Makaleler arşivleri - Sayfa 3 / 4 - Prematüre Bebek Ebeveyn Danışmanlığı - PBED
30 Temmuz 2015 /in Makaleler /tarafından İnci Candemir
Özellikle prematüre bebek sahibi anneler için beslenme konusunda doğru bilgilenmek çok önemlidir. Annelerden aldığım sayısız mesajın ortak noktası beslenme ve anne sütü konusundaki kaygılar ve sıkıntılarda birleşiyor. 1,5 yıl boyunca anne sütü sağmış 24 haftalık doğan prematüre bir bebeğin annesi olarak, sizlere kişisel deneyimimden yola çıkarak nasihata bulunmak değil niyetim.
Aşağıdaki bilgiler bilimsel gerçekleri yansıtmaktadır. Prematüre bebeklerin ek gıdaya geçiş ile birlikte olası Oral motor gelişim sorunlarına ise ileri ki yazılarımda değineceğim.
Kolay ve doğal gibi görünsede prematüre doğan bebeklerin beslenme alışkanlıklarını geliştirmeleri çok yorucu ve zor bir süreçtir. Bebek için olduğu kadar, anne içinde mücadele ve sabır gerektirir.
Beslenme sorunu prematüre bebeklerin ilk 1 yılında çok yayındır.Bunun nedeni ise aşağıda yer alan başlıklar şeklinde sıralanabilir.
1.Emme – yutkunma – nefes almak ; bu muhteşem 3 ‘lünün koordinasyonu prematüre ebekler için son derece kompleks bir refleks gelişimi gerekmektedir.
2.Yoğun bakımdan gelen alışkanlık ile aileler bebeğin kilo alarak beslenmesi konusunda hassiyet içinde olurlar.
3.Hastane ortamındaki beslenme alışkanlığı (beslenme tüpü veya olumsuz deneyim). Prematüre bebeklerin oral hoşnutsuzluğu uzun süreli entübe işlemine bağlı olabilir. Uygun oral terapi önerilir.
4.Bebeğin henüz gelişmekte olan yanak ve çene kasları.
5.Ebeveynler uygun besleme tekniklerini ve bebeğin açlık belirtilerini biliyor olmabilir.
6.Beslenme problemleri sağlık , oral ve davranışsal sebeblerden kaynaklanabilir.
7.Reflü beslenmeye bağlı acı verebilir , oral hassiyeti savunma güdüsü ile tetikliyor olabilir
8.Bebek stresli ve yorgun iken , uzun süren zorlanmış göğüsten emme çabası hoşnutsuz bir deneyimin gelişmesine neden olabilir.
9.Hastaneden çabuk taburcu olan bebeklerin beslenme sorunları hayati olabiliyor.
10.Bebeğin nefesinin sıklılığını ve derinliğini fiziksel istikrarı dengeleyerek sağlaması güçtür.
11.Prematüre bebekler düzeltilmiş yaşlarında dahi yaşıtlarının beslenme performasının gerisinde kalabilir.
Prematüre bebek sahibi annelere beslenme konusunda öneriler :
1.Son derece büyük fedakarlık ve emek isteyen her 3 saate 1 kez çift başlıklı elektrikli pompa ile süt sağmaktan asla vazgeçmemek gerekmektedir.Yorgunluğa ve strese bağlı olarak süt miktarı azalma ve hatta bitme belirtileri gösterebilir, ancak herşeyin başı süt temin edebileceğinize inanmaktan geçiyor.
Anne sütü için bazı ipucları :
– İmkan dahilinde bol dinlenme – bol uyku.
– Düzenli süt sağma (böylece beyine süt temini için mesaj göndermiş oluyoruz).
– Dengeli beslenme ve su tüketimi.
2.Anne sütü hiç bir şekilde temin edilemiyorsa ( ki buda son derece doğal) veya yetersiz ise uygun mama ile bebeğin beslenmesinde dikkat edilmesi gereken en önemli ayrıntı aşağıdaki gibidir.
Beslenme bebeğin fiziksel büyümesini sağlarken , beslenme esnasında oluşturulan ortam bebeğin psikolojik gelişimine önemli katkılar sağlar.
Yeni doğan ile annesi arasında yakınlaşma sağlar , bebek bu esnada her türlü beslenir.
Beslenirken fiziksel konfor sağlanır ve önemli sosyal uyaranlar gerçekleşir , bu nedenle ebeveynler beslenme saatini zevkli , hoş bir zaman dilimi haline getirmeleri önemlidir.
Biberon ile beslenmede bazı ipuçları:
– Sık sık mola verilir ve gazın çıkışı sağlanır.
– Bebek 45 derece dik acı ile göz göze gelecek şekilde tutulur.
– Bebeğin acıkma belirtisi göstermesi beklenir.
3.Kısacası kaygının hertürüsü bebek tarafından aynalanır ve olmumsuz duygu veya huzursuzluk olarak bize geri yansır.Bebeğimizin kilo alımı konusundaki hassasiyet doğal olarak iyi anne olma performansı ile eşdeğer gibi görünmektedir.Özellikle prematüre bebek anneleri için bu tuzak derin kaygılar ve sorunlara neden olmaktadır.
4.Prematüre bebeklerin büyük bir kısmı ( doğum haftasına bağlı olarak) anne göğüsünden direkt olarak dolu dolu emmeyi başaramaz.Bu durum annelerde bebeğini ne kadar zorlaması gerektiği konusunda çeşitli çelişkilere düşmesine neden olmaktadır.
Özetle bebekler için önemli olan nasıl beslendikleri değil, nasıl sevildikleridir.
27 Şubat 2015 /in Makaleler /tarafından İnci Candemir
30 haftadan önce doğan bebekler in motor geçikmeleri erken doğum ile ilişkilendirilmektedir.
Tespit edilmiş kalıcı bir sağlık sorunu yok ise ( fizik terapi gerektirecek) doğru bakım koşulları ile çocuklukta motor gelişimi tamamlanmaktadır.
Sinir sistemindeki gelişmişlik, Genetik miras, çevre ve bakım koşulları prematüre bebeklerin başlıca performans etkenidir.
Fiziksel kuvvet ; dayanıklılığı artırdığı ve sosyal becerileri geliştirdiği gibi, büyük ve ince motor gelişmi için hayati önem taşır.
Örnek.bazı bebekler veya çocuklar , vücutları verilen bilgiyi kabul etmediği için sadece izleyici konumunda kalır.
Motor becerileri sayesinde çevremize uyum sağlamamız ve ona uygun cevabı verebilmemiz sağlanır.
Bebeklerde kas ve kuvvet gelişimi,baştan başlar ve ayaklara doğru devam eder. Fiziksel uyaran çeşitliği aynı zamanda beyin gelişimine katkı sağlar.
Büyük motor , küçük motor gelişiminden önce olur.
(El kas gelişimi , omuz kuvveti oluştuktan sonra gelişir.Ayak güçü yine kalça gelişiminden sonra oluşur.)
Yeni doğan bebekleri için çok önemli adımlardan birisi ‘’Karın üstü -Tummy time ‘’ pozisyonu ve alıştırmasıdır.Bebeklerin fiziksel gelişimleri ‘’ Karın üstü ‘’ pozisyonunda geçirdikleri zaman ile dogrudan ilişkilidir.
– Önce bebeğin baş – boyun – ense kasları böylece kuvvetlenir.Sonra sırt – omuz kasları ile beden konrolü gelişir yani büyük motor.Daha sonra kol – el – parmak kasları gelişir ve böylece küçük motor gelişimi desteklenmiş olur. Küçük motor ile konuşma merkezi beyinin aynı bölgesi tarafından yönetilmektedir (gelişimleri birbirini etkiler).
Tummy time -karın üstü yatırma alıştırması eksik olan bebeklerde küçük motor beceri gelişiminde geçikme yaşanır.
Düz kafa (Flat head) veya boyun eğrilği (tortocollis)gelişebilir.
Tummy time – karın üstü yatırma alıştırması ile pelvis kasları kuvvetlenmiş olur, bu da oturma ve ayakta durma yani büyük motor gelişimine katkı sağlar. Eksikliğinde ise oturma , emekleme, tay tay duruşa geçiş ve yürüme geçikebilir
Araba koltuğu gibi benzeri oturma şekillerini çok uzun süreli kullanmak ( uykuya dalmak ), yine aynı sakıncaları beraberinde getirir. ROTASYON önemli.Araba koltuğu ve benzeri oturmalarda başın orta hat pozisyonu gözetilmesi çok önemlidir.
Tummy Time – Karın üstü yatma alıştırması için kesinlikle beklenmemelidir.
Doğumdan itibaren – 6 haftalık olana dek ( düzeltilmiş yaş ) = günde 5 dak.
2 aylık bebeklerde = günde 15 dak.
4 aylık bebeklerde =günde 1.5 saat
Tüm süre aynı anda olması gerekmiyor.Kanguru bakımı da karın üstü alıştırma süresi olarak geçerlidir. Bebek karın üstü alıştırma tummy time den hoşlanmazsa onu yüreklendirmeli ve teşvik etmeli.Havlu – battaniye ile rulo yapılarak desteklenebilir.
Bebek kuvözde olduğu sürece ve dış ortamda motor gelişimine katkı sağlayacak pozisyonlar:
1. Eller yüzüne yakınlaştırılır
2. Baş orta hat pozisyonu – rotasyonlar
3. Gergin , geri bükülmüş bir sırt pozisyonu yerine cenin pozisyonu
4. Kalça ve diz cenin pozisyonu
5. Kanguru bakım
6. Tummy Time – Karın üstü yatırma alıştırması
26 Şubat 2015 /in Makaleler /tarafından İnci Candemir
Prematüre Bebek Ebeveyn Danışmanlığı, ailelere yoğun bakım süreçine destek sağlar ve bebeklerin gelişimi için doğru bakımın uygulanmasına rehberlik eder.
Ebeveynlerin prematürelik gerçeği hakkında yol gösterici bilgi ile desteklenmeleri çok önemlidir.
Hastaneden taburcu olan bebeğin evdeki bakımı ve gelişimi hakkında aileye eğitim verilir. Ebeveynler genelikle bebeklerinin fiziksel gelişimini önemserken, sosyo-duygusal gelişimini gözardı ettikleri gözlemlenmektedir.
19 Şubat 2015 /in Makaleler /tarafından İnci Candemir
18 Şubat 2015 /in Makaleler /tarafından İnci Candemir
3 Şubat 2015 /in Makaleler /tarafından İnci Candemir
Anne ve baba olma yolculuğunda bebek ile bağ kurmak önemlidir.Prematüre bebek ebeveynleri için bu bağın kurulması, bebeklerinin yoğun bakımda bulunması nedeniyle kesintiye uğramaktadır.
Prematüre bebek ebeveynleri, bebekleri doğar doğmaz onu tutma veya kucaklama imkanına sahip olamasalarda yapabilecekleri birçok şey var.
Hastane imkanları ve hijyen kuralları dahilinde, yoğun bakımdaki bebek sık sık ziyaret edilmelidir. Kuvözde bulunan bebeğin yanında mümkün olduğu kadar çok vakit geçirilmelidir.Böylece bebeğiniz hakkında önemli gözlemlerde bulunabilir ve bilgiler edinebilirsiniz.Bebeğinizin nelerden hoşlanıp nelerden hoşlanmadığını tespit ederken, bebeğinizin uzmanı olursunuz.
Kuvözdeki prematüre bebekler olgunlaşmamış sinir sistemine sahip oldukları için okşanmayı tolere edemezler.Doğru uyaranlar ve sabit dokunuşlar ile sınırlandırılmış (cenin pozisyonu) hissi veren temaslar bebeğe şifa verir.
3.Kangaroo bakım (ten teması) :
Bebeğinizin sağlık durumu stabil hale geldiğinde, yetkililerden kangaroo bakım yani ten teması talebinde bulunun.Doğru teknikler ile uygunanan ten teması bebeğin gelişimine katkı sağlarken, ebeveynlerin bebekleri ile yakınlaşmasına imkan sağlar.Bu teknik sayesinde düşük doğum ağırlığına sahip bebeklerin kilo aldığı ve birçok faydalar elde ettiği araştırmalarla kanıtlanmıştır.
4.Bebeğinizin bakımına dahil olun:
Araştırmalar yeni doğan yoğun bakım bölümünde dahil edilen ve kısmen bebeğinin bakımını üstlenen ebeveynlerin, bebeklerinin gelişimine önemli faydalar sağladığını kanıtlamıştır.Hemşirenin onay ve desteği ile alt değiştirme, beslenme, banyo – silme gibi bakım işlemlerine katılmanız çok önemlidir.
5.Anne Sütü temin edin:
Bebeğinizin beslenmesi için sevgi kadar gerekli olan şey anne sütü teminidir.Beslenme tüpü ile beslenen bebekler, ilerleyen haftalarda çene kaslarının güçlenmesi ile birlikte annesini emmesi gözetimli olarak denenecektir.Bu süreçte en önemli şey sabırla, düzenli olarak süt sağmaktır.