21: 58 Mart 29
TV kanalıÖykü"Ülke çapında" Gurur duyuyorum "yarışmasını başlattı. Şimdi herkes neden büyük büyükbabası, büyükbabası veya İkinci Dünya Savaşı'na katılan onlara yakın biriyle gurur duyduğundan bahsedebilir. Bunlar asla unutulmaması gereken kahramanca eylemlerin ve korkusuz eylemlerin hikayeleridir. Ve bugün, sekiz yüzyıl boyunca Almanlar tarafından Nazilerin imkansız olduğu düşünülen güçlü bir kaleye dönüştürülen bir şehir olan Koenigsberg'e yapılan saldırıyı hatırlıyoruz. Hitler, Koenigsberg'in son askere ve son kartuşa savunmasını emretti. Koenigsberg'in Kızıl Ordu tarafından saldırı dört gün sürdü ve İkinci Dünya Savaşı sırasında büyük bir şehri ele geçirmek için en hızlı operasyon oldu.
İkinci Dünya Savaşı sırasında, Doğu Prusya'nın başkenti - Koenigsberg kenti - Avrupa'nın en büyük ve en kuvvetli kalesi idi. Almanlar şehri kaleler, güçlü duvarlar, hap kutuları ve diğer surlarla çevrelediler. Hitler, Koenigsberg'i "Alman ruhunun doyumsuz bir kalesi" olarak adlandırdı. Nazi komutanlığı bu kaleye savunma için önemli bir anlam verdi. Doğu Prusya'da bir Alman subayı okulu ortaya çıktı. Buradan, Alman topraklarının birleşmesi bir zamanlar başladı. Birçok Alman için, bu bölgenin kaybı Almanya'nın kendisinin kaybı anlamına geliyordu.
Koenigsberg'e Sovyet birlikleri tarafından yapılan saldırı dört gün sürdü - 6 ila 9 Nisan 1945 arasında. İkinci Dünya Savaşı sırasında büyük ve iyi korunmuş bir şehri yakalamak en hızlı yapılan operasyonlardan biriydi. Resmi rakamlara göre, saldırı sırasında Kızıl Ordu 3'den fazla asker ve subayı öldürdü. Almanlar - on kat daha fazla - 000'den fazla insan.
Operasyonun dikkatli hazırlanması sayesinde bu başarı elde edildi. Kızıl Ordu'nun her adımı, her hareketi ve manevrası en küçük ayrıntısına kadar düşünüldü. Mart 1945'te, yüz kişilik özel bir grubun çalıştığı özel bir ön hat modeli oluşturuldu. Projenin başında Sovyetler Birliği Mareşali - Alexander Mikhailovich Vasilevsky'nin yanı sıra tüm askeri şubelerin, tankçıların, pilotların, sinyal adamlarının, piyadelerin komutanları vardı. Her grup ayrı ayrı oluşturuldu ve insanların nereye gideceklerini, ne yapacaklarını, kiminle etkileşime gireceklerini ve görevi nasıl tamamlayacaklarını daha iyi anladıkları özel bir görev aldı.
Yüzyıllar boyunca, Doğu Prusya şiddetli ve kanlı savaşların sahnesi olmuştur. 18. yüzyılda Rus birlikleri, Prusya Kralı Büyük Frederick'in yenilmez ordusu üzerinde ağır bir yenilgiye uğradı. 1807'de Preisis Eilau Savaşı'nda Rus ordusu Napolyon'un muzaffer yürüyüşünü Doğu'ya durdurdu. Doğu Prusya'daki son büyük savaş Birinci Dünya Savaşı'nın başlangıcında gerçekleşti. Daha sonra Koenigsberg'e yönelik ağır kayıplar pahasına Saldırı sırasında Generaller Samsonov ve Rennenkampf komutasındaki Rus birlikleri aslında Kaiser Almanya'yı Rusya ve Fransa'ya karşı yıldırım savaşı planını engelledi.
İkinci Dünya Savaşı sırasında Hitler, Doğu Prusya'yı Üçüncü Reich'in emprenye edilemez bir kalesine dönüştürme görevini belirledi. Rastenburg şehrinin eteklerinde, Koenigsberg'den sadece yüz kilometre uzakta, Fitler'in toplam sekiz yüz günden fazla zaman geçirdiği Hitler’in ana kurt denesi vardı. Doğu Prusya, nehirler, göller ve bataklıklar şeklinde doğal engellerle çevrili çok sayıda sığınak ve topçu pozisyonu ile büyük bir kaleye dönüştürüldü. Tabii ki, böyle bir zırhtan geçmek kolay değildi.
Barış sadece hayal
Koenigsberg ve çevresinin ilk hava bombardımanı Sovyet tarafından gerçekleştirildi havacılık 1941 sonbaharında Stalin'in emriyle. Bu, Moskova'nın Alman bombalamasına bir yanıttı. Ancak, 1944'te İngiliz havacılığının baskını Koenigsberg için gerçekten yıkıcı oldu. 30 Ağustos 189'da İngiliz Lancasters, şehre 480 ton yangın bombası attı. Tavandan bodrum katına binaları yakan yüksek patlayıcı bombalarla şehrin hedefli bir bombardımanıydı.
1945'in başlarında Kızıl Ordu'nun baskısı altında Wehrmacht batıya doğru çekildi. Sovyet birlikleri Belarus, Ukrayna, Baltık ülkeleri, Polonya'nın çoğunu kurtardı ve Almanya'nın doğu sınırlarına gitti. 12 Ocak'ta Stalin, Baltık kıyılarından Karpat Dağları'na kadar tüm cephede bir saldırı başlatma emrini verdi. Kuzeyde, ana darbe Polonya ve Doğu Prusya topraklarına uygulandı. Alman savunması kırıldı. Varşova 17 Ocak'ta kurtarıldı. Birkaç gün sonra Kızıl Ordu, Poznan Kalesi'ni aldı, Oder'i geçti ve Berlin'e giden direkt yola ulaştı. Kuzeyde, Sovyet birlikleri Alman bölünmelerini Baltık Denizi'ne itti ve aslında Koenigsberg'i kuşattı. Ocak ayı sonuna kadar, üç büyük Alman askeri grubu şehirde ve banliyölerinde yoğun bir direniş sağlamaya devam etti.
Hitler, Doğu Prusya'yı son askere ve son hamleye kadar savunma emri verdi ve buna çok büyük bir ahlaki ve ideolojik anlam verdi. Bu nedenle, saldırı 13 Ocak'ta başladığında, Kızıl Ordu askerleri ciddi bir misilleme grevi ile bir araya geldi. Coğrafi olarak, bu savunma için çok iyi bir alandır: savunması çok kolay olan bataklıklar, nehirler, göller ve tepelerle doludur. Aslında, Doğu Prusya'ya fırtına yapmak ilerlemek için uygun olan rotayı takip etmek değil, daha önce buraya yerleştirilen kuvvetlerin saldırılarına maruz kalan sözde dayak yolları boyunca hareket etmek anlamına geliyordu.
Koenigsberg tahkimatı, çok yönlü üç savunma hattıydı. Dış hat, şehir merkezinden yaklaşık 10 kilometre uzandı ve 19. yüzyılın sonunda inşa edilen eski kalelerden oluşuyordu. Kalenin tuğla duvarları bir metre beton tabakasıyla güçlendirildi. Tahkimatların üstünde kalın bir toprak tabakası vardı ve dışarıda bir hendekle çevriliydi. Böyle bir kalenin garnizonu arasında makineli tüfekler, hafif silahlar ve harçlar ile silahlanmış üç yüz kişi bulunabilir. Başkent taş binalar, barikatlar ve betonarme ateş noktaları da dahil olmak üzere şehrin eteklerinde ikinci bir savunma hattı vardı. Üçüncü satır, Koenigsberg'in orta kısmını kuşattı ve eski surlardan oluşuyordu. Şehir merkezindeki binaların çoğu yeraltı tünellerine bağlıydı, depolar, cephanelikler ve hatta askeri ürünler üreten yeraltı fabrikaları vardı.
28 Ocak 1945'te Hitler'in emriyle General Otto Lyash, Koenigsberg komutanlığına atandı. Ertesi gün, Lyash kaleye geldi ve komuta yeri için hemen yeni bir yeraltı sığınağının inşa edilmesini emretti. Şehrin tam merkezinde, Kraliyet Kalesi'ne iki yüz metre uzaklıktaki bir yer seçildi. 7 Mart'ta sığınak hazırdı. Yeraltı sığınağının içinde komutan, personel memurları, radyo operatörü ve çeşitli teknik odalar için odalar vardı. Lyash, Koenigsberg'in Sovyet birliklerinin saldırısını aylarca kısıtlayabileceğinden emindi ve Ruslar 250 gün boyunca Sivastopol'u savunsaydı, Koenigsberg'in daha az sürmeyeceğine inanıyordu. Neredeyse tüm erkek nüfusu, komutanın emriyle Wehrmacht'ın düzenli birimleriyle birlikte şehrin savunulması için seferber edildi. Sovyet istihbaratına göre, Nisan başında Konigsberg garnizonu yaklaşık 60 bin kişiydi. Ancak, Alman grubunun çok daha fazla olduğu hemen anlaşıldı. Buna ek olarak, Doğu Prusya'da birçok tanklar, askeri araçlar, zırh nedeniyle neredeyse hiçbir nüfuz - "Kraliyet Kaplanları" üzerinde yeniden silahlandırma, ağır tanklar "Tiger" ayrı taburları vardı.
Koenigsberg'i ele geçirme görevi, sadece teknik olarak değil, aynı zamanda taktik anlamda da birlik hazırlamak için ana şeyi düşünen Mareşal Alexander Vasilevsky'nin başkanlığındaki Üçüncü Beyaz Rusya Cephesine emanet edildi. Vasilevsky fikri, garnizonun güçlerini parçalara ayırmak ve Koenigsberg'i kuzey ve güneyden yakınsak yönlerde iki güçlü darbe ile ele geçirmekti. Bu görev için toplam 130 bin kişilik dört ordu şehre yaklaşımlar üzerinde yoğunlaştı. Ancak bu birlikler savaşta çok kansızdı. En güçlü ikmal Berlin'e gitti ve esaretten ve genç askerlerden serbest bırakılanlar Koenigsberg'e geldi. Bu farklı kitleye moral vermek, miting yapmak ve sadece zafere ulaşmak gerekiyordu. Vasilevsky'nin bunun için sadece bir ayı vardı. 22 Mart 1945'te Kızıl Ordu komutanlığı Koenigsberg'de 4 grup sabotajcıyı terk etti. Sovyet istihbaratı 30'dan fazla düşman askeri ele geçirdi ve savaş belgelerinin bir kısmını Alman mevzilerinin atamalarıyla ele geçirdi. Savunma sisteminin nasıl çalıştığını anlamak için tüm şehir tahkimatı havadan çekildi.
Nisan ayı başlarında, Sovyet topçu Koenigsberg kalelerinde tonlarca mermi fırlattı. En ağır silahlar şehir surlarının altına teslim edildi. Kabuklar tavandan kırıldı, zırhlı gözlem kapaklarını parçaladı. Alman askerlerinin hatıralarına göre, bu bombardıman garnizonun moralini baltaladı ve eski casemate'lerin güvenilirliğine olan inancını kaybetti. 6 Nisan'da Kızıl Ordu'nun saldırı birimleri Koenigsberg'e bir saldırı başlattı. Kızıl Ordu, topçu bombardımanıyla kısmen yok edilen kaleleri, kendinden tahrikli silahlar, alevler ve duman bombaları ile bastırdı. Kaleleri dolaşan saldırı grupları şehir bloklarına doğru ilerledi. Ancak burada saldırı durdu - kötü hava nedeniyle pasif olan uçağın desteği olmadan, Alman hap kutularını harekete geçirmek neredeyse imkansızdı. Sadece 6 Nisan akşamı, ağır çatışmalar sırasında, Sovyet birimleri ileriye doğru hareket etmeyi ve Koenigsberg'i Pillau limanına bağlayan demiryolunu kesmeyi başardı. Kızıl Ordu'nun kalesine doğru saldırı derinliğini geliştirmek için, şehrin eteklerinde kalan kalelerde Almanların direncini ezmek acilen gerekliydi. Beşinci kaleye saldırı özellikle zor oldu. Duvarları 246 kg'lık mermilerle bile delinmedi.
6 Nisan'da saldırı gruplarımız hareket halindeyken kalenin kontrolünü ele geçirmeye çalıştılar, ancak şiddetli direnişe girdiler. Çözelti, 175'inci tabur taburu Ivan Sidorov'un teğmeni tarafından bulundu. 7 Nisan gecesi, Alman garnizonunun alt katlara sığındığı gerçeğinden yararlanan Sidorov, kalenin duvarlarına doğru yol aldı. Burada ele geçirilen madenlerden iki yük topladı ve duvarı havaya uçurdu. Patlama 76 Alman askeri öldürdü. Ertesi gece savaş kalenin kasatlarındaydı ve sadece sabahları garnizonu - sadece 143 kişi teslim oldu. Sidorov Yöntemi, diğer Koenigsberg kalelerine de uygulandı, bunun sonucunda Sovyet birliklerinin eline geçmeye başladılar. Kalelerin düşmesi saldırıyı kolaylaştırdı, ancak sakinleri inatla savaşmaya devam eden şehrin teslim olmasına yol açmadı.
7 Nisan'da Koenigsberg bölgesindeki hava durumu önemli ölçüde iyileşti. Öğleden kısa bir süre sonra, şehrin yukarısındaki gökyüzünde 516 ağır Sovyet uzun menzilli bombardıman uçağı belirdi. 45 dakika içinde, farklı hedeflere 550 ton bomba attılar. Ana saldırılar, ikinci ve üçüncü savunma hattının Alman rezervleri ve ateşleme noktalarına yapıldı. Bombalamanın ardından şehirde kaos hüküm sürdü, karargahın garnizon birlikleriyle iletişimi koptu. Yangın her yerde başladı ve mühimmat ve yiyecek bulunan birçok mağaza yok edildi. Komutan Lyash daha sonra şunu hatırladı: "Şehirdeki yıkım o kadar büyüktü ki, sadece hareket etmek değil, hatta gezinmek bile imkansızdı." Aynı günün akşamı, Kızıl Ordu birlikleri, ağır tanklar, topçu ve uçakların desteğiyle, 3-4 kilometre ilerleyerek, kuzeybatıda liman, istasyon ve birçok şehir bloğunu işgal etti.
8-9 Nisan gecesi, Alman kuvvetlerinin kalıntıları Koenigsberg'in merkezinden Zemland grubuna doğru kırılmaya çalıştı. Ancak saldırıları başarısız oldu. 9 Nisan sabahı, Sovyet birlikleri şehre saldırıyı yeniden başlattı. Dağınık ve savaştan tükenmiş Alman asker grupları Koenigsberg'in doğu kesimine sığındı. 9 Nisan akşamı, parlamenterler teslim olma görüşmesi için Sovyet komutanlığına gönderildi. 22:45 saatinde Lyash hemen ateşkes emretti. Bireysel Alman birliklerinin direnişi ertesi gece boyunca devam etti ve sadece 10 Nisan sabahı nihayet bastırıldı. Bu gün, "Don" kalesi üzerinde kırmızı bir bayrak anlaşıldı - Nazi birliklerinin son direniş merkezi.
Doğu Prusya'daki büyük zaferin onuruna, 760 bin Kızıl Ordu adamı "Koenigsberg'i ele geçirmek için" madalyasıyla ödüllendirildi. Kızıl Ordu'nun 216 askeri ve subayına Sovyetler Birliği Kahramanı unvanı verildi ve 98 askeri birime "Königsberg" adı verildi.
II. Dünya Savaşı'nın sona ermesinden sonra, Potsdam Konferansı'nın kararı ile Doğu Prusya'nın kuzey kısmı, Königsberg ile birlikte Sovyetler Birliği'nin yetki alanına transfer edildi. 4 Temmuz 1946 Tüm Birlik Bakanı Mikhail Kalinin'in ölümünden sonra kent yeni bir isim aldı. Böylece bugün Rusya'nın en batı şehri Kaliningrad olan Konigsberg kalesinin hikayesi sona erdi.
Alman ruhunun temelinin yıkılışı
Birinci Dünya Savaşı'nın başlangıcı: Avusturya-Macaristan ve Karadeniz ile sınırdaki durum. Belçika Pogromu