Ana sayfa Teknik Adamlar Özel Bir Futbol Düşünürü: Johan Cruyff
Özel Bir Futbol Düşünürü: Johan Cruyff
Futbol oyununu icra eden saf yeteneklere birer sanatçı dememiz gerekirse eğer, bu sanatçıların en özellerinden bir tanesi, kuşkusuz “Sarı Fare” Johan Cruyff’tur.
An itibari ile 68 yaşında aramızdan ayrılan Futbol üstadı Johan Cruyff’un, hem yeşil sahada yaptığı olağanüstü beceri isteyen aksiyonları, hem de Futbol üzerine kafa yorup, bu oyuna bambaşka bir düşünce tarzı ile yaklaşması, benzerlerinden ayrılması için geçerli bir sebeptir.
Cruyff, başlı başına bir Futbol düşünürüdür aslında. Futbol oynadığı dönemde ve sonrasında bu oyuna dair söylediği sözler ve getirdiği yaklaşımlar ile ordinaryüs mertebesine zaten kendiliğinden yükselmiştir.
Johan Cruyff’un, altyapısında futbola adım attığı Hollanda’nın Ajax kulübü yıllarında edindiği ve teknik adamlık yıllarına da yansıttığı bir oyun anlayışı mevcuttu. Bu oyun anlayışı, özellikle Ajax’ın 1970’li yılların başlarında Rinus Michels yönetiminde, Johan Neeskens ve Johan Cruyff önderliğinde yakaladığı bir felsefenin ürünüydü. Bu anlayışın adı tabiki de “Total Futbol” du.
Johan Cruyff bu anlayışı daha sonra forma giydiği Barcelona kulübüne de hem oyuncu iken hem de teknik adam iken yerleştirecek, günümüzün “La Masia” felsefesinin tohumlarını ekecekti. Topa sahip olmaya, akıllı pas yapmaya, akıcı driblinglere ve birlikte hareket etmeye dayalı, tam bir şairane oyun felsefesiydi, “Total Futbol”
Bahsettiğimiz gibi Cruyff, futbolu icra ederken de aslında mevzuyu ne kadar basite indirgemek gerektiğini tez olarak veriyordu;
Cruyff’un Futbol felsefesinde oyunu güzel kılmak, doğru arkadaşını, doğru yerde topla buluşturmak ve mümkün olduğunca oyunu sadeleştirmek yatıyordu. Oynadığı oyundan maksimum zevki alma telaşındaydı, “Sarı Fare”. Aslında zor olan da buydu üstada göre. “Haydi basit oynayalım …” demekle zaten basit oynayamazdınız çünkü. Cruyff öğretisi, basit olanın zorluğu üzerine kurgulanmış bir düşünce tarzıydı.
En güzel gol, boş kaleye atılan goldür! der üstad.
İşte bütün mesele de rakibin kalesini boş olarak bulmaktır aslında. Johan Cruyff’un futbol felsefesinde rakibi bu hale düşürmek vardır. Takım oyunu, boştaki arkadaşı pasla buluşturma ve O’nun seni tekrar bulabilmesi için doğru pas açısı yaratabilme, göz alıcı çalımlar, güçlü bir ofansif oyun.
Örneğin, tarihe geçmiş bir penaltıdır aşağıdaki. Bir akıllı paslaşma ve kale boştur artık …
Kolay mıdır? Basit olduğu kesin!
Johan Cruyff, son derece yetenekli ve futbol sevdalısı olmasına karşın futbol hayatının hiçbir döneminde yaşamı da ıskalamamıştır. O, Futbol’a getirdiği, keyif alma ve bunu motto haline getirmeye dair farklı bakış açısını her zaman destekler tarzda hareket etmiştir hayatında. O’nun için futbol tabiki önemlidir ama hayatın yaşanılası bambaşka yönleri de mevcuttur.
Örneğin, tüm futbol tarihi severlerin yakından bildiği bir 1974 Dünya Kupası vardır ki, tartışmasız futbol şampiyonu Hollanda‘dır. Ama gel gelelim, Cruyff ve arkadaşlarının, zaten yetenekli oluşlarına güvenip, hayatın tadını çıkarır, rock’n roll tavırlarda sürdürdükleri turnuvanın finalini Franz Beckenbauer’li Batı Almanya‘ya karşı 2-1 kaybetmişlerdir. Hollanda için yine de unutulmaz bir turnuvadır bu. Evet kaybetmişlerdir belki ama kendi yöntemleri ile.
İtalyanlar bizi yenemezler, fakat biz kesinlikle onlara karşı yenilebiliriz.
Kolay bir maçın en zor tarafı, kötü futbol oynayan rakibine kötü oyunu oynatabilmektir.
O’na göre bir maçı sen kaybedebilirsin. Rakibin ne kadar iyi olursa olsun ve kim olursa olsun, kendi felsefesinde yanılgılara düşersen zaten yenilirsin. Hele karşındaki rakip senden kat be kat güçsüzse alınan bir mağlubiyetin açıklanacak tarafı yoktur. Aslında vardır, bu sonucu doğuran tamamen sensindir. Çünkü Cruyff‘un, oyunu basit hale getirebilme yolu en zor olan taraftır.
Johan Cruyff felsefesi Futbol için bir milad niteliği taşır. O’nun bu oyuna karşı gösterdiği tavır ve duruş, diğer tüm futbol ilahlarından ayrılan bir özelliğidir. Bazıları bu oyunu sadece belirli amaçlara yönelik sıradan bir bakış açısı ile izler. O tip insanlara bu felsefeyi aşılamak zaten imkansız gibidir. Zaten fazla da anlatmaya gerek yoktur.
Eğer anlamanızı isteseydim, bunu daha iyi anlatırdım.
Bu nedenledir ki, Futbol oyunu için Johan Cruyff bakış açısı özel ve aslında ölümsüz bir anlayış tarzıdır.
Bir bakıma ölümsüz sayılabilirim.
Saygılar üstad …
Önceki makaleFutbol’un Efsane 10 Numaraları – 2. Bölüm
Sonraki makaleHalı Saha Kültürünün Yazılı Olmayan 10 Kuralı