Anasayfa / Soru Cevap / Servet-i Fünun ve Milli Edebiyat’ın nesir (düz yazı) özellikleri nelerdir?
Servet-i Fünun ve Milli Edebiyat’ın nesir (düz yazı) özellikleri nelerdir?
Milli Edebiyat yirminci yüzyıl Türk Edebiyatı’nın 1908’le 1923 yılları arasında gelişen;İkinci meşrutiyet’in milliyetçilik hareketleri ile başlayan edebiyatımız milliedebiyat adını alır Bu edebiyat akımı,Cumhuriyet dönemine kadar sürer.Mehmet Emin Yurdakul,Mehmet Akif Ersoy,Yahya Kemal Beyatlı,Faruk Nafiz Çamlıbel vb şairler şiir alanında;ÖmeSeyfettin,Halide Edip Adıvar,Yakup Kadrri Karaosmanoğlu,Reşat Nuri Güntekin,Nurullah Ataç,Falih Rıfkı Atay,Memduh Şevket Esendal vb yazarlar nesir alanında,milli edebiyatımızın en önemli kişileridir.Milli edebiyatımızın en büyük fikir adamı Ziya Gökalp ile Fuat Köprülü’dür
Milliyetçilik,ulusçuluk toplumsal yaşamın en önemli olgularından sayılır Toplumsal yaşamda bireyin gelişmesi,toplumun gelişmesiyle,toplumun gelişmesi bireylerin gelişmesiyle sıkı sıkıya bağlaşıktır.1911’den sonra,milliyetçilik düşüncesi Türk aydınları arasında yayılmaya başlar.Çok geçmeden Genç Kalemler,Türk Yurdu,Yeni Mecmua ve diğer yayımlarla bu düşüncenin sonucu olan Türkçülük,dil ve edebiyatta birakım haline gelir.
Genç Kalemler Dergisi Genç Kalemler Dergisi Selanik’te 1911 yılında Ömer Seyfettin,Ali Canip Yöntem,Akil Koyuncu,Rasim Haşmet,Ziya Gökalp’le Fecr-i Ati’vileerden bazılarının katılmasıyla yayın alanına girer.Milli Edebiyat deyimini ilk ortaya atan Genç Kalemcilerdir.Ömer Seyfettin,Ziya Gökalp,Ali Canip Yöntem dilimizin sadeleşmesi için bu dergide şu düşünceleri ileri sürdüler:
5-Güneş varken şems,ay varken kamer denmemeli arapça Farsça kelimeler halkın söylediği gibi yazılmalı;Kalabalık,harca,menekşe,kavga gibi…
Dergahçılar 15 Nisan 1921-1923 tarihleri arasında İstanbul’da yayınlanan,42 sayı çıkabilen yazıyla onbeş günlük,derginin çevresinde toplananlardır.Sorumlu yönetici Musatafa Nihat Özön’dür.Dergah’ı çoğu Yahya Kemal’in öğrencisi olan üniversite gençleri çıkarmışlardır.
Dergahçılar Yahya Kemal Beyatlı’nın manevi yönetimi altındadırlar.Ahmet Hamdi Tanpınar’ın söylediği gibi:”Dergah aralarında büyük birlikleri olan yazarların dergisi değildi”.En fazla beraber yaşayan üç büyük rüknü arasında bile Milli Mücadele’nin ve balkan Savaşı’nın da ardı arkası kesilmeyen felaketler getirdiği siyasi görüş yakınlıklarından zevk üstünlüğünden bir evvelkine karşı tabii aksülamelden,nihayet dil meselesindeki anlaşmadan başka bir bağ yok gibiydi.Yahya Kemal,Haşim ve Yakup o zaman çok dosttu.Bununla beraber üçünün de düşünceleri birbirinden çok ayrı alemlerde gelişmiştir.”
Ali Canip Yöntem’le,Ömer Seyfettin’in 1911’de Selanik’te yayımlamaya başladıkları”Genç Kalemler” dergisiyle gelişen”Milli Edebiyat” akımı genellikle şu görüşler çevresinde toplanır.Türkçe bağımsızlığını kazanmak,yabancı sözcüklerle kurallar dilimizden atılırken,sadeliğe,yalınlığa gidilmelidir.Yerli,ulusal değerlerimiz işlenmeli,ne Doğu’nun ne de Batı’nın öyküncülüğüne düşülmelidir.
Ulusal ölçümüz hece kullanılmalı,toplumca sanata gidilmeli,”Sanat toplum için”olmalıdır.
Milli Edebiyat 1908-1923 tarihleri arasında yoğunlaşmasına karşı,1940’lara ve daha sonraki yıllara kadar,toplumsal değişimlere uyarak gelişirken,ulusal kaynaklarımıza daha etkin bir yönelme gösterir.Yirminci Yüzyıl Türk Edebiyatı’nın başlarında gelişen Fecr-i Ati edebiyatı’ndan sonra,ulusal kaynaklar dönme düşüncesi doğdu.
Osmanlıcılık,Osman Gazi’nin 13.yüzyılda kurduğu,Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra dağılan Türk İmparatorluğu’na ve bunun uyruklarına verilen Osmanlı sözcüğünden gelir.Osmanlılık ilkesini kabul edenlerin yolu anlamında kullanılmıştır.Osmanlı İmparatorluğu ,otuzsekiz ulustan kurulu uyruklar topluluğudur.
Osmanlığı İmparatoru bütün müslümanların dinsel başkanıydı.Bu nedenle politika ve dinsel gücü kendinde birleştiriyordu.Düşünce adamları,sanatçılar,hep bu yünde düşünmek ve eser vermek zorundaydılar.Mehmet Akif,özlediği yeni düzeni belli bir ulus için değil,yine imparatorluğun bir başka türlü ifadesi olan”İslam Ümmeti”içinde düşünüyordu.Milliyetçi düşüncelerin babası sayılan Zİya Gökalp bile,ideolojisini hem ümmet kavr******hemde ırk gibi vatan sınırlarını aşan verilere bağlamakla yine imparatorluk düzeni içinde düşünmüş oluyordu.İslamcılara göre milliyetçik’le,Türkçülük akımlarını savunmakla,İmparatorluğun birliği sağlanamazdı.
Türkçü Osmanlı İmparatorluğu’nun son yıllarda Osmanlıcılık,İslamcılık akımları karşısında Türklük duygusunu savunanlara denirken;Türkçülük,Türkçülerin ilkelerine dayanan akım,”Pantürkizm”anlamlarında kullanılmıştır.20 yüzyıl edebiyatımızı hemen bütünüyle etkileyen Türkçülük akımı,ulusal edebiyatımızın doğup gelişmesini sağlar.Fransız devriminin yarattığı ulusçuluk düşüncesi,Osmanlı İmparatorluğu’ndaki,yabancı toplumları ayaklandırırken,türk aydınlarınıda uyandırır.
Genç Kalemler,Yeni Mecmua,Türk Yurdu dergilerindeki yayınlarla Türkçülük akımı türk dili ve edebiyatında geniş yankılar bırakır.Ziya Gökalp’e göre
Milli Edebiyat Dönemi’nin gelişim sebepleri nelerdir?
Cumhuriyet dönemi öz şiir anlayışı hakkında bilgi verir misiniz?
Atatürk’ün siyaset alanında yaptığı yenilikler hangi tür yeniliktir?
Önceki: Çikolata potansiyel mi yoksa kinetik enerji olarak mı kabul edilir?
Sonraki: Yurt dışında diplomamın geçerli olması için ne yapmalıyım?