Benler tehlikeli mi? | Kişisel Bakım | Mahmure Güzellik
> Benler tehlikeli mi?
Benlerimiz hakkında endişe duyuyoruz. Bazısı doğuştan gelen, bazısı sonradan oluşan ve büyüklükleri ile şekilleri kişiden kişiye değişen benler, vücudumuzdaki 'melanosit' adlı renk yapıcı pigment üreten hücreler tarafından oluşturuluyor. Kahverengi, siyah ya da ten renginde olabilen benlerin birçoğu zararsızken, bazıları ise kanser riski taşıyabiliyor. Özellikle güneşin tüm sıcaklığıyla hüküm sürmeye devam ettiği bu günlerde, vücudumuzdaki benlerin risk taşıyıp taşımadığı, onları aldırıp aldırmayacağımız gibi en çok merak edilen 10 sorunun cevabını Amerikan Hastanesi Dermatoloji Uzmanı Dr. Buket Pençe'den aldık.
Hangi ben masum, hangi ben riskli?
Benlerin değerlendirilmesi konusunda standart A, B, C, D kriterlerimiz var. Bir bene baktığımızda biz şu kriterleri dikkate alıyoruz:
Asimetry (Asimetri): Asimetrik benler kötüleşme riski taşır. Benin simetrik olması; yani benin üstüne ortadan bir çizgi çektiğimizde sağ ve solunun ya da üstüyle altının eşit görünmesi gerekir.
Border (Kenar): Benin kenarları düzenli olmalı; düzensizlik olduğunda kötüleşme riski gösterir.
Color (Renk): Renginin homojen, aynı renk tonunda olması gerekir. Örneğin her noktasında tek ton kahverengi olması... Bir yerde koyu kahverengi, bir yerde açık kahverengi gibi ton farkları olduğunda o beni riskli kabul ediyoruz. Diametre (Çap): Benin çapı 5 mm'yi geçiyorsa, yine riskli grubunda değerlendirilir.
Benlerin alınması için tek bir risk yeterli mi?
Genel yaklaşım benlere A, B, C, D kriterlerine göre bazı dereceler verilmesi ve skorlama yapılıp, belli bir rakamın üstündeyse, o benin alınmasıdır. Artık biz bu durumu tecrübeyle otomatikleştirdik. Şöyle bir baktığımızda bu kriterleri değerlendirip, risk gördüğümüz benleri aldırıyoruz. Örneğin, hastanın sırtında birçok ben var. Bakıyorsunuz 2-3 tanesi dikkatinizi çekiyor. Onlar farklı, atipik benler. Onlara 'displastik benler' diyoruz ve bu benleri malign melanoma (Derinin rengini veren pigmenti oluşturan ve melanosit adı verilen hücrelerin yapısının bozulup, kontrolsüz olarak asın çoğalması ile oluşan bir deri kanseri tipi) dönüşmeden aldırıyoruz. Bu doğuştan olan benlerin de değerlendirilmesi gerekir. Doğuştan gelen, 1-5 cm. ve daha büyük çaptaki, üstünde kılların bulunduğu benlerin melanoma dönme riski var. O yüzden bu benleri de hastaların düzenli olarak takip ettirmeleri gerekir.
Benler için hangi aralıklarla doktor takibi gerekiyor?
Şüphelendiğimiz benleri 6 ayda bir bakıp kontrol ediyoruz. Eğer 2 yılın sonunda bende bir değişme yoksa kontrol süresini yılda bire indirebiliriz. Bir de genelde hastaları yaz öncesi, bronzlaşmadan görmek istiyoruz. Güneşe çıkmaları açısından riskli bir ben var mı diye. Çünkü bronzlaşıldığı zaman benin rengi tam olarak görülemeyebiliyor. Bu nedenle de genellikle mayıs-haziran ayında kontrol yaptırmak iyi olur.
Yayın tarihi: 27.08.2008