Glisemik İndeks değil Glisemik Yük önemli - Gıda Haberleri, Gıda Dergisi, Tarım Destekleri
Ana Sayfa Genel Glisemik İndeks değil Glisemik Yük önemli
Glisemik İndeks değil Glisemik Yük önemli
Tarih: 26 02 2014 Kategori: GenelOkunma:
Yemek sonrası kan şekeri ve insülin konsantrasyonlarında görülen artışın hızı ve miktarı, diyetin örüntüsüne özellikle karbonhidrat kaynaklarına göre farklılık gösterir. Karbonhidrat emilimi tamamlandıktan iki saat sonra kan şekeri normal seviyesine döner. Yemek sonrasında kan şekeri yükseldiğinde insülin salınımı artar, bağırsaklardan emilen glikozun çoğunluğu karaciğerde glikojene çevrilir ve depolanır.
Glisemik indeks karbonhidratlı bir besinin, yenildikten belirli bir süre sonra kan şekerini yükseltebilirliğini ifade eder. Besinlerin glisemik indeksi kan şekerinin yavaş veya hızlı yükselmesini etkilemektedir. Glisemik indeks 50 gram karbonhidrat içeren test yiyeceğinin 2 saat içerisinde oluşturduğu kan glukozu artış alanının, aynı miktarda karbonhidrat içeren referans yiyeceklerin oluşturduğu kan artış alanına kıyaslanmasıdır. Glisemik indeksi; nişasta yapısındaki farklılıklar, diyet posası, besin öğesi olmayan maddeler, nişasta-protein ilişkisi, yiyeceğin emilim ve sindirimi, yiyeceğin yapısı ve yiyeceklere uygulanan işlemler, yavaş yemek yeme etkiler.
Glisemik yük ise belirli miktardaki spesifik bir besinin oluşturduğu insülin ihtiyacı ve glisemik yanıt seviyesini ifade eder. Genel olarak posa içeriği yüksek olan besinlerin glisemik indeksi (Gİ) ve glisemik yükü (GY) düşüktür. Bir besinin glisemik indeksi yüksek olsa bile tüketilen miktarı az olduğunda GY’si düşük olabilir. Örneğin; 50 g karbonhidrat içeren 8 adet havucun Gİ’si yüksek olmasına rağmen, 7 g karbonhidrat içeren 1 adet havuç yenildiğinde oluşan GY düşüktür. Dondurmanın Gİ’si düşük olmasına rağmen, fazla tüketildiğinde GY’ü artar. Glisemik yükün hesaplanmasında glikoz referans olarak alındığında; bulunan Gİ değeri, sindirilebilen KH miktarı ile çarpılarak 100’e bölünür. GY<10 ise, o besinin GY’si düşük, GY>20 ise besinin GY’si yüksektir.
GY=Gİ x Sindirilebilen KH/100 olarak hesaplanır.
Gİ VE GY’nin her ikisi de diyetin neden olduğu glisemik yanıtı değerlendirmek için kullanılabilir. Diyetin Gİ, GY ve adiponektin arasındaki ilişkiler, glikoz seviyelerine bağlı gibi görünmektedir. Yüksek Gİ’li öğünlerin düzenli tüketimi ile 24 saatlik kan glikozu ve insülin seviyelerinin yükseldiği bulunmuştur. Benzer şekilde, diyetin GY’sinin yükselmesi de hiperglisemi ve hiperinsülinemiye neden olablir.
Yapılan bir çalışmaya göre, karbonhidratların kalite ve kantitesini ölçmesinden dolayı GY’nin etkilerinin, Gİ’den daha güçlü olduğu ileri sürülmüştür. Glisemik yükü düşük besinlerin tercih edilmesi sağlıklı beslenme, kronik hastalılardan korunma ve diyabetin tıbbi beslenme tedavisinde önem taşır.
Düşük glisemik yük ve yüksek tam tahıllı beslenmenin diyabetik hastalarda izlenen sistemik inflamasyona karşı koruyucu etkisi olabilir. Bu tür beslenme şekilleri diyabetik hastalarda kardiyovasküler komplikasyonların önlenmesi amacı ile önerilebilir.
Yapılan bir çalışma sonucunda aknenin alevlenmesinde glisemik yükün de önemli olduğu bulunmuştur. Bulgular, akne lezyonlarında artışa neden olan glisemik yükü yüksek ve yağlı yiyeceklerden uzak durulması gerektiğini göstermiştir.
Bir çalışmada 16 ergene glisemik yükü ya da enerjisi azaltılmış-düşük yağlı diyetler verilmiştir. Glisemik yükü düşük diyette herhangi bir enerji kısıtlaması yapılmamış ancak meyve, yeşil yapraklı sebze ve az yağlı sut ürünleri gibi glisemik indeksi düşük besinlerin tüketimi desteklenmiştir. Birinci yılda düşük glisemik yük grubundaki beden kitle indeksi düşüklüğü, geleneksel düşük yağlı diyet grubuna göre daha fazla olmuştur.
Tablo 1: Bazı besinlerin Glisemik İndeksi (Gİ) ve Glisemik Yükü (GY)
Gİ Glikoz = 100
Gİ Ekmek = 100
PORSİYON MİKTARI (g)
SİNDİRİLEN CHO (g/pors.)
50 – kuru
Kahvaltılık tahıl- kepekli
2. KURU BAKLAGİLLER
3. SÜT ve SÜT ÜRÜNLERİ
Elma ve vişne-suyu şekersiz
8. KARIŞIK YEMEKLER
Biftek-sebze garni-patates püre
A.Hastalıklarda tıbbi beslenme tedavisi. Editör Emel Tüşekçi Alpan
B.Diyabette beslenme kaynaklı glisemik yük, tam tahıl ve sistemik inşlamasyon: epidemiyolojik kanıt Lu Qia,c ve Şrank B. Hua,b,c. Current Opinion in Lipidology » 2007 – Cilt 2 » Sayı 3 http://www.turkiyeklinikleri.com/article/tr-diyabette-beslenme-kaynakli-glisemik-yuk-tam-tahil-ve-sistemik-inşlamasyon-epidemiyolojik-kanit-49325.html
C.Burhan ENGİNa,Munise GÜMÜŞELa,Mustaşa ÖZDEMİRa,Şerişe ÖZDEMİR TAVLANb,İNCİ MEVLİTOĞLUaDiyetin Akne Üzerine Etkisi
Turkiye Klinikleri J Dermatol 2009;19(1):9-13 http://www.turkiyeklinikleri.com/article/tr-diyetin-akne-uzerine-etkisi-53888.html
D.Ebbeling CB, Leidig MM, Sinclair BK, Hangen JP, Ludwig DS. A reduced glycemic load diet in the treatment oş adolescent obesity. Arch Pediatr Adolesc Med 2003;157:773-9
E.Michaud DS, Fuchs CS, Liu S, Willet WC., and et.al., Dietary glycemic load carbohydrate sugar and colorectal cancer risk in men and women. Cancer. Epil. Biomar. Prev, 2005; 14: 138–47.
G.Baysal A. Beslenme. Hatipoğlu yayınları. 12. Baskı. 2009. Ankara.
Elektrikli otomobil ‘Diriliş’ destek bekliyor