Anasayfa/Kültür/Yakup Abdal Tekkesi Hakkında Bilgi
ebilge Send an email 17 Haziran 2015
İstanbul Yakup Abdal Tekkesi Hakkında Bilgi. Yakup Abdal Tekkesi, Mimari Özellikleri, Tarihi
Fatih İlçesi’nde, Davutpaşa-Koca Mustafa paşa arasında, Davutpaşa Mahallesinde, Hekimoğlu Ali Paşa Caddesi. Esekapısı Sokağı ve Davutpaşa Değirmeni Sokağının kuşattığı arsa üzerinde, Hekimoğlu Ali Paşa Külliyesi içinde yer almaktadır. Kaynaklarda “Abdal Yakub Dede” “Asa-fî”. “Cedid Ali Paşa”, “Hekimbaşı Nuh Efendizadc Ali Paşa”, “Hekimoğlu Ali Paşa”, “Hekimzade” ve “Hekimzade Ali Paşa” adlarıyla da mezkûrdur.
Hayatı ve kişiliği hakkında pek az şey bilinen Abdal Yakub Dede tarafından, yaklaşık 18. yy ortalarında, daha sonra yerine İnşa edilen Hekimoğlu Ali Paşa Cami’nin avlusunda, şadırvanın bulunduğu yerde tesis edilmiştir. Sadrazam Hekimoğlu Ali Paşa (1689-1758.) 1147/1734’te burada cami ve külliyesini İnşa ettirirken, mimari özellikleri bilinmeyen bu ilk tekkeyi yıktırmış ve ll6l/1748’de. hemen yakınında, bugünkü yerinde ihya etmiştir. Bu arada, biri ilk tekkenin haziresinde gömülü olan Abdal Yakup Dede ile haleflerine, diğeri ise paşa ile aile efradına tahsis edilen iki bölümlü bir türbe inşa edilmiştir.
Tekkeyi oluşturan unsurlardan beş adet derviş hücresi doğu-batı doğrultusunda uzanan bir kitle içinde sıralanmaktadır. Duvarları moloz taş ve tuğla ile örülmüş, üstleri, aynı doğrultuda devam eden ve ahşap çatı akında gizlenmiş olan bir beşik tonozla örtülmüştür. Hücre dizisinin batı ucunda, sonradan eklenmiş olması muhtemel, nispeten büyükçe bir mekân yer alır.
Doğrudan ahşap çatı ile örtülü olan bu bölümün, meydan odası, taamhane veya mihmanhane olarak kullanıldığı düşünülebilir. Pencereler, ocaklar ve dolap hücreleri ile donatılmış olan bütün bu mekânların kuzey cephesi boyunca, zemini Arnavut kaldırımı döşeli, ahşap direklere oturan bir sundurma uzanmakta, kapılar bu sundurmaya açılmaktadır. Hücrelerin doğu ucunda ise, planı, üst yapısı ve cepheleri ile. alelade bir ahşap mesken niteliğinde olan iki katlı harem ve selamlık bölümleri bulunmaktadır, Söz konusu bölümlerle derviş hücrelerinde beşi erkek dokuzu kadın olmak üzere toplam on dürt kişinin ikamet ettiği Dahiliye Nezareti’ne hazırlanmış bir istatistikte belirtilmektedir.
Avlunun kuzey kesiminde, birbirine bitişik olarak tasarlanmış bulunan mutfak ile hamam bağımsız bir kitle oluşturmaktadır. Maliye Nezareli’nin 1325/1910 tarihli İstanbul Tekkeleri Taamiye ve Tahsisat Defteri’nde, Abdal Yakub Tekkesi’nin günde bir okka iki yüz dirhem et istihkakı olduğu kaydedilmiştir. Kare planlı mutfağın duvarları, almaşık olarak bir sıra kesme taş ve iki sıra tuğla ile örülmüş, mekânın üstü, içerden sivri tromplara, dışarıdan sekizgen kasnağa oturan, kurşun kaplı bir kubbe ile örtülmüştür
Doğu duvarında tuğla örgülü, yuvarlak kemerli geniş bir kapı ile bir pencere, kuzey duvarında aynı tür kemerlere sahip daha dar bir kapı ile, sonradan iptal edilmiş diğer bir pencere, sağır olan batı duvarında da İki adet niş bulunmaktadır. Mutfağın güneybatı köşesinde, geniş yuvarlak kemeri ile göze çarpan ocağın dışa taşkın kitlesinin yanına, tek birimli ufak bir hamam yerleştirilmiştir. Tek sıra tuğlayla örülmüş ince duvarları ve üstünü örten beşik tonozu ile küçük bir halvet niteliğindeki bu hamam ile mutlak uçağının arasında, su kazanının bulunduğu bölme yer almakta, başka bir deyimle ocağın aynı zamanda hamam külhanı olarak kullanıldığı anlaşılmaktadır.
Türk mimarisinde benzeri hemen hiç bulunmayan bu mutfak hamam bağlantısı şüphesiz Abdal Yakub Tekkesinin en ilginç yanını oluşturmaktadır.
Veliefendi İsmi Nereden Geliyor