Sağlıklı beslenmede yanlışlar ve doğrular - SELAHATTİN DÖNMEZ YAZARA MAİL GÖNDER
Yükleniyor... Hiçbirimiz yaşlanmayı kabul etmez, yakalandığımız hastalıklarda hep başka bir suçlu ararız. Aslında temelde hastalıklarımızın meydana gelmesinde bireysel hatalarımız rol oynar. Bir diğer büyük tehlike de medyada dolaşan bilimsellikten uzak beslenme önerileri... İşte yaygın beslenme yanlışları ve konuya ilişkin doğrular...
Kronik hastalıklar yaşlanan bedenin en büyük kabusu. Hiçbirimiz yaşlanmayı kabul etmez, yakalandığımız hastalıklarda hep başka bir suçlu ararız. Aslında temelde hastalıkların meydana gelmesinde bireysel hatalarımız rol oynar. Günümüzde daha büyük bir tehlike daha var. "Uzman" sıfatıyla birçok kişinin verdiği yanlış beslenme bilgilerihastalıklara davetiye çıkartıyor. Bu önerilerle hastalıklardan korunacağım derken kendinizi hastalık sahibi bulabilirsiniz. Uzmanların doğruluğunu bilimsel kanıtlara dayandırmadan verdiği beş büyük beslenme hatasını şöyle sıralayabiliriz: 1 Bolca kırmızı et tüketin, kırmızı etin sağlığa hiçbir zararı bulunmamaktadır. 2 Tereyağını ve kırmızı etin yağlı kısımlarını bolca yiyebilirsiniz. Bu yiyecekler kalp sağlığını bozmaz. 3 Meyve yememelisiniz. Vücutta yağa dönüşür. 4 Su içerken pH değeri düşük olanını içmelisiniz. 5 Ekmek yasaklansın. Kilonun tek sorumlusu ekmektir. Sağlıklı beslenme kavramı yıllar içinde değişiyor. Beslenme üzerine yapılan araştırmalar yukarıda saydığım önerileri doğrulamıyor hatta neredeyse tam tersini uygulamanın bilimsel olarak doğru olduğunu söylüyor. Sağlıklı beslenmek ve kronik hastalıklardan korunmak için; bolca taze sebze, meyve yemenin, tam tahıllı ekmek tüketiminin, bitkisel yağları az miktarda kullanmanın doğru olduğunu biliyoruz. Kuru baklagil ve kuruyemişlerin bulunduğu, beyaz et ağırlıklı, yeterince az yağlı süt ürünleri ile yumurta yenen bir beslenme sistemi benimsemenin önemi hepimizin malumu. Sağlıklı beslenme düzeninde tereyağı, kırmızı et, şarküteri ürünleri, kuyruk yağı ve kremaya yer yok. Özetle sağlıklı yaşamın sırrı beş beslenme alışkanlığında bulunuyor. 1 Kırmızı eti az miktarda, on beş günde bir, yağsız olarak tüketmeli, daha sık derisiz beyaz et tercih etmelisiniz. 2 Oda ısısında katı formda olan tüm yağları, kuyruk yağı ve beyaz etlerin derilerini tüketmemek, zeytinyağını az kullanmak ve yağlı ama derisiz balıkları tercih etmek gerekli. 3 Taze meyveleri çeşitlendirerek tüketmelisiniz. 4 Günde 2 litre şişelenmiş, mikrobiyolojik kontrolleri yapılmış su içmek gerekli. 5 Tam tahıllı ekmek çeşitleri, bulgur, kuru yemişler, kuru baklagiller beslenme sisteminde kullanılmalı. Hep tartışılan konular
Anneler, kendilerini sosyal medyada sağlık gurusu olarak nitelendirenler, yaşam koçları ve köşe yazarları da sağlıklı beslenme konusunda spekülatif bilgiler paylaşıyor. Bu bilimsellikten uzak bilgiler de kaos yaratıyor. Bu tartışmalı konular zaman içinde toplumda doğru olarak kanıksanıyor. Hastalıklardan korunmanızı ve kilonuzun kontrolünü sağlayan beslenme bilgileri yaşam koçları, anneler ve köşe yazarlarının paylaştıklarından oldukça uzakta. Sıklıkla tartışılan konular belirli zaman dilimlerinde alevleniyor. İşte bu beş konu ve bilimsel açıklamaları...
Konu 1: Açık süt alın, pastörize veya UHT içmeyin.
Açıklaması: Açık sütün kaynatılması ile pastörizasyon ve UHT aynı temele dayanan ısı işlemleridir. Fakat pastörizasyon ve UHT yönetiminde ısı kontrollü olarak artırıldığı için evde kaynatmaya göre daha sağlıklılardır.
Konu 2: Süt vücut için yararlı değildir. onun yerine soya sütü, badem sütü içilmelidir.
Açıklaması: Süt bir yaşından sonra çocukluk döneminden yaşlılığa kadar her gün tüketmesi gereken doğal bir besindir. Çocuklar her gün günde iki bardak, yetişkinler ise bir bardak süt tüketmelidir. Süt tansiyonu düzenleyen, kemik yoğunluğunu destekleyen, kolon kanserinden koruyan ve zayıflatan etkileri nedeniyle fonksiyonel bir içecektir.
Konu 3: Köy tereyağı yani doğal üretilen tereyağı ömrü uzatır.
Açıklaması: Tereyağı ister köyde yapılsın, ister endüstriyel tesislerde, transyağ içerdiği için kalp hastalıklarından insülin direncine, yaşlanmayı hızlandırmadan kilo almaya kadar olumsuz etkileri bulunur. Zeytinyağı asit içeriği açısından anne sütüne en yakın olan, doğal bir iksirdir. Ancak kalori yoğunluğu yüksek olduğu için az tüketilmesi gerekir.
Konu 4: Yumurta beyazı ile yapılan yulaflı omlet ka sları artırır.
Açıklaması: Yumurtanın beyazı ve yulaf kas yoğunluğunda artış sağlamaz, zayıflatmaz. Yumurtanın beyazı aminoasit açısından zengindir ama sarısı da aminoasit içerir. Tam yumurta yemek en doğrusudur. Yulaf kolesterol düşürücü ve tok tutucu olması açısından önemli bir yiyecektir ama kasları güçlendirmez.
Konu 5: Kırmızı şarap sağlıklıdır. Za yıflarken en düşük ka lorili alkollü içecek olan cin tonik içilebilir.
Açıklaması: Alkol sağlığı korumaz. Kırmızı şarabın fenol içeriği yüksek olduğu için sınırlı miktarda içmenin diğer alkollü içeceklere göre sağlık açısından koruyucu etkisi olduğu hâlâ tartışmalıdır. Cin tonik bilinenin aksine en kalorili içecektir ve zayıflama diyetlerine uygun değildir.