Kanun Kabul Tarihi: 08/05/1986
Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi: 16/05/1986
Yayımlandığı Resmi Gazete Sayısı: 19109
BİRİNCİ BÖLÜM: AMAÇ, KAPSAM, TANIMLAR VE HASTALIKLAR
e) Hayvan maddeleri; et, süt, yumurta, bal, deri, yün, yapağı, tiftik, bağırsak, sakatat, tırnak, boynuz, kan, kemik, gübre gibi hayvan maddelerini, ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM: SINIRLARDA SAĞLIK ZABITASI
İTHAL OLUNACAK HAYVAN VE HAYVAN MADDELERİNİN MUAYENELERİ
MENŞE VE VETERİNER SAĞLIK RAPORLARININ TANZİM ŞEKLİNE AİT HUSUSLAR YÖNETMELİKLE BELİRLENİR.
(Değişik fıkra: 19/04/2001 - 4648/1. md.) Kaçak olarak yurda girdiği tespit edilen hayvan ve hayvan maddelerinden Hükümet veteriner hekimi tarafından sağlıklı olduğu tespit edilenler usulüne uygun olarak satılmak üzere Maliye Bakanlığının ilgili mahalli teşkilatına teslim olunur. Hükümet veteriner hekimi tarafından hastalıklı olduğu tespit edilenler ise tazminatsız olarak imha edilir.
(Değişik fıkra: 19/04/2001 - 4648/1. md.) Yabancı bir ülkede hayvan hastalığı çıkması durumunda, hastalığın türüne göre, bu ülkenin tamamından veya bir bölgesinden bulaşmaya vasıta olabilecek canlı hayvanlar ile hayvan maddelerinin ithalatı, transit geçişi Bakanlıkça yasaklanabilir. İthalat yasağının kapsamı yabancı ülkedeki hayvan hastalığının seyrine göre daraltılabilir veya genişletilebilir. İthalat ve transit yasağının konulmasında Uluslararası Salgın Hastalıklar Ofisinin hastalık bildirim bültenleri veya yabancı ülke dış temsilciliklerimizin hastalık bildirimleri esas alınır.
KAPATILMIŞ HUDUT KAPILARINDAN GİRİŞLERDE YAPILACAK İŞLEM
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: HASTALIKLARIN ÇIKIŞINDA HABERLEŞME
Madde 9 - Bir yerde hastalık yahut sebebi belli olmayan hayvan ölümleri görülürse bu durumun köylerde hayvan sahipleri, çobanlar, celepler, hayvan bakıcıları tarafından köy muhtarlarına; çiftliklerde çiftlik sahiplerine veya kahyalara; bu ihbarı alanlarla gezici sürülerde sürü sahipleri, koruyucuları, çobanları, serbest veteriner hekim veya serbest veteriner sağlık teknisyeni tarafından en yakın köy muhtarına, bulunmadığı takdirde jandarma karakoluna; şehir ve kasabalarda ise belediye başkanlıklarına veya mahallin mülki amirlerine veya Bakanlık ilçe veya il müdürlüğüne veya polis, jandarma veya belediye zabıtasına; gemilerde kaptana, kaptanlar gümrük idarelerine; trenlerde istasyon idaresine; sınırlarda gümrük idaresine yazılı veya sözlü olarak belge karşılığında bildirilmesi zorunludur. İhbarı alanlar derhal mahallin en büyük mülki amirine haber vermekle yükümlüdür. Hastalığın hüküm sürdüğü bölgelere yakın yerlerde bir hayvanın hastalanması dahi ilgililere haber verilmesini gerektirir.
SİLAHLI KUVVETLERLE HABERLEŞME
KOMŞU ÜLKELERDEKİ HASTALIKLARIN HABER VERİLMESİ
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM: HASTALIK ÇIKIŞINDA ALINACAK GENEL TEDBİRLER
HASTALIK YERİNE GİDİLMESİ
HASTALIĞA EL KOYMA VE DUYURMA
MÜLKİ AMİRİN YÜKÜMLÜLÜĞÜ
GİRİŞ VE ÇIKIŞ YASAĞI
BİYOLOJİK MADDE, AŞI, SERUM VE İLAÇ UYGULAMALARI
HAYVANLARIN İMHASI, TECRİT VE DEZENFEKSİYON
Bir bölgede hastalık salgın bir hal aldığı zaman o bölgenin iskele, istasyon ve havaalanları ile genel geçiş yolları, hayvan, park, pazar va panayırları hastalığın söndürülmesine kadar aynı hastalığa, hassas hayvanlara kapatılır.
BEŞİNCİ BÖLÜM: KORUMA VE TEDAVİ TEDBİRLERİ, YURT İÇİNDE HAYVAN VE HAYVAN MADDELERİNİN NAKLİ VE TİCARETİ
KORUYUCU VE TEDAVİ EDİCİ MADDELERİN YAPIM VE KONTROLÜ
Yapımına ve kullanılmasına ruhsat verilen aşı, serum, kimyasal ve biyolojik maddeler ile veteriner müstahzarlardan yararlı olmadıkları, istenilen şartlarda hazırlanmadıkları, zararlı oldukları ve beyannamesindeki esaslara uyulmadan piyasada satıldıkları tespit edilenlere el konulur. Aynı seri numaralıların kullanma ve satışları Bakanlıkça yasak edilir. Bu Kanunun 52 nci maddesine göre ruhsatları iptal edilenlere aynı isim altında tekrar ruhsat verilmez.
YURT İÇİNDE HAYVAN VE HAYVAN MADDELERİNİN NAKLİ
Menşe şahadetnamesiz ve veteriner sağlık raporsuz hayvan ve hayvan maddelerinin nakledilmesi ve bu durumun 23 üncü maddede belirtilen görevliler tarafından tespiti halinde; hayvanlar alıkonularak, hükümet veteriner hekimi tarafından derhal müşahede altına alınır ve hayvanların menşeinde hastalık olup olmadığı araştırılır. Bu araştırmadan bir sonuç alınamaz ve 21 gün sürecek müşahede sonunda hayvanların hastalıksız olduğu anlaşılırsa veteriner sağlık raporu verilerek serbest bırakılır. Menşeinde hastalık bulunmadığı anlaşılan hayvan maddelerine de veteriner sağlık raporu verilerek serbest bırakılır.
Madde 23 - Polis, jandarma, belediye zabıta memurları ile iskele ve liman memurları, köy muhtarları, koruma bekçileri, köy ve mahalle bekçileri görevli bulundukları bölgelerde hertürlü hayvan ve hayvan maddelerinin menşe şahadetnamesi veya veteriner sağlık raporunu aramakla ve menşe şahadetnamesiz veya raporsuz olanları alıkoyarak en yakın mülki idare amirine bildirmekle yükümlüdür.
Madde 29 - (Ek fıkra: 19/04/2001 - 4648/2. md.) Hayvan nakliyeciliği yapanlar Bakanlığa bildirimde bulunmak, Bakanlıkça belirlenen şartları haiz nakil vasıtaları ile hayvan ve hayvan maddelerini nakletmek mecburiyetindedir.
(Ek fıkra: 19/04/2001 - 4648/2. md.) Hayvan nakliyeciliği yapanlara ait bildirimler ve bunlara verilecek belgeler ile nakil vasıtalarının haiz olacakları şartlar ve nakil şartları Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
ALTINCI BÖLÜM: HASTALIKLARLA MÜCADELE VE DENETİM
Madde 30 - İl özel idareleri ve belediyeler hayvan hastalıkları ile mücadele için mali imkanlarını ve hayvan varlığını gözönüne alarak bütçelerine yeterli miktarda ödenek koymak ve mücadeleye katılmakla yükümlüdür.
İZİN VE DENETİM
Madde 32/A - (Ek madde : 22/01/2004-5074 S.K./1.mad)
Hayvancılık işletmelerinin kamu sağlığı, hayvan sağlığı ve gıda güvenliği yönünden; ilgili mevzuat kapsamında her türlü izin ve ruhsatlarının verilmesi ile bu işletmelerin kontrol ve denetimleri Bakanlıkça yapılır. Kamu sağlığı, hayvan sağlığı ve gıda güvenliğine uygun olmayan işletmelere eksikliklerini düzeltmeleri için süre verilerek uyarılır. Gerekli tedbirleri almayanlar faaliyetten men edilirler.
YEDİNCİ BÖLÜM: GIDA OLARAK FAYDALANILACAK HAYVANLAR VE HAYVANSAL KÖKENLİ GIDA MADDELERİNİN KONTROL VE MUAYENELERİ
(Ek fıkra : 22/01/2004-5074 S.K./2.mad) Gıda olarak faydalanılacak hayvanlardan elde edilen ürünlerin halk sağlığına zararlı olmasını engellemek amacıyla canlı hayvanlar ve hayvansal kökenli gıda maddelerinde kullanımına izin verilmeyen ve/veya belirli seviyelerde bulunmasına izin verilen farmakolojik veya toksikolojik etkiye sahip maddelerin varlığını araştırmak üzere, Bakanlıkça kalıntı izleme plânı uygulanır. Bu plân, kalıntı izlenmesine yönelik olarak çiftlikten satış noktası dahil tüm alanlar ile ithalatı yapılan hayvan ve hayvansal ürünlerde yapılacak kontrolleri, alınacak numunelerin analizini ve kalıntı tespitinde yapılacak işlemleri kapsar.
(Ek fıkra : 22/01/2004-5074 S.K./2.mad) Yapılan kontrollerde ve/veya analiz sonucunda, canlı hayvanlarda kullanımına izin verilen bir maddenin mevzuatla izin verilen düzeyinin üzerindeki miktarın tespiti durumunda, bu hayvanların kesimine izin verilmez. Tekrarlanan kontrol ve/veya analiz sonucunda kesime uygun bulunan hayvanların kesimine izin verilir.
(Ek fıkra : 22/01/2004-5074 S.K./2.mad) Yapılan kontrollerde ve/veya analiz sonucunda canlı hayvanlarda izin verilmeyen bir madde tespiti halinde hayvanlar kasaplık amaçlı kullanılamaz.
(Ek fıkra : 22/01/2004-5074 S.K./2.mad) Yapılan kontroller ve/veya analiz sonucunda izin verilmeyen madde veya izin verilen bir maddenin mevzuatla izin verilen düzeyinin üzerindeki miktarın tespiti durumunda, menşe çiftlikte bunun nedenleri araştırılır, kontrollerin sayısı artırılır ve gerekli kanunî işlem yapılır. Bu tür hayvansal kökenli gıda maddeleri tüketime sunulmaz.
(Ek fıkra : 22/01/2004-5074 S.K./2.mad) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça hazırlanarak yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir.
BİRİNCİ BÖLÜM: SINIRLARDA SAĞLIK ZABITASI VE KARANTİNA TEDBİRLERİ
(a), (b) ve (c) bendlerinde belirtilen hastalıklar dışında kalan hastalıklar için uygulanacak işlemler Bakanlıkça düzenlenir.
İKİNCİ BÖLÜM: YURT İÇİNDE SAĞLIK ZABITASI VE KARANTİNA TEDBİRLERİ
ŞAP, SIĞIR VEBASI, AT VEBASI VE MAVİDİL HASTALIKLARINDA ALINACAK TEDBİRLER
KUDUZ HASTALIĞINDA ALINACAK TEDBİRLER
TÜBERKÜLOZ, BRUSELLOZ VE RUAM HASTALIKLARINDA ALINACAK TEDBİRLER
ÜÇÜNCÜ KISIM: MÜŞTEREK HÜKÜMLER
BİRİNCİ BÖLÜM: TAZMİNAT
Madde 41 - (Değişik madde: 27/12/1993-3951/1 md.)
TAZMİNAT VERİLMEYECEK HALLER
Madde 43 - 41 inci maddede yazılı hallerde hayvanların kıymet takdiri; biri Kanunun 32 nci maddesi uyarınca kurulan komisyonun, diğeri hayvan sahibinin göstereceği bilirkişi ve hükümet veteriner hekiminin iştirakiyle üç kişilik bir heyet tarafından mahalli rayice göre yapılır.
İKİNCİ BÖLÜM: CEZA HÜKÜMLERİ
Madde 44- (Değişik madde: 23/01/2008-5728 S.K./445.mad)
Bu Kanunun 5 inci maddesine göre tespit edilmiş olan gümrük kapılarından başka yerlerden hayvan veya hayvan maddelerini ithal veya ihraç edenler veya transit geçirenler salgın hayvan hastalığı sebebi ile gümrük kapılarından veya hududun tamamından yurda sokulması yasaklanan hayvan veya hayvan maddelerini ithal veya transit geçirenler ile ithal, ihraç ve transit işlemleri nedeniyle karantina veya muayene yerlerine alınmış hayvanlar veya elkonulmuş hayvan maddelerini kaçıranlar, veteriner sağlık raporu olsun veya olmasın, fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde, altı aydan iki yıla kadar hapis ve binbeşyüz güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
Madde 46 - (Değişik fıkra: 23/01/2008-5728 S.K./446.mad) Hastalıklı, hastalıktan veya bulaşmadan şüpheli hayvan veya hayvan maddelerini yahut bulaşmaya vasıta olabilecek eşya ve maddeleri her ne suretle olursa olsun kordon altına alınan yerler ile önceden tespit ve ilan edilmiş bulunan yasak bölgeler dışına çıkaranlar, bu suretle çıkarılmış hayvan veya hayvan maddelerini satanlar, başkalarına devredenler veya bu işlere vasıta olanlar, bu yerlere hayvan veya hayvan maddelerini sokanlar, hayvan veya hayvan maddelerini tecrit veya muhafaza altına alındıkları yerler dışına çıkaranlar ile öldürülmüş veya imha edilmiş hayvan veya hayvan maddelerini gömüldükleri yerlerden çıkaranlar, altı aydan iki yıla kadar hapis ve binbeşyüz güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
Madde 47 - (Değişik madde: 19/04/2001 - 4648/4. md.;Değişik madde: 23/01/2008-5728 S.K./447.mad)
Bu Kanunun 22 nci maddesinin birinci fıkrası ile 24 üncü maddesinin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak şartıyla;
Madde 48- (Değişik madde: 23/01/2008-5728 S.K./448.mad)
Kordon altına alınan bölgeyi belli etmek için konulan işaret, levha ve benzerlerini tahrip edenler veya yerlerini değiştirenlere beşyüz Türk Lirası idarî para cezası verilir.
Madde 49- (Değişik madde: 23/01/2008-5728 S.K./449.mad)
Bu Kanuna göre bulaşıcı hayvan hastalığını veya sebebi belli olmayan hayvan ölümlerini ihbarla yükümlü olup da geçerli bir özürü olmaksızın kırksekiz saat içinde 9 uncu maddede yazılı görevlilere bildirmeyenlere, fiilleri suç oluşturmadığı takdirde, üçyüzelli Türk Lirası idarî para cezası verilir.
Bu Kanunun 13 üncü maddesi hükmüne geçerli bir özürü olmaksızın uymayan hükümet veteriner hekimi ile aynı maddede yazılı makam ve kuruluşların görevli memurlarına yediyüz Türk Lirası idarî para cezası verilir.
Madde 50- (Değişik madde: 23/01/2008-5728 S.K./450.mad)
Kuduz hastalığı çıktığı ilan olunan yerlerde köpek ve kedilerini muhafaza altına almayanlara, bin Türk Lirası idarî para cezası verilir.
Madde 51 - Mahallinde mutat vasıtalarla ilan edilmiş olmasına rağmen bu Kanunun 4 üncü maddesine göre tespit olunan hastalıklara karşı hayvanlarını aşılamak veya ilaçlamak üzere mahalline giden görevli memura hayvanlarını aşılatmayan, ilaçlatmayan veya bu Kanuna göre muayene ve teste tabi tutulması gerekli hayvanları muayene ve teste tabi tutturmayan hayvan sahipleriyle bunların yokluğunda hayvanların bakım ve gözetimi ile uğraşanlara beşyüz Türk Lirası idarî para cezası verilir. *
Aşı tatbikini gerektiren hastalık; şap, sığır vebası, at vebası ve mavidil hastalıklarından biri ise fail hakkında yukarıdaki fıkrada yazılı cezalar iki kat artırılarak verilir.
Madde 52- (Değişik madde: 23/01/2008-5728 S.K./452.mad)
Hayvan sağlığını korumada kullanılan aşı, serum, biyolojik madde, veteriner müstahzarların tahlilleri sonucunda bileşimlerinde bulunan maddelerin saf olmadığı veya kodekse uygun bulunmadığı veya ruhsat almak için verilmiş formüle uymadığı veya teşhis, tedavi, koruma niteliklerini azaltacak şekilde etkili maddelerin noksan olduğu tespit edildiği takdirde bunları imal ve ihzar edenlere yirmibin Türk Lirasından yüzbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir. Bunları bilerek satışa arz edenler veya satanlara da aynı idarî para cezası verilir.
Birinci fıkrada belirtilen maddelerin hayvan sağlığı açısından zararlı veya tehlikeli olması hâlinde kişi, üç aydan bir yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
Madde 53- (Değişik madde: 23/01/2008-5728 S.K./453.mad)
Bakanlıktan izin almadan hayvan sağlığını korumada kullanılan her nevi aşı, serum ve biyolojik maddelerle veteriner müstahzarları imal ve ihzar edenler, satan veya satışa arz edenler üç aydan bir yıla kadar hapis ve yüz günden bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
Bakanlıkça hayvanlarda kullanımına izin verilmemiş veya kullanımı farmakolojik veya toksikolojik etkileri sebebiyle yasaklanmış her türlü maddenin besleme, tedavi, koruma, araştırma ve benzeri amaçlarla hayvanlara yedirilmesi, içirilmesi veya vücuduna zerk edilmesi yasaktır. Bu maddeleri hayvanlara uygulayanlara ve bilerek bu maddeleri hayvanlarına uygulatan hayvan sahiplerine beşbin Türk Lirası idarî para cezası verilir.
Madde 54- (Değişik madde: 23/01/2008-5728 S.K./454.mad)
Aşı, serum, biyolojik madde ve veteriner müstahzarları taklit ederek teşhis, tedavi ve koruma vasıflarını azaltacak veya kaybedecek surette imal veya ihzar edenler, bunları bilerek satışa arz eden veya satanlar üç aydan bir yıla kadar hapis ve elli günden beşyüz güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
Madde 55- (Değişik madde: 23/01/2008-5728 S.K./455.mad)
Bu Kanunda gösterilen istisnalar dışında kombina, mezbaha ve hayvan kesimi yerlerinden başka yerlerde ticari amaçla hayvan kesen veya kestirenlere, bu şekilde kesilmiş hayvanlara ait etleri satan veya satışa arz edenlere bin Türk Lirası idarî para cezası verilir.
Madde 56- (Değişik madde: 23/01/2008-5728 S.K./456.mad)
Bu Kanunda yazılı olan idarî yaptırımlara mahallî mülkî amir tarafından karar verilir.
DÖRDÜNCÜ KISIM: ULUSLARARASI ANLAŞMA HÜKÜMLERİ
Madde 59 - 03/05/1928 tarih ve 1234 sayılı Hayvanların Sağlık Zabıtası Hakkında Kanun ile bu Kanunun ek ve değişiklikleri yürürlükten kaldırılmıştır.