AnasayfaEğitim ve DerslerCanlıların Temel Bileşenleri Çıkmış Sorular ve Çözümleri Konu Anlatımı Kısa Ders Notları Özet Ders İzle Videolu Anlatım
Canlıların Temel Bileşenleri Çıkmış Sorular ve Çözümleri Konu Anlatımı Kısa Ders Notları Özet Ders İzle Videolu AnlatımEğitim ve Dersler/31 Aralık 2012 /Yorum Yok/50 okunma Etiketler: Canlıların Temel Bileşenleri çıkmış soruların çözümü, Canlıların Temel Bileşenleri Çözümlü Sorular, Son 20 yılda çıkmış Canlıların Temel Bileşenleri ve çözümleri
Eğitim Bölümümüzde Bu Sayfada Canlıların Temel Bileşenleri Çıkmış Sorular ve Çözümleri Konu Anlatımı Kısa Ders Notları Özet Ders İzle Videolu Anlatım Hakkında YGS, LYS, AÖF, KPSS, DGS, ÖSS Konu Anlatımı, Denemeler, Çıkmış Sorular, Çözümlü Sorular İle İlgili Bilgiler ve İndirme Linki Yer Almaktadır
Canlıların Temel Bileşenleri ile ilgili Çıkmış Sorular ve Çözümleri:
Canlıların Temel Bileşenleri konusunu daha iyi anlamak ve sınavlarda iyi bir sonuç almanız için EnBasit.com olarak Sayfamızda Canlıların Temel Bileşenleri ile ilgili geçmiş yıllarda YGS, LYS, ÖSS, ÖSS-2, ÖYS’de Çıkmış Sorular ve Çözümleri bir araya getirdik. İyi Çalışmalar.
1. Öglenanın bir organelinin içeriği üçer dakika arayla analiz edilmiş ve sonuçlar yandaki tabloda gösterilmiştir.Bu organelin görevi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sindirim B) Solunum C) Fermantasyon D) Boşaltım E) Fotosentez 1984-ÖSS
Nişasta zaman geçtikçe monosakkarite (glikoz) yıkılmış ve nişasta azalırken, glikoz artmıştır.
A’deki bu olay ; Polisakkaritin monosakkaritlere (glikoz) dönüşümü ile gerçekleşmiştir. Sindirimde enerji (ATP) açığa çıkmaz ve harcanmaz.
B’deki; Solunum, besin monomerlerinin yıkılarak enerji (ATP) elde edilmesidir.
C’ deki; Fermantasyon, glikozun oksijen kullanılmadan enzimler aracılığı ile etil alkol, laktik asit, aseton, butirik asit gibi maddelere dönüşmesidir.
D’de; Boşaltım, hücrede oluşan metabolik artıkların hücreden ve canlı vücudundan uzaklaştırılmasıdır.
E’ de; Fotosentez, yeşil bitkilerde su ve karbondioksitin ışık yardımıyla organik maddelere dönüştürülmesidir.
Terliksi hayvan kültürüne kongo kırmızısı ile boyanmış bira mayası süspansiyonu konuyor. Terliksi hayvanların önce kırmızı renge boyanan besin kofullarının bir iki dakika sonra mavileştiği gözleniyor.
Bu durum, aşağıdakilerden hangisinin meydana geldiğine bir kanıttır? (Kongo kırmızısı bazik ortamda kırmızı, asitli ortamda mavi renk alır.)
A) Glikojenin glikoza yıkılmasına
B) Yağların sentezlenmesine
C) Sakkarozun parçalanmasına
D) Proteinlerin sindirimine
E) Selülozun basit birimlere ayrılmasına
Soruda da verildiği gibi terliksi hayvanın besin kofulunda reaksiyonlar önce bazik, daha sonra asidiktir. Kongo kırmızısı ile boyanan besin kofulunda; önce kırmızı renk, daha sonra ise mavi renk gözleniyor. Buradan (kongo kırmızısının renk değişiminden) reaksiyonların önce bazik, daha sonra asit olduğu anlaşılmaktadır.
Verilen besinlerden yalnız proteinlerin sindirim ürünü olan amino asitler, asit özelliği taşımaktadır. “B” seçeneğinde verilen yağ sentezi, besin kofulunda olmaz. Olsa bile ortamın asit değeri artmaz, azalır.
Bir cam kavanozdaki suyun her 50 ml. sine 5 ml. iyot çözeltisi damlatılıyor. İçinde nişasta çözeltisi ile 20 damla % 80′lik glikoz çözeltisi bulunan bir bağırsak parçası bu kavanoza daldırılıyor. Bir süre sonra bu deney kabında aşağıdaki değişikliklerden hangisinin olması beklenir?
A) Bağırsak dışındaki suyun maviye boyanması
B) Nişasta moleküllerinin bağırsak dışına çıkması
C) Bağırsak içinde su konsantrasyonunun azalması
D) Bağırsak dışındaki su konsantrasyonunun çoğalması
E) İyot moleküllerinin bağırsak içine girmesi
İyot molekülleri zardan geçecek kadar küçüktür. Bağırsak içinde de olmadığı için difüzyonla bağırsağa girebilir. Diğer seçeneklere bakalım.
A) Bağırsak dışındaki suyun maviye boyanabilmesi için nişastanın cam kavanoza çıkması gerekir. Nişasta (polisakkarit) büyük molekül olduğundan zardan geçemez. Boyanma da olmaz. İyot ve lügol nişastanın ayıracıdır. Koyu mavi renk verirler.
B) Nişasta bağırsak dışına çıkamaz.
C) Bağırsak içerisi glikozdan dolayı yoğundur. İçeri su girer. Suyun bağırsak içinde artması gerekir.
D) Bağırsak dışındaki su konsantrasyonu azalmalıdır.
Su kaybetmekte olan bir bitki hücresi mikroskopla gözlendiğinde, bir hayvan hücresine göre daha az küçülür.
B) Kofulların büyük olması
C) Hücre zarlarında porların bulunması
D) Hücre çeperinin selüloz olması
E) Sitoplazmanın fazla su tutması.
Bitki hücrelerindeki plazmolizin hayvan hücrelerindekine göre daha az olmasının nedeni, bitki hücrelerinde selülozdan yapılmış bir çeperin bulunmasıdır.
Bu çeper; ölü, tam geçirgen, dayanıklı ve esneme özelliğine sahiptir. Mikroskopla incelenirken çeper görüneceğinden zardaki büzülme farkedilmez.
Gelişmiş organizasyonlu tipik bir bitki hücresinde, aşağıdakilerden hangisinde verilenlerin her ikisi de bulunur?
5. ÇÖZÜM: Ökaryot olan canlılarda protein sentezine ve enerji sentezinin yapıldığı organellere ihtiyaç vardır. Diğer seçeneklere bakacak olursak;
A’da; Kromoplast bitkilerde bulunur, sentrozom hayvanlarda görülür.
C’de; Pinositoz cebi hayvanlarda görülür. Bitkilerde görülmez. Çünkü selüloz çeper var. Selüloz çeper hayvanlarda görülmez.
E’de; Glikojen hayvanların kas ve karaciğerlerinde depolanan karbonhidrattır. Lökoplast bitkilerde nişasta, protein ve yağ depolar.
Aşağıdakilerden hangisi, çok hücreli bir canlıdan alınmış ve mantar hücresi olmadığı belirlenmiş klorofilsiz bir hücrenin, bitki hücresi olup olmadığını kesin olarak gösterir?
D) Sitoplazmadaki karbondioksit miktarının çok olması.
Nişasta sadece bitki hücrelerinde bulunur. Diğer seçeneklere bakarsak;
A’da, Hücre zarının geçirgen olması bütün hücrelerde ortak özelliktir.
B’de, bu konu tartışmalı ancak lizozomun bitkilerde olup olmadığı tam belli olmadığından kesin birşey belirlemez.
D’de, sitoplazmada CO2 miktarının fazla olması solunumun hızlı olmasını gösterir. Bitki ve hayvan hücrelerinde de aynı özellik olabilir.
E’de, Bitki ve hayvan hücreleri O2 kullanır. Ayırt edici özellik olamaz.
Bir hücrelilerde bulunabilen bazı organellerin işlevleri, insanlarda bulunan bazı organların işlevlerine benzer.
Aşağıdakilerin hangisinde, verilen organel ile organ arasında işlev (görev) yönünden bir benzerlik yoktur?
A) Sindirim kofulu – Mide
B) Mitokondri – Karaciğer
C) Boşaltım kofulu – Böbrekler
D) Kamçı – Bacaklar
E) Hücre zarı – Deri
Mitokondriler hücrelerin enerjilerinin (ATP) sentez yeridir. Ayrıca, her hücre enerjisini ve ısısını kendisi ayarlar. Karaciğer ise, çok daha farklı görevlere sahiptir.
A’da; Sindirim kofulu – Mide, her ikiside sindirimi gerçekleştirirler.
C’de; Boşaltım kofulu, – Böbrekler. Her ikisi de canlıların boşaltımını sağlar.
D’de; Kamçı – Bacaklar; Canlıların hareketini sağlayan yapılardır.
E’de; Pelikula – Deri, Pelikula paramesyumda koruyucu kısım, deri ise diğer çok hücreli canlılarda koruyucu yapıdır.
Bir hücrenin bir molekülü pasif taşıma (difüzyon) ile içine alamamasının nedeni aşağıdakilerden hangisi olabilir?
B) Hücrede ilgili enzimin bulunmaması
C) Molekülün hücre içindeki derişiminin az olması
D) Molekülün suda çözünebilir olması
Pasif taşıma ve aktif taşımayla alınacak maddeler hücrenin zarındaki porlardan geçebilir olmalıdır. Ayrıca suda da çözünmelidir.
Eğer madde büyükse pasif ya da aktif taşımayla alınamaz. Böyle maddeler hücreye gerekliyse fagositoz (katı maddeleri yeme) ya da pinositoz (sıvı maddeleri içme) şeklinde alınır.
Difüzyon olayında ATP harcanmaz. Bunun için enzimler görev yapmaz. Geçiş konsantrasyonun (derişimin) çok olduğu ortamdan az olduğu ortama doğru yapılır.
Suda çözünmeyen bir boya maddesi, mikroskopta incelenmekte olan bir terliksi hayvanın bulunduğu ortama eklenmiştir.
Bir süre sonra, terliksi hayvanda boyanın,
I. Boşaltım kofulları ile dış ortama atılması
II. Besin kofuluna alınması
III. Difüzyonla dış ortama atılması
IV. Sitoplazmanın her yerine yayılması
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve IV D) II ve III E) II ve IV
1995–ÖSS 9. ÇÖZÜM:
Suda çözünmeyen boya zardan difüzyon ile geçemez.
I. veride: Boşaltım kofuluyla dışarı atılabilmesi için zardan geçmesi gerekir. Kontraktil kofullada suyun atılımı olur.
II. veride: Zardan geçemediği için pinositozla besin kofulu içine alınır. Bu kofuldan dışarı çıkamaz.
III. veride: Difüzyonla dış ortama atılamaz çünkü terliksi hayvanın sitoplazmasında serbest halde değildir.
IV. Suda çözünmediği için yayılma göstermez.
C) II < IV < Hücre özsuyu < I < III
D) III < I < Hücre özsuyu < IV < II
Tatlı sularda normal koşullarda yaşayan, kontraktil kofullu ökaryot bir hücrelide,
I. ATP üretiminin azalması
II. Hücre içi madde derişiminin artması
III. Sindirim artıklarının kofullarda birikmesi
durumlardan hangileri, hücrenin aşırı su alarak patlamasına neden olmaz?
1996-ÖSS 11. ÇÖZÜM:
Kontraktil kofullar fazla suyu atmak için kasılır ve gevşerler. Kasılma sırasında ATP harcarlar. Bunun için ATP sentezinin azalması su atılmasını olumsuz etkileyeceği için hücre patlayabilir.
Hücre için madde derişimi belli oranlarda artıp azalabilir. Bunda hücrenin dayanabildiği bir sınır vardır. Ancak hücre aşırı oranda madde alırsa, ortamdan aşırı oranda da su alır. Bunun sonucunda hücre zarında yapılan basınç fazlaca artacağından hücre patlayabilir.
Sindirim artıklarının kofullarda birikmesi hücre içi yoğunluğunu arttırmaz. Çünkü bu artıkların çoğu çözünmemiş haldedir.
Buna göre sorunun cevabı II ve III olmalıdır. Ancak ÖSYM tarafından yalnız III olarak verilmiştir. Bu cevabın doğru olabilmesi için II. öncül “Hücre içi madde derişiminin aşırı artması” şeklinde olmalıdır.
IV. Heterotrof canlılar tarafından doğrudan sentezlenememesi
Bu özelliklerden hangileri, heterotrof canlılarda, bir vitaminin eksikliğiyle ortaya çıkan bozukluğun, başka bir vitamin çeşidiyle giderilememesinin nedenidir?
Vitaminlerin çoğu, proteinlerle (apoenzim) birleşerek aktif enzimleri (bileşik enzim) oluşturur. Her protein çeşidi ancak bir çeşit koenzimle (genellikle vitamindir) iş görebilir.
Buna göre, bir vitaminin yerine başka bir vitaminin alınması, ilgili enzimin üretimini sağlamaz. Enzim üretilemeyince ilgili reaksiyon da gerçekleşemez.
Diğer üç özellik vitaminlerle ilgili olmakla birlikte, soru kökünde belirtilen durumu açıklamaz.
Birim molekülleri (monomerleri) geçirebilen bir bağırsak zarı, içine su, glikoz, protein, nişasta ve amino asit koyulup bağlanmış ve izotonik tuz çözeltisi içinde bir süre bekletilmiştir.
Bu sürenin sonunda, I. Glikoz
moleküllerinden, bulunduğu ortamdan diğerine difüzyonla geçebilenler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
A) I, II ve III B) I, III ve V C) I, IV ve V
Bağırsak zarı monomerleri geçirebildiğine göre, monomerlerden daha büyük olan, protein ve nişasta geçmeyecektir.
Glikoz, amino asit ve çözünmüş tuzlar birim moleküller olduğundan hücre zarından ve bağırsak çeperinden geçebileceklerdir. Bu geçişin olması için (cansız zarlarda) yoğunluk farkının olması gerekir.
Bağırsağın daldırıldığı tuz çözeltisinde glikoz ve amino asitler olmadığına göre, bunlar bağırsaktan dışarı çıkarlar.
Çözünmüş tuzlar bağırsakta bulunmadığı için bağırsağa girerler. Su oranı izotonik olduğu için, iç ve dış su geçişi eşittir.
Tatlı su ortamında yaşayan bir hücreli organizmalar,
I. Solunum ürünü karbondioksidin dış çevreye atılması
III. Dış çevrede, iç çevreden daha az bulunan bazı minerallerin dışarıdan alınması
olaylarından hangilerini gerçekleştirebilmek için ATP enerjisi kullanmak zorundadırlar?
Soruda verilen öncülleri tek tek ele alarak, ATP gerektirip gerektirmediğini belirleyelim.
I. Solunum soncu oluşan CO2 dış ortama difüzyonla verilebilir. Çünkü, gazlar ancak difüzyonla alınır ve atılır. Difüzyon ise enerji (ATP) gerektirmeyen bir olaydır.
II. Enzim sentezi kompleks bir olaydır. İlk önce enzimin protein kısmı DNA dan gelen şifreyle ribozomlarda sentezlenir. Daha sonra diğer kısımlar proteine eklenerek enzim son şeklini alır. Bütün bu sentez olayları sırasında ATP harcanır.
III. Canlının dış ortamında, hücre içine göre az bulunan bir maddeyi alabilmesi ancak aktif taşımayla sağlanır. Aktif taşımada ATP harcanır ve canlılık şarttır.
Cevap – E 15.
Vücutta, K vitamini eksikliğine,
I. Sindirim kanalında etkili emilimin olması
II. Besin içeriğinde yeterli yağın bulunması
Vitaminler, yağda eriyenler (A, D, E, K) ve suda eriyenler (B grubu ve C) olarak iki grubu ayrılır.
A, D, E ve K vitaminlerinden yeterli emilinin olabilmesi için, günlük alınan besin içeriğinde yeterli yağın bulunması gerekir.
Kalın bağırsakta yaşayan bazı bakteriler, B ve K vitaminlerini üreterek insana verirler. Bu organizmaların ölmesi vücuda alınan K vitaminin azalmasına neden olacaktır.
Cevap – E Kaynak İndirme Bilgileri
Dosya İçeriği: Canlıların Temel Bileşenleri Çıkmış Sorular ve Çözümleri
Dosya Boyutu/Türü: 369 KB/ PDF
önceki yazıBitkilerin Yapısı Çıkmış Sorular ve Çözümleri Konu Anlatımı Kısa Ders Notları Özet Ders İzle Videolu Anlatımsonraki yazıKarbonilli Bileşikler Konu Anlatımı Kısa Ders Notları Özet Ders İzle Videolu AnlatımBenzer YazılarDers ve Çalışma Kitabı Cevapları/27 Kasım 2013 /27 Kasım 2013 /Yorum Yok 8. Sınıf Vatandaşlık ve Demokrasi Eğitimi Ders Kitabı Cevapları Ekoyay Sayfa-40 Tüm Cevaplar Bütün Çözümler 2013 Sorunun Cevabı ÇözümüDers ve Çalışma Kitabı Cevapları/27 Kasım 2013 /27 Kasım 2013 /Yorum Yok 8. Sınıf Vatandaşlık ve Demokrasi Eğitimi Ders Kitabı Cevapları Ekoyay Sayfa-42 Tüm Cevaplar Bütün Çözümler 2013 Sorunun Cevabı Çözümü