ÜCRETSİZ İZİN VE İŞÇİYİ KORUMA İLKESİNİN SONU ! | Edirne Gerçek Gazetesi - Edirne'nin Gerçek Sesi
Köşe yazıları - 19 Nisan 2020 15:13 A A
İş Hukukun en temel ilkelerinden biri “ İşçiyi koruma ilkesidir”. Diğer hukuk dallarından farklı olarak iş hukuku ayrıcalıklı bir hukuk dalıdır ve temelinde ekonomik olarak sistem karşısında güçsüz olan işçileri hukuki yönden koruma amacını taşımaktadır. Gelişen tarihi süreç içerinde iş hukukunun bu niteliği genel kabul görmüş ancak içeriğindeki işçi lehine olan düzenlemeler zaman zaman ekonomik ve siyasi gerekçelerle budanmıştır.
Ülkemizde de durum bundan farklı değildir. Bugüne kadar iş kanunları ağırlıklı olarak işçi lehine düzenlemeler içermiştir ancak COVİD-19 salgın hastalık döneminde çıkarılan yasalar ile bu anlayış terk edilerek işçi lehine olan düzenlemeler üzerinde işçilerin aleyhine olan düzenlemeler yapılmıştır. Bu düzenlemeler iş hukukunun temel anlayışları ile çelişkiler yaratmakta ve ekonomik olarak güçsüz olan işçileri daha da zor duruma düşürmektedir.
16 Nisan 2020 tarihinde kabul edilip 17 Nisan 2020 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7244 Sayılı Kanun ile önemli düzenlemeler yapılmıştır. Kanun’un 9. maddesi’nde yapılan düzenleme ile 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
Bu düzenlemeye göre, işveren işçinin iş sözleşmesini bu kanunun yayımı tarihinden itibaren (17/04/2020 tarihinden ) ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri sebepleri dışında iş sözleşmesini 3 ay boyunca feshedemeyecektir. Bununla birlikte daha önce kanunda yer almayan ve ancak işçinin yazılı onayı ile mümkün olan ücretsiz izne çıkarma hakkı da işçinin onayı aranmaksızın işverene 3 ay süre ile tanınmıştır. Bu düzenleme ile birlikte işveren tek yanlı olarak ve hiçbir maddi sorumluluk altına girmeden iş sözleşmesini 3 ay boyunca askıya alabilmektedir. Bu düzenleme öncesinde işçinin onayı alınmadan işveren tarafından ücretsiz izne çıkarılma durumu söz konusu olduğunda bu işverenin haksız feshi olarak değerlendirilmekte, işçi kıdem ve ihbar tazminatı ile koşulları var ise işsizlik ödeneğinden yararlanabilmekteydi. Mevcut düzenlemede ise açık bir şekilde çok daha geriye gidilerek, ücretsiz izin halinde işçinin haklı nedenle fesih hakkı da elinden alınmaktadır.
Peki ücretsiz izne ayrılan işçi nasıl geçinecektir?
Aynı Kanun’un 7. Maddesinde yer alan düzenlemede 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’na “GEÇİCİ 24. MADDE” eklenmiştir. Bu düzenlemede: “ 4857 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinde yer alan fesih yapılamayacak süreyi geçmemek üzere, bu süre içinde ücretsiz izinde bulundukları veya işsiz kaldıkları süre kadar, Fondan günlük 39,24 Türk lirası nakdi ücret desteği verilir. Yapılan ödemelerden damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapılamaz.” denilmektedir. Bu ne demektir? COVİD-19 ile birlikte “ kısa çalışma ödeneği” için başvuru koşulları hafifletilmiş ve 23 Mart 2020’den bugüne kadar işverenlerce, milyonlarca işçi için kısa çalışma ödeneği başvurusu yapılmıştır. Kısa çalışma ödeneği miktarı en az brüt asgari ücretin %60’ı ile işçinin maaşına göre brüt asgari ücretin %150 fazlası arasında belirlenmiştir. Bu da damga vergisi düşüldükten sonra 1.752,40 TL ile 4.381,00TL arasında ücrete tekabül etmektedir. Oysa yeni düzenlemeyle birlikte işverene tanınan 3 aylık ücretsiz izin durumunda işçi en fazla damga vergisi düşüldükten sonra 1.173,27 TL aylık ücret alabilecektir. Görüldüğü üzere kısa çalışma ödeneği ile sağlanan ücretin çok altında bir ücret işçiye ödenecek ve yüksek maaş alan işçiler de bu sabitlenmiş 1.173,27 TL olan ücreti alacaktır.
Bu şekilde işverenlerin Kısa Çalışma Ödeneği talebi bypass edilmiş olacak, işverenler kısa çalışma ödeneğine başvurmak yerine , işçilerini ücretsiz izne çıkarma yoluna gideceklerdir. Bu düzenleme ile işsizlik sigortası fonu üzerinde ki yükün azaltılmasının düşünüldüğü ortadadır. Bu durumda en çok kaybeden yine iş hukukunun koruma altına almış olduğu işçiler olacaktır.
Köşe yazıları - 15:13 A A