Açılış Prensipleri (2) Kapılanın
by Atila Malçok on November 19, 2013
Başlığı gören ve oyunun kurallarını az çok bilen kişi, 3-1 ile 5 kapısı, 4-2 ile 4 kapısı alınır, bunu zaten biliyorum diyebilir. Bir hamleyi ezberlemekten ziyade gerisindeki temel düşünceyi anlamak ise oyunumuzu geliştiren asıl unsurdur. Şimdi Şekil 1’deki pozisyonu inceleyiniz. Sıra sizde ve Siyah olarak 4-1 attınız. Nasıl oynarsınız? Eğer 4-1 değil de 4-2 ya da 6-1 atmış olsa idiniz nasıl oynardınız? Şimdi biraz düşünün. Yanıtı ise orta bölümde bulabileceksiniz.
Birinci bölümde belirttiğimiz gibi açılıştaki önceliğimiz oyunumuzu esnek hale getirmektir. Bu sayede rakibi hem daha çok kıracak hem de bloke edecek kapılar yapan zarlar üretebiliriz.
3-1 ile 8/5 ve 6/5 yaparak 5 kapısını almanız gerekir. Modern tavladaki en iyi açılış hamlesidir. Başlangıçta iki tarafın da denk iki oyuncu olduğu varsayımından hareketle yüzde 50-50 olan kazanma şansı bu hamleden sonra %55,46 ya yükselir çünkü;
• İlave her bir iç kapı, rakibin kırıldığında girmesini zorlaştırır. Başlangıçta sadece 6 noktasında bir tane kapınız var ve rakibin gele atma olasılığı 1/36 yani yüzde 2,77 dir. Oysa şimdi 66, 55, 56, 65 ile gele atma olasılığı 4/36 (yüzde 11) yani tam olarak 4 katıdır.
• Rakibinize kıyasla sahip olduğunuz her bir fazla kapı onun daha temkinli oynamasını gerektirir. Bu durumda rakibin önceliği gerideki pullarının hapsolmasını önlemek olacağından sizi bloke etmeye yönelik hamleleri kısıtlanacak ve onun yerine attığı birçok zarda geri pulları ile hamle yaparak kendisini kurtarmaya çalışacaktır. Örneğin 1-1 ile kendi bar kapısını ve 5 kapısını almak yerine gerideki 1 pulu yanaşmak zorunda kalacak, 2-2 ile 11 ve 4 kapılarını alıp yığınlarını azaltarak pozisyonunu güçlendirmek yerine gerideki 2 pulu 22 noktasına taşıyarak vasat bir çapaya sahip olmayı tercih edecektir.
• Rakibiniz daha temkinli oynamak zorunda iken siz artık daha riskli hamleleri tercih edebilir ve hareket kabiliyetinizi artırabilirsiniz.
• Sıralı ve boşluk içermeyen bir duvar (prime) örme imkanı sunar. Boşluk içeren kapıların arasından geçerek kaçmak her zaman daha kolaydır.
• Başlangıç dizilişindeki en büyük problemlerden biri olan 6 kapısındaki yığın azalır ve oradaki yedek pullardan biri, tam da ait olduğu yere emniyetli bir şekilde konulur.
• İçerideki ve dışarıdaki diğer pullar için emniyetli bir konuşlanma noktasıdır. Bu sayede daha güvenli bir şekilde diğer kapıları alma süreciniz hızlanır.
• 5 kapısını rakibe kaptırdığınızda artık onu hapsetme şansınız ortadan kalkar ve rakip oyundaki iddiasını uzun süre devam ettirebilir. Üstelik rakibi mars etme olasılığınız ciddi ölçüde azalır.
• 5 kapısı oyunda sahip olabileceğiniz en kalıcı değerlerden biridir.
• 5 kapısı bu yüzden oyundaki altın kapıdır (golden point).
Tüm bu artılarının yanında 3-1 ile 5 kapısını almanın yegane eksikliği 8 noktasını oyun başlangıcında yedeksiz (çıplak) bırakmasıdır.
4-2 ile 8/4 ve 6/4 yaparak 4 kapısı alınmalıdır. İkinci en iyi açılış hamlesidir. 5 kapısı ile benzer işlevleri görür. Sıralı yani boşluk içermeyen kapılar rakibi bloke edebilmek adına elbette daha iyidir. Yukarıdaki diyagramda görüldüğü üzere beş kapısını yaptıktan sonra sıralı sağlam bir dört kapıya sahip olmak için sadece 7 kapısını almanız gerekirken, 4 noktasını aldıktan sonra aynı dörtlü duvara (prime) sahip olmak için daha fazla kapı almanız gerekir. Bu eksilerine rağmen dört kapısı rakibi bloke edecek duvarın en önemli parçalarından biridir.
6-1 ile 13/7 ve 8/7 yaparak bar kapısını almak en iyi seçenektir. İyi bir blokaj kapısıdır çünkü; rakibin gerideki pullarının 6 çıkışını kapatır ve 8 ve 6 kapıları arasındaki boşluğu kapatarak bir hamlede üçlü duvar (prime) oluşturur.
Birçok oyuncu rakibi bloke edebilmek için en değerli kapının bar kapısı (7 noktası) olduğunu düşünürken nasıl oluyor da bar kapısı, 4 kapısının bile önüne geçemedi diye düşünülebilir. Bunun iki temel nedeni var:
• Birincisi bar kapısı bir dış saha kapısı iken 4 kapısı bir iç kapıdır. Rakipten fazla olarak sahip olduğunuz her iç kapı, pozisyonunuzu güçlendirir ve rakibinizin atacağı geleleri artıracağı için onu, daha emniyetli oynamaya yöneltirken size daha cesur oynama imkanı tanır.
• İkincisi 6 kapısında bulunan fazla pullardan biri, en emniyetli şekilde oyunun içine katılarak aktif hale getirilir ki o pulları kırdırmadan oyuna dahil etmek açılıştaki öncelikli amaçlarımız arasında yer almaktadır.
Yukarıda da belirttiğimiz gibi bir dış kapı olması nedeniyle 3. En iyi açılış hamlesidir. O halde açılışta iç kapı yapmanın dış kapı yapmaktan daha değerli olduğunu daima hatırlamamız gerekir. Bu durumda;
5 Kapısı > 4 Kapısı > Bar kapısı
Böylece giriş kısmında Şekil 1’de verdiğimiz pozisyon için karar verebilecek altyapıyı oluşturduk aslında. Bu formül örnek pozisyondaki üç soruya da yanıt vermemiz için yeterli. Yani 4-1 ve 6-1 ile 5 kapısını, 4-2 ile 4 kapısını almamız gerekir. Açılış hamlesinin arkasındaki temel düşüncenin oyun sonuna kadar geçerli olduğunu görebilmek ise çok daha önemli.
Tavlada her zaman ve her koşulda geçerli kurallar vermenin imkansız olduğunu, her pozisyonun kendi özgün koşullarında değerlendirilmesi gerektiğini burada bir kez daha hatırlatmak istiyoruz.
5-3 ile en iyi seçenek 8/3 ve 6/3 yaparak 3 kapısını almaktır. Kapılar arası boşluk bırakması bu hamlenin en büyük zafiyetidir ancak;
• Neticede bir iç kapıdır ve
• 6 kapısındaki yedek pulu oyuna dahil etmenin en güvenli yollarından biridir.
3 kapısı her ne kadar bir dip nokta kapısı olsa da 8 ve 6 kapıları ile birlikte uyumlu çalışır. Yani rakibi bloke etmek için öreceğimiz altılı duvarın (full prime) ilk sütunu 8 kapısı ise son sütunu da 3 kapısı olabilir.
6-4 ile yapılabilecek üç hamle var:
24/14 ile kaçmak:
• 6-2 ve 6-3 deki kaçış hamlesi ile kıyaslandığında vurulma olasılığının en az olduğu hamledir. Rakip sadece 2 ile yani 11/36 ihtimalle vurabilir. Geri kalan 25 atış, ıskalayacağı anlamına gelir. Bu durumda çok büyük bir ihtimalle o pulu direkt atış hattından daha güvenli bir yere taşıyabilirsiniz. Hatta 3-2, 4-3 ve 5-4 gibi zarlar ile dış sahanızda kapı almanız mümkündür.
• Gerideki tek pulu kurtarmanız ise rakip için önceliğin artık duvar örmek değil, saldırmak olacağıdır. Genel kabul gören bir yaklaşım, rakibin geride kalan tek pulunun bloke edilmesinin çok zor olduğu bu yüzden atağa yönelik bir oyunun daha etkili olacağı yönündedir. Bu da rakibin sizi vurmak için gireceği risklerin ve bu sayede yakalayabileceğiniz fırsatların habercisi anlamına gelir.
• Tek sorun vurulursan kaybedeceğin pip sayısı ve rakibin bu sayede konuşlanacağı 11 noktasının zaten inmek için can attığı noktalardan biri olması. Üstelik bir de kırarak o noktaya iniyorsa bu da kaymağı olur.
24/18, 13/9 ile geri pulu ayırmak ve bir kapı yapıcıyı aşağı inmek:
• 13/9 ile 9 kapısına yatmanın sihirli ve ofansif gücünü 4-1 zarında, 24/18 ile rakibin bar kapısına yatmanın aslında bir meydan okuma olduğunu 6-2 zarında gördük. Aynı şeyleri tekrar etmeyeceğiz ancak; 24/18 ile savunmaya yönelik yaptığımız hamlenin bu kez 13/9 ile atağa ve blokaja yönelik olarak kombine edilmesinin çok iyi ve dengeli bir oyun kurgusu ortaya çıkardığına dikkat etmemiz gerekir.
• Buna rağmen 9 noktasında ya da bar kapısında vurulduğunuz zaman rakibi kırarak dönemediğinizde bazı şeylerin ters gidebileceğini de göz ardı etmemek lazım.
8/2, 6/2 ile 2 kapısını almak:
• 6 kapısı ile arasında üç kapı boşluk bırakarak 2 kapısını almak bir zamanlar insanlara gülünç gelirdi ve belki hala da alay etmeye devam edenler vardır. Genel kanı ise 2 pulun ordunun kalanından kopuk olarak oyun dışında kalması idi.
• Özellikle 8 ve 2 kapılarının birbirinden 6 pip uzaklıkta olması aynı duvarın parçası olamayacakları anlamına gelir. Yani 2 kapısından başlayarak geriye doğru saydığınızda altı kapıdan oluşan sağlam bir duvar (full prime) 7 noktasında sona erer. Bu da 8 ve 2 kapılarının uyum içinde çalışamayacaklarının bir kanıtıdır.
Ancak bilgisayar yazılımlarının devreye girmesi ile birlikte yapılan geniş kapsamlı analizler sonucunda görüldü ki hiç de gülünç bir hamle değil, aksine güçlü bir hamle. Peki nedir bu hamleyi güçlü yapan unsurlar?
• İki pulu dip noktaya gömmesine rağmen analiz sonuçlarında birçok durumda ön planda olmasının sebebi ancak bir iç kapı olması ile açıklanabilir. O halde açılış itibari ile “kapı, kapıdır” mantığını çok iyi oturtmamız lazım. Sahip olduğunuz her ilave kapı rakip için kırıldığında girmeyi zorlaştırır. Bu oyunda her hamleden önce sürekli rakibin ev yapısını gözden geçirmek zorundasınız. Rakibin 4 tane kapısı sizin 2 tane kapınız varken rastgele açık oynayamazsınız. Aynı mantık rakibin 2 kapısı sizin tek kapınız varken de geçerlidir.
• Dış sahada alacağınız her kapıyı eninde sonunda bozmak zorundasınız ancak; içeride alacağınız her bir kapı oyun sonuna kadar sizin için kalıcı bir değer olacaktır.
• 6 kapısındaki yığını güvenle boşaltmanın en emniyetli yoludur.
• Ve atağa dönük bir oyun planı devrede iken aslında sahip olduğunuz her iç kapı hemen hemen aynı öneme sahiptir. Hatta atağa dönük oyunlarda dip kapıların önce yapılması bir avantajdır çünkü; 4 ve 5 gibi yüksek noktalardaki kapıları sonradan almak dip kapılara göre daha kolaydır. Bu nedenle 6-4 ile 2 kapısını almak güçlü bir manevradır. Bu da bize iç kapının ne kadar değerli olduğunu öğretiyor.
• Bu hamle 6-4 ‘ler içerisinde açık bırakmayan tek hamledir. Rakibimizin bazı 1’lerini kötü oynamasına sebep olur. Normalde arkadaki pulları ayırmakta kullanılan bazı 1’ler bu işlevini yerine getiremeyeceğinden rakibimize kötü hamle yapma imkanı tanımış oluruz
Her üç hamleye de övgüler dizdik. Peki en iyisi hangisi? Aslında her hamledeki övgü ustalar arasındaki kafa karışıklığının da bir yansıması. Biz yine analiz sonuçlarını baz alarak 2 kapısını almanın çok çok az bir farkla öne çıktığını diğer iki hamlenin ise hatalı olmadığını belirtmekle yetineceğiz. Önemli bir tavsiye de 2 kapısını aldıktan sonra oyunu nasıl oynayacağınızı bilmiyorsanız bu hamleyi tercih etmemenizdir.
Marty Storer’ ın karşınızdaki oyuncunun sizden zayıf olduğunu düşündüğünüz durumlarda oyunu biraz daha karmaşıklaştırmak adına 24/18, 13/9 önerisini de yabana atmamak lazım.
← IBC ‘de 4. tur Feza Diyarbekir ve George Simpson ile devam ediyor
Magriel Kriterleri →