08 Mayıs 2014, 09:58
Diva ULUÇAY MBPsS
Günümüzde gelişen teknolojiyle herşey “akıllı” olmaya başladı: akıllı telefonlar, sınıflardaki akıllı tahtalar... Bir de akıllı hedefler var. Hem psikolojik terapiye başladığımızda hem de hayatımızın birçok diğer alanında kendimize hedefler koyarız. Bu hedeflere bazen ulaşırız, bazen de ulaşamayız. Hedeflerimize ulaşamadığımızda bunun bize getirdiği his pek de hoş olmaz. Kendimizi başarısız hissederiz; motivasyonumuzu kaybeder, elimizi ayağımızı çekeriz. Belki de artık bu hedefe ulaşmak için çabalamak istemeyiz. “Akıllı hedef” tanımı, belirlediğimiz bir hedefin başarısızlıkla sonuçlanma şansını en aza indirme düşüncesiyle ortaya çıktı. Peki, bir hedefi “akıllı” yapan özellikler nelerdir?
• Belirgin olması: hedefimiz ne kadar belirgin olursa, onu yerine getirme isteğimiz ve ihtimalimiz de o kadar artar. Diyelim ki hedefimiz ‘sağlıklı yaşam için daha aktif olmak’... Bu hedefi etraflıca düşünüp, bütün detaylarını belirlemeliyiz. Örneğin, nasıl daha aktif olmak istiyoruz? Spor salonuna mı yazılacağız? Yoksa dışarıda yürüyüş mü yapacağız? İlk önce bunu belirgin hale getirmemiz gerekiyor. Ayrıca ne zaman, kiminle, ne kadar sıklıkta, nerede gibi sorulara da cevap vermemiz gerekiyor. Eğer spor salonuna yazılacaksak hangi spor salonu olacak? Yürüyüş yapacaksak hangi parkuru izleyeceğiz? Yalnız mı yoksa biriyle birlikte mi spora başlayacağız? Hedefimizi yerine getirmeye başlamadan önce tüm bunların belirlenmiş olması gerekiyor.
• Ölçülebilir olması: hedefimize ulaşıp ulaşamadığımızı nasıl anlarız? Hedefimizi başardığını anlayabilmemiz için ölçülebilir bir hedef olması gerekiyor. Daha aktif olma örneğinden devam edecek olursak, bunun ölçülebilir bir hedef olması için hangi aktiviteyi haftada kaç kere, hangi seviyede yapacağımızı belirlememiz lazım. Örneğin, "haftada birkaç kez yüzmeye gideceğim"demek yerine, "haftada 3 gün havuza gidip 45 dakika yüzeceğim" demek daha doğru olur.
• Ulaşılabilir olması: kendimize başarması zor hedefler koyarsak, bu hedefe ulaşma ihtimalimiz düşer, sonucunda da kendimize olan güvenimizi ve motivasyonumuzu kaybeder, daha çok içimize kapanırız. bu yüzden, kendi kendimizi iyice tanıyıp potansiyelimizi aşacak hedefler koymamalıyız. Örneğin, kalp sorunumuzdan dolayı 45 dakika boyunca yüzemiyorsak, sağlık durumumuza uygun, daha kısa bir süre belirlemeliyiz. Belki bir defada çok yapmak yerine haftada daha sık gidip daha az yorulacak şekilde yapmayı tercih edebiliriz.
• Gerçekçi olması: hedefimizin gerçekçi olması çok önemlidir. Örneğin, çok yoğun bir iş tempomuz varsa, "her gün spor salonuna gideceğim" hedefi hayal olacak; bu da yine motivasyonumuzun düşmesine neden olacaktır. Gerçekçi olup, daha az yoğun olduğumuz günleri belirlemeliyiz. Yapmamız mümkün olmayan hiçbirşeyi önümüze hedef olarak koymamalıyız.
• Zamanı belli olması: Son olarak, hedefimizin zamanının belirgin olması da önemlidir. "Haftaya uyan bir gün spora başlayacağım" gibi oldukça geniş ve belirsiz bir cümle kurarsak muhtemelen o "uygun gün" hiçbir zaman gelmeyecektir. "salı ve perşembeleri saat 4'ten 5'e yüzmeye gideceğim" cümlesi, bu hedefi başarmamız için bize daha çok yardımcı olur. Bir de olası aksiliklere karşı alternatif bir plan yapmak da işe yarayabilir. Böylelikle spora gideceğiniz gün bir işiniz çıktığında bunu başka bir zaman telafi edeceğinizi bilirsiniz.
Bu püf noktalarını hem terapideki hedeflerimize hem de hayatta kendimize koyduğumuz herhangi bir hedefe uygulayabiliriz. Böylelikle başarı hissini tatmamız daha mümkün olur.
Yazarın diğer yazılarını görmek için seçiniz! 01.04.2014 - Terapiye gitsem mi, gitmesem mi… 04.02.2014 - Aile Terapisi nedir? 02.01.2014 - Psikiyatri’de ‘teşhis koymak’ ne kadar doğru? 07.11.2013 - Takıntı hastalığı ya da Obsesif Kompülsif Bozukluk (OCD) 12.10.2013 - Bilişsel Davranışçı Terapi 12.09.2013 - Travma Sonrası Stres Bozukluğu 07.08.2013 - Depresyon 10.07.2013 - Yeme bozuklukları 07.06.2013 - Panik Yok! (3) 30.04.2013 - Panik yok! (2) 02.04.2013 - Panik Yok! 06.03.2013 - Uyku Hijyeni 01.02.2013 - Alzheimer Hastalığı 08.01.2013 - Fobilerle nasıl başa çıkmalı? 06.12.2012 - İmdat kış geldi! - Mevsimsel Depresyon