COĞRAFYA KADER Mİ-1? - Prof. Dr. Fikret Akınerdem
Bir süredir TARIM ve MEDENİYET konusunda çalışmalar yapıyorum. Bu çalışmada ilk insandan itibaren tarımı alıp günümüze kadar geçen süreçte TARIMIN İNSAN VE MEDENİYETLER üzerine etkisini ortaya koymaya çalışıyorum. Konu ile ilgili tek cümle tüm medeniyetlerin başlangıcı tarıma dayalı olmasıdır.
Bu çalışmayı yaparken sadece medeniyetin gelişme seyrini değil, insanlık tarihi, sosyal hayatı, bölgeler arası farklılıkları, insan davranışlarını; sosyal, kültür ve teknik hayatını öğrenmiş oldum. Bunlardan biri de farklı zamanlarda yaşamış İbni Haldun ile J. Diamond’ un tespitleri ve bu tespitlerin çoğunun günümüz insanı tarafından da yaşıyor veya yaşatılıyor olmasıdır.
İbni Haldûn 14. YY da yaşamış bir İslam filozofudur. Eserinden birinde değindiği konulardan biri farklı yerde yaşayan insanların siyasi, iktisadi gibi alanlarda neden eşitsiz geliştiğidir”. Bunu sebeplerini açıklarken insanın yaşadığı yerleri doğudan-batıya, yedi iklim kuşağına böler. Bu iklim kuşaklarında yaşayan insanların farklı hızlarda geliştiğini fark eder ve sebeplerini açıklar.
Birinci kuşağın güneyinde Ekvator çizgisi vardır.
1. Kuşak, batıda okyanustan başlayıp, Habeş ülkesi, Yemen, Çin bölgesi şeklinde uzanır.
2. Kuşak, Gana’nın üst bölgelerinden Süveyş denizine doğru devam edip, Kabil ve Çin’in bir kısmı boyunca devam eder.
3. kuşak, Kuzey Afrika’dan, Tibet, oradan Çin’e uzanır.
4. kuşak, İspanya-Endülüs kısmını kapsayıp Akdeniz boyunca uzanır. Sardinya, Sicilya, Girit, Kıbrıs gibi adalar bu kuşaktadır ve Tarsus, Antakya, Mezopotamya, Hazar Denizi’nin güney kıyısı boyunca devam eder.
5. kuşak, Endülüs’ün kuzeyinden başlar, Cenevre, Roma, Venedik, Ege Denizi, Dicle ile Fırat nehirlerinin çıktığı bölgeler, Ermenistan, Azerbaycan ve göçebe Türklerin yaşadığı yerler boyunca uzanır.
6. kuşak, Britanya adasından başlar, Fransa, Almanya, Polonya, Rus toprakları, Karadeniz ve Orta Asya’daki Türk toprakları boyunca devam eder.
7. kuşak, İngiltere’nin kuzeyinde başlar. Bu kuşağın önemli bir kısmı sular altındadır. Kara kısımlarında Rusya ve Türk toprakları vardır.
İbni Haldun’a göre uygarlıkların gelişimine en elverişli şartlara sahip yerler 4. iklim kuşağındadır. Bu kuşak, en ılıman hava şartlarına sahiptir. Bu kuşakla beraber 3. ve 5. iklim kuşaklarında ki uygarlıklar daha iyi gelişmiş, diğer iklim kuşakları ise ılıman olmayan hava şartlarına sahip olması ile buradaki uygarlıklar daha az gelişmiştir.
Buna göre 3-5 kuşakların güney hattı Afrika’nın kuzeyinden başlar, kuzey hattı Endülüs’ün üst sınırından; doğu sınırı güneyde Çin den, kuzeyde muhtemelen Türkistan olan yerlere kadar uzandığı ifade edilmektedir.
Bu tespitler bana oldukça enteresan geldi. Bu bakımdan konu enine boyuna el alınmalı, insanlığın kaderi ile oynayanlar iyi belirlenmelidir. Görülen odur ki efendiler aynı coğrafyadan, köleler de kendi içinde aynı coğrafyadan gelmektedir.
Cumanız mübarek, sağlık ve huzurunuz daim olsun
BU İLGİNÇ YAZI DİZİSİ DEVAM EDECEKTİR.