Çita Hakkında Bilgi? Çita Hızı Ve Özellikleri Nelerdir?
Çita dünyanın en hızlı kara hayvanıdır. Birden dinlendiği yerden sıçrayarak ili saniyenin içinde saatte 70 – 75 kilometrelik bir hıza çıkabilir. Fakat bu bile şimşekten farksız kedinin en yüksek hızı değildir. Saatte 112 kilometre hızla koştuğu saatle tespit edilmiştir. Çita koşuda tazıyı geçerse de hayret verici hızını uzun müddet sürdüremez. 400 – 500 metre yol aldıktan sonra yorulur. Fakat pars iriliğindeki bu iri ve hızlı kedinin terbiye edilince avcılara mükemmel bir yardımcı olabildiğine şüphe yoktur. Hindistan raca’ları uzun yıllar önce çita’nın dikkate değer kabiliyetlerini görerek bunlardan yararlanmak yoluna sapmışlardı. Bu arada küçükken ele geçen çita’nın yeteri kadar saldırgan olmadığını fark etmişlerdi. Türü gibi yırtıcı olmakla beraber, efendisinin emirlerini dinleyecek bir çita bulmak gerekiyordu.
Hintli avcılar yabani çita’ların pençelerini bilemek için belli bazı ağaçlara geldiklerini biliyorlardı. Adamlar buralarda gizlenip çita’ların yolunu beklerler, hayvanların şiddetle direnmelerine rağmen ilmekle yakalar ve terbiye etmeye girişirlerdi. Sonuç, çita terbiyeyle köpek gibi ava çıkan kediler oluyordu.
Çita ile av: Çita’nın eşligiyle çıkı-lan aylar eski Hindistan’ın en ilginç özelliklerinden biriydi. Avcılar evcil çita’yı arabayla av sahasına götürüyorlar Ye bu arada kafasını bir başlıkla örtülü bulunduruyorlardı. Hindistan’ın âdi uzun boynuzlu antilopları olan kara geyikler ve ceylanlarla karşılaşılınca, kedinin kafasındaki başlığı atıp gözlerini ava çevirirlerdi. Çita bundan sonra her türlü tabii engebeyi veya ağaçları kendine siper ederek bir şeyden haberi olma-yan ayın 400 metre kadar yakınına sokulur, sonra da en büyük hızıyla ileri atılırdı.
Ceylanlarla antilop’lar da hiç fena koşucu değillerdir. Hayatlarının tehlikede olduğunu sezince, bütün güçleriyle kaçmaya koyulurlar. Üstelik dayanıklılık itibarıyla çita’dan üstündürler. Düşmanlarıyla aralarındaki açıklık kapanmadığı takdirde, canlarını kurtarabilirler. Fakat yarışın başlarında avantaj, üstün hızı dolayısıyla çita’dadır. Avına yetiştiği takdirde, pençelerini saplayarak göz açıp kapayana kadar avının gırtlağını parçalar.
Kedilerin arasında köpeğe en ziyade benzeyeni: Kedilerin köpeğe en ziyade benzeyeni olan çita, koşmak için yaratılmıştır sanki. Bacakları ince ve uzun olduğundan omuz hizasında 75 santim boyundadır. Ayakları dar, fakat iridir. Özellikle kalın pençeleri köpeğinkileri hatırlatır. Çita, öbür kedilerin aksine, pençelerini tamamıyla içeriye çekemediği için, bunlar devamlı meydandadır.
Hayvanın kaslı, lâkin ince vücudu aerodinamik biçimli olduğundan koşu esnasında havaya pek az karşı koyar. Uzun kuyruğu da hayvanın hızlı dönüşler yapmasına yardımcıdır.
Eskiden Hazer Denizi ile Sumatra adası arasında birçok yerlerde bulunmasına rağmen, çita bugün Asya’ da azalmaya yüz tutmuştur. Afrika’ da da insanların oturdukları yerler genişledikçe, çita’ların nüfusu seyrelmektedir. Fakat bu hızlı kediye hâlâ Doğu Afrika’da, Senegarde, Sudan’da, Transvaal’da, Bechuanaland’ da ve Rodezya’da rastlanır.
Çita dinlenme saatlerini yüksek otların arasında veya kayaların arasındaki ininde geçilir. Sıcak mevsimde dahi gündüz saatlerinde ortada gezmesi bakımından öbür akrabalarının çoğundan farklıdır. Avlanırken koku alma duygusundan ziya-de gözlerine güvendiği için, mehtaplı gecelerde barınağından çıkar.
İki, üç hayvan çoğu zaman beraber dolaşırlar. Bazen dört, beş hayvanlık sürüler de görülürse de, bunların aile grupları olması akla yakındır. Duiker ve impala gibi orta veya ufak boy antiloplar, çita’nın en çok rağbet ettiği av hayvanlarıdır.
Çita, derin sesli akrabası kaplana kıyasla, pek gürültücü bir hayvan sayılmaz. Hayatından memnun olduğu zaman ev kedisi gibi mırlar. Evcil olanları sokulgan ve uysal olurlar.
Kürkü için aranır: Çita’nın da kürkü kıymetlidir. Sağlam siyah beneklerle süslü kum kahverenginde bir kürktür. Rodezya çitası’nda bu lekeler birleşip çizgiler meydana getirir. Gerçek pars’ta bunlar yerine halkalar vardır. Hayvanın yüzünün iki yanında siyah bir çizgi göze çarpar. Ensesinde de kısa bir yele bulunur. Yetişkin hayvan 50 kilo ağırlığında ve 75 santimi kuyruk olmak üzere, 210 santim uzunluğundadır.
Çita, âdeta koşmak için yaratılmıştır denebilir. Bacakları ince uzun, ayakları dar, fakat iridir. Özellikle kalın pençeleri köpeğinkilere benzer. Çitaların saatte 112 kilometrelik hızla koştukları tespit edilmiştir. Çita bir tazıyı geçerse de, bu hızını uzun süre devam ettiremez. Bu yüzden ceylanlarla antiloplar hayatlarının tehlikede olduğunu sezince bütün güçleri ile koşmaya başlarlar.