İş Avukatım Kıdem Tazminatı Hakedenler Kimlerdir?
Kıdem Tazminatına Kimler Hak Kazanır?
Kıdem tazminatı, işveren tarafından ne sebepten olursa olsun işten ayrılan işçilere anayasa güvencesinde verilmesi zorunlu olan bir tazminattır. 4857 sayılı kanun sonucunda bu tazminat zorunludur ve her işveren eski işçisine bu tazminatı vermek ile sorumludur. Kendi işten istifa eden işçiler bu tazminattan faydalanamazken işveren tarafından çıkması istenilen ve bu yüzden ayrılan işçiler bu tazminattan yararlanabilir.
Bu tazminat, işveren-işçi arasındaki haksızlıkların önüne geçmek için başarılı bir çözüm yöntemidir. Bu sayede gereksiz ve keyfi işten çıkarma azalmıştır, işçilerin hakkı yenmemiştir. Bu tazminatın asıl amacı işçinin işten ayrıldıktan sonra psikolojik olarak sıkıntıya düşmemesi ve işten ayrıldıktan sonra maddi konuda sıkıntı çekmemesidir. Ayrıca işveren bu tazminatı işçiye teşekkür amaçlı da vermektedir.
Kıdem Tazminatı Almak İçin Gereken Şartlar
Kıdem tazminatı almak için sadece işten ayrılmış olmak yeterli değildir. Bunun dışında birkaç maddeyi daha sağlıyor olması gerekmektedir işçinin. Bu maddeler;
İşçinin kendi isteği ile değil işverenin isteği ile işten çıkmış olması gerekmektedir ya da vefat etmesi
İşten yüz kızartıcı suçtan veya ahlak dışı hareketlerden dolayı çıkartılmaması
İşçi kendi istifa ediyorsa eğer İşten haklı bir sebepten dolayı çıkmalıdır. Yani iş yasasının 24. Maddesine uygun bir sebepten dolayı işten çıkartılmalıdır.
İşçi askerlik yapma zamanı geldiğinde bu sebepten dolayı işinden ayrılmak zorunda kalırsa kıdem tazminatından yararlanabilir.
İşçi yaş nedeni ile değil ancak bazı sebeplerden dolayı emekliye ayrılmak zorunda kalırsa yine kıdem tazminatından yararlanabilir.
İşçi evli bir kadın ise evliliğinden sonraki 1 yıl boyunca kendi rızası ile işten ayrıldığı takdirde kıdem tazminatından faydalanabilmektedir.
İşveren herhangi bir işçisi vefat ettiği takdirde de mirasçı olarak kabul edilen vefat eden işçinin yakınlarına da kıdem tazminatı adı altında tazminat ödemek ile yükümlüdür.
O işi yapması işçiye zarar veriyorsa yani sağlık konusunda işçiyi zorlayan bir durum varsa işçi işten ayrılabilir ve ayrıldıktan sonra da kıdem tazminatından yararlanabilir.
Çalıştığı şirketteki, firmadaki çalışanlara zarar verebilecek bir virüse, bulaşıcı hastalığa sahipse işçi yine işinden ayrılabilir ve bu durumda yine kıdem tazminatından faydalanabilir.
İşveren firma işçi ile sözleşmeyi incelerken sözleşmeyi olduğundan farklı değiştirerek tanıttıysa, işçiye yanlış bilgi verdiyse işçi bu durumda itiraz edebilir ve işten ayrılarak kıdem tazminatını alabilir.
İşveren şahıs, işçinin namusuna, ailesine, şahsına dokunacak bir küfür ederse hakarette bulunursa işçi istifa eder ve bu durumda kıdem tazminatından yararlanabilir.
İşveren işçisine cinsel tacizde bulunduğu durumda işçiye tazminat vermekle sorumludur.
İşçi işvereni tarafından tehdit edilip korkutulursa işçi bu durumu mahkemeye taşıyabilir aynı zamanda kıdem tazminatını alabilir.
İşveren işçisini kötü bir iş yapmasını istiyorsa, kötü işlerine alet ediyorsa ve maşa olarak kullanıyorsa işçi bu durumda itiraz edebilir, işten ayrıldıktan sonra tazminatı alması mümkündür.
İşveren işçinin cinsel tacize uğramasına göz yumuyorsa bu konuya karşı işçinin uyarmasına karşı susuyorsa işveren taciz etmemesine rağmen yine de tazminat alabilir.
İşçi maaşını sözleşmedeki kadar alamadıktan sonra ya da anlaşılan zamanda alamadıktan sonra işten ayrılabilir ve bu durumda yine kıdem tazminatı almaya hak kazanır.
Bu durumlarda işçi eski iş yerinden kıdem tazminatını talep edebilir. Bu sayede işten ayrıldıktan sonra yeni bir iş bulana kadar maddi olarak sıkıntı çekmez ya da manevi olarak kendini daha kolay teselli edebilmektedir. Bu kıdem tazminatının kabul olması ve sözleşmeye dahil olması için işçi işyerinde en az 1 yıl çalışmış olmalıdır. 1 yılın sonunda o iş yerinden bazı belli sebepler doğrultusunda ayrıldığı takdirde ya da işten çıkarıldığı takdirde bu kıdem tazminatından faydalanmak iççinin en doğal hakkıdır.
Kıdem tazminatı almak için 1 yılı doldurmak gerekmektedir ve bunun dışında işten ayrılırken sözleşme dahilinde işçinin geçerli gerekçeleri olmalıdır ya da işveren işçisini işten çıkarmalıdır. İsteğe bağlı olarak işten çıkan işçiler ya da ahlak dışı hareketlerinden dolayı işten kovulan işçiler bu tazminattan yararlanamamaktadır.
Kredi Tazminatı Alma Hakkını Kimler Kaybeder
Kredi tazminatı almak için işçiler belli koşulları sağlamalıdır. İşçilerin yapması gerektiği şeyler olduğu gibi yapmaması gereken şeyler de bulunmaktadır.
İşçi işvereni yaptığı iş hakkında kandırıp dolandırdıysa işveren bu işçiyi işten çıkarırsa eğer kıdem tazminatı vermek zorunda değildir.
İşçi işveren ve işverenin yakınlarına hakaret ederek işvereni rahatsız ediyorsa
İş yerinde çalışan başka bir işçiye ya da işverene tacizde bulunuyorsa, sürekli rahatsız ediyorsa
İşçiler arasında sürekli kavga çıkarıp sorunlu bir ortam yaratıyorsa ve bu yüzden işten çıkarıldıysa
İşçi iş yeri ile yaptığı anlaşmaya sadık kalmıyorsa
İşçi işverene 1 ay içerisinde 2 günü habersiz 3 gün işe gitmemezlik yaparsa
Sözleşmede bulunan iş tanımına uygun işini yapmazsa, görevini istendiği gibi yerine getirmezse
İşçi iş yerinde sorumlu olduğu kısımdaki makinelerden eşyalardan birine zarar verip bozduysa ve verdiği bu zararı 30 gün içinde karşılamayı reddediyorsa iş yeri ve işveren kıdem tazminatı vermek zorunda değildir. Fakat işveren yine de çalışmasının karşılığı olarak bir ücret vermek istediği takdirde istediği miktarda tazminat parası verebilmektedir. Kısacası eğer işçi 1 yıl boyunca iş yerine uygun hizmet verdiyse ve işveren bundan memnunda işçi kıdem tazminatını alabilmektedir.