CHP, TÜRKİYE CUMHURİYETİ'NİN EN KRİTİK ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİNİ 30 SORUDA HALKA ANLATIYOR
ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ NE GETİRİYOR? NE GÖTÜRÜYOR?
Türkiye, uzun süredir geçtiği darboğaz ve gerilim sürecinde 2017 yılı başından itibaren kritik bir dönüşüm aşamasına geldi.
TBMM'ndeki Anayasa Komisyonu'nda kabul edilen ve Meclis'ten yeşil ışık alarak, 60 gün içinde halk oylamasına gidilmesi gereken kapsamlı Anayasa değişikliği, Türkiye Cumhuriyeti'nin geleceği açısından bir dizi rdikal değişimi beraberinde getiriyor.
Bu şekliyle değişimine karşı çıkılan ve sultanlık hazırlığı diye tanımlanan bu Anayasa'daki değişimin ne anlama geleceğini Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkan Yardımcısı Bülent Tezcan, 30 Soru 30 Yanıt şeklinde ilgi duyanlar için özetledi.
Toplum Gazetesi olarak, bu çalışmayı, Türkiye'deki Yeni Anayasa tartışmalarına dolaylı ilgi duyanlar için burada aynen özetliyoruz.
ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ NE GETİRİP NE GÖTÜRECEK?
Soru 1) Bu teklifle Amerika’daki gibi bir başkanlık sistemi mi öneriliyor?
Bu nedenle yapılmak istenen basit bir hükümet değişikliği değil,
Cumhurbaşkanı geçerli oyların çoğunluğuyla seçilir. Bu, milletin %51’inin altındaki bir temsil oranıyla dahi seçilebileceği anlamına gelir. Ayrıca partili sıfatı ve yürütme organının başı olması nedeniyle milletin tümünü değil, belirli bir siyasi görüşe sahip kısmını temsil edeceği açıktır.
Önerilen rejimde denge ve denetleme mekanizmaları yoktur. Sistem Cumhurbaşkanında toplanan yetkilerin hiçbir şekilde sınırlanmaması üzerine kurgulanmıştır. Başkanlık sistemlerinde denge-denetleme mekanizması olarak çalışan, Meclisin onama yetkileri, meclisle başkan seçimlerinin ayrı tarihlerde yapılması, fesih yasağı, bağımsız yargı gibi kurumlar, sistemin tıkanma sebebi
olarak görülüp yok edilmiştir. (Teklif m.4, m.6, m.7, m.12, m.17, m.19/A; Anayasa m.77, m.87, m.89, m.98, m.116, m.146, m.154, m.155, m.159)
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, sadece Cumhurbaşkanına karşı sorumlu olacaklar. Atanmaları ve görevden alınmaları tamamen Cumhurbaşkanının yetkisinde
olacak. TBMM’nin bakanların atanmalarında hiçbir onama yetkisi yok. Ayrıca görevden alınmalarını isteme, düşürme ya da başka bir şekilde denetleme yetkileri de yok. (Teklif m.11; Anayasa m.106)
Cumhurbaşkanı da, Meclis de halk tarafından seçiliyor. Meclisin halkı temsil oranı (tüm partiler temsil edildiğinden) her zaman
Cumhurbaşkanından daha yüksektir. Milletin seçtiği Meclisi yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanın fesih etmesi, yürütmenin yasama üzerinde tahakküm kurmasına neden olur.
Mevcut Anayasada Cumhurbaşkanının TBMM adına Başkomutanlığı temsil yetkisi bulunmaktadır. Teklifin ilk şeklinde “TBMM adına” kısmı çıkarılmış, sadece “Başkomutanlığı temsil eder” denmiştir. Tepkiler üzerine Anayasa Komisyonunda bu ibare yeniden eklenmiştir.
Var. Ancak mevcut Anayasada tanımlanan Cumhurbaşkanı başka, teklif edilen anayasal değişiklikteki Cumhurbaşkanı başka... Bu Cumhurbaşkanın yetkileri parlamenter sisteme göre fazla dahi olsa, getirilen sisteme göre yok denecek kadar sınırlı.
Değişiklikte tarif edilen Cumhurbaşkanı, bütün yetkileri elinde toplayan bir kişi olacaktır. Dolayısıyla gerçek bir yargı denetimi için, Cumhurbaşkanının yargı alanında hiçbir yetki kullanmaması gerekir.
sınırları belirsiz örgütlenmeler oluşturma yolu açılmıştır.
Toplum Gazetesi/ALMANYA: (Haber: 8 Ocak 2017)