Hukuk bilimi robot teknolojilerine hazır mı?
Zekeriya Öz’ün tavla vurgunu FETÖ'nün liste oyunu Görme engelli avukatın azmi WhatsApp, o telefonlarda çalışmayacak! Hukuk bilimi robot teknolojilerine hazır mı?
Yakın gelecekte hayatımızda daha fazla yer almaya başlayacak robotların işlediği suçlardan ve vermiş olduğu zararlardan kim sorumlu olacak? Bu sorunun basit cevabını aslında klasik hukuk verebiliyor
Robot deyince aklımıza filmlerde gördüğümüz insan tipli robotlar geliyor. Ancak insan tipli olan, yani kafası, kolları ve bacakları olan sevimli robotlar oyuncak olmaktan öteye gidebilmiş değil. Askeri ve taşımacılık alanında kullanılmak üzere, hayvanlardan esinlenen ve devrilmeden çok hızlı koşabilen robotların da deneme aşamasında olduğunu söyleyebiliriz. Kendisine verilen görev senaryosu dışında hareket edebilen ve kendi kendine öğrenebilen yapay zekâlı robotlar teknolojik evrimini tamamlamadı, yapay zekâ algoritmaları üzerinde daha çok çalışılması gerekiyor. Uzaktan kumanda edilebilen robot benzeri araçlar (drone’lar vs) da var, ancak bunlar insan tarafından kullanıldıkları için robot kapsamına girmiyor. Yapay zekâ ve uzaktan kumanda meselesi, başka bir yazının konusu olarak şimdilik bir köşede kalsın.
Robotlar iyi ama acaba hukuk düzeni bu konuda ne düşünüyor?
Hukukçular şimdiden otonom cihaz yani robot hukuku diye bir alan olması üzerinde hemfikirler. Robotlarla ilgili bilinen ilk yasa Asimov Robot Yasası’dır. Herhangi bir yasal ve hukuki niteliği olmasa da üç Robot Yasası ahlâki ve hukuki anlamda oluşturulmuş ilk metin olarak tarihe geçti:
1. Bir robot hiçbir şekilde insanoğluna zarar veremez; veya pasif kalmak suretiyle zarar görmesine izin veremez.
Robotların ortaya çıkaracağı hukuki meseleler oldukça fazla. Örneğin, robotların işlediği suçlardan ve vermiş olduğu zararlardan kim sorumlu olacak? Bu sorunun basit cevabını aslında klasik hukuk verebiliyor. Robotu kendi lehine işleten kim ise, robotun vermiş olduğu zararlardan o sorumlu olacak denilebilir. Ancak, robot öngörülemeyen sebeplerle suç işlerse veya zarar verirse ne olacak, ya da onu işleten kimse bulunamazsa, veya verdiği zarar birüretim hatasından kaynaklanıyorsa sorusunun cevabı kolaylıkla verilemiyor. Hatta, robotların yazılımlarına kötü niyetli müdahaleler olursa ve bir yerlerden yönlendirilirse ne olacak? Bir yazılım hatasında veya mekanik aksamlarda bir bozulma durumunda, önlenemeyen can ve mal kayıplarından kim sorumlu olacak? İşte bu sorulara henüz cevap yok. Sadece sivil hukuk da sorunları çözemiyor. Askeri amaçlı hava robotlarının, Afganistan’da ve Irak’ta ön tanımlı hedefleri yok etmeye çalışırken sivil insanları vurduğu bir ortamda, elbette uluslararası hukuk da konuya bir çözüm bulmalı.
(Av. Gökhan Ahi/digitalage.com.tr)
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir. uğur 1 yıl önce
hukuk bilim değildir ...
hukuk bilim degil sanattir