Hayatla yeniden bağ kurmak - Emek Erez
20 Haz 2019 07:16
Johann Hari’nin geçtiğimiz günlerde “Kaybolan Bağlar ‘Depresyonun Gerçek Nedenleri ve Beklenmedik Çözümler’” adlı, Metis Yayınları tarafından, Barış Engin Aksoy çevirisi ile basılan kitabı, sorduğumuz sorulara cevap ararken günümüz dünyasının hayatlarımızdan neleri çaldığını da görmemizi sağlıyor. Kitabı okurken, depresyon ve kaygı üzerine konuşurken genelde nedenlerine odaklı konuştuğumuzu, çözüm üzerine çok kafa yormadığımızı veya bu konuyu ele alırken bilindik klişelerle değerlendirdiğimizi fark ettim. Çoğumuz kaygı ve depresyon yaşıyoruz, haklıyız da çünkü devamlı olumsuz haberlere, şiddet içerikli görsellere, bize nasıl bir bedene sahip olmamız gerektiğini dayatan reklamlara, afişlere, belli ürünleri tüketmediğin sürece yok sayılacağın bir hayatı hatırlatan içeriklere, rekabete, hayatını idame etmeye yetmeyecek ücretlerle hayatta kalmaya, gündelik yaşamın eşitsiz ilişki biçimlerine maruz bırakılıyoruz. Ama genellikle Hari’nin de sorunsallaştırdığı gibi konu tedaviye ve tamire gelince çözümü ilaçlarda arıyoruz. Bu elbette kişiyle ilgili bir sorun olmanın ötesinde anlamlar taşıyor. Çünkü konu ilaç sanayisinin sistemle olan ilişkisi ile beraber yaşananlar karşısında “normal” olabilecek durumların, “anormalleştirilip” hastalık olarak kurgulanmasıyla da yakından ilişkili.
Johann Hari konuyu tartışırken kendi deneyimlerinin de etkisiyle önce depresyonun nedenlerine, bugüne kadar uygulanan tedavi yöntemlerinin sorunlarına odaklanıyor. Bunu yaparken, meseleyi farklı bağlamlarda sorunsallaştıran bilim insanlarıyla birebir temasa geçtiği veya depresyon ve kaygı yaşayanlarla tek tek görüştüğü bir yöntem izliyor. Nedenlere dair elde ettiklerinin çözümünü de yine yaşanmış hikâyeler üzerinden ortaya koyuyor. “Kaybolan Bağlar ‘Depresyonun Gerçek Nedenleri ve Beklenmedik Çözümler’” kitabına dair eklenmesi gereken bir diğer nitelik ise herkese hitap edecek bir üslupla yazılmış olması, tıbbi literatürün anlaşılmaz kelime dağarcığına çok sapmadan, sade bir dille, gerçek hikâyelerle birlikte konuyu tartışan bir metin olduğunu söyleyebiliriz bu nedenle.
Kaybolan Bağlar-Depresyonun Gerçek Nedenleri ve Beklenmedik Çözümler, Johann Hari, çev: Barış Engin Aksoy, 368 syf., Metis Kitap, 2019.
KOPAN BAĞLARI YENİDEN BULMAK
Göçmenlere dair nefret yüklü söylemin oldukça arttığı bir dünyada bu mahallede ortaya çıkan dayanışma duygusu üzerine düşünmeli ve örnek alınmalı belki de. Nefret etmektense, bağ kurmayı, dert ortaklığı etmeyi öğrensek hem “farklılaştırdığımız” gruplara hem de kendimize iyi geleceğiz, bu kötü dünyada depresyonu ve kaygıyı da aşacağız, sadece bizim sorunlarımız olmadığını göreceğiz. Ortak çözümler arayacağız.
Johann Hari’nin “Kaybolan Bağlar ‘Depresyonun Gerçek Nedenleri ve Beklenmedik Çözümler” adlı kitabı, bize hayatla kopan bağlarımızı gösterirken, depresyon ve kaygıdan kurtulmanın vücudumuza yüklenen kimyasallardan daha çok, kaybettiğimiz bağları yeniden bulmakla mümkün olacağını gösteriyor. Sorun kafamızda veya beynimizde değil, yaşadığımız hayatta, dünyanın gidişatında, sistemde sorun var demeye getiriyor sözü. Evet, anlamlı bir iş bulamayabiliriz (kitapta %13 olarak verilmiş dünyada işini anlamlı bulanların oranı) ama doğayla bağımızı yeniden kurmayı deneyebiliriz, hayatımızda bizden başka insanların da olduğunu hatırlayabiliriz, dayanışmayı unutmayıp, diğerkâm olmayı bırakmayabiliriz, diğer insanlarla bağ kurmaya çalışıp koca mahalleleri ait hissettiğimiz bir eve bile dönüştürebiliriz. Yazarın fark ettiğinin altını çizer isek: “Depresyonun da bir tür yas olduğunu fark ettim –ihtiyaç duyduğumuz ama sahip olmadığımız tüm o bağlar için yas.”
[38d] Horasan Kürtleri 'Milwarî' adıyla edebiyat yarışması düzenliyor. Son başvuru 5 Mart 2020...
[2g 6s 40d] Selim Temo, bugün imza gününde okuyucuları ile buluşacak. Etkinlik 14:00'de.
[2g 6s 41d] Ataol Behramoğlu bugün imza gününde okuyucuları ile buluşacak. Etkinlik 13:00'de.
[2g 6s 42d] Karaköy Perşembe Pazarı’na çeşmeler ve su yolları yaptıran Gülnuş Sultan, bu çeşmelerden akan tatlı suyu bugün Kurtuluş olarak bildiğimiz Tatavla’dan getirtiyordu.
[2g 6s 43d] Osmanlı döneminde Giresun’da doğan, Pontus Soykırımı sonrası İstanbul’a gelmek zorunda kalan ve Galata genelevlerinde çalışan Çika nam-ı diğer Eftalya’nın anlatısı dönemine ayna tutuyor. Bu anlatılar arasında Pontus’taki çocukluğu ve Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yılları var.
[3g 4s 22d] Manos Yayınları'ndan çıkan son şiir kitabı “İhtar”la okurla buluşan C. Hakkı Zariç’le söyleştik. Zariç, "Noktanın işin içine girdiği yerde, şiirin barınabileceğini düşünmüyorum" dedi.
[3g 5s 10d] Şair ve akademisyen Selim Temo İstanbul'da. Temo, imza ve söyleşilerde okurlarıyla buluşacak.
[3g 6s 51d] İletişim Yayınları 38. İstanbul Kitap Fuarı’nda! 9-10 Kasım'da söyleşiler ve imza günleri yapılacak.
Doğan Kitap İstanbul Kitap Fuarı'nda
[3g 6s 51d] Doğan Kitap İstanbul Kitap Fuarı’nda! 9-10 Kasım tarihlerinde söyleşiler ve imza günleri yapılacak.
Özyalçıner: Kalemi sokağa çıkarmak
[4g 8s 2d] Adnan Özyalçıner’in sokakla, yoksullukla kurduğu ilişki edebiyatına doğrudan yansır. Özyalçıner, şehrin maruz kaldığı tahribatın altında can çekişen kültürü ve insanı arar sokaklarda. Özyalçıner'in Monos Yayınları tarafından yayımlanan "Sur" kitabı da tarihsel zenginliği ve bu zenginliğin getirdiği kültürel mirası içinde barındırırken, 1960’larda, hatta günümüzde, ötesinden berisinden arabalarda geçip durulan, üstüne sprey boyalarla yazılar yazılan uzak bir akrabaya benzer...
Okurun kulağındaki uğultu: Ethem Baran
[4g 8s 2d] Ethem Baran, taşrayı anlatan öykülerinde yerel ağızlara sıklıkla yer veriyor. Kıyı köşe kasabalardan anlattığı insan hikâyeleriyle evrensel değerleri hatırlatıyor. Ethem Baran için dil çok önemli bir mesele ve yazdığı her kelime ile ilgilendiği, dile emek verdiği, özen gösterdiği metinlerinde ortaya çıkıyor. Geleneksel biçime önem veriyor ve onu korumaya çalışıyor.
Bir inatçı pusula: Adnan Özyalçıner
[4g 8s 3d] Öykülerinden fabrika düdükleri, işçi sesleri, kahve gürültüleri yükseldi. O, yazgısının boğmaya çalıştığı ancak yine de aynılaşmayan, düşmeyen insanları yazdı. Bir inadın yazarı Özyalçıner, Ant dergisine yaptığı itirazdaki gibi, daima edebiyatı savundu. Kalemi bir pusula gibi, görmezden getirilmeye çalışan yoksulları ve çelişkileri gösterdi. Pusulası bir an olsun şaşmadı.