Sabaha kadar 'Dance' - Kitap Sanat Haberleri
HaberlerSabaha kadar 'Dance'
GeriKitap Sanat Sabaha kadar 'Dance'
Eray Aytimur / erayaytimur@yahoo.com
13.07.2018 - 16:57, Son Güncelleme: 13.07.2018 - 16:57
“Bu en üst düzeyde bir çağdaş müzik. Baştan çıkaran bir yaklaşımla folkun hüzünlü ve cazın heyecanlı armonileri arasında ortak zemin bulan müziğin halihazırda sarhoş eden mayasını Sanem Kalfa’nın çarpıcı vokali ustalıkla yönetiyor” demiş İngiltere’nin ünlü dergisi Jazzwise. Az bile söylemiş olabilir. Amsterdam’da yaşayan şarkıcı Sanem Kalfa ve Romen gitarist George Dumitriu’nun müziğini tarif ve refere etmek için gündelik sözcükleri değil, yine müziğin kendisini kullanmakta fayda var. Sahnede canlı izlemeden hep bir eksik kalacak bir şeyler var onlarda.
2010’da dünyanın en önemli caz organizasyonlarından olan Montreux Jazz Festivali’nin yine aynı üne sahip yarışmasında jüri başkanı Quincy Jones’un önünde söylediği şarkıyla birincilik ödülünü kazanan Sanem Kalfa, aynı zamanda, bu yarışmaya Türkiye’den katılan ilk müzisyen unvanını da taşıyor.
Kendisine ve George Dumitriu’ya ait orijinal eserleri seslendirdiği gibi hem anadilinde hem de Portekizce, İtalyanca ve İngilizce şarkıları ustalıkla yorumlayan Sanem Kalfa, Avrupa’nın birçok önemli etkinlik ve salonunda konserler veriyor. Öte yandan halk müziğinin sevilen türkülerine getirdiği yorumlarla da büyük beğeni topluyor. Kendi yazdığı parçaları ‘Nehir’ albümünde toplayan sanatçı, Kaja Draksler Acropolis Quartet ile birlikte ise ‘Türkü’ albümünü kaydettikten sonra bugünlerde, George Dumitriu ile büyük emek vererek çıkardıkları ‘Dance’ albümünün keyfini sürüyor. Albüme iTunes, Cdbaby ve Amazon’dan dijital olarak ulaşabileceğiniz gibi CD’leri ve indirme kodlarını konserlerde edinebilirsiniz. O ‘Dance’ buraya gelecek ama biz önden Sanem Kalfa ile gerçekleştirdiğimiz sohbeti aktaralım.
Amsterdam’da yaşayan bir Türkiyeli ve bir Romen bir gün bir duo kurarlar ve o gün bugün birlikte üretirler. George’la (Dumitriu) uzun zamandır birlikte çalan iki kişi olarak birbirinizle çatıştığınız ve birbirinizi en çok tamamladığınız noktalar neler?
George ile kültürel olarak farklılıklarımız olduğu kadar benzerliklerimiz de çok. Mesela bezelye yemeğini ikimiz de aynı şekilde yapıyoruz. Pek çatıştığımızı söyleyemem. İkimiz de birbirimizi çok iyi tanıyoruz ve o nedenle iyi tamamlıyoruz. Bu noktaya gelene kadar tabii ki düşünce ayrılıkları yaşadık ama ortak noktada çok dengeli buluştuğumuzu düşünüyorum. Sahnede ve sosyal hayatımızda birbirimizi olduğumuz gibi kabul ediyoruz, sanırım devamlılık için bu çok önemli.
‘Dance’ albümü için çok fazla kan, ter, gözyaşı döküldü ve sonunda kendi imkânlarınızla çıkardınız. Türkiye’de yaşıyor olsan olumlu veya olumsuz anlamda bir fark olur muydu?
Aslında ufak bir bilgilendirme yapmakta fayda var, bu albümü iki kere kaydetmek zorunda kaldık. İlk kaydımızı ne yazık ki çalıştığımız yapım şirketiyle yaşadığımız fikir ayrılıkları ve güven sorunları nedeniyle yayımlamama kararı aldık. Yeni bir sayfa açarak yolumuza devam ettik. Söylediğin gibi gerçekten kan, ter, gözyaşı döktük pek de gerekli olmadığı halde. Ama yaşamamız gerekiyormuş demek ki! Bize çok uğurlu geldi bu kan, ter, gözyaşı. Türkiye’de yaşar mıydım? Bilemem... Hollanda’da sözlü anlaşmaların kanuni geçerliliği vardır, o nedenle dürüstlük ve karşılıklı güven çok önemlidir. Bu şartlarda bile böyle bir deneyim yaşadıysak demek ki gerçekten insanın başına neyin nerede geleceği belli olmuyormuş.
Günümüz müzik piyasası ile ilgili söyleyebileceğim; biz ‘Dance’i herhangi bir yapım şirketi ile çıkarmadık. Eğer bulunduğunuz piyasada adınız duyuluyorsa, her şeyi kendinizin yapması iyi bir seçenek. Çünkü her şeyin sonunda en çok emeği yine müzisyen veriyor. Maddi kaygılar yüzünden hatalı seçimler yapmak çok mümkün.
Albüme ismini veren ‘Dance’in sözleri Mevlana’ya ait ama oldukça Batılı-modern bir sound var. ‘Rumi’s Groove’ da öyle. Tasavvuf felsefesiyle ne derece haşır neşirsin?
‘Dance’ yeni bir başlangıç benim hayatımda. Albümü birinci defa kaydettiğimizde, albümün adı da başkaydı. Rumi’nin sözlerini kullandık. Bizim için önemli olan sözlerin anlamlı olmasıydı. Tasavvuf felsefesiyle ilgiliydik ama ne kadar içindeydik? Sanırım bu yetmedi Rumi’ye. Delice sound ediyor olabilirim, ama sanırım Rumi, onu anlamadan bizim bir parçamız olmayı istemedi. Bizi kendimize doğru bir yolculuğa çıkardı. Her ne kadar her şeyin başında olsam da şimdi her şey başka benim için. ‘Dance’ de başka...
Doğu ve Batı kültür unsurlarını sentezlemek ne derece kolay, zor ya da mümkün?
Bu, kolay ya da zor diye değerlendirebileceğim bir şey değil. Sorgulamadan, bir şey yapmaya çalışmadan ortaya çıkan bir sentez. Farklılıklarımız ve benzerliklerimizle besleniyoruz ve sonunda biz neysek o çıkıyor ortaya.
Albümde iki Brezilyalı müzisyen de var; Jobim ve Tom Ze. Ama ikisinin de parçalarını çok minimalist biçimde yorumlamışsın. Brezilya müziği ve Portekizceyle aran nasıl? Neden bu iki parçayı seçtin?
Portekizce başlı başına bir müzik, başlı başına bir ritm. Portekizce bilmesem de duyduğumda bana yabancılık yaşatmayan, içine girmekten çekinmediğim bir dil. Jobim, zaten müzik ve Portekizceyi kanıma ilk sokan dâhi. Tom Ze de Portekizce, müzik ve delibozuk, manyak oynaklığı bana tattıran bir muhteşemlik. Parçaları seçme nedenim de kendimi özgürleştirmeme izin veren şarkılar olmaları. Al beni istediğin yere götür diyen şarkılar. Sadece bu iki şarkı değil, söylediğim her şarkıyla bu şekilde bir ilişkim var.
Enişten Feyyaz Akdemir’in sözlerini yazdığı çok sevimli bir parça var, ‘Yelken’. ‘Yelken’in sözleri başka birinin eline geçse çok kolay kitsch ve basit olabilecekken siz oldukça sofistike bir düzenleme ve vokal yorum getirmişsiniz. Başlangıcıyla bittiği yer arasında sanki baya bir metamorfoz geçirmiş hissi veriyor.
‘Yelken’ çok masum ve samimi bir şarkı. Daha geçen gün Feyyaz yine bana hikâyesini anlattı. Sözlerin müzikle birleşimi samimi ve yalın. Artık her şey basit müziğimizde; karmaşa ve çok fazla informasyon yok. Zaten hayatımız yeteri derecede yoğun, karışık, bazen hektik. Az laf, çok duygu. ‘Yelken’ de öyle, az laf çok duygu.
Başta Amsterdam olmak üzere Avrupa’nın önemli şehirlerinde ses getiren konserler veriyorsun. Bir tek Türkiye’de yeterince anlaşılmadığını düşündüğün zamanlar oluyor mu?
Türkiye’de veya herhangi bir yerde anlaşılmadığımı ve anlaşılamayacağımı düşünmüyorum. Organizasyonların ve organizatörlerin maddi kaygıları olmadığı o zaman gelirse daha fazla dinleyiciye ulaşmayı umuyorum sadece.
Viyolonsel eğitiminin bugüne kadarki üretimine yansıması nasıl oldu?
12 sene viyolonsel eğitimi aldım, aslında eğitim fakültesi mezunuyum, konservatuvar değil. Viyolonsel hayatımdı o zamanlar, sonra şarkı söylemeye başladım ve o daha ağır bastı. Daha özgür oldum şarkı söylerken. Ama özgürlüğümü viyolonsel geçmişime borçluyum. Şimdi tekrar çello ile sahneye geri dönmeye