mobil uygulamalarla lisan öğrenmek
bu işi disiplinli bir şekilde, sektirmeden ibadet gibi yaparsanız gözle görülür sonuçlar alırsınız. bazı dillerde kaynak sebil iken bazılarında maalesef kısıtlı ve ileri seviyede ders materyali yok. talebi bol ve konuşan nüfusu büyük olan popüler dillerde mobil uygulamalar sürü sebil ama çok fazla seçenek arasından seçim yapmak zor olabiliyor. kullanıp memnun olduklarımın yanında kelek çıkanları ve bazı dillerde süperken bazılarında yetersiz olanlarını da yazıyorum ki başkaları vakit kaybetmesin. android kullanıcısı olduğumdan kelli, duolingo ve memrise gibi çok popüler olanlar haricinde ios versiyonları olup olmadığını bilmiyorum.
duolingo: ilk kullandığım uygulama buydu, popüler ve meşhur olduğundan almanca için denedim ve hiç memnun kalmadım. günlük hayatta hiç bir işe yaramayacak saçma sapan cümleler öğretiyor, pratik dil bakımından berbat. arayüzü feci, ikide bir ilan çıkması da cabası. ilanlardan kurtulmak için para veriyorsunuz lakin içerik kof. bunu birkaç ay denedim, bütün almanca modülünü neredeyse bitirdim ama hiç bir sonuç alamadım. ne duyduğumu anlama, ne okuma ne başka bir beceri kazandırdı. kısacası hiç bulaşmayın, tamamen çöp.
busuu: bunu almanca ve rusça için kullandım. en güzel özelliği sosyal ağ olayı, dil sayısı kısıtlı ve türkçe dahil bir avuç dil var. öğrenmek istediğiniz dilleri anadil olarak konuşanlar yardımcı olup hatalarınızı düzeltiyor. bu bakımdan süper. türkçe arayüzü var, almanca eğitim içeriği süper ama rusça içeriği zayıf kalmış. almanca kadar zengin içerik yok, idare eder diyelim. ücretsiz versiyonunu deneyip beğenince premium üyelik aldım, almanca konusunda gayet memnunum. pek oyun gibi değil daha ziyade ders şeklinde ama baymayan ufak dozlarda. bütün dersler birkaç bölüme ayrılmış, ben her gün bir tam dersi yapıp bir de eski derslerden rastgele kısımları tekrar etme şeklinde gittim, epey ilerleme kaydettim.
sosyal ağ olayı da şöyle, derslerin sonunda konuşma ya da yazma şeklinde yapılacak alıştırmalar oluyor, kafanıza göre ya ses kaydı yapıyorsunuz ya da yazıyorsunuz ve bunlara o dili anadili olarak konuşanlar (ya da çok iyi bilenler) yıldızlı rating veriyor, hata varsa düzeltiyor, sağlam tüyolar da veriyorlar. karşılığında siz de bildiğiniz dillerde başkalarına yardımcı oluyorsunuz. milleti arkadaş olarak ekleme opsiyonu var, alıştırma doldurunca arkadaşlarınıza istek atıp düzeltmelerini rica edebiliyorsunuz. bazen birkaç kişi farklı farklı tüyolar yazabiliyor, bayağı iyi.
öğrendiğiniz kelimeler eskidikçe algoritma bunları her gün önünüze getirip quiz yapıyor, yanlış yaparsanız doğrusunu gösteriyor, yine beceremezseniz ertesi gün de soruyor, kafanıza vura vura öğretiyor. içindeki diyaloglar ve örnek cümleler güzel. almanca modülde bonus olarak alman kültürü ve gelenekleri konusunda bilgiler var. a1, a2, b1 gibi seviyeleri bitirip level atlamak için test yapıyorsunuz, rusça modülünde bu test aparatı yok ama.
eleştireceğim tek tarafı alıştırmaların zorluk seviyesinin orantısız şekilde artması. ileri seviyelerde abartı zor oluyor, o ana kadar öğrendiğiniz bilgilerle yapılacak gibi değil. o yüzden ben onları sonraya bırakıp ilerledikçe geriye gidip yapmayı tercih ettim.
rusça konusunda zayıf ama ingilizce ve almanca öğremek isteyenler için her türlü tavsiye ederim, her kuruşuna değdi. dersleri indirip offline yapma özelliği var, uçakta ya da roaming yaparken süper.
memrise: ingilizce bilenlere hitap ediyor, türkçe desteği yok. oyun oynar gibi dil öğretiyor, sidik yarışı sevenler için çeşit çeşit kategorilerde leaderboard'lar var. rusça modülü de almanca modülü de gayet kallavi. turist olarak gidenler için işe yarayacak alışveriş, hastanede doktora dert anlatma, tren ve metroyla yol iz bulma ve yardım sorma, otelde karşınıza çıkabilecek nahoş durumlarda şikayet cümleleri, arkadaşlar arası diyaloglar, günlük gazete haberleri okurken karşınıza çıkabilecek konular gibi bayağı çeşit içeren bir vokabüler kolleksiyonu var. günde kaç kelime/cümle öğreneceğiniz gibi hedefler belirleyip kendi programınızı kendiniz çiziyorsunuz. immersion yoluyla öğrenenler, gramerle uğraşmak istemeyenler için bire bir. çeşitli isim ve fiil çekimlerinin cümle içinde kullanılışını barındırması yönünden süper. gramer kuralı falan ezberlemeden duya duya kapıyorsunuz. bir de telaffuz egzersizi var, doğru telaffuz edemezseniz tekrar tekrar soruyor. o dili anadili olarak konuşan kişilerin çeşitli kelimeler cümleler söylediği videolar da var, bu da değişik şive ve konuşma tarzlarına aşinalık kazanmak bakımından iyi. malum programdaki standart seslerle duymaya alışırsanız yuta yuta konuşan bir dayı bir şey deyince 100 kere duyduğunuz lafları tanımama durumları olabiliyor. bu learn with locals olayı bunu minimuma indirmiş.
eleştireceğim tek tarafı rusçadaki dişil-eril fiil geçmiş zaman kipleri. geçmiş zaman kiplerinde konuşurken kadınlar ayrı, erkekler ayrı son ek kullanır, burada 'ben' diye bahsederken default olarak hep erke son eki kullanılıyor, kadın sesi bile olsa. bu da yeni öğrenenler için kafa karıştırıcı olur. bu olay memrise'a özgü değil, başka uygulamalarda da karşıma çıktı. o yüzden de eğer rusça öğreniyorsanız kadın ve erkek geçmiş zaman son ekleri konusunu öğrenin sonra memrise'a abanın.
onun dışında on numara, alıştırmalar telaffuz, yazma, boşluk doldurma, duyduğunu yazma, speed review dediği eskiyen kelime ve cümleleri oyun arayüzüyle quiz olarak tekrarlama, zorlandığınız şeylerin ayrı çetelesini yapıp bunları biraz yavaş ama işe yarayan başka bir algoritmayla kafanıza iyice yerleştirme gibi über özellikleri var. beleş versiyonunda telaffuz, listening ve çeşit çeşit insanların telaffuzunun video klipleri yok, epey kısıtlı.
şu an rusçanın son level'ını bitirmek üzereyim, her gün diğer level'lardan eskiyen yüzlerce kelime ve cümleyi hızlı tekrar modülüyle, az bir kısmını klasik tekrar modülüyle yarım saat kadar dakika tekrarlıyorum (bu kadar seviye birikince eskiyen kelimeler de yığılıyor haliyle). piyasadaki en iyi, en kaliteli uygulamalardan biri diyebilirim. hatalı çeviri çok az, zaten onları forumuna gidip bildirince düzeltiyorlar.
uzun lafın kısası memrise her kuruşu sonuna kadar hakediyor.
resmi modüllerin yanında web sitesinde girerseniz üyelerin eklediği ücretsiz dersler var, latince konusunda milletin amme hizmeti olarak yaptığı bir sürü ders modülü buldum. ama bunlarda telaffuz testleri ve video klipler gibi premium özellikler yok tabii, kalite konusunda bir standart da yok tamamen şans işi. memrise'da da dersleri indirip offline takılma opsiyonu var. havaalanında, uçakta falan süper oluyor.
mondly: 33 dil modülü mevcut, türkçe desteği de var. beleş versiyonu deneyip beğenince abone oldum. beleş versiyonu iyice başlangıç seviyesi için iyi. bazı dillerin içeriği zenginken bazıları turist muhabbeti seviyesinde. gördüğüm kadarıyla üst limiti a2 seviyesinde, yalnız inanılmaz eğlenceli ar (augmented reality) uygulaması eklemişler, pokemon go oynar gibi öğreniyorsunuz. sanal hoca hanım çıkıyor bilale anlatır gibi anlatıyor. evin içinde hayvanlar cirit atıyor, salonun ortasında güneş sistemi çıkıyor gezegen gezegen dolaşıp isimlerinin yazılışını ve telaffuzunu öğreniyorsun. fil çıkıyor hortumunu kaldırıp ciyaklıyor, o gidiyor timsah peyda oluyor onun peşinde dolanıp organ isimlerini keşfetmeye çalışıyorsun. hoca hanım müzik aletlerini tanıtırken eline kemanı alıp iki tıngırdatıyor. uygulama tam anlamıyla bomba, yerinden kaldırıp kalori yaktırıyor. ar kısmı çok yeni olduğundan fazla bir içerik yok maalesef, giriş seviyesi için güzel. beleş versiyona dahil olup olmadığını bilmiyorum ama.
bir de normal öğrenme kısmı var, bunun da diyalogları ve soru cevap şeklinde günlük hayatta çok işe yarayacak pratik dil kısmı diğer kullandığım uygulamalara açık ara fark atıyor. mondly uygulamaları ileri seviyede dil öğrenmekten ziyade dert anlatmayı, günlük hayatta gereken soru cümleleri ve bunlara alabileceğiniz muhtemel cevapları öğretiyor. garson, satış elemanı gibi meslekler için de ayrı ek modülleri var. dersler bol tekrarlı 6 vokabüler, kelime, cümle, diyalog alıştırmaları, bir adet uzunca bir konuşma egzersizi ve bir adet oyunlu quiz şeklinde 8 kısımdan oluşuyor. en süper über tarafı da bütün derslerin ilk 6 kısmında yeralan fiilerin şimdiki, geçmiş ve gelecek zaman çekimlerini her birinin ses kaydı dahil envanter olarak sunması. bu da diğer kullandığım uygulamalarda yok, wiktionary'den bakmakla uğraşmadan hepsinin telaffuz ses kaydıyla birlikte tam takım elinizin altında olması çok kullanışlı. buna da abone olmaya misliyle değiyor. böylece öğrendiğiniz cümlelerin geçmiş zaman, gelecek zaman versiyonlarını yapıp iyice beyninize yerleştiriyorsunuz.
drops: bunu yeni keşfettim. arayüzü çok güzel, dizayn olarak alabildiğine modern ve minimalist olduğundan göz yormuyor. türkçe desteği var, dil sayısı epey yüksek. şimdilik beleş versiyonunu denemekteyim. beleş versiyonda günde 2 kez 5'er dakika kullanım hakkı oluyor, arada reklam izleyerek ekstra dakika kazanma olayı var. daha fazla vakit eklemek için abonelik gerekiyor.
bu da oyun mantığıyla çalışıyor, bir çok değişik konularda modülleri var. matematik terimlerine kadar sürü sepet konu var. deli gibi tekrar ettirerek öğretiyor. rusça ve fince modüllerini deniyorum, 5 dakikayla öyle aman aman bir sonuç elde edilmiyor ama 7 gün bedava olarak premium deneme süresi var. bunda telaffuz ve yazma egzersizi olmadığından kelimeler memrise ve busuu'daki gibi çok fazla aklımda kalmıyor. elle yazmadan öğrenebilenler için işe yarayabilir, ben pek işe yarar bulmadım açıkçası.
russian language trainer: yeni keşfettiğim ve 2 haftadır kullandığım bir uygulama. bunun sadece android versiyonu var (link) ve ingilizce bilgisi gerektiriyor. anladığım kadarıyla algoritma geliştiricisi bir rus vatandaş bunu herhalde bir yerlerden araştırma fonu alıp yapmış ya da bilimsel bir proje olarak. tamamen ücretsiz, reklam falan yok, bütün dersleri indirip offline kullanma imkanı var, hiçbir şey satmadığı gibi telefondan veri toplamalık erişim de istemiyor. vatandaş para kazanmıyor, beleş uygulama verip karşılığında telefonunuzdan veri de çalmıyor. bunun öğretme algoritması çok ilginç, dinleme ve yazma egzersizleri farklı, paralı uygulamalardan çok daha iyi ve etkili. öyle janjanlı arayüz yok ama o da olmayıversin artık. diğer uygulamalardaki gibi eskiyen kelimeleri hesaplayıp tekrarlatma algoritması yok. en sonunda rus edebiyatı klasiklerinden çehov hikayeleri, bulgakov romanları falan var bunlar da ingilizce çevirisiyle beraber cümle cümle okuma olayı, pek hoş bir özellik.
bunun çömez seviyesinden bayağı ileri seviyelere uzanan bir yelpazesi var, her şeyi yüzlerce kategorilere bölmüş her seferinde 10-15 kelime öğreniyorsunuz. 7 tane değişik egzersiz var, diğerleri gibi puzzle oyunu yok ama ben bunları çok daha etkili buldum çünkü öğrendikleriniz aklınızda kalıyor. bir de yanlış yapınca onu obsesyon haline getirip hepsini doğru yapana kadar tekrar ediyorum, özellikle de ingilizcesini verip rusçasını tek tek elle yazdıran kısmı (diğerlerindeki gibi harflere tıklama değil oturup bildiğin yazıyorsun. ama telefonun yazılan metni tamamlama özelliğini iptal etmek gerekiyor yoksa yarısını yazmadan şak diye kelimeyi tamamlar beyninizi tembelleştirir doğru düzgün öğrenemezsiniz.
bu uygulama memrise ve mondly ile kombo yapılınca turbocharger etkisi yaptı diyebilirim.
en son yaptığım aktarmalı ve bütün günü yiyen ingiltere yolculuğunda busuu ve memrise'a abandım, herkes fosur fosur uyur ya da tabletten mal mal filmler izlerken kulaklığı takıp uçuş modunda deli sikmiş gibi saatlerce yardırdım durdum, geçmiş derslerin bir çoğunu tekrar ettim. dönüş yolculuğunda da aynısını yaptım, sırf o iki günde kelime hazinemi rahat ikiye katlamışımdır. yemek yerken bile bir elimle kelime avlama oyunu oynadım düşün yani.
rusça başlığında bahsini açtığımda bazı idrak fakiri tipler 4-5 ayda şiir çevirecek, siyaset tarihi belgeseli izleyecek seviyeye geldiğime inanmayıp 'atma ziyaaaa' diye hönkürüyordu ya, işte öyle geliniyor kardeşim o seviyeye. aylaklık, tembellik etmeyeceksin allah ne verdiyse abanacaksın. bunu her gün boş vakitlerinin önemli kısmını ayırarak ibadet gibi yapınca gayet de oluyor. daha önce yazdığım gibi bu uygulamalarla sağlam pasif vokabüler birikiyor ama konuşma ve yazma işini kendiniz uğraşıp pratik edeceksiniz.
edit: e-sigarayı bırakınca yerine bunları koydum. nikotin sakızı, bandı falan da kullanmadım, sigara içme isteği geldikçe memrise, busuu, mondly açıp yardırdım. sigara alışkanlığı yerine beynin ödül merkezlerini bununla programlıyorum bütün olayı bu. mobil oyunları da kaldırdım oyun niyetine lisan egzersizleri var, çoğu oyun gibi zaten. ama puan ve leaderboard olayına hiç bakmıyorum çünkü onlar da beynin ödül merkezlerini yanlış programlıyor. benim ödülüm okuduğumu ve dinlediğimi sözlüğe bakmadan anlama yüzdesinin artması ve vokabüler biriktirmek. rusçayı c1 yapınca almancayı c1 yapmaya kasarım, o da bitince isveççe norveççe fince yardırırım, dünyada lisan kıtlığı yok zair.
edit: (bkz: sovyet siyaseti/@sorg) burada bazı entrylerde rusçadan yaptığım çeviri ve video altyazısı örneklerini görebilirsiniz. bu seviyeye burada yazdığım yöntemler ve video konusunda şurada (bkz: #97729886) anlattığım çalışmalarla 6 aydan kısa sürede çıktım. sovyet siyaseti başlığında yazdığım bilgilerin bir çoğunu hiç bir yabancı dile çevrilmemiş rusça belgesel videolarından öğrendim. yeteri kadar zaman ayıran ve efor harcayan herkes yapabilir, öyle özel yetenek ya da süper iq isteyen bir iş değil. kaldı ki bende bunlar yok, olsa böyle maaşlı kapitalizm kölesi olarak sürünüyor olmazdım zaten, hayatta çok daha iyi yerlere gelirdim. ben yapabiliyorsam en azından ortalama zekaya sahip olan herkes yapabilir, yeter ki öğrenmeyi sevin ve şevkle çalışın.
bilgi editi: yazar arkadaşlar mesajlarla bildirdi, memrise'ın türkçe desteği varmış, duolingo'nun da community forumları ve ücretsiz ek uygulamaları varmış, community kısmında yardımcı olanlar mevcutmuş. bir de www.wext.com’dan wext'in ingilizce öğrenme konusunda çok iyi olduğunu söylediler, oxford univ. press içerikleri kullanıyor ve yapay zeka ile kişiye özel plan yapıyormuş, iletmiş olayım.
edit: ingilizce konusunda çok soru geliyor, bu yazdığım ve bilgi editinde ekledigim uygulamalar harici bir sey diyemem, çünkü ingilizceyi normal yöntemlerle değil sokakta öğrendim, beginner seviyesinde çocuk kitaplarından başlayıp kitaplarla geliştirdim. yetişkin hayatımın büyük kısmı ana dil olarak ingilizce konuşulan bir memlekette geçti. o yüzden almancada işe yarayan ne varsa ingilizcede de yarar demekten başka bir tavsiye veremiyorum pek.
23.11.2019 14:22 ~ 25.11.2019 14:29 sorg