ÜST KÜLTÜR OLARAK ENTERNASYONALİZM YA DA KAYIP BAĞLAM * Werner Oechslin **
Download "ÜST KÜLTÜR OLARAK ENTERNASYONALİZM YA DA KAYIP BAĞLAM * Werner Oechslin **"
1 ÜST KÜLTÜR OLARAK ENTERNASYONALİZM YA DA KAYIP BAĞLAM * Werner Oechslin ** ÖZET 20. yüzyılda savaş yapma ve güç yüceltme eğilimlerine bağlı olarak mimarlık da travmatik bir dönüşüm geçirmiştir ve bunu hâlâ atlatamamıştır. Bunun sonucunda mimarlık, örneğin şeffaflığı simgeleyen cam malzeme kullanarak demokratik mimarlık anlayışına yönelmiştir ve öz tarih anlayışı bağlamında bir üst kültür olarak enternasyonalizm ortaya çıkarılmıştır. Oluşan bu tabloda, gerçek ve gerçek olması istenen şeyler yoğun bir biçimde birbirine karıştırılmıştır. Başarılı ve çağdaş bir dünyanın yansıması olarak ideal görüş yüceltilirken karamsarlığa artık yer yoktur. Bu anlayıştan uzaklaşan her gösterge üst kültüre yönelik bir tehdit olarak algılanmaktadır. Bu süreçte ileriye götürücü herhangi bir açıklamayı sorgulamak yerine, bağlam kaybolmuştur, ikonlar ve semboller birer ezbere dönüşmüştür. Anahtar sözcükler: Üst kültür, enternasyonalizm, mimarlık, bağlam, mimarlık sanatı, sanat tarihi, mainstream, ulus, uluslar üstü. ABSTRACT * Makalenin Türkçe çevirisinin yayınlanması için verdikleri izin ve gösterdikleri yoğun ilgi nedeniyle, makalenin yer aldığı kitabı yayınlayan Sayın Prof. Dr. Vittorio M. Lampugnani ve özgün makalenin yazarı Sayın Prof. Dr. Werner Oechslin e teşekkür ederiz. Mainstream -Internationalismus oder der verlorene Kontext. Oechslin, Werner, In: Die Architektur, die Tradition und der Ort: Regionalismen in der europäischen Stadt / yayınl. Vittorio Magnago Lampugnani. Stuttgart [u.a.] : Deutsche Verlags-Anstalt, ISBN , p ** Çeviri: Mersin Üniversitesi, Çeviri Bölümü, Dr. Emra Büyüknisan, Yazışma Adresi: 12 According to the tendences to make war and to sublimate power in the 20 th century architecture has get over a traumatic transformation and still hasn t come through it. Due to this, architecture tended to a democratic architecture perception using for example glass material which symbolizes transparency and within the perception of own history internationalism as a mainstream was exposured. In this regard reality and desired to be reality were intensively intermixed. While ideal opinion as a reflection of a sucessfull and modern world is sublimated now there is no more place for pessimism. Every indicator moving away from this perception is percieved as a danger for the mainstream. Instead of questioning any forward taking explanation the context got lost and the icons and symbols became each a memorization. Key words: Mainstream, internationalism, architecture, context, art of architecture, history of arts, nation, supranational. 23 Esperanto diliyle, en asgari direnç yasasına göre [ ] uluslar üstü bir dil oluşturmaktayız. Hannes Meyer: Die Neue Wel, 1926 Geçtiğimiz 20. yüzyılda gerçekleşen bir yok etme savaşında Avrupalı ulus devletler iki kez eşi bulunmaz bir şekilde savaştılar. Rekabet eden ekonomik güçler arasındaki barışçıl rekabet kapsamında dünya vitrinlerinde masumca görünen şey, ulusal düzlemin olabildiğince keskin aşırılıklarında, yani savaşta korkunç yüzünü gösterdi. Yaralar günümüze kadar kapanmamış, sonuçlar atlatılamamıştır. Savaş yapma ve güç yüceltme tarihi kapsamında bile mimarlık kendi travmasını ortadan kaldıramamıştır. Mimarlık kendi aşırılıklarını, Almanya daki ve Rusya daki korku saltanatıyla sınırlı görmeyi çok istemektedir ve bu bağlamda kendi heybet karşıtlığını ve hümanitesini başka yerlerde, örneğin sözsel çarpıtmalarda korumaktadır. Özellikle 1945 yılından beri, o zamana kadar insanlık tarihi boyunca en fazla sayıda inşaatın gerçekleşmesine rağmen, mimarlık bunu yapmaktadır. Mimarlık, (şeffaf) cam malzemesinden demokratik mimarlık oluşturma niyetindedir. Mimarlık, son derece gelişimci, çağdaş, dünyaya açık bir 'imaj' korumak istiyor ve bu tabloyu bozulmamış göstermek için her şeyi yapıyor. Bu, yapılandırılmış mimarlığın kendisiyle ilgilidir ve hatta belki de daha çok, tarihe geri yansıtılan ve böylece ne de olsa meşrulaştırıcı bir işlev bahşedilen bakış açısının kendisiyle ilgilidir. Bunun sonucunda, öz tarih anlayışı bağlamında da bir tür üst kültür yerleşmiştir ve telkin edilmiştir. Bu üst kültüre göre, ulus devletçilik yüzyılının ardından, çağdaş ve uluslararası nitelikte biçimlenmiş 20. yüzyıl kendini bundan (kısmen mimarlık araçlarıyla) kurtarmıştır, bir dizi sınır aşmıştır ve çağdaş bir dönem ve çağdaş bir yaşam tesis etmiştir. Ürünlerin yoğun bir biçimde artarak elde edilebilir olması, erişimin hızlıca gelişmesi ve ayrıca ortalama devrimleşme, bunu her yönüyle onaylar gibi görünmektedir ve geçmiş yüzyılın, parolası gelişme ve büyüme olan amacına yönelik gelişimini ifade eden gerekçelendirmenin bel kemiğini oluşturmaktadır. Alman Zanaat Federasyonu döneminden beri özellikle de bunu, yani teleolojiyi, ileriye doğru yönelimi ve böylece de ekonominin başarı vaadini bayrağına yazan mimarlık, günümüze kadar bu bakış açısını ağırlıklı olarak korumaktadır. 34 Burada da genel anlamda, gerçeklik ve program dizgeli bir biçimde birbirine karıştırılmaktadır. Başarılı ve çağdaş bir dünyanın ideal görüşü, başarılı ve çağdaş insanların ve mimarlığın ahlaki değeri * kapsamında yer almaktadır. Bir zamanlar kültürel itki gücü olan karamsarlık artık küf kokmaktadır ve bir hastalık tablosu çizmektedir. Tarihin hastalıkları gettolaştırılmaktadır, dünya savaşlarının felaketleri ise kesin zaman aralıklarıyla sınırlandırılmaktadır, özel durum olarak ilan edilmektedir ve tarihsel tekil çözümleme ve bastırma fanusuna yerleştirilmektedir. Bunun dışında olumlu düşünce hâkimdir. Bu siyah-beyaz anlayışından uzaklaşan tüm göstergeler, tamamlamalar ve ayrımlaştırmalar hâlâ rahatsız edici, engelleyici ve üst kültürden uzaklaştırıcı olarak algılanmaktadır. Bu, uzmanların (ve mızmızların) meselesidir. Mimarlığın yeterince sıklıkla, bağlamı ve tarihi değil de, resimleri, hatta artık ikonları ( icons ) temel aldığı durumu bunun karşısında durmaktadır. Bu durum da, kamu algısında az sayıda güçlü resimlerin, mimarlığın yerine geçtiği ve çok tartışılan star system sistemine götürmektedir. Mimarlığın bu başarı tarifi yakın zamanlarda Bilbaoismo olarak adlandırılmıştır. İleriye götürücü herhangi bir açıklamayı sorgulamak yerine, resimler ezberlenmiştir: ikonlar işte, semboller Ve daha karmaşık, artık kavranmayan bir gerçekliğin telafisi Resimler gerçekliktir. Henüz 1925 yılında Gropius tam da bunu iddia etmiştir ve Uluslararası Mimarlık propagandasının başlangıcını oluşturmuştur. Uluslararası Mimarlık, yani ilk Bauhaus ** kitabı, çağdaş mimarlık sanatının bir resim kitabı olmak istiyordu. 1 Yine Gropius 1927 yılında bu resimlere belirgin bir gerçeklik konumunu bahşetmiştir. 2 Bu neredeyse hiç aydınlatıcı değildi. * Ethos (ç.n.) ** 20. yüzyılda Walter Gropius tarafından Dessau da (Almanya) kurulmuş mimari, tasarım ve sanat alanlarında yeni akımlar yaratmış ve sadece bir eğitim kurumu değil, aynı zamanda bir üretim merkezi olan bir okuldur. (ç.n.) 1 Bkz. Walter Gropius: Internationale Archtitektur. München Buna ilişkin izleyen metinde de krşl.: Werner Oechslin: Moderne entwerfen: Architektur und Kulturgeschichte. Köln Bkz. Walter Gropius: Internationale architektur. Zweite Auflage, München 1927, s. 9. Damals erst Geahntes ist heute festumrissene Wirklichkeit. [O zamanlar ancak sezilenler, bugün artık kesinleşmiş gerçekliktir.] 45 Ortega y Gasset gibi bir kişi, söz konusu kültürel kazanımlarına ilişkin toplumsal fikir birliğinin ince, oldukça ince örtüsüne ara ara daima işaret etmiştir. 3 Ama öyle görünüyor ki, sözünü neredeyse hiç dinletememiştir. Bu kimin umurunda ki! Küreselleşme aşamasında dış koşullarla favorileştirilen şeyler açıkça yine de resim ve üst kültürdür. Parlayarak gökyüzüne uzanan, cam ve çelikten yapılmış binalar gelişimin imgesi olarak işe yaramaya devam etmektedir. Ayrıca bu resimler anlaşılır niteliktedir, çünkü o söz konusu beklentiyi karşılamaktadır. Ama ayrıntılı olarak bakıldığında bu beklentiler genellikle, önceden belirlenmiş görüşlerden ve ezberlenmiş resimlerden (yani uzlaşıdan) başka bir şey de değildir. Nasıl bakarsanız bakın, her zaman her yerde var olan resim bu şekilde mimarlığın kültürel anlamda etkili ikonu haline gelmiştir. Bu ifade genelleştirilmiş ve sivrilmiş gibi görünebilir, ama özellikle mimarlık kapsamındaki enternasyonalizm sorusunda özel bir anlam taşıyan bir düzeyi tanımlamaktadır. Orada ortalama kart, sadece bugün değil, baştan beri oynanmıştır. Enternasyonalizm, gelişme ve çağdaşlık böylece başarılı bir şekilde birleştirilebilmektedir. İlgili resimlere etiketin de geleneksel olarak yapıştırılmış olduğu da göz önünde bulundurulduğunda, sembolik açıdan yüklü ve estetik açıdan mükemmelleştirilmiş olan bu ikonların kültürel anlamda ne derecede etkili olabileceği ölçülebilir. Demek ki bu bir sürpriz değil, resimlerin arkasına bakmayı içeren bir gerekliliktir. Bunların etkililiği, bağlamdan (ve buna tarih de dâhildir) koparılmış olduğu ölçüde daha da güçlü olmalıydı. 20 li yıllarda yetişmiş olan o ortalama neslin hislerini karakterize edebilmek için, 1985 yılında Peter Smithson History is Bunk, yani Tarih Saçmalıktır ifadesini kullanmıştır. 4 Onlar için isyan, yani süreç bitmişti ve tarih de böylece aşılmıştı. Ve böylece tarih, İkinci Dünya Savaşı sonrasında yeniden keşfedilene kadar sadece just a boring academic subject olarak kabul edilmekteydi. Bu makul sunum gereği, o tarihsiz neslin biçimlenmesiyle enternasyonalizm bildirimi birbiriyle birleşmektedir: tarih yok, ulusal aidiyet yok, bağlam yok. Mimarlık için belirleyici olan ilk 3 La Deshumanizacion del arte ilk olarak 1925 yılında kitap şeklinde yayınlanmıştır. Bu metin Die Enthumanisiserung der Kunst başlığı altında Helene Weyl ın çevirisiyle Neue Schweizer Rundschau yayınevinde H. Girsberger tarafından 1928 yılında ilk olarak Almanca yayınlanmıştır. Bkz. José Ortega y Gasset: Die Aufgabe unserer Zeit. Miteiner Einleitung von Ernst Robert Curtius. Zürich 1928, s. 111 vd. 4 Bkz. Alison & Peter Smithson: The 1930 s. Berlin 1985, s. 16/18. Sadece sıkıcı bir akademik ders (ç.n.) 56 manifestoları oluşturan en aşırı beklentiler karşılanmış gibiydi yılında De Stijl, eski ve yeni zaman bilincinin tamamen zıt karşıtlığını var saymaktaydı ve savaşta, içeriğiyle eski dünyayı yapısızlaştıran ve ilgili bölgedeki bireysel hâkimiyeti kıran gücü görüyordu. 5 Geleneğin de dâhil olduğu engeller ona göre yok edilmeliydi. Bunun yerine yaşam, sanat ve kültür alanlarında uluslararası bir kültürün oluşturulması için mücadele edilmeliydi yılında Gropius kitap başlığına ilk kez uluslararası kavramını koymuştur ve aynı kararlılıkla nesnel geçerliliğe ulaşmak amacıyla, tinsel değerlerin bireysel sınırlılıklarından kurtarılmasını talep etmiştir. 6 Daha sonra ondan kopmak için, metninde üç kez ulusal bileşeni anmaktadır. Gropius, mimarlığın bireysel ve ulusal özelliklerinin ve geleneksel kültür ülkelerinde oluşmuş eserlerinin var olduğuna inanmaktadır. Ama nesnelleştirme Gropius ta da net bir gelişimin var olduğu inancına götürmektedir. O da şöyledir: Mimarlık her zaman ulusaldır, aynı zamanda her zaman bireyseldir, ama ortak merkezli üç daire olan birey halk insanlık dairelerinden en büyüğü olan sonuncusu, diğer iki daireyi çevrelemektedir. Bu nedenle başlık Uluslararası Mimarlık şeklindedir! 7 Programı, dünya geçerliliği oluşturmaktadır; çağdaş bina yapısının, dünya ulaşımı ve dünya teknolojisi tarafından belirlenen bütünlüğü ise açıklanan amacı oluşturmaktadır. Bu görevin atlanması oldukça zordur. 5 Bkz. Manifest 1 van De stijl, 1918, in: De Stijl, 2e Jaargang, Sayı 1, (1918), s Bkz. Gropius, Internationale Architektur,s Bkz. a.g.e. 67 I. Genel anlamda bağlayıcı temeller konusundan başlayarak belirli ölçüde anlaşılabilir sonuç konusuna uzanan düşünce akışı (B.Taut); ya da: biçimsel şekil vermenin belirli bir bağdaşıklığı (Hugo Häring). Öyle görünüyor ki, ulaşılan hakkında çok hızlı bir uzlaşı oluşmuş. Biçim konusunda fikir birliği tespitine bir o kadar emin bir tavırla enternasyonalizm ifadesi yakıştırılmıştır. Bruno Taut 1929 yılında Avrupa da ve Amerika da Yeni Yapı Sanatı eserindeki açıklamalarını enternasyonalizm üzerine notlarla bitirmiştir. 8 Oradaki düşünce akışı öncelikle genel anlamda bağlayıcı temeller ile başlayarak belirli ölçüde anlaşılabilir sonuç konusuna uzanmaktadır ki bu konu günümüz mimarisinin enternasyonalizmi ile adlandırılmaktadır. 9 Ama daha sonra bunu, Avrupa-Amerika kutuplaşması örneğine göre, önceki gelişmenin ayrıştırılmış müzakeresi izlemektedir. Ve bunu da, Avrupa biçem baskısının oluşturduğu kısıtlamayı aşma talebi izlemektedir. Avrupa (ve Kuzey Amerika da) bir borç ödemeliymiş: Dünyaya, biçimsel zincirleri koparma çağrısını göndermeli. 10 Bu düşünce, başka yazarların da düşünceleri dâhil edilerek izleyen ifadeyle şöyle açımlanmaktadır: inşa etmenin sağlıklı ve doğal süreci söz konusuymuş. Buna bağlı olarak enternasyonalizm inşa edebilme koşullarına dayanmalıymış. Biçimsel dış görünüşler, dünya üzerinde inceltilmiş bir sıvı gibi kesinlikle yayılmamalı. Kuşkusuz bu aynen böyle söylenmek istenmiştir. Gropius un Uluslararası Mimarlık eserinde olduğu gibi, Bruno Taut un bu kitabı da enternasyonalizmi, inşa görevlerine göre listelenmiş olan sanayi yapılarından işletme binalarına, konut binalarından ve yerleşim yerlerinden okullara ve kiliselere uzanan örneklerin örtüşen görünümüyle belgelemektedir. Bu neredeyse kaçınılmazdır. Biçimcilik bir tehdit olarak tanınmıştır, ama ona karşı bir formül henüz bulunamamıştır. İşte böylece, bu kadar uzun bir hazırlık sürecinden sonra nihayet ulaşılmış ve anlaşılır bir biçimde bir 8 Bkz. Bruno Taut: Die Neue Baukunst in Europa und Amerika. Stuttgart 1929, s. 63 ve devamı: Schluβ: Internationalität. 9 a.g.e., s a.g.e., s8 başarı ve yeni mimari biçemin zaferi olarak kutlanan şeyin iyimser nitelikte sunulan tablosu ağır basmaktadır. Bu şekilde adlandırılan ve Weiβenhof ta Stuttgart Zanaat Federasyonu Sergisi nin program yazısı vesilesiyle yayımlanan çalışmanın yazarı Walter Curt Behrendt, bu bağlamda hiçbir şeyi gizlememektedir. 11 Konu, Mimari Biçem Mücadelesi dir. Behrendt e göre, yeni biçemde inşa edilen yapılar öncelikle dışsal özelliklerine göre oldukça yüzeysel gibi durup daha sonra da aşikâr bir dizi özellikleri sayesinde çevrelerinden ayrışarak vurgulanmaktadır. 12 Deneyci bir tutumla Behrendt biçemi açığa çıkarmaya, kaydetmeye, mevcut yeni yapılarda okumaya çalışmaktadır. Gerçi amatör olan bir kişi, bu yeni mimari biçimleri daha ziyade yabancılaşmış bulurmuş, ama bun rağmen yoğun bir ilgi gösterirmiş. Bu yapıları, soruna farklı bir açıdan yaklaşmanın doğal bir sonucu ve akla uygun bir sonucu olarak dışlamak, her şeye rağmen yazarın açıklanmış amacıdır. Birkaç satır önce bu olay biraz daha dramatik bir biçimde ele alınmıştır. Gözlerimizin önünde dönemimizin biçiminin gerçekliğe doğduğu, kapsamlı bir biçim dönüşümünün muazzam piyesi 13 gerçekleşiyormuş. Yani gerçekten de bir biçim sorunu, hem de bir sanat meselesi! 14 Behrendt bazı açılardan, örneğin Mies ve Häring arasında, denge arayan kişidir. Şimdi ise kendini, örneğin verilen parolaların ses uyumuna güvenen ve örneğin süslemesiz biçim sloganıyla yeni bir biçimcilik akımını yeminle doğrulayabilecek salt yandaş olan kişilerden sınırlandırmak istemektedir. 15 Ama bu tip sınırlandırmaları kim anlayabilecektir ki? Zaten Behrendt in kendisi, amatörün derinlemesine herhangi bir anlama konusundaki beceriksizliğini tespit etmişti. O zamanlar Zanaat Federasyonu dergisi olan Die Form dergisinde, Mies van der Rohe ile o dönem derginin yayımcısı olan Walter Riezler arasında sürdürülen biçim tartışması için de aynı şey geçerlidir. 16 Aynı sorular, aynı yanıtlar! Biçim gerçekten bir amaç mıdır? Önemli olan süreç değil midir? Sonra da, onun biçim derken algıladığı şeyin [ ] yapılandırma sürecinden ayrılamaz olduğu yönündeki (akla uygun) yanıt: Sanmıyorum ki, diyor Riezler, yapılandırma 11 Bkz. Walter Curt Behrendt: Der Sieg des Neuen Baustils. Stuttgart a.g.e., s a.g.e., s Behrendt, sunumunun sonunda, sanatın bereketi kendiliğinden yayılacağı sonucuna varır: Behrendt, Der Sieg desneuen Baustils, s a.g.e., s. 11. Elbette Form ohne Ornament ile, 1924 yılına ait Stuttgart Werkbund Sergisi kastedilmiştir. biçim (ç.n.) 16 Bkz. Die Form, II (1927), s. 1-2,9 süreci biçimde başka bir şekilde görünür kılınabilsin. Mies in repliği: Amaç olarak biçim daima biçimcilikte son bulur. 17 Yaşam tarafından bulunmalıdır biçim, biçim olmak adına değil. Bunun üzerine Riezler ancak, aynı şeyden söz edildiği yönünde onay vermektedir. Ama biçimin konu olduğu her yerde ayrıntısıyla gerçek biçim denilemezmiş. İfadeler karmaşası almış başını gidiyordu ve bu karmaşadan çıkılamıyordu. Biçim olsun, şekil olsun ya da Taut un 1929 da tanımladığı gibi istemenin bir gerçekliği olsun, öyle ya da böyle konu olan daima, yapılandırmanın her türlü sürecinin dâhil olduğu ve sözü edilen belirli ölçüde anlaşılabilir sonuç olan biçimdir. Biçim denilirken ağırlıklı olarak yeni biçim ve yeni biçem kastedildiğinden, biçim olmaya ilişkin bu gerçekliği en genel talebe göre kabul etmek daha da zor gelmektedir. Burada eleştiri kaçınılmazdı. Daha konu az çok yapı karakteri iken, Ring birliğinde Mies ile birlikte mücadele eden ve Mies in bir kışkırtmasıyla Weiβenhof Sergisi katılımcılarının daha dar çevresinden ayrılan kişi olarak aynı şeyi savunan Hugo Häring bu merkezi olayı henüz oldukça erken bir dönemde eleştirmiştir yılında 23 Temmuzda serginin açılışı vesilesiyle Moderne Bauformen adlı derginin Ağustos sayısında yayınlanmış olan kısa bir yazısında, tanınan katılımcılardan biçimsel yapılandırmanın belirli bir bütünlüğü sonucuna varmaktadır. 18 Ama bunun ardından şu eleştirel cümle gelmektedir: (Bu) alan dünyasına, biçimsel olan hariç, bir sürü son derece üzücü yeni şeyler sunulmamaktadır. 19 Bu, biçim açısından daha da kötü! Biçimciliğe ilişkin ön yargı (yeni biçimin uzun süre beklenen ve sonunda gerçekleşen ilk ortaya çıkışı anında) ortaya atılmıştır. İzleyen Eylül ayı dergisinde, Weiβenhof Sergisi nin resmi temsilinin çağdaş yapı biçimlerini içeren sayfalar açılmıştır. Elbette ayrı bir baskı olarak yayınlanan ve daha çok bilinen kitabın da başlığı olan Uluslararası Yeni Yapı Sanatı başlığı altında Ludwig Hilberseimer in orada seçtiği ifade, yine uluslararası olan bu yeni yapı sanatının dış görünüşünün şaşırtıcı bir şekilde örtüşmesini var saymaktadır. 20 Belki de, daha önce koşulların farklılığının ve yeni yapı sanatının karakterini belirleyen yapılandırma sürecinin vurgulanması nedeniyle Hilberseimer şaşırtıcı 17 a.g.e., s Bkz. H. H.: Werkbund Sergisi Die Wohnung Stuttgart 1927, in: Moderne Bauformen, XXVI, 8!1927), s. 321 ve devamı, burada s a.g.e. 20 Bkz. Ludwig Hilberseimer: Internationale neue Baukunst, in: Moderne Bauformen, Eylül, 1927, s. 325 ve devamı. Ve: Alman Werkbung tarafından çıkarılan Baubücher II dizisinde Hilberseimer, Stuttgart,10 sözcüğünü kullanmıştır. Hilberseimer in, kendisi dış görünümlerin örtüşmesi tespitinde bulunmasına rağmen, her türlü ve zaten dile getirilmiş ön yargılara, cephe mimarlık ve biçem modeli kavramlarına o kadar karşı koyması göze batmaktadır. Bu bağlamda salt sözsel iddiaların ve itirazların ötesinde nasıl tartışılsın ki? Bu nedenle yeni mimarlık sanatında biçem sorunları değil, inşa sorunları vardır. Bu kulağa hoş geliyor. Ama izleyen sergilenme düzeninde çağdaş yapılara ilişkin gösterilen resimleri köklü sorunlar göstermemektedir, bilakis, onların biçimlenmiş çözümlerini göstermektedir. Hilberseimer in ifadelerinden, oldukça savunmacı niyeti anlaşılmaktadır. Ona göre, bu uluslararası yeni mimarlık sanatı, moda bir biçim meselesi değil, yeni bir mimarlık karakterinin temel ifadesidir. Bu da kulağa hoş geliyor. Ama döngünün bu köşesinin oldukça gözü pek olduğunun, izleyen son cümlelerin okunmasıyla anlaşılması gerekir: Yerel ve ulusal özelliklerle ve tasarımcının kişiliğiyle birbirinden birçok yönden ayrışıyor olsa da, bütün olarak aynı koşulların ürünüdür. Dış görünüşlerinin örtüşmesi de bundan kaynaklanmaktadır. Tüm sınırları aşarak tinsel bir bağlılıkları var. 21 Tek bir nefeste ayrıştırma ve genelleştirme, ulusallık ve uluslararasılık. Bu bağlamda mimarlığın yönlendirildiği mi, yoksa özgür sanatsal kararların bir sonucu mu olduğu sorusu sorulmamalıdır. Böyle bir sorgulama, 1914 yılında Köln Zanaat Federasyonu tartışmasında kaba bir ayrışma denemesine yol açmıştır. O zaman, gerçek biçimin mi, birey tarafından ulaşılan biçimin mi, yoksa sonuç olarak ortaya çıkan ortak bir (biçem) biçiminin mi söz konusu olduğu sorusu yanıtsız bırakılmaya devam etmektedir. Hilberseimer in sonuç bölümündeki bu nedenle ifadesi, aynı koşulların yine aynı olan bir görünümü oluşturan sonucunu yansıtmaktadır. Ama özeliklere ne olduğu sorusu, işaret edilen tinsel bağlılıkla da aydınlığa kavuşmamaktadır. Programın gücü tartışmada gerekçelendirmenin zayıflığını dengelemektedir. Ve Gropius da (1925) olduğu gibi, nesnellik ve dünya çapında geçerlilik talebi, her türlü açıklamayı ve kesinleştirmeyi gölgede bırakmaktadır. Fenomenin adı şimdi Yeni Uluslararası Mimarlık tır. Moderne Bauformen dergisinin başkanlığı bir kereliğine nesnel tutumu konusunda ısrar etmiştir ve Hilberseimer in sunumundan bir yıl sonra, Ring işgüderi konumuyla karşı tarafta olan Hugo Häring e de Yeni Mimarlığa ilişkin analog bir tasvir oluşturma fırsatını tanımıştır: 21 a.g.e., s Çağdaş Yapı Biçimleri. 1011 Yani bu defa uluslararası değil de, Eylül 1928 sayısının kapağında basılmış olduğu gibi, Almanya da Yeni Mimarlık Sanatı başlığı altında. 22 Hiçbir şekilde şaşırtıcı olmamakla birlikte, Häring de biçem karşıtı bir tutum sergilemektedir. O da, yeni mimarlığın daha derinlerde yer alan bir öz tanımı arayışındadır. Häring in gerekçelendirmesi daha ayrıntılıdır ve dilsel anlamda da daha ayrıştırılmıştır ve aynı zamanda hiçbir şekilde kavramsal ve gerekçelendirmeye yönelik akrobasiden arınmış da değildir. Häring, söz konusu olanın moda değil de, daha derin nedenler olduğu yönünde bir uzlaşma tespitiyle başlar. Öte yandan da o zamanki gelişmenin durumunu tespit etmektedir: Yeni mimarlık sanatı artık muhalefet tarafında değildir, yeni mimarlık sanatı resmileşme yolundadır. Buna bağlı olarak, Hilberseimer in kısıtlı oluşturulmuş cümlelerinde olduğu gibi burada da ekonomi ve teknoloji koşulları belirlenmektedir ve bunun işlenmesi de sentetik bir başarım olarak yansıtılmaktadır. Eski formül retorik bir soruya büründürülmektedir: Buna ulaşmanın, dönemin maddi ve tinsel gerçekleriyle uzlaşmaktan başka bir yolu var mıdır? Dönem tini bağlamında determinizm, ama biçim bağlamında değil. Häring, biçimin kendisine değinmemektedir. Biraz daha önce Häring, dış görünüşün büyük bir bütünlük oluşturduğunu vurgulamıştı. Ama aynı şey iç görünüm için geçerli değilmiş. Häring bu iç görünümü son olarak farklı bireylerde bulunan farklı tinsel ilkelere dayandırmak ve bu şekilde muhtemelen bireysel nitelikte korumak istemektedir. Bunun dışında kalanlara Häring, edilgen bir rolde ve eleştirel bir mesafeyle yaklaşmaktadır: Yeni mimarlık sanatının sadece bir kaygısı yok artık; kendisiyle gerçekten yeni bir mimarlık biçeminin gelişip gelişemeyeceği kaygısı. 23 Bu öyle ya da böyle Häring in kaygısı değilmiş gibi görünüyor zaten. Häring in metninin devamında, çok genel anlamda biçem oluşumu ve biçem fenomenine karşı kuşkulu bir dile getirme olarak ortaya çıkmaktadır. (Böylece demek ki Karl Moser in Basel deki St. Antonius Kilisesi de Basel tin silosu olarak yorumlanmalıdır.) Häring in biçem kavramı anlayışı, salt (örtüşen) görünümleri yeni bir biçemin kanıtı olarak kabul etmek isteyen diğer kişilerden hangi boyutuyla ayrışmaktadır? Häring öncelikle şeylerin egemenliğini yeniden oluşturmak istemektedir. Her bir mimarlık görevi, özünden başlayarak biçim kazanmalıdır ve 22 Bkz. Hugo Häring: Neues Bauen, in: Moderne Bauformen, XXVII, 9 (1928), s.329 ve devamı. 23 a.g.e., s12 böylece biçem sorunları diktesinden kaçınmalıdır. Bununla birlikte (örneğin mühendislerin eserlerinin) biçimler dünyası mevcuttur. Onunla eşleştirilen niteleme akla uygun güzellik anlayışı şeklindedir. Ama teknik yapılarda geliştirilen bir biçimler dünyasına salt bir aktarımı Häring kabul etmek istememektedir. Walter Curt Behrendt benzer bir şekilde, sanatın kutsamasına sahip olmayan politeknik biçeme karşı sınır çekmiştir. 24 Bu Häring in de mi çekincesidir acaba? Häring analoji tespitine dayanmaktadır. Gerçeklik yapıların kendisinde yatmaktadır, var olma hakkı yeni mimarlıka aittir. Biçemi başkaları tespit edip tanımlayabileceği yönündeki ifade de Häring in ifadelerine aittir. Behrendt in başkanlığı altında Zanaat Federasyonu Dergisi Die Form (Biçim) başlığı ve oldukça irite edici Zeitschrift für gestaltende Arbeit (Yapılandırıcı İşler Dergisi) alt başlığı altında yeniden çalışmaya başlamıştır. Häring o sırada, henüz 1925 yılında biraz da irite edici Biçime Giden Yollar başlığı altında rengini belli etmişti: Yapılandırmamız gereken sadece bireyselliğimiz değil, şeylerin bireyselliğini yapılandırmalıyız. Onların ifadeleri kendileriyle özdeştir. 25 Tüm korkulara ve çekincelere rağmen biçem kavramı önlenebilir değildir. Ne de olsa biçem, uzun süre denenmiş, erişebilir ve sık kullanılan sanat tarihsel bir yapıdır. Örneğin çeşitli eserlerin görünümleri bakımından örtüşmesi gibi, en asgari uzlaşı var sayılırsa, çarpıcı hatta hakim olan biçimsel bir eşitlik kendini hemen hemen zorla kabul ettirmektedir yılında Moderne Bauformen (Çağdaş Yapı Biçimleri) dergisinde Häring tarafından sunulan resim örnekleri de, Yeni Mimarlık sonuçlarında bir biçem görmeye davet etmektedir (en azından Hilberseimer in birbirine benzemeyen ve Rus resim örnekleriyle aynı görünüm bakımından daha ziyade sıkıntılı resim seçkisinden daha fazla). Fotografik bakış açısıyla desteklenen "görünüm biçimleri" resimlerde bir kere belirlendiğinde, biçemi tespit etmek neredeyse kaçınılmazdır. Gerekli olan özlü anlayış budur. 24 Krşl. Yukarıda: Behrendt, Der des Neuen Baustils, s. 60. ( Politeknik biçem kavramı elbette Le Corbusier de de önemli bir rol oynamaktadır. Özellikle Hugo Häring bu kavrama karşı kendini erkenden açıkça sınırlamaktadır.) 25 Bkz. Hugo Häring: Wege zur Form, in: Die Form, I, 1, Ekim, 1925, s.3 ve devamı, burada s13 II. Denenmiş ve sonunda başarısız olmuş sınırlandırma: Amaç olarak biçim daima biçimcilikte son bulur. (Mies) [ ] ama biz her biçimciliği kararlılıkla reddetmekteyiz. (Fritz Block) Bu adımın düşünülemez olarak kabul edilip gerçekleştirilmesine kadar daha bir müddet zaman geçecektir. Kaçınılmaz olanlar, Häring öyle anlaşılmalıdır, başkaları tarafından yapılsın. Örneğin Walter Curt Behrendt gibi eleştirmenler Yeni Mimarlık Biçemi Zaferi diye haykırabilirler. Mimarlıkta şimdilik, bu tanıklığa karşı koyan ifadeler ve deyimler ağır basmaktadır. Bunun nedenleri kesinlikle anlaşılabilir. Bu ifadeler ve deyimler, bu inkar edilemez, Yeni Mimarlık ın en önemli boyutunu aşmaktadır, yani onun biçimini yılında Paul Westheim Şimdinin Sanatına ilişkin Eleştirel Notlar yazısına Lehte ve Aleyhte başlığını koymuştur. 26 Poelzig e ilişkin bölümünün girişinde, Almanya daki mimarlık reform hareketinin parolasının nesnellik olduğunu yazmıştır. Böylece dolaylı olarak tam tersi de söylenmek istenmiştir: sahte sanat biçimi. Cephe mimarlık olarak algılandığı sürece, mimarlık buna dahildir. Mantıklı ve yararlı, konforlu ve işe yarar, arı ve malzemeye uygun olan her şeyden kaçınılmak istense, o zaman muhtemelen yukarıdaki anlamıyla mimarlıktan da kaçınılmalıdır. Tartışmanın bu tıkanma noktasını Westheim şöyle açıklamaktadır: Biçimden daha çok etik söz konusuydu. 27 Bir görgü ve karakter meselesi, bir tür mimari hijyen öngörülmekteydi. Bir negatif ilke söz konusu olduğundan, bu estetik dezenfeksiyon düşüncesinin mimarlık sanatı yolunu açmayacağını Westheim hızlıca anlamıştır. 28 Böylece Westheim, (geçici) salt teknik biçime karşı durarak yaratım sürecinin ebedi değeri olarak sanat biçimini savunan Hans Poelzig in gerekçelendirmelerine katılmaktadır Bkz. Paul Westheim: Für und Wider. Kritische Anmerkungen zur Kunst der Gegenwart. POtsdam a.g.e., s a.g.e., s a.g.e., s14 Tüm bunlar akla uygun, ama sonuçta ittirilmiş ve meşrulaştırıcı açıklamalardır. Sürecin tam ortasında duran kimsenin, bu tür genel açıklamalara ve ifadelere o kadar da öncelik tanımamak için yeterince nedeni vardır. Westheim tarafından tespit edilen negatif ilke gereğince, gerekçelendirmelerin çok sık salt savunma ve korunma tutumuna dönüşmesi neredeyse kaçınılmazdır. Fritz Block un, 1928 yılının Ocak ayında İnşa Etmenin Sorunları başlıklı antolojinin önsözünde seçtiği ifadeler de buna dahildir: Biçimsel olan bize bu bağlamda daha az önemli gelmektedir, ama biz her biçimciliği kararlılıkla reddetmekteyiz. 30 Bu ifade elbette, bir yıl önce Die Form (biçim) adlı Zanaat Federasyonu Dergisinde Mies ile Riezler arasındaki tartışmayı ve özellikle de Mies in ifadesini hatırlatmaktadır: Amaç olarak biçim daima biçimcilikte son bulur. 31 Ama biçimcilik karşıtlığı ise şimdi tam tersine etken bir biçimde biçime karşı durmaktadır. Belirli bir grubun ya da sanatsal bir eğilimin tek taraflı iltimasının hayaleti Fritz Block tarafından bir tehdit olarak gösterilmektedir. Kitaba göre tipik ve resimde var olan bakış açılarına eklenen resimler bir kere itinayla, ama boşuna önemsiz gösterilmektedir. Sonra da, rasyonelleşme gibi nesnel mimari sorunlara kaçış gerçekleşmektedir. Peki, resim, biçim ve biçeme ilişkin olası karşıt kavramlar nedir? Yapı, süreç, inşa kavramları işte! Mies, Önemli olan süreç değil midir? diye sormuştur. Ve Rietzler e yazdığı mektubun arka sayfasına şöyle bir not düşmüştür: "Hayata açılmak ve onu kavramak istiyoruz. Tinsel ve gerçek bağlayıcılıklarının tüm dolgunluğuyla hayat bizim için belirleyendir." 32 Gerçi bu ikna edici, kavranabilir ve Alman (tinsel) geleneği çerçevesinde anlaşılabilirdir. Ama söylem, muğlâk ve belirsiz kalmaktadır yılı için Köln de planlanan Deutscher Werkbund (Alman Zanaat Federasyonu) Sergisi Die neue Zeit (Yeni Zaman) gerçekleştirilseydi, bu bağlamda daha fazla aydınlık sağlanabilir miydi sorusu yanıtsız kalmaktadır. Ekonomik kriz bu projeyi olanaksızlaştırmıştır. Söz konusu sergide, yeni zamanın bilinç gelişimi, yani biçimsel değil tinsel gelişimi konusu sunulacaktı. 33 O zaman 30 Bkz. (Fritz Block:) Probleme des Bauens. Potsdam 1928, Önsöz. 31 Krşl. yukarıda. (Die Form, II, (1927), s. 59.) 32 Bkz. Fritz Neumeyer: Mies van der Rohe. Das Kunstlose Wort. Berlin, 1986, s Bkz. Ernst Jäckh: Idee und Realisierung der Internationalen Werkbund-Ausstellung Die Neue Zeit Köln 1932, in: Die Form, 4, 15, Ağustos, 1929, s.401 ve devamı. 1415 mimari nerede olacaktı? Dünya görüşü ve devletin biçimlendirilmesi ile dünya düzeni arasında insanın biçimlenmesi, ama sadece inşa etmek ve oturmak ve kara planlaması ve kent inşası çerçevesinde (mimari) görevler olarak tartışılacaktı. Merkez konumda insan! İnşa etmeye dayanan biçim kavramını fazla vurgulamamanın temel sebebi de buydu sanki. Biçem kavramı elbette, görünüş biçimindeki bütünlük üzerine kurulu eseri, onu yaratan kişiden kurtarma ve onu özerk gösterme eğilimini göstermektedir. Buna karşın deneyimlemenin ve sanatsal yaratıda biçimlendiren isteğin her bir birleşimi, dikkatlerin merkezine taşınmaya çalışılmaktadır. İnsanın biçimlendirilmesi, dünyanın biçimlendirilmesi! İnsan tablosu ve dünya tablosu! 1932 yılında Köln de gerçekleştirilecek olan zanaat federasyonu düşüncesinin bu tür tasarımlarla yenilenip ilerletilmesi öngörülmekteydi. Bu her zaman o kadar da idealist ya da salt tinsel düşünülmek zorunda değildi. Yeni Dünya başlığı altında Hannes Meyer henüz 1926 yılında Werk (eser) dergisinde dünya görüşüne ilişkin kendi bilimsel sürümünü programlı bir şekilde sunmuştu. 34 Bu bağlamda bir gerçek olarak varsayılıp gözlemlenen ve ondan en kesin düşünmenin sonuçları olarak çevremizde bilimselliğin daima devam etmesinin kanıtının çıkarılacağı şey, (Giedion un ilgili kitap başlığından çok önce) dünya küremizin mekanikleştirilmesidir. Mekanik ve bilimsel kökenin doğrusal çizgileri yeni dünyayı, toplumsal ve ekonomik güç alanlarının karmaşık çizgilerinden rahatsız olmaksızın belirlemektedir. Doğrular ve eğriler mecazlar olarak karşımıza çıkmaktadır ve tabii ki geometrik doğalarına göre biçimin belirlenmesi için kullanılmamaktadırlar. Bir metin sayfası sonra, ama bu yeni dünyanın ad oculos sunulduğu kapsamlı resim bölümünün ardından, daha ziyade şaşırtıcı ve dolaysız bir şekilde ve o kadar bolca gösterilen evrensellik eğilimiyle inanılmaz bir zıtlık içinde, yerel bir kavram olan ve normalde ört bas edilen memleket kavramına işaret edilmektedir. 35 Hannes Meyer in lakonik çıkarımı: Anavatan dağılıyor. Biz Esperanto dilini öğreniyoruz. Biz dünya vatandaşı oluyoruz. Hannes Meyer gerçek dünyaya atıfta bulunmaktadır. Ve bu noktada geçmişin baskısı olduğu için, dolaysız yeni olanın ufku ötesinden geriye götüren her şey, gereksiz 34 Bkz. Hannes Meyer: Die Neue Welt, in: Das Werk, 7, 1926, s.205 ve devamı. 35 a.g.e., s16 olarak kenara itilmektedir: geleneğin geliştirilmesi için ve etkileyici bir performans olarak mimari bitmiştir. 36 Böylece gerekçelendirmenin bu bilimsel yolunda, geleneksel biçim kavramına dayanan her bakış açısı da gereksiz olarak kenara itilmek durumundadır. Tekil biçim ve bina yapıları, malzeme rengi ve yüzey yapısı otomatik olarak oluşmaktadır. 37 Hannes Meyer, bu otomatikleşmeyi tanımlamak için salt inşa kavramını kullanmaktadır. Ama biçim kavramına hiç dayanmadan bu yine de başarılamıyor: Salt inşa, yeni biçimler dünyasının göstergesidir. Biçim değil, biçimler dünyası! Böylece, otomatik olarak oluşmuş sanatsal boyutlar tanımlanmış gibi; bireysel bir sanatsal yaratımı içeren soru boş bırakılmaktadır, daha doğrusu önlenmektedir. Öylelikle, kendi kendine seçilmiş öncüller nedeniyle izleyen tümcede şu tespit bulunmaktadır: Yapısal biçim anavatan tanımaz, uluslar arasıdır ve uluslararası inşa tabiatının bir ifadesidir. Demek ki yine de biçim, hatta tabiat söz konusudur. Hannes Meyer de eski (ve yeni) kavramlardan tam olarak kopamıyor. Ancak göbek bağının koparılması sürecinde yapısal biçim kavramında dil kombinasyonu bakımından nelerin gerçekleştiği, dışarıdan bakanlar için önemli ölçüde bir bulmaca olarak kalmaktadır. Köken ise bir o kadar anlaşılır bir şekilde tanımlanabilmektedir. Hannes Meyer, 1918 yılında de Stijl in ilk manifestosunda propagandası yapılan düşüncelerle göz süzmektedir. Bu düşünceler, yeni ve eski bir zaman bilinci arasında ayrım yapmayla başlamıştır ve eskiyi bireysel olana ve yeniyi de evrensel olana dayandırmıştır. 38 Gelenek, dogmalar ve bireyselin egemenliği, belirlenen amaçların yolunda birer engel olarak duruyormuş. Ve de Stijl in düşüncelerine uygun olarak Hannes Meyer de yeni sanat eserini, kolektif ve herkes için yapılmış bir eser ve öncelikli araçlarla temel nitelikte tasarlanmış bir eser olarak tanımlamaktadır a.g.e., s a.g.e. 38 Krşl. yukarıda. Bkz. Manifest 1 van De stijl, 1918, in: De Stijl, 2e Jaargang, Sayı 1, (1918), s. 4/5.Örneğin J.J.P. Oud, bireysel/kolektif kavramlarını çok farklı yorumlamıştır. Kollektif kavramını yeni ile bağdaştırırken bireysel kavramını çağdaş ile bağdaştırmaktadır. 39 Bkz. Hannes Meyer, Die Neue Welt, s17 Geleneksel sanatsal biçimin yerine geçen otomatikleşme bu mudur? Bu noktada da uygulamayı kuramdan ayıran uçurumlar var. Hannes Meyer in yapısal biçime ilişkin anlayışı biçim karşıtı düşünülmüş olabilir, ama açıklamalarını tamamlayan ve fotoğraflama ve propaganda konularının dâhil edilmesiyle estetik anlamda ikna edici yansıyan resim bölümü, biçimsel yaratım gücüyle ve sanatsal özgünlükle dolup taşmaktadır. Hannes Meyer in ifadeleri ve düşünce akışı bu noktaya ayak uyduramamaktadır. Daha önce de tamamen dolaysız bir biçimde anavatan ve memleket kavramlarını düşüncelerine dâhil ettikten sonra, şimdi de tekrar söz konusu olan Esperanto dilidir: Esperanto diliyle, en asgari direnç yasasıyla, ortak stenografinin geleneksiz bir yazı olduğu uluslar üstü bir dil oluşturmaktayız. 40 Bilgeliğin en son noktası bu mudur yani? Bireysel sanatçılıktan koparma olarak en asgari direnç yasası mı? Bir sanatçı ya da mimar tarafından yaratılmış bir biçimin, genel bir yapısal biçimin otomatikleşmesiyle ornatılan ve yaratılmadan öylece oluşan bir Koine genel dili mi? Bu tip tırmanış rotalarına bakınca insan aslında sadece, bir kişinin olayları önyargısız ve nesnel bir bakışla ele almasını ve gerçekte nasıllarsa öyle tanımlamasını dileyebilir. Böyle olmalıydı. Ve başka bir yerde, tekil biçim ve bina yapısı, malzeme rengi ve yüzey yapısı gibi söz konusu unsurların, basitçe öngörülen unsurlar olarak tanımlandığında ve bir kereliğine neden sorusu anıldığında, insan hiçbir şekilde şaşırmıyor. Tüm bu unsurlar, biçemin bir gerçek olarak kabul edildiği ve bir gerçek olarak, yani bir International Style olarak propaganda edildiği yerde güzelce tanımlanmaktadır. Gerçi biçem kavramı birçok şeyi hariç ediyor, ama biçimi yok saymıyor. Henüz Westheim ı imgeleyen olumsuz ilke yerine biçim kavramıyla olumlu anlamda tanımlanabilir bir boyut ortaya çıkmaktadır. Ve o kadar şaşırtıcı bir şekilde, 1929 yılında Yeni Zaman sergisi öncesinde enternasyonalizmin nesnesi 41 olarak ileri sürülen Esperanto dili ve enternasyonalizm olarak görünen şey, bu yöntemle mimarlığın nesnesiyle sınanabilmektedir. International Style mucitleri ve yazarları tam da bu arzuyu yerine getirmiştiler sanki. Alfred H. Barr, meşhur olan ilgili kitabın girişinin ilk cümlesinde, Hitchcock ve Johnson un çağdaş mimarlıkta, aslında (sadece) sanatın klasik ya da ortaçağ dönemlerinin araştırmalarında alışılmış 40 a.g.e., s Bkz. Jäckh, Idde und Realisierung der Werkbund-Ausstellung Die Neue Zeit, s18 olan with something of the scholary care and critical exactness hissettiklerini dile getirmektedir. Öyle görünüyor ki tüm sonuçlarıyla söz konusu olan budur. Ve buna daha sonra tekrar değinilecektir. 1819 III. ABD de International Style ın keşfedilmesi (1932): a concious style ; this style is peculiar to the twentieth century and is as fundamentally original as the Greek or Byzantine or Gothic. Böylece, biçim kavramı hakkındaki tüm tartışmalardan bağımsız olarak ve tabii ki, tarihin geride bırakıldığı iddiasından da bağımsız olarak, Yeni Mimarlık tarihsel keşfin nesnesi olmuştur. Ve tarihselleştirmeyle birlikte, sanat tarihsel yöntemler ve biçem kavramı da kullanılmaya başlanmıştır. Barr baştan beri, özellikle biçemden söz etmesini olanaklı kılacak olan estetik ilkeleri tanımaya çalışmaktadır. It should be made clear that aesthetic qualities of the Style are the principal consern of the authors of this book, diye yazmıştır Barr önsözünde. 42 Sınırlandırıcı ve tamamen karşıt bir tutum içinde, örneğin bir Hannes Meyer in gerekçelendirmelerine teknik ve sosyolojik bileşenlerin ancak problems of design ile ilişkili olduğu ölçüde gözetildiği düşüncesi eklenmektedir. Style, design : yeni ve özetleyici bakış açısı bu kavramlar üzerine kurulmaktadır. Bağlam ötesi enternasyonalizmin burada da, ama bu defa gerekçelendirilmiş olarak, işe yarayabileceği, zorunlu olarak ortaya çıkmaktadır. Barr, henüz 1925 yılında Gropius un Metin, sadece resimlerin açıklanmasını sağlar yönündeki itirafına uygun olarak resim kitabı konusunda ısrar ederek bu noktaya da önsözünde değinmiştir: the text itself is intended as an introduction to the illustrations. 43 Gropius dakinden farklı olarak bu metin, sanat tarihsel anlamda geniş çaplı bir gerekçelendirmesi için öngörülmüştür. İster istemez tarih önemli miktarda dahil edilmiştir. Bu önemli ölçüde muhtemelen Henry-Russell Hitchcock un onu dahil etmesi sayesinde gerçekleşmiştir. Hitchcock 1929 yılında Modern Architecture. Romanticism and Reintegration başlıklı eserini yayınlatmıştı ve orada tarih anlayışını açıkça belirlemişti. Çağdaş mimarlığın geçmiş dönem mimarlıkla olan ilişkisi nasıl olursa olsun, daima şu geçerlidir: the present is the last realized point in the dialectic of history. 44 Yani bir zincirin son halkası, no rootless phenomenon! Böylece gerekirse (Siegfried 42 Bkz. Henry-Russell Hitchcock, Philipp Johnson: The International Style: Archtitecture since New York, 1932, Preface, s a.g.e., s Bkz. Henry-Russell Hitchcock: Modern Architecture. Romanticism andreintegration, New York, 1929, Introduction, s. xv. 1920 Giedion da olduğu gibi) yeni gelenekler söz konusudur. Bu bağlamda tarihçi çağdaş görüngüleri daima tarihsel fenomenlerle kıyasla açıklamak istermiş. Hitchcock da geç 18. yüzyıldan beri, yani Classical and Medieval revivals ve 19. yüzyılın Romanticism döneminden beri gelişimin sürekliliği, başka hiçbir yerde olmadığı kadar ön plandadır yılında International Style da, biçem fikrinin ilkeler var sayımı üzerine kurulduğu okunmaktaydı: such as archaeologists discern in the great styles of the past. Ve tekil yapıların ve bunları birbirine bağlayıcı özelliklerin geçmiş biçemleri nasıl türetilmişse, somut yapıların yeni biçemi de aynı şekilde tespit edilecektir: architecture is always a set of monuments, not a vague corpus of theory. 46 Ancak belirli bir ölçüde dogmatizm olmadan da bu olamazmış. Biçemden söz edebilmek için, to stress the coherence of the results obtained gerekliymiş. 47 Böylece enternasyonalizm kavramı da baştan bağıllaştırılmış ve sınırlandırılmış bir kavramdır: "This new style is not international in the sense that the production of one country is just like that of another." Önemli olan, temel ilkelerin açıkça tanınabilir bir biçem oluşturması ve 19. yüzyılın stylistic confusion durumunun yerine geçmesidir. Today a single new style has come into existence. 48 Bu konu, daha önce gelenden sonra ve özellikle de yüzyıl dönümünün çelişkili deneylerinden sonra, mümkün olduğunca ayrıntılı bir biçimde bulgulanmak istenmektedir. Bu da ancak biçimin tespitiyle ve onun mucitleri, yani kahramanlar tarafından yapılabilir. Kahramanlar bağlamında Hitchcock leaders ile different innovators arasında bir ayrım gözetmektedir. Reyner Banham ın daha sonra kitabının başlığı olarak kullandığı The Age of the Masters taslağı burada çoktan çıkarılmıştır. Serginin kuruluşunun kendisi bunu 1932 yılında uzun süren bir etkiyle elbette göstermiştir. Philip Johnson daha 1992 yılında, erken ya da o kadar da erken olmayan kehanetleri gururla yorumlamıştır: Mies van der Rohe, Le Corbusier, J. J. P. Oud and Gropius are still triumphantly important a.g.e., s. Xvii. 46 Bkz. Hitchcock, Johnson, The International Style, Preface, s a.g.e. 48 a.g.e., s Bkz. Philipp Johnson: Foreword, in: Terence Riley, The International Style: Exhibition 15 and The Museum of Modern Art, New York 1992, s. 5. Söz konusu kaynakta bu cümle: The International Style, as we dubbed the movement which lasted at least a generation or two, is stilldimly around. 20 Daha göster
10. hafta GÜZELLİK FELSEFESİ (ESTETİK) Estetik, "güzel in ne olduğunu soran, sorguluyan felsefe dalıdır. Sanatta ve doğa varolan tüm güzellikleri konu edinir. Hem doğa hem de sanatta. Sanat, sanatçının Detaylı Ekonomik Olarak Güçlü! Bir Çarpan Olarak Vazgeçilmez! Türkiye'nin Başarı Hikayesi!
Ekonomik Olarak Güçlü! Bir Çarpan Olarak Vazgeçilmez! Türkiye'nin Başarı Hikayesi! Mustafa Erkan Ekim 2013 Mustafa Erkan Almanya-Aşağı Saksonya Eyalet Milletvekili Ofis-Adres Schloßstraße 3 31535 Neustadt Detaylı Berlin Katılım gelişmesinin durumu ve perspektifler
Berlin Katılım gelişmesinin durumu ve perspektifler Hella Dunger-Löper Staatssekretärin für Bauen und Wohnen 1 Katılım (Latince: Katılım). Genel olarak: Katılım, vatandaşların ortak (siyasi) sorunların Detaylı 128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21
Socrates-Comenius, Eylem 2.1. Projesi Bir Eğitim Projesi olarak Tarihi Olayları Yeniden Canlandırma Eğitimden Eyleme Referans: 128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21 ÖĞRETMEN EĞİTİMİ PROGRAMI PLAN DURUM Pek Detaylı SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni
SANAT FELSEFESİ Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni Estetik güzel üzerine düşünme, onun ne olduğunu araştırma sanatıdır. A.G. Baumgarten SANATA FELSEFE İLE BAKMAK ESTETİK Estetik; güzelin ne olduğunu sorgulayan Detaylı TEKNİK GEZİ RAPORU. Ders: MİM 121 MİMARİ TASARIM I. Tarih: 07.10.2011 Gezi alanı: Antrepo 3 & 5
TEKNİK GEZİ RAPORU Ders: MİM 121 MİMARİ TASARIM I. Tarih: 07.10.2011 Gezi alanı: Antrepo 3 & 5 Meclis-i Mebusan Caddesi - Liman İşletmeleri Sahası - Tophane Konumu: Bienal alanının konumunu gösteren harita Detaylı Murat Çokgezen. Prof. Dr. Marmara Üniversitesi
Murat Çokgezen Prof. Dr. Marmara Üniversitesi 183 SORULAR 1. Ne zaman, nasıl, hangi olayların, okumaların, faktörlerin veya kişilerin tesiriyle ve nasıl bir süreçle liberal oldunuz? 2. Liberalleşmeniz Detaylı İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER
İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER Fowler ın kuramını oluşturma sürecinde, 300 kişinin yaşam hikayelerini dinlerken iki şey dikkatini çekmiştir: 1. İlk çocukluğun gücü. 2. İman ile kişisel Detaylı DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi
Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance Detaylı 3.SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (10 EYLÜL-19 EKİM 2012)
3.SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (10 EYLÜL-19 EKİM 2012) Sayın Velimiz, Sizlerle daha önce paylaştığımız gibi okulumuzda PYP çalışmaları yürütülmektedir. Bu kapsamda 6 PYP disiplinler üstü teması ile ilgili Detaylı ÜÇ BOYUTLU KADASTRO VE EKONOMİK AÇIDAN ÖNEMİ
ÜÇ BOYUTLU KADASTRO VE EKONOMİK AÇIDAN ÖNEMİ Yük. Müh. Celalettin BİLGİN 1 2 Turkey, 20-24 April 2015. 1 KADASTRO KAVRAMI VE GELİŞME SÜRECİ İnsanoğlu - toprak ilişkisini düzenleyen, kalkınmanın temeli Detaylı YABANCI DİLLER BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ
YABANCI DİLLER BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Sınıf / Y.Y. Ders Saati (T+U+L) Kredi AKTS İLERİ İNGİLİZCE I YD-112 I/I 2+0+7 5,5 9 Dersin Dili : İNGİLİZCE Dersin Seviyesi : Lisans Detaylı TRANSFER FİYATLANDIRMASI KURUM - ORTAK BORÇ İLİŞKİLERİ
TRANSFER FİYATLANDIRMASI UYGULAMASINDA BAZI SORUNLAR KURUM - ORTAK BORÇ İLİŞKİLERİ 5 TRANSFER FİYATLANDIRMASI UYGULAMASINDA BAZI SORUNLAR KURUM - ORTAK BORÇ İLİŞKİLERİ Giriş: Bilindiği üzere, 5520 sayılı Detaylı Günümüzün karmaşık iş dünyasında yönününüzü kaybetmeyin!
YAKLAŞIMIMIZ Kuter, yıllardır dünyanın her tarafında şirketlere, özellikle yeni iş kurulumu, iş geliştirme, kurumsallaşma ve aile anayasaları alanlarında güç veren ve her aşamalarında onlara gerekli tüm Detaylı ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı.
ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE KÜLTÜR Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan Örgütün amaçlarına uygun olarak görevlerini yerine getirebilmesi, yaşamını sürdürmesi, karşılaştığı sorunları çözmesi ve gelişimini Detaylı SANAT VE TASARIM ANASANAT DALI DOKTORA PROGRAMI
SANAT VE TASARIM ANASANAT DALI DOKTORA PROGRAMI YÖK ten 1 Mart 2 de Doktora programımıza olur alınması ile Fakültemizin dikey kuruluşu tamamlanmış olmaktadır. Emeği geçen tüm arkadaşlarıma teşekkür ederim. Detaylı HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U)
DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) KISA ÖZET Detaylı SİZİN WEB SİTENİZ BİR TANEDİR!
1 SİZİN WEB SİTENİZ BİR TANEDİR! Tabi şu da bir gerçek ki, sizin siteniz 350 milyon ve hala artmakta olan siteden bir tanesidir. Sitenizin diğerlerinden ayrılması ve ayakta kalması için ne yapabilirsiniz? Detaylı Etki Değerlendirme Hülya ÖZTOPRAK YILMAZ Daire Başkanı
Etki Değerlendirme Hülya ÖZTOPRAK YILMAZ Daire Başkanı 1 / 30 İçerik Amaç / Hedef Önem Kamu Destekleri Temel Kavramlar Değerlendirme ne işe yarar? Yöntem 2 / 30 Amaç / Hedef Amaç Etki değerlendirme konusunda, Detaylı TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu
v TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ÖNSÖZ Yirmi birinci yüzyılı bilgi teknolojisi çağı olarak adlandırmak ne kadar yerindeyse insan hakları çağı olarak adlandırmak da o kadar doğru olacaktır. İnsan Detaylı Bilimsel Metin Üretimi 1
Diyalog 2014/2: 105-109 Bilimsel Metin Üretimi 1 İrem Atasoy, Barış Konukman, İstanbul Günümüzde bilim insanlarının çalıştıkları alanlarda başarılı olabilmeleri, aynı alanda çalışmalar yapan diğer araştırmacılarla Detaylı MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)
KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası Detaylı KİMLİK, İDEOLOJİ VE ETİK Sevcan Yılmaz
KİMLİK, İDEOLOJİ VE ETİK Sevcan Yılmaz Adem in elması nasıl boğazında kaldı? Adem: Tanrım, kime görünelim kime görünmeyelim? Tanrı: Bana görünmeyin de kime görünürseniz görünün. Kovuldunuz. Havva: Ama Detaylı BÜRO YÖNETİMİ ve YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI PROGRAMI - TÜRKİYE YÜKSEKÖĞRETİM YETERLİLİKLER ÇERÇEVESİ İLE PROGRAM YETERLİLİKLERİ İLİŞKİSİ
Alana Özgü Yetkinlik YETKİNLİKLER İletişim ve Sosyal Yetkinlik Öğrenme Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme BÜRO YÖNETİMİ ve YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI PROGRAMI - TÜRKİYE YÜKSEKÖĞRETİM YETERLİLİKLER ÇERÇEVESİ Detaylı KONAKLAMA IŞLETMELERİNDE STRATEJİK YÖNETİM. Pazarlama Yönetmeni ve Eğitmen
KONAKLAMA IŞLETMELERİNDE STRATEJİK YÖNETİM SEVGİ ÖÇVER Pazarlama Yönetmeni ve Eğitmen 1 Stratejik yönetim, uzun vadeli planlamalar ve kararlar ile konaklama isletmelerinin en üst düzeyde etkin ve verimli Detaylı ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON ELİF SANDAL ÖNAL
ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON ELİF SANDAL ÖNAL ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON Bireylerin günlük hayatlarının yaklaşık üçte birini geçirdikleri işyerleri, kişi için önemli bir ortamdır. İşyerlerinde Detaylı KARTVİZİT. www.diversotour.com. Ceren ANADOL ceren@diversotour.com. tour. tour
Diverso Firmanız tarafından verilen sözlü brief de de belirtildiği üzere Diverso farklı anlamına gelen İtalyanca bir kelimedir. Marka olarak diverso nun tercih edilmiş olması aynı zamanda oluşturulmak Detaylı KAYNAK: Birol, K. Bülent. 2006. "Eğitimde Sanatın Önceliği." Eğitişim Dergisi. Sayı: 13 (Ekim 2006). 1. GİRİŞ
KAYNAK: Birol, K. Bülent. 2006. "Eğitimde Sanatın Önceliği." Eğitişim Dergisi. Sayı: 13 (Ekim 2006). 1. GİRİŞ Sanat, günlük yaşayışa bir anlam ve biçim kazandırma çabasıdır. Sanat, yalnızca resim, müzik, Detaylı T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı.
Ders T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı Tablo 1. ve Kredi Sayıları I. Yarıyıl Ders EPO535 Eğitimde Araştırma Yöntemleri Detaylı Yaşam Temelli Öğrenme. Yazar Figen Çam ve Esra Özay Köse
Bilginin hızla yenilenerek üretildiği çağımızda birey ve toplumun geleceği, bilgiye ulaşma, bilgiyi kullanma ve üretme becerilerine bağlı bulunmaktadır. Bu becerilerin kazanılması ve hayat boyu sürdürülmesi Detaylı YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI
KEMAL KILIÇDAROĞLU NUN KONUK KONUŞMACI OLDUĞU TOPLANTI YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI 1 ARALIK 2014 İZMİR Cumhuriyet Halk Partisi nin çok değerli Genel Başkanı ve çalışma arkadaşları, Detaylı Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma
İÇİNDEKİLER Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma 1. FELSEFE NEDİR?... 2 a. Felsefeyi Tanımlamanın Zorluğu... 3 i. Farklı Çağ ve Kültürlerde Felsefe... 3 ii. Farklı Filozofların Farklı Felsefe Tanımları... 5 b. Detaylı 6 TEMEL İLKESİ. 1 Bilgi 2 Bilinç 3 Buluşma 4 Beklenti 5 Belirsizlik 6 Benimseme
U Z L A Ş M A Y Ö N E T İ M İ N İ N 6 TEMEL İLKESİ 1 Bilgi 2 Bilinç 3 Buluşma 4 Beklenti 5 Belirsizlik 6 Benimseme UZLAŞMA YÖNETİMİNİN 6B BASAMAKLARI Günümüzde, Planlama ve Proje Geliştirme süreçleri, Detaylı Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL
Title of Presentation Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL İçindekiler 1- Yeni Büyük Oyun 2- Coğrafyanın Mahkumları 3- Hazar ın Statüsü Sorunu 4- Boru Hatları Rekabeti 5- Hazar Detaylı Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi
Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi tarafından tam algılanmadığı, diğer bir deyişle aynı duyarlılıkla değerlendirilmediği zaman mücadele etmek güçleşecek ve mücadeleye toplum desteği sağlanamayacaktır. Detaylı IŞIK UNIVERSITESİ MİMARLIK VE TASARIM FAKÜLTESİ MİMARLIK BÖLÜMÜ
IŞIK UNIVERSITESİ MİMARLIK VE TASARIM FAKÜLTESİ MİMARLIK BÖLÜMÜ DERS PROFİLİ (SYLLABUS) Ders adı Kod Yarıyıl Ders Yükü Kredi ECTS MİMARLIĞA GİRİŞ ARCH 101T 1 (3+0+0) 3 5 Ön koşul dersler - Eğitim Dili Detaylı ÜNİBİLGİ. Ankara Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı Bülteni Ağustos 2002 Sayı:12
ÜNİBİLGİ Ankara Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı Bülteni Ağustos 2002 Sayı:12 12 Üniversitemizin abone olduğu elektronik veri tabanlarını tanıtmaya devam ediyoruz. Amacımız veri Detaylı BAKU OLİMPİK STADYUMU
BAKU OLİMPİK STADYUMU Azerbaycan Baku de şehrin yeni simgelerinden biri olmaya aday Baku Olimpik Stadyumu kent merkezine girişte, Haydar Aliyev Bulvarı ile Büyük Şor Gölü sınırında, Azizbeyov Kavşağı ile Detaylı Süreklilik Göstergesi. Kavram Haritaları. Etkileşim Göstergesi. Problem/Çözüm Göstergesi Karşılaştırma Matrisi. (Anlam Çözümleme Tablosu)
Kavram Haritaları Hiyerarşik KH Hiyerarşik Olmayan KH ( Ağ, Örümcek Harita) Zincir KH Sınıflandırma Haritası Vee Diyagramları Neden-Sonuç Diyagramları Balık Kılçığı Döngü Göstergesi Olay Zinciri Dizileri Detaylı TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, Yetkin İnşaat Mühendisliği Uygulama Yönetmeliği nin  bazı hükümleri aşağıda belirtilmiştir;
12. Yetkin Mühendislik TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, Yetkin İnşaat Mühendisliği Uygulama Yönetmeliği nin  bazı hükümleri aşağıda belirtilmiştir; 1. no lu maddede, bu yönetmeliğin amacının, tüm ülkede Detaylı Eğiticilerin Değerlendirilmesi. Prof. Dr. Gülşen Kandiloğlu TTB/UDKK- UYEK Kursu,5-10 Kasım 2004 Ankara
Eğiticilerin Değerlendirilmesi Prof. Dr. Gülşen Kandiloğlu TTB/UDKK- UYEK Kursu,5-10 Kasım 2004 Ankara 1 Eğiticilerin değerlendirilmesi kritik hassas bir konu Gerekli (Olmazsa olmaz) 2 Eğiticilerin değerlendirilmesi Detaylı KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE
KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE SUNUM PLANI 1. RİSK VE RİSK YÖNETİMİ: TANIMLAR 2. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ 3. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ DÖNÜŞÜM SÜRECİ Detaylı Benjamin Beit-Hallahmi, Prolegomena to The Psychological Study of Religion, London and Toronto: Associated University Press, 1989.
Ç. Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt 2, Sayı 2, Temmuz-Aralık 2002 KİTAP TANITIMI Yrd. Doç. Dr. Hasan KAYIKLIK Çukurova Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi Benjamin Beit-Hallahmi, Prolegomena to The Psychological Detaylı İÇ KONTROL SİSTEMİ STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI
İÇ KONTROL SİSTEMİ STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI İçerik Kamu İç Kontrol Standartları Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı ve Eylem Planı Rehberi Eylem Planının Genel Yapısı Eylem Planının Hazırlanmasında Detaylı ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ VE MATERYAL TASARIMI Yrd. Doç. Dr. FATİH ÇINAR TEMEL KAVRAMLAR. Öğretim teknolojisi
TEMEL KAVRAMLAR Eğitim Öğrenme Öğretme Ortam Teknoloji Araç - gereç Öğretim materyali Eğitim teknolojisi Öğretim teknolojisi İletişim EĞİTİM: Davranışçı yaklaşıma göre eğitim, bireyin davranışında kendi Detaylı GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ
GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ I.SINIF I.YARIYIL FL 101 FELSEFEYE GİRİŞ I Etik, varlık, insan, sanat, bilgi ve değer gibi felsefenin başlıca alanlarının incelenmesi Detaylı GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.
GT Türkiye İşletme Risk Hizmetleri Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.com İşletme Risk Hakkında Risk, iş yaşamının ayrılmaz bir parçasıdır ve kaçınılmazdır. Detaylı Atatürk ün Kişisel Özellikleri. Elif Naz Fidancı
Atatürk ün Kişisel Özellikleri Atatürk cesur ve iyi bir liderdir Atatürk iyi bir lider olmak için gerekli bütün özelliklere sahiptir. Dürüstlüğü ve davranışları ile her zaman örnek olmuştur. Gerek devlet Detaylı Türk Hava Kurumu Üniversitesi 2014
ECE-581E-Devlet ve e-dönüşüm Türk Hava Kurumu Üniversitesi 2014 BARIŞ ANKAY bankay@gmail.com ECE 581 1 Tanım Tarihçe Modeller ve Araçlar Uluslararası Eylemler Ulusal Eylemler ECE 581 2 E-katılım nedir? Detaylı Doç. Dr. Ender ATEŞMAN
Doç. Dr. Ender ATEŞMAN Hacettepe Üniversitesi AB Bakanlığı, 07.05.2015 Çeviride Kalite Kalite nedir? Kalite nasıl ölçülür? Ürün Standartları Hizmet Standartları TS EN 15038 ISO 17100 Sonuç Her şeyden önce Detaylı LÜTFEN KAYNAK GÖSTEREREK KULLANINIZ 2013
BİLİM OLİMPİYATLARI, MADALYALAR VE ÇAN EĞRİSİ Prof. Dr. Hasan Şimşek İstanbul Kültür Üniversitesi (www.hasansimsek.net) 8 Aralık 2013 Milliyet Gazetesi nde belki de Milliyet okuyucularından çoğunun da Detaylı E-kitap: Yerel ve Küresel Boyutlar. Serdar Katipoğlu
E-kitap: Yerel ve Küresel Boyutlar Serdar Katipoğlu giriş Aydınlanma dönemin insanlığa ve uygarlığa kazandırdığı ve bizim de bugün içinde sektör olarak çalıştığımız kütüphaneler 90 lı yıllardan beri kendi Detaylı SATIŞ-PAZARLAMA KARŞILAŞTIRMASI. Yrd. Doç. Dr. Emin EMİRZA
SATIŞ-PAZARLAMA KARŞILAŞTIRMASI Yrd. Doç. Dr. Emin EMİRZA Kayseri 2015 Pazarlama -Satış Karşılaştırması Pazarlama ve satış öteden beri yağ ile su karışımı gibi bir şeydir. Dave Sutton ve Tom Klein, (2007). Detaylı SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI
SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI BİLGİ SİSTEMİ GELİŞTİRME SÜRECİ Sistem Geliştirme Süreci ve Modelleri Sistem Geliştirme Yaşam Döngüsü Bilgi sistemlerinin geliştirilmesi için izlenen sürece Sistem Geliştirme Detaylı TEMEL SANAT EĞİTİMİ NEDİR?
TEMEL SANAT EĞİTİMİ NEDİR? Temel sanat eğitimi çizgi, form, mekân, renk, üç boyutlu yapı, görsel algılama ve inceleme ile ilgilenir. Temel sanat eğitimi derslerinin temeli Bauhaus a, Johannes Itten in Detaylı Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği
3. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Sempozyumu 21-23 Ekim 2011, Çanakkale Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği Aslı Detaylı Basın bilgisi. Şirketin olumlu ekonomik durumunu geliştirme
Basın bilgisi Tarih: 21/03/2012 Fensterbau/frontale 2012 için Roto pencere ve kapı teknolojisi Roto Grubu başarı yolunda ilerliyor / 2011 satış hacminde yeni rekor / Gelişen pazar konumu / Tatsız solar Detaylı Nasıl Bir Deniz Feneriyiz?
Nasıl Bir Deniz Feneriyiz? Üniversitelerin, kültürel sermaye sinin en başında kuşkusuz bilimsel araştırmalar ve bilimsel yayınlar gelir. Kültürel sermaye ne denli yoğunlaşmış ve ne denli geniş bir alana Detaylı Veri Toplama Teknikleri
A. Gözlem Yoluyla Veri Toplama Teknikleri B. Soruşturma Yoluyla Nicel Veri Toplama Teknikleri Yazılı Soruşturma Tekniği Anket, Başarı Testi Yapılandırılmış Gözlem Önceden hazırlanmış göstergeler ve semboller Detaylı 4. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (22 Ekim-14 Aralık 2012)
4. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (22 Ekim-14 Aralık 2012) Sayın Velimiz, 22 Ekim 2012-14 Aralık 2012 tarihleri arasındaki ikinci temamıza ait bilgiler bu bültende yer almaktadır. Böylece temalara bağlı düzenlediğimiz Detaylı Not: Öğretmenimizin elinden taşlar üzerinde sanat!
Not: Öğretmenimizin elinden taşlar üzerinde sanat! SANAT EĞİTİMİ NEDİR? Sanat eğitimi, çizgi, form, mekan, renk, üç boyutlu yapı, görsel algılama ve inceleme ile ilgilenir. Temel sanat eğitimi derslerinin Detaylı SANAT EĞİTİMİ ÜZERİNE. Doç. Dr. Mutlu ERBAY
SANAT EĞİTİMİ ÜZERİNE Doç. Dr. Mutlu ERBAY İstanbul 2013 Yay n No : 2834 İletişim Dizisi : 97 1. Baskı - Şubat 2013 İSTANBUL ISBN 978-605 - 377-858 - 5 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye deki yay Detaylı YÖNETİCİLİĞİ GELİŞTİRME PROGRAMLARI
YÖNETİCİLİĞİ GELİŞTİRME PROGRAMLARI İçindekiler Koçluk Mini MBA... Motivasyon Toplantı Yönetimi Zaman Yönetimi ve Stratejik Önceliklendirme... Aile Şirketlerinde Kurumsallaşma Koçluk K im le r k a t ı Detaylı YENİ İLKÖĞRETİM TÜRKÇE PROGRAMININ GETİRDİKLERİ Hasan Basri DURSUN > hbdursun@gmail.com
YENİ İLKÖĞRETİM TÜRKÇE PROGRAMININ GETİRDİKLERİ Hasan Basri DURSUN > hbdursun@gmail.com Bilginin hızla yenilenerek üretildiği çağımızda birey ve toplumun geleceği, bilgiye ulaşma, bilgiyi kullanma ve üretme Detaylı ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası FĐNANSAL EĞĐTĐM VE FĐNANSAL FARKINDALIK: ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Durmuş YILMAZ Başkan Mart 2011 Đstanbul Sayın Bakanım, Saygıdeğer Katılımcılar, Değerli Konuklar Detaylı Amerikan Stratejik Yazımından...
Amerikan Stratejik Yazımından... DR. IAN LESSER Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri ve Jeopolitik Aldatma veya bağımsız bir Kürt Devletinden yana olmadığını ve NATO müttefiklerinin bağımsızlığını Detaylı CATI YALITIM CEPHE DOSYA MEHPARE EVRENOL SELÇUK AVCI BOĞAÇHAN DÜNDARALP. MART 2014 Say 371 Fiyat 10 TL
MART 2014 Say 371 Fiyat 10 TL TÜRK YE N N ULUSLARARASI YATIRIM, PROJE VE MÜTEAHH TL K DERG S MEHPARE EVRENOL SELÇUK AVCI BOĞAÇHAN DÜNDARALP CATI DOSYA CEPHE YALITIM CEPHE YALITIM ÇATI BOĞAÇHAN DÜNDARALP Detaylı İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu
İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu Prof. Dr. Bülent Yılmaz Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü E-posta : byilmaz@hacettepe.edu.tr Detaylı TED ÜNİVERSİTESİ İNGİLİZCE YETERLİLİK SINAVI (TEDÜ - İYS)
TED ÜNİVERSİTESİ İNGİLİZCE YETERLİLİK SINAVI (TEDÜ - İYS) TEDÜ-İYS ileri düzey bir İngilizce sınavı olup, üniversitemizde lisans eğitimi almak için başvuran öğrencilerin ilgili fakültelerdeki bölümlerinde Detaylı Giresun Eğitimde İyi Örnekler Çalıştayı 2015
Giresun Eğitimde İyi Örnekler Çalıştayı Çağrı Mektubu Eğitim, dış dünyadan aldığı dönütler doğrultusunda kendisini değiştirerek yenileyen açık bir sistemdir. Günümüz eğitiminin vizyonu, kabul görmüş düşünceleri Detaylı Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık
İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık Detaylı Liderlikte Güncel Eğilimler. Konuşan Değil, Dinleyen Lider. Şeffaf Dünyada Otantik Lider. Bahçevan İlkesi. Anlam Duygusu Veren Liderlik
Video Başlığı Açıklamalar Süresi Yetkinlikler Liderlikte Güncel Eğilimler Konuşan Değil, Dinleyen Lider Son on yıl içinde liderlik ve yöneticilik konusunda dört önemli değişiklik oldu. Bu videoda liderlik Detaylı İÇMİMARİ PROJEDE FİKRİN SUNUM PAFTASINA YANSIMASI
İ ç M i m a r l ı k E ğ i t i m i 3. U l u s a l K o n g r e s i / A t ö l y e İÇMİMARİ PROJEDE FİKRİN SUNUM PAFTASINA YANSIMASI KAVRAMLAR Araş. Gör. Merve Buldaç, Araş. Gör. Tuğba Levent Anadolu Üniversitesi, Detaylı Cumhuriyet Halk Partisi
1 Cumhuriyet Halk Partisi AB Konseyi Başkanı Herman Van Rompuy Türkiye de temaslarına CHP Lideri Kılıçdaroğlu ile görüşerek başladı. Görüşmeye katılan Loğoğlu açıklamalarda bulundu ve soruları yanıtladı. Detaylı Doğal Afetler ve Kent Planlama
Doğal Afetler ve Kent Planlama Yer Bilimleri ilişkisi TMMOB Şehir Plancıları Odası GİRİŞ Tsunami Türkiye tektonik oluşumu, jeolojik yapısı, topografyası, meteorolojik özellikleri nedeniyle afet tehlike Detaylı Şeffaflık, Sürdürülebilirlik ve Hesap Verilebilirlikte Yeni Yaklaşımlar: Finansal Raporlama ve Denetim Penceresinden Yeni TTK
Şeffaflık, Sürdürülebilirlik ve Hesap Verilebilirlikte Yeni Yaklaşımlar: Finansal Raporlama ve Denetim Penceresinden Yeni TTK Prof. Dr. Serdar ÖZKAN İzmir Ekonomi Üniversitesi İzmir Ticaret Odası Meclis Detaylı TREYT KURAMLARI. (Ayırıcı özellikler ya da kişilik çizgileri) Doç.Dr. Hacer HARLAK - PSİ154 - PSİ162
TREYT KURAMLARI (Ayırıcı özellikler ya da kişilik çizgileri) TREYT KURAMLARI Treyt Bireylerin farklılık gösterdiği kişilik boyutlarının temelini oluşturan duygu, biliş ve davranış eğilimleri Utangaç, açık, Detaylı ESKI.SEHIR. MIMARLIK FESTIVALI
Urban-Snooping, "kentsel alan" ile verilerin toplanması ve işlenmesi alanında istatiksel bir yaklaşım olan "data-snooping" kavramının, oldukça kabaca bir araya getirilmesinden oluşmaktadır. Urban-snooping, Detaylı Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi
T.C İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Finans Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi Özeti Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi Prof. Detaylı 11.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ
EKİM AY HAFTA DERS SAATİ KONU ADI YENİLEŞME DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATI TANZİMAT DÖNEMİ EDEBİYATININ OLUŞUMU KAZANIMLAR.Osmanlı Devleti ni güçlü kılan sosyal, siyasi düzenin bozulma nedenlerini.batı düşüncesine, Detaylı Kolektif zekayı oluşturmak ve kullanmak isteyen yöneticiler için pratik bir program
Sorunlara farklı açılardan bakıp, değer katarak çözüm üretmek ve akıllıca konuşarak avantaj sağlamak Kolektif zekayı oluşturmak ve kullanmak isteyen yöneticiler için pratik bir program Konuşarak Fark Yaratma Detaylı 3. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ. (16 Aralık 2013-24 Ocak 2014)
3. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ KENDİMİZİ İFADE ETME YOLLARIMIZ (16 Aralık 2013-24 Ocak 2014) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında 16 Aralık 2013-24 Ocak 2014 tarihleri arasında Detaylı EUROBAROMETRE 71 AVRUPA BİRLİĞİ NDE KAMUOYU
Standard Eurobarometer European Commission EUROBAROMETRE 71 AVRUPA BİRLİĞİ NDE KAMUOYU BAHAR 2009 ULUSAL RAPOR ÖZET TÜRKİYE Standatd Eurobarometre 71 / Bahar 2009 TNS Görüş ve Sosyal Bu araştırma Avrupa Detaylı Bugün kadın ve erkeğin daha eşit olacağı bir toplumda yaşamak için sen ne yapacaksın?
Bugün kadın ve erkeğin daha eşit olacağı bir toplumda yaşamak için sen ne yapacaksın? Çözüm Analizi Araştırma Hakkında 2 Kadın ve Erkeğin Eşit Olduğu Bir Toplum Dünyada ve ülkemizde hemen hemen tüm kurumsal Detaylı DERS TANITIM BİLGİLERİ (TÜRKÇE)
1 DERS TANITIM BİLGİLERİ (TÜRKÇE) Ders Bilgileri Dersin Adı Kodu Yarıyılı Teori (Saat/Hafta) (Saat/hafta) Laboratuar Yerel Kredi AKTS Çağdaş Yapı GTM Güz 2 0 0 2 2 Malzemeleri 066 Önkoşul(lar)-var ise Detaylı Yöneticiye Rapor Osman Şahin
Yöneticiye Rapor Osman Şahin Focus Styles 22-May-203'de Hazırlanmıştır Sayfa 2 2005-2009 Saville Consulting. Tüm hakları saklıdır. Bu Rapor Hakkında Bu Rapor, bir kişinin önemli çalışma alanlarındaki motivasyonlarını, Detaylı SEYYİT MAHMUT HAYRANİ ANADOLU LİSESİ 2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 9. SINIF DİL VE ANLATIM DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI
SEYYİT MAHMUT HAYRANİ ANADOLU LİSESİ 015 016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 9. SINIF DİL VE ANLATIM İ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI EYLÜL ÜNİTE I İLETİŞİM, DİL VE KÜLTÜR ÜNİTE 1 İLETİŞİM, DİL VE KÜLTÜR HAFTA 1 Ders Detaylı 2015 Haziran ENFLASYON RAKAMLARI 3 Temmuz 2015
2015 Haziran ENFLASYON RAKAMLARI 3 Temmuz 2015 Haziran 2015 Tüketici Fiyat Endeksi ne(tüfe) ilişkin veriler Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 3 Temmuz 2015 tarihinde yayımlandı. TÜİK tarafından Detaylı Risk yönetiminin kavramsal temelleri ve önemli ilkeleri. Farklı risk çeşitlerinin sınıflandırılması
1.2.8 Risk Yönetimi Salı, 13.09.2011 Risk yönetiminin kavramsal temelleri ve önemli ilkeleri Farklı risk çeşitlerinin sınıflandırılması Risk Yönetimi Etkilerini azaltmak için risk seviyesini kontrol etmenin Detaylı 1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir?
T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI KİHBİ Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL MAYIS 2014 ANKARA 1- Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini sürekli Detaylı DERS BİLGİLERİ TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2
DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2 Ön Koşul Dersleri Yok Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Dersin Detaylı Örgütsel Tasarım-Sorular
Örgütsel Tasarım-Sorular İşletmeler neden önemlidir? İşletme öğrencisi ne olur? İşletme bölümünde kazandırılmak istenen nedir? Paydaş gözüyle işletme nasıl tanımlanabilir? Yöneticilik doğuştan mı geliyor? Detaylı ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ
209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir. Detaylı Salvador, Guatemala, Kamboçya ve Namibya gibi yerlerde 1990 ların barış anlaşmaları ile ortaya çıkan fırsatları en iyi şekilde kullanabilmek için
ÖN SÖZ Barış inşası, Birleşmiş Milletler eski Genel Sekreteri Boutros Boutros-Ghali tarafından tekrar çatışmaya dönmeyi önlemek amacıyla barışı sağlamlaştırıp, sürdürülebilir hale getirebilecek çalışmalar Detaylı a-belirli bir standarda göre kişideki değişiklikleri fark etme ve ölçme becerisidir.
UYUM a-duyusal keskinlik b-esneklik c-fizyoloji % 55 Vücut duruşu El hareketleri Yüz ifadesi ve göz kırpma Nefes alıp verme d-tonlama % 38 Ses Ton (perde) Tempo (Hız) Tını (Kalite) Yükseklik (Sesin yüksekliği) Detaylı Akademik Çalışmalar (Bilimsel Yayınlar) Kemal Şahin
Akademik Çalışmalar (Bilimsel Yayınlar) Kemal Şahin Ne yapıyoruz? Bir önceki çalışmaların üzerine yeni birşeyler eklemek, katkıda bulunmak Nasıl yapıyoruz? Konuyu belirle Başlığı tanımla Literatürü tara Detaylı DERS TANITIM BİLGİLERİ (TÜRKÇE)
1 DERS TANITIM BİLGİLERİ (TÜRKÇE) Ders Bilgileri Dersin Adı Kodu Yarıyılı Teori Uygulama Laboratuar Yerel AKTS (Saat/Hafta) (Saat/hafta) Kredi Sanat Tarihi EÜT Güz 2 0-2 2 141 Önkoşul(lar)-var ise - Dersin Detaylı İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını
İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını denetleyen en yüksek organ ise devlettir. Hukuk alanında birlik Detaylı DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DERS TANITIM FORMU ÖĞRETİM YILI-YARIYILI. Bölüm Adı: Dersin Adı: İleri Grafik Tasarım I
DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DERS TANITIM FORMU ÖĞRETİM YILI-YARIYILI Dersi Veren Birim(ler): Dersi Alan Birim(ler): Bölüm Adı: Dersin Adı: İleri Grafik Tasarım I Dersin Düzeyi: Detaylı 2017 © DocPlayer.biz.tr Gizlilik Politikası | Hizmet koşulları | Geri bildirim