Büyüyen cari açık verisine yönelik olarak ekonomistler yorumlarını paylaştılar
14:3812 Ocak 2018
Odeabank Ekonomik Araştırma ve Stratejik Planlama Direktörü Ali Kırali, “Önümüzdeki dönemde dış ticaret ve cari denge açısından altın hariç risklerin kısmen dengeli olduğunu düşünürken, finansman kalitesine ilişkin verilerin daha önemli olacağını düşünüyoruz.” dedi.
“Bununla birlikte turizm gelirlerindeki toparlanma kasımda hızlansa da dış ticaret açığındaki artışa ilave olarak birincil gelir hesabındaki zayıflama cari açığın beklentileri aşmasına neden oldu. Finansman tarafındaki zorluklar ise kasımda daha belirgin hale geldi. Portföy yatırımlarındaki çıkışlar ve borçlanmadaki zayıflık nedeniyle TCMB rezervlerindeki azalış ve net-hata noksan kalemlerinde görülen girişler cari açığın finansmanında etkili oldu. Önümüzdeki dönemde, dış ticaret ve cari denge açısından altın hariç risklerin kısmen dengeli olduğunu düşünürken, finansman kalitesine ilişkin verilerin daha önemli olacağını düşünüyoruz. Bununla birlikte geçen yılın olumsuz bazının ortadan kalkmasıyla uzun vadeli dış borç çevirme oranlarında bir miktar iyileşme kaydedileceğini öngörüyoruz.”
“Portföy kanalında 1,3 milyar dolarlık çıkış yaşandı”
“Çekirdek (enerji ve altın hariç) cari dengenin, ağustos sonunda yıllık bazda son 2 yılın en düşük seviyesine inmesini çok olumlu bir gelişme olarak görmüştük. Türkiye ekonomisinin güçlü büyüme dönemlerinde çekirdek açıkta da belirgin artış eğilimi görmek normalken, son dönemde bu beklentinin tersine enerji ve altın dışı açığın gerileme eğilimini korumasını büyük ölçüde büyümenin önemli ölçüde ihracatın sürükleyiciliğinde gerçekleşmesi, mevcut kur seviyesinin ithalatı caydırması ve kredi genişlemesinin tüketiciden çok ticari taraftan gelmesine bağlamıştık. Son dönemde çekirdek açığın yükselişe geçmesi ekonominin potansiyel büyümesinin üzerinde seyrettiğini (çıktı açığı pozitif) gösteren, yani ısınmaya işaret eden bir diğer veri olmuştur.”
Bürümcekçi, cari açıkta kasım ayında gözlenen kötüleşmede, dış ticaret açığının ve birincil gelir dengesinin 2016’dan yüksek açık vermesinin ana etken olduğunu, hizmetler dengesinin ise geçen yıl yüksek fazla vermesinin kötüleşmeyi sınırladığını söyledi.
“AB’de büyümenin güçleniyor olması pozitif faktör”
Haluk Bürümcekçi, önceki yıl cari açığı azaltan faktörlerin başında gelen enerji ve altın ticaretinde lehteki gelişmelerin geçen yıl sürmediğini, petrol fiyatlarının son dönemde belirgin yükselerek hala 2016 ortalamasının (46 dolar) çok üzerinde seyretmesinin cari açığı artırıcı etkide bulunmaya devam ettiğini, ocak-kasımda enerji ithalatının 2016’nın aynı dönemine göre 9 milyar dolar arttığını belirtti.
Büyümenin yılın ilk 3 çeyreğinde gösterdiği hızlanma ve bu ivmenin son çeyrekte de korunmasının dış açık için riskleri yukarı yöne çevirdiğine dikkati çeken Bürümcekçi, “Buna karşılık pozitif bir faktör olarak, AB pazarına ihracatın baz etkisi ve bu bölgede büyümenin güçleniyor olması ile 2017’de artışa devam ettiği görülmektedir. Ayrıca, turizm gelirlerinin, nisan ayından itibaren turist sayısının artışa geçmesi ile toparlanma gösterdiği izlenmektedir. Bu doğrultuda 2017’de cari açık tahminimizi enerji-altın ithalatı ve büyümedeki hızlanma nedeniyle 47 milyar dolara yükseltirken, tahmin üzerindeki risklerin dengeli olduğunu düşünmekteyiz.” ifadelerini kullandı.
“2017’de cari açık tahminimizi 46,9’a çıkardık”
Tokalı, aralık ayına ait Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın verileri doğrultusunda, 12 aylık açıktaki artışın devam edeceğinin tahmin edildiğini belirterek, “Yıl sonuna ait cari açık tahminimizi 46,3 milyar dolardan 46,9 milyar dolara çıkarıyoruz. 2018 tahminimiz ise 46 milyar dolar.” dedi.
Cari açığın milli gelire oranının 2017 için yüzde 5,5 ve 2018 için de yüzde 5,1 düzeyinde gerçekleşebileceğini ifade eden Tokalı, 2016 yılında bu oranının yüzde 3,8’e kadar gerilediğini söyledi. Tokalı, “Bu durumda yüzde 4,5 seviyesinde beliren yapısal cari açık oranının üzerinde kalmaya devam edeceğimizi görüyoruz.” ifadesini kullandı.
“Her iki kritik göstergeye ilişkin ılımlı varsayımlarımız doğrultusunda, 2018 yılında cari açık oranının yüzde 5’ler seviyesinde kalabileceğine dair öngörümüzü koruyoruz. Ancak söz konusu göstergelerde yukarı riskler oluşması, cari açık seviyemizde baskı yaratacaktır. Diğer taraftan, gelişen ülkelere yönelik sermaye girişiyle ilgili devam eden olumluluk, dış dengenin sürdürülebilirliğinde önemli bir destek unsuru. Ancak, son dönemde yoğun bir şekilde gündeme gelen gelişmiş ülke merkez bankalarının politikalarında değişiklik tartışmasının gerçekleşme zemini bulması, bu konuda daha temkinli bir tutum gerektirecektir.”
2018’in ikinci yarısı biraz daha sıkıntılı olabilir
Kapital FX Araştırma Müdür Yardımcısı Enver Erkan “2018 yılının ilk yarısı finansman açısından çok problemli görünmüyor. EM’lere olan para girişlerinin devam etmesiyle beraber portföy yatırımlarının güçlü kalmasını bekleriz. Ancak küresel merkez bankalarının parasal sıkılaşmayı değerlendirdikleri bir ortamda ikinci yarı biraz daha sıkıntı verici olabilir. Diğer taraftan KGF ve diğer teşviklerin etkisi ile yüksek tutulan büyüme, aynı zamanda da ithalat ile gerçekleşen bir büyüme modeli ortaya koymaktadır.
İthalat artışı kadar ihracatın da hızlanması, ithalat artış hızının yarı seviyesinde kalmaması gerekmektedir. Yıl genelinde enerji fiyatlarının artışının getirdiği baz etkisinin azalması ile beraber ithalata rtışının yavaşlaması ve Avrupa ekonomilerinin toparlanması ile parite etkisi bizim açımızdan ihracat bacağını destekleyebilir. Mevcut koşullar ile değerlendirdiğimizde ise 2018’de yıl genelindeki cari açığın 2017 yılında gerçekleşmesini beklediğimiz 45 milyar USD bandında olmasını bekleriz.” öngörüsünü paylaştı.
Son güncelleme: 14:3812 Ocak 2018
Suriyeliler için 30 milyar dolar harcandı, AB verdiği sözleri tutmadı
Türkiye EBRD ile daha da yakınlaşıyor
Dünyanın en büyük halka arzı yılın ikinci yarısında bekleniyor
Analistler TCMB notundaki enflasyon vurgusunu işaret etti