“Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ (Sayı: 2020/4)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ” (“Değişiklik Tebliği”), 29 Mart 2020 tarihli ve 31083 sayılı Resmi Gazete’de, 01.04.2020 tarihinde yürürlüğe girmek üzere yayımlanmıştır.
Değişiklik Tebliği ile; Bankalar aracılığıyla kullandırılan Merkez Bankası kaynaklı reeskont ve avans kredilerine ilişkin alınabilecek ücretlerin tebliğ kapsamı dışında olduğu ve münhasıran kıyı bankacılığı yapan bankaların, Türkiye İhracat Kredi Bankası A.Ş.'nin, İstanbul Takas ve Saklama Bankası AŞ'nin ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nun çoğunluk hissesine sahip olduğu bankaların sunduğu ürün ve hizmetler karşılığında alabilecekleri ücretlerin Değişiklik Tebliği hükümlerine tabi olmadığı belirtilmiştir. Yine Bankaların yurt dışında bulunan şubeleri, ATM'leri ve benzeri nitelikteki işlem noktaları da tebliğ kapsamı dışında bulunmaktadır.
Değişiklik Tebliği ile, Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ (Sayı: 2020/4)’de ("Tebliğ") tanımlar maddesinde yer alan referans oranı ve ticari müşteri tanımı değiştirilmiş olup, Referans oranı; 32-45 gün vadeli olarak açılan Türk lirası cinsi tüm mevduat türlerine bankaların uyguladıkları ağırlıklı ortalama akım faiz oranının ilan tarihinden önceki son iki haftalık ağırlıklı ortalaması yerine söz konusu faiz oranı üzerinden hesaplanan, en son ilan edilen referans orandan aşağı ya da yukarı yönde yüzde beşten fazla değişmesi halinde güncellenen ve Merkez Bankasınca her ayın sondan beşinci iş günü ilan edilen oran olarak tanımlanırken, Ticari Müşteri ise; 07.03.2020 tarihli ve 31061 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Usûl ve Esaslar Hakkında Tebliğ’in 4. Maddesinde yer alan finansal tüketiciler dışında kalan Türkiye’de yerleşik kişileri ifade edecek şekilde tanımlanmıştır.
Değişiklik Tebliği ile Tebliğ'in 5. maddesinde değişiklik yapılmış olup; ticari müşterilerden alınabilecek ücretlere ilişkin azami tarife ve diğer güncel bilgilerin bankaların internet sitelerinde yayınlanacağı belirtilmiştir. Tebliğ ile azami sınır getirilmiş ücretler haricindeki ticari müşterilerden alınacak ücretlere ilişkin tarifelerde değişiklik olması halinde ise söz konusu değişikliklerin uygulamaya konulmadan önce Merkez Bankası’na bildirileceği belirtilmiştir. İlgili maddede aynı zamanda ticari müşterilerle yapılacak sözleşmelerde, sözleşme kapsamında sunulacak ürün ve hizmetler karşılığında bilgilendirme formu düzenlenmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. Bankaca ürün veya hizmetin sunulmasından önce ticari müşteriye verilecek ücrete ilişkin bilgi verilmesi gerekliliği belirtilmiş olsa da belli bir süre boyunca aynı ücretin uygulanacağı standart nitelikteki ürün ve hizmetler karşılığında alınacak ücretler için bilgilendirmenin yalnızca ilk ürün ve hizmetin sunulmasından önce yapılmasının yeterli olduğu ve ayrıca bildirim şartı aranmadığı belirtilmiştir. Ayrıca şubede gerçekleştirilen işlemler için işlem sonrası verilen dekont veya fiş üzerinde ticari müşterinin imzasının bulunması halinde bilgilendirme yükümlülüğünün yerine getirildiği belirtilmiştir. Banka hesabı bulunmayan ticari müşterilerce gerçekleştirilen işlemlerde ise ücrete ilişkin bilgilendirmenin işlem anında gerçekleştirileceği de ele alınan diğer noktalardandır. Ticari müşterinin onayı alınarak yapılan bildirimler için alınan ücretin 3. Kişilerce ödenen tutarı aşamayacağı ve müşterinin onayı olmaksızın bankalarca yapılan bilgilendirmelerde ise ücret alınmayacağı da ilgili tebliğde ele alınmış bir diğer konudur. Değişiklik Tebliğ’i uyarınca bilgilendirme yükümlülüğünün gerçekleştirildiğine dair ispat yükü ise Bankalar üzerindedir.
Değişiklik Tebliği ile Tebliğ'in 9. maddesinde yapılan düzenleme kapsamında; Bankalar kredi tahsis ve kredi kullandırım süreçlerini iki ayrı alt kalem olarak sınıflandıracağı, kredi tahsis ücretleri dış ticaret kapsamında yer alan tüm gayri nakdi krediler ve ticari kredi kartları da dahil olmak üzere kredi riski oluşturabilecek tüm kredi limitlerine karşılık alınacağı kredi tahsis ücretleri tahsis edilen kredi limitinin on binde yirmi beşini, kredi kullandırıma ücretleri ise kullandırılan kredinin yüzde birini geçemeyeceği düzenlenmiştir. Nitekim aynı maddeyle; tahsis edilen toplam kredi limiti değişmediği veya limit güncelleme talebi ticari müşteriden gelmediği müddetçe kredi tahsis ücreti alınamayacağı da düzenleme altına alınmıştır. Limitin güncellenerek artırıldığı durumlarda ilave limitin üzerinden yeni bir kredi tahsis ücreti alınabileceği açıklanmıştır.
Değişiklik tebliğ ile Tebliğin 14. Maddesindeki düzenlemede yer alan mevduat ve katılım fonu ibaresinin yanına kıymetli maden depo ibaresi ilave edilmiş olup 15. Maddeye eklenen 4. Fıkrayla; aynı gün içerisinde aynı hesaba, isme veya karta aynı hesaptan, isimden veya karttan ayrı ayrı yapılan para transferi işlemlerinde, alınacak EFT/Havale ücretinin hangi sınır dilimine tekabül edeceği, transfer edilen toplam tutar üzerinden belirlenebileceğine değinilmiş olup bu şekilde gerçekleşen işlemlerden alt sınır dilimi kapsamında ücretlendirilen işlemler için alınan ücretler, toplam tutarın üst sınır dilimine girmesi nedeniyle alınabilecek ilave ücretler belirlenirken dikkate alınacağı açıklanmıştır. Nakit avans tutarı, ticari müşterinin ticari kredi kartına tahsis edilen limitin yüzde onunu aşamayacağı da Değişiklik tebliğ ile kaldırılmıştır.
Değişiklik tebliğ 1 Nisan 2020 günü itibariyle yürürlüğe girecek olup, Değişiklik Tebliğ’nin tam metnine ulaşmak için lütfen tıklayınız.
Tüketici Uyuşmazlıklarına Yeni Getirilen Arabuluculuk Düzenlemesi