06. Okulöncesi Dönemde Eğitim Ortamlarının Düzenlenmesi - AÖF
Buradasınız: Anasayfa > Eğitim Bilimleri > Ders: Özel Öğretim Yöntemleri > 06. Okulöncesi Dönemde Eğitim Ortamlarının Düzenlenmesi
Ders: Özel Öğretim Yöntemleri Ünite 6 3 Nisan 2011
06. Okulöncesi Dönemde Eğitim Ortamlarının Düzenlenmesi Amaçlar
– okulöncesi dönemde eğitim ortamlarının kapsamını tanıyabilecek,
– iyi bir okulöncesi eğitim kurumunda/anaokulunda bulunması gereken özellikleri açıklayabilecek,
– okulöncesi eğitim kurumlarında bulunması gereken genel fiziksel özellikleri tanımlayabilecek,
– okulöncesi eğitim kurumlarındaki iç mekanların yapı özelliklerini kavrayabilecek,
– okulöncesi eğitim kurumlarında sınıfiçi ortamların düzenleme ilkelerini açıklayabilecek,
– bir eğitim ortamı olarak sınıfınızı eğitsel yönden daha uygun ve etkili biçimde düzenleyebilecek,
– okulöncesi eğitim kurumlarında sınıfdışı ortamların özelliklerini kavrayabilecek,
– bir okulöncesi eğitim kurumunu eğitim ortamlarının uygunluğu yönünden değerlendirebilecek,
– okulöncesi dönemde eğitim ortamlarının uygun biçimde düzenlenmesinin eğitsel katkısını yorumlayabilecek,
– okulöncesi dönemde eğitim ortamlarının önemini kavrayabilecek,
– görev yaptığınız okulöncesi eğitim kurumunda daha nitelikli eğitim ortamları oluşturulması yönünde çaba gösterebileceksiniz.
– Görev yaptığınız anaokulunun fiziki çevresinin özelliklerini, binanın yapısal özelliklerini, iç mekanlarının yerleşim düzenini, sınıfınızın fiziksel durumunu ayrıntılı biçimde inceleyiniz.
– Olanaklı ise aynı incelemeyi bir başka okulöncesi eğitim kurumunda yapınız.
– Yukarıdaki incelemeleri yaptıktan sonra, çocukların özellikleri ile okulda yaptığınız etkinlikleri göz önüne alacak, görev yaptığınız okulun ve sınıfın bir eğitim ortamı olarak iyi ve kötü yönlerini irdeleyiniz.
– Bir okulöncesi eğitim öğretmeni olarak, yeni bir okulöncesi eğitim okulu planı çizecek bir mimara hangi önerilerde bulunurdunuz, düşününüz.
– Görev yaptığınız okulun, bir okulöncesi eğitim kurumunda olması gereken özelliklerin hangilerine sahip olduğunu düşününüz.
– Ünitede edindiğiniz bilgiler ışığında, sınıfınızda daha iyi bir eğitim ortamı oluşturabilmek için ne tür düzenlemeler yapmanız gerektiğini düşününüz.
Onur, Eylül ayında anaokuluna başlayacaktı. Annesi ve babası çalıştıkları için, beş yaşına kadar Onur’a babaanne bakmıştı.
Okula başlamadan önce, annesi Onur’a anaokulunda giyeceği giysi ve ayakkabı ile bir beslenme çantası aldı. Onur hepsini de çok sevdi. Okul açıldığı gün onu annesi okula götürdü. Oturdukları sokaktan ana caddeye çıktılar, cadde boyunca yürüdüler. Cadde bitince Onur okulunu gördü. “Amma da uzakmış bu okul!” dedi, annesine. Okul, tepede, kirli sarı boyalı bir okuldu, etrafı taş duvarla çevriliydi. Yavaş yavaş çıktılar okula giden yokuşu, üstelik yol da topraktı. Onur, ayakkabılarının tozlanıp kirlenmesine çok üzüldü. “Bu okul güzel değil!” dedi, annesine ve ağlamaya başladı. Annesi ne yaptıysa da, Onur’u okulun bahçe kapısından içeriye sokamadı. Çaresiz eve geri döndüler. O günden sonra anne babası ne zaman okuldan söz etseler, Onur, “Bu okul güzel değil, ben gitmek istemiyorum. ” diyerek ağlamaya başlıyordu. Anne-babası sonunda, onu okula göndermekten vazgeçtiler.
Onur’un halası bir başka semtteki bir okulda öğretmendi. Onur bir gün babası ile birlikte halasını görmeye okula gittiler. Okul pespembe boyanmıştı; bahçesinde ağaçlar, çiçekler ve oyuncaklar vardı; pencerelerine sarı, mor, beyaz, kırmızı kağıttan çiçekler, kuşlar kelebekler yapılmıştı. “Ne güzel okul!” dedi Onur. Bahçeden geçip iki basamaklı bir merdivenden çıkarak okula girdiler. Koridorda sıra sıra saksılarda çiçekler vardı. Hemen ilk sınıfın kapısını çaldılar. Halası açtı kapıyı, “Hoşgeldiniz, gelin, içeri girin!” dedi. Çocuklar hep birden “Hoşgeldiniz!” dediler. Sınıf çok güzeldi, renk renk küçük sandalyeler, masalar; oyuncak dolu bir dolap; televizyon bile vardı. Halası Onur’un elinden tuttu, “Gel, bak!” dedi ve onu sınıfın içindeki bir kapıdan geçerek başka bir sınıfa götürdü. Bu sınıfta da renk renk örtülü iki katlı yataklar vardı. “Öğleyin arkadaşların burada uyurlar” dedi halası. Sonra onu koridora çıkardı ve bir kapıyı açtı, “Burası tuvalet” dedi ve Onur’u koridorun sonundaki bir başka sınıfa götürdü. Burada da küçük renkli sandalyeler ve masalar, masaların üstünde de renk renk beslenme çantaları vardı. “Burada da yemeklerimizi yeriz. ” dedi halası. Onur halasına baktı, “Hala, ben de bu okula gelebilir miyim?” diye sordu sevinçle. . .
Aileden sonra çocuğun en önemli etkileşim çevresini oluşturan okuldaki eğitim ortamları, çocuğun bireysel ve toplumsal gelişimi için amaçlanan bilişsel, duyuşsal ve devinimsel davranışları kazanmasına dönük yaşantılar ya da deneyimler geçirmesini sağlayacak biçimde kasıtlı olarak düzenlenmiş çevrelerdir. Bu çevrenin, amaçlara ve çocuğun gereksinmelerine ve gelişim özelliklerine uygun öğelerle donatılması ve düzenlenmesi, eğitimin etkililiğinin temel koşuludur. Bu açıdan hem eğitim ortamlarının mimari yönden çocukların gereksinimlerine uygun olarak ve kolayca kullanabilecekleri şekilde hem de eğitim ortamlarını oluşturan öğelerin, çocukların zihinsel ve psikomotor gelişimlerini destekleyecek ve onların sosyalleşmelerine ve dengeli ve sağlıklı bir kişilik geliştirmelerine katkıda bulunacak şekilde düzenlenmeleri zorunludur.
Aile ile ilköğretim arasında önemli bir eğitsel köprü görevini üstlenmiş olan okulöncesi eğitim kurumlarının fiziksel ortamları, çocukların davranışlarını ve öğrenme durumlarını doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle, okulöncesi eğitim kurumlarının hem iç ve dış mekanların fiziki düzeninde ve donanımında hem de sınıfların eğitsel düzeninde ve öğelerinde, bu yaş grubundaki çocukların gelişim özellikleri dikkate alınmalıdır.
Bu ünitede okulöncesi eğitim ortamları tanıtıldıktan sonra, okulöncesi eğitim kurumlarının iç ve dış mekanlarında bulunması gereken fiziki özellikler verilecek, daha sonra da sınıfiçi ve sınıfdışı eğitim ortamları ve bunların özellikleri açıklanacaktır.