SİYEZ BUĞDAYI ( KAPLICA BUĞDAYI) NEDİR?
Siyez Buğdayı, Kaplıca Buğdayı Nedir?
Siyez buğdayı, kaplıca buğdayı olarak da bilinir, bilimsel adı Triticum monococcum’dur. İngilizce de ise Einkorn Wheat ( küçük kızıl buğday ) olarak bilinir. Dünyada, Türkiye, Yugoslavya, Fas ve Fransa’da yetişen bu türün erken dönemlerde ( en erken 10000 yıl ) kültüre alınan bir buğday türü olduğu biliniyor. Siyez buğdayıTürkiye’de en çok Kastamonu yöresinde, özellikle İhsangazi, Seydiler ve Devrekani ilçelerinde yetiştirilmektedir.
Siyez Buğdayı, çok özel bir buğday türüdür ve kendine has özellikleri vardır. Biyolojik özellikleri de diğer buğday türlerine göre farklıdır. Soğuğa ve kuraklığa çok dayanıklıdır. En verimsiz topraklarda dahi üretilebilir. Günümüzde üretilen buğdaya göre daha yağlıdır, lutein oranı çok fazladır. Lutein, göz sağlığı için önemli bir yapıtaşıdır. Diğer türlere göre lif açısından daha zengin ve glisemik indeksi daha düşüktür. İçeriğinde, E vitamini, B kompleks vitaminleri, K vitamini bulunur. Siyez Buğdayının ortalama beslenme değerleri aşağıdaki gibidir.
Siyez Buğdayı ve Siyez Bulgurunun Faydaları
Kaplıca Buğdayı olarak da bilinen bu türün adı son yıllarda öne çıkıyor. Özellikle verimsiz alanlarda yetişmesi mümkün olan bu tür daha sağlıklı olması nedeniyle uygun tanıtımla tüketiciler tarafından tercih edilmeye başlamıştır. Bu tür Kastamonu’da özellikle İhsangazi ilçesinde yoğun olarak yetiştirilmekte ve 2013 yılı verilerine göre yıllık üretim 1687 tonu bulmuştur. Bu miktardan ise 470 ton siyez bulguru elde edilmiştir.
Siyez bulguru, günümüzde halen geleneksel yöntemlerle elde edilmektedir. Siyez buğdayı önce kaynatılır ve kurutulur. Daha sonra taş değirmenlerde bulgura dönüşür. Siyez bulguru çeşitli aktiviteler ile dünyaya tanıtılmıştır. 25-29 Ekim 2012’de İtalyanın Torino şehrinde düzenlenen Terra Madre-Salone Del Gusto isimli festivalde, siyez bulguru Türkiye’yi temsil etmitir.
Siyez Unu, son zamanlarda tüketicilerden gelen talep üzerine ekmek yapımı için kullanılmıştır.
1-) Zengin bir lif kaynağıdır. Bu nedenle bağırsakları
çalıştırıcı özellikleri vardır. Ayrıca sindirim süresi uzun olduğundan glisemik indeks değeri de düşüktür.