Dünya Ekonomik Forumu - Küresel Ticareti Kolaylaştırma Karşılaştırma Raporu 2012
Küresel Ticareti Kolaylaştırma Karşılaştırma Raporundan
Türkiye için Notlar
İsviçre merkezli Dünya Ekonomik Forumu, 132 ülkenin ticareti kolaylaştıracak eylemler ve düzenlemeleri ne denli etkin bir biçimde gerçekleştirdiğine dair bir rapor hazırlamaktadır. Bir ülkenin özellikle uluslararası ticarete konu olacak eko-sisteminin gelişmişlik düzeyini ölçmek amacıyla geliştirilen endeks (Enabling Trade Index-ETI) üzerinden bir sıralama yapılmaktadır. Raporun ilk sürümü 2008 yılında kamuoyuna sunulmuştur.
2012 raporuna göre dünya ticareti artık sadece gelişmiş ülkelerin değil, gelişmekte olan ülkelerin de söz sahibi olduğu bir zemine oturmaktadır. Rapor, bu tip bir dönüşümün gelişmekte olan ülkelerde ekonomik büyüme sürecinde ve yoksulluğun azaltılmasında sahip olduğu kritik rolün ortaya çıktığını işaret etmekte, dış alımı ve dış satımı etkin kılacak ortamın öneminin altını çizmektedir. Raporda ticarette engellerle baş etme konusuna daha fazla yer ayrıldığı, bu konuya daha çok odaklanıldığı açıklanmaktadır. Küresel değer zincirlerini (global value chains) destekleyen bir yapı tasarlanabildiğinde, uluslararası ticareti daha da aktif kılmanın mümkün hale gelebileceği belirtilmektedir. Ülkeler arasında belirtilen bağlamda karşılaştırma olanağı sunan endeks, her bir ekonomik sistemin bünyesinde varolan kurumları, politikaları ve hizmetleri; dış ticarete konu olan mallarının serbest dolaşımı için hangi ölçekte kolay hale getirdiğini ölçümlemektedir.
2012 yılına ait olan raporda incelenen ve endeks değerleri hazırlanan 132 ülke arasında Türkiye 62. sıradadır. 2010 yılında da 62. sırada konumlanmıştır. Türkiye ile ilgili daha detaylı yorumlar raporda şu şekilde ifade edilmektedir: Türkiye’nin büyüklüğüne göre ticaret politikasının açık olduğu, sözkonusu kıstas bazında 132 ülke arasında 37. sırada olduğu belirtilmekte. Önemli sorunlardan birinin tarım ürünlerinde yüksek düzeyde gümrük vergilerinin olduğuna, tarifeleri düzenleyen mevzuatın/kanunların ise kompleks-karmaşık bir yapıya sahip olduğuna işaret edilmektedir. Ticareti mümkün kılabilme koşullarında Türkiye’yi yine göreli iyi pozisyonda tutabilen alanlardan birinin hava ve karayolu taşımacılığındaki olanakları olduğu, aynı zamanda lojistik hizmetlerinin de iyi düzeyde bulunduğu ifade edilmektedir.
Rapor, Türkiye’nin sıralamada daha üst noktalara çıkabilmesi için sınırlarındaki yönetim yapısını yeniden düzenlemesini-reforme etmesini, 132 ülke arasında 90. sırada bulunan gümrük prosedürlerini azaltılmasını, 86. sırada bulunan sınırlarındaki şeffaflık düzeyinin de artırması gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca yine daha üst sırlara çıkabilmenin önünde bir engelin güvenlik koşulları ile ilişkilendirildiği izlenmektedir. Ülkenin mevcut durumda düşük düzeyde bulunan güvenlik koşullarının ve artış yönünde ilerleyen terörizmin neden olduğu olumsuz güvenlik ortamının, Türkiye’nin uluslararası ticarette performansının artışı için dikkate alınması gereken bir dezavantaj olduğu dile getirilmektedir.
Kaynak: World Economic Forum, Global Enabling Trade Report 2011-2012
Ayrıntılı bilgi için: TÜSİAD - Sabancı Üniversitesi Rekabet Forumu (REF) E-posta: ref-crm@sabanciuniv.edu