VADİN: Mart 2017
İlişkinin uzun ömürlü olması bana göre iki önemli beceri gerektirir: "samimiyet" ve "güven"
Hangisi önce gereklidir veya ikisi aynı anda mı gelir bilinmez. Hatta bunun akıl yoluyla seçildiğinden bile emin değilim. Sadece geriye dönüp baktığımda devam edebilen ilişkilerimde bu iki konudaki becerimi iyi yönetebildiğimi ve karşımdakinin de benimle paslaştığını görüyorum. Bir tür, yetişkin bedeninde oynanan çocuk oyunu gibi.
Güven ve samimiyet dediğimde ilk aklıma gelenler; yumuşak karnını diğerine kolayca göstermek, toplum tarafından alttan alta hoşlanılan ama nedense dile getirilince kınanan veya ayıplanan şeyleri birbirine rahatça söyleyebilmek. Ve bu paylaşımın sonunda yargılanmamak.
Yani neredeyse yalnız kalmak gibi. Ama yalnızlıkta kendi yaptığın bir espriye gülmek zordur. Gülmek için iki kişi gerekir. Ve gülmek ortak dilin en güvenilir göstergesidir. İlişkiyi ayakta tutan da en önemli şeylerden biri bu zamanla gelişen ortak dil değil midir?
Kimsenin umursamadığı ayrıntılara takılıp gizli gizli bakışmalar, aynı filmi seyredip ağlamalar, alışveriş yaparken aynı ürünlere uzanmalar, birini veya bir şeyi beğenmeyince bıyık altından gülüp, birbirinden göz kaçırmalar...
Hatta zamanla yaratılan ortak bir sözlük! Sadece diğeriyle paylaşılan olaylardan seçilen kelimelerle*, kocaman kocaman şeyleri anlatabilmenin ve ölesiye gülmenin hazzı. Hani şu lep demeden leblebiyi anlamak hali.
Bahsettiğim yakınlığı kelimenin tam anlamıyla yaşadığım insan sayısı az... Çok az... Ama birkaç ihanet hikayesi içerse de hala paha biçilmez!
Toplu sekse evet, duş ve yüz dolar, cif gençlik hatalarını bile siler, Genç Luke.... selamlar, hürmetler:)))
Bir olay yaşanır. Bin kişi tarafından farklı şekillerde anlatılır. Görünürde hiç kimse yanlış bir şey söylemediği halde, olay anlatıcıya göre defalarca değişir. Anlatıcının aynı olayı değişik mekanlarda ve zamanlarda tekrarladığı da düşünülürse, ki bu tekrarların her biri diğeriyle farklılık gösterir, bir öykü binlerce öyküye dönüşür. Bu yüzden sözlü gelenek önemlidir. Çünkü hikayenin aslına, mesajına sadık kalmanın özünü iyi bilir. Akitlerin anlamını yitirdiği bir yüzyılda yeniden öyküler anlatılıyor, masallar yazılıyorsa insanlar neyi özlemiş olabilir?
Masal yazmak bireyin kendini sağaltım yöntemiyse eğer, zira anlatmaya çalıştıkları duyulmamıştır ve bir kez daha denemek ister, masal anlatmak kesinlikle grup terapi olmalı. Anlatıcı ve dinleyiciler arasında herkesin kıssadan hisse aldığı paylaşım anları.
Davullar çalar, yağmurlar yağar. Gecenin karanlığında bir ışık sızar kalplere. Ağaç kovuklarında saklanmıştır periler. Yedi denizin dibindedir aradığın... Ama bulursun!
Gökten elmalar düşer.. O elmalar aç ruhlar içindir. Anlatıcı ve dinleyici birlikte yerler. Beraber iyileşirler...
Kıza seslendim: "lütfen hızlanır mısınız, ayağınıza basmak istemem" Cevap yok...
Cevap çok sakin ve uykudan uyandırılmış prenses sesiyle: "Sola geçseydiniz." Ah canım hem narin, hem zeka küpü!
Bu sabah yaşadığım şeyin farklı varyasyonlarını yıllardır Bağdat Caddesi'nde ve benzeri kalabalık yerlerde yaşıyorum ama bu gerçekten ilginçti. Kendimi huysuz teyze gibi hissettim. Oysa yaptığım tek şey, toplu yaşam kurallarına uygun şekilde bana ayrılan hatta yürümekti. "Ben kendi keyfimde takılayım da sen de idare ediver artık" kafası gerçekten çok canımı sıkıyor. İnsanların önceliklerini belirlerken, birlikte yaşamakla ilgili sözlü ve yazılı kuralları hiçe saymalarını çok sevimsiz buluyorum. Bebek arabası kullanan kadınların kaldırımın tamamını işgal etmeleri en gıcık olduğum şeylerden biri. Ya da marketteki sırada hiç tanımadığım amcanın leş gibi kokan nefesini ensemde hissetmek! Bazen dönüp, "beyefendi, hiç tanımadığı biri sizin karınıza, kızınıza bu mesafede dursa hoşunuza gider mi? " diye sormaya niyetleniyorum. Sonra derin derin nefes alıp, evime dönüyorum.
Kimse bana kızmasın ama ben İstanbul'u içindekiler olmaksızın seviyorum. Hayatım boyunca kasaba kafasına uyuz oldum ve şimdi tam ortasında yaşamakla cezalandırılmış gibiyim. İnsanın istemediği ot burnunun ucunda bitermiş di mi? O halde nezaketsiz, elini kolunu nereye koyacağını kestiremeyenlerin, yolun sağını solunu bilmeyenlerin, şemsiyesini birbirinin gözüne sokup, omuz atarak yürümeyi rutine çevirmişlerin, sandalyesini çekerken arkasına bakmaya tenezzül etmeyenlerin, inatla klozet kapaklarına işeyenlerin ve daha nice nicelerinin kasabasına hoşgeldik!
Dindarlık değil seçimim, dinsizlik! Herhangi bir kitabın öğretilerine sığınmanın fanatizmi değil mi benim de içinde bulunduğum gezegeni yaşanmaz hale getiren? Neden güzelim şehirlerde akıllara zarar saldırılarla geçiyor hayatlarımız? Kime yetmiyor hava, su, toprak? Ama altın, elmas, petrol, bor var değil mi? Pardon... Ben hep bu "asıl zenginliği" atlıyorum. Zenginlik denildiğinde aklıma gelen keyifli seyahatler, sağlıklı bir beden, tertemiz sebzeler, meyvalar, eş, dost, aile, içinde olmaktan zevk alınan işler...
Kutsal kitapların, mitolojik öykülerin, yerel masalların ve efsanelerin binlerce kez durmadan ve sıkılmadan anlattığı iyi ile kötünün savaşı her dönemde sahnelenen, üstelik her defasında kurban isteyen bir oyun değilse nedir?
Bu oyun açıkça olmasa da, aşağıdan aşağıdan hepimiz tarafından besleniyor... Bilerek ve bilmeyerek yaptığımız onlarca, yüzlerce seçim karanlık tarafı güçlendiriyor.. Dökülen kanın, bizim eteklerimize sıçramadığını düşünerek uyuyorsak, o uyku gaflet uykusudur.
Çok konuşup, uygulamada çuvallıyoruz. Oysa az konuşup, daha sık deneme zamanıdır. Bizi içine sürükledikleri çılgınlığa tek başına direnemeyeceğini düşünme... Daha az ve daha kaliteli tüketim bile başlı başına bir eylem! Ve inan gücü var...
Okuduğun yazarları seç... Kullandığın kozmetikleri, evine soktuğun yiyecekleri seç. Sohbet konularını seç. Haz değil, şefkat odaklı olmayı dene. Çuvallamayacağız demiyorum, tabii ki eski alışkanlıklar yakamızı hemen bırakmayacak... Olsun, yine dene!
Dünyayı güzellik kurtaracak. Bu bir inanç. Benim inancım. Güzellik de ne kitaplarda, ne kutsal mekanlarda... ONLAR SADECE SENDEN ÖNCE İYİLİĞE, GÜZELLİĞE, AYDINLIĞA İNANIP, SONRA YOLUNU KAYBEDENLERİN KONAKLAMA YERLERİ. Asıl güzellik içindeki aydınlık tarafa tutunmakta, nefsinle barışmakta. Kolay bir yol olduğu buraları adımlamış gezginlerin vaadleri arasında değil... Ama ancak ve ancak buradan geçmeye niyet edenlere açılacak güzel bir dünyanın kapısından bahsediliyor...
Londra'da terör içimi yaktı bu sabah. Oraların baharı öyle güzeldir ki... Çiçekler, ağaçlar, delirmiş yeşilliğiyle çimenler, parklar... Sadece ve sadece huzur sarar insanı. Olan bitenden anladığım şu ki, kötülüğün vatanı kalmadı... İyiliğin ülkesi ise her zaman belli; içine bak.
Benim bu sabah ruhumdaki inançtan gayrı gidecek yerim kalmadı.. Her şey ölecek, güzellik kalacak. Güzellik ölümsüzdür...
* Z. Livaneli
"Yukarıda tanışanlar burada anlaşırlar." Kim söylemişti hatırlayamıyorum, belki Mevlana..
Seninle durumumuzu uzun uzun düşündüm. Neredeyse on yıldır düşünüyorum. Biz aslında hiç tanışmadık... Neden dersen tesadüfen çarpışan ve aksi yönlerde hız yapan bilardo topları gibiyiz. Sen kendi hayatının bildik dehlizine yuvarlanırken, bana ne olduğunu hiç düşünmedin.. Kimle çarpıştım, kafam, kalbim, ruhum ezildi mi? Dönüp bakmadın bile. Bildik karanlığındasın, ışığa alışık değil gözlerin...
Oysa hakikatte yukarıda tanışmış olsaydık, tüm anlaşmazlıklarımız, kavgalarımız bungee jumping gibi olurdu; sen beni iterdin, ben uçurumdan aşağıya düşerdim, tam yere çarpacakken ipi çekerdin, beni yukarı alırdın. Ölür gibi olurdum ama ölmezdim. Kavgamız da sahici olurdu, sevgimizde. Tartışmasız, kavgasız ilişkilere güvenmem ben. Daimi uyum varsa taraflardan en az biri, içinin çekmecelerini ağzına kadar dolduruyor demektir... Kendinle uzlaşmakta çuvalladığın karman çorman bir iç dünyan varken, nasıl olur da dışarıda tam bir birlik halinde devam edebilirsin?
İçin rahat olsun, biz seninle yukarıda tanışmadık. Birbirimizi bildiğimizi sandığımız tek hayat şimdi ve buradaydı, ıskaladık. Yakın hissettiren şey? Acıydı, ona da katlanamadık.
Sabah sabah bunları niye yazdım diye merak ediyorsan, uyandığımı haber vermek istedim. İyileştiğimi bil istedim.
Ahlak kurallarına gönülden bağlıysanız ve yoga dersi verdiğim için kusursuz davranmam gerektiğine dair beklentileriniz varsa lütfen bu yazıyı okumayın olur mu? Kendimden mevsime ve tarihe uygun romantik, hüzünlü, duyarlı bir yazı beklerdim bu sabah. Ve fakat yazamayacağım, zira hiç içimden gelmiyor. Aksine, sesimin çıkabildiği en yüksek yer neresiyse oraya tırmanıp, "koy g.. rahvan gitsiiiiinnn!" diye avaz avaz bağırmak arzusundayım. Hatta iyice abartıp, bu cümleyi nakarat belleyen bir beste yapıp, Londra Senfoni'yle çalasım var. Bak bak, illa bi havalar, bizim Borusan'la çalsam olmaz mı ki? I ıh...
Baban mı ölmüş? Öldü işte güzelim, Uyuyan Güzel değil ki bu adam, kalkıp gelmeyecek, bekleme artık. Hadi yürü, yürüüüü, yürüsene, tıkama yolunu! Hayat senin üzüntülerin için mola vermiyor. İş arkadaşların iki yüzlü mü çıktı? Ne var bunda bozulacak? Para da iki yüzlü değil mi? Onlarla ortak noktanı dostluk mu sanmıştın a gülüm!
Yediğin kazıkların hesabını mı soruyorsun? Önce attığını inkar ettiğin kazıkların muhasebesini yap bakalım! Ne o? Bunu da mı sevemedik?
Affet tatlım affet, yoksa kanser olursun. Belki öncesinde kalp krizi geçirir , sonra sebebini sezemediğin bir şekilde hayatta kalırsın. Hastane odasında yatağına uzanmış, üzerindeki çaputta mavinin kaç tonu var diye bakarken, ulan ne güzel ölüyorduk mu dersin, yoksa madem buradayız bari yaşayalım mı dersin orasını ben bilemem... Bak söylüyorum, bu işler ufaktan başlar; hayattan zevk almayı bıraktığında, ardında kalan bir kişiye, duruma, hadi abartalım kadere küstüğünde, kalbin ve onun emrinde hizmet veren damarların isyan bayrağını çekerler. Tansiyonun, kan damarların boyunca akamayan haz gibi yavaşlar, hızlanır.... Kanının suretine bürünüp, kabusun olurlar. Ardından oranda buranda kitleler, kakanı yapamamak, yediğini sindirememekler.... Ummadığın anlarda, gardırop kapağında karşına çıkan tam boy aynalar gibidir görmezden geldiğin kusurların. Onlardan güneş gözlüğü takarak kaçamazsın... O halde buna sebep olan insanları tırmalamalar veya suç mahalinden topuklamalar nasıl? Ya da hep bir aynaya örtü örtmeler..
Sen ve ben gayet masumuz ama dünyada çok kötülük var di mi? Koy şuraya boynunu benimkinin yanına da ilahlar bizi kesinler sayın kurban:))
Olmadık anlarda gecenin bir yarısı uyandıran panik atak krizlerin kulağına ne fısıldıyor acaba? Görmek istemediğin şey burnunun ucuna gelmiş, oradan uzaklaşamamışsan ve edilgen davranmak konforlu geldiyse, gözlerin mi bozulmuş.. İyi ki bozulmuş, yoksa dayanamazsın... Dua et ki makine kendini korumayı biliyor.
Sen hangisisin? Ben, adım atmaktan korktuğu için toplar damar kapakçığını bozanlardan, kadınlığıyla ritim tutturamadığından memesinde kistik yapı oluşturanlardanım. Merhaba!
Bütün bunlardan yırtamazsın, kaçtım sanma, yakalanırsın. Fakat tüm akışı değiştirebilirsin. Hayatın tam ortasında bırakmalı geride kalanların matematiğini ve koyvermeli gelip gelmeyeceği bilinmez geleceğin iplerini. Uyanmalı, yürümeli, koşmalı, yüzmeli, güzel şeyler yemeli, esnemeli, gülümsemeli, kendini sobelemeli, saçmalamaktan utanmayıp, çuvalladığın yerden devam edecek kadar kusurlarıyla barışmalı insan. Etrafa bir bak; herkes topal, hepsinin hörgücü var. Boşversene!
Yoksa, bak vallahi doğru söylüyorum, eğer "koy g.. rahvan gitsin " diyemezsen, diyemezsek, sen ve ben daha zaman var zannederken kıçımıza pamuk tıkayacaklar!
Sonrası üç kuluvallah...
Tutulacak yasın kalmadığında, acı boşluk gibidir. Artık nerede olduğunu, ne zaman geleceğini bilemezsin... Artık hem senindir, hem de bütün dünyanın....
Yeni kuşak kadınları tam olarak anlamasam da, buna kuşaklar arası bişi diyorlardı di mi, tarzlarını beğeniyorum. İki yıl önce Gaye Su Akyol, şimdi de tesadüfen Ceyl'an Ertem dinledim. Bir iki kadın daha var onlar arasında sayabileceğim fakat özellikle ikisi hem şarkıları, hem de fotoğraflardaki, sahnedeki duruşlarıyla ilgimi çekiyorlar. Güçlü, kendinden emin, aynı zamanda kırılgan bir tablonun figürleri gibiler. Bütün olarak baktığımda kırılmakla, incinmekle ilgili masallara meydan okuduklarını seziyorum. Zira insan incinir, üzülür. Bazen kaybeder. Duygunun, düşüncenin cinsiyeti mi var?
Onlar prenses değiller. Prenslerini beklediklerini sanmam. Prenses gibi davranmak, içinde yaşadıkları gırtlağına kadar boka batmış toplum tarafından kusursuz, lekesiz ya da asil algılanmak gibi bir dertleri de yok zannımca. Ne görüyorsan o. Kendilerini gerçekleştirmek yolunda yolcular. Ağacın ağaç olmak adına çabalamaması, mevsimlerin kendi ritminde sakince geçip gitmesi gibi, sadece sıradan bir ölümlü olarak akıştalar. Bir farkla, kendilerine sahip çıkarak... Bak bu önemli.
Bizim kuşağın "etek giydin doğru düzgün otur!" uyarıları onlarda işlememiş. Duymamışlar! Şükürler olsun ki öyle olmuş. Beyaz gömlek içine renkli sütyen takılmaz, siyah ayakkabıya kahverengi çanta alınmaz. El ve ayak ojelerin aynı olmalı!!! Bütün bu söylemler vız gelip trıs gitmiş! Cesur kadınlar bunlar. Bedenleri dövmeli, kasları güçlü. Kendi istedikleri şarkıları yazıp söyleyen, gönüllerince giyinen. Saçlarını kah kazıtıp, kah seksenler kafasına göre bukle bukle kullanan. Dayatılmış kuralları sırf birileri memnun olsun diye kabullenmeyen, erkek dünyasının huzuru kaçmasın diye "kadınlık" adı altında satılan biçimsiz elbiseyi giymeyen insanlar. https://www.youtube.com/watch?v=5O4To8zmLdk
Her ikisini de şahsen tanımıyorum, şarkılarına, sahnedeki duruşlarına bakıp, bende bıraktıkları duyguyu yazıyorum. Sindirilmiş, ruhen ve bedenen hırpalanmış, zihinleri baskıya direnmekten yaratıcılığını kullanamaz olmuş kadınlarla dolu bir ülkede bize gerçek, içeriden bir dünyanın varlığını hatırlatan ruhlara ihtiyacımız var. Alaturkadan, arabeskten korkmayışlarını seviyorum. Bununla barışmış, kendi tarzlarına yerleştirmiş olmaları, üstelik samimiyeti bozmayışları takdire şayan!
Bodrum'da sevdiklerimle sağdan sola koşuşturup, zamana meydan okumaya çalışırken ve elbette başaramayıp ha bire tökezlerken, kendime çok gördüğüm durma eylemine saklanmak istedim. İçimden kitap okumak geldi. Sadece ve sadece zevk için, bir şey öğrenme veya anlama kaygısı taşımadan öylesine, hatta mümkünse bomboş bir kafayla kahve kitap keyfi yapmak! İki kitap seçtim. Biri aşka dair felsefi bir zımbırtıydı, dolayısıyla çabuk sıkıldım. Zira adına aldanmış, baharda aşk hakkında okumak güzel olur sanmıştım... İkincisi daha önce duymadığım bir Macar yazara aitti; Arpad Kun. Kitabın adı Mutlu Kuzey. Kuzey dedi ya, beni çekti zaten. Ertesi sabah kitabımı alıp, Bodrum'un en güzel manzarasına karşı kuruldum. Güneş, kahve, kitap ve bir de komik, yılışık sokak kedisi! İşte tatil, işte insanın bomboş hissetmesi için idealleştirilmiş bir an!
Başkalarının gevşemekten anladığı nedir bilmem ama hayatında ot içmemiş bendeniz için, ot kafası budur:)
Kitap gerçekten hoşuma gitti. Hala bitmediği için nihai fikrimi paylaşamamakla birlikte ortalarına yaklaştığım için güzel olduğunu söyleyebiliyorum. Kuzey'in mutlu insanları arasına karışan ömrünün önemli bir kısmını Afrika'da geçiren melez bir adamın hikayesi... İçinde modern dünya ve hiç bilmediğimiz tılsımlı dünya birbirine paralel anlatılmış. Ayı hafta içinde İasos kentini gezmek, Ferzan izlemek ve üstüne bu kitap öyle iyi geldi ki, güneş her bir saç telimden kafama sızıp, kalbime hayat ışığı olarak süzüldü sanki...
Omuzlarım gevşedi, dişlerimi sıkmayı bıraktım. Kaygılarımı palmiye ağacının gövdesine doladım. Belirsizlikler mi? Onları biri aldı galiba, göremedim ki!
Sanat ve doğa hasta ruhumuzun tek ilacı...
En az diğer tarihler kadar hatta yaşadığımız toprakların şiddete eğilimi düşünülürse daha da önemli bir gün! Kadınlar Günü!
Yükünü indirmek istemeyen çöl devesi gibiyim nicedir. Yürüyor, varamıyorum.
Anlamaya ihtiyacım var. Ve anlatmaya. Koşmadan, bir sonraki randevunun telaşına düşmeden, sakin sakin konuşmaya. Dün havalimanından eve dönerken T. E. aradı. Değerli dostum. Onunla aramızda geçen beş dakikalık telefon konuşması iki gündür içimi kemiren rahatsızlığın özeti gibiydi. Yine bir şey olmuştu ve tıka basa dolmuştum. Hikayeler, yaşananlar içimden taşmıştı. Kenara çekilip onları düzgünce katlamaya ve içimin çekmecelerine yerleştirmeye, uzun uzun düşünüp sindirmeye ihtiyacım vardı.
S.Y. nin söyledikleri ağır geldi... Kelimeler, onun kalbinden benim kalbime hızlıca boşaltılan hakikatler olmasaydı, bu denli ezilmezdim... İsteklerim ve sorumluluklarım arasındaki denge arayışında ritimsiz rüzgarlar gibi salınırken, sanki bir suçlu aradım ve hızla geçen zamana gücendim. Sonra o en sevdiğim çiçeklerin bile uzun süre toprağa tutunmadığını, birgün tıpkı onlar gibi, geldiğim yere döneceğim gerçeğiyle kim bilir kaçıncı kez silkelendim.
Hiç bir sarsıntının beni uyandırmamasına gücendim...