Bürokratik oligarşi - Mustafa Öz
Ülkemizi yönetenler: Özellikle de iktidar partisi, iktidara geldiklerinden itibaren her vesile ile "BÜROKRATİK OLİGARŞİ"den bahsediyor
Peki, OLİGARŞİ ne demektir? Oligarşi bir zümrenin (sınıfın) bir toplumu veya devleti yönetmesi haline deniyor. Adının başına bürokratik oligarşi getirilince: Bürokratların başına buyruk yönetimi anlamına gelir.
Ülkemizde kime sorulursa sorulsun (isterse bürokrat olsun) herkes bürokrasiden şikâyet ediyor. Hizmet talep eden durumuna düştüğümüzde, yani masanın karşı tarafında bulunduğumuzda herhangi bir iş için sizden istenen işlem adedi, imza sayısı, bu kadar işlemi ve imzayı tamamlamak için harcanan zaman emek, para, sıkıntı bir de sonunda istediğinizi bir hiç uğruna, basiretsizlik, ürkeklik, korkaklık, bilgisizlik uğruna alamamak. İnsanımızı kurum ve kuruluşlara karşı o kurumlarda çalışanlara karşı güvensiz kılıyor.
Ülkemizde özellikle tanzimattan bu güne kadar bürokratik uygulamaların bıktırılıcılığından şikâyet var.
Bürokrasi nasıl oluşuyor? Devletimizin yönetimi, cumhuriyet rejimi içinde yargı, yürütme ve yasama olarak demokratik kurum ve kuruluşlar eliyle yapılıyor. Bu nedenle OLİGARŞİK bir yönetimden bahsetmek en basit deyimiyle bilgisizlik veya şark kurnazlığıdır.
Devletin kurum ve kuruluşlarının teşkilatlan-ması, hangi görevleri yapacağı, kiminle yapacağı KANUN, TÜZÜK, YÖNETMELİK'lerle onların da üstünde ANAYASA ile belirlenmiştir. Kâğıt üzerinde herkesin görevi belirli ise bürokrasi nereden doğuyor. Yapılan işlerde bürokrasi doğmaması için hiçbir kayıt ve ön şart uygulamamalı mıyız? Uygulayacaksak kiminle ve kaç adet işlem yapacağız? Bu sorulara cevap bulduğumuzda da bürokrasiye cevap bulmuş olacağız.
Hiçbir yönetim iş ve işlemlerini kayıtsız belgesiz yapamaz ve yapmak istemez. O taktirde de karışıklık üzerine oturmuş adaletin bozulduğu bir KARGAŞA BÜROKRASİSİ oluşur.
Burada esas olan iş yapan bürokratın sorumlu duruma düşürülmeden iş yapmasıdır. Vatandaşın da "bugün git yarın gel, gelirken de şu evrakı getir" ilkesinden kurtulması, kurtarılmasıdır.
Ülkemizde çok partili döneme geçildiğinden bu yana artan bir partizanlık ve devletin kurumlarının, çalışanlarının bu partizanlığın emrinde un ufak edilmesi hadisesi yaşanıyor. Senin kadron, benim kadrom, senin adamın, benim adamım ilkesi bürokratlarda derin güvensizlik meydana getiriyor.
Kanun, tüzük, yönetmelik ve uygulamalarla azaltılması gereken bir iştir
Bürokrasinin azalması için kadrolaşmak adına yeteneksiz insanların göreve getirilmemesi gerekir. O taktirde bilgisizlikle ve güvensizlikle bürokrasi artabilir.
Kurumlarda bu hiyerarşi bozulmasına karşı iç direnç oluşabilir.
Bürokrasinin azaltılması için kanun, tüzük ve yönetmeliklerde sadeleştirme düzenleme yapılmalıdır.
Bürokrasinin azaltılması için teknolojik gelişmelerde yararlanılmalıdır. (e-devlet uygulamaları gibi)
Siyasiler, bürokratları sırtına binilip istedikleri yöne sürecekler bir binit gibi görmekten vazgeçmelidir.
Görev ve sorumluluk tanımları iyi yapılmalıdır.
Kurum ve kuruluşların çalışmaları denetime açık olmalıdır.
İnsanların özel hayatları ile çalışma hayatları karıştırılmamalıdır.
Çalışanların insan onuruna ve haysiyetine yakışır ücret alması sağlanmalıdır. Peki bu düzenlemeleri kim yapacak
? Her halde so-kaktaki vatandaş yapmayacak, şüphesiz yönetim sorumluluğu olanlar yapacak. Bu işleri yapacak olanlar işin kolayına kaçıp: BÜROKRATİK OLİGARŞİ'DEN şikâyet ediyor. Tüm kamu kurum ve kuruluşlarında bürokratik bir yapılanma olduğu yönünde kamuoyunda yaygın bir kanaat oluşmuşken, iki de bir aynı şeylerin söylenmesi bir başarısızlık ifadesi mi? Yoksa kafanıza göre sağlayamadığınız bir sistemimi yaratmayı mı hedefliyor? Sorusunu akla getiriyor.
Kanaatimce bilgisiz, ehliyetsiz, vizyonsuz, misyonsuz insanların kadrolaşmak adına kurumlara atanması işleri daha da içinden çıkılmaz ve yönetilemez kılmıştır. Güvensizlik, bilgisizlikle birleşince iş yapmak şöyle dursun, istenen belgelere ve imzalara yenileri eklenmiştir. Yani bürokrasi azalmamış, artmıştır.
Kurum ve kuruluşları kanun, tüzük, yönetmelik dışında keyfi uygulamalarla, ehliyetsiz, bilgisiz kişilerce yönetmeye çalışırsanız işte bunun adı: BÜROKRATİK OLİGARŞİ olur. Oligarşik yönetim biçiminde giderek meşruiyet kaybolur. Yönetme gücü kaybolur. Yönetemeyen sistemlerinde ayakta kalması devamlılığı mümkün olmaz. Yönetim sorumluluğu olanlar şikâyet etmez.
Sorumluluğunu millete anlatarak çözüm önerileriyle ortaya çıkarak yerine getirilir. Milletin beklentisi de bu yöndedir.