3. Köprüde Deli Dumrul Tarifesi Uygulanacak | RayHaber
Köprüde Deli Dumrul Tarifesi Uygulanacak :3. köprüyle ilgili şok ayrıntılar ortaya çıktı. Eğer 3. köprüden günde 135 bin araç geçmezse, eksik kalan araç sayısı kadar, devlet müteahhit firmaya para ödeyecek.
Yap İşlet ve Devret modeli ile yapılacak 3. Köprü için inşaat döneminde devlet tarafından herhangi bir ödeme yapılmayacak.
Ancak… Köprü hizmete açıldığında yeteri kadar araç geçmeme riskine karşı firma, Karayolları Genel Müdürlüğü‘nden trafik garantisi aldı. Karayolları yani devlet, müteahhit firmaya köprüden günde 135 bin araç geçeceğini garanti etti. Bu rakamın altında araç geçişi olduğunda konsorsiyum şirketine eksik araç başı 3 Dolar+KDV ödenecek. Bugünkü kurla KDV dahil yaklaşık 9.5 lira. Bu rakam şimdiden Boğaziçi ve FSM Köprülerinin ücretlerinin iki katına yakın.
PARA ÖDENMEYECEK EFSANESİ
Nokta Dergisi’nin haberine göre; hükümet, 2017 için dolar kurunu 2,25 olarak öngörüp ihaleyi verdi. Ancak kur şuanda 2.7. Dolayısıyla eksik araç başı ödeneceği planlanan toplam 3.8 milyar lira, şuanda 8 milyar liraya çıkmış durumda. İnşaatçı firmaya 4.5 milyar lira maliyeti olan köprünün devlete maliyeti an itibariyle 8 milyar liraya çıktı. İki katına yakın bu fahiş fark, dolar kurunun daha da kötüleşmesi durumunda Hazine’ye tarihin en ağır yükünü getirecek.
Sözleşmenin detayları, “hazineden para ödemeden yapıldı” propagandası yapılan köprüyü aslında Hazine için çok büyük bir yüke dönüştürüyor. Bir anlamda Türkiye’nin geleceği borçlu hale getirildi.
GEÇMEYEN ARACA HAZİNE PARA AKITACAK
Türkiye’deki mevcut araç sayısı, iki yaka arasındaki trafik, trafiğe yeni çıkacak araç sayısıyla ilgili tüm öngörüler birleştirildiğinde, en iyi ihtimalli tabloya göre bile 2017-2023 yılları arasında 3. Köprü’den günlük 135 bin araç geçişi mümkün görünmüyor.
Bu durumda Karayolları tarafından günlük 135 binin altında kalan araç sayısı kadar araç başına ödeme yapılacak. İhale verilirken yapılan hesaplamalara göre 2023 yılına kadar devletin garanti ettiği araç trafiğinin oluşamaması dolayısıyla ödenecek rakam 3.8 milyar TL olacaktı. 4.5 milyar TL’lik inşaat bedeli olan köprü için 3.8 milyar TL garanti bedeli ödenmesi sözkonusuydu.
Neredeyse tüm yapım maliyetini karşılığına denk gelecek bir trafik garantisi verilmiş durumdaydı. İhale bu haliyle bile kötüydü, ancak tablo daha da kötüleşti.
DOLAR ÖNGÖRÜSÜNDE BÜYÜK HATA
3.8 milyar TL olarak hesaplanan garanti ödemesi için öngörülen dolar kuru tahminlerinin şirket lehine durum oluşturacak biçimde aşırı düşük tutulması pekçok şüpheyi beraberinde getiriyor. 2016 yılı sonunda başlayacak garanti ödemesi için Maliye’nin öngörüp belirlediği dolar kuru 2.16 TL. 2017 için 2.25 TL, 2018 için 2.33 TL, 2019 için 2.43 TL, 2020 için 2.53 TL, 2021 için 2.63 TL, 2022 için 2.73 TL, 2023 içinse 2.85 TL olarak tahmin edildi.
Öngörülen 3.8 milyar TL garanti ödemesi ise bu kurlara göre hesaplandı. Köprünün yapımı için sözleşme 2013 Mayısında imzalandı ve bu tarihte bir araç için geçiş ücretinin dolar kurundan çevrimi 5.4 TL+KDV’ydi. (Mayıs 2013 dolar kuru: 1.8 TL) Bugün itibariyle ise 1 dolar 2.7 TL. Dolayısıyla daha şimdiden bir araç için geçiş ücreti (2.7×3) 8.1 TL+KDV olmuş durumda.
8 MİLYAR LİRA GARANTİ ÖDEME
İhaleyi verenlerin öngördüğü kurlara bakıldığında ise 2023 yılında doların 2.7 TL’ye çıkacağının beklendiği görülüyor. 8 sene sonraki dolar kuruna şimdiden ulaşılmış durumda. Dolar kuru ödenecek garanti bedelini doğrudan yükseltiyor.
Araç geçiş bedeli Dolar kuru üzerinden belirlendiği için, henüz bir araç dahi geçmeden araç geçiş bedeli %50 artmış durumda. Araç geçiş bedelinin artması ayrıca bu köprüye olan talebi de etkileyecek. 3. Köprü diğer iki köprüden şimdiden iki katı daha pahalı olduğu için bu köprüyü tercih iyice düşecek. Eksik araç sayısının artacağından dolayı ödenmesi gereken garanti ücreti de artacak.
Kurdaki artış sonucu ödenmesi beklenen 3.8 milyar TL’nin en iyi tahminle 2 katına çıkaracağı çok açık. Yapım maliyeti 4.5 milyar TL olarak öngörülen köprü için bugünkü kurlarla 8 milyar TL civarında Devlet garantisi ödenecek.
Bu gelişmeler geçmişte Kocaeli’de yine yap işlet ve devret modeli ile 900 milyon TL’ye yapılan fakat 2 milyar doların üzerinde devlet tarafından garanti ödemesi yapılan Yuvacık Barajı’nı hatırlatıyor.
DEVLETE ZARARDAN PAY VAR KARDAN YOK!
Sözleşmedeki bir diğer sıkıntı ise; projenin kamuya geçeceği 2028 yılına kadar elde edilecek gelirden Karayolları’nın hiçbir kazanç sağlayamayacak olması. Sözleşmeye göre günlük eksik araç geçince Devlet garantisi dolayısıyla ödeme yapılacak, fakat günlük fazla araç geçtiğinde ise şirket ile Karayolları arasında herhangi bir gelir paylaşımı olmayacak. Konsorsiyum günlük zarar ederse Devlet karşılayacak, fakat fazla gelir sağlarsa devlete hiçbir gelir payı ödemeyecek.
İstanbul trafiğini rahatlatmak gerekçesiyle yapılması planlanan 3. Boğaz Köprüsü 2013 yılında 4,5 milyar TL yatırım bedeli ile 15 yıllığına İçtaş ile Astaldi Konsorsiyumuna ihale edildi. Sözleşmeye göre; 2017 yılı başında açılması planlanan köprü 2028 yılına kadar inşaatçı firma tarafından işletilecek. 2028 yıldan sonra Karayolları’na bedelsiz devredilecek.
3. köprü, 3. Köprü geçiş ücreti, 3. Köprü ücreti, 3. Köprüde Deli Dumrul Tarifesi, boğaziçi köprüsü, Deli Dumrul Tarifesi, FSM köprüsü, karayolları genel müdürlüğü
35 / 5,923