Kemal Sayar'la hayatı yavaşlatmanın yolları, Röportaj, Küre Medya, Bu küreye dair ne varsa...
Son güncelleme: 16 Ocak 2016 Cumartesi 17:24
Şehir hayatı ruh dünyamızı nasıl etkiliyor? Günümüz annelerinin en büyük problemi ne? Haz ve hızçağı insanları olarak nasıl yavaşlayabiliriz? Müslüman depresyona girer mi? Aile içi iletişimin sırlarınelerdir?
Prof. Dr. Kemal Sayar, son yıllarda insan psikolojisinin nasıl şekillendiğini, depresyonun neden çağınhastalığı haline geldiğini ve yavaşlamanın nasıl mümkün olacağını anlatıyor.
Soyut konulara, ruhun mahiyetini araştırmaya her zaman ilgim oldu. Bu ilgi beni ruh doktoru olmaya yönlendirdi. Hatırlıyorum, psikiyatristajımda ruha dair çalışmalar beni derinden etkilerdi. Mikroskopla göremediğiniz, gözünüzle teşhis edemediğiniz bir kavramın insanlarıacıtan yönlerini tedavi edebileceğimi bilmenin heyecanını yaşardım. Bu süreçte yıllar süren hekimlik deneyimim bana gösterdi ki, ruhunacısı hiçbir şeye benzemiyor. Bedensel acılara bir şekilde müdahale edebiliyorsunuz ama ruhun şifası meşakkatli ve uzun süren biryolculuk oluyor. Bu mesleğin en büyük ödülü, ruhsal şifa yolculuklarında insanlara eşlik edebiliyor olmak…
Biz ruh doktorlarını “deli doktoru” diye adlandıran, bir psikiyatra git denildiğinde “deli miyim ben” refleksi göstereninsanlarız genelde. Siz mesleki seyrinizde bu algının handikaplarını yaşadınız mı? İnsanların ruhsal hastalıklara bakışını nasıldeğerlendiriyorsunuz?
Türkiye’de bu anlayışın yavaş yavaş değiştiğini düşünüyorum. İnsanlar psikiyatristleri deli doktoru olmakla giderek daha az özdeşleştiriroldular. Çünkü bu anlayışın alt satırlarını okuduğumuzda gördüğümüz şey; psikolojik rahatsızlıkların ahlaki olarak daha zayıf insanlardagözlendiği inancıydı. Halbuki böyle bir şey kesinlikle doğru değildir. Hayatımızın bir bölümünde çok güçlü olan bizler, diğer birdönemecinde daha hassas, daha kolay incinir bir ruh halinde bulunabiliriz. İnsan yükselebilen, düşebilen, güçlü hissedebilen, zayıfhissedebilen bir varlıktır. Özellikle günümüz modern hayat şartları ve kent hayatı bizleri ruhen daha hassas insanlar haline getirdi.Dolayısıyla ruh doktorlarına duyulan ihtiyaç eski yıllara göre artış gösterdi.
Büyük şehirlerde ruh ve sinir hastalıkları hastanelerinin sayısı oldukça fazla… Kent hayatı insanın psikolojisini hangiyönleriyle bozuyor sizce?
Bütün ruh sağlığı araştırmaları bize gösteriyor ki, şehirlerde ruh sağlığı oldukça bozulmuş durumda. Özellikle kırsalla kıyasladığımızdaoranın ne kadar ciddi olduğunu bir kez daha görüyoruz.
Bunun ilk sebebi kent hayatının insanda meydana getirdiği sıkışma duygusudur. İnsanlar belirli bir alana yoğun bir şekildehapsedilmenin, tıkılmanın, tıkışmanın sıkıntılarını yaşarlar. Kentlerdeki kalabalık ortam insan ruhuna iyi gelen bir şey değildir. Tabiişehir yaşamındaki stres ve hız da insan ruhunu ciddi şekilde yorar. İstanbul için düşünecek olursak, işimize 2 saatte gidip 2 saattedöndüğümüz, saatlerimizi trafikte geçirdiğimiz bir hayat akışımız var. Bu seyir insana göre değildir ve yıpratıcıdır. Ayrıca bu yoğunkoşuşma eşimize, çocuğumuza, sevdiklerimize yeterince vakit ayırmamızın önündeki en büyük engeldir.
Şunu da belirtmek isterim, biz şehirlerimizi yeşili düşünmeden kurmuş insanlarız. Yeşil alanımız ne yazık ki çok az. Günümüzde denizaltından geçen köprüler gibi muazzam eserler yapıyoruz ama insanları mutlu edecek geniş yeşil alanlar inşa edemiyoruz. Birçoğumuzbetonların arasında toprağa, suya, yeşile temas edemeden ömrümüzü geçiriyoruz. Bu tablo insanı tabiattan koparıp, daha hırçın,saldırgan, tahammülsüz bireylere dönüştürüyor.
Ruh sağlığımızı sevdiklerimizle, ailemizle, çocuklarımızla bol zaman geçirerek, günlük hayatın sıkışmışlığından kendimizi koruyarak,doğayı hissederek ama en önemlisi acele etmeyerek koruyabiliriz.
Baktığımızda modern hayatın en belirgin duygusu acele etme duygusudur. Hepimiz bir yerlere yetişme, bir şeyleri yakalama,kaçırmama telaşıyla günlerimizi geçiriyoruz. Bu koşuşmalar içerisinde ruhumuzu nasıl hırpaladığımızın farkında bile değiliz. Oysayapılması gereken ruhumuzu ön plana çıkararak, bir zamansızlık algısı oluşturarak yaşadığımız ana odaklanmaktır. “İbn’ül Vakit”(Zamanın Oğlu) olmaktır. Aylaklık etmeye, kendimizi dinlemeye, sevdiklerimizle olmaya muhakkak zamanlar oluşturmaktır.
Bugün batıda –benim de çok önemsediğim- “iradi basitlik akımı” isminde bir akım var. İradi basitlik akımı, hayatlarını kendi kararlarıylabasitleştiren, sadeleştiren insanların uyguladığı bir akım. Bu insanlar hayatlarındaki fazlalıklardan uzaklaşmış, böylelikle bu fazlalıklarıedinebilmek için mecbur oldukları iş gücünden de arınmış bir hayat yaşıyorlar. Aslında hepimizin böyle bir yaşam tarzı benimsemeye,ihtiyacımız olmayan her türlü fazlalıktan arınmaya ihtiyacı olduğunu düşünüyorum.
Baktığımızda mutsuz, tahammülsüz, sabırsız, hatta çocuğunu yük olarak gören annelerin sayısının arttığını görüyoruz. Sizbunu neye bağlıyorsunuz?