Ana Sayfa Köşe Yazarları ENGİN CİVAN Derin Ekolojinin Işığında Sürdürülebilir Kapitalizm
01 Mayıs 2020 - 20:37
2002’den bu yana yazıyorum.
Virüslü günler sosyal medya faliyetlerimizi yoğunlaştırdı.
Bazen yazdıklarımı ben de unutuyorum.
Sürekli okuyanlar benle temas edip ‘Haklı çıktın’ diye iltifat ediyorlar.
Ara sıra öngörüler yanlış da olabiliyor. Her ikisi de kabulümdür.
Geçen gün değerli dostum Adil aradı; ‘Ağabey senin şu çevreyle ilgili yıllar önce yazdığın yazı neydi, bence bu günlere uydu, tekrar paylaşsan' dedi.
Yazıyı buldum. 2008 senesinde kaleme almışım.
Pek ziyaretçisi olmayan kişisel web sitemde adeta patlama yapmıştı.
Trakya’da bir üniversiten binlerce ‘tıklama’ almıştı.
MahalliGündem.com Editörü Hasan’a; 'Biraz uzun bir yazı, ne dersin, paylaşalım mı?' diye sordum.
‘Ağabey doktora tezi gibi yazı’ diye cevap verdi.
'Tez benzetmesi' 12 sene önceki analizimi bana daha cazip kıldı.
Malum, Türkiye’de son yıllarda ‘kes-yapıştır’ yöntemiyle çok fazla tez yazıldı.
Ülkede ünvan patlaması yaşanıyor desek yeridir.
Ki bunun için özel araştırmaya gerek yok, ekranlardan taşan ‘doktorlar’ malum.
Sonuç olarak, uzun olmasına rağmen 2008’de kaleme aldığım analizimi, iznizizle yeniden paylaşıyorum.
Umarım, 'virüslü yaşam bizi nereye götürecek?' konusuna/sorusuna bir nebze olsun ışık tutar.
Derin Ekolojinin Işığında Sürdürülebilir Kapitalizm -1-
Kuzeyden Parlayan Yıldız : 1973 yılında Norveçli filozof Arne Naess çevre konusunda yeni bir paradigma öne sürdü. Naess’e göre çevre hareketinin iki farklı düzeyi bulunmaktaydı. Birincisi “ Sığ” ikincisi “ Derin”.
Derin Sürdürülebilirlik: Küreselleşme akımı içinde bugün üzerinde yaşadığımız dünya aynı anda iki görevi birden yüklenmek zorunda bırakılmıştır. Birincisi çöp kutusu, ikincisi benzin deposu. Yeryüzünde kullanılan enerjinin yüzde sekseni fosil yakıtı dediğimiz petrol, kömür vs türü yakıtlardan sağlanır. Kullanılan enerjinin artıkları tekrar aynı yer yüzüne atılmaktadır. Bu üretim biçimi bütün ekonomik faliyetler için geçerli bir sistemdir. Bu sistemin yeniden değerlendirilmesi, bu sistemin parçası olan insanların kendi aralarında ve doğayla olan ilişkilerinin yeniden sınamsı yapılmadan ”derin sürdürülebilirlik’ olası değildir.
Ekonomi Bilimi: Ekonomiyi kuran Adam Smith, Malthus, Ricardo, Marx, J. S. Mill gibi klasikler sadece ekonomist değil aynı zamanda köklü inançlara sahip birer filozoftular. Bu düşünürler için insanların sosyal bağlantıları ve de özellikle sosyal eşitlik ve sosyal adalet sorunları hayati konulardı.
Yirmi sene önce yayınlanan ulusal günlük bir gazetenin manşetiyle o gazetenin köşe yazarlarının isimleri ve yazdıklarının aynı gazetenin dünkü baskısı arasında hiç bir fark bulunmamakta. Aynı manşet, aynı köşe yazarı ve aynı hikayeler ! Hep beraber ‘televole’ kültürünün ekonomik sermayesine takılmış, sosyal sermayesini tüketen bir toplumun resmi geçiti!
¹Derin ekolojinin tinsel ilkesi insanın yeryüzünün bir parçası olduğu ve ondan ayrı olmadığıdır. İnsan içgüdüsel olarak ekoloji merkezli bakış açısı kazandıkça kendini kanıtlar. Amaç ’kendini” geliştirip diğerleriyle (hayvanlar, bitkiler ve eko-sistemler) temasa geçtikçe ”kendini” gerçekleştirip, kendini bulmak üzerine kurulmuştur.
²Holistik kelimesinin oldukça geniş bir anlamı vardır. Konumuzla ilgili iki anlam birbirini tamamlıyor. Birinci anlam doğanın bütünlüğüne olan inançtır. İkincisi anlam ise parçalarıyla bütün arasındaki organik ve fonksiyonel ilişkiye olan inançtır.
Engin Civan / ABD / 15 Mayıs 2008