Türkmenistanda kofe ‘ösdüriler’, fransuz kompaniıasy Aşgabadyň gowaça ekiş usulyny Fransiıada ‘ornaşdyrmagy meıilleşdirıär’
Illıustrasiıa suraty. Kofe agajyna dyrmaşan siwetta.
Türkmenistanda kofe ösdürip ıetişdirmek meıilleşdirilıär. Bu barada Türkmenistanyň oba hojalygy barada maglumatlary çap edıän döwlet eıeçiligindäki “Bereketli Toprak” gazeti 21-nji oktıabrda habar berdi.
Neşiriň maglumatyna görä, golaıda Fransiıanyň “Agrenium” kompaniıasynyň halkara gatnaşyklar bölüminiň başlygy Etien Sours Türkmenistanyň Oba hojalyk uniwersitetine baryp, mugallymlar bilen Türkmenistanda kofe ösdürip ıetişdirmegi maslahat etdi.
Şeıle-de, habarda aıdylmagyna görä, oba hojalyk pudagynda iş alyp barıan fransuz kompaniıasynyň wekili türkmenistanly mugallymlardan türkmen topragynda pagta ekilişiniň usullary barada pikir sorapdyr. “Bereketli Toprak” fransiıaly myhmanyň pagtanyň türkmen topragynda ekiliş usullaryny Fransiıada ornaşdyrmagy maksat edinıändigini aıdıar.
Oba hojalyk pudagynda ussatlaşan “Agrenium” kompaniıasynyň düzümine Fransiıanyň 15 sany ıokary okuw mekdebi, 4 sany ylmy-önümçilik instituty we 100-e golaı ylmy-barlaghana girıär.
Eısem, türkmen topragynda kofe ösdürip ıetişdirmek teklibini türkmenistanly oba hojalyk mugallymlary orta atdymy ıa-da “Agreniumyň” wekili muny teklip etdimi? Bu soragyň jogaby boıunça döwlet neşirinde maglumat berilmeıär.
Şol bir wagtyň özünde, Türkmenistanyň haısy künjeginiň howa şertleriniň kofe ösdürip ıetişdirmäge laıyk gelip-gelmeıändigi takyklaşdyrylmaıar.
Galyberse-de, halkara hukuk goraıjy toparlar Türkmenistanda häkimiıetleriň ıurduň pagtaçylyk pudagynda mejbury zähmetden peıdalanmagyny tankyt edıärler. Bu tankytlaryň fonunda, döwlet metbugatyndan mälim bolşuna görä, fransuz kompaniıasy Türkmenistanyň gowaça ekiş usulyny Fransiıada ornaşdyrmagy meıilleşdirıär.
Döwlet metbugatynyň Türkmenistanda kofe ösdürip ıetişdirmegiň meıilleşdirilıändigi barada berıän bu habary, türkmen prezidentiniň golaıda içerki bazarlary ıerli oba hojalyk önümleri bilen doly üpjün etmek, olaryň içerki sarp edijilerden artıan bölegini daşary ıurtlara eksport etmek barada beren tabşyrygynyň yzıanyna gabat geldi.
Kofe Türkmenistanyň tebigy şertlerine ozal del hasaplanyp, soňra ekişine badalga berilıän ilkinji ekin däl. Mundan ozal, türkmen metbugatynda soňky ıyllarda Türkmenistanda ösdürilip, idegine badalga berlen banan barada-da habar berlipdi.
Geçen ıylyň awgustynda Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşigi çap eden resmi maglumatynda Mary welaıatynyň Sakarçäge etrabynda ıerli bir hojalyk jemgyıetiň 8,6 metr beıiklikdäki umumy meıdany 1 gektarlyk ıyladyşhanalarda banan ösdürip ıetişdirıändigini habar beripdi. Maglumatda bu ıyladyşhanalardan geçen ıyl 40-50 tonna banan hasylyny ıygnamagyň meıilleşdirilıändigi aıdyldy.
Şu ıylyň aprelinde bolsa Türkmenistanyň döwlet eıeçiligindäki “Türkmenistan: Altyn Asyr” saıty Sakarçägedäki agzalıan banan ıyladyşhanalaryndan her hepdede 1.5 tonna banan hasylynyň ıygnalıandygyny habar beripdi.
Türkmenistanda geçirilıän hökümet masalahatlarynda ıurtda içerki önümçiligi artdyrmak, importy azaltmak, ilaty zerur azyk harytlary, şol sanda ıerli oba hojalyk önümleri bilen üpjün etmek boıunça yzygiderli çykyşlar edilıär. Azatlyk Radiosynyň ıurt içindäki habarçylylary ıurduň dürli künjeklerindäki döwlet dükanlarynda un, ösümlik ıagy, ıumurtga ıaly önümleriň gytçylygynyň, hususy söwdada olaryň gymmatçylygynyň dowam edıändigini aıdıarlar.