İstanbul'un rant bölgeleri değişiyor
Remzi KOZAL / Mimar-Ekonomist
İstanbul son yıllarda çok büyük bir değişim yaşıyor. Anadolu yakasında yüzyıldır en değerli bölge olarak bilinen Bağdat Caddesi, ağırlıklı Kadıköy adeta son demlerini yaşıyor. Buna karşın, Ümraniye Tepeüstü müşiş bir gelişim içerisinde.
Artık, Eminönü-Tahtakale büyük ölçüde değerini kaybetmiş durumda; Beyoğlu-İstiklal Caddesi'nde eski canlılık yok, Şişli Camii'inden başlayıp Maslak'a doğru uzanan plazalar ise özellikle Ayazağa bölgesinde yoğunlaşıyor.
Şehir kuzeye doğru kayıyor
Ticari açıdan değer kazanan belli bölgelerin yanında özellikle 1999 Ağustos depreminden sonra daha guvenli olduğu tespit edilen Karadeniz sahillerine doğru bir kayış yaşanıyor.
Şile, Sarıyer-Zekeriyaköy bölgelerine doğru bir kayış olduğunu açık bir şekilde gözlemliyoruz.
İstanbul'da yeni ilçe olmasına karar verilen Çekmeköy, Arnavutköy gibi bölgeler kuzeye kayışın bir diğer göstergesi.
Beykoz-Cumhuriyetköy'e kadar uzanan Çekmeköy ilçesi Anadolu yakasının en önemli ve rantı en yüksek ilçelerinden birisi olurken; Avrupa yakasında, Arnavutköy ilçesine bağlanan Karadeniz kıyısındaki Karaburun-Yeniköy sahilleri İstanbul'un en gözde yeri olarak gelecek yıllarda adını sıkça duyurmak için keşfedilmeyi bekliyor.
Üçüncü boğaz köprüsü, üçüncü havaalanı...
Henüz üçüncü boğaz köprünün yeri açıklanmamış olsa dahi Anadolu yakasında inşa edilen Şile, Çayağzı, Elmalı bölünmüş yolları ve tüneller; Avrupa yakasında inşa edilmekte olan Sarıyer-Çayırbaşı tünelleri, Hastal-Yassıören bölünmüş yolları şehrin kuzeyine doğru kayışın bir başka göstergesi.
Beklenti odur ki, kuzeye yapılan bu yollar üçüncü boğaz köprüsü ile birleşecektir. Yine ihtiyaç haline gelen üçüncü havaalanı da Kemerburgaz'ın kuzeyi ile Karadeniz arasındaki alana inşa edilecektir.
'Tüp geçiş' ve metro dönüm noktası...
Bütün bu yapılanmaların yanında esas değişim ve rant bölgelerinin kayması, yeniden yapılanması esas "tüp geçiş" ile birlikte metro sisteminin yaygınlaşması ile ortaya çıkacaktır. Anadolu yakasında, Üsküdar yeniden çok önemli bir konum yakalarken, en büyük rant bölgelerinden birisi Üsküdar-Çekmeköy aksı olacaktır. Yine, Üsküdar-Gebze aksı bir diğer rant bölgesini oluşturacaktır.
Avrupa yakasında ise, Habibler-Aksaray hattı yanı sıra Zincirlikuyu-Maslak, Hacıosman aksı zirve yapacaktır.
Genel çerçevede baktığımızda, metro ve bağlantılı olarak raylı sistem aksında yeniden yapılanacak olan İstanbul'un doğal olarak rant bölgeleride değişmiş olacaktır.
Bu değişim yeni zenginleri ve yeni zenginlikleri de getirmiş olacaktır.