TEPAV | ABD’nin Yeni Dışişleri Bakanı John Kerry’nin Gezisi
27 Şubat 2013 - Okunma Sayısı: 2316
ABD’nin yeni Dışişleri Bakanı John Kerry 11 gün sürecek ilk yurt dışı gezisine başladı. Kerry'nin Avrupa ve Ortadoğu'da ziyaret edeceği 9 ülke arasında Türkiye de var. Kerry gezisinin ilk durağı olan Londra'dan sonra Paris, Berlin, Roma ve Ankara’ya geçecek. 1 Mart’taki Ankara ziyaretinden sonraki durağı ise Kahire, Riyad, Abu Dhabi ve Doha.
Kerry, uzun bir süre Massachusetts senatörü ve 2004’de de Demokrat Parti’nin başkan adayı olarak dış politikaya hiç yabancı değil. Dışişleri Bakanı olmadan önce Joe Biden’dan devraldığı Senato Dış İlişkiler Komitesi'nin başkanlığını yürütüyordu. Hillary Clinton’a kıyasla dış politika alanında çok daha tecrübeli olan Kerry göreve resmi olarak başladıktan sonra Virginia Üniversitesi'nde yaptığı ilk konuşmasında, ABD Dışişleri Bakanlığı’nın bütçesinin zorunlu kesintilerden korunması gerektiğine odaklanırken aynı zamanda dünyanın farklı yerlerinde çalışan Amerikalı diplomatların da ne pahasına olursa olsun korunacağını söyledi. Detaylara girmeden diplomasinin etkili bir araç olarak daha fazla kullanılmasının avantajlarını savunan Kerry’nin ABD’nin dış politika gündeminin başında olan İran konusunda Başkan Obama’nin çizgisinde uzlaşmaya dayalı bir yaklaşım yürütmesini bekleyebiliriz.
Kerry’nin Dışişleri Bakanı olarak gerçekleştirdiği ve kendisinin de vurguladığı gibi daha çok muhataplarını dinleyeceği ilk yurt dışı gezisinde öncelikli konusunun Suriye olacağını tahmin etmek zor değil. Zaten ABD Dışişleri Bakanı Sözcüsü Victoria Nuland, Kerry’nin bu gezisinde Suriyeli muhalefet gruplarla da görüşeceğini teyid etti. Nuland, “Dışişleri Bakanı Suriye Muhalefet Koalisyonu’nun ne yapmak istediğini, Amerika’dan ne beklediğini öğrenmek, aynı zamanda Suriye’yle ilgili, ülkelerin de görüşlerini almak istiyor” dedi. Berlin’de Rus Dışişleri Bakanı Sergei Lavrov ile de görüşecek olan Kerry’nin Suriye konusunda bugüne kadar ABD ile uzlaşmaya yanaşmayan Rusya ile müzakere masasında sağlanabilecek çözüme odaklı ortak bir zemin oluşturmaya çalışması beklenmelidir.
Tekrar seçildikten sonra, dış politika alanını bir öncelik olarak belirlememeye özen gösteren Obama, Irak’tan sonra, Afganistan’dan da tamamen çekilmeye hazırlanıyor ve buna paralel olarak başta Suriye ve İran olmak üzere yeni bir savaşa girmek istemiyor. Özellikle 11 Eylül 2012’de içinde ABD’nin Libya Büyükelçisi Chris Stevens olmak üzere 4 Amerikalı’nın İslami radikaller tarafından Bingazi’de öldürülmeleri, ABD’nin Arap Baharının ilk safhalarında gösterdiği aktif pozisyondan geri adım atmasını hızlandırdı. Obama’nın bu yaklaşım değişikliğinin bilincinde olan Kerry, Suriye sorununu da mümkün olduğunca bölgedeki sıcak çatışmalara girmekten kaçınan bir yaklaşımla çözmeye çalışacaktır.
En aşırı muhalif unsurların içinde olmayacağı bir koalisyonun Suriye’de diyalog yoluyla kurulabilecek yeni düzeni yönetmesini isteyen Beyaz Saray, denklemden dışlamaya çalıştığı bu gruplara Türkiye üzerinden de sevk edildiğine inandığı silah yardımlarından rahatsız. Obama’nın ikinci döneminde, Suriye konusunda Türkiye ile bundan sonra nasıl bir işbirliği öngördüğünü ve perde arkasında özellikle bu konuda ayrışmaya başlayan Türkiye-ABD ilişkilerinin ne ölçüde tekrar düzene konulabileceğini Kerry’nin Ankara ziyaretinde göreceğiz.
* Seda Kırdar, Dış Politika Çalışmaları, Araştırmacı
Etiketler: ABD, Suriye, Irak, Türkiye-ABD İlişkileri,