Filistin iç uzlaşmasında önemli bir adım
(GMT+08:00) 2009-03-11 12:14:49 cri
Filistinli 12 gruptan oluşan milli diyalog komitesi dün (10 Mart) Mısır'ın beşkenti Kahire'de Mart ayının sonuna kadar Filistin'deki iç bölünmeye son vermek ve milli uzlaşmayı gerçekleştirmek amacıyla bir araya geldi. Bu, Filistin'in iç uzlaşma sürecinde önemli bir adım olarak görülüyor.
Mısır'ın başkanlığında ve Arap Birliği'nin katılımıyla oluşturulan söz konusu milli diyalog komitesi, Filistin'de uzlaşı hükümeti oluşturulması, güvenlik birliğiklerinin yeniden düzenlenmesi, Filistin Kurtuluş Örgütü'nde reform yapılması, genel seçimlerin düzenlenmesi ve Filistin milli uzlaşma çalışmalarının hızlandırılmasından sorumlu olacak.
Arap Birliği Genel Sekreteri Amr Musa dün Filistinli grupların temsilcilerine hitaben yaptığı konuşmada, Filistin'de iç uzlaşma sağlanmasının Arap Birliği'nin ortak eylemlerindeki başlıca görevi olduğunu söyledi. Amr Musa, İsrail'in Filistin'in Gazze bölgesine yaptığı saldırıları kınayarak, "iki devlet önergesi" temelinde adil barışı gerçekleştirmeyi amaçlayan görüşmelerin yeniden başlatılmasını reddetti. Amr Musa, gelecekte başkenti Kudüs olan Filistin devletinin etkili şekilde çalışan bir devlet olması gerektiğini, bunun da Filistin'deki grupların aynı tutumu sergileyerek, dayanışmayı korumalarını gerektirdiğini söyledi. Amr Musa, Filistin'deki taraflar arasında iç uzlaşmanın gerçekleştirilmesi ve Arap ülkelerinin yeniden bir araya gelmesinin tarafları memnun eden bir olay olduğunu vurguladı.
Filistin İslami Direniş Hareketi Hamas'ın, Haziran 2007'de silah zoruyla Gazze bölgesinin kontrolünü ele geçirmesiyle Filistin içinde ciddi bölünme meydana geldi. Bunun ardından Mısır, Filistin'deki taraflar arasında uzlaşma sağlanması amacıyla arabuluculuk çalışmalarına başladı ve Kasım 2008'de Filistinli grupları Kahire'de düzenlenen uzlaşma diyaloguna davet etti, ancak Hamas'ın boykot etmesinden dolayı Mısır'ın söz konusu arabuluculuk çabası başarısızlıkla sonuçlandı. Şubat ayında Filistin'deki bazı gruplar, Kahire'de Mısır tarafından düzenlenen uzlaşma diyaloguna katılarak, uzlaşma sürecindeki önemli gündem maddelerinden sorumlu çalışma komitesinin oluşturulmasını kararlaştırdı. Filistin geçici hükümeti Başbakanı Salam Fayyad, 7 Şubat'ta Filistin Milli Yetki Organı Başkanı Mahmut Abbas'a istifa mektubunu sundu ve böylece Filistin'de iç diyalogun önündeki engeller kaldırılmış oldu.
Milli diyalog komitesinin çalışmaya başlaması, Filistin'in uzlaşma sürecinde atılan önemli bir adım olarak değerlendirilmesine rağmen, taraflar arasında Mart ayının sonuna kadar birçok kritik sorun üzerinde fikir birliğine varılması pek de kolay olmayacak. Çünkü gündemde zor sorunlar bulunuyor. Bu sorunlardan bazıları şunlar:
Gelecekte milli birlik hükümetinin başbakanı kim olacak? Filistin güvenlik birliği yeniden nasıl düzenlenecek? Gruplar arasındaki yetki paylaşımı nasıl yapılacak? Yeni genel seçim nasıl düzenlenecek? Gazze bölgesi kimin kontolünde olacak? Bunların yanı sıra Gazze'nin yeniden yapılanması da ayrı bir sorun.
Kamuoyunda Hamas ve El Fetih arasındaki ciddi fikir ayrılıklarının kısa süre içerisinde giderilmesinin zor olacağı, Filistinli gruplar arasında ayın sonuna kadar milli birlik hükümetinin oluşumu konusunda mutabakat sağlanmaması durumunda, Fayyad'ın yine geçici hükümetin başbakanlığını üstleneceği ve bu durumda Filistin içinde uzlaşmanın gerçekleştirilmesinin daha da zor olacağı görüşü dile getirildi. Çünkü Hamas'ın Gazze bölgesindeki üst düzey yetkilisi İsmail Radwan, 8 Mart'ta Fayyad'ın başkanlığındaki yeni koalisyon hükümetinde yer almayacaklarını açıklamıştı. Bundan dolayı, Filistin'deki gruplardan oluşan milli diyalog komitesinin Mart ayının sonuna kadar öngörülen çalışma hedeflerine ulaşıp ulaşamayacağı son derece büyük önem taşıyor.