Uluslararası yardımlarda ‘en cömert ülke’ unvanını taşıyan Türkiye’nin yardım seferberliği sürüyor
Türkiye uluslararası düzeyde yaptığı insani yardımlarla öncü ülke olmaya devam ediyor. Küresel İnsani Yardım 2014 raporuna göre Türkiye, Gayrisafi Milli Hâsıla bazında en çok uluslararası insani yardım yapan ülke oldu. Rapora göre, 2013’te en fazla uluslararası yardımda bulunan ülkeler sıralamasında Türkiye, ABD ve İngiltere’nin ardından 3’üncü oldu. 2013’te 1,6 milyar dolarlık insani yardımda bulunan Türkiye, iki yıl üst üste 3’üncülük elde etmiş oldu. 2013 yılında Resmi Kalkınma Yardımlarını da yüzde 29,7 oranında artıran Türkiye’nin yardım tutarı 3,3 milyar doları aştı.
Kalkınma İnisiyatifleri kuruluşunca hazırlanan Küresel İnsani Yardım Raporunda, yıllık bazda ülkelerin yaptığı yardımların kaynağı, alıcıları ve yardımların dağıtım yöntemleri ele alınıyor. 2013 yılı raporuna göre, en fazla uluslararası insani yardımda bulunan ülkeler sıralamasında Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve İngiltere’nin ardından 3’üncü oldu. Sıralamada Türkiye’yi Japonya ve Almanya takip ediyor.
2013 yılı insani yardım sıralaması (İlk 5)
Üst üste 2 yıl dünya 3’üncülüğü
2013 yılı raporunda da Türkiye, ABD ve İngiltere’nin ardından en fazla uluslararası insani yardım yapan 3’üncü ülke olmuştu. Bu durum, Türkiye’nin uluslararası yardım konusundaki kararlılığını ortaya koyuyor. 2012´de 1 milyar 85 milyon dolar insani yardım yapan Türkiye, geçen yıl 1,6 milyar dolarlık insani yardımda bulundu. Türkiye’nin insani yardımları bir yıl içinde 591 milyon dolarlık bir artış kaydedildi. Bir yıl içinde yardım tutarında 500 milyon doların üzerinde artış kaydeden Türkiye, aynı zamanda uluslararası yardımlarını en çok artıran 3’üncü ülke oldu.
Uluslararası yardımlarda artış miktarları
Türkiye: en cömert ülke
2014 raporuna göre, Türkiye Gayrisafi Milli Geliri’nin yüzde 0.21’ine denk gelen 1,6 milyar dolar tutarındaki yardım ile ‘en cömert ülke’ konumuna yükseldi. Türkiye, yaptığı yardımların milli gelirine oranı en yüksek ülke oldu. Milli gelirine göre dünyada en çok yardım yapan ülke olan Türkiye´yi, insani yardım için milli gelirinin 0,20´sini ayıran Kuveyt ve 0,15´ini ayıran Lüksemburg izledi.
Öte yandan Küresel İnsani Yardım Raporuna göre, 2012 yılında dünyada gerçekleşen insani yardım tutarı 17.3 milyar doları iken, 2013´te 22 milyar dolar gibi rekor bir seviyeye ulaştı. ABD, Avrupa Birliği kurumları, İngiltere ve Türkiye başta olmak üzere, ülkelerin yaptığı bağışlar %24´lük bir artışla, 16.4 milyar dolar olarak gerçekleşti.
Resmi kalkınma yardımları 3.3 milyar dolar
Son yıllarda yaptığı Resmi Kalkınma Yardımlarıyla (RKY) da üst sıralarda yer alan Türkiye, 11 yılda ihtiyaç sahibi bölgelere yaptığı RKY miktarını 2003-2013 yıllarını kapsayan 11 yıllık süreçte 38 kat artırdı. Türkiye’nin 2002 yılında 85 milyon dolar tutarında olan RKY 2012 yılında yüzde 98 oranında artarak 2,533 milyon dolara çıkmıştı. 2013 yılında da RKY’yi artırmayı sürdüren Türkiye, yüzde 30’luk artışla 3,307 milyar dolarlık yardımda bulundu. Bu oranla Türkiye, yardım artış oranları açısından OECD üyeleri arasında Japonya’nın ardından ikinci sırada yer aldı.
127 ülkede yıllık ortalama 1205 proje
Kalkınma yardımlarını Başbakanlık Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı’nın (TİKA) koordinasyonunda yürüten Türkiye, 2004-2013 yılları arasında toplamda 10 milyar 788 milyon dolar İki Taraflı Resmi Kalkınma Yardımında bulundu. Yardımların yapıldığı bölgelere bakıldığında ise en büyük payın 8 milyar 131 milyon dolar ile Orta Doğu ve Asya ülkelerine yönelik olduğu görülüyor. Afrika kıtasındaki ülkelere toplamda 1 milyar 510 milyon dolarlık iki taraflı yardımda bulunan Türkiye, Avrupa ve Balkan ülkelerine ise 956 milyon dolar tutarında yardım yaptı. Dünyanın dört bir yanında kalkınma ve işbirliği projelerini hayata geçiren TİKA, sadece 2002- 2013 yılları arasında 127 ülkede yıllık ortalama 1.205 proje gerçekleştirdi.
Türkiye’nin İki Taraflı Resmi Kalkınma Yardımları (2004-2013)
Dış yardımlar toplamı 4,3 milyar $
Türkiye’nin 2013 yılında gerçekleştirdiği 3,3 milyar doların üzerindeki Resmi Kalkınma Yardımlarına; 820 milyon dolarlık doğrudan yatırımlar, 232 milyon dolarlık STK yardımları ile 13 milyon dolarlık diğer resmi akımlar eklendiğinde toplam dış yardım miktarı 4 milyar 347 milyon dolara ulaştı.
2013 yılı toplam dış yardımlar
Türkiye’nin yardım eli 5 kıtaya uzanıyor
Beş kıtada hiçbir ayrım gözetmeden insani yardımlarını büyük bir kararlılıkla sürdüren Türkiye, yakın komşularından okyanus ötesi ülkelere kadar ihtiyaç duyan herkese yardım elini uzatıyor. Suriye´de 2011’de başlayan insani krizden ve çatışmalardan kaçarak Türkiye´ye sığınan siviller için harcanan miktar 3,5 milyar doları aştı. Suriye’deki insani dram gün geçtikçe ağırlaşırken Türkiye’ye sığınan Suriyelilerin sayısı da artmaya devam ediyor. Sadece Eylül 2014’te 150 binin üzerinde Suriyeli Türkiye’ye giriş yaptı. Türkiye, Irak’a AFAD koordinasyonunda Sivil Toplum Kuruluşlarının (STK) da desteğiyle bugüne kadar 225 tır dolusu insani yardım gönderdi. Gazze’ye de yardım elini uzatan Türkiye’nin 3 ayda yaptığı yardımlar 13 milyar doları aştı. Türkiye ayrıca, 2013 yılında Haiyan tayfunuyla sarsılan Filipinlere uluslararası yardım ulaştıran ilk ülke oldu.
Not: Veriler Ekim 2014 tarihine aittir.