Dünya Tarihi ve Medeniyetler Forumunda Tarihin faydalandığı bilim dalları ile ilgili bilgi Konusunu Okuyorsunuz..
Tarihin faydalandığı bilim dalları hakkında genel bilgi
1. FelsefeFelsefe doğru ve bilinçli düşünmeyi belirtiler arasındaki genel bağları kurmayı öğreten dünya görüşlerinin kavranmasına imkan hazırlayan bir bilim dalıdır. Tarihî düşünüş ve münasebetleri gösteren kolu ise "Tarih Felsefesi"dir. Olayların doğru tahlili ancak o devrin felsefesinin bilinmesiyle mümkün olur.
5. ArkeolojiKültür antropolojisinin bir kolu olarak gelişmiş bir bilim dalıdır. Özellikle belgelerin bulunmadığı devirler için tarihin en önemli yardımcılarındandır. Kalıntılar özellikle kültür ve medeniyet tarihi açısından büyük kıymet taşırlar. Hatta arkeolojik buluntular yanında yazılı kaynaklar bazen ikinci plana düşebilir.
Etnolojinin bir kolu olan sosyal antropoloji bilimi; 1) toplumun dini siyasi iktisadi ve sosyal müesseselerini 2) müzik dans halk
edebiyatını içine alan folklor araştırmaları 3) etnoloji ile tarih etnoloji ile psikoloji arasındaki ilişkileri konu alan mukayeseli çalışmalar yapar.
10. CoğrafyaBütün tarihi olaylar coğrafi bir mekan içinde geçer. Mekanın tasviri olayların değerlendirilmesi açısından önemlidir ki bunu da coğrafya yapar. Coğrafi şartlar tarihe şekil verir ve gelişmesine yardım eder. Deniz kıyıları nehir ve göllerin çevrelerivahahar gibi topraklar insanların yerleşmeleri için en elverişli sahalar olmuş büyük medeniyetler burada doğmuştur. Beşerî coğrafya tarih bilimine fizikî coğrafyadan daha çok yakındır. Çünkü beşerî coğrafya kanunlar teklif etmek yerine toprağın iskan edilişinin şartları ve sonuçları hakkında bilgi verir. Beşerî coğrafyanın tarih bilimine en çok yardımcı olduğu sahası iktisadi ve sosyal tarihtir.
11. PaleografyaBir toplumun dilini bilmek tarihî araştırma için yeterli değildir. Dille birlikte kullanılan yazının da bilinmesi gerekir. Mısır tarihini araştırmak için hiyeroglif yazısını Mezopotamya tarihini araştırmak için çivi yazısını Orta Asya Türk tarihini araştırmak için Orhun ve Uygur yazıları ile Çin yazısını Osmanlı İran ve Arap tarihi için Arap yazısını Slav milletlerinin tarihi için Kiril yazısını Avrupa milletlerinin tarihini araştırmak için de Latin yazısını bilmek gerekmektedir. Ancak çoğu kez mesele bununla da çözümlenemez. Çünkü bu yazıların da birtakım çeşitleri vardır. Bunların her birinin kullanılış yerleri de farklıdır. Gerekli yazıların okunması öğrenilmeden hiçbir zaman ciddi bir tarihi araştırma yapılması mümkün değildir. İşte yazıların tanınması ve özellikleriyle ilgilenen bilim dalına paleografya adı verilir.
12. DiplomatikToplumun dili bilinip kullandığı,
okunsa bile belgelerin ifade ettikleri anlam bilinmeden değerlendirilmeleri mümkün değildir. Belgelerin cins ve şekil olarak değerlendirmelerini yapan bilim dalı Diplomotik'tir. Belgelerin çeşitleri çıktığı ve ulaştığı yere göre yazılma gayesine göre pek çok değişik adlar alırlar. Sözgelimi hükümdar tarafından gönderilen emirler için: "ferman emir hüküm" adı verilir; bir şeyin kullanılma hakkı bir vazifenin tevcihi gibi vesilelerle verilenlere: "berat" adı verilir; sadrazam beylerbeyi gibi üst kademe görevlilerinin emirlerine "buyruldu" adı verilir; hükümdarın diğer bir devletin tebaasına veya kendi tebaasından bir gruba bahş ettiği hakları göstermek için yazılan belgelere "ahidnâme" adı verilir; iki devlet arasında karşılıklı tekeffülü ihtiva eden belgele "muâhede" adı verilir. Bu belgelerin her birinin özelliği vardır. Bu özellikler bilinince bazen metnin tamamının okunmasına bile gerek kalmadan hangi grup içine gireceği tespit edilebilir.
13. EpigrafiMüstakil kitabeler olsun bir yapı üzerine monte edilmiş bulunanlar olsun ihtiva ettikleri bilgilerin doğruluğu dolayısıyla tarihçinin vazgeçemeyeceği kaynaklardan biri de epigrafi malzemesidir. Ancak bunların okunması ayrı bir ihtisas işidir. Bu kitabelerin okunmasıyla uğraşan bilim dalına epigrafi adı verilir. Küçük kitabelere "epigram" denilirken büyük kitabelere "epigraf" adı verilir.
14. NümizmatikNümizmatik paraların tanınmasıyla uğrayan bir bilim dalıdır. Para ise gerek siyasi gerekse iktisadi tarihin bazı noktalarının açıklığa kavuşturulması bakımından tarihçinin faydalandığı bir kaynaktır.
Tarih bilimi için yer adlarının sadece belli mevkileri ifade eden birer ad,
olmaktan öte çok büyük önemi vardır. Eskiden yeni bir köy veya kasaba kuruluşunda oraya yeni bir ad aramaya ihtiyaç kalmaksızın yerleşen topluluğun adı verilmiştir. Anadolu bunun en güzel örnekleriyle doludur. Bu adlar bize aynı adı taşıyan boy aşiret cemaat gibi grupların nasıl bir yayılma gösterdiklerini anlatır. İşte bu yerleşme yerleri ile uğraşan bilim dalına "toponimi"; deniz nehir göl gibi su adlarıyla uğraşan bilim dalına "hidronomi"; şahıs adlarıyla uğraşan bilim dalına da "antroponomi" adı verilir.
cok güzel olmuş zeynebe de başarılar
Tarihin faydalandığı bilim dalları ile ilgili bilgi Konusunu değerlendirin.
« 19. yüzyıl İngilteresi ile ilgili yazı | Tarih öncesi devirlderde silah ve kap kacakalr niçin bakırdan yapılmıştır »