Kentsel Dönüşümün Esasları ve İskoçya “Whitfield” Örneği - Gönüllü
Kentsel Dönüşümün Esasları ve
İskoçya “Whitfield” Örneği
Ali Cem GÖZ*
Kentsel dönüşüm olgusu dünyada ilk kez, 19.
yüzyılın ortalarında Batı Avrupa’nın sanayileşmiş ülkelerinde görülmektedir. Bu ülkelerin kentsel dönüşüme başvurmasında, kent nüfusunun (özellikle düşük gelirli işçi sınıfının) barındığı konutların sahip olduğu kötü fiziksel koşulları düzeltme gerekliliğinin
ortaya çıkması ve eski boş liman ve sanayi alanlarını ekonomik olarak tekrar yararlanılabilir hale getirme ihtiyacının belirmesi önemli rol oynamıştır (Ataöv ve Osmay, 2007:58). 1950’lerde kentsel yeniden
imar (urban reconstruction), 1960’larda kentsel yeniden canlandırma (urban revitalisation), 1970’lerde kentsel yenileme
Kentsel dönüşüm kavra1980’lerde kentsel yeniden geliştirme (urban
mı birçok kaynakta farklı
redevelopment) kavtanımlanmaktadır. Roramsallaştırmaları altında
berts’a göre kentsel dö2002:9-12) varlığını
nüşüm; değişime konu
sürdüren kentsel dönüolan alanın ekonomik, fişüm olgusu, 1990’lı yıllardan itibaren kapsaziksel, sosyal ve çevresel
mını genişleterek ilgili
koşullarının sürekli iyileşolduğu alanın fiziksel
ve ekonomik gelişimitirilmesini sağlamak için
nin sağlanması dışınve kentsel problemlerin
da, bu alanın sosyal ve
çözüme kavuşturma akapsamlı ve tümleşik bir
macını da içermeye
vizyon ve eylemdir.
özellikle son yıllarda kentsel mekanların herhangi
bir kontrol mekanizması olmadan hızla büyümesi ve
değişmesine bağlı olarak ortaya çıkan fiziksel, ekonomik, sosyal ve kültürel sorunların çözülmesi için
ülkemizde de üzerinde sıkça durulmaya başlanan
ve birçok proje ile hayata geçirilen bir olgudur.
Kentsel dönüşümün gerçekleştirilmesi amaçlanan
alanların çöküntü içinde bulunan fiziksel (konutların
modernleştirilmesi, alt yapı sorunlarının çözülmesi,
yeşil alanların oluşturulması vb.) ve ekonomik (istihdam alanlarının yaratılması, yatırımcıların bölgeye
çekilmesi vb.) yapılarının düzeltilmesi temel hedef
olarak belirirken, dünyadaki genel akıma uygun olarak ilgili alanın sosyal ve kültürel problemleriyle de
ilgilenilmesi önem kazanmaktadır.
1. Kentsel Dönüşüm Kavramının
Tanımı ve Kentsel Dönüşüm İle
Ulaşılmak İstenen Hedefler
Kentsel dönüşüm kavramının birçok kaynakta
farklı tanımlandığını belirtebiliriz. Roberts’a göre
kentsel dönüşüm; değişime konu olan alanın ekonomik, fiziksel, sosyal ve çevresel koşullarının sürekli iyileştirilmesini sağlama amacı güden ve kentsel problemlerin çözümünü sağlayan kapsamlı ve
tümleşik bir vizyon ve eylemdir (Roberts&Sykes,
2000:17). ICE’ye göre kentsel dönüşüm; bir alanı ivedilikle fiziksel, sosyal ve ekonomik olarak kendi
kendine yeten yani herhangi bir merkezi hükümet
yardımına ihtiyacı olmayan bir merkez haline getirmektir (ICE, 1988:4). Friesecke kentsel dönüşümü;
yerleşim alanlarının fiziksel, ekonomik ve sosyal refahının güçlendirilmesi şeklinde tanımlamaktadır
(Friesecke, 2007:1). Şahin’e göre ise kentsel dönüşüm; fiziksel yapılaşma açısından bakıldığında var
olan yapı stokunda bir değişim; ortak akıl ve sağduyu düşünüldüğünde kent içinde belirli gerekçelerle
arzulanmayan kentsel alanların belli bir aktör tarafından dönüştürülmesidir (Şahin, 2003: 92). Bu açıklamalar ışığında genel olarak kentsel dönüşümü
şu şekilde tanımlayabiliriz; herhangi bir kentsel alanı, orada yaşayanların yaşam kalitesini, mekanın ekonomik-sosyal hayatını geliştirecek ve güçlendirecek biçimde ve alanın tarihi mimari-çevresel değerlerine saygı göstererek fiziksel değişime uğratmaktır.
* Arş. Gör., Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Yönetimi ABD
Kentsel dönüşümün yapılması planlanan alanlarda; yoksulluk, yüksek işsizlik, yaşamaya elverişli
olmayan konutlar, yüksek suç oranları, uyuşturucu
ve alkol kullanma oranının yüksekliği, düşük yaşam
kalitesi, çeşitli toplumsal gruplara ayrımcılık yapılması gibi problemler bulunmaktadır. Var olan bu
problemler bize kentsel dönüşüm ile ilgili alanda ulaşılması planlanan hedefleri de göstermektedir.
a) Fiziksel ve Çevresel Hedefler: İlgili alanda
yaşamaya elverişli olmayan konutların yerine daha
kaliteli konutlar yapmak, alt yapı sorunlarını gidermek, yaşam kalitesini arttırmak, çevre kirliliğini azaltmak ve yeşil alanlar yaratmak.
b) Ekonomik Hedefler: İlgili alana yatırımcıları
çekmek, bu alanda iş imkanları ve istihdam yaratmak.
c) Sosyal Hedefler: İlgili alanda toplumsal sorunlara yol açan nedenleri ortadan kaldırmak, insan
ve toplum bünyesine zarar veren alışkanlıkları engelleyebilmek, komşuluk ilişkilerini geliştirmek ve alanda yaşayanları bütünleştirebilmek.
d) Kültürel Hedefler: İlgili alanda var olan kültürel-tarihi ve doğal zenginlikleri korumak, bu alanlara turist ve akademik araştırmacıları çekebilmek
2. Kentsel Dönüşüm Sürecinde
Yapılması Gereken Eylemler
Kentsel dönüşüm, kısa bir süre içinde gerçekleştirilebilecek bir olgu değildir. Dönüşümle ulaşılmak istenen hedeflerin kapsamı veya dönüşümün
gerçekleştirileceği alanın büyüklüğü ne olursa olsun, kentsel dönüşüm süreci uzun bir zaman dilimini içermektedir. Bu süreçte yapılması gereken çeşitli eylemler bulunmaktadır. Bunlar;
a) Kentsel dönüşüm sürecinde ilgili alanın detaylı bir analizine sahip olunmalıdır.
b) Kentsel dönüşüm sürecinde; ilgili alanın fiziksel, ekonomik, sosyal ve çevresel özelliklerinin eşzamanlı uyumu sağlanmalıdır.
c) Kentsel dönüşüm sürecinde, kapsamlı ve
tümleşik bir strateji bulunmalıdır.
d) Kentsel dönüşüm sürecinde, sürdürülebilirlik
kavramının amaçları dikkate alınmalıdır.
e) Kentsel dönüşüm sürecinde, insan kaynaklarının yanı sıra ekonomik ve doğal kaynaklar en etkin
f) Kentsel dönüşüm sürecinde, dönüşümden etkilenecek bütün kesimlerin katılımları ve konsensüsü sağlanmalıdır.
g) Kentsel dönüşüm sürecinde, ölçme sürecinin
önemi kavranmalı ve değişimler izlenmelidir.
h) Kentsel dönüşüm sürecinde uygulanacak ilkeler, süreç içinde farklılaşan gereksinimlere ve de-
ğişen koşullara göre revize edilmelidir (Batey,
3. Kentsel Dönüşüm Projeleri ve
Kentsel dönüşüm ile belirlenen hedeflere ulaşabilmek için kullanılan en önemli araç kentsel dönüşüm projeleridir. Kentsel dönüşüm projeleri, sahip
oldukları ölçeklere göre büyük, orta ve küçük olarak
sınıflandırılabilirler. Büyük ölçekli projeler, çoğunlukla kent çevrelerinde uygulanmaktadırlar. Bu projeler; geleceğe yönelik sosyal-ekonomik ve kültürel
hedefler taşımalı, kentin diğer bölgelerinde uygulanan projelerle uyumlu olmalı ve bu projeler çevrelerine güçlendirici ve itici bir güç vermelidirler. Orta
ölçekli projeler ise mevcut altyapıyı güçlendirme ve
çevresel kaliteyi yükseltme yoluyla kentin gelişme
stratejileri ile doğrudan bağlantı kurmadan, kentte
yeni merkezi alanlar yaratılabilmesi için kullanılmaktadırlar. Bu projeler; hem fiziksel hem de kent imajı, servisler ve donatılar bakımından yüksek kalite
sağlamalı, bunun yanı sıra projenin gerektirdiği sosyal kullanımları, kamusal ve özel fonları harekete
geçirecek kapasiteye sahip olmalıdırlar. Küçük ölçekli projeler ise özellikle kentsel alanlarda bulunan
ve çeşitli özellikleri olan yapıların restore edilmesi,
onlara yeni fonksiyonlar verilmesi gibi amaçlar içermektedir. Bu projeler, uygulandıkları mekanların değerini ve çevresel kaliteyi arttırmaktadırlar (Castells&Borja’dan aktaran E.F. Özgür). Kentsel dönüşüm projeleri, 1990’lı yıllara kadar genel olarak devlet eliyle yürütülmüşlerdir. Fakat 1990’lı yılların başlarından itibaren kentsel dönüşüm
Kentsel dönüşüm ile
projelerinin yürütülbelirlenen hedeflere
mesine yerel ve özel
kuruluşların da katılulaşabilmek için
maya başladığı ve bu
kullanılan en önemli
amaçla merkezi hükümet ile çeşitli ortaklıkaraç kentsel dönüşüm
lar kurdukları görülprojeleridir. Kentsel
yöntemleri ise ulaşılmak istenen amaca,
dönüşümün gerçekleştirileceği alanın büyüklüğüne ve farklı gereksinimlere göre çeşitlilik arz etmektedir.
Bu yöntemleri genel
olarak şu şekilde sınıflandırabiliriz;
büyük, orta ve
a) Rehabilitasyon: Planlı olarak gelişmiş ancak
zamanla yıpranmış, yoğunluğu artmış ve işlevlerini
yerine getiremeyen bölgeleri tekrar değerli hale getirme yöntemidir. Mevcut bölgenin yapısının korunarak, koruma, tamir ve restore edilmesi temeline
Kentsel Dönüşüm / Kentsel Yenilenme
b) Yenileme: Yapıların iyileştirilmesi, daha iyi barınma koşulları, ticaret ve sanayi olanakları, kamu
yapıları sağlanması amacıyla kentlerin ve kent merkezlerinin tümünü ya da bir bölümünü günün değişen koşullarına daha iyi yanıt verebilecek bir duruma
c) Koruma: Toplumun geçmişteki sosyal, ekonomik koşullarını, kültür değerlerini yansıtan fiziksel
yapının günümüzün değişen sosyo-ekonomik koşulları altında yok olmasına engel olma ve bu yapının çağdaş gelişmelerle bütünleştirilerek yaşamasını sağlama yöntemidir.
d) Yeniden Canlandırma: Sosyo-kültürel, ekonomik ya da fiziksel açılardan bir çöküntü süreci yaşamakta olan kentsel alan parçalarının, çöküntüye
neden olan faktörlerin ortadan kaldırılması ya da
değiştirilmesi sonucu tekrar hayata döndürülmesi,
canlandırılması yöntemidir (http://www.arkitera.com/g67-kentsel-donusum.html?year=&aID=793).
e) Yeniden Geliştirme: Ekonomik ve yapısal özelliklerinin iyileştirilmesi mümkün olmayan ve özellikle maddi geliri düşük grupların yaşadığı konutların yıkılması ve bunların oluşturduğu kent bölümlerinin yeni bir tasarlama düzeni içinde barındırılması
yöntemidir (Keleş, 1980: 163).
f) Entegrasyon: Herhangi bir bölgede bulunan
yapılaşmaya dokunmadan, bu bölgeye yeni
İskoç hükümeti, yöntemidir.
1988 yılında yukarıda
kaldırma amacı güden
ve yeni bir kentsel
içeren “New Life
for Urban Scotland”
isimli bir belge
İskoçya’da son 40
yıldır kentsel dönüşüm
politikalarına başvurulduğu görülmektedir.
Fakat bu politikalar;
genellikle kent merkezlerinde var olan fiziksel,
ve kentsel dönüşümün
yerel gönüllü birliklerin
ve özel sektör kuruluşlarının katılımlarının sağlanmasını içermemesi dolayısıyla (http://www.trp.dundee.ac.uk/research/geddes/research/sips.htm), özellikle 1980’li yılların başlarından itibaren çeşitli eleştiriler almaya başlamıştır. İskoç hükümeti, 1988
yılında yukarıda nedenleri belirtilen eleştirileri ortadan kaldırma amacı güden ve yeni bir kentsel dönü-
şüm politikası içeren “New Life for Urban Scotland”
isimli bir belge kabul etmiştir. Belge ile kentsel dönüşüm uygulamalarının kent içi alanların yanı sıra
kentin dışında bulunan alanları da kapsaması kabul
edilmiş, ayrıca kentsel dönüşümün hükümet ve resmi kuruluşlar yanında yerel yönetimlerin, yerel gönüllü birliklerin ve özel sektör kuruluşlarının dahil olduğu ortaklıklar kurularak gerçekleştirilmesine olanak verilmiştir (Johnston, 2006:11). Bu yeni belgeye uygun biçimde ilk olarak şehir dışında bulunan
farklı büyüklükteki 4 alanda dönüşümün sağlanması kararlaştırılmıştır. Bu alanlar; Wester Hailes-Glasgow (nüfusu 12 bin), Castlemilk-Glasgow (nüfusu
18 bin), Ferguslie Park-Paisley (nüfusu 5 bin) ve
Whitfield-Dundee (nüfusu 6 bin)’dir (McCarthy,
“New Life for Urban Scotland” isimli belgenin
getirdiği yeniliklere uygun olarak kentsel dönüşümün yapılması planlanan alanlardan biri haline gelen Whitfield, kuzey doğu Dundee’de inşa edilen
4700 konutta yaklaşık on iki bin kişinin barınmasının planlandığı bir yaşam alanı olarak 1965’de kurulmuştur. Fakat 1970’lerle birlikte Whitfield’da yapılan konutların fiziksel özellikleri barınmak için yetersiz hale gelmeye başlamış, alanda gerçekleştirilen ticari faaliyetler azalmış, bölgede oturanların %
70’nin yıllık ortalama geliri 5 bin poundun altına gerilemiş, işsizlik oranları % 54’e kadar yükselmiş, ırkçılık ve suç oranları artmış ve bu sorunların yol açtığı göçler dolayısıyla 1980’lerin ortalarına gelindiğinde Whitfield’ın nüfusu 6 bine kadar düşmüştür.
1985’de Whitfield’da bulunan toplumsal kesimler
ve yerel otoriteler bölgenin kötü gidişini engelleyebilmek için “Whitfield Talks” isimli yerel girişimi başlatmışlardır. Girişim üyeleri, bölgede gerçekleştirilmesi gereken üç önemli eylem üzerinde anlaşmıştır. Bunlar;
a) Modern konutların inşa edilmesi ve çevresel
düzenlemeler konusunda ayrıntılı planlar yapılması,
b) İstihdamı arttırmak için yerel kurulların oluşturulması,
c) Sosyal hizmetlerin arttırılması.
Bu eylem planı 1988’de yeni kentsel dönüşüm
politikalarını uygulama hazırlığı içinde olan merkezi
hükümete sunulmuş ve bu eş zamanlılık Whitfield’ın merkezi hükümet tarafından kentsel dönüşüm yapılacak bölgelerden biri olarak kabul edilmesine yol açmıştır (http://www.eaue.de/winuwd/171.htm). Merkezi hükümet yeni anlayışa uygun biçimde Whitfield’da ilk olarak; merkezi hükümet ve
resmi kuruluşların yanı sıra yerel yönetimleri, yerel
gönüllü birlikleri ve özel sektör kuruluşlarını da içeren bir ortaklık olan “The Whitfield Partnership”i
kurmuş ve bu ortaklık vasıtasıyla kentsel dönüşümün gerçekleştirilmesine çalışmıştır.
“The Whitfield Partnership”in kurumsal yapısına
baktığımızda ilk olarak ortaklığın yönetim kurulu
karşımıza çıkmaktadır. Yönetim kurulu, yeni anlayı-
şa uygun olarak çeşitli kesimlerin temsilcilerini içermektedir. İlk kurulduğu dönemde bölge halkının
kurulda 4 kişiyle temsil edilmesi kararlaştırılmıştır.
Fakat alınan kararlarda yerel toplumun etkili olması
konusunda 4 kişilik temsil heyetinin yetersiz olduğu
düşüncesinin yaygınlaşması sonucunda, kurulda
yerel toplum temsilcilerinin sayısının 10’a kadar çıkabileceği kabul edilmiştir. Yönetim kurulunda temsilciye sahip olan diğer kuruluşlar ise şunlardır; The
Scottish Office, Dundee District Council, Tayside
Regional Council, Scottish Homes, Scottish Enterprise Tayside, Tayside Police, Employment Service, Dundee and Tayside Chamber of Commerce,
Dundee Enterprise Trust, Tayside Health Board,
Business Support Group (McArthur, Hastings ve
McGregor, 1994:2-5). Yönetim kurulunun altında
“The Whitfield Partnership”in hedeflerine ulaşmada
kullandığı 4 alt komite bulunmaktadır. Bunlar; konut ve çevre komitesi, istihdam ve eğitim komitesi,
sosyal hizmetler komitesi ve izleme ve değerlendirme komitesidir (Morrison, 2000:1).
“The Whitfield Partnership”in amaçlarını belirtecek olursak;
a) Fiziksel şartları uygun olmayan konutların yerine yüksek kalitede konutlar yapmak,
b) Alt yapı sorunlarını çözmek ve yeşil alanlar yaratmak,
c) Bölge sakinlerine iş imkanları sağlamak, istihdamı arttırmak ve bölgeye yatırım çekmek,
d) Bölgede gerçekleştirilen sağlık hizmetlerinin
e) Suç oranlarını düşürmek ve suçu ortaya çıkaran nedenleri ortadan kaldırmak.
Ortaya konulan bu hedeflerin gerçekleştirilmesini sağlamak için alt komiteler 1989 yılından itibaren
çeşitli projeler geliştirmeye ve gerçekleştirmeye çalışmışlardır. Bu bağlamda 1995’e kadar;
a) Konut ve çevre projelerine 47 milyon 654 bin
b) Sosyal hizmetler projelerine 4 milyon 297 bin
c) İstihdam ve eğitim projelerine ise 2 milyon
496 bin pound harcanmıştır.
Yapılan bu harcamalar sonucunda;
a) Bölgede barınmaya elverişli olmayan 2200 ev
b) Bölgede var olan 1500 evin fiziksel koşulları
c) Bölgede 600 modern ev yapılmıştır,
d) Bölgeye 7,3 milyon pound özel sektör yatırımı çekilmiştir,
e) Bölgedeki işsiz sayısı 1500’den (% 54) 766’ya
(% 29) düşürülmüştür,
f) Bölgede açılan kurslar vasıtasıyla 400 kişiye
mesleki eğitim verilmiştir,
g) Bölgede var olan sağlık kliniği, sağlık merkezine dönüştürülmüştür,
h) Bölgede anaokulları açılmıştır,
ı) Bölge sakinlerine çeşitli sosyal hizmetler sunan bir merkez yapılmıştır (Morrison, 2000:5).
Sonuç olarak İskoç hükümetinin Whitfield’da
ortaklık vasıtasıyla giriştiği kentsel dönüşüm uygulamalarının ortaya koyduğu ve yukarıda belirtilen
başarılı sonuçlar, beş buçuk yıllık kısa süreç içinde
dönüşümün bölgenin fiziksel, ekonomik, sosyal ve
kültürel sorunlarının hafifletilmesinde önemli rol oynadığını göstermiş, kentsel dönüşüm uygulamaları
sonucunda bölgeden ayrılmak isteyenlerin oranı %
65 civarında düşmüştür.
19. yüzyılın ortalarından itibaren Batı Avrupa’nın
gelişmiş ülkelerinin çeşitli kentlerinde ortaya çıkan fiziksel, ekonomik, sosyal ve kültürel problemlerin çözümünde kentsel dönüşüm vasıtasıyla önemli başarılar elde edilmiştir. Gelişmiş ülkelerde ulaşılan bu başarılar, 1950’li yıllardan itibaren azgelişmiş veya gelişmekte olan ülkelerin sahip oldukları benzer kentsel
problemleri çözmede kentsel dönüşümü, faydalanılacak en önemli araç olarak görmelerine neden olmuştur. Genel olarak kentsel dönüşüm süreci içinde
yer alan aktörler ve siyasa belirleyicileri ülkeden ülkeye değişebilse de, dönüşüm ile elde edilmeye çalışılan sonuçlar birbirilerine benzemiştir. İlk dönemlerde çöküntü iKentsel dönüşümün
çinde bulunan alanların fiziksel ve ekonomik
tüm dünyada ortaya
temel amaç olmuşken,
rağmen son dönemler1990’lı yıllardan itibaren alanın sahip oldude özellikle azgelişmiş
ğu sosyal ve kültürel
ve gelişmekte olan
dezavantajların giderilmesi önem kazanmaya
Kentsel dönüşüprojelerine karşı
mün tüm dünyada orgerek siyasal gerekse
taya koyduğu başarılara rağmen son dötoplumsal alanda
nemlerde özellikle aztepkiler gelmektedir.
gelişmiş ve gelişmekte
olan ülkelerde uygulanan kentsel dönüşüm
projelerine karşı gerek siyasal gerekse toplumsal alanda tepkiler gelmektedir. Bu durumun en önemli
sebebi ise kentsel dönüşüm ile ulaşılmak istenen fiziksel, ekonomik, sosyal ve kültürel gelişmenin bir
kenara itilerek dönüşüm ile sermayeye kent içinde
ve kent dışında yeni rant alanları oluşturulmasının
amaçlandığı endişesidir. Bu endişenin belirmesin-
de; kentsel dönüşümün yapılacağı alanlarda oturan
yerel sakinlerin alana yapılacak konutlardan yararlanmasının engellenmeye çalışılması veya kendilerinden yüksek farklar istenmesi, kentsel dönüşümün yapılması planlanan bölgelerde lüks konut alanları oluşturabilmek için bu bölgelerde var olan
tarihi ve kültürel dokunun harabe nitelemesiyle yok
edilmeye çalışılması ve yine aynı nedenle bölgede
bulunan doğal kaynakların ve değerlerin tahrip edilmesi önemli rol oynamıştır. Ortaya çıkan endişelerin giderilmesi için, yerel sakinlerin kentsel dönü-
şüm sürecine aktif katılımları sağlanmalıdır. Dönüşümde yerel sakinlerin tercihleri, ihtiyaç ve beklentileri en önemli önceliklerden biri olarak kabul edilmelidir. Ayrıca yıpranmışlık derecesine bakılmaksızın dönüşümün yapılacağı alanlarda var olan tarihi,
kültürel ve doğal kaynaklar korunmalıdır. Son olarak siyasal otorite, çeşitli sivil toplum örgütlerinin
kentsel dönüşüm sürecinde ortaya koyduğu eleştirileri ideolojik karşıtlık olarak algılamayıp, bu eleştirilerden süreci olumlu etkileyecek olanları önemle
göz önüne almalıdır.
ATAÖV, A. ve S. OSMAY, “Türkiye’de Kentsel Dönüşüme Yöntemsel Bir Yaklaşım”, Metu Journal of the Faculty of Architecture, Cilt 24, Sayı 2, ss. 57-82,
BATEY, P., “Urban Regeneration in Britain: Progress, Principles and Prospects”, Regeneration of City Downtown: Lessons from the Sustainability and Private
Sector Initiatives of the EU Kongresi’nde Sunulan Bildiri, 1-3 Ekim, Nihon University, Tokyo, 2000.
CASTELLS, M. ve J. BORJA, Local and Global Management of Cities in the Information Age, Earthscan Publications Ltd., London,1997’den aktaran E.F. ÖZGÜR, Stratejik Planlamada Kentsel Projeler, (http://www.planlama.org).
FRIESECKE, F., “The Role of Partnerships in Urban Regeneration– Similarities and Differences between Germany and United Kingdom”, Strategic Integration
of Surveying Services Konferansı’nda Sunulan Bildiri, 13-17 Mayıs, FIG, Hong Kong, 2007.
GALDINI, R., “Urban Regeneration Process: The Case Of Genoa, An Example Of Integrated Urban Development Approach”, 45. European Regional Science Association Kongresi’nde Sunulan Bildiri, 23-27 Ağustos, Vrije University, Amsterdam, 2005.
ICE, Urban Regeneration, The Thomas Telford Ltd., London, 1988.
JOHNSTON, C., Regeneration Partnerships and Communities, Shelter NSW Publications, Sydney, 2006.
KELEŞ, R., Kentbilim Terimleri Sözlüğü, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 1980.
McARTHUR, A., A. HASTINGS ve A. McGREGOR, An Evaluation of Community Involvement in The Whitfield Partnership, The Stationery Office Books, London, 1994.
McCARTHY, J., Partnership, Collaborative Planning and Urban Regeneration, Ashgate Publishing, Hampshire, 2007.
MORRISON, D., “The Whitfield Partnership”, Convergence in Urban Regeneration and Housing in Europe’da Sunulan Bildiri, 4-5 Kasım, Paris, 2000.
ROBERTS, P. ve H. SYKES, Urban Regeneration: A Hand Book, SAGE Publications Ltd., Thousand Oaks ve London, 2000.
ŞAHİN, Z.S., “İmar Planı Değişiklikleri ve İmar Hakları Aracılığıyla Yanıltıcı (Pseudo) Kentsel Dönüşüm Senaryoları: Ankara Altındağ İlçesi Örneği”, Kentsel
Dönüşüm Sempozyumu’nda Sunulan Bildiri, 11-13 Haziran, YTÜ, İstanbul, 2003.
TSENKOVA, S., Urban Regeneration: Learning From The British Experience, University of Calgary Faculty of Environmental Design, Calgary, 2002.
Kimi bunu sert bakışıyla yapar, kimi de yüze gülen bir sözcükle,
korkak kişi bunu bir öpücükle, cesur adam bir kılıçla...
Birine sahip olamazsam ötekini isterim,
çünkü hiç kimse beni canlı tutsak edemez.
kentsel sitlerin kentsel peyzaja katkıları: giresun zeytinlik
BOĞAZİÇİ KÖPRÜLERİNİN KENTSEL BÜYÜMEYE ETKİLERİNİN
Rastgele orman algoritması kullanılarak çok bantlı görüntülerin
araştırma projes - [email protected]
Dosyayı indirmek için tıklayın... - İstanbul`un Geleceği İçin Alternatif
Asi Şehirler - Türk Sinema Okulu
Yüksek lisans tez özetleri - İTÜ Mimarlık Fakültesi Şehir ve Bölge
Sayı 8`i indirmek için tıklayın - Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
Halka Açık Alanlar – Paslanmaz Çeliğin Kentsel
y ö netmy ö netmekonomekonom
Olgular, Sorunsallar, Metaforlar