Crohn Hastalığı Nedir? Crohn Hastalığı Belirtileri - Sağlık Ocağım .NET
Yazar: Sağlık Ocağım Gönderilme Tarihi: 8 Ocak 2015
Crohn hastalığı (CH), sindirim kanalını tutan kronik inflamatuar (iltihabi) bir hastalıktır.
Crohn hastalığı (CH), sindirim kanalını tutan kronik inflamatuar (iltihabi) bir hastalıktır. Ağızdan anüse (makat) kadar sindirim siteminin tüm parçalarını tutabildiği gibi, genellikle ince bağırsağın son bölümlerini ve/veya kalın bağırsağı etkiler. Crohn hastalığı uzun süre devam eden (kronik) bir hastalıktır. Crohn hastalığı hastanın yaşamı süresince alevlenmeler ve sakin dönemler ile seyreder. Hastalığın sakin olduğu dönemler bazı hastalarda uzun ve belirti vermeden devam edebilir. Hangi hastada alevlenmelerin başlayacağı, bulgu ve belirtilerin kaybolacağını tespit etmek zordur.
Crohn hastalığı her yaş grubunda görülebildiği gibi daha çok 16-40 yaşları arasında görülür. Crohn hastalığına kuzey ikliminde yaşayanlarda daha sık rastlanır ve kadınlarda ve erkeklerde eşit oranda görülür. Crohn hastalığı olanların yaklaşık % 20’sinde başka bir bağırsak hastalığı varlığı ya da ailesinde veya akrabalarında bu tür bir problemin olduğu görülmüştür. Crnhn hastalığı ve bu hastalığa benzeyen ülseratif kolit hastalığı beraber seyreder ise bu durum inflamatuar bağırsak hastalığı olarak adlandırılır. Crohn hastalığı tanısı alan hastaların yaklaşık % 70’inde ince bağırsak tutulumu gözlenmiştir. Crohn hastalığı tedavi edilmez ise çok sık karşılaşılan bir durum olmasa da bağırsak kanserine yol açabilir.
Crohn hastalığına neden olan faktörler
Crohn hastalığının nedeni tam olarak bilinmemektedir. Fakat bu hastalık üzerinde yapılan araştırmalara göre bağışıklık sistemi (immünolojik) hastalık veya bakteriyel nedenlerden kaynaklandığı öne sürülmektedir. Crohn hastalığının bulaşıcı özelliği yoktur. Hastalığa genetik faktörler de neden olabilir.
Crohn hastalığında belirtiler sindirim kanalının herhangi bir parçasını tutmasından dolayı belirtiler hastaya göre ve hastalığın seyrine göre değişiklik gösterir. En çok görülen belirtiler kramp şeklinde karın ağrısı, ishal, ateş, kilo kaybı ve şişkinlik hissidir. Bu belirtilerin hepsi her hastada görülmeyebilir.
Diğer görülen belirtiler makat bölgesinde ağrı ve akıntı, deride yaralar, bulantı, kusma, kansızlık, kanlı gaita, kalın bağırsağın son kısmında (rektal bölgesinde) apse oluşması, makatta çatlaklar ve eklem ağrısıdır. Yapışıklıklara bağlı olarak sağ alt kadranda bir kitle ele gelebilir. Göz tutulumları (irritis, üveit, konjonktivit), eklem tutulumları (artrit, ankilozan sipondilit gibi), karaciğer tutulumu (sklerozan kolanjit gibi), Böbrek tutulumları ( nefrotik sendrom ve amiloidoz birikimi gibi), Pankreatit, amiloidoz birikimi gibi farklı rahatsızlıklar da crohn hastalığı varlığında ortaya çıkabilir.
Crohn hastalığı teşhisi gastroentroloji uzmanının yapacağı fizik muayene sırasında hastada görülen şikayetler ve hastanın öyküsü ile tanının konulması mümkün olabilir. Fakat teşhisin doğrulanması ve/veya hastalığın hangi bölgeleri tuttuğunu ve hastalığın şiddetini görebilmek için bazı tetkikler yapılır. Bu tetkikler kan tahlilleri ve endoskopi gibi görüntüleme yöntemleridir.
Bazı hastalarda dışkı tahlilleri, gastroskopi (ince bağırsak tetkiki) ve gereken durumlarda bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans görüntüleme yöntemleri de kullanılabilir. Bilgisayarlı tomografi intraluminal ve mural gastrointestinal tract patolojilerini birlikte ortaya koyan ve crohn hastalığının tanı ve takibinde kullanılan önemli bir yöntemdir. Bilgisayarlı tomografi ile aynı zamanda crohn hastalığının tedaviye yanıtı da değerlendirilir. Ultrasonografi tetkiki özellikle sağ alt kadranda ağrısı olan hastalarda kullanılır.
Crohn hastalığı tedavisinde genellikle ilaç tedavisi uygulanır. Tedavi şifa amaçlı değil şikayetleri önleme amaçlıdır. Bu nedenle inflamasyonu baskılamak, yara iyileşmesini sağlamak, ateş, ishal ve karın ağrısını kontrol altına almak ve cerrahi gereksinimini azaltmak için tedavi ve takip önemlidir.
Crohn hastalığı uzman gastroenrolog tarafından tedavi ve takip edilir. Çünkü bu hastalıkta hastaya reçete yazmak durumu çözmez. Gerektiğinde ve zaman kaybetmeden tedavi değişikliği yapılması ve kullanılan ilaçların tamamının tüm özelliklerinin bilinmesi oldukça önemlidir. Bu hastalıkta kullanılan ilaçların yan etkileri de söz konusudur. Crohn hastalığı tedavisinde ilaç tedavisi hastalığın şikayetlerini rahatlatmak amacı ile yapılır. İlaç tedavisinde antienflamatuar ilaçlar, aminsalisilik asit bileşikleri, kortikosteroid içerikli ilaçlar, bağışıklık sistemini düzenlemek için kullanılan ilaçlar ve gereken durumlarda antibiyotik içerikli ilaçlar kullanılır.
Crohn hastalığında cerrahi tedavi uygulanır mı?
Crohn hastalığının başlangıç tedavisi genellikle koruyucu (ilaç) tedavisi olsa da, crohn hastalığı olan kişilerin 3/4’ünde er ya da geç cerrahi tedaviye gerek duyulur. Crohn hastalarının geneli cerrahi tedavinin çok fazla komplikasyonları olduğuna inanarak cerrahi tedaviden kaçınmaktadırlar. Crohn hastalığında cerrahi tedavi ile hastalık iyileşmez. Cerrahi tedavide bağırsağın kısıtlı rezeksiyonu en sık uygulanan bir yöntem olmasına rağmen, yinede konservatif (koruyucu) tedavi tercih edilir. En sık uygulanan cerrahi girişim nedeni bağırsakta kısmi ya da tam tıkanmadır. Fakat cerrahi tedavinin kesin gerekli olduğu durumlarda cerrahiden kaçınmak daha önemli sorunlara yol açabilir.
Bu nedenle cerrahi tedavi ihtiyacı ortaya çıktığında deneyimli bir gastenrolog ve Crohn hastalığı hakkında deneyimli bir cerrah tarafından bu durumun değerlendirilmesi gereklidir. Cerrahi tedavi genellikle hastalığın şikayetlerinde bir süre rahatlama sağlar ve bu sayede ilaç kullanımında azalma sağlanır. Crohn hastalığında seçilecek cerrahi hastanın yaşına, yandaş hastalık varlığına, rektum tutulumun olup olmamasına, hastalığın genişliği ve ciddiyetine, anal ve perianal tutulum olup olmamasına, daha öncesinde rezeksiyon yapılıp yapılmamasına göre değişiklik gösterir.
Crohn hastalığında beslenmenin etkisi olur mu?
Diyetin ve gıda koruyucu maddelerin crohn hastalığı diyetinde önemli bir yeri bulunmamaktadır. Crohn hastalığı olan kişilerin tahıllı ve şekerli gıdaları daha fazla tükettikleri saptanmıştır. Fakat hastalığın teşhisi konulduktan sonra bu gıdaların hastanın beslenme rejiminden çıkarılmasının tedavide herhangi bir etkisi görülmemiştir. Hastalığı aktif durumda ve ağır seyreden hastalarda ”elementer diyet” olarak adlandırılan sıvı şeklinde diyet hastane koşullarında bir süre uygulanabilir.
Beslenme tarzında bazı gıdalar rahatsızlık verebilir. Rahatsızlık veren besinler hastaya göre değişiklik gösterir. Bu nedenle crohn hastalığında hastalığa özgü bir diyet yoktur ve hasta kendini hangi gıdalar rahatsız ediyor ise o gıdalardan uzak durması faydalı olur. Çok yoğun ishal şikayeti olan ve bağırsaklarının bir kısmı çıkarılan hastaların beslenmesinde yağ miktarının azaltılması ishalin azalmasında fayda sağlayabilir. Crohn hastalığı fiziksel aktiviteyi ve iş hayatına engel olmaz. Fakat bazen hastalığın alevlenme dönemlerinde hastanın hastaneye yatması gerekebilir.
Bağırsak tıkanıklıkları nedenleri ve tedavisi
Çölyak Hastalığı Nedir? Çölyak Hastalığı BelirtileriDivertiküler Bağırsak (Kolon) Hastalığı Nedenleri
Çölyak Hastalığı Nedir? Çölyak Hastalığı Belirtileri	Divertiküler Bağırsak (Kolon) Hastalığı Nedenleri	Saglikocagim.org olarak başladığımız yayın hayatımıza daha şık ve sade bir tasarımla Saglikocagim.net olarak devam ediyoruz. Bugüne kadar yaptığımız gibi yine en anlaşılır sağlık bilgilerini sunmaya devam edeceğiz.