Osmanlı alfabesi - Vikipedi
Batı Türkçesi adını verilen Oğuzca; Osmanlı Türkçesi-Azerbaycan Türkçesi ile birlikte olan müşterek devresini, hemen hemen 15. yüzyılın ortalarına kadar sürdürür. Ancak bu zamandan sonradır ki, Selçuklular devrinin sonunda yer alan ve Eski Anadolu Türkçesi adı ile anılan her iki ağzın müşterek oldukları zaman görülen bazı ayrılıkların bir kısmı Osmanlı, bir kısmı da Azericede umumîleşerek 16. yüzyıldan başlamak üzere iki ağzın kesin çizgilerle ayrılmasına sebep olur. Bunun yanında her iki şivenin komşularından alınan sözcükleri, Arapça ve Farsça olanlar hariç, Azerbaycan ve Osmanlı Türkçelerinde anlaşmadan çıkacak, ikinci bir ayrılığı ortaya çıkarır.
3 Yarı-sesli harfler
5 Yazı biçemleri
Elif ortada ve sonda A olarak okunur. başta A veya E olarak okunur. Vav harfi ortada ve sonda o, u, ü, ö sesleri vermek için kullanılır. Bazen de V olarak kullanıldığı olur. Güzel he sözcük içinde E harfi vermek için ve de he sesi almak için kullanılır. Sözcüğe ı, i ile başlanacaksa, elif ve Ye harfini yan yana getirilerek ı, i sesi alınır.
Arapça: ي Arapça: و Arapça: ه Arapça: ن Arapça: م Arapça: ل Arapça: ݢ Arapça: ݣ Arapça: ك Arapça: ق Arapça: ف Arapça: غ Arapça: ع Arapça: ظ Arapça: ط Arapça: ض Arapça: ص Arapça: ش Arapça: س Arapça: ژ Arapça: ز Arapça: ر Arapça: ذ Arapça: د Arapça: خ Arapça: ح Arapça: چ‎ Arapça: ج Arapça: ث Arapça: ت Arapça: پ Arapça: ب Arapça: ا Arapça: ء
Y V H N M L G Ň K Q F Ģ Ă Ż Ṫ Ḋ Ṡ Ş S J Z R Ž D X Ḩ Ç C Š T P B A, E Ä,U, İ
Arapça: ي Arapça: و Arapça: ه Arapça: ن Arapça: م Arapça: ل Arapça: گ Arapça: ڭ Arapça: ك Arapça: ق Arapça: ف Arapça: غ Arapça: ع Arapça: ظ Arapça: ط Arapça: ض Arapça: ص Arapça: ش Arapça: س Arapça: ژ Arapça: ز Arapça: ر Arapça: ذ Arapça: د Arapça: خ Arapça: ح Arapça: چ‎ Arapça: ج Arapça: ث Arapça: ت Arapça: پ Arapça: ب Arapça: ا Arapça: ء
Klasik Arapçada gerçekte "I" ve "Ü" sesleri yoktur. Bunlar Osmanlıcadaki söyleyişlerde sesli harflere bitişik durumdaki sessiz harflerin kalın ve ince olmasına bağlı olarak ortaya çıkar. Örneğin; ال-خالق sözcüğünün Arapçadaki doğru telaffuzu Hálik şeklindedir. Ancak Türkçede Hálık olarak yazılıp okunduğuna sıklıkla rastlanır. Yine de bu aksana dayalı ses değişimi Arapça açısından bir aykırılık teşkil etmez. Yani aslında Arapçada böyle bir ayrım bulunmadığı halde Osmanlıcada şu durumlarla karşılaşılabilir:
Arapçada A ve E için farklı harfler yoktur. Aslında bu sesler arasında fark da bulunmaz. Bu nedenle her iki ses Ä (Æ) harfi ile karşılanır. Örneğin: Sälâ sözcüğü Arapçanın bazı şive ve lehçelerinde Salâ olarak telaffuz edilirken Türkçede Sela olarak söylenir. Aslında her iki kelime de birbirinin aynıdır. Yine de bu aksana dayalı ses değişimi Arapça açısından bir aykırılık teşkil etmez. Osmanlıcada ise Kalın sessiz harflere bitişik sesli harfler A'ya kayarken, ince sessiz harflere bitişik sesli harfler E'ye doğru kayar. Ancak bu da kesin bir kural değildir.
Ä harfi aslında A ve E arası bir ses (Kapalı E sesi: "Ə") olmasına ve Klasik Arapçadaki orijinal telaffuz bu şekilde yapılmasına karşın Osmanlıcada aksana bağlı olarak E veya A seslerine dönüşebilir (Ä: A+E).
Ayın (ع) gırtlaksı bir ses olup, kesinlikle sessiz bir harftir. Türkçede bu ses yoktur. (Tükçede normal A sesi ile farkı ortadan kalkmıştır). Yeryüzündeki bazı dillerde Ayın'a benzer sesler Ă ile gösterilir. Türkçede ise Arapça'dan gelen sözcüklerde çok nadiren kesme işareti ile kullanılır. Örneğin: Măruf (Ma'ruf).
Arapça: ٠ Arapça: ۱ Arapça: ۲ Arapça: ٣ Arapça: ٤ Arapça: ٥ Arapça: ٦ Arapça: ٧ Arapça: ٨ Arapça: ٩ Arapça: ۱٠
El yazması eserleri el yazısıyla çoğaltan kimselere müstensih, bir hattat öğretmenin, aynısını yazmaları için öğrencilerine verdiği yazı örneği'ne de meşk denilir. Arap alfabesinden geliştirilen, Osmanlı Türkçesinde kullanılan yazı biçemleri:
Ana madde: Dîvânî
Ana madde: Muhakkak
Ana madde: Nesih
Ana madde: Rik'a
Ana madde: Tevki
Ana madde: Ta'lik
^ Gef harfinin diyakritik işareti çoğu zaman yazılmaz. Osmanlı Türkçesindeki "gef" harfinin tek başına veya sözcük sonundaki yazılışı aslında kef harfi ile neredeyse aynıdırı. Sadece üstten bir çizgi eklenir. Ancak mevcut kodlamalarda bu öngörülmemiş.
^ Nef harfinin diyakritik işareti çoğu zaman yazılmaz.
^ Lamelif de bazen bir harf yerine koyulur ancak, harf değildir. Lam ve elif harflerinin yan yana yazılmış şeklidir.
^ Resmî belgelerde kullanılan bir yazı türüne verilen ad. TDK BSTS / Kitaplıkbilim Terimleri Sözlüğü 1974
^ TDK BSTS / Kitaplıkbilim Terimleri Sözlüğü 1974
^ Büyük Türkçe Sözlük "Tevki" 28 Mart 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Türk Dil Kurumu
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Osmanlı_alfabesi&oldid=21799820" adresinden alındı.
Son düzenleme 23 Mart 2020, 20.19 tarihinde yapıldı