ForumAkademikKimyaPas ve Paslanma
Güncelleme: 19 Ocak 2017 Gösterim: 9.395 Cevap: 9
19 Ocak 2007 Mesaj #1
,korozyon yada yenim olarak da bilinir.
Metalürjide, gaz ya da sıvı ortamlarda, demirli metal malzemelerin üzerinde oluşan demir III oksit (Fe203-H20) katmanı.
Metallerde, metal atomlarından elektron uzaklaşması biçiminde gelişen ve serbest elektron sayısının daha az olduğu daha kararlı bileşiklerin (örn. demir oksit [pas]) oluşmasıyla sonuçlanan elektrokimyasal tepkime.
Doğada, yalnızca altın ve gümüş gibi kimyasal bakımdan hemen hemen eylemsiz metaller katışkısız halde bulunur; metallerin büyük bölümü ise yerkabuğunda cevher bileşikleri olarak yer alır ve ancak belirli arıtma işlemleri sonucunda bu cevherlerden elde edilir. Yenim ise bu arıtma sürecini tersine döndürür ve metale tekrar doğal halini kazandırır. Yenim bileşikleri malzemenin yüzeyinde oluşur. Eğer bu bileşikler sert, geçirimsiz ve metale iyi bağlanmış durumdaysa, yenim süreci durur. Eğer bileşikler zayıf ve gözenekliyse, yenim süreci kesintisiz olarak işlemeyi sürdürür.
Eğer iki farklı metal birlikte bir çözeltinin (elektrolit) içine yerleştirilirse, metallerden biri çözeltiye öbüründen daha hızlı iyon verir; bu iyon salma hızı arasındaki fark, iki metal arasında bir elektrik gerilimi farkı yaratır. Eğer metaller birbirleriyle elektriksel olarak temas halindeyse, aralarında elektrik akımı akmaya başlar ve metaller yenime uğrar; bu elektrik pillerinin temel ilkesidir. Pillerde yararlı olmakla birlikte bu süreç yapı malzemelerinde sorunlar doğurur; örneğin, bir alüminyum çatkıdaki çelik cıvatalar, yağmur ya da çiy yağışı durumunda, iki metalin temas noktasında bir dizi galvanik pilin oluşmasına yol açabilir ve bunun sonucunda alüminyum yenime uğrar. Metallerin yenim tepkimesinde nem yaşamsal bir önem taşır, oksijen de etkili bir rol oynar.
Metallerin yenime karşı korunmasında, çeşitli koruyucu boyalardan yararlanılır. Ayrıca malzemenin tasarımında, farklı metallerin birbiriyle teması önlenmeye çalışılır. Bazı borular, tanklar ve gemiler, çinko ya da magnezyum anotlarıyla katodik yolla korunur. Metalin bulunduğu çevrenin koşullandırması da yenime karşı başvurulan önlemlerdendir.
Son düzenleyen perlina; 19 Ocak 2017 20:58
Korozyonun Meydana Gelişi
şeklinde yazılabilir.Bu bağıntıdaki n korozyon hücresinde alınıp verilen elektron sayısını gösterir, F ise Faraday sabitidir.
Söz konusu seride artı (+) yönde veya asil olan bir metalin ile eksi (-) yönde yani bunun üstünde yer alan başka bir metalle temas etmesi durumunda, (+) yöndeki metalin yüzeyinde redüksiyon reaksiyonu meydana gelir ve (-) yöndeki metal ise korozyona uğrar. Ancak, teorik olarak mümkün olan bu olay pratikte meydana gelmeyebilir. Bu nedenle metallerin hesapla bulunan teorik potansiyelleri yerine kullanıldıkları ortamda, örneğin deniz suyunda veya toprak altında ölçülerek bulunan potansiyelleri sıralamaya tabi tutulur. Bu şekilde elde edilen seri ye "galvanik seri" adı verilir. Bu seriler uygulamadaki korozyon tahminlerinde daha gerçekçi sonuçlar verir.
: Platin(+) Asil
Saf Metal Kullanımı
Alaşım Elementi Katma
Korozyon Önleyicisi (İnhibitör) Kullanımı
Son düzenleyen Baturalp; 19 Ocak 2017 17:01
14 Kasım 2008 Mesaj #3
metal veya metal alaşımlarının oksitlenme veya diğer kimyasal etkilerle aşınma durumu. Demirin paslanması, alüminyumun oksitlenmesi korozyona örnek olarak verilebilir. Dilimize yabancı dillerden giren korozyon sözcüğü; yenme, kemirilme gibi anlamlarla alakalıdır. Aşınma, çürüme, paslanma, bozulma gibi sözcüklerle karşılanabilir.
Rutubetli Çelik Yüzeylerinin Elektro-Kimyasal Oksijen Korozyonu Metal parçalarının üst yüzeyleri rutubetli ortamlarda ve açık havada, bir oksit tabakası ile kaplanır.Alaşımsız ve düşük alaşımlı çeliklerden yapılmış olan parlak yapı parçaları, bu şartlar altında bir süre sonra pas benekleri ile kaplanır.
Korozyon Elemanlarında Elektro-Kimyasal Korozyon Bu korozyon, bir galvanik eleman içinde cereyan eden aynı olaylardan ileri gelmektedir.Galvanik bir eleman, bir elektrik iletim kabiliyeti olan akışkan, elektrolit, içine daldırılan, farklı metallerden yapılmış olan iki elektrottan meydana gelir.Bu düzende, her iki metalden daha asal olanı çözünür.Çözünen metal paslanır yani korozyona uğrar.Çinko, bakır, galvanik elemanında bakır-elektrotta (katot) suyun parçalanması nedeniyle hidrojen açığa çıkarken çinko-elektrodu (anot) Zn2+ - iyonları çözünmeye başlar.Her iki elektrot arasında büyüklüğü elektrot malzemelerine bağlı olan küçük bir elektrik gerilimi oluşur.
Son düzenleyen perlina; 19 Ocak 2017 16:29
10 Temmuz 2012 Mesaj #4
Pasmantarlarının neden olduğu bitki hastalıklarına verilen ad. Bu hastalığı yapan mantarlar, pasmantarları (Uredinales) takımındandır. Bu takımın yaklaşık 3.000 türü bulunur. Hastalığa pas adının verilmesinin nedeni mantarın, bitkilerin yüzeyini kaplayan, pasa benzer, kırmızımsı, turuncu ya da esmer renkteki spor yataklarıdır. Pasmantarları, bitki yapraklarının hücrelerarası boşluklarında yaşayan gerçek asalaklardır. Kimi türler bitkide az yayılır. Kimi türler ise hızla yayılarak yapraklardan başka bütün bitkiyi sarar. Her pasmantarı türünün üzerinde geliştiği bitki ayrıdır. Kimi pasmantarları hayat devrelerini bir tek bitkide, kimi pasmantarları da iki ayrı bitkide tamamlarlar. İkinci tipler her iki bitkinin birlikte olmadığı yerlerde yaşayamazlar. Örneğin buğdaygillerde yaşayan karapasın (Puccinia graminis) arakonakçısı kadıntuzluğudur. Pasmantarları, bütün bitkiler, bu arada tarım bitkileri için de çok zararlıdır.
Son düzenleyen perlina; 19 Ocak 2017 14:50
19 Ocak 2017 Mesaj #5
, dış etkilere karşı korunmamış haldeki demir ve çelik üzerinde oluşan kırmızımsı kahverengi bir katmandır.
Pas oluşumuna yol açan neden, metalin havadaki oksijen ve nemle temas halindeyken çok yavaş ilerleyen bir yanma tepkimesine girmesidir (bak. YANMA). Paslanma için hem havanın, hem de nemin birlikte bulunması gerekir.
Antartika'nın çok kuru havasında paslanma çok yavaş olur. Havadaki kimyasal katışkılar ya da dumanlar paslanmayı çabuklaştırır. Havadaki kükürt dioksil oranının daha yüksek olduğu kentlerde demir ve çelik gereçler kırsal kesimdekine oranla daha çabuk paslanır. Oluşan pas katmanı pul pul dökülür ve böylece hava ve nemin etkisine açık yeni bit yüzey ortaya çıkar.
Paslanmayı önlemek için bazı önlemler alınmazsa, demir ve çelik yapılar giderek zayıflar ve sonunda kırılır ya da kopar. Kromlu paslanmaz çelikler çok pahalı olduğundan her yerde kullanılamaz. Bu nedenle normal çelikler çeşitli koruyucularla kaplanarak havanın ve nemin etkisinden korunur. Kaplama maddesi olarak katı makineyağı,boya, plastik, vernik ya da bir başka metal olabilir. Motorlu taşıtların parlak parçaları üstündeki ince krom kaplama; çatı kaplamada ve kova yapımında kullanılan "galvanizli sac"ın üzerindeki çinko katmanı; konservecilikte kullanılan teneke kutuların yapıldığı çelik levhaların üzerindeki ince kalay kaplama bu tür metal kaplamalardır.
Bitkiler dünyasında "pas", ürünlerde ciddi hastalıklara yol açan belirli bir mantar türünün adıdır. Bu pasların en kötüsü buğday pasıdır; ama dağ laleleri, böğürtlenler ve güllere zarar veren başka pas türleri de vardır (bak. MANTARLAR).
Son düzenleyen perlina; 19 Ocak 2017 21:26
19 Ocak 2017 Mesaj #6
Oksijen ve rutubetin demir,çelik üzerindeki etksiyle oluşan bir pas cinsidir. Genellikle yüzeyseldir,uygun çözücü ve temizleyici yağlarla temizlenerek giderilebilir,periyodik bakımlarla ilerlemesi durdurulabilir. Uzun süreli nem ve çok havadar ortam bulunması sonrası metal üzerindeki terlemenin etkisi başlıca sebepleridir. Metallerin uzun süreli kullanım dışı bekletileceği ve saklanacağı durumlarda bu tip paslanmadan koruma için uygun ve izolasyonu sağlıklı muhafazalarda (tercihen ahşap veya kenar şeritleriyle, kapanışta vakumlama yaparak nemden metali tecrit eden muhafazalar) saklanabilir.
Çelik ve demir aksamlar üzerinde hava, nem, yağlarla birleşerek tortulaşmış olması muhtemel kimyasal artıklarında etkisiyle oluşmaktadır. Bu pas görüldüğünde, ihmal edilmeden uygun temizleme maddeleriyle çeliğin yapısına zarar vermeden giderilmelidir. Aksi halde çelik üzerinde geriye dönüşü zor tahribata sebep olur, metal üzerinde hızla ilerleyen bir pas cinsidir. İleri durumlarda karıncalanmaya ve aşınmaya sebep olur. Özellikle nemli ve sıcak iklimlerde metal sık sık kontrol edilip uygun şekilde bakımı yapılmalıdır. Metalin kullanımı sonrası temizliğini sağlayan solüsyonlar ile iyice temizlenmelidir. çelik uzun süre kimyasal artıklarına maruz bırakılmamalıdır.
Uzun süreli bakım, temizlik ve yağlama yapılmamış, yoğun nem, hava ve pasın satıhta meydana getirdiği, en az 0,025mm derinliğinde, 0,25mm çapında oyuklardır. Bu durum gözle görülebilir ve metal yüzeyler için tehlike arz eder. Tespit edildiğinde üstünde aşındırma yapılmadan kaplama ve tesfiye konusunda bilgi sahibi ustalara müracaat edip uygun çözüm aranmalıdır.
19 Ocak 2017 Mesaj #7
Su ve hava varlığında oluşan demir ve oksijen bileşiklerine verilen genel addır. Pasın değişik formları görsel olarak ve ya spektroskopi ile saptanabilir ve değişik koşullar altında oluşabilirler. Pas, hidratlı demir(III) oksit (Fe2O3.H2O) ve demir(III) oksithidroksit (FeO(OH), Fe(OH)3) içermektedir. Paslanma demir ve onun çelik gibi alaşımlarının korozyonu için kullanılan ortak bir terimdir.
Diğer metallerin uğradıkları korozyonda oksitlenme olsa da pas olarak isimlendirilmemektedir. Yeterli zaman içerisinde su, oksijen herhangi bir miktardaki demir tamamen pas oluşturur ve demir parçalanır. Buna karşılık alüminyumun korozyonu son derece yavaştır, çünkü alüminyumoksit bir tabaka oluşturarak daha fazla alüminyumun oksitlenmesini engeller.
Metal bir eşya, bir alet, çivi ya da bahçe makası bir süre yağmur altında kalacak olursa, bunların madeni kısımları kızılımsı esmer renkte bir tabakayla kaplanır.Ancak, bu tabakanın sözkonusu madene göre değişik renklerde olacağını da özellikle belirtelim. Demirin pası koyu tonda,esmerimsi kızıldır. Bakırın pası ise küf renginin koyusu ve daha canlı tonda yeşil olur.
Pas oluşumuna yol açan neden, metalin havadaki oksijen ve nemle temas halindeyken çok yavaş ilerleyen bir yanma tepkimesine girmesidir.
Madenler arasında en çabuk paslanan demirdir. Düzenli zaman aralarıyla, devamlı olarak koruyucu boyayla boyanmayan köprü korkuluklarının paslanması demirin bu özelliliği yüzündendir.
Madenlerin paslanması, gerçekte oksitlenmelerinden başka bir şey değildir. Havadaki su buharı ile oksijen ve karbon dioksit, demirin yukarda belirtildiği gibi çabuk paslanmasına sebep olur.”Pas” diye isimlendirilen esmerimsi kızıl tozlu tabaka aslında demir oksittir.
Paslanma nasıl önlenir?
Otomobillerde, bisikletlerde,havanın temasıyla paslanabilecek maden kısımların korunması için yaygın ölçüde kromaj işlemi uygulanmaktadır. Alet ve makinelerde ise koruyucu tedbir yağla kaplamadır.
Paslanma olayı, kimyada “elektrik pili”, ya da “galvaniz pil” kuramlarıyla da açıklanmaktadır. Oluşan pasla yani demir oksitle, demir kısım arasında elektriksel değerler değişimi bir gerilim farkı doğurur. Bu gerilim farkından da o kesimde bir elektrik akımı meydana gelir.
Son düzenleyen perlina; 19 Ocak 2017 21:30
19 Ocak 2017 Mesaj #8
19 Ocak 2017 Mesaj #9
Bitki-Yaklaşık 4 bin kadar mantar türünün başta ekonomik bitkiler olmak üzere çeşitli bitki türlerinde yol açtığı hastalıkların genel adı. Pas mantarları yaşam çevrimleri boyunca ya tek bir bitki türüne ya da iki ayrı türe asalak olur.
Yaşam çevrimini iki ayrı bitkide tamamlayan ve bu süre boyunca birbiri ardına beş spor dönemi geçiren pas mantarlarının en tipik örneklerinden biri Puccinia graminis'tir; başta buğday olmak üzere çeşitli tahıl bitkilerinde kara pas hastalığına yol açar. Bu mantarın ara konağı kadıntuzluğu (Berberis) bitkisidir. Yaşam çevrimini iki ayrı bitkide geçiren öbür mantarlar arasında başlıca ana konağı ardıç, ara konağı elma, japon ayvası, alıç ve gül olanlar sayılabilir.
Yaşam çevrimini tek bir bitkide geçiren mantarların zarar verdiği başlıca bitkiler ise kuşkonmaz, fasulye, kasımpatı, kahve, çobanpüskülü, kardelen, şekerkamışı ve ayçiçeğidir. Konak bitkinin hücrelerine emeçler uzatarak beslenen bu mantarlar, bitkilerin yaprak, sürgün ve meyveleri üzerinde turuncu, sarı, kırmızı, kahverengi ve siyah tozlu lekeler oluşturur. Lekeler çoğunlukla demir pasını andırdığından hastalık kimi yörelerde “kınacık” adıyla anılır. Hastalığın etkisiyle direncini yitiren bitkilerin büyüme ve üremesi bozulur, bitki cılızlaşır; daha ileri aşamalarda da çürüyerek ölür. Hastalığın denetiminde rol oynayan en önemli etkenlerden biri dayanıklı çeşitlerin ve hastalık bulaşmamış bitkilerin yetiştirilmesidir; ara konakların yok edilmesi, ürünlerin dikkatlice izlenmesi ve ilaçlama, alınması gerekli öbür önlemlerdir.
Albugo cinsi mantarların otsu bitkilerde yol açtıkları hastalıklara da yaygın olarak beyaz pas denir. Gerçek paslardan farklı olarak ikinci bir konağa gereksinim duymayan bu mantarlar bulaştıkları bitkilerin yapraklarının üzerinde parlak sarı renkli lekelere ve beyaz mumlu ya da tozlu kabarcıklara neden olurlar. Yapraklar sarararak vaktinden önce dökülür, gövde ve çiçekler eğrilir, bitki bodurlaşır. Hastalık, pasa dayanıklı çeşitlerin ve hastalık bulaşmamış bitkilerin yetiştirilmesiyle, hastalıklı organların yok edilmesiyle ve ilaçlamayla denetlenebilir.
Son düzenleyen perlina; 19 Ocak 2017 16:12
19 Ocak 2017 Mesaj #10
Pas ve Tetanos
Paslı şeylere dokunmak istediğimizde birileri tarafından sık sık tetanoz tehlikesine karşı uyarılırız. Kazıklı humma da denilen tetanoz tehlikeli bir hastalıktır. Peki ama pasgerçekten böyle bir hastalığa neden olabiliyor mu?
Clostridium tetani denen bakterinin salgıladığı zehre bağlı olarak gelişen tetanoz, eskiden beri bilinen bir enfeksiyon hastalığıdır. Tetanoza yol açan bakteri derideki kesiklerden bedene girer. Bir iğne deliğinden ya da çizikten bile girebilen bakteri, çivi ya da bıçak gibi aletlerin neden olduğu derin kesik ya da yaralara kolayca yerleşebilir.
Tetanoz şiddetli yanıkların, kulak enfeksiyonlarının, diş enfeksiyonlarının ya da hayvan ısırıklarının hemen ardından, özellikle de çocuklara daha çabuk bulaşabilir. Paslı nesneler çoğu zaman, tetanozun ana nedeni olarak görülür. Oysa hastalığın nedeni pas değil, hemen her ortamda bulunan tetanoz bakterisidir. Tetanoz, paslı nesnelerden olduğu kadar parlak, lekesiz bir metalden de bulaşabilir.
Tetanoza neden olan bakteri herhangi bir ortamda yaşayabilirse de genellikle toprakta, tozlarda ve gübrede bulunur.Bakterinin, derideki bir yaradan geçerek bedene girmesinin ardından ilk semptomlar 2-14 gün arasında değişen bir kuluçka süresinin ardından ortaya çıkar. Bu hastalıktan korunmanın en iyi yolu önleyici aşının yapılmasıdır.
Paslanma nasıl meydana gelir?
7 Şubat 2017 / Ziyaretçi Cevaplanmış
30 Kasım 2015 / MaRCeLLCaT X-Sözlük
Etiketler: Pas ve Paslanma