İş Kazasında Ne Yapılmalı? | Avukat Mehmet Ali Helvacı, Boşanma Avukatı
İş Kazasında Ne Yapılmalı?
Bir iş yeri sorumlusu, çalışanlarını çalıştıkları süre zarfında güvende tutmakla mükelleftir. Mesai saatleri içindeyken çalışılan yerde veya çalışılan ortamın dışında çalışanların başına gelebilecek her türlü kazaya iş kazası denir.Bu durumdan doğacak psikolojik veya fizyolojik iş kazasından doğacak herhangi bir sorundan ötürü çalışılan kuruma dava açılabilir.
İş kazaları çok ciddi durumlardır. Kazazedeler psikolojik veya fizyolojik olarak hasar görebilmekte hatta ölümle sonuçlanabilmektedir. İşçilerin başlarına herhangi bir iş kazası geldiğinde yapılması gereken ilk şey ilk yardımdır. Uzman sağlık ekiplerince kazaya uğrayan işçiye gerekli müdahale yapılır. İlk yardım yapıldıktan sonra olay yerine bulunduğu bölgeye bağlı güvenlik görevlileri (polis, jandarma) çağırılır. İlk güvenlik önlemleri alındıktan sonra yapılması gereken basamaklar şunlardır.
İş kazası direk olarak Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirilir.
Kaza ile ilgili tespit raporu tutulur.
SGK müfettişlerinin tutmak zorunda olduğu bu rapor iki şahit gösterilerek yazılır ve sonrasında kazazedenin hakkını arayabilmesi için kullanacağı en önemli evraktır. Eğer bu rapor SGK tarafından iş kazası olarak tanımlanmaz ise, kazazedenin başvuracağı bir diğer yol, iş kazasının tespiti davasıdır. Bu tespit davası işçi lehine sonuçlanır ise, işçi çalıştığı kuruma tazminat davası açabilmektedir. SGK’nın açacağı dava ile aynı olmayan bu davanın açılması için iş kazasının tespiti kazazede lehine sonuçlanmalı ve iş kazası olduğu kesinleşmelidir. Eğer tespit raporu iş kazasına uğrayan personelin lehine çıkarsa, bu durumda çalışan aynı zamanda SGK tarafından kazanın boyutuna göre bir gelire de bağlanır.
Hangi Durumlar İş Kazası Olarak Nitelendirilir?
İş yerinde gerçekleşen kazaların neden olduğu ve işçinin fiziksel ve psikolojik sağlık durumunu etkileyen tüm kazalar, iş kazaları olarak nitelendirilir.
İş kazalarının sadece iş yerinde gerçekleşmesi gerekmez. Mesai saatleri içerisinde, işçinin çalıştığı ve görevde olduğu her an işçinin güvenliğinden işveren sorumludur. Bu nedenle iş kazlarında mesai saatleri içerisinde farklı bir yere işveren tarafından gönderile işçinin, gönderildiği yerdeki güvenliği, işe gidiş gelişteki güvenliği gibi tüm durumlardan işveren sorumludur.
İş Kazası Durumunda Nereye Dava Açılır?
İş kazalarına bakan yetkili mahkeme İş Mahkemeleridir. İşçi veya yakınları iş kazasından sonra;
İş verenin yerleşim yerindeki yetkili mahkemeye
Sorumlular birden çok ise herhangi bir yetkilinin yerleşim yerindeki mahkemeye,
İşçi ölmüş ise yakınlarının yerleşim yerindeki mahkemeye
İş kazalarında işçi ve yakınları iş kazası ne kadar sürede sonuçlanır merak etmektedirler. İş kazası tespit raporu ve kazanın niteliğine göre ise bu süre değişmektedir. İş kazalarında ise zaman aşımı 10 yıldır.
İşverene Açılan Davalar
İş kazası sonucunda tespit raporunun iş vereni haksız görmesi durumunda, hem ceza kanunu hem de SGK tarafından dava açılır. Olayda ihmal veya kasti durum var ise, ya da işveren işçinin haklarını tam olarak koruyamamış ise bu davalar açılmaktadır.
Ceza davası: ölümle sonuçlanan davalarda kaza raporu ve jandarma veya polisin iş kazası ile ilgili dosyası Cumhuriyet Başsavcılığı’na iletilir. Kazadan sorumlu kişi veya kişilere ceza davası açılır.
Rücum Davası: SGK tarafından işverene açılan davadır. İş kazası raporu sonucunda işçinin sigortasız çalıştırılması, primlerinin yatmamış olması, olayda ihmal olması , işverenin işçinin güvenliğini sağlamak için yeterli önlemleri almamış olması durumunda, SGK iş kazası ile ilgili olarak işçiye ödediği tutarı işverenden alabilir.
İş kazası davaları kesinleştiğinde ise işçi tazminat davalarına başvurur. SGK’nın iş raporu sonucunda yürüttüğü davada, iş kazasında işveren haksız görülürse,veya iş kazası olduğu iş kazası raporu davasında kesinleşir ise, işçi tazminat davalarına başvurur. Bu durumda işçinin açabileceği tazminat davaları;
İş görememezlik tazminat davası
Destekten yoksun olmak tazminat davasıdır.
Bu davaları işçi veya işçi yakınları farklı şekilde açabilir.
İş kazası tazminat davaları hakkında işçi ve yakınları ise iş kazası ne kadar sürer merak etmektedirler. Bu açılacak davanın türüne ve iş kaza raporunun sonuçlarına göre değişmektedir.
İşçinin iş kazası sonrasında kayıplarını telafi etmek ve mağduriyetini gidermek üzerine açtığı davalardır. Aynı zamanda ölümle sonuçlanan iş kazalarında işçi yakınları da açabilir. İşçi kazalarında tazminat hesaplama farklı faktörler tarafından belirlenir.
Ölümle sonuçlanan durumlar: bu durumlarda işçi yakınlarına tazminat ödenir. İşveren eğer işçi ölmeden önce tedavi görmüş ise hastane masraflarını, cenaze giderlerini, işçinin ölümü ile yakınlarının uğradıkları kayıpları ödemek durumundadır.
Fiziksel hasar durumunda: iş kazası sonrasında işçinin uğradığı fiziksel hasarın boyutu ne olursa olsun, işverene açılabilen maddi tazminat doğrultusunda, işveren işçinin tedavi masraflarını, iş kazası nedeni ile uğradığı maddi kayıpları ödemek durumundadır.
İş kazası tazminat miktarıişçinin aldığı ücret üzerinden hesaplanır. Bu hesaplamada işçinin net maaşı baz alınır. İş kazası durumunda ücrette yaşanan artışlarda hesaplanır. Ölümlü iş kazası tazminat durumlarında ise yakınlarına verilecek para bu oranlar ile işçinin çalışma süresi, bakmakta olduğu kişilerin durumları göz önüne alınarak hesaplanır.
İş kazası sonucunda işçinin bedensel ve ruhsal durumunun zarar görmesi durumunda işçi tarafından açılır. Fakat iş kazası ölümle sonuçlanmış ise yakınları tarafından manevi tazminat davası açılamaz. İşçi ölmeden önce manevi tazminat davasına başvurmuş ise, dava yakınları tarafından sürdürülebilir.
Manevi tazminat durumlarında ise ödenecek miktar hakime bırakılmıştır. Bu durumda hakim iş kazası ile ilgili tüm durumları göz önünde bulundurarak tazminat miktarını belirler. İş kazasında tazminat alanlar arasında farklı miktarlar bulunur.
İş kazası sonucunda işçinin kazanç oranında bir düşüş yaşandığında açabileceği dava türüdür. Aynı zamanda kazadan sonra ağır hasar almışsa, kalıcı sorunlar oluşmuş ise iş görememezlik davası açabilir. İşçi elini veya ayağını kaybetmiş ve çalışamayacak duruma gelmiş olabilir. Bu durumda uğradığı kayıplar hakim tarafından hesaplanarak iş kazası tazminat miktarı işçiye ödenir.
Destekten Yoksunluk Tazminat Davası
İşçi ölümü ile sonuçlanan iş kazalarında işçinin ailesi ve yakınları tarafından açılan dava türüdür. Bu davanın açılabilmesi için, işçinin bakmakla yükümlü olduğu kişiler olması gerekir. Bu kişilerin işçinin sağladığı gelirlerinden başka gelirleri yok ise, ve işçi bu kişilere bakmakla yükümlü ise destekten yoksunluk davası işçi yakınları tarafından açılır.
İşçi tazminat davaları ayrıntılı bir süreç içeren ve uzun süren davalardır. Bu nedenle tazminat davalarınızda bir avukat ile hazırlanmak önemlidir. İş kazası tazminat davalarında aynı zamanda diğer kurumlarında da kaza hakkında tuttukları dosyalar hakkında bilgi edinmek ve bu uzun süreci takip etmek gerekir. İş kazası avukatı ücretleri de dava türlerine, iş kazasının durumuna gibi etkenlere bağlı olarak değişmektedir.
Bu süreçte profesyonel bir destek almak ise dava sonucunda olumlu etki edecektir. İş kazası davalarınızda ne tür haklarınız olduğunu bilmek, açabileceğiniz davalar hakkında bilgi edinmek ve mağduriyetinizin giderilmesi bu konuda uzman bir avukat ile daha kolay olacaktır. İş kazalarınızla ilgili ayrıntılı bilgi için iş kazası avukatları Maltepe adresinde bulunan Av. Mehmet Ali Helvacı ile ayrıntılı bilgi alabilirsiniz.