Download "ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ISI TRANSFERİ LABORATUARI"
1 ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ISI TRANSFERİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI ZORLANMIŞ TAŞINIM DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEYİ YAPTIRAN ÖĞRETİM ELEMANI DENEY GRUBU: DENEY TARİHİ : TESLİM TARİHİ :
2 1) DENEYİN AMACI: Dikey bir levhadan ısı transferi söz konusu olduğunda, yüzeyden hava akımı geçirilerek yüzey film katsayısının deneysel olarak bulunmasıdır. 2) DİKEY LEVHADA ZORLANMIŞ TAŞINIMLA ISI TRANSFERİ Isı taşınımı, ısının hareket eden akışkan parçacıkları yardımıyla geçişidir. Genel olarak doğal ve zorlanmış taşınım olmak üzere iki tip ısı taşınımından bahsedilir. Zorlanmış taşınımda akışkanın hareketi dış bir etkene bağlı iken, doğal taşınımda hareket sıcak ve soğuk parçacıkların yoğunluk farkından kaynaklanır. Doğal taşınımda, akışkan içindeki sıcaklık farkları arttıkça, zorlanmış taşınımda ise, akımın hızı azaldıkça transfer edilen ısı miktarı artar. Paralel akışta düz bir levha örneğinde olduğu gibi, verilen bir geometri T s > T u sağlamak için elektrikle ısıtılırsa yüzeyden akışkana taşınımla ısı geçişi olur. Toplam ısı geçişi q ya eşit olan elektrik gücü E.I nın yanı sıra T s ve T kolaylıkla ölçülebilir. Tüm levhaya ait ortalama ısı taşınım katsayısı, daha sonra Newton un soğuma yasasından; Formülüyle hesaplanabilir. Ayrıca karakteristik L ve akış özelliklerinin bilinmesiyle; Nusselt = Reynolds Prandtl Denklemleri kullanılarak bulunabilir. Bu yöntem değişik deney sonuçları için tekrarlanabilir. Ayrıca farklı hızları ve L levha uzunlukları seçilebilir. Böylece geniş bir Reynolds ve Prandtl sayıları aralığına karşılık gelen farklı birçok Nusselt sayısı elde edebiliriz. Genellikle olduğu gibi, bilinen bir akışkan ve sabit bir Prandtl sayısına ait sonuçlar Şeklinde gösterilen bir doğruya yaklaşır. Bu denklem deneysel ölçümlerden çıkarıldığı için ampirik bir bağıntı olarak adlandırılır. Bununla beraber C, m ve n sayılarının değerleri yüzey geometrisi ve akış türleri ile de değişir. Bu denklemdeki C, m ve n katsayıları aşağıdaki metotla bulunabilir. Yapılan 3 farklı deneysel değerlerden elde edilen üç lineer denklem kullanılarak bu katsayılar elde edilir. Bu bağıntılardan sabit akışkan özellikleri varsayımı yapılmıştır. Bununla beraber, akış özelliklerinin sınır tabaka boyunca sıcaklıkla değiştiği ve bu değişimin ısı geçişine etkisi olduğu bilinmektedir. Bu etki tüm özellikler film sıcaklığı olarak adlandırılan T f ortalama bir sınır tabaka sıcaklığında hesaplanır.
3 Düz bir levha üzerinde paralel akış (Şekil 1), basit olmakla birlikte, birçok mühendislik uygulamalarında karşımıza çıkmaktadır. Laminer sınır tabaka oluşumu levhanın ucunda (x=0) başlar ve türbülansa geçiş kritik bir Reynolds sayısının in gerçekleştiği bir noktada (x=x C ) oluşur. Şekil 1.Düz bir levha üzerinde sınır tabakanın gelişimi 3) TAŞINIMLA ISI GEÇİŞİ BAĞINTILARI Bağıntı Geometri Koşullar Düz Levha Laminer, yerel, Düz Levha Laminer, ortalama, Düz Levha Laminer, yerel, Düz Levha Türbülanslı, yerel Düz Levha Karışık, ortalama Doğal Taşınımla Isı Transferi Yukarıda zorlanmış taşınımdan söz ederken doğal taşınımın (kaldırma kuvvetlerinin) etkileri göz ardı edilmiştir. Bu bir kabuldür. Ancak kararsız bir sıcaklık gradyanı varsa doğal taşınımın gerçekleşmesi olasıdır. Doğal ve zorlanmış taşınım etkilerinin herhangi birinin göz ardı edilip edilemeyeceği aşağıda belirtilen kıstaslara göre belirlenir. ) ise doğal taşınım ihmal edilir. 1 ise zorlanmış taşınım ihmal edilir. ) 1ise doğal ve zorlanmış taşınım birlikte hesaplanır. Doğal ve zorlanmış taşınım birlikte olduğu ısı geçişi sonuçlarını;
4 Eşitliği kullanılarak bulunur. Burada akış yönü kaldırma kuvvetleri ile aynı yönlü ise (+), ters yönlü ise (-) alınır. N=3 tür. Grashof sayısı: Formülasyonu ile hesaplanır. Raporda istenenler 1) Deneyin amacı ve yapılışı 2) Hesaplamalar Isı taşınım katsayısı Re sayısı Prandtl sayısı Nusselt sayısı Grashof sayısı Ra sayısı 3) Sonuçlar
5 Tablolar Tablo 1. Havanın özellikleri Tablo 2. Su buharının özellikleri