- Çakır: Halk bizi haksız kazanç peşinde koşuyoruz sanmasın
ÇAKIR: HALK BİZİ HAKSIZ KAZANÇ PEŞİNDE KOŞUYORUZ SANMASIN
Körfez’in tanınmış fırıncı esnafı Ali Çakır, haksız kazanç peşinde koşan esnaf olmadıklarını söyledi, “Ekmeğin fiyatı çok karlı diye artırılmadı” dedi
Körfez’in tanınmış esnaflarından ve siyasilerinden olan Ali Çakır, yüzde 25 oranındaki ekmek zammıyla ilgili yaptığı açıklamada, zammın zaruri nedenlerden dolayı yapıldığını söyledi.
Çakır, haksız kazanç peşinde koşan esnaf olmadıklarını, vatandaşın en önemli besin maddesi olan ekmek fiyatıyla çok kar düşünerek oynanmadığını sözlerine ekledi.
Ali Çakır, ekmek fiyatının artışındaki en önemli faktörün, işçilik başta olmak üzere girdilerde yaşanan yüzde 25-30 oranındaki artış olduğunu ifade ederek, “Büyükşehirlerde belediyenin halk ekmek fırınlarında bu rakam düşebilir. Onlarda çalışan işçi başına 5 bin ekmek düşerken, bizde 5 bin ekmeği 15 kişi üretiyor” dedi.
Ali bey öncelikle tanımayanlar için bir kendinizi anlatır mısınız?
-1967 Rize doğumluyum, evli ve 2 çocuk babasıyım. 1980 yılında Körfez’e geldim ve fırıncılık mesleğine başladım. İlk önce Tütünçiftlik’teki fırınla işe başladım, daha sonra Yarımca’da 2, Tütünçiftlik’te bir olmak üzere 4 fırın işletmeye başladım. Yarımca’daki fırınlardan birisini devrettim. Halen 3 fırın işletiyorum ve bu alanda yaşanan maliyet, kar ve zarar sorularına en iyi şekilde cevap verebilecek konumda olduğuna inanıyorum. Çeşitli derneklerde de üyeliklerim var. AKP Körfez’in kurucu yönetim kurulu üyesiydim ve 4 yıl bu görevi yaptım. Körfez Ticaret Odası’nda da bir dönem başkan vekilliği yaptım, halen odada meclis üyesi olarak görevliyim. 2014 Mart yerel seçimlerinde belediye başkan aday adayı oldum.
Peki en tartışmalı konu olan ekmek zammı gerekli miydi?
-Geçtiğimiz ay uygulamaya konulan ekmek zammı aslında değişik nedenlerden dolayı uygulanamamış ve ötelenmişti. Fırıncı esnafı bu dönemde ham madde girdilerin artmasına rağmen sabırla bekledi ve zararı kendi bünyesinden karşıladı. Fakat artık girdiler o hale geldi ki geçen süre içinde yüzde 25-30 oranında girdilerde artış oldu, son olarak da asgari ücret artışı eklendi ve ekmek zammı kaçınılmaz hale geldi. Zam gerekli miydi derseniz, artık fırıncı esnafının dayanma gücü kalmamıştı ve verilen bu artış bir nefes alınmasını sağladı.
Bakanın açıklaması için ne düşünüyorsunuz?
-Sayın bakanımızın ekmek fiyatı hakkındaki düşünce ve sözlerine yanlış demiyorum, ama farklı yönden bakıldığını söyleyebilirim. Bugün, Ankara, İstanbul, Bursa gibi büyükşehirlerde belediyenin halk ekmek fırınlarında bu görüş doğrudur. Kombine fırınlar 100-500 bin ekmek üretiyorsa, bu girdilere bölündüğünde maliyeti düşer. Buralarda işçi başına 5 bin ekmek üretilirken, biz de günlük 5 bin ekmek 10-15 işçiyle üretilebiliyor. Maliyeti hesaplarken girdileri çok iyi hesaplamak gerekiyor. Bakan beyin açıklaması, üretimi yüksek olan fırınlar açısından bakıldığında doğru tespittir, fakat günlük 3 bin ekmek üretebilen bir fırının en az 10 kişi çalıştırdığını hesaplarsanız, orada işçi başına 5 bin ekmek çıkarken, bizde toplam çalışanın ve malzemelerin girdisi 3-5 bin ekmekle sağlanıyor. Bakış ve görüş açısına göre burada hesap tutmuyor. Bizim fırınlarımızda çalışan ustanın maliyeti 3 bin lira civarında, çırak ve diğer hizmetlerde çalışanlara da en az asgari ücret ödeniyor. Hesaplama yapıldığında ortalama olarak çalışanların maliyeti 2.5-3 bin liraya geliyor. Bunun üzerine bir de kullanılan malzemeler, elektriği, odunu, suyu, unu kattığınızda ortaya çıkan maliyet rakamları ekmeğin satış fiyatını buluyor. Bir de market ve bakkallara kar payını çıkarın, neredeyse baş başa geliyoruz.
-Halka, ekmek fiyatının göründüğü gibi yüksek olmadığı doğru bir şekilde anlatılmalı. Bugün, Kocaeli’de yaklaşık 550, Körfez’de de 27 tane fırın bulunuyor. 80’li yıllardan bu yana her önüne gelen fırın açtı ve ruhsat verildi. Körfez’de yaklaşık günlük 100 bin ekmek ihtiyacı varsa, bunu 27 fırın ve ilçe sınırları dışından gelen fırınlar sağlıyor. Aslında, biz bu 27 fırınla 200 bin ekmek üretebilecek kapasitemiz var. Buna rağmen, fırınlar yüzde 55-60 oranında atıl kapasiteyle çalışıyor, yani yüzde 40 kapasite ancak kullanılıyor. Böyle olunca da ekmeğin maliyeti artıyor. Son zamanlarda fırın ruhsatlarında seçicilik ve kapasite düşülmeye başladı ve yeni fırın açılışları durdu. İlçede mevcut olan fırınlar bile günlük 5 bin ekmek üretemiyor, 2 bin 500 adet ekmekle günü kapatıyoruz. Dışarıdan da ekmek geldiği için bu oran daha da düşüyor. Herkes fırıncının çok kazandığını sanıyor ama girdilerle, maliyetle mücadele ediyoruz. 10 bin ekmek üretebilecek kapasitede olan bir fırın 4 bin ekmek çıkarınca kar etmesi imkansız oluyor. Bugün, bir fırıncının kazanması için en az günlük 10 bin ekmek üretebilmelidir. Son zamanlarda, özellikle bu bölgede fırın ruhsatı verme konusunda çok dikkatli davranılarak, fırınların daha da atıl kapasiteye ulaşmaları engelleniyor.
20 yıl önce çıkan, un ve unlu mamuller anlayışı nedeniyle fırınlarda ekmek dışında ürünler de çıkartmaya ve maliyetleri düşürmeye çalıştık. Keşke buna ihtiyacımız olmasaydı ama maliyetleri kurtarmanın da başka yolu yoktu, bizler Kocaeli Fırıncılar Odası ile Körfez Fırıncılar Kooperatifimiz valilik ve Büyükşehir Belediyesi ile yapılan protokol gereği, gelir düzeyi düşük vatandaşlarımıza yönelik indirimli ekmek kartıyla Kocaeli genelindeki bütün fırınlardan indirimli ekmek temin edilebilmektedir. Son zamanlarda yapılan açıklamalar ile halkta oluşan algı fırıncıların haksız ve insafsız kazanç peşine düşen ticaret erbabı gibi algılanması bizi derinden yaralamıştır.
EKMEKTE KATKI MADDESİ YOK
Uzmanların ekmek yenilmemesi, zararlı olduğu yönündeki tavsiyelerine ne cevap vereceksiniz?
-Son zamanlarda televizyon programlarında ekmeğin zararlı olduğu söyleniyor. 4 yıl öncesine kadar ekmeğe çeşitli katkı maddeleri ekleniyordu. Tarım Bakanlığı’nın aldığı bir kararla ekmeğe; un, su, tuz ve mayadan başka bir şey katılmamaktadır. Sıkı denetimler var ve ekmekler tamamen katkısız olarak üretiliyor. Bu nedenle ekmeği güvenerek yiyebilirsiniz. Hatta, vatandaşın gıda maddeleri için de en çok güvenerek yiyebileceği besin maddesi ekmektir diyebilirim.