Ayasofya Camii-i Şerifi Tehlikede mi? | Haberler > GÜNDEM
( Etnos ) da meseleyi tetkik ediyor.
Şehrimizde Pazartesi günleri intişar eden Rumca ( Etnos ) Gazetesi Ayasofya Camii-i Şerifi kubbesinin mail-i inhidam bulunduğuna dair bir müddet akdem bazı Avrupa gazetelerinde yer bulan şayiat üzerine şehrimizde salahiyettar zevat nezdinde tahkikat yapmaya karar vermiş ve Evkaf Müsteşarı Rüşdi Efendi’yi ziyaretle bu hususta mütalaasını sormuştur. Rüşdi Efendi cevaben demiştir ki:
‘’ Ayasofya ‘’ Camii meselesi ara sıra hükümeti işgalden hali kalmadı. Bundan sekiz sene evvel nezaretimizi mimar Kemalettin Bey’in temsil ettiği bir heyet-i muhtelite bu tarihi camiiyi derin bir surette tetkik ve muayene ederek bize uzun bir rapor vermişti. Heyet raporunda bazı nevakısın mevcudiyetini kaydediyor ve fakat Ayasofya’nın hakikaten bir tehlikeye maruz bulunup bulunmadığını anlamak için bir senelik tetkikat-ı fenniyede bulunmak lazım geldiği mütalaasını dermeyan eyliyordu. Maalesef teakub eden ahval ve hadisat bu tetkikat-ı fenniyenin icrasına mani oldu. Harb-i Umumi devam ettiği esnada Hükümet-i Osmaniye bu tarihi mabedi yeniden tetkik ettirdi. Fakat hadisat-ı fevkalade-i askeriye bu hususda ciddi bir takayyütte bulunulmasına mani oldu.
Ayasofya’nın inhidâm tehlikesine maruz bulunup bulunmadığı hakkında sualinize gelince tetkikat-ı şahsiyeme ve hakayık-ı müberheneye binaen size hiçbir tehlike mevcut olmadığını söyleyebilirim. Filhakika, bu tarihi mabedin bazı nukatında görünen ve müteferrik bir halde bulunan ufak tefek rahneleri istisna edecek olursak Ayasofya mükerrer tezelzülat-ı arziyeye ve orada ara sıra muhacirin iskan edilmiş olmasına rağmen büyük ve esaslı hasarata uğramamıştır. Yalnız kubbe meselesi kalıyor. Kubbe, esasat-ı fenniyeye tevfikan inşa edilmediği cihetle yere doğru bir meyli vardır.
Fakat bu cihetten de bir tehlike-i karibe yoktur. Zira eğer böyle bir tehlike mevcut olsaydı yukarıda bahsettiğim heyet-i mahsusa şüphesiz ki bunu meydana koyacaktı.
Damat Ferit Paşa zamanında ecnebi bir asar-ı atika mütehassısı, hükümete takdim ettiği mülahazanamede bazı mütalaat dermeyan ediyordu. Bu mülahazaname fikrimizi beyan için bize havale edildiydi. Biz heyet-i mahsusanın ve mimarımız Kemalettin Bey’in raporlarına istinat ederek Ayasofya’nın hiçbir tehlike-i karibeye maruz bulunmadığı cevabını verdik. ‘’
20 Kanun-ı Sani 1921 Tercüman-ı Hakikat Gazetesi