Müslümanlar için Alışveriş Rehberi. Gıda maddelerinin satın alınması için ürün listeleri Sağlıklı beslenme önerileri
Download "Müslümanlar için Alışveriş Rehberi. Gıda maddelerinin satın alınması için ürün listeleri Sağlıklı beslenme önerileri"
1 Müslümanlar için Alışveriş Rehberi Gıda maddelerinin satın alınması için ürün listeleri Sağlıklı beslenme önerileri2 Müslümanlar için Alışveriş Rehberi Gıda maddelerinin satın alınması için ürün listeleri Sağlıklı beslenme önerileri3 2009 Tüketici Haklarını Koruma Federal Birliği Verbraucherzentrale Bundesverband e. V., Berlin Gözden geçirilmiş 4. Baskı, Ocak 2009 Bu eserin telif hakkı tüm unsurlarıyla beraber saklıdır. Bilhassa telif haklarını koruma yasasının izin vermediği değerlendirmeler için, Tüketici Haklarını Koruma Federal Birliği nden önceden izin almak gereklidir. Bu izin özellikle çoğaltmalar, uyarlamalar, tercümeler, mikrofilme çekmek ve bunların elektronik sistemlere kaydedilmesi ve düzenlenmesi için gereklidir. Bu kitaba, Tüketici Haklarını Koruma Federal Birliği nin izni olmaksızın, (reklam-)çıkartmaları veya benzeri şeyler yapıştırılamaz. Bu kitap üçüncü şahıslar tarafından satış arttırmak gayesiyle kullanılamaz veya Tüketici Haklarını Koruma Federal Birliği ile işbirliği yapılıyor izlenimi verilemez. ISBN: Printed in Germany 24 İçindekiler 1 Giriş Bilmekte fayda var!... 7 Gıda Maddelerinin Etiketlenmesi... 8 Ticari tanım...9 İçindekiler listesi Son kullanma tarihi ve tüketim tarihi Dolum miktarı Etiket üzerinde yer alan ilave bilgiler Fiyatın yazılması...15 Üretici bilgileri...15 Besin öğeleri ve besin değerleri...16 Şişmanlatıcılara karşı renkli uyarı kartı Sağlıklı beslenmek eğlencelidir ve sizi zinde tutar!...19 Her gün tüketmemiz gereken besinler Her gün tüketmek zorunda olmadığımız besinler Tüketmemiz gerekmeyen besinler Daha başka neler önemli? Gıda denetimi ve şikayet etme EAN-kodunun sırrı...29 Acaba bunun anlamı nedir? Ürün listeleri Bebek ve çocuk besinleri Hamur işleri için hazır karışımlar ve diğer malzemeler Ekmek, ekmekçik (Brötchen) ve diğer unlu mamüller...49 Hazır ürünler5 Katı ve sıvı yağlar Meyve suları ve serinletici içecekler...72 Baharatlar, çeşniler, mayonez, hardal...82 Peynir Kahve, t, kakao, çay Kurabiye ve kekler Krakerler ve atıştırmalık ürünler Reçeller, kahvaltılık tatlı kremalar, tatlandırıcı ve kıvam verici maddeler Süt ürünleri Müsli, kahvaltılık gevrekler, tahıllar Makarnalar, pirinç, Gnocchi ve diğernişastalı ürünler Baharatlı ekmek üstü kahvaltılıklar ve diğer kahvaltılık ürünler Tatlılar ve tatlı sosları Şekerli mamüller ve dondurma Ek belge Fihrist Tüketici haklarını koruma merkezleri ve Federal Tüketici Haklarını Koruma Merkezleri Birliği Tüketici haklarını koruma merkezleri Künye Rehber6 1 Giriş7 Giriş Gıda maddelerini üretme konusunda Federal Almanya Cumhuriyeti ve diğer Avrupa ülkelerinde geçerli olan resmi hükümler, müslümanların helal yemekle ilgili şeri kurallarına uygunluk arz etmekte yetersiz kalmaktadır. Aynı durum, mantıksal olarak sadece et değil, etten üretilen katkı maddelerini de yemek istemeyen vejetaryanlar için de geçerlidir. Her gün vermekte olduğumuz danışma hizmetlerinde n, genellikle eksik ve okunaklı olmayan etiketlemenin alışverişi ve günlük yemek pişirmeyi bu insanlar için zorlaştırdığını ve onları çelişkiye düşürebildiğini biliyoruz. Bir gıda maddesinin ambalajında bir sürü bilgi yer alıyormuş gibi görünsede, genellikle en önemli bilgiler eksik bırakılmaktadır. Müslümanlar için bu et iketlerde yer alabilecek en önemli bilgi, kasaplık ha yvanlara, bilhassa da domuza ait unsurların s özkonusu üründe mevcut olup olmadığıdır. Müslü manlar için sadece usulüne uygun kesilmemiş diğer hayvanların eti değil, alkollü madde içeren gıda ürünleri de haramdır. Vejetaryanlar ise çeşitli sebeplerden dolayı et yememektedirler. Bu rehberi, et ve kasaplık hayvanlara ait ürünler ve alkollü maddeler içermeyen hangi ürünlerin mevcut olduğu konusunda sizi bilgilendirmeyi amaçlamaktadır. Bunun dışında size sağılıklı beslenme ile ilgili bilgiler de sunacağız. Zira bir çok kişi çok fazla miktarda, çok yağlı, çok şekerli ve çok tuzlu yemek yemektedir ve böylece fazla kilo ve diğer sağlık sorunları ile ilgili problemler yaşamaktadır. 68 2 Bilmekte fayda var!9 Bilmekte fayda var! Öncelikle birkaç kanuni hükümle ilgili size kısa bir özet sunmak istiyoruz. Bu hükümler hangi dine mensup olursa olsun, vejetaryen olsun veya olmasın gıda maddeleri satın alan herkes için önemlidir. Çünkü biz bu gıda maddelerini bir televizyon veya bir çift ayakkabı gibi «kullanmıyoruz». Biz bunları yiyerek tüketiyoruz ve bu da bu konuda birkaç fazla şey öğrenmeye değer. Gıda maddelerinin etiketlenmesi Gıda maddelerinin etiketlenmesi Avrupa Birliği nin belirlediği hükümlere göre düzenlenmektedir ve Gıda Maddeleri Hukuku nun en önemli kanunlarından biridir. Bu düzenlemeye göre etikette gıda maddesinin türü, özelliği, içerik maddeleri, kalitesi, hazırlanışı ve kullanımı ile ilgili bilgiler yer almalıdır. Ambalajlanmış olan gıda maddelerinde bir dizi bilginin verilmesi zorunludur. Aşağıda size belirtilmesi gereken en önemli bilgiler hakkında açıklama yapacağız. Hazır ambalajlar içersindeki gıda maddelerinin etiketleri üzerinde şu bilgilerin yer alması zorunludur: l Ticari tanımı, yani gıda maddesinin adı, l Aşağıya doğru sıralanan içindekiler dizini, ağırlık, kullanılan tüm katkı maddeleri ve gıda maddesinin kullanım amacı l Belirli alerjileri tetikleyen malzemeler, l Son kullanma tarihi ve tüketim tarihi, l Dolum miktarı, l Üreticinin, ambalajlayanın veya dağıtıcının adı ve adresi ve l Parti/Şarj Numarası. 810 Ticari tanım Öneri: Gıda maddelerinin etiketlenmesine dair hükümler geniş kapsamlıdır. Eğer konuyla ilgili merak ettiğiniz özel hususlar varsa, lütfen bulunduğunuz Federal Eyalete bağlı olan Tüketici Haklarını Koruma Merkezine başvurunuz. 2 Ticari tanım Ticari tanım terimi, bir ürün için belirlenen bir isimdir. Bir ürünün bu ticari tanım olmaksızın piyasaya sürülmesi, satılması yasaktır. Bu ticari tanım sayesinde söz konusu gıda maddesinin türü bilinebilir ve onu diğer ürünlerden ayırt etmek mümkün olur. Bunun için üreticinin adı, ticari marka veya uydurma isimler yetersiz kalır. Bazı örnekler: Ürün adı Coca-Cola süssli Nirwana Leckermäulchen Frühlingssuppe Ticari tanım Kafeinli serinletici içecek Tatlandırıcı tablet Trüf dolgulu sütlü çikolata Süzme yoğurt karışımı Erişteli sebze çorbası Öneri: Uydurma isimler gıda maddesinin kalitesi hakkında bir şey ifade etmezler. Ticari tanım ve içindekiler listesi kaliteyi anlamada daha önemlidir. 911 Bilmekte fayda var! İçindekiler listesi Ambalajlanmış olan gıda maddelerinin etiketi üzerinde içindekiler listesi yer almalıdır. Bu listede yukarıdan aşağıya doğru söz konusu gıda maddesinin ihtiva ettiği malzemeler sıralanır. Bu sıralamanın anlamı, gıda maddesinin içersinde en fazla miktarda mevcut olan malzemenin ilk sırada, en az miktarda mevcut olan malzemenin ise en son sırada yer almasıdır. Eğer bir torba bonbon satın alırsanız, içindekiler listesinin en başında genellikle şeker, en sonunda ise örneğin renklendirici veya bir aroma maddesi yer alır. Eğer bir içerik malzemesi kelimeler veya resimlerle bilhassa ön plana çıkarıldı ise veya söz konusu gıda maddesi için tipik bir içerik malzemesi ise, bu malzemenin mevcudiyet miktarı belirtilmelidir, örneğin kremalı ıspa nakta kremanın mevcudiyet oranının belirtilmesi gibi. Birleşik malzemeli gıda maddeleri Kasım 2005 den itibaren bileşik malzemelerdekile r de dahil olmak üzere içerik malzemelerinin her biri belirtilmek zorundadır. Fakat bu durum için bazı istisnalar mevcuttur: Meyveli yoğurtta «meyveli karışımın» yüzdelik oranının belirtilmesi yeterli olmaktadır. Veya örneğin «baharat karışımında» olduğu gibi yüzde iki oranının altında yer alan bileşik malzemelerde de ayrıntılı bilgi verme zorunluluğu yoktur. Katkı Maddeleri Kullanılan tüm katkı maddeleri koruyucu madde, renklendirici, tatlandırıcı gibi sınıflandırma isimleriyle ve kimyasal isim veya E-numarasıyla birlikte içindekiler listesinde belirtilmiş olmalıdır. 1012 İçindekiler listesi Rehber: Daha fazla bilgi için «E-numaralarının anlamı nedir?» adlı rehbere başvurabilirsiniz. Bkz. sayfa 155. Ambalajsız satılan gıda maddeleri Ambalajsız olarak satılan gıda maddelerinde içindekiler listesini belirtme zorunluluğu yoktur. Bu tür ürünlerde bir yafta üzerinde sadece renklendirici, koruyucu madde veya tat verici katkı maddeleri gibi grup tanımları belirtilmelidir. Ambalajsız olarak satılan meyve ve sebzelerde tür ve cinsinin yanı sıra menşei ülkesinin de belirtilmiş olması gerekmektedir. Kullanılan ilaçlama ve katkı maddeleri de yafta üzerinde yer almalıdır. 2 Küçük ebattaki gıda maddeleri Ufak boyutlardaki gıda maddelerinde ve tek olarak satılan şekerlemelerde içindekiler listesinin belirtilmesi zorunlu değildir. Alerjiye neden olan gıda maddeleri Sıklıkla alerjiye neden olan içerik malzemelerinin mutlaka deklare edilmesi gerekmektedir. Söz konusu alerjen gıda maddelerinin çok az miktarda veya arıtamamaktan dolayı eser miktarda bulunması durumunda da aynı şey geçerlidir. Aşağıda belirtilen gıda maddelerinde veya bunlardan elde edilen ürünlerde deklarasyon zorunluluğu vardır: Glutenli tahıllar (buğday, arpa, çavdar, yulaf, kızıl buğday, kamut veya hibrit buğdayı), kabuklu hayvanlar, yumurta, balık, fıstık, soya, süt, kereviz, hardal ve susam, bakla (kullanımı soya gibi yüksek proteinli ve kolesterolsüz), yumuşakçalar (midye ve salyangoz gibi), ayrıca gıda maddesinin 10 mg/kg veya 10 mg/l üzerinde olan kükürt dioksit ve sülfitler. 1113 Bilmekte fayda var! Öneri: Her zaman için içindekiler listesine dikkat edin iz. Ambalajsız olarak satılan ürünlerde satıcıya veya üreticiye danışın. Son kullanma tarihi ve tüketim tarihi Son kullanma tarihi, ambalajı bir gıda maddesini n kapalı ambalajı içersinde spesifik özelliklerini hangi tarihe kadar koruyacağını belirtir. Fakat bu, ürünün belirtilen tarihin dolmasından itibaren bozulduğu anlamına gelmez, ürünün satışı bu tarihin dolmasından sonra da devam edebilir. Fakat ürünü satan kişi, bu ürünün bozulup bozulmadığını dikkatlice kontrol etmelidir. Gıda maddesinin kısa süreliğine, aylar boyu veya daha fazla dayanıklı olma durumuna göre son kullanma tarihinde ya belirli bir gün, ay veya belirli bir yıl belirtilmelidir. Tüketim tarihinde durum farklıdır. Tüketim tarihinin belirtilmesi taze tavuk eti gibi kanatlılar veya kıyma gibi çabuk bozulabilen gıda maddelerinde zorunludur. Bu tür ürünler satış yerlerinde sadece belirtilen güne kadar satılabilirler. Evde de sağlıkla ilgili nedenlerden ötürü bu tür ürünleri belirtilen tarihten önce tüketmelisiniz. Söz konusu gıda maddesi bu tarihten sonra bozulmuş veya sağılğa zararlı hale gelmiş olabilir. 1214 Dolum miktarı Öneri: Alışveriş yaptığınız yerlerde son kullanma tarihine dikkat ediniz. Fiyatının uygun olmasından dolayı, son kullanma tarihi geçmiş ürünler satın aldıysanız, eve gelir gelmez ürünün sağlam olup olmadığını kontrol ediniz. Eğer söz konusu ürün bozuk ise, fişinizle ürüne itiraz edip paranızı geri alabilir veya karşılığında yeni bir ürün satın alabilirsiniz. 2 Dolum miktarı Hazır ambalajlarda dolum miktarı ya ağırlık, ya hacim veya adet sayısı olarak belirtilmek zorundadır. Öneri: Hazır ambalajlar genellikle gereğinden fazla büyük, içerikleri ise göründüğünden az olurlar. Bu yüzden daima dolum miktarını kontrol ediniz. Etiket üzerinde yer alan ilave bilgiler Temel etiketleme hükümlerinin yanı sıra peynir veya et düzenlemesi için belirlenmiş olan, ürüne özel kaideler de vardır. Etin üzerinde mesela etin hangi hayvan türüne ait olduğu ve buzluktan tamamen veya kısmen eritilerek çıkarılıp çıkarılmadığı ve bu yüzden kısa zamanda tüketilip tüketilmemesi gerektiği konusunda ibareler bulunmalıdır. Doğal maden sularında analiz değerlerini, yani sodyum, potasyum veya magnezyum oranlarını belirtmek mecburidir. Bilhassa tuz alımını (sodyum) kısıtlamak zorunda olan insanlar için bu tür veriler önemlidir. 1315 Bilmekte fayda var! Süt ürünlerinde ambalaj üzerinde yağ oranı belirtilmelidir. Ayrıca sütün pastörize, sterilize veya ultra ısı işleminden geçirilmiş olduğu belirtilmelidir. Peynir ambalajlarında peynirin yağ oranı sınıfı veya kuru maddedeki yağ oranı (Fett i. Tr.) belirtilir. 1,2 hacim yüzdesinden fazla alkol içeren içeceklerin etiketi üzerinde, alkol miktarı belirtilmiş olmalıdır. Bio-Ürünler Bio-ürünler için şu kaideler geçerlidir: Eğer ürün etiketi üzerinde Bio veya Öko(organik) ibaresi yer alıyorsa, bu ambalajın içersinde organik olarak yetiştirilmiş ürün bulunmalıdır. Bu bilgiye ilave olarak etiket üzerinde Öko-kontrol noktasının kod numarası da belirtilmiş olmalıdır. Genetiği değiştirilmiş ve ışınlanmış ürünler Genetiği değiştirilmiş olan organizmalardan (GVO) üretilen gıda maddelerinin ve içerik malzemelerinin üzerinde «genetiği değiştirilmiştir» benzeri bir ibare yer almalıdır. Almanya da ışınlanmış olan gıda maddeleri, «ışınlanmıştır» (bestrahlt) veya «iyonize radyasyona tabi tutulmuş» (mit ionisierenden Strahlen behandelt) ibareleri ile işaretlenmektedir. 1416 Fiyatın yazılması Fiyatın yazılması Meyve, sebze veya peynir gibi hazır ambalajlı ve amba - l ajsız olarak satılan ürünlerde, ürünün fiyat bilgisi okunaklı şekilde belirtilmelidir. Bu fiyat ibaresi doğrudan ürünün ambalajı üzerinde olabileceği gibi, ürünün bulunduğu rafın önündeki fiyat kartında da yer alabilir. 2 Daha iyi karşılaştırma yapabilmek adına, ürününün birim fiyatının belirtilmiş olması da yasal bir zorunluluktur. Yani bu ikinci fiyatın hesaplanmasında söz konusu ürünün fiyatı, ürünün büyüklüğüne göre bir kilo veya 100 gramına tekabül eden birim fiyatına dönüştürülür. Bu sayede farklı ebatlardaki yoğurt kaselerinin, portakal filelerinin veya çikolata tabletlerinden hangisinin daha pahalı ve hangisinin daha ucuz olduğu kolaylıkla anlaşılabilir. Öneri: Eğer bir dükkanda bir ürün üzerinde fiyat ibaresi göremiyorsanız satıcıyı veya şube müdürünü durumdan haberdar ediniz. Üretici bilgileri Ambalajlanmış olan gıda maddelerinin üzerinde üreticinin veya ambalajlayanın veya satıcının adı veya firma ismi, ayrıca adresi yer almalıdır. Ambalajsız ve tek olarak satılan gıda maddelerinde böyle bir zorunluluk yoktur. Fakat ambalajsız satılan meyve ve sebzelerde menşei ülke bilgisi yer almalıdır. Öneri: Genellikle gıda maddeleri ambalajının üzerinde yer alan isim ve adresler, ürünün gerçekten nereden geldiğine dair güvenilir bilgi vermemektedir. 1517 Bilmekte fayda var! Besin öğeleri ve besin değerleri Artık ambalajlar üzerinde besin öğeleri ve değerleri hakkında daha sık olarak bilgiler yer almaktadır. Bu bilgilerin standart olarak kullanılmasını sağlayan bir Avrupa düzenlemesi mevcuttur. Böylece herkes kalori, yağ, protein, karbonhidrat ve tuz/sodyum, şeker veya doymuş yağ asitleri gibi diğer besin öğelerinin miktarı hakkında bilgi sahibi olabilmektedir. Besin değerleriyle ilgili bilgiler vermek ancak belirli koşullar altında mümkün olabilmektedir. Örneğin eğer ürünün kalori değeri en az yüzde 30 oranında azaltıldı ise, ürün etiketine «enerjisi azaltılmış» ibaresini yazabilirsiniz. Reklamlarda da sağlıkla ilgili söylemler tercih edilmektedir: «Health Claims-talimatnamesi» ne göre, gıda maddeleri üreticileri ürünlerini ancak belirli koşullar altında bu tür ifadeler ile tanıtabilirler. Bu tür iddiaların ön koşulu, bunların bilimsel olarak kanıtlanmış olmasıdır. Öneri: Alacağınız ürünü lütfen dikkatle inceleyiniz: «Enerjisi azaltılmış» ibaresinin anlamı, gıda maddesinin su veya daha fazla katkı maddesi ile çoğaltılmış olması veya «yağı azaltılmış» olan bir yoğurdun çok fazla miktarda şeker ihtiva etmesi olabilir. 1618 Şişmanlatıcılara karşı renkli uyarı kartı Şişmanlatıcılara karşı renkli uyarı kartı Tüketici haklarını koruma merkezleri, her bir tüketicinin gıda maddelerinin içeriğindeki belirli besin öğelerini kendisinin değerlendirebilmesi için renkli uyarı kartları geliştirmiştir. Bu renkli uyarı kartları sayesinde örneğin kahvaltılık mısır gevreklerinin şeker miktarının veya hazır pizzadaki tuz veya yağ oranın fazla yüksek olup olmadığını çabucak ortaya çıkarabilirsiniz. 2 Bu küçük «çek kartı», trafik lambası renkleri ile hangi miktarların sakıncasız, kabul edilebilir ve hangisinin çok yüksek olduğunu göstermektedir. Böylece daha alışveriş yaparken, hangi ürünün çok fazla tüketilmemesi gerektiğini anlamış olursunuz. Yapmış olduğu alışverişi evinde incelemek isteyenler Web-adresindeki online-hesaplayıcıdan yardım alabilir. Öneri: Uyarı kartı ve «şişmanlatıcıların izinde» («Dickmachern auf der Spur») başlıklı broşürü ücretsiz olarak Tüketici haklarını koruma merkezine ait tüm danışma yerlerinden temin edebilirsiniz (bkz. sayfa 152 deki tüm adresler). 1719 20 3 Sağlıklı beslenmek eğlencelidir ve sizi zinde tutar!21 Sağlıklı beslenmek eğlencelidir ve sizi zinde tutar! Sağlıklı beslenmek aslında o kadar da zor değildir. Sık sık değişiklikler yapan ve taze ve işlenmemiş gıda maddelerini yemeyi tercih eden bir kişi doğru yolda demektir. Ayrıca bu tür bir beslenme tarzında arzu edilmeyen malzeme ve katkı maddelerinin gizlice mutfağımıza girme şansları da kalmaz. Ve yemeği birisiyle beraber pişiriyorsak, daha yemeğin hazırlık ve elbette afiyetl e yeme aşamasında daha çok eğlenebiliriz. Fakat çevremize şöyle bir baktığımızda etrafta sayıları gitgide artan şişman ve bazen de hasta yetişkinler ve çocuklar görürüz. Acaba sağlıklı beslenmek göründüğü kadar kolay bir şey değil mi? Bu yüzden sağlıklı beslenmenin ne şekilde gerçekleştirilebileceği ve hangi besinleri daha az yememiz gerektiği konusunda sizi kısaca bilgilendirmek istiyoruz. Her gün tüketmemiz gereken besinler Günlük öğünlerimizde en fazla meyve ve sebze tüketmeliyiz. Bu tür besinler düşük kalorilidir ve bol miktarda vitamin, mineral, lif ve fitokimyasal maddeler içermektedirler. Lifler, uzun süre tokluk hissi veren ve sindirimi destekleyen bitkisel öğelerdir. Ve şaşırtıcı olan bir konu daha: Meyve ve sebzeler sadece içerdikleri bol miktardaki vitamin ve minerallerden dolayı sağlığımız için büyük önem arz etmektedirler. Biber, taneli meyveler, havuç, kırmızı lahana gibi meyve-sebzelerin çeşitli renkleri veya soğan, sarımsak, pırasa veya diğer lahana türlerinin güçlü aromaları da küçük birer mucizevi varlıklardır. Bu küçük mucizevi varlıklara «fitokimyasal maddeler» denir ve bunlar hastalıklara karşı vücudu korurlar, kolesterol düzeyini ve kan basıncını düşürürler, ayrıca 2022 Her gün tüketmemiz gereken besinler vücuttaki iltihapları söndürürler. Fakat tüm bunların gerçekleşmesi için gerçek anlamda meyve ve sebzeler tüketmeliyiz. Vitamin, mineral, lif veya fitokimyasal maddeleri kapsül, hap veya toz şeklinde izole olarak yutmamız yeterli değildir. Tüketici Haklarını Koruma merkezleri ayrıca meyve ve sebze türlerinin mevsiminde tüketilmesini de tavsiye etmektedirler. Zira mevsimindeki meyve ve sebzelerin lezzeti daha fazla, fiyatları düşük ve içeriğindeki besin değerleri de daha yüksek olur. 3 Öneri: Siz veya çocuklarınız çok az miktarda meyvesebze tüketiyorsanız, bir düzenleme yapın ve çiğ gıdalardan oluşan bir tabak hazırlayın: Çeşitli meyve ve sebzeleri küçük dilimler halinde doğrayın ve bunları kaseye veya büyük bir tabağa yayın. Yanına yoğurt, çiğ krema, taze baharat, sarımsak, karabiber ve tuzdan oluşan bir sos, meyveler için biraz bal ilavesiyle yine yoğurttan bir sos hazırlayın. Meyve-sebze tabağınızın ne kadar çok rağbet göreceğine şaşıracaksınız! Hububatlara da beslenmede önemli bir yer ayırmak gerekir. Hububatlar zindelik ve sağlık için vazgeçilmez olan vitamin ve mineraller, ayrıca çok miktarda tok tutan lifler açısından zengin gıdalardır. Bu gruptaki yiyecekleri tüketirken önemli olan yanında bolca su içmektir ancak bu konuya ileride tekrar değineceğiz. En fazla lif oranı, vitamin ve mineraller kepekli tahıllardan yapılan ürünlerde mevcuttur. Buna karşı beyaz un neredeyse sadece nişastadan ibarettir ve neredeyse hiçbir besleyici özelliği yoktur. 2123 Sağlıklı beslenmek eğlencelidir ve sizi zinde tutar! Öneri: Hamur işleri yaparken üçte iki oranında beyaz un ve üçte bir oranında kepekli un kullanınız. Pişireceğiniz ekmek, kek veya gözlemenin tadı hemen hemen aynı olur, fakat böylece daha sağlıklı beslenmiş olursunuz. Veya taze meyve, yoğurt ve sütle tüketeceğiniz çeşitli kepekli tanelerden oluşan bir müslinin tadı hem nefistir hem de sağlık açısından çok yararlıdır. Süt ve süt ürünleri protein, vitamin ve mineral, bilhassa kemiklerin yapı taşı olan kalsiyum açısından zengin olan hayvansal kökenli gıda maddeleridir. Kalsiyum tüketimi her yaştaki insan için önemlidir kemiklerin gelişmesi gereken çocukluk dönemi ve kemiklerin uzun yıllar sağlam kalması gereken erişkinlik dönemi. Marketlerdeki buzdolaplarında süt ürünleri açısından zengin bir çeşit yelpazesi sunulmaktadır: Süt, yoğurt, süzme yoğurt, envai çeşit peynir bunların her biri değerli kalsiyum kaynaklarıdır. Öneri: Süpermarketlerin soğutucularında sunulan meyveli yoğurtlar, pudingler, sofralık süzme yoğurtlar ve diğer sütlü tatlılar genellikle fazla miktarda şeker içerirler. Bu tür ürünler hem sağlıksızdır, hem de bunlara gereğinden fazla para ödemek zorunda kalırsınız. Bunun yerine doğal yoğurt veya kese yoğurdun içine taze meyve ile biraz şeker veya marmelat ilave ederek hem daha sağlıklı beslenmiş, hem de meyveli yoğurdunuzu daha ucuza mal etmiş olursunuz! Katı ve sıvı yağlar sağlıklı beslenmenin vazgeçilmez besin maddeleridir, zira onlarsız bazı vitaminleri vücudumuza almamız mümkün olmazdı. Önemli olan tükettiğimiz yağın miktarı ve türüdür. Mesela kolza, keten tohumu, soya veya zeytinyağı gibi bitkisel yağlar kalp ve kan dolaşımı hastalığına karşı bizi koruyan yağ 2224 Her gün tüketmemiz gereken besinler asitleri içermektedirler. Eğer salatalarınızı bu tür yağlarla tatlandırıyorsanız, sağlığınız için çok şey yaptınız demektir. Sucuk, kremalı veya kremşantili pasta, çikolatalı fındık kreması, pizza veya diğer hazır yiyecekler, cips, hazır patates kızartması, dondurma veya çikolata gibi işlem görmüş olan gıda maddeleri ise çok miktarda gizli yağlar ihtiva etmektedirler. Bunlar aynı zamanda kötü şöhrete sahip şişmanlatıcı gıdalardır. Bu tür gıda madde leri sağlık için pek de yararlı olmayan çok miktarda doymuş yağ asitleri ihtiva etmektedir. Bu tür ürünleri az tüketmelisiniz. 3 Öneri: Tüketici Koruma Merkezlerinden, çeşitli gıda maddelerinde hangi miktarlarda şeker ve yağ gizlenmiş olduğuna dair bilgi veya bunu gösteren listeler edinebilirsiniz. Lütfen bu konuda bilgi edinin! İçecekler, bilhassa da su en önemli gıda maddeleri arasında yer almaktadırlar buna şaşırmamak lazım, zira bir bebeğin yüzde 80 i, bir yetişkinin yüzde 60 ı ve bir yaşlının yüzde 50 si sudan ibarettir. Sıvı yetersizliğinin bir insan vücüdu için sorunlara neden olacağını anlamak hiç de zor değildir. Günlük iki litrelik su ihtiyacını içme suyu, maden suyu, meyveli soda veya meyve çayı gibi düşük kalorili içeceklerle karşılamak en iyisidir. Öneri: Kolalı içecekler, limonata, buzlu çay, meyve nektarı veya meyve suyu gibi birçok içecek yüksek oranda şeker içermektedir. Diğer yandan süt, kakaolu süt veya saf meyve suyu gibi içecekler fazla miktarda besin öğesi içerdiğinden, susuzluğu gidermeye yardımcı olamamaktadır. 2325 Sağlıklı beslenmek eğlencelidir ve sizi zinde tutar! Her gün tüketmek zorunda olmadığımız besinler Et, tavuk, balık ve yumurta bol miktarda hayvansal protein ihtiva etmektedir, fakat bunları hr gün tüketmek zorunda değiliz. Haftada bir veya iki gün et, sucuk, tavuk veya yumurta yemek yeterlidir, fazlasını tüketmek sağlığa zararlı da olabilir. Yeterli miktarda süt ürünü ve peynir tüketen bir kişi et, tavuk ve yumurta yemek zorunda kalmaz. Balık, bilhassa da deniz balığı proteinin yanı sıra çok önemli bir iyot kaynağıdır. Bu mineral tiroit bezinin iyi çalışması için çok önemlidir. Bu yüzden haftalık yemek listemizde bir veya iki kere deniz balığı yer almalıdır. İyot alımını arttırmak için mutfağımızda iyotlu tuz da kullanılmalıdır. Öneri: Tüketici Haklarını Koruma Merkezi, eti iyi bir kasaptan ve markalı et programı dahilinde satın almayı önermektedir. «Ucuz ürünler» her zaman için iyi bir kalite arz etmemektedir, zira bu tür et üretimlerinde genellikle hayvan sağlığı ve hayvan hakları ihmal edilmektedir. Yine aynı sebepten dolayı mühür baskısının ilk rakamı 0 veya 1 olan yumurtalar tercih edilmelidir, bunun anlamı bu tavukların ekolojik veya serbest arazide yetiştirilmekte olduklarıdır. 2426 Tüketmemiz gerekmeyen besinler Tüketmemiz gerekmeyen besinler l Şekerlemeler l Limonatalar, kolalı içecekler, buzlu çay, enerji içecekleri l Cips gibi tuzlu ve yağlı krakerler l Alkol l Patates kızartması ve diğer yağlı Fast-Food-gıdaları l Özel çocuk ürünleri Bu tür gıda maddeleri fazla miktarda şeker veya yağ, bazen de fazla miktarda tuz ihtiva etmektedirler. Bu tür besin maddeleri ile beslenen bir insan en başta şişmanlar. İleride kalp-kan dolaşımı hastalıkları, sırt problemleri veya diyabetik gibi diğer sorunlar ortaya çıkar. Ne kadar çok sağlıksız besinler tüketirsek, bizi zinde ve sağlıklı tutan meyve ve sebze ve diğer önemli besin maddeleri gibi besinleri yemeğe daha az hevesli oluruz. 3 Öneri: Arasıra canınız kızarmış patates, şekerleme veya cips çekebilir, bunları ara sıra tüketebilirsiniz elbette aşırıya kaçmamak koşuluyla! 2527 Sağlıklı beslenmek eğlencelidir ve sizi zinde tutar! Rehber: Beslenmeyle ilgili diğer ayrıntılı bilgiler için rehberlerimizden faydalanabilirsiniz l «En başından itibaren sağlıklı beslenme» («Gesunde Ernährung von Anfang an») l «Ayı gücünde çocuk besin ürünleri» («Bärenstarke Kinderkost») l «Susuzluğu giderici su» («Durstlöscher Wasser») l «Kilonuz kontrol altında» («Gewicht im Griff») l «Besin takviyeleri» («Nahrungsergänzungsmittel») l «Sağlıklı mutfak» («Vollwertküche») l «Çocuğunuz nasıl zayıflar» («Wie Ihr Kind abnehmen kann») Alışveriş rehberimizde bir sürü şekerli ve yağlı şişmanlatıcı ürüne yer vermemiz elbette size biraz tutarsız gelebilir. Fakat görüşümüze göre, herkes ama herkes ne yiyip ne yemiyeceğine kendisi karar vermelidir. Ayrıca burada önemli olan tüketilen miktardır arasıra bir parça çikolata yemenin zararı olmaz ama her gün yarım tablet çikolata yemenin çok zararı olur. 2628 4 Daha başka neler önemli?29 Daha başka neler önemli? Gıda denetimi ve şikayet etme Her bir Federal Eyalette gıda maddelerinin üretimini ve satışını denetleyen merciler vardır. Bu merciler üretimi ve satış yerlerini denetler, ürünlerin hijyen ve kusursuz etiketlenme durumunu kontrol eder, gıda maddelerine ait numuneleri tahlil edip, tüketici şikayetlerini ele alırlar. Bu kurumlar kozmetik ürün, tabak çanak, giyim, oyuncak, deterjan ve temizlik ürünleri ve gıda maddelerinin ambalaj materyalleri gibi gereçleri de denetlemekle yükümlüdürler. Bu yüzden bozulmuş veya tadı tuhaf olan gıda maddelerini, dükkan veya restoranlardaki hijyene aykırı durumları veya dükkan veya restoranlardaki yanlış etiketlenmiş gıda maddelerini hemen yerinde şikaye t etmenizi veya Federal Eyalete bağlı yetkili kurumlara bildirmenizi şiddetle öneririz. Böylece üretim ve satıştaki zayıf yönler ve ihmaller ortaya çıkarılmış olur. Yerinde şikayette bulunmak veya denetleme merciine durumu bildirmek sorunun cinsine göre doğru olan tercihte bulunmak gerekir. Örneğin rafta ambalajı yırtılmış bir paket makarna görürseniz, elbette bunu gıda denetim kurumuna bildirmezsiniz. Fakat mesela aynı dükkanda üst üste üç kere küflenmiş bir yoğurt veya tüketim tarihi dolmuş bir paket kıyma ile karşılaşırsanız, denetleme kurumunun söz konusu dükkanı veya üretim yerini tekrar gözden geçirmesi iyi olabilir. 2830 EAN-kodunun sırrı Bir denetleme kurumuna şikayette bulunmanız ücretsizdir. Laboratuarda şikayette bulunduğunuz bir gıda maddesine tahlil yapılması ve herhangi sakıncalı bir sonucun ortaya çıkmaması durumu değiştirmez. Denetleme kurumları özel incelemeler için yetkili değildirler. Mesela bahçenizden topladığınız sebzenin zehirli maddeler içerip içermediğini veya iki yıldır derin dondurucunuzda sakladığınız etin yenilebilir olup olmadığını bilmek istiyorsanız, kendinize özel bir laboratuar kurmalısınız. Fakat dikkat: bu size pahalıya mal olabilir! Öneri: Eğer herhangi bir dükkan, restoran, üretim yeri veya ürün hakkında şikayette bulunmak istiyorsanız ve bunu nasıl yapacağınızı bilmiyorsanız, bulunduğunuz Federal Eyaletteki Tüketici Koruma Merkezine başvurunuz. Burada size gerekli olan telefon numaralarını ve adresleri vereceklerdir. 4 EAN-kodunun sırrı Ambalajlı gıda maddelerinin üzerinde yer alan ve altlarında bir sıra rakam olan siyah çizgilere EAN-kodu denir. Şimdiye kadar danışma kapsamında birçok tüketici bu çizgilerin gizli ve önemli bilgiler ihtiva edip etmediğini sormuştur. EAN-kodu sadece söz konusu ürünün uluslar arası ürün kodudur. Bu barkod kasada barkod tarayıcı cihazlarla ürün fiyatının okunmasını sağlar, ayrıca satıcıya da ürünün stok durumu hakkında bilgi verir, böylece satıcı zamanında ürünü tekrar sipariş edebilir. 2931 Daha başka neler önemli? Öneri: EAN-kodunun ilk rakamları ülke kodlarıdır, fakat buna rağman ürünün üretildiği ülkeyi veya menşei ülkesini bu rakamlarla tespit edemezsiniz. Birçok firma belirli bir ülkede temel bir numara talep ederler. Böylece ürün üzerindeki ilk rakamlar Almanya ya ait olup, söz konusu gıda maddesi Asya da üretilmiş olabilir. Acaba bunun anlamı nedir? Gıda maddelerinin ambalajları üzerindeki içindekiler listesinde bazen kolaylıkla anlayamayacağımız terimler yer alır. Burada size Tüketici Koruma Merkezlerinde en sık sorulan terimlerin anlamlarını açıklayacağız. Antioksidan maddeler gıda maddeleri ile oksijen arasındaki reaksiyonu engellerler. Bunların çoğu bitkisel kaynaklıdır veya suni olarak üretilirler. Kimozin dana midesinden elde edilen ve peynir üretiminde kullanılan bir enzimdir. Günümüzde kimozin genellikle mikroorganizmalar yardımıyla üretilir. Emulgatörler gıda maddesinin içersinde maddelerin birbirine bağlanmasını sağlayan, fakat su ve yağ gibi diğer maddelerle birleşmeyen bir katkı maddesidir. Bunlar hayvansal olduğu gibi bitkisel hammaddelerden de elde edilebilirler. Sıklıkla alerjiye neden olan bir besin maddesi olmadığı sürece maalesef bu katkı maddesinin elde edildiği ana maddenin belirtilmesi yasal bir zorunluluk değildir. 30 Daha göster
Tip 2 Diyabet Hastaları için Beslenme Kılavuzu* Değerli hastalar, Hazırladığımız bu kısa kılavuz ile size günlük hayatınızda tüketeceğiniz gıda maddelerini seçerken, yönünüzü daha iyi belirleyebilmenize Detaylı 1. Süt, süt ürünleri ve süt bazlı ürünler 1.1. İçme sütü
EK-1 Mikrobiyolojik Kriterler Gıda 1. Süt, süt ürünleri ve süt bazlı ürünler 1.1. İçme sütü 1.1.1. Pastörize süt Mikroorganizmalar Numune alma planı Limitler ( 1 ) n c m M E. coli ( 3 ) 5 0 Detaylı DiYABET VE BESLENME N M.-
ALANYA BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONT.MD YETERLİ VE DOĞRU BESLENME KURALLARI 16 EKİM DÜNYA GIDA GÜNÜ Dünya da bir yanda obeziteyle mücadele yapılırken diğer tarafta açlıktan ölme noktasına gelen insanlara Detaylı EK-1. Mikrobiyolojik Kriterler
EK-1 Mikrobiyolojik Kriterler Gıda Mikroorganizmalar Numune Limitler (1) alma planı c m M 1. Süt, süt ve süt bazlı ürünler 1.1. İçme sütü 1.1.1. Pastörize süt AKS (2) 5 2 104 105 E. coli 5 0 Detaylı 5. Sınıf Fen ve Teknoloji
KONU: Besinler ve Dengeli Beslenme Besinlerin gerekliliği Bütün canlılar büyümek, gelişmek, ve yaşamını sağlıklı bir şekilde devam ettirebilmek için beslenmeye ihtiyaç vardır. Canlılar koşmak, yürümek Detaylı SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI
Dengeli Beslenme Yaşamımız boyunca sürekli büyürüz. Bebeklikten itibaren sağlıklı bir şekilde büyümek ve gelişmek için düzenli, dengeli ve yeterli beslenmemiz gerekir. Beslenmek yani yemek yemek günlük Detaylı 1- Süt ve Sütten Yapılan Besinler
Besin Grupları Doğada çok çeşitli besinler bulunmakta ve her besinin besin öğesi bileşimi farklılık göstermektedir. Besin öğelerini tek bir besinle vücudumuza almamız imkansızdır. Besin öğelerinin dengeli Detaylı DOĞA OKULLARI OKUL MENÜSÜ KILAVUZU
DOĞA OKULLARI OKUL MENÜSÜ KILAVUZU EKİM 2015 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ 2. BENİM TABAĞIM KONSEPTİ 3. BESİN GRUPLARI 4. MENÜ KILAVUZU a. ARA ÖĞÜNLER b. ANA ÖĞÜNLER c. SALATA BAR 5. MENÜNÜN YAĞ VE ŞEKER İÇERİĞİ Detaylı ZAYIFLAMA DiYETi. TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir. BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ
ZAYIFLAMA DiYETi TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ ZAYIFLAMA DiYETi Diyetiniz günlük enerji gereksiniminize göre size özgü planlanmıştır. Detaylı Türk Gıda Kodeksi Gıdalarda Kullanılan Tatlandırıcılar Tebliği (Tebliğ No:2002/ 56)
Türk Gıda Kodeksi Gıdalarda Kullanılan Tatlandırıcılar Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ Resmi Gazete: 11.10.2002-24903 Resmi Gazete: 25. 8. 2002-24857 Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ve Sağlık Detaylı SAĞLIĞIN DENGESİ. 5 Gıda Grubu. Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir SÜGAV yayınıdır.
Böbrek Hastalıklarında BESLENME TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ Böbrek Hastalıklarında BESLENME Diyetiniz günlük enerji gereksiniminize Detaylı neden az yağlı az kolesterollü diyet?
neden az yağlı az kolesterollü diyet? DYT-YRD07 Rev / 2 Yürürlük Tarihi / 30.12.2005 Rev Tarihi / 17.18.2012 neden az yağlı az kolesterollü diyet? Kolesterol insan vücudunda doğal olarak bulunan yağa benzer Detaylı GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIKLI BESLENMEYE DESTEK VERİYORUZ
GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIKLI BESLENMEYE DESTEK VERİYORUZ 1 2 SAĞLIKLI BESLENMEYE DESTEK VERİYORUZ Toplumun sağlıklı yaşaması ve ekonomik yönden gelişmesi onu oluşturan bireylerin sağlıklı olmasına Detaylı Besin Değerleri Tablosu ve İçerik Bilgisi
Besin Değerleri Tablosu ve İçerik Bilgisi ALERJEN UYARISI Ürünlerimiz gluten, süt, yumurta, fındık gibi sert kabuklu meyveler, soya ve susam içerebilir. Detaylı bilgi için, ürün içerik bilgilerini incelemenizi Detaylı BESLENME İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ
BESLENME İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008 SUNU PLANI Sağlıklı ve dengeli beslenme Temel besin öğeleri ve grupları Öğün içerikleri: Kahvaltı Fast-food ve zararları Çocuğunuzun beslenme çantası Detaylı EK-1 Mikrobiyolojik Kriterler. Gıda Mikroorganizmalar Numune alma planı
8 Ocak 2010 CUMA Resmî Gazete Sayı : 27456 Tarım ve Köyişleri Bakanlığından: Türk Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik Kriterler Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2009/68) MADDE 1 6/2/2009 Detaylı Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU
Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU 173 Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Hiçbir canlının beslenmeden yaşamını sürdürmesi mümkün değildir. Bu, her yaşta olmak üzere, insanlar için de geçerlidir. Özellikle bebekler ve Detaylı EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin
EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir GAV yayınıdır. GAV Yayın No: Detaylı SAĞLIKLI BESLENME VE MENÜ PLANLAMA BİLKENT ÜNİVERSİTESİ KAFETERYALAR İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ
1800 KALORİLİK ZAYIFLAMA DİYETİ BİR GÜNDE ALINMASI GEREKEN YİYECEK MİKTARLARI BESİN GRUBU DEĞİŞİM MİKTARI SÜT 3 ET 5 EKMEK VE EKMEK YERİNE GEÇEN 10 SEBZE YEMEĞİ 2 MEYVE 5 YAĞ 4 SABAH: ÖRNEK YEMEK LİSTESİ Detaylı YAŞLILIKTA BESLENME VE SAĞLIK. MERSİN SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ Züleyha KAPLAN Beslenme ve Diyet Uzmanı
YAŞLILIKTA BESLENME VE SAĞLIK MERSİN SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ Züleyha KAPLAN Beslenme ve Diyet Uzmanı Yaşlanma her canlıda görülen ve vücutta değişiklik yapan bir süreçtir Herkes bir gün yaşlanacaktır Detaylı TGK-GIDA MADDELERĐNDE KULLANILAN TATLANDIRICILAR TEBLĐĞĐ Tebliğ No : 2006-45. Yayımlandığı R.Gazete 21.09.2006-26296
TGK-GIDA MADDELERĐNDE KULLANILAN TATLANDIRICILAR TEBLĐĞĐ Tebliğ No : 2006-45 Amaç Yayımlandığı R.Gazete 21.09.2006-26296 1-Değişiklik :03.08.2007/26602 R.G. 2-Değişiklik:07.01.2011/27808 R.G. MADDE 1 (1) Detaylı Kanser tedavisi sırasında sağlıklı bir diyet hemen hemen başka zamanlardakiyle aynıdır. Her gün çeşitli gıdalar yemeniz gerekir.
ŞİKAYETİNİZ Mİ VAR??? Yemek sonrası şişkinlik hissediyorum... Yemeklerden sonra hazımsızlık hissediyorum... ŞİKAYETİNİZ Mİ VAR??? Ha4ada 2-3 defa kabızlığım oluyor... Kabız olduğumda fissür/hemoroid şikayetlerim Detaylı Madde 4-(ğ) 1.1.2. Fermente süt ürünleri ( Kefir,Yoğurt, meyveli vb. yoğurtlar, ayran vb. ) 1.1.3.1. Krema (pastörize) 0/25 g-ml.
Bu renk, eski TGK Mikrobiyolojik kriterler tebliğinden çıkarıldığını ifade eder Bu renk, yeni TGK Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliğine eklenmediğini ifade eder. Türk Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik kriterler Detaylı Diyabette Beslenme. Diyabet
Diyabette Beslenme Diyabet BR.HLİ.044 Diyabet Hastası Nasıl Beslenmeli? Halk arasında şeker hastalığı olarak adlandırılan diyabet, düzenli beslenme programı gerektirir. Düzenli ve bilinçli bir beslenme Detaylı Besin Değerleri Tablosu ve İçerik Bilgisi
Besin Değerleri Tablosu ve İçerik Bilgisi ALERJEN UYARISI Ürünlerimiz gluten, süt, yumurta, fındık gibi sert kabuklu meyveler, soya ve susam içerebilir. Detaylı bilgi için, ürün içerik bilgilerini incelemenizi Detaylı TGK-ÇĐKOLATA VE ÇĐKOLATA ÜRÜNLERĐ TEBLĐĞĐ( Tebliğ No: 2003/23 )
TGK-ÇĐKOLATA VE ÇĐKOLATA ÜRÜNLERĐ TEBLĐĞĐ( Tebliğ No: 2003/23 ) (Resmi Gazete Tarih ve No: 17.07.2003 25171) Amaç Madde 1 - Bu tebliğin amacı; çikolata ve çikolata ürünlerinin tekniğine uygun ve hijyenik Detaylı Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı
GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME NEDEN ÖNEMLİDİR? Hayat sağlıkla güzeldir BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ Gebelik öncesi ideal ağırlığında olan yetişkin kadınların ortalama 9-14 kg arasında (ayda 1-1,5kg) Detaylı HİPERLİPİDEMİ TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ
HİPERLİPİDEMİ TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ Hiperlipidemi; kanda çeşitli yağların yüksekliğini ifade etmek için kullanılan bir terimdir. Bu çeşitli yağ tipleri kolesterol, trigliserid, LDL-kolestroldür. Detaylı EK-1 Mikrobiyolojik Kriterler. Gıda Mikroorganizmalar Numune alma planı. 1.2.1. Kefir Koliform bakteriler ( 3 ) 5 2 9 95
8 Ocak 2010 CUMA Resmî Gazete Sayı : 27456 TEBLĐĞ Tarım ve Köyişleri Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSĐ MĐKROBĐYOLOJĐK KRĐTERLER TEBLĐĞĐNDE DEĞĐŞĐKLĐK YAPILMASI HAKKINDA TEBLĐĞ (TEBLĐĞ NO: 2009/68) MADDE Detaylı n lf o o d p l a Bu metnin Türkçeye çevirisi Pınar Enstitüsü'nün desteği ile gerçekleştirilmiştir.
ALKALİ BESLENME HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER VE ALKALİ GIDA LİSTESİ ph değerinin sağlığımız için önemi nedir? Asidik bir vücut hastalıkları kendine çeken güçlü bir mıknatıstır. Bu nedenle de vücudun ph Detaylı 5. SINIF FEN VE TEKLONOJİ DERSİ
02.12. 5. SINIF FEN VE TEKLONOJİ DERSİ VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİ TARAFINDAN 2.12. TARİHİNDE ENFORMATİK BÖLÜM BAŞKANLIĞINDA HAZIRLANMIŞTIR. Detaylı EK TATLANDIRICILAR. Enerjisi azaltılmış veya şeker ilavesiz tahıl bazlı tatlılar. Enerjisi azaltılmış veya şeker ilavesiz yağ bazlı tatlılar
Ağustos 2007 CUMA Resmî Gazete Sayı : 26602 TEBLİĞ Tarım ve Köyişleri Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSİ GIDA MADDELERİNDE KULLANILAN TATLANDIRICILAR TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA TEBLİĞ (TEBLİĞ Detaylı MADDE 1 25/8/2002 tarihli ve 24857 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi-Gıda Maddelerinin Genel Etiketleme ve Beslenme Yönünden
EK-2 MADDE 1 25/8/2002 tarihli ve 24857 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi-Gıda Maddelerinin Genel Etiketleme ve Beslenme Yönünden Etiketleme Kuralları Tebliği'nin 2 nci maddesi aşağıdaki Detaylı Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı
Sayfa Besin Grubu kalori Cetveli 1... Süt ve Süt Ürünleri Index 1... Tatlılar 2... Et Gurubu 3...Tahıllar 3...Sebzeler 4... Sebzeler 5... Meyveler 6... Yağlar 7... Kahvaltılıklar 8... Erişteli Ayran Aşı Detaylı Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan
Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. 1 BESLENME BİLİMİ 2 Yaşamımız süresince yaklaşık 60 ton besin tüketiyoruz. Besinler sağlığımız ve canlılığımızın devamını sağlar. Sağlıklı bir Detaylı TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak,
15 Ağustos 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 29089 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSİ DEVAM FORMÜLLERİ TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2014/32) Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; devam Detaylı ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ KOAH LI HASTANIN BESLENMESİ FR-HYE-04-719-41
FR-HYE-04-719-41 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ KOAH LI HASTANIN BESLENMESİ Hazırlayan AD/BD/Birim(ler): Beslenme ve Diyet Birimi Sayfa 1 / 7 İlk yayın tarihi: 01.05.2007 Detaylı KALP DAMAR HASTALIKLARI VE BESLENME
KALP DAMAR HASTALIKLARI VE BESLENME Kalp hastalıkları deyince; kalp ve kan damarlarına ilişkin hastalıklar aklımıza gelmektedir. Damar sertliği; Atardamar duvarının kalınlaşmasıdır. Yavaş seyreden ilerleyici Detaylı BESLENME. Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Şenay GÖRÜCÜ YILMAZ
BESLENME Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Şenay GÖRÜCÜ YILMAZ 2 SAĞLIKLI BESLENME O Beslenme, O Yeterli ve dengeli beslenme O Besin O Besin öğeleri 3 İnsanlar neden yemek yer? Beslenme; İnsanın büyümesi, gelişmesi, Detaylı AĠLEM VE BEN BESLENME (TEMEL BESĠN GRUPLARI) YAZAN: MERAL ġahġn
AĠLEM VE BEN BESLENME (TEMEL BESĠN GRUPLARI) YAZAN: MERAL ġahġn Geçen sayıda beslenme konusuna genel bir giriş yaparak besin öğeleri hakkında bilgiler vermiştim. Bu sayıda ise temel besin grupları ve doğru Detaylı Health Products. Diyet Shake kullanım kılavuzu
Health Products Diyet Shake kullanım kılavuzu I Ş LEYIŞ. Insuline & Glucagon Kilo almak veya zayıflamak insülin ve glikojen hormonları ile alakalıdır. Yanlış karbon hidratların (hızlı şeker) yenmesi ile Detaylı TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI
TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI Türkiye beslenme durumu yönünden hem gelişmekte olan, hem de gelişmiş ülkelerin sorunlarını birlikte içeren bir görünüme sahiptir. Ülkemizde halkın beslenme Detaylı BESİNLER. Süt, yumurta, peynir, et, tavuk, balık gibi hayvansal kaynaklı besinler
BESİNLER Yaşam için gerekli besin öğelerini sağlayan bitkisel ve hayvansal gıdalar BESİN olarak tanımlanır. Besinler, elde edildikleri kaynaklara göre iki gruba ayrılır: Süt, yumurta, peynir, et, tavuk, Detaylı TEMEL KARBONHİDRAT SAYIMI
TEMEL KARBONHİDRAT SAYIMI Prof. Dr. M. Emel Alphan Yediğiniz yiyeceklerdeki karbonhidratları sayma yaklaşımını kullandığınız takdirde, kan şekerinizi kontrol edebilir, diyabete bağlı gelişebilecek komplikasyonları Detaylı TÜRK GIDA KODEKSİ GIDA İLE TEMAS EDEN PLASTİK MADDE VE MALZEMELERİN BİLEŞENLERİNİN MİGRASYON TESTİNDE KULLANILAN GIDA BENZERLERİ LİSTESİ TEBLİĞİ
Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSİ GIDA İLE TEMAS EDEN PLASTİK MADDE VE MALZEMELERİN BİLEŞENLERİNİN MİGRASYON TESTİNDE KULLANILAN GIDA BENZERLERİ LİSTESİ TEBLİĞİ (Tebliğ No: 2013 Detaylı ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1. YETERLİ ve DENGELİ BESLENME. PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ
ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1 YETERLİ ve DENGELİ BESLENME PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ OKUL ÇAĞINDA BESLENME Okul çağı dönemi, büyüme ve gelişmenin hızlı olduğu, besin Detaylı TÜRK GIDA KODEKSİ Mikrobiyolojik Kriterler Tebliği
T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Resmi Gazete Tarih / Sayı: 02.09.2001 / 24511, Tebliğ No: 2001-19 MİKROBİYOLOJİK KRİTERLER TEBLİĞİ Amaç...1 Kapsam...1 Hukuki Dayanak...1 Kısaltmalar...1 Tanımlar...1 Detaylı UZUNLU CUMHURİYET ORTAOKULU
UZUNLU CUMHURİYET ORTAOKULU SPOR KULUBÜ YAYINI VUCUDUMUZ VE DENGELİ BESLENME 2015 BOĞAZLIYAN / YOZGAT SUNU PLANI * Sağlıklı ve Dengeli beslenme * Temel besin öğeleri ve grupları * Öğün içerikleri: Kahvaltı Detaylı Anti-oksidan nedir? Etkileri Nelerde bulunur?
FR-HYE-04-719-02 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ DİABETLİ HASTALAR İÇİN BESLENME KILAVUZU Hazırlayan AD/BD/Birim(ler):Beslenme ve DiyetBirimi Sayfa 1 / 10 İlkyayın tarihi: Detaylı Zayıflama sırasında light ya da kalorisi azaltılmış ürünleri kullanabilir miyiz?
Zayıflama sırasında light ya da kalorisi azaltılmış ürünleri kullanabilir miyiz? Prof. Dr. M. Emel Alphan Şişmanlığın neden olduğu hastalıkların tedavisinde, diyet ile birlikte, fiziksel aktivitenin artırılması, Detaylı TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak,
14 Şubat 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28913 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2014/3) Amaç MADDE 1 (1) Detaylı Gastrik Bypass Ameliyatından Sonra Beslenme
Hasta Bilgilendirme Formları Gastrik Bypass Ameliyatından Sonra Beslenme Mide bypass ameliyatı geçiren hastalar tipik olarak bariatrik ameliyattan sonra nasıl ve neler yiyecekleri konusunda çok sıkı talimatlar Detaylı Manda Ürünlerini Ekonomik Değeri Nasıl Artırılabilir Yrd. Doç. Dr. Zeki GÜRLER
Manda Ürünlerini Ekonomik Değeri Nasıl Artırılabilir Yrd. Doç. Dr. Zeki GÜRLER Manda Ürünleri Süt ve Süt Ürünleri Manda sütü Afyon kaymağı Lüle kaymağı Manda yoğurdu Dondurma Manda tereyağı Manda peyniri Detaylı ÇÖLYAK HASTALIĞI NEDİR? Çölyak hastalığı, ince bağırsağa hasar veren yiyeceklerin alımı ile besin emilimini bozan sindirim sistemi hastalığıdır.
ÇÖLYAK HASTALIĞI NEDİR? Çölyak hastalığı, ince bağırsağa hasar veren yiyeceklerin alımı ile besin emilimini bozan sindirim sistemi hastalığıdır. Çölyak hastalığı olan kişiler için; BUĞDAY, ARPA, ÇAVDAR Detaylı ANTALYA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ
ANTALYA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ BESLENME: Büyüme, yaşamın sürdürülmesi ve sağlığın korunması için besinlerin kullanılmasıdır. BESİNLER VE BESİN ÖĞELERİ Yaşamımız için gerekli olan bütün besinleri, Detaylı ALKOLSÜZ ĐÇECEKLER TEBLĐĞĐ
ALKOLSÜZ ĐÇECEKLER TEBLĐĞĐ Tebliğ No: 2007/26 Yayımlandığı R.Gazete :15.06.2007-26553 Değişiklik: Yayımlandığı R.Gazete : 01.11.2007-26687 Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; alkolsüz içeceklerin tekniğine Detaylı Sağlıklı Kilo Verdiren Diyet!
1. Hafta - 1.Gün TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir Diyet Günlüğü BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ Diyetisyenimizden Öneriler 1. Sabah kahvaltı yapmadan güne başlamayın! Detaylı TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ )
Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ ) Amaç MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, kilo verme amacıyla enerjisi Detaylı İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm. Gıda Teknolojisinin Tarihçesi, Tanımı, Yöntemleri
İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm Gıda Teknolojisinin Tarihçesi, Tanımı, Yöntemleri Gıda Teknolojisinin Tanımı... 6 İşlenmiş Besin Satın Alırken Dikkat Edilecek Hususlar... 6 Gıdaların Geometrik Özellikleri... Detaylı Kanser Hastalarında Beslenme
BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için Detaylı TÜRK GIDA KODEKSİ ISIL İŞLEM GÖRMÜŞ İÇME SÜTLERİ TEBLİĞİ Taslak (2014/..)
Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSİ ISIL İŞLEM GÖRMÜŞ İÇME SÜTLERİ TEBLİĞİ Taslak (2014/..) Amaç Madde l (1) Bu Tebliğin amacı, ısıl işlem görmüş içme sütlerinin tekniğine uygun Detaylı OBEZİTENİN ÖNLENMESİNDE BESİN SANAYİNİN ROLÜ
OBEZİTENİN ÖNLENMESİNDE BESİN SANAYİNİN ROLÜ Türkiye Obezite ile Mücadele ve Kontrol Programı Eğiticilerin Eğitimi Toplantısı 4 8 Ekim 2010, Antalya Dr. Dyt. Zehra Büyüktuncer Hacettepe Üniversitesi Sağlık Detaylı MİKROBİYOLOJİK KRİTERLER TEBLİĞİ
MİKROBİYOLOJİK KRİTERLER TEBLİĞİ Yetki Kanunu: Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği Yayımlandığı R.Gazete : 06.02.2009-27133 Tebliğ No: 2009/6 Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; gıda maddelerinin mikrobiyolojik Detaylı EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr
EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr Ağacın kökü toprak İnsanın kökü EKMEK tir. 2 BİR AYDA 7-12 KG. VERMEK Detaylı Evden sağlıklı ara yiyeceği. Her yemek tarifi için pratik öğütler
ARA RATGEBER ÖĞÜNÜ GESUNDE İÇİN TAVSİYELER JAUSE Evden sağlıklı ara yiyeceği Her yemek tarifi için pratik öğütler 1 Bizim ara yiyeceği reçetelerimiz çabuk hazırlanır ve satın alınan hazır bir sucuklu ekmekten Detaylı T.C. KÜTAHYA TİCARET BORSASI A Y L I K B Ü L T E N BÜLTEN NO : 10 SAYFA NO : 1
BÜLTEN AYI : EKİM 0 BÜLTEN NO : 0 SAYFA NO : HUBUBAT BUĞDAY BUĞDAY 0,5 0,70 0,59.06.95 KG 6.58.889,89 HMS BUĞDAY 0,59 0,90 0,6 4.64.470 KG.94.97,6 HTS BUĞDAY 0,58 0,59 0,58 5.800 KG 5.000,00 K.A.G.T BUĞDAY Detaylı MİKROBİYOLOJİK KRİTERLER TEBLİĞİ
MİKROBİYOLOJİK KRİTERLER TEBLİĞİ Yetki Kanunu: Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği Yayımlandığı R.Gazete : 06.02.2009-27133 Tebliğ No: 2009/6 Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; gıda maddelerinin mikrobiyolojik Detaylı 43.SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ
1-Halk Sağlığı Hizmetleri 1- Dezenfeksiyon Böcek Fare/sıçan Ve Haşeri İlaçlama Ücreti 100 M2 Den Fazla Her M2 İçin 2- Dezenfeksiyon Böcek Fare/sıçan Ve Haşeri İlaçlama Ücreti 100m2 Ye Kadar Olan Yerler Detaylı NE YİYECEĞİNİZİ PLANLAYIN! YENİ BİR YAŞAM İÇİN
NE YİYECEĞİNİZİ PLANLAYIN! YENİ BİR YAŞAM İÇİN Kilo vermenin ötesinde. Yeni bir yaşam için. Yediğiniz gıdalar, sağlığınız için gerekli besinleri içermelidir ancak, bunun şekline sizde karar verebilirsiniz. Detaylı İŞLENMİŞ TARIM ÜRÜNLERİ LİSTESİ. Yıllık Gümrük Vergisiz Kota Miktarı (net ton ağırlık) Sipariş No. Gümrük Tarife Kodu.
Sipariş No Gümrük Tarife Kodu İŞLENMİŞ TARIM ÜRÜNLERİ LİSTESİ Madde Açıklaması 09.0228 1704 kakao içermeyen şeker mamulleri (beyaz çikolata dahil) : 1704.10 - ciklet (şekerle kaplanmış olsun olmasın): Detaylı PRENET LE KİLONUZU Kontrol Altına Alın!
PRENET LE KİLONUZU Kontrol Altına Alın! 1983 yılında Almanya da geliştirilen Prenet ürünleri, en son teknoloji ile üretilir. Konsept, içerisinde kişiye özel olarak uygulanan vücut analizini de barındıran, Detaylı Uzm.Dyt. Rukiye BOZBULUT GAZİ ÜN. TIP FAK. HASTANESİ ÇOCUK ENDOKRİNOLOJİ BİLİM DALI
Uzm.Dyt. Rukiye BOZBULUT GAZİ ÜN. TIP FAK. HASTANESİ ÇOCUK ENDOKRİNOLOJİ BİLİM DALI OKUL ÇAĞI ÇOCUKLARINDA BESLENME YETERLİ VE DENGELİ BESLENME Karın doyurmak yada açlık duygusunu bastırmak değildir. Sevilen Detaylı MADDE 3 (1) Bu Tebliğ, 16/11/1997 tarihli ve 23172 mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan "Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği"ne göre hazırlanmıştır.
BEBEK VE KÜÇÜK ÇOCUK EK GIDALARI TEBLİĞİ Yetki Kanunu: Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği Yayımlandığı R.Gazete: 01.11.2007-26687 Tebliğ No: 2007-50 Bebek ve Küçük Çocuk Ek Gıdaları Tebliğinde Değişiklik Yapılması Detaylı Sütlü tatlıların ana malzemesi olan sütün temizliği son derece önemlidir. Hastalık yapıcı mikroorganizmalardan arındırılmış olmalıdır. Sektörde kullanılan açık sütler süzülerek kaynatılır. Sütlü tatlılar Detaylı TGK-KĐLO VERME AMAÇLI ENERJĐSĐ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLĐĞĐ ( 2001/41) (Yayımlandığı R.G.24.12.2001/24620)
TGK-KĐLO VERME AMAÇLI ENERJĐSĐ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLĐĞĐ ( 2001/41) (Yayımlandığı R.G.24.12.2001/24620) Amaç Madde 1 Bu Tebliğin amacı, kilo verme amacıyla enerjisi kısıtlanmış diyetler için hazırlanan Detaylı TÜRKİYE AŞIRI TUZ TÜKETİMİNİN AZALTILMASI PROGRAMI
T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TEMEL SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ BESLENME VE FİZİKSEL AKTİVİTELER DAİRE BAŞKANLIĞI TÜRKİYE AŞIRI TUZ TÜKETİMİNİN AZALTILMASI PROGRAMI Bulaşıcı Olmayan Kronik Hastalıklara Neden Detaylı 1. ÜNİTE. Sigara ve alkolün; insan sağlığına, çevreye ve topluma verdiği zararları, zararlı maddelerden uzak durulması gerektiğini, sağlıklı yaşamak
1. ÜNİTE Vücudumuzun Bilmecesini Çözelim Neler Öğreneceğiz? Besinler Canlıların yaşayabilmek için besine ihtiyaç duyduğunu, besin içeriklerinin vücuttaki öncelikli görevlerini, vitamin çeşitlerinin en Detaylı 2015-2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ADSIZ SEDAT SEZGİN ORTAOKULU OBEZİTE VE BESLENME KONULU BİLGİLENDİRME ÇALIŞMASI
2015-2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ADSIZ SEDAT SEZGİN ORTAOKULU OBEZİTE VE BESLENME KONULU BİLGİLENDİRME ÇALIŞMASI İLKÖĞRETİM ÇAĞINDAKİ ÇOCUKLARDA OBEZİTE VE BESLENME Obezite vücut ağırlığının ve vücuttaki Detaylı 2016 © DocPlayer.biz.tr Gizlilik Politikası | Hizmet koşulları | Geri bildirim