Halkara Owgan çagalarynyň zorlanmagy ıazgaryldy, emma herekete geçilmedi Sentıabr 22, 2015
Owgan çagalary we amerikan esgerleri.
Owganystanyň goranmak güıçlerine degişli adamlaryň oglanjyklary zorlamagynyň öňüni almaga synanyşan amerikan harby işgärlerine temmi berlendigi barada 21-nji sentıabrda peıda bolan habarlardan soň bu hadysa ıazgarylsa-da, ıagdaıy üıtgetmek barada Ak tam we Pentagon tarapyndan berlen wada bolmady.
Ak tam "New York Times" gazetinde ıerleşdirilen habar hakda özüniň "çuň aladalanıandygyny" aıtdy. Bu habarda bir ıaş oglanyň jynsy taıdan zorlanmagynyň öňüni almaga synanyşandyklary üçin iki sany amerikan harby işgärine temmi berlendigi aıdylıar.
"Bular ıaly jynsy zorluk Owganystanyň kanunyna we Owganystanyň öz üstüne alan halkara borçlaryna ters" gelıär diıip, Ak tamyň sözçüsi Joş Ernest aıtdy.
Herekete geçmekden ıüz öwürıärler
İöne Ak tam bilen Pentagon bu ıagdaıy üıtgetmek ugrunda herekete geçmekden ıüz öwürıärler. Bu işleri edıän adamlaryň kanun taıyndan yzarlanyp-yzarlanmazlygyny kesgitlemeli - owgan hökümeti. İöne ol köplenç muny etmeıär.
"New York Times" gazetiniň habarynda aıdylmagyna görä, İörite güıçleriň öňki kapitany Dan Kuin bir oglany jynsy bendi hökmünde öz krowatyna daňyp, zynjyrlap saklandygy üçin bir owgan harby komandirini ıenjipdir. Kuin şondan soňra wezipesinden boşadylyp, Owganystandan çykypdyr.
Kuiniň aıtmagyna görä, Birleşen Ştatlaryň harby ıolbaşçylary amerikan esgerlerine owganlaryň oglanlary zorlamagyna "medeni" mesele diıip garamagy buırupdyr. Muny hem "biz ıerli hökümetiň köküni gowşatmak islämzok" diıip delillendiripdir.
“Içerki jenaıat kanuna degişli mesele”
Goşun 1-nji noıabrda seržant Çarls Martlandy hem wezipeden boşatmak barada iş alyp barıar. Aıdylyşyna görä, Kuin owgan komandirini ıenjeninde Martland hem oňa goşulypdyr.
"Çagalaryň jynsy taıdan zorlanmagyna garşylyk görkezmek amerikan hökümetiniň iň wajyp hasaplaıan meselesi bolsa-da", Ak tamyň pikiriçe, bu ıagdaılara garap, belli bir karara gelmek Pentagonyň işi diıip, Ernest aıtdy.
"New York Times" gazetiniň sitirlemegine görä, Amerikanyň Owganystandaky harby ıolbaşçylarynyň sözçüsi polkownik Brian Tribus "çagalaryň owgan harbylary ıa polisiıa işgärleri tarapyndan zorlanmagy, umuman, Owganystanyň içerki jenaıat kanuna degişli mesele" diıipdir.
Bu garaışy 21-nji sentıabrda Pentagonyň sözçüsi kapitan Jeff Dawis-de gaıtalady: "Makalada suratlandyrylıan iş bütinleı ıigrenji zat. İöne ıigrenji bolsa-da, ol Owganystanyň kanunynyň ıerine ıetirilmegine degişli mesele".
Dawis şol bir wagtyň özünde-de Pentagonyň owgan resmileriniň çagalary zorlamagyny görmezlige salmaly diıip esgerlere görkezme bermändigini belledi.
Owgan hökümeti oglanlaryň jynsy taıdan ulanylmagy, ıagny "beçebazlygy" basyp ıatyrmak üçin tagalla etdi. Beçebazlygyň demirgazyk Owganystanda uzak taryhy bar. Kämillik ıaşyna ıetmedik oglanlar gyzlaryň egin-eşigini geıip, erkek hojaıynlaryň öňünde tans edıär. Bularyň käbirlerini baı we gurply adamlar, köplenç hem öňki uruşparaz serkerdeler jynsy bendi edinıärler.
Amerikanyň döwlet departamenti özüniň Adam gaçakçylygy baradaky hasabatynda beçebazlyga salgylanyp, hökümetiň bu işiň öňüni almak üçin ıeterlik iş etmeıändigini belledi.
Amerikan Kongresiniň ençeme agzalary Pentagondan köpräk iş etmegi talap edıärler.
"Pentagon biziň esgerlerimize bular ıaly wagşyçylykly, yzgytsyz hereketleri görmezlige salyň diııän bolsa, bu ıeterlik derejede erbet zat. Muny duruzmaga synanyşany jezalandyrmak bolsa ondanam erbet. Jezalandyrylmaly - bular ıaly aklaksyz, wagşyçylykly zatlary döredip, girizen adamlar" diıip, wekil Wern Buçanan aıtdy.