunludur. Birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen ölçü ve ölçü aletlerinin periyodik muayeneleri ilgililerin müracaatı üzerine Bakanlık Ölçüler ve Ayar TeĢkilatı tarafından yapılır. Bu ölçü ve ölçü aletlerinin periyodik muayene süreleri, damgalandıkları yıldan baģlanarak hesaplanır. Ayar Ġstasyonları Muayeneleri MADDE 10 (DeğiĢik:RG-31/12/ Mükerrer) Elektrik, su ve gaz sayaçları tamir ve ayar istasyonlarının ilk ve periyodik muayeneleri Bakanlık tarafından yapılır. Elektrik, su ve gaz sayaçları tamir ve ayar istasyonları, muayene edildikleri yıldan baģlanarak hesaplanmak üzere üç yılda bir periyodik muayeneye tabi tutulur. Belediye'ye Ait Muayeneler MADDE 11 (DeğiĢik:RG-31/12/ Mükerrer) Ölçü ve ölçü aletlerinden; a) Uzunluk ölçüleri (tek parçalı ağaç metreler), b) Akıcı maddeler için hacim ölçüleri, c) Kuru taneli maddeler için hacim ölçüleri, d) 5 kg'a kadar (5 kg dahil) hassas olmayan kütle ölçüleri, e) Yay ve elektronik tertibatı bulunmayan maksimum kapasitesi 2000 kg'a kadar (2000 kg dahil) mekanik tartı aletlerinden; 1) Masa terazileri, 2) Asma teraziler, 3) Tek kollu kantarlar, 4) Ġbreli teraziler, f) Maksimum kapasitesi 2000 kg'a kadar (2000 kg dahil) elektronik tartı aletlerinin periyodik muayenelerinin iki yılda bir yaptırılması zorunludur. Bu ölçü ve ölçü aletlerinin periyodik muayeneleri ilgililerin müracaatı üzerine Grup Merkezi Belediye Ölçüler ve Ayar Memurluklarınca yapılır. Bu ölçü ve ölçü aletlerinin periyodik muayene süreleri, damgalandıkları yıldan baģlanarak hesaplanır. 23 Periyodik Muayene Uygulamaları Madde 12 - Ġlk Muayeneleri yapılmamıģ ölçü ve ölçü aletlerinin periyodik muayeneleri yapılmaz. Periyodik Muayene istisnaları Madde 13 - Ġlk muayenesi yapılan camdan mamul ölçü aletleri ile kırma ve çelik Ģerit metreler periyodik muayeneye tabi tutulmazlar. Periyodik Muayenede Resmi ĠĢyerleri Madde 14 - Diğer taraftan Türkiye ġeker Fabrikaları Anonim ġirketi, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları ve Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğünde bulunan bütün ölçü ve ölçü aletlerinin periyodik muayeneleri yukarıda anılan kurumlar ve iģletmelerin Müdürlük veya Bölge Müdürlüklerinin bağlı oldukları "Bakanlık Ölçüler ve Ayar TaĢra TeĢkilatı" tarafından yapılır. Belediye Ölçü ve Ayar Memurlarının Görevleri Madde 15 - Belediye Ölçüler ve Ayar Memurları, Grup Merkezinde periyodik muayene için yapılan müracaatları müracaat sırasına göre deftere kaydederler ve muayene gününü belirleyen bir belge verirler. Bu iģlemin gruba bağlı belediyelerde de yapılmasını temin ederler. Merkezdeki muayenelerin tamamlanmasını müteakip gruba bağlı belediyeler için bir gezi programı düzenleyerek bu programı bağlı bulunduğu Sanayi ve Ticaret Ġl Müdürlüğü Ölçüler ve Ayar TeĢkilatına 31 Mart'a kadar gönderip tasdik ettirdikten sonra programa göre muayeneye baģlanarak aynı yıl içerisinde muayenelerin aksatılmadan yerine getirilmesini sağlarlar. Yerinde Muayene Giderleri Madde 16 - Periyodik Muayene için 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yolluklar ile muayenelerde gerekli olan araç ve malzemenin taģıma ücretleri, periyodik muayene yapılmak üzere gidilen yerdeki ölçü ve ölçü aletleri sahiplerince ödenir. (Bunlar belediye, kiģi veya kuruluģlardır) Ani Muayene Madde 17 - Bakanlık Merkez, TaĢra Ölçüler ve Ayar kuruluģları memurlarının görecekleri lüzum veya ihbar üzerine ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde habersizce yapılan muayenedir. Ani Muayene ticaret iģlerini aksatmayacak tarzda ve Bakanlığın talimatı doğrultusunda yapılır. Merkez hudutları dıģında ansızın yapılacak muayeneler, TaĢra TeĢkilatınca ve Belediye ölçü ve ayar memurları tarafından yapılır. ġikayet Muayenesi Madde 18 - Ölçü ve ölçü aletlerinin doğru çalıģıp çalıģmadığının tespit edilmesi için, ölçü ve ölçü aleti sahibi veya diğer bir kiģi veya kuruluģun yazılı müracaatı üzerine yapılan muayenedir. ġikayet konusu olan ölçü aletinin durumunda hiçbir değiģiklik yapılmadan en kısa sürede muayenenin yapılması ve neticenin bir raporla müracaat eden kiģi veya ilgili kuruluģa bildirilmesi gerekir. Ancak, taģınamayacak olan bir Ģikayetli ölçü ve ölçü aletinin muayenesinin yerinde yapılması gerekir. Stok Muayenesi Madde 19 - Ġlk muayenede damgasını taģıdıkları halde satılmayıp depo atölye, imal ve satıģ yerlerinde veya kullanılmasına ihtiyaç duyulmayarak stok halinde bulundurulan ölçü ve ölçü aletlerinin periyodik muayene süreleri içinde tekrar tabi tutuldukları bir muayene Ģeklidir. Kontrol ve Denetim Madde 20 - "Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nın Ölçüler ve Ayar TaĢra TeĢkilatı'nın görevli memurları ile Belediye ayar memurları vazife sınırları dahilindeki yerlerde ölçüler mevzuatı hükümlerinin yerine getirilip getirilmediğini kontrol etmek için resmi ve özel kuruluģların kullandıkları ölçü aletlerini ve bunlara ait evrak ve kayıtları tetkik ve kontrole yetkilidirler. Muayene Yerleri Madde 21 - Ġlk ve periyodik muayeneler, muayene yerinde yapılır. Ancak, a) Gümrüklere gelen ölçü ve ölçü aletleri, b) Nakledilmesi güç veya masraflı olan ölçü ve ölçü aletleri, 34 c) Ölçü ve ölçü aleti yapan kuruluģların talebi halinde miktarı fazla olan ölçü ve ölçü aletleri, Gümrüklerde veya bulundukları yerlerde muayene edilebilirler. Hatalı Ölçü Aletleri MADDE 22 (DeğiĢik:RG-31/12/ Mükerrer) Ani muayeneler sonucunda hatalı çalıģtığı veya ayarının bozuk olduğu tespit edilen ölçü ve ölçü aletlerinin damgaları iptal edilerek; ayarları yapılıncaya kadar kullanılmamaları Ģartıyla bir telle bağlanıp tamir müsaade fiģi ile yetki belgesine sahip tamircilere sevk edilirler. Ayrıca bu ölçü aletleri için ölçü aleti baģına uygulanmak üzere, ayarı doğru olmayan ölçü aleti kullanmak fiilinden dolayı 3516 sayılı Kanun hükümlerine göre idari ve cezai iģlem uygulanır. Tamir ve ayar iģlemi için sevk edilen ölçü ve ölçü aletlerinden, tamir ve ayarı yapıldıktan sonra geçici damgası yapılan ve 160 ıncı maddede belirtilen ölçü aletlerinin geçici damga süresi on beģ gündür. Bu Ģekilde geçici damgalanan ölçü ve ölçü aletlerinin damga süresi dolmuģ kabul edilir. Geçici damga süresi içinde ölçü aleti kullanıcıları tarafından Bakanlık Ölçüler ve Ayar TeĢkilatına muayene ve damgalama için müracaat edilmesi zorunludur. Bu süre içerisinde müracaat etmeyen kullanıcılara damga süresi dolmuģ ölçü aletini kullanma fiilinden dolayı 3516 sayılı Kanuna göre idari ve cezai iģlemler uygulanır. Avrupa Birliği mevzuatından uyumlaģtırılan yönetmelikler MADDE 22/A (Ek:RG-31/12/ Mükerrer) Avrupa Birliği mevzuatından uyumlaģtırılan yönetmelikler kapsamındaki ölçü ve ölçü aletleri için ilgili teknik düzenlemesinde belirtilmeyen hususlarda bu Yönetmelik hükümleri uygulanır. ĠKĠNCĠ KISIM Ölçü ve Ölçü Aletlerinin Muayeneleri, Tamir ve Ayar Ġstasyonları ile Ġlgili Esaslar BĠRĠNCĠ BÖLÜM Su Sayaçlarının Muayenesi, Tamir ve Ayar Ġstasyonları Ġle Ġlgili Esaslar kapsar. Su Sayaçlarının Muayeneleri Madde 23 - Bu yönetmelik, su sayaçlarının muayene ve ayarı ile bu hususta uygulanacak idari hükümleri Teknik Hükümler Madde 24 - Su sayaçları beģ yönden muayene edilir : a) Tertibat muayenesi b) Ġmalat muayenesi, c) Dayanıklılık muayenesi, d) Doğruluk muayenesi, e) Harekete geçme muayenesi. Tertibat Muayenesi Madde 25 - Tertibat muayenesinde aģağıdaki hükümler uygulanır : a)sayaç, ayar damgası bozulmadan, iç mekanizmaya ve sayma tertibatına el sürülemeyecek Ģekilde yapılmalıdır. b) Sayacın kadranı üzerinde : 1) Markası, 2) Ölçme doğruluğu (Hata sınıfı), 3) Anma debisi Q n =...m 3 /h, 4) Maksimum debi Q max =...m 3 /h, 5) Basınç kaybı P =... Pa (Pascal), 6) Ġmalat yılı. c) Kapağı üzerinde : 1) Ġmalatçının ticari unvanı ve amblemi, 2) ÇalıĢma sıcaklığı sınırları, 45 3) Standard numarası, 4) Tipi, 5) Seri numarası. d) Gövdesi üzerinde : Su akıģ yönünü gösteren bir ok iģareti gibi bilgiler okunaklı bir Ģekilde belirtilmiģ olacaktır. e) Küçük kuru tip sayaçlarda dondan korunma tertibatı bulunmalıdır. YaĢ tip ve sıcak su sayaçları ile su giriģ kanalı çapı 40 mm ve daha büyük sayaçlar bu hükmün dıģındadır. f) Sayaçlarda suyun pisliklerini tutmaya yarayan ve tasdik edilmiģ tipe göre yerleģtirilmiģ bir süzgeç bulunması lazımdır. 40 mm giriģ çapından büyük sayaçlarla davullu ve voltman sistemi sayaçlarda süzgeç bulunmasına lüzum yoktur. g) Sayacın sayma düzeni ibreli, döner rakamlı veya dijital göstergeli olabileceği gibi, bu sistemlerin birleģiminden oluģan bir tertibat olabilir. Bu tertibat, sayaç muhafazası içinde bulunabileceği gibi sayaçla sıkıca bağlantılı ayrı bir muhafaza içinde de olabilir. Kadran plakaları, yüz çizgi ile bölünmüģ olanlarda, çizgi aralıkları en az 1 mm; on çizgi ile bölünmüģ olanlarda ise en az 3 mm olmalıdır. Sayacın kadranı, metreküp (m 3 ) veya litre (l) birimlerine göre düzenlenmeli ve metreküpü gösteren ibre veya döner rakamlar siyah- beyaz, litreyi gösterenler ise kırmızı renklerle belirtilmiģ olmalıdır. Bütün göstergeleri, yalnız "metreküp" veya " litre" olarak düzenlenmiģ kadranlarda renk farkı aranmaz. Ġmalat Muayenesi Madde 26 - Sayaçların gövde ve iç mekanizmasını teģkil eden bütün parçaların yapımında korozyona sebep olmayacak ve sayacın fonksiyonunu bozmayacak özellikte metal veya alaģımlar ile sentetik ve benzeri maddelerden de faydalanılabilir. Ancak, bu sentetik maddelerin; suyun basınç, korozyon, kimyasal ve mekanik etkilerine dayanıklı olmalıdır. Sudan etkilenebilecek, ancak kullanılması zorunlu malzemeden yapılan parçaların ayrıca koruyucu bir madde ile kaplanmıģ olması lazımdır. Dayanıklılık Muayenesi Madde 27 - Bu muayenede yer alan sızdırmazlık ve sağlamlık deneyleri, ilk ve yıllık muayeneye tabi sayaçların her partisinden alınacak en az birer numuneye veya gövdesi büyük ölçüde tamire tabi tutulan sayaçlara uygulanır. Bu deneylerin yapılacağı oda sıcaklığı 18 C ± 2 C olmalıdır. (Sentetik malzeme için 23 C ± 2 C) Deney esnasında filtre yerine takılmıģ olmalı ve deneyler standard deney tertibatında yapılmalıdır. a) Sızdırmazlık Deneyi Bu deney, sayaçlara 15 dakika süre ile 1600 KPa veya 1,6 MPa değerinde basınçlı su uygulamak suretiyle yapılır. Deney sonucunda sayacın gövde vb. bir yerinde su sızıntısı ve terleme görülmemelidir. b) Sağlamlık Deneyi Bu deney, sayaçlara 1 dakika süre ile 2 MPa değerinde basınçlı su uygulamak suretiyle yapılır. Deney sonucunda sayaçta kalıcı deformasyon olmamalı ve sayaç düzgün olarak çalıģabilmelidir. 1) Ön Kontrol Sayaç tertibatına bağlandıktan sonra, sayaçtan anma kapasitesine (yüküne) eģit akıģla 20 litre - 30 litre su geçirilerek sayaç ve borulardaki hava boģaltılır. Bunun için öne cıvalı manometre musluğu açılır. Diyafram Ünitesi uygun konuma getirildikten sonra ayar musluğu açılmak suretiyle akıģ sağlanır. Sayaç gösteresi, muayene için baģlangıç noktasına getirilerek akıģ durdurulduğunda manometrelerin ve rezervuar musluğunun açık iken su düzey göstergesinin sıfırda olması lazımdır. Aksi halde taksimatlı cetveller aģağı veya yukarı kaydırılmak suretiyle sıfır düzeyi düzenlenmelidir. Manometrelerin ve rezervuar sıfır düzeylerinin okunmasında, yatay; sayaç göstergesinin okunmasında ise, düģey olarak bakılmalıdır. 56 Muayene süresince cıvalı veya seviye taksimatlı manometrelerin, düzenlendikleri düzeyi koruyup korumadıkları sık sık gözden geçirilmeli ve muayeneler sırasında, sayaç bağlama parçalarının ayar ve sayaç muslukları ile rezervuar musluğunun su sızdırmamasına özellikle dikkat edilmelidir. 2) Kapasite Muayenesi Bu muayene, yalnız yeni sayaçlar için uygulanır. Her tip ve büyüklükteki sayaçlardan, anma debisinin en az % 5 i oranında kapasitesinden az su geçirmemesi lazımdır. Kapasite muayenesi, her sayaç için ayrı ayrı uygulanır Pa (10000 mm SS) değerinde basınç altında yapılacak debi muayenelerinde, sayaçların geçirecekleri su çizelge 1'de gösterilen miktarlardan az olmamalıdır. Su GiriĢi anma çapı ÇĠZELGE 1 - Kapasiteler (Debi) Süratli Sayaçlarda Hacimli (Volümetrik) Sayaçlarda FlanĢlı (Voltman) Sayaçlarda mm m 3 /h m 3 /h m 3 /h Yukarıda gösterilen miktarlardan daha büyük kapasitedeki sayaçların geçirecekleri en az su miktarı Bakanlıkça tespit olunur. BirleĢik (biri büyük, diğeri küçük iki sayaçtan ibaret) sayaçların anma kapasiteleri, büyük sayacınkinden % 20 az olabilir. Pistonlu sayaçların anma kapasiteleri ise, aynı hacim büyüklüğündeki sayaçlar için tespit edilen miktarın yarısından az olamaz. Kapasite muayenesi için sayaç, usulüne göre deney tertibatına sıkıcı bağlandıktan sonra diyafram ünitesi (1) konumuna getirilerek sayaç ve borulardaki hava boģaltılır ve sırasıyle : getirilir. 1) Diferansiyel manometrenin civa çanağı yanındaki üç yönlü musluğun kolu hava boģaltma durumuna (2) 2) Bu manometrenin üstünde bulunan ve rezervuara su akıtan ince borunun musluğu açılır. 3) Sayacın giriģ ve çıkıģ yerlerinde bulunan ve diferansiyel manometrenin (+) ve ( ) iģaretli rekorlarına bağlı iki musluk aynı zamanda ve itina ile açılır. 67 4) Manometrenin üstündeki musluktan rezervuara akan suda hava kabarcıkları kalmayıncaya kadar su geçirilir ve önce sayacın giriģ ve çıkıģ yerlerindeki musluklar aynı anda ondan sonra da manometrenin üzerindeki ve ayar musluğu kapatılıp manometrenin üç yönlü musluğu çalıģma vaziyetine (3) getirilmek suretiyle deney tertibatı muayeneye hazır hale getirilir. Muayene için ayar musluğu açılarak sayacın anma debisine yakın bir akıģ verildikten sonra sayacın her iki ucundaki musluklar aynı zamanda, itina ile açılarak diferansiyel manometrede cıva düzeyi Pa'ı gösterinceye kadar su akıģı, ayar musluğu ile ayarlanır. Bu sırada, diyafram ünitesi göstergesi ile cıvalı manometrede elde edilen değerin çarpımı, sayacın litre olarak debisini verir. Bu miktar anma debisinden az olamaz. 5) Tam ( % 100) akıģ muayenesi Bu muayene için gerekli akıģ miktarının tespitinde, sayacın anma debisi litre /h olarak göz önünde bulundurulur ve su giriģ anma çapı 40 mm'ye kadar (dahil) olanlarda en az 100 litre su geçirilerek yapılır. Sayaç deney tertibatına bağlanıp diyafram ünitesi uygun konuma getirildikten sonra yukarıda belirtilen Ģekilde hava boģaltması yapılarak ayar musluğu kapatılır. Kısa bir süre rezervuardaki suyun boģalması ve su düzeyinin sıfıra inmesi beklenir.sonra rezervuar musluğu kumanda manivelası indirilerek musluk kapatılır ve sayaç göstergesinin durumu tespit edilip ayar musluğu açılmak suretiyle manometredeki cıva istenilen düzeye çıkarılır. Bu düzey, litre birimine göre sayacın anma debisini, diyafram ünitesinde düzenlemiģ pozisyona bölünmesi suretiyle önceden tespit olunur. Böylece, sayaçtan 100 litre su geçirilerek, ayar musluğu kapatılmak suretiyle akıģ durdurulur ve rezervuarda biriken miktarı ıskaladan okunur. Ancak, bütün muayenelerde, muayene süresinin 2 dakikadan kısa sürmemesi gerektiğinden, 5 m 3 /h ve daha büyük debili sayaçlarda, rezervuar hacmi de dikkate alınmak suretiyle 200 litre veya daha fazla su geçirilmesi lazımdır. Sayacın hatası aģağıdaki 1 Numaralı formül yardımı ile bulunur : Formül 1 : %F X 100 Bu formülde ; F = Yüzde hata oranı, V = Sayacın kaydettiği su miktarı, Vo = Rezervuarda toplanan su miktarıdır. 6) Normal akıģ ( % 5 - % 100 debi) muayenesi Bu muayene, sayaçların anma debilerinin % 5 - % 100 debileri arasındaki akıģlarda yapılır. Bu muayenelerde genellikle aģağıdaki akıģlar uygulanır : 1. % 50 akıģ (1/2 Debi) 2. % 20 akıģ (1/5 Debi) 3. % 5 akıģ (1/20 Debi) Yukarıdaki akıģ sınırları içinde yapılacak muayenelerde civalı veya sulu manometrenin hangi düzeye göre düzenlenmesi gerektiği ise, aģağıdaki 2 Numaralı formül yardımı ile bulunur : Formül 2 : H= Bu formülde; H = Cıvalı veya sulu manometrenin düzenleneceği seviye, K = Sayacın anma debisinin litre cinsinden değerini, n = Sayaca uygulanacak debi yüzdesini, s = Diyafram ünitesi konumunu gösterir. Küçük değerlerde cıvalı manometre yerine sulu manometreden faydalanılır 78 Normal akıģ muayenesinde sayaçlar birer birer muayene edilebileceği gibi, Ģebeke basıncının yeterli olduğu ve deney tertibatı basınç kaybının, istenilen akıģın uygulanmasını engellemediği hallerde seri olarak da muayene edilebilirler. Bu takdirde, sayaç ve borulardaki havanın boģaltılması için deney tertibatı uygun olmalı ve seri bağlı sayaç oranında fazla su geçirilmesi gereklidir. Sonra, rezervuar musluğu kapatılarak diyafram ünitesi uygun konuma getirildikten ve hangi manometre kullanılacaksa ona ait musluk açıldıktan ve sonuncu sayaçtan baģlanmak üzere hepsinin birer birer düzenlenen göstergeleri sıra ile not edildikten sonra ayar musluğu açılmak ve manometre istenilen düzeye ayarlanmak suretiyle gerekli akıģ uygulanır. Sayaçların birer birer yapılan muayenelerinde akıģ, sayaç göstergesine göre durdurulduğu halde seri muayenelerde bu iģlem rezervuardaki su düzeyine göre yapılır. Bilahare sayaçların not edilen göstergeleri ile rezervuardaki su miktarı (1) numaralı formüle uygulanma suretiyle her sayacın yüzde debi alanı tespit edilir. Normal akıģ sınırları içindeki muayenelerin her birinde de süre 2 dakikadan az olamayacağından, geçirilmesi gereken en az su miktarı buna göre tespit edilir. Ancak, % 5 akıģla yapılan muayenelerde genellikle anma debisi 2 m 3 /h (dahil) e kadar sayaçlarda en az 20, 20m 3 /h'e kadar sayaçlarda ise 50 litre su geçirilmelidir. 7) Doğru Göstermeye BaĢlama Muayenesi Doğru göstermeye baģlama muayenesi, 20 m 3 /h (dahil)'e kadar süratli sayaçlarda, anma debisinin % 1,5 - % 5 (dahil) ; hacimli sayaçlarda ise % 1 - % 5 (dahil) akıģlar arasında yapılır. Daha büyük debili sayaçlarda bu muayene % 1- % 5 akıģlar arasında ve sayaçtan en az 20 litre su geçirilerek yapılır. 8) Ters AkıĢ Muayenesi Bu muayenedeki hata payları, düz akıģ muayenesindeki hata payları ile aynı olmalıdır. Harekete Geçme Muayenesi Madde 28 - Harekete geçme muayenesi, sayacın çalıģmaya baģlayabilmesi için gerekli en az su debisi (akıģı) ile yapılır. Bu miktar, yeni sayaçlar için, sayacın sistemine ve büyüklüğüne göre aģağıdaki çizelgede verilen değerlere uygun olmalıdır. ÇĠZELGE 2 - Basınç Kaybı ve En az Debi Pa basınç kaybı altında Sayaç kapasitesi ÇalıĢmaya baģlama için gerekli en az debi litre/h m3 /h Süratli Sayaçlar Hacimli Sayaçlar Harekete geçme muayenesi yalnız yeni sayaçlara uygulanır. Çizelge 2'de verilen debileri gösterilmeyen sayaçlar için sonraki değerler dikkate alınır. Sıcak su sayaçlarının harekete geçme muayenesinde dikkate alınacak debi, aynı debideki soğuk su sayaçları için kabul edilen miktarın iki katıdır. FlanĢlı sayaçlarda harekete geçme muayenesi yapılmaz. 89 Hata Payları Madde 29 - Sayaçların hata payları (izin verilen sapmaları) çizelge 3'de verilen değerlere uygun olmalıdır: ÇĠZELGE 3- Sayaçlarda Hata Payları (1) (2) Sayaçların Anma Debisi 20 m3/h'e Anma Debisi 20 m3/h'den büyük Ölçme kadar olan sayaçlar olan sayaçlar Hata Hata Sistemleri Debi Oranı Payı Debi Oranı Payı Sür'atli % 1,5 5 (Dahil) ± % 5 % 1 5 (Dahil) ± % 5 sayaçlar % (Dahil) ± % 2 % (Dahil) ± % 2 Hacimli % 1 5 (Dahil) ± % 5 % 1 5 (Dahil) ± % 5 sayaçlar % (Dahil) ± % 2 % (Dahil) ± % 2 Sıcak Su % 3-5 (Dahil) ± % 5 % 2-5 (Dahil) ± % 5 Sayaçlar (*) % (Dahil ± % 2 % (Dahil) ± % 2 Pistonlu, atlayarak % 5'e kadar ± % 10 gösteren sayaçlar % kadar ± % 5 FlanĢlı (voltman) AĢağıda belirtilen debi sınırları içinde... ± % 5 ve birleģik Bu sınırların üstündeki akıģlarda... ± % 2 sayaçlar (*) 20 C' den yüksek sıcaklıktaki sular için. Hata Payının % 5 olarak alınacağı akıģın Su giriģi anma çapı BaĢlangıcı Bitimi mm m 3 /h m 3 /h 50 1, , , Bu çizelgede giriģ anma çapları verilmeyen sayaçlar için bir sonraki değerler dikkate alınır. BirleĢik (Kombine) sayaçlarda, tercihen her bir sayaç ayrı ayrı muayeneye tabi tutulmalıdır. Bu takdirde, her sayaç için hata payı yukarıdaki çizelgedeki karģılıklarına göre dikkate alınır. Sayaçların ayrı ayrı muayenelerinin mümkün olmadığı hallerde ise baģlangıç ve bitimi aģağıdaki çizelgede gösterilen debi sınırları içinde hata payı ± % 5, bunun üzerindeki debiler için ise ± % 2'dir. ÇĠZELGE 4- Besleme Çapları Hata Payının (Ġzin verilen sapmanın) ± % 5 olarak alınacağı akıģın Su giriģi anma çapı BaĢlangıcı Bitimi mm m 3 /h m 3 /h 50 0, , , , , , , ,9 400 Yıllık Muayeneler Madde 30- Damga süreleri sonunda sayaçların, yerlerinden sökülerek ayar istasyonlarında tekrar muayeneye tabi tutulmaları gerekir. Ancak, uzun süre su içinde çalıģmıģ olmaları sebebiyle sayaçların damgalarının koparılması, açılarak temizlenmesi, yağlanması, eskimiģ veya bozulmuģ parçalarının değiģtirilmesi gerekli bulunduğundan, bu muayenelerde ilk muayene kuralları uygulanır. 910 Yıllık muayeneler, kartoteks, sayaç sicil defteri veya bilgisayardan faydalanılarak, damga sürelerini doldurmuģ bulunan sayaçları göstermek üzere su iģletmelerince düzenlenip, bağlı bulunduğu Sanayi ve Ticaret Ġl Müdürlüğüne verilen beyannamelerle takip olunur. Damgalama Madde 31- Muayeneleri sonunda doğru çalıģtıkları tespit edilen sayaçlar, damgası bozulmadan iç tertibatına dokunulması, ayarının değiģtirilmesi mümkün olmayacak Ģekilde, gerekli yerlerinden geçirilmiģ bulunan tele takılan mühür, kurģunu sıkılmak suretiyle damgalanır. Mühür telinin, rutubete ve dolayısıyla paslanmaya karģı dayanıklı cinsten olması lazımdır. Aynı maksat için sağlam ve yeter kalınlıkta naylon ip de kullanabilir. ġikayet üzerine Yapılacak Muayene Madde 32- Sayaçların doğru çalıģmadığı veya çalıģmasından Ģüphe edildiği hallerde, yapılacak yazılı müracaat üzerine sayaçlar yerlerinden söktürülerek Ölçüler ve Ayar TeĢkilatı tarafından, aģağıda açıklandığı Ģekilde, ayar istasyonunda Ģikayet muayenesine tabi tutulur: a) Sayaç, damgası gözden geçirildikten sonra ve hiçbir müdahale yapılmadığı kanaatine de varıldıktan ve nitelikleri ile endeksinin tespitinden sonra deney tertibatına bağlanır. b) Muayeneler aģağıdaki sıra ile ve anma debisinin, % 5'ine tekabül eden debiyle en az % 20'ine tekabül eden debiyle en az % 50'ine tekabül eden debiyle en az % 100'ine tekabül eden debiyle en az su geçirilmek suretiyle yapılır ve her debide bulunan hata (sapma) tespit edilir. Her muayenede geçirilmesi gereken su miktarı, muayene süresinin 2 dakikadan az olmamasına göre tayin edilir. ġikayetli sayaçlarda hata payı (sapma miktarı), ilk muayene hata payının iki katı olarak dikkate alınır. c) Ayar muayenesinden sonra sayaç açılarak, sarfiyatı yanlıģ kaydetmesine sebep olabilecek bir teknik arıza, kadran diģlerinde numaratör tamburlarında boģa dönme bulunmadığı araģtırılır. Ayrıca Ģikayetin, endeksin yanlıģ okunmasından meydana gelip gelmediğini tespit için o sayaca ait son bir yıllık endeks seyrinin, tahakkuk kayıtlarından mutlaka karģılaģtırılması lazımdır. d) Muayene sonuçları bir raporla müracaat sahibine ve ilgili su iģletmesine bildirilir. Sayaç Ayar Memurları Madde 33- Sayaçların tamir ve ayar iģleriyle uğraģacak kiģilerin yetki belgesine sahip bulunmaları lazımdır. Elinde yetki belgesi bulunmayanlar ancak, yetkili ayar memurunun nezaret ve sorumluluğu altında çalıģtırılabilir. Ayar Ġstasyonları Madde 34- Su sayaçları, ancak Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca iģletmeye açılmasına izin verilen ayar istasyonlarında tamir ve ayar edilebilirler. Bu yerler, mevsime göre havalandırılması veya ısıtılması kolay ve aydınlık olmalı, muayenenin gerektirdiği iģler dıģında depo, atölye gibi maksatlarla kullanılmamalıdır. Su Sayaçları Tamir ve Ayar Ġstasyonları Madde 35 - Su sayaçlarının tamir, ayar ve muayeneleri maksadıyla belediyeler, kurumlar tüzel veya özel kiģiler tarafından kurulacak ayar istasyonları muayeneye tabi tutulurlar. Ġstasyonların Tesisi Madde 36- Su sayaçları tamir ve ayar istasyonlarının iģletmeye açılmaları ve faaliyetlerinin devamı, 3516 Sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu gereğince Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından yapılacak yeterlik muayenesinden olumlu sonuç alınması ve ayar istasyonu görevlilerinin bu yönetmelik hükümlerine uymaları Ģartına bağlıdır. Ġstasyonların Onayı Madde 37- Ayar istasyonu tesisinden önce, ayar masası, rezervuar ve teferruatına ait Ģema, aydınlatıcı dokümanlar, teknik resim veya fotoğrafların Sanayi ve Ticaret Bakanlığına onaylattırılmıģ bulunması lazımdır. Ancak, daha önce kurulmuģ ve iģletmeye açılmalarına izin verilmiģ bulunan ayar istasyonlarından, tip ve konstrüksiyon itibariyle farklılık arz etmeyenler için bu husus aranmaz. 1011 Uluslararası Yasal Metroloji KuruluĢu (OIML) veya Avrupa Topluluğu tarafında n onaylandığı belgelenen ayar istasyonlarına ait dokümanlar doğrudan Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Ölçüler ve Standardlar Genel Müdürlüğü'ne gönderilmesi halinde, yapılacak inceleme sonunda onaylanır. Ġstasyonların Büyüklükleri Madde 38- Su sayaçları ayar istasyonları 0-40 ve m su giriģ çapındaki sayaçların ayarına mahsus olmak üzere iki boyda yapılır. Bunlardan birinci boydaki ayar istasyonlarının 3m3/h ve daha büyük kapasitedeki 10 sayacın birden seri halde muayenesine elveriģli ölçüde yapılmaları mümkündür. Ġkinci boydaki ayar istasyonlarında ise seri muayene yapılamaz.giriģ çapı 100 mm den büyük sayaçları ayarlamak üzere tesis olunacak istasyonlar için önceden 3 üncü maddede belirtilen belgelerin ibrazı suretiyle Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'ndan izin alınması lazımdır. Ayar Ġstasyonu Kısımları Madde 39- Ayar istasyonları aģağıdaki esas ve yardımcı kısımlardan teģekkül eder: a- Esas Kısımlar 1) Beslenme kaynağı, 2) Ayar masası ve teferruatı, 3) Dik boru ve akıģ düzenleme sistemi, 4) Cıvalı ve sulu manometreler, 5) Rezervuar ve teferruatı. b- Yardımcı Kısımlar 1) Madeni manometre, 2) Dayanıklılık muayene cihazı, 3) ÇeĢitli bağlama rakorları ve avadanlıklar. Beslenme Kaynağı Madde 40- Ayar istasyonu Ģehir Ģebekesinden, özel bir kaynak veya depodan yahut bunlardan her üçü ile gerek direkt olarak gerekse bir elektropomptan faydalanılmak suretiyle beslenecek Ģekilde tesis olunabilir. Ancak, bu beslenme kaynakları, verimlerinin en düģük olduğu esnada dahi basınç kaybını asgariye indiren bir irtibat borusu yardımı ile ve en çok akıģla yapılacak yeterlik muayenelerinde gerekli suyun en az % 80 nini sağlayabilecek kapasitede olmalıdır mm'lik sayaç ayar istasyonlarını besleyen borular 40 mm; mm'lik sayaç ayar istasyonlarında ise 100 mm iç çapından dar olamaz. Ayrıca, bunlar üzerine yerleģtirilmiģ genel ve serbest akıģ vanalarının da aynı geniģlikte ve en az basınç, kaybı meydana getirecek biçimde yapılmıģ olmaları Ģarttır. Bir pompa sistemi ile beslenen masalarda, su basıncında darbeli etki yapmayan tipteki pompaların kullanılması lazımdır. Ayar Masası ve Teferruatı Madde 41- Zeminden m yükseklikte ve yatay olarak kurulması gereken ayar masaları zemine iyice tespit edilmiģ ve beslenme sistemi üzerindeki serbest akıģ vanası, ayar masasındaki çalıģmalar sırasında kolayca kumanda edilebilecek Ģekilde masa giriģine yerleģtirilmiģ olmalıdır. Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde belirtilen seri muayene masalarında sayaçların bağlanabilmesi için bir çift ray üzerinde ve masanın uzunluğunca hareket edebilen ve gerektiğinde kolayca çıkartılıp takılabilen ayaklar bulunmalıdır. Ayrıca masaların, sayaçların sökülüģü sırasında zayi olacak suyu toplamaya mahsus bir küveti bulunmalı ve bu küvet su birikintisine meydan vermeyecek Ģekilde akıtma kanalı yönünde hafifçe eğik olmalıdır. Küvetin altına rakor, anahtar ve sair avadanlıkları koymak üzere bir raf yapılabilir mm su giriģ çapındaki sayaçların ayarlanması için kurulacak ayar istasyonlarında masa yerine dökme veya dövme derimden mamul, hem üzerine oturtulduğu, kanal uzunluğunca kaydırılabilen ve hem de yüksekliği istenilen duruma göre ayarlanabilen bir sehpa bulunmalıdır. Buradaki kanalda su birikmesini önlemek amacıyla yukarıda belirtilen nitelikte olmalıdır. Ayar masaları, sayaçların özelliğine göre impuls sayarak test yapma imanı sağlayacak Ģekilde teçhiz edilebilir. 1112 Sıkma Düzeni Madde mm'ye kadar giriģ çapındaki sayaçların ayar ve muayenelerine mahsus istasyonlarda sayaçlar ayar masasına bir sıkma düzen yardımı ile bağlanır. Bu düzen, masa üzerine yatay olarak yerleģtiriliģ içiçe iki silindirden müteģekkildir. DıĢ silindir dökme demirden; iç çapı 40 mm yatay olarak en az 70 mm hareket ettirilebilmelidir. Bu kısım üzerinde, bir hortum vasıtasıyla, diferansiyel manometrenin (basınç kaybı manometresinin) (+) iģaretli kanalına bağlanmak için özel bir musluk bulunmalıdır mm'lik ayar istasyonlarında sayaçların bağlanması hareketli dik boru ve flanģlar yardımı ile sağlanır. Sıkma düzeni, hidrolik veya pnömatik sistemle de çalıģtırılabilir. Dik Boru ve AkıĢ Düzenleme Sistemi Madde 43- Sayaçtan geçtikten sonra su, dirsekli dik boruya gelir. Dirsekli kısmından masaya iyice tespit edilmiģ bulunan ve 40 mm iç çapındaki bu borunun baģlangıcında, yukarıdaki maddede açıklandığı gibi bir hortum vasıtasıyla diferansiyel manometrenin (-) iģaretli kanalına bağlanmıģ özel bir musluk, dik kısım üzerinde ise bir düzenleyici musluk ve saha musluğu bulunur. Dik borunun iki dirsekli bir çıkıģ borusu ile son bulan ucu, muayene ve ayar sırasında sayaçtan geçirilen suyun tamamen rezervuara akıģını sağlayacak Ģekilde yöneltilmiģ ve akıģ durumunu kolaylıkla görmeyi mümkün kılacak kadar rezervuar üst taban düzeyinden (5-10 cm) yüksek olmalıdır. ÇıkıĢ borusu iç çapı, 0-40 mm'lik sayaç ayar masalarında 40; mm'lik masalarda 65 mm'dir. Düzenleyici Musluk Madde 44- Muayeneler için gerekli görülen su akıģ düzenini sağlamaya yarayan düzenleyici musluk, özel yapılıģlı ve en az basınç kaybı ile maksadı sağlayacak nitelikte olmalıdır. Bu, bir diģli sistemi ile kumanda edilecek Ģekilde yapılmıģ olabileceği gibi bir kol yardımı ile kullanılacak biçimde yapılabilir. Ayrıca, çok az akıģların kolayca düzenlenebilmesi için ek bir musluk tertibatı ile de donatılmıģ olması mümkündür. Saha Musluğu Madde 45- Sayacın su geçirme kapasitesini belli sahalara ayıran saha musluğu, 40 mm'ye kadar su giriģ çapındaki sayaçların muayenelerine mahsus ayar istasyonlarında 4 sahayı ihtiva etmeli ve ucunda göstergesi bulunan bir manivela kolu yardımı ile istenilen pozisyona getirilebilmelidir. Saha musluğu ıskalasında iģaretli sahalar, karģılarındaki miktarlara tekabül etmek üzere aģağıdaki sayılarla gösterilmiģ olmalıdır. Her Sahanın Su Geçirme Saha Belirtme Sayısı Sınırları litre/saat Saha musluğu yerine aynı maksat için çıkıģ borusu ucuna tespit edilen ve 4 sahayı ihtiva eden bir diskle donatılmıģ (Bopp und Reuther) ayar masaları da kullanılabilir. Bu tip ayar masalarında diskin 4 ayrı kanalından, muayene için gerekli olanı basit bir manevra ile çıkıģ borusu karģısına getirilebilmelidir. Genellikle yalnız cıvalı manometrelerle donatılmıģ bu tip masalardaki disk üzerinde saha sayıları belirtilmeksizin bunların yerine değiģik renkler kullanılmıģ ise manometre ıskalalarında da her taksimat kolonu aynı renklerle iģaretlenmiģ ve tekabül ettikleri su geçirme sınırları açıkça gösterilmiģ olmalıdır. 40 mm'den büyük su giriģ çapındaki ayar masalarında, bu maddenin ilk paragrafında belirtilen saha musluğuna paralel olmak üzere ve dik boru ile dirsekli çıkıģ borusu arasına (X 1000) iģaretli bir flanģın yerleģtirilmiģ olması lazımdır. Bir elektronik kumanda ünitesi ile teçhiz edilen ayar masalarında en az dört sahayı içeren dört adet debimetre bulunmalıdır. Bunlardan; 1'incisi litre/saat 2'incisi litre/saat 3'üncüsü litre/saat 4'üncüsü litre/saat su geçirme kapasiteli olmalıdır. Manometreler Madde 46- Ayar masalarında, su akıģını düzenlemek maksadıyla ve saha musluğu önünde meydana gelen basınçla çalıģan sulu ve cıvalı düzenleyici manometreler bulunur. Bu basıncın, kullanılmak istenilen manometre ile irtibatlandırılması ince madeni bir boru ile sağlanmalıdır. 1213 a) Su manometre genellikle litre/h'lik akıģ düzenlenmesinde kullanılır. Bu manometrede ıskalanın sağ ve sol her iki kolonu da 0-20 üzerinden taksimatlandırılmıģ ve her kolonun, saha musluğunun hangi pozisyonunda kullanılacağı belirtilmiģ olmalıdır. AĢırı akıģlarda hava ve su basıncının cam boru üzerindeki etkisini azaltmak üzere sulu manometrenin üst kısmına, rezervuara yöneltilmiģ bir tahliye borusunun konulmuģ olması gerekir. b) Cıvalı manometre, cıva çanağı ortalama 1 kg cıva alacak Ģekilde yapılmıģ ve ıskalananın sağ ve solundaki her iki kolon üzerinden taksimatlandırılmıģ olmalı, keza saha musluğunun hangi pozisyonu ile birlikte kullanılacakları her kolonun üzerinde gösterilmelidir. Manometrenin ölçme sınırını aģan akıģlarda cıva taģmasını önlemek üzere üst kısmında küçük bir hazne ve hava tahliye kanalı bulunmalıdır. c) Diferansiyel (basınç kaybı) manometre ve ortalama 1 kg civa alacak büyüklükte bir cıva çanağını havi olmalı ve 12 m su sütunu basıncına denk civa basıncını göstermek üzere 0,12 m'ye göre muntazam aralıklarla taksimatlandırılmıģ bir ıskalası bulunmalıdır. Bu manometrede 0,10 m'ye tekabül eden uzunluk 760 mm olmalıdır. d) m' lik su giriģ çapındaki sayaçların ayarına mahsus istasyonlarda sulu manometre yerine sadece 0-75 taksimatlı cıvalı manometre bulunur. e) Sulu manometresi olmayıp da bütün akıģların cıvalı manometre ile düzenlendiği masalarda, saha musluğunun veya diskinin dört ayrı pozisyonunda da ıskalanın hangi kolonunun dikkate alınacağı açıkça belirtilmiģ olmalıdır. f) Sulu ve cıvalı manometrelerde ıskalanın (sıfır) çizgisine göre kolayca ayarlanabilmeleri mümkün olmalı ve akıģ düzenleyici her iki manometrede (sıfır) ayarlarında bir farklılık bulunmamalıdır. Bir elektronik kumanda ünitesi ile teçhiz edilip saha musluğu yerine debimetre olan ayar istasyonlarında cıvalı, sulu ve diferansiyel manometre Ģartı aranmaz. Rezervuar (ölçme kazanı) Ve Teferruatı Madde 47- Muayeneler sırasında sayaçlardan geçirilen suyun gerçek hacmini tespit etmeye yarayan ve tabanına bir boģaltma ventili yerleģtirilmiģ bulunan rezervuar, Ģekil ve hacim değiģtirmeye karģı yeter kalınlık ve dayanıklıkta demir levhadan yapılmıģ ve ayrıca sudan etkilenmeyecek bir boya ile içten ve dıģtan iyice boyanmıģ olmalıdır. BoĢaltma ventilinin su sızdırıp sızdırmadığının her zaman ve kolaylıkla kontrolüne imkan verecek yükseklikte olmak üzere beton mesnetlere demir ayaklarla ve gayet sağlam bir Ģekilde tespiti gereken rezervuarın çekül durumunun tespiti için kendi uzunluğunca bir çekülü bulunmalıdır. Rezervuar içinde biriken suyu miktarını tespit için, birleģik kaplar prensibine göre yapılmıģ saydam camdan bir su düzlem göstergesi ile bunun paralelinde olmak ve litre birimine göre taksimatlandırılmıģ bulunmak Ģartıyla grave edilmiģ pirinçten bir ıskala bulunmalıdır. Iskala çizgileri ve miktar iģaretleri kazınmıģ olarak iģlenmeli ve ayrıca boya ile belirtilmelidir. Rezervuar ıskalarında beher litreye tekabül eden taksimat aralıkları aģağıda yazılan miktarlardan az olamaz. 120 litre hacminde olanlar için 12 mm 240 litre hacminde olanlar için 6 mm 1200 litre hacminde olanlar için 1 mm 2300 litre hacminde olanlar için 1 mm 2300 litreden yukarı hacimler için 0,5 mm litrelik rezervuarlar silindir biçiminde olmalıdır. Daha büyük hacimlerdeki rezervuarların kare veya dikdörtgen prizma Ģeklinde yapılmaları mümkündür. DıĢ görünüģü ile bir rezervuar Ģeklinde olup da iç kısmı birkaç kompartımanı ihtiva eden ayar istasyonlarında, birbirini tamamlayan birleģik rezervuar bulunduğu takdirde, ikincisine ait su düzlem göstergesi ve ıskalanın (sıfır) yerine birinci rezervuar ıskalasının devamı olarak taksimatlandırılması gerekir. Rezervuarların gerek tamamı gerekse içindeki suyun herhangi bir düzlemi için hata payı % 0,8'dir. 1314 Elektronik kumanda ünitesi ve seviye siviģleri (otomatik kontrol) bulunan ayar masalarda ölçü kabının dip kısmının düz ve suyun seviyesinde bulunma mecburiyeti olmayıp ölçü kabının altı 5 C konik olabilir. BoĢaltma Ventili Madde 48- Ġçindeki suyun boģaltılmasını sağlamak üzere rezervuar tabanına bronzdan mamul bir boģaltma ventilinin yerleģtirilmiģ olması lazımdır. Bir manivela kolu yardımı ile açılıp kapatılması kolaylıkla bağlanabilir Ģekilde yapılması gereken ventil, rezervuar tamamen dolu olduğu zaman dahi su basıncının etkisi ile kendiliğinden açılmamalı, hiçbir sızıntı ve damlamaya imkan vermemeli ve bu husus her zaman kontrol edilebilmelidir. Ventil iç çapı, litrelik rezervuarlarda 60, daha büyük hacimli rezervuarlarda ise 80 mm'den küçük olmamalı ve rezervuarın kısa sürede boģalmasını sağlayabilmelidir. Rezervuar boģ iken su düzey göstergesi sıfır çizgisini göstermeli ve gerektiğinde ıskala hafifçe aģağı veya yukarı kaydırılmaya elveriģli olmalıdır. Elektronik kumanda ünitesi bulunan ayar masalarında boģaltma sistemi en az "2" çapında bir küresel mekanik vana veya seloneid valf ile boģaltma sağlanabilir. Manivela sistemi Ģart değildir. Madeni Manometre Madde 49 - Ayar istasyonunun beslenme sistemindeki su basıncını göstermek üzere masa giriģine veya istasyonunun uygun bir yerine tesbit edilmiģ en az 10 kg/cm2 ölçme sahalı madeni bir manometre bulunmalı ve bu manometre Ģebekedeki veya beslenme sistemindeki basıncın en yüksek seviyesinde dahi, maksat için uygun yapılıģta olmalıdır. Dayanıklılık Muayene Cihazı Madde 50- Su sayaçları ayar istasyonlarında, sayaçların basınca karģı dayanıklılıklarını kontrol etmek üzere en az 0-20 kg/cm2 ölçme sahalı manometre ile donatılmıģ bir dayanıklılık muayene cihazı bulunmalıdır. Bağlantı Parçaları Madde 51- Ayar istasyonlarında, sayaçların masaya bağlanmalarını temin için yeter miktarda ve değiģik çapta bağlama rakorları ve flanģları ile gerekli avadanlıkların bulundurulması lazımdır. Teknik Muayeneler Madde 52- Ayar istasyonlarını teģkil eden ünite ve cihazların Ģekil ve tertibat yönünden bu yönetmelik hükümlerine uygun olup olmadıklarının kontrolünden ayrı olarak saha musluğu ve manometre münasebetlerinin değiģik pozisyonlarındaki teorik su akıģ süreleri ile muayeneler sırasında kronometre ile tespit edilen fiili sürelerin uygunlukları araģtırılmak suretiyle kronomografik muayene metotları uygulanır. Saha musluğunun her sahası ile sulu ve cıvalı manometrelerin muhtelif değerlerinde tespit edilen su akıģ süresinin teorik süreye nazaran % 5'ten fazla fark göstermemesi lazımdır. Bu, düzenlenen akıģ miktarında % 5'ten fazla bir değiģiklik göstermemek Ģeklinde de ifade olunabilir. Ayar Ġstasyonlarının Yeterlik Muayenesi Madde 53- Su sayaçları ayar istasyonları gerek yeni kuruluģlarını müteakip, gerekse her yer değiģtirilmesi halinde yahut yıllık kontrolleri sonunda faaliyetlerini engelleyecek derecede noksanlıkları veya arızaları tespit edildiği takdirde bu hususların tamamlanmasından sonra yeniden olmak üzere yeterlik muayenesine tabi tutulurlar. Bu muayenelerde, ayar istasyonunun tesis olunduğu mahallin havalandırma, ısıtılma ve ıģık bakımından da maksada uygun olup olmadığı üzerinde durulur. Yeterlik muayenesi sonunda olumlu sonuç alınması halinde Bakanlıkça iki nüsha Su Sayaçları Tamir ve Ayar Ġstasyonları Sicil ve Muayene Kartı düzenlenerek bir tanesi ayar istasyonunda, diğeri Bakanlıkta muhafaza edilir. Yıllık Kontrol Madde 54- Ayar istasyonları yeterlik muayenesinin veya bir önceki yıllık kontrolün yapıldığı yıldan sayılmak üzere her üç yılda bir kontrole tabi tutulur. Bunun dıģında, 53 üncü madde de belirtildiği gibi her yer, değiģtirilmesinde ve bir Ģikayet vukuunda üç senelik süre dolmadan da muayene uygulanabilir ve muayene sonucu sicil ve muayene kartlarına iģlenir. 1415 ÇalıĢmaların Durdurulması Madde 55- Yeterlik muayenesi veya üç senelik süre sonunda yıllık kontrolü yaptırılmamıģ olan ayar istasyonlarında sayaçların ayar ve muayenelerine müsaade edilmez. Ayrıca, gerek yıllık kontrol, gerekse Ģikayet üzerine yapılacak muayene sonunda çalıģtırılmasını engelleyici Ģekilde arıza veya noksanlıkları tespit edilen ayar istasyonu sahibine yahut sahibi durumunda bulunan belediye ve müessese yetkililerine keyfiyet bir yazı ile bildirilir ve bu eksiklik veya arızalar giderilip yeniden yapılacak yetirlik muayenesinden olumlu sonuç alınıncaya kadar ayar istasyonunda sayaç ayarlama çalıģmaları durdurulur. Ġstasyon Sahiplerinin Yükümlülükleri Madde 56- Ġstasyon Sahiplerinin Yükümlülükleri ġunlardır: a) Ayar istasyonu sahipleri Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'na yeterlik talebinde bulundukları istasyonlarla ilgili olarak bu yönetmelikte belirtilen hükümlere uyacaklarına dair Noterlikte düzenlenmiģ bir yüklenme senedi vermek ve muayeneler sırasında, görevli memura gereken kolaylığı göstermekle yükümlüdürler. b) Ayar istasyonlarının yeterlik veya yıllık kontrolleri ile görevlendirilecek memurların, Harcırah Kanunu uyarınca tahakkuk ettirilecek yollukları ile zaruri masrafları istasyon sahipleri tarafından ödenir. c) Sayaç ayar istasyonu sahipleri, sayaçların tamir, ayar ve muayeneleri ile ilgili hususlarda Bakanlığa karģı sorumlu olmak üzere Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca verilmiģ su sayaçları ayar memurluğu yetki belgesine sahip olmakla veya yetki belgesini haiz bir eleman çalıģtırmakla zorunludurlar. Su Sayaçları Ayar Ġstasyonlarının Muayenelerinde Saha Musluğu ile Cıvalı ve Sulu Manometrelerin Münasebetlerinin Kontrolü Ġçin Su AkıĢ Sürelerini Gösterir Çizelge Saha Manometre Muayenede Normal Geçirilecek Musluğu Yük Verim Düzeni AkıĢ Süresi Pozisyonu Oranı Litre/Saat Cıvalı Sulu Su/litre (Saniye) 200 % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % %16 ĠKĠNCĠ BÖLÜM Elektrik Sayaçlarının Muayenesi Sayaç Ayar Ġstasyonlarının Muayenesiyle Ġlgili Esaslar Elektrik Sayaçları Madde 57- Bağlı bulunduğu devreden geçen elektrik enerjisini ölçmeyi sağlayan bir ölçü aletidir. Elektrik sayacı üzerinde aģağıdaki bilgileri kapsayan sabit ve silinmez bir etiket bulunmalıdır: - Fabrika ismi ve markası, - Fabrika seri numarası ve imal tarihi, - Sayacın cinsi, - Anma gerilimi, - Anma akımı, - Anma frekansı, - AĢırı yük kapasitesi, - Sayaç sabitesi (konstant). Sayaçların Sınıflandırılması Madde 58- Elektrik Sayaçları AĢağıdaki ġekilde Sınıflandırılır: 1- Ölçülen Büyüklüğe Göre: Wh Sayaçları, Varh Sayaçları. 2- Akımın ġekline Göre: Doğru Akım Sayaçları, Alternatif Akım Sayaçları, 3- ÇalıĢma Prensibine Göre: Elektronik Sayaçlar, Elektrokimyasal Sayaçlar, Kollektörlü Motor Sayaçları, Endüksiyon motor (Diskli veya Tamburlu) prensibine göre çalıģan sayaçlar. 4- Ġmalat ġekli ve Bağlıntılarına Göre: Tek Fazlı Sayaçlar 3 Fazlı Sayaçlar (3 Fazlı - 4 Telli, 3 Fazlı- 4 Telli 2 Elemanlı, 3 Fazlı- 3 Telli (Aron) Sayaçlar). 5- Duyarlılık derecelerine Göre: Etalon (Sabit veya portatif) Sayaçlar, Normal Sayaçlar (0,5 1 ve 2 sınıf sayaçlar) 6- Devreye Bağlama ġekline Göre: Primer Sayaçlar, Sekonder Sayaçlar. 7- Yük Durumuna, fonksiyon ve Tarife ġekline Göre: Normal Sayaçlar, Demantlı Sayaçlar, Yazıcı Sayaçlar, Tek Tarifeli Sayaçlar, Çok Tarifeli Sayaçlar, Redüktörlü Sayaçlar. Kredi Kartlı Elektronik Sayaçlar Muayene ġekilleri Madde 59- Ülkemizde kullanılan deney tertibatı genellikle wattmetrik düzenlerdir. Bu tertibatta kronomografik usullerle muayene yapılır. Ancak son yıllarda, etalon sayaçlarla donatılmıģ deney düzenleri özellikle sayaç imal eden fabrikalarda yer almıģ bulunmaktadır. Teknik geliģmeler ise, bilgisayarlarla donatılmıģ ayar düzenlerini kullanma alanına koymuģtur. Bu tertibatlarda herhangi bir hesaplama iģlemine gerek kalmaksızın, diskin 1 turunu tamamlaması ile sayaç hatasını dijital göstergelerde görmek mümkündür. Ayrıca, impuls sayacına göre muayene yapılan masalar da kullanılmaktadır. 1617 Sayaçların Muayenesi: Sayaçların muayenesinde iki metot kullanılır: a) Wattmetrik muayene metodu, b) Etalonaj muayene metodu. Wattmetrik muayene metodu, yukarıda bahsedilen deney düzenlerinde kronomografik usullerle yapılır. Bu tertibat, çeģitli kumanda elemanları ile donratılmıģ olup, sayaçlara uygulanacak yükü çok duyarlı bir Ģekilde düzenleme imkanına sahiptirler. Muayenelere baģlamadan önce, sayaç etiketindeki değerlere göre sayaç belli yükler altında iken, sayaç diskinin belli (n) turunu kaç saniyede tamamlanması gerektiğinin bulunması için aģağıdaki formül kullanılır: Numaralı formül t s = (s) t s : Muayene sırasında diske yaptırılması istenen tur için geçen zaman (saniye) U: Sayacın anma gerilimi, (volt) I: Sayacın anma akımı, (amper) K: Sayacın 1 kwh kaydetmesi için diskin yapması gereken tur sayısı, (sayaç sabitesi) n: Muayene sırasında diske yaptırmak istediğimiz tur sayısı, Cos: Muayenede uygulanan güç faktörüdür. Akım Ģiddeti ve güç faktörü Cos gösterildiği gibidir: değiģtirilerek kontroller tekrarlanır. Bu kontroller aģağıdaki tabloda ÇĠZELGE 5- Akım ġiddeti ve Güç Faktörü Cos Sayacın Güç Gerilimi Akımı Sabitesi Yük Faktörü Disk V A K Oranı Cos Turu t s (s) % Saniye % Saniye % 50 0, Saniye 220 0, % Saniye Akım Ģiddetini belli oranlarda azaltarak ve güç faktörü ile disk turunu değiģtirerek uygulanan dört muayenede de, t s değerinin aynı kalması sağlandığından, her defasında 1 numaralı formüle baģvurmaya gerek yoktur. NOT: Bazı ülkelerde (K) sayaç sabiti, devir / kwh yerine Watt/tur kullanılmaktadır. Bu, diskin 1 turunun kaç watt'a karģılık olduğundan ifadesidir. Watt/tur olarak verilen sabitin, devir/kwh'e çevrilmesi için, 1 Kw = 1000 watt olduğu düģünülerek 1000'i o değere bölmek gerekir. Örnek: K= 0.4 Watt/tur ise 1kWh = = 2500 tur. Üç fazlı sayaçlar: Aron Sayaçlar için t s formülü: 2 numaralı formül t s = Üç fazlı dört telli sayaçlar için: 3 Numaralı formül Ts = 1718 Reaktif enerji sayaçları için formüldeki Cos yerine Sin konulur ve tertibatı reaktif güce göre düzenlenir. Faz kaydırıcı R o o R S S T S S Trafo o T tvc Bir faz kaydırıcı trafo kullanıldığı takdirde, deney tertibatı aktif enerji sayacı için düzenlenmiģ olduğu halde reaktif enerji sayacını aktif sayaç gibi kolayca kontrol etmek mümkündür. Hata Paylarının (Sapmaların) Hesaplanması Madde 60- Yukarıda 1, 2 ve 3 numaralı formüller yardımı ile bulunan ts değerleri mutlak değerlerdir. Ancak, sayaçların daima bu sonuçları vermeleri beklenmez. Uygulama sonunda bulunan değerler, daha büyük veya daha küçük olabilir. Bir sayaç belli bir süre sonunda 5 kwh fazla veya noksan kaydetmiģ ise, o hata izafi hatadır. Ancak, metrolojide hatalar nisbi hata olarak ifade edilir. Bu sebepten kontrol sonunda, kronometrede okunulan ts değerinin nisbi hataya (hata payına) çevrilmesi için, aģağıdaki formüle baģvurulması gerekir. Hata payının hesaplanmasında ts değeri t1 ile gösterilir ve buna göre, 4 Numaralı formül % F =.100 Burada, F: Hata Payı (%), t 1 : Hesapla bulunan ts süresi, (saniye) t 2 : Kontrol sırasında tespit edilen süre, (saniye) Elektrik sayaçlarının ayarlanmasında t s değerini bulmak için, önce 1-2 ve 3 numaralı formüle, sonra da hata payının tespiti için 4 no.lu formüle baģvurulur. Burada, elektrik sayaçları için kabul edilebilecek hata payının sınırlarının ne olduğunun bilinmesi gerekir. Ancak, daha önce, meteorolojide bu maksatla verilmiģ olan formül vardır: F = Hata Payı, (%) Pn = Sayaca uygulanan yük, (Watt) P : Sayacın anma yükü, (Watt) Jn : Sayaca uygulanan akım Ģiddeti, (Amper) J : Sayacın anma akımı, (Amper) t g : (Cos = 1 iken, t g = 0) dır. Sayaç imalat tekniğindeki geliģmelerin yanı sıra, enerji kaybının asgariye indirilmesi yönünde bütün ülkelerdeki çalıģmaların paralelinde, Türk Standardları Enstitüsünce hazırlanan iki ayrı standartla sayaçların hata payları daraltılarak aģağıdaki sınırlar elde edilmiģtir. 1819 ÇĠZELGE 6- Yüzde Hata Sınırları (Dengeli YüklenmiĢ Tek Fazlı ve Çok Fazlı Aktif Sayaçlar) Sayaç Sınıfların Göre Yüzde Akım Değeri Güç Faktörü Hata Sınırları ± 0,5 ± 1 ± 2 0,05 Ib 1 ± 1,5 ± 1,5 ± 2,5 0,1 Ib'den Imax'a kadar 1 ± 0,5 ± 1,0 ± 2,0 0,1 Ib 0,5 Endüktif ± 1,3 ± 1,5 ± 2,5 0,8 Kapasitif ± 1,3 ± 1,5 0,2 Ib'den max'a Kadar 0,5 Endüktif ± 0,8 ± 1,0 ± 2,0 0,8 Kapasitif ± 0,8 ± 1,0 Kullanıcının önceden 0,25 Endüktif ± 2,5 ± 3,5 Belirtmesi durumda 0,5 Kapasitif ± 2,5 ± 3,5 0,2 Ib'den Ib'e Kadar ÇĠZELGE 7- Tek fazlı reaktif sayaçlarla çok fazlı reaktif sayaçların dengeli yüklerdeki (gerilim ve akımın her ikisi de dengeli) hata sınırları Reaktif Güç Faktörü Anma Akımının Yüzdeki Olarak Sin (Endüktif veya Hata Sınırı Sayaçlardan Geçen Akım Kapasitif) % % 20'den en büyük akıma kadar 1 3 % 50'den en büyük akıma kadar 0,5 3 Elektrik sayaçları hakkındaki standartlarla sayaçlar kalite ve duyarlık özelliklerine göre sınıflandırılmıģlardır. Bu sebeple hata payları, sınıflara göre değiģik sınırlamalara tabi tutulmaktadır. Bu kontrollerden iyi sonuçlar alındıktan sonra aģağıdaki deneyler yapılmalıdır: Gerilim Altında Frenleme ve Demeraj Madde 61- Sayaçların doğruluklarının araģtırılmasını takiben, akım sıfırlanarak sayaçlar yalnız gerilim altında bırakılır. Bu durumda, diskin siyah veya kırmızı iģaretli kısmı frenleme noktasına yaklaģtırılarak diskin çok hafif bir çekiģle geriye veya ileriye hareket edip etmediği araģtırılır. Disk, hafifçe ileri - geri hareketle ölü noktada durmalıdır. Bu sonuç alındıktan sonra akım Ģiddeti, sayaç anma yükünün % 1,5 i oranında arttırılarak diskin ölü noktadan kurtularak çalıģmaya baģlaması gerekir. Ġzolasyon Muayenesi Madde 62- Elektrik sayaçları ayrıca izolasyon muayenesine tabi tutulurlar. Bunun için izolasyon kontrol cihazından faydalanılır. Sayaç akım ve gerilim bobinlerine 30 s süre ile 2500 voltluk bir gerilim tatbik edildiğinde, sayaçta bobin ve Ģase arasında bir ark (akım kaçağı) olmamalıdır. Ancak, izolasyon muayenelerinin bütün sayaçlara uygulanmasına gerek yoktur. Genellikle yeni sayaçlara nisbi olarak ve hasar görmüģ olup, akım veya gerilim bobinleri yeniden sarılan veya izolasyon durumundan Ģüphe edilen sayaçlara tatbik edilir. Ancak, Türk Standardlarına uygunluk belgesi verilebilmesi için yapılan deneyler, ilgili standard kurallarına uygun olmalıdır: 1920 Daha önce belirtildiği gibi: % 100 yükte Cos = 1 iken 20 tur, % 150 yükte Cos = 1 iken 30 tur, % 50 yükte Cos = 1 iken 10 tur, % 200 yükte Cos = 1 iken 40 tur, % 50 yükte Cos = 0. 5 iken 5 tur, % 300 yükte Cos = 1 iken 60 tur, % 5 yükte Cos = 1 iken 1 tur. sayılarak tespit edilen t 2 değerlerinin t s değerine nazaran farklılıklarının hata payları sınırına alınması suretiyle ayar sağlanır. % 100 yükteki ayarlama, doğrudan mıknatısın durumunu değiģtirerek veya varsa, mıknatıs üzerindeki ayar tertibatı ile yapılır. Burada esas olan, mıknatıs arasındaki manyetik akının, diski istenilen ölçüde etkilemesini sağlamaktır. Bu, ya manyetik etkiyi diskin merkezince; baģka bir ifadeyle içe veya dıģa kaydırmak, ya da sayacın yapım özelliğine göre manyetik akının bir kısmının disk çemberi dıģına çıkarılarak etkisini azaltmakla yapılır. Ancak, böyle bir iģlem nadiren ve iyi bir konstürüksiyona sahip olmayan sayaçlarda söz konusu olabilir. Mıknatıs üzerine ayar tertibatı konulmuģ ise, ayar, mıknatısı oynatmadan da sağlanabilir. Mıknatıs veya üzerine konulmuģ ayar tertibatı, % 100 % 10 yük sınırları içinde ayarlama imkanını verir. Dolayısıyla % 50 yükte ayrı bir ayarlama iģlemine gerek görülmez. % 50 yükte ve Cos. = 0,5 zaman (ki yük, güç faktörünün de 0,5'e indirilmesi ile gerçekte 1/4 olmuģtur) ayar düzeltmeleri, gerilim bobini üzerindeki özel ayar tertibatı ile sağlanır. % 5 yükte de yine gerilim bobini çekirdeğine bağlı ayar vidası veya ayar kelebeğine gerekli konum verilerek yapılır. Bu tertibatlarla ayar sağlanamazsa, bobin çekirdeği üzerindeki küçük sargılarla fuko akımlarını arttırarak veya mevcut sargıları azaltarak ayar düzeltmelerine baģvurmak mümkündür. Gerilim Altında Frenleme ve Demeraj Madde 63- Gerilim altında frenleme, sayacın boģta çalıģmasını önleme bakımından çok önemlidir. Bunun için, genellikle disk milli üzerindeki bayrakçık veya telin ucunu, Ģayet frenleme zayıf ise gerilim bobin çekirdeğine bağlı bulunan karģılık noktasına yaklaģtırmak veya frenleme kuvvetli ise, uzaklaģtırmak suretiyle sağlanır. Ancak, bu mesafe öyle ayarlanmalıdır ki, gerilim altında diskin boģa dönmesi önlendiği gibi, sayaca, anma akımının % 1,5 i kadar akım verildiğinde sayaç çalıģmaya (demaraj) baģlamalıdır. Sayaç % 5 yükte (+) hata ile ayarlanmıģ ise, genellikle gerilim altında diskin boģa dönme eğilimi artacağından, bu yükte ayarlama yapılırken, bu hususun dikkate alınması gerekir. Üç Fazlı Dört Telli Sayaçların Ayarlanması Madde 64- Dört telli sayaçların ayarlanmasında her fazın hareket sistemi, bir monofaze sayaç gibi düģünülerek, mesela % 20 yük verilmek suretiyle, 4 turun, ts değerinin 3 katı kadar bir sürede tamamlanması sağlanmalıdır. Bu ayarlama akım ve gerilim bobinlerinin uygun konumları ve yaklaģımları gerçekleģtirilerek yapılmalı, üç fazda da iyi sonuç alındıktan sonra genel ayara geçilmeli ve gerekiyorsa mıknatıs ve diğer ayar organları ile genel ayar tamamlanmalıdır. Üç Fazlı Üç Telli (Aron) Sayaçlarda Ayar Madde 65- Fazlar arası dengesiz yüklerin ölçülmesinde kullanılan aron sayaçlarda nötr bağlantısı bulunmaması sebebiyle ayarlamalarında, dört telli sayaçlara göre farklı bir yol kullanılmalıdır. Faz ayarlamaya baģlarken, üç fazda iki hareket sistemi bulunması orta fazın direkt geçiģi sebebiyle 0,866 olduğu noktasından hareketle ts değerinin ile çarpımı kadar bir gecikmenin göz önünde bulundurulması gerekir. Böylece, iki fazda sırasıyla % 20 yük verildikten sonra iki tur sayarak fazlarda denge yaklaģımı sağlanmalı ve bundan sonra genel ayara geçilmelidir. Sayaçlarda Ön Ayarı ve Ayar Kontrolü AĢağıdaki Sıraya Göre Yapılır: 20 Daha göster
Resmi Gazete Tarihi: 24.07.1994 Resmi Gazete Sayısı: 22000 ÖLÇÜ VE ÖLÇÜ ALETLERĠ MUAYENE YÖNETMELĠĞĠ BĠRĠNCĠ KISIM Genel Hükümler BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak Amaç Madde 1 - Bu yönetmeliğin Detaylı Madde 3 - Bu yönetmelik 3516 Say l Ölçüler ve Ayar Kanunu'nun 9 uncu maddesi gere ince haz rlanm t r.
ÖLÇÜ VE ÖLÇÜ ALETLER MUAYENE YÖNETMEL Ölçü ve Ölçü Aletleri Muayene Yönetmeli i Resmi Gazete Tarihi: 24/07/1994 Resmi Gazete Say s : 22000 Sanayi ve Ticaret Bakanl ndan : B R NC KISIM : Genel Hükümler Detaylı Madde 3 - Bu yönetmelik 3516 Sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu'nun 9 uncu maddesi gereğince hazırlanmıştır.
ÖLÇÜ VE ÖLÇÜ ALETLERİ MUAYENE YÖNETMELİĞİ Ölçü ve Ölçü Aletleri Muayene Yönetmeliği Resmi Gazete Tarihi: 24/07/1994 Resmi Gazete Sayısı: 22000 Sanayi ve Ticaret Bakanlığından : BİRİNCİ KISIM : Genel Hükümler Detaylı Ölçü ve Ölçü Aletleri Muayene Yönetmeliği. BİRİNCİ KISIM Genel Hükümler. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak
Sanayi ve Ticaret Bakanlığından : 24 Temmuz 1994 Tarih 22.000 Sayılı Resmi Gazete Ölçü ve Ölçü Aletleri Muayene Yönetmeliği BİRİNCİ KISIM Genel Hükümler Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak Detaylı T.C. Resmi Gazete. Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğünce Yayımlanır. 24 Temmuz 1994 PAZAR. Bakanlar Kurulu Kararı
T.C. Resmi Gazete Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğünce Yayımlanır Kuruluşu : 7 Ekim 1920 24 Temmuz 1994 PAZAR Sayı : 22000 YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ Karar Sayısı : 94/5732 Bakanlar Detaylı YÖNETMELİK. Ölçü ve Ölçü Aletlerinden Alınacak Muayene ve Damgalama Ücret Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
24 Aralık 2014 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 29215 Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından: YÖNETMELİK Ölçü ve Ölçü Aletlerinden Alınacak Muayene ve Damgalama Ücret Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Detaylı ÖLÇÜ VE ÖLÇÜ ALETLERİNDEN ALINACAK MUAYENE VE DAMGALAMA ÜCRET YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK MADDE
10 Aralık 2013 SALI Resmî Gazete Sayı : 28847 YÖNETMELİK Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından: ÖLÇÜ VE ÖLÇÜ ALETLERİNDEN ALINACAK MUAYENE VE DAMGALAMA ÜCRET YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR Detaylı Resmi Gazete : 18.5.1990 Sayı : 20522. Ölçü ve Ölçü Aletlerinin Damgalanması veya Damga Yerine Belge Verilmesinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik
Resmi Gazete : 18.5.1990 Sayı : 20522 YÖNETMELİK Sanayi ve Ticaret Bakanlığından : Ölçü ve Ölçü Aletlerinin Damgalanması veya Damga Yerine Belge Verilmesinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik BİRİNCİ Detaylı TEST MASASI BTB-6. BAYLAN ÖLÇÜ ALETLERİ SAN. ve TİC. LTD. ŞTİ.
1. BAYLAN SU SAYAÇLARI TEST MASASI BTB-06 Baylan BTB-6 Test Masası ev tipi sayaçların ISO 4064/3 standardına göre performans testlerini gerçekleştirmek üzere Baylan Ölçü Aletleri bünyesinde tasarlanmıştır. Detaylı Ölçüler ve Ayar Hizmetleri
Ölçüler ve Ayar Hizmetleri Yasal metroloji kapsamındaki ölçü ve ölçü aletleri ile ilgili işlemler, 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu ile 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Detaylı ÖLÇÜ VE ÖLÇÜ ALETLERĐ MUAYENE YÖNETMELĐĞĐ. BĐRĐNCĐ KISIM Genel Hükümler. BĐRĐNCĐ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak
Resmi Gazete Tarihi: 24.07.1994 Resmi Gazete Sayısı: 22000 ÖLÇÜ VE ÖLÇÜ ALETLERĐ MUAYENE YÖNETMELĐĞĐ BĐRĐNCĐ KISIM Genel Hükümler BĐRĐNCĐ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak Amaç Madde 1 - Bu yönetmeliğin Detaylı YÖNETMELİK. MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanununun 10 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
20 Mart 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28239 Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından: YÖNETMELİK ÖLÇÜ VE ÖLÇÜ ALETLERİNİN TAMİR VE AYARINI YAPACAK KİŞİLERE VERİLECEK YETKİ BELGESİ HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ Detaylı KURUL KARARI. Karar No: 622 Karar Tarihi: 29/12/2005
31 Aralık 2005 tarihli ve 26040 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan: KURUL KARARI Karar No: 622 Karar Tarihi: 29/12/2005 Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 29/12/2005 Detaylı MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; çalıģanlara verilecek iģ sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin usul ve esaslarını düzenlemektir.
ÇALIġANLARIN Ġġ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ EĞĠTĠMLERĠNĠN USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELĠK BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; çalıģanlara verilecek iģ Detaylı MANOMETRELER 3.1 PİEZOMETRE
18 3 MANOMETRELER Düşük sıvı basınçlarını hassas olarak ölçmek için yaygın bir metot, bir veya birden fazla denge kolonu kullanan piezometre ve manometrelerin kullanılmasıdır. Burada çeşitli tipleri tartışılacaktır, Detaylı 17 Ekim 2008 CUMA Resmî Gazete Sayı : 27027 YÖNETMELĠK ÖLÇÜ VE ÖLÇÜ ALETLERĠ TĠP ONAY YÖNETMELĠĞĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM. Amaç, Kapsam ve Dayanak
17 Ekim 2008 CUMA Resmî Gazete Sayı : 27027 YÖNETMELĠK Sanayi ve Ticaret Bakanlığından: ÖLÇÜ VE ÖLÇÜ ALETLERĠ TĠP ONAY YÖNETMELĠĞĠ Amaç BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Dayanak MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin Detaylı 3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası
HİDROLİK SİSTEM KURMAK VE ÇALIŞTIRMAK 3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası Basınç hattından gelen hidrolik akışkan, 3/2 yön kontrol valfine basılınca valften geçer. Silindiri Detaylı T.C. KARTAL BELEDİYE BAŞKANLIĞI İSTANBUL
KARARIN ÖZÜ : Sivil Savunma Uzmanlığı nın Görev ve ÇalıĢma Yönetmeliği. TEKLİF : Sivil Savunma Uzmanlığı nın 31.03.2010 tarih, 2010/1043 sayılı teklifi. BAġKANLIK MAKAMI NA; Ġlgi: 18.03.2010 tarih ve 129 Detaylı SAMSUN BELEDĠYELER BĠRLĠĞĠ ÇALIġMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELĠK. BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar
SAMSUN BELEDĠYELER BĠRLĠĞĠ ÇALIġMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELĠK Amaç: BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar MADDE 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Samsun Belediyeler Birliği çalıģma usul Detaylı 9. Güç ve Enerji Ölçümü
9. Güç ve Enerji Ölçümü Güç ve Güç Ölçümü: Doğru akım devrelerinde, sürekli halde sadece direnç etkisi mevcuttur. Bu yüzden doğru akım devrelerinde sadece dirence ait olan güçten bahsedilir. Sürekli halde Detaylı ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB-305 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI I
ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB-305 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI I DENEY 2 : BORULARDA BASINÇ KAYBI VE SÜRTÜNME DENEYİ (AKIŞKANLAR MEKANİĞİ) DENEYİN AMACI: Detaylı -3516 SAYILI ÖLÇÜLER AYAR KANUNU
-3516 SAYILI ÖLÇÜLER AYAR KANUNU ÖLÇÜLER VE AYAR KANUNU Kanun Numarası : 3516 Kabul Tarihi : 11.1.1989 Yayımlandığı R. Gazete : Tarihi : 21.1.1989 Sayı: 20056 Yayımlandığı Düstur Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Genel Detaylı HİDROLİK EĞİTİM SETİ TEMEL DONANIMLAR
HİDROLİK EĞİTİM SETİ TEMEL DONANIMLAR www.ogenmakina.com Ogen-2010 1.HİDROLİK EĞİTİM SETİ EKİPMANLARI eğitim seti, eğitim masası, sunum seti, hidrolik güç ünitesi ve kontrol ünitesi üzere dört ana kısımdan Detaylı Resmi Gazete Tarihi: 08.02.1989 Resmi Gazete Sayısı: 20074
Resmi Gazete Tarihi: 08.02.1989 Resmi Gazete Sayısı: 20074 ÖLÇÜ VE ÖLÇÜ ALETLERİNDEN ALINACAK MUAYENE VE DAMGALAMA ÜCRET YÖNETMELİĞİ Amaç Madde 1- Bu yönetmeliğin amacı; periyodik ve stok muayeneleri yapılan Detaylı ALEVSIZDIRMAZLIK TESTĠ
REFERANS BASINÇ TESTĠ Testi yapılacak alevsızdırmaz muhafaza içine tüm aksesuar ve iç malzemeleri yerleģtirilir, Cıvatalar belirtilen tork değerinden daha fazla değerde sıkılmak sureti ile flanģ yüzeylerinden Detaylı ÖLÇÜLER VE AYAR KANUNU
7037 ÖLÇÜLER VE AYAR KANUNU Kanun Numarası : 3516 Kabul Tarihi : 11.1.1989 Yayımlandığı R. Gazete : Tarihi : 21/1/1989 Sayı : 20056 Yayımlandığı Düstur : Tertibi : 5 Cilt : 28 Sayfa : 218 BĠRĠNCĠ BÖLÜM Detaylı Küçük terminal ünitelerin kontrolü ve balanslanması için kombine vanalar
TA-COMPACT-T Küçük terminal ünitelerin kontrolü ve balanslanması için kombine vanalar Soğutma sistemleri için geri dönüş suyu sıcaklık kontrollü kontrol vanası IMI TA / Kontrol vanaları / TA-COMPACT-T Detaylı HİDROLİK MERDİVENLİ İTFAİYE EKİPMANI TEKNİK ŞARTNAMESİ
HİDROLİK MERDİVENLİ İTFAİYE EKİPMANI TEKNİK ŞARTNAMESİ 1- SU TANKI: St -37 A1 kalite 5 mm sac kullanılmaktadır. Tank içinde Enine 2, Boyuna 4 adet tank malzemesi ile ayni malzemeden dalgakıran Tank üzerinde Detaylı T.C. VALİLİĞİ Bilim, Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğüne YETKİLİ MUAYENE SERVİSİ BAŞVURU BEYAN FORMU
T.C. VALİLİĞİ Bilim, Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğüne EK-1 YETKİLİ MUAYENE SERVİSİ BAŞVURU BEYAN FORMU 1. Başvuru sahibinin adı ve soyadı: 2. Başvuru sahibinin T.C. kimlik numarası: 3. Yetkili muayene Detaylı YÖNETMELİK. b) Diğer tartı aletleri: Avrupa Birliği direktifini uyumlaştıran ürüne münhasır yönetmelikler kapsamına girmeyen tartı aletlerini,
4 Eylül 2013 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 28755 Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından: YÖNETMELİK TARTI ALETLERİ MUAYENE YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Detaylı DSSY-T SERİSİ ENDÜSTRİYEL TİP TERMOSTAT KONTROLLÜ ELEKTRİKLİ TERMOSİFONLAR
DSSY-T SERİSİ ENDÜSTRİYEL TİP TERMOSTAT KONTROLLÜ ELEKTRİKLİ TERMOSİFONLAR GENEL ÖZELLİKLER ÜRÜN TANITIMI KULLANIM ALANLARI ISITMA SÜRESİ BOYUTLAR TEKNİK TABLO ÖRNEK TESİSAT ŞEMASI MODEL & SİPARİŞ NOTASYON Detaylı ÖLÇÜLER VE AYAR KANUNU. Kanun Numarası : 3516. Kabul Tarihi : 11.1.1989. Yayımlandığı R. Gazete : Tarihi : 21/1/1989 Sayı : 20056
ÖLÇÜLER VE AYAR KANUNU Kanun Numarası : 3516 Kabul Tarihi : 11.1.1989 Yayımlandığı R. Gazete : Tarihi : 21/1/1989 Sayı : 20056 Yayımlandığı Düstur : Tertibi : 5 Cilt : 28 Sayfa : 218 BİRİNCİ BÖLÜM Genel Detaylı Sigortalılık süresinin baģlangıcı:
SOSYAL GÜVENLĠK KURUMLARINA TABĠ OLARAK GEÇEN HĠZMETLERĠN BĠRLEġTĠRĠLMES HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 2829 Kabul Tarihi : 24/5/1983 Yayımlandığı R.Gazete: Tarih: 27/5/1983 Sayı: 18059 Yayımlandığı Düstur Detaylı IGH. Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı
Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı Systemair HSK Isı Geri Kazanımlı Havalandırma Sistemi kısaca IGH olarak adlandırılmaktadır. IGH, ısı enerjisini eşanjörler ve fanlar yardımı ile geri kazanarak enerji Detaylı MANUEL - İLLER BANKASI TİPİ TRAFO/REDRESÖR ÜNİTESİ (0-60 V / 50 A)
MANUEL - İLLER BANKASI TİPİ TRAFO/REDRESÖR ÜNİTESİ (0-60 V / 50 A) Üniteye ait devre şaması ekte verilmiştir. Devre elemanları şöyledir: a1 Otomat, G tipi; 16 A a2 Otomat, L tipi ;2*40 A SP1/SP2 Surge Detaylı YÖNETMELİK. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından: EGZOZ GAZI EMİSYON ÖLÇME CİHAZLARI MUAYENE YÖNETMELİĞİ
19 Temmuz 2013 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28712 YÖNETMELİK Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından: EGZOZ GAZI EMİSYON ÖLÇME CİHAZLARI MUAYENE YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Detaylı T.C. GÜMRÜK VE TĠCARET BAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü GENELGE (2013/5 )
T.C. GÜMRÜK VE TĠCARET BAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı: 77939137-010.06.02 Konu: Antrepoya eģya alınması ve aynı gümrük idaresi denetiminde eģya sevki GENELGE (2013/5 ) Özet beyan ve transit rejimi Detaylı Fark basınç tahliye kontrolörü AVPA (PN16 ve PN25)
Açıklama AVPA, başlıca bölgesel-merkezi ısıtma sistemlerinde kullanılan bir otomatik fark basınç tahliye kontrolörüdür. Kontrolör normalde kapalıdır ve artan fark basınç karşısında açılır. Kontrolör bir Detaylı TEST MASASI BTB-7. BAYLAN ÖLÇÜ ALETLERİ SAN. ve TİC. LTD. ŞTİ.
TEST MASASI BTB-7 BAYLAN ÖLÇÜ ALETLERİ SAN. ve TİC. LTD. ŞTİ. Fabrika: A.O.S.B. 10046 Sok. No:14 Çiğli - İZMİR - TÜRKİYE Tel: (0.232) 232 376 77 57 Fax: (0.232) 376 77 59-376 79 74 web: www.baylansayaclari.com Detaylı HAZIR AMBALAJLI MAMULLERĠN AĞIRLIK VE HACĠM ESASINA GÖRE NET MĠKTAR TESPĠTĠNE DAĠR YÖNETMELĠK (76/211/AT)
Resmi Gazete Tarihi: 10.04.2002 Resmi Gazete Sayısı: 24722 HAZIR AMBALAJLI MAMULLERĠN AĞIRLIK VE HACĠM ESASINA GÖRE NET MĠKTAR TESPĠTĠNE DAĠR YÖNETMELĠK (76/211/AT) BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Detaylı !!! DİKKAT!!! Bu kılavuzu okumadan kurulum yapmayınız...
H-SVC10 Reaktif Enerji Regülasyonlu Endüktif yük sürücü. Bu kitapçık 1 Adet H-SVC10 Cihazı kullanımı ve montajıyla ilgili son kullanıcıya yönelik bilgiler içerir.!!! DİKKAT!!! Bu kılavuzu okumadan kurulum Detaylı OAG 100A HİDROLOJİ EĞİTİM SETİ ANA ÜNİTE
TC ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DEBİ ÖLÇÜM DENEYİ Hazırlayan DoçDr Bahattin TOPALOĞLU SAMSUN DEBİ ÖLÇÜM DENEYİ DENEYİN AMACI Bu deneyin amacı dört farklı Detaylı 6. GENLEŞME DEPOLARI 6.1 AÇIK GENLEŞME DEPOSU
6. GENLEŞME DEPOLARI Genleşme depoları sistemdeki basıncın kontrolü ve sisteme gerekli su desteğinin sağlanması bakımından çok önemlidir. Genleşme depoları açık ve kapalı olmak üzere iki tiptedir. 6.1 Detaylı 3 YIL GARANTĠ YÜKSEK KALĠTE SERİ KUMANDA KUTUSU RPB
SERİ ÇÖZÜMLER Seri çözümler, orta ve büyük ölçekli tesisler için en iyi sistemlerdir. Bu aletle, kontrol ve kumanda cihazlarına valfların bağlantı maliyetlerinin azalmasını hatta neredeyse tamamen yok Detaylı T.C. BAġBAKANLIK GÜMRÜK MÜSTEġARLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü GENELGE 2000/21
JEOTERMAL KAYNAK VE DOĞAL MĠNERALLĠ SULAR ARAMA RUHSATI MÜRACAATI Talep sahibince 1/25000 ölçekli pafta adı ve altı derecelik dilim esas alınarak yedi basamaklı koordinat sistemine göre yirmi noktayı ve Detaylı MEZTAŞ MEZBAHA VE MOBİL KESİM SİSTEMLERİ. www.meztas.com.tr
MEZTAŞ MEZBAHA VE MOBİL KESİM SİSTEMLERİ www.meztas.com.tr Biz Kimiz; MezTaş Mezbaha Sistemleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti (1999); 1999 yılında kurulmuş olan MezTaş Mezbaha Sistemleri Sanayi ve Ticaret Detaylı BASIN-YAYIN VE ENFORMASYON GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PERSONEL KİMLİK KARTLARI YÖNERGESİ TASLAĞI 2012 /6
BASIN-YAYIN VE ENFORMASYON GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PERSONEL KİMLİK KARTLARI YÖNERGESİ TASLAĞI 2012 /6 Amaç MADDE 1 - (1) Bu Yönergenin amacı; Başbakanlık Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü personel kimlik Detaylı Deneye Gelmeden Önce;
Deneye Gelmeden Önce; Deney sonrası deney raporu yerine yapılacak kısa sınav için deney föyüne çalışılacak, Deney sırasında ve sınavda kullanılmak üzere hesap makinesi ve deney föyü getirilecek. Reynolds Detaylı TÜRKĠYE ÜNĠVERSĠTE SPORLARI FEDERASYONU BAġKANLIĞI
TÜRKĠYE ÜNĠVERSĠTE SPORLARI FEDERASYONU BAġKANLIĞI SÖZLEġMELĠ PERSONEL ÇALIġTIRMA TALĠMATI BĠRĠNCĠ BÖLÜM Genel Hükümler Madde 1 - Amaç Bu Talimat, Türkiye Üniversite Sporları Federasyonu nun tarafından Detaylı T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR. Prof. Dr.
T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Aydın DURMUŞ EYLÜL 2011 SAMSUN SANTRĠFÜJ POMPA DENEYĠ 1. GĠRĠġ Pompa, Detaylı KSB Yangın Setleri VdS
KSB Yangın Setleri VdS Alman VdS Onayı Almanya da yaklaşık 50 yıldır kullanılan yangın standardıdır VdS Kurumu; Alman Sigortacılar Birliği olup; yangın standartlarını belirler, malzeme onaylarını ve testlerini Detaylı SİRKÜLER. KONU : KDV Uygulama Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ( Seri No 1) Yayımlandı.
SAYI : 2014 / 49 SİRKÜLER İstanbul,16.10.2014 KONU : KDV Uygulama Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ( Seri No 1) Yayımlandı. 16 Ekim 2014 tarihli ve 29147 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Detaylı EV TĠPĠ KURUTMALI ÇAMAġIR MAKĠNELERĠNĠN ENERJĠ ETĠKETLEMESĠNE ĠLĠġKĠN TEBLĠĞ / TRKGM: 2002/06 (96/60/AT)
EV TĠPĠ KURUTMALI ÇAMAġIR MAKĠNELERĠNĠN ENERJĠ ETĠKETLEMESĠNE ĠLĠġKĠN TEBLĠĞ / TRKGM: 2002/06 (96/60/AT) Yayımlandığı R. Gazete Tarihi: 20/8/2002 Sayısı: 24852 BĠRĠNCĠ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç Madde 1- Detaylı ELEKTRİKLİ SU ISITICILARI TİCARİ TİP ELEKTRİKLİ SU ISITICISI
ELEKTRİKLİ SU ISITICILARI TİCARİ TİP ELEKTRİKLİ SU ISITICISI 53EWH Serisi Ürün No: 53 İSTANBUL KAZAN İmalat Makina İnşaat San. ve Tic. Ltd Şti. www.istanbulkazan.com.tr info@istanbulkazan.com.tr www.eastanbulwaterheater.com.tr Detaylı BAYLAN ÖLÇÜ ALETLERĠ SAN VE TĠC. LTD.ġTĠ.
BAYLAN ÖLÇÜ ALETLERĠ SAN VE TĠC. LTD.ġTĠ. BAYLAN ÖLÇÜ ALETLERĠ SANAYĠ ve TĠCARET LTD.ġTĠ. Fab: Atatürk Organize San. Bölgesi 10046 Sok. No:14 Çiğli ĠZMĠR Tel: (0232) 376 77 57 pbx - Fax: (0232) 376 77 Detaylı "ÖRNEKTİR" 16.07.2007 Tarihinden 20.07.2007 Tarihine kadar bir haftalık çalıģma
16.07.2007 Tarihinden 20.07.2007 Tarihine kadar bir haftalık çalıģma Pazartesi ġirket Tanıtımı ve Fabrika Oryantasyonu 1 5 9 Salı Fabrika Bilgileri / YerleĢim Planı 5 7 9 ÇarĢamba Fabrika Bilgileri / Organizasyon Detaylı TEBLİĞ. ç) Hazinenin özel mülkiyetindeki taģınmaz: Tapuda Hazine adına tescilli taģınmazları,
7 Şubat 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28906 Maliye Bakanlığından: TEBLİĞ MĠLLĠ EMLAK GENEL TEBLĠĞĠ (SIRA NO: 362) BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Genel Tebliğin amacı; Detaylı BASINÇLI GAZ TÜPLERİ VE MANİFOLDLU TÜP DEMETLERİNİN PERİYODİK MUAYENESİNİN A TİPİ MUAYENE KURULUŞLARI TARAFINDAN YAPILMASINA DAİR USUL VE ESASLAR
BASINÇLI GAZ TÜPLERİ VE MANİFOLDLU TÜP DEMETLERİNİN PERİYODİK MUAYENESİNİN A TİPİ MUAYENE KURULUŞLARI TARAFINDAN YAPILMASINA DAİR USUL VE ESASLAR BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE Detaylı IGH. Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı
Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı Systemair HSK Isı Geri Kazanımlı Havalandırma Sistemi kısaca IGH olarak isimlendirilmektir. IGH, ısı enerjisini eşanjörler ve fanlar yardımı ile geri kazanarak enerji Detaylı TEBLİĞ. ç) Rapor: İlgili motorun bir bütün olarak mevzuatı karşıladığının Teknik Servis, yönetmeliklerin izin verdiği
24 Ocak 2015 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 29246 Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından: TEBLİĞ KARAYOLU DIŞINDA KULLANILAN HAREKETLİ MAKİNALARA TAKILAN İÇTEN YANMALI MOTORLAR İLE İLGİLİ TİP ONAYI YÖNETMELİĞİNİN Detaylı 4.2. EKSENEL VANTİLATÖRLERİN BİLGİSAYARLA BOYUTLANDIRILMASI
4.2. EKSENEL VANTİLATÖRLERİN BİLGİSAYARLA BOYUTLANDIRILMASI Yrd.Doç.Dr.Asaf VAROL Tek.Eğt.Fak. Makina Eğitimi Bölüm BaĢkanı ELAZIĞ Mak.Müh. İbrahim UZUN F.Ü.Bilgi iģlem Daire BaĢkan Vekili ELAZIĞ ÖZET Detaylı İKMAL ŞUBESİ MÜDÜRLÜĞÜ GENEL TANITIM
İKMAL ŞUBESİ MÜDÜRLÜĞÜ GENEL TANITIM TeĢkilatımızdaki makine ve ekipman ile atelye tezgahlarının faal halde bulundurulması için ihtiyaç duyulan yedek parçalar Ġkmal ġubesi Müdürlüğünce yurt içinden ve Detaylı ÖLÇÜ KAPLARI OLARAK KULLANILAN ÖLÇÜ ŞĐŞELERĐNE DAĐR YÖNETMELĐK (75/107/AT)
ÖLÇÜ KAPLARI OLARAK KULLANILAN ÖLÇÜ ŞĐŞELERĐNE DAĐR YÖNETMELĐK (75/107/AT) Yayımlandığı R. Gazete Tarihi: 11.04.2002 Sayı: 24723 1. Değişiklik Resmi Gazete tarih ve sayısı : 01 Haziran 2003 / 25125 2. Detaylı ÖLÇÜLER VE AYAR KANUNU
ÖLÇÜLER VE AYAR KANUNU Kanun Numarası : 3516 Kabul Tarihi : 11.1.1989 Yayımlandığı R. Gazete : Tarihi : 21.1.1989 Sayı: 20056 Yayımlandığı Düstur : Tertibi: 5, Cilt:28 Sayfa:218 BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Detaylı İÇİNDEKİLER. Çizelgelerin ele alınışı. Uygulamalı Örnekler. Birim metre dikiş başına standart-elektrod miktarının hesabı için çizelgeler
ELEKTROD SARFİYAT ÇİZELGELERİ İÇİNDEKİLER Kısım A Genel bilgiler Kısım B Çizelgelerin ele alınışı Kısım C Uygulamalı Örnekler Kısım D Birim metre dikiş başına standart-elektrod miktarının hesabı için çizelgeler Detaylı TALEP, TEKLĠF VE SÖZLEġMELERĠN GÖZDEN GEÇĠRĠLMESĠ PROSEDÜRÜ
Sayfa No: 1/5 1. AMAÇ VE KAPSAM MüĢteri taleplerinin alınması, değerlendirilmesi, tekliflerin sunulması ve sözleģmelerin oluģturulması faaliyetleri ile bu faaliyetlerin gözden geçirilmesi ile ilgili izlenen Detaylı Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından;
Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından; NOMİNAL DOLUM MİKTARI 10 KG/L İLE 50KG/L ARASINDA OLAN HAZIR AMBALAJLI MAMULLERİN AĞIRLIK VE HACİM ESASINA GÖRE NET MİKTAR TESPİTİNE DAİR YÖNETMELİK TASLAĞI BİRİNCİ Detaylı MAK-LAB017 HİDROLİK SERVO MEKANİZMALAR DENEYİ 1. DENEYİN AMACI 2. HİDROLİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ
MAK-LAB017 HİDROLİK SERVO MEKANİZMALAR DENEYİ 1. DENEYİN AMACI Bu deneyin amacı temel ilkelerden hareket ederek, hidrolik sistemlerde kullanılan elemanların çalışma ilkeleri ve hidrolik devre kavramlarının Detaylı Pursantaj (%) 1 Elile elenmiģ kum,çakıl yada kum-çakıl çıkarılması ve yığılması m³ 0,022326. Poz No Ġmalatın Cinsi Birim Miktarı
ĠĢ Grubu: SANAYĠ SĠTESĠ AYAKLI DEPO (V= 00 M,H= Sayfa: 1 1 Elile elenmiģ kum,çakıl yada kum-çakıl çıkarılması ve yığılması m³ 0,0 Anma çapı=4", 100 mm, et kalınlığı=.5 mm, tecritli manģonlu diģli çelik Detaylı TÜRKĠYE CUMHURĠYETĠ GÜMRÜK VE TĠCARET BAKANLIĞI TARAFINDAN HAZIRLANMIġTIR.
TÜRKĠYE CUMHURĠYETĠ GÜMRÜK VE TĠCARET BAKANLIĞI TARAFINDAN HAZIRLANMIġTIR. A) BAZI TANIMLAR VE GENEL AÇIKLAMALAR. B) İTHALATTAKİ İŞ AKIŞINA İLİŞKİN İŞLEMLER 1) TaĢıtların Türkiye Gümrük Bölgesine GiriĢi Detaylı KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI. (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ
KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ Amaç ve Genel Bilgiler: Kayaç ve beton yüzeylerinin aşındırıcı maddelerle Detaylı Ekstra Güvenlik ve Anti-Terör Sistemleri METAXDOOR SECURITY. Security Geçiş Sistemleri. Kayar Kapılar. Döner Kapılar.
Döner Kapılar Kayar Kapılar Hastane Kapıları 90 Derece Kapılar Security Geçiş Sistemleri METAXDOOR SECURITY Ekstra Güvenlik ve Anti-Terör Sistemleri METAXDOOR RBK Road Blocker Metaxdoor RBK Road Blocker Detaylı GÜNEŞLİ SU ISITICILARI
GÜNEŞLİ SU ISITICILARI Amaç: GüneĢli su ısıtıcıları hakkında bilgilendirme. İÇİNDEKİLER GüneĢli Su Isıtıcıları... GüneĢli Su Isıtıcıları Tesisat ġemaları...3 Sıcak Su Gereksiniminin belirlenmesi 4 GüneĢli Detaylı Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 9/12/2004 Sayı :25665
AĠLE HEKĠMLĠĞĠ KANUNU(1) Kanun Numarası : 5258 Kabul Tarihi : 24/11/2004 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 9/12/2004 Sayı :25665 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 44 Sayfa: Amaç ve kapsam Madde 1- Detaylı SU KAYIP VE KAÇAKLARI YÖNETMELİK TASLAĞI. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Orman ve Su İşleri Bakanlığından: SU KAYIP VE KAÇAKLARI YÖNETMELİK TASLAĞI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 Bu Yönetmeliğin amacı; içme suyunun etkin kullanılması, su israfının Detaylı Olgun SAKARYA EMO Enerji Birim Koordinatörü. 13 Haziran 2012 / ANKARA
Olgun SAKARYA EMO Enerji Birim Koordinatörü 13 Haziran 2012 / ANKARA Enerji Verimliliği; Üretimimizde, Konforumuzda, İş gücümüzde, herhangi bir azalma olmadan daha az enerji kullanmaktır. SUNU ĠÇERĠĞĠ Detaylı Yangın Söndürme Sistemleri
Yangın Söndürme Sistemleri Sabit boru tesisatı, yangın dolapları sistemi gibi söndürme sistemleri için gerekli debi ve su miktarı karşılanamıyorsa, Kapasiteyi karşılayacak yangın pompa istasyonu ve deposu Detaylı REAKTİF GÜÇ İHTİYACININ TESPİTİ. Aktif güç sabit. Şekil 5a ya göre kompanzasyondan önceki reaktif güç. Q 1 = P 1 * tan ø 1 ( a )
REAKTİF GÜÇ İHTİYACININ TESPİTİ Aktif güç sabit Şekil 5a ya göre kompanzasyondan önceki reaktif güç Q = P * tan ø ( a ) kompanzasyondan sonra ise Q 2 = P * tan ø 2 ( b ) dir. Buna göre kondansatör gücü Detaylı Hidroliğin Tanımı. Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır.
HİDROLİK SİSTEMLER Hidroliğin Tanımı Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır. Enerji Türleri ve Karşılaştırılmaları Temel Fizik Kanunları Detaylı REAKTİF GÜÇ İHTİYACININ TESPİTİ. Aktif güç sabit. Şekil 5a ya göre kompanzasyondan önceki reaktif güç. Q 1 = P 1 * tan ø 1 ( a )
REAKTİF GÜÇ İHTİYACININ TESPİTİ Aktif güç sabit Şekil 5a ya göre kompanzasyondan önceki reaktif güç Q 1 = P 1 * tan ø 1 ( a ) kompanzasyondan sonra ise Q = P 1 * tan ø ( b ) dir. Buna göre kondansatör Detaylı BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER
BASINÇLI KAPLAR Kazanlar Kompresörler Buhar ve sıcak su kapları Basınçlı asit tankları Gaz tankları Sıvılaştırılmış Petrol Gazı tankları ve tüpleri Asetilen tankları ve tüpleri İçinde zehirli ve zararlı Detaylı TEMEL ELEKTRONĠK DERS NOTU
TEMEL ELEKTRONĠK DERS NOTU A. ELEKTRONĠKDE BĠLĠNMESĠ GEREKEN TEMEL KONULAR a. AKIM i. Akımın birimi amperdir. ii. Akım I harfiyle sembolize edilir. iii. Akımı ölçen ölçü aleti ampermetredir. iv. Ampermetre Detaylı T.C. SĠLĠVRĠ BELEDĠYE BAġKANLIĞI ĠNSAN KAYNAKLARI VE EĞĠTĠM MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIġMA YÖNETMELĠĞĠ. BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Ġlke ve Tanımlar
T.C. SĠLĠVRĠ BELEDĠYE BAġKANLIĞI ĠNSAN KAYNAKLARI VE EĞĠTĠM MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIġMA YÖNETMELĠĞĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Ġlke ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu yönetmeliğin amacı Silivri Belediye BaĢkanlığı Detaylı DOĞAL GAZ YAKITLI KALORİFER KAZANI KULLANMA TALİMATI
DOĞAL GAZ YAKITLI KALORİFER KAZANI KULLANMA TALİMATI Doğal gaz yakıtlı kazanlarda her bölgenin ana yetkili doğal gaz dağıtım müdürlüklerinin talimatları alınmalı ve kazancıya eğitimi verilmelidir. Kazan Detaylı Dersin Adı Alan Meslek / Dal Dersin Okutulacağı Dönem/Sınıf/Yıl Süre. Dersin Amacı. Dersin Tanımı Dersin Ön Koşulları
Dersin Adı Alan Meslek / Dal Dersin Okutulacağı Dönem/Sınıf/Yıl Süre Dersin Amacı Dersin Tanımı Dersin Ön Koşulları Ders İle Kazandırılacak Yeterlilikler Dersin İçeriği Yöntem ve Teknikler Eğitim Öğretim Detaylı MODERN PENTATLON FEDERASYONU HAKEM, GÖZLEMCİ, TEMSİLCİ VE EĞİTİM GÖREVLİLERİ İLE DİĞER GÖREVLİLERE ÖDENECEK ÜCRET TALİMATI
MODERN PENTATLON FEDERASYONU HAKEM, GÖZLEMCİ, TEMSİLCİ VE EĞİTİM GÖREVLİLERİ İLE DİĞER GÖREVLİLERE ÖDENECEK ÜCRET TALİMATI TÜRKĠYE MODERN PENTATLON FEDERASYONU HAKEM, GÖZLEMCĠ, TEMSĠLCĠ VE EĞĠTĠM GÖREVLĠLERĠ Detaylı MHJ HİDROFOR Kullanım Kılavuzu
MHJ HİDROFOR Kullanım Kılavuzu Kitap Revizyon Tarihi: 160905 Kitap Baskı Tarihi: 160905 Revizyon No: 3 İÇİNDEKİLER 05 06 07 08 09 11 12 13 13 14 15 16 17 18 Giriş Genel Uyarılar Garanti ve Servis Genel Detaylı 2016 © DocPlayer.biz.tr Gizlilik Politikası | Hizmet koşulları | Geri bildirim