Created Nisan 15, 2016
Sonbahar Ekinoksu (Gün Dönümü) Nedir, 2016 Ekinoks Tarihleri ve Özelliği;
Ekinoks Nedir: Ekinoks çoğu kişinin de bildiği üzere gece ve gündüz eşitliği demektir. 21 Mart ve 23 Eylül tarihlerin denk gelen iki ekinoks dönemi yaşanmaktadır. Bunlardan birisi ilkbahar ekinoksu bir diğerine ise sonbahar ekinoksu denir. Bu dönemde yapılan kutlamalar ilk çağlara kadar dayanmaktadır. Çünkü geçmiş dönemlerde insanlar doğa ile iç içe yaşamaktaydı. Mevsimsel değişiklikleri yaptıkları ritüellerle kutlamaktalardı. Doğum ve ölüm başlangıç ya da bitiş değil daha çok döngüsel bir devinim inanılmaktaydı. Biten mevsim sevgiyle uğurlanıyor gelen mevsim ise coşkuyla karşılanmaktaydı.
İlkbahar ekinoksu ile sonbahar ekinoksu arasında 180 gün vardır. Dünya geri kalan 5 günü fazladan yaz mevsiminde kat etmektedir. Bunu sebebi ise dünya yörüngesinin hafif elips yapıya sahip olmasıdır. Elips uzantısında çok yavaş dar elipste çok hızlı ilerler. Tıpkı ucunda taş bağlı bir ipin parmağa dolanması gibi. İp kısaldıkça hız artar. Temmuz ayında dünya güneşe çok uzaktadır ve hızı yavaşlar. Ocak ayında ise oldukça yakın olup hızı artar. Buna kepler yasası da denilir. 17. Yy.dan bu yana dünyanın ayın ve günlük kullanılan takvimlerin zaman hesapları hıza bağlı olarak hesaplanmıştır.
Özetle sonbahar ekinoks olayını anlatacak olursak; dünyanın bilimsel açıdan sonbahara girdiğinin göstergesidir. 22 Eylül‘den itibaren Güneş ışınları ekvatora 90o dik olarak gelecek ve bu da kuzey yarım kürede yaşayanlar için kış mevsiminin habercisi sonbaharın geleceğini gösterir. Güney yarım küre noktası için bu durum tam tersidir. Güney yarım kürede yaşayanlar yaz başlangıcı olan ilkbaharı yaşamaya başlarlar. Kutup Noktası için 6 aylık gece dönemi, Kuzey Kutup Noktası için ise 6 aylık günüz oluşur.
23 Eylül sonbahar ekinoksu ve 21 Mart ilkbahar ekinoksu olduğu sırada her yerde gece-gündüz uzunluğu eşittir. Bu mevsim geçişlerinin belirtisi olarak ortaya çıkar. Gün-tün eşitliği veya ılım da denilebilir. Yabancı kaynaklar ise ”the autumnal equinox” olarak bahseder.
Dünyadaki Ekinoks Tarihleri: Bahsettiğimiz gibi 2 farklı ekinoks tarihi bulunur bunlar; 23 Eylül ekinoks günleri ve 21 Mart günleri İlkbahar olarak bilinir. Özellikleri aşağıda verilmiştir;
Sonbahar Ekinoksu Tarih Zamanı Ne Zaman: İstanbul, Ankara, İzmir gibi büyük şehirler ve tüm Türkiye için doğu Avrupa yaz saati ile 22 Eylül 2016, Perşmbe saat 17:21’de olacaktır.
Sonbahar Ekinoksu neden 2 gün gecikir: Dünyanın yörüngesi tamamı ile bir daire değildir. Elips şeklindedir. Bu yörünge sayesinde pek çok değişiklik meydana gelir. Bunlardan birisi de sonbahar ekinoksunun 2 gün gecikmeli olarak gerçekleşmesini sağlamasıdır. Mevsimsel farklılıklarda da oldukça rol oynayan eliptik yörünge insanlık için belki de bir lütuftur. Kuzey yarım kürede 22 Eylül 2016 sonbahar ekinoks olayı her zamanki gibi 2 gün gecikme ile yaşanacaktır.
Sonbahar Ekinoksu heryıl birkaç gün değişir
23 Eylül Ekinoksu Özellikleri ve O An Neler Yaşanır;
Eksen eğikliği etkilerinin sıfırlandığı bu tarihte dik gelen güneş ışınları oldukça çeşitli şeylere neden olmaktadırlar.
Öğlen vaktinde ekvatorda 90o ‘lik güneş ışınlarını seyretmek özellikleri arasındadır.
Tüm dünyada gece ve gündüz saatleri 12 saat olarak yaşanır. Yani eşitlenmiştir. En büyük özelliklerinden biridir.
Kuzey kutbu noktasında batan güneş o anda güney kutup noktasında doğar ve her ili kutup da güneşle muhatap olur.
Kuzey yarım küre insanları için sonbahar ekinoksu anlamı taşıyan bu dönence güney yarım küre insanları için tam tersi ilkbahar ekinoksu anlamı taşır.
22 Eylül ekinoks dönemi sonrası kuzey yarım küredeki gece saatleri gün geçtikçe uzamaya başlar güney yarım kürede ise gündüz saatleri uzar.
Meridyen üzerindeki noktalarda güneş aynı anda yüzünü gösterir.
Güneşi dik açıyla gelmesinden ötürü Ekvator’da gölge boyu 0, ilk 45 enlemde gölge boyu cisimlerle eşit, 45 ila 90 enlemleri arasında da kutba doğru gölge boyunda artış gözlenir.
Sonbahar Ekinoksu Neden 22 Eylül: En çok sorulan soruların başında; neden 23 Eylül tarihine denk geliyor. Yukarıda detaylıca açıklamıştık, şimdi ise 21 mart olayına bakalım;
21 Mart İlkbahar Ekinoksu: 21 Mart ekinoksu demek ilkbahar aylarının coşkuyla gelemesi anlamını taşır. Devamında yazı da beraberinde getiren ilkbahar ekinoksu 21 Mart tarihinde gerçekleşir ve yılda iki kez yaşanan gün dönümü olaylarından birisidir. Özellikleri bakımından ılıman sıcaklıkları gösteren bu ekinoksta şu olaylar gerçekleşir;
Toplumlar açısından geçmişten beridir önemsenmiş olan ve kutlamaya değer olarak görülen doğa olaylarından birisidir Güz Ekinoksu.
Modern yaşamın getirisi olarak doğal yaşamdan kopma durumu, bu tarz etkinlikler ile doğaya olan bağlılığın hatırlanılması açısından büyük önem arz etmektedir.
Eski Türk göçebeleri geçmişte gün dönümünü ‘Nevruz’ olarak kutlarlar ve bu günümüze kadar ulaşmış olan ancak bazı durumlarda tamamen amacından sapılmış halde karşımıza çıkan bir seremonidir.
Kuzey yarım küre insanları için ilkbahar anlamına gelen 21 Mart ekinoksu güney yarım küre insanları için sonbahar başlangıcı anlamını taşır.
Sıcaklık farkı irdelendiğinde kuzey yarım küre kış mevsimin soğuğunu üzerinden tam atamazken güney yarım küre ise yaz mevsiminin sıcaklığını taşımaktadır.
21 Mart ekinoksu Manifestosu sayesinde kuzey yarım kürede günler ilerledikçe gündüz saati daha da uzamaktadır.
Bu gün civarlarında aynı zamanlarda güneşi gören kutupların kuzey kutbu olanı 6 ay gündüz yaşamaya başlarken güney kutbunda ise 6 aylık karanlık dönemi başlamış bulunmaktadır.
21 Mart – 23 Eylül Sonbahar Ekinoksu ile ilkbahar Ekinoksu Ortak Özellikleri;
Her iki tarihte de güneş ekvatora dik olarak gelmektedir.
Her iki yarım küredeki aynı derecelerdeki enlemelere aynı derecelerde güneş ışınları değer.
Ekinoks zamanı aya bağlı olan gel-git genlik potansiyelinde artış gözlenir.
Her iki yarım kürede de bahar başlangıcıdır. İlkbahar ya da sonbahar fark etmeksizin mevsimlerin soft olarak geçişini sağlar.
Güneş ışınları eşit açıyla gelse dahi sıcaklık farkını eşitleyemez. Yerküre sıcaklığın belirlenmesinde oldukça önemli rol oynar.
Her iki kutupta aynı anda değişime uğrar, güz ekinoksu ve birisi 6 ay karanlığı birisi de 6 ay gündüzü yaşar.
Sonbahar Ekinoksu gün tün eşitliği
Aydınlatma Çemberi Yararlı Bilgi: Dünyanın karalık ve aydınlık olmak üzere iki yarısı vardır. Aydınlatma çemberi ise bu özelliği ayıran çember görünümünde bir hattan ibarettir. Bir nevi aydınlatma çemberinin görevi; gündüz-gece ilişkisinin sınır çizgisini düzenler.
Bu gibi zamanlarda Google arama motoru; Doodle adını verdiği görsel çeşitli etkinlikler yapmakta ve her yıl oluşan bu muazzam değişime dikkat çekmektedir. Bizim de arşivimizde farklı yıllar için Google sonbahar ekinoksu doodle örnekleri mevcut olup sizlere burada paylaşıyoruz. 2016 sonbahar ekinoksu için Google yeni bir doodle yapar mı? bilmiyoruz fakat yıllardır bunu yapan google bu konuda yakından takip edilecektir.