Kesablı Ermenilerin Vakıflı günleri belgesel oldu – HyeTert
Suriye’nin Türkiye sınırındaki Kesab kasabasında yaşayan yaşlı Ermenilerin Antakya’nın Vakıflı köyünde geçirdiği 40 gün, gazeteciler Harout Ekmanian ve Daron Titizian tarafından belgeselleştirildi. Mart ayı sonunda Suriye’nin kuzey batısındaki, nüfusun çoğunluğunu Ermenilerin oluşturduğu Kesab üzerine saldırıdan sonra kasabadan kaçamayacak durumda olan yaşlı Ermeniler Türkiye’ye getirilerek yetkililere teslim edildi. Köyde 40 gün geçiren Kesablılar Mayıs ayı içinde Beyrut’a geçtiler. Ermenistan’da yayın yapan CivilNet’ten gazeteciler Harout Ekmanian ve Daron Titizian onlara tüm yol boyunca eşlik etti. Geçtiğimiz hafta, Galeri BirZamanlar’da, o süreci belgeledikleri ‘Vakıflıköy’de 40 gün’ adlı filmin gösterimi yapıldı.
Maral Dink’in Agos’ta yer alan söyleşisi şöyleşisinde Ekmanian ile Vakıflı köyünden Beyrut’a uzanan yolculuk anlatıldı.
Vakıflı köyüne ilk defa geçen yaz Surp Asdvadadzin Yortusu’nda gitmiştim. Kilisenin bahçesinde yüzlerce insan, geleneksel şarkılar eşliğinde halay çekiyordu. Arka tarafta ise büyük kazanlarla keşkek pişiriliyordu. Antakya’da yaşayan Suriyeli Arap ve Kürt arkadaşlarım bile davul ve zurnanın eşlik ettiği geleneksel Ermeni halaylarını çabucak öğrenip su gibi terleyene kadar dans ettiler. Ondan iki sene önce de Kesab’da tamamen benzer bir sahneye tanık olmuştum. Vakıflı ve Kesab, sınırın iki tarafında ortak bir kültürü yaşıyordu.
Onları Lübnan Ermeni cemaati temsilcileri karşıladı. Havalimanından Ermeni cemaati başkanlığına götürüldüler. Oradan aileleri gelip onları aldı, aileleri olmayanlarsa Burç Hammud’daki Ermeni huzur evine gittiler. Orada cemaat temsilcileri bizim çekimlerimize engel oldular. Sadece onların kameramanı fotoğraf ve video alabildi. Ertesi gün Aztag gazetesi manşet atarak kendilerini övdü. İşin gerçek emekçileri Vakıflıköylüler, Türkiye Ermenileri ve İstanbul Ermeni Patrikliği hakkında tek bir kelime bile etmediler.
Şu an o 18 kişinin çoğu Lübnan’da, akrabalarının yanında. 6 kişi ise huzurevinde. Vakıflı köyünde kalan hala 6 Kesablı var, onlar da evrakları tamamlandığı zaman yine aynı yolu tutacaklar. Vakıflı’ya gelenler 25 kişiydi ama Luder Tırtıryan’ın kalbi dayanamadı ve Vakıflı’da hayatını kaybetti. Luder gelmeden önce militanlar onun evden çıkarılması anını videoya çekip internete koymuşlardı. Videoda sınır kaçakçısı olan Heysem Toplaca da görünüyor. Kendisi Türk yetkililerle güçlü bağlantılarıyla bilinen ve şimdi Kesab’da militan grupları yöneten Türk asıllı bir Suriyeli.