Cevat Akşit: Ramazan, tefekkür etme, kendini derleyip toparlama ayıdır
Ramazan ayı mü’minlere verilmiş bir fırsattır. Geçmişlerinde yaptığı yanlışları düzeltmesi için, kendilerine gelmeleri için, uyanmaları için, benliklerine, yaradılış gayelerine uygun hareket etmeleri için.. Allah’a yarar bir mü’min olabilmesi, Allah’a emrine uyaraktan bütün insanlara ve herkese faydalı bir kul, yaratılış gayesine uygun yaşayabilmesi için düşünme, tefekkür etme, kendini derleyip toparlama ayıdır Ramazan.
Resulullahın (S.A.V.) “Recep Allah’ın ayıdır, Şaban benim ayımdır, Ramazan ise müminlerin ayıdır” buyurduğu Ramazan ayındayız. Müminler kendilerine tahsis edilen bu ayı nasıl idrak etmeli hocam?
Biliyorsunuz bütün zamanlar ve mekanlar Allah’ındır (C.C.) Hepsi güzeldir, mübarektir. Ama bazı zamanlar var ki, bazı mekanlar var ki, özel önem verilmiş. Özellikle üç aylar, Recep, Şaban, Ramazan böyle. Üç aylar içinde Ramazan mü’minlere tahsis edilmiş. Peygamberimiz, “Recep Allah’ın ayıdır, Şaban benim ayım, Ramazan mü’minlerin ayı” diyor. Her zaman Allah’ın affı var da, Cuma geceleri, bayram geceleri, diğer mübarek günlerde mü’minler için af kapıları açıktır da, bize Ramazan ayını tahsis etmiş Allah (C.C.). Onun için mü’min için Ramazan ayı bir senelik muhasebesini yaptığı, “Bu sene ne yaptım? Ne kaybettim? Ne kazandım? gibi muhasebesini yaptığı, eksikliklerini giderme ayıdır. Müminlerin ayı Ramazan. Müminler ne isterlerse Cenab-ı Hak fazla fazla veriyor. Her şeyin bir mevsimi vardır ya, her zaman olmakla beraber, bazı zamanlar zaman bulamazsınız. Mü’minler için böyle. Ramazan ayı mü’minlere verilmiş bir fırsat. Geçmişlerinde yaptığı yanlışları düzeltmesi için, kendilerine gelmeleri için, uyanmaları için, benliklerine, yaradılış gayelerine uygun hareket etmelerine; Allah’a yarar bir mü’min, Allah’a emrine uyaraktan bütün insanlara faydalı, herkese faydalı, yaratılış gayesine uygun yaşayabilmesi için düşünme, tefekkür etme, kendini derleyip toparlama ayıdır Ramazan. Onun için mü’minler Ramazan ayını ganimet bilmeli. Bizim ümmet-i Muhammed olmamızın alameti farikası, “ İyiliğini emredersiniz, kötülüğü önlersiniz...”
İslam’da karakter sahibi olmak önemlidir
Bir kimse yalnız kendisi için yaşayamaz. Kendisini kurtaracak, insanları da kurtaracak, kurtarmak için çalışacak. İşte bu Ramazan’ımızı hatırlatmak bu bakımdan çok önemli. Her insan da böyle önce kendisini düzeltecek, sonra mü’minlere Allah’ın emirleri etkilidir, hepsi yaratılış gayesine uygun olarak emirlerdir. İki saadete ermeleri için emirlerdir. Bu emirleri Allah zülcelal hazretleri Kur’an ile beyan etmiş, anlayamazlar Muhammed Mustafa’yı (S.A.V.) bize elçi göndermiş. Peygamberimizin (S.A.V.) sözleri, davranışları, beğendikleri, beyanları Kur’an’ın açıklamalarıdır. Allah’a giden yolu açıklamalarıdır.. Onlara uyan kimse Allah’ı bulur, kemale erer, yaradılışa uygun yaşar. Herkesin mesleği ayrı… Önemli olan Allah’ın emirlerine hizmet, Allah’ın emirlerine uygun hareket etmek. İslamda karakter sahibi olmak önemlidir. Müslüman kişilik sahibidir. “Biz sizi bütün insanlara örnek insan olarak yarattık” buyuruyor Allah (cc.). Onun için biz Paris’i, New York’u örnek alamayız. Orada yaşayanları örnek alamayız. Biz müslümansak, elhamdülillah, Allah ayırmasın milletimizi. Kur’an’a başvuracağız, Onu anlamak için Peygamberimizi örnek alacağız. Kesinlikle başkasına model alamayız. Hikmet, ilim mü’minin yitik malıdır. Nerde bulsa onu alır ama, asla kişiliğinden fedakarlık etmeksizin aldığımız ilmi bir karış ileriye götürmek zorundayız. Kendi damgamızı vurmak zorundayız. Müslümanlar Ramazan’ı fırsat bilip dinimizin rükünlerini yerine getirmeliyiz.
Ramazan ayı aynı zamanda Kur’an ayı… Kur’an bu ay içinde nazil oldu. Ramazan ayında Kur’anla ilişkimizi nasıl tanzim edelim hocam?
Efendim, Peygamberimiz (S.A.V.) her zaman Kur’an okuyor… Kur’an okunan yere bereket yağar…Kur’an-ı Kerim’i her zaman okuyacağız, aynı zamanda manasını da okuyaraktan, içimize sindirerek, ona uyma ana hedefimiz olacak. Sadece okumak değil. Kur’andan hisse alarak, ona uyacağımız inancıyla Kur’an’a sarılacağız, okuyacağız. Mesela, sahabilerden birisinin evinin üzerine nur yağmış. Görmüşler. Bu Buhari hadisidir… Resulullah (S.A.V.) çağırmış bu sahabiyi. “Ne yaptın?” diye sormuş. “Bakara suresini okudum Ya Resulallah” demiş. Öbürleri de öyle… Ayetel Kürsi’yi okuduğunda evin yanmaz, yıkılmaz diyor… Böyle adamları gördüm yani. Böyle okuduktan sonra. Kur’an hem böyle şifadır, hem korunma aracıdır, hem feyz, bereket, Allah’ın rahmetini kazanmaktır. Allah’ın kelamını, duyarak, anlayarak, sindirerek okumak lazım. Kur’an okurken, kafamız, zihnimiz başka yerde olmaması lazım. Peygamberimiz (S.A.V.) Ramazan girince, ailesini uyarırmış, gayret kuşağının kuşanmasını sağlarmış. Aişe (ra) Validemiz, “Ramazan girince Resulullah’ın cömertliğine sınır çizilmez” diyor. Rüzgar gibi… Rüzgarın girmediği yer olur mu? Peygamberimizin cömertliği rüzgar gibi olurmuş. Neden? 1’e 70 kazanacak… Ramazan’a özel gayret ve önem vereceğiz, bizim ayımız zaten. Recep Allah’ın ayıdır, Şaban Peygamberin, Ramazan ümmetin…
Gayret kuşağını kuşanalım
Kadir Gecesi’ni nasıl ihya edelim hocam?
Aslında Kadir Gecesi gizlidir. Allah (c.c.) tembel olmasınlar diye bu geceyi gizlemiştir..: Yatar, yatar bu gecede sınavı geçer. Böyle olmasın… Bu nedenle Kadir Gecesi gizlenmiş. Ama akıllı insanlar Mevlana’lar, Yunus Emre’ler veliler, her geceyi Kadir Gecesi bilen insanlar. Onun için kazanmışlar. Ama Peygamberimizin bir hadisi şerifi var. “Müslümanların el birliğiyle kabul ettiğini Allah kabul eder” diyor. Bizde de Ramazan’ın 27’nci gecesi biliniyor. Bu hadisi şerife uyuyoruz. Kadir Gecesi başka gece olsa bile Kadir Gecesi bildiğimiz için… Kadir Gecesi 1000 aydan hayırlıdır. Onda yapılan ibadet de 1000 aydan daha hayırlı olmuş oluyor. Özel bir gayret kuşağını kuşanmalıyız. Allah’ım sen affedicisin, affı seversin beni affet… Samimiyetle dersen, “Allah kendine açılan elleri boş çevirmekten haya eder” diye bir hadisi şerif var. Bu geceyi samimi duygularla, dua etmeli, camileri doldurmalı. Orada Allah’ın sevdiği bir adam bulunabilir, hepimizin namazı ve duasının onun gibi olacağına dair müjdeler var. O gece geç vakitlere kadar dualar etmeli, hatim indirmeli, tövbe istiğfar etmeli, en az yüz defa estağfirullah demeli, en az yüz defa Allahumme Salli Ala Seyyidina Muhammed demeli, La ilahe İllallah demeli, en az yüz defa Allah demeli, en az yüz defa sübhanellah demeli. Bunlar zaten bizim tesbih namazımızda var. Bu gece uykuyu az uyumalı. Geçmiş günahlarımızı göz önüne getirerek, ezilerek, Allah’tan başka bir kapımız olmadığını bilerekten “Beni affet Yarabbi, sen affedicisin, sen affı seversin” dedi mi, O hiç kimseyi boş çevirmez diyor yüce Peygamberimiz.
Bu ayda verilen zekâtın sevabı katlanır
O gecenin önemini camide hocalar anlatıyor. Mesela tespih namazı vardır. Ömürde en az bir kere kılmayı tavsiye ediyor alimler. Çok kıymetli bir namaz. Yüzelli “Subhanellahi velhamdülillahi velailahe Allah’ü Ekber velahavle vela kuvvete illa billahi aliyyul azim”. 150 adet iki rekatta… Selam verdikten sonra dört rekat olarak kılınır. Mecburi değil, yılda bir kere geliyor Kadir Gecesi. Çok kıymetli bir namaz. Tek tek kılınır, cemaatle kılınmaz. Nafile bir ibadettir. Nafile ibadetlerden sadece teravih cemaatle kılınır. Diğerleri tek tek kılınır. Cemaatle kılınması bidattir. Kadir Gecesi’nde tövbe istiğfar eden cemaatle birlikte biz de tövbe istiğfar edelim. Üzerimizdeki kaza namazlarını kılalım… “Üzerimdeki en son akşam namazının farzına, üzerimdeki en son öğle namazının farzına, üzerimdeki en son sabah namazının farzına” diye niyet edebiliriz. En evvel de denilebilir ama, gençlere Allah (c.c) daha tolerasnslı davranıyor. Borçlar en sondan başlanır ödemeye… Abdestli uyumalı. Abdestli uyursak, bismillah diyerek sağ tarafına yatarsanız, gece boyunca o ecir verilir diye hadisler var. Çoluk çocuğu da Efendimiz öyle yaparmış. Hanımlarına özellikle ikaz edermiş. Ramazan geldi hadin namaz kılın, dua edin dermiş, tesbihe dermiş. Biz de ona uyalım, hanımlarımıza uyarılarımızı yapalım. İbadet edelim diye onlara ikazda bulunalım. Alıştığımız bir şeyi de terk etmeyelim. Daha sonra devam edelim. “İbadetlerin en güzeli az da olsa devamlı olandır” buyuran Peygamberimizin hadisi şerifinin sırrına erelim. Gece uyuduktan sonra gece yarısı kalkılan teheccüd namazının iki rekatı dünya ve dünyadakilerden kıymetlidir. Kuşluk kılınan dua namazı, vücudumuzdaki nimetlerin şükrüdür.. İki rekat dua namazı kılan vücudumuzdaki nimetlerin şükrünü eda etmiş olur diyor. 4 kılarsa zakirlerden olur diyor. 8 kılarsa sıddıklardan olur diyor. Böyle müjdeler var. İki kıl, her gün kıl. Akşam namazından sonra iki rekat evvabin namazı var. Bunlara devam etmeli. Bunlar mecburi değil. Bütün Peygamberlerin kıldığı bir namaz evvabin namazı. Peygamberimiz de kılmış. Kadir Gecesi, mümkünse, hep ibadet ederek, tesbih çekerek, daha güzel olur. Bir gece zaten. Kadir Gecesini son fırsat bilip, bu fırsat kaçmaz diyerek kendimizi ayarlamamız lazım.
Ramazan’da hayır işlemek
Hocam, Ramazan aynı zamanda zekatın, infakın sosyal yardımlaşmanın da zirveye çıktığı ay. Bu konuda neler söyleyeceksiniz?
Zekat sadece Ramazan’da verilmez. Bir adam zengin oldu, diyelim ki 1 Ocak’ta , mesela. Miladi aylar geçerli ya. Bunun üzerinden bir sene geçti mi, zekatını verir. Ramazan’a denk gelsin, gelmesin, bunu verir. Bir sene geçtikten sonra. Zekatın verilmesiyle Ramazan’ın ilgisi yok. Fakat, Hz. Osman (R.A.) “Zekat ayı geldi” demiş. Bunu neden demiş? Ramazan’da hayır işledi mi, başka zamanlarda işlediğin hayırdan katbekat daha fazla hayır kazanıyorsun. Ondan dolayı, Ramazan’da verirseniz, Ramazan’ın fazileti de ekleniyor. Zekat verdiğinde Allah’ın emrini yerine getirdiğinde bir sevap kazanıyorsun ama, bir de Ramazan’da verdiğinde muazzam bir sevap kazanıyorsun. İki, şimdi Ramazan’ın akibetinde bayram var. Bayram nasıl olur? Sen neşeliysen, sevinçliysen öyle olur. Bir adam bayram namazına gittiği zaman borçluysa, karnı açsa, üstünde giyeceği elbise y oksa, giyeceği ayakkabı y oksa, nasıl şenlik yapacak? Bayram şenlik demek. Ramazan’da zekat vermek bir de bu açıdan önemli. Sosyal yardımlaşma açısından. Bayram yapacak adam, borcunu öder. Alamadığı şeyleri zekat sebebiyle o fakir alır. Sevinçli olur. O yüzden Ramazan’da verilmesi, Hz. Osman (R.A.) söylediğinde herkes çok uygun görmüş. Karşısında sahabiler var yine. Yoksa, zekat illa Ramazan’da verilir diye bir kanun yok. Bir sene geçtikten sonra zenginlik ölçüsü verilir. Ramazan ayında verilmesi, herkesin bayramı güzel yapması, sevinçli yapması sağlama açısından .
Sadaka-i fıtır çok önemli
Bir de Ramazanh’da sadaka-i fıtır var.Bayram namazında vermek , çok faziletlidir. Adam fakir, bayramda gelene ikram edecek bir şeyi yok, çoluk çocuğuna verecek bir şeyi yok. Bayram namazına giderken ona verdiğinizde, çıktıktan sonra çoluk çocuğuna verir, ellerine para verir, sevindirir. Yani bayramda zekat vermek, sadaka-i fıtır vermek, sosyal dayanışmayı sağlar. Fakirleri sevindirir. Bir açıdan da tok açın halinden anlamaz ya. Tok olan adam, yiyecek içecek bulamamış insaın gibi, oruç tut diyor. Seher vaktinden gün batımına kadar aç kalıyor. Aç kalınca aç kalanların halinden anlıyor. Susuz kalınca susuz kalanların halinden anlıyor. Bu açıdan da Müslümanların halini düşündürmesi bakımından da, Ramazan çok önemli. Peygamber Efendimiz, Ramazan’da gündüzleri sıyamlı, geceleri kıyamlı kim Ramazan ayını oruçlu geçirirse, geçmiş günahları silinir buyuruyor. Zaten Ramazan ayının kökü de ordan geliyor. Bir Ramza, iki Ramzan. Ne demek? Yazın çok az yağmur yağar, çatılar kirlenir, toprak da kirlenir, güzün yazın sonunda , sağnak halinde bir yağmur yağar. Bu yağmur, çatılardaki bütün tozu toprağı temizler. Sokaklardaki biriken toprakları alır götürür, aynen Ramazan da böyle. Yıl boyunca, insan beşer, durmaz şaşar.Şu ya da bu şekilde sürçmeler olduysa, Ramazan’da bu günah kirleri temizlenir. Bir de güneş çok hararetli olduğu zaman Ağustosta, pislikleri hemen kurutur, kokuşmasını engeller, yakar. Ramazan da işte günahları yakar. Tertemiz eder. Ramazan orucunu tutan, Cenab-ı Hakk’a pişmanlık ateşi Ramazan’ın lütfuyla günalları yakılır, yok olur. Ramazan ayı bu açıdan mü’minlerin günahlarını yakan bir ay. Mü’minlere bu aya iyi hazırlanmalı . Bütün işlerini buna göre ayarlamalıdır. Efendim benim çok ağır işim vardı. Bunları iyi planlamalı, bu lütfu kaçırmamalı. Bir dahaki Ramazan’a çıkacağımızı Allah’tan başka hiç kimse bilmiyor. Ramazan’a nasıl yetişeceksin.
Milli Gazete / Nedim Odabaş
26 Nisan 2020 - Milli Gazete, Ramazan bölümünde yayınlandı