Arslan'ın Selçuklu Ailesi Reisi Olması ve Selçuk'un Ölümü
gönderen TurkmenCopur » 16 Ara 2010, 22:39
ARSLAN'IN SELÇUKLU AİLESİ REİSİ OLMASI VE SELÇUK'UN ÖLÜMÜ
Mikail'in ölümünden sonra ailenin fiili reisliğini İsrail'in (Türkçe adiyle Arslan'ın) aldığı veya aşağıda ileri süreceğimiz sebeplerle — zayıf bir ihtimal olmakla beraber — Selçuk tarafından bu makamın ona tevcih edildiği anlaşılıyor:
Bunun en açık delili, onun bir unvan, hem de babasının taşıdığı Subaşı unvanından bir kaç derece daha üstün unvan taşımağa başlaması ve Selçuklu kuvvetlerinin başında Samanlılar'ın yardımına onun gitmiş olmasıdır.
Onun taşıdığı «Yabgu» unvanının, şahsı bakımından olduğu kadar, aile reisliği Selçuk tarafından kabul edilmiş ise, başında bulunduğu Selçuklu ailesi için de bir manası vardır:
Ölümüne kadar asıl adı olan Selçuk'a ek olarak Subaşı unvanını taşıyan babası Selçuk'tan farklı ve bir kaç derece daha üstün «Yabgu» unvanını alması, Arslan'ın bir devletin başında bulunması manasına alınamazsa da, Selçuklu ailesinin kuvvet derecesi ve seviyesi hakkında bir fikir verebilir.
Selçuk'un, üçüncü oğlu Musa hakkında hemen hemen hiç bilgimiz yoktur. İsrail'in, Gazneli Sultan Mahmud tarafından tevkifinden ve ölümünden sonra ailenin hayatta olan en büyük üyesi olması itibariyle «Yabgu» unvanına tevarüs ettiğini aşağıda göreceğiz.
Selçuklu ailesi hakkında verdiğimiz bilgiye son vermeden önce, bizzat Selçuk'tan da bahsedelim:
Öyle görünüyor ki, ihtiyar Selçuk, ailenin sevk ve idaresini evvela Mikail'e, o ölünce, diğer oğlu Arslan (israil) a tevcih etmiştir, veya Arslan kendisi ailenin başına geçmiştir. Selçuklu ailesinin reisi Arslan Yabgu'nun, Gazne hükümdarı Mahmud tarafından hile ile tevkifini, Selçuk'un görüp görmediğini bilmiyoruz. Bildiğimiz kati bir şey varsa, o da, Selçuk'un 100 yaşında veya 107 yaşında öldüğüdür.
Acaba Selçuk ne zaman ölmüştü? Bunun için malûm unsur sadece ölürken kaç yaşında bulunduğundan ibarettir. Başka unsurların yardımiyle doğum ve ölüm yılını aşağı - yukarı tesbit etmek mümkün görünüyor.
Yukarıda belirttiğimiz gibi, Çağrı ve Tuğrul Beyler'in doğduğu tarihlere (987 - 990) bakarak takribi de olsa bir neticeye varmak imkansız değildir. Gerçekten Melikname'den naklen bilgi veren kaynaklara dayanarak, Selçuk'un yetim kalan Tuğrul Bey'le Çağrı Bey'i terbiye ettiğini ve yetiştirdiğini biliyoruz.
Öldüğü sırada bunların 10-13 er yaşlarında olduğunu kabul edersek, Selçuk'un 1007 yıllarında veya bir az sonra hayatı terk ettiği anlaşılır.
Öldüğü sırada yaşı belli olduğuna göre, doğum yılını tayin etmek şüphesiz çok daha kolaydır. Gerçekten, onun 900 yılları civarında dünyaya geldiğini kabul etmek mümkündür.
Cend ve havalisinde bulundukları sırada Selçuk'un şahsı ve ailesi hakkında verdiğimiz bilgiye son vermeden önce, ölüm ve doğum yıllarını halletmiş iken, Selçuk'un Cend havalisine takriben hangi tarihlerde geldiği meselesine de temas edelim. Bu hususta bilinen tek unsur, Oğuzlar Devleti'ni terke mecbur oduğu zaman Selçuk'un henüz genç bir delikanlı bulunduğudur. Buna göre, Selçuk, Oğuzlar Devleti'ni terk ettiği zaman 25 yaşında olarak kabul edilirse, buralara 925 veya 930 da geldiğine, Oğuzlar Devleti'ni terk ettiği zaman 30 yaşında bir kimse olarak kabul edilirse, 935 veya 940 yıllarında gelmiş olduğuna hükmolunabilir. işte Selçuk'un ve ailesinin Cend ve çevresinde yaşayışları sırasındaki faaliyetleri hakkında vereceğimiz bilgi bundan ibarettir. Burasını ne zaman terk ettikleri meselesini aşağıda göreceğiz. Şimdi onların güney yönünde yayılışlarını görelim.