Download "T.C. ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ Fen Bilimleri Enstitüsü İş Sağlığı ve Güvenliği Anabilim Dalı Eğitim-Öğretim Yılı Ders Kataloğu"
1 T.C. ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ Fen Bilimleri Enstitüsü İş Sağlığı Anabilim Dalı Eğitim-Öğretim Yılı Ders Kataloğu SEÇMELİ DERSLER VE İÇERİKLERİ GÜZ-BAHAR-YAZ DÖNEMİ ISG500 İş Sağlığı ne Giriş İçerik: Anatomi ve vücut mekanizmaları. İş istasyonu ve ekipman tasarımı için antropometrik prensipler. Fizyolojik iş yükü. İş kapasitesi. Fiziksel çevre dizaynı. İnsan-makine etkileşimi. İşçi sağlığı ve iş güvenliği. İş organizasyonu. İş sağlığı kavramı, tarihsel gelişimi ve değişimi, iş ile insan sağlığı arasındaki etkileşimler, iş verimini artırmayı etkileyen etmenler, çalışanlarda risk grupları. İş sağlığının önemi, Ülkemizde İş sağlığının genel görünümü, İş sağlığının temelleri, Meslek hastalığının tanımı, İş ile ilgili hastalıklar-nedenleri ve korunma yolları, Meslek hastalıkları ile ilgili kimyasal, Fiziksel ve biyolojik riskler, İş Kazaları, İş sağlığı ölçütleri ve kullanım alanları, Sağlık güvenlik hakkı, Güvenlik kültürü kavramı. Kişisel koruyucu donanımların uygulamada kullanım alanları. ISG502 İş Hijyeni İçerik: Hijyen Tanımı. Ürün Hijyeni. İş Hijyeni ve amaçları, Endüstriyel Hijyenin konuları. İSG Uzmanı ve İş Yeri Hekiminin Sorumlulukları. Mevzuatta İş Hijyeni. İş Hijyeni Programı adımları. Ortam Hijyeni. Kimyasal, Biyolojik, Fiziksel ve Ergonomik Tehlikeler ve Değerlendirilmeleri. Ölçüm ve Kontrol Yöntemleri. Fiziksel ve Biyolojik Etmenlere Yönelik Hijyen Önlemleri. Laboratuvarda Alınması Gereken Önlemler. Fiziksel Etkenlere Bağlı Meslek Hastalıkları. Biyolojik Etkenlere Bağlı Meslek Hastalıkları. İş Hijyeni İle İlgili Mevzuat. ISG504 Kişisel Koruyucu Donanımlar İçerik: Kişisel koruyucu donanımların (KKD) genel tanımı ve kapsamı, yapılacak çalışma şartlarına göre KKD lerin sınıflandırılması, kişilere göre seçim faktörleri, KKD lerin kullanımında dikkat edilecek hususlar, KKD lerin sahip olması gereken standart özellikler, KKD kullanımında risk analizi, KKD ile ilgili mevzuat ve kanunlar hakkında bilgi, kullanımda çalışan ve işverenin sorumlulukları, KKD kullanımında karşılaşılacak özel durumlar, Baş Koruyucuları, Kulak Koruyucuları, Göz ve Yüz Koruyucuları, Solunum Sistemi Koruyucuları, Gövde ve Karın Bölgesi Koruyucuları, El ve Kol Koruyucuları, Ayak ve Bacak Koruyucuları, Cilt Koruyucuları, Vücut Koruyucuları.
2 ISG506 Ergonomi İçerik: Ergonominin tanımı tarihçesi, Ergonominin Anatomik, Fizyolojik ve Psikolojik bileşenleri; Antropometri, kuvvet uygulaması, enerji sağlanması, iş fizyolojisi, beceri psikolojisi, çalışma ortamında psikolojik parametreler. Çalışma ortamlarında kullanılan kişisel koruyucu donanımların uygunluk kontrolü. ISG508 İş Kazaları, Acil Durum ve Kriz Yönetimi İçerik: İş kazaları ve güvenlik, Kaza sebepleri, Kazadan korunma yöntemleri, Güvenlik ve Sağlık İşaretleri, Kimyasallar ve Tehlikeleri, Taşıma ve Depolama, Kişisel Koruyucu/ Donanım ve Güvenli İş Ekipmanı Kullanımı, Yangın ve Güvenlik Sistemleri, radyolojik güvenlik, Acil Durumlar, İlkeleri, Kavram Terimler, Tanımlar, Standartlar ve Yasal Mevzuat, Acil Durum Yönetim Döngüsü, Acil Durumu Önlemek (planlama-organizasyon), Acil Durumlarda Risklerin Analizi, Acil Durumu Yönetme, Normal Duruma Dönüş. ISG510 Maden İşyerlerinde İş Sağlığı İçerik: Yeraltı ve yerüstü maden işletmeleri, Sondaj ile maden çıkarılan işletmeler, Yerüstü madenlerde çalışmalar, Maden işletmelerinde kullanılan makineler ve özellikleri, Tozla mücadele, Madenlerde havalandırma, Grizu ve toz patlamaları, Delme, patlatma, Madenlerde göçükler, toprak kayması ve su baskınları, Teknik nezaretçilik işlemleri, Çukurlar, Kuyular,,Patlayıcı madde özellikleri ve ateşleme, Maden yolları güvenliği, Basamak ve şev güvenliği, Halatlarda güvenlik, Madenlerde malzeme ve insan nakliyesi güvenliği, İlgili mevzuat. ISG514 Üretim Teknolojilerinde İş Sağlığı İçerik: Kaynak işlerinde, kaldırma araçlarında, motorlu araçlarda, el aletlerinde ve bakım-onarım işlerinde iş sağlığı ve güvenliği. Havalandırma ve iklimlendirme prensipleri, basınçlı kaplarda iş sağlığı ve güvenliği, elle kaldırma ve taşıma işlerinde iş sağlığı ve güvenliği, iş ekipmanlarının tasarım, imalat ve kullanımında iş sağlığı ve güvenliği konuları işlenecektir. ISG516 İş Güvenliği Yönetim Sistemleri İçerik: Yönetim sisteminin temelleri, Tehlike ve Risk kavramları, İş Sağlığı Yönetim Sistemi(OHSAS 18001), Çevre Yönetim Sistemi (ISO 14001), Tümleşik Yönetim Sistemleri, Yönetim Sistemi Denetimi, YS Uygulama Sorunları, Olay İncelemeleri.
3 ISG512 Gıda Sanayiinde İş Sağlığı ve Güvenliği İçerik: İşçi sağlığı ve iş güvenliği açısından gıda sanayinin tarihi gelişimi, genel bilgiler, iş güvenliği kavramı, iş kazalarının tanımı, nedenleri ve önleme yöntemleri, iş güvenliği çalışmalarının iş gücü verimliliği açısından önemi, iş güvenliği çalışmalarının ekonomik açıdan önemi, iş kazalarının oluşumu ve sınıflandırılması, tehlikeler ve tehlike çeşitleri, kaza araştırmalarında yöntem ve çözümler. ISG501 Risk Yönetimi İçerik: Öğrencilerin mesleki yaşamlarında; risk yönetiminin temel ilkelerini içselleştirmiş olarak ve farklı alanlardaki riskleri ve bu riskleri azaltmak üzere gerçekleştirilen risk yönetimi uygulamalarını öğrenmiş olarak, hayata geçirmelerine imkan tanımak amaçlanmaktadır. Risk Yönetiminin Temel Bileşenleri, Risk Yönetiminin Temel Adımları, Risklerin ölçeklendirilmesi, Risk Tanımlama Teknikleri, Risk Kontrol Yöntemleri, Türkiye ve Dünyada Risk Kontrol uygulamalarına değinilecektir ISG503 İş Sağlığı ve İlk Yardım İçerik: İş sağlığı temel bilgileri, Meslek hastalıkları ve iş kazaları, İşçi sağlığı konusunda yapılaması gereken görevler. Vücudun tanımı, önemli işlevleri ve ilk yardım tarifi, İlk Yardım Aşamaları, Uygun Acil Tıbbi Sistemin Belirlenmesi ve tatbik edilmesi, Acil İlk Yardım Teknikleri, Normal vücut fonksiyonları, Kalp Krizi ve Felç Durumunda İlk Yardım, Solunum sağlanması ve kalp masajı, Burun Kanamalarında İlk Yardım, Karbon monoksit Zehirlenmelerine Karşı ilk Yardım, Yanık Çeşitleri ve yapılacak ilk yardım, Kanamanın durdurulması ve dış etkenlerden korunması, Donmalar ve İlk yardım, Zorlanma ve Burkulmalarda İlk Yardım, Kırıklarda İlk yardım, Kafa, Boyun ve Belkemiği Yaralanmaları, Zehirlenme, Şokun Önlenmesi, Kaza Sonucu Oluşan Yaralanmalar ve İlk yardım. ISG505 İş Ekipmanlarının Tasarım, İmalat ve Kullanımında İş Sağlığı İçerik: İşyerlerinde kullanılan iş ekipmanlarının tasarım aşamasından başlamak üzere imalat ve kullanımı hakkında dikkat edilmesi gereken iş sağlığı ve güvenliği hususlarında bilgi sahibi olmalarını sağlamaktır. ISG507 Yangın ve Güvenlik Sistemleri İçerik:Yangın Tanımı ve Nedenleri. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve İncelenmesi. Görev Yetki ve Sorumluluk. Binaların Kullanım Sınıfları. Bina Tehlike Sınıflandırılması. Binalara İlişkin Genel Yangın Güvenliği. Bina Taşıyıcı Sistem Stabilitesi. Bölmeler, Çatılar ve Cepheler. Yangın Bölmeler. Yangın Duvarları. Binalarda Kullanılacak Yapı Malzemeleri. Kaçış Yolları, Kaçış Merdivenleri ve Özel Durumlar. Bina Bölümlerine ve Tesislerine İlişkin Hususlar.
4 Kazan Daireleri, Yakıt Depoları ve Sobalar. Sığınaklar, Otoparklar, Mutfaklar ve Çatılar. Asansör, Paratoner, Transformatör ve Jeneratör. Elektrik Tesisatı, Acil Durum Aydınlatması, Yangın Algılama, Uyarı Sistemleri, Periyodik Testler, Bakım ve Denetim. Duman Kontrolü, İklimlendirme ve Havalandırma Tesisatı, Basınçlandırma Sistemi. Yangın Söndürme Sistemleri. Köpüklü, Gazlı ve Kuru Tozlu Sabit Söndürme Sistemleri. Tehlikeli Maddelerin Depolanması ve Kullanılması. Yangın Güvenliği Sorumluluğu. ISG509 İş Sağlığı nde İstatistik İçerik: İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmaları sürekli hale getirmek ve iş kazası ile meslek hastalıkları oranlarını daha az düzeye indirebilmek için, sonuçların düzenli tutulması ve istatistik çalışmalarına önem verilmesi gerekir. Elde edilen istatistikler, mevcut durumun ortaya konulmasının yanı sıra karar alıcılara yol gösterici olması açısından önem arz etmektedir. ISG511 Elektrikle Çalışmalarda İş Sağlığı İçerik: Elektrik tesislerinde güvenlik, Elektrik işlerinde bakım onarım, Elektrik iç tesislerinde güvenlik ve patlayıcı ortamlar, Statik elektrik, Yıldırımdan korunma, Topraklama tesisatı Elektrik tesisatının kontrolü, İlgili güncel mevzuat. ISG513 Kimya Sanayiinde İş Sağlığı İçerik: Malzeme Güvenlik Bilgi Formları (MSDS), Kimyasalların üretimi, taşınması, depolanması ve kontrolü, Kimyasalların üretiminde süreç kontrolü ve algılama donanımları, Kimyasalların isimlendirilmesi, etiketlenmesi ve sınıflandırılması, Kanserojen, mutajen ve toksik maddeler Parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli ve zararlı kimyasal maddeler, Patlamadan korunma dokümanı ve patlayıcı ortamlarda kullanılacak makine ve teçhizat, Asbest ve diğer lifli kimyasal maddeler, Güncel mevzuat. ISG515 Epidemiyoloji İçerik: İş Sağlığı konusunda epidemiyolojik araştırma yöntemleri, Bilimsel yöntemin tanımlanması, yöneylem araştırma yönteminin tanımlanması, Enine kesit, Analitik ve kohort araştırma yöntemlerinin tanımlanması ve uygulanması. ISG517 İnşaat İşyerlerinde İş Sağlığı İçerik: İnşaat İşlerinde Alınacak Güvenlik Tedbirleri. Kazı İşlerinde Alınacak Güvenlik Tedbirleri. Yapı İskelelerinde ve Merdivenlerinde Alınacak Güvenlik Tedbirleri. Betonarme Kalıbı Yapımı ve Sökümünde Alınacak Güvenlik Tedbirleri. Merdivenlerde Alınacak Güvenlik Tedbirleri. İnşaat İşlerinde Meslek Hastalıkları. Genel İSG ve Yapı İşlerinde İSG'nin Farkı.
5 ISG519 Laboratuvar Güvenliği İçerik: Laboratuvarlarda yapılan analizin özelliklerine göre (fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik) laboratuvarların planlanması ve çalıştırılması, Özel çevre koşulları gerektiren analizlerin bu koşulları kontrol etmeye yarayan alet ekipmanlar ile planlanması, Laboratuvarların işleyişini olumsuz yönde etkileyen toz, nem, buhar, titreşim, sıcaklık, elektromanyetik etkenler ve zararlı canlılar gibi olumsuz etmenlerden korunma yöntemleri ve alınacak önlemler, Laboratuvarlarda kimyasal, biyolojik ve fiziksel riskler ile ilgili temel bilgiler, kimyasal ve biyolojik maddelerin depolanması ve taşınması, laboratuvarda uyulması gereken başlıca güvenlik kuralları ve acil durumlarda uyulması gereken kurallar, Acil durumlarda uygulanacak ilk yardım talimatlarının uygulanma şekilleri, Personelin iş güvenliği için uygun giysi ve donanım kullanımı ile ilgili bilgiler anlatılacaktır. ISG520 Gıda Sanayi İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatı İçerik: İşçi sağlığı ve iş güvenliği açısından gıda sanayini ilgilendiren yasal düzenlemeler ve ilgili mevzuat, bunların gıda sanayinde uygulanması mevzuat, yasal hakların kullanılması. ISG544 Metal İşlerinde İş Sağlığı İçerik: Malzemelerin özellikleri ve çeşitleri. Yapı özellik ilişkileri. Malzemelerin mekanik, elektriksel, magnetik, optik ve diğer fiziksel özellikleri. Difüzyon. Korozyon. Malzeme muayene laboratuvarı. Test yöntemleri. Mühendislik malzemeleri. Metal seramik ve polimerler. Metal Sektöründe iş sağlığı ve güvenliği, sektördeki iş kazaları. Demir çelik sektöründe iş kazaları. Alüminyum sektöründe iş sağlığı ve güvenliği. Torna tezgahında isg. Araştırma yöntemleri, istatistiğin temeli ve önemi. Merkezi eğilim ve dağılım ölçüleri, veri düzenleme, tablo ve grafiklerle ilgililere sunma, analiz yapma ISG 546 Endüstriyel Uygulamalarda Yüksek Riskli İşler İçerik: Yüksek Tehlikeli endüstri işlerinde kişisel koruyucu donanımlar, Çimento Sanayisinde iş sağlığı ve güvenliği, Hazır Beton tesislerinde iş sağlığı ve güvenliği, Taş ocaklarında iş sağlığı ve güvenliği, Kırma, boyutlandırma, eleme torbalama tesislerinde iş sağlığı ve güvenliği, mermer kesme ebatlama tesislerinde iş sağlığı ve güvenliği, kimyasal kullanımında iş sağlığı ve güvenliği, patlayıcıların kullanımında iş sağlığı ve güvenliği, el aletlerinin kullanımında iş sağlığı ve güvenliği, vardiyalı ve gece çalışmada iş sağlığı ve güvenliği, sağlık ve güvenlik işaretleri.
6 ISG547 Yapı İşlerinde İSG ve Risk Değerlendirmesi İçerik: İnşaat İşlerinde Alınacak Güvenlik Tedbirleri. Kazı İşlerinde Alınacak Güvenlik Tedbirleri. Yapı İskelelerinde ve Merdivenlerinde Alınacak Güvenlik Tedbirleri. Betonarme Kalıbı Yapımı ve Sökümünde Alınacak Güvenlik Tedbirleri. Merdivenlerde Alınacak Güvenlik Tedbirleri. Risk Yönetiminin Temel Bileşenleri, Risk Yönetiminin Temel Adımları, Risklerin ölçeklendirilmesi, Risk Tanımlama Teknikleri, Risk Kontrol Yöntemleri, Türkiye ve Dünyada Risk Kontrol uygulamaları. ZORUNLU DERSLER VE İÇERİKLERİ GÜZ-BAHAR-YAZ DÖNEMİ ISG548 İş Kazaları ve Araştırma 7 Teorik 0 Uygulama 3 Teknikleri İçerik: : İş kazaları ve güvenlik, Kaza sebepleri, Kazadan korunma yöntemleri, Güvenlik ve Sağlık İşaretleri, Kimyasallar ve Tehlikeleri, Taşıma ve Depolama, Kişisel Koruyucu/ Donanım ve Güvenli İş Ekipmanı Kullanımı, Yangın ve Güvenlik Sistemleri, radyolojik güvenlik, Acil Durumlar, İlkeleri, Kavram Terimler, Tanımlar, Standartlar ve Yasal Mevzuat, Acil Durum Yönetim Döngüsü, Acil Durumu Önlemek (planlama-organizasyon), Acil Durumlarda Risklerin Analizi, Acil Durumu Yönetme, Normal Duruma Dönüş. Araştırma tekniklerine giriş, temel kavramlar, bilgi, bilim, araştırma, literatür taraması, referans kaynaklara ulaşma metodları, problem ve konu seçimi, tez, hipotez, verilerin toplanma metodları, teorik araştırma, uygulamalı araştırma, deneysel çalışmalar, sonuçların raporlanması, dönem projesi hazırlama, sunu hazırlama, yayın etiği. ZORUNLU DERSLER VE İÇERİKLERİ GÜZ-BAHAR-YAZ DÖNEMİ ISG 591 Dönem Projesi I 10 Teorik 0 Uygulama 0 İçerik: Bu ders kapsamında öncelikle danışmanla birlikte İSG alanında çalışılacak proje konusu belirlenir. Her öğrencinin hazırlayacağı proje orjinal ve özgün olmalıdır. Hazırlanan proje, öğrencinin araştırma ve analiz etme yeteneklerini yansıtmalı, bir yandan da öğrencinin uzmanlık alanıyla ilgili pratik uygulamalar da içermelidir. ZORUNLU DERSLER VE İÇERİKLERİ GÜZ-BAHAR-YAZ DÖNEMİ ISG 592 Dönem Projesi II 10 Teorik 0 Uygulama 0 İçerik: Öğrencinin derslerde gördüğü İSG konulardan biri üzerinde veya farklı bir yeni konu üzerinde araştırma yapmasını sağlamak, literatür taraması yoluyla bilgi ve dokümanı belirli bir disiplin içerisinde bir araya getirmesini sağlamak, elde edilen bilgilerin bir proje halinde düzenlenmesini ve başkalarının da yararlanacağı bir biçimde sunulması.