Arabuluculuk Kurumu Nedir, Ne Değildir ?
Son günlerde basında da sıkça görülen Arabuluculuk Kurumu ile ilgili bilgi almak amacıyla , Uşak Arabuluculuk Derneği Genel Sekreteri Av. Arabulucu Sinan Arslan’a ‘ Arabuluculuk Kurumu ‘ hakkında öğrenmek istediklerimizi sorduk. Olay Gazetesi adına Mehmet Karadağ’ın yaptığı röportaj şöyle;
-Merhaba Sinan Bey, Son günlerde basında sürekli duyulan Arabuluculuk Kurumu nedir?
Uyuşmazlıkların dostane çözüm yollarından biridir. Birçok ülkede uygulanan bu mekanizma, uyuşmazlık taraflarının mahkeme olmadan arabulucu tarafından uzlaştırılmasına aracılık ediyor. Arabuluculuk, özel hukuk uyuşmazlıklarının çözümünde uygulanan Mahkeme dışı etkin bir çözüm yoludur. Bu çözüm yolunda taraflar aralarındaki anlaşmazlığı Mahkemeye gitmek yerine Arabulucuya giderek daha hızlı çözüme kavuşturabilirler.
-Arabulucu olarak rol alan kişi ne yapar?
Sanıldığının aksine arabulucular taraflara çözüm önerisi sunmaz. Arabulucu, bağımsız, tarafsız, bu alanda eğitim almış bir hukukçudur. Arabulucu taraflara uyuşmazlığı anlatır, menfaatlerini tespit eder ve bu konular üzerinde tartışarak çözüm bulmaları için uygun ortamı yaratır. Bu süreçte arabulucu tarafların birbirlerini iyi anlamalarını sağlamaya çalışır. Arabuluculuk sisteminde taraflar çözümü kendileri bulmaktadır. Arabulucu taraflara bir çözüm önerisi sunmaz, çözüm dayatmaz, karar vermez.
-Ne Zaman Arabulucuya gidilmesi gerekiyor bunun süresi var mıdır?
Karşı tarafla aranızda uyuşmazlık çıktıktan sonra mahkeme veya tahkime başvurmadan önce arabulucuya gidebileceğiniz gibi mahkemeye dava açtıktan sonra da arabulucuya gidebilirsiniz.
-Artık Arabulucuya gidilmesi zorunlu mu olacak?
Bugünkü mevzuat uyarınca toplu iş uyuşmazlıkları dışında arabulucuya gidilmesi hiçbir uyuşmazlıkta zorunlu değil. Taraflar ancak isterlerse arabulucuya başvururlar. Ancak yapılacak değişiklik sonrasında işçi alacaklarında ve işe iade davalarında arabulucuya başvurulması zorunlu hale gelecek. Dolayısıyla ücret, fazla mesai alacağı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı konularında dava açacak işçi ve işverenin mahkemeye gitmeden önce arabulucuya başvurması zorunluluğu doğacak. Diğer yandan, işe iade davalarında da davanın açılmasından öncearabulucuya başvurulması şart hale gelecek. Bu düzenleme hayata geçerse işçi alacakları ve işe iade konusunda her iki taraf da soluğu mahkemede almadan önce arabulucuya gitmek zorunda olacak.
-Peki Arabulucuya başvurmakla dava açmaktan vazgeçmiş oluyor muyuz?
Hayır. Kişiler Arabulucuya başvurmakta serbest olduğu gibi, başvuru yaptıktan sonra arabuluculuğun her aşamasında da vazgeçip dava yoluna gidebilirler. Yani Arabulucuya başvurmak dava açma hakkını ortadan kaldırmaz. Aynı zamanda Zamanaşımı süresini de keser.
-Arabuluculuk yoluyla anlaşıldığında tarafların avantajı nedir?
*Dava boyunca yapmak zorunda kalacağınız tüm masraflar (Dava açma harcı,posta gideri, bilirkişi, keşif vb. masraflar, yol giderleriniz gibi) düşünüldüğünde mahkemeye göre çok daha az masraflı olduğundan ekonomiktir.
*Mahkemeye göre çok daha kısa sürer. Arabuluculuk sayesinde, yıllar süren yada yıllarca sürecek ve tarafları hem madden hem de manen yıpratan uyuşmazlıklar belki de 1-2 saat içinde çözümlenmiş olacaktır
*Sonuç, tarafların kontrolündedir. Mahkemede ki gibi birisi kazanıp diğeri kaybetmez.
*Geleceğe bakılır, mevcut hukuki durumun değil, menfaatin korunması esastır.
*Güvenirlik ve gizlilik önemlidir; taraflar mahkeme önünde konuşamayacaklarını burada rahatlıkla konuşabilirler. Mahkemeye dava açıldığında mahkeme süreci ve dava dosyasına sunulan belgelerin gizliliği mümkün değilken arabuluculuk sürecinde hem görüşmeler hem teklifler hem de sunulan belgelerin gizliliği esastır. Konuşulanlar ve sunulan belgeler dışarıya açıklanamaz. Bu gizliliği ihlal eden taraflar veya arabulucu 6 ay hapis cezası alır. Bu gizlilik özelliği sayesinde taraflar arasındaki ailevi sırlar, ticari sırlar sadece taraflar arasında kalır, başkalarınca öğrenilemez.
*Psikolojik ve sosyolojik riski azdır; daha az yeni sorun doğurur.
*Tarafların anlaştıkları yöntem ve çözüm tarzı esastır, esnektir.
*Anlaşmayla çözülür; iki tarafta kazanır, tarafların sosyal ve ekonomik ilişkileri devam eder. taraflar aralarındaki sorunları kendileri çözmüş oldukları için toplumsal ve sosyal barış sağlanmış olacaktır.
-Hangi Tür davalarda Arabuluculuğa başvurabiliriz.
Ticari uyuşmazlıklar, fikri ve sınai (marka-patent gibi) uyuşmazlıklar, tüketici hukukundan doğan anlaşmazlıklar, işçi-işveren anlaşmazlıklarındaki işe iade ve işçilik alacakları için, aile hukukundaki anlaşmazlıklar için (boşanma kararı hariç), kira uyuşmazlıkları ve ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıkları gibi hukuki uyuşmazlık konuları için Arabulucuya başvurulabilir. Yani kısaca kamu düzenini ilgilendirmeyen ve cebri icraya elverişli konuların tümünde taraflar arabulucuya gidebilirler Günümüzde Belediyeler gibi kamu kurumları ile olan özel hukuk uyuşmazlıkları da Arabuluculuk yöntemiyle çözülmektedir.
-Arabulucuğa başvurunun zorunlu olmasından sonra Arabulucuya gitmeden dava açılırsa ne olacak?
-Arabulucukta Yapılan anlaşmanın bağlayıcılığı nedir?
Taraflar arabuluculuk sürecinde bir anlaşmaya varırlarsa, bu anlaşmaya ilişkin icra edilebilirlik şerhi talep edecekler. Bu şerhin alınması ile anlaşma ilam niteliğinde belge yani Mahkeme İlamı değerinde olacak. Dolayısıyla, bu noktadan sonra arabuluculuk sürecinde varılan anlaşmaya uyulması şart haline gelecek.
-Arabulucu masraflarını kim karşılayacak?
Arabuluculuk sürecinde ortaya çıkan masraflar taraflar aksini kararlaştırmadığı müddetçe eşit olarak paylaşılacak. Taslak yürürlüğe girdiğinde Taraflar arabulucu huzurunda anlaşamaması halinde arabuluculuk görüşmelerinin ilk iki saatlik bölümü Hazine tarafından karşılanacaktır.
-Arabulucu olacak kişiyi nasıl ve nereden seçebiliriz?
Taraflar Adalet Bakanlığı Arabulucular Listesinden istedikleri arabulucuyu seçebilirler. İsterlerse birden fazla arabulucu da seçebilirler. Uşak adliyesinde oluşturulacak olan Arabuluculuk Merkez Bürosuna gidip Sicile kayıtlı Arabulucuların arasında da seçebilirler.
*Arabuluculuk sürecinde taraflara ayrıca söylemek istediğiniz bir şey var mıdır.?
Taraflar arabuluculuk görüşmesine bizzat yani sadece kendileri katılabileceği gibi avukatlarıyla birlikte de katılabilirler. Hatta isterlerse kendileri katılmayıp bu konuda özel yetki verdikleri avukatları da arabuluculuk görüşmesine katılabilir. Bizim önerimiz tarafların kendilerinin avukatlarıyla birlikte arabuluculuk görüşmesine katılmasıdır. Çünkü bu şekilde taraflar hem aralarındaki hukuki anlaşmazlığı bizzat çözecekler hem de devam eden süreçteki ilişkilerinin devamını sağlamış olacaklar, ayrıca avukatlarının da yanlarında olması sebebiyle hukuki destek alabileceklerdir
-Yeni Kurulan Uşak Arabuluculuk Derneği’nin Amacı bize söyler misiniz?
6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 2013 yılında yürürlüğe girmesinden sonra Uşak İlinde de eğitimlerini tamamlayıp yazılı ve mülakat sınavlarında başarılı olan Avukat Arabulucular, Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Siciline kayıt olarak yetkili hale gelmişlerdir. Uşak İlinde faaliyet gösteren Avukat Arabulucular tarafından kurulan Uşak Arabulucular Derneği’nin Tüzüğü de 30.03.2017 tarihinde Uşak Valiliğince uygun bulunmuş ve derneğimiz öncelikle tanıtım-bilgilendirme faaliyetlerine başlamıştır.
Bu anlamda, toplumda henüz tam olarak bilinmeyen ve yeni yeni duyulan Arabuluculuk hakkında, Uşak Arabulucular Derneği olarak Uşak İlinde yaşayan vatandaşlarımıza bilgi vermek ve Arabuluculuğu anlatmak istiyoruz. Arabuluculuk Kurumu ile Adliyede olan iş yoğunluğunun azalacağını düşünüyoruz.
Bizde dahil olmak üzere tüm toplum, davaların uzun sürmesinden ve adaletin gecikmesinden şikayetçiyiz. O yüzden Tüm toplum olarak taşın altına elimizi sokarak Arabuluculuk Kurumu’nun değerini yükseltmeliyiz. Ayrıca Son olarak Arabuluculuk Daire Başkanımız Av.Arb.Hakan Öztatar’ın açıklamasında da görüleceği üzere 2017 yılının ilk 3 aylık döneminde 5 bin 925 arabuluculuk yapıldığını, Ve Sürecin yüzde 94'ü anlaşmayla sonuçlandığını ve en önemlisi ise Yüzde 93'ünün bir günde tamamlandığını söyleyebiliriz. Bu veriler Arabuluculuk Kurumunun ne kadar gerekli ve başarılı olduğunun en büyük kanıtıdır. Arabuluculuk Tanıtımı ve gelişmesinde büyük payı olan Arabulucuk Daire Başkanımız Av.Arb.Hakan Öztatar’ a Uşak Arabuluculuk Derneği adına çok teşekkür ediyorum. Arabuluculuk hakkında Arabuluculuk Daire Başkanlığının (0312) 414 81 15 numaralı telefonundan, www.adb.adalet.gov.tr internet adresinden bilgi alınabileceği gibi Uşak İlinde de Derneğimizden bilgi alınabilir.
Vali Salim Demir’in Cumhuriyetin İlanının 95. Yıldönümü Mesajı
Aranan 87 Şahıs Uşak'ta Yakalandı