İham Söz Sanatı Örnekleri | Evvel Cevap
Ana Sayfa / Edebiyat / Edebi Sanatlar / İham Şüpheye Düşürme Sanatı Nedir, Özellikleri ve Örnekler
İham Şüpheye Düşürme Sanatı Nedir, Özellikleri ve Örnekler
Şüpheye düşürme. İki yada ikiden fazla anlamı olan bir sözcüğün bir dize yada beyit içinde bütün anlamlarını kast ederek kullanma sanatıdır.Dize yada beyit bu kelimenin her iki anlamıylada açıklanabilir. İlham sanatının tenasüp sanatı ile birlikte kullanılmasından ise iham-ı tenasüp sanatı meydana gelir.
İham Sanatı Örnekleri
Benzer ki bir şikayeti var rüzgardanı
Baki “rüzgar” sözcüğünü hem “yel” hem de “zaman” anlamında kullanarak iham sanatı yapmıştır. Çemende hayli perişan olan yaprağın zamanda /rüzgardan bir şikayetinin olduğu anlaşılıyor.Burada şaiirin kendisinin üzüntüsünü de üstü kapalı bir şekilde dile getirmesi de söz konusudur.
Kalkıp Huda’ya doğru açılmış sefinede
Erbab-ı neşve mest gider, nahuda içer
Yahya Kemal Beyatlı , Eski Şiirin Rüzgarlarıyla
Nahuda, sözcüğü gerçekte “gemi kaptanı”ve “Allah’tan korkmamak” anlamlarında kullanılır. Bu doğrultuda beyit iki anlama göre açıklanabilir. Birincisi, Allah’a doğru yol alan bir gemide sarhoşlarla birlikte gemi kaptanı da içer. İkincisi, Allah’a doğru giden gemide neş’e erbabı Allah’tan korkmadan içer.
Behçet Necâtigil, karın ovaları ve ağaçları kaplayarak deği­şik şekiller oluşturması arasında ilgi kurarak iham-ı tenasüp sa­natı yapar. Çiçek açmak ağaçların bilinen yakın bir özelliği ol­masının yanında karın, şekil olarak çiçek açması da söz konusu olduğu için iham-ı tenasüp sanatı oluşturulmuştur.
Karıştılar müslüman mezopotamya ve hristiyan roma
Turgut Uyar, “rüzgâr” sözcüğünü hem yel, hem de zaman anlamında kullanarak iham sanatı yapar. Müslüman Mezopo­tamya ve Hristiyan Roma’nın zamanın rüzgârıyla yıkılıp gitme­si oldukça üstü kapalı ve imalı bir şekilde anlatılmıştır. Bu beyit­te tarihi sorgulayan bir bakış açısı mevcuttur.
Bulutu kestiler bulut üç parça,
iki gemiciynen Van Gogh’dan aşırılmış
Cemâl Süreya, Sevda Sözleri
Cemal Süreya, ünlü ressam Van Gogh’un tablolarındaki renk armonisini üç parça olarak tasvir ederken, bu üç parçalılık bulutun siyahlığı, kanın kırmızılığı ve kadın yüzünün sarılığı olarak üç anlam çerçevesinde belirirken geleneksel iham sanatı­nın olanaklarından yararlanır. Ayrıca kadının yüzü hem tablo­daki görünümü hem de gerçek kadının yüzü kastedildiğinden ikinci bir iham sanatından söz etmek mümkündür. Bütün bun­ların yanında şairin yaşamında bir kadın olduğu anlaşılıyor ki bu kadın Van Gogh’un tablosundaki kadına çok benzemektedir. Sanatçı her iki kadına da aşık olmasına rağmen onlara yetişe­mez.
denizleri uçsuz bucaksızdır karanlıkta tutuhlunun
bir ucu Okyanusya’da bir ucu alaska’da tutuhlunun
tutsak serçeler nasıl çarpar kendini duvara
nasıl aydınlığa büyür kuytudaki bitkiler
özgürlük diye titrer varlığının her zerresi
varsa da yoksa da tutuhlunun
bir siyah mendildir ölüm kuşatmış gözlerini
gizler çatlayan tohumu serpilen tomurcuğu
içindeki yalçın uçurumlardan
çıplak bir dev gibi ayağa kalkan
yaşamaksa da tutuklum
çatılır yıldız çatıları yukarıda
iyimser samanyolları gülümser görkemli ve büyük
ipi yağlı sehpası çoktan hazır
morarmış etleri soğuktan çıplaksa da tutuklunun
Attila İlhan, Tutuklunun Günlüğû
Attila, İlhan, “tutsak serçe” tamlamasıyla hem kafeslerdeki serçeleri kastedip hem de cezaevindeki tutukluları kastederek iham sanatı yapar. Bu şiirde, hem uçmak için yaratılmış olan kuşların kafeslere hapsedilmesi hem de cezaevindeki mahkum­ların esaret altında oldukları ve özgür olmadıkları anlatılmak is­tenmektedir. Serçe ile insan arasında bir bağdaşıklık kurulmuş­tur.
Bir çelik mavisi damar tam da çenemin üstünde Çoğu zaman gün ışığında seçtiğim Tıp tıp atıyor yüzümün kenarcığımda Suçlunun kapitalin geliyor elime
Edip Cansever, Türk Şiir Sanatı
Edip Cansever, damarın belirmesi ve saçlarının kaplalınlaş- tığını dile getirirken aslında her iki ifadeyle de ihtiyarlığı kaste­der. Ayrıca şair ihtiyarlıktan çenesinin üstündeki damarı ve saç­larının kalınlığını dahi gün ışımadan seçemeyecek durumdadır. Burada iham sanatı geleneksel anlatımın dışında modernleştiri­lerek kurgulanmıştır.
Necâti Cumalı, Türk Şiir Sanatı
Necati Cumalı’nın başının dönmesi ilk olarak ağrımasın­dan kaynaklandığı gibi ikinci olarak da aşk sarhoşluğundan da başını dönmesi sözkonusu olduğundan iham sanatı ortaya çı­kar. Ayrıca şairin küçülmesi bir yaş olarak küçülmesi ikinci ise aşktan erimesi anlamlarını içerdiği için ikinci bir iham sanatın­dan da söz edilebilir. Bu şiirde daha çok aşk yüzünden baş dön­mesi ve insan bedenin erimesi sözkonusudur.
Etiketleriham iham edebi sanatı iham maddeler halinde iham özellikleri
Önceki İrsal-i Mesel Nedir, Özellikleri ve Örnekler
Sonraki Tenasüp Uygunluk Sanatı Nedir, Özellikleri ve Örnekler