TASAM | Ermeni Sorununa Kişisel Bir Yaklaşım
06 Oca 2009
Son günlerde çok tartışılan Ermeni Sorunu konusunda ileri sürülen görüşlerin, örtüştüğü ve ayrıştığı noktaları ortaya çıkaran bir makale yazma ihtiyacını duyarak, ayrıntılara girmeden kamuoyumuza saygıyla kişisel görüşlerimi aşağıda sunuyorum....
Önceki Yorum : Gazze
Sonraki Yorum : NÜKLEER TERÖRİZM TEHDİDİ
Son günlerde çok tartışılan Ermeni Sorunu konusunda ileri sürülen görüşlerin, örtüştüğü ve ayrıştığı noktaları ortaya çıkaran bir makale yazma ihtiyacını duyarak, ayrıntılara girmeden kamuoyumuza saygıyla kişisel görüşlerimi aşağıda sunuyorum.
Geriye dönük 50-60 yıllık tutumumuzun değerlendirmesinin ayrıntılarına girmek istemiyorum, çünkü bu ister istemez kendi içimizde yanlış tutumların sorgulanmasını gerektirecek, polemik ve suçlamalara sebeb olacak ve ayrıca gelinen noktadan geriye dönmek mümkün olmayacağı için, sonuç veya çare de getirmeyecektir. Ancak iki gözlem ve tesbitimi sunmadan da bu noktayı geçemeyeceğim. Zira, bazılarının “aymazlık ve umursamazlık dönemi” olarak niteledikleri uzun suskunluk dönemimizin bizi bu noktaya getirdiği suçlamasının ikna edici sebeplerinin açıklanması gerekmektedir. Bu konudaki özeleştiriler kısmen doğru, kısmen yanlıştır. Evvela bu özeleştirinin kısmen yanlışlığına, ya da haksız yönüne işaret edelim. Bunu en iyi Prof. Dr. Justin McCarthy ifade etmiştir. Yani Türkiye suçlu olduğu için sessiz kalmamıştır. Atatürk ve Türkiye Cumhuriyeti, İstiklal Savaşı’ndan sonra eski düşmanlıkları unutmak politikası izlemiş, kendi halkının da unutmasını istemiş ve bu istek, ifadesini en iyi, Atatürk’ün “Yurtta Sulh, Cihanda Sulh” sözlerinde bulmuştur. Türk iç ve dış politikası ise, bu ilkeyi sözde değil, özde uygulamış ve tüm tutumlarını buna göre kurgulamıştır. Bu ilkelere saygı duymayan düşman ise, bu zaman zarfında kin ve nefretle saldırı hazırlıklarını sürdürmüş ve saldırı için uygun zamanı kollamaya başlamıştır.
1.Toprak iddiaları ve sınırın tanınmaması sorunu
3.Azerbaycan topraklarının işgalden kurtarılması
-Vatandaşımız Ermenilere vefa borcunu gösteren davranışlar sergileyelim. Vatandaşlarımızın onların hizmet ve sadakatlerini iyi anlamalarını sağlayacak programlar, yayınlar hazırlayalım.
-Ermeni teröristlerin şehit ettikleri değerli meslektaşlarımın yılda bir kez Ankara Cebeci şehitliğinde törenle anılmalarını yeterli görmüyorum. Herbirinin şehit edildikleri temsilciliklerin bahçesinde birer büstlerinin ve plaketlerinin konulmasını ve şehadet tarihlerine göre her yıl ayrı ayrı yerel törenler yapılarak çiçek konulmasını ve bunun bir duyuru olarak temsilciliğe başvuranlara ve yerel medyaya ulaştırılmasının usul haline getirilmesini lüzumlu görüyorum. Bu hem yabancı kamuoylarında canlı tutulan bir mesaj oluşturacak, hem şehitlerimizin unutulmamasını sağlayacak, hem de onlara saygı ve vefa borcumuzu ödemeye yardımcı olacaktır. Ayrıca bizim de en az Ermeniler kadar ölülerimize sahip çıktığımızı kanıtlayacaktır.
-Ermenistan yöneticilerinin, çözümün anahtarının başka yerlerde değil, Türkiye’de aranması gerektiğini anlamalarını sağlayalım.
-Türkiye Ermenistan’a karşı saldırgan emeller beslemediği sürece, Ermenilerin uluslararası toplumun sınırsız desteğini sürekli sağlayamayacaklarını hesaplamaları gerektiğini hatırlatalım. Nihai tahlilde, uluslararası toplum neyi dayatırsa dayatsın, Türkiye’nin rızası olmayan bir çözümün mümkün olamayacağı, en azından sürekli ve kalıcı olamayacağını hatırlatalım.
-İki ülkenin ve halklarının birbirine sevgi mi, yoksa kin veya nefret mi beslediğinin üçüncü ülkelerin umurunda olmadığını; ilanihaye çözümsüzlükten ise Türkiye’den ziyade Ermenistan’ın zararlı çıkacağını anlatalım.
-Ermenistan’ın sınırı tanımama ve toprak iddialarından vazgeçtiğini açık ifadelerle belirtmesi gerektiğini hatırlatalım. Bunu ister Anayasasını değiştirerek, ister bir deklarasyonla yapar, bu onların vereceği bir karar, ama “olmazsa olmaz”dır (sine qua non). Bu olmadan uyutma, dondurma, rafa kaldırma, çözümsüzlüğü şimdilik geçiştirme, erteleme gibi tutumlarla ilişkilerin normalleşemeyeceğini, güven ortamının sağlanamayacağını açıklıkla bildirelim.
-Kimin kime daha fazla ihtiyacı olduğunu düşünmeye davet edelim.
-İlişkilerimizi iki ayrı düzlemde düşünelim: Devlet ve toplumlar. Toplumlararası ilişkileri, etkileşimi, ziyaret ve turizmi, STK’lar arası iletişim ve değişimi sınırlandırmadan arttırırken, devletler düzeyinde dikkatli ve mesafeli davranmamız gerektiğinin bilincinde olalım. Toplumlar ve fertler arasında temaslar ne kadar sıklaşırsa, o ölçüde güven ortamının gelişeceğini bilelim ve bunu engellemeden geliştirelim. Kültürel ilişkileri ve değişimi hızlandırıp birbirimizi daha iyi tanımayı sağlayalım. Bu konudaki çekingenliğimizden kurtulalım. Bunu devletlerarası ilişkilerden, soykırım iddialarından ve diğer ihtilaflı konulardan bağımsız tutalım.
-Kabil-i hitab olmayan, esasen dağınıklığı dolayısıyla karşımızda hükmi tek bir şahsiyet olmadığından diaspora ile ilişkileri zamana yayarak, onları muhatab almadan üçüncü ülkeler kamuoylarına yönelik yeni bir “public diplomacy” girişimi başlatalım. Uluslararası kamuoyunun tek yönlü doldurularak yönlendirilmesinin önünü kesmeye çalışalım.