5 Adımda Oyun Yerelleştirmesinin Tarihi - Bilgin Acil Tercüme Bürosu
Bilgisayar oyunları günümüzde, Hollywood’dan daha büyük bir sektör haline gelmiş olmasına rağmen henüz yolun başında diyebiliriz. Oyunların büyük çoğunluğu Japonya ve ABD tarafından geliştiriliyor olsa da geliştiriciler yerelleştirmenin sağladığı avantajların farkına vardığı için oyunlar piyasaya çıkmadan yerelleştirme işlemlerini yapmaktalar. Bir oyun piyasaya en az 7 dilde sunulmaktadır.
Bu yazımızda sizlerle geçmişten günümüze yolculuk yaparak oyun yerelleştirmesi hakkında kısa bir tarih turu yapacağız. Keyifli okumalar.
İlk başlarda ABD’li geliştiriciler, sadece pinball makineleri ve langırt masaları gibi herkese açık salonlarda oynanılan oyunlar geliştirdiler. Haliyle oyunlar çok popüler oldu ve büyük ilgi gördü. İlerleyen zamanlarda oyun sektöründe çığır açan oyun konsolları ve kişisel bilgisayarlar için çalışmalar yapıldı. Özellikle Japon oyun geliştiricileri bu ürünlerin potansiyelini çabucak fark etti ve 1970’lerin sonuna kadar sektörün en önemli firmalarından oldular. Bu dönemde oyunlar için çok az lokalizasyon çalışmaları mevcuttu, oyunlar neredeyse hiç metin içermiyordu. Oyunlar genellikle İngilizce versiyonlarıyla piyasaya sürülüyordu.
Yerelleştirme örneğini yine Japonlar üzerinden vermemiz oldukça doğru bir yaklaşım olacaktır. Lokalizasyon çalışmalarını ABD’ye yönelik yapmanın geri dönüşümü arttıracağını düşünerek çok doğru bir adım attılar. Atari oyunlarında uzmanlaştıklarında büyük ABD pazarına çok ses getiren hepimizin bildiği Pac-Man oyununu yerelleştirmeyle piyasaya sundular. Böylelikle büyük bir başarı elde ettiler günümüzde bile Amerikalı tüketiciler tarafından video oyunları arasında Pac-Man en çok bilinirliğe sahip olan markadır.
Bu yıllarda Sega Genesis ile konsolların yaygınlaşmasını ve Nintendo Gameboy ile elde elde taşınabilir oyun konsollarının piyasaya çıkışı gerçekleşmiştir. Zamanının en başarılı uluslararası oyunlarından biri de hiç şüphesiz Super Mario Bros olmuştur. Oyun içi metinlerin İngilizce olmasına karşılık ambalajlar piyasaya çıktığı ülkelere(Almanca,İspanyolca,İtalyanca ve Felemenkçe) göre tercüme edilmiştir. Bu hizmet kutu ve döküman yerelleştirmesi olarak adlandırıldı.
Nintendo of America’nın kurallarına göre oyunlar (Bionic Commando) için yerelleştirmeler uygulandı. Ardından, EFIGS (İngilizce, Fransızca, İtalyanca, Almanca ve İspanyolca) kısaltması yapılarak bütün oyunların minimum çevirilmesi varsayılan dil grubu tanımlanmış oldu. 1983 yılına damga vuran oyunlardan Dragon’s Lair, ilk insan seslerini barındıran oyun olarak tarihe geçti.
90’larda kutu ve döküman yerelleştirmesi yaklaşımından, kısmi yerelleştirmeye geçiş yapıldı. Kullanıcı arayüzü ve oyundaki ara sahnelerin altyazılarının çevirileri yapıldı. İngilizce bilmeyen oyuncular bu yenilikten sonra sürekli el kitaplarını kontrol etmek zorunda kalmadan oyunların keyfini çıkarabilme şansına ulaştı. Bu hizmetten sonra uluslararası oyun piyasası inanılmaz bir hızda büyümeye başladı.
Gelecek günler için büyük bir adım atılmış oldu. Fakat ses dosyalarındaki yerelleştirmeler hala olduğu yerde saymaya devam etmekteydi. Her dil versiyonu için ses kayıtlarının kaydının alınması, günümüzde bile yerelleştirme projelerinin en pahalı kısmı olmaktadır.
Evlerde kullanılan bilgisayarların, konsolların ve internetin yaygınlaşmasıyla, oyuncuların sayısı önemli derecede artış göstermiştir. Bu bir video oyununun yalnızca doğru yerelleştirme teknikleriyle dünya genelinde daha fazla müşteriye ulaşabileceği anlamını taşımaktadır. Böylelikle oyun gelişten firmalar yerelleştirmelere daha fazla önem vererek bir oyunu bütün yerelleştirmelerini aynı anda hazırlayarak aynı anda piyasaya sürmeye başladılar.
Oyun içi yerelleştirme standart uygulama haline geldi ve oyunlardaki dillerin sayısı sürekli olarak artmış olmasına rağmen oyun yerelleştirmelerinin evrimi bitmiş sayılmaz. Mevcut trendlerin karşılaştıkları bazı zorluklar şöyle diyebiliriz:
Derin veya gelişmiş lokalizasyon. Bu çalışmayla yalnızca metin ve sesleri değil aynı zamanda hedeflenen yerel oyuncular için oyun deneyiminin herhangi bir yönünü de uyarlama anlamına gelmektedir.
Mobil cihazlar(akıllı telefonlar ve tabletler) oyun sektöründe şimdilik çok başarılı olmasada yerini almaya başladı. Ekran boyutlarının standart olmadığı bilinmekte bu yüzden makine çevirileri sorun yaratabilmekte. Oyun geliştiricileri profesyonel oyun yerelleştirme hizmeti almayı tercih etmekteler. Özellikle küçük ekranlara sığması zor olan karmaşık betiklere sahip diller için yerelleştirme yapmak önem taşımaktadır.
Gelecekten bahsedeceksek Sanal ve Artırılmış Gerçeklik teknolojilerine değinmeden olmaz. Bu yeni teknolojiler sınırlarını zorlamaya gelişmeye devam etmekte ve büyük ilgi görmekte. Oyuncular oyun oynarken yeni ortamlara yerleşmek ve sanal dünyanın bütün katmanlarını benimsemek istemekte gelecek teknolojilerle oyun sektörününde çok farklı yeniliklerle karşımıza çıkacağını düşünmek zor olmamaktadır.
ÖncekiPrevious post:Dizi ve Film Çevirilerinde Dikkat Edilmesi Gerekilen Önemli KurallarSonrakiSonraski yazı:Dünya Kupası Hakemleriyle Futbolcular Nasıl Anlaşır?