Kuzu Postundaki Kurt (Pasif-Agresif Kişilikler)
Kişilerin; bir kişiye, gruba, duruma yönelik olumsuz veya düşmanca hislerini dışa yansıtma biçimleri farklılıklar gösterir
27 Mayıs 2018, Pazar 11:41
Kimi, duygularını mantıklı çıkarımlara dayamaya çalışır.
Kimisi, olumsuz duyguların yaratacağı nahoş durumlardan kaçınmak amacıyla, duyguların hedefindeki kişiyle ortak paydada buluşmayı dener.
Aslında, engelle veya engel olarak algılananla başa çıkmada uygulanan pek çok yol vardır. Bu yolları, belirleyen faktörlerden biri de kişilik yapısıdır.
Pasif agresif kişilikler gerek özel gerek iş hayatlarında sıkı direnişçidirler.
Çalışma hayatlarında emirleri tartışırlar ve kabul etmemek için her yolu denerler. Otoriteye doğrudan karşı çıkmazlar ama alınan kararları perde arkasından sorgularlar ve bunu yaparken taraftar toplamayı ihmal etmezler.
İş kaliteleri düşük olduğunda, bunu otoritenin yetersizliğine, yanlış yönlendirmesine bağlama konusunda ustalaşmışlardır.
Akılcı görünen ama aslında durumu yansıtmayan gerekçeler üzerinden hareket ederler. Amaçları kendilerini yeşil ışıkta gösterirken; onlara uygulanan davranışın yanlışlığına dikkat çekmektir.
Bir çalışan iseler, amir, üretimi engelleyecek kararlar almaktadır.
Birinin eşi veya sevgilisi iseler; partnerleri başına buyruk kararlar almakta ve onlardan itaat etmesini belemektedir.
Yanlış anlaşıldıklarından, sevilmediklerinden, istenmediklerinden, ayırıma maruz kaldıklarından şikâyet ederler.
Duygusal ilişkilerindeki oldubittileri, kendilerinin vermediği kararları veya sürpriz niteliği taşıyan farklılıkları reddederler. Tehdit edici bulurlar. Boyun eğmek zorunda bırakıldıkları zulümler olarak görürler.
İtirazları otoriteye, yönetilmeye bağlı olarak ortaya çıkar. Onlardan beklenenleri; itaat etmeleri gereken tehditler olarak algılarlar ve çalıştıkları yerde emir komuta zincirine uyum gösteremezler.
İş ile ilgili, yapılması gerekenlerin hatırlatılması; bütünlüklerine yönelik bir saldırı tehlikesidir ve hemen karşılığını vermelidirler.
Ancak konumlarını tehlikeye atma konusunda yaşadıkları endişe, pasif direniş dediğimiz bu davranışsal ifadelere yol açar.
Bu kişiler, otorite ile olan ilişkilerinde, uyum gösterme, emirleri yerine getirme gibi davranışsal ifadeleri, yenilmiş olmakla ilişkilendirirler. Ancak, düşündüklerini dışa vurma konusunda çok dikkatlidirler. Otoriteye karşı açıkça bir itiraz yapıp konumlarını tehlikeye atmaktan kaçınırlar. Ancak, işi yavaşlatarak, eksik yaparak, yapmayı unutarak, amir yokken eleştirerek kendilerini dışa vururlar.Ortada bir tehlike olmadığına kanaat getirdiklerinde ise, eleştirilerini ve itirazlarını dozunu artırarak, söze ve davranışa dökerler.
Pasif saldırganlık; gücünü davranıştan değil, kişilik bütünlüğünden alır. Hepimiz arada bir, otoritenin baskısına veya bizden beklenenlere risk taşımayan itirazlar yapabiliriz. Aşırı ders yüküyle çalışmak zorunda olan öğretmen, rapor alır veya tam saatinde iş başı yapmasını istediğimiz yardımcımız, 5-10 dakika geç kalır.
Edilgen saldırgan kişilik, bir emirle karşılaştığında, boyun eğmesinin beklendiğini düşünür. İsyan ettiği nokta, çoğu zaman budur.
Bu durum, hayatımızın çeşitli evrelerinde ve çeşitli rollerinde ortaya çıkan otorite ilişkisinden farklı bir durumdur. Örneğin, annenin defalarca yaptığı “ödevlerini yap” uyarısına, ergen, surat asabilir, inadına yapmayabilir. Telefonuyla oynamaya devam eder. Oldukça geç zamanda ödevlerini yapmaya başlar ve yatma vakti geldiğinde hala ödev yapmaktadır. Bu durum, gençlik döneminin bir özelliğidir. Genç, ebeveyn otoritesine beklenen yanıtı vermektedir. Bu durum genç insanın yuvadan uçma zamanı geldiğinde bitecektir. Yani, buradaki direnç, gelişimsel dönemin gereği olan bir davranışsal tepkidir.
Oysaki pasif saldırgan kişiliğin bütün yaşamına etki eden bir özelliği vardır. Emirler, oldubittiye getirilmeler, uymak zorunda bırakıldığı sürprizler, davranışsal sınırlamalar, yönlendirmeler; pasif saldırgan kişiliği uyarır. Boyun eğmesi, itaat etmesi bekleniyormuş gibi hisseder. Ve isyan eder. İsyanı, işini etkilemeyecek ve kaybetmesini engelleyecek bir isyandır: “Sana boyun eğdirip seni idare etmeye çalışan o kendini bilmez beceriksize haddini bildir.”
Yaşadığı tehdit hissi ve savunma arzusu, kafasına taktığı kişiyi cezalandırma gereğine dönüşür. Zihinsel melekeleri sessizce bunun için çalışır. Bu arada işini iyi yapar.
Duygusal ilişkilerinde de boyun eğmesinin beklendiği yanılsamasına düştüğünde, benzer bir davranış içine girer. Ceza verir. Tepkisini, ilişkinin ihtiyaç duyduklarını keserek gösterir. Surat
asar, sevgisini göstermez, cinsel yasak uygular. Hiçbir şey yapamazsa, hiçbir şey yapmadan tepkisini gösterir. Akılcı bahaneler üretir. Ondan beklenenleri, -güya elinde olmadan- yapamayacağının kanıtı olan işler ve gerekçeler üretir.
Uyum gösterme ve ortak paydada buluşma bu kişilikler için oldukça güç görünmektedir. Bu sorunun çözümünde, öncelikle, kişinin, pasif agresif bir kişilik taşıdığını kabul etmesi gerekmektedir. Bu; yeterli olmayan ama başlangıç için gereken bir adımdır.
Bu kişiler, oldukça alıngandırlar.
Onlara sert, emrivaki yaklaşmak; düşmanlık hislerini çabucak uyandırır ve kalkanlarını kuşanmalarına neden olur.
Amirin otoriter tavrı, pasif saldırgan kişiyi sinirlendirir ve bir şekilde amiri incitme arzusu uyandırır. Bu nedenle, en başta, amir-çalışan ilişkisinin sınırları net konmalıdır.
Belirgin sınırlar içinde, kibar, destekleyici ve ödüllendirici davranıldığında, pasif saldırgan kişi harekete geçmez. Kendini tehdit altında hissetmez.
Size savaş açmış bir pasif saldırgan ile karşılaştığınızda, onu görmezden gelmeyiniz. Bu ateşe benzinle yaklaşmışsınız gibi, saldırganlığı artıracak bir yaklaşımdır. Aksine, sizden kaynaklanan bir sorun olup olmadığı üstünde durun ve onu dinleyin. Sakın, yargılama, öğüt, akıl verme gibi bir işleme kalkışmayın. Dinleyin ve bir savaş olmadığına dair davranışınızla ona güvence verin. Elbette, yaptıklarından -veya duygusal bağınız varsa varlığından duyduğunuz mutluluğu, memnuniyeti dile getirin.
Kendini ifade edebilir ve sizin tarafınızdan değer gördüğünü hissederse, tehdit altında hissetmeyecektir.