⭐REKOMBİNANT DNA TELNOLOJİSİNİN TEMEL PRENSİPLERİ
Download "REKOMBİNANT DNA TELNOLOJİSİNİN TEMEL PRENSİPLERİ"
1 REKOMBİNANT DNA TELNOLOJİSİNİN TEMEL PRENSİPLERİ2 Klonlama Birçok moleküler genetik tekniğinin kalbi gendir. Gen, genetik manipülasyonlarda kullanılmadan önce izole edilmeli ve iyi karakterize edilmelidir. İlgilenilen DNAʼ nın izolasyonu ve çoğaltılmasında kullanılan metotlardan biri genin taşıyıcı veya vektör yardımıyla DNA içerisine yerleştirilmesi olan klonlamadır. 23 Klonlama Farklı kaynaklardan alınan iki DNA birleştirildiğinde sonuç rekombinant DNA molekülüdür. Burada molekül, başka bir konak içine (örneğin Escherichia coli) taşınarak yeniden üretilebilir. Hücreler bölündüklerinde kolonideki her hücre yada klon rekombinant DNA molekülünden bir yada daha fazla kopya içerir. Böylece rekombine molekül içinde bulunan DNA klonlanmış olur. 34 Klonlama Gen klonlama pek çok amaçla kullanılabilir. Bunlardan birkaçı; DNA daha ileri çalışmalarda birçok kopya elde etmek için konak hücrelerde çoğaltılabilir, Önemli protein ürünlerin elde edilmesi için ilgili gen ifade edilebilir, Herhangi bir gen ve onun ifadesi canlı hücrede incelenebilir. 45 DNA nın kesilmesi ve birleştirilmesi Enzimlerin iki büyük sınıfı rekombinant DNA hazırlanmasında ve izolasyonunda önemli araçlardır. Restriksiyon endonükleaz DNA ligaz 56 DNA nın kesilmesi ve birleştirilmesi Restriksiyon endonükleazlar makas gibi davranarak DNAʼ yı spesifik bölgelerinden keserler. Restriksiyon endonükleaz DNA daki şeker fosfat omurgayı her iki iplikten keser. 67 DNA nın kesilmesi ve birleştirilmesi Her bir restriksiyon enzim spesifik DNA dizilerini tanır ve bu dizinin içindeki belli bir yerden keser. Enzim, bir deoksiribonükleotidin fosfat grubu ve komşu deoksiribonükleotidin şeker grubu arasındaki kovalent bağların kırılmasıyla DNAʼ yı çift ipliğinden keser. 78 DNA nın kesilmesi ve birleştirilmesi Restriksiyon enzimler izole edildiği organizmanın ismi kullanılarak adlandırılırlar. Örneğin EcoRI, E. coli RY13ʼ den izole edilmiştir. Eco cins isminin ilk harfi ve tür isminin ilk iki harfinden gelmektedir. R nesil tipi için, I bu tipin ilk enzimi için kullanılır. 89 DNA nın kesilmesi ve birleştirilmesi Restriksiyon endonükleaz şeker-fosfat omurgayı ayırarak küt ya da yapışkan uçlu, çift iplikli DNA fragmenti oluşturabilir. Küt uçta; molekülün her iki ipliği aynı yerden kesilmiştir yani uçlar düz ve nükleotidlerin her biri eşlenmiş şekildedir. Yapışkan uçta; molekülün her ipliği farklı pozisyonlardan kesilmiştir. İplikteki birkaç nükleotit çıkıntı oluşturur, bu tek iplikli uçlar kendiliğinden birbirleri ile baz çifti oluşturabilirler. 910 1011 DNA nın kesilmesi ve birleştirilmesi DNA ligaz enzimi, DNA fragmentlerini, küt ya da yapışkan tamamlayıcı uçlardan birleştirebilir. Ligaz farklı kökenleri olan DNA'lar arasında bir ayrım yapmaz. Böylece iki DNA fragmenti restriksiyon endonükleaz tarafından iki farklı organizmanın kromozomlarından kesilir ve DNA ligaz tarafından birleştirilir. 1112 DNA nın kesilmesi ve birleştirilmesi İki fragment artık tek bir DNA molekülü olmuştur. Bu kes-yapıştır tekniği rekombinant DNA molekülünü oluşturur. Bu daha sonra konak hücreye aktarılır, burada daha ileri çalışmalar için çoğaltılır. Bu süreç, DNA klonlama olarak adlandırılır. 1213 1314 Restriksiyon fragmentlerinin ayrılması ve DNA nın görüntülenmesi Restriksiyon enzim kesimini ve diğer manipülasyonların sonuçlarını doğrudan görmek mümkündür. Agaroz jel elektroforezi, DNA fragmentlerini büyüklüğüne ve boyama sonrası görünürlüğüne göre ayırmak için kullanılan bir tekniktir. 1415 Agaroz jel elektroforezi Jelatinli agar; saflaştırılmış agar tozu ve tampondan oluşan bir karışımdır. Kaynatılır ve bir kalıp içine dökülür, levha halinde katılaşır. Bir dişli tarak, agaroz eriyiğine, kuyu şekillerini oluşturmak için takılır. Agaroz katılaşınca kuyulara örnekler yüklenir. 1516 Agaroz jel elektroforezi Agaroz levha bir tampon çözeltisine daldırılır ve levhanın karşıt uçlarındaki elektrotlara uygulanan elektrik akımı jel ve tampon içinde bir elektrik alanı oluşturur. Çünkü şeker-fosfat omurgası negatif yüklüdür, DNA fragmentleri pozitif elektroda doğru göç ederler. 1617 Agaroz jel elektroforezi Agaroz molekülleri arasındaki gözenekler bir elek gibi davranarak boyutuna göre molekülleri ayırır. Büyük moleküller küçük moleküllerden daha yavaş hareket ederler. 1718 Jeldeki DNA nın görüntülenmesi DNA, jel içinde tek başına görünür değildir. Genellikle bantları görünür hale getirmek için etidyum bromid eklenir. Ancak birçok araştırma laboratuvarında etidyum bromid sıklıkla kullanılmaktadır. Çünkü çok duyarlıdır ve DNAʼ nın çok küçük miktarlarda bile fark edilmesini sağlar. 1819 Marker ler ile karşılaştırma DNA parçalarının, jeldeki uzunlukları bilinen DNAʼ lara göre jel üzerindeki konumlarının karşılaştırılması ile uzunlukları tespit edilebilir. Bu nedenle agaroz jel elektroforezi, restriksiyon fragmenti uzunluklarını belirlemede oldukça yararlıdır. 1920 DNA klonlama Gen klonlama birçok basamak gerektirir. Her bir basamakta, aşağıdaki şartlara bağlı olarak değişebilen spesifik metadolojiler kullanılır: Kullanılan DNA çeşidi, Konak hücre tipi (bakteri, bitki vb) DNA klonlarının nihai hedefi 2021 Vektör seçimi Genden ürün elde etmek isteniyorsa (örneğin; insülin ya da büyüme hormonu gibi), genin taşıyıcı hücrede salgılanmasına olanak sağlayan bir vektör kullanır. Vektör, transkripsiyon için önemli olan promotor dizilerine ve diğer translasyon dizilerine sahip olmalıdır. 2122 Gen klonlama basamakları DNA izolasyonu DNAʼ nın vektör içine yerleştirilmesi Rekombinant DNAʼ nın konak hücreye transformasyonu Rekombinant DNA yi barındıran konak hücrelerin seçimi Uygun protein ürünü üreten hücreleri görüntüleme 2223 2324 Klonlama vektörünün özellikleri Replikasyon orjinine sahip olmalıdır, böylelikle DNA, konak hücre içinde replike olabillir. Saflaştırma sırasında bozulmaya uğramadan izole edilebilecek kadar küçük olmalıdır. Birçok özgün restriksiyon bölgesine sahip olmalıdır, böylece yalnızca özgün olan bölgeden kesilecektir. Klonlama aracının hücre içine transfer olup olmadığını belirlemek ve yabancı DNAʼ nın vektör içine alınıp alınmadığını göstermek için seçilebilir markerlara sahip olması gerekir. 2425 Bakteriyel vektörler Klonlama vektörlerinin büyük çoğunluğu E. coli için geliştirilmiştir. Bunun yanı sıra, Bacillus subtilis gibi bakteriler, maya, mantar, hayvanlar ve bitkiler için de vektörler mevcuttur. 2526 Plazmitler Plazmitler, ekstra kromozomal, çift iplikli, dairesel DNA molekülleridirler ve bakterilerde barınırlar. Genellikle hücre içinde çoklu kopyalar halinde bulunurlar. Plazmitler çeşitli fonksiyonlara sahiptir. 2627 Plazmitlerin fonksiyonları Antibiyotiklere ve bakteriyosinlere direnç için çeşitli maddeler kodlarlar. Pigment üretimi, çeşitli bileşiklerin parçalanması ve azot fiksasyonu gibi fizyolojik fonksiyonları gerçekleştirirler. Toksin üreten virülans plazmidler, endotoksinleri ve hemolizinleri kodlar. Ayrıca bazı plazmidler; civa, kadmiyum, nikel, çinko gibi metaller karşı direnç kazandırırlar. 2728 Plazmitlerin özellikleri Plazmitler küçük ve kolay işlenebilir yapılardır. Yaklaşık olarak 10 kilobaz uzunluğundaki yabancı DNA fragmentlerinin yerleştirilmesi için benzersiz restriksiyon bölgelerine sahiptirler. Bakteri hücreleri içine taşındığı zaman, yüksek kopya sayısına ulaşırlar. 2829 Örnek bir vektör: pbr322 Modifiye bir plazmittir. pbr322 adı aşağıdaki gibi elde edilmiştir: p plazmit molekülünü ifade eder BR, vektörün yapan kişiyi belirtir (Bolivar ve Rodrigez) 322 ise spesifik plazmidin elde ediliş sıra sayısını belirler (diğer örnekler; pbr325, pbr327, pbr328). 2930 3031 pbr322 nasıl elde edilmiştir? pbr322, doğal olarak bulunan üç plazmidin çeşitli bölgelerinin birleşiminden elde edilmiştir: Pazmid R1 den amfisilin direnç geni psc101 den tetrasiklin direnç geni pmb1 den replikasyon başlama bölgesi 3132 pbr322 plazmidinin tercih edilme nedenleri Yakın zamana kadar pbr322 birkaç nedenden dolayı en sık kullanılan plazmidlerden biriydi: Molekül küçüktür, sadece 4363 baz çiftine sahiptir ve kolaylıkla izole edilebilir. Dolayısıyla bu vektör, 5-10 kb a varan DNA barındırabilir. pbr322 birçok özgün restriksiyon bölgesine sahiptir. 3233 İnsersiyonal inaktivasyon (rekombinantların seçimi) Tetrasiklin (tetr) ve amfisiline (ampr) direnci kodlayan genler, rekombine plazmitlerin seçimi için marker olarak kullanılır. İlgilenilen DNA fragmanın içine antibiyotik direnç genlerinden biri sokularak gen inaktivasyonu gerçekleştirilir. 3334 İnsersiyonal inaktivasyon (rekombinantların seçimi) 3435 İnsersiyonal inaktivasyon (rekombinantların seçimi) Eğer tetrasiklin geni içine yabancı DNA sokulmuşsa, böyle bir plazmidi içeren bakteriler tetrasikline duyarlı olacaklardır. Bu süreç, seçilebilir bir markerın insersiyonal inaktivasyonu olarak ifade edilir. Artık kolaylıkla antibiyotik direnci için hücreler görüntülenebilecektir. İnsersiyonal inaktivasyon, vektörün, hedef DNA yı içerip içermediğini belirlemek için güçlü bir yoldur. 3536 Gen transferinde ortaya çıkacak olasılıklar Gen transferi sırasında aşağıdaki olasılıklar ortaya çıkabilir: Bakteri, rekombinant vektörü almış olabilir, Bakteri, rekombinant vektörü almamış olabilir Vektör hücreye girmemiş olabilir. 3637 Bir başka plazmit: puc pbr322 ye göre daha yaygın olarak kullanılan küçük plazmidlerdir. Bu küçük vektörler çoklu restriksiyon bölgeleri içerirler. Plazmidin seçimi için amfisilin direnç geni içerirler. 3738 puc plazmidinde rekombinantların seçimi Bu vektör lacz genini kodlamaktadır. Eğer lacz bölgesi, yabancı DNA tarafından kesintiye uğramazsa amino uç kısmındaki β-galaktosidaz polipeptidi (lacz) sentezlenir. 3839 puc plazmidinde rekombinantların seçimi Hücrede β-galaktosidaz normal olarak galaktozun, laktoz ile glukoza hidrolizini katalizler. Kodlama yapmayan lacz plazmidi, enzimatik olarak aktif β- galaktozidaz üretemeyecektir. 3940 puc plazmidinde rekombinantların seçimi Üreme ortamına eklenen kromojenik laktoz analoğu olan X- gal (5-bromo-4-kloro-3-indoil-β-D-galaktopiranozid), β-galaktozidaz tarafından parçalandığında mavi renk oluşturur. LacZ geni, bir yabancı DNA nın yerleştirilmesi ile kesintiye uğradığında, koloniler ortamda beyaz görünür. 4041 4142 Bakteriyofajlar / Lambda fajı (litik döngü) Bakterileri enfekte eden virüslere bakteriyofaj adı verilir. Viral DNA, klonlama vektörü olarak kullanılmak üzere tasarlanabilir. Litik döngüde, faj oluşumu sonrası konak hücre lizise uğrar, virüs soyları serbest kalır. Litik fajlar, ilgilenilen DNA yı çoğaltmak ve klon oluşturmak için kullanır. 4243 Bakteriyofajlar / Lambda fajı Lizis sonucunda besiyerinde ortaya çıkan plaklar, izole edilebilir rekombinant faj parçacıkları içerir. 4344 Bakteriyofajlar / Lambda fajı (lizogenik döngü) Lizojenik döngüde, bakteriyofaj genomu, konak hücredekine entegre olur. Hücrede liziz meydana gelmez ve faj genomu konak genomu ile birlikte replike olur. Bu yol, gen terapisinde, hayvan virüslerine yerleştirilmiş terapötik genleri genom içine entegre etmek için kullanılır. 4445 Kozmid ler!!! Plazmid ve bakteriyofaj gibi vektörlerin en önemli dezavantajı, nispeten küçük bir DNA parçasını taşıyabiliyor olmalarıdır. Daha büyük DNA fragmanları, faj DNA sı ve plazmitlerin hibritleri olan kozmid ler kullanılarak klonlanabilir. 4546 Kozmid ler!!! Kosmid vektör, bakteriyofajlarda olduğu gibi, protein bir kılıf içerisine paketlenir. Paketlenmiş DNA, E. coli konak hücrelerini enfekte eder. Bakteri hücresine giren DNA, plazmid gibi replike olur. Hücreleri lizise uğratmaz. 4647 Diğer organizmalar için vektörler Gen aktarımı çalışmalarında diğer organizmaların kullanılmaya başlanması, farklı tipteki klonlama vektörlerini gerektirmiştir. Klonlama vektörleri; Maya ve diğer mantarlar, Bitkiler, Böcekler, Balıklar, Memeliler için de kullanılabilir. 4748 Maya yapay kromozomları (YACs) Maya yapay kromozomları (YACs) ökaryotik moleküler çalışmalar için kullanışlıdır. Maya kromozomunun sonunda bulunan telomerler, bozulmaya karşı koruma sağlar. Bu kromozomlar, otonom olarak kopyalayabilen bir dizi molekülün (ARS) çoğaltılmasına olanak sağlayan spesifik DNA dizilerinden oluşur. 4849 Maya yapay kromozomları (YACs) YACs, büyük DNA parçalarının klonlanması için kullanışlıdır. Çalışılan birçok hayvan geni 200 kb veya daha fazla büyüklüktedir. Bu boyutlar, çok büyük parçalarını barındıran klonlama vektörlerini gerektirir. 4950 5051 Maya yapay kromozomları (YACs) Birçok vektör, oldukça küçük DNA parçalarını barındırır. YAC vektörleri, kb arasındaki parçaları taşıyabilir. YAC kütüphaneleri, insan genomu gibi büyük genomlar için oldukça kullanışlıdır. Bu vektörler, araştırmacıların, genomun spesifik bölgelerini izole etmelerini ve dizilemelerini sağlar. 5152 Bakteriyel yapay kromozomlar (BACs) Bakteri yapay kromozomları (BACs) sentetik vektörlerdir. Geniş çaplı DNA klonlama sistemlerinde, büyük genomların dizileme projeleri için kullanılırlar. Ortalama boyutu 150 kb olan ( kb DNA) DNA parçalarını klonlamak için kullanılmıştır. Bakteriyofaj ve kosmid vektörlerinin aksine, hiçbir paketleme sınırlaması yoktur, rekombinant vektör elektroporasyon ile hücre içine verilir. 5253 5354 Bakteriyel yapay kromozomlar (BACs) BAC konlama sistemi, YACs den daha kararlıdır. Bu tip vektörler; Kompleks genomların büyük bir kısmının ve Genomik bölgelerin fiziksel haritalarının yapımının için kullanışlıdır. 5455 Bitki klonlama vektörleri Bitkilere birçok amaçla DNA klonlanmaktadır: Pestisit ve herbisitlere karşı direnç oluşturmak Ürün verimini, saflık derecesini ve kalitesini artırmak Yeni süs bitkileri geliştirmek Birçok meyve ve sebzenin raf ömrünü artırmak 5556 Bitki klonlama vektörleri Bitki hücrelerine verimli bir şekilde DNA aktarımını sağlayan birçok klonlama vektörü oluşturulmuştur. En sık kullanılan bitki virüsleri, Tütün mozaik virüsü(tmv) ve Agrobacterium tumefaciens adlı toprak bakterisinin Ti (tümör indükleyen) plazmididir. 5657 5758 Ti plazmidi A. tumefaciens, dikotil bitkilerin birçok türünde, bitki uru oluşumunu indükleyen bir toprak mikroorganizmasıdır. Bu bakteri bitkilerde doku yaralarına neden olur. Bunun sonucunda bitki hücreleri hızla çoğalarak enfeksiyon bölgesinde tümör oluşumu gerçekleşir. 5859 T DNA ve opinlerin sentezi Plazmitteki özel bölge olan T-DNA (transfer DNA), bitkinin genomunun içine entegre edilebilen, yaklaşık olarak 8 geni kapsar. Bu genlerden bazıları, bakteri hücrelerinin büyümesi için besin olarak kullanılan ve opinler denilen, alışılmadık bileşenlerin sentezini sağlarlar. Böylece A. tumefaciens, kendi kullanımı için bitki konak hücresi içinde transkripsiyon ve translasyonu yönetir. 5960 Biyoteknolojik Ti plazmitleri modifiye edilmiştir!!! Ti plazmitinin bu özelliği, bazı bitkilerde onu etkili bir klonlama vektörü haline getirmiştir. Bitki kromozomu içine entegre olan T-DNA, bitkilere yabancı gen transferi için kullanılabilmektedir. Biyoteknolojik kullanım için tasarlanmış Ti plazmitleri, kanser oluşumuna yol açan genler çıkarılarak modifiye edilmişlerdir. 6061 Bir bitkinin bütün hücrelerine yabancı DNA aktarmak??? Bilim adamlarının karşı karşıya kaldıkları sorunlardan biri, bir bitkinin bütün hücrelerine yabancı DNA'nın aktarılmasında etkili yöntemlerin geliştirilmesidir. Bunun bir yolu, yabancı DNA nın, bütün bitkiyi rejenere edebilecek kapasiteye sahip birkaç bitki hücresinin içine entegre olmasıdır. 6162 Bir bitkinin bütün hücrelerine yabancı DNA aktarmak??? Diğer bir yolu, tohum ya da bitki tomurcuklarını rekombinant A. tumefaciens içeren bir çözelti içinde ıslatarak, embriyo hücrelerine yabancı DNA yı transfer etmektir. Maker genler, yabancı gen barındıran bitkilerin seçilmesine olanak sağlar. 6263 Memeli hücre vektörleri: SV40 En çok çalışılan virüslerden biri olan simian virüs 40 (SV40), küçük, halkasal, çift iplikli DNA virüsüdür. Virüs, sınırlı sayıda memeli hücresini enfekte edebilir. Sınırlı büyüklükte yabancı DNA parçasını taşıyabilir. 6364 Memeli hücre vektörleri: SV40 Eklenen yabancı DNA için yer sağlamak amacıyla, bazı genler SV40 vektörlerinden silinmiştir. Bu nedenle, gerekli olan genleri içeren bir yardımcı virüs, rekombinant SV40 virüsünü yaymak ve paketlemek için gereklidir. Bu vektör ile aktarımı yapılan yabancı genin ekspresyonu geçicidir. 6465 Retrovirüsler Memeli hücrelerine gen aktarımı için kullanılan diğer virüsler, retrovirüsler ve adenovirüslerdir. Retrovirüsler tek iplikli RNA virüsleridir, insan da dahil olmak üzere birçok hayvan hücresine gen aktarımı için umut vaat etmektedirler. Viral genom, çift iplikli RNA molekülü içerir. 6566 Retrovirüsler Virüs, çift iplikli DNA molekülü yapmak için, revers transkriptaz enzimini kullanır. Taşıdığı genleri, konak hücre kromozomlarının içine entegre eder (provirüs). 6667 Adenovirüsler Adenovirüs, çift iplikli DNA virüsüdür. Retrovirüse benzer, hücreleri yüksek verimlilikte enfekte eder ve geniş bir konak yelpazesine sahiptir. İnsan için patojenitesi düşüktür, bu özellik, adenovirüsü, gen terapisi için istenen vektör yapar. Retrovirüsten farklı olarak, adenovirüs, bölünen hücreleri enfekte etmek zorunda değildir. 6768 Ökaryotik proteinlerin sentezi daha kompleks şartlar gerektirir!!! Ökaryotik proteinlerin sentezi (insan ya da fare gibi), daha kompleks süreçler gerektirir. Genellikle ökaryotik gen ürünlerinin zorunlu modifikasyonları olan, Posttranslasyonal bölünme Glikozilasyon Amino asit modifikasyonları Fosforilasyon Asetilasyon Sülfasyon Açilasyon bakteri hücrelerinde mümkün değildir. 6869 Klonlanan genler intron ve ekzon içermektedir!!! Memeli proteinlerini kodlayan genler intron ve ekzon bölgelerinden oluşmaktadır. Bu da, mrna nın olgunlaştırılması sürecinde, intronların ayıklanmasını gerektirir (mrna splicing). Birçok hayvan proteini yalnızca ökaryotik hücrelerde üretilebilmektedir. Çünkü yalnızca bu hücreler, RNA ve protein işleme yeteneğine sahiptir. 6970 Terapötik değeri olan ürünlerin üretimi Terapatik değere sahip birçok önemli farmasötik bileşen bu yolla üretilmiştir. Bunların arasında: Pıhtılaşma faktör proteinleri, İnterferonlar, Büyüme hormonu ve Eritropoetinler bulunmaktadır. 7071 Hücre transformasyonu Transformasyon; bir hücrenin içine yabancı bir DNA'nın girmesi, bu DNA'nın genomun parçası haline gelmesi ve DNA'daki genlerin ifade olması sonucu, o hücrenin değişime uğramasıdır. 7172 Gen transfer yöntemleri Organizmaların içine yeni DNA yı sokmak ya da gen klonlamak amacıyla konakçıları kullanmak için gen transfer yöntemleri gereklidir. Çeşitli yöntemler; bakteri, maya, bitkiler ve yabancı DNA içeren hayvanların transformasyonu için uygundur. 7273 Kompetent bakteriler Bazı bakteriler doğal olarak kompetenttir, yani ekstrasellular DNA yı alma yetenekleri vardır. Buna rağmen kompetent olması için birçok bakterinin kalsiyum klorit gibi bir tuz solüsyonuna maruz bırakılması ve DNA varlığında ısı şoku uygulanması DNA nın hücreler içine transforme olması için yeterlidir. Ancak ökaryotlar daha karmaşık yöntemlere gereksinim duyar. 7374 Mikroprojektil bombardımanı (Biyolistik) Diğer bir hücre transformasyonu yöntemi mikroprojektil bombardımanı ya da biyolistiktir. Altın veya tungstenden yapılmış çok küçük mikroprojektiller DNA ile kaplanmıştır ve hücrelerin ya da dokuların içine bir parçacık tabancasından yüksek hızda atış yapılır. Hücre duvarı yıkılmak zorunda değildir çünkü mermiler hücre içine nüfuz eder. Biyolistik, gen terapisi açısından çok ümit vericidir. 7475 Elektroporasyon Hücre duvarı içermeyen hücrelere sıklıkla uygulanır. Kalsiyum fosfat solüsyonuyla hücre yüzeyi üzerine DNA nın tortulaşması sağlanarak hücre transforme edilebilir. 7576 Mikroenjeksiyon Çok hücreli bir hayvanın tüm hücrelerinin içine gen girişi mikroenjeksiyon denilen bir başka yöntem gerektirir. Bir hayvanın tüm hücrelerinde bir geni ifade etmek için, yani transgenik bir organizma oluşturmak için, döllenmiş yumurta ya da erken embriyo, mikroenjeksiyon ile transforme edilir. 7677 Mikroenjeksiyon DNA, son derece ince bir pipetle direk hayvan hücresi nükleusuna enjekte edilir. DNA hücre içine aktarıldıktan sonra, transforme döllenmiş yumurta gelişiminin tamamlanması için bir hayvan içine aşılanır. 7778 DNA kütüphanesinin oluşturulması ve taranması DNA kütüphanesi; hücrenin bütün genomunun DNA parçalarını kapsayan koleksiyondur. Kütüphanenin taranması; istenilen özelliklere sahip DNA parçasının hangi klonda bulunduğunun tespit edilmesi işlemidir. Vektörler, farklı organizmaların genomlarından izole edilmiş DNA fragmentlerinin kütüphanesinin oluşturulmasında kullanılır. 7879 DNA kütüphanesi oluşturulmasının basamakları DNA, spesifik bir restriksiyon enzimi ile kesilir. DNA fragmentleri oluşturulur. Bu fragmentler vektör moleküllerinin içine aktarılır ve rekombinant moleküller oluşturulur. Rekombinant moleküller konak hücreye aktarılır. Bütün DNA moleküllerinin toplamı kütüphaneyi oluşturur. 7980 DNA kütüphanesinin oluşturulması Bilim insanları; Genlerin organizasyonu ve düzenlenmesi hakkında daha fazla bilgi sağlamak ve Çeşitli organizmaların genomlarını haritalamak ve dizilemek için kütüphaneleri inşa etmişlerdir. 8081 DNA kütüphanesi tipleri Spesifik bir DNA nın izolasyonunda iki tip kütüphane kullanılabilir; Genomik kütüphane cdna kütüphanesi 8182 Genomik kütüphane, bir organizmadaki tüm genomu temsil eden DNA fragmanlarını içerir 8283 Genomik kütüphane nasıl oluşturulur? Soya fasulyesi, genomik kütüphanenin nasıl oluşturulduğunu göstermek için örnek olarak kullanılabilir. Soya hücresinden total nükleer DNA izole edilir. DNA, spesifik restriksiyon enzimi ile kesilir. Aynı zamanda vektör de (plazmit, kozmit ya da bakteri fajı) aynı enzim ile kesilir. Böylece vektör lineerleştirilir (düzlemsel hale getirilir). 8384 Genomik kütüphane nasıl oluşturulur? Bu iki DNA (genomik DNA parçaları ve vektör) bir test tüpünde karıştırılır. Rekombinant moleküller oluşturmak için ortama ligaz eklenir. Bu rekombinant DNA molekülleri konak hücreye aktarılır. 8485 Genomik kütüphane nasıl oluşturulur? Rekombinant plazmitler ya da kozmitler içeren transforme bakteri kolonileri, besi ortamında seçime tabii tutulurlar. Her koloni, vektör içine klonlanmış spesifik soya DNA parçalarını içerir. E. coli hücrelerinin lizis olduğu kolonilerde oluşan plaklar, soya genom parçaları taşıyan rekombinant virüsler içerir. 8586 Genomik kütüphane nasıl oluşturulur? Genomun tüm DNA parçalarını içeren koloniler ya da plak toplulukları kütüphaneyi oluşturur. Örneğin; insan genomu den fazla kozmit klondan ya da yaklaşık olarak YAC klonlarından oluşmaktadır. 8687 Genomik kütüphane nasıl oluşturulur? Soya genomik kütüphanesi genellikle fragmentlere bölünmüş ve E. coli hücrelerine girmiş tam bir soya genomu içerir. Vektör içine girmiş DNA nın ortalama boyutundan ve organizmanın genomunun boyutundan basit bir hesaplama, araştırıcılara tüm genomun temsil edilmesi için kaç tane kütüphane klonunun gerektiğini söyler. 8788 cdna kütüphaneleri daha avantajlıdır Bazı organizmalar çok büyük genomlara sahiptir. Kütüphane, özellikle hayvan ya da bitkideki belirli bir gen için taranmak zorunda olduğunda, taranan klonların sayısı çok fazla olduğundan kontrol edilemez. Bu nedenle sadece belirli hücre tiplerinden eksprese olan genleri içeren bir kütüphane daha uygun olabilir. 8889 cdna kütüphaneleri Bu kütüphane, klonlanmış DNA miktarını büyük ölçüde düşürür. Her hücre tam bir gen setine sahip olmasına rağmen sadece spesifik bir gen seti eksprese olur ve diğerleri sessiz kalır. 8990 Soya cdna kütüphanesi nasıl oluşturulur? Yaprak hücrelerinden RNA izole edilir. cdna sentezi ile DNA oluşturmak için mrna kalıp olarak kullanılır. mrna kalıptan cdna nın geriye sentezini revers transkriptaz katalizler. 9091 Soya cdna kütüphanesi nasıl oluşturulur? DNA polimeraz ikinci DNA ipliğinin sentezinde kullanılır. Çift iplikli cdna elde edilir. cdna, klonlama vektörüne aktarılır. Rekombinant vektör bakteri içine girer. Kütüphane, soya yaprak hücrelerinden elde edilen mrna ların cdna larından oluşur. 9192 9293 Genomik ve cdna kütüphaneleri arasındaki farklar Çoğu ökaryotik genler içindeki kodlanmayan intronlar cdna ya dahil edilmez. Çünkü mrna, cdna sentezi için izole edilmeden önce post transkripsiyonel modifikasyon geçirmiştir. 9394 Genomik ve cdna kütüphaneleri arasındaki farklar Üstelik cdna kütüphaneleri; promotorlar, güçlendiriciler gibi genlere bitişik düzenleyici yapılar içermezler. Az sayıda klonla kütüphane oluşturulmasıyla tarama aşamaları daha kolay olur ve daha az zaman alır. 9495 Kütüphaneden ilgilenilen genin tespiti: Nükleik asit hibridizasyonu Kütüphane bir kez oluşturulduğunda, spesifik DNA parçası içeren rekombinant klonlar, nükleik asit hibridizasyonu olarak adlandırılan tarama yöntemiyle saptanabilir. Tarama için spesifik bir DNA dizisi, uygun hedef dizi içeren klonları ya da plakları belirleyen prob olarak kullanılır. 9596 Kütüphaneden ilgilenilen genin tespiti: Nükleik asit hibridizasyonu Bakteri klonları ya da plakları petri kabından nitroselüloz ya da naylondan yapılmış zarlara transfer edilir. 9697 Kütüphaneden ilgilenilen genin tespiti: Nükleik asit hibridizasyonu Membran, koloniler ya da plakların üzerine yerleştirilir, koloniler ya da plakların zara geçmesi için baskı uygulanır ve zar çekilir. 9798 Kütüphaneden ilgilenilen genin tespiti: Nükleik asit hibridizasyonu Kütüphanenin içinde ilgilenilen DNA yı içeren bir ya da birkaç koloni ya da plak olabilir. 9899 Kütüphaneden ilgilenilen genin tespiti: Nükleik asit hibridizasyonu Tek iplikli DNA probu hedef DNA ile baz eşleşmesi yapmak için tasarlanmıştır. 99100 Kütüphaneden ilgilenilen genin tespiti: Nükleik asit hibridizasyonu Bir hedef DNA ipliği prob DNA ipliğine hidrojen bağıyla bağlanır ve hibrid DNA oluşur. 100101 Kütüphaneden ilgilenilen genin tespiti: Nükleik asit hibridizasyonu Membrana bağlı hedef DNA ve prob DNA nın hibridize olup olmadığını belirlemek için, prob radyoaktif olarak işaretlenir. Hibridizasyondan sonra membran X-ray filmine maruz bırakılır. Hibridizasyonun gerçekleştiği bölgelerde radyoaktif DNA otoradyografik bir resim oluşturur. 101102 Ekspresyon kütüphanesi Ekspresyon kütüphaneleri, gen ekspresyonu için gerekli düzenleyici elementler içeren klonlama vektörleriyle yapılır (Örn; promotör bölgeleri gibi). Yabancı bir gen ya da cdna, bir ekspresyon vektörüne klonlandığında gen transkribe edilir. 102103 Raportör gen Bir raportör gen, yabancı bir gen ya da cdna nın ifade edilip edilmediğini belirlemek için kullanılır. Birçok raportör gen, kodlanmış enzimlerin aktivitelerinin hızla analiz edilmesi için kullanılmaktadır. 103104 Lusiferaz raportör gen olarak kullanılır Ateş böceğinden alınan lusiferaz geni, günümüzde kullanılan önemli bir raportör gendir. Ateş böceği lusiferaz geni biyolüminesans yayar. Hedef gene bitişik halde aktarılan lusiferaz geni, ilgili genin hedef organizmada ifade edildiğini doğrular. 104105 Raportör genlerin sunduğu avantajlar Raportör genler araştırıcıya; Ekspresyon seviyesinin ölçülmesi, Farklı promotorlardaki ekspresyon seviyelerinin test edilmesi ve Dokuda hangi genlerinin eksprese olduğunun belirlenmesi için kolaylık sağlar. Raportör genler bitkiler, memeliler, balıklar ve bakteriler gibi birçok farklı organizmanın hücrelerinde gen ifadesinin araştırılması için kullanılmıştır. 105106 Yeşil floresan proteini (GFP) Kullanılan diğer bir raportör gendir. Denizanası tarafından üretilir ve fotoprotein akuorin ile etkileşime girerek yeşil florasan renk oluşturur. Protein mavi ya da ultraviyole ışıkla uyarıldığında, GFP doğal olarak yeşil florasan ışığı yayar. 106107 Yeşil floresan proteini (GFP) GFP farklı dalga boylarındaki floresan ışığı yaymak için tasarlanmıştır. Yoğunluğuna rağmen, sinyal nispeten zayıf olduğu için, GFP nin ifadesi çok kuvvetli promotorlar ya da diğer düzenleyici dizilerinin kullanılmasını gerektirir. GFP kullanılarak spesifik proteinler izlenebilir. 107108 Southern Blot 1970 lerin ortasında Edward Southern, Southern Blotlama olarak adlandırılan basit bir teknik geliştirmiştir. Bu teknikte DNA fragmentleri, jelden, hibridizasyon için kullanılan özel bir membrana transfer edilir. Blotlama sırasında bu fragmentler alkali tamponda denatüre edilir ve tek iplikler nitroselüloz membrana transfer edilir. 108109 Southern Blot Membran, kâğıt havlu yığınının altında, jelin üstünde sıkıştırılmış olarak bulunmaktadır. 109110 Southern Blot Tank içindeki tampon, jelden membrana DNA nın transferini kolaylaştırır. 110111 Southern Blot Membran, agaroz jelin kopyasıdır ve kolon veya plak hibridizasyonları için daha önce açıklandığı gibi hibritleşmede kullanılır. 111112 Southern Blot Eğer bir prob membran üzerindeki fragmentlerle hibritleştirilirse, bu bölgeler fotoğrafik filmle tespit edilebilir. 112113 Southern Blot Southern Blotlama yaygın olarak jel üzerindeki birçok DNA bandından spesifik bir gen fragmentini belirlemek için kullanılır. Southern blotlama geleneksel bir yöntem olmasına rağmen; verimliliği, hassasiyeti ve tekrarlanabilirliği büyük ölçüde geliştirilmiştir. 113114 114115 RFLP (Restriksiyon fragment uzunluk polimorfizmi) Southern blot hibridizasyon, organizmalar arasındaki veya DNA bölgeleri içindeki bantlaşma şekillerindeki farklılıkları tespit etmek için kullanılır. Restriksiyon fragment uzunluk polimorfizmi (RFLP) denilen DNA restriksiyon fragment uzunluk farklılıkları, bireysel DNA parmak izi oluşturmak için kullanılmaktadır. DNA parmak izi, adli tıp analizlerinde güçlü bir araçtır. 115116 DNA parmak izi Bireyler DNA parmak izleri ile belirlenebilir. DNA parmak iziyle, akrabalık anlaşmazlıkları çözülebilir. Başka bir önemli uygulama ise tıbbi teşhislerdir. Burada RFLP farklılıkları, kalıtsal hastalık tespit etmek için kullanılmaktadır. 116117 DNA parmak izi Bazı bozuk genler, tek nükleotidden dolayı normal benzerlerinden farklıdır. Eğer mutasyon restriksiyon enzimi kesim bölgesindeyse, enzim DNA'yı kesemeyebilir. Dolayısıyla farklı bir DNA bant deseni oluşur. Desenlerin karşılaştırılması, bir birey içindeki, normal ve varyant genleri belirlemek için tıbbi klinisyenlere önemli ipuçları sağlar. 117118 Northern Blot Northern blotlama olarak adlandırılan be benzer yöntemde, hedef molekül RNA dır. DNA transferine benzer şekilde, DNA yerine RNA jelden bir membrana transfer edilir. Problar DNA dır. 118119 Northern Blot Northern blot hibridizasyonu, transkribe olmuş RNA ların boyutunu belirlemek için kullanılır. Bu nedenle, bu yöntem spesifik genlerin ekspresyonunun çalışılması için kullanışlıdır. 119 Daha göster
AKAROLOJİDE MOLEKÜLER BİYOLOJİ ve PROTEOMİK UYGULAMALARI
AKAROLOJİDE MOLEKÜLER BİYOLOJİ ve PROTEOMİK UYGULAMALARI Yrd. Doç. Dr. Nabi Alper KUMRAL Uludağ Üniversitesi, Ziraat Fakultesi, Bitki Koruma Bölümü, Görükle, Bursa, akumral@uludag.edu.tr 1 1. NÜKLOTİDİN Detaylı DNA YAPISI ve ANALİZİ
DNA YAPISI ve ANALİZİ 1 Bölüm kavramları Ø Bazı virüslerin dışında, yeryüzündeki bütün organizmaların genetik materyali DNA'dır. Ø Watson-Crick modeline göre, DNA sağ-el ikili sarmalı biçiminde bulunur. Detaylı Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TB101 Çiğdem Yamaner (Yrd. Doç. Dr.) 3. Hafta (01.10.2013)
Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TB101 Çiğdem Yamaner (Yrd. Doç. Dr.) 3. Hafta (01.10.2013) ADÜ Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü 1 DNA moleküllerinin analizinde çok çeşitli yöntemler Detaylı MICROARRAY TEKNOLOJİSİ
MICROARRAY TEKNOLOJİSİ Bilgisayar teknolojisinin moleküler biyolojiye paralel olarak hızla gelişmesi, iki disiplini birbirine yaklaştırmıştır. Böylece, biyoteknolojinin kavramsal olarak ulasabileceği son Detaylı Revers-Transkriptaz Polimeraz Zincir Reaksiyonu (RT-PCR) ve Uygulama Alanları
ARŞİV 2003; 12:138 Revers-Transkriptaz Polimeraz Zincir Reaksiyonu (RT-PCR) ve Uygulama Alanları Araş.Gör.Burcu OKUTUCU* Yrd.Doç.Dr.Sacide PEHLİVAN** DNA replikasyonu yani DNA nın kendini eşlemesi, DNA Detaylı T.C. GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ
T.C. GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu Sonuç Raporu Proje No:2012-61 Mikrobiyal Kaynaklı Selülaz Enziminin E.Coli de Rekombinant Olarak Üretilmesi Proje Yöneticisi: Prof. Detaylı Gıda Örneklerinde Genetiği Değiştirilmiş Organizma Analizleri. Bölüm 6. Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PCR) M. Somma, M. Querci
Gıda Örneklerinde Genetiği Değiştirilmiş Organizma Analizleri Bölüm 6 Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PCR) M. Somma, M. Querci WORLD HEALTH ORGANIZATION REGIONAL OFFICE FOR EUROPE ORGANISATION MONDIALE DE Detaylı TRANSLASYON VE PROTEİNLER
TRANSLASYON VE PROTEİNLER Translasyon ve proteinler Translasyon; mrna, trna, ribozomlar ve polipeptid zincir sentezinin başlaması, uzaması ve sonlanması için gerekli çeşitli translasyon faktörleri arasındaki Detaylı SERVİKSİN PREKANSERÖZ LEZYONLARINDAKİ HUMAN PAPİLLOMA VİRUS PREVALANSI
T.C S.B. Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Klinik Şefi: Doç.Dr. Nail Özgüneş SERVİKSİN PREKANSERÖZ LEZYONLARINDAKİ HUMAN PAPİLLOMA VİRUS PREVALANSI Detaylı . "' "'... GENETIGI DEGISTIRILMIS ORGANilMALAR (GDO) VE ARASli RMALAR SEKTÖREL ETÜTLER. Doc. Dr. Muzaffer DENLi -:: YAYlN NO: 2010-90 ...:::: ...
. "' "'... GENETIGI DEGISTIRILMIS,, ORGANilMALAR (GDO) j 1 -::...:::: -_... Doc. Dr. Muzaffer DENLi, SEKTÖREL ETÜTLER VE ARASli RMALAR, YAYlN NO: 2010-90 istanbul... ~ TiCARET ODASI. "". "".... GENEllGI Detaylı DNA REPLİKASYONU VE REKOMBİNASYONU
DNA REPLİKASYONU VE REKOMBİNASYONU Replikasyon Watson ve Crick in DNA nın yapısını önermelerinin ardından bilim adamları DNA nın nasıl kopyalandığı üzerinde yoğunlaşmıştır. DNA nın kendini kopyalamasına Detaylı KALITIMIN MOLEKÜLER TEMELİ
KALITIMIN MOLEKÜLER TEMELİ Kalıtsal madde ile ilgili araştırmalar Morgan ve arkadaşları genlerin kromozomlar üzerinde yer aldığını gösterince kromozomların iki kimyasal bileşeni (DNA ve proteinler) kalıtsal Detaylı SĠTOGENETĠK VE MOLEKÜLER TEKNĠKLERĠN KLĠNĠKTE UYGULAMA ALANLARI
T.C. TRAKYA ÜNĠVERSĠTESĠ SAĞLIK BĠLĠMLERĠ ENSTĠTÜSÜ TIBBĠ BĠYOLOJĠ ANABĠLĠM DALI YÜKSEK LĠSANS PROGRAMI Tez Yöneticisi Yrd. Doç. Dr. Hilmi TOZKIR SĠTOGENETĠK VE MOLEKÜLER TEKNĠKLERĠN KLĠNĠKTE UYGULAMA Detaylı GENETİK ŞİFRE VE TRANSKRİPSİYON
GENETİK ŞİFRE VE TRANSKRİPSİYON Giriş Ökaryotlardaki transkripsiyon, prokaryot ve bakteriyofajlara benzer ancak daha karmaşıktır. Transkripsiyon, bir ana polimeraz enzimine ve destekleyici proteinlere Detaylı DNA parmak iziyle karşılaştırılır. DNA kanıtı şüpheliyi suçsuz çıkartabilir veya ilişiği olduğunu gösterir.
DNA FINGERPRINTING Aynı zamanda DNA Typing (tiplemesi) olarak da adlandırılan DNA fingerprinting DNA dizilerini izole etme ve görüntüleme metodudur. Teknik 1984 te İngiliz genetikçi Alec Jeffreys in, minisatellitler Detaylı REAL-TIME PCR KURSU. 04-05 Haziran 2012
REAL-TIME PCR KURSU 04-05 Haziran 2012 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ TIBBİ MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI MOLEKÜLER MİKROBİYOLOJİ LABORATUVARLARI DÜZENLEYENLER: DOÇ. DR. ALPASLAN ALP DOÇ. DR. AHMET Detaylı T.C. GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ
T.C. GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TÜRKİYE DOĞAL FLORASINDA YETİŞEN Papaver CİNSİ Oxytona SEKSİYONUNA AİT GEN HAVUZUNUN ISSR TEKNİĞİ İLE GENETİK KARAKTERİZASYONU Tuğba GÜRKÖK Yüksek Detaylı GENETİK DERS NOTLARI
KAFKAS ÜNİVERSITESİ VETERİNER FAKÜLTESİ GENETİK DERS NOTLARI YRD.DOÇ.DR.ALİ RIZA AKSOY 1998 KARS 1 Genetik sözcüğü gen kökünden gelir. Bilgi ve oluşum anlamını taşır. Genetik biyolojik bilimler içinde Detaylı HÜCRE DÖNGÜSÜNÜN DÜZENLENMESİ VE KANSER
HÜCRE DÖNGÜSÜNÜN DÜZENLENMESİ VE KANSER Giriş Kanser, DNA tamiri, hücre döngüsü, apoptosis, farklılaşma ve hücre-hücre teması gibi temel hücresel işlevleri etkileyen genetik hastalıklar grubudur. Kanser Detaylı 3. Baskı. Editör: Fikriye POLAT BİYOLOJİDE ÖZEL KONULAR
Editör: Fikriye POLAT BİYOLOJİDE ÖZEL KONULAR 3. Baskı Tuğba AY / Günsel BİNGÖL / M. Sinan BİNİCİ / Songül BUDAK DİLER Arzu CANSARAN / M. Kemal DEMİRAĞ / Egemen DERE / Nihal DOĞAN Bekir DOĞAN / Nuran EKİCİ Detaylı BAŞKENT ÜNĐVERSĐTESĐ FEN BĐLĐMLERĐ ENSTĐTÜSÜ ALERJEN PROTEĐNLERĐN OTOMATĐK SINIFLANDIRILMASI ÖYKÜ EREN
BAŞKENT ÜNĐVERSĐTESĐ FEN BĐLĐMLERĐ ENSTĐTÜSÜ ALERJEN PROTEĐNLERĐN OTOMATĐK SINIFLANDIRILMASI ÖYKÜ EREN YÜKSEK LĐSANS TEZĐ 2008 ALERJEN PROTEĐNLERĐN OTOMATĐK SINIFLANDIRILMASI AUTOMATED CLASSĐFĐCATĐON OF Detaylı Tarımsal Biyoteknolojiye Giriş
Tarımsal Biyoteknolojiye Giriş Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji TAB 101 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 13. Hafta (10.12.2013) 1 Neden GDO Üretilir? 2 Neden GDO Üretilir? GDO lar doğal Detaylı ÖZEL EGE LİSESİ HAZIRLAYANLAR: DANIŞMAN ÖĞRETMEN : ÇİÇEK DİLSİZ GÜLŞAH GÖRÜCÜ YAVUZ KÖSTEM ECE AYTAN UMUTCAN YAĞAN
HAZIRLAYANLAR: GÜLŞAH GÖRÜCÜ YAVUZ KÖSTEM ECE AYTAN UMUTCAN YAĞAN DANIŞMAN ÖĞRETMEN : ÇİÇEK DİLSİZ BORNOVA, 2004-2005 İÇİNDEKİLER GENOM PROJESİ 3-4 1)İnsan Genom Projesi nedir.4 2)Gen Haritası nedir.4-9 Detaylı T.C FIRAT ÜNĠVERSĠTESĠ FEN BĠLĠMLERĠ ENSTĠTÜSÜ BĠYOLOJĠ BÖLÜMÜ NÜKLEĠK ASĠTLERĠN PCR VE DĠĞER METODLARLA ÇOĞALTILMASI
T.C FIRAT ÜNĠVERSĠTESĠ FEN BĠLĠMLERĠ ENSTĠTÜSÜ BĠYOLOJĠ BÖLÜMÜ NÜKLEĠK ASĠTLERĠN PCR VE DĠĞER METODLARLA ÇOĞALTILMASI Hazırlayan: Ekrem AKBULUT Danışman: Yrd.Doç.Dr. Dilek Turgut-BALIK Yüksek Lisans Semineri Detaylı BİYOLOJİK ARAŞTIRMALAR, TEKNOLOJİYE AKTARIMI ve ÖNCELİKLERİMİZ
BİYOLOJİK ARAŞTIRMALAR, TEKNOLOJİYE AKTARIMI ve ÖNCELİKLERİMİZ Biyoloji eski Yunanca da bio, hayat"; ve logos, kavrama", Hayatı kavrama anlamına gelmektedir. Doğal Bilimlerin bir bölümü olup, canlı organizmalar, Detaylı 10. Sınıf BİYOLOJİ. Konu Anlatımlı BİYOLOJİ. Öğretim programında yaptığı son güncelleme doğrultusunda YENİDEN DÜZENLENMİŞTİR.
10. Sınıf BİYOLOJİ Konu Anlatımlı Banu KARAAĞAÇ Bilgehan PERİ T.C MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı BİYOLOJİ Öğretim programında yaptığı son güncelleme doğrultusunda YENİDEN DÜZENLENMİŞTİR. Detaylı Her Yerde Karşımda; Nedir Bu HLA Tiplendirimi?
Her Yerde Karşımda; Nedir Bu HLA Tiplendirimi? Dr. Klara DALVA Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, İbni Sina Hastanesi, Hematoloji Bilim Dalı Laboratuvarı Genel bilgiler, terimler Doku uyumu çalışmaları, Detaylı FARKLI STOK YOĞUNLUKLARININ GÖKKUŞAĞI ALABALIĞI (Oncorhynchus mykiss) KAS DOKUSU AKTİN&MİYOSİN mrna SEVİYESİ VE BAZI BÜYÜME PARAMETRELERİ ÜZERİNE
FARKLI STOK YOĞUNLUKLARININ GÖKKUŞAĞI ALABALIĞI (Oncorhynchus mykiss) KAS DOKUSU AKTİN&MİYOSİN mrna SEVİYESİ VE BAZI BÜYÜME PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİLERİ İbrahim GECİLİ Yüksek Lisans Tezi Tarımsal Biyoteknoloji Detaylı ANORGANİK KİMYADA SPEKTROSKOPİK YÖNTEMLER Yrd. Doç. Dr. Mehmet GÜLCAN
yy YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ VAN ANORGANİK KİMYADA SPEKTROSKOPİK YÖNTEMLER Yrd. Doç. Dr. Mehmet GÜLCAN 2012 F e n F a k ü l t e s i K i m y a B ö l ü m ü GİRİŞ Hidrokarbonlu bileşikler ve türevlerinin kimyası Detaylı Gıda Zincirindeki Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların (GDO) Analizi
Gıda Zincirindeki Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların (GDO) Analizi Hamide Şenyuva - John Gilbert, FoodLife International Edip Sincer, Sincer Dış Ticaret Gıda Zincirindeki Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların Detaylı 2016 © DocPlayer.biz.tr Gizlilik Politikası | Hizmet koşulları | Geri bildirim