Suriye Güçleri: ABD bizi sırtımızdan bıçakladı
Türkiye’nin Fırat’ın doğusunda operasyon kararı almasının ardından, ABD birliklerini bölgeden çekmeye başladı. Yaşanan son gelişmeler üzerine Suriye Demokratik Güçleri Washington’u taahhütlerini yerine getirmemekle ve bölgedeki Kürt topluluklarını sırtından bıçaklamakla suçladı.
07/10/2019 16:54 Güncelleme: 07/10/2019 17:07
Suriye'nin kuzeydoğusundaki Amerikan birlikleri, Türkiye'nin düzenleyeceği askeri operasyon öncesi bölgeden çekilmeye başladı. Söz konusu gelişmelerin üzerine Suriye Demokratik Güçleri (SDG), ABD'yi taahhütlerini yerine getirmemekle suçladı. SDG Sözcüsü Kino Gabriel, "ABD sorumluluklarını yerine getirmedi ve Türkiye sınırından güçlerini çekti, bizi de sırtımızdan bıçakladı" dedi. Ürdün'ün Al-Hadath Televizyonu'na konuşan Kino Gabriel, ABD’nin bölgedeki kürtlere, Türkiye'nin askeri operasyonlar düzenlemesine izin vermeyeceğine dair güvenceler verdiğini belirtti. SDG Twitter hesabından yaptığı açıklamada ise; topraklarını ne pahasına olursa olsun savunacaklarını açıkladı. SDG ayrıca Türkiye'nin operasyonunun, çölde saklanan IŞİD liderlerinin geri dönmesine ve Suriye'de savaşının uzamasına neden olacağını iddia ederek Suriye'deki diğer güçlerden destek istedi. Reuters haber ajansına konuşan üst düzey bir Türk yetkili ise Ankara'nın çok büyük olasılıkla operasyona başlamadan önce bölgedeki Amerikan askerlerinin tamamen çekilmesini bekleyeceğini söyledi.
Bölge Kürtler açısından önemli
Fırat'ın doğusunu oluşturan bölge, Suriyeli Kürtler açısından oldukça büyük önem taşıyor. Suriyeli Kürtler, 2012 yılında özerklik ilan etti. 2018 yılında da Rojava olarak bilinen bölgede Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi kuruldu. Kürtlerin ilan ettiği bu özerk yönetimin kapsadığı alanlar içerisinde Afrin, Fırat, Cezire, Menbic, Rakka, Tabka ve Deyrizzor yer alıyor ve bunların önemli bir bölümü Fırat Nehri'nin doğusunda bulunuyor. Bu bölgelerden Afrin'i Türkiye, halihazırda kendisine bağlı Özgür Suriye Ordusu (ÖSO) güçleri ile birlikte kontrol altında tutuyor. Bu nedenle, Türkiye'nin olası operasyonu, Kürtlerin ilan etmiş olduğu bu özerk yönetim bölgelerinin önemli bir kısmını doğrudan etkilemesi bekleniyor. Özellikle etkilenecek yerler Fırat bölgesi içinde yer alan Kobani ve Tel Abyad, Cezire kantonu içindeki Haseke, Serekaniye ile Türkiye'nin Irak sınırına doğru ilerlemesi halinde Kamışlı ve Derik bölgeleri olarak biliniyor.
AB ile BM duruma nasıl yaklaşıyor?
Avrupa Birliği (AB) ise bölgede kalıcı bir çözüme askeri yollarla ulaşılamayacağını vurguladı. Konuyla ilgili konuşan bir AB sözcüsü, "Türkiye ve ABD'den gelen açıklamalar ışığında, Türkiye'nin meşru kaygılarını anlamakla birlikte, AB'nin en başından beri kalıcı bir çözüme askeri yollarla ulaşılamayacağını savunduğunu hatırlatmak isteriz" dedi. Birleşmiş Milletler (BM) ise örgütün Suriye'nin kuzeydoğusunda "en kötü ihtimale" hazırlandığını açıkladı. BM Suriye İnsani Yardım Koordinatörü Panos Moumtzis, operasyonla ilgili olarak ortada hala yanıtlanmamış pek çok soru olduğunu söyledi. Panos Moumtzis, BM'nin birçok kişinin evlerini terk etmek zorunda kalması ihtimaline karşılık bir acil durum planı olduğunu, gıda ve ilaç yardımına hazırlandıklarını belirtti.
Medya gelişmeleri nasıl değerlendiriyor?
Türkiye'nin Suriye'de düzenleyeceği askeri operasyonla ilgili haberler, ABD gazetelerinin internet sitelerinin manşetinde yer alıyor. New York Times, Trump'ın ABD'nin politikasını değiştirdiğini yazdı. Washington Post ise üst düzey bir yetkiliye dayandırdığı haberinde, ABD'nin operasyonun boyutuna dair "hiçbir fikri olmadığını" yazdı. New York Times gazetesi, haberinin başlığında, "Trump, Türkiye'nin Suriye'de operasyon düzenlemesine onay vererek ABD'nin politikasını değiştirdi" dedi. Gazeteye göre Trump, ABD Savunma Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı'ndaki üst düzey yetkililerden gelen tavsiyelere uymadı.
New York Times, Kürt savaşçılar olarak tanımladığı Suriye Demokratik Güçleri'nin (SDG) Türkiye tarafından terörist olarak nitelendirildiğini, ABD için ise SDG'nin IŞİD'e karşı en güvenilir ortak olduğunu yazdı. Gazete, Trump'ın Aralık 2018'de de Suriye'den çekilme kararı aldığını fakat ABD Savunma Bakanlığı, Amerikan istihbarat birimleri ve ülkesinin Avrupa'daki ortaklarından gelen tepkiler sonrası kararını gözden geçirmek zorunda kaldığını hatırlattı. Gazetenin haberinde daha geçen hafta ABD'li üst düzey yetkililerinin, Kürt güçlerini koruma ve Türkiye'nin operasyonunu engelleme konusunda fikir birliğine vardıkları bilgisi yer aldı. New York Times'a konuşan Suriye uzmanları, SDG'nin Türkiye'ye karşı koyabilmek için Suriye ordusuyla anlaşmaya yanaşabileceği görüşünde.
Washington Post ise ortaya çarpıcı bir iddia attı ve ABD hükümetinin operasyonun boyutuna dair hiçbir fikrinin olmadığını söyledi. Aynı zamanda Washington Post gazetesi de, SDG'nin ABD askerlerinin çekilmeye başlamasını eleştirdiğini aktardı. Gazetenin haberine göre Washington Post'a bilgi veren üst düzey bir ABD yetkilisi, Türkiye'nin sembolik bir operasyon mu düzenleyeceği yoksa sınırdan 30-40 kilometre içeri gireceği bir operasyonu mu tercih edeceği konusunda ABD hükümetinin "hiçbir fikri olmadığını" söyledi. ABD yetkilileri, Türkiye'nin sınırdan derinlemesine içeri gireceği türden bir operasyonun IŞİD üyelerinin tutulduğu cezaevlerini tehlikeye atabileceğini, bunun da felaketlere yol açma potansiyeli bulunduğunu belirtti. CNN'e konuşan ve ABD'nin Suriye operasyonları konusunda bilgi sahibi bir yetkili, Ankara'nın önce Suriye'de devriye üsleri kurup ardından daha kapsamlı operasyonlara girişebileceğini söyledi. Wall Street Journal gazetesi ise Erdoğan-Trump görüşmesinin ardından iki liderin ofisinden yapılan açıklamalardaki farklılığa dikkat çekti.
Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, Suriye ile ilgili yaptığı ilk açıklamada, "ABD'nin sonu gelmez savaşlardan çekilme vakti geldi." dedi. Trump açıklamasının devamında, 'Türkiye, Rusya, Suriye, İran ve Kürtler DAEŞ'le ilgilenmeli. Olacakların içerisinden Türkiye, AB, Suriye ve Kürtler çıkacak.' dedi. Sosyal medya hesabı Twitter üzerinde açıklamalarda bulunan Trump ABD'nin yıllar önce Suriye'de 30 gün kalması gerektiğini söyledi. "Amacı olamayan bir muharebeye gitgide daha derinden battık'' diyerek sözlerini sürdüren Trump, ''Ben Washington'a geldiğimde, IŞİD bölgede gemi azıya almıştı. IŞİD halifeliğini çarçabuk yüzde 100 yenilgiye uğrattık. Buna çoğu Avrupa'dan binlerce IŞİD savaşçısını yakalamamız dahil ama Avrupa onları geri istemedi, 'sen onları elinde tut ABD' dediler. Ben de dedim ki "Hayır, size büyük iltimas geçtik ve şimdi bizden onları devasa bedelle ABD hapishanelerinde tutmamızı istiyorsunuz. Onlar yargılamanız için sizindir. Her zamanki gibi ABD'nin NATO'nun, ticaretin, her şeyin kerizi olduğunu sandılar. Kürtler bizimle birlikte savaştı, ama bunu yapmaları için onlara muazzam para ödendi, donanım verildi. Onlar on yıllardır Türkiye ile savaşıyorlar. Bu savaşta neredeyse 3 yıl beklemede kaldım'' ifadelerini kullandı.