Nasıl Bir Ebeveynsiniz? – Çiğdem Falyalı
İyi ebeveynlik zaman ve çaba ister. Elbette çocuğunuzun gelişimi için sadece ayırdığınız zaman değil bu zamanın kalitesi ve kurduğunuz ilişki de önemlidir. Nasıl bir ebeveyn olduğunuz çocuğunuzla kurduğunuz ilişkiyi etkiler. Bu ilişki ise çocuğunuzun gelecekte nasıl biri olduğunu belirler.
Birazdan ebeveynlik tutumlarından söz edeceğim. Siz de bir ebeveyn olarak çocuğunuz ile kurduğunuz iletişimi düşünün. Hangi gruba girdiğinize karar verin.
• Otoriter/Denetleyici Anne ve Babalar:
Çocuğunuza kurallar koyup emirler yağdırıyorsanız, sınırlayıcı ve cezalandırıcı bir yaklaşım sergiliyorsanız, sevginizi esirgeyip hatta çocuğunuza küsüyorsanız otoriter bir ebeveyn olma ihtimaliniz çok yüksektir. Otoriter bir ebeveyn “Ya benim dediğimi yaparsın ya da görürsün” şeklinde tehdit edici bir cümleyi rahatlıkla söyleyebilir. Aynı zamanda rahatlıkla çocuğun poposuna bir şaplak atabilir. Her zaman çocuğun davranışına bağlı olmasa da çoğu zaman çocuğuna kızabilir. İş ve evlilik hayatı yolunda olmayan ebeveynler bazen gerginliklerini çocuklarının üzerinden çıkarabilir.
Bu şekilde yetişen çocuklar, ebeveynin korku üzerinde inşa ettiği iletişimi sonucunda aşırı isyankar, aşırı korkutulmuş veya sindirilmiş boyun eğen bir birey olur. Çocuğa katı kurallar koyarak, kontrol ederek çok az sözel bir iletişime olanak vermiş olursunuz. Böyle bir durumda çocuğunuz genelde mutsuz, korkak ve kaygılı olur. Bir şeyleri başarma konusunda kendine güvenmez bu durumda başlatmaz. Sizinle zayıf bir iletişim kurduğundan dolayı çevresiyle de zayıf bir ilişkisi olur.
• İhmalkar Anne ve Babalar:
Çocuğunuzun olumsuz ve uygun olmayan davranışlarına göz yumuyorsanız, çocuğunuzun yaşamıyla son derece ilgisizseniz ihmalkar bir ebeveyn olma ihtimaliniz yüksektir.
Bu şekilde yetişen çocuklar, ailesinin yaşamlarının kendinden daha önemli olduğu duygusunu geliştirirler. Bu sebeple kendilerini sosyal açıdan yetersiz görürler. Sıklıkla düşük özsaygıya sahiptirler ve bağımsızlığı pek kaldıramazlar.
• Demokratik Anne ve Babalar:
Çocuğunuzu hem bağımsızlığa teşvik edip hem de eylemlerine sınırlar ve kontroller getiriyorsanız, sözlü alışverişe izin veriyor ve sevginizi hissettiriyorsanız doğru yoldasınız. Demokratik anne ve babalar, çocuklarında yaşına uygun şeyler beklerler. Sorun yaşayan çocuğunu kollarının arasına alıp rahatlatarak “Bunu yapmaman gerektiğini biliyorsun. Hadi durumu nasıl düzeltebileceğimizi konuşalım” demekten çekinmez.
Bu şekilde yetişen çocuklar, genelde neşeli, kendini kontrol etmeyi bilen, kendine güveni olan, arkadaşlarıyla iyi ilişkiler kuran bireyler olurlar.
• Hoşgörülü Anne ve Baba:
Bir anne ve baba olarak çocuğunuzla yakından ilgileniyor ancak çocuğunuzdan hiçbir şey beklemiyorsanız bu gruba dahil olma ihtimaliniz yüksektir. Bu tarz ebeveynler çocuklarının her istediklerini yapmalarına izin verirler. Bazen ebeveynler ortaya yaratıcı bir çocuk çıkaracağını düşünerek çocuklarını özellikle bu şekilde yetiştirirler. Ancak ne yazık ki sonuçta ortaya kendinden başka bir şey düşünmeyen çocuk ortaya çıkarırlar.
Bu şekilde yetişen çocuklar genelde kendi davranışlarını kontrol edemez, her zaman kendi istekleri olsun ister ve nadiren başkalarına saygı duymayı öğrenirler. Hükmedici, bencil ve uyumsuz olabilirler, ayrıca arkadaş ilişkilerinde zorluk çekerler.
✓ Çocuğunuzu düş kırıklığından olabildiğince uzak tutmaya çalışmak onları aynı zamanda ümit etmekten, çabalamaktan, hayal etmekten de uzak tutmanız demektir. Bırakın çocuğunuz araştırsın, keşfetsin, hata yapsın ve deneyim kazansın.
✓ Çocuğunuzun başarılı girişimlerini destekleyin ki tekrardan yeni başarılar elde edebilmek için çabalasın. Tersine “beceriksizsin, öyle değil böyle yapılır izle de gör..” şeklinde bir yaklaşım çocuğunuzu sadece hayal kırıklığına uğratır ve yeni girişimlerden alıkoyar.
✓ Bir şeyi başarması için aşırı bir beklentiye girmeyin. Çocuğunuzdan kapasitesine, yaşına, bireysel özelliklerine uygun şeyler bekleyin.
✓ Hiç kimse kendindeki kötü yanları görmek istemez. Bu sebeple her ebeveyn kendi hatasını görmeyi kabul etmez. Lütfen sadece kendi görüşünüzü referans almayın. Çevrenizin de sizi değerlendirmesine izin verin. Belki onlar sizin görmediğiniz şeyleri görüyordur. Konu çocuğunuz olduğunda hiçbir şey için geç değildir. Bugünden başlayarak hatalarınızı düzeltebilirsiniz.
Çocuksuz Bir Evlilik Mi? İşte Buna HAYIR!!!