İlber Ortaylı: Türkiye, Doğu Akdeniz'den çıkamaz. | Ataşehir'den Haberler
TÜRKİYE, DOĞU AKDENİZ’DEN ÇIKAMAZ
“Enerji kaynaklarını Türkiye demek ki yeterince bilmiyor veya bilenleri dinlemiyor. 60-70’lerde niye bilmiyorlar? Bu geri kalmışlık oluyor. İstihbarat diye birşey var bu sektörde. Sağında solunda gaz ve petrol bulunan bir ülke bunları merak etmez mi? Etmiyor demek ki. Bu çok açık. Petrol deyince herkes Güneydoğu Anadolu’ya bakıyor. Oranın petrolünün ne olduğu belli. Olsa bile çıkması pahalı. Şu anda da zaten hepinizin bildiği gibi dünya ham petrolden gazlara doğru gidiyor. Çok iyi gaz yatakları çıktı. Türkiye için bence tek akıllı seçim, Katar’la ittifakı ne olursa olsun sağlam götürmemiz. Doğu Akdeniz’i de 12’ye ayırdılar. Bütünüyle çok büyük bir çoğunluğu İtalya’dan başlayarak aç Avrupa’ya veriyorlar sahalarını. Hepsinin sanayisi var ve müthiş bir enerji sıkıntısı çekiyorlar. İngiltere hariç. İngiltere’nin bir takım bölgeleri yok ama şimdi Brexit’le çıkar, bu gibi kavgaların da içine girmez. Norveç’in de alakası yok. O zaten hiç Avrupa Birliğinde falan değil. Geriye kalan Batı Avrupa bloku ilk ortak pazar yerleri, burada hisse senetleri alıyorlar. Yetmedi İsrail’e de veriyorlar. Onlar birlikte işletirlerse para ve teknolojiyle işi sağlama alınmış oluyor ve Türkiye’yi burada tabii ki dışlıyor. Bizim hiç yerimiz yok. Ama bizim yerimiz var. Allah’tan Kuzey’e çıktık. Kapasitenin ne olduğunu bilmiyoruz ama mutlaka burada birşeyler var. Onun için sahip çıkmamız lazım bölgeye. Bugüne kadar da kurtul diyenlerin bu işlerden ne kadar yanıldıkları anlaşılıyor. Strateji dediğin zaman ‘burada strateji olmaz’ diyorlardı. Tek şansımız Kuzey Kıbrıs’ın elimizde olması. Bu gaz yatakları herhalde oraya kadar uzayacak bir şekilde. Ciddi arama yaparsak veya beceremeyeceksek bu işi, olabilir, çok ciddi bir müttefik bulursak bu bize kalır. Bu çok önemli. Çünkü Doğu Akdeniz yeryüzünün bereketli bir bölgesi. Doğu Akdeniz’de bu kaynaklara hükmetmek zorundayız bir ucundan, Türkiye buradan çıkamaz.”
“ABD’NİN AMBARGOSUNUN KENDİNE GÖRE HÜKMÜ VAR”
1974 Petrol Krizi’nde hem Türkiye hem de Amerika’da bulunduğu anımsatılan Ortaylı, “bu dönemde Türkiye’de donduklarını ve Amerika’da da yakıt fiyatlarının aşırı yüksek olduğunu” hatırlattı.
Ortaylı, İran’ın ise zengin olduğunu belirterek, “Şah’ın küstahlığı iki misli arttı. Arapların yanına yanaşılmıyordu 74’te. Üstüne bir de Vietnam krizi patlayınca, Amerika’nın Amerikalığı sallantıya girdi. Bu çok önemliydi.” diye konuştu.
Amerika’nın, İran’a yönelik ambargolarına ilişkin soruyu ise Ortaylı, “ABD ambargolarının kendine göre hükmü vardır. İnsanlar direnir. İran’da hiç ilaç yoktu, ikinci senenin sonunda bir sürü şey yapmaya başladılar. Adamlar İbni Sina’nın torunları. Senin ambargondan mı korkacak? Elinden geldiği kadar o da üretir, o da kimya okuyor. ABD’nin de ne olduğu belli değil tarihte. Ebediyyen kalacak da değil.” şeklinde yanıtladı.