Baş sahypa / Täzelikler / Berkarar döwletimiziň bagtyıarlyk döwrüniň ıyl ıazgysy - 2018-nji ıyl: Ulag we aragatnaşyk
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Beıik İüpek ıoluny dikeltmek baradaky başlangyjy milli ulag strategiıasynyň esasyny düzıär. Bu ıol köp asyrlaryň dowamynda Merkezi Aziıanyň çäginden geçdi. Milli Liderimiziň nygtaışy ıaly, häzirki zaman şertlerinde bu yklymara ıol Türkmenistanyň we sebitiň beıleki döwletleriniň ägirt uly ykdysady kuwwatyndan netijeli peıdalanmaga hem-de şol ıurtlaryň dünıä ulag ulgamyna işjeň goşulyşmagyna ıardam etmelidir.
BMG-niň Baş Assambleıasy tarapyndan kabul edilen, ulag meselesine degişli Kararnamalar milli Liderimiziň dünıä bileleşigi tarapyndan giň goldawa eıe bolan oňyn başlangyçlarynyň örän wajypdygyna şaıatlyk edıär. Türkmenistanyň 2019 — 2020-nji ıyllar üçin Birleşen Milletler Guramasynyň İewropa ykdysady komissiıasynyň içerki ulag boıunça Komitetiniň Bıurosyna saılanmagy bellärliklidir.
Hormatly Prezidentimiziň başlangyçlary Halkara ekspeditorlar assosiasiıasynyň federasiıasynyň we bilelikde işlemäge hem-de bu ugurda tejribe alyşmaga gyzyklanma bildirıän beıleki abraıly guramalaryň ıokary bahasyna mynasyp boldy. Maı aıynda «Awaza» milli syıahatçylyk zolagynda geçirilen «Beıik İüpek ıoly — täze ösüşlere tarap» atly halkara maslahat daşary ıurt döwletleriniň we abraıly guramalaryň birnäçesiniň, ulag we logistika ulgamynda işleıän iri kompaniıalaryň wekillerini birleşdirdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow foruma gatnaşyjylaryň öňünde çykyş edip, häzirki döwürde dünıäniň onlarça döwletiniň, ıüz millionlarça adamlaryň ösüşi üçin ägirt uly mümkinçilikleri açıan bu gadymy kerwen ıolunyň çäklerinde amala aşyrylıan işlere aıratyn ünsi çekdi.
«Häzirki wagtda Beıik İüpek ıoly belli bir geografik giňişlikleriň arasyndaky ulag ugry bolmak bilen çäklenmeıär. Bu düşünjäniň örän möhüm syıasy, ynsanperwer, dünıägaraıyş manysyna eıe bolıandygyna ynanıaryn. Esasan-da, häzirki döwrüň örän çylşyrymly, kähalatlarda bolsa biziň şaıady bolıan agyr ıagdaılarymyzyň şertlerinde munuň ähmiıeti ıokarlanıar. Beıik İüpek ıoly Gündogary we Günbatary, Aziıany we İewropany, bu yklymlarda ıaşaıan halklary özara hormat goımak, deňhukuklylyk, ynam, özara düşünişmäge we açyklyga ıardam bermek ıörelgelerinde birleşdirer» diıip, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.
Forumyň jemleri boıunça degişli Jarnama kabul edildi. Onda duşuşyga gatnaşyjylaryň döwletara we sebitara gatnaşyklaryna täze itergi bermäge, häzirki zaman, ählumumy abadançylygyň we uzak möhletleıin esasda ösüşiň bähbidine laıyk gelıän dünıä ulag ulgamyny döretmek boıunça netijeli hyzmatdaşlygy giňeltmäge bolan meıilleri öz beıanyny tapdy.
Synymyzy dowam edip, sentıabr aıynda Aşgabatda Merkezi Aziıa sebitleıin ykdysady hyzmatdaşlyk Maksatnamasyna agza ıurtlaryň ıük gatnadyjylarynyň we ekspeditorlarynyň assosiasiıasynyň federasiıasynyň her ıylda geçirilıän 9-njy mejlisiniň bolandygyny bellemelidiris.
Foruma Hytaıyň, Pakistanyň, Owganystanyň, Mongoliıanyň, Gruziıanyň, Azerbaıjanyň, Täjigistanyň, Özbegistanyň, Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň we Türkmenistanyň ministrlikleriniň hem-de ugurdaş düzümleriniň toparlary, Aziıa Ösüş bankynyň, Bütindünıä gümrük guramasynyň, BMG-niň İewropa ykdysady komissiıasynyň, iri logistik kompaniıalarynyň, kärhanalaryň wekilleri, bilermenler we synçylar gatnaşdylar.
Duşuşygyň gün tertibine logistik, gümrük çärelerini işjeňleşdirmek we bahalar babatda mundan beıläk-de hyzmatdaşlyk etmegiň meseleleri girizildi. Hususan-da, çykyşlarda Türkmenistanyň durnukly ösüşiň deňeçerligi esasynda ıola goıulıan halkara gatnaşyklaryň täze binıadyny döretmäge goşıan oňyn goşandy bellenildi. Şu babatda, täzeçil logistik düzümi bolan garyşyk ulag ulgamyny kämilleşdirmäge we ony köpugurly esasda ösdürmäge möhüm orun degişlidir.
Türkmenistanyň Hökümeti Aşgabatda İUNESKO bilen hyzmatdaşlykda Halkara Bitaraplyk gününiň öň ıanynda “Beıik İüpek ıolunyň ähmiıeti: häzirki we geljekki ösüşi” atly halkara ministrler maslahatyny gurady.
Maslahata dünıäniň 50-ä golaı ıurdundan, şol sanda Owganystandan, Ermenistandan, Azerbaıjandan, Bruneı — Darussalamdan, Kambojadan, Hytaıdan, Müsürden, Gruziıadan, Gresiıadan, Hindistandan, Indoneziıadan, Eırandan, Iordaniıadan, Keniıadan, Yrakdan, Italiıadan, İaponiıadan, KHDR-den, Koreıa Respublikasyndan, Kuweıtden, Malaıziıadan, Mongoliıadan, Mozambikden, Nepaldan, Filippinlerden, Katardan, Ispaniıadan, Şri-Lankadan, Russiıa Federasiıasyndan, Saud Arabystanyndan, Sudandan, Siriıadan, BAE-den we beılekilerden ministrler, ıokary wezipeli wekiller hem-de bilermenler gatnaşdylar.
Maslahatda İüpek ıolunyň wezipesiniň dürli ugurlary, häzirki döwürde medeniıetleriň ıakynlaşmagyndaky orny, «BMG — 2030 Gün tertibinde» kesgitlenilen Durnukly ösüş maksatlarynyň amala aşyrylmagyndaky orny içgin seljerildi. Hususan-da, medeni-ynsanperwer meselelerinden başga-da, dürli ıurtlarda Beıik İüpek ıolunyň ugurlarynyň häzirki şertlerde gaıtadan dikeldilişi, demir ıollary, ulag-üstaşyr geçelgeleriniň gurluşygy, deňiz gatnaw ıollarynyň kemala getirilişi, söwda ugurlarynyň ösdürilişi barada gürrüň edildi. Gadymy ıoluň bilelikdäki mirasy täze many-mazmun bilen baılaşyp, İer ıüzünde parahatçylyk we dostluk ıörelgelerini kemala getirıär.
2018-nji ıyl milli we halkara ähmiıetli wakalara, şol sanda ulag ulgamynda ıetilen belent sepgitlere beslendi. Geçen ıylyň fewral aıynda Serhetabat —Turgundy demir ıoly ulanylmaga berildi. Şonuň dabaraly açylyşyna hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hem-de ıurdumyza sapar bilen gelen Owganystan Yslam Respublikasynyň Prezidenti, Pakistan Yslam Respublikasynyň Premıer-ministri we Hindistan Respublikasynyň döwlet daşary işler ministri gatnaşdy.
Türkmen-owgan ıolunyň gurluşygyny Türkmenistan dolulygyna öz üstüne aldy. İurdumyz doganlyk halka hemmetaraplaıyn kömek we goldaw berip gelıär. Täzeden gurlan demir ıoluň döwrebaplaşdyrylmagy netijesinde, Turgundy menziliniň geçirijilik ukyby artdy, Owganystanyň haryt dolanyşygynda onuň ähmiıeti ıokarlandy, owgan önümlerini halkara bazarlara çykarmaga, gysga we amatly ıol arkaly ıurda import harytlaryny getirmäge mümkinçilik döredi.
23-nji fewralda serhetıakadaky Serhetabat menzilinden Hyrat welaıatyna (OYR) bäş ıolagçy wagonyny we Türkmenistanda öndürilen nebit önümleri, azyk we senagat harytlary, gurluşyk serişdeleri ıüklenen 50 ıük wagonyny birleşdirıän ilkinji demir ıol düzümi ugradyldy.
2018-nji ıylyň dekabrynda Hyratdan Turgundy menziline awtoulag ıük kerweni geldi, ol owgan daıhanlary tarapyndan ıetişdirilen oba hojalyk önümlerini, şol sanda pagta, künji, kişmiş, garpyz çigitlerini we beıleki önümleri daşaıar. İükler Türkmenistanyň çäginden geçip we Türkmenbaşy Halkara deňiz porty arkaly Azerbaıjan Respublikasyna, şol ıerden bolsa Gruziıanyň üsti bilen Türkiıä («Lapis Lazuli») ıetirildi. Bu ıükleriň ilkinji gezek daşalmagy örän möhüm ähmiıetli waka hem-de ençeme asyr mundan ozal bolşy ıaly, häzirki döwürde hem Türkmenistanyň ulag-üstaşyr geçelgeleriniň ıüregi bolup durıandygynyň aıdyň subutnamasydyr.
Noıabr aıynda «Awaza» milli syıahatçylyk zolagynda Türkmenistanyň, Azerbaıjan Respublikasynyň, Gruziıa Respublikasynyň, Türkiıe Respublikasynyň hem-de Owganystan Yslam Respublikasynyň arasynda baglaşylan üstaşyr we ulag hyzmatdaşlygy hakynda ylalaşyga («Lapis Lazuli» ugry boıunça ylalaşyk) gatnaşyjy ıurtlaryň ulag ministrleriniň halkara maslahatynyň geçirilendigini bellemelidiris.
«News Central Asia» «Trend», «Eurasia Net», «News Day», «Azertage», «Hurriyet Daily News», «SNG.today», «ABC», «Anadolu Agency», «TNews», «Uzbekistan 24», «Infopole», «Avesta.TJ», «ArmInfo» we beılekiler ıaly iri halkara hem-de milli neşirleriň maglumat hem-de seljeriş makalalarynda «Lapis Lazuli» geçelgesiniň İewraziıanyň durnukly ykdysady ösüşine ıetirıän ägirt uly täsiri barada ençeme gezek nygtaldy. Daşary ıurt köpçülikleıin habar beriş serişdeleri Awazada guralan halkara maslahatyň barşyny beıan etmek bilen, Aziıa, esasan-da, Owganystan üçin has möhüm bolan ykdysady wezipeleriň birnäçesiniň oňyn çözülmegi babatynda bu geçelgäniň uly ähmiıetini belleıärler.
Metbugat serişdeleri okyjylaryň ünsüni halkara ulag geçelgeleriniň dünıä ykdysadyıetiniň globallaşdyrylmagynyň esasy guralyna öwrülendigine çekıär. Bu wajyp meselä bagyşlanan ıokary derejeli forumyň hut Türkmenistanda geçirilmeginiň çuňňur manysy bardyr. Häzirki döwürde ıurdumyzda ulag ulgamyny ösdürmegiň milli strategiıasy bu ugurda halkara hyzmatdaşlygy ösdürmek bilen gönüden-göni baglanyşyklydyr.
Gazagystan — Türkmenistan — Eıran halkara polat ıolunyň ulanylmaga berilmegini nazara almak bilen, ıurdumyzyň üstaşyr ıük daşamak babatdaky kuwwatynyň haıran galdyrıandygyny aıtmalydyrys. Bu demir ıol hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boıunça guruldy. «Demirgazyk — Günorta» hem-de «Gündogar — Günbatar» ulag geçelgeleriniň möhüm bölegine öwrülen bu ıoluň üstaşyr mümkinçilikleri daşary ıurtly hyzmatdaşlaryň ünsüni özüne çekıär. Şol hyzmatdaşlaryň hatarynda Hytaı Halk Respublikasy hem bar.
Hytaı — Gazagystan — Türkmenistan — Eıran demir ıolunyň umumy uzynlygy 10 müň kilometre golaıdyr. HHR-iň dürli senagat merkezlerinden ugradylıan demir ıol düzümleri şol aralygy iki hepdä golaı wagtyň dowamynda geçıär. Munuň özi deňiz ıoluna garanda, ortaça, iki essä golaı çaltdyr.
Yzygiderli demir ıol gatnawlaryny ıola goımak hem-de bu ulag-üstaşyr taslamasyna gatnaşıan ıurtlaryň her birinde logistikany kadalaşdyrmak maksady bilen, ortaça 40 — 50 konteınerden ybarat bolan demir ıol düzümleriniň synag gatnawlarynyň birnäçesiniň geçirilendigini ıatlatmalydyrys. Şol otlular Iuw (Çžeszıan gündogar welaıaty), Çanşa (Hytaıyň gündogar bölegindäki Hunan welaıaty), Inçuan (HHR-iň merkezi bölegindäki awtonom sebiti) şäherlerinden hem-de bu ıurduň demirgazygyndaky Sian we Baıan-Nur şäherlerinden ugrady.
2018-nji ıylyň 9-njy maıynda günebakar çigidiniň 1150 tonnasy ıüklenen nobatdaky demir ıol düzümi Baıan-Nur şäherinden çykyp, «Demirgazyk — Günorta» ulag geçelgesi boıunça ugrady. 22-nji maıda Hytaıyň konteıner otlusy 13 gije-gündiziň dowamynda 8352 kilometr ıoly geçip, Eıran Yslam Respublikasynyň paıtagty Tähran şäherine ıetdi. Bu deňiz gatnawlaryny ulanmak arkaly geçilen öňki ıol bilen deňeşdirilende 3 esse çaltdyr.
Harytlary iberijileriň we ıük daşaıjylaryň isleglerini nazara almak bilen, Türkmenistan boıunça ıük otlularynyň gatnawynyň iki ugry — Gazagystan bilen serhetdäki “Serhetıaka” demir ıol menzilinden Eıran bilen günorta-gündogar serhetdäki Sarahsa çenli ıa-da «Akıaıla» (Türkmenistan) — «Inçeburun» (Eıran Yslam Respublikasy) menziline çenli ugurlar göz öňünde tutuldy.
Kada bolşy ıaly, döwrebap polat ıollaryň gurulmagy hem-de menzilleriň döwrebaplaşdyrylmagy netijesinde, olar bu ıoly bellenen wagtdan çalt geçıärler. «Bereket» menziliniň hem durky täzelenildi. Bu ıerde iň öňdebaryjy enjamlar we tehnologiıalar bilen üpjün edilen lokomotiw deposy ulanylmaga berildi.
Türkmenistan dünıäniň ıurtlarynyň onlarçasynyň üstünlikli ulanıan ygtybarly ulag geçelgesini üpjün etmek bilen, demir ıol pudagyny döwrebap tehnikalar — teplowozlar, has amatly ıolagçy wagonlary, nebit hem-de nebit önümlerini, suwuklandyrylan gazy, sementi, mineral dökünleri, galla daşamak üçin niıetlenen ıöriteleşdirilen wagonlar we çelekler bilen üpjün etmäge uly üns berıär. Munuň özi daşalıan ıükleriň möçberini has-da artdyrmaga, üstaşyr ıükleriň daşalmagynyň we ıolagçylaryň gatnadylmagynyň çägini giňeltmäge uly mümkinçilikleri açıar.
Demir ıol ulag ulgamyny döwrebaplaşdyrmagyň hem-de ıolagçylara edilıän hyzmatlary kämilleşdirmegiň çäklerinde internet saıty döredildi. 2018-nji ıylyň 1-nji iıulyndan başlap, şol saıtda ıolagçy otlularynyň gatnawynyň tertibi onlaın ulgamynda elıeterli boldy. Kompıuter ulgamy arkaly petekleri satmak ıola goıuldy. Häzirki wagtda hyzmatlaryň ıene-de bir görnüşi — petekleri awtomatik terminallar arkaly almak hyzmaty synagdan geçirilıär.
İurdumyzyň senagat, ulag we aragatnaşyk ulgamyny düıpli özgertmek hem-de bu pudagy toplumlaıyn dolandyrmak arkaly onuň işiniň netijeliligini has-da ıokarlandyrmak maksady bilen, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň 2019-njy ıylyň 29-njy ıanwarynda gol çeken Permany esasynda Senagat we kommunikasiıa ministrligi döredildi. Senagat, Demir ıol ulaglary hem-de Awtomobil ulaglary ministrlikleri, Aragatnaşyk ministrligi, Deňiz we derıa ulaglary döwlet gullugy, şeıle hem «Türkmenhowaıollary» gullugy onuň garamagyna berildi. Olar ministrligiň düzüminde, degişlilikde, «Türkmensenagat», «Türkmendemirıollary», «Türkmenawtoulaglary», «Türkmenaragatnaşyk», «Türkmendeňizderıaıollary» hem-de «Türkmenhowaıollary» agentlikleri diılip atlandyrylıar.
2019-njy ıylyň 1-nji fewralynda geçirilen Ministrler Kabinetiniň 2018-nji ıylyň jemlerine bagyşlanan giňişleıin mejlisinde milli Liderimiz senagat, ulag-aragatnaşyk toplumynyň ıolbaşçylarynyň öňünde ıakyn wagtda degişli düzümleri kämilleşdirmek boıunça guramaçylyk işlerini tamamlamak barada wezipe goıup, olaryň ähli tagallalaryny pudaklary innowasiıalaryň esasynda durnukly ösdürmäge, milli ykdysadyıetimiziň ıokary bäsdeşlige ukyplylygyny gazanmaga gönükdirmelidigini aıtdy. Şu toplumda awtomobil ulagynyň ähmiıeti hem barha artıar. «Türkmenawtoulaglary» agentliginiň kärhanalary tarapyndan ıerine ıetirilen ulag hyzmatlarynyň möçberi ep-esli artdy. Bu babatda Türkmenistanyň innowasion tehnologiıalardan hem-de dünıäniň öňdebaryjy tejribesinden ugur alıandygyny bellemelidiris. Iň döwrebap ıollar ulanylmaga berilıär, ıokary tizlikli awtomobil ıollarynyň gurluşygy ıokary depginde alnyp barylıar.
Täze Aşgabat — Türkmenbaşy ıoly Aşgabat — Daşoguz awtomobil ıolunyň 24-nji kilometrinden başlanıar we Türkmenbaşy şäherinde tamamlanar. Bu ıoluň gurulmagy logistika hyzmatlarynyň hilini ıokarlandyrmaga, halkara ulag-üstaşyr düzümini giňeltmäge, goňşy ıurtlar bilen söwda dolanyşygyny artdyrmaga, Türkmenbaşy Halkara deňiz portunyň mümkinçiliklerini nazara almak bilen, daşary ıurtlara iberilıän ıükleriň hem-de üstaşyr geçirilıän harytlaryň mukdaryny kesgitlemäge ıardam edıär.
Awtomobil we ulaglaryň beıleki görnüşleriniň maddy-enjamlaıyn binıadynyň döwrebaplaşdyrylmagy hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň yzygiderli durmuşa geçirıän durmuş-ykdysady syıasatynyň esasy ugrudyr. «Iran Khodro», «PAZ — 32054», «Hyundai Universe Luõury», «Hyundai New Super Aero City», «Yutong», «Toyota Hiace» kysymly döwrebap awtobuslaryň, «Hyundai Elantra» we «Toyota Corolla» taksileriniň uly tapgyry satyn alyndy. Şolar ilatymyza hem-de ıurdumyzyň myhmanlaryna ıokary hilli hyzmat edıär.
12-nji aprelde paıtagtymyzyň «İyldyz» myhmanhanasynda «Durnukly ösüş üçin ulag, logistika we infrastruktura ulgamynda hyzmatdaşlyk» atly maslahat geçirildi. Duşuşyga ıurdumyzyň awtomobil we demir ıol ulaglary, aragatnaşyk, gurluşyk we binagärlik, maliıe we ykdysadyıet, Döwlet gümrük gullugy ıaly düzümleriniň, «Türkmenhowaıollary», «Türkmendeňizderıaıollary» agentlikleriniň, Strategik meıilnamalaşdyryş we ykdysady ösüş institutynyň, Türkmen logistika assosiasiıasynyň hünärmenleri we beılekiler gatnaşdylar.
Maslahatyň çäklerinde ozal dürli derejede gazanylan ikitaraplaıyn ylalaşyklary ilerletmek barada pikir alşyldy, täze işewür pikirleriň birnäçesi beıan edildi hem-de şolary iş ıüzünde durmuşa geçirmek boıunça anyk ädimler göz öňünde tutuldy. Şunuň bilen baglylykda, döwrüň hem-de deňhukukly we özara bähbitli hyzmatdaşlygyň talaplaryna laıyk gelıän gatnaşyklaryň netijeli nusgasyny döretmek maksady bilen, Türkmenistanyň hem-de Koreıa Respublikasynyň arasynda yzygiderli gatnaşyklar tejribesini dowam etmegiň zerurdygy nygtaldy.
Awtomobil gatnawlaryna bolan islegleri kanagatlandyrmak maksady bilen, täze şäheriçi, şäherıakasy hem-de şäherara gatnawlary açylıar. Tomusda, köpçülikleıin dynç alyş möwsüminde şolaryň gatnawlary has-da artdyrylıar.
Tutuş ıurdumyz boıunça yzygiderli gatnawlaryň 619-sy amala aşyrylıar. 2018-nji ıylyň başynda täze ugurlaryň 16-sy, şol sanda şäheriçi gatnawlaryň 2-si, şäherıaka ugurlaryň 4-si hem-de şäherara gatnawlaryň 10-sy işe girizildi.
Aşgabadyň taksomotor awtoulag kärhanasynda ıeňil ulaglarda, taksilerde ıolagçylara edilıän hyzmatyň hilini ıokarlandyrmak maksady bilen, elektron planşetler ornaşdyryldy, internet arkaly müşderilerden buıurmalary kabul etmek hyzmaty ıola goıuldy. Aşgabat — Daşoguz awtomobil ıolunyň ugrunda awtoulag kärhanalarynyň toplumynyň hem-de awtomobil mekdepleri birleşiginiň okuw-türgenleşik merkeziniň gurluşygy alnyp barylıar. Türkmenabat, Daşoguz, Mary, Balkanabat şäherleriniň ıolagçy awtomobil menzillerini gurmak göz öňünde tutulıar.
Milli ykdysadyıetimiziň okgunly ösmegi, ıokary maıa goıum işjeňligi, köp sanly senagat maksatly desgalaryň, şol sanda nebitgaz, himiıa, elektrik energetikasy, dokma we beıleki pudaklarda desgalaryň gurluşygynyň giň gerimde alnyp barylmagy ıük daşamak ulgamynda halkara hyzmatdaşlygy üçin giň mümkinçilikleri açıar.
Oktıabr aıynda «Awaza» milli syıahatçylyk zolagynda geçirilen «HEAVY CASPIAN: TURKMENISTAN» halkara maslahaty muny aıdyň subut etdi. Ulag-logistika maslahaty hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygy boıunça Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi hem-de Türkmen logistika assosiasiıasy dünıäde agyr ıükleri gatnatmak ugrunda öňdebaryjylaryň biri hasaplanıan «Heavy World» kompaniıasy bilen bilelikde gurady.
İurdumyzyň standart däl ıükleri daşamakda ıöriteleşdirilen we GDA, Baltika, Pars aılagy ıurtlarynyň ugurdaş kompaniıalary bilen hyzmatdaşlyk etmekde oňyn tejribe toplan «İük ulag merkezi» ulag-ekspeditor kompaniıasy maslahatyň baş ıardamçysy boldy.
Türkmenistanyň, Russiıanyň, Awstriıanyň, Belgiıanyň, Koreıa Respublikasynyň, Türkiıäniň, Eıranyň, Lıuksemburgyň, Polşanyň, Belarusuň, Gruziıanyň, Gazagystanyň, Saud Arabystanynyň, Ukrainanyň, Estoniıanyň we beıleki ıurtlaryň milli we halkara assosiasiıalarynyň, ulag, logistika, ekspeditorçylyk, söwda hem-de konsalting şereketleriniň hem-de kompaniıalarynyň ıüzden gowragynyň wekilleriniň gatnaşmagynda geçirilen maslahat ıurdumyzyň işewürlerine daşary ıurtly kärdeşleri bilen netijeli gatnaşyklaryň täze ugurlaryny we görnüşlerini kesgitlemäge mümkinçilik berdi.
Hazar sebitlerine iri göwrümli we ulagyň dürli görnüşlerinde daşalıan agyr ıükleri äkitmek, şolaryň ıurdumyzyň çäginden Merkezi Aziıanyň beıleki döwletlerine üstaşyr ibermek boıunça Türkmenistanyň ulag düzüminiň mümkinçilikleri maslahatyň esasy mowzuklarynyň biri boldy.
Ilkinji gezek geçirilıän forumyň baş maksady ugurdaş edaralaryň, ulag hyzmatlaryna esasy isleg bildirıän nebitgaz, himiıa senagatynyň, senagat pudaklarynyň, ıük gatnawlaryny amala aşyrıan hususy düzümleriň arasynda işjeň gatnaşyklary ıola goımakdan ybarat boldy.
Türkmenbaşydaky Halkara deňiz portunyň gurulmagy ıurdumyzyň ulag toplumynyň ösüşine kuwwatly itergi berdi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleışi ıaly, munuň özi häzirki zaman ulag düzüminiň möhüm bölegine öwrülmek bilen, Aziıanyň we İewropanyň ıurtlarynyň arasynda ykdysady, söwda hyzmatdaşlygyny hil taıdan täze derejä çykarmaga, yklymda Türkmenistanyň üstünden geçıän ulag gatnawlaryny işjeňleşdirmäge gönükdirilendir.
Portda gämi gurluşygy we gämi abatlaıyş zawodynyň açylmagy milli deňiz portunyň ösüşini çalt depginde kemala getirmek boıunça öňde durıan wezipeleriň üstünlikli çözülıändiginiň aıdyň subutnamasydyr. «Balkan» gämi gurluşygy kärhanasynda «Magtymguly», «Türkmenistan», «Bitarap» ıaly birnäçe gämileri abatlamak işleri alnyp barylıar. Geljekde bu ıerde daşary ıurtlaryň gämilerini abatlamak hem meıilleşdirilıär.
Şeıle hem bu ıerde «Awaza» milli syıahatçylyk zolagynda dynç alıanlaryň isleglerini kanagatlandyrmak üçin gezelenç we sport gämilerini, balyk awlaıan hem-de beıleki maksatly gämileri gurmak bellenildi.
Türkmenbaşy Halkara deňiz portunyň ıolagçy we gämi terminallary ıylda 300 müň ıolagçyny hem-de 75 müň ıük gämilerini kabul etmäge ukyplydyr. Konteıner terminalynyň ıyllyk kuwwaty 400 müň TEU-a (şertli birlik) barabardyr. Şeıle hem ol umumy ıük göterijiligi 5 müň tonna bolan birbada üç gämini kabul etmäge we ıüküni düşürmäge niıetlenendir. Terminal ıylda 4 million tonna ıüki özleşdirmäge ukyplydyr. Bu ıerde gurluşyk serişdeleri, dürli görnüşli demirler, agaçlar, tehnikalar, enjamlar we beılekiler kabul edilıär.
Bu terminala birbada umumy 5 müň tonna ıük göterijiligi bolan 4 gämi gelip bilıär. Terminalyň bir ıylda gury ıükleriň 3 million tonnasyny kabul etmäge mümkinçiligi bar. Onuň duralgasy umumy ıük göterijiligi 5 müň tonna bolan üç gämini ıüklemäge we ıüküni düşürmäge mümkinçilik berıär. Şeıle hem polipropilen saklamaga we ugratmaga niıetlenen terminal bir ıylda 120 müň tonna ıüki kabul edip bilıär.
Halkara üstaşyr geçelgeleri üçin amatly ugurlar döredilende, ıurduň baı serişde binıadyny göz öňünde tutmak zerurdyr diıip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belleıär. İurdumyzyň iri senagat merkezleri bolan welaıatlary öz içine alıan hem-de ıerüsti, howa hem-de suw ugurlarynyň herekete girizilmegini nazarlaıan multimodal logistik ulgamynyň döredilmegine gönükdirilen has amatly ugurlar ıükleriň tiz wagtda eltilmegine, ıük dolanyşygynyň dolandyrylyşyny gowulandyrmaga mümkinçilik berıär.
İurdumyzyň raıat awiasiıasynyň düzüminiň döwrebaplaşdyrylmagy we tehniki taıdan enjamlaşdyrylmagy Türkmenistanyň ulag ulgamynda tapgyrlaıyn esasda amala aşyrylıan giň gerimli özgertmeleriniň möhüm bölegi bolup durıar. Içerki hem-de halkara ugurlarda ıolagçy gatnatmakda we ıük daşamakda howa ıollaryna wajyp orun degişlidir.
Döwlet Baştutanymyz bu pudagy döwrebaplaşdyrmak meselelerine, şol sanda nawigasiıa düzüminiň ösüşine we ıolagçylara hyzmat etmek ulgamyna täze tehnologiıalaryň ornaşdyrylmagyna aıratyn üns berıär. Aşgabadyň Halkara howa menziliniň häzirki zaman talaplaryna laıyk derejede gurulmagy munuň subutnamasydyr. Ol Türkmenistanyň esasy howa geçelgesi bolmak bilen, yklymüsti we yklymara ugurlaryň iri üstaşyr geçelgesidir.
2018-nji ıylyň fewral aıynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda Lebap welaıatynyň merkezinde täze howa menzili açyldy. Türkmenabadyň Halkara howa menzili ulag gatnawlarynyň möhüm çatryklarynyň biri bolmak bilen, ıurtlaryň arasyndaky dostluk we parahatçylyk gatnaşyklarynyň berkidilmegine hyzmat edıär. Ol Aziıa bilen İewropany baglanyşdyrıan halkara ulag-aragatnaşyk ulgamynyň möhüm bölegine öwrüler.
İerli gurluşykçylaryň bina eden howa menzili sagatda 500 ıolagça hyzmat etmäge ukyplydyr. Onda howa gatnawlarynyň howpsuz, ygtybarly we netijeli ugurlary üpjün edildi. Bu ıerde ıurdumyzyň raıat awiasiıasynyň halkara we ıerli howa gatnawlary ulgamyna goşulmagy, ıolagçy gatnatmagyň hem-de ıük daşamagyň mukdaryny artdyrmak hem-de hilini ıokarlandyrmak üçin zerur şertler döredildi.
Täze howa menziliniň eıeleıän meıdany 600 gektardan gowrakdyr. Giň ıolagçy terminalynda garaşıan adamlary, gysga wagtda bellige almak we ıolagçylary uçarlara mündürmek üçin amatly şertler döredildi. Teleskopik merdiwanlar, maglumat tablolary, halkara we şäherara aragatnaşyk bölümleri, saklaw ammarlary ıolagçylaryň hyzmatynda. Şeıle hem bu ıerde oňaıly çaıhanalar, garbanyşhanalar, söwda dükanlary hereket edıär. Mundan başga-da, howa menzilinde ÑIP zaly, Duty free dükany, Internet-kafe we beıleki hyzmatlar bar.
Täze terminal özüniň inženerçilik-tehniki we gurnama aıratynlyklary bilen ıurdumyzyň ıokary tehnologiıaly howa menzilleriniň biri bolup durıar. Howa gämileriniň ıerüsti hereketini, ıolagçylara hyzmat gullugyny, ıükleri ıokary halkara ülňülere laıyk derejede özleşdirmek, ähli hyzmatlar ulgamyny guramak we dolandyrmak ulgamynda howpsuzlyk hem-de bellenen möhlet bilen baglanyşykly meseleleriň üpjün edilmegine toplumlaıyn çemeleşilıär. Munuň özi howa menziliniň bäsdeşlige ukyplylygyny ıokarlandyrıar. Binada 9 eskalator we 19 lift hereket edıär.
Türkmenabadyň howa menziliniň uçuş-gonuş zolagynyň uzynlygy 3 müň 800 metre, ini bolsa 60 metre barabardyr. Ol gonuş ulgamynyň, uzak aralykdaky radiomaıak, yşyk signallary we meteorologiıa enjamlarynyň häzirki zaman ıerüsti serişdeleri bilen üpjün edildi. Bu bolsa ähli görnüşli uçarlara, şol sanda aerobuslara hyzmat etmäge mümkinçilik berıär.
Howa menzili dünıäniň öňdebaryjy önüm öndürijileriniň täze enjamlary we tehnikalary bilen üpjün edildi. Howa hereketlerini dolandyrmagyň awtomatlaşdyrylan merkezi diňe bir gatnaw edıän uçarlara däl, eısem, Türkmenistanyň gündogar sebitiniň howa giňişliginden üstaşyr geçıän uçarlara yzygiderli gözegçiligi üpjün edıär. Merkezleşdirilen ıangyç guıujy ulgam uçarlara tiz we ıokary hil derejesinde hyzmat etmäge mümkinçilik berıär.
İerüsti düzümde goşmaça ıollar we duralgalar, uçarlar, perronlar, howa hereketini dolandyryş gullugynyň diňleri, dispetçer badalga bölümleri we beıleki desgalar guruldy. Bu ıerde IKAO-nyň ikinji derejesi boıunça gonuş ulgamy hereket edıär. Gelip düşıän we ugradylıan ıükleri özleşdirıän terminal awtomatlaşdyrylan ulgam bilen üpjün edildi.
Onlarça tehnologik taıdan enjamlaşdyrylan kömekçi desgalar hem-de beıleki binıatlar esasy gulluklar bilen bir hatarda, tutuş howa menzilinde anyk hereketi we ıokary hilli hyzmaty üpjün edıär. Halkara howa menziliniň çäginde lukmançylyk merkezi, naharhana, 100 orunlyk myhmanhana, ıapyk awtoduralga bar. Howa menziline gelıän inženerçilik we ulag-aragatnaşyk ugruna degişli zerur ulgamlar çekildi.
Toplumyň gurluşygynda milli binagärlik ıörelgeleri bilen häzirki zamanyň tejribeleriniň utgaşdyrylmagynda döredijilikli garaıyşlaryň giňden ulanylandygyny bellemeli. Howa menziliniň girelgesiniň öňündäki meıdançada haly gölüniň şekilinde suw çüwdürimi guruldy. Umumy meıdany 37 müň inedördül metr bolan ıolagçy terminalynyň binasy ıokardan Oguz hanyň ıyldyzynyň şekilini aňladıar. Hut şu çözgüt Türkmenabadyň howa menziliniň Ginnesiň rekordlar kitabyna girizilmegini şertlendirdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň awiagatnawlar babatda daşary ıurtly hyzmatdaşlar bilen özara peıdaly gatnaşyklary ösdürmek boıunça «Türkmenhowaıollary» agentliginiň işgärleriniň öňünde goııan wezipelerini durmuşa geçirmek arkaly, Türkmenistan gyssagly we ygtybarly üstaşyr geçelgelerini üpjün edıär hem-de halkara ölçeglerine doly kybap gelıän ulag hyzmatlarynyň ıokary derejesini ıola goııar. Häzirki döwürde diňe bir paıtagtymyzdaky howa menzili däl, ıurdumyzyň sebitlerindäki howa menzilleri-de dürli görnüşli we dürli ıük göterijiligi bolan uçarlary kabul etmäge ukyplydyr.
1-nji sentıabrda Marynyň Halkara howa menzilinde An-225 «Mriıa» («Antonow», Ukraina awiaulag bölümi) uçary ıangyç guımak maksady bilen, tehniki gonuşy amala aşyrdy. Mälim bolşy ıaly, bu reaktiw uçar O.Antonow adyndaky konstruktorçylyk bıurosynda taııarlanyp, dünıäde iň agyr ıük uçarlarynyň biridir. Ol birnäçe dünıä rekordlaryny, şol sanda 253,8 tonna ıük göterijiligi bilen absolıut rekordy goıdy.
Şeılelikde, häzirki döwürde Bitarap Watanymyz İewraziıa yklymynyň iri ulag-logistik merkezi hökmündäki derejesini has ynamly berkidıär Munuň özi ıurduň çäk taıdan amatly ıerleşmeginiň we hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň yzygiderli amala aşyrıan oňyn döwlet syıasatynyň netijesidir.
İük uçarlarynyň tehniki gonuşy amala aşyrmagy hem-de olara ıangyç guımak we degişli hyzmaty ıerine ıetirmek boıunça Türkmenbaşynyň Halkara howa menzili bilen ylalaşyk baglaşıan daşary ıurt awiakompaniıalarynyň sany ıyl-ıyldan artıar. Şolaryň hatarynda Lıuksemburgda binıady bolan «Ñargoluõ Airlines International S.A.», Slowakiıanyň «Air Ñargo Global», Amerikanyň «Air Trans Ñargo», BAE-niň «Jeteõ Flight Support», Russiıanyň «Wolga-Dnepr», «Awion Aero», «Awiakon Sitotrans» kompaniıalary we beılekiler bar.
Döwletimiziň halkara ulgamyna goşulyşmagynda aragatnaşyk pudagyna möhüm orun degişlidir. Bu pudagy döwrebaplaşdyrmakda täze hil derejesine aıratyn ähmiıet berilıär.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleışi ıaly, internet ulgamynyň ählumumy elıeterliligi ıurdumyzyň ykdysadyıetiniň ösüşine oňyn täsir edıär. Bütindünıä ulgamyň netijesinde islendik maglumaty almaga mümkinçilik döredi. Bu bolsa halkymyzyň gündelik durmuşynda we işinde aıratyn ähmiıetlidir. Maglumatlaryň netijeli peıdalanylmagy dünıäde bolup geçıän wakalara çuňňur düşünmäge we şolaryň has oılanyşykly çözgüdini kabul etmäge şert döredıär. Mundan başga-da, önümçilikde enjamlaryň ählumumy ulgamyna goşulyşmagyň hasabyna ähli işlere, dolandyryşa we abatlaışa awtomatlaşdyrylan gözegçilik ıola goıuldy. Bu bolsa adam zähmetini ıeňilleşdirıär.
Soňky üç ıylyň dowamynda ıurdumyzda 400-den gowrak sanly telefon bekedi oturdyldy. Şolaryň köpüsi oba ıerlerinde we has uzakda ıerleşıän ilatly ıerlerde ulanmak üçin niıetlenendir. Olaryň umumy döwlet ulgamyna goşulmagy üçin «TürkmenÄlem 52oE» ilkinji milli emeli hemranyň aragatnaşygy ulanylıar.
Telekommunikasiıa hyzmatlaryny peıdalanıanlara ony ıokary derejede gönükdirmek, maglumat geçirijilik tizligi ıokarlandyrmak maksady bilen, paıtagtymyzda we ähli welaıatlarda optiki-süıümli kabelleri çekmek göz öňünde tutuldy. Bu taslama pudagara maglumat alşygyny gowulandyrmaga, elektron hyzmatlarynyň täze görnüşlerini ornaşdyrmaga mümkinçilik berdi.
Ilatyň «Altyn Asyr» milli operatora bolan isleglerini nazara alyp, ykjam aragatnaşyk ulgamyny doly we hemmetaraplaıyn üpjün etmekde aragatnaşygyň 3G, 4G ıaly görnüşleri üpjün edilıär. İakyn geljekde aragatnaşygyň 5G ulgamyna geçmek meıilleşdirilıär. Bu taslamanyň amala aşyrylmagy bilen ıurdumyzda aragatnaşyk üpjünçiligi 100 göterim ıola goılar.
Beıleki bir taslama simli telefon aragatnaşygynyň ösdürilmegine gönükdirilendir. Bu babatda, diňe bir sanly telefon beketleri däl, eısem, onuň iň häzirki zaman NGN (Neõt Generation Network) görnüşini ulanmak göz öňünde tutulıar. Bir telefon nokadyndan IP-telewideniıä we internet ulgamyna aragatnaşyk geçiriler. Bu maglumat bukjalar arkaly geçirilıär we seljerilıär. Gürrüň, maglumatlar we wideo görnüşler geçirijilik ukybyna baglylykda, islendik görnüşde berlip bilner.
Şeıle hem internet-banking we ykjam-banking hyzmatlary işjeň özleşdirilıär. Şolaryň kömegi arkaly ıurdumyzyň çäginde bolşy ıaly, onuň daşynda hem nagt däl hasaplaşyklary amala aşyrmak bolıar. Ol haryt-pul dolanyşygyny ıeňilleşdirıär we olaryň howpsuzlygyny üpjün edıär.
Häzirki zaman dünıä meıillerini nazara alyp, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ıurdumyzyň okuw mekdepleriniň bütindünıä internet ulgamyna elıeterliligini giňeltmek boıunça wezipeleri öňde goııar. Olaryň kompıuterler, multimediıa enjamlary bilen üpjün edilmegi sapaklary okatmagyň öňdebaryjy usullaryny ulanmak arkaly geçirmäge, olaryň internete girelgesi bolsa okuw sapaklaryny guramak üçin giň mümkinçilikleri peıdalanmaga, halkara standartlarynyň talaplaryna laıyklykda hünärmenleri taııarlamaga şert döredıär.
Ulgam düzümine birikdirilen sanly, kompıuter ulgamlary jemgyıetiň ösüşiniň möhüm şertidir. Ol halk hojalygy toplumynyň dürli pudaklaryny ösdürmegiň netijeli guralydyr. Şunuň bilen baglylykda, maglumat bazaryny emele getirmek Türkmenistanyň ykdysadyıetiniň esasy ugurlarynyň biri bolup durıar. Onuň sazlaşykly hereketi beıleki pudaklaryň ösüşine we umumy makroykdysady ıagdaılara oňyn täsir edıär.
2018-nji ıylyň maıynda Türkmenistana «Russiıa Today» halkara teleıaılymynyň topary geldi. Bu iş sapary türkmen kärdeşleri bilen maglumat alyşmagyň we hyzmatdaşlyk hakyndaky resmi taslamany işläp taııarlamagyň mümkinçiliklerini ara alyp maslahatlaşmaga gönükdirildi. Russiıaly žurnalistleriň pikirine görä, munuň üçin häzirki döwürde ägirt uly mümkinçilikler bar.
Şunuň ıaly iri habar beriş serişdesiniň tejribesi Türkmenistan üçin ähmiıetli bolup biler. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow maglumat syıasatynyň ählumumy maglumat ulgamyna işjeň goşulyşmagyny esasy ugur hasaplaıar. Döwlet Baştutanymyz ıurdumyzyň köpçülikleıin habar beriş serişdeleriniň öňünde iň täze media tehnologiıany öwrenmek we özleşdirmek, milli maglumat ulgamyny halkara bazaryna ugrukdyrmak, ıurdumyzyň mynasyp keşbini döretmek we tutuş dünıäde ıurdumyzda bolup geçıän oňyn özgertmeleri wagyz etmek, halklaryň bähbidine, döwletleriň hem-de sebitleriň durnukly hem-de howpsuz ösüşine gönükdirilen başlangyçlarymyzy dünıä okyjylaryna we tomaşaçylaryna ıetirmek babatda anyk wezipeleri goııar.
Oktıabr aıynyň birinji ıarymynda Aşgabatda Aragatnaşyk ulgamy boıunça sebitleıin arkalaşygyň aragatnaşyk edaralarynyň baştutanlarynyň Geňeşiniň bilelikdäki 53-nji mejlisi we sebitleıin arkalaşygyň ıanyndaky maglumatlaşdyrmak boıunça GDA gatnaşyjy döwletleriň Utgaşdyryjy geňeşiniň 24-nji mejlisi boldy.
Türkmenistan «Türkmenaragatnaşyk» agentligi arkaly Aragatnaşyk boıunça sebitleıin arkalaşygyň doly hukukly agzasy bolup durıar. Bu gurama elektrik we poçta gatnaşyklary babatda sebitleıin hyzmatdaşlygy amala aşyrıar. Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bazar giňişliginiň umumylaşdyrylmagy we maglumat tehnologiıalarynyň ulanylmagy esasy strategik serişde hökmünde maglumat ulgamynyň peıdalanylmagyna esaslanıandygyny belleıär.
Häzirki döwürde sebitleıin arkalaşyk elektrik we poçta aragatnaşyk ulgamynda GDA-nyň döwletara utgaşdyryjy edarasynyň işi arkaly halkara gurama bolup durıar. Şeıle hem ol elektrik aragatnaşygynyň Halkara birleşiginde we Bütindünıä poçta birleşiginde synçynyň derejesini eıeleıär hem-de halkara sebitara guramalary bilen işjeň aragatnaşyk saklaıar.
Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistan ıurdumyzda maglumat-aragatnaşyk ulgamynyň işini kämilleşdirmek babatda özara peıdaly gatnaşyklary ösdürmek maksady bilen, Aragatnaşyk guramasynyň sebitleıin arkalaşygyna agza ıurtlary bilen hyzmatdaşlygy berkidıär.
Şeıle hem 2018-nji ıylda paıtagtymyz Aziıa — İuwaş ummany teleradiogepleşikler birleşiginiň (ABU) Baş Assambleıasynyň 55-nji mejlisiniň geçirilıän ıerine öwrüldi. Bu gurama Aziıanyň we beıleki sebitleriň ıurtlarynyň 69-syndan 280 ıaılyma beriş guramany, şol sanda Türkmenistany öz içine alıar. Munuň özi ıurdumyzyň mediaulgamynyň giňişligini giňeltmekde nobatdaky ädime öwrüldi. Ol daşary ıurtlaryň öňdebaryjy habar beriş serişdeleriniň maglumat-syn serişdelerini we beıleki täzeliklerini ıurdumyza ıaıratmaga mümkinçilik döredıär. Beıleki bir tarapdan bolsa, munuň özi tejribe alyşmak, öňdebaryjy tehnologiıalary peıdalanmak, bilelikdäki taslamalary amala aşyrmak, şeıle hem ıurdumyzyň teleıaılymlarynyň internet giňişligini we ulgamlaıyn kommunikasiıa serişdelerini özleşdirmegi babatda tejribe alyşmak üçin giň mümkinçilikler açıar.
İurdumyzda aragatnaşygyň hyzmatlarynyň täze görnüşlerini ornaşdyrmaga uly üns berilıär. Dürli görnüşdäki maksatnamalaıyn serişdeleri döretmek we şolara goldaw bermek babatda ıaş hünärmenleriň sanyny artdyrmak, olaryň hünär derejesini ıokarlandyrmak boıunça zerur işler geçirilıär.
Oktıabr aıynda ıurdumyzyň Söwda-senagat edarasynda guralan «Türkmentel — 2018» telekommunikasiıa, telemetriıa, maglumat tehnologiıalary we teleradioıaılymlaryň enjamlarynyň ÕI halkara sergisiniň çäklerinde Aragatnaşyk ministrligi halk hojalygynyň dürli pudaklarynda täzeçil programma üpjünçiligini döretmek, şolary görkezmek we ornaşdyrmak boıunça bäsleşik yglan etdi.
Pudagyň ösüşinde «Türkmenpoçta» kompaniıasynyň poçta aragatnaşygyna möhüm orun degişlidir. Häzirki döwürde ıurdumyzda bu gullugyň şahamçalarynyň 150-ä golaıy hereket edıär. Olar hatlary we beıleki serişdeleri bökdençsiz ıetirmek işlerini alyp barıarlar. Oktıabr aıynda «Türkmenpoçta» edarasyna ıeňil we ıük ulaglarynyň, mikroawtobuslaryň «BMW», «Leõus», «Toyota», «Nissan», «Mitsubishi» ıaly ıolsuz ıerlerden geçmäge ukyply ulaglaryň 55-si gelip gowuşdy. Täze ulaglar ıurdumyzyň ähli welaıatlaryna ugradylar. Bu bolsa hereket edıän poçta ulgamynyň binıadyny berkitmekde, serişdeleriň bökdençsiz eltilmegini üpjün etmekde ilata edilıän hyzmatlaryň görnüşini artdyrmakda ähmiıetlidir.
Ugradylıan serişdeleriň artıandygyny nazara alyp, «Türkmenpoçta» kompaniıasy müşderiler bilen aragatnaşygyň täze görnüşlerini ösdürıär. Häzirki döwürde bu gullukda diňe bir hatlary we beıleki serişdeleri, döwürleıin neşir önümlerini eltmek däl, eısem, jemagat hyzmatlary üçin tölegleri kabul etmek, Bütindünıä poçta birleşigine girıän dünıäniň islendik döwletine degişli ıükleri ugratmak gulluklary hereket edıär. Ekspress — eltmek hyzmatlaryny girizmek hem meıilleşdirilıär. Ol kompaniıanyň şahamçalaryna ıüz tutmazdan, Türkmenistanyň islendik künjegine serişde ugratmaga mümkinçilik berer.
Synymyzy jemlemek bilen, 2018-nji ıylda ulag we aragatnaşyk ulgamyna degişli möhüm wakalara bagyşlanan makalada Berkarar döwletimiziň bagtyıarlyk döwründe hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan kesgitlenilen we ıurdumyzyň ähli ulgamlarynda täze gazanylan üstünlikleri beıan etmegi maksat edinendigimizi aıtmalydyrys. Ulag-aragatnaşyk ulgamynda gazanylıan üstünlikler ata Watanymyzyň ykdysady kuwwatynyň pugtalandyrylmagyna we halkara abraıynyň belende galmagyna hem-de mähriban halkymyzyň abadan, bagtyıar durmuşynyň üpjün edilmegine gönükdirilendir.