BOZOK Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Arş. Gör. Dr. Adil Koray Yıldız, Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Metin Özgüven ile birlikte Yozgat tarımı ve hayvancılığına yönelik ‘hassa üretim uygulaması’ ile ilgili çalışma yaptı.
Ayrı ayrı hazırlanan raporda, üretim maliyetleri, pazarlama, koordinasyon gibi birçok konuya değinildi. Hassas tarıma benzer olarak, ‘Hassas Hayvancılık’ veya ‘Hassas Hayvansal’ üretimde de girdi maliyetlerini düşürmek, daha etkili bir üretimin hedeflendiği kaydedildi. Bunun sağlanması için bilgi teknolojilerinin üretim yönteminde kullanılması gerektiğine dikkat çekilen raporda, ‘’Bitkisel üretimden farklı olarak hayvansal üretimde yöntemlerin etki-tepki eşiklerinin düşük olması ve üretim hedeflerini doğrudan etkileyen hayvan davranışlarının gözlenme gereksinimi elektronik sistemlerin hayvancılıkta yoğun olarak kullanılmasını gerektirmiştir’’ denildi.
Yozgat il genelinde hayvancılığın önemli bir ziraat alanı olduğuna dikkat çekildi. TUİK 2017 verilerine göre, Yozgat’ta 235 bin 527 büyükbaş, 378 bin 673 küçükbaş, 699 bin 823 adet kanatlı ve 33 bin 358 adet arı kovanı bulunduğu hatırlatıldı. İşletmelerin çoğu küçük ölçekli olmasının hassas hayvancılık için ilk yatırım maliyetlerini arttıracağı hatırlatılarak, ‘’Öte yandan birçok üretici ve yetiştirici birliği kurulmuştur. Birlikler içerisindeki iletişim ağı yeniliklerin yaygınlaşması ve kabulü için önemli bir araçtır. Kırsal kalkınma projeleri ve devlet hibeleri ile hayvansal üretimde mekanizasyon yaygınlaştırılmaktadır. Hali hazırdaki sistemlere entegrasyonla veya daha gelişmiş yeni sistemlerin temini ile hassas hayvancılık yöntemlerinin Yozgat hayvancılığında kullanılabilecektir. Teknolojik ilerlemeler sayesinde büyük işletmelerde olduğu kadar küçük işletmelerde de yaygınlaşacağı düşünülmektedir’’ denildi.
Bilgi teknolojilerinde görülen gelişmeler sonucu ortaya çıkan Hassas Tarım sistemlerinin, geliştirilen donanım, algoritma ve yazılımların tarımda kullanılmasıyla, değişkenliğe bağlı olarak alana özgü uygulama yapılmasına imkân sağladığı, girdilerin etkinliğinin arttırılmasıyla üretim maliyetini azaltıp, sağlanan verim artışıyla çiftçiler için gereksinim duyulan teknolojik çözümler sağladığı kaydedildi. ‘’Hassas tarım teknikleri, toprak işlemeden hasada kadar bitkisel üretimin hemen her döneminde kullanılabilmektedir. Yozgat ilinde, 2017 yılı verilerine göre, 5 milyon 973 bin 214 dekar alan tarım arazisi olarak kullanılmaktadır. Bu alanın yaklaşık yüzde 75’inde tarla bitkileri, özellikle hububat yetiştirilmektedir. Tarım işletme sayısının fazlalığı ve ekili alanların parçalı oluşu hassas tarım için olumsuz bir durum olsa da tamamlanan ve devam eden arazi toplulaştırma projeleri diğer tarımsal faydalarının yanında işletmeleri hassas tarıma elverişli hale getirmektedir. Devlet destekleri sayesinde hassas tarım için ilk yatırım maliyeti olarak kabul edilen makineleşme halihazırda mevcut duruma gelmiştir. Bu nedenlerle çalışmada hassas tarım ve yöntemlerinden bahsedilmiş ve Yozgat ilinde mevcut tarımsal üretim ve mekanizasyon araştırılarak hassas tarımın uygulanabilirliği tartışılmıştır’’ görüşüne yer verildi.