Faktöriyel Günlük Hayatımızda İşimize Yarar Mı?
Matematik, ilkokul 1.sınıftan beri hayatımızda olan ve birçok öğrencinin en çok zorlandığı derslerden biridir. Matematikte görülen bazı teoriler, kavramlar ve hesaplamalar bulunmaktadır. Bazılarının çok basit bazılarının ise oldukça zorlayıcı olduğu bilinen bu teori, kavram ve hesaplamalardan bir tanesi de faktöriyeldir. Faktöriyel konusu, mantığı kavrandığında matematiğin en kolay konuları arasında yer almaktadır. Aslında matematikte mantığı kavranan her konu basit gelmektedir fakat faktöriyel hesaplama gerçekten kişileri zorlayacak bir konu değildir. Peki, nedir bu faktöriyel hesaplama? Bu yazımızda bu soruya cevap vereceğiz. Ayrıca matematikte öğrendiğimiz her konu ile ilgili sorduğumuz soruya da cevap bulacağız. Faktöriyel gerçek hayatta nerede kullanılır, nasıl işimize yarar?
Yukarıda da bahsettiğimiz gibi faktöriyel matematiğin en temel konularından biridir. Sayıların sağına ünlemler konulması ile faktöriyel sayılar oluşturulur. Faktöriyel konusunu açıklarken gama fonksiyonundan da bahsetmek gerekmektedir. Faktöriyel fonksiyonu karmaşık ve tam sayılar ile oluşturulabilirken gama fonksiyonu ise tam ve karmaşık olmayan sayılar yani reel sayılar için kullanılır. Aslında faktöriyel gama fonksiyonunun sınırlandırılmış özel bir fonksiyonudur.
1 sayısından başlayarak belirli bir sayıya kadar olan sayıların çarpılması o sayının faktöriyelini bulmanızı sağlar. Faktöriyel ünlem (!) işareti ile gösterilir. Faktöriyel, verilen tam sayının kendinden bir önceki bütün tam sayılar ile 1’e inilene kadar çarpılması sonucunda elde edilen sonuçtur. Yani; 3!=3.2.1 şeklindedir. Faktöriyel hesaplama ile ilgili çeşitli kurallarda bulunmaktadır. Örneğin 0 ne pozitif ne de negatif bir sayıdır. Ancak 0!=1 şeklindedir.
Faktöriyel Hesaplama Günlük Hayatımızda İşe Yarar Mı?
Faktöriyel hesaplamalar aslında permütasyon konusu ile birlikte sorulan sorulardır. Bir sıralama konusu olan bu konuları günlük hayatımızda da sıralamalar da rahatlıkla kullanabiliriz. Örneğin 5 adet gömleği sıralarken faktöriyel hesaplama yapabiliriz. 5 gömlek 5!=5.4.3.2.1 yani 120 farklı şekilde sıralanabilir. Ancak farklı ürünleri de kaç farklı şekilde sıralanabileceğini öğrenmek istiyorsanız da faktöriyel hesaplamaları kullanabilirsiniz. 5 gömlek ve 3 pantolonu 5!.3! şeklinde hesaplayabilirsiniz. Faktöriyel hesaplamalar genellikle oyunlarda oyun kartlarının sıralanması da ya da oyuncu seçimlerinde sıklıkla kullanılmaktadır.