Yunanistan notları: Avrupa’da yeni düşmanlıklar
Ünlü müzisyen Mikis Theodorakis gaz maskesini takmış, gaz maskeli diğer göstericilerin ortasında oturmuş, öfkeyle ve çaresizlikle önüne bakıyor. Şubat ayının 12’sinde, bazı sayımlara göre 100 bin kişi, bazı sayımlara göreyse 300 bin kişi, ellerinde olan “kazanılmış” haklarının kaderinin belirleneceği gün hükümeti protesto etmek için Sintagma Meydanı ve çevresini dolduruyor.
12 Şubat gecesi, yeni kemer sıkma politikaları parlamentodan geçiyor. Kapatılan devlet birimleri, maaş kesintileri. Halk eline geçenin daha eksiğine geçinmek zorunda bırakılırken bu pazar günü, tüm dünyaya, Atina’nın alevler içinde olduğu ve gaza bulandığı fotoğraflarla geçiyor. Aynı gün çok sayıda dükkan, bir sinema, Barok dönemden bir bina yakılıyor. Polisin attığı gaz bombasının kokusu ertesi gün dahi havada kalıyor.
Parlamentodan, o yangınlı gecede, 325 milyon euro’yu bulan bütçe kesintisi geçiyor. 15 bin kamu görevlisinin işine son veriliyor, asgari ücret ve emekli maaşları kesintiye uğruyor. Kemer sıkma önlemlerinin alınma nedeni, Brüksel’de 21 Şubat’ta gerçekleşen büyük “borç silme” operasyonuna “alın açık” gidebilmek.
Avrupa’nın yaramaz çocuğu ilan edilen ülkede, Angela Merkel ve Nicholas Sarkozy öfkenin hedefi konumunda. Son dönemde ise Alman Maliye Bakanı Wolfgang Schaeuble, Yunanistan’ın iç siyasetinden rahatsız olduğunu dile getiriyor ve soruyor “seçimlerden sonra Yunanlıların anlaştığımız konuları hayata geçireceğini kim garanti edebilir?”
21 Şubat’ta, Euro Bölgesi Bakanları ülkeye 130 milyar euroluk ikinci bir yardım paketinin verilmesini onayladı. İkinci yardım paketinin karşılığında AB’nin Yunanistan’dan talebi 2020 yılına kadar yüzde 160’ı bulan kamu borcunun yüzde 120,5’a indirmesi. IMF’nin talepleri arasında ise yapısal reformların hızlandırılması, mali yükümlülüklerini karşılaması ve özelleştirmede hedef tutturulması yer alıyor.
20 Mart’ta ülkeyi büyük bir kriz daha bekliyor. 14,5 milyar euroluk bir kredi diliminin geri ödenmesi için son gün.
Yunanistan’ın içinde bulunduğu ekonomik ve siyasi kriz, Avrupa Birliği içinde bir başka krizi daha ateşliyor. Kuzey ve güney Akdeniz ülkeleri arasında oluşabilecek bir çatlağa dikkat çekiyor İtalyan Başbakanı Mario Monti: “Giderek yayılan ekonomik kriz içinde kuzey Avrupa ülkelerinin güney ülkeleri müsriflikle suçlaması, blok içinde ciddi sıkıntıya yol açıyor. Bu ayrımın sadece olumsuz sonuçları olacaktır.” Monti, Atina’ya seçimleri öne almasının yerine süresi dört yılı bulacak bir teknokrat hükümetini öneriyor.
Önceki seçimlerden PASOK’un galip çıktığı ülke, bugün Papademos’un yarı – teknokrat Başbakanlığında yönetiliyor. Yeni reform paketi ise PASOK’u da ikiye bölmüş durumda. Sayısı 20’yi bulan muhalif vekiller, parlamento içinde yeni bir grup kurmayı planlıyor. Umut uyandıran siyasi bir alternatif görünmüyor.
Yunan halkı oldukça umutsuz görünüyor. Nisan ayında seçim için tarih belirleneceği açıklaması ise havada duruyor. Uzun süre seçim olmayacağına dair fikirler dolaşıyor.
12 Şubat’ta göstericiler arasında yer alan Mikis Theodorakis, “Mevcut siyasi sistem sadece yüzde 26’ının rızasını temsil ediyor.” diyor bir röportajında. Ünlü müzisyen ve eski milletvekili, karşılaşılan ekonomik krizin faturasını uluslararası para sistemine kesiyor ve Avrupa Birliği’nin lider ülkeleri için “bugün bize liderlik taslıyorlar ama yarın bütün Avrupa Yunanistan gibi ekonomik sistemin kurbanı olacak” derken çıkan tabloyu daha da karamsarlaştırıyor.
Halkın güneş topladığı o günler, bugün mazide kalmış gibi duruyor.
Not: Bu yazı, 26 Şubat 2012 tarihinde Cumhuriyet Pazar Yazıları’nda yayınlanmıştır.