XIX. YÜZYILIN SONU XX. YÜZYILIN BAŞLARINDA NAHÇIVAN'DA MESCİD OKULLARI VE MEDRESELERİ
(MESCİD'S CASES AND MEDRESTERS IN NAHCIVAN AT THE END OF THE END OF THE XX. CENTURY OF THE XIX. CENTURY )
Yazar : Taleh HALİLOV
Makalede XIX yüzyılın sonu XX yüzyılın başlarında Nahçıvan'da mescid okulları ve medreselerı incelenmiş ve araştırılmıştır. Bu zaman öğrenilmiştir ki, XIX yüzyılın 60'lı yıllarında ülkede geniş kapsamı almış aydınlanma hareketi Nahçıvan'a da hayli etkilemiştir. Öyle ki, Nahçıvan kazasında ve bölgelerinde faaliyet gösteren okullarda öğrencilerin sayısı artmış, okul kütüphaneleri oluşturulmuş, resim, jimnastik, Latince meşğaleleri, tarım ve sanat derslerinin geçilmesine başlanmıştı. Bu dönemde Nahçıvan'da medeni-maarif ocakları düzenlenmiş ve okullarda laik bilimler öğretilmiştir. Nahçıvan bölgesinin maarifperver aydınları Azerbaycan'ın aydınlanma tarihine büyük katkılar vermişlerdir. XIX yüzyılın sonu XX yüzyılın başlarında Nahçıvan'da faaliyet gösteren mədrəslər okullardan bir basamak yukarı olarak görülüyordu. Daha net ifadeyle okullar şimdiki dönemle karşılaştırıldığında orta okulların, medreseler ise yüksek okulların işlevini yerine getiriyordu. Ayrıca okullar mədrəsələrə hazırlık oluşturuyordu. Öyle ki, çocuklar medreselerde eğitim ala bilmezlerdi. Şunu da belirtelim ki, 1893 yılında okul ve mədrəslərə yönetim kurallarında biraz değişiklik oldu. Öyle ki, bu kanuna göre Azerbaycan'da olduğu gibi Nahçıvan bölgesinde de faaliyet gösteren tüm okul ve medreseler genel idari organlara dahil edildi. Daha tam olarak, bu kanundan sonra okul ve medreseler bilavastə valilerin idaresine verildi.
Nahçıvan, okul, eğitim, medrese, öğrenci
At the beginning of the XXth century in the late nineteenth century Mescid schools and medreses were examined and explored in Nakhichevan. This time has been learned that the enlightened enlightenment movement in the country during the 60's of the XIX century also greatly influenced Nakhichevan. So much so that the number of students increased in schools operating in Nakhchivan and in regions, school librarians were established, paintings, gymnastics, Latin ladies, agriculture and arts courses started to be passed. In this period, civilian-maarifs were organized in Nakhchivan and secular sciences were taught in schools. The intellectuals of the Nahchevan region gave great contributions to the history of Azerbaijan's enlightenment. The end of the XIX century was seen as a step up from the early schools of Nakhichevan in the early 20th century. More precisely, schools were functioning as secondary schools when compared to the current period, while medias were functioning as higher schools. In addition, the schools were preparing for the event. So much so that the children would not be able to get training in the medias. Let me also point out that in 1893 there was a slight change in the rules of school and municipal governance. As such, according to this law, as in Azerbaijan, all the schools and medias operating in the Nakhchivan region were included in the general administrative bodies. More precisely, after this law, schools and medias were appointed to the administration of the bilavastə governors.
Nakhchivan, school, education, madrasah, student