BASKI TEKNOLOJiLERi FLEXO BASKI TERiMLERi TASLAK ÇiZiMLER EĞiTiCi DÖKÜMANLAR BASKI MALZEMELERi
Karbon (C) elementinin; hidrojen (H), oksijen (O),azot (N) ve diğer organik veya inorganik elementler ile oluşturduğu monomer adı verilen basit yapıdaki bağın, katalizörler vasıtası ile koparılarak, polimer adı verilen uzun ve zincirli bir yapıya dönüştürülmesi ile oluşturulurlar.Genellikle ham petrolün işlenmesi sonucu arta kalan malzemelerden; reçine, toz veya granül halinde elde edilirler.
Isıtıldıkları zaman kalıcı değişime girmeyen plastik malzemelerdir. Bu plastikler, ısıtıldıklarında eriyik hale gelir ve akarlar, soğutulduklarında ise içinde bulundukları veya içinden geçirildikleri kalıbın şeklini alırlar. Molekülleri doğrusal olup, çapraz bağlanamazlar.
PE '' Polietilen ( Poly Etylene )
Genellikle petrolde bol miktarda bulunan alifatik hidrokarbonların parçalanması ile üretilen etilen den elde edilir. Rengi beyazca olan, su ve nem emme özelliği sıfıra yakın değerde, sürtünme katsayısı düşük, yumuşatılabilen ve oldukça dayanıklı bir polimerdir. Kimyasal mukavemeti yüksektir. Asit, baz ve çözücülere dayanıklıdır. Dielektrik özellikleri üstündür ve kolay işlenebilirler. Yoğunluğu arttıkça, sertliği, mukavemeti, şeffaflığı ve yumuşama sıcaklığı da artar. Çok uzun zincir halindeki yapıya sahip yüksek yoğunluklu polietilenler % 85-95 şeffaftır. Düşük yoğunluklu polietilenler de branşlara ayrılmış olup % 50-85 şeffaftır.
LDPE '' Alçak Yoğunluklu Polietilen ( Low Density Poly Etylene )
Yoğunluğu 0,925 gr/cm3' ten küçüktür. 75°C'ye kadar dayanıklıdır ve bu dereceye kadar olan sıcaklıklarda sürekli kullanılabilen malzeme, 105°C ile 115°C arasında yumuşamaktadır. Türk gıda kodeksine göre su ve meyve suları, kuru ve katı gıdalar, süt ve süt ürünleri, et ve balık ürünleri ambalajında kullanılabilir.
MDPE '' Orta Yoğunluklu Polietilen ( Middle Density Poly Etylene )
Yoğunluğu 0,925 gr/cm3 ile 0,940 gr/cm3 arsında olan polietilen malzemedir.
HDPE '' Yüksek Yoğunluklu Polietilen ( High Density Poly Etylene )
Piyasada '' hışır '' adı ile de anılır. Yoğunluğu 0,940 gr/cm3' ten büyüktür. 100°C' ye kadar ısıya dayanıklıdır. Normalde çekme dayanımı 225-350 kg /cm2 civarındadır. Suya ve kimyasal maddelere direnci iyi olmakla beraber Işık ve açık hava koşullarına LDPE kadar dayanıklı değildir. Genellikle meyve, sebze gibi organik yiyecekleri taşımak için kullanılan bir üründür.
PET '' Polietilen Tereftalat ( Poly Etylene Terephthalete )
Termoplastikler arasında bulunan malzeme, oryente edilmiş kristal yapıdayken zayıf asitlere, bazlara ve çoğu çözücülere karşı dayanıklıdır. Sağlamlık, sertlik, parlaklık ve yüksek darbe dayanımı gibi üstün özellikleri vardır. Gaz geçirgenliği diğer plastiklerin çoğundan daha düşüktür ve erime sıcaklığı 250-260°C arasındadır. Monofilament üretiminde kullanılmaktadır. Genellikle filmler çift eksenli oryente edilmiş olup, yalnız kullanılabildiği gibi koeksruzyonlarda veya laminasyonlarda da kullanılır. Oryente edilmiş veya edilmemiş PET filmlerin, kaynatma torbaları, damıtma keseleri, et ve peynir ambalajı ve büzme film gibi uygulama alanları vardır. Manyetik şerit, röntgen, fotoğraf filmi ve elektriksel yalıtım gibi endüstriyel kullanımları da mevcuttur.
PP '' Polipropilen
Otomotiv sanayinde kullanılan parçalardan, tekstil ve yiyecek paketlemesine kadar çok geniş kullanım alanı olan termoplastik bir polimerdir. Monomer propilenin polimer hale getirilmesi ile elde edilen polipropilen kimyasal solventlere (asit ve bazlar) karşı son derece dirençlidir.
Young modülü (elastizite modülü) de orta seviyededir. Bununla beraber, LDPE’ den daha yumuşak ve HDPE ‘den çok daha az gevrektir.
Berrak ve yumuşak filmler gömlek ve çorap gibi ürünlerin, berrak ve daha sert filmler ise yemek ve sigara ambalajında kullanılmaktadır. Dokuma olmayan kumaşlar ise, halı altlığı, atılabilir hastane örtüsü ve atılabilir kundak bezi gibi ürünlerin imalinde kullanılmaktadır. Polipropilen, yorulmaya karşı çok iyi direnç gösterir. Düşük maliyetlidir, iyi bir darbe dayanımı vardır. Sürtünme katsayısı düşük olup, elektrik yalıtımı ve kimyasal direnci iyidir. Tüm termoplastik işleme proseslerine uygundur. Polipropilenin, erime sıcaklığı 160°C civarındadır. Buna karşın şu dezavantajlara sahiptir. UV ışını dayanımı azdır, yüksek termal genleşme gösterir. Boya ve kaplaması zordur. Dış hava şartlarına dayanımı azdır, yanıcıdır, klor içeren solventler ile etkileşime girer ve oksitlenmeye açıktır.
CPP '' Jelatin ( Cast PP )
Yüksek mekanik ve optik özellikleri bulunur. Kimyevi maddelere karşı koruyucu özellik taşır. LDPE torbalara göre daha parlak ve şeffaftır. Toz tutmama ve pussuz olma özellikleri vardır. BOPP’ye göre daha esnek bir malzemedir. Kaynak zorlamalarına ve yırtılmalara karşı dayanıklıdır. Genellikle jelatin malzeme olarak adlandırılır. Özellikle tekstil, gıda, çiçek ambalajları ve kırtasiye sektöründe geniş kullanım alanına sahip olan malzeme, düşük ısıda kaynak tutma özelliği ve dayanıklı olması sayesinde laminasyon katı olarak da kullanılabiliyor.
OPP '' Tek Yönlü Gerdirilmiş PP ( Oriyente PP )
Polipropilenin film olarak üretimi esnasında, tek yönde gerdirilmesiyle mekanik özellikleri değiştirilen bir üründür. Dayanıklı ve berrak bir film olmakla beraber, tek başına kullanıldığında ısıyla yapışma özelliği yoktur. Isıyla yapıştırılabilmesi için LDPE ve benzeri filmlerle birlikte kullanılır. PVdC veya Metalize Film ile kaplanarak engelleyici özellikleri iyileştirilebilir.
BOPP ''Çift Yönlü Gerdirilmiş PP ( Bioriyente PP )
Polipropilenin film olarak üretimi esnasında, çift yönde gerdirilmesiyle mekanik özellikleri değiştirilen bir üründür. Ana kullanım alanları; gıda, kraker, şekerleme ve fındık paketlemesidir.Selefon, PVC filmi ve dayanıklı kağıtlar gibi geleneksel paketleme maddeleri karşısında ki fiyat avantajından dolayı paketleme piyasasında önemli bir yer tutmaktadır.
PA '' Polyamid ( Nylon )
Polyamid filmler çok iyi mekanik ve mükemmel bir ısı dayanıklılığına sahiptir. Erime noktası 250°C' ye çıkan çeşitli tipleri varılır. Polyamid filmin nem bariyer özelliği iyi değildir. Bu sebepten dolayı dilimlenmiş et ve peynir gibi ürünlerinin ambalajında neme dirençli olan PE ile birlikte kullanılır. Çekilmiş kahve gibi ürünlerin vakum ambalajında ise, bu ikiliye alüminyum folyo da eklenir.
Naylondan yapılan filmlerin diğer ambalajlama filmlerinde olmayan; oksijen bariyeri, yüksek ergime noktası, düşük sıcaklıkta dayanıklılık ve ısıyla şekillendirilebilme gibi özellikleri vardır. Geleneksel yöntemlerle nylon filmlerin ısıyla kapatılması zor olduğundan, etilen vinil asetat (EVA) laminasyonları gibi kompoze bir yapının içinde kullanılırlar.
Oksijen bariyeri, bükülme ve darbelere karşı esneklik, geniş bir sıcaklık yelpazesiyle iyi kapanma, antistatik özellikler, grafik için iyi bir yüzey, yumuşak bir esneklik ve vakumlu ambalaj uygulamalarında üstün bir performans sergilemektedir. LDPE ve PVdC gibi başka polimerlerle lamine edilerek gıdaların ambalajlanmasında yaygın olarak kullanılmaktadır. Ayrıca; organik buharlara karşı düşük geçirgenliği lezzetin kaybolmasına ya da içinde bulunduğu ortamdan değişik tatlar karışmasına tolerans gösterilmeyen ambalaj uygulamalarında öne çıkan önemli özelliklerindendir.
PVC '' Polivinil Klorür ( Polyvinyl Chloride )
Oldukça geniş kullanım alanı olan bir plastiktir. Kimyasal endüstrisinde en değerli ürünlerden biridir. Dünyada PVC’nin % 50’den fazlası yapı sektöründe kullanılır. Bina malzemesi olarak, PVC ucuz ve kolay monte edilebilirdir. İdeal yapı malzemesi olmasına rağmen, çevre ve insan sağlığına etkileri hakkında kaygılar vardır. Geri dönüşebilir bir plastiktir. Kullanım alanları arasında, kapı ve pencere profilleri vinil cephe kaplaması boru ve tesisat malzemeleri , elektrik kabloları, döşeme, hobi malzemeleri sayılabilir. Esnek ve ucuz olması nedeni ile malzeme su ve atık su endüstrisinde boru hatları için çok yaygın olarak kullanılır.
PVdC '' Polivinil di Klorür ( Polyvinly diChoride )
Ambalajda kullanılan plastik filmlerin nem engelleyici özelliklerini iyileştiren bir kaplama malzemesidir Oksijeni ve su buharını çok iyi engeller. PVC'den farkı, iki Klorür atomu içermesidir.
PS '' Polistiren
Monomer haldeki stiren'den polimerizasyon ile üretilen bir polimerdir. Petrolden elde edilir. Plastik endüstrisinde daha çok PS kısaltması ile kullanılır. Oda sıcaklığında, polistiren katı halde bir termoplastiktir, fakat enjeksiyon veya ekstrüzyon yolu ile işlenirken yüksek sıcaklıklarda eriyik hale getirilir. Daha sonra soğutularak tekrar katılaşması sağlanır.
UV ışınlarına iyi direnç gösterir, iyi darbe ve gerilme direnci, düşük fiyat ve işleme kolaylığı vardır. Asit alkali ve tuzlara karşı da üstün bir direnç gösterir. İzolasyon malzemesi olarak, ince cidarlı kaplarda, soğutma kulelerinde, boru köpük, kauçuk, çeşitli aletler, otomobil parçaları, paneller ve elektronik aletlerin plastik aksamlarında yaygın olarak kullanılır.Tek kullanımlık bardak, tabak,yoğurt kapları,ayran kaplarında sıklıkla kullanılır
Metalize '' Buharlaştırarak Kaplama ( Evaporation Coating )
Yüksek vakumlu ortamda ve tungsten yardımı ile istenilen metalin buharlaştırılarak kaplanacak ürün üzerine metal biriktirilmesi olayıdır. Kaplama yapılan ürünün üzerinde çok ince bir katman oluşturulur ve işlem için ençok tercih edilen metal alüminyumdur.
Metalize kaplama yapılmış ürünler; ışık, su buharı ve gazlara karşı koruyucu ve oksitlenmeyi önleyici mükemmel bir bariyer oluşturur. Bu sayede gıda ürünlerinde kullanılan koruyucu katkı maddesi oranı azalmakta ve ürünün raf ömrü artmaktadır. Ayrıca kozmetik ambalaj grubu ve diğer bir çok sektör; ürünlerin tanıtımında, estetik ve dekoratif özellikleri de olan metalizelerden faydalanmaktadır. ( MET-PET : Metalize PET , MET-OPP : Metalize OPP )
Yeni ürünler ve pazarlar yeni ambalaj malzemelerinin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Ürünler özelliklerine bağlı olarak alüminyum folyo, kâğıt, karton, film gibi malzemelerden biriyle ambalajlandığı gibi bu malzemelerin çeşitli kombinasyonlarıyla da ambalajlanabilir. Yani iki veya daha fazla malzemenin birbirine yapışmasına ‘Laminasyon’ adı verilir.
Günümüze kadar üretilmiş en iyi engelleyici ambalaj malzemesidir. Plastiklerin oksijen, koku ve su buharı engelleme özelliklerini artırmak için filmlere, (0.006-0.008 mm) kalınlığında alüminyum folyo lamine edilmesiyle elde edilir. Maliyetinin yüksek olması nedeniyle yerini MET-PET ve MET-OPP gibi metalize filmlere bırakmaktadır.
Kâğıt ve Karton
Ham maddesi selüloz, odun, saman gibi bitkisel maddeler olan, üzerine baskı yapılmaya elverişli tabakaya kâğıt denir. Baskı sistemlerine göre kâğıtların özellikleri değişir. Flekso baskıda kullanılan kâğıt malzemeler 1. 2. 3. Hamur, kraft, beyaz sülfit, esmer sülfit, yağ kâğıdı, oluklu mukavva ve kuşedir.
Rotatif baskı sisteminde kullanılan kâğıtlar bobin hâlinde kullanıldığı için bunlar bobinin eni olan 80’lik, 65’lik, 43’lük vb. gibi terimlerle tanımlanırlar. Tabaka baskı yapan baskı sistemlerinde ise kâğıt tabaka hâlinde kesilmiş olup top veya paket hâlinde ve farklı ebatlarda bulunurlar.
Oluklu mukavva, tüketim sektöründe en yaygın kullanılan ve çok yönlü kullanıma sahip ambalaj malzemesidir. Oluklu mukavvadan yapılan ambalajlar, ambalaj endüstrisi içerisinde etkili bir pozisyona sahiptir. Oluklu mukavva ambalaj malzemesi olarak her alanda kullanılmaktadır. Ambalaj malzemesi olarak oluklu mukavvanın uygunluğu; yüksek bükülmezlik özelliği, kolay şekillendirilebilmesi, yüksek kuvvetlilik, hafif olması gibi özelliklerinden dolayıdır. Oluklu mukavva aynı zamanda çevresel gereklilikleri de geri dönüşüm özelliği ile yene getirir.
Genellikle rengi ağartılmış olarak temin edilir. Sağlam ve opak (ışık geçirmez) bir yapıya sahiptir. Şekillendir, doldur ve kapat tipi malzemelere hem sertlik sağlamakta hem de ultraviyole ışık bariyeri oluşturmaktadır. Dört tarafı kapatılan poşet uygulamalarında, ağartılmış, makinede cilalanmış ve yoğunluğu 50 - 60 gr/m2 kağıt; ısıl olarak yapıştırılan bir plastik film ve alüminyum folyoya lamine edilmiş olarak kullanılmaktadır.
Yoğunluk 25 gr/m2ya da daha ince bir kağıt turu olup plastik filmlerle birlikte ya da mumlanarak çok küçük poşet yapımında kullanılır. Örneğin; bireysel küp şeker ambalajında, Çok yumuşak olandan dayanıklı olanlara kadar çeşitli pelür kağıtları mevcuttur.
Üzerine baskı yapılan kağıt ve karton gibi yumuşak dokulu ürünleri dış etkenlerden korumak için yüzeyin plastikle kaplanmasıdır. Bu işlem basınç altında ve sıcak termal ışık kullanılarak gerçekleştirilir.
Nonwoven '' Dokusuz Yüzey
Doğal veya sentetik elyaftan üretilen, dokuma ve örme olmayan bir teknik tekstil ürünüdür.. İmalatında kesik elyaf veya devamlı elyaf ( filament ) kullanılabilir. Kullanım ömrüne kıyasla maliyeti çok düşüktür. İlk bakışta kumaşa benzeyen ürün; sıvı çekici, sıvı itici, esnek, sağlam, yumuşak, gergin, yanmayı geciktirici, filtre edici ve antibakteriyel olma gibi özel kullanımlar için üretilebilmektedir. Ürün üzerine desen baskı yapılarak çanta ve benzeri eşyaların imalatı için de kullanılabilir.
Flexographic Machine - Flexoprinting - Flexo Baskı Makineleri - Flexo Baskı - Flekso Baskı Makinası