Genel Bilgiler ve Tarihçe | TAF
Türkiye Atletizm Federasyonu Genel Bilgi
Geçmişten Günümüze Tarihçe
Ülkemizde 19. yüzyılın sonuna doğru Mekteb-i Sultani’de (Galatasaray Lisesi) Fransız beden eğitimi öğretmeni Mösyö Curel’in derslerdeki uygulamasıyla başlayan atletizm, 1896’da Rumlar tarafından kurulan Tatavla Heraklis Kulübü’nün (bugünkü Kurtuluş Spor Kulübü) atletizm branşında idmanlar yapılmaya başladığında yeni döneme geçti. 1912 yılında Stockholm’de yapılan 5. Yaz Olimpiyatları’nda yarışan Mıgırdıç Mıgıryan ve Vahram Papazyan, Türkiye’nin ilk olimpik sporcuları oldular.
1922’de oluşturulan Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı’nın içinde önemli bir birim olan atletizm, bu şekilde bir nevi federasyon yapısına kavuştu. 5 Eylül 1924’de Eskişehir’de Türkiye Atletizm Şampiyonası’nın birincisi yapılırken, aynı yıl Türkiye’nin IAAF’a (Uluslararası Atletizm Federasyonları Birliği) üyeliği gerçekleşti.
1948’de Ruhi Sarıalp, Londra Olimpiyatları’nda Türkiye’ye uluslararası düzeydeki ilk büyük başarıyı getirerek üç adım atlamada bronz madalya getirdi.
70’lerde İzmir, Mersin ve Eskişehir bölgesi başta olmak üzere Anadolu’dan çıkan atletler Türkiye şampiyonalarında başarılı olurken, uluslararası platformlarda durgun bir döneme girildi. 1980’lerde yeniden canlanan atletizmde Türkiye rekorlarının en fazla yenilendiği on yıllık periyot yaşandı.
Özellikle 2000’li yıllarda uluslararası şampiyonalarda başarıları artan Türkiye’de atletizm federasyonu, 2012’de 90 yılını geride bıraktı. O yıl İstanbul’da Dünya Salon Atletizm Şampiyonası’nı organize eden Türkiye Atletizm Federasyonu, son yıllarda büyük şampiyonalarda önemli sonuçlar yakaladı.
2016’da Avrupa Kros’ta tarihte ilk kez madalya sıralamasında birincilik ve tüm Balkan şampiyonalarında zirveye abone olan Türkiye, bölgesinde önemli bir atletizm gücü haline geldi.
Türkiye’deki en popüler spor dalları arasında bulunan atletizmde 2016 itibariyle 160 bin dolayında lisanslı sporcu, 900 kulüp bulunmaktadır. Türkiye Atletizm Federasyonu’nun faaliyet takviminde dokuz ayrı lig yarışması, onlarca yurt dışı teması olmak üzere her yıl 200’ün üzerinde faaliyet yer almaktadır.
Türkiye İdman Cemiyetleri İttifaki (TİCİ) dahilinde atletizm federasyonu faaliyete geçti. İlk başkan olarak Ali Seyfi Beyti atandı.
İlk Türkiye Atletizm Şampiyonası 5 Eylül’de Eskişehir’de yapıldı.
Türkiye Atletizm Federasyonu (TAF), Uluslararası Atletizm Federasyonları Birliği’ne (IAAF) üye oldu.
Paris’teki Olimpiyat Oyunları’na Türkiye’den dört atlet katıldı.
Semih Türkdoğan, Atina 1930 Balkan Oyunları’nda 100 metrede 11.1 saniye ile ikinci olarak Türkiye’ye uluslarası atletizmde ilk madalyayı kazandırdı.
Balkan Oyunları’nda 4x100 metreyi 43.3 ile kazanan Türkiye takımı, ilk kez uluslararası bir yarışmada altın madalya elde etti.
Büyük Atatürk Koşusu, Ankara Dikmen Vadisi’nde ilk kez koşulurken, ilk yarışın galibi Ankara Demirspor’dan Galip Darılmaz oldu.
Üç ülkenin katılımıyla yapılan Balkan Atletizm Şampiyonası’nda Türkiye 6 altın, 10 gümüş, 4 bronz ile takım halinde birinci oldu.
Birincisi İstanbul’da yapılan Balkan Kros Şampiyonası’nda Rıza Maksut İşman üçüncü sırayı aldı.
Tifo hastalığına yakalanarak 25 yaşında hayatını kaybeden rekortmen sprinter Cezmi Or adına günümüze kadar ulaşan uluslararası atletizm yarışması başladı.
Türkiye’de maratonun babası sayılan Şevki Koru, 2:37:50’lik derecesiyle prestijli Boston Maratonu’nda yedinci sırayı elde etti.
3 Ağustos’ta Londra’da Ruhi Sarıalp, üç adım atlama branşında 15.02’lik atlayışıyla üçüncü olarak Türkiye’ye atletizmde ilk Olimpiyat madalyasını getirdi.
Ruhi Sarıalp, olimpiyattaki başarısını Brüksel’deki Avrupa Şampiyonası’nda da tekrarladı ve üç adımda bronz madalya elde etti.
İskenderiye’deki Akdeniz Oyunları’nda Ahmet Aytar (maraton) ve Avni Akgün (üç adım) altın madalya kazandı.
Ekrem Koçak, aynı yıl içinde iki Akdeniz Oyunları (800m, 1500m), bir Balkan (800m), bir de Ordulararası Dünya şampiyonluğu (1500m) elde etti.
11 Kasım 1956’da vefat eden eski rekortmen atlet Ömer Besim Koşalay adına yapılan ‘Kırmızı eşofman’ kros koşusunun ilki düzenlendi.
Türkiye Kulüpler Atletizm Şampiyonası’nın birincisi düzenlendi. Fenerbahçe, Jandarmagücü’nün önünde ilk şampiyonluğu alan takım oldu.
Gül Çıray, Belgrad’daki Balkan Kros Şampiyonası’nda altın madalya kazandı. 1960 ve 1962’de iki kez daha bu başarıyı tekrar etti.
Ankara’da Balkan Atletizm Şampiyonası düzenlendi. Türkiye’nin tek altınını 800 metrede Muharrem Dalkılıç elde etti.
Saraybosna’daki Balkan Şampiyonası’nda maraton yarışını İsmail Akçay birinci, Hüseyin Aktaş ikinci sırada tamamladı.
Mexico City Olimpiyatları’nda İsmail Akçay, maraton mücadelesini dördüncü sırada tamamlayarak tarihi bir başarı yakaladı.
İstanbul’da Avrasya Maratonu’nun birincisi koşuldu. Hasan Saylan, ilk yarışın galibi oldu.
Kazablanka’daki Akdeniz Oyunları’nda Türk maratoncular tarih yazarken, Mehmet Terzi birinci, Ahmet Altun ise ikinci sırada finiş çizgisine ulaştı.
Haydar Doğan, Birmingham’daki Avrupa Gençler Atletizm Şampiyonası’nda 10 bin metre mücadelesinde gümüş madalya elde ederek bir ilke imza attı.
Atletizm Kulüpler Şampiyonası lig formatında yapılmaya başlandı.
Atletizm tarihinde en fazla büyükler rekorunun yenilendiği sezon oldu. Bir yılda 42 rekor tarihe gömüldü.
Balkan Şampiyonası’nda Zeki Öztürk, 1500-5000 dublesi yapma başarısı gösterdi.
Serap Aktaş, Bari’deki Akdeniz Oyunları’nda maraton şampiyonluğunu kazandı.
Eşref Apak, çekiç atmada dünya gençler şampiyonu oldu.
Süreyya Ayhan, Edmonton’daki Dünya Atletizm Şampiyonası’nda final koşan Türkiye’nin ilk kadın atleti oldu.
Münih’teki Avrupa Atletizm Şampiyonası’nda 1500 metrede altın madalya Süreyya Ayhan’ın oldu. Bu altın, Türkiye’nin şampiyona tarihindeki ilk şampiyonluğu olarak kayda geçti.
Paris’teki Dünya Atletizm Şampiyonası’nda Süreyya Ayhan 1500 metrede dünya ikinciliğini kazandı.
Oslo’da 11 Haziran’da yapılan Golden Lig etabında Elvan Abeylegesse, 14:24.68 koşarak 5000 metrede dünya rekoru kırdı. Bu başarı, atletizm tarihine yeni bir ilk olarak geçti.
Atina’daki Olimpiyat Oyunları’nda Eşref Apak, çekiç atma yarışmasını 79.51’lik atışıyla dördüncü bitirdi. Yarışmada madalya alan Adrian Annus ve Ivan Tikhon’un doping cezası alıp derecelerinin silinmesiyle Olimpiyat ikinciliğine yükseldi.
Almeria’daki Akdeniz Oyunları’nda atletlerimiz bir altın, dört bronz madalya kazandı.
Osaka’daki Dünya Atletizm Şampiyonası’nda Elvan Abeylegesse 10 bin metrede gümüş madalya aldı.
Pekin Olimpiyatları’nda Elvan Abeylegesse tarihi bir başarı yakaladı. Abeylegesse, 5000 ve 10 bin metrede Tirunesh Dibaba’nın ardından iki gümüş kazanırken, 10 bin metrede Avrupa rekoru kırdı.
Karin Melis Mey, uzun atlamada dünya üçüncüsü oldu.
Torino’daki Avrupa Salon’da Alemitu Bekele 3000 metrede bu şampiyonada Türkiye’ye ilk altın madalyayı getirdi.
Barselona’daki Avrupa Atletizm Şampiyonası’nda Nevin Yanıt ve Elvan Abeylegesse ile milli takımımız üç altın madalyaya imza attı.
Dünya Atletizm Şampiyonası’nda Fatih Avan cirit atmada beşinciliği elde etti.
Denizli’deki Avrupa Dağ Koşusu Şampiyonası’nda Ahmet Arslan, üst üste altıncı şampiyonluğunu kazandı.
İstanbul’un ev sahipliğindeki Dünya Salon Atletizm Şampiyonası’nda Türkiye İlham Tanui Özbilen ile gümüş, Aslı Çakır Alptekin ile bronz madalya elde etti. İki dünya rekorunun kırıldığı şampiyonayı üç gün içinde 20 binin üzerinde seyirci izledi.
Mersin’deki Akdeniz Oyunları’nda Türkiye atletizmde toplam 20 madalya elde etti. İlham Tanui Özbilen (2), Polat Kemboi Arıkan, Fatih Avan ve Burcu Yüksel’den gelen beş altın madalyanın yanında yedi gümüş, sekiz de bronz madalya kazanıldı.
Emel Dereli, Donetsk’teki Dünya Yıldızlar Atletizm Şampiyonası’nda gülle atmada altın madalya kazanarak bir ilke imza attı.
Zürih’teki Avrupa Atletizm Şampiyonası’nda Ali Kaya, 10 bin metrede bronz madalya elde etti.
Avrupa Kros Şampiyonası’nda Polat Kemboi Arıkan elit erkeklerde altın madalya kazanırken, Türkiye de takım halinde ilk kez kıtanın zirvesine çıktı.
Dünya Atletizm Şampiyonası’nda Türk atletleri altı dalda final yarıştı. 200 metrede Ramil Guliyev, 400 engellide Yasmani Copello Escobar, 10000 metrede Ali Kaya ilk sekiz içinde yer aldı.
Avrupa Kros’ta Ali Kaya elit erkeklerde altın madalya kazandı.
Avrupa Atletizm Şampiyonası’nda Türkiye, 4 altın, 3 gümüş, 5 bronz ile tarihinin en başarılı sonucunu aldı. 5000 ve 10000 metrede Yasemin Can, 400 metre engellide Yasmani Copello, 10000 metrede Polat Kemboi Arıkan Avrupa şampiyonu oldu.
Rio’daki Olimpiyat Oyunları’nda Yasmani Copello, 400 metre engellide Türkiye’ye bronz madalya kazandırırken, 47.92’lik derecesiyle Türkiye rekoru kırdı. Yasemin Can 10000 metrede altıncı, 5000 metrede yedinci olurken, Ramil Guliyev de 200 metrede final koşma başarısı gösterdi.