Yrd. Doç. Dr. Babak JAVANSHIR
Tarih ve Antropoloji Bölümü
TÜRK ÇAĞI’NDA TÜRK KAVRAMI, TÜRK GLOBALİZMİ ve TÜRKÇE’NİN KONUMU
XV. ve XVI. yüzyıllar Osmanlıların Avrupa’daki askeri başarıları ve siyasi egemenliklerinden dolayı batılılarca “Türk Çağı” olarak tanımlanmıştır. Osmanlıların dünya tarihindeki etkinliği aslında XVII. yüzyılı da kapsamaktadır. Ancak bu yüzyıllarda Türk hâkimiyeti Osmanlı sahası ile de sınırlı kalmamıştır. Ortadoğu, Türkistan (Batı ve Doğu), Kuzey Afrika, Hint Yarımadası, Karadeniz ve Hazar Denizi Kuzeyi’nde muhtelif Türk devletleri hüküm sürmüşlerdir. Bu nedenle de “Türk Çağı” tanımını söz konusu geniş coğrafya için de kullanmamızda herhangi bir sakınca bulunmamaktadır.
XV-XVII. yüzyıllar Türk kültürü, sanatı ve edebiyatının da altın çağı idi. Lehçe faklılıklarına rağmen her bölgede kullanılan ana dilli metinlerde ilgili dilin adı “Türk” sözcüğünün dışında her hangi bir kelime ile ifade edilmemekteydi. Söz konusu devletlerin başında yer alan kişiler de genellikle şairdiler ve Türkçe divana sahiplerdi.
Makalemizde söz konusu zaman diliminde değişik Türk devletlerindeki “Türk” kavramı tartışılmakta ve “Türk Dili”nin bunlar arasındaki kültürel iletişimdeki rolü ve konumu açıklanmaya çalışılmaktadır. Makalemde bu ve diğer kültür-sanat ve siyasi argümanlar göz önünde bulundurarak tarihin derinliklerinden başlayarak XVII. yy. sonlarına değin tarihsel anlamda bir “Türk Globalizmi”nin varlığı kanıtlanmaya ve teorize edilmeye çalışılmaktadır.
13.11.2017. (BİLGE KAĞAN SALONU) . 16.45-17.00