KARAR VERME HASTALIĞI
Ünlü düşünür Lao Tzu 'dan aktarılan öyküye göre:
Köyün birinde bir yaşlı adam varmış. Çok fakirmiş ama Kral bile onu kıskanırmış. Öyle dillere destan bir beyaz atı varmış ki, Kral bu at için ihtiyara büyük bir servet teklif etmiş ama adam satmaya yanaşmamış. “Bu at, sadece bir at değil benim için; bir dost. İnsan dostunu satar mı?” demiş. Bir sabah kalkmışlar ki, at yok. Köylü ihtiyarın başına toplanmış: “Seni ihtiyar bunak, bu atı sana bırakmayacakları, çalacakları belliydi. Krala satsaydın, ömrünün sonuna kadar beyler gibi yaşardın. Şimdi ne paran var, ne de atın” demişler.
İhtiyar: “Karar vermek için acele etmeyin” demiş. “Sadece at kayıp” deyin, “Çünkü gerçek bu. Ondan ötesi sizin yorumunuz ve verdiğiniz karar. Atımın kaybolması, bir talihsizlik mi, yoksa bir şans mı? Bunu henüz bilmiyoruz. Çünkü bu olay henüz bir başlangıç. Arkasının nasıl geleceğini kimse bilemez.”
Köylüler ihtiyara kahkahalarla gülmüşler. Aradan 15 gün geçmiş ve at bir gece ansızın dönmüş. Meğer çalınmamış, dağlara gitmiş. Dönerken de, vadideki 12 vahşi atı peşine takıp getirmiş. Bunu gören köylüler toplanıp ihtiyara gidip özür dilemişler. “Sen haklı çıktın. Atının kaybolması bir talihsizlik değil adeta bir devlet kuşu oldu senin için, şimdi bir at sürün var.”
Köylüler bu defa açıkça ihtiyarla dalga geçmemişler ancak içlerinden “Bu ihtiyar sahiden saf” diye düşünmüşler. Bir hafta geçmeden, vahşi atları terbiye etmeye çalışan ihtiyarın tek oğlu attan düşmüş ve ayağını kırmış. Evin geçimini sağlayan oğul şimdi uzun zaman yatakta kalacakmış. Köylüler gene gelmişler ihtiyara. “Bir kez daha haklı çıktın” demişler. “ Ama bu atlar yüzünden tek oğlun, bacağını uzun süre kullanamayacak. Oysa sana bakacak başkası da yok. Şimdi eskisinden daha fakir, daha zavallı olacaksın” demişler. İhtiyar “Siz erken karar verme hastalığına tutulmuşsunuz” diye cevap vermiş.
“O kadar acele etmeyin. Oğlum bacağını kırdı. Gerçek bu. Ötesi sizin verdiğiniz karar. Ama acaba ne kadar doğru? Hayat böyle küçük parçalar halinde gelir ve ondan sonra neler olacağını asla bilemezsiniz”
Köylüler, gene ihtiyara gelmişler. “Gene haklı olduğun kanıtlandı” demişler. “Oğlunun bacağı kırık ama hiç değilse yanında. Oysa bizimkiler, belki asla köye dönemeyecekler. Oğlunun bacağının kırılması,
talihsizlik değil, şansmış meğer…”
“Siz erken karar vermeye devam edin” demiş, ihtiyar. “Oysa ne olacağını kimseler bilemez. Bilinen bir tek gerçek var. Benim oğlum yanımda, sizinkiler askerde. Ama bunların hangisinin talih, hangisinin
şanssızlık olduğunu sadece Allah biliyor.”
Lao Tzu, öyküsünü şöyle tamamlar:
Bu güzel ve anlamlı öyküden alınacak ne çok ders var? Karar verme hastalığına yakalanmış ne kadar çok insanız farkında mısınız?
Her olayda müneccimlik yapmak, kehanetlerde bulunmak genlerimize işlemiş, DNA‘larımıza kodlanmış adeta. Yaşanan her olayda, başımıza gelen ne varsa mutlaka geleceğe yönelik tahminde bulunuruz. Belki bu bedenimizin karşılaşabileceğimiz olumsuzluklara karşı bir savunma sistemidir. Ama aynı zamanda diğer tüm olasılıkları reddetmek anlamına da gelir. Oysa her seçeneğe, her olasılığa açık olmak demek, kendini ve olayları sınırlandırmamak demektir. Tahminlerde bulunarak bu olasılıkları yok saymıyor muyuz bu durumda?
O an kötü diye düşündüğümüz olayın sonu iyiye, iyi diye düşündüğümüz olayların sonu kötüye dönebilir. Hayatlarımız bunun örnekleriyle doludur.
Yaşanan olay ne olursa olsun, durumu o anki haliyle değerlendirmek doğrudur. Olasılıklara göre ve genellikle de olumsuz ihtimallere göre değerlendirmek fazladan endişe ve korku getirecektir. Yaşanan her ne ise yaşanacak, geçip gidecek. Hiçbir şey sonsuza kadar sürmez. Olmamış şeyler için yorumlar yapmak, olayların geçip gitmesine de engel olur.
Oysa olması gereken bu: Yaşansın, geçip gitsin ki iyiler anı bıraksın, kötüler unutulsun.
Karar verme hastalığından kurtulmanın yolu sabretmek ve izlemektir.
Eskilerin dediği gibi; Yaşa ve gör!
Yaşamadan, görmeden neyin nasıl sonuçlanacağını bilemeyiz.
11 aylık araç kiralama sözleşmesi yaptığımız halde bir anda sözleşmeyi tek taraflı feshedip daha pahali olan aylik… https://t.co/383D9dAS2A
Bir daha yaşanmasın. Bir daha kimse sesine ses aramak zorunda kalmasın. Depremin 19. Yılında doğal afetlere karşı '… https://t.co/BukGEBkEqY
@sevilkutuk çok teşekkür ederim, sağ olun:)