Çölyak Hastalığı Hakkında Bilmedikleriniz - CENTRAL HOSPITAL
17 Nisan 2015, Cuma | Gastroenteroloji
Buğday, arpa, çavdar ve yulafta bulunan hamur karıldığı zaman hamura kıvam verici bir madde olan gluten isimli bir proteine karşı gelişen bir gıda alerjisi olan çölyak yaşam boyu devam eden tek gıda allerjisidir.
Hastalığın belirtileri ekgıdalara başlandıktan sonra yani kişi alerjen ile (unlu gıdalarla) tanıştıktan sonra başlamaktadır. Hastalık genetik, çevresel ve vücudun savunma mekanizmasının rol oynadığı bir süreç sonunda gelişmektedir. Bir ailede çölyaklı bir kişi var ise diğer aile bireyleri de çölyak hastalığı açısından araştırılmalıdır. %8-20 oranında diğer kardeş ve aile bireylerinde de hastalık görülme olasılığı olduğu akla getirilmelidir. Görülüş sıklığı 1/200 olarak tahmin edilmektedir. Hastalık ince barsağın başlangıç kısmını tutmakta belirtiler alerjen ile tanışmadan belli süre sonra ortaya çıkmakta bazen de yıllarca sessiz kalabilmektedir.
Süt çocukluğu çağında kilo almada yavaşlama, karında şişlik, kas erimesi, geceleri huzursuzluk, kusma, 2 haftayı geçen ishal görülmektedir.
Çocuk büyüdükçe bu belirtiler silikleşir. Büyüme gelişmede yavaşlama, kilo alamama, sebebi belli olmayan karın ağrıları olmaya başlar. Kansızlık, saç dökülmesi, kemik erimesi, eklem ağrıları, ergenlikte gecikme olur. Okul başarısı düşer ve dikkatsizlik olabilir.
Hastalık sadece çocukluk çağında görülmez, bazen stres, operasyonlar, araya giren enfeksiyonlar, uzun süreli antibiyotik kullanımı, gebelik gibi durumlar erişkinlerde de hastalığın ortaya çıkışını tetikleyebilir.Bazen şeker hastalığı, epilepsi, otizim, romatoid artrit, tiroid bezi hastalıkları, infertilite ve down sendromu ile beraber olabilir.
Hastalık tanısı için belirtileri olan hastaların kandan yapılan serolojik testler ile araştırılması sonrasında şüphe edilen kişeye gastroenteroloji uzmanınca yapılacak olan endoskopi ile incebarsaktan alınan parçanın patolojik incelenmesi ile kesin tanı konulur. Biyopsi alınmadan diyete başlanmamalıdır.
Tedavi; gluten içeren gıdaların diyetten çıkartılmasıdır. Buğday, arpa, çavdar ve yulafın yerine alternatif olarak GLUTEN içermeyen mısır unu, pirinç unu, mercimek unu, nohut unu, kestane unu ve soya ununun diyette kullanılmasıdır. Gluten bir çok gıda maddesinde koruyucu olarak bulunduğu için çölyak hastası etiket okuma alışkanlığını edinmelidir. Gıda üreticisi firmalarda etiketlendirme yapaken ürünlerinin gluten içerip içermediği konusunda etikette bilgi vermelidirler. Çölyak artık bir hastalık değil bir yaşam biçimi kabul edilmektedir. Bunun için çölyak konusunda tüm toplum bilinçlendirilmelidir.