Star Kıbrıs - Avrupa Birliği Kobi’lerin önünü nasıl açıyor.? - Geçtiğimiz aylardaStar Kıbrıs’a konuşan Esnaf Ve Zanaatkarlar Odası Başkanı HürremTulga, ekonomik yapılaşmanın çarpık olmasından dolayı esnafın gırtlağına kadar borçlu olduğunu, kredi almaya gittiğinde bankaların bunu bildiğini bu nedenle güvenilir kefil istediğini belirterek, “Bankalar güvenilir kefil istiyor. Bu nedenle düzenli gelire sahip olan memurların kefilliğini tercih ediyor.
Avrupa Birliği Kobi’lerin önünü nasıl açıyor.?
Geçtiğimiz aylardaStar Kıbrıs’a konuşan Esnaf Ve Zanaatkarlar Odası Başkanı HürremTulga, ekonomik yapılaşmanın çarpık olmasından dolayı esnafın gırtlağına kadar borçlu olduğunu, kredi almaya gittiğinde bankaların bunu bildiğini bu nedenle güvenilir kefil istediğini belirterek, “Bankalar güvenilir kefil istiyor. Bu nedenle düzenli gelire sahip olan memurların kefilliğini tercih ediyor.
Geçtiğimiz aylardaStar Kıbrıs’a konuşan Esnaf Ve Zanaatkarlar Odası Başkanı HürremTulga, ekonomik yapılaşmanın çarpık olmasından dolayı esnafın gırtlağına kadar borçlu olduğunu, kredi almaya gittiğinde bankaların bunu bildiğini bu nedenle güvenilir kefil istediğini belirterek, “Bankalar güvenilir kefil istiyor. Bu nedenle düzenli gelire sahip olan memurların kefilliğini tercih ediyor. Esnaf kefil bulamadığı için kredi imkânlarından yararlanamıyor. İşte bu noktada bankalarla esnaf arasında çatışma yaşanıyor” dedi.
Hürrem Tulga’nın vurguladığı sorun yalnızca KKTC’de değil genelde KOBİ’lerin dünyada karşılaştığı sorundur. Yani KOBİ’ler bizde olduğu gibi diğer ülkelerde de kefil ve teminat bulmada sorun yaşamaktadırlar. Üstüne üstlük, yüksek oranda ülke riskinin ve mülkiyet sorunun yaşandığı ülkemizde esnaf ve KOBİ’ler bu sorunu daha ağır bir şekilde hissetmektedirler.PEKİ UYUM SÜRECİ İÇERİSİNDE BULUNDUĞUMUZ AVRUPA BİRLİĞİ’NDE
(AB) KOBİ’LERİN KEFALET VE TEMİNAT GİBİ SORUNLARI NASIL ÇÖZÜLMEKTEDİR?
AB KOBİ tanımına göre KKTC’deki işletmelerin nerede ise hepsi KOBİ kapsamı içersisine girmektedir.2003/361/EC sayılı tüzük çerçevesinde Avrupa Birliği’nde 1 Ocak 2005’te yürürlüğe giren KOBİ tanımı çalışan kişi sayısı, yıllık ciroları veya bilanço büyüklüğü ve son olarak da bağımsızlık kriterlerindenoluşan ölçüleri kapsamaktadır (http://www.kobi.org.tr/index.php/tanimi/abde).
≤ 10 Milyon Avro ≤ 50 Milyon Avro
≤ 2 Milyon Avro ≤ 5 Milyon Avro ≤ 43 Milyon Avro
Yukarıdan da anlaşılacağı gibi KKTC’de çalışanı 250’yi, bilanço büyüklüğü ile cirosu 43 milyonEuro’yu aşan işletme sayısı oldukça düşük durumdadır. Dolayısıyla, ekonominin kalkınmasına ilişkin yapılacak plan ve teşvik uygulamalarında özellikle Danimarka gibi orta ve küçük ölçekli işletmelere yoğunlaşılması son derede yerinde olacaktır. Bu bağlamda, KOBİ’lerin genelde tüm sorunlarının kaynağını teşkil eden kurumsallaşma ve profesyonelleşme üzerinde durulmalıdır. AB ülkesi olan Danimarka’da yaygın olarak hizmet sunan know-how merkezleri kurulmuştur. Bunun yanında teknolojik gelişmeye yardımcı olmak üzere danışmanlık hizmetleri, enerji birikimi sağlayan, çevreyi korumaya yönelik, yeni ürün ve üretim yöntemlerinin araştırılması ve geliştirilmesine yönelik doğrudan yatırım teşvikleri verilmektedir. Ayrıca, yeni pazar bulan, sipariş alan, sermaye ihracı yapan ve yurtdışı tanıtım organizasyonlarına katılan firmalara ihracat teşviki verilmektedir (Emiroğlu, 2010).
AVRUPA BİRLİĞİ’NDE KOBİLERE VERİLEN ÖNEM
Küresel rekabetin yoğunlaştığı ve teknolojik değişimin hız kazandığı bir dönemde, AB, ABD ve Japonya ile aralarındaki yenilikçilik ve Ar-Ge açığını kapatmak, bilgi ekonomisine geçmek ve daha kaliteli istihdam yaratabilmek için Lizbon Stratejisi’ni uygulamaya koydu. Bu kapsamda uygulamaya konulan ‘Modern KOBİ Politikası’, KOBİ’lerin üzerindeki bürokratik ve finansal yüklerin kaldırılmasını amaçladı. AB, bunun ardından, KOBİ’lerin büyümesi için en uygun ortamı yaratmayı, AB tarafından oluşturulan tüm politikalarda KOBİ’lerin ihtiyaçlarını ön planda tutmayı ve AB devlet başkanları ile hükümetlerine KOBİ vizyonu kazandırmayı amaçlayan “AB için Küçük İşletmeler Yasası”nı yürürlüğe koydu. İşletmelerin ve girişimcilerin şirket kurmasını kolaylaştıran ve işletmeler üzerindeki mali ve bürokratik yükleri kaldırmayı hedefleyen Küçük İşletmeler Yasası, aynı zamanda KOBİ’lere oluşturacakları gruplarla uluslararası pazarlarda birlikte hareket edebilme imkanı da sağlıyor. Haziran 2008 tarihinde yürürlüğe konan ve 10 temel prensip üzerine oluşturulan Küçük İşletmeler Kanunu (Small Business Act-SMA) öncelikle üç hedefe yoğunlaşıyor (http://www.euractiv.com.tr/ticaret-ve-sanayi/link-dossier/ekonomik-buyumenin-motoru-olarak-kobiler-ab-ve-turkiyede-durum-000076). Bunlar; a)Girişimcilik b) ‘Önce Küçük Düşün’ İlkesi ve c) KOBİ’lerin büyümesinin desteklenmesi’dir.
Küçük İşletmeler Yasası’nı oluşturan on ilke ise şöyle:
1. Girişimcilerin ve aile işletmelerinin faaliyetlerini sürdürebilmeleri için uygun koşulların yaratılması ve girişimciliğin ödüllendirilmesi
2. İflas eden dürüst girişimcilere zaman kaybedilmeden ikinci bir şans verilmesi
3. “Önce Küçük Düşünün” ilkesi temelinde kurallar inşa edilmesi
4. Kamu yöneticilerinin KOBİ ihtiyaçlarına duyarlı hale getirilmesi
5. Kamu politika araçları ile KOBİ ihtiyaçları arasında uyum sağlanması: KOBİ’lerin kamu alımlarına iştirakinin kolaylaştırılması ve devlet yardımlarının KOBİ’ler tarafından daha iyi kullanılmasının sağlanması
6. KOBİ’lerin finansmana erişimlerinin kolaylaştırılması ve ticari işlemlerdeödemelerin zamanında yapılmasını sağlayacak hukuki çerçevenin ve iş ortamının sağlanması
7. KOBİ’lerin Tek Pazar’ın sağladığı imkanlardan daha fazla yararlanmalarının sağlanması
8. KOBİ’lerin sahip olduğu becerilerin geliştirilmesinin ve her türlü yenilik faaliyetinin teşvik edilmesi
10. KOBİ’lerin dış pazarlarda büyümelerinin desteklenmesi
AB’DE BAŞLICA KOBİ DESTEKLERİ
AB’de KOBİ’lerin finansmanına ilişkin temel destekleri aşağıdaki gibi sıralayabiliriz (http://www.dunya.com/avrupa-birliginde-kobilerin-finansman-erisimi-161720h.htm):
• Avrupa Yatırım Bankası (EIB) 2008-2011 döneminde 210 bin KOBİ'ye 40 milyar euro kredi kullandırmıştır.
• Avrupa Yatırım Bankası'nın oluşturduğu risk sermayesi fonu 5 milyar euro düzeyine ulaşmıştır.
• Avrupa Yatırım Bankası 7. Çerçeve Programı kapsamındaki Risk Sharing Finance Facility aracılığıyla araştırma ve geliştirme çalışması yürüten yüksek riskli işletmelere 25 bin - 7.5 milyon Euro arasında borç vermiştir. EIB 2007-2013 dönemi için 10 milyar euro kaynak ayırmış olup, 6.3 milyar Eurosunu kullandırmıştır.
• AB Komisyonu risk sermayesi konusunda yeni bir düzenleme yapmayı ve tasarruf sahiplerinin mevduatlarını risk sermayesi, fonlarında değerlendirmelerini mali açıdan özendirici tedbirler almayı ve AB ekonomik alanına dışarıdan risk sermayesi akışını hızlandırıcı tedbirler almayı planlamaktadır.
• RiskSharing Finance Facility (RSFF) kapsamında 2 milyar Euroluk fonun bir milyon EurosuEIB'den bir milyon Eurosu 7. Çerçeve Programı'ndan sağlanmıştır. Bu fon sayesinde 2010 yılında 60 yenilikçi işletmeye 6.3 milyar Euroluk kredi kullandırılmıştır.
• Kredi garanti fonu hacminin söz konusu dönemde 3 milyar Euro düzeyine ulaştığı tahmin edilmektedir.
• AB'de mevcut 27 farklı vergilendirme sisteminin uyumlandırılması, basitleştirilmesi ve birleştirilmesi hedeflenmektedir.
• KOBİ'lerin finansal piyasalardan kaynak sağlamak için muhasebe kayıtlarının şeffaflaştırılması ve bilinirliklerinin artırılması çalışmaları yapılacaktır.
• KOBİ'lerin muhasebe kayıt sistemlerinin basitleştirilmesi suretiyle yılda 1.7 milyar euro tasarruf sağlanması hedeflenmektedir.
• KOBİ'lere kredi kullandıran bankaların ayırdıkları karşılıkların azaltılması amaçlanmaktadır.
• Birbirini tamamlayıcı nitelikteki Competitive Business SME (COSME 2012-2020) ve SME Windowunder HORIZON 2020 Programları kapsamında TheLoanGuaranteeFacility'nin 150 bin euroya kadar olan kredilere 12 aya kadar teminat sağlaması hedeflenmiştir. CIP'nin EIP alt programının devamı niteliğinde olacak COSME programı 2.5 milyar Euro bütçeli olup uygulandığı dönemde yılık 1.1 milyar Euro GSMH artışı sağlaması beklenmektedir.
• TheLoanGuaranteeFacility'nin AB ülkelerindeki yenilikçi KOBİ'lere yıllık 3.5 milyar euro daha fazla risk sermayesi yatırımı yapılmasını sağlaması beklenmektedir.
• İş meleklerinin KOBİ'lere daha fazla kaynak sağlaması için bilinirlik düzeyi artırılacak, EEN Ağı sermaye verenlerle (İş Meleği) yenilikçi işletmeleri buluşturma işlevini geliştirecektir. AB'de 75 bin iş meleği yıllık 4 milyar Euro, ABD'de ise 260 bin iş meleği 20 milyar Euro kaynak kullandırmıştır.
• Bankaların borç verme süreçlerini basitleştirmeleri ve sadeleştirmeleri sağlanacaktır.
• KOBİ'lerin bankalardan en uygun krediyi kullanmalarını sağlamak amacıyla işletmeler ile bankalar arasındaki kredi aracı kuruluşları sistemi geliştirilecektir.
SON SÖZ:AB UYUM SÜRECİNDE OLAN KKTC’DE KOSGEB’E DENK DÜŞÜNÜLEREK KURULAN KOBİGEM VE İŞLETMELERİN KEFALET VE TEMİNAT SORUNUNU ÇÖZMESİ ÖNGÖRÜLEN KREDİ GARANTİ FONU HALEN DAHA KENDİLERİNDEN BEKLENEN İŞLEVLERİ GÖRMEKTEK OLDUKÇA UZAKTIRLAR.