Sektörün gözü; alternatif finans araçlarında - Ticaret Gazetesi - Ekonomi Gazeteciliğinde Öncü
Sektörün gözü; alternatif finans araçlarında
► Gayrimenkul sektörünün kanaat önderleri, Emlak Bankası’nın hayata geçmesi ve emeklilik fonu gibi konut fonlarının kurulmasını öneriyorlar.
Sektörün 2017 yılında çok ciddi fedakârlıklar yaparak indirimler ve cazip kampanyalarla konut alımını kolaylaştırmak için adeta savaştığını ifade eden Son, sözlerini şöyle sürdürdü:
“2017 yılında inşaat maliyetlerindeki artışlar konut fiyatlarına yansıtılmadı ve bu sayede konut satışlarına ivme kazandırıldı. Bu olumlu seyrin 2018 yılında yeni projelerin ve yatırımların hız kazanmasına katkı sağlaması için sektörün önündeki engellerin kaldırılması ve cazip teşvikler sağlanması kritik önem taşıyor. Çünkü mevcut durum firmalar için sürdürülebilir olmadığından bu tablonun uzun bir süre daha devam etmesi çok da mümkün olmayacak ve 2017 yılında konut fiyatlarına yansıtılmayan zamlar mecburen 2018’de yansıtılmaya başlanacak.”
Vatandaşlar için nitelikli konut sahibi olmanın, inşaat firmaları içinse yeni konut üretmenin önündeki zorluklara değinen Tamer Son; yüksek arsa maliyeti, arsalardaki rayiç değerle belirlenen KDV oranları, tapu harcı, noter bedeli, satıştaki KDV rakamı, altyapı bedelleri ve kredi faizleri dikkate alındığında Türkiye’de konut fiyatlarının düşmesinin mümkün olmadığının altını çizdi. Konut fiyatını artıran ek masraflara dikkat çeken Tamer Son, sözlerine şöyle devam etti:
İkinci el konut piyasasına düzenleme yolda
Gümrük ve Ticaret Bakanı Bülent Tüfenkci, ikinci el otomotiv piyasasının ardından, ikinci el konut piyasasını da düzenleyeceklerini söyledi. İkinci el otomotiv piyasasının düzenlenmesine ilişkin yönetmelik taslağının Başbakanlığa gönderildiğini ve yayımlanmasını beklediklerini ifade eden Tüfenkci, ikinci el konut satışlarına ilişkin piyasada da düzensizlik ve başıboşluk olduğuna işaret ederek, “Bu noktada bir düzenleme gerekiyor. İkinci el konut satışları, ülke ticaret ve ekonomisinde önemli bir meblağ teşkil ediyor. Her önüne gelenin emlak dükkanı açması ve konut ticareti yapmasının önüne geçilecek” diye konuştu.
“Emlakçılarla müşteriler arasında düzenlenecek belge ve sözleşme tipleri belirlenecek. Böylelikle komisyon oranları belirlenecek ve herkesin farklı komisyonla iş yapması önlenecek. Emlak ticareti yapanların oda veya birlik oluşturularak disipline edilmesi noktasındaki çalışmalar son aşamasına geldi. Yönetmeliği kısa sürede kamuoyunun görüşüne açacağız.”
Tüfenkci, Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik Taslağı ile uygulamada pek çok sıkıntıya yol açan taşınmaz ticaretine yönelik aracılık ve danışmanlık faaliyetlerinin çerçevesinin çizilmesinin hedeflendiğini söyledi. Bakan Bülent Tüfenkci, şunları kaydetti: “Taşınmaz ticaretinin belirli nitelikleri haiz kişilerce yapılması, bu kişilerin mesleki itibarının korunması, ticaretin güvenli bir ortamda yapılması, bu meslekle iştigal etmek üzere nitelikli insan kaynağı yaratılması ve hizmet kalitesiyle tüketici memnuniyetinin artırılması amaçlanıyor.”
Yetgin: Gayrimenkule dayalı finansal ürünleri yaygınlaştırmalıyız
Halk GYO Genel Müdürü Dr. Feyzullah Yetgin, geçtiğimiz günlerde Halk GYO ana sponsorluğunda düzenlenen Küresel Katılım Finans Zirvesi kapsamında değerlendirmelerde bulundu. Yetgin, “Gayrimenkul sektörü temsilcileri olarak bizlerin de ana hedefi; şeffaflık, ürün çeşitliliği, ulaşılabilirlik, eşitlik ve hesap verebilirlik gibi kavramların geliştirilmesi, ekonomiye paylaşımcı ve özverili bir anlayışın hâkim olmasıdır. İnsanı merkeze alan, toplumsal fayda odaklı bu modelin yaygınlaştırılması için biz de sektör olarak üzerimize düşeni yapmalıyız” dedi.
İnsani Finans modelinin, ülkemizin ekonomik gelişimine ticari ve sosyal anlamda önemli katkılar sağlayacağını vurgulayan Feyzullah Yetgin gayrimenkul sektörünün bu alandaki rolüne ilişkin şunları kaydetti: “Gayrimenkul sektörü olarak İnsani Finans kavramına destek noktasında ana hedefimiz, faize değil reel ekonomiye dayalı ürünler geliştirecek adımlar atmaktır. Türkiye ekonomisinin lokomotif sektörlerinden biri olan gayrimenkulün sahip olduğu potansiyeli daha iyi kullanabilmesi ve mevcut potansiyelini yatırıma dönüştürebilmesi için gayrimenkule dayalı finansal ürünlerin yaygınlaşması yönünde çalışmalıyız. Sektör temsilcileri olarak gayrimenkul yatırım fonları, sertifikalar, sukuk gibi uygulamaları destekleyerek öncü olmalıyız. Yatırımcıları reel ekonomiye bizzat dâhil ederek paylaşım ekonomisini artıran, sermayenin tabana yayılmasının önünü açan insani ve İslami finans uygulamalarının yaygınlaştırılması finansal anlamda önemli bir fırsattır.”
Kurum: Gücü üzerinde iş yapan inşaat firmaları var
Emlak Konut GYO Genel Müdürü Murat Kurum da Avrupark Hayat Projesi basın toplantısında sektöre ilişkin uyarıda bulunarak “Gücünün üzerinde iş yapan inşaat firmaları piyasada” dedi.
Öz kaynağı olmayan firmaların iş yapmasının zor olduğunu ifade eden Murat Kurum, “Morgage kredilerinin menkul kıymetleştirilmesine ilişkin çalışmalarımız var. Emlak Konut olarak alternatif finans anlamında, proje anlamında alternatif çalışmalar yapmak zorunluluğumuz var. Eskiden bizde çıkıp bir şey söylemeden satış yapabiliyorduk. Artık insanların ihtiyaçlarını, finansal durumlarını ki bugün gerçekten bu faiz ortamında yüzde 15 yüksek bir faiz. Sizde takdir edersiniz ki öz kaynağı olmayan firmaların iş yapmaları oldukça zor. O manada bizde bu dengeleri tutmaya çalışıyoruz. Evet öz kaynağı olan firmalar güçlü firmaların iş yapması gerekiyor. Bu saatten sonra güven gerçekten çok önemli bir hal alıyor. Bunları da açıkçası takip etmemiz gerekiyor” açıklamasını yaptı.
İnşaat ve sanayi sektörünün iç içe olduğunu dile getiren Murat Kurum, “Kapı bir sanayi tesisinden geliyor yani biz bunları yapmazsak onlarda üretim yapamaz. Örneğin; Mortgage kredileri gelişmiş ülkelerde çok düşük faiz oranlarıyla verilebiliyor. Biz de Mortgage ile ticari kredilerin çok farkı yok. Bu konuda devletimizle hükümetimizle düzenlemeyle ilgili görüşüyoruz. Bunun da süreç içinde düzeltilmesi gerekir” dedi.
“Bugün gücünün üzerinde iş yapan firmaları piyasada görüyoruz” diyen Kurum, şunları söyledi: “Aslında piyasada ki bu darlığın sıkışıklığın nedeni budur diye düşünüyorum. Artık insanlar kendi finans ölçü ve etkilerine göre hareket etmek zorundalar. Bir birim iş yapma kapasiteleri varsa eğer bir birim iş yapmalı üç birim iş yapmamalı. Biz bunu iş şartnamemize koyuyoruz ve teminat ile zor hale getiriyoruz ki herkes değil gücü yetenler girebilsin. Dolayısıyla bunları da bir düzen için de yürütmemiz gerekiyor.”
Alternatif finans araçları bakılmalı
Kurum, “Alternatif finans araçları bizim için önemli. Mortgage kredilerini daha düşük nasıl alabiliriz. Yurt dışından düşük faizli kredi mi almalıyız. Kira sertifikası mı? Mesela eskiden bizim lansman dönemlerimiz de yüzde 70 satış olurdu.
Artık böyle bir satış olması mümkün değil. O günkü arz talep dengesi öyleydi. Şimdi farklı. Artık var olan talebi planlamamız gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Kurum: Konut için özel banka kurulsun
Kurum, iş dünyasının konut ve inşaat finansmanı için banka isteğinin sektör açısından bir çözüm olup olmayacağına ilişkin değerlendirmesinde de “Böyle bir ihtiyaç olduğu kesin. Şu anki bankacılık sistemi ile 20 yıl vade yapma şansımız yok. Buna ilişkin devletimizin bir çalışması da var” diye konuştu.
Emeklilik fonu şart
Sadece emlak bankasının hayata geçmesi değil, emeklilik fonu gibi konut fonlarının kurulması gerektiğine dikkati çeken Kurum, “Buralara yatırım yapılıp belki buradaki kazançtan vergi alınmamalıdır. KDV ile ilgili düzenleme konuşuluyor. Devletimiz de günün şartlarına göre hareket ediyor” ifadelerini kullandı. Kurum, şunları kaydetti: Yurt dışına baktığınızda emeklilik fonu gibi bir fon var ve insanlar burada paralarını biriktiriyor. 5 yıl sonra devlet size bu fondan kredi verebiliyor. Mortgage kredileri menkul kıymetleştirilebilir. Varlık Fonu kurulma çalışması var, bununla birlikte düşük faizli krediler verilebilir. Belki yine konut sertifikası, kira sertifikası gibi alternatif araçlar da yapılabilir. Bunlar üzerinde çalışmak lazım.”