II. Murad Hayatı ve Padişahlık Dönemisı
'Biyografi' forumunda EyLüL tarafından 5 Haz 2012 tarihinde açılan konu
Ölüm 3 Şubat 1451-Edirne
Hüküm süresi 1421 – 1444 (1.Dönem)
Önce gelen I. Mehmed
Sonra gelen II. Mehmed
Hüküm süresi 1446 – 1451 (II. Dönem)
1404 yılında Amasya’da doğan Şehzade Murat, I. Mehmet’in bir cariyeden olma oğludur. 12 yaşında iken Rum vilayeti beyliğiyle Amasya’ya gönderildi ve 1 yıl sonra Börklüce Mustafa isyanını bastırmak üzere İzmir’e gönderildi.
1417/21 yılları arasında Amasya sınırında Osmanlılar için önemli gelişmeler yaşandı. Babasının vefatı üzerine de 1421 yılında Osmanlı tahtına çıktı.
17 yaşında tahta çıkan II. Murat, Anadolu’daki beylikler tarafından tanınmıyordu. Ona karşı bir ayaklanma başlatıldı ama buna karşılık olarak II. Murat elçiler göndererek yatıştırma siyasetine başvurdu. Bu siyaset işe yaramayınca kendisine müttefik arayan II. Murat, Cenevizliler’in yardımı ile denizde kendini güvence altına aldı.
1422 yılında II. Murat Bizans üzerine yürüdü fakat 50 günlük bir kuşatma sonuç vermedi. Kardeşi Mustafa ise ağabeyi olan sultan II. Murat’a karşı bir güç oluşturuyordu çünkü Bursa’yı kuşatma altına almış ve Anadolu beyliklerinin desteğini kazanmıştı. Bu vaka II. Murat’a karşı yapılan genel saldırı hareketinin bir yönünü teşkil eder. Güçlü bir padişah olan II. Murat ise bu isyanı kardeşinin idamı ile bastırdı. Bir yandan da hala Bizans üzerindeki baskısını devam ettiren II. Murat İstanbul’un Venedikler’e teslim edileceği endişesi yaşayarak Bizans ile bir antlaşma imzaladı.
1425 yılında Osmanlı ile Venedik savaşı başladı ve Arnavutluk’a kadar yayıldı. Osmanlılar Macarları kendilerine ittifak sağladıysa da daha sonradan Macarlar ile de savaşa girdi ve onları bozguna uğrattı. Güvercinlik Kalesi’ni ve Macar adasını aldıkları gibi 3 yıllık bir ateşkes imzaladılar.
1429 yılında Venedik ile savaş iyice şiddetlendi, bir yandan da Malatya ve Divriğe kadar Anadolu içine sokulmuş olan Memlükler’in Anadolu’da belli bir siyaseti vardı. Osmanlılar’ın birleştirme, doğuya doğru genişleme siyasetine karşı koyuyordu. Müşterek çıkarlar doğrultusunda bu ilişkide dostane bir hal aldı.
1430 yılında Selanik üzerine yürüyen II. Murat, zaferle bu savaştan döndü. Diğer taraftan Venedikler ile de barış yaptı.
II. Murat Dulkadırlılar ile birlikte doğudan ve batıdan Karaman ülkesine saldırdı. Osmanlı ordusu Rumeli ve Anadolu kuvvetleri ile Akşehir’e girdi, Karaman kuvvetleri mağlup edilerek Konya, Beyşehir ve tüm Hamid-ili ele geçirildi.
1437 yılında Macar kralının ölümü Osmanlılar için büyük bir şans doğurdu ve II. Murat Sırp Despotluğu’nu tamamen ortadan kaldırmayı ve Eflak hakimiyetini kurmayı başardı. Yalnız Belgrad başarısızlığı onun için bir dönüm noktası oldu. Bu başarısızlık Avrupa’nın bir araya gelerek Osmanlı üzerine Haçlı Seferi’nin düzenlenmesi planlandı. Bu sırada da II. Murat’ın çok sevdiği ve güvendiği oğlu Alaeddin Ali Çelebi’nin Amasya’da öldüğü haberi, II. Murat’ı oldukça sarstı.
Batıda ve doğuda aldığı önemli yerlerden çekilmek zorunda kalan II. Murat, devleti tehlikeli durumdan kurtararak her tarafta barışı sağladı ve bu inançla 1444 yılında oğlu II. Mehmet lehine resmen tahttan indi. Bursa civarında kendisini maneviyata vererek takva hayatına girdi. Son yıllarda yaşananlar, oğlunun ölümü, uç beylerinden gördüğü muhalefet onu bu karara sevk etti. Yalnız tahtı 12 yaşındaki bir çocuğa bırakması devleti büyük bir bunalıma sürükledi. Çandarlı Halil Paşa gibi isimler kudret kazandı.
Haçlı saldırısı her zamankinden daha ağır bir şekilde kendini gösterdi. Edirne’deki halk telaşlanmaya başladı ve ileri gelenler Anadolu’ya kaçtı. Bir yandan da Rumeli ayaklandı, tahtı almak isteyen Orhan Çelebi bir yandan uğraşırken Macarlar barış yeminini bozarak Tuna’ya geldiler ve Edirne’de hurufi katliamı yaşandı. Edirne’de savunma hazırlıkları yapılırken diğer taraftan kırgın padişah II. Murat’a adam gönderildi ve ilk etapta gelmek istemeyen II. Murat ısrar üzerine harekete geçti. Başkumandan olarak savaşı yönetti, II. Mehmet ise resmen padişahlığı muhafaza ediyordu.
Varna Meydan Savaşı Osmanlılar’ın zaferi ile son buldu. Haçlı ordusunun başkumandanı güçlükle kaçabildi, zafer ülke içinde sevinçle karşılandığı gibi bu savaşın sonucu Bizans’ın da kaderini tayin etti. Osmanlılar Balkanlar’da Türk hakimiyetini kesinleştirdi. II. Murat’ta Edirne’de kısa bir süre kaldıktan sonra Manisa’ya döndü. Yalnız II. Murat’ın tekrar saltanat tahtına gelmesi devletin iç ve dış güvenliği için gerekli idi ve bu nedenle tahta geri çağrılan II. Murat, 1446 yılında Manisa’dan yola çıktı Edirne’ye geldi ve II. Murat 2 yıllık bir aradan sonra tekrar tahta çıktı; oğlu Mehmet ise veliaht sayıldı.
II. Murat tahta çıkar çıkmaz ilk işi Arnavutluk isyanını bastırmak oldu ve Paleologlar’a kendi tabiiyetlerini kabul ettirdi.
1450 yılında oğlu Mehmet Dulkadıroğlu Süleyman Bey’in kızı Sitti Hatun ile evlendi ve Edirne’de büyük bir düğün yapıldı. Düğünden bir yıl sonra II. Murat hastalanarak hayatını kaybetti, 48 yaşında idi.
Barış sever bir padişah olan II. Murat Osmanlılar’ın Balkanlar’da yayılması ve yerleşmesini kesinleştirdi. Broquiere padişahın çok kuvvetli olduğunu belirterek ‘’Bildiğim hükümdarlar arasında Osmanlı padişahı tebaası tarafından en zıyade itaat gösterilen hükümdardır.’’ der.
Bu dönemde uç beyleri devlet içinde önemli rol oynadıkları gibi belli bir kudret ve nüfuza sahipti. Osmanlı ilim hayatı ise II. Murat döneminde büyük bir ilerleme gösterdi. Arapça ve Farsça’dan Türkçe’ye birçok eserin çevrilmesi Osmanlı Türk kültürünün gelişmesinde büyük etken olmuştur.