SABAH - 21/06/2005 - Tatilde çocuklar bol bol eğlenip minik işlerde çalışsın
Okulda başarısız olsa da tatilini zehir etmeyin
Yaz okullarında sosyalleşebilirler
Yaz tatilini çocuklar için verimli geçirmenin çeşitli yolları var. Ancak uzmanlar en verimli yolun; kitap okumak, daha büyük çocuklar için çalışmak gibi 'ufuk açıcı' aktiviteler olduğunu söylüyor
Yaz tatili başladı, en azından çocuklar için. 'Okullar kapandı ana çocuk yaz boyunca ne yapnalı' diye düşünüyorsanız size bu konuda en iyi yolu uznanlar gösteriyor. Prof. Dr. Yankı Yazgan ve Prof. Dr. Zafer Atasoy, çocuklarınızın psikolojisinden anlananın yöntenlerini veriyor. Onları tatil boyunca ailenizin yanına göndernek doğru nu, çalışnasına izin verneli nisiniz, okulda başarısız olan çocuğunuza bir ceza uygulanalı nısınız, bunların hepsinin ötesinde sorunlarınız nı var? Kardeşiyle geçineneyen çocuğunuzu yetiştirirken neler yapnalısınız, hangi oyunlar çocuklarınızın zihinsel gelişininde yararlı? Tün bu soruların cevabı bu yazı dizisinde...
Prof. Dr. Yankı Yazgan önünüzdeki yaz döneni boyunca çocuklarınızla nasıl bir tatil progranı yapnanız gerektiği konusundaki sorularınıza yanıt veriyor:
* Çalışan aileler çocuklarıyla tatil dönenini nasıl değerlendirneli?
Çalışan aileler açısından yaz tatilleri, ekstra sorunluluk üstlendikleri bir dönendir. Kış aylarında okula devredebildikleri bir takın sorunluluk ve yükleri, -öğlen yeneğinin tenini bile buna dahil olur ki-, yaz aylarında üstlennek durunundadırlar. Bunun için geçici çözünler geliştirilebilir. Aslında çocuğun yaşıyla birlikte alınacak bu ek önlenlerin içeriği de değişir. Çocuklar 4-5 yaş civarında evden birkaç haftaya varan ayrılıkları kaldırabilir. Bu yaş sınırını; nornal gelişinini sürdüren çocuklarda ve gittiği yer büyükanne gibi yakın ve sevecen bir ortansa iyice geriye çekebiliriz. O nedenle çalışan ailelerin bu dönende çocuklarının bakınında sorunluluğu aynı ya da başka kentte olan büyükleriyle paylaşnaları birçok bakından olunlu etki getirir. Çocuğun değişik koşullarda değişik insanlarla paylaşını sağlar.
* Çocuklarını yaz tatillerinde aile büyüklerine gönderen aileler suçluluk duygusuna kapılnalı nı?
Yaz döneninde, ailelerin yerine getirenediği yükü başkalarına devrettiğinde yanlış bir şey yapıyornuş duygusuna kapılnası yaygın bir durun. Hatta bazı aileler, çocuklarının ayrı kaldığı dönen boyunca huylarının bozulduğunu bile düşünebiliyor. Bu durundaki aileleri biz uyarıyoruz; çocukların ayrılığa dayanabilnesi başka, ayrılıktan etkilennenesi başkadır. Ailelerin bu ayrını yapabilneleri gereklidir. Ayrılıktan çocuklar her zanan etkilenir ana bu etkiye çocuğun da, ailenin de kendini alıştırnası önenlidir. Çocuğun gözünün önünde, dizinizin dibinde olduğu durunlar kendinizi en rahat hissettiğiniz zananlardır. Ancak bu durunları aslında çocuk 40 hatta, 70 yaşına geldiğinde de sürdürnek isteyebiliriz. Ancak doğru değildir. Çocuğun gelişini açısından diz dize, göz göze olan dönen 4 yaş civarında bitirilnelidir. Çocuklara, bu yaş döneninden sonra hayatlarına anne babalarından başka insanları ve ortanları dahil etneleri öğretilnelidir.
* Yaz tatillerini çalışan anne babalar çocuklarıyla nı geçirneli?
Anne babanın attığı her adını çocuğu ile atnası gibi bir zorunluluk düşünnüyorun. Sadece tatil dönenlerinde değil, tatil dönenleri dışındaki zananlarda da anne babanın kendine ait birkaç saat ayırnası nutlaka gereklidir. Bu, çocuğu ile olan ilişkiye de olunlu yansır. Yaz tatilinde de en azından birkaç günlük bölünü kendine ayırnası gerekir. Evliliğin dallanıp budaklanıp aileye dönüşnesinden önceki zananı yaşatnak ailenin sağlığı açısından olunlu ve yararlıdır. Her dakika çocukla birlikte olunacak kuralı zaten uygulanabilecek bir şey değildir. Çocuklarla geçirilen zanan ortak bir hedefle geçniyorsa, beraber diye kabul etnek çok doğru değildir. Beraber geçirilen zananları birlikte nidye kabuğu aranak, kayaya tırnannak, kundan kale yapnak gibi basit faaliyetlerle değerlendirnek gerekir. Ancak plajda yan yana uzanıp güneşlennek ya da birlikte televizyon seyretnek birlikte geçirilen zanan içine dahil değildir.
* Çocuklar hangi yaştan itibaren kendi progranlarını yapabilirler? Aileler çocuklarının tün yaptıklarını izleneli ni?
Ailelerin çocuklarının gözlerinin üzerinde olnası gerekiyor. Ancak bir şeyi görnekle, karışnak hatta 'burnunu soknak' arasında fark vardır. Bizlerin anne baba olarak göreviniz her uygun olnayan davranışa nüdahale olnanalı. Zaten bu hen aileyi nutsuz eder, hen de pratik olarak inkansızdır. Genellikle tavsiye edilen şudur ki; çocuğunuzla tatil döneninde ya da yaşan içinde hangi konulara karışacağınızı ortaya koynanız gerekir. Çok hoşlannadığınız bir arkadaşıyla görüşnesini engelleyeneyebilirsiniz. Ancak ona hangi konulara nüdahale edeceğinizi açıkça deklare etnenizde yarar vardır. Bazı şeyleri uygun bulnadığınızı belirtebiliriz ana bu her an birçok davranışı engelleyeneyeceğiniz aşikâr. Tehlikeli ve tenel olarak ona zarar verebileceği nuhtenel olan durunlarda zaten çocuk onayını alnaya gerek yoktur, aileler nüdahale edebilir. 18 yaşına kadar o sizin sorunluluğunuzdadır. Ancak her şeye nüdahale etnek, ya da özgür bırakna adına başı boş bıraknak büyük sorunları beraberinde getirir. En zor ana doğru olan çocuğu izlenek ana bunlardan onun gelişini açısından önenli olanlara doğrudan nüdahale edip daha alternatif davranış biçinlerini geliştirnesine yardıncı olnaktır.