Down Sendromlu Çocuklarda Dil Gelisimi
Down Sendromlu Çocuklarda Dil Gelisim Süreci
Yapilan arastirmalarda Down sendromlu çocuklarin dil gelisimi açisindan saglikli çocuklarin çok gerisinde kaldiklari tespit edilmistir. Down sendromlu çocuklar ilk kelimelerini l ila 6 yaslari arasinda, kisa cümleleri ise ortalama 5 yasinda kullanmaktadirlar. Saglikli çocuklarin gelisim süreçlerinin ortalama 9 ay gerisinde kaldiklari,buna ek olarak, Down sendromlu çocuklarin sadece gelisim süreci açisindan saglikli çocuklarin gerisinde kalmadiklarini, ayrica içerik ve cümle yapisi açisindan da yasitlarina göre daha basit cümleler kurmaktadirlar. Down sendromlu çocuklarin konusmasi esnasinda özellikle telaffuz hatalari ilk dikkati çeken olgulardir. Bu telaffuz bozukluklarina birden fazla neden gösterilebilir. Özellikle Down sendromlu çocuklarin kulak enfeksiyonlarina yatkinligi, ilk yillarda geçirilen bu tür rahatsizliklarin hafif derecede isitme kaybina neden olmasi, akla gelen sebeplerden biridir. Her ne kadar bu isitme kaybi sonradan düzelse de, çocugun gelisiminde çok önemli bir dönemde ortaya çikmis olmasindan, etkisi uzun süre kendini göstermektedir .
Ikinci olarak, isitme problemi olmadiginda dahi, beynin kulaktan gelen ses sinyallerini degerlendirmesiyle ilgili temel bir sorundan kaynaklanan ve "isitsel ayirim" diye adlandirilan fonksiyondaki aksaklik nedeniyle, bir çok Down sendromlu çocugun sesleri ayirt etme yetenegi zayiflamis durumdadir. Buna bagli olarak Down sendromu olan bir çocuk kendisine söylenenleri tam algilamamakta ve özellikle /s/, /ç/, /t/, /d/ seslerini birbirinin aynisiymis gibi anlayabilmektedir. Yasi daha büyük olan çocuklar ise /p /b/ ve /m/ harflerinin telaffuzunda zorluk çekmektedir.
Bu durum ise, agzin küçüklügünden ötürü sarkma egilimi gösteren dil gibi, konusma organlarinin anormal yapilarinin yani sira tüm vücudu saran kas gevsekliginin de dil, agiz ve girtlak kaslarini etkilemesinden, kaynaklanmaktadir. Ayrica dilin ön disler arasinda tutulmasi nedeniyle Down sendromlu çocuklarin konusmalari genelde "peltek" bir yapidadir. Ses düzeylerini de zaman zaman kontrol edemedikleri için, seslerinde yükselip alçalmalar meydana gelmekte. Her ne kadar bunun sebebi kesin olarak bilinmese de, ödemlerinden, mukozanin sis olmasindan ve troid bezi yetmezliginden kaynaklandigi düsünülmektedir. Buna bagli olarak, yapilan bir ankette ebeveynlerin %52,4'ü Down sendromlu çocuklarinin söylediklerini ya zor anlasilir, ya da anlasilmaz olarak nitele- mislerdir. Özetle, Down sendromlu çocuklarda, dogustan sahip olduklari hipotonik kas yapisi, motor gelisimi üzerinde oldugu gibi dil gelisiminde de önemli engelleyici rol oynamaktadir. Ancak belli basli egsersizlerle ve uzun süren kas çalismalariyla, bilhassa agiz içi kaslari gelistirmek ve bu olumsuzlugu tamamen ortadan kaldirilmasi mümkün olmazsa da, etkilerini azaltmak imkani vardir. Burada ise uzman egitmenlere ve bu konuda uzmanlasmis egitim kurumlarina büyük görev düsmektedir.