Toplum Önünde Ne Kadar Varım? -2
İnsanların hitap şekilleri toplumdaki konumlarını belirler. Toplum önünde konuşmak insanların kişiliklerini gösterir. Az konuşuyorsa utangaç, kendinden emin bir şekilde konuşuyorsa özgüvenli ve çok konuşan insanlara enerjik ya da konuşkan insan denir. Peki hitabetimizi geliştirmemizin bir yolu var mı?
Bir önceki yazımda bahsettiğim gibi hitabetini geliştirmek için birçok ipucu vardır. Bu yazımda bir önceki yazımın devamı olarak konuşma becerilerinizi geliştirmemize yardımcı olacak ipuçlarını bir araya toplamaya çalıştım. Eminim bu ipuçları sizin aile, sosyal ve iş hayatınızda pozitif etkiler yapacaktır.
Özgüvenli bir şekilde konuşma yapmamız bizim kişisel gücümüzü oluşturacak en önemli etkendir. Bunlarla birlikte tonlamamız, konuşurken seçtiğimiz kelimeler ve kişilerle aramızda kurduğumuz sınırlar insanlarla iletişimimizi oluşturmamıza destek olan diğer faktörlerdir. Özgüvenli bir şekilde konuşmak için birçok strateji vardır. Öncelikle bu ipuçlarını öğrendikten sonra bol bol pratik yapmanız sizin için çok faydalı olacaktır.
Salgının zirve yapmaya yakın olduğu bu dönem de hepimiz evlerimizde karantinadayız. Kimimiz ailemizle, kimimiz ev arkadaşlarımızla evde kalıyoruz. Mümkün olduğunca çevremizde bulduğumuz insanlarla yaptığımız konuşmalarımızda bu taktikleri uygulamamız ve onlardan geri dönüt almamız, toplum önünde özgüvenli bir şekilde konuşmamıza büyük faydası olacaktır. Kimseyi bulamıyorsak eğer telefonumuzun kamerasını kullanarak kendimizi belli bir konu üzerinde konuşurken kaydetmeliyiz. Konuşmamız bittikten sonra kaydettiğimiz videoyu tekrar izleyip yaptığımız hataları fark edip, bu hataları konuşma sırasında yapmamaya özen göstermeliyiz.
1. Ağırdan Alın
Birçok insan konuşmak istemediği konular gelince rahatsız olurlar ve çok hızlı bir şekilde konuşmaya çalışırlar. Konudan ziyade konuşmayı bir an önce bitirme isteği hep ağır basar. Hızlı bir şekilde konuşmak sizin gergin olmanıza ve kendine hâkim olmayan bir birey gibi görünmenize neden olabilir.
Tanıdığın insanların yanında rahat hissedersin. Bu durum daha dikkatli ve anlaşılır konuşma yapman için uygun bir ortamdır. Yeni tanıştığın biriyle rahat bir şekilde konuşabilir misin? Yeni tanıştığın insanlara yaptığın konuşma daha stresli olacağından, konuşma hızını ve tonlamanı kontrol etmek zorlaşacaktır.
Kendinizi ağırdan almak, konuşurken cümlelerinizin farkına varmanıza ve hâkim olmanıza yardımcı olur. Günlük hayatınızda vücudunuzu dingin bir ses tonuna alıştırmak, konuşmalarınız sırasında düzeltme yapmanızı ve daha özgüvenli bir konuşma yapmanızı sağlar.
2. Dur ve Konuş
Konuşmalarda yapılan hatalardan biri de karşındaki insanı dinlemeden, konuşmasını bitirir bitirmez ona cevap vermeye çalışmaktır. Bir grup içerisindeki konuşmada insanlar söz alabilmek için adeta birbirleriyle yarışır. Yapılan bu tip konuşmalar genellikle soruya cevap niteliği taşımaz. Bununla birlikte iyice dinlemeden cevap vermeye çalışmak konuşmanın kalitesini düşürür. Özgüveni düşük ve konudan uzak bir konuşma yapmanıza neden olur.
Birisiyle konuşurken daima iki ya da üç saniye kendinizi durdurun. Karşınızdakinin konuşmasını bitirdiğinden emin olun. Eğer konuşması tamamlanmış ise siz konuşmaya başlayabilirsiniz. Bu taktiği uygularsanız daha rahat ve özgüvenli bir konuşma ortaya çıkaracaksınız. Ayrıca konuşmanıza hâkim olmanız sizi daha yetkin kılacaktır.
Konuşma yapmak ya da diyalog kurmak bir yarış değildir. İlk konuşan galip gelecek diye bir kural yoktur. Açık ve yalın anlatıma sahip olmak zamanınızı etkili kullanmanıza yardımcı olacaktır. Göreceksiniz ki çevrenizdekiler bu durumdan memnun kalacaklardır.
3. “Hımmmm!”, “Eeee!” vb. sesleri çıkarmayın
Eminim ki hepimiz bu sesleri istemsizce çıkarıyoruz. Konuşmalardaki boşlukları doldurmak için kullandığımız seslerdir. Konuşmalarda bunun gibi ifadeleri kullanmak konuşmalardaki kopukluğun ve özgüven eksikliğinin göstergesidir. Bu tür ifadeleri nasıl hayatımızdan çıkarabiliriz? Biriyle konuşurken ya da sunum yaparken kendimizi kayda alarak bu ifadeleri kullandığımız yerleri tespit edebiliriz. Tespit ettiğimiz yerlerde bu ifadeleri kullanmak yerine yavaşlayıp sessiz kalmayı tercih etmeliyiz. Bol bol pratik yaparak bu ifadelerin zamanla hayatımızdan çıktığını göreceğiz. Anlamsız ifadeler kullanmaktansa sessiz kalmanız konuşmanızın kalitesini arttıracaktır. Bu tür duraksamalar seyircilerinizin konuşmanızı rahatça takip etmesine olanak sağlayacaktır. Dikkatleri uzun bir süre sizde kalacaktır.
4. Patron gibi Konuş!
Kuracağınız cümlelere hakimiyetiniz sizi “ Patron” gibi gösterecektir. Bunun için cümlelerin sonunda gereksiz yere vurgu yapmamalısınız. Ayrıca söyleyeceğiniz cümlelerden emin değilseniz, bu sizin konuya hâkim olmadığınız anlamına gelecektir.
Cümleleriniz üzerinde çalışmanız onları tekrar tekrar okumanız, kendinizden emin bir konuşma yapacağınız hissi oluşturur. Bununla birlikte kurduğunuz cümlelerin sonuna gelirken sesinizi yavaşça azaltmanız seyirciler için daha ilgi çekici olacaktır. Sadece deneyin, farkı göreceksiniz.
5. Duraksadığın yerlere dikkat et!
Konuşmanız sırasında bilinçli olarak yaptığınız duraksamalar sizin söylediklerinize hâkim olduğunuzu gösterir. Bilinçli olarak yapılan duraksamalar kullandığınız kelimelerin önemli olduğunu gösterir. Ayrıca bu duraksamalar konuşmayı ilginç hale getirir ve dinleyicilerin ilgisini çeker. Genellikle konuşmanın yarısında ve üçte birinde yapılan duraksamalar, seyircilerin dikkatini çeken ve odaklanmasını sağlayan en kritik zamanlardır. Bu duraksamaların amaca uygun kullanılması seyircilerin dikkatini hızlı bir şekilde çekmenizi ve konuyu daha açık bir şekilde ifade etmenizi sağlar.
6. Nefesini kontrol et
Özgüvenli bir biçimde konuşma yapabilmek için yavaş ve anlaşılır bir biçimde konuşmamız gerekir. Bunu yapabilmemiz için sesimizi hep aynı ritmde tutmalı ve vurgulama yapacağımız noktalarda sesimizi yükseltmeli ya da alçaltmalıyız. Nefes egzersizleri yaparak sesimizi aynı tonda tutmayı başarabiliriz. Tüm cümleleri hızlı bir şekilde art arda eklemek yerine her cümlenin sonunda yarım nefes alınarak konuşmaya devam edilebilir. Bu taktik sizin stres seviyemizi düşürecek ve rahat olmamızı sağlayacaktır. Böylelikle daha etkili bir konuşma ortaya çıkarabileceksiniz.
7. Bağırma, Sakin ol!
Yaptığınız sunumlarda veya konuşmalarda ses tonunuzu kontrol etmeniz çok önemlidir. Sesinizdeki tonlamayı kontrol etmek seyircilerinizin ilgisini çekecektir. Bu kısımda yapılan en büyük hata bağırarak konuşmaktır. Bağırarak sunum yapmak sizin etkileyici bir konuşma yaptığınız anlamına gelmez aksine bu çok sinir bozucu bir harekettir ve konuşma yaptığınız insanlar bu durumdan rahatsız olacaktır. Bizim toplumumuzda olduğu gibi başka toplumlarda da saygısızlık göstergesidir. Bağırmak yerine sakin ve yumuşak bir ses tonunda, ritmimizi bozmadan bir sunum yapmalıyız. Sesinizi ara ara önemli yerlerde yükseltmeniz daha etkileyici bir sunum yapmanıza yardımcı olacaktır.
Peki bu becerinizi nasıl geliştireceksiniz? Ses kaydı yapan cihazımızı alıp kendi sesinizi kaydedeceksiniz. Tekrar bu ses kaydını dinleyerek aynı işlemi, hatalarınızdan kaçınarak, tekrarlayacaksınız. Bu yöntem sesinizin kalitesini arttırmanız ve etkili bir sunum yapmanız için çok önemlidir.
8. Susuz kalma
Genellikle büyük bir topluluk önünde yapacağınız uzun konuşmalar için yanınızda bir bardak ve birkaç şişe su bulundurmanız çok önemlidir. Gün boyunca su tüketimimiz olması gerekenden az olursa ses tellerimiz tahriş olur ve konuşma esnasında sesimiz az çıkar ya da hiç çıkmayabilir. Bu durum bizim özgüvenimizin kırılmasına neden olur. Gün içerisinde yeterli sıvı tüketmek ve yanınızda su bulundurmak sesinizin kalitesini arttırır ve özgüveninizi tazeler.
9. Konuşmadan önce rahatla
Vücudumuz heyecanımızı insanlara göstermektedir. Kaslarımız kasılır, yanaklarımız kızarır ya da soğuk soğuk terlememize neden olur. Heyecanımız yapacağımız konuşmaya hakimiyetimizi kaybetmemize neden olabilir. Bu yüzden konuşma yapmadan 10 dakika önce rahatlamamız çok önemlidir.
Büyük topluluk önünde konuşma yapmaya başlamadan önce nefes egzersizleri yapılmalı ve ısınma hareketleriyle kaslarımızı gevşetmeliyiz. Konuşmamıza başlamadan önce derin bir nefes almalıyız. Konuşma yaparken tüm kaslarımız çalışmaya başlar ve ısınır. Bu yüzden, Derin bir nefes alıp konuşmamız arasında kısa kısa nefesler almamız konumuza odaklanmamıza yardımcı olur. Vücudunu rahatlat, stresini azalt.
10. Tebessüm et
Konuşmaya başlarken tebessüm etmek, sesinizin kalitesini ayarlamanıza yardımcı olur. Sunum sırasında ritim yakalamanızı sağlar. Ben tabi ki de kahkaha atmaktan bahsetmiyorum. Aşırı gülümsemek seyircilerin dikkatini dağıtır. Aranızda oluşturduğunuz sınırların yıkılmasına neden olur. Peki gülümsememizi nasıl kontrol altına alacağız? Pratik Pratik Pratik. Gülümsemenizi konuşmamızın doğru yerlerine yerleştirebilmek için mümkün olduğunca fazla konuşma yapmalıyız. Şunu unutmayalım, konuşma esnasında birçok asık surat ya da konuyu anlamaya çalışan boş suratlar göreceksiniz. Tebessüm ederek konuşmaya başlamalısınız. Bu size birçok gülümseme olarak geri dönecektir. Tebessümünüz seyirciyi rahatlatacak ve arkadaşça bir konuşma yapacağınızı gösterecektir. Tebessüm etmek etkili bir konuşma yapmanın önemli unsurlarından biridir.
11. Gereksiz kelimelerden kaçın
Büyük bir grup için hazırladığınız ya da günlük hayatınızda kullandığınız dili daha sade hale getirmeye çalışın. Karmaşık ve gereksiz ifadeleri kullanmak, sizin seyircilerinizle olan iletişiminizi zayıf hale getirecektir. Onların dikkatinin dağılmasına neden olacaktır. Kullanımından emin olduğunuz ve telaffuz hatası yapmadığınız kelimelerin kullanımı, sizin daha etkili bir konuşma yapmanıza yardımcı olur.
Sürekli “Aynen”, “Evet…” ve “ Bu sadece benim düşüncem.” gibi sözcükler ve cümleleri genellikle gergin ve stresli olduğumuz durumlarda kullanırız. Bu kelime ve cümlelerden kaçınmamız, daha etkileyici ve özgüvenli bir konuşma yapabilmemize yardımcı olur.
12. Minnettar ol ve bunu göster
Konuşma yaptığınız sırada minnettar olduğunuzu, konuşma yaptığınız insanlara göstermek, sizi etkili bir diyaloğun içine itecektir. Onlara katılımlarının önemini, paylaştığı fikirlerinin değerli olduğunu ve konuşma içerisindeki katkılarını belirtmeniz, insanların hoşuna gidecektir ve bu durum sizin rahatlamanızı sağlayacaktır.
Konuşmanızda insanların yaptığı paylaşım için teşekkür etmeniz sizin yeni fikirlere olan açık fikirliliğinizi gösterir. Konuşmanızı hazırlarken yardım aldığınız insanlara olan minnettarlığınızı belirtin. Bu sizin daha güvenilir bir konuşma içerisinde olduğunuzu gösterir.
13. Sessizliğin kölesi olma, onu kullan
Günlük konuşmalarınızda ve topluluk önünde yapacağınız konuşmalarınızda sessiz kalın. İnsanlar konuşma esnasında 5 ila 10 saniye arasında sessiz kalmalıdır. Bu sizin konuşma yaparken kelimeleri daha dikkatli seçtiğinizi ve tonlamanıza dikkat ettiğinizi gösterir. Bu konuşmanızı seyircilerin gözünde daha özgüvenli yapar.Sessizliğin kölesi olmayıp onu günlük yaşantımızda kullanmamız, gereksiz söylemlerden kaçınmanız ve rastgele vücut hareketlerinden imtina etmeniz sizin güçlü bir konuşmacı olduğunuzu gösterir.
14. Dik Dur!
Gülümsemek, jest ve mimik gibi duruşta etkileyici bir konuşma yapmak için önemli unsurlardan biridir. Dik durmak, özgüvenli görünmenize yardım eder ve kendinizden emin bir konuşma yapmanızı sağlar. Duruşunu düzeltmek, derin nefes alıp onu konuşma sırasında ölçülü bir biçimde kullanmak stresinizi azaltır ve seyirciler önünde rahat davranmanızı sağlar.
15. Gözlerin konuşsun
Konuşma sırasında göz kontağı kurmak, yapacağımız konuşma kadar önemlidir. Konuşma esnasında seyirciler arasında belli bir süreliğine göz kontağı kurabilecek birini seçin. Bakışınız seçtiğiniz insan üzerinde en az 6 saniye boyunca durmalı. Bu süreden sonra odadaki tamamıyla zıt bir konumda oturan bir seyirciye odaklanmalı. Bu sıklıkta göz kontağını değiştirmen seyirciyle temasını kuvvetlendirir. Seyircilere özgüvenini iletir ve onlar ile yüz yüze konuşmuşluk hissi verir.
Gözünü sürekli konuşma salonunda gezdirmeniz, sadece odanın bir kısmına odaklanmanız ve sadece insanların kafalarına bakmanız onları rahatsız edebilir ve dikkatlerini çok çabuk bir şekilde sizden koparabilir.
Seyircilerle sağlıklı göz kontağı kurmak hem size hem de seyircilere özgüven aşılayacaktır.
16. Vücudunu Sev!
Vücut diliniz kullandığınız kelimeler kadar önemlidir. Jest ve mimik kullanmak sizin sıcaklığınızı ve özgüveninizi seyircilere iletmeniz için en etkili yollardan biridir. Vücut dilinizi konuşmanıza uygun bir biçimde kullanırsanız seyirciler sizin konuşmanızdaki enerjinizi hissedecektir. Amaç dışı kullanılan jest ve mimikler gergin tavırlar sergilediğinizin göstergesidir. Bu davranışlardan uzak durmaya çalışın.
Jest ve mimiklerinizi kontrol etmenin en etkili yolu, konuşma hazırlayıp ayna karşısında jest ve mimiklerinizi kullanarak konuşma yapmaktır. Bu sizin konuşmadaki duruşunuza olumlu yönde etki edecektir.
17. Konuya odaklan
Konuşma esnasında sözcükler arasında kaybolmak çok olası bir durumdur. Heyecanımız nefes almamıza, rahatlamamıza ve konuşma hızımızı kontrol etmemize izin vermez. Konuya odaklanmak daha etkili bir konuşma yapmamıza neden olur. Kendi sesimizi duymamız ve her dediğimiz kelimeyi tam anlamıyla söylememiz konuşmamız sırasında daha özgüvenli görünmemizi sağlar.
18. Korkma, Utanma, Pratik yap!
Toplum önünde konuşma becerilerini geliştirmenin en garanti yolu “Pratik, Pratik, Pratik!“. Ne kadar çok pratik, o kadar stresin az olması anlamına gelir. Pratik yapmak, size konuşma esnasında nasıl duraksamanız gerektiğini, vücut dilinizi nasıl kontrol etmeniz gerektiğini ve konuşma hızınızı ayarlama konusunda yardımcı olur. Bu şekilde konuşma sırasında daha rahat hissedersiniz.
Pratik olmanın bir yolu kendini kameraya kaydedip, tekrar o videoyu izlemek ve hatalarından kaçınmaya çalışmaktır. Bu yöntem bir topluluk önünde yapacağınız konuşmalar ve mülakatlar için çok etkili bir yöntem olacaktır. İkinci bir yol ise arkadaşlarınızla daha çok konuşmak ve bu stratejileri uygulamaktır. Onlardan geri dönütler alarak kişisel özgüveninizi inşa edebilirsiniz.
Sonuç olarak bu taktikleri kullanmanız ve günlük hayatınıza uygulamanız insanlarla olan ilişkilerinize, kariyerinize ve hayattakine amaçlarınıza ulaşmanızı sağlayacak altın değerinde bilgilerdir. Yukarıdaki adımları günlük hayatınıza uygulayarak pratik yapmak sizin toplum önünde ve insanlara karşı konuşma konusunda daha yetkin biri haline getirecektir.
Bu adımları pratik yapmak ve her konuşmamıza uygulamak, etkili konuşmalar yapmamıza olanak sağlayacaktır.
Şimdi söz sende….
-Ahmet Şükrü Pampal
LinkedIn II Instagram III Twitter