Kadim İran'da Din: Monotezim'den Düalizme Mecusi Tanrı Anlayışı
Konuşmacı Mehmet Alıcı
Bu çalışma Mecusi geleneğindeki tektanrıcılık ve düalizm ilişkisini, ortaya çıkışından günümüze kadarki tarihsel süreç içerisinde incelemeyi hedef edinir. Bu bağlamda Mecusilik üç temel teolojik süreç çerçevesinde ele alınmaktadır. Birinci teolojik süreçte Mecusiliğin kurucusu addedilen Zerdüşt’ün kendisine atfedilen Gatha metninde tanrı Ahura Mazda çerçevesinde ortaya koyduğu tanrı tasavvuru incelenmektedir.
Zerdüşt sonrası Mecusi teolojisinin şekillendiği Avesta metinleri ikinci teolojik süreci ihtiva etmektedir. Bu dönem Zerdüşt’ten önceki dinî geleneklerde söz konusu olan tanrı tasavvurlarının yeniden kutsal metne yani Avesta’ya dâhil edilme sürecini yansıtmaktadır. Dolayısıyla Avesta edebiyatı, Zerdüşt sonrası dönüşen bir teolojiyi sunmaktadır.
Sasaniler döneminde Avesta’nın anlaşılması ve yorumlanması bağlamında gerçekleştirilen yorum/Zend faaliyeti üçüncü teolojik süreci oluşturmaktadır. Pehlevi Metinler olarak bilinen bu yorum edebiyatının Mecusi teolojisinde düalist bakış açısını hâkim kılmaya çalıştığı anlaşılmaktadır.
Sunumun sonunda ise Mecusi kutsal metin literatürünün araştırıcılar tarafından XIX. ve XX. yüzyılda ortaya çıkarılması hususuna temas edilmiştir. Bu bağlamda modern Mecusilerin kendi dinî geleneklerinin sunduğu tanrı tasavvuru ve ahlak hakkındaki birbirinden farklı görüşleri incelenmiştir.
02 Şubat 2013 17:00 18:30 İlmi Etüdler Derneği