Menisküs - Menisküs hastalığı
Menisküs, insan dizinin bir bölümü. Terim halk arasında bir diz hastalığını tanımlamak için kullanılır. Menisküs rahatsızlıkları sadece sporcularda değil, dizini herhangi bir şekilde zorlamış herkeste görülebilir.
menisküs yırtığı dizde ağrı, kilitlenme, hareket kısıtlılığı ve sıvı toplanması gibi çeşitli şikayetlere neden olur
Menisküs nedir? Fonksiyonlari nelerdir?
Menisküs diz ekleminin içerisinde -C ve -O seklinde kulak kepçesi kivamindaki kikirdak ince yastikçiklardir. Her iki diz içerisinde 2 tane bulunur. Eklem sikiligini saglamak, diz eklemini olusturan kemiklerin temas yüzeylerini artirmak, kemiklerin üzerine düsen basinci dagitmak, sok kuvvetleri emmek, diz içi sivisinin eklem kikirdaklarina yayilmasini saglamak ve eklemin beslenmesini saglamak gibi görevleri vardir.
- Dize direk gelen darbeler; trafik kazalari, diz üzerine düsmeler, diz üzerine gelen tekmeler gibi
- Indirek yaralanmalar; ayak yerde sabitken gövdenin diz üzerinde dönmesi futbol, kayak gibi spor aktiviteleri, ayak takilmasi sonucu diz üzerinde vücudun dönmesi
- Dejeneratif yaralanmalar; genelde yaslilarda ve küçük darbelerin birikimi sonucu menisküsün parçalanmasi
- Eklem hareket açikliginda azalma
- Diz içerisinde sivi birikmesi
Erken teshis önemlidir. Basit düsme veya spor faaliyetleri sonrasinda olusan agri ve sislik basite alinmamali, doktora basvurulmalidir. Yırtık zaman içerisinde kıkırdak hasarı ve zaman içerisinde kireçlenmeye neden olabilir. Iyi bir hikaye ve dizin çesitli manevralar ile muayenesi tanida önemlidir. Gerekli görülürse MR ve tani amaçli artroskopi yapilabilir.
Baslangiç tedavisi istirahat, buz uygulama, bandaj ile kompresyon ve dizin yukarida tutulmasidir. Agri ve şişligi gidermeye yönelik inflamasyon giderici ilaçlar kullanilabilir. Fizik tedavi ve kas güçlendirici egzersizlerden faydalanilabilir. Menisküsün 1/3 dis bölümünde kan dolasimi vardir, bu bölgelerdeki yırtıklar menisküs kendi beslenmesi sayesinde yirtik tamir edilebilir. 2/3 iç kisim ise tam tamir olmaz. Menisküsün iyilesemedigi ve şikayetlerin devam ettigi durumda cerrahi müdahale gerekmektedir. Menisküs yirtiklari kikirdakta asinma ve ileri dönemde kireçlenmeye neden olabildigi için genç ve aktif yasam süren kisilere cerrahi önerilebilir. Cerrahi sonrasi rehabilitasyon tedavinin önemli bir parçasidir. Artroskopi ile yapilan kapali cerrahi ve sonrasinda iyi bir rehabilitasyon ile kisi 3-5 günde günlük hayatina, 3-5 haftada ise spora dönebilmektedir. Artroskopi ile kivrilan yırtık parçasi alinarak ya da yirtik dikilerek onarma mümkündür. Yirtik onarma isleminden sonra iyilesme süreci bir miktar daha uzayabilir.