"Erdoğan, Türkiye’yi varoluşsal bir çöküşe götürüyor" - Birsence.com
Ana Sayfa POLİTİKA “Erdoğan, Türkiye’yi varoluşsal bir çöküşe götürüyor”
“Yeni sistemle bizi devlet yapan kurumlarımız ve bürokrasimizle vedalaştık; Türkiye yok olmakta!
Peki 24 Haziran ya da 16 Nisan referandumu; bolca tekrarlanan, klişe bir ‘hayâti seçim’ olmanın ötesinde Türkiye’nin geleceği için ne anlama geliyor? Referandumla kabul edilen ve geçen hafta itibariyle uygulamaya geçirilen başkanlık sistemi kurumsal anlamda neye tekabül ediyor? İlga edilen kurumlar tarihsel bağlamda hangi boşlukları dolduruyordu?
“Abdülhamit bile bürokrasiye ihtiyaç duymuş”
Yeni sistemle Bolşevik Devrimi’nin Rusya’da yaptığına benzer bir ‘üstyapı’ değişikliği gerçekleştirildiği değerlendirmesinde bulunan Boğaziçi Üniversitesi Sosyoloji Bölümü kurucularından Prof. Dr. Faruk Birtek, Osmanlı’dan, Fatih Sultan Mehmet’ten başlayan, Cumhuriyet’e kadar devam eden ve sonrasında da sürdürülen kurumsallaşmanın yok edildiğini söyledi.
“Abdülhamit bile bürokrasiye ihtiyaç duymuş, bazen başbakan bulmak için çırpınmıştır fakat onun yetkilerini üstüne almaya cesaret edememiştir” diyen Birtek, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucu lideri Mustafa Kemal Atatürk‘ün bile ‘kabinenin benimsemediği uygulamalarda ısrarcı olamadığını’ ifade etti.
Son dönemlerindeki zayıflığına rağmen Osmanlı’yı ayakta tutan en önemli ayaklardan birinin ‘kurumsallaşma’ olduğunu belirten ve ‘hariciye-dışişleri’ örneğini veren siyaset sosyolojisi uzmanı, “Bu kurumlar, Osmanlı ve Cumhuriyet’in omurgasını teşkil ediyordu. Bugün bu kurumların hepsi kalkmış durumda. Hiçbir kurum yok, bürokrasi yok. Üstelik bunlar Amerika’dan bir transplantasyon yapıyorlar. Amerika’nın en büyük problemi devlet geleneğini geliştirmemiş olmasıdır; onu yaşatan, ekonomisinin gücüdür. Fakat biz şimdi kalkmışız, Amerika gibi siyasi olarak iptidai bir ülkeden buraya bir transplantasyon yapmışız” diye konuştu.
“Başkanın o günkü sağlık durumu ne ise, ona göre politikalar üretilir”
“Türkiye’nin yok olmakta olduğunu düşünmekteyim. Anayasa diye getirilen evrak, bir anayasa niteliği taşımayıp, sadece bir emirler komutalar zincirini tarif etmektedir. İçinde birçok muğlaklık vardır. Fakat hepsi külliye dedikleri bir saraya bağlanmıştır. Politikalar buradan tevarüs etmektedir. Başkanın o günkü sağlık durumu ne ise, ona göre politikalar üretilir. Çünkü omurgası kalmamıştır” diyen Birtek, ana muhalefet partisine de devletin yapısında yaşanan değişiklikleri ‘yeteri kadar’ anlatamadığı eleştirisinde bulundu:
“Hep Erdoğan’ın kişiliği konuşuldu. Yapısal değişim anlatılmadı. CHP de bunun belki pek farkında değil; Osmanlı karşıtlığı CHP’ye hep boyunduruk olmuştur. Eminim bu hususlar anlatılmış olsa idi, bir kısım AKP seçmeni de daha dikkatli oy kullanırdı.”
“Beş sene evvel endişeliyim demiştim;
şimdi bütün endişelerim korkuya döndü”
Seçimlerden sonra bir sürü tartışma oldu ama ağaçlardan ormanı kimse görmedi. Bu yeni seçimle Türkiye coğrafyası, –artık Türkiye demeye bile tereddüt ediyorum bir bütün olarak, bu yüzden de ‘Türkiye coğrafyası’ diyeceğim; çünkü geriye bir Türkiye kalmıyor kanaatindeyim- radikal bir değişim geçirmekte. Bundan beş sene evvel endişeliyim demiştim. Şimdi bütün endişelerim korkuya döndü.
“Bu yeni yönetim planını yazanlar ya cahildirler ya da tam suiniyet sahibi”
“Avrupa’da kabine sistemi Osmanlı’dan üç asır sonra gelişti”
“Abdülhamit bile sadrazamın yetkilerini üstüne almaya cesaret edemedi”
“İttihat Terakki’nin büyük hatası, partizan müsellesle devleti idareye çalışmasıdır”
“Bugün hiçbir kurum yok, bürokrasi yok”
İkinci Dünya Harbi’nde bizi büyük bir başarı ile harbin dışında tutan, kırk milyon insanın telef olduğu, ülkelerin açlıktan yamyamlığa bile tevessül ettiği bir badireden ve muhtemelen Almanlardan korumak için veya Almanlardan kurtarmak için -Doğu Avrupa’da olduğu gibi- işgal edecek olan ve iki yüzyıldır tasarladığı gibi İstanbul’u ikinci başkent yapacak Kızıl Ordu’dan koruyan, İnönü’nün zekasının en önemli ortağı dışişleri müsteşarı Numan Menemencioğlu olmuştur.
“Amerika’da devlet geleneği yoktur; onu yaşatan ekonomisinin gücüdür”
“Türkiye’nin yok olmakta olduğunu düşünmekteyim”
“Bu hususlar anlatılmış olsa idi, bir kısım AKP seçmeni de daha dikkatli oy kullanırdı”
Önceki İçerikEkonomist Murat Muratoğlu: Esas patlama ağustos sonunda yaşanacak
Sonraki İçerikHarika uçan ekonomi ile köşeyi dönme hayali