Ana Sayfa AYM Kararları Anayasa Mahkemesi tutukluluk inceleme/değerlendirme duruşması yapılmadığı için ihlal kararı verdi
Anayasa Mahkemesi (AYM) İbrahim Soylu (B. No: 2015/14648, 23/1/2019) bireysel başvurusunda tutuklandıktan on üç ay sonra mahkemeye çıkarılmasının özgürlük ve güvenlik (kişi hürriyeti ve güvenliği) hakkını ihlal ettiğine karar verdi. Başvurucu makul sürede tutukluluk değerlendirme/inceleme duruşması yapılmaması, hakim huzuruna çıkarılmaması nedeniyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu‘nun 141. maddesine dayanarak tazminat davası açmış, ancak başvurusu reddedilmiştir.
Tutukluluk incelemesinde duruşma yapılmalıdır
Anayasa‘nın 19. maddesine göre tutukluluk incelemesinin duruşmalı olarak yapılması ve tutukluluğa itirazın hâkim önünde yapılan duruşmalarda etkin olarak incelenmesi hakkıdır. Özgürlüğünden yoksun bırakılan kimsenin bu duruma ilişkin şikâyetlerini, tutuklanmasına dayanak olan delillere yönelik iddialarını, görüş ve değerlendirmelere karşı beyanlarını hâkim/mahkeme önünde sözlü olarak dile getirebilme imkânına sahip olması tutukluluğa itirazını çok daha etkili bir şekilde yapmasını sağlar.
Anayasa Mahkemesi tutukluluk inceleme/değerlendirme duruşması
Tutukluluk incelemesi ile ilgili şu yazıya bakabilirsiniz
Tutuklunun makul aralıklarla mahkeme önünde dinlenilme hakkı vardır
Yedi ay boyunca tutukluluk duruşması yapılmaması ihlal nedenidir
AYM, tutukluluk incelemesinin yedi ay boyunca duruşma yapılmaksızın dosya üzerinden incelendiği bir başvuruda Anayasa’nın 19. maddesinin ihlal edildiği sonucuna ulaşmıştır (Anayasa Mahkemesi tutukluluk inceleme/değerlendirme duruşması).
Somut olayda başvurucu tutuklandıktan yaklaşık bir yıl sonra hakim/mahkeme karşısına çıkarılmıştır. Başvurucunun mahkeme huzuruna çıkarılmama nedeniyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu‘nun 141. maddesine dayanarak açtığı tazminat davası derece mahkemesince reddedilmiştir.
Müşteki sayısının fazlalığı tutukluluk incelemesi yapılmamasını haklılaştırmaz
Yargıtay tutuklamaya konu davada müşteki sayısının fazla olmasının sürenin uzamasına etkisinin olacağını belirterek başvurucunun iddiasını kabul etmemiştir.
AYM’ye göre Yargıtay tarafından belirtilen gerekçeler bir yılı aşkın bir süre boyunca tutukluluk incelemesinin duruşmasız yapılması ve mahkeme/hâkim huzuruna çıkarılmadan tutukluluğun devam ettirilmesi iddiası yönünden yeterli görülemez. Davanın karmaşıklığı, sanık ve müşteki sayısının fazla olması, bu kadar uzun süre duruşma yapılmamasının gerekçesi olarak kabul edilemez.
AYM, on üç ay boyunca tutukluluk değerlendirme duruşması yapılmaması nedeniyle Anayasa’nın 19. maddesinde güvence altına alınan kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir.
Anayasa Mahkemesi tutukluluk inceleme/değerlendirme duruşması yapılmadığı için yapılmadığı için ihlal kararı verdi, tutukluluk inceleme duruşması yapılmaması.