Diyetisyen Emre Uzun > Sağlık Blogu > Diyet > Otoimmün Hastalığı Belirtileri Nelerdir? [Detaylı Anlatım]
Otoimmün Hastalığı Belirtileri Nelerdir? [Detaylı Anlatım]
Otoimmün hastalık bağışıklık sisteminizin vücudunuza saldırdığı bir durumdur. Bağışıklık sistemi normalde bakteriler ve virüsler gibi mikroplara karşı koruma sağlar. Bu yabancı işgalcileri algıladığında, onlara saldırmak için bir savaşçı hücre oluşturur. Otoimmün hastalıkta, bağışıklık sistemi vücudunuzun bir kısmını – eklemleriniz veya cildiniz gibi- yabancı olarak algılar. Sağlıklı hücrelere saldıran oto antikorlar adı verilen proteinleri salgılar. Bazı otoimmün hastalıklar sadece bir organı hedef alır. Tip 1 diyabet pankreasa zarar verir. Lupus gibi diğer hastalıklar tüm vücudu etkiler.
Kadınlar, erkeklere kıyasla yaklaşık 2 ila 1 oranında otoimmün hastalıklara yakalanırlar. Bu oran kadınların yüzde 6,4’ü erkeklerin yüzde 2.7’sini oluşturur. Çoğu zaman hastalık kadınların doğurganlık yıllarında başlamaktadır. (14-44 yaş arası)
Otoimmün hastalıkların insidansı artmakta olduğundan, araştırmacılar enfeksiyonlar ve kimyasal maddelere maruz kalma gibi çevresel faktörlerden şüphelenmektedirler .“Batılı” diyet başka şüpheli bir tetikleyicidir. Yüksek yağ, yüksek şeker ve yüksek oranda işlenmiş yiyecekler tüketmek, bağışıklık tepkisi oluşturabilecek inflamasyonu oluşturabilir. Ancak daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
Otoimmün Hastalığı Belirtileri:
Bireysel hastalıklar da kendine özgü semptomları olabilir. Örneğin, tip 1 diyabet aşırı susuzluğa, kilo kaybına ve yorgunluğa neden olmaktadır.
Sistemik Lupus Eritematozus (Lupus):
İlk başlarda lupus ürettiği döküntü nedeniyle bir deri hastalığı olarak tanımlansa da, eklem, böbrek, beyin ve kalp de dahil olmak üzere birçok organı etkilemektedir . Eklem ağrısı, yorgunluk ve döküntüler en sık görülen semptomlar arasındadır.
Pankreas, kan şekeri seviyelerini düzenlemeye yardımcı olan insülin hormonu üretir. Tip 1 diyabette, bağışıklık sistemi pankreastaki insülin üreten hücrelere saldırır ve yok eder. Yüksek kan şekeri kan damarlarına ve ayrıca kalp, böbrek, göz ve sinir gibi organlara zarar verebilir.
Romatoid artritte (RA), bağışıklık sistemi eklemlere saldırır. Bu saldırı eklemlerde kızarıklık, sıcaklık, ağrı ve sertliğe neden olur
Sedef Hastalığı / Psoriatik Artrit:
Cilt hücreleri normalde büyür ve ihtiyaç duymadıkları zaman dökülürler. Sedef hastalığı cilt hücrelerinin çok hızlı çoğalmasına neden olur. Ekstra hücreler, cilt üzerinde pul veya plak adı verilen kırmızı lekeler oluşturur.Sedef hastalığı olan kişilerin yaklaşık yüzde 30’unda eklemlerinde şişme, sertlik ve ağrı gelişmektedir . Hastalığın bu formu psoriatik artrit olarak adlandırılır.
Multipl skleroz (MS) miyelin kılıfına zarar vermektedir. (sinir hücrelerini çevreleyen koruyucu kaplama) Miyelin kılıfının hasarı, beyin ve vücut arasındaki mesajların iletimini etkilemektedir.
Bu hasar, uyuşukluk, halsizlik, denge sorunları ve yürümekte zorluk gibi belirtilere yol açabilir.
İnflamatuar Bağırsak Hastalığı:
İnflamatuar bağırsak hastalığı (IBD), bağırsakların iç kısmında iltihaba neden olan koşulları tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Her bir IBD türü, GI yolunun farklı bir kısmını etkilemektedir. Crohn hastalığı, GI yolunun herhangi bir kısmını, ağızdan anüse kadar etkileyebilir. Ülseratif kolit sadece kalın bağırsağın (kolon) ve rektumun kaplanmasını etkilemektedir.
Addison Hastalığı :
Kortizol ve aldosteron hormonlarını üreten adrenal bezleri etkiler. Bu hormonların çok azına sahip olmak, vücudun karbonhidrat ve şekeri kullandığı yolu etkileyebilir. Semptomlar zayıflık, yorgunluk, kilo kaybı ve düşük kan şekerini içermektedir.
Otoimmün Protokolü Diyeti (AIP)
Otoimmün protokolü (AIP) diyeti, bir kişinin vücudunda istenmeyen iltihapları ortadan kaldırmak için nispeten yeni, gıdaya dayalı bir yaklaşımdır. Otoimmün hastalıkların yarattığı iltihaplanmayı azaltmak için bağırsaklarınızı iyileştirmeye yardımcı olduğu düşünülen bir diyettir.
Vücudunuzun bağışıklık sistemini sıfırlamak için iltihaplara neden olan yiyecekleri kesmektir. Buradaki düşünce vücudunuzdaki inflamasyonu azaltmak ve daha iyi beslenme alışkanlıkları ile otoimmün durumunuzu remisyona sokmaktır.
Paleo diyetine dayanmaktadır ancak daha da kısıtlayıcıdır. Vitamin ve besin açısından zengin gıdaları teşvik eder ve ayrıca omega-3 yağ asitleri ile gıdaları vurgular.
Diyete dahil olmayan yiyecekleri eklemeye başlayabilmeniz için birkaç hafta boyunca sıkı beslenme planını izlemeniz gerekir. Bazıları bunu kısa bir süre için dener, diğerleri ise AIP diyetini uzun vadeli bir yaşam tarzı seçeneği olarak adapte eder.
Diyetinize yeni yiyecekler eklemek zaman alır ve bunlar yavaş yavaş eklenmelidir. Her hafta birkaç güne yeni bir yiyecek ekleyin ve herhangi bir reaksiyonunuz olup olmadığını izleyin. Yemeğin herhangi bir yan etkisi fark ederseniz, tekrar diyetten çıkarılmalıdır.
İşlenmiş gıdalar (salam, sosis, sucuk vs.)
Buğday, arpa, yulaf gibi tahıllar
Fasulye, mercimek vs bakliyatlar
Süt ve süt ürünleri (süt, peynir, yoğurt vs.)
Endüstriyel tohum yağları (bitkisel veya kanola yağları gibi)
Yağlı tohumlar (badem, ay çekirdeği, ceviz vs.)
Gıda katkı maddeli ürünler
Tüketilebilen Besinler :
Hindistan cevizi yağı , zeytin yağı, avokado yağı
Organik et ,balık
Doğal ev yapımı süt ve süt ürünleri
AIP protokollerinde özel olarak ele alınmamış olsa da, araştırmalar mavi-yeşil alglerin bağışıklık sistemini harekete geçirebileceğini ve böylece oto-bağışıklık sistemi hastalıkları tarafından önlenebileceğini göstermektedir.
Bağışıklık Sisteminizi Geliştirebilir
Bağışıklık sisteminiz enfeksiyonlarla savaşarak sağlıklı kalmanıza yardımcı olur. Yapılan bir çalışmada, erkekler bir plaseboyla daha fazla klorür alırken daha fazla antikor üretti. Antikorlar, vücudunuzdaki yabancı istilacılara karşı savaşmaya yardımcı olur, bu da bu bulgunun oldukça umut verici olduğunu göstermektedir.
Sekiz haftalık çalışmada, chlorella alan sağlıklı yetişkinler bağışıklık aktivitesinde artış göstermiştir .
Başka bir çalışmada ise chlorella’nın 50-55 yaş grubundaki katılımcılarda güçlendirilmiş bağışıklık fonksiyonunu desteklediğini, ancak 55 yaşın üstünde olanları desteklemediğini bulmuştur .
Bu nedenle, chlorella’nın bazı popülasyonlarda ve yaş gruplarında bağışıklık sistemini güçlendirici etkileri olabilir, ancak hepsinde değildir. Daha fazla ve daha büyük ölçekli çalışmalara ihtiyaç vardır.