Erivan kadınlara Emanet
Perşembe 21.05.2009 10:02
Ermenistan'ın başkenti Erivan'da sabah 06.00'da kentin sokaklarını süpüren kadınları görmek sizi şaşırtmaması gerekiyor. Çünkü komşu Ermenistan'ın nüfusunu oluşturan 3 milyon 150 bin kişiden 2 milyon 100 bini kadın. Zaten Ermenistan da tıpkı Anadolu gibi dişi bir isim. Başkent Erivan'ın sokakları birbirinden alımlı kadınlarla dolu.
Savaş ve depremlerin vurduğu ülkede erkeklerin yüzde 60'ı da ekonomik sebeplerle çalışmak amacıyla yurtdışına gidip çoğu da geri dönmeyince görev kadınlara düşmüş. Önce bavul ticaretiyle başladıkları iş yaşamında dükkan ve mağazalar açarak devam etmişler. Üniversite öğrencilerinin de neredeyse yüzde 70'i kadın. Yüksek lisans yapanların ise tamamına yakını. Başta Erivan olmak üzere Ermenistan'da kadınlar giderek hayatın her alanına girmeye başlıyor. Ancak her şey toz pembe değil.
İLK SIRADA KARİYER VAR
Emma Mirzabekyan ve Anuş Poghosyan, 2 binden fazla üyesi olan Erivan'daki Kadın Kaynakları Merkezi adlı sivil toplum örgütünün gönüllüleri. Merkez bir yandan kadına yönelik şiddetin sevginin bir parçası olduğu yönündeki geleneksel düşünceye karşı savaş verirken, öte yandan da kadınların sosyal hayatta daha üst düzey temsil edilmesi için çaba gösteriyor. 2003 yılında kurulan merkez Erivan'daki tek kadın kuruluşu. 23 yaşındaki Merkez sorumlularından Mirzabekyan, geçen ay Ermenistan'a gelen Türk kadın dernekleriyle sorunlarının ortak olduğunu gördüklerini ve kariyer konusunun ilk sırada geldiğini söyledi.
165 VEKİLDEN 5'İ KADIN
Robert Koçaryan'ın devlet başkanlığının ardından başlayan dönemde kadınlar ekonomik iyileşmeyle birlikte yükselmişler. Bugün ise üniversite eğitimi alan kadınlar yavaş yavaş banka gibi kurumlarda yönetici konumdaki kadınların sayısı da artmış. Ancak kadınların hâlâ yeterince nüfuz edemediği politika gibi alanlar da yok değil. 165 milletvekilinin olduğu Ermenistan Parlamentosu'ndaki kadın sayısının 5 olması erkek egemen toplumun göstergesi.
Unutmadan hatırlatmak gerekiyor, Ermenistan'da bir de kadın bakan var. Diyaspora Bakanı Hranuş Hakopyan. Yine benzer bir şekilde ülkedeki 11 idari bölgeden sadece birinin yöneticisi kadın. Özerk Dağlık Karabağ bölgesinde ise kadın milletvekili yok.
Kadınların istihdam içindeki payı ise yüzde 35'i buluyor. Bu oran Türkiye'de yüzde 18. Ermenistan'daki kadınların durumu 2000'den sonra hızlı bir iyileşme göstermiş. Sovyet döneminde kadınların imkanları daha iyi iken bağımsızlık sonrası ekonomik durum kötüleşse dahi kadınların sosyal hayata katılımı yükselmiş.
KADINLAR BARIŞI KURUYOR
Savaşlar ve çatışmalardan en çok zarar gören kadınlar barışta öncü konumda. Karabağ'daki barış çabalarının öncüsü Azeri ve Ermeni kadınlar, bugüne kadar İstanbul ve Tiflis'te bir araya gelerek barışı kurmak için diyaloga başlamış bile. Emma Mirzabekyan'a göre Türkiye ile sınırların açılması da en çok kadınlara yarayacak ve iki milletten kadınların dayanışması sağlanabilecek. Ermenistan'da kadınlar ekonomik ve sosyal hayatta ağırlık kazandıkça sadece sokakları temizlemekle kalmayacaklarını kanıtlayarak, politikada da şiddeti önceleyen erkek bakışını siyaset sahnesinden süpürme konusunda kararlı olduklarını da gösteriyor.