Baradey: Uranyumu İran'dan çıkarmak şart
İran Latinlerle ittifak tazeledi: İran lideri Ahmedinecad, Brezilya?dan sonra geçtiği Bolivya?da Başkan Morales tarafından sıcak karşılandı. Barışçı nükleer haklara dair ortak bildiri yayınlayan iki lider, lityum çıkarma anlaşması yaptı. FOTOĞRAF: AFP
VİYANA - ABD, Britanya, Fransa, Rusya, Çin ve Almanya’dan oluşan 5+1 grubu nükleer programının barışçı olduğuna inanmadıkları İran’ın yeni uranyum zenginleştirme tesisini kınayan karar taslağı sunmaya hazırlanırken, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK) Başkanı Muhammed Baradey Tahran’a önemli uyarılar yaptı.
Görev süresi 12 yıl sonra bu ay sonu dolan Baradey, bugün kendi başkanlığında son kez yapılacak toplantı öncesi nükleer müzakerelerdeki çıkmazı ortaya koydu. İran, 5-1’lerin yüzde 3.5’a tekabül eden düşük oranda zenginleştirilmiş uranyumun Rusya’da yüzde 20’ye yakın zenginleştirilmesi ve Fransa’da yakıt çubuklarına dönüştürüldükten sonra iadesini içeren önerisini, ancak İran topraklarında eşzamanlı değiş tokuş şartıyla kabule yanaşırken, Baradey, bunun mümkün olmadığını söyledi. Krizin zaten İran’ın elinde bomba yapımına yetecek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum tutması olasılığından kaynaklandığını belirten Baradey, “Bunun bir seçenek olduğunu düşünmüyorum. Anlaşmanın bütün amacı krizi yatıştırmak” dedi.
Türkiye’de depolamayı da önerdik
Nükleer yakıtı Tahran’daki tıbbi araştırma merkezi için isteyen İran’ın yüzde 100 garanti talebine işaret ederken, anlaşmada ‘bir dizi garanti olduğunu’ savunan Baradey, “Olayın kontrolü UAEK’da olacak. Ayrıca tüm tarafların güvendiği Türkiye’de stoklamayı önerdik” anımsatması yapıp ekledi: “Fakat krizi yatıştırmak için materyali İran’dan çıkarmanız lazım. Bu yüzden İran’dan barış için minimum risk almasını ve güvene dayalı bir anlaşma istiyoruz.” Baradey, ek garanti önerilerine açık olduğunu belirtse de “Daha başka ne garanti verilebilir bilmiyorum” dedi. UAEK Başkanı, İran’ın Fordov adlı yeni nükleer tesisinde inceleme yapan denetçilerin bir kanıt bulamadığını ancak bu tesisin güvensizlik yarattığını ekledi. Baradey, İran’ın kısa sürede nükleer bir tehdit haline gelme ihtimali olmadığı ayrıca ters sonuçlar doğuracağı için yaptırımların sertleştirilmesini önermediğini vurguladı.
Baradey’le görüşen Almanya Dışişleri Bakanı Guido Westerwelle ise “İran’la diyaloğa hazırız. Fakat sabrımızın sınırı var” derken, nükleer silahlı bir İran’ın kabul edilemeyeceğini ekledi. (afp, Reuters, ap, aa)