08.03.2017 Tarih ve 30001 Sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 6824 Sayılı “Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerdeki Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”la, Vergi Kanunlarında ve Vergi Kanunlarını İlgilendiren Diğer Kanunlarda yapılan Değişiklikler Hakkında.
1-Yıllık Beyanlarına göre Gelir ve Kurumlar Vergilerini Düzenli Ödeyen Mükelleflerin Yıllık Gelir ve Kurumlar Vergisi Tahakkuklarından Yapılacak %5 Vergi İndirimi (6824 S.K. Madde: 4).
193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu için müşterek şekilde uygulanacak olan ve “Vergiye Uyumlu Mükelleflere Vergi İndirimi” başlığını taşıyacak şekilde, Gelir Vergisi Kanun’unun mülga mükerrer 121 maddesi, 6814 sayılı Kanunun 4. Maddesi ile değiştirilmiştir. Yapılan bu değişiklikler, 01.01.2018 tarihinden itibaren verilmesi gereken yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden hesaplanacak yıllık gelir ve kurumlar vergisinden belirli şartlarda %5 oranında indirim yapılacaktır. Anlaşılacağı üzere, 2017 yılı içerisinde verilecek gelir ve kurumlar vergisi hesaplamasında uygulanmayacak olup, özetle uygulama kapsamı ve şekli şartları şöyledir.
Kapsamı ve Şekli;
Ticari zirai veya mesleki faaliyetleri nedeniyle yıllık gelir vergisi beyanında bulunan gerçek kişiler (gelir vergisi mükellefleri) ile kurumlar vergisi mükellefleri (finans ve bankacılık sektöründe faaliyet gösterenler, sigorta ve reasürans şirketleri ile emeklilik yatırım fonları hariç) kapsama girmektedirler. Görüleceği üzere, gayrimenkul ve menkul sermaye iradı sahipleri ücretliler ve diğer kazanç ve iratlarını yıllık beyanname vermek suretiyle beyan etmek durumunda kalan mükellefler %5 vergi indirimi hakkından faydalanamayacaklar.
%5 indirime esas olan tutar, yıllık gelir ve kurumlar vergisi matrahları üzerinden hesaplanan gelir ve kurumlar vergisi tutarı, başka bir deyişle mahsuplardan önce hesaplanan vergiler olacaktır. Ayrıca %5 indirim tutarı her hal ve takdirde 1.000.000. TL ‘den fazla olamayacaktır.
%5 oranındaki indirim tutarı ödenecek vergiden fazla olması halinde kalan tutar, beyannameyi izleyen bir yıl içinde mükellefin tahakkuk edecek diğer vergilerden mahsup edilecektir. Yapılan mahsuplar sonrası kalan tutar olursa, bu tutar iade edilmeyecektir.
Ticari zirai veya serbest meslek kazançları ile birlikte diğer kazançlar veya iratlarda (G.M.S.İ. M.S.İ. v.b.g.) beyan edilirse, %5 indirim tutarı beyana dahil ticari zirai veya mesleki kazancın toplam kazançtaki oranına göre hesap edilecektir.
İndirimin hesaplanacağı yıllık beyannamenin ait olduğu yıl ile bu yıldan önceki son iki yıla ait vergi beyannamelerinin (KDV, Muhtasar, ÖTV, geçici vergi beyannameleri gibi) sürelerinde verilmiş ve bu beyannameler üzerinden tahakkuk eden vergilerin de sürelerinde ödenmesi şarttır. Pişmanlıkla verilen ve ödenen vergi beyannamelerinde şart ihlal edilmemiş sayılmaktadır.
İkmalen veya re’sen tarhiyatların yargı kararlarına göre veya uzlaşma yoluyla ödenmesi veya düzeltme yoluyla ortadan kaldırılması da şartların ihlali sayılmamaktadır.
İndirimin hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile önceki dört takvim yılında 213 sayılı V.U.K’nun 359. Maddesindeki fiilleri işleyenler (muhteviyatı itibari ile sahte belge düzenleyenler, kullananlar ve sahte belge düzenleyenler… gibi) %5 indirim hakkından faydalanamayacaklar.
İndirim şartlarını taşımadıklarının sonradan tespiti halinde, indirim uygulaması ile ödenmeyen vergiler cezalı olarak tahsil edilecektir.
%5’lik oran, her yıl yeniden değerleme oranında arttırılarak uygulanacaktır. Bakanlar Kurulu %5 ‘i iki katına kadar arttırmaya sıfıra kadar indirmeye ve kanuni orana getirmeye yetkili kılınmıştır.
2-Damga Vergisi Kanununa Bağlı (1) ve (2) Sayılı Tablolarında Yapılan Eklentiler (6829 S.K. Madde:5).
488 Sayılı Damga Vergisi Kanuna bağlı (1) sayılı tablonun I/A bölümüne eklenen 14, 15, 16 ve 17’inci bentlerle aşağıdaki tariflerde yer alan kâğıtlar/sözleşmeler,
Resmi şekilde düzenlenen kat karşılığı veya hasılat paylaşımı inşaat sözleşmeleri,
Resmi şekilde düzenlenen kat karşılığı veya hasılat paylaşımı inşaat sözleşmeleri kapsamında yapı müteahhitleri ile alt yükleniciler arasında düzenlenen inşaat taahhüt sözleşmesi,
Kat karşılığı veya hasılat paylaşımı inşaat işlerine ilişkin danışmanlık hizmet sözleşmeleri,
Yapı denetimi hizmet sözleşmeleri,
Eklenmiş ve bu bentlerde bahsi geçen sözleşmelerin 08.03.2017 tarihinden itibaren Binde 9,48 oranında damga vergisine tabi olduğu hüküm altına alınmıştır. Ancak, 15.03.2017 tarihi Resmi Gazete’de yayınlanan 2017/9973 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile söz konusu Binde 9,48 ‘ler 0 (sıfır) olarak yeniden belirlenmiştir.
(2) sayılı tablonun V. Bölümüne (25) numara ile eklenen bentle; sosyal sorumluluk projeleri kapsamında proje yürütücüsü sivil toplum kuruluşları ile bu projelere destek veren kamu kurum ve kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları arasında düzenlenen kâğıtlar Damga Vergisinden istisna edilmiştir.
3- Harçlar Kanununa Bağlı (4) Sayılı Tarifenin I- Tapu İşlemleri bölümünde yapılan değişiklik (6824 Sayılı Kan. Madde: 6).
492 Sayılı Harçlar Kanununa bağlı (4) sayılı tarife “I- Tapu İşlemleri” bölümünün 20. fıkrasının (a) bendine yapılan ilaveyle; bu bende ilişkin kanuni nisbeti (Binde 20) gayrimenkullerin türleri gayrimenkul sertifikası karşılığı edinimi sınıfları, büyüklükleri, bulunduğu yer ve vergi değerleri itibarıyla birlikte veya ayrı ayrı olmak üzere bir katına kadar arttırmaya onda birine kadar (Binde 2 gibi) Bakanlar Kurulu yetkilendirilmiştir.
Bakanlar Kurulu, yukarıda bahsi geçen yetkisini kullanarak 2017/9973 sayılı olan ve 15.03.2017 tarih ve 30001 sayılı Resmi Gazate’de yayınlanan kararıyla, KONUT ve İŞYERLERİNİN ivaz karşılığı v.b.s. sebeplerle tapu tescil işlemlerindeki harç oranını, 30.09.2017 tarihine (bu tarih dâhil) kadar (BİNDE 15) olarak yeniden belirlemiştir.
4-Katma Değer Vergisi Kanununda yapılan değişiklikler (6824 8 K. Madde: 7)
3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 11,12,14,15 ve 16’ncı maddesi dışında kalan muhtelif teslimlerdeki (Araçlar… Teşvik Belgeli yatırımlarda… İstisna gibi ) istisnaları kapsayan 13. Maddesine 6824 Sayılı Kanunun 7. Maddesi ile aynen aşağıdaki (i) bendi eklenmiştir.
“i. Konut veya iş yeri olarak inşa edilen binaların ilk tesliminde uygulanmak ve bedeli döviz olarak Türkiye'ye getirilmek kaydıyla, Gelir Vergisi Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının 2 numaralı bendinde belirtilenler hariç olmak üzere çalışma veya oturma izni alarak altı aydan daha fazla yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları, Türkiye'de yerleşmiş olmayan yabancı uyruklu gerçek kişiler ile kanuni ve iş merkezi Türkiye'de olmayan ve bir iş yeri ya da daimi temsilci vasıtasıyla Türkiye'de kazanç elde etmeyen kurumlara yapılan konut veya iş yeri teslimleri (Şu kadar ki bentte öngörülen şartları taşımadığı halde istisnanın uygulandığının tespit edilmesi halinde zamanında tahsil edilmeyen vergi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizinden mükellef ile birlikte alıcı müteselsilen sorumludur. İstisna kapsamında teslim alınan konut veya iş yerinin bir yıl içerisinde elden çıkarılması halinde zamanında tahsil edilmeyen verginin, 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre hesaplanan tecil faiziyle birlikte tapu işleminden önce elden çıkaran tarafından ödenmesi şarttır”
Yukarıdaki bent hükmünü genel anlamda özetleyecek olursak, Türkiye’deki Konut veya İşyerlerinin yabancılara dövizli İLK satışlarında/ İLK teslimlerinde başka bir değişle inşaatları bittikten sonra ilk satışlarında, KDV yönünden tam istisna getirilmiş olduğunu ifade edebiliriz.
KDV kanunun 32. Maddesini göz önüne aldığımızda da, yabancılara döviz karşılığı konut veya İşyerlerinde İLK teslimleri tam istisna kapsamında olduğundan, bunların inşası sebebiyle yüklenilen KDV’ler, indirim yoluyla giderilemez ise, istenildiğinde KDV iadesine de konu edilebilecektir.
5-Diğer Kanunlarda Yapılan Bazı Değişiklikler.
6824 sayılı kanunla vergi kanunların dışında kalan diğer kanunlarda ve özellikle 4447 İşsizlik Kanununda ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda önemli değişiklikler yapılmış olup, bunlardan bazıları aşağıdaki maddelerde özetle açıklanmıştır.
5.1. 01.01.2018 Tarihinden İtibaren Yürürlüğe Girecek Olan Ve Yeni Bir Kurum Olacak “ESNAF AHİLİK SANDIĞI” (EAH) Kurulmuştur.
6824 sayılı kanunun 9. Maddesi ile 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanuna eklenen “EK MADDE 6” ile Esnaf Ahilik Sandığının kurulduğu ve bu sandığın yönetimi, gelirleri ve bu sandığa tabi olacaklar ile sandıktan yapılacak ödemeler hakkında belirlemeler yapılmıştır.
5510 Sayılı Kanunun 50. maddesi kapsamındaki isteğe bağlı sigortalılar, 6132 sayılı At yarışları Hakkında Kanuna tabi jokey ve antrenörler, köy ve mahalle muhtarları ile tarımsal faaliyette bulunanlar hariç olmak üzere, 5510 sayılı kanunun 4/b bendi kapsamında hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar Esnaf Ahilik Sandığı kapsamında ESNAF AHİLİK SANDIĞI SİGORTALISI sayılacaklar.
Esnaf Ahilik Sandığı Sigortası zorunlu hale getirilmiş olup; öteden beri faaliyette bulunanlar 01.01.2018 tarihinden itibaren, faaliyetlerine daha sonra başlayanlar da, işe başladıkları tarihten itibaren Esnaf Ahilik Sandığı sigortalısı olacaklar.
EAS Sigortalısı, 5510 sayılı kanunun 80’nci ve 82’nci maddesinde belirtilen pirime esas günlük kazançlar üzerinden %2 pay ödeyecek, ayrıca, %1’de, Devlet katkıda bulunacak. Ancak, EAS sigortalısının ödeyeceği günlük prim tutarı, 5510 sayılı kanuna göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının iki katı üzerinden hesaplanacak tutardan fazla olmayacak. Sigortalılık sona erdiğinde, ödenen primler iade edilmeyecek.
EAS sigortalıları için sigortalılığın sona ermesinden önceki son 120 gün sürekli çalışmış olanlardan son (3) yıl içinde;
600 gün faaliyetini sürdüren ve EAS primi ödemiş olanlara 180 gün,
900 gün faaliyetini sürdüren ve EAS primi ödemiş olanlara 240 gün,
1080 gün faaliyetini sürdüren ve EAS primi ödemiş olanlara 300 gün,
Süreyle EAS ödediği (SSK’lı iş görmezlik ödeneği gibi) EAS tarafından EAS sigortalısına ödenecek.
EAS primi ödeneği kazancın tespitinde gider olarak kabul edilebilecek.
EAS’la ilgili olarak, 5510 sayılı kanunun 60, 61 ve 81. maddelerinde de gerekli görülen değişiklikler/ilaveler yapılmıştır. (6824 sayılı kanun Madd. 12,13,14, ve 15).
5.2- Çalıştırdığı Kişileri Sigortalı olarak Bildirmeyenler İle Bildirilen Sigortalıyı Fiilen Çalıştırmadığı İçin Tespit Edilen İşyerlerine Önemli Yaptırımlar Getirilmiştir.
6824 Sayılı Kanunun 17’nci Maddesiyle 5510 sayılı kanuna, 01.04.2017 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek olan aynen aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
Beş kişiden fazla olmamak koşuluyla çalıştırılan toplam sigortalı sayısının % 1'ini aşmayan sayıda, çalıştırılanların sigortalı olarak bildirilmediğinin veya bildirilen kişilerin fiilen çalışmadığının tespit edilmesi halinde birinci fıkra hükümleri uygulanmaz.
Konu: 2017/9973 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı İle Bazı Kâğıtların ve İşlemlerin Damga Vergisi Oranlarında, Tapu Harcı Oranlarında, ve Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu Kesintisi Oranlarında Yapılan Değişiklikler Hakkında.
15.03.2017 tarih ve 30008 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 2017/9973 sayılı BKK ile Damga Vergisi Kanunu ile Harçlar Kanunu’na bağlı tablolardaki/ tarifelerdeki bazı kağıt ve işlemlere tatbik edilecek oranlar ile KKDF kesintisinde yapılan değişiklikler/yeniden belirlemeler özetle aşağıdadır.
1-Damga Vergisi Nisbetlerinde/Oranlarında Yapılan Değişiklikler.
08.03.2017 tarih ve 30001 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 6824 sayılı Kanunun 5. Maddesi ile Damga Vergisi Kanun’una bağlı (1) sayılı tablonun “I- Aktiflerle ilgili kâğıtların” “A- Belli parayı İhtiva kâğıtlar” başlıklı fıkrasına; 14, 15, 16 ve 17’inci bentler eklenmiş ve bu bentlerdeki kâğıtların damga vergisi oranı da binde 9,48 olarak kanunlaşmıştır. Ancak, 2017/9973 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile söz konusu binde 9,48 oranların, “0” sıfır olarak uygulanacağı kararlaştırılmıştır. Değişikliğe konu olan kâğıtlar ve damga vergisi oranlarını uygulama tarihleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
(1) sayılı tablonun “I- Aktiflerle ilgili kâğıtların” “A- Belli parayı İhtiva kâğıtlar” bölümünün İlgili Bendi ve Kâğıt Türü
08-14/03/2017 Tarihleri Arasında Uygulanacak Oran
15/03/2017 Sonrası Uygulanacak Oran
“14- Resmi şekilde düzenlenen kat karşılığı veya hasılat paylaşımı inşaat sözleşmeleri”
“15- Resmi şekilde düzenlenen kat karşılığı veya hasılat paylaşımı inşaat sözleşmeleri kapsamında yapı müteahhitleri ile alt yükleniciler arasında düzenlenen inşaat taahhüt sözleşmeleri”
“16- Kat karşılığı veya hasılat paylaşımı inşaat işlerine ilişkin danışmanlık hizmet sözleşmeleri”
“17- Yapı denetimi hizmet sözleşmeleri”
2-Harçlar Kanun’una Bağlı Tarifelerde Yapılan Değişiklikler.
492 sayılı Harçlar kanununa bağlı (4) sayılı tarifenin “I – Tapu işlemleri” başlıklı bölümünün 20/a fıkrasında sayılı tapu işlemleri (Gayrimenkullerin ivaz karşılığında… Devir ve iktisabında her iki taraf…) üzerinden alınan “Binde 20” nispetindeki tapu harcı, 15.03.2017 tarihinden itibaren(15.03.2017 tarihi dâhil) ve sadece KONUT VE İŞYERLERİNDE (kat irtifakı tesis edilmiş olanlar dâhil) BİNDE 15 olarak yeniden belirlenmiştir.
3-Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu Kesintisi Oranında Yapılan Değişiklik.
15.03.2017 tarihinde yürürlüğe giren 2017/9973 sayılı B.K.K. ‘unun 4. Maddesi ile yapılan değişiklik aynen aşağıdaki gibidir.
“Madde 4-(1) Bakanlar ve finansman şirketleri dışında, Türkiye’de yerleşik kişilerin yurt dışından sağladıkları Türk Lirası kredilerde (fıduciary işlemler hariç) Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu kesintisi oranı; ortalama vadesi bir yıla kadar olanlarda %1 (yüzde bir), bir yıl ve üzeri olanlarda %0 (yüzde sıfır) olarak tespit edilmiştir”