2015 YTONG Architecture İdea Competition
Honor issuer:YTONG TÜRKİYE
2015 Ytong - 1. Prize
İnsan, 20 yıl sonrasını hayal ederken ilk önce kendinden baslar hayal kurmaya.Bireysel hayaller,onu etkileyen diger etmenlere bağlanır.Yaslanma hissi ve onu yaslanmaya iten sebepler gibi.Bu kısacık hayalde bile kendini mutlu eden,yıpratan,hüzünlendiren,sevindiren kısaca onu yaslandıran seylerin kendisi gibi canlı özneler oldugunu sanar.Halbuki baska gizli özneler vardır farkına varmadıgı.Mekanlar.Dogumundan itibaren onu sekillendiren,hislerini törpüleyen gizli özneler;mekanlar.Hiç farketmeyiz onları.Halbuki heran bizledirler.Dokunurlar,dinlerler,izlerler.Hatta bizim gibilerdir;etkilenmeye açıktırlar,yaslanırlar,ölürler.Etkilendigi gibi,etkilerler.Küçük bir çocugun evini kırık merdivenlerinden tanıdıgı gibi,evin köse duvarında yıllarca duran,oraya ‘ait’ duygusu veren bir boya izi gibi.20 yıldır aynı evde yasamıs ve ayrılmak zorunda kalmıs insanlar neden üzülür?Eski olan banyo,kırık camından sızan gün ısıgı,hep ona aynı kokan o evin kokusu mekanın insana verdigi somut bir etkidir artık.Görevlerini eş paylasan kardesler gibi.Insan mekanı tasarlar,yaratır ardından görevi mekan devralır.Ve yavas yavas etkilemeye baslar.Bazen kötü bazen iyi.
2o yıl sonrası hayal edilirken aynı mekanın yıllarca farklı amaçlarla kullanılıp,zamana yenilmeden mekânsal çesitliligini artıran,merkezine insanı yerleştiren aynı zamanda farklı dönemlerde kullanılmasıyla mekânsal sürekliliğe örnek olan yapılar dikkate alındı.Tek bir amaç için yapılan bir yapı yıllarca farklı amaçlara nasıl uyum sağlayabildi,zamana ve insana nasıl direnebildi, zamanı ve insanı nasıl etkiledi soruları bu mekanın bulunmasına yardımcı oldu.Bu düşünceler yardımıyla proje mekanı olarak,bir zamanlar Nıcomedıa olarak bilinen İzmit’te kentin bellegini oluşturan belli başlı landmarklardan biri olan,1900’lü yılların başında Fransızlar tarafından Ermeniler için yaptırılmıs Eski Fransız Ruhban Okulu (Saint Barbara Ruhban Okulu) ve çevresi seçildi.Yapı, Birinci Dünya Savaşı’ndan hemen sonra Osmanlı zamanında öğretmen okulu olarak kullanılmıs.Cumhuriyet dönemi ile birlikte Marmara Üssübahri ve Müstahkem Mevkii Komutanlığı olarak kullanılmıştır.1950li yılların sonunda bazı tutucu çevrelerce yapının çan kulesi yıkılmıştır.Ayrıca vitrayları kırılmıstır.Daha sonra yapı, 1966 yılında hükümet konağı olarak defterdarlığa bağlan mıştır.Yüz yılı aşkın süredir farklı mekanlara bürünen bu yapı, hala İzmit Acısu Parkı mevkiinde ,çan kulesi ve vitraylarından yoksun biçimde zamana karsı direnmektedir. Yapı yalnızca iç mekanı ile değil İstiklal Caddesi’ne bakan tarafta bulunan yeşil avlusu ve ıhlamur ağaçlarıyla oldukça zengin bir alana sahip.Cumhuriyet dönemi ile birlikte avlusunun hemen karşısına yapılan büyük defterdarlık binası avluyu cılız bırakmış ve tarihi yapıdan deniz manzarasını çalmıştır.
‘’Bu fotografı romantik bir tutku anımda çekmistim.O günlerde O’Henry’nin ‘’Son Yaprak’’ isimli öykü kitabını okumustum.Bir sonbahar günü eski adı Üssübahri olan simdilerde Defterdarlık olan bu tarihi yapı 2.Cihan savası yıllarında ruhban okulu imis.Hemen yanındaki çınar agacının dallarında henüz düsmemis son yapragı görünce fotografını çekmeden yapamadım.Gökyüzüne açılmıs yalvaran bir el gibi duran çınar yapragı benim ‘’Son Yaprak ‘’ isimli fotografım olmustu.Nerden bilebilirdik bu fotografın bir adının da ‘’Son Kule’’ olacagını? Fotografta görülen ve ruhban okulu ayin salonunun çan kulesi olan bu yapı,sonradan bazı tutucu çevrelerce yıkıldı gitti.Alt kösede görülen pencerelerdeki renkli vitraylar da parçalandı.Binanın yapı ile bütünlesen ve içinde fıskiyeli havuzu olan bahçesi ve o bahçenin içinde asırlık ıhlamur agaçları kesilerek yerine Defterdarlık binası yapıldı.’’
Cemal Turgay / Fotoğrafçı
Eski Fransız Ruhban Okulu - Saint Barbara
*Yapının bulundugu yer: Izmıt | Kocaeli
*Yapının Mimarı: Bedros Nemste
*1891 yılında,Izmıt Acısu Parkı karsısında Fransız Augustins de L’assomption tarafından insa edilen okul ve ona ait sapelin yanması üzerine,1894 yılında ınsaası baslamıstır.Yapının mimarının Bedros Nemste oldugu sanılmaktadır.Yapı Fransızlar tarafından mevcut bölgedeki Ermenilere tahsis edilmistir.Ruhban okulunun ögrencilerinin cogu Ermeni asıllı Osmanlı vatandaslarıydı.Yapı 1.dünya savasından sonra Osmanlı Devleti henüz yıkılmadan ögretmen evi,Gölcük’e gelen yabancı uzmanlara konuk evi,sonrasında Cumhuriyet ile birlikte Marmara Üssübahri ve Müstahkem Komutanlıgı olarak kullanılmıstır.!950’li yılların sonunda ise bazı muhafazakar çevrelerce yapının sapel kısmına ait çan kulesi yıkılmıs ve belirli yerlerdeki vitraylar kırılmıstır.1966 yılı itibariyle Hükümet Konagı olarak defterdarlıga baglanmıstır.Günümüzde ise Defterdarlık konukevi olarak islev görmektedir.
*Üstteki fotograf 1914 yılında çekilmistir.
**Alttaki fotograf ise yapının günümüze ait bir fotoğrafıdır.(Fotoğraf : M.Günaslan)
*Yapının güney kısmında bulunan Fransız Mektebi yol çalısması nedeniyle yıkılmıs ve yerine 1960 sonrası Yeni defterdarlık binası yapılmıstır. Bu kütlesel yapı ile tarihi Fransız ruhban okulu avlusunun ve manzarasının önemli bir bölümünü kaybetmistir. Yol çalısmaları ile tarihi yapının çevresi zamanla kalabalıklasmıstır. Bu kalabalıklasma zamanla tarihi yapının dogu kısmında ‘’Tarihi Bakırcılar Çarsısı’’nın yapımını getirmistir. Yapının güneyinde kalan Istiklal Caddesi ise günümüzde oldukça yogun bir caddeye dönüsmüstür.1905 yılından 2015 yılına gelinceye dek yapı ve çevresi yapı bloklarla kusatılmıs,döneme ait ahsap Türk evleri ise yerini betonarme apartmanlara bırakmıstır.
* Tarihi yapı ile defterdarlık ek hizmet binası arasında kalana avlu,devlet dairesinde çalısanlar için zamanla çay içme,ögle arası mola,sigara içme yeri olarak mekanlasmıs.Zamanla sandalye ,masalar,tente gibi elemanlar takviye edilmis.Hala kullanımı devam eden bu avlu kapalı ofislerde çalısan memurlar için bir rahatlama ve nefes alma alanına dönüsmüs durumda.Tarihi yapı ile sonradan yapılan ek hizmet binası arasında kuzey güney aksında +3m. kot farkı bulunmaktadır.
* ‘’Yesil bahçemde bana hergün masal anlatan mis kokulu ıhlamur agaçlarım vardı,huzuru masala çeviren.ıhlamur agaçlarımda kuslarım vardı cıvıl cıvıl öten,pencereme,kuleme selam getiren.önce kolum kırıldı,ardından mis kokulu dostlarım gitti birer birer.sonra gözümü aldılar huzuru bir de denizde arayan.Tastan körebe oynadık yılarca,sardılar etrafımı.oyun bitmedi.yaslandım,herkes vurup kaçıyordu.yakalayamıyordum.ben vazgeçtikçe onlar devam etti.direniyorum,anılarıma sıgınıyorum,duvarlarıma sinmis.bir Ermeni gencin duası geliyor avluma,sonra muallim Osman’ın türküsü,bir Türk subayı emrediyor,bir kagıt hısırtısı..’’
*Tarihi yapı anlatıyor.
*Tarihi eski ruhban okulunun çevresi zamanla yüksek katlı binalarla çevrilmis,yesili,ıhlamur agaçları gün geçtikçe azalmıs,deniz manzaralı genis bahçesi artık avlu konumuna düsmüstür.Yapının üst kotu ve çevresi Osmanlı zamanından beri konut agırlıklıyken,tarihi ahsap ve yıgma cumbalı Osmanlı evleri birer birer yok olmus Cumhuriyet Dönemi ve daha sonraki süreçteki betonarme evlerle daha da baskın konut agırlıklı bir durum almıştır.Yapının alt kotu ise özellikle cumhuriyet dönemi itibariyle ticari bir alan olarak önem kazanmış,işlevi ve yoğunluğu giderek artmıştır.Çevresinde kısa sürede oluşan ticari alanlar ve konut bölgelerindeki yeşilin azlıgı bu civarda bulunan parkları ve yeşil avluları daha da değerli kılmıştır.Eski ruhban okuluna ait bahçenin bir kısmının yeni defterdarlık binası ile kullanımından sonra avlu ile bir alt kottaki Istiklal Caddesi (İzmit’in en önemli,tarihi ve işlek caddelerinden biridir)ile ilişkisi kesilmiştir.Aynı zamanda mevcut deniz manzarası da artık yok olmustur..İstiklal caddesi zamanla küçük ölçeğini yitirip,çok katlı işmerkezlerinin de dahil olmasıyla birlikte yeşilin olmadığı,artık tek tük asırlık ağaçların kaldığı bir ticari cadde halini almıştır.Caddede yeşile,doğal dinlenme yerlerine ihtiyaç gözle görülür.
*Tarihi yapı günümüze gelene kadar birçok etkiye maruz kalmıstır.Restorasyonu yapılamayan yapıya kullanıcılar zaman içinde kendilerince çözümler aramıslar.Pencerelerin bir kısmı penlere dönüsmüs,yetmeyen binaya 2m. yakınına ek bina eklenmis,avluya kapalı tenteler eklenmis ve buna benzer birçok uygulama yapıya entegre edilmeye çalısılmıstır. Tarihi yapının sol tarafındaki sonradan eklenmiş bir katlı defterdarlık ek hizmet binası ile tarihi yapı arasında kuzey güney aksında avluya geçise izin saglayan bir koridor olusmus.Ancak sonradan eklenen bu yapı her ne kadar küçük ölçekte yapılmıs olsa da tarihi yapının kuzey bakıs açısını kesmis,birtakım yasal zorunlulukları asmıs ve avluya bakısı engellemistir.
2035 CİTY MUSEUM
*Restore edilen yapı içerisinde 2035 yılına ait bir sergi.
*Türk Ytong'un düzenledigi “20 Yıl Sonra Ben Buradayken” konulu Mimari Fikir Yarısması’nda kazanan 4 projenin ekip üyeleri olarak, jüri üyeleri ile birlikte mimarlık ve sanat deneyimlerinin paylaşıldığı bir gezi ile ödüllendirildik. Bu mimari gezi kapsamında MUCEM, Le Corbusier’in Marsilya Unité d'habitation binası ve Aix en Provence Bölgesi'nde bulunan Château la Coste gibi dünyaca ünlü mimar ve sanatçılar tarafından tasarlanan pek çok eserleri yakından görme fırsatı yakaladık ve Marsilya’nın mimari ve kentsel altyapısını modernizmle nasıl entegre edebildigini yakından görmüs olduk.
150 Ürün değerlendirmeleri