Tabela indi ve DP’lilerin kabus dolu günleri başladı
27 Mayıs 1960 Darbesi’nin 59.yıldönümü öncesi binlerce kişi demokrasimize vurulan ilk ve en ağır darbenin detaylarını araştırıyor. Torbalı’da da 1960 darbesi ve sonrası oldukça acı hatıralarla dolu.
29 Mayıs 2019 - 0:41 'de eklendi ve 214 kez görüntülendi. A+A-
TÜRKİYE’DE çok partili hayata geçildikten sonra iktidara gelen Demokrat Parti Genel Başkanı ve eski başbakanlardan Adnan Menderes, 27 Mayıs darbesinden sonra Yassıada’da kurulan mahkeme sonucu 17 Eylül 1961’de idam edildi. Türkiye 27 Mayıs 1960 tarihinde cumhuriyet döneminin ilk askeri darbesine tanıklık etti. Ordu içerisinde albaylardan oluşan bir cunta 10 yıllık Demokrat Parti iktidarına son vererek başta Cumhurbaşkanı Celal Bayar, Başbakan Adnan Menderes ve diğer hükümet üyeleri, milletvekilleri ve altı yüze yakın Demokrat Partili yöneticiyi tutukladılar. Cunta tutukladığı Demokrat Partilileri Yassıada’da oluşturduğu adına Yüksek Adalet Divanı verdikleri mahkemede anayasayı ihlal suçuyla yargıladılar. 27 Mayıs 1960 Darbesi’nin 59.yıldönümünde demokrasi şehidi merhum Adnan Menderes’in Torbalı ziyaretini bir kez daha sizlerle paylaşıyoruz. Yerel tarihçi merhum Necat Çetin’in araştırdığı ve notları ile paylaştığı Menderes’in Torbalı ziyareti 1949 yılında gerçekleşti.
1946 yılında kurulan Demokrat Parti’nin lideri ve 1950-1960 yılları arasında başbakanlık yapan Adnan Menderes döneminin Torbalı ayağını araştıran Necat Çetin, köy köy, mahalle mahalle dolaşarak o yıllarda Demokrat Partili olan Torbalılılarla görüşmüştü. . 8 yıllık bir çalışma kapsamında önemli bilgilere ulaşan Çetin, şu bilgileri paylaşmıştı: “O dönemde yapılan faaliyetleri, parti çalışmalarını ve ilçe siyasetiyle ilgili bilgiler edindik. Partinin Torbalı Teşkilâtı, Haluk Alpsu’nun babası emekli hakim Selahattin Alpsu ve 10 kişilik müteşebbis heyeti tarafından kuruldu. DP’nin kurulması çok büyük zorluklarla gerçekleşmiş. O yıllarda baskılar oldukça fazlaydı. DP’li olup da seçimlerde oy kullanmaya gidenler, zor kullanılarak sandık basına gönderilmiyordu. Hatta bazıları ise evlerinden dahi çıkartılmıyordu” dedi.
MENDERES VE BAYAR TORBALI’YA GELDI
1949 yılında Adnan Menderes ve Celal Bayar’ın Torbalı’ya geldiğini söyleyen Çetin: “Genel seçimler öncesinde Menderes ve Bayar, seçim propagandası kapsamında ilçeye gelerek çesitli temaslarda bulundu. O yıllarda büyük bir ivme yakalayan partinin Torbalı Teşkilâtı da oldukça güçlüydü. Partiye büyük bir ilgi vardı. Zaten genel seçimlerde de ipi göğüsledi. Ayrıca yerel seçimlerde de DP’li Abdurrahman Sütman belediye başkanı oldu” diye konuştu.
IDAM SONRASI EVLERE BASKIN
Adnan Menderes’in idamından sonra Torbalı’daki DP’lilerin evlerine baskın düzenlendiğini belirten yerel tarihçi Çetin: “1960 İhtilâlı sonrasında yapılan baskınlarda evlerdeki fotoğraflara el konuldu. Dayaklar atıldı. Birçok ev defalarca baskına uğradı. DP’liler çok zorluklar yaşadı” diye konuştu.
CAMİDE SAFLAR SİYASİ GÖRÜŞE GÖREYDİ
O dönem DP ve CHP arasındaki çekişmenin sokaklara da yansıdığını ifade eden Necat Çetin: “Türkiye’de olduğu gibi Torbalı’da da çok fazla gerginlik vardı. Sağcılar ve solcular arasındaki bu gerginlik, kahvehanelerin bile bölünmesine neden oldu. Her iki taraf ayrı kahvehanelere gidiyordu. Hatta o kadar ileri götürmüşlerdi ki camilerde bile ayni safta bulunmazlardı. Solcular caminin sol tarafında, sağcılar ise sağında namaz kılıyordu. Ama ilçe merkezindeki bu gerginlik köylerde fazla yoktu. Çünkü köylüler genellikle akraba oldukları için fazla tartışma yaşanmıyordu” dedi.