GÜNEŞ ENERJİSİ | Elektrik Alan Skip to content
Denge 2 Kutuptan İbarettir
ANSOFT MAXWELL EĞİTİM
slider Kalıcı Bağlantı
GÜNEŞ ENERJİSİ İLE ELEKTRİK ÜRETMEYE NE DERSİNİZ?
Bilgisayarınızın çalışmadığını, sokak aydınlatmalarının yanmadığını ve klimaların çalışmadığını düşünün! Birkaç saatlik enerji kesintisi bile modern hayatı kısmen ya da tamamen durma noktasına getirmektedir. Dünyada enerji tüketimi durmadan artmaktadır. Ancak; fosil kaynaklı yakıtların giderek azalması, yeni enerji kaynakları aramaya ve mevcut kaynakların verimliliğini arttırmaya yöneltmiştir. Günümüzde en önemli küresel çevre sorunlarından bir tanesi fosil kaynaklı yakıtların sera gazı oluşumunda etkili olmasıdır. Yükselen fosil yakıt fiyatları ve çevreye verdikleri zararlar düşünüldüğünde, son yıllarda gerek politik gerekse mevcut enerji ihtiyacını karşılayabilmek için yenilenebilir enerji kaynaklarına (su, rüzgâr, güneş, jeotermal, biyokütle, biyogaz, dalga, akıntı ve gelgit) olan ilgi git gide artmaktadır.
Yenilenebilir enerji kaynaklarının konu kapsamı çok geniş olmasından dolayı her sayıda birine(su, rüzgâr, güneş, jeotermal, biyokütle, biyogaz, dalga, akıntı ve gelgit) değinilecektir. Bu sayıda, güneş enerjisi, güneş enerjisinden elektrik enerjisi üretimi, uygulama alanları, bir evin enerji ihtiyacını sağlayacak güneş enerjisi sistem tasarımına ilişkin bilgiler verilmiştir.
Güneş enerjisi füzyon (hidrojen gazının helyuma dönüşmesi) süreci ile açığa çıkan ışınım olarak bilinir. Güneş pilleri ya da fotovoltaik piller (PV), yüzeylerine gelen güneş ışığını doğrudan elektrik enerjisine dönüştüren yarıiletken maddelerdir. Yüzeyleri kare, dikdörtgen, daire şeklinde biçimlendirilen güneş pillerinin alanları genellikle 100 cm2 civarında, kalınlıkları ise 0,2- 0,4 mm arasında olmaktadır. Bilim adamlarının son yıllarda yapmış oldukları çalışmalar ile fotovoltaik piller güneş ışığını %20-25 verimle elektrik enerjisine dönüştürmeyi başarmışlardır. Güneş enerjisinin avantajları; işletme giderlerinin çok düşük, elektrik üretimi noktasında güvenirliklerinin de çok yüksek olmasıdır. Güneş pilinin verim, maliyet ve boyut gibi problemleri son yıllarda yapılan çalışmalar ile önemli oranda çözülmüştür. Ancak yine de bazı dezavantajları vardır. Bunlar;
Birim yüzeye gelen güneş ışınımı az olduğundan büyük yüzeye ihtiyaç vardır.
Güneş ışınımı sürekli olmadığından depolama gerektirmektedir. Depolanma imkânları ise sınırlıdır.
Enerji ihtiyacının çok olduğu kış aylarında güneş ışınımı az ve geceleri de hiç yoktur.
Güneş ışınımından faydalanan sistemin güneş ışığını sürekli alabilmesi için çevrenin açık olması, gölgelenmemesi gerekir.
Güneş panellerinin en büyük dezavantajı ise, ilk yatırım maliyetlerinin oldukça yüksek olmasıdır.
Ülkemizin coğrafi konumu nedeniyle sahip olduğu güneş enerjisi potansiyeli açısından, ortalama yıllık toplam güneşlenme süresi 2.640 saat ve ortalama toplam ışınım şiddeti 1.311 kWh/m²-yıl ile birçok ülkeye göre şanslı durumdadır. Güney Doğu Anadolu Bölgesi toplam güneş ışınımı (1.460 kWh/m2-yıl) ve güneşlenme süresi (2.993 saat/yıl) en fazla olan bölge olması nedeniyle burada güneş enerjisinden elektrik üretimi giderek yaygınlaşmaktadır. Şanlıurfa Bölgesi’nde güneş enerjisi, daha çok sıcak su elde edilmesinde kullanılmaktadır. Ancak; son yıllarda Şanlıurfa Bölgesi’nde yapılan çalışmalar güneş enerjisinden elektrik üretimi üzerine yoğunlaşmakta ve kullanım alanları genişlemektedir.
Güneş panelleri, özellikle şebekeden uzak küçük ve orta ölçekli yüklerin beslenmesi için ekonomik bir seçenektir. Son yıllarda yapılan çalışmalar incelendiğinde güneş enerjisinden elde edilen elektriğin çevre aydınlatma (sokak, yol, trafik, vb.) uygulamalarında kullanıldığı görülmektedir (Şekil 2).
Şekil 2. Güneş paneli bazı uygulama alanları (a)Trafik ikaz sistemi, b)Deniz feneri, c)Sulama sistemi, d)Sokak aydınlatma, e)Otomobil, f)Haberleşme istasyonları) 
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu’nun (EPDK) Resmi Gazete’de 3 Aralık 2010 tarihinde yayımlanan “Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliği” gerçek ya da tüzel kişilerin kendi ihtiyaçlarını karşılamaları amacıyla lisans almak zorunda olmadan ve kuracakları elektrik tesislerinden ihtiyaçlarının fazlası olan elektriği sisteme satmalarını düzenlemektedir. Bu yönetmelik, güneş enerjisinden elektrik üretiminin yasal dayanağını oluşturmaktadır. Bu nedenle güneş enerjisi üzerine yapılacak çalışmalar için ülkemizin güneş enerjisi potansiyel haritası incelenmesi gerekmektedir. Şekil 3’de görüldüğü gibi Şanlıurfa güneş enerjisi açısından önemli bir potansiyele sahiptir.
Şekil 3. Türkiye Güneş Işınımı Atlası 
Güneş panelleri, birden fazla seri ba