Çocukta Ateş Ne Zaman Düşürülmelidir?
Uzmanların çoğu ateşin enfeksiyonla mücadelede yararı olduğu ve sadece hastaya verdiği huzursuzluk ve fiziksel rahatsızlık nedeniyle, rektal
Uzmanların çoğu ateşin enfeksiyonla mücadelede yararı olduğu ve sadece hastaya verdiği huzursuzluk ve fiziksel rahatsızlık nedeniyle, rektal (makattan ölçüm) 39 derece üzerine çıktığı takdirde düşürülmesi gerektiği konusunda görüş birliğinde. Titreme, halsizlik, güçsüzlük, baş ağrısı, cilt kuruluğu, susama, iştahsızlık, kalp hızında ve solunum sayısında artış, yaygın ağrılar gibi ateşe eşlik eden belirtiler çocukta fiziksel rahatsızlığa neden oluyor.
Ateş düşürücüler çocukta ateşin neden olduğu bu belirtileri azaltıyor. Bir klinik çalışmada ateşi parasetamol ile düşürülen çocukların aktivitelerinin, keyiflerinin, iştahlarının, sıvı alımlarının ve dikkat durumlarının düşürülmeyenlere göre daha iyi olduğu saptandı. Bir başka çalışmada , diğer bir ateş düşürücü olan ibuprofenin ateşli çocukların mutluluk derecelerini (gülen yüz hali) arttırdığı saptandı.
Evebeynlerin çoğu çocuklarının ateşi düşürülmediği takdirde vücut sıcaklığının giderek artacağı, ateşin nöbete neden olacağı ve beyinde zarar oluşturacağı inancını taşıyor. Bu inanç ciddi bir tedirginliğe yol açıyor. Ateşin düşürülmesi bu tedirginliği azaltıyor. Beyindeki termostatın kontrol altında olduğu vücut sıcaklığı genelde 41 derecenin üzerine çıkmıyor, ancak sıcak çarpması, bazı nörolojik hastalıklar ve zehirli madde alımı gibi hipertermiye yol açan durumlarda 41 derecenin üzerine çıkıyor ve vücutta zararlı olabiliyor. Bu durumda ateşin derhal düşürülmesi gerekiyor.
Ateş düşürücü kullanılması havale nöbetini önlemiyor ama çocuk hekimleri havale geçiren çocuklarda ateşi düşürmeyi tercih ediyor.
Oysa ateşli dönemde çocukların sadece yüzde 2-4’ ünde havale görülüyor. Bunların çoğunda kalıcı nörolojik hasar oluşturmuyor.
Oynamayan, yürümeyen, sürekli ağlayan nefes alma zorluğu olan, huzursuzluğu bulunan . çocuğun en az 4 saat klinikte gözlem altında tutulması veya hastaneye yatırılarak izlenmesi gerekiyor.
Özellikle kalp veya akciğer hastalığı olan çocuklarda ateş; kalp hızı ve sayısını artırmak suretiyle dokuların oksijen gereksinimi,dolayısıyla, kalp ve akciğerin iş yükünü artırıyor. Buy nedenle ağır kalp veya akciğer hastalığı olan çocuklarda ateşin düşürülmesi gerekiyor.
Vücutta ısı kaybına izin vermek için ateşli çocuğun giysileri çok sıkı olmamalıdır. Ama tamamen de çıkartılmamalıdır.Hafif bir giysi giydirilmelidir: Odanın iyi havalanması sağlanmalı, oda sıcaklığı 25 derece civarında tutulmalıdır.
Ateşli çocuğun metabolizma hızı arttığından sıvı kaybı da artıyor. Susuzluk da ateşi arttıracağı için çocuklara alabildikleri kadar su, meyce suyu gibi sıvılar verilmelidir . Bulaşıcı hastalık olasılığı yüksek olduğundan ateşli çocuk veya bebek 24 saat boyunca ateşsiz kalana kadar başkalarıyla teması önlenmelidir.
Ama ateşi düşürmek için aspirin verilmemeli,soğuk su banyoları yaptırılmamalı, alkol veya sirke ile kompres yapılmamalı, iki ateş düşürürcü ilaç aynı anda veya ardışk olarak verilmemelidir.
Yazan: Prof. Dr. Mustafa BAKIR
(Marmara Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD)