TÜRKİYE'DE COVID-19'E KARŞI MÜCADELE - Aktuelle türkische Nachrichten, Bild-Zeitung auf Türkisch, Daily News in Turkish
Türkiye Cumhuriyeti Covid-19 salgınına karşı mücadelede en disiplinli ve başarılı ülkelerden biridir.
Son 15 yılda, Türkiye'nin sağlık sistemi büyük bir yeniden yapılanma sürecinden geçmiştir. Son 15 yılda Türkiye'deki hastanelerin modernizasyonu sayesinde sağlık sistemi, bu tür bir salgın ve krizlere cevap verebilecek yapısal yetenekler kazanmıştır. Yeni hastane kapasiteleri inşa edilmiş ve özellikle son yıllarda inşa edilen Şehir Hastaneleri, Avrupa'nın en büyük ve en modern hastaneleri olarak hizmete girmiştir. Sadece 2020'de, toplam 14 bin yataklı ve en son teknolojiyle donatılmış 11 yeni hastane hizmete girecektir.
Aynı zamanda, Türkiye bu süreçlerinde sağlık bilgi teknolojisine büyük yatırımlar yapmıştır. Türkiye, karar verme süreçlerinde sağlık bilgi sistemlerini, "büyük veri" ve "yapay zekayı" en iyi şekilde kullanan bir ülke haline gelmiştir.
Türkiye, pandemi ile ilgili tedbirleri en erken alan ülkelerden biridir. Çin kaynaklı pandeminin başlangıcı ve bu hastalığın diğer ülkelerde ortaya çıkmasıyla birlikte Türkiye, bu hastalığın ülkemizde ortaya çıkma olasılığına karşı hazırlık yapmaya başlamıştır.
Dünya Sağlık Örgütü'nün hastalığı pandemik olarak ilan etmesinden tam olarak 31 gün önce ve ülkemizde hastalık görülmeden 50 gün önce Covid'a karşı yol haritasını belirledik (11 Mart). Sağlık kurumlarımızı ve vatandaşlarımızı pandemi olasılığına karşı hazırladık.
10 Ocak 2020'de, Dünya Sağlık Örgütü'nün hastalığı pandemi olarak ilan etmesinden tam olarak 31 gün önce, Sağlık Bakanlığı bünyesinde acilen bir Operasyon Merkezi kuruldu.
Aynı tarihte, ülkemizin farklı branşlarında çalışan başarılı bilim adamlarından oluşan Bilim Kurulu kuruldu. Bilim Kurulumuz, Covid 19 sürecinin başından itibaren atılacak adımlar hakkında bilimsel görüş bildiren danışma kuruludur.
Yaratılan pandemi senaryolarına göre tüm sağlık çalışanlarının izinleri iptal edildi ve her bölge için sağlık personeli ve ekipman planları yapıldı.
Riskli yabancı ülkelere uçuşlar yasaklandı, havaalanı ve sınır tedbirleri alındı. Sosyal izolasyon önlemleri uygulandı. Uygulanan tedbirler sayesinde virüsün Türkiye'ye girişi 3 ay ertelenmiş ve bu süreçte tüm hazırlıklar tamamlanmıştır.
VAKA TESPİT VE KONTROL: FİLYASYON (BULAŞMA ZİNCİRİ) FAALİYETLERİ
Türkiye hastalığı sınırlı tutmak için toplumsal sınırlamalar getirilmesinin yanı sıra vaka temaslılarının toplum içinde sıkı takibi ve izolasyona alınmalarının sağlanması için filyasyon çalışmalarına özel önem vermektedir. Filyasyonun bugüne dek Türkiye’nin gösterdiği başarıdaki rolü büyüktür.
Filyasyon, testi pozitif çıkan bir vakaya virüsün kimden bulaştığını ve vakanın virüsü kimlere bulaştırdığını takip etme yöntemidir. Yani her pozitif vakada virüsün bulaşma izini sürme ve yayılma zincirini tespit etme yöntemidir.
Filyasyon çalışmaları için, içinde birinci basamakta çalışan hekimlerin yanı sıra diş hekimlerinin de olduğu, bütün Türkiye’de temaslı takibi yapan 20 bin kişilik filyasyon ekibi kurulmuştur.
11 Marttaki ilk vakadan itibaren her yeni hastanın temas çevresinde virüsün izi sürülmüştür. İz sürme yöntemiyle, hastalığı taşıyan kişinin son 4 gün içinde temaslı olduğu herkese ulaşılıp, gerekli olan testler yapılmış, pozitif vakalar karantinaya ve tedaviye alınmıştır. Bu kapsamda bugüne kadar 600 bin filyasyon çalışması yapılmıştır.
Temaslı kişilere ulaşılarak öncelikle kendilerini izole etmeleri istenmiş ve bulundukları yerlere gidilerek değerlendirmeleri, testleri yapılmıştır. Bulaştırma potansiyellerine engel olmak amacıyla eğitimler verilmiştir. Bu şekilde 20 saatlik bir süre içinde pozitif vakalarla temas edenlerin %99’una ulaşılmaktadır.
Filyasyon çalışmaları sayesinde vakalar erken tespit edilerek hastalığı başkalarına bulaştırma riski en aza indirilmektedir. Yine filyasyon sayesinde hastaların erken tespit edilmesi tedavi sürecine erken başlanmasını sağlayıp iyileşme oranını arttırmaktadır.
TEST KAPASİTE VE SAYILARI
Türkiye'de, semptom gösteren ve sağlık kurumlarına başvuranlara, kontroller sırasında semptom gösterdiği tespit edilen vatandaşlara ve filyasyon faaliyetleri çerçevesinde söz konusu kişilerle yakın temas halinde olanlara PCR testi uygulanır.
Türkiye şu ana kadar 1 milyon 250 binden fazla test gerçekleştirdi. Günlük test kapasitesi 50 bindir.
Gerekirse, günlük test kapasitesini artırmak için insan kaynakları ve altyapı mevcuttur.
SAĞLIK SİSTEMİ VE EKİPMAN KAPASİTESİ
Türkiye güçlü bir sağlık sistemi kapasitesine ve altyapısına sahiptir. Covid-19 ile mücadele, Türkiye'nin sağlık sistemi kapasitesi üzerinde bir baskı yaratmamıştır.
Covid 19’la mücadele kapsamında kullanılan yoğun bakım bakım yatağı ve mekanik ventilatör sayısı bakımından Türkiye çok hazırlıklıdır. Türk sağlık sisteminin 39,934 yoğun bakım yatağı ve 17,852 mekanik ventilatörü mevcuttur. Salgında pik noktası aşılmış olmasına rağmen; Covid-19 kapsamında yoğun bakım yatağı doluluk oranının sadece %6'sına ve ventilatör doluluk oranının sadece %5'ine ulaşılmıştır. Diğer bir deyişle, Covid-19 Türkiye'nin sağlık sistemi üzerinde baskı oluşturmamıştır.
Resim: Bursa Hayat Gazetesi