Karahanlı'lar - Düşler Forum, Forumlar, Forum Siteleri, Sitesi
16 Mart 2016, 17:10 #1
Uygurlar Manihaizm inancıyla zayıflayıp diğer bir Türk boyu olan Kırgız'ların Süvarilerle donanmış istilacı ordularına yenilince devletsin kalan Uygurlu Türk Boyları yeniden Gök Çatı altında bir medeniyet inşa etmeye teşebbüs ettiler. Büyük bir cengaver ve saygın bir lider olan "Arslan Kara Han", bu yeni medeniyetin temellerini attı ve Uygurlu tüm Türk boylarının liderliğine geçerek kendisini Türk Dünyasının "Büyük Kağan'ı" ilan etti. Önce önde gelen Türk Boylarından ÇİĞİL, YAĞMA ve TUHSİ boyları Kara Han'a biat etti. Bu büyük birlikteliğe Karluk devletide katılarak Arslan Kara Han'ın liderliğini kabul ettiler. Türk Coğrafyasında yaşayan diğer büyük ve küçük boylarda Kara Han'ın büyük kağanlığını kabul ederek Büyük Karahanlı Devletini kurdular.
Arslan Kara Han, Seyhun nehri ile yıkılan Uygur Devletinin Batısını içine alan bölgeyi hakimiyeti altına alarak Karahanlı Devletinin sınırlarını çizmiş oldu. Artık Doğudaki Çin tehdidi sona ermişti. Batıda ise Abbasilerin hakimiyeti altında yaşayan Sasaniler bulunuyordu. Sasaniler, İslam orduları tarafından yıkılıp (642) önce Emeviler, sonrasında ardılları Abbasilerin hakimiyeti altına girmişlerdi. 200 yıl Arap hakimiyeti altında yaşayan Sasani Devleti, Abbasilerin zayıflaması ve Sasani topraklarında otorite boşluğunun oluşmasıyla "Saman Hüda" önderliğinde bir devrim hareketine sahne oldu (875). Saman Hüda'nın yönetimi ele geçirmesiyle Sasani coğrafyası üzerinde Samani Devleti vücut buldu. Önceleri Abbasi boyunduruğu altında yaşayan Sasaniler önemli bir tehdit oluşturmuyorlardı ancak bu yeni devlet zamanla güçlenerek Karahanlıların tek büyük düşmanı haline geleceklerdi.
Arslan Kara Han'ın büyük oğlu olan Bazır Han, ülkenin yönetimine geçince Türk Töresi gereği "Sol Yabgu" yani ortak kağan olarak kardeşi Oğulçak Han'ı tayin etti. Bazır Han Balasagun'u merkez yaparak ülkenin doğu yakasını, kardeşi Oğulçak Han'da Taraz'ı merkez yaparak batı yakasını kontrolleri altına aldılar. Doğuda ortadan kalkan Çin tehdidi ile Karahanlılar için ülkenin doğu sınırları nispeten daha güvendeydi. Oysa Batı sınırında ortaya çıkan Samani tehlikesi devam ediyordu. Arslan Kara Han döneminde savuşturulan ve Maveraünnehir'e ilerlemeleri engellenen Samaniler, Bazır Han döneminde de Karahanlı coğrafyası üzerinde hakimiyet sağlama niyetindeydiler.
Bazır Han, oğlu Satuk Han'a karşı Çin'den yardım ve destek alsa da Balasagunda yaşanan büyük savaşta galip gelerek yine savaş meydanında babası Bazır Han'ı öldürüp tek başına Karahanlı hükümdarlığına geçti ve Türk Töresi gereği kendisine unvan belirleyerek "Satuk Buğra" adını verdi.
Yusuf Kadir Han, Ahmet  Ali Tiginlerin işbirliği ve Selçukluların desteği karşısında yalnızdı. Bu sebeple iyi ilişkiler içerisinde bulunduğu Gazne Hükümdarı Mahmut'dan yardım istedi. Güçlü bir hükümdar olan Gazneli Mahmut'un desteğiyle Ahmet  Ali Tiginler üzerinde baskı kurmaya başladı. Gazneli Mahmut, Ali Tigin'in destekçisi Selçuklu hükümdarı Arslan Bey'i siyasi bir hile ile Kalincar kalesine hapsettirdi. Ali Tigin önemli bir destekten yoksun kalmıştı. Üstelik Gazneli Mahmut'unda hedefi haline gelmişti. Bu tehlikeden kurtulmak için kaçarak çöllerde gizlendi. Aylarca çölde gizlenmek zorunda kalan Ali Tigin, Gazneli Mahmut'un Gazneye geri dönmesiyle geri döndü ve kendisine bağlı olan kuvvetleri tekrar toplayıp Semerkand ve Buharaya saldırarak bu şehirleri zapt etti. Ancak Yusuf Kadir Han'ın Gazneli Mahmut'dan aldığı destekle önce Semerkandı ve Buharayı sonra Ahmet Tigin'in zaptettiği Balasagun, Hocent, Ahsikas, Fergana ve Özkenti geri aldı. Ahmet Tigin, zaptettiği toprakları kaybedince otoritesinide kaybederek hükümdarlık mücadelesinden çekilmek zorunda kaldı. Ali Tiginse Semerkand ve Buharayı kaybettikten sonra kontrolündeki tek bölge olan Maveraünnehire yerleşerek burada "Tavgaç Buğra Han" ünvanıyla Tavgaç Devletini ilan etti.