Şeker Hastalığı Nedir? - Retina Uzmanı | Göz Doktoru | Doç. Dr. Ateş Yanyalı
Vücudumuz, enerji ihtiyacını tükettiğimiz gıdalardaki temel besin öğeleri olan karbonhidrat, protein ve yağlardan sağlamaktadır. ‘’Glukoz’’ olarak da adlandırdığımız şeker, başta beyin olmak üzere vücudun tüm organları için önemli bir besin kaynağıdır. Vücudun ihtiyacı olan glukoz ise pankreasın salgıladığı insülin hormonu yardımıyla kullanılmaktadır.
Şeker hastalığı diğer adıyla diyabet, pankreasın yeterli miktarda insülin üretmemesi ya da ürettiği insülini kullanamaması sonucunda meydana gelen bir hastalık tipidir. Şeker hastaları tükettikleri gıdalardan kana geçen şekeri (glukozu) kullanamazlar. Bu nedenle de kandaki şeker miktarı yükselir. Bu durum hiperglisemi olarak adlandırılır ve hiperglisemi uzun vadede organ tahribine yol açacak sonuçlar doğurur.
Şeker hastalığı, dünyada olduğu gibi toplumumuzda da sık rastlanan bir rahatsızlıktır. Ancak her iki şeker hastasından biri hastalığından habersiz bir şekilde yaşamını sürdürmektedir. Şeker hastalığının vücuda uzun dönemde vereceği hasarları düşünürsek ; ihmal edilmemesi ve bilinçle hareket edilmesi gereken bir konudur.
Şeker hastalığının ‘’Tip 1 Diyabet’’ ve ‘’Tip 2 Diyabet’’ olmak üzere iki çeşidi vardır.
Tip 1 Diyabet :
Şeker hastalığında, pankreasta insülin üretimi olmaz ya da çok az olur. Bu durum vücudun özünde kendine ait olan bir dokuyu yabancı bir hücre gibi algılayıp harap etmesinden kaynaklanır. Harap olan beta hücreleri pankreas salgılayamazlar ve tip 1 diyabet meydana gelir. Nadir görülen bir durumdur. Nedeni tam olarak ortaya konulamasa da genetik faktörlerin rol oynadığı görülmektedir. Tip 1 şeker hastalığına genellikle çocukluk ve gençlik dönemlerinde rastlanır.
Tip 2 Diyabet :
Tip 2 şeker hastalığında vücutta insülin üretimi var olmasına rağmen hücreler insüline direnç gösterirler. Bunun sonucunda üretilen insülin miktarı zamanla yetersiz gelir. Tip 2 diyabette yemek yedikten sonra kana karışan şeker, hücrelerde enerjiye dönüşemediği için kan şekeri yükselir. Şeker hastalığının en sık karşılaşılan tipidir (%90 – 95) ve çoğunlukla orta yaş ve üzerindeki kişilerde görülmektedir. Genellikle fazla kilo ve obezite ile birlikte ortaya çıkan bir hastalık olmakla birlikte, zayıf kişilerde de görülme olasılığı vardır.
Şeker hastalığı bunun yanı sıra;
- Ailesinde şeker hastalığı öyküsü bulunanlarda
- 40 yaşın üzerindeki bireylerde
- Hareketsiz kişilerde
- Sağlıksız ve dengesiz beslenen kişilerde diğerlerine oranla daha fazla görülür.
Ağız kuruluğu, sık su içilmesine rağmen devam eden susama
Kişinin hiçbir şey için yeterli enerjiyi kendinde bulamaması, yorgunluk, halsizlik
Yoğun açlık hissi
Cilt kuruluğu ve kaşıntılar
Ciltteki yaraların geç iyileşmesi
Şeker hastalığının nasıl tedavi edileceği öncelikle şeker hastalığının tipine bağlı olmaktadır. Tip 1 şeker hastalığının tedavisinde insülin tedavisi ile birlikte beslenme / diyet programı uygulanmakta olup, tip 1 şeker hastalarının hayatı büyük ölçüde kolaylaştırılmaktadır.
Diyetisyen, cerrah tarafından belirlenen insülin dozu ve planına göre hastaya bir diyet programı hazırlamaktadır.
Tip 2 şeker hastalığının tedavisinde ise beslenme programının yanı sıra ; hücrelerin insülin hormonuna duyarlılığını ve insülin hormonu salınımını arttırmak amacıyla anti diyabetik ilaçlar kullanılmaktadır.
Doktorun belirttiği tedaviye uyulmaz ve şeker hastalığı tedavi edilmez ise kandaki şeker düzeyinin yüksekliğine bağlı olarak zaman içinde sinirlerde, böbreklerde ve gözlerde tahribat meydana gelir. Bu nedenle şeker hastalarının tedavilerini ve belli aralıklarla kontrollerini aksatmamaları çok önemlidir.