Anadolu Kent Mimarisi'nde tarihi ahşap evleri ile öne çıkan şehirler
Kültür turlarını seviyor ve geçmişin dokularına dokunmayı seviyorsanız, Anadolu’da fiziksel özellikleri ve mimari yapıları ile hayranlık uyandıran Anadolu tarihi ahşap evlerini mutlaka görmelisiniz. Anadolu kent mimarisi, bugüne kadar varlıklarını sürdürebilmiş, zamanın da birden çok ailenin bir arada yaşayabildiği büyük ahşap evler olmasıyla ünlü. Peki, Türkiye’de Anadolu kent mimarisi ile öne çıkan tarihi evler nerelerde? Haydi gelin göz atalım…
1- Eskişehir Odunpazarı Evleri
Bizans döneminde Dorlion olarak bilinen Eskişehir, Bizans’tan Osmanlı Devlet’ine kadar uzanan uzun bir geçmişe sahip. Eskişehir’in ilk yerleşim merkezi olan Odunpazarı evleri, o dönem de o evlerde yaşayan insanların kültürlerini ve yaşam biçimlerini gözler önüne seriyor. Dar ve arnavut kaldırımlı sokaklara sık aralıklarla yapılan Odunpazarı evlerini görebilir, o sokaklar da dolaşarak, size bambaşka bir dünyaya adım atabilirsiniz.
Odunpazarı evlerinin özellikleri: 19. yüzyıldan beri tarihi dokusunu kaybetmeden ayakta kalabilmeyi başarmış Odunpazarı evlerinin neredeyse tümü, ön ve arka olmak üzere iki adet bahçeye sahip. Genel olarak, iki veya üç katlı olan yapılan ahşap evler, kalabalık ailelerin bir arada yaşayabilmesi için geniş ve çok odalı. Alt katlar mutfak, depo, hol ve sofa olarak kullanılırken, üst katlar da bir ailenin rahatlıkla yaşayabileceği büyüklükte olmasına özen gösterilmiş. 2004 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası Listesi’nde yer alarak korumaya alınan Eskişehir Odunpazarı ahşap evleri, restore edilerek ve kültür turizmi sevenlerin ziyaretine açıldı. Eskişehir Odunpazarı evlerini görmek ve o büyülü havayı solumak için mutlaka Eskişehir’e gitmeli, Odunpazarı evlerini ziyaret etmelisiniz.
2- Safranbolu Evleri
Safranbolu, safran bitkisinin yetiştiği nadir şehirlerden biri olduğundan, adı safran bitkisinden geliyor. 18. yüzyıldan kalma tarihi Safranbolu evlerini gezerek, Türk kültürünün geçmişten günümüze gelen izlerini görebilirsiniz. Safranbolu evlerinin özellikleri: Türk kültürü mimarisinin tüm özelliklerini taşıyan bu ahşap evler iki ve üç katlı olmakla birlikte, binalar, birbirlerinin güneşini engellemiyor ve karşı komşu camını göremiyor. Odalar oldukça büyük ve evlerin büyük bir kısmı haremlik ve selamlık olarak tasarlanmış. Uzun yıllardır varlığını koruyan Safranbolu Evleri’nin, orta katları ailelerin yaşaması için kullanılırken, zemin ve bodrum katları hayvancılıkla uğraşan ailelerin beslediği hayvanlar için ahır olarak kullanılmış ve şehirde hayvancılık bu şekilde ilerlemiş. 1994 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yerini alan Safranbolu evleri, mimari yapısı ve tarihi dokusu ile mutlaka görülmesi gereken yerlerden.
3- Tarihi Beypazarı Evleri
Anadolu tarihinde oldukça önemli bir yeri bulunan Beypazarı evleri, Ankara’nın yüz kilometre kadar batısında yer alıyor. Adını zamanın, ticaretini ve ekonomisini elinde bulunduran tüccarların burada yaşayıp, ticaret yapmasından dolayı alan Beypazarı, Osmanlı mimarisini ve ekonomisini görmek isteyenlerin mutlaka ziyaret etmesi gereken bir şehir. Eğer, Osmanlı tarihinin özel evlerini, mimarisini ve ekonomik yapısını yakından görmek isterseniz, Beypazarı ahşap evlerini ziyaret edebilir, orada güzel bir gün geçirebilirsiniz.
Beypazarı evlerinin özellikleri: İki yüzyıldan daha uzun bir tarihe sahip olan Beypazarı evleri, iki ve üç katlı olmakla birlikte, guşganaları veya cumbaları olan oldukça sağlam ve güzel bir görüntüye sahip olan Beypazarı evleri sizi bambaşka bir dünyaya taşıyabilir. Ahşap dekorasyonunun ince özellikleri ile işlenen Beypazarı evleri, tıpkı Odunpazarı ve Safranbolu evleri gibi zamanın da büyük aileler, aynı evin içinde rahatça yaşayabilmiş. Beypazarı evlerine gittiğinizde, bazı evlerde bulunan ve amacı kalabalık ev halkı için ayrı bir yaşam alanı yaratmak veya kışlık yiyecekleri depo olarak kullanmak olan, tavan arası kısmının çatıdan yükselerek çıkıntı halinde inşa edilmesi ile yapılan guşgana adı verilen bölümleri mutlaka görmelisiniz. Büyük bahçelere sahip olan, eski Türk kültür, örf ve adetlerini yansıtan en önemli yapıtlardan biri olan Beypazarı evlerinin, içi haremlik selamlık olarak ayrı inşa edilmiş olup, birbirine yabancı kadın ve erkeklerin birbirlerini görmeleri engellenmiş. Anadolu tarihi dokusunu iliklerinize kadar hissetmek için Beypazarı tarihi ahşap evlerini ziyaret edebilirsiniz. Kültür turizmi severler, mutlaka gezilecekler listelerine ekleyebilir, bambaşka bir dünyaya adım atabilirsiniz.
4- Göynük Evleri
Bolu’ya bağlı Göynük kentinde yer alan Göynük evleri, 20. yüzyılın başlarından günümüze kadar korunan kültür değerlerinden biri. UNESCO tarafından kültürel miras olarak koruma altına alınan ve ziyaretçilerini bekleyen Eski Anadolu yaşamının tüm örneklerini rahatça görebileceğiniz Göynük ahşap evlerini tur listenize ekleyebilir, Göynük evlerinde keyifli zaman geçirebilirsiniz.
Göynük evlerinin özellikleri: Göynük evleri yapıları itibari ile bir ya da iki kattan yapılmış olup giriş katlarında depo ve kilerleri bulunuyor. Üst katlarda ise, mutfak odalar ve özel günlerde yemekler pişirilen “fırın evi” adı verilen odalara sahip. Odalar bir ailenin yaşayabileceği şekilde tasarlanmış olup, odaların içinde ocak, yüklük ve banyoya sahip. Çatılar, kırma çatı ismi verilen yerli kiremitlerle döşenmiş, ayrıca bazı evler de Anadolu ve Osmanlı mimarisinin yansıtıldığı motifler göze çarpmakta. Göynük ahşap evleri, genellikle zemin üzeri iki katlı ve içten merdivenli olup, hemen neredeyse bütün evlerin önünde “hayat” ismini verdikleri iç avlular var. Anadolu kültür ve mirasını en iyi yansıtan şehirlerden biri olan Göynük’ü ve tarihi dokuyu hissetmek isterseniz, Göynük evlerini ziyaret edebilirsiniz.
Türklerin Anadolu’ya yerleşmesi ile birlikte, kendi yaşam biçimlerine özgü evler inşa eden Türk evleri geçmişten günümüze kadar gelmiş UNESCO tarafından korunma altına alınarak, kültür turizmini seven ve tarihi dokuyu hissetmek isteyenlerin ziyaretine açık. Eğer sizde kendinize bir kültür turu armağan etmek isterseniz, Odunpazarı, Safranbolu, Beypazarı ve Göynük evlerini mutlaka ziyaret edebilirsiniz.
İstanbul Havalimanı 50 milyoncu yolcuya ulaştıHafta sonunu değerlendirebileceğiniz 8 yurtiçi tatil rotası