Cumhuriyet Bulvarı 2. Kordon 209/4 Alsancak İzmir (tel) (faks)
Download "Cumhuriyet Bulvarı 2. Kordon 209/4 Alsancak 35220 İzmir +90 232 4631630 (tel) +90 232 4631057 (faks) www.izmir-smd.org.tr"
4 AĞUSTOS TL serbest AĞUSTOS masa üstü 30 yaka resimleri Cumhuriyet Kuşağında Yaprak Dökümü Nejat Ersin, Yüksel Öztan, Reha Ortaçlı 12 iyi şeyler Barselona Öyküleri ve Kıssadan Hisse İzmir de Öncü Bir Sergi: Güngör Kaftancı Mimarlığı İzmir Çalıştayı: Krizden Ders Çıkarmak 34 makale Sevgili Öğretmenlerime Cihat Uysal 34 koruma Ve Akdamar Kilisesi Ayin e Açıldı 25 telif hakları Yasa ya Rağmen, Telif Hakkı Sözleşmeyle Devredilebilir mi? TSMD Hukuk Danışmanı Kemal Vuraldoğan 36 PROFİL Bina Bu Yere Oturuyor mu, Oturmuyor mu? Benim Hayatımı Belirleyen Soru Bu Oldu Aslı Özbay Haydar Karabey 42 YENİ Otel de Yeni Kamu Hizmeti Çağdaş Sanat Sadece Bir Lobi Kadar Uzağınızda Turgut Toydemir Dursun Özbek 56 YARIŞMADAN UYGULAMAYA Kamu Temsiliyetinin Çağdaş Yüzü Anayasa Mahkemesi 68 ORADAYDIK Kentleşmede Sürdürülebilirlik: İstanbul Bunu Başarabilir mi? Nerkis Kural 78 özetler (İngilizce, Rusça ve Arapça). Summary. Содержание. Miralay Şefik Bey Sokak 13/2 Gümüşsuyu İstanbul (tel) (faks) Çobanyıldızı Sokak 5-A/3 Çankaya Ankara (tel) (faks) Cumhuriyet Bulvarı 2. Kordon 209/4 Alsancak İzmir (tel) (faks) Yazılarda ifade edilen görüşler yazarlarına aittir. Kaynak gösterilerek alıntı yapılabilir. Reklamlar, reklamı veren firmanın sorumluluğundadır ve serbestmimar reklamlarda verilen bilgilerden sorumlu tutulamaz. AĞUSTOS Cumhuriyet Kuşağında Yaprak Dökümü Ve Akdamar Kilisesi Ayin e Açıldı Yasaya Rağmen, Telif Hakkı Sözleşmeyle Devredilebilir mi? Otel de Kamu Hizmeti Kamu Temsiliyetinin Çağdaş Yüzü Kentleşme de Sürdürülebilirlik: İstanbul Bunu Başarabilir mi? serbest 5. Sayı Kapak Konusu Ankara, Cinnah 19 Apartmanından Detay, Mimar Nejat Ersin serbestmimar Üç Ayda Bir Yayımlanır Sahibi Şükrü Ünal TSMD Başkanı Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Mehmet Soylu Yayın Koordinatörü Aslı Özbay Yayın Kurulu Abdi Güzer. Adnan Aksu. Ali Osman Öztürk Aslı Özbay. Ayhan Usta. Cüneyt Kurtay. Evren Başbuğ Fatih Özay. Gül Güven. Güneri Irmak Hasan Özbay. Hayri Anamurluoğlu. Hilmi Güner Hüseyin Kahvecioğlu. İlhan Kesmez. Kaan Özer Kadri Atabaş. Kerem Erginoğlu Mehmet Kütükçüoğlu. Mehmet Soylu Mürşit Günday. Orçun Ersan. Tülin Hadi Vedat Tokyay. Şerife Meriç Yürütme Kurulu Aslı Özbay. Hasan Özbay. Adnan Aksu. Kadri Atabaş Mehmet Soylu. Orçun Ersan Yayın Sekreterliği Serap Dalmış Kapak Evren Başbuğ Grafik Uygulama Burhan Dramagil (Remark) Katkıda Bulunanlar Murat Sönmez (Amsterdam). Ceyhun Baskın (Londra) İletişim Çobanyıldızı Sokak 5-A/3 Çankaya Ankara (tel) (faks) Abone, Reklam ve Dağıtım ANBA Anadolu Basın Ajansı Bülten Sokak 21/3 Kavaklıdere Ankara (tel) (faks) Reklam Koordinatörü Bülent Çeşmecioğlu Teknik Hazırlık ve Baskı Remark İletişim ve Tanıtım Hizmetleri Kuleli Sokak 57/4 Gaziosmanpaşa Ankara (tel) (faks) SMD Üyelerine Ücretsiz Gönderilir Fiyatı 6 TL. Abonelik 30 TL Cumhuriyet Kuşağında Yaprak Dökümü Ve Akdamar Kilisesi Ayin e Açıldı Yasaya Rağmen, Telif Hakkı Sözleşmeyle Devredilebilir mi? Otel de Kamu Hizmeti Kamu Temsiliyetinin Çağdaş Yüzü Kentleşme de Sürdürülebilirlik: İstanbul Bunu Başarabilir mi?
5 2009 Yılı gerçekten zordu: Ekonomik kriz, pekçok sektörle birlikte mimarlığı da teğet geçmedi. Birçok büro küçülmek zorunda kaldı, çok sayıda mimar işini kaybetti... İşler azaldı hatta durdu, olanların ödenekleri kesildi; ödemeler ya yapılmadı, ya da çok geciktirildi. Bazı firmalar bu koşullarda yeni bir iş yapmaktansa kapanmayı tercih etti. Yayın hayatına 2009 un başında başlayan dergimiz de maalesef bu durumdan payını aldı. Yine de yılın bu son sayısını sızlanarak bitirmek istemedik. Çünkü herşeye rağmen 2009 da hayat durmadı; yeni yapılar, yeni yarışmalar, ülke içinde ve dünyada durmak bilmeyen, heyecanlı bir gündem yaratıyor. Türkiye piyasasındaki sorunlarla uğraşmayı reddederek yurtdışına açılan mimarlarımızdan güzel haberler alıyoruz. Biz de 4. sayıyı, ağırlıkla bu güzel haberlere odaklamak istedik: iyi şeyler adını verdiğimiz bölüme geniş yer ayırdık, sizleri yeni yıla umut veren, moral yükselten haberlerle uğurlayalım istedik. Güzel haberler arasında çok değerli bulduğumuz iki tanesi, uluslararası yarışmalardan gelen ödül haberleri: Önce Nimet Aydın ve ekibinin Kahire nin Ramses Meydanı Yarışması nda kazandığı 3. lük haberini öğrendik. Bir süre sonra, İzlanda nın Reykjavik Limanı için açılan master plan ve kentsel tasarım yarışmasında 1.lik ödüllerinden birini kazanan Günay ve Sunay Erdem in başarısıyla gururlandık. Her iki ekibi de yürekten kutluyoruz. Son yıllarda, yarışma adı altında birçok ödül haberi alıyoruz, ama biraz araştırınca, bunların çoğunun aslında yarışma olmadığı ortaya çıkıyor: Yetkin jüriler yerine firma yetkililerinin proje seçtiği, bir yarışma hukuku sözkonusu olmadığı için yarışmacıların haklarının korunmadığı ve kimi zaman çağrılı ekiplere ücret dahi ödenmediği davetli teklif yöntemlerini yarışma olarak anmak, ne etik ne de hukuk açısından doğru. Diğer yandan ulusal ve sınırlı yarışmalar dışında uygulanmakta olan birçok farklı yarışma yöntemi olduğunu da biliyoruz. Yarışmalar alanını çeşitlendirme yönünde yapılacak çalışmaları gerçekleştirmek, yine bizlere düşüyor da iyice açığa çıkan bir tehlike, sadece kamusal alanları değil yarışma düzenini de tehdit eder hale geldi: Bitlis ve Denizli hükümet konakları için açılan yarışmaları kazanan müellifler, projelerinin milli değerlerimizi yeterince temsil etmediği eleştirisiyle karşıkarşıya kaldılar. Bizzat valiler aracılığıyla dile getirilen ve projelerin milli değerleri öne çıkaracak şekilde revizyonunu talep eden bu yaklaşıma bir süredir aşinayız. TSMD nin İrtica ve Mimarlık, İSMD nin Binalar Konuşunca Mimarlık Susar isimli sergilerle eleştirdiği bu egemen resmi tavır, idareler aracılığıyla ve doğrudan temin yoluyla yaptırılan sözde milli okul, adliye gibi yapılardan sonra, yarışma alanında da etkili olmaya çalışıyor. Bu da yetmiyor, 17.Aralık ta basına yansıyan haberlerden öğreniyoruz ki Başbakanımız, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Gökçek e talimat vermiş, Gökçek de kendisi ile hemfikir ve gururla anlatıyor:...sayın Başbakan ımızın, özellikle Kuzey Ankara da, bundan sonraki yapılarda (TOKİ konutları kastediliyor) Selçuklu mimarisinin ağırlıklı olarak yer alması talebi var. Zaten mimarlarımız da o istikamette çalışıyor. Genel anlamda planın sunumunu yaptık, plan hoşlarına gitti, ama Sayın Başbakan ımızın talebi, bundan sonra yapılacak binalarda Selçuklu mimarisinin kent girişine hakim olması... Erk in kamusal alanlar üzerindeki bu kabul edilemez manipülasyonunun kamuoyundan tepki görmemesi ne yazık ki şaşırtıcı değil. Ama meslek camiasının buna tepki göstermemesi ve bu durumu ciddi bir mücadele alanı olarak algılamaması çok vahim. Dileriz 2010 yılı, mimarlık alanındaki sivil ve resmi örgütlenmelerle üniversitelerin, daha duyarlı ve örgütlü bir dayanışma içinde olduğu bir yıl olarak gelişir. Umutlarımızı canlı tutuyor ve hepinize güzel bir yeni yıl diliyoruz. Saygılarımızla, Aslı Özbay 03
6 masaüstü masaüstü 03
7 MİMAR KEMALETTİN E YENİ BAKIŞ Salih Zeki Pekin İzmir kent merkezinde batı-doğu yönünde uzanan Mimar Kemalettin Caddesi nde birkaç yıl önce yaya yolu olarak düzenlenmiş ve bu yaya yolunun her iki yanında eskiden beri var olan konfeksiyon ve tuhafiye mağazalarının modernleştirilerek caddenin bir moda merkezine dönüştürülmesi hedeflenmiş ve teşvik edilmiş. Bu konsept içinde Matu Mimarlık ekibi, Türkiye Garanti Bankası A.Ş. ne ait İzmir kent merkezinde Mimar Kemalettin Caddesi ile Halit Ziya bulvarının kesiştiği köşede bulunan 5 katlı binanın yerine imar durumuna uygun olarak 8 katlı yeni şube ve hizmet binası tasarlamış. Binanın taşıyıcı strüktürü iki cadde köşesinin açıortayından geçen simetri aksına göre tasarlanıp, komşu binalara bitişik olması öngörülmüş, Kuzey ve Batı Cephelerine yangın merdivenleri ve asansörler simetrik olarak yerleştirilmiş. Bu şekilde binanın deprem etkilerinden zarar görmemesi için yanal yüklere karşı eşit yük dağılımını sağlayan dayanıklı bir strüktür elde edilmiş. Kuzey ve Batı cepheleri boyunca uzanan betonarme perdelerle arasında merdiven, asansör, tuvaletler ve asansör holü için yeterli mekanlar bırakıldıktan sonra, aksı 9.85 m yarıçapında 30 cm kalınlığında betonarme taşıyıcı perde ve binanın doğu ve güney cephelerinde taşıyıcı betonarme kolonlar ile yay şeklindeki perde arasında başkaca düşey taşıyıcı kullanılmayarak bu bölümdeki mekan düzenlemelerine olabildiğince serbesti sağlanmış. Ekibin bir diğer gündemdeki projesi de, Balçova Belediye Başkanlığı tarafından açılan davetli ihalede en düşük fiyatı vererek aldıkları Balçova Kültür Merkezi projesi. Projelerinin hazırlanması ile ilgili ihale öncesi bazı etütler yapan ekipten, programda değişiklik yapılması istenmiş. 500 kişilik yerine 750 kişilik sinema, tiyatro salonu yapılması ve fast-food ve pastane ilave edilmesi istenmiş. Ayrıca, 150 kişilik salonun gerektiğinde yemekli düğünlerin yapılabileceği şekilde çok amaçlı olarak düzenlenmesi istenmiş. Arsanın kent içindeki konumu dikkate alınıp, binanın tüm katlar yüksekliğinde giriş holünün kuzey ve güney cephelerini camla kapatarak arkasındaki Balçova Teleferik tepesinin yakın ve uzak mesafelerden algılanmasını istenmiş. 01 Garanti Bankası İzmir Mimar Kemalettin Şubesi-İzmir Proje Müellifi: MATU Mimarlık Tasarım: Salih Zeki Pekin Tasarım Ekibi: Burçak Pekin, Enis Beker, Nazan Noyan İnşaat alanı: 1796 m² Projelendirme tarihi: Haziran 2008 Temmuz Balçova Kültür Merkezi - İzmir Proje müellifi: MATU Mimarlık Tasarım: Salih Zeki Pekin Proje Ekibi: Enis Beker, Nazan Noyan Statik: Ardalı İnşaat Tesisat: NU Mühendislik Elektrik: Evre Elektrik İşveren: Balçova Belediyesi Yapı Alanı: 7706 m² Projelendirme tarihi: Ekim 2007 Mayıs 2008 LİBYA YA ASKERİ ÜS Gül Güven, Özdihan Gökçe Ven Mimarlık ekibi tarafından otel olarak tasarlanan, ancak daha sonra askeri tesis olarak işletilecek olan Libya Tripoli deki Armed Forces Officers Club, beş yıldızlı otel, 3 yıldızlı otel, kongre ve sergi alanı, olimpik yüzme havuzu binası, kapalı spor salonu binası, restoranlar, villalar, vip villa, tören alanı, marina ve deniz üstünde yer alan bir amfi tiyatrodan oluşmakta. Sürdürülebilir mimarlığın önemsendiği ayrıca tüm çatı alanlarının yeşil olarak değerlendirildiği ve kullanıma açıldığı bir proje olarak gelişimini sürdürmekte. Ekibin Libya daki bir diğer projesi de havaalanı yolu aksında bulunan 466 konuttan oluşan Digit Houses, arsa değeri yüksek bir alanda konumlandırılmış. İşverenin tasarım öncesi yerel kültürün araştırılması ve bu araştırmanın yorumunun konut yerleşkesine aktarılmasını ön koşul olarak ekipten istemiş. Yerel mimarinin avlulu yapısı, bir kabuk ile sarılıp dışa kapanması ve dar sokaklar ekip tarafından tasarıma yansıtılmış. 03 Armed Forces Officers Club In Tripoli - Libya Proje Müellifi: Ven Mimarlık Ltd. Şti. Tasarım: Gül Güven, Özdihan Gökçe Peyzaj: Selami Demiralp Grafik ve Görselleştirme: Özgür Özdemircan, Özhan Hazırlar Şehir Plancısı: Mehmet Arslantürk Yapı Alanı: m² Yatırım Maliyeti: $ 04 Digit Houses In Tripoli - Libya Proje Müellifi: Ven Mimarlık Tasarım: Gül Güven, Özdihan Gökçe Tasarım Ekibi: Özhan Hazırlar, Özgür Özdemircan Yapı Alanı: m² Yatırım Maliyeti: $ LOGIPARK TÜRKİYE Esen Akyar, Zafer Karaoğlu İglo Mimarlık, Türkiye nin lokomotif endüstrilerinden biri olan lojistik sektörünün depolama ve saklama ihtiyaçlarına yönelik kurumsal gayrimenkul çözümleri üreten Logipark ile doğru konum ve fiyat ilkesini, sonuç odaklı ve müşteri istekleri doğrultusunda şekillenen fonksiyonel ürünler ile birleştirerek, ülkenin tüm ana dağıtım noktalarında aynı kalite ve servisi sunmayı hedefliyor. Stratejik olarak İstanbul un en önemli lojistik merkezlerinden olan Tuzla-Orhanlı konumlu, m² arazi üzerine toplam m² tek katlı kiralanabilir depolama alanı, m² m² arasında farklı boyutlarda 8 blok ve 11 bağımsız bölüm, Uluslararası A sınıfı depo standartlarına uygun, 24 saat giriş çıkış ve kullanım kolaylığı, Depolarla beraber etkin kullanıma uygun A sınıf ofis binaları ile 2010 yılının ikinci yarısına yetişecek olan proje, İstanbul a yeni bir katma değer katmayı amaçlıyor. 05 Logipark, Tuzla - İstanbul Proje Müellifi: İglo Mimarlık Tasarım Ekibi: Esen Akyar, Zafer Karaoğlu Proje Yönetim ve Danışmanlık: Teknoden Statik: Doruk Mühendislik Mekanik: Rota Mühendislik Elektrik: Eltes Mühendislik Yatırımcı: Access Turkey Proje Yönetim ve Denetim: Arup / Kaytek Yapı Denetim Kiralama Danışmanı: Kuzeybatı Gayrimenkul masaüstü 05
8 masaüstü 09
9 ORTAKÖY VADİSİ NDE KONUT Talha Haksever İstanbul un Avrupa yakasının en merkezi bölgesi Levent te yer alan proje, Ortaköy vadisine hakim bir alanda yer almakta m2 alana sahip arazi içerisine 8 adet blok yerleştirilmiş. Çevre teşekkülü dikkate alınarak yerleştirilen bloklar, ayrıca Ortaköy Vadisinin panoramik manzarasını içlerine alacak şekilde konumlandırılmış. Yeşil bir doğa içerisinde olması planlanan proje için m2 alana sahip arazinin, yaklaşık olarak m2 si yeşil alan olarak ayrılmış. Geniş yeşil alan içerisinde yer alan projenin yapı malzemelerinde de bu uyuma dikkat edilmiş, ve ahşap ile kaplanan cepheleriyle bir bütünlük sağlanmış. Ayrıca manzaranın ve yeşil dokunun iç mekanlara taşınması için, yere kadar olan geniş cam yüzeyler tasarlanmış. Projenin, Gün Işığı, Enerji Etkinliği ve Isısal Konfor Analizleri Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi nde, ilgili standartlara göre yapılmış ve hazırlanan projenin bu kapsamda fiziksel çevre raporu hazırlanmış. Proje kapsamında ayrıca sosyal mekan olarak açık spor alanları, Açık havuz, çocuk havuzu, kapalı havuz, jakuzi, sauna, dinlenme odası, fitness center, vitamin bar, tv odası (çok amaçlı salon) tasarlanmış, ayrıca konutlar için kapalı otopark yapılmış. Büronun diğer konut projesi de İstanbul un Avrupa yakasının en nezih bölgesi, İstinye vadisinin en güzel bölgesinde yer almakta m2 alana sahip arazi içerisine 9 adet blok yerleştirilmiştir. Çevre teşekkülü dikkate alınarak yerleştirilen bloklar, kendi içlerinde oluşturdukları geniş rekreasyon alanından yararlanacak şekilde konumlandırılmışlardır. Yeşil bir doğa içerisinde olması planlanan proje için m2 arazinin, yaklaşık olarak m2 si yeşil alan olarak ayrılmış. Özgün cepheleri olan projede aynı zamanda konut içlerinde fonksiyonellik ön planda tutulmuş. Her bir blok içerisinde 4 adet konut bulunan projede, geniş bahçe alanları oluşturulmuş ve binaların birbirinin manzarasını kesmemesine özen gösterilmiş. 06 Seba Flora, Levent - İstanbul Tasarım: Talha Haksever Müellif Firma: Taha Mimarlık Statik: Yapı Akademisi Mekanik: Yimak Mühendislik Elektrik: Tmf Mühendislik Yatırımcı: Seba İnşaat Müteahhiti: Seba Ulus İnşaat San. Aş. Yapı Alanı: m 2 07 Seba Flora, İstinye - İstanbul Tasarım: Talha Haksever Müellif Firma: Taha Mimarlık Statik Proje: Yapı Akademisi Mekanik Proje: Yimak Mühendislik Elektirk Proje: Tmf Mühendislik Yatırımcı: Seba İnşaat Müteahhiti: Seba Vadi İnşaat Yapı Alanı: m 2 Başlangıç Tarihi: Ağustos 2009 Bitiş Tarihi: Ağustos 2011 ŞAİR EŞREF E OTEL Sevgi Molva Proje çalışmalarına tasarım, restorasyon, dekorasyon işleri ile devam eden Çatı Mimarlık, İzmir in Konak İlçesinde 4 yıldızlı otel olarak tasarlanan proje, İzmir in en merkezi bölgesinde yer alıyor. Zemin üstünde 14 kattan oluşan proje, bodrum katlarıyla beraber m2 inşaat alanına sahip. Şair Eşref Bulvarı nda yer alacak otel 200 yatak kapasiteli olacak. 08 Dört Yıldızlı Otel, Konak - İzmir Tasarım: Sevgi Molva Müellif Firma: Çatı Mimarlık Statik: Ardalı İnşaat Mekanik: Süloş Mühendislik Elektrik: Mert Elektrik İşveren: Ağartıoğlu İnşaat Yapı Alanı: m² TEVFİK FİKRET YENİDEN Turhan Kayasü 1994 yılında MTK Mimarlık tarafından tasarlanan ancak yapımının bir kısmı gerçekleşmeyen Tevfik Fikret İlköğretim Okulu, 2010 yılında yeniden tasarlanmış. 4 blok ve m2 den oluşan projenin m2 lik tek bloğu önce inşa edilmiş, yeni inşaa edilecek bölümler ise okul sistemindeki değişikliklere uyumlu hale getirilen 25 adet büyük derslik, 6 adet küçük derslik, 3 laboratuvar, kütüphane, spor salonu, 600 kişilik çok amaçlı salon ve yemekhaneden oluşmaktadır. Bu binada yer almayan eğitim hizmet ve teknik birimler ihtiyacı ana binadan sağlanmaktadır. Alan olarak kısıtlı bir arsada 3 kat ve 1 bodrum olarak biçimlenen yeni yapının mevcut yapıyla aynı dilde, okula ait simgesel bir kişililiği oluşturması amaçlanmış sınıflarını ve destek mekanlarını barındıran mevcut blok, ilköğretim 1-8 sınıflarını barındıran ek bina (B Blok) ve spor-kütüphane-konferans kanadı (C Blok) birbirinden bağımsız olarak çalışabildiği gibi, aynı zamanda birbirinden geçilebilen bir bütün de oluşturmakta. Planlamada yaş gruplarının eğitim ve oyun alanlarının ayrışması öngörülmüş. 09 Tevfik Fikret İlköğretim Okulu, Spor Salonu ve Çok Amaçlı Konferans Salonu Ek Yapısı - İzmir Tasarım: M. Turhan Kayasü Müellif Firma: MTK Mimarlık Tasarım Ekibi: M. Turhan Kayasü, Şebnem Aşkun Statik: Erka-As As Proje Araştırma Mekanik ve Elektrik: Khm Kent Proje Peyzaj Tasarımı: Promim Proje İşveren: Tevfik Fikret Eğitim ve Öğretim Hizmetleri A.Ş Yapı Alanı: m 2 Yatırım Maliyeti: TL LOSEV KENT Şerife Meriç, Ufuk Ertem Ankara da Gazi Üniversitesine ait bir arsanın bir kısmında Gazi Üniverisitesi için İhtisas hastanesi ve rekreasyon alanı, diğer kısmında ise Lösev kent projesi tasarlanmış. Tasarım kapsamı; 100 yataklı hastane, laboratuvarlar, otel, konferans salonu, çarşı, okul, atölyeler, spor tesisleri, konutlar, karnaval alanı gibi işlevlerden oluşmaktadır. 10 LÖSEV için Kent Avan Projesi Proje Müellifi: Meriç Dizayn Tasarım Ekibi: Şerife Meriç, Ufuk Ertem Peyzaj: Murat Memlük İşveren: LÖSEV Yapı Alanı: m 2 masaüstü 07
11 MANZARALI YURT Faruk Eşim 2011 Üniversite Oyunları nın Türkiye de yapılacak olmasından dolayı, ülkenin çeşitli yerlerinde yurt, spor salonu çalışmaları hızla devam ediyor. Bunların bir örneği de Fema Mimarlık tarafından projelendirilen Trabzon daki yurt ve sosyal tesis projesi Üniversite Oyunları ile sporcuların kullanımına açılacak olan 2000 kişilik yapı oyunlar sonrası Kredi Yurtlar Kurumu tarafından Öğrenci Yurdu olarak kullanılacak. Yaklaşık m2 lik bir arazide yaklaşık m2 olarak tasarlanan proje, 1 blok Sosyal Tesis, 2 blok Kız Yatak Üniteleri, 3 blok Erkek Yatak Üniteleri olmak üzere toplam 6 bloktan oluşmakta. Arsa verilerinin de katkısı ile tamamen manzaraya dönük şekilde planlanmış, kottan olumlu şekilde yararlanılarak istenilen program yerleştirilmiş. Arazi eğimli olmasına rağmen yerleşkenin her noktası bedensel engelliler tarafından kolaylıkla kullanılabilmekte. Yerleşke, üst kottan alt kota doğru doğal eğime paralel 3 grupta planlanmış. 1. Kademede Sosyal Tesis, 2. Kademede Kız Yatak Üniteleri, 3. Kademede Erkek Yatak Üniteleri birbirlerini engellemeyecek şekilde, Ana girişe ve arazinin en yüksek yerine Sosyal Tesis Binası yerleştirilmiş. Bu yapıda; Asma kat, Yönetim birimleri, Zemin kat, Ana giriş Holü ve bu hole bağlı, Lobi, 500 kişilik kafeterya, Oyun Salonları, Basın merkezi (Toplantı Salonu), İnternet Salonu, Alışveriş alanları ve Sinema, manzaraya açık 1000 kişilik Yemekhane, mutfak, çamaşırhane ve teknik alanlar yer almakta. Sosyal Tesis merkez olmak üzere, yatak üniteleri bu merkeze ışınsal akslarla bağlanmakta, dolayısı ile Yatak Üniteleri birbirlerine açısal yerleştirilerek yapıların manzaradan yararlanması sağlanmaktadır. 11 Trabzon Kişilik Öğrenci Yurdu ve Sosyal Tesisleri - Trabzon Tasarım: Faruk Eşim Müellif Firma: Fema Mimarlık Tasarım Ekibi: Faruk Eşim Statik: Levent Aksaray Mühendislik Mekanik: Razgat Mühendislik Elektrik: Yurdakul Mühendislik İşveren: Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Müteahhit Firma: Kalyon İnşaat Yapı Alanı: m 2 HASTANE MİMARİSİNE YENİ BAKIŞ Ebru Altay, Perin Özen Öztürker Hastanelerin soğuk ve ışıksız mekanlarının aksine Peb Mimarlık Ofisi, hastanelere yeni bir bakış açısı getirerek, daha yaşanılır mekanlar yaratmayı hedefliyor. Mimarinin insan hayatını olumlu yönde etkilediği gerçeğiyle yola çıkan ekip, ışık ve renk kullanımı ile günümüz çağdaş hastane mimarisinin yenilikçi konseptlerini oluşturuyor. Hastanelerdeki ciddi değişimlere dikkat çeken Peb ekibi, Bursa Mustafa Kemalpaşa ve Karabük Şirinevler projeleri ile hastane mimarisine farklı bir bakış açısı getirmeye çalışıyor. 12 Bursa Mustafa Kemalpaşa 200 Yataklı Devlet Hastanesi - Bursa Tasarım: Ebru Altay, Perin Özen Öztürker Proje Müellifi: Peb Mimarlık Tasarım Ekibi: Semra Köse, Hamide Yiğit, Hamza Altın Statik Projesi: Orhan Sarıkaya Mekanik: MC Mühendislik Elektrik: NÜVE Ltd. Şti. Yapı Alanı: m² İşveren: T. C. Sağlık Bakanlığı 13 Karabük Şirinevler 300 Yataklı Devlet Hastanesi - Karabük Tasarım: Ebru Altay, Perin Özen Öztürker Proje Müellifi: Peb Mimarlık Tasarım Ekibi: Semra Köse, Hamide Yiğit, Hamza Altın Statik Projesi: Orhan Sarıkaya Mekanik: MC Mühendislik Elektrik: NÜVE Ltd. Şti. Yapı Alanı: m² İşveren: T. C. Sağlık Bakanlığı GÖZTEPE YE YENİ KAMPUS Şebnem Gürcün GC Mimarlık tarafından projelendirilen Göztepe Kampüsü nün bütününe makro ölçekteki genel planlama kararlarından, mikro ölçekteki peyzaj tasarım kararlarına inen bir yaklaşım oluşturulmuş ve bu anlamda öncelikle trafik ve yaya dolaşımının sorunsuz işleyeceği bir sistem planlanmış. Bu iskelete ana mekanlar oturtularak bir mekan hiyerarşisi meydana getirilmiş.. Bu açık alan sistemi kampüsün ana giriş noktasından başlayarak tüm alanı kapsayacak şekilde düşünülmüş. GC Mimarlık ın bir diğer projesi de, Suudi Arabistan da eğimli olmayan dikdörtgen bir arsada 148 adet konut olarak tasarlanmış. 3+1 ve 2+1 plan şemalı konutlar ikiz ve müstakil olarak çözülmüş ve 3+1 ler üç katlı, 2+1 ler iki katlı olarak düşünülmüş. Bu birimler arsanın kenarlarına yerleştirilmiş olup kendilerine ait özel bahçeleri ve birer araçlık otoparkları bulunmakta. 1+1 ve stüdyo tipi daireler 3 katlı apartman bloklarına bir arada yerleştirilmiş ve bu birimlerin ortak alanlarla bütünleşmesi müstakil villalara nazaran daha fazladır. Ortak alanlar ise; site girişinin iki yanında yer alan ofisler, ana meydanda bulunan servis alanları ve mağazalar ile buradan zemin dokusu ve çatı örtüsüyle vurgulanmış bir akstan geçilerek ulaşılan 200 kişilik çok amaçlı salon, süpermarket ve spor salonundan oluşmakta. Rekreasyon alanında çocuk oyun alanı, büyük ve küçükler için iki ayrı yüzme havuzu, güneşlenme terası ve kafeterya yer almaktadır. 14 Marmara Üniversitesi Göztepe Kampusu Kentsel Tasarım Projesi - İstanbul Tasarım: Şebnem Gürcün Proje Müellifleri: GC Mimarlık Tasarım Ekibi: Şebnem Gürcün, E. Korkut Kurt, Esin Fakıbaba İşveren: Marmara Üniversitesi Proje Tarihi: 2008 Yapı Alanı: m 2 15 Fal Compound Residantal, Daman Suudi Arabistan Tasarım: Şebnem Gürcün Proje Müellifleri: GC Mimarlık Tasarım Ekibi: Şebnem Gürcün, İlker Kütükoğlu İşveren: Şengel İnşaat Proje Tarihi: 2010 Yapı Alanı: m 2 masaüstü 09
14 yaka resimleri CUMHURİYET KUŞAĞINDA YAPRAK DÖKÜMÜ 2010 un ilk yarısı, mimarlık dünyamızın üç değerini daha aramızdan aldı: Peyzaj tasarımının öncü ustası Yüksel Öztan ı 27 Şubatta; eşi az bulunur nitelikte bir insan olan Mimar Nejat Ersin i 11 Mayısta; kendisini ne yazık ki sadece birkaç ay önce tanıma fırsatı bulduğumuz Reha Ortaçlı yı 28 Mayısta kaybettik. Yüksel Öztan, peyzaj kavramının ardına mimar tamlamasını hakeden nadir tasarımcılardan biriydi. Tutkuyla sürdürdüğü mesleğindeki başarılı performansı onu, mimarların bu alandaki bir numaralı proje ortaklarından biri yapmıştı. Nejat Ersin mimarlığın her alanıyla uğraşmış, hepsinde başarı ve saygı kazanmış, hayatına dokunduğu herkesi ender kişiliğiyle derinden etkilemiş çok özel bir insandı Yılında Mimarlar Odası ndan kazandığı Mesleğe Katkı Ödülü sayesinde yapılan yayınlarla mimarlık camiası, gecikerek de olsa bu özel üyesini daha yakından tanıma fırsatı bulmuştu. TSMD nin bir süredir tescillenmesi için uğraştığı Ankara daki 10 yapıdan biri olan Tenis Klübü nün mimarı Reha Ortaçlı ise, vefatından çok kısa bir süre önce tanışarak söyleşi yapmak keyfini yaşadığımız, vefa borcu hissettiren mimarlarımızdandı. Hepsi de son derece üretken ve başarılı olmakla beraber, mütevazi kişilikleriyle önde durmayı hep reddetmiş bu Cumhuriyet Kuşağı beyefendilerini ardarda anıyoruz. Dostlarının, meslekdaşlarının ve etkiledikleri gençlerin anılarından aktardığımız bu güzel insanların daha iyi tanınmaları, yaptıklarıyla örnek alınmaları umuduyla... Reha Ortaçlı Yüksel Öztan 12 yaka resimleri Nejat Ersin
15 Cinnah 19 fotoğrafları için Sayın Beste Özen e teşekkür ederiz. sm Yeni biten Cinnah 19 un terasında USTA BİR MİMAR, GÜZEL BİR İNSAN : NEJAT ERSİN Çetin Ünalın 1972 yılında üniversiteden mezun olup Mimarlar Odası ile ilişki kurmamdan itibaren en çok duyduğum isimlerin başında Nejat Ersin geliyordu. Mimarlar Odası nın kurucu kuşağının sembol ismiydi. Ancak kendisi ile fiilen tanışmam 2000 yılında, Mimarlar Derneği 1927 nin kuruluşunun 75. yılı dolayısıyla, daha sonra da Mimarlar Odası nın kuruluşunun 50. yılı münasebetiyle 2003 yılında Ankara da yaptığımız Sözlü Tarih çalışmaları ile olmuştu yılları arasını kapsayan ilk dört toplantıya konuşmacı olarak katılmıştı. Bu çalışmalarda belleklerini tazelemeleri için önceden iletmiş olduğumuz ilgili dönemlere ait Oda Merkez Çalışma Raporlarını ve Karar Defterlerini büyük bir titizlikle okuyup, önemli gördüğü satırların altını çizip, anı ve yorumlarıyla birlikte anlatmıştı. Bu, ayda yaklaşık 300 sayfa demekti ki, o sıralar 80 yaşındaydı. Asansörsüz 5 katlı bir apartmanın en üst katında oturuyordu. Öncelikle fiziki diriliği, çalışkanlığı, disiplini, dikkati, kafasının berraklığı ve hafızasının kuvveti ile hayranlığımı kazanmıştı. Zamanla bu çalışkanlık ve disiplinin göstergesi hiçbir toplantıya geç bile kalmadan, aksatmadan gelişinin, Oda ya, mesleğine ve genel anlamda insanlara saygısından olduğunu fark ettim. Oda nın kuruluş aşamasında yeni kanun, yönetmelik, tüzüklerin hazırlanması, bir düzenin kurulması çabalarında çok büyük katkıları olmuş, bugün Mimarlar Odası nın bulunduğu binanın yapımında sözleşmelerin hazırlanması, kontrolunun yapılması, işin takibi, parasal kaynakların bulunması ve kullanımında büyük emeği geçmiştir den itibaren Ankara Şubesinde ve Merkezin 1959 da Ankara ya gelmesinden sonra yılında ikinci bir kuşağın yönetime gelmesine kadar - tüm yönetim kurullarında Başkan, Sekreter Üye, Sayman Üye ve Üye olarak sürekli görev almıştır Anayasası nın özgürlükler ortamında gelişen yeni fikirler ve değişim istekleri, düşüncelerini yeniden gözden geçirmelerine neden olmuştur. Bu nedenle 1965 sonrası Mimarlar Odası nda bu farklılıklara bağlı blok istifalar görülür. O dönemin tanıkları, o yönetim kurullarını üçbuçuk, üçbuçuk olarak tanımlarlar. Nejat Ersin aklı ile hareket eden, denge unsuru kişi olarak buçuk olarak nitelenmiştir. Ancak bu kuşak gelişimi doğru tahlil etmiş, her zaman gelişimin önünde olmuştur. O dönem gençlik hareketleri sırasında Anayasa hükümleri bir kez daha açıkça çiğnenerek üniversiteye polis sokulmuş, öğretim üyeleri ve öğrencilere karşı kaba kuvvet kullanılmıştır. Bu tutumu şiddetle kınar, üniversite ve gençliğin sosyal, ekonomik yapıdaki temel bozukluklarına karşı kaynağını Anayasamızda bulan direnişini, kendilerini bütün gücümüzle desteklediğimizi bildiririz şeklinde yayınladıkları ve Nejat Ersin in okuduğu bir bildiri nedeniyle savcılığa çağrılarak ifadeleri alınmıştı. Ben 1970 li yıllarda Oda da çalıştığım sıralarda, ikinci nesil kuşağın çok muhafazakar, iktidar yanlısı, bizden çok farklı bir yönetimi tasfiye ederek göreve geldiğini düşünürdüm ve bu düşüncemi Oda tarihiyle ilgili, yukarıda bahis ettiğim çalışmaları yapana kadar da korudum. Ancak 1970 öncesi çalışma raporlarını okuyunca, nasıl gelişen toplumsal gelişime ayak uydurduklarını, kendilerinden sonra gelen kuşaktan hiç de büyük farklılıkları olmadığını gördüm. Artık pek çok sürtüşmenin, kopmaların bu bilgi eksikliğimizden olduğunu düşünüyorum de yeni kadroların yönetime geldiği Genel Kurul da bu değişimin şekli Nejat Ersin i çok üzmüştü, ancak o yaka resimleri 13
16 Nejat Ersin in bir cephe etüdü Oda dan hiç kopmadı, yeni kuşaklarla da iyi diyaloglar kurdu, çağırdıkları zaman yardımlarına koştu, onların Nejat Abisi oldu. Son toplantımızdaki son sözleri de Eski gücündeki Oda mı geri istiyorum olmuştu. Toplantının sonlarına doğru dinleyiciler arasında olan Ziya Tanalı Nejat Ustanın konuşması, bir şövalyenin tarzını yeniden anımsamamıza neden oluyor. Şövalye kime derlermiş, biliyor musunuz; kaybolmaya yüz tutan değerleri saklı tutmasını bilen adamlara verilen payeymiş. Yani kral, şövalyeliği sadece onu koruyan adamlara vermezmiş. demişti. Gerçekten, Nejat Ersin in vefatıyla Mimarlar Odası, kurucu kuşağın Ankara daki son temsilcisini, mimarlar duayenini, bir şovalyesini kayıp etmiştir. Bense geç bulduğum eski bir dostumu... Aydan Balamir Nejat Ersin I Ankaralı mimarlar iki yapısıyla yerleştirmiştir çağdaş mimarimizin ustaları arasına: Farabi 10 numaralı apartman bloğu ve Eskişehir yolu üzerindeki Renault servis binası. İlki, mimarın gençlik yıllarında gerçekleştirdiği (askerde olduğu sıralar, uygulama projesinde merhum Danyal Çiper in de emeği bulunan), modernist repertuarın başarıyla uygulandığı bir tasarım. Diğeri olgun 14 yaka resimleri yaşının ürünü; bir servis binasının işlevsel sadeliğini yapı dilinin doğrudan ifadesiyle aşmayı başaran, özgün bir tasarım. Kanımca her iki tutum da Türkiye deki yapı üretiminin hacmiyle orantılı bir ölçüde gelişip yaygınlaşamadı; ne modernist dilin hakkıyla uygulanışı yerleşik bir standart haline gelebildi, ne de yapı gramerinden kaynaklanan özgün arayışlar yaygınlaşabildi. Bunların başarıldığı yapılar çağdaş mimarimizin önde gelen eserleri olarak öne çıktı. Modern mimarlık diline ve yapı teknolojisine hakimiyet, ortalama yapı pratiğinden beklenecek bir ortak payda olması gerekirken, seçkin mimarların uhdesinde kalan bir meziyet olabildi. Nejat Ersin, mesleğini olanca mütevaziliği ve adanmışlığıyla sürdürürken, öne çıkarmadığı seçkinliğini de olağan bir gereklilik ve sorumluluk olarak taşıdı. Mesleğine sorumluluğu, Nejat Ersin i meslek kurumları içinde görev almaya da yöneltmiştir. Onu yakından tanıma şansını, Ulusal Mimarlık Ödülleri nin 2004 dönemi jürisinde buldum. Jüri başkanı olarak gösterdiği dikkat ve itinayı, Mimarlar Odası Ankara Şubesinin Telif Hakları Komisyonunda arası birlikte çalıştığımız süre içinde, daha da büyük hayranlıkla izledim. Farabi 10 numaralı binanın tescili için başvurma niyetimizi biliyor ve bekliyordu. Dostu Danyal Çiper in 2008 yazında vefatından hemen sonraki toplantımızda, ilk kez sordu tescil işini... Bakanlığa başvurmadan önce TSMD nin Eser Tescil Komitesinde bir çalışma yürütüldüğünü ve yakında 10 Eser başlığıyla bir sergi düzenleneceğini söyledim. Nejat Bey Aralık 2009 da gerçekleşen sergiye, geçirdiği küçük bir ev kazası nedeniyle gelemedi; bizler de elimizi çabuk tutup tescil dosyasını tamamlayamadık... Onu tanımış olmanın gururuyla, ödevimizi tamamlayamamış olmanın üzüntüsü birleşti... Cengiz Ergüvenç Bu kulübe her bakımdan inkâr edilemeyecek emek vermiş olan saygın insan Nejat Ersin in arkasından bir şeyler yazmanın ne kadar güç olduğunu bilen birisiyim. Bununla beraber yokluğunu daima hissedeceğimiz Nejat ağabey hakkındaki düşüncelerimi aşağıdaki satırlarda sizlerle paylaşmaya çalışacağım. Ben Nejat Ersin i Kavaklıdere Sporting Kulüp Derneği ne üye olduğum 1982 yılında tanıdım. Yıllar sonra 1992 de bir cumartesi gecesi bana Sana ihtiyacım var. Seni Yönetim Kurulu na aday göstereceğim. Yarın muhakkak kulüpte ol! dedi. Kendisinin Kulüp Başkanı benim de Genel Sekreter olarak yö-
17 netimde görev gördüğümüz süre içinde kendisini yakından tanımış olmanın mutluluğunu daima hissetmişimdir. O her bakımdan ender bir insandı. Kulüp eski karar defterlerini incelediğimde Nejat abinin kulübe yapmış olduğu hizmetlerin bu kulüp için ne kadar önemli olduğunu görmemek mümkün değil. Kendisi kulüp binasının yenilenmesinde ve ilave kat çıkılmasında proje mimarı ve proje mühendisliği yaptığı gibi, zaman zaman bir kalfa gibi çalışmaktan da kaçınmayan birisiydi. Nejat abi, bu inşaatlar sırasında kulübün maddi imkânları zorlandığı zaman devreye girerek şahsi maddi olanaklarını kulübe aktarmaktan hiç kaçınmamıştır. Nejat abinin diğer önemli bir niteliği de dernekçilik anlayışıdır. Başkanlık yaptığı süre içinde karşılaştığı tüm olayların üzerine sabırla, sükûnetle, tarafsız ve barıştırıcı bir anlayışla yaklaşarak çözümler üreten müstesna bir insandı. Çizmiş olduğu yönetim tarzı daha sonra göreve gelen yönetimler için de bir rehber olmuştur. Nejat Ersin in bu kulübe yaptığı değerli hizmetler için şahsım, Yönetim Kurulu üyeleri ve tüm kulüp üyeleri adına şükranlarımı ifade etmeyi bir borç bilirim. Mimarlar Odası nda Nejat abi için düzenlenen törende konuşmacılar Nejat Ersin in kişiliğini ve mimari yeteneklerini vurgulamıştır. Bu tören için Kavaklıdere Sosyal Kulübü üyeleri adına Mimarlar Odası na içten teşekkürlerimi sunarım. Julide Ersin yılları arasındaki 10 yıllık büro yaşamımda, kendisini yakından tanıma ve sayesinde birçok konuda kendimi geliştirme şansına erişmiştim. Nejat Bey in bana olan yüreklendirici güveni, oldukça çalkantılı ve bezdirici bir süreç olarak yaşadığımız yılları arasındaki Orta Doğu Teknik Üniversitesi eğitim yıllarımızda Hoca larımızın cesaret kırıcı yaklaşımlarıyla edindiğimiz mesleki ürkekliği üzerimden atmamı sağlamıştı. (ODTÜ yazmadım çünkü Nejat Bey bu tur kısaltmalardan kesinlikle hoşlanmazdı!) Okuldayken edinmem gereken cesur ve atılımcı mesleki tavrı, büroda Nejat Bey ile kazanabilmek, benim için çok büyük bir şans olmuştu. Nejat Bey sayesinde 10 yıl mesleğimi severek ve tasarlamanın her an zevkine vararak yaşamam mümkün olmuştur. Bunun için kendisine her zaman minnettar olacağım. Otel projeleri yapmaya karar verdikten sonar, uzun yıllar bilgisine başvurulan Yıl 1950 lerin sonu ya da 60 ların başı olmalı: Cinnah 19 un şantiyesinde Nejat Ersin Turizm Komitesi nden istifa edecek kadar güçlü meslek ahlakınız, Fred Astaire i aratmayan dans ve müzik beceriniz, ince giyim zevkiniz, eşiniz Perihan Ersin Hanim geceleri korktuğu için, 56 yıllık evliliğiniz boyunca 1 gece bile onu yalnız bırakmayacak nitelikteki sevginiz, hassasiyetiniz ve kibarlığınız ile tanımak mutluluğuna eriştiğim en beyefendi insan olduğunuz için teşekkürler, Nejat Bey. Huzur içinde uyuyun... Vahit Önal Allah rahmet eylesin, ruhun şad olsun, nur içinde yat! 1960 yıllarında Kızılay dak, Tuna Caddesi nde Nejat ın mimarlık ofisi ve benim de Piknik isimli yeme içme işyerimde bulunduğumuz sıralarda başlayan dostluğumuz, zaman içerisinde kardeşlik mertebesinde devam ede gelmiştir. Nejat, bir süre Ankara İmar Müdürlüğü nde çalıştı. Daha sonraları özel mimarlık proje ve inşaat işleri ile çalışmalarını sürdürdü. Nejat bu çalışmalarında, dost veya yabancı olsun, herkesin işlerini özveri ile takip ederek faydalı olmaya çalışırdı. Proje çalışmalarında para hususunda konuşmaz ve özellikle dostlarından hakkını talep etmesini ve yaptığı muhtelif giderlerini istemezdi. İnşaat yaka resimleri 15
18 Cinnah 19 dışarıdan görünüm işlerinde, daire satışlarında parasını tamamen alamadığı gibi zaman içerisinde tamir vs. için isteklerini karşılamaya çalışırdı. Nejat a, müşterek arkadaşımız ile, böylesine iyimser ticaret yapılmasının normal olmadığını anlatamadık. Bize gülerek şikâyetçi olmadığını söylerdi. Mimarlık ve inşaat işlerinin yanında, birçok kamu ve özel hayır kurumlarında, hiçbir karşılık beklemeksizin, sevgili eşi Perihan ile birlikte uzun seneler çok hayırlı çalışmalarını devam ettirmişler ve bundan mutluluk duymuşlardır. Nejat ın böylesine hayır işlerine düşkünlüğü, benim gibi arkadaşlarını da teşvik ederdi. Turizm Bakanlığı Merkez Turizm Komitesi nde, karşılık beklemeksizin, en az on yıl kadar ve haftada bir gün toplanıp, proje ve işletmecilik konularında çalışmalar yaptık. İki yılda bir yenilenen komite üyeliklerinde bizi değiştirmeden devamlı kalmamız istendi. Zannediyorum faydalı, doğru çalışmalara vesile olduk. Böylesine dürüst, iyi niyetli ve çalışkan olan Nejat ın aile fertlerinden ağabeyi Yüzbaşı Nurettin Ersin i de 1960 yıllarında tanıdım ve dostluğumuz uzun yıllar devam etti. Kıbrıs çıkarma harekâtı Nurettin Ersin Paşa nın kumandanlığı altında gerçekleştirilmiş idi. O sıralarda Ersin Paşa nın emir subayı bana gelerek, Paşa nın makam odasının bir kısmında 16 yaka resimleri misafirlerine çay, kahve vs. ikram için birkaç parça malzeme ihtiyacının teminini istemişti. Kısa bir zamanda malzemeleri temin ettim ve emir subayına teslim ettim. Emir subayından Ersin Paşaya en iyi dileklerimin iletilmesini rica ettim. Emir subayı, Ersin Paşa nın bu gibi giderleri kendi cebinden ödediğini ve bu hususta benim anlayış göstermemi istedi ve ödeme yaptı. Bu örnek davranış da Ersin ailesinin hangi şartlarda olursa olsun dürüst, iyimser ve kanaatkâr olmalarının bir örneğidir. Çok onurlu bir yaşam süren rahmetlileri takdirle anımsayarak, kendilerine Tanrıdan rahmet ve kalanlara sağlıklı, iyi günler diliyorum. Arman Güran Gerçek dostum Nejat Ersin in vefatını, son saatlerinde ellerini tutup vedalaşma fırsatı bulan Nuran Ünsal dan öğrendim. Bir anda içim cız etti ama aynı anda vefalı bir insan, vefalı ellerde göç etmiş diye düşündüm... Mimarlar Odası Yönetim Kurulu nda, Nejat ile yedibuçuk yıl birarada çalışmıştık. O, yönetim kurulumuzun değişmez muhasip üyesi idi. Daha önce birkaç yazımda anlattığım gibi, çeşitli kamu kurumlarının mimarlık mesleğinin hak ve yararlarını zedeleyici tutum ve beyanlarına karşı durmak amacı ile sürekli, çeşitli formatlarda bildirgeler hazırlamak zorunda kalıyorduk. Bu çalışmaların hepsi, Oda Yönetim Kurulu Genel Sekreteri olarak benim bir taslak hazırlamam ile başlardı. Taslak daktilo edilip, tüm üyelere dağıtıldıktan sonra, her üye eline bir makas alıp metni liğme liğme doğrardı. Arkasından uzun ve titiz tartışmalar sonucunda, parçalar biraraya getirilerek çalışma sona erdirilirdi. Şimdi düşünüyorum da, bu çabalar eksiksiz birer deconstruction ve devamında re-construction örneği idi. İşte, bu uğraşlar içinde her daim aklı-selim in göstergesi Nejat Ersin olmuştur. Böyle yedibuçuk yıl süren fırtınalı bir emeğin sonunda, iktidarı karşıt görüşlü arkadaşlara bırakmak zorunda kaldık ve odadan uzaklaştık. Aynı iktidar hala süregelmektedir. Aramızda Odasından ayrılmayan tek kişi Nejat olmuştur. Dünya görüşlerinden hiç taviz vermeden, daima doğruyu göstermeye çalışan tek insan oydu. Yüce tanrıdan rahmet dilerim kendisine... Eminimki, tüm yaşamı boyunca mekanlar ile dürüstçe uğraşmış bu insanın son durağı, cennet-mekan olacaktır.
19 Nuran Ünsal Ağabeyimiz, meşlektaşımız, örnek insan Nejat Ersin i, daha öğle saatlerinde Aslı Özbay la ziyaret edip, ellerini tutup vedalaştığımız, karşılıklı sevgimizi belirttiğimiz 12 mayısın akşam saatlerinde kaybettiğimizi öğrendik.. Mesleğimize çok yönlü katkılarının yanısıra örnek bir insan olarak da tanıdıyıp sevdiğimiz Nejat Ağabey le, rahatsızlığını geç öğrenmeme rağmen son hafta hastanede de sohbet etme (bir anlamda vedalaşma) fırsatım oldu. Kendisiyle uzun süren ve zorlu tartışmaların yaşandığı CSO yarışma jürisinde birlikte çalışmıştık. Hasta yatağında bile bana konuyu hatırlatmak için, elleriyle bir orkestra şefinin baget tutan hareketlerini yaparak, jüride danışman olan CSO şefinin projelerin seçiminde ne kadar heyecanlı ve ısrarlı davrandığını ve bizim birlikte şefi ikna etmek için uzun süre çalışmak zorunda kaldığımızı anlattı. Sonra da yapının bu güne kadar tamamlanamamış olmasının çok utanılacak bir durum olduğunu ve benzeri konularda iyiye gidiş görmediği için üzüntüsünü ve umutsuzluğunu belirtti. Kendisi ile karşılaştığımız mesleki ve sanat etkinliklerinde yaptığımız kısa sohbetlerde, meslek sevgisi, sorumluluğu ve etiği açısından her zaman çok şey öğrendim, saygı ve sevgi duydum. Sevgili Ersin i, Oda yönetiminde yedi yılı aşkın bir süre birlikte meslek mücadelesi verdikleri ve yine çok sevip saydığım arkadaşı Arman Güran dan dinleme ve ne kadar çalışkan, ilkelerine bağlı, mesleğine saygılı olduğunu öğrenme fırsatım olmuştu. Bu değerli insanı belki kaybettik ama O nun bıraktığı ilkesel, mesleksel izler, görmek ve öğrenmek isteyenlere her zaman ışık tutacaktır... Işık içinde yatsın. Beste Özen Yaşadığım sürece ona bir şey olmayacakmış gibi geliyordu, belki de öyle olsun istediğimden. Haberi görünce, yaşına rağmen çok şaşırdım, çok üzüldüm. Bazı insanlar vardır, sadece yaşıyla, mesleğiyle değil; duruşuyla bir ömür boyu unutulmaz. Nejat Ersin, hep okuduğumuz, anlatılan ama bir türlü karşımıza bu zamanda çıkamayan, Cumhuriyet in modern insanlarının bir kanıtıydı bence. Yaşınız, vasfınız ne olursa olsun karşısındakini koltuk ucunda oturtacak asilliğe, kibarlığa ve güce sahipti. Perşembe söyleşilerini yaptığımız zaman bizi çok şaşırtmıştı. Günümüz mimarlarının çeşit çeşit istekleri varken, Nejat Bey bizi evine davet etmiş, traş olmuş, şık giyinmiş, kapıda karsılaşmıştı. Ayakkabılarımızı çözmeye çalışırken kızmış, gerek yok çocuklar evimiz temizdir demiş, Ebruyla beni geçici bir şoka sokmuştu. Kendi yaptığı o güzel apartmanlarından birinin üst katında olan evini gezdirmiş, anılarını anlatmış, bize bisküvi ve süt hazırlamıştı. Üstelik varım yoğum dediği proje çantasını da emanet etmişti. Daha yakından tanımak isterdim, geç olmasaydı çalışmak isterdim, eskizlerini, binalarını nasıl bir disiplin içinde oluşturduğunu görmek isterdim. Tek tesellim, mimarlık için, ötesinde bizim için, o nun ne kadar değerli olduğunu, çeşitli organizasyonlarda, söyleşilerde göstermeye çalışmış oluşumuz. Umarım az da olsa kendi deyimiyle genç meslektaşları olarak bunu hissettirebilmişizdir. Işıklar içinde uyu Nejat Hocam. Cemal Özcivelek Yakında kaybettiğimiz Nejat Ersin beyefendiyi (hakiki bir beyefendi idi) 1965 yılında Çankaya Rotary kulübünde tanıdım. Kulübün saygın üyelerindendi. Problemlerle uğraşır, çıkıp kürsüye fikirlerini söyler ve işlerin daha iyi gitmesi için çalışırdı. Nejat Bey, ilk bakışta insana, saygın ciddi, olgun ve sevecen bir kimse hissini uyandırırdı. Kulüp üyelerinin hepsi ona saygı gösterir ve yerinde konuşmalarını içten alkışlarlardı. Zamanla kulübün işlerinin iyi gitmediğini gördü, düşüncelerini açıkladı ve herhalde karşıdan bir çaba görmeyince istifa ederek ayrılmıştı. Bazı seyahatlere ailece beraber gitmiştik. Bu vesileyle kendisini ve eşi sayın Perihan hanımı yakından tanıdım. Yıllar sonra Kavaklıdere Spor Kulübüne üye olduğumuzda kendisini kulüp başkanı olarak gördük. Bu kulübe de büyük hizmetler yapmıştır.bunları en iyi bir şekilde şimdiki başkanımız sayın Cengiz Ergüvenç ten almış olacaksınız. Rahmetliyi bugün kime sorsanız, kendisini saygı ve sevgi ile yad edecektir. Kendisine Tanrıdan rahmet dilerim. Nur içinde yatsın. Ünal Tümer Değerli büyüğüm ve meslekdaşım Nejat Ersin abiyi yıllarında tanıma şansım oldu. Senelerce Selanik caddesi Tokay handaki bürolarımızda yan yana çalıştık. Gerek mimarlık mesleğinin uygulanmasında gösterdiği özen, gerekse uzun yılları kapsıyan oda çalışmalarında sergilediği tarafsız tutumla hepimize örnek olmuştur. Kendine özgü mimari yorumundan taviz vermeden çağdaş ve örnek eserler yaratmış, ülkemiz mimarlığına kalıcı katkılarda bulunmuştur. Nejat Ersin, özü de sözü de doğru insan kavramının örnek bir temsilcisi olarak yaşamış ve arkasında büyük boşluk bırakarak aramızdan ayrılmıştır.kendisine rahmet, muhterem eşine sabırlar diler aziz hatırası önünde saygıyla eğilirim. Zeynep Ömür Yılmaz Hiç hitap etmediğiniz, edemediğiniz insanlar vardır hani Ona ne deseniz az kalmasından korkarsınız Nejat Ersin öyleydi benim için. Şimdi düşünüyorum da, ona bir yandan Nejat Usta diye seslenmek istiyorum; modernizmin ilkelerini böyle ustalıkla eserlerine işleyebildiği için; bir yandan da Nejat Ağabey diye seslenmek, tanıdığım, tanıştığım insan yönüyle. Ama bu iki seslenişi birleştirebildiğim tek hitap yine Nejat Ersin sanırım. Hem kendine, hem etrafındaki insanlara olan saygısından dolayı dış görünüşüne her zaman önem veren, zarif, tam bir Cumhuriyet insanıydı o. Sadece Cumhuriyet ten bir yaş küçük olduğu için söylemiyorum bunu. Bana anlattığı çocukluğu tam bir tarih tanıklığı şeklinde geçmiş, bütün ilkeleri içine sindirmiş bir ustaydı o. Şimdi koşullardan ya da çağın getirdiklerinden dolayı birçok insanda olmayan mesleğine aşık olma yı ben onun gözlerinde görmüştüm. Bana mimarlıkla ilgili söyledikleri çok anlamlıydı...kültürsüz bir mimar düşünemiyorum ben... Okuma, araştırma, sanatın her türü ile alakadar olma gibi alışkanlıklara mimarlık sayesinde kavuştuğuma inanırım. Benim her zaman bir mimarlık tarifim vardır: Mimarlık, insan eylemlerini mekanlaştırma sanatıdır. Mimarlık bir insanı bir yerden bir yere yükseltir, kültür bakımından olsun, insani değerler açısından olsun... Ben mesleğimi çok severim... Gerçekten öyleydi, gerçekten mesleğini çok seviyordu. Böyle bir mimarlığın var olduğunu, olabildiğini gördüğüm için, onunla sohbet ettiğim zamanlarda benim de mesleğime olan sevgim artıyordu. Sık olmasa da onu görmek, onunla muhabbet etmek çok güzeldi. Onu çok özleyeceğim. yaka resimleri 17
20 YÜKSEL HOCA ANISINA Amet Uzel Tanışmamız yıllarında İzmit Kıyı Kesimi Planlama Yarışması sırasında oldu. Bu yarışmada jüri başkanıydım. Yüksel Hoca da bir ekiple yarışmaya girmiş, içinde bulunduğu ekibin hazırladığı proje mansiyon kazanmıştı. Hatırladığım kadarıyla proje çok kapsamlı analizlere dayandırılmıştı. Ekip konuya egemen olduğunu anlatma çabasını çok sayıda bilgi-analiz paftası ile sergilemişti. Ancak, bu bilgi ve analizler projeye yeterince yansımadığı gibi, hazırlanmış bulunan paftalar, proje bütününün ağırlık noktasını oluşturmuş sunumun dengesini bozmuş, projenin ağırlığı ve etkisi azalmıştı. Yarışman ekibin başı İrem Acaroğlu idi. Kolokyumda çok agresif bir savunma yaptığı, jüriyi şiddetle eleştirdiği belleğimde yer etmiş. Yüksel Hoca da projeyi savunmuş ve savunmasının bir yerinde Bu bir senfonidir demiş. Ben de jüri başkanı olarak soruları ve eleştirileri yanıtlarken: Belki ama, bitmemiş bir senfonidir demişim ve unutup gitmişim. Aradan yıllar geçtikten sonra bana olayı hatırlarken yüzündeki sevecenliği, engin hoşgörüsünün örnek alınacak bir kişilik yansıması olarak hep hatırlarım. Bugün hangi koşullar altında olursa olsun, kendisine böyle bir yanıt vermeyeceğimi biliyorum. Birlikte katıldığımız birçok proje yarışması 18 yaka resimleri içinde hatırlayabildiklerim; 70 li yılların ortalarında katıldığımız, Atlas Okyanusu ndaki (Portekiz e bağlı) Porto Santo Adası nın düzenlenmesi ile 1998 yılındaki Gelibolu Yarımadası Düzenlemesi uluslararası proje yarışmasıdır. Bu zaman dilimi içinde ve sonrasında, yakın zamana kadar mesleksel yarışmalarda, proje üretiminde birlikteliğimiz hep sürdü. Yarışmalara ilişkin her sonucun bir ders, bir öğreti olması gerektiğini çağrıştıran düzeyli kabullenme ile düzeyli değerlendirme ve gerekirse tepki verme biçimi, hep övgüyle sözü edilen olgun ve alçak gönüllü kişiliğinin bir göstergesi olarak bana örnek olmuştur. Birçok proje yarışmasının jürisinde birlikte görev yaptık. Üstlendiğimiz birçok projede peyzaj danışmanlığımızı yaptı, projelerimizin niteliğini artırıcı çok önemli katkılarda bulundu. Tüm bu çalışmalarda kendi disiplininin bakış açısıyla, ele alınan konulara genişlik ve derinlik kazandırmıştır. Bu açıdan birlikte yaptığımız her çalışma meslek dağarıma bilgiler, yenilikler katmış, ufuk açmış, ayrı bir keyif vermiştir. Takım çalışmalarında kendi disiplininin saygınlığını korumada, farklı meslek dalları ile ilişkilerde dikkatli, saygılı ve dengeyi sağlamada çok duyarlıydı. Fikir ayrılıklarını ortaya koyarken nasıl dikkatle davrandığını, nerede ne kadar direneceğini, nerede duracağını çok iyi bilirdi. İçinde bulunduğu her ortamda, her etkinlikte birlikte çaba harcadığı herkeste bu izlenimi bırakmış, övgüyle, saygıyla ve sevgiyle anılmıştır. Üretkendi ve çalışma disiplini çok yüksekti. Çok iyi bir tasarımcıydı. Tasarımını ifade etme aracı olarak çok iyi bir ele /çizim diline; tasarımın her tür ve ölçeğine katkı koyabilecek bir görüş ve bakış açısına sahip oluşu, hemen akla gelen meziyetleri arasında sıralanabilir. Her konuşmasını büyük bir titizlikle hazırlarken vazgeçilmez bir tutkuyla daktilosunu kullanırdı. Hazırladığı metinleri okuyarak sunması, anlam sapmasına neden olabilecek sözcükler kullanmama titizliğinin, bilim adamlığının somut örneklerinden, meziyetlerinden bir başkasıdır. Yazılı çizili tüm ürünlerini büyük bir titizlikle saklamış olması ve bunları emeklilik sonrasında gün ışığına çıkarma çabası da, bilim adamlığının, mesleğine bağlılığının ve paylaşma isteğinin, olağan gibi görünen ancak çok rastlanmayan heybetli bir yansımasıdır. Sanatsal faaliyetleri, özellikle plastik sanat sergilerini çok iyi izlemesi de seçkin kişiliğinin önemli bir niteliğiydi. Hemen hemen tüm tasarımlarında heykellere, rölyeflere yer vermesi sanatın farklı dallarına ilgisini ve bu ilgiyi somutlaştırma çabasının bir sonucudur.