Metin Türker | Cumhuriyet İnsanları Portreleri
“Biz, Bakan kucağında imza atmaya meraklı değiliz. …Asıl imzayı kalbinize attım” Metin Türker
Metin Türker, 15 Ekim 1938 yılında Trabzon’un Sürmene İlçesi Hamandoz (Yeniay) köyünde doğdu. İlk ve orta öğrenimini Karabük Demir Çelik Lisesi’nde tamamlayan Metin Türker, İstanbul Sultanahmet Erkek Sanat Enstitüsü’nü bitirdi. İşçilik yaşamına 1954 yılında Karabük Demir Çelik İşletmeleri’nde (KDÇİ) başlayan Türker, torna, tesviye ve teknik resim bölümlerinde çalıştı. Metin Türker, 1965 yılında KDÇİ’de örgütlü bulunan Çelik-İş Sendikasına üye oldu.
1989 yılında Türkiye sendikacılık tarihine “89 bahar eylemleri” olarak geçen işçi hareketinin içinde yer alan Türker, 1989 yılında Türkiye Demir Çelik İşletmeleri (TDÇİ) Kardemir ve İsdemir işçilerinin katıldığı 137 günlük bir grevi başarı ile yürüttü.
“Grev, bize en başta dayanışmayı öğretti. ‘Ben iyi sendikacıyım’ demiyorum; daha işin başındayız. İşçinin dayanışmasını temin eden ve bunun mücadelesini veren sendikacı, bundan böyle iyi bir sendikacıdır. İşçiye danışılmadan mücadele verilmesinin mümkün olmadığını da bu gev ortaya koymuştur” (Metin Türker)
KDÇİ’NİN KAPATILMA / ÖZELLEŞTİRME SÜRECİ
Metin Türker’in sendikal önderlik anlamında farklılığını ortaya koyan diğer önemli bir olay da Kardemir’in özelleştirilme sürecindeki tavrıdır. Kardemir’in özelleştirilmesi süreci, Türkiye tarihinde en büyük ekonomik krizlerden birisi olarak da görülen ve “5 Nisan kararları” olarak bilinen bir tarihin ertesine denk gelmektedir. 5 Nisan 1994 tarihinde Başbakan olan Tansu Çiller tarafından devletin küçülmesine yönelik özelleştirmeleri savunulmuş ve doğrultuda programa Kardemir dahil birçok KİT’in (Kamu İktisadi Teşebbüsü) özelleştirilmesi veya kapatılması eklenmiştir.
O dönem Öz-Çelik-İş Sendikasının başkanı olan Türker’in, “Karabük Demir Çelik işletmelerini alacak kişiye yar etmeyiz” (Milliyet, 6 Nisan 1994 s.15) çıkışının ardından, Özçelik-İş Sendikası, 24 Nisan 1994’te Karabük’te tüm halkın katılımıyla büyük bir miting yapmıştır. Bu mitinge sadece özelleştirme kapsamındaki Kardemir işçileri değil, esnafıyla, halkıyla öğrencisiyle tüm Karabük halkı katılmıştı. Özçelik-İş Sendikası Genel Başkanı Metin Türker’in konuştuğu mitingde, işçiler ve katılanlar başlarına siyah bant taktılar (Çelik-iş, 2015).
Metin Türker, 1989 TDÇİ grevinden edindiği deneyimlerle Karabük halkını ve esnafını da örgütlemeyi başarmıştı. Böylece Kardemir’in kapatılması kararına karşı yalnızca Özçelik-İş üyeleri değil, Karabük’ün tüm bileşenleri örgütlenmişti. İlçedeki demokratik kitle örgütlerinden 30 kişilik bir şehir meclisi kurulmuş ve bu meclis eylemleri başarılı bir şekilde örgütlemeyi başarmıştı. Karabük Demir Çelik işletmelerinin kapatılmasına karşı, farklı kesimlerin katılımıyla çeşitli eylemler yapılmıştı. Metin Türker düzenlenen eylem ve mitinglerde sert söylemler kullanmaktan çekinmedi.
Hükümetin olumsuz tavrına karşı Türker ve yönetimi yeni bir strateji ile 5 Nisan Ekonomik Önlemler Planında yer aldığı şekilde, Kardemir’e talip olduklarını açıkladı ve bu Türk Sendikacılık tarihi açısından önemli bir dönemeç niteliğindeydi. Özellikle bu karar, hem o dönem hem de günümüzde çok tartışılan bir karardır. Aynı dönem Et-Balık Kurumu’nun Hak-İş tarafından alınması gündeme gelmiş ancak gelen yoğun baskılar sonucu geri adım atılmıştır.
Kasım ayına kadar süren yoğun eylemler sonucu hükümetin kapatma kararını 3 yıl ötelemesine neden olmuştu. Metin Türker daha sonra Kardemir’in devralınması için harekete geçti ve tüm eleştirilere karşın Kardemir sembolik bir ücretle işçi ve bölge halkına satılmasını sağladı. Böylece Türker ve ekibi, Karabük halkı ile birlikte Karabük Demir Çelik İşletmelerini yoğun bir mücadele sonucunda kapanmaktan kurtarmıştı. Metin Türker Kardemir’in özelleştirilmesi ile ilgili sorular karşısında, “Bunun bir özelleştirme olmadığı, Karabük’ün işçisi ve halkı ile birlikte fabrikasına sahip çıkması olduğu” şeklinde yanıtlıyordu. 7 kişilik yönetim kurulu üyesinin 4 tanesinin işçi olduğunu belirterek hem üretenin hem de yönetenin işçi olduğunu da ayrıca dile getiriyordu.
Metin Türker, yakalandığı kanser hastalığı sonucu 6 Aralık 1997 yılında yaşama veda etti.