TürkVet-Yazılar,AB Politika ve Uygulamaları,Tek Dünya,TekSağlık,Tek İlaç
Tek dünya, tek sağlık, tek ilaç
Veteriner ilaçları ve halk sağlığının çözüm bekleyen sorunu
Tek sağlık kavramı yeni değildir. Veteriner epidemiyolog ve parazitolog Dr. Calvin Schwabe “tek ilaç” deyimini icat etti ve zoonoz hastalıklarla mücadele için veteriner hekimlik ve insan hekimliği arasında birleştirilmiş bir yaklaşım sağlanması çağrısında bulundu.
Mevcut hastalıkların çoğu zoonoz olup hem hayvanları hem de insanları etkilemektedir. Bu hastalıklar Salmonella veya Campylobacter nedeniyle oluşan gıda kaynaklı hastalıklar, tuberculosis veya anthrax gibi klasik hastalıklar veya Ebola, TSE veya son zamanlarda küresel bir pandemi tehdidine neden olan High Pathogen Avian influenza (HPAI) olabilir. Zoonotik patojenler biyoteröristler tarafından kullanılmıştır!
Ticaretin küreselleşmesi ve insanların artan ve sınırsız hareketi yeni hastalıkların ortaya çıkışına katkıda bulunmakta ve sonuçları daha da kötüleştirmektedir. Bu tür sorunlar veteriner hekimlik ve insan hekimliği arasında uyumlu bir işbirliği ve eğitim, teşhis, klinik bakım ve hastalık önleme sahalarındaki sağlık bilimleri arasında bir ittifak gerektirmektedir. Veteriner hekimler ve insan hekimliği, halk sağlığı ve çevre bilimindeki meslektaşları arasında geliştirilmiş çok disiplinli bir yaklaşıma katkıda bulunan böyle bir işbirliğinin örnekleri halihazırda mevcuttur. Yine de, veteriner hekimlik ve insan hekimliği arasındaki işbirliği ve iletişimin genel düzeyi kısıtlı kalmış ve son on yıllarda çoğunlukla ihmal edilmiştir.
Amerikan Veteriner Tıp Derneği’nin (AVMA) son başkanı Roger K. Mahr tek sağlık kavramının çok uzun süreli bir savunucusudur. Roger K. Mahr dünya çapında hayvan ve insan sağlığının iyileştirilmesi ve korunması amacıyla veteriner hekimlik ve insan hekimliğinin birleştirilmesini sağlayacak milli bir tek sağlık girişimi için vizyonunu sunmuştur. AVMA veteriner hekimlik ve insan hekimliği arasında işbirliği için bir karar yayımlamıştır.
Avrupa’da aynı sorunlarla karşı karşıyayız ve Zoonoz Direktifi’ndeki (2003/99/EC) yasal bir misyon nedeniyle böyle bir işbirliğine teşvik ediliyoruz. Bu durum ilgili yetkililer ve bilim adamlarının sinerjik stratejileri ve eylemlerini gerektirecektir. Diğer bir ifadeyle, tek sağlık kavramı ve politikası için güçlü bir talep mevcuttur!
Tek sağlık girişimi son yıllarda ne yazık ki bazı AB üye devletlerinde ihmal edilen, hatta bastırılan bir Sağlık Mesleği olan veteriner hekimlik mesleğinin önem ve pozisyonunun temelini oluşturmaktadır. Tek sağlık kavramının uygulanması Federasyonumuz için yakın gelecekte çözümlenmesi gereken önemli bir sorun olacaktır.