Ana Sayfa > Bankacılık > En Uygun Çek Kıran Bankalar ve Faktoring Şirketleri
05 Kasım 2019 Salı, 22:28
Bankaların ve Faktoring Şirketlerinin Çek Kırdırma Oranları
Çek Ödeme İşlemi Nasıl İşler?
Günü Gelmemiş Çek Kırdırma Nasıl Yapılır?
Bankaların Çek Kırdırma Şartları
Günü Gelmemiş Çeklerin Erken Ödemesi Nasıl Olur?
Çek Kıran Bankalar ve Faktoring Şirketleri
İskonto ve İştara Kredisi ve Çek Kırdırma İlişkisi
Çek Kırdıran Bankalar ve Komisyonlar
Çek Kırdırırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Faturasız Çek Kırdırma Detayları Nelerdir?
Çek kırdırma çeklerde vade kavramını ortadan kaldıran bir uygulamadır. Vadesi henüz gelmemiş olan çekleri belli bir komisyon karşılığında nakit paraya çevirme kolaylığı sunan çek kırdırma işlemi birçok bireysel ve kurumsal firmalar tarafından yapılmaktadır. Çek kırdırma işlemi için alınan komisyonlar her banka için farklı olduğu gibi, her banka dışı çek kırdırma işini yapan şahıslar, işyerleri için de farklıdır. Bu konuda kime başvuracağını bilemeyen insanlar, binlerce TL komisyon ödemesi yaparak çek kırdırırlar.
Çek, bir bankaya hitaben yazılan ve ödeme yerine geçen kağıtlardır. Bu evraklarda üç ana unsur bulunmaktadır. Keşideci, çeki düzenleyen kişi; muhatap, çeki ödeyecek kişi yani banka şubesi; hamil, çekin yazıldığı kişidir. Çekin ödenmesine yönelik üzerinde vadeler bulunmaktadır. Bu vade zamanında çekin ödenmesi işlemi yapılması gerekmektedir. Fakat bazı durumlarda hamilin paraya olan sıkışıklığı nedeni ile vadesi gelmeden bu çekin ödenmesi talebinde bulunmasını isteyebilir. Bu son derece yasal bir haktır. Bunu yaparken de ilgili bankaya giderek ya da aracı factoring şirketine giderek çeki onlara devredip, belirli bir komisyon kesintisi bedelinin ardından çekin ödenmesini sağlayabilmektedir.
Çekler iş hayatımızda olmazsa olmaz, ödeme araçları olarak kullanılmaya devam etmektedir. Peki, çek vadesi gelmeden tahsil edilebilir mi ? Bu soruya cevabımız evet. Nasıl yapıldığı ile ilgili bilgi içeriklerini ve ayrıntıları da yazımızda bulabilirsiniz. Çekin tarihi gelmeden tahsil edilir mi sorusuna yönelik olarak çek tahsil etme işlemlerinde vadeyi beklemeye gerek kalmadığını belirtmemiz gerekir.
Çek kırdırma işlemi, banka tarafından bir aracı kurum tarafından ya da factoring şirketler tarafından komisyon karşılığında çek tarihinden önce bozdurulması işlemine denilmektedir. Çek kırdırma işlemleri en kapsamlı şekilde factoring şirketleri tarafından geçekleştirilmektedir. Çeklerin üzerinde belirli bir tarih bulunmaktadır. Bazı durumlar bu tarih gelemden önce çekin bozdurulması durumu doğabilmektedir. Kişi bazlı ya da firma bazlı çalışmalar neticesinde bir çekin vaktinden önce gerçekleşmiş durumu göz önüne alınmaktadır. Vade süresi gelmemiş olan bir çek normal işlemlerden geçerek bozdurulamaz. Bu aşamada yapılan bu işleme de çek kırdırma denilmektedir.
Çek kıran bankalar işlemi yapılırken belli bir tarihe göre düzenlenmiş olan bir banka çekinin aracı kurumlara komisyon verilerek yapıldığı işlemlerden oluşmaktadır. Bu aşamada çek kırdırma oranları göz önünde bulundurulduğu zaman vadeden önce bozulan çekler için factoring şirketleri yüzde 4 ile yüzde yedi arasında bir komisyon alımı yapmaktadırlar. Bu şirketler genellikle profesyonel olarak iş yürütme eğilimde oldukları için kişi bazlı çek kırdırma işlemi gerçekleştirme işleminden daha güvenilir durumdadır.
Çek kırdıran firmalar ve factoring şirketlerinin alacakları komisyon anapara üzerinden kesintiye maruz kalmaktadır. Bu durum da çek sahibinin parasının yüzdelik bir dilimini vaktinden önce bozdurduğu için kayıp yaşamasına neden olur. Fakat vadesinin gelmesini beklemeyen çek sahipleri için cüzi bir komisyon olarak değerlendirildiğinden sıklıkla kullanılan bir işlemdir. Günü gelmemiş çek bozdurma hesaplama işlemleri kısaca çek kırdırma olarak tabir edilmektedir.
Çek kırdırma işleminin yasal bir şekilde işlenmesi isteniyorsa bankaya ya da bu ilgili factoring şirketlerine yönelmek gereklidir. Bu işlemlerin yasal olarak ilerlemesi çek kırdırma oranları konusunda da yüzdelik payın minimum seviyede kalmasını sağlamaktadır. Her zaman güvenilir b ir yöntem ile ilerlemek ilerleyen zamanlarda çek işlemleri ile ilgili sıkıntı çekilmesine engel olacaktır.
Hamiline düzenlenmiş olan çek kırdırma işlemi için banka veya factoring şirketine götürülmektedir. Banka ya da şirket tarafından çeki düzenlemiş olan kişinin finansal açıdan değerlendirilmesi yapılır. Bu değerlendirmeye çekin miktarı, çekin vadesi ve çeki düzenleyen kişinin kredi notu gibi veriler etki etmektedir. Çek kırdırma hesaplama kapsamında risk tablosu çıkarıldığı zaman banka veya factoring şirketi kişiye komisyon teklifinde bulunur. Karşı tarafın kabul etmesi halinde çek bankaya veya factoring şirketine ciro edilir. Şirketin komisyon kesintisine uğrayarak kişiye geri kalan miktar ödenir. Bu sayede çekin yeni hamili de banka ya da factoring şirketi olur. Banka ya da factoring şirketi çeki vade zamanında alırken, kişiler hamili değiştirerek çeki kırdırma işlemini belirlemiş olmaktadır.
Çek kırdırma işlemine ilişkin şartlar değişiklik göstermektedir. Her bankanın kendi içinde özel bir politikası bulunmaktadır. Ayrıca çalışılacak olan factoring şirketlerinin de bankalardan bağımsız olarak özel şartları bulunmaktadır. Faturasız çek kırdırma işlemine ilişkin oluşturulan değişiklikler nedeni ile öncelikli olarak çek sahibinin hangi banka ya da hangi factoring şirket ile çalışacağına karar vermesi
gerekmektedir. Ardından bu ilgili kurumun şartlarını okumalı ve detaylı bir bilgi edinmelidir. Özellikle çek kırdırma hesaplama işlemlerinde şartların çek sahibine oran ve maliyet hesaplaması bakımında uyuyor olması gerekmektedir. Bu şartları sağlayan banka ya da şirketler ile güvenilir bir şekilde anlaşma sağlanarak çek kırdırma işlemi kolaylıkla gerçekleştirilebilmektedir.
Çek kırdırmak için gerekli evraklar her yerde aynıdır. Fakat ek detaylara ihtiyaç bulunması halinde de bunun ilgili kurum ile konuşulması ve oradan bilgi alınması gerekmektedir. Gerekli evraklar listesine değinecek olursak; ilgili çek, hamilin kimliği, factoring ya da banka tarafından verilen sözleşmenin doldurulması işlemidir.
Günü gelmemiş olan çekler banka ya da factoring şirketleri tarafından hamilin değişmesi ile birlikte ilgili kişiye erken ödemesini yapmaktadır. Banka günü gelmemiş çek bozdurma işlemleri değerlendirmeye alındığında aynı gün içerisinde işlem yapabilme avantajını da kullanıcılarına sunmaktadır. Bunun için belirli bir oran kesintisi yapılmaktadır. Oranı da çeki düzenleyen kişinin kredi risk raporu belirlemektedir.
Banka çekleri göz önünde bulundurulduğu zaman bu kısımların ticari faaliyet amacı ile kullanıldığı ve bir bankaya hitaben oluşturulduğu tamamen yasal ödeme araçları olduğu görülmektedir. Banka çeklerinin kısa vadeli işlemler için oluşturulduğu görülmektedir. Çekin üzerinde vade tarihi belirtilmektedir. Çek bozdurma işlemleri göz önünde bulundurulduğu zaman da bu tarihlere dikkat edilmelidir. Günü gelmemiş çek bozdurma hesaplama işlemleri yapılırken çek kıran bankalar ve factoring şirketlerinin durum değerlendirmeleri göz önüne alınmaktadır.
Çek kırdırma işlemi genel olarak factoring şirketleri tarafından yapılmaktadır. Piyasada buna ait birçok şirket ismini görebilmeniz mümkündür. Bu ilgili şirketlere ek olarak da bankalar artık yavaş yavaş çek kırdırma işlemi yapmaktadırlar. Bankalar aracı kurum şeklinde şirketler ile çalışmaktadır. Bankaların çek kırma işlemlerine yönelik gerçekleştirmiş olduğu işlemler aynı gün içinde gerçekleşebilmektedir. Bunun için çek sahibinin çek endeksleri göz önünde bulundurulmaktadır.
Türkiye’ de çek kırdırma hesaplama işlemi gerçekleştirerek, çek kıran bankaların başında devlet bankaları gelmektedir. Ziraat Bankası, Halkbank, Yapı Kredi Bankası bu koşullarda hızlı ve aynı gün içinde çalışan bankalardır. Ayrıca birçok özel banka da uygun çek kırdırma oranları ile çalışmaktadır. Garanti Bankası, QNB Finansbank, İş Bankası, Akbank, Burgan Bank, İNG Bank, Yapı Kredi Bankası, HSBC Bank da özel bankalar olarak çek kırdırma işlemlerini gerçekleştirmektedir.
Faktoring çek kırdırma oranları hesaplama işleminde de yüzde beş ve on arasında değişen limitler ile müşterilerine yanıt verildiği gözlemlenmektedir. Faktoring çek kırdırma oranları hesaplama konusunda çeki düzenleyen kişinin kredi notu ve Findeks raporları ile önceki çeklerinin durumları karşılaştırılmakta ve bu belirleyici bir etken olmaktadır.
İskonto nedir sorusunun yanıtını vererek ilgili kredi açıklamalarına geçmek gerekirse, iskonto kelime anlamı ile indirim demektir. Bir borç durumu ya da bedel ödenmesi gerektiğinde yapılan indirime iskonto denilmektedir.
Çek karşılığı iskonto kredisi hesaplama ve çek karşılığı iştira kredisi hesaplama işlemleri hakkında bilgi vermek gerekirse;
İskonto ve İştira Kredisi adı altında bankalar küçük işletmelere nakit ihtiyaçlarını karşılayabilmek adına kredi vermektedir. Bu krediler senetler ve çekler ile alacaklarına yönelik oluşturulur.
İşletme sahibi iskonto ve iştara kredisi için bankaya başvurusunu yaptığı zaman elindeki çek veya senedin vadesine kadar olan bir faiz oranı ve komisyon kesinti ücreti hesaplanacaktır. Hesaplama sonucunda bu kesinti tutarı ile masraflar toplam kredi limitinden düşülür.
Kalan para olarak da başvuru sahibine ödeme yapılır. Kısacası bu krediden yararlanmak için bir iş yeri sahibi olmanız ve vadesi gelmemiş olan çek ve senetlerden yararlanarak kredi başvurusuna bulunabilme hakkınız olmuş olur.
İskonto ve iştira kredisi bir olarak anılsa da aslında iskonto kredisi ve iştira kredisi olmak üzere iki farklı kredi işlemini temsil etmektedir. İskonto kredisi; Senet sahibi ile borçlusunun banka ile birlikte aynı belediye sınırları içinde ikametinin oluşması durumuna verilmektedir. İştara kredisinde ise senet borçlusunun ilgili banka ile farklı belediyelerde ikamet etmesinden kaynaklı durumdur.
Nakit ihtiyaçlarının senedin vadesinin beklenmeden gerçekleştirildiği oldukça faydalı bir uygulama olarak ülkemizdeki küçük işletmeler tarafından sıklıkla uygulanan bir kredi yöntemi olduğunu vurgulamak gerekir. Her bankanın işletmelerin ihtiyaçlarına yönelik olarak bu kredi seçeneği mevcuttur. Çek karşılığı kredi faizi hesaplama işlemleri her bankada farklı sonuçlar elde edilebilir. Kimi yüksek faiz kimi düşük faiz ile çalışma prensibi edindiği için bankalar arasında faiz oranlarında değişiklik bulunması son derece normal ve yasal bir durumdur.
Çek kırdırma ihtiyacınız varsa ya faktöring şirketlere ya da bankalara başvurabilirsiniz. Bankaların komisyon oranları farklı olduğu için birkaç bankaya sormanız yararınıza olacaktır. 90 bin TL çeki kırdırmak için 10 bin TL komisyon vermek mantıklı değildir. Bankalar aklınıza yatmazsa, faktöring şirketler işinizi görebilir. Onlar 3-5 bin TL komisyon alarak, vadesi gelmemiş çeklerin karşılığı olarak size nakit para ödeyebilirler. Ayrıca bilinmesi gereken bir bilgi daha var, herkesin çeki kırdırılamaz. Firmalar ya da bankalar, çek bozmak için önce bir çek risk raporu çıkarırlar. Bunu paralarını garanti altına almak için yaparlar. Çek defteri olan herkesin bir de çek endeksi, ya da bir nevi çek puanı vardır. Hiç ödemelerini aksatmamış olan kişilerin çekleri daha güvenilirdir.
6 ay sonra normal olarak bozdurabileceğiniz çek ile 1 ay sonra bozdurabileceğiniz çek arasında komisyon kesintisi kapsamında farklılıklar vardır. Eğer vadesi fazla ise kesinti de fazla olacaktır. Çeki aldığınız kişinin, kredi notu, çek endeks durumu da kesintiyi etkiler. Ayrıca bu çeki neyin karşılığında aldığınız belgelendiren fatura ile birlikte başvurmanız gerekir. Çek kırdırmak için öncelik bankalar yerine faktöring firmalar olmalıdır, bu firmalar daha az kesinti yaparlar ve masrafları daha azdır.
BDDK çek kırdırma oranlarını yüzde 15 ile yüzde 20 oranında belirlemiştir. Çek kırdırma için faktöring firmaların dışında, bulunduğunuz ilde çek kırdıran kuyumcular vardır. Bu iş, çek kıran firmaya kazanç sağladığı için, sağlam çekleri kırmak; vadesinden önce ödeme yaparak bundan kazanç sağlamak isteyen kişilerin sayısı fazladır. Bu nedenle birinci önceliğiniz banka yerine bunlar olmalıdır. Ayrıca bankalar güncel faiz oranları ile çek kırdırma işlemi yaptığından çek kırdırma oranları bankalarda daha fazla olabilmektedir.
Aslında çeklerin vadesi diye bir kural yok,
çekin vadesi ne olursa olsun, karşı tarafın hesabında ödemeye yetecek kadar para varsa çek ödenir. Ama bu da karşı tarafı sıkıntıya soktuğu için, çekin üzerine el yazısıyla “ Tarihi Muteberdir!” yazarak, vadeye dikkat çekilirse, vadesinden önce ödeme yapılmaz.
Çek kırdırma hesaplama yapabilmek için bazı değerlere ihtiyacınız vardır. Çek kırdırma oranları içinde ihtiyacınız olan bilgiler şöyledir:
Çekin vadesine kalan tutar
Çek kırdırma faiz oranı
Bu bilgiler ışığında çek kırdırma hesaplama aracı kullanarak çek maliyetini hesaplayabilirsiniz.
Çek sahiplerinin bu çekleri kırdırma işlemlerine ilişkin olarak faturasız çek kırdırmak istiyorum konusunda aram yaptıkları sıklıkla görülmektedir. Bu nedenle bu yazımızda sizlere ilgili konunun ne olduğu ve nasıl yapıldığı hakkında bilgilendirme yapacağız. Çek kırdırmak için fatura gereklidir. Yalnız son günlerde faturasız çek kırdırma işlemleri de gerçekleştirilmektedir. Günü gelmemiş çek bozdurma hesaplama işlemi yapılırken bu çekin bir de faturasız olması halinde yapılacak işlem çeki ciro ettirmektir. Faturasız çek kırdırma işlemine ilkin çekin ciro edilmesi, ilgili çeki bir firmadan alıp diğer firmaya devretme işlemini kapsamaktadır.
Factoring çek kırdırma oranları hesaplama işlemleri göz önünde bulundurulduğunda çeki düzenleyen kişinin kredi notu yüksek ise, daha önce gerçekleştirmiş olduğu çeklerde herhangi bir sorun ile karşılaşılmadığı görülürse çek anında ciro edilmektedir. Bir çekin faturası olmadığı için kırdırma işlemi yapılamıyor ise, yani Findeks araştırmaları da olumsu sonuç vermiyor ise, bankadan düşük faiz oranı ile kredi çekip çekin günü gelene kadar beklemekten başka bir seçenek bulunmamaktadır.
Banka günü gelmemiş çek bozdurma Çek karşılığı iskonto kredisi hesaplama Çek karşılığı iştira kredisi hesaplama Çek karşılığı kredi faizi hesaplama Çek kıran bankalar Çek kırdıran firmalar Çek kırdırma Çek kırdırma hesaplama Çek kırdırma oranları Çek kırdırmak için gerekli evraklar Çek vadesi gelmeden tahsil edilebilir mi Çekin tarihi gelmeden tahsil edilir mi Faktoring çek kırdırma oranları hesaplama Faktoring Şirketleri Faturasız çek kırdırma Faturasız çek kırdırmak istiyorum Günü gelmemiş çek bozdurma hesaplama İskonto kredisi İskonto nedir İştira kredisi
(9) En Uygun Çek Kıran Bankalar ve Faktoring Şirketleri