Buzullar öngörülenden hızlı eriyor, toplumsal çöküş kapıda
TR Türkiye 14.07.2020 15:47 #EvdeKalTürkiye [email protected]
Ümit Şahin 22/05/2019@umitsahin
İklim değişikliği nedeniyle buzulların beklendiğinden daha hızlı eriyeceğine dair iki yeni araştırma büyük ses getirdi. Küresel ısınmanın durdurulmaması halinde 2100'e kadar deniz seviyelerindeki yükselme 2,5 metreyi bulabilir.
Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) adlı akademik dergide Pazartesi günü yayımlanan makaleye göre Grönland ve Antartika'da bulunan kara buzullarının erimesi sonucunda deniz seviyelerindeki yükselme 2100'e kadar IPCC'nin (Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli) 2013 raporundaki tahminin çok üzerine çıkabilir ve 2,37 metreyi bulabilir. Araştırmayı yapan Bristol Üniversitesi'nden Jonathan Bamber, New Scientist'e verdiği mülakatta önümüzdeki 80 yıl içinde deniz seviyeleri bu düzeyde yükselirse, bunun toplumsal bir çöküş anlamına geleceğini söyledi.
2013'te yayımlanan IPCC'nin 5. Değerlendirme Raporu'nda en kötü senaryoya göre yüzyıl sonundaki deniz seviyesi yükselmesinin 1 metrenin altında kalacağı tahmini yapılıyordu.
Geçen Perşembe günü Geophysical Research Letters adlı bilimsel dergide yayımlanan bir diğer araştırma ise Antartika'daki erimenin önceden düşünülenin çok üzerinde olduğunu ortaya koydu. Araştırmaya göre Antartika'daki kara buzulları 1990'daki düzeyin 5 katı hızda eriyor.
Leeds Üniversitesi'nden araştırmacılar tarafından yazılan makale, Antartika'daki bazı bölgelerde buzul kalınlığının 100 metre inceldiğini ortaya koyuyor. Araştırma grubunun başındaki Andy Shepherd, 25 yıldır izledikleri buzullardaki erimenin jeolojik zaman ölçüsünü çok aşıp bir insan hayatına sığacak noktaya geldiğini belirtiyor.
Araştırmaya göre erimenin büyük kısmı buzul sahanlıklarının son derece dengesiz olduğu Batı Antartika'da oluyor. Bu bölgedeki erime deniz seviyelerinin yaklaşık 5 metre yükselmesine neden olabilir.
Öte yandan dünyanın önde gelen iklim bilimcilerinden James Hansen ve arkadaşları deniz seviyelerindeki yükselmenin IPCC tahminlerinden çok daha hızlı olacağını 2016'da yayımladıkları bir araştırmada ortaya koymuşlardı. Hansen ve arkadaşları mevcut ısınma devam ederse deniz seviyelerinin "birkaç metre" yükselmesinin kaçınılmaz olduğunu açıklamışlardı.
Küresel sıcaklıklardaki artıştan en çok etkilenenler arasında Pasifik'teki ada devleri bulunuyor.
Kutup buzullarının hızlı erimesinin neden olacağı toplumsal sorunlar tahmin edilemeyecek kadar fazla olabilir. Küresel sıcaklıklardaki hızlı artış hemen durdurulmazsa sular altında kalacak yerler arasında New York, Şangay, Londra ve İstanbul gibi büyük metropollerle Bangladeş ve Pasifik'teki ada devletleri gibi deniz seviyesindeki ülkeler ve Nil ve Mississipi deltası gibi büyük tarım alanları da bulunuyor.
Yararlanılan kaynaklar: Science Daily, The Guardian, Common Dreams
Tarih: 23-05-2019 Okunma: 259