Ticaret Sicili | Muhasebe, Mevzuat, Muhasebe Haberleri Sitesi
Ana Sayfa Genel Ticaret Sicili
Ticaret sicili, ticari işletme ile ilgili önemli bilgileri açıklamaya veya oluşturmaya yarayan ve böylelikle hukuki güvenliği temin eden resmi nitelikli hukuki bir mü­essesedir.
Ticaret siciline, işletmenin sahibi, faaliyet alanı, yerleşim yeri, amacı, so­rumluluk ve temsil ilişkilerine ilişkin bilgiler kaydedilir. Bu bilgiler ayrıca Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi ile ilan edilir.
Sanayi işletmeleri de ticaret siciline tescil edilirler. Buna karşılık, esnaf ve sanat­karlar, ticaret siciline değil, esnaf ve sanatkar siciline tescil edilirler
Ticaret sicili, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın gözetim ve denetiminde ticaret ve sanayi odaları veya ticaret ve sanayi odalarının ayrı ayrı kurulmuş olmaları ha­linde ticaret odaları bünyesinde kurulacak ticaret sicili müdürlükleri tarafından tu­tulur.
Ticaret Sicilin Özellikleri
Ticaret sicili açıktır. Herkes, ticaret sicilinin içeriğini ve müdürlükte saklanan tüm senet ve belgeleri inceleyebilir. İlgili olduğunu ispatlamak zorunda değildir. İnce­lenecek belgelerin kapsamına, ticaret sicilindeki yazı ve tescil işlemlerinin dayan­
dığı dilekçe, beyanname, senet, belge ve ilanların yayınlandığı gazeteler gibi da­irede saklanan bütün belgeler dahildir
Herkes, giderini ödeyerek, incelediği belgelerin onaylı suretlerini alabilir ve bir hususun sicilde kayıtlı olup olmadığına dair onaylı belge isteyebilir
Tescil edilen hususlar, kanun veya tüzükte aksine bir hüküm bulunmadıkça ilan olunur İlan, Türkiye genelinde sicil kayıtlarının ilanına özgü Tür­kiye Ticaret Sicili Gazetesi ile yapılır
Ticaret sicili müdürleri, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın denetimi altında faaliyet­lerini yürütür. Bakanlık, bunların faaliyetlerini her zaman denetlemeye, gerekli ön­lemleri almaya ve talimatlar vermeye yetkilidir
Ticaret siciline tescil, kural olarak istem üzerine yapılır.
Tescil terimi, yeni kayıt (tescil), değişiklik (tadil) veya silme (terkin) işlemlerinin tümünü kapsar
Tescil istemi, kesin veya geçici tescile ilişkin olabilir. Kural, istemin kesin tesci­le ilişkin olmasıdır. Ancak, inceleme esnasında kesin tescili talep edilen bir husu­sun, halinin bir mahkeme hükmüne bağlı bulunduğu anlaşılır veya sicil müdürü kesin tescil yapmakta tereddüte düşerse istem geçici tescile dönüştürülür. Yoksa doğrudan geçici tescil için başvuru söz konusu olamaz. İlgililer üç ay içinde mah­kemeye başvurduklarını veya aralarında anlaştıklarını ispat etmezlerse geçici tescil silinir. Mahkemeye başvurulduğu takdirde, kesinleşmiş olan hükmün sonucuna göre işlem yapılır
Ticaret sicili müdürlükleri, kurumlar vergisi mükel­lefi olan ve tescil için başvuran mükelleflerin başvuru evraklarının bir suretini ilgi­li vergi dairesine gönderir. Böylelikle, mükelleflerin işe başlamayı bildirme yüküm­lülükleri yerine getirilmiş sayılır
Tescil istemi, ilgililer, temsilcileri veya hukuki halefleri tarafından yapılır. İlgililer, tacirin hakiki şahıs olması halinde kendisi veya sözleşmeyle yet­kilendirilmiş temsilcisi, tacirin tüzel kişi olması halinde ise onun yetkili organları ve­ya yetkili temsilcileridir.
Tescil istemi, dilekçe ile yapılır. Dilekçe sahibi kimliğini ispat etmek zo­rundadır. Dilekçedeki imza noter tarafından onaylanmışsa ayrıca kimliği ispat et­meye gerek yoktur
Tescil istemi, kural olarak 15 gün içerisinde yerine getirilmelidir. Kanunda aksine hüküm bulunması halinde bu süre uygulanır
Tescil istemi, yetkili sicil müdürlüğüne yapılmalıdır. Yetki, işletme merkezinin bulunduğu yer ticaret sicil müdürlüğündedir Merkezi Türkiye’de bulunan ticari işletmelerin şubelerinin tescili için başvuru yeri, şubenin bulunduğu yerin sicil müdürlüğüdür Aynı şekilde, merkezi Türkiye dışında bulunan şubelerin tescili için başvuru yeri, şubenin bulunduğu yer ticaret sicil müdürlüğüdür
Sicil müdürü, istemin tescili için kanuni şartların var olup olmadığını resen araştı­rır
Bu çerçevede, şekli ve maddi şartların varlığı inceleme konusu yapılır.
Şekli incelemede; istemde bulunulan sicil müdürlüğünün yer itibariyle yetkili olup olmadığı , dilekçe sahibinin istemde bulunma yetkisinin bulunup bulunmadığı ve istemde bulunulan hususa ilişkin belge ve delillerinin sunulup sunulmadığı araştırılır
Şekli şartların varlığı halinde, maddi incelemeye geçilir.
Maddi incelemede; ta­lebin içerik itibariyle tescil edilebilir, gerçeğe uygun, üçüncü kişilerde yanlış izle­nimler uyandıracak nitelikte ve kamu düzenine aykırı hususlardan olup olmadığı araştırılır Tüzel kişilerin tescilinde, bilhassa şirket sözleşmesinin emre­dici hükümlere aykırı olup olmadığı ve kanunun zorunlu kıldığı esasları ihtiva edip etmediği araştırılır
Tescil istemi şekli ve maddi şartlar açısından kanuni şartlara uygun bulunursa, “kesin” olarak yerine getirilir