tarafından aquahell Bir Salı Mayıs 20, 2008 10:36 pm
Balık türlerinde görülen Pasteurella, yoğun yetiştiricilikte tuzlu su türlerini çok ciddi bir şekilde etkileyen, septisemik karakterdeki bakteriyel bir hastalıktır.
Pasteurella ilk defa, 1963 yılında, Cherapeak Bay/ABD’ de, buna neden olan etkenin izole edilmesi yoluyla teşhis edilmiştir. Daha sonraki yıllarda, 1966-68 yılları esnasında Japonya’ da ortaya çıkmıştır ve bunu takiben zaman içerisinde Avrupa’ daki izolasyonlar yapılmıştır. İspanya’daki ilk izolasyonlar 1989-1990 yılları esnasında rapor edilmiştir.
Başlangıçta, balıklardaki Pasteurella, etkilenen hayvanların iç organlarının ve özellikle, homeoterm hayvanlardaki Pseudotüberküloza benzer bir görünüm vermek suretiyle, etkilenen organların yüzeyinde ve özek dokusunda beyaz-irinli çok sayıda granulomalar sergileyen, kronikleşen organların sahip olduğu görünüm nedeniyle, Pseudotüberkuloz şeklinde de biliniyordu. Bu durum, ilk olarak Pasteurella piscicida ve daha sonra da Photobacterium damselae subsp. piscicida şeklinde tanınan etiolojik etken açık bir şekilde tanımlanana kadar belirli bir karışıklığa yol açmıştır.
20-25 ‘C ısıda, standart kültür vasatında optimum gelişme göstermektedir ve 36-48 saat zarfında maksimum gelişmeye ulaşmaktadır.
10 ‘C nin altında yada 37 ‘C den yüksek ısılarda gelişme göstermemektedir. % 0.5-3 arasındaki tuzluluk oranlarını tolere edebilmekte ve 5,5-8 arasındaki pH değerlerinde çoğalabilmektedir, ki bu da izolasyonunu ve replikasyonunu nispeten kolaylaştırmaktadır.
tarafından neden olunan Pasteurella, zooteknik açıdan ilgiye sahip olan çok çeşitli hayvan türlerini etkilemektedir ve bunlar arasında levrek, çipura ve kalkan da yer almaktadır.
Tüm türlerde, Pasteurella bir septisemi olarak ve bazı durumlarda da bazı dış ülserlerle ortaya çıkmaktadır; ancak, en belirgin olan şey, çok sayıda büyük bakteri kolonilerinin birikimlerinin bulunduğu ve bunların etrafında da, Pseudotüberküloza benzer bir görünüm vermek suretiyle (hastalığın ilk raporlarında bu durum karışıklığa yol açmıştır), beyazımsı-irinli renkteki nodüler yapıların olduğu, böbrek, dalak, karaciğer, pankreas ve kalpteki etkilenmedir.
Bazı durumlarda bu birikimler solungaç, mesenter, yüzme kesesi, periton vb. de de ortaya çıkmakta ve küçük ambolilere neden olmak üzere, kanda ve kılcal damarlarda bakteriyel kümelenmelerle sonuçlanmaktadır. Çoğu durumda bu beyaz-irinli birikimler enfekte edici güce sahip değildir, zira canlı bakteriler içermemektedirler.
Photobacterium damselae subsp. piscicida tarafından neden olunan ölüm oranı, enfekte edici suşa, yetiştirme ortamının ısısına, çevre kirlenmesine, işletme yönetim şartlarına vb. ye göre değişmek suretiyle, % 40-50 ye varabilmektedir.
Bulaşma, düşük oranda bir hayatta kalma kapasitesine sahip olan mikroorganizmaları ortama bırakan, hasta balıklar yoluyla gerçekleşmektedir. Ancak, yoğun bir serbest bırakmadan dolayı, akut bir septisemi şeklinde, enfekte etme kapasitesi çok yüksektir. Bunun yanında, bu bakteri türünde tanımlanan, VBNC (Viable But Non Cultivable Cells) formlarının, yani canlı olan, ancak “ in vitro “ kültürlenemeyen bakterilerin enfekte edici kapasitesinin açıklanması gerekmektedir. Bunlar bu bakterinin uyumakta olan formlarıdır ve uygun şartlar geliştiğinde, konakçıda kolonize olma ve hastalığa neden olma gücüne sahiptirler.
Hastalığın ortaya çıkması çiftlikteki suyun ısısı 19-20 ‘C yi aştığında başlama eğilimi göstermektedir. Bu şartlar altında, farkına varamayacağımız şekilde, septisemi yoluyla bazı hayvanlarda ani ölüme neden olabilir ve bu da, belirtildiği gibi, hasta hayvanlarda % 40-50 oranında bir ölüme neden olabilen bir hastalık seviyesi ile, daha sonraki tüm problemlerin başlangıç odağıdır.
Photobacterium damselae subsp. piscicida aşağıdaki şekilde bir patojen güç sergiler gözükmektedir:
-Solungaçlardan başlayarak, istila etme hareketi için uygun şartlar sağlayan “ lektin “ tipteki bağlanmaların mevcut olması
-Fagositlemeye karşı kendisine az yada çok bir direnç sağlayan, küçük yada büyük bir kalınlığa sahip olan bir kapsülün mevcut olması
-Bazı suşlarda, intrafagositer çoğalmayı ve bununla da daha yüksek bir direnç ve organlar arasında yayılmayı kolaylaştırabilen, belirli derecede bir “ Hidrofobisite “ tespit edilebilmiştir.
-Patojen etkenler olarak hareket ettikleri bilinmese de, uygun şekilde işlem gördüklerinde, deneysel bir enfeksiyona karşı koruyucu elemanlar yada koruma ko-adjuvantları olarak hareket eden, karmaşık sayıda Ekstraselüler Ürünleri (ECP) sentezleme kapasitesi.
Etkilenen balıklardaki Pasteurella teşhisi, su sıcaklığındaki artışlarla çakışmak üzere, yüksek bir ölüm oranı ile enfekte edici salgın ortaya çıktığında, iyi bir klinik anamnez ile uygulanmaktadır. Parankimatoz organlardaki lezyonlar, söz konusu organların yüzeyindeki beyaz-irinli granuloma mevcudiyeti, kapilar amboliler vb. içeren kayıtlarla, doğru bir anatomopatolojik rapordan yardım almamız gerekmektedir.
Nihai teşhis, Photobacterium damselae subsp. piscicida ’ nın, tercihen % 0.5-1 p/v Na Cl ilave edilmiş olan,
standart kültür vasatlarında, 24-48 saat aralıktaki, 20-25 ‘ C deki bir inkübasyon sonrasında, biyokimyasal teyit ile izole edilmesi yoluyla sağlanmaktadır. Bunu takiben, yapılan izolasyonlar üzerinde, geno-fenotipik, virülans, immunojenisite vb. etüdleri yapılabilir.
Son zamanlarda PCR (Polymerase Chain Reaction) temelindeki moleküler analiz teknikleri uygulamaya konulmuştur. Bunlar teşhis açısından çok faydalı tekniklerdir, zira, çok yüksek bir sürat, hassasiyet ve spesifiklik ile sonuçları vermektedirler.
Duyarlı balık türlerinde Pasteurella ile mücadele etmenin en iyi yolu, inaktif antijen temelindeki aşılama programlarının tatbik edilmesini içeren koruyucu yöntemdir.
ICTHIOVAC-PD TEKNİK BİLGİLER
Pasteurella’ ya Karşı İnaktif Aşı
Inaktif Photobacterium damselae subsp. piscicida, DI 21.... RPS ≥ % 60
Inaktif Photobacterium damselae subsp. piscicida, It-1….... RPS ≥ % 60
Pasteurella’ ya karşı aktif immunite sağlanması
Çipura, levrek, kalkan
Pasteurella’nın önlenmesi (Photobacterium damselae subsp. Piscicida)
Diğer aşı ve tıbbi ürünlerle geçimsizlik:
Hiçbir yan etkiye neden olmaz
Hedef türlerin her birisi için özel uyarılar:
Hasta hayvanları yada herhangi bir patojenik mikroorganizma taşıyanları aşılamayınız.
0 derece- gün
Özel saklama tedbirleri:
+2 ‘C ila +8 ‘C arasında saklayınız, ışıktan koruyunuz. Donmasını engelleyiniz.
Vibrio, kültürü yapılan deniz türlerini etkileyen en önemli hastalıklardan birisidir ve gerek alevinlerde ve gerekse yetişme döneminde yüksek oranda kayba yol açan, septisemik bir görünüm ile ortaya çıkmaktadır.
Bu hastalığın etiolojik etkeni Vibrio anguillarum’ dur ve Avrupa’ da bunun 10 serotipi tanımlanmaktadır.
Bütün bu serotiplerden, gerçekten patojen olarak tanımlananlar 01 ve 02 serotipleridir. 02 serotipi içerisinde, gerçekten önemli olanlar 02 (alfa) ve 02 (beta) alt tipleridir.
En yaygın klinik semptomlar aşağıdaki şekildedir:
Sırt yüzgeçleri ve anal yüzgeçlerin tabanında hemoraj ile, genelleşmiş septisemik görünüm. Eksoftalmi ve korneal opaklık. Aynı şekilde, ülserleşmeyle sonuçlanabilen, hipodermis ve epidermisi etkileyen, ödemli lezyonlar ortaya çıkabilir.
Otopside, karaciğer solgun renktedir ve karında gerginliğe neden olabilen intraperitoneal sıvı ortaya çıkabilir. Aynı zamanda, dalakta ve böbrekte kuvvetli anatomopatolojik lezyonlar ortaya çıkmaktadır.
Su sıcaklığının artması, sağlıkla ilgili değişiklikler, nakliye vb. gibi stres faktörlerinin, özellikle genç hayvanlarda problemi çok ciddileştirebileceği ve bu tip durumlarda çok yüksek ölüm oranlarına neden olabileceği bilinmektedir.
Vibrio anguillarum’ un tüm antijenik potansiyelini gösterebilmesi için, çok iyi tanımlanan ve spesifik vasatlarda yetiştirilmesi gerektiğinin; aksi takdirde immunojen kapasitesinde farklılık olabileceğinin vurgulanması önemlidir.
Vibrio anguillarum’ un patojenisitesinde, bakterinin ekstraselüler ürünleri (ECP) hemolitik, proteolitik ve sitotoksik etki açısından büyük bir öneme sahiptir ve bu nedenle aşının kompozisyonunda yer almaları önemlidir.
Son zamanlarda yapılan çalışmalar, çipura, levrek ve kalkandan izole edilen bazı Vibrio anguillarum suşlarının kullanılan antibiyotiklerin (Tetrasiklin, Kinolonlar, Trimetoprim sülfamitler, Kanamisin, Fortenikol) çoğuna karşı dirençli olduğunu kanıtlamıştır ve bu bilgi, bu hastalığın kontrol planlamasında çok iyi dikkate alınmalıdır.
ICTHIOVAC-VR TEKNİK BİLGİLER
Vibrio’ ya Karşı İnaktif Aşı
Inaktif Vibrio anguillarum serotip 01…… RPS ≥ % 60
Inaktif Vibrio anguillarum serotip 02….. RPS ≥ % 60
Inaktif Vibrio anguillarum serotip 02β……RPS ≥ % 60
Vibrio anguillarum’ a karşı aktif immunite sağlanması
Levrek, çipura, kalkan, alabalık
Vibrio anguillarum tarafından neden olunan Vibriosis’in önlenmesi