Evrenin Tüm Partiküllerinin Bütün Bilgilerine Erişilebilseydi Tüm Geçmiş ve Gelecek Hesaplanabilir miydi? - Ekşi Şeyler
BİLİM 15 Kasım 2016
120b OKUNMA 9319 PAYLAŞIM
Sözlük yazarı '' sonsuzdan gelen q yuku'', zamanında Pierre - Simon Laplace tarafından ortaya atılan iddia üzerine bir yazı yazmış.
zamanında pierre - simon laplace tarafından bir iddia ortaya atıldı, iddiaya göre; herhangi bir andaki evrenin tüm durumu, tüm partiküllerin bütün bilgilerine erişilebilseydi bütün gelecek ve geçmiş hesaplanabilirdi (namıdeğer laplace'ın şeytanı).
peki bu iddia ne kadar doğrudur, information theory'e bakalım, bilginin niteliği; bilginin sıkıştırılabiliriliği ile ters orantılıdır.
bunu kısaca anlatmak gerekirse
tamamı 0'lardan oluşan bir dize düşünelim;
repeat (100) şeklinde sıkıştırabiliriz. görüldüğü üzere bilginin düzensizliği arttıkça sıkıştırılabilirliği azalıyor ve bize bir şeyler ifade etme olasılığı o kadar artıyor. tamamen sıfırlardan oluşan bir dize bir hiç iken, sıfır ve birlerden oluşturulmuş bir dizeye yeterince uğraşıldığı taktirde shakespare'in hamlet oyunu bile rahatça yazılabilir. aralarındaki tek fark karmaşıklık, dize ne kadar karmaşıksa o kadar çok bilgi barındırır.
düzensizlik evrenimizde entropi olarak tanımlanır yani kısaca bir bilginin entropisi ne kadar düşükse bilginin sıkıştırılabilirliği o kadar fazladır diyebiliriz.
peki tamamen sıkıştırılamaz bir bilgi var mıdır?
laplace'ın iddiasına dönmek gerekirse
evrendeki herhangi bir zamandaki tüm bilgiyi bilirsek evrenin gelecek ve geçmiş bilgisini bilebiliriz demişti. yani evrendeki bilginin sabit olduğu iddia etmişti, yani bir atom öbürüne çarpar momentumunu aktarır ve birinci atomun bilgisi 2. atoma aktarılır böylece bilgi kaybolmadan sürekli oradan oraya aktarılır.