Arslan Kaya - İŞLETMENİN BEYNİ KİMDİR?
Beyin kavramı ilk önce vücudumuzun önemli bir parçası olarak algılanabilir.Bunun dışında temel fonksiyonunun yöneticilik ve eşgüdüm sağlamak olduğu düşünülürse İşletmenin Beyni kimdir sorusunu yanıtlamak kolaylaşabilir.
İşletmenin Beyni kimdir diye sorgulayabilmek ve yorumlayabilmek için buradaki beyin işlevine açıklık getirmek gerekecektir.Hemen söyliyelim ki her organizasyonun bir beyni vardır.Bu organizasyon bir ekonomik işletme olabileceği gibi sosyal yardım ve hizmet amaçlı kurulmuş bir dernek,vakıf hatta siyasal parti de olabilir.
Konumuz işletme kapsamında gelişeceği için acaba işletmenin beyni kimdir ya da kim olmalıdır bunu sorgulamak gerekir.Uygulamada işletmenin sürükleyicisi,koordinatörü,planlayıcısı ve koordinatörü konumundaki ‘Beyin’ kavramını biraz daha açıklamak gerekir.
Bize göre bir işletmenin beyni o işletmenin varlıklarını yöneten,yatırımlarını planlayan,borçlanma kaynaklarını seçen,ihtiyaç duyulan personelin sayı ve niteliklerini sağlayan,kurumsallaşmanın gereklerini yerine getiren özetle işletme faaliyetlerine ilişkin karar ve uygulama noktasıdır.Bu noktanın çoğu yerde farklı kavramlarla ifade edildiği görülür.Kimileri Genel Koordinatör;İcra Komitesi Başkanı,Genel Müdür,Kurmay,CEO (Chief Executive Officer),Yürütme Komitesi Başkanı olarak adlandırırlar ama tümü toparlayıcı ve tanımlayıcı bir kavrama ulaşmaktadır.Bu kavram ‘ İşletmenin Beyni’ olarak adlandırılmaktadır.
İşletmenin beyni bazen kurucusu,bazen ortaklığı bulunmayan bir yönetici olabilmektadir.Acaba bu kişinin ne gibi görev ve katkıları var ki kendisine ‘beyın’ denilmektedir.Hemen söyliyelim ki bu kişi işletmenın varlıklarını ve bu varlıkların kaynaklarını iyi yönetebilecek,deneyim,kültür,birikim ve geleceği okuma becerisi olan kişidir.Bu nitelikleri ile işletmenin gerçek patronu odur.Patron olmak için o şirketi kurmak,sermaye koymak,en geniş ve donanımlı odalarda oturup,şoförlü araçlara binmek yetmez.kişilik,eğitim,halkla ilişkiler,uluslar arası iletişim şansı,çalışma alışkanlıkları,iş fikirlerini izleme,bilgi teknolojilerine uyum ve kullanma becerisi özetle daha önceki yazılarımızda belirttiğimiz iyi yönetici niteliklerine sahip olması gerekir.
İşletmenin Beyni olan kişi öncelikle karlılık ve verimliliği iyi hesaplayan,verimlilik için alınması gereken önlemleri sınırlı kaynaklarla arttırabilmenin ulaşılabilir sonuçlarını araştıran,irdeleyen yeri geldiğinde sorgulayabilen kişidir.Dolayısıyla hangi tür işletme olursa olsun bu kişinin bir ayağı atölyede,fabrika üretim alanında,diğer ayağı pazarlama bölümünde,aklı finansman bölümü ile muhasebededir.Birlikte çalıştığı insanları yakından tanıyıp, belki bir süre sonra birilerini öne çıkarıp onlara sorumluluk yükleyebilmek için onlarla birlikte sorunları çözme konferansları düzenleyerek gözlemlerini,görüşlerini not alarak bir bakıma kariyer planlamasını yaşayarak yürütüyor olabilir.Her işletme ya da organizasyonu temsil eden aslında bu Beyın dir.O nedenle işletme dışındaki davranış,ilişki,giyim,topluma katılım derecesi o işletmenin tanınırlığını doğrudan etkileyecek hatta işletme kalitesi hakkında oluşan kanaatin belirleyicisi olacaktır.
Belki şu ana kadar söylediklerimizden daha önemlisi,bir işletmenin beyni kimdir sorusuna verilebilecek en iyi cevap;İşletmede geleceği görebilen kişidir diye söylenebilir.Geleceği görebilen kişi zaten finansal analizleri iyi yapabilen,risklere karşı korunma önlemlerini alan veya aldıran,duygulardan çok rakamların gerçeğine inanan,bu gerçekleri paylaşan,geri çekilmeyen,yeri geldiğinde kendi görevi ile ilgili özveride bulunabilecek kişidir.