12+/Mezun Türk Edebiyatı Test 25 SERVETİFÜNUN EDEBİYATI / ANLATMAYA BAĞLI EDEBÎ METİNLER | MEB ÖDSGM EBA Kazanım Testleri
12+/Mezun Türk Edebiyatı Test 25
SERVETİFÜNUN EDEBİYATI / ANLATMAYA BAĞLI EDEBÎ METİNLER
Servetifünun hikâyeciliği için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Genellikle alafranga yaşam tarzları ele alınır.
Olaylar büyük kentlerde geçer.
Tasvire geniş yer verilir.
Ruh tahlilleri üzerinde durulur.
Geleneksel hikâyeden izler taşır.
Aşağıdaki yazar-eser-tür eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Ahmet Hikmet Müftüoğlu-Haristan ve Gülistan-Hikâye
Süleyman Nazif-Batarya ile Ateş-Roman
Cenap Şahabettin-Afak-ı Irak-Hatırat
Hüseyin Cahit Yalçın-Hayal İçinde -Roman
Mehmet Rauf-Siyah İnciler-Mensur şiir
Edebî hayatına Servet-i Fünûn dergisinde hikâyeler yayımlayarak başlayan —-, eserlerinde genellikle bulunduğu döneme ve etrafında olup bitenlere projeksiyon tutmuştur. Hayata dair kanılarını kurmaca metinler vasıtasıyla ortaya çalışan yazarın —- adlı eseri bu anlamda söz edilmeye değerdir. İlk olarak 1898’de Servet-i Fünun dergisinde yayınlanan bu eserde Beyoğlu ve çevresinin gece panoramaları ele alınmaktadır. Romanda ayrıca o dönemin Avrupai günlük yaşamından kesitler bulmak mümkündür.
Bu parçadaki boşluklara sırasıyla aşağıdaki yazar-eser çiftlerinden hangisi getirilmelidir?
Halit Ziya – Kırık Hayatlar
Mehmet Rauf – Genç Kız Kalbi
Hüseyin Cahit Yalçın – Nadide
Ahmet Hikmet Müftüoğlu – Ah, Şu Erkekler Ah
Servetifünuncuların fikirlerinden etkilendiği Hippolyte Taine’in “Roman öyle bir aynadır ki hayat ve tabiatın bütün varlığı onda görünür.” yargısı hangi edebî akımın temel kabullerinden birini işaret eder?
Birbirinden farklı sosyal sınıflara mensup olan hesap memuru İsmail Tayfur ile patronunun kızı Hacer’in çevre baskısıyla evlendirilmeleri ve bu evliliğin hazin bir şekilde bitişinin hikâye edildiği —- adlı romanın temel çatışması aşk ve paradır. İsmail Tayfur, yanlarına sığınmış olan Saniha’yı sevmesine rağmen daha iyi imkânlara sahip olacağıyla ilgili telkinler neticesinde Hacer’le evlenmiş ancak hikâye sonunda kendi aklını yitirirken eşi hayatını kaybetmiştir.
Bu parçada hakkında bilgi verilen roman aşağıdakilerden hangisidir?
— Bugün açız yine sakinleşir evlatlarım, diyordu peder Bugün açız yine; lakin yarın, ümid ederim Sular biraz daha… Ne çare, kader
— Hayır, sular ne kadar coşkun olsa ben giderim Diyordu oğlu, yarın sen biraz ninemle otur Zavallıcık yine kaç gündür işte hasta
Çocuk düşündü şikâyetli bir nazarla: – Ya biz
Bir mensur şiirden alınmıştır.
Öyküleyici bir anlatım söz konusudur.
Diyalog tekniği kullanılmıştır.
Söz sanatı vardır.
Aşağıdaki içeriklerden hangisi Servetifünun hikâyeciliğinde rağbet görmemiştir?
Tolun Bey, I. Cihan Harbi sırasında esir düşen ve Sibirya’daki bir karargâhta tutsak edilen bir Türk subayıdır. Eylül 1917’de kasabaya alışveriş için gitme nöbetinin kendisine verildiği bir gün gerekli malzemeyi temin ettikten sonra aldığı kitapları incelemek üzere bir lokantaya oturur. Burada Tatar bir tüccar olan Ali Bahadır Kaplanoğlu ve kız kardeşi —- ile tanışır. Kitaplar, dil ve coğrafya, Türklerin kökeni, keşfedilmemiş tarihî gerçekler üzerine sohbete dalarlar. Bu sohbette tarihî gerçekleri keşfetme amacıyla Orhun vadisini, atalarının asıl yurdunu ziyaret etme kararı alırlar…
Konusu hakkında bilgi verilen bu Servetifünun Dönemi roman örneği ile ilgili parçada, boş bırakılan yere aşağıdaki isimlerden hangisi getirilmelidir?
Bizde asıl romancılık —- ile başlar. Onun eseri, bütün Edebiyat-ı Cedide romanı ve hikâyesi gibi gerçek manası Namık Kemal mektebinden ve üslûbundan ayrılmak olan bu hareketin olgunluk merhalesini verir. O, yaradılıştan romancı idi. Vak’a icadı, şahsî yaratma gibi bu sanatın ilk plandaki vasıflarına sahipti. Onu anlamak için Türk romanını sıra ile okumalıdır. Kendinden önce derli toplu bir konuşmanın bile bulunmadığı denemelerden sonra, birdenbire onun sağlam yapılı romanlarına gelince, onun edebiyatımızda nasıl bir konak olduğu görülür. Özellikle Aşk-ı Memnu ile Mai ve Siyah’ı tarihsel açıdan ilk Türk romanı olmamalarına rağmen, ilk gerçek Türk romanı olarak nitelendirilebilir.
Aşağıdaki Servetifünun Dönemi yazar-tür eşleştirmelerinden hangisi doğru değildir?
Hüseyin Suat Yalçın – Tiyatro
Ahmet Şuayb – Edebî Tenkit
Mehmet Rauf – Mensur Şiir
Halit Ziya Uşaklıgil – Roman
Tevfik Fikret – Hikâye
I. İç çatışmalar ön plana çıkmıştır.
II. Batı edebiyatından Hugo, Voltaire, Diderot ve Rousseau takip edilmiştir.
III. Aşk, karamsarlık, yalnızlık ve kaçış ana yönelim unurlarıdır.
IV. Çehov tarzı anlatım tekniği benimsenmiştir.
V. Ağır ve süsleyici bir üsluba sahiptir.
Servetifünun Dönemi anlatmaya bağlı metinleri ile ilgili numaralanmış cümlelerden hangilerinde bilgi yanlışı vardır?
I. Ah; o eser yazılıp da intişar ettiği [yayımlandığı] zaman ben büsbütün başka bir adam olacağım! Öyle sanıyorum ki iştihar perisi [şöhret perisi] gelip makhur, mağlup [yenilerek] ayaklarımın altına atılacak; kendimi birden yükselmiş göreceğim, o zaman: “Ben bugün şu toprak parçasının üzerinde birisiyim!..” diyebileceğim…
II. Ah! O da böyle bir odaya, şöyle bir kütüphaneye, böyle kitaplara malik [sahip] olabilseydi!.. Hüseyin Nazmi’nin evinde bu his birinci defa olarak onun temiz dimağına düştü. Bir kar tabakasının tertemiz beyazlığı üzerine düşmüş bir katre [damla] leke gibi… Kendi kendisine utandı.
Mai ve Siyah’tan alınan bu metin parçaları için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
İki parçada da kahramanın bir hayalinden söz edilmektedir.
Birinci parçada kahraman anlatıcı ikincide ise hâkim anlatıcı kullanılmıştır.
Birinci parçada tasvir, ikincisinde ise monolog tekniği uygulanmıştır.
Birinci parçada somutlama, ikinci parçada ise benzetme yapılmıştır.
Birinci metinde umut ve ihtiras, ikincisinde ise kıskançlık ve utanç duyguları ön plandadır.