Tabuları Yıkan Adam (Part-2)
2 Şubat 2016 7 Şubat 2016 Bora Güzel Yorum yok
BİLİM DÜNYASININ KARANLIK YÜZÜ
Yazımın bu bölümünde size Nikola Tesla’nın, Edisonla tanıştıktan sonraki hüsran, intikam, başarı ve birazda Edison’un kötü mizahıyla dolu tarafından bahsedeceğim.
Dahi, Charles Batchelor’un referans mektubuyla geldiği New York’ta Edison Makine İşleri isimli şirkete kabul edildi ve çalışmaya başladı. Edison bu şirket ile Pearl Caddesi(Dünyanın ilk aydınlatılan caddesi)’nin aydınlanmasını sağlıyordu.110 Volt ile çalışan bu doğru akım dağıtım sistemi, bu sisteme yakın olan yerlerde akkor ampülleri parlak yansalarda, 1 milden uzakta kalanlar kaybolan güce bağlı olarak çok daha düşük yanıyorlardı. Dahi, burada basit elektrik işlerini yapmaya başladı, şirketin teknik sorunlarına kendince çözümler getirdi. Hatta doğru akım generatörleri üzerinde tasarım değişiklikleri önerdi. Bu dönemde Edison’un şöhretinden de etkilenerek, küçük bir çocuk gibi heyecanla Edison’a alternatif akımla ilgili düşüncelerini aktarır ancak Edison, Dahi’nin bu görüşlerini gereksiz görür ve zamanını bu tür şeyler üzerine harcamamasını söyler. Bu söylemi ilerde çıkacak olan ” akımlar savaşı” nın temelini atmıştır. Ardından Edison, Dahi’ye verimsiz motorlarını ve generatörlerini geliştirmesi karşılığında 50.000 dolar( günümüz parasıyla 1-1.5 milyon dolar) vereceğini söyler. Dahi, bu parayla kendi deneylerini özgürce gerçekleştirebileceği bir laboratuvar kurmak için harcamaya karar verir ve hemen Edison’un isteğini yerine getirmek için çalışmaya başlar. Edison’un şartlarını yerine getirdikten sonra şirketin elektrik sorunları nerdeyse tamamen çözülür. Edison’un yanına gidip parasını isteyen Dahi’ye Edison, ona Amerikan şakası yaptığını ve hiç mizah anlayışının olmadığını söyler. Haftada 18 dolara çalışan Dahi’nin maaşını hafta 25 dolara çıkaracağını söylese de atarlı semtimizin giderli çocuğu Tesla istifa eder.
1 yıl boyunca, aç kalmamak için kanal ve su yolları kazarak geçimini sürdürmüştür. Bu dönemde büyük psikolojik sorunlar yaşamıştır. Tesla öğle aralarında fikirlerini çalışma arkadaşına aktarmıştır ve bu arkadaşı onun bu fikirlerinin çok değerli olduğu kanısına varmıştır. Dahi’yi A.K. Brown adlı firmanın sahibiyle tanıştırır. Tesla’nın fikirleri karşısında büyülenen Brown ve bir ortağı, bir atılım yapmaya karar verir ve Dahi’ye Batı Broadway de bir laboratuvar kurmasına yetecek kadar yatırım yaparlar. Laboratuvarında jeneratörler, transformatörler, iletim hattı, motorlar ve ışıkları gibi tasarladığı bütün sistemlerin planlarını hazırladı. İki ve üç fazlı sistemlerini de burada tasarladı. Dahi 1887 nin Kasım-Aralık aylarında patent bürosuna başvurusunu yaptı ve 6 ayda 7 ABD patenti almış oldu. 1888’de de çok fazlı sistemini de içeren 4 farklı patent için başvuru yaptı ve bu eşsiz sistemler diğer buluşlarla hiç bir bağlantı yada benzerlik bulundurmadığı için çok hızlı bir şekilde kabul edildiler. Fazla mal göz çıkarmaz diyerek yıl sonuna kadar 18 patent daha aldı. İşlerini rayına sokan Dahi, New York’ta AIEE’nin bir toplantısında çok gösterişli bir konferans yapar. Tek ve çok fazlı alternatif akım sistemlerinin tanıtımını yaptı ve mühendisleri alternatif akımın direk akıma göre daha iyi olduğuna inandırdı. Edison, Dahi’nin soluğunu ensesinde hissetmeye başlamış olacak ki tam bu sıralarda halkı alternatif akımdan soğutmak için halka açık bir yerde, bir file alternatif akım verdirerek fili öldürtmüştür. Edison’un bu korkunç çalışması halk üzerinde etki yaratmıştır ancak aklın yolu birdir.
Alternatif akım konusunda uzman çalışanı istifa eden George Westinghouse; Dahi’nin araştırmaları, buluşlarını inceleyip ondaki potansiyeli görmüştür ve görüşmek için Dahi’nin laboratuvarına gitmiştir. Görüşme sonucunda anlaşmaya varılır ve Tesla alternatif akım üzerine olan patentlerini Westinghouse’a satar. Westinghouse doğru yatırımlar yaparak elektrik endüstirisinde Edison’un şirketi General Electric’i geride bırakır. General Electric gelişen sektörde pay sahibi olabilmek için Westinghouse’tan lisans satın almak zorunda kalmıştır. Zaman içerisinde alternatif akımın daha ucuz, güvenilir ve başarılı olduğu herkes tarafından kabul edildi. Dahi ilk zaferini elde etmişti ve ikincisi için çalışmalara başladı.
Niagara şelalelerinde 1896 yılında kurulan elektrik santallerinde de alternatif akım kullanıldı ki bu Dahi’nin daha çocukken suyun potansiyelinin israf edildiğini düşünmesi üzerine düşlediği bir projedir. İnsanlar bu projesine imkansız gözüyle bakıyordu o zamanlarda ancak Dahi bunu başardığı için bir zafer daha elde etmişti. Burada üretilen elektriğin Buffalo kentine iletiminde de Dahi’nin geliştirdiği sistemler kullanıldı.
”İnsan imkansızı başarabilir sözü yetersizdir çünkü insan imkansızın da ötesine ulaşabilir.” Nikola TESLA
Alternatif akım, Dahi’yi dünyanın en zengin insanı yapabilecek bir buluştu. Westinghouse ve Tesla arasındaki kontrata göre Westinghouse’un Tesla’ya borcu kabarmaya başlamıştı. Bir süre sonra Westinghouse o kadar borçlandı ki batma eşiğine geldi. Bu sırada Westinghouse Dahi’yle konuşmaya gider ve Dahi büyüklüğünü yaparak kontratı yırtar; Westinghouse tan alacaklarından vazgeçtiğini söyler.
”Paranın başkaları için taşıdığı anlam, benim için hiçbir şey ifade etmiyor.” Nikola TESLA
1904 yılı Tesla ve dünyamız için önemli bir dönüm noktasıydı. Dahi’nin hayallerinden bir diğeride enerjinin daha ucuz ve kolay bir yolla aktarılarak herkes için ulaşılabilir kılmaktı. Bunun üzerine enerjinin kablosuz olarak ulaştırılması adına çalışmalar yaptı. Dahi bu çalışmalarını döneminin ünlü yatırımcısı J.P. Morgan’a açtı. Dahi’nin o zamanlarda ki en büyük destekçisi olan Morgan bu düşüncenin elektriği çok ucuzlatacağını düşünerek mali kaygılar duymuş ve desteğini çekmiştir. Düşünebiliyor musunuz , para yüzünden insanlık tarihinin en büyük buluşlarından birisi çöpe atılıyor. Gerçekten akıl almaz. Belki de biz dönem koşullarını bilmediğimizden dolayı böyle düşünüyoruz. Bilemiyorum.
The Prestige filminden bir kare. Tesla’nın kablosuz enerji aktarımı deneyleri.
Dahi bu tarihten sonra çalışmalarına mali destek sağlayacak birisini bulmakta zorlansa da, çalışmalarına aralıksız devam etti. Bugün ondan miras olarak; radyo, flüoresan, radar, MR, alternatif akım robotları, lazer ve robot teknolojileri, deprem makinesi kaldı.
Wardenclyffe yada Tesla kulesi olarak bilinir. 1901 yılında Long İsland’ da yapımına başlanmış ancak mali durumlar yüzünden tam olarak bitirilememiştir. Şuan ki H.A.A.R.P’ın temeli bu kule olarak bilinir.
Bir çoğuda Edison’un adamları tarafından Tesla’nın yakılan laboratuvarında yok oldu. Dahi bir süre sonra insanlara yüksek meblağlarda borç yaptı ve kaçarak yaşamaya başladı. Sürekli otel değiştiriyordu. En son New Yorker otelinde 87 yaşında yalnız , parasız bir şekilde kalp yetmezliğinden hayatını kaybetti.
Ne olursa olsun Tesla’nın bilimini sadece insanlık için adaması, hiçbir zaman tüccar gibi davranmaması onu bir bilim insanı olmanın ötesine taşıdı.
Dahi hakkında daha fazla bilgi edinmek isterseniz, ”Tesla’nın Kutusu” isimli kitabı okumanızı öneririm.
Bu yazıma ” www.boraguzel.wordpress.com ” dan da ulaşabilirsiniz.
← Acun’la Çalışan Yaşadı!
Haliç Üniversitesi Girişimcilik Ve Pazarlama Kulübü E-Dergi Projesi
11 Nisan 2017 Betül Koşaksız 0
The Godfather’dan Öğreneceğimiz 5 Liderlik Dersi
10 Nisan 2016 Arzu Yıldırım 0
Geleceğin Girişimcilerine Başarılı İsimlerden Nasihat Niteliğinde Sözler
9 Mart 2019 Malike Erdoğan 0