Ukrayna'da Bir Kilise Çatışması Patlamak Üzere
09 Kasım 2018 Cuma Saat 16:42
1 Kasım 2018,Thomas de Waal, Carnegie Europe
Cumhurbaşkanı Poroşenko kilise özerkliği sorunundan oy kazanmayı umuyor. Fakat bu riskli bir stratejidir ve bazı eleştirmenler potansiyel şiddet konusunda uyarıyorlar.
Bağımsız, tanınmış bir Ukrayna Ortodoks Kilisesi'nin ortaya çıkışının öyküsü akıl almaz bir din dili ve Bizans İmparatorluğu'ndan bahseder. Bu ayın başlarında, Ekümenik İstanbul Patrikhanesi'nin Ukrayna kilisesini bağımsız olarak tanıyan kararnamesini duyuyoruz. Eğer vaktiniz yoksa, Bizans için endişelenmeyin. Bu çağdaş siyasetle ilgili. Beklenmedik bir çıkış olmasına rağmen, aynı zamanda riskli. Ukrayna'da, yeni bir Rus-Ukrayna savaşı alanına dönüşebilecek 12.000 kilise var.
300 yıldan uzun bir süredir Ukrayna'daki kilise, Rus Ortodoks Kilisesi'nin Moskova Patrikhanesinin bir parçası olmuştur. 1991'de bağımsızlıktan sonra, Ukrayna, diğer birçok Doğu Avrupa ülkesi tarafından gidilen yolu izleyebilir ve Bulgaristan veya Romanya gibi bağımsız kilise kurulmasını ilan edebilirdi.
Gerçekten de, eğer 1990'ların başlarında Rus kilisesi, Ukrayna kilisesinin bağımsızlığını kabul edeceğini ilan etmiş olsaydı, pek bir şey olmazdı ve hepsi de barışçıl bir şekilde yönetilebilirdi. Nede olsa, Ukrayna'nın yeni kilisesi aynı doktrine ve muhtemelen Rus kilisesiyle aynı dile sahip olacaktı.
Neden şimdi oluyor? Bölünme, 2014 yılında başlayan Rus-Ukrayna ihtilafının bir sonucudur. Bu hamleyi başlatan Ukrayna Cumhurbaşkanı Petro Poroşenko'nun, bunun açıkça ülkenin ulusal güvenliğinin, küresel jeopolitiğinin konusu olduğunu söylemesi Ukrayna'nın NATO'ya ve AB'ye katılma isteği gibi görünüyor. Poroşenko bunu listeye "seçim siyaseti" olarak eklemiş olmalıydı. Gelecek baharda yapılacak cumhurbaşkanlığı seçiminde yeniden seçilmek için uğraşıyor ve anket sonuçları çok kötü.
2014 yılında bir iş adamı ve reformcu olarak başkanlığı alan Poroşenko, kendisini ulusun babası olarak yeniden isimlendirmek ve kampanyasında "Ordu, İnanç, Din" süper vatansever üçlüsünden oluşan sloganı kullanmak istiyor. Kilise meselesini gündeme zorla almak artık ona kesinlikle oy getirecek ama ne pahasına?
Ukrayna Cumhurbaşkanı Petro Poroşenko, İstanbul Fener Rum Patriği Bartholomeos
Son altı hafta içinde hem Kiev hem de Moskova'da bulundum, kilisenin bölünmesinin en önemli tartışma konusu olduğunu gördüm.
Rus yetkililer daha az konuşuyorlardı. Başkan Vladimir Putin'in Valdai Forumu'ndaki konuşmasında bundan hiç bahsetmediği kaydedildi. Rusların söylediği sözler yine de tehditkardı. Kremlin sözcüsü Dmitri Peskov, "Rusya'nın, Rusların ve Rusça konuşanların çıkarlarını savunduğu gibi" dedi ve Putin birçok kez bu konu hakkında konuştu, Rusya, Ortodokslar'ın çıkarlarını savunacak.
Bazı Rus eleştirmenler, Rus kilisesini, özellikle İstanbul Patriği ile olan sorunlarda esnek olmadığı ve uzlaşamadığı için eleştirdiler. Bir gazete eleştirmeni, "Rus Ortodoks Kilisesi liderlerinin Ortodoks birliği tabutuna birkaç çivi daha çakmayı başardıklarını" söyledi.
Fakat Rus tarafının fazla bir şey yapmasına gerek yok. Bundan böyle tüm eylemler Ukrayna'da gerçekleşecek ve Ukrayna politikacıları ve destekçileri suçlanacaktır. Rus Ortodoks Kilisesi sözcüsü, ''Ukrayna'da tek bir damla kan dökülürse, o zaman akan kanın suçu ve sorumluluğu tamamen İstanbul Patriği Bartholomeos'da" diyor
Moskova Patrikhanesinin hala Ukrayna'da milyonlarca üyesi var (çok yakın zamana kadar Başkan Poroşenko'ya kadar). Kendilerini Ukrayna vatandaşı olarak gören birçok kişinin varsayılan ana kilisesidir. Bununla birlikte, Rusya ile olan çatışmanın 2014 yılında başlamasından bu yana ayakta kalma gücünü kaybetti. Çünkü Donbas çatışmasında öldürülen Ukraynalı askerleri gömmeyi reddeden rahiplerin hikayeleri halkı kızdırdı.
Yeni bağımsız kilise, eğer şu anda Moskova Patrikhanesi'ne bağlı olan binlerce rahibi, onların cemaat ve kiliseleriyle birlikte ikna edebilirse, sadece Ukrayna'nın ulusal kilisesi olarak adlandırılabilecek güvenilir bir inanca sahip olacak.
Çirkinleşebilecek yer burası. Bir akademisyenin gazetecilere göre daha fazla panik oluşturması nadirdir, ancak Ukraynalı bilgin Vsevolod Samokhvalov, daha geniş bir dünyayla ilgilenmeden çok önce bir dini çatışmanın tehlikelerine karşı uyardı.
Samokhvalov, Şubat ayında yayınlanan bir makalesinde şöyle diyor: "Her iki taraftaki dini seçkinler, göründüğü gibi radikal ve çatışmaya eğilimli olmasalar da, zemindeki durumun şiddeti kışkırtabileceği ve belirgin dini boyutta bir başka çatışmanın kıvılcım oluşturması mümkündür. Donbas'taki savaşın aksine, bu tür bir çatışma, rasyonel pazarlık ve müzakerelerle çok daha kolay yönetilebilir ve yapılabilir. Siyasi alanın parçalanmasına, radikal aşırı sağ muhafazakâr siyasetin ve büyük çaplı şiddetin ve kaosun yükselmesine yol açabilir"
Son birkaç yılda marjinalleştirilen Donbas ihtilafından birçok gazi de dahil olmak üzere, her iki kilise için de savaşmaya hazır güçlü kuvvetli genç erkek grupları var. Moskova Patrikhanesi'nin özellikle güçlü olduğu Ukrayna'nın doğusundaki köy ve kasabalarda yüzlerce potansiyel patlama noktası var. Bunların yarısı Moskova kilisesi ve diğer yarısı da Ukrayna devletine ait olan en kutsal manastırı Lavra.
Samokhvalov'un da belirttiği gibi, yüzlerce protestocu, Kiev'de yeni inşa edilen Moskova Patrikhanesinin, kurulduğu yerdeki müze bölgesinden kaldırılmasını talep ettiğinde, Şubat ayında bir çatışma yaşandı. Polisin çıkan çatışmayı durdurmak için müdahale etmesi gerekiyordu.
Umarım zeminde bir çatışmadan kaçınılır ve bu sadece bir kelime savaşı olarak kalır. Fakat dini siyaset, artık 2019'un Ukrayna'ya getireceği şeyden endişe etmenin bir başka nedenidir.
Cherkessia.net, 9 Kasım 2018
Bu haber toplam 3777 defa okundu.
Ukrayna Rusya ve Fener patrikhanesi arasındaki kilise çatışmalarını bu yazıdan da okuyabilirsiniz öneririm.
13 Kasım 2018 Salı Saat 14:57