BM Antlaşması’nın 75. yıldönümü: Sınavlarla dolu bir tarih - Tarafsız, Hür, Özgür, Gerçekten, Size, Haber - Size Haber - Size Haber
Birleşmiş Milletler Antlaşması 75 yaşına girerken, dayandığı ilkeler açısından zorlu bir sınav veriliyor. Bunda ABD Başkanı Donald Trump’ın da rolü var.ABD Başkanı Donald
Birleşmiş Milletler Antlaşması 75 yaşına girerken, dayandığı ilkeler açısından zorlu bir sınav veriliyor. Bunda ABD Başkanı Donald Trump’ın da rolü var.ABD Başkanı Donald Trump’ın 2019 Eylül’ünde Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’nda yaptığı konuşma tartışmalara yol açmıştı. Nitekim söz konusu konuşma, milletlerin birliğinin açık bir reddiydi. “Gelecek küreselcilerin değil, vatanseverlerin” diyen Trump, akıllı liderlerin kendi ülkelerinin refahını önceleyeceğini ifade etmişti.
Önce Amerika, sonra BM
Başkanın BM Genel Merkezi'ndeki bu katıksız "Önce Amerika” mesajlı konuşması, Trump’ın önceliklerinin BM’ninkilerle çok uzak düştüğü gerçeğini bir kez daha tüm çıplaklığıyla ortaya koydu. Başkanın 2016’nın Aralık ayında henüz göreve başlamadan önce attığı bir tweet de bu gidişatın sinyallerini vermişti. Trump, bu tweette BM’yi “insanların bir araya geldiği, sohbet ettiği ve iyi vakit geçirdiği bir kulüp” olarak nitelendirerek aşağılamıştı. Bundan yaklaşık bir yıl sonra da Washington’ın Tel Aviv’deki ABD Büyükelçiliği’nin Kudüs’e taşınması kararını BM Genel Kurulu’nun kınamasıyla ilişkilerde onarılması zor bir tahribat süreci başlamıştı.
İnsanlığı savaş felaketinden korumak için…
“Miladını doldurmuş” bir Güvenlik Konseyi yapısı
BM tarihinde genel sekreterlik görevini üstlenen ikinci isim olan Dag Hammarskjöld'ün, eleştirilere karşı örgütü savunduğu şu ifadeler de akıllara kazınmıştı: “BM, insanlara cenneti vermek için kurulmadı, onları cehennemden kurtarmak için kuruldu.”
Trump’ın yıkıcı manevraları uluslararası örgüt için ciddi bir test, ancak örgütün karşı karşıya kaldığı tek sınav değil. DW’ye konuşan Almanya’nın eski BM Daimi Temsilcisi Gunter Pleuger, “Trump yapması gereken pek çok şeyi yapmadı. Buna Güvenlik Konseyi’yle yapıcı bir işbirliği de dahil. Ancak bu yalnızca Trump’ın suçu değil. Güvenlik Konseyi'nin demode sistemi de sorumlu” ifadelerini kullanıyor. Pleuger, BM’nin en güçlü kurulunun günümüz dünyasını değil, 1945’in dünyasını temsil ettiğini savunuyor.
Mavi Bereliler ile beliren soru işaretleri
Söz konusu devletlerin "veto kararlarına bir gerekçe dahi göstermesi gerekmediğine” dikkat çeken Pleuger, bu sorunsalın bir an önce ele alınması gerektiği görüşünde. Almanya’nın eski BM Daimi Temsilcisi, Avrupa'da, Ortadoğu’da, Asya’da ve Güney Amerika’da çatışmaların giderek arttığı bu dönemin BM’nin yenilenmesi için doğru zamanlama olmadığını ifade edenler olsa da, özellikle Hindistan, Brezilya, Japonya ve Almanya’nın uzun süredir reform çağrılarını yineliyor.
BM’nin şiddeti engellemedeki rolü
Pleuger, böylece Almanya’nın barışçıl bir biçimde yeniden birleşmesinin de önünün açıldığını savunuyor. Örgütün Almanya tarihindeki önemi göz önünde bulundurulduğunda, bu ülkenin Temmuz ayında, BM Antlaşması’nın 75. yıldönümünden birkaç gün sonra BM Güvenlik Konseyi'nde geçici üye konumuna gelecek olması da hoş bir tesadüf olarak kayıtlara geçecek.