6.Sınıf Yeryüzünde Yaşam Konu Anlatımı | Egitim Nesli .com |Yeni neslin kaynağı
Anasayfa » Uncategorized » 6.Sınıf Yeryüzünde Yaşam Konu Anlatımı
6.Sınıf Yeryüzünde Yaşam Konu Anlatımı
Yandaki basketbol topuna dikkatlice bak. Sence bizim Dün­ya’mız ile bu top arasında görünüş olarak benzerlik var mı?
Haklısın! Birbirlerine çok benziyorlar. Aralarındaki en önemli benzerlik ikisinin de küre şeklinde, yani yuvarlak olması. Bunun dışında topa baktığında üzerinde bazı çizgiler görürsün. Aynı şekilde bir model küre üzerinde de buna benzer çizgiler bulunur. Küre üzerinde yer alan bu çizgilerin çok önemli bir amacı vardır.
Başlangıç meridyeninin doğusunda 180, batısında 180 olmak üzere toplam 360 meridyen vardır. Greenwich (Griniç)’in do­ğusundakilere doğu meridyenleri, batısındakilere batı merid­yenleri denir.
Küreye dikkatli bakarsan üzerindeki meridyen yaylarının iki noktada birleştiğini görürsün. Bu birleşme noktalarına Kutup Noktası denir. Ekvator’un kuzeyindekine Kuzey Kutup Noktası, gü­neyindekine Güney Kutup Noktası denir.
Şimdi aklına şöyle bir soru gelebilir. Ekvator nedir?
Ekvator’un kuzeyinde 90°, güne­yin­de 90° olmak üzere toplam 180 tane pa­ralel vardır.
Ekvator’un kuzeyindekilere kuzey paralelleri, güneyindekilere güney para­lelleri denir.
Dünya’nın uzaydan çekilmiş yandaki fotoğrafına bak­tığında paralel ve meridyen çizgilerini göremezsin.
Çünkü paralel ve meridyenler sadece kağıt üzerine çizilmişlerdir. Ve dünya üzerinde yer belirlemek için kul­lanılırlar.
Yandaki şekilde küre üzerinde,A noktası ………………… meridyeni üzerindeyken,
B noktası ………………… meridyeni üzerinde,
C noktası ise ………………… ile …………………’nın kesiştiği yerde bulunmaktadır. En doğudaki ………………… noktası ile, en batıdaki ………………… noktası arasında, ………………… derece meridyen farkı vardır.
Yandaki şekle bakarak aşağıdaki soruları yanıtlayınız.
* Ekvator üzerinde hangi nokta var?
* Ekvator’un kuzeyinde hangi noktalar var?
* Ekvator’un güneyinde hangi noktalar var?
* Hangi iki noktanın Ekvator’a uzaklığı aynıdır?
* Kuzey kutup noktasına en yakın nokta hangisidir?
* Güney kutup noktasına en yakın nokta hangisidir?
* Verilen noktalar arasındaki paralel farklarını bulun.
Noktalar Paralel Farkı Noktalar Paralel Farkı
A ile B: D ile E:
B ile C: E ile F:
C ile D:
Sence yukarıdakilerden hangisi harita olarak kabul edilebilir?
Gördüğün her türlü çizimi harita olarak kabul edemezsin. Çünkü bir çizimin harita olabilmesi için bazı özellikleri taşıması gerekir. Bu özelliklerden en önemlisi ölçektir.
Haritalar yeryüzünün tamamını ya da bir bölümünü gösterirler. Örneğin bir kıta, bir ülke veya bir bölge harita ile gösterilebilir. Ancak bunlar gerçekte çok geniş alanlardır. Bu nedenle bu alanları gerçek büyüklükleriyle kağıda çizemezsin. Söz gelimi İzmir’in haritasını çizmek için yaklaşık 125 km boyunda ve yine 125 km eninde bir kağıt kullanman gerekir. Sence böyle bir şey mümkün olabilir mi?
Ancak unutma ki bu küçültme işlemini İzmir’in her yeri için eşit oranda yapmalısın. Örneğin, Bornova’yı 100 000 defa küçülttüysen, Alsancak’ı da 100 000 defa küçültmelisin.
İşte harita çizilirken kullanılan bu küçültme oranına ölçek denir.
Ölçekler kesir ve çizgi ölçek olmak üzere iki türlüdür. Kesir ölçekte kesirin pay kısmı her zaman 1’dir. Ve harita üzerindeki 1 santimetrelik (cm) uzunluğu ifade eder. Kesirin payda kısmı ise bu 1 cm’nin gerçekte kaç cm’ye karşılık geldiğini gösterir. Örneğin, 1/20.000 ölçekli bir harita gördüğünde, bu haritadaki 1 cm uzunluğun gerçekte 20 000 cm (200 m) olduğunu kavramalısın.
Çizgi ölçekte ise, eşit olarak bölümlenmiş ve üzerinde gerçek uzunluk değerlerinin yazıldığı bir çizgi kullanılır. Örneğin; şeklinde bir çizgi ölçek gördüğünde haritada, çizgi üzerindeki taralı bölüm kadar uzunluğun(1 cm), gerçekte 20 km olduğunu anlamalısın.
Atlasına baktığında haritaların ölçeklerinin birbirinden farklı olduğunu görürsün. Örneğin, Dünya, Türkiye ve Ege Bölgesi haritaları birbirinden farklı ölçeklere sahiptir. Çünkü Dünya’yı çizebilmek için çok, Ege Bölgesi için daha az küçültme oranı kullanırsın.
Yukarıda farklı ölçeklere sahip iki harita görüyorsun. Kağıt boyutları aynı olmasına rağmen birinci harita çok küçültüldüğü için Dünya’nın tamamı kağıda aktarılabilmiştir. Ancak ikinci harita daha az küçültüldüğü için ancak Avrupa kıtasını ve Türkiye’yi görebilirsin.
* Şimdi düşün! Hangi haritada Türkiye’nin kıyılarını daha ayrıntılı görebiliyorsun?
* Ölçek ile haritadaki ayrıntı gösterme gücü arasında nasıl bir ilişki olabilir?
3. Hava Nasıl Oralarda?
Sosyal bilgiler dersinde öğretmen, çocuklardan Dünya’nın farklı yer­lerin­deki insanların ya­şamları konusunda araş­tırma yapmalarını ve araştırma­la­rı­nı bir belgesel olarak sınıfta sunmala­rını iste­mişti.
Sınıftaki öğrencilerden Berke, in­ter­nette yaptığı araştırma ile şöyle bir sunum hazırladı:
Bölgede sıcaklık de­ğer­leri yıl boyunca 20°C ’nin üzerinde. Bu yüzden insan­lar kalın giysiler yeri­ne hafif giysileri tercih ediyor.
Genel olarak iklim, yağışlı olan yaz dönemi ve kurak olan kış dönemi olmak üzeri ikiye ayrılmış durumda. Yazın çok fazla yağan yağmurlar sel tehlikesi ya­rattığı için evler 2-3 metre yükseklikte kazıkların üstüne yapılıyor. Bir kısım insan ise nehirlerde salların üzerine yap­tıkları kulübelerde yaşamalarını sürdü­rüyor.
4. Bir Ülkede Dört Mevsim
Ulaş, akşam ana haber bülteninden sonra hava durumunu izliyordu. Sunucunun söyledikleri şöyleydi:
“Yarın ülkemiz genelinde hava açık olacak. Ancak bazı illerimizde az bulutlu ve açık, bazı illerimizde ise çok bulutlu ve yağmurlu bir hava bekleniyor. Yarın bazı illerimizde beklenen en düşük sıcaklıklar ise şöyle…”
Hava durumunu izlerken bazı noktalar Ulaş’ın dikkatini çekmişti. Çünkü bugün okulda öğrendiği bazı şeylere ters düşüyordu. Ulaş’ın televizyondaki haritaya baktığında ilk şaşırdığı nokta Ekvator’a daha yakın olan Erzurum (–5°C)’un, Trabzon (13°C)’dan soğuk olmasıydı. Ayrıca yağışlar da farklıydı. Örneğin; Trabzon’da yağmur yağarken Hakkari’de kar yağıyordu. Sadece bir gün içerisinde bu farklılıklar Ulaş’ı çok şaşırtmıştı. Ulaş, bu farklılıkların nedenlerini merak ediyordu.
Bu noktada iş sana düşüyor. Ulaş’ın merak ettiği bu farklılıkların nedenleri sence neler olabilir?
1. Erzurum’un Trabzon’dan soğuk olmasının nedeni ………………………………………………………..
2. Trabzon’a yağmur yağarken Hakkari’ye kar yağmasının nedeni …………………………………….
3. Yaklaşık aynı paraleller üzerinde olmalarına rağmen Çanakkale ve Erzurum ile Adana ve Hakkari arasındaki sıcaklık farklılaşmasının nedeni ……………………………………………………..
Türkiye, Dünya’da dört mevsimi belirgin olarak yaşayan ülkelerden biridir. Ancak ülkemiz çok çeşitli özelliklere sahiptir. Bu yüzden aynı mevsimde ülkemizin farklı bölgelerinde farklı koşullar yaşanır. Örneğin senin de gördüğün gibi kış mevsiminde bir kentimiz çok soğuk ve kar yağışlı iken, onun çok yakınında bir kentimiz daha ılık ve yağmurlu olabilmektedir.
Ülkemizde yaşanan bu farklılıkların birçok nedeni vardır. Örneğin kıyı kentlerimiz nemli olduğu için kış mevsiminde iç bölgelerimizdeki kentlerden daha ılıktır. Ayrıca ülkemizin doğusundaki kentlerimiz hem denizden uzak hem de yüksek olduğu için kışın çok soğuk ve kar yağışlıdır. Güneydeki kentlerimiz Ekvator’a daha yakın olduğu için kuzeydeki kentlerimizden sıcaktır.
1. İzmir ile Denizli arasındaki sıcaklık farkının, az olması nasıl açıklanabilir?
2. Ocak ayında Antalya’nın Şanlıurfa’dan; temmuz ayında ise Şanlıurfa’nın Antalya’dan daha sı­cak olmasının nedeni ne olabilir?
3. Konya ve Kars’ın her ikisinin de denizden uzak olmasına rağmen kış mevsiminde Kars’ta sıcaklıkların daha düşük olmasının nedeni ne olabilir?
4. Antalya, İzmir ve Samsun illerinin üçü de deniz kıyısında olmasına rağmen, Antalya’dan Samsun’a doğru Ocak ve Temmuz aylarındaki sıcaklık değişimini nasıl açıklayabilirsin?
5. Rize ve Samsun illerinin ikisinin de deniz kıyısında olmasına rağmen Rize’nin daha çok yağış almasının nedeni ne olabilir?
ESKİÇAĞLARDA TÜRKİYE’NİN ÇEVRESİNDEKİ KÜLTÜR VE MEDENİYETLER
MISIR:M.Ö. II. binlere uzanan tarihi üç ana döneme ayrılır.
- Eski imparatorluk
- Orta imparatorluk
- Yeni imparatorluk
Suriye egemenliği için Hititlerle Kadeş Savaşı’nı yapan (M.Ö. 1290 – 1280) Mısır, Ege göçleri ile zayıflamış, Pers saldırıları ile de bu devlete bağlı bir eyalet haline gelmiştir.
MEZOPOTAMYA: Mısır ve Mezopotamya coğrafi açıdan yukarı ve aşağı diye iki kısma ayrılmıştır. Mezopotamya’nın siyasi tarihi Sümerlerle başla-mıştır. M.Ö. IV. binde Aşağı Mezopotamya’ya ge-len Sümerler Ur, Uruk, Eridi, Umma ve Kiş gibi şehir devletleri kurmuşlardır (Site). Sümerlerden sonra bölgeye ilk gelenler Sami kökenli olan Akadlardır.
5 – DÜNDEN BUGÜNE YURDUMUZDA YERLEŞME
Tarih çok geniş bir ilgi alanına sahiptir. Daha kolay ve derinlemesine inceleyip aydınlatılabilmesi için bir takım bölümlere ayrılmıştır. Biz bu dönemlere “Çağ” diyoruz. Çağlar insanlık tarihinde büyük değişikliklerin başladığı zaman dilimleridir.
Zaman, bir olay veya oluşun içinde geçtiği, geçeceği veya geçmekte olduğu süredir. Zaman kav-ramının ortaya çıkışı ve gelişimi insanlık tarihi kadar eskidir. İlk çağın en önemli düşünürlerinden Aristo’ya göre zaman hareketin ölçüsüdür.
Zaman içinde yaşanılan sosyal gelişime uygun olarak büyük dilimlerden küçük dilimlere doğru ( yıl, ay, gün, saat ) zamanın bölünmesi, takvimi ortaya çıkarmıştır.
Hz. İsa’nın doğum tarihi “0“kabul edilmiş bu ta-rihten öncesi milattan önce sonrası milattan sonra olarak adlandırılmıştır. Ve bu nokta miladi takvim başlangıcı olmuştur.
6. Sınıf dört mevsim türkiye konu anlatımı 6. Sınıf dünden bugüne yurdumuzda yerleşme uygarlıklar beşiği Anadolu 6. Sınıf dünyamız 6. Sınıf harita ve ölçek 6. Sınıf Yeryüzünde Yaşam 6. Sınıf Yeryüzünde Yaşam Konu Anlatımı	2013-11-24