UV (Ultraviyole) İndeksi Nedir? | hangisi en iyi?
Günlük ve haftalık hava durumu tahminleri gösteren uygulamalarda, tahminlerin yanında rüzgâr, nem, UV indeksi bilgileri de kullanıcılara sunulur. Peki, UV indeksi yani ultraviyole indeksi nedir?
UV ışınları bir tür elektromagnetik radyasyondur ve güneşteki füzyon reaksiyonlarıyla oluşarak dünyaya ulaşır. Yeryüzüne ulaşan radyasyonların yüzde 44’ü ışık, yüzde 53’ü kızılötesi ve yüzde 3’ü UV ışınlarıdır. UV ışınları deri tarafından alınarak D vitamini yapımında kullanılır. UV ışınları, yüksek miktarda alındığında DNA hasarı, göz hasarı ve deri kanseri oluşur.
Ozon tabakası, UV ışınlarını absorbe eden koruyucu bir katman olsa da kirlilik ve kimyasallar nedeniyle incelen ozon tabakası bazı yerlere ulaşan UV ışın miktarını artırır. Dolayısıyla yaz aylarında UV ışın miktarı sağlığı tehdit edecek boyuta gelebilmektedir. UV indeksi, yeryüzüne ulaşan UV ışınlarının seviyesini ve cildimizde kızarıklık yapabilme gücünü gösteren rakamdır.
Dünya Sağlık Organizasyonu tarafından geliştirilen UV indeksi, rakam ve renklerle ifade edilir. 0-12 arasında değişen UV indeksi şöyle formüle edilir: 1 UV İndeks = 0,025W/m2. Buna göre, 1m2 alana güneşten 0,025W gücünde UV ışını ulaşıyorsa; UV indeksi 1 olur. UV indeksi; ülkenin Dünya üzerindeki konumuna, hangi mevsim yaşandığına, hava durumuna, saate ve deniz seviyesine göre yükseklik durumuna göre değişkenlik gösterir.
UV İndeksi Değerleri
UV derecesi doğrultusunda belirlenen koruma tedbirleri şöyledir:
UV İndeks 1 ve 2 – Yeşil: UV radyasyon seviyesinin sağlık açısından düşük risk oluşturduğunu gösteren bu indekste güvenle dışarıya çıkabilirsiniz.
UV İndeks 3-5 arası – Sarı: UV radyasyon seviyesinin ve sağlık riskinin orta seviye olduğunu gösteren bu indekste özellikle öğle saatlerinde gölgede bulunmalı, güneş altında olmanız gerektiğinde güneş koruyucu ürünler ile korunmanız gereklidir.
UV İndeks 6-7 – Turuncu: UV radyasyon seviyesinin ve sağlık riskinin yüksek olduğunu gösteren bu indekste saat 10 ve 16 arasında dışarıda zaman geçirmemeye özen göstermelisiniz.
UV İndeks 8-10 – Kırmızı: UV radyasyon seviyesinin çok yüksek olduğunu gösteren bu indekste deri yanmaları ve göz hasarları görülebilir. Bu nedenle koruyucu kıyafet, güneş gözlüğü ve mümkünse 50 faktörlü güneş kremi kullanmalı, saat 10 ve 16 arasında dışarıda zaman geçirmekten kaçınmalı ve göz hasarı oluşması olasılığına karşı parlak zeminlere bakmaktan kaçınmalısınız.
UV İndeks 11 ve üstü – Mor: UV radyasyon seviyesinin aşırı yüksek olduğunu gösteren bu indekste, güneşte bir dakikanın altında bile kaldığınızda deri yanmaları ve göz hasarları oluşabilir. Bu nedenle saat 10 ve 16 arasında dışarıda bulunmamalı, göz hasarından korunmak için parlak zeminlere bakmaktan kaçınmalı ve koruyucu kıyafet, çerçeveleri gözün etrafını saran bir güneş gözlüğü ve yüksek korumalı güneş kremi kullanmalısınız.