LATMOS DAĞLARI ISSIZ KALDI
Antik adı Latmos olan Beşparmak Dağları’nın en gizemli yerlerinden biri olan Kovanalan bölgesinde, doğduğundan buyana keçileriyle birlikte geleneksel yaşamını sürdüren Fatma SÖNMEZ yaşamını kaybetti.Latmos Dağlarının en bakir coğrafyasında yaşayan ve hikayesi tiyatrolara konu olan Fatma SÖNMEZ, geleneksel yaşamı Karyalılara benzediğinden “Karyalı Kadın” olarak bilinmekteydi. Bulunmuş olduğu coğrafyada, 8000 yıldır süregelen yaşamın son temsilcisiydi.
FATMA TEYZENİN ANISINA 10 YIL ÖNCE YAYIMLADIĞIMIZ YAZI;
Ay Tanrıçası Selene’nin büyük aşkı Çoban Endymion’dan beri keçiler bu dağlarda yaşıyor. Bir zamanlar binlerce keçinin barındığı bu dağlarda, kala kala Fatma SÖNMEZ’in keçileri kalmış.Dağda artık herkes yerleşik düzene geçerek köylere/kentlere göçmüş ve modern yaşamın nimetlerini görünce kimse geri dönmemiş. Fatma SÖNMEZ ise 14 yaşından buyana ne keçilerini ne de dağı terk etmiş.Yaşıtları asfalt yolda zor yürürken, Fatma SÖNMEZ mitolojik hikayedeki çoban gibi ilerleyen yaşına rağmen keçileriyle sanki yarış edercesine kayadan kayaya atlıyor. Latmos’un özgün yapısına uyumlu bir taş evde yaşıyor.
“Biz bu dağlarda çok böcü gördük. Kaplanı (Anadolu Parsı), sırtlanı, ayısı, kurdu çakalı ne varsa hepsini gördük. Sırtlanı hiç sevmem çünkü keçiyi o korkunç dişini geçirdiğinde hemen öldürüyordu. Kaplan da yapardı bunu ama babam taş atar kaçırırdı. Sesinden çok korkardık. Bize saldırmazdı. Çok güzel rengi vardı bu hayvanın. Ama yukarıdaki çobanlar çok zehirledi bunları. O zaman çok keçi vardı dağlarda. Artık keçi de kalmadı, kaplan da…” dedi.Yiyecekleri yağı ve zeytini daha 2008 yılına kadar, ayak yağıyla kendileri çıkarıyormuş. O zamandan kalan zeytin işlikleri hala çalışır vaziyette ama artık onları sıkacak dizlerinde derman kalmamış.
Nasıl ki doğada endemik bitkiler korunma altına alınıyor, Fatma SÖNMEZ’de Latmos’un endemik ve benzersiz bir kadını, onun da koruma altına alınması lazım. Ondan başka yok artık. Bu dağlarda öyle birisi de olmayacak. Bir gün onunla birlikte keçileri de yok olacak. Yılan kartallarının çığlıklarını bastıran sesi kesilecek ve Latmos Dağlar’ı ıssız kalacak.
Fatma SÖNMEZ Latmos Dağları’nda doğmuştu. “Ben bu dağlarda öleceğim” diyordu. Öyle de oldu ve Latmos Dağları ıssız, keçiler öksüz kaldı…