Tavuk mu Yumurtadan, Yoksa.... - Havva Yücel ERGÜN - Haber Seyret
27 Ağustos 2014 18:34
Tavuk mu Yumurtadan, Yoksa....
Zihnin; ne toplumu, ne de bireyi ‘bütün’ olarak bıraktığı iki ayırma örneği.
1952'de Koshima Adası'nda bilim insanları maymunların beslenmesi için kumların içine tatlı patates bırakıyorlar. Bu adanın maymunları da tatlı patatesin tadından hoşlanıyor ama yiyeceklerinin kumlu olması hoşlarına gitmiyor. Bir gün, on sekiz aylık İmo isimli dişi maymun, tatlı patatesleri en yakın su birikintisinde yıkayarak yemeyi akıl ediyor. Bu buluşunu annesine de öğretiyor. Bu yeni davranış biçimi bilim insanlarının gözleri önünde, yavaş yavaş maymunlar arasında yayılıyor. Bir sabah, gün doğarken yüzüncü maymun da patateslerini yıkayanlar arasına katılıyor. İşte o an her şey değişiyor. Aynı günün akşamı, adadaki hemen hemen tüm maymunlar, patateslerini yemeden önce yıkamaya başlıyor. Bilim insanlarını şaşırtan asıl sürpriz, bu adayla doğrudan bir ilişkileri olmadığı halde, diğer adalardaki maymun kolonilerinin de aynı anda patateslerini yıkamaya başlamaları... Bütün bu okumalardan sonra, Allah’ın yerçekimi kanunu kadar net ve değişmez bir yasasıyla yüz yüze geliyoruz:
Yeryüzü ayetleri ile Kur'an ayetleri ne kadar uyumlu değil mi? Aslında toplumsal tip, bireysel olarak temsil edilen ve ancak çok sayıda bireyin benzeri davranış ve eylemlerinde karakteristikleşen, ortak tanımlayana dönüşen bir kavramdır. Eylemin kalıplaşması, genelliği içeren özel temsil yeteneğine ulaşması olarak özgünleşmedir. Ait olduğu yapıyı ve evreni kendinde toplayabilme durumudur. Her yapı kendi tipini ve insanını var eder; yahut her yapı kendi insanı tarafından oluşturulur ve yeniden yeniden formüle edilir.