Columbia, Parsons, Pratt üçgeninde meşakkatli bir...
Köklü bir ekonomi eğitimi aldıktan sonra mimarlık okumaya karar veriyorsunuz. Bu ciddi yön değişikliğine ne sebep oldu?
Bu gerçekten uzun bir hikaye… Aslında baştan beri mimar olmak istiyordum fakat tam üniversiteye gireceğim sene sınav sistemi değişti. Yeni sistemde, hem ekonomi hem de mimarlık bölümünü seçemiyordunuz. Türkçe–matematik-sosyal, fen-matematik ayırımlarının ilk uygulamaya konduğu seneydi. Biraz kararsızdım sanırım. Ailemden de, mimarinin Türkiye'deki uygulama ve ekonomik zorlukları gerçeği dolayısı ile, mimar olmamam konusunda telkin vardı. Mimariyi ilk sıraya yazdığım halde sınavda, ekonomi bölümüne yarayacak soruları çözdüm ve o bölümü kazandım. Başlamışken de devam ettim.
Severek okuduğunuz bir bölüm olmalı ki, sonrasında yüksek lisansa da devam ediyorsunuz.
ODTÜ'yü sevdim. Ekonomi sosyal bir bilim olduğu için içinde ilgilendiğim konular vardı ama mimarlık kadar değil. Olaylar biraz birbirini takip etti. Mezun olduktan sonra bankada işe girmiştim. LBS - London Business School'daki MBA yüksek lisansımı da işyerinde kazandığım burs ile okudum. Yüksek lisans eğitimim tamamlanınca, Türkiye'den karayolu ve otostop ile başlayan, Gürcistan, Azerbaycan, Özbekistan, Tacikistan, Kazakistan, Hindistan, Nepal, Tibet ve Çin'i içeren bir seyahate çıktım. Bu gezi sonrası rahatsızlandım, bir süre istirahat ettim. Bu süre zarfında ne yapmak istediğimle ilgili düşünmeye vaktim oldu. Yani mimarlık okumaya bir anda karar vermedim.
‘hamamlar_ny' hamam, havuz ve sahne. Pratt Institute New York, ABD 2000.
Mesleki eğitiminiz için Pratt'i seçmenizin başlıca nedeni neydi? Güncel sanata ilgi duymanızın etkisi oldu mu?
Evet, aynı zamanda sanat okulu oluşu önemliydi. Mesela mimarlıkta okuyan birçok arkadaşım okulun yanı sıra Vito Acconci stüdyosunda çalışıyorlardı. Önce, Columbia Üniversitesi'nin yürüttüğü "Shape of Two Cities New York - Paris" programının Paris ayağı ile başladım. Diğer okullarda eğitim gören, değişim programı ile gelen mimarlık öğrencileri ve başka disiplinlerden mimarlığı denemek isteyenlere yönelik bir programdı. Daha sonra, New School - Parsons School of Design'ın üç senelik profesyonel mimarlık yüksek lisans programına başladım ve 1,5 yıl okudum. Fakat profesyonel de olsa mimarlık yüksek lisans diplomasının, Mimarlar Odası kuralları gereği, Türkiye'de mimari uygulama yapmak için geçerli olmadığını öğrendim. Dolayısıyla bir mimarlık lisans programına geçmem gerekti.
Başta Avrupa'da okumayı da düşünmüştüm ama oradaki eğitim çok daha uzundu. Ayrıca önceden aldığım dersleri transfer etmek de zordu, en baştan başlamak gerekiyordu. Amerika'da ise, ekonomiden mimariye 150 kredi transfer edebildim. Bu da eğitim süremi çok kısalttı. Dolayısıyla seçimim Amerika'dan ve New York'tan yana oldu. En çok Cooper Union'ı istiyordum ama oraya da birinci sınıftan başlamak ve komple beş yıl okumak gerekiyor. Profesyonel mimarlık lisans eğitimi için de geriye en iyi seçenek olarak Pratt Institute kalıyordu.
‘feribot terminali' yolcu terminali. New York, ABD 1999
Pratt'in mimarlık eğitimi ile ilgili izlenimlerinizi paylaşabilir misiniz?
Pratt çok iyi bir mimarlık okulu, severek okudum. Öğretim kadrosunda tecrübeli ve açık görüşlü, teoriyi ve pratiği bir arada yürüten hocalar vardı.
İlk üç yıl temel eğitim veriliyor. Ben ise Pratt'e aradan, üçüncü sınıftan girdim. Bu ilk senemde de, bir yapının uygulanması için gereken temel bilgilerle ilgili; taşıyıcı sistemi düşünmeye, programı yerleştirmeye odaklı bir stüdyo dersi aldım.
Dördüncü ve beşinci sınıfın başında, hocalar işlemek istedikleri stüdyo konularını sunuyorlar. Öğrenciler de bunların arasından kendi seçimlerini yapıyorlar. Çok popüler hocalar ya da derslerde, öğrencinin not ortalamasına bakılıyor ve ona göre yerleştiriliyor.
Bence bu çok iyi bir sistem, çünkü seçenek çok ve 2 yıl boyunca herkes ilgilendiği konulara yönelebiliyor. Temel birtakım bilgileri aldıktan sonraki stüdyolar çok daha deneysel. Pek çok stüdyo arasından kendinize en uygun olanları seçebiliyorsunuz.
Ayrıca, başvuru önkoşullarını sağlamanız şartı ile bir dönem Pratt Roma'da okuma şansınız da var. Ben bunu yaptım ve oradaki proje çalışmalarından da çok faydalandım. Roma'nın yanı sıra, hocalarımızla birlikte tüm İtalya'da çok kapsamlı mimari geziler ve incelemeler yaptık.
‘yolculuk_roma' konaklama. Pratt Institute. Roma, İtalya 2000