Aykırı Nostalji - Medya Çuvalı - Sanat, Düşünce ve Bilim Dünyası
Blog Aykırı Nostalji
İnsan her zaman geçmişi daha iyi hatırlamaya eğilimlidir. Daha güzel olduğunu düşünür geçmişteki anıların. Bu bilişsel yanılsamanın adı psikolojide ‘Rosy retrospection bias’ olarak geçiyor; kısacası geçmişi pespembe hatırlama yanılgısı da diyebiliriz.
Bu o kadar uzun zamandır süregelen bir yanılgı olmalı ki Romalıların bile bir sözü var bunun için:
“memoria praeteritorum bonorum” yani “geçmiş daima güzel hatırlanır.”
Bizler de bu geçmişe olan hasretimizden dolayı bayılıyoruz eski anılarda dolaşmaya. Onları tekrar tekrar anımsamaya, her anımsamada tekrar şekillendirmeye, tekrar anımsamaya, tekrar şekillendirmeye ta ki gerçekten hayallerimizdeki haline benzeyene kadar.
Geçmişi güzelleştiren onu anımsamamızdan başka bir şey değil yani. Her anımsama da anılarımızı yeniden inşa ediyoruz.
Orada kendimize yanıtlar ararken verdiğimiz yanıtları değiştiriyoruz sonra da o yanıtların ne kadar güzel olduğundan dert yanıyoruz.
Şimdiye dokunmuyoruz çirkinliğinden ötürü geçmişe kıyasla. Geleceğin ise geçmiş daha güzel olmasını bekliyoruz. Bu kör döngüye ayağımız takılıp da düştüysek eğer, bir hayal penceresinden sarkıp da içimize, umutsuzluk çiçeklerini suluyoruz.
Oysa gerçek çok daha güzeli.
Çünkü güzeli güzel yapandır ‘Kusur’
Ve insan unutur,
Anılarını hatırlarken bugününden baktığı için güzeldir geçmiş.
Nasıl hatırlanacağını söylemek bana düşmez anıların. Herkes kendi hayatının başrolü ve yazarıdır neticede. Tüm doğaçlamalar, sahne, metin sizde. Geçmişi nasıl anımsayacağınız da sizin yüreğinizde. İster deliler gibi özleyin, ister nefretle anın. İsterseniz hepsine aykırı yaşayın.
Aykırı Yaşamaktır normal olan, aykırı dünya düzeninde.
‘Geriye bakarak yanıtlıyoruz birbirimizi
O biraz yenilgiye biraz ezikliğe benzer
Ortak yaşadığımız sızım sızım
Ah, o insan yüreğinin değişmeyen tutkusu
Anılar inançlar incelikler düşler..’
Şükrü Erbaş-Aykırı Yaşamak (1953)
Merhabalar ben Ege, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Psikoloji bölümü öğrencisiyim. 1997 yılının Ağustos ayında aranıza katıldım. Ne sanatın her halinden ne insanın her halinden anlarım ama ikisini de tanımaya değer bulurum. Biraz duygusal, biraz mantıklı işte her şeyden biraz birazım.