ARAMA YAP Su çiçeğiSu çiçeği – Kapsamlı özet semptomlarını, tedavisini ve bir zamanlar yaygın olan bu çocukluk hastalığından korunmayı kapsar.Su çiçeği (varisella) kaşıntılı su kabarcığı gibi kızarıklıklara sebep olan bir viral enfeksiyondur. Su çiçeği hastalığı geçirmemiş veya aşı olmamış kişilerde bulaşıcıdır. Rutin su çiçeği aşısından önce yetişkinliğe erişmeden her insan enfekte olmuştur ve bazen ciddi komplikasyonları görülmektedir. Günümüzde vakaların ve hastaneye yatmaların sayısı ciddi şekilde azalmıştır.Birçok insan için su çiçeği orta seviyede bir hastalıktır. Yine de aşı olmak gerekmektedir. Su çiçeği aşısı su çiçeğini ve muhtemel komplikasyonlarını önlemek için güvenli ve etkili bir yoldur.BelirtileriSu çiçeği enfeksiyonu genellikle yaklaşık olarak 5 veya 10 gün sürer. Döküntü çiçeğin sahte göstergesidir. 1-2 gün öncesinde görülen döküntülerin haricide ortaya çıkan diğer belirtiler şunlardır:AteşİştahsızlıkBaş ağrısıYorgunluk ve hastalığın sebep olduğu halsizlik (keyifsizlik)Su çiçeği döküntüsü başladığında üç aşamadan geçer:Yükselmiş pembe veya kırmızı şişlikler birkaç gün içerisinde patlak verirler (papüller)Sıvı dolu kabarcıklar (kesecikler), kopmadan yaklaşık birkaç gün önce patlayan veya sızıntı yapan kabarcıklarPatlamış olan kabarcıkların iyileşme süreci boyunca kabuk bağlaması ve dökülmesiYeni oluşmuş olan diken şeklindeki kabarcıklar birkaç gün boyunca görünmeye devam eder. Sonuç olarak döküntü üç aşamada gelişmektedir – şişme, kabarcıklar ve kabuk bağlamış lezyonlar – aynı zamanda döküntü ikinci gününde de devam eder. Hastalığa yakalandıktan sonra, döküntü ortaya çıkmadan önce en fazla 48 saat içerisinde virüs yayılabilir ve tüm noktalar üzerindeki kabuklar bulaşıcı olarak kalır.Hastalık sağlıklı çocuklarda genellikle hafif bir şekilde geçer. Ağır vakalarda döküntü tüm vücudu kapsayacak şekilde yayılabilir ve lezyonlar boğaz, göz, idrar yolu, anüs ve vajina mukozasında oluşabilir. Yeni noktalar birkaç gün boyunca görünmeye devam eder.Ne zaman doktora gitmelisinizŞayet sizde veya çocuğunuzda su çiçeği olduğundan şüpheleniyorsanız doktorunuza danışın. Doktorunuz genellikle döküntünüzü inceleyerek ve eşlik eden semptomları varlığını belirleyerek su çiçeğini teşhis edebilir. Gerekirse doktorunuz su çiçeği şiddetini azaltmak ve komplikasyonları tedavi etmek için ilaçlar reçete edebilir. Doktorunuzla kararlaştırdığınız randevu için beklerken sizin veya çocuğunuzun başka kişileri su çiçeğini bulaştırmasını önlemek için su çiçeği teşhisi konulana kadar başka bir alanda bekleyin.Ayrıca aşağıdaki şu gibi komplikasyonların oluşması durumunda doktorunuzu haberdar edin:Döküntü bir veya iki göze yayıldıysa.Döküntü olası sekonder bakteriyel deri enfeksiyonlarını gösteren kırmızı, sıcak veya ağrılı hale geldiyse.Döküntü, baş dönmesi, oryantasyon bozukluğu, hızlı kalp atışı, nefes darlığı, titreme, kas koordinasyon kaybı, kötüleşen öksürük, kusma, ense sertliği veya 39.4ºC’tan yüksek ateş olması durumunda.Evde herkesin bağışıklık sisteminin yetersiz olduğu veya 6 aydan küçük bebeklerin olduğu durumlarda.Tedavi ve ilaçlarSağlıklı çocukların başka sağlık problemleri yoksa su çiçeği genellikle herhangi bir tıbbi tedaviye gerek kalmadan geçmektedir. Doktorunuz kaşıntıyı rahatlatmak için bir antihistamin reçete edebilir. Ama çoğunlukla hastalığın seyri kendi akışına bırakılır.Komplikasyon riskiniz yüksekse
Su çiçeğine dair komplikasyon riski yüksek olan kişiler için doktorlar bazen enfeksiyon süresini kısaltmak ve komplikasyon riskini azaltmak için ilaçlar verebilir.Eğer siz veya çocuğunuz yüksek risk grubuna giriyorsanız doktorunuz asikiovir veya immünoglobülin intravenöz (IGIV) adlı başka bir antiviral ilaç önerebilir. Döküntünün ilk görüldüğü andan sonra 24 saat içerisinde bu ilaçlar verildiğinde hastalığın şiddeti azalabilmektedir. Örneğin valasiklovir ve famsiklovir gibi diğer antiviral ilaçlarda aynı zamanda hastalığın şiddetini azaltmaktadır ancak bunlar sadece yetişkinlerde kullanılabilmektedir. Bazı durumlarda doktorunuz virüse maruz kaldıktan sonra su çiçeği aşısı önerebilir. Bunlar hastalığı önleme ve şiddetini azaltmada yardımcı olmaktadır.Su çiçeği olan – bir çocuğa veya yetişkine – aspirin içeren herhangi bir ilaç vermeyin çünkü bu kombinasyon Reye sendromu denen ciddi bir duruma neden olmaktadır.Tedavi komplikasyonları
Komplikasyonların gelişmesine göre doktorunuz uygun tedaviyi belirleyecektir. Deri enfeksiyonları ve zatürree tedavisi için antibiyotik gerekebilir. Ensefalitin tedavisi genellikle antiviral ilaçlarla birlikte kullanılır. Hastaneye yatmanız gerekebilir.Yaşam tarzı ve evde bakımKomplikasyonsuz bir su çiçeği durumunda belirtileri hafifletmek için evde uygulayabileceğiniz bazı kişisel bakım adımlarını takip edebilirsiniz.Kaşımayın
Kaşımak yara oluşumuna, yavaş iyileşmeye ve enfeksiyon riskini arttırmaya yol açabilir. Çocuğunuzda kaşıntıyı durduramıyorsanız şunları yapabilirsiniz:Özellikle geceleri olmak üzere, ellerine eldiven takınTırnaklarını düzgün bir şekilde kesinKaşıntı ve diğer semptomlar
Su çiçeği döküntüsü çok kaşıntılı olabilir ve veziküller yaralar bazen acı verebilir. Bu rahatsızlıkların ateş, baş ağrısı ve yorgunluk gibi hepsi insanı bitkin bırakabilir. Rahatlamak için şunları deneyin:Kabartma tozu içeren serin bir banyo, pişmemiş yulaf ezmesi veya öğütülmüş yulaf ezmesi, ince öğütülmüş yulaf ezmesinin ıslatılarak uygulanması kaşıntıyı rahatlatabilir.Kalamin losyonları yaraların üzerine sürebilirsiniz.Su çiçeğinin ağızda neden olduğu yararları hafifletmek için hafif yiyecekler içeren bir diyet yapabilirsiniz.Kaşıntıyı önlemek için difenhidramin gibi antihistaminler kullanabilirsiniz. Çocuğunuz için en güvenli olan antihistaminleri alması konusunda doktorunuza danışın.Acetaminofen veya ibuprofen hafif ateşi düşürmek için kullanılabilir.Su çiçeği olan – bir çocuğa veya yetişkine – aspirin içeren herhangi bir ilaç vermeyin çünkü bu kombinasyon Reye sendromu denen ciddi bir duruma neden olmaktadır. Ve yüksek ateş durumunu doktorunuza danışmadan tedavi etmeye çalışmayın.KorunmaSu çiçeği aşısı (varicella) su çiçeğini önlemek için en iyi yoldur. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi Uzmanları(CDC) aşı olan küçük çocukların yaklaşık yüzde 90’nda virüse karşı tam koruma sağlandığını belirtmektedir. Ancak aşı tam koruma sağlamaz, bu hastalığın şiddetini önemli ölçüde azaltmaktadır.Su çiçeği aşısı şu kişilere önerilmektedir:Küçük çocuklar. Amerika Birleşik Devletlerinde çocuklara su çiçeği aşısı iki doz halinde verilmektedir – 12 ve 15 aylık oldukları ve 4 yaş ve 6 yaş arasında oldukları dönemlerde – çocukluk çağı rutin aşılama programının bir parçasıdır. Bu aşı kızamık, kabakulak ve kızamıkçık aşısı ile kombine edilebilmektedir ancak aşı kombinasyonu ateş ve nöbet riskini arttırabilmektedir. Çocuğunuzun aşılarının birleştirilerek uygulanması konusunda artıları ve eksileri için doktorunuzla konuşabilirsiniz.Aşısız büyük çocuklarda. 7 ila 12 yaş arasında aşılanmamış olan çocuklarda en az üç ayda bir verilen su çiçeği aşısının yakalama dozları uygulanmalıdır. Aşılanmamış olan 13 yaşından büyük çocukların birbirinden en az bir hafta arayla verilen aşıyı iki yakalama dozuyla olması gerekmektedir.Su çiçeği aşısı olmamış ve su çiçeği geçirmemiş yetişkinler yüksek risk altına maruz kalmaktadır. Bu kişiler, sağlık çalışanları, öğretmenler, çocuk bakım çalışanları, uluslararası yolcular, askeri personel, çocuklu yaşayan yetişkin ve çocuk doğruma çağındaki tüm kadınları kapsamaktadır. Su çiçeği aşısı olmamış olan yetişkinlerin genellikle 4-8 hafta arasında iki doz halinde aşı olması gerekmektedir. Su çiçeği hastalığını geçirdiğinizi veya aşı olup olmadığınızı hatırlamıyorsanız bir kan testi ile bağışıklığınızı belirleyebilirsiniz.Su çiçeği geçirdiyseniz aşı olmanıza gerek kalmaz. Su çiçeği geçiren kişiler genellikle yaşamları boyunca virüse karşı bağışıklık kazanmış olurlar. Birden fazla su çiçeği geçirmek mümkündür ancak çok yaygın değildir. 60 yaşınızın üzerindeyseniz zona aşısı konusunda doktorunuza danışın.Su çiçeği aşısı şu gibi kişilerde uygun değildir:Hamile kadınlarHIV veya bağışıklık sistemini zayıflatan tür hastalığa sahip olan ve bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar kullanan kişilerJelatin veya antibiyotik neomisin alerjisi olan kişilerAşıya ihtiyacınız olup olmadığından emin olmak için doktorunuzla konuşun. Hamile kalmayı planlıyorsanız hamile kalmadan önce aşıların güncel konumu hakkında doktorunuzla konuşun.Güvenli ve etkili midir?
Ebeveynler genellikle aşıları güvenli olup olmadığını merak ederler. Su çiçeği aşısı mevcut olduğu dönemden buyana, çalışmalar onların güvenli ve etkili olduğunu kanıtlamıştır. Yan etkileri genellikle hafiftir ve kızarıklık, ağrı, şişme ve nadiren de olsa diken şeklinde yaralar ortaya çıkmaktadır.