Sosyoloji BÖLÜMÜ ders iÇERİkleri sos 01 sosyolojiye giRİŞ I
SOSYOLOJİ BÖLÜMÜ DERS İÇERİKLERİ
SOS 101 SOSYOLOJİYE GİRİŞ I (3 K/S 6 ECTS – Zorunlu)
SOS 102 SOSYOLOJİYE GİRİŞ II (3 K/S 8 ECTS – Zorunlu)
Derste toplumlarda etkileşim ve günlük yaşam pratikleri, yaşamın çocukluk, gençlik, ergenlik, yaşlılık evreleri, beden, varsıllık/yoksulluk, ötekileştirme; küresellik/yerellik, din, medya, eğitim, sapma, kent, ve çevre kuramları ve kavramları ele alınır. Bu kuram ve kavramların Türkiye bağlamında çözümlemeleri ve değerlendirmeleri öğrenilir. Ön Koşul: SOS 101.
SOS 104 SOSYOLOJİDE FELSEFİ YAKLAŞIMLAR (3 K/S 6 ECTS – Zorunlu)
Ders kapsamında Hegel'den Bourdieu'ya toplumsal düşüncenin eleştirel ve karşılaştırmalı bir okuması yapılır. Hegel, Marx, Weber ve Durkheim'ın bugün toplumsal düşüncedeki önemi ve teorik imkânları tartışmaya açılırken, Levi-Strauss, Geertz ve Bourdieu'nun antropoloji ve sosyoloji arasında ilişki kurarken dayandıkları felsefi temellerinin değerlendirilmesi üzerinde odaklanılır.
SOS 105 İNSANLIK VE KÜLTÜR TARİHİ I (3 K/S 5 ECTS – Zorunlu)
Ders, insana ilişkin şu iki temel soruyu hareket noktası olarak alır: “İnsan nasıl var oldu?” “İnsan nasıl ‘insan’ oldu?” Birbiriyle ilişki ve geçişlilik içindeki bu iki sorudan birincisi Biz insanları, parçası olduğumuz doğal (biyolojik) varlık alanı içersinde kavramaya çalışır. İkinci soru ise insanı diğer canlılardan ayrı kılan, ona “canlı-üstü” varlık konumu kazandıran “kültür”ün ortaya çıkışı ve evrimi üzerinde odaklaşır.
SOS 106 İNSANLIK VE KÜLTÜR TARİHİ II (3 K/S 5 ECTS – Zorunlu)
Hem biyolojik hem de kültürel varlık olmanın yarattığı gerilimle biçimlenen insan doğası üzerine düşünmeye yönelik ve SOS 105 kodlu dersin devamı mahiyetindeki bu ders, sosyal bilimlerde eğitimini sürdüren öğrencilere insana ve kültüre dair endüstri devriminden elektronik devrime, “post modern ve küresel kapitalizm”e kadar geniş bir “tekno-ekonomik-kültürel” yelpazede temel tarihsel bilgileri kazandırmayı ve onları tartışmaya teşvik etmeyi hedeflemektedir. Önkoşul: SOS 105.
SOS 109 SİYASETE GİRİŞ (3 K/S 5 ECTS – Zorunlu)
Ders kapsamında siyaset ve siyaset bilimi ayrımı konusu açıklığa kavuşturularak siyaset konusunda temel kavramlar incelenir. Ders kapsamında devlet ve millet; devlet ve toplum; güç, otorite ve egemenlik; demokrasi ve meşruiyet; siyasi ideolojiler; demokratik sistemler; otoriter ve totaliter sistemler; yasama, yürütme ve yargı; bürokrasi, ordu, çıkar grupları ve devlet-dışı aktörler; toplumsal hareketler, bölgesel ve uluslararası aktörler; küreselleşme ve ulus devletin geleceği gibi konular ele alınır.
SOS 113 SOSYAL PSİKOLOJİ (3 K/S 6 ECTS – Zorunlu)
Bu dersin amacı öğrencileri insanlar arası davranışları etkileyen temel süreçler hakkında bilgilendirmek ve sosyal psikoloji alanının temelleri konusunda kavramsal bilgileri vermektir.
SOS 201 KLASİK SOSYOLOJİ KURAMLARI (3 K/S 6 ECTS – Zorunlu)
Derste klasik sosyoloji kuramları tartışılır; sosyolojik düşüncenin tarihsel akışı içinde modernlik, sınıf, devlet yönetimi, toplumsal normlar, demokrasi, aydınlanma, bilimsellik gibi çok önemli kuram, kavram ve ilgili tartışmaların arka planı çalışılır, tarihsel koşullar içinde değerlendirilip bugünle bağlantısı kurulur ve çözümlenir. Ders kapsamında toplumsal sözleşme kuramı, pozitivizm, ampirizm, materyalizm, idealizm, işlevselcilik ve evrimci kuram, önde gelen kuramcılarıyla birlikte ele alınır.
SOS 204 SOSYAL BİLİMLERDE İSTATİSTİK (3 K/S 6 ECTS – Zorunlu)
Bu derste, bir araştırmayı anlamak ve yürütmek için gereken istatistik kavramlara yönelik temel bilgilerin sağlanması hedeflenmektedir. Ders kapsamında istatistiğin ardında yatan mantığın anlaşılması, doğru yorumlanması ve sıklıkla kullanılan temel istatistik metotlarının doğru uygulanması amaçlanmaktadır. Ders anlatımları, katılan öğrencilerin önceden herhangi bir istatistik bilgisi olmadığı varsayılarak yapılacaktır. Derste istatistikî hesaplamalardan ziyade kavramlar ve uygulamalarına odaklanılılır.
SOS 208 TÜRKİYE’NİN TOPLUMSAL YAPISI (3 K/S 6 ECTS – Zorunlu)
Bu ders “Türk Kültürü” tanımlamasının ne olduğunu, kimi ve neyi kapsadığını anlayarak, kültürler ve ulusal kimlik arasındaki ilişkiyi sorgular. Osmanlı’nın son dönemlerinden günümüze gelen Türkiye’deki kültür tartışmaları etrafında, “Türk Kültürü’ne atfedilen anlamların geçirdiği değişimler incelenir. Ders kapsamında okuma metinlerinin yanı sıra; ilgili görsel öğelerden, filmlerden ve kısa belgesellerden yararlanılır.
SOS 210 KÜLTÜREL ANTROPOLOJİ (3 K/S 6 ECTS – Zorunlu)
Bu ders insan toplumlarının farklılaşmasının temeli olan kültürün farklı yönlerini, antropolojinin ilkeleri ve süreçleri ışığında tartışır. Kültür ve toplumsal yapı kuramlarını değerlendirerek, temel insani kurumları (akrabalık, ekonomi, politika ve din) kültürler arası bir bakış açısıyla anlamayı amaçlar. Derste, insan topluluklarının geçmişi ve bugünü kültürlerarası bir yaklaşımla incelenir. Öğrenciler, farklı yaşam ve oluş biçimlerine sosyolojik anlayışla bakmayı ve çözümlemeyi öğrenirler.
SOS 213 SOSYOLOJİDE NİCEL ARAŞTIRMA (3 K/S 7 ECTS – Zorunlu)
Dersin amacı, sosyolojide nicel araştırma yöntemlerini tanıtmaktır. Ders kapsamında niceliksel araştırma tasarımı ve uygulamaları; teori ile araştırma arasındaki ilişki, çeşitli veri toplama ve analiz teknikleri ve bulguların sunumu konularının incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma kavramı, araştırmanın boyutları, metodolojinin anlamları, araştırmanın adımları, niceliksel araştırmalar ve teknikleri, araştırma tasarımı, rapor yazımı ve araştırmada etik sorunlar gibi başlıca konular incelenir.
SOS 215 TÜRKİYE SOSYOLOJİ TARİHİ (3 K/S 6 ECTS – Zorunlu)
Derste Türkiye’de sosyolojinin kuruluşunun düşünsel zeminini teşkil eden II. Meşrutiyet dönemi düşünce akımları ile bu dönemin önemli yayın organı Ulum-u İktisadiye ve İçtimaiye Mecmuası yazarları (Ahmet Şuayıp, Bedi Nuri, Satı Bey) anlatılır. Ziya Gökalp ve Prens Sabahaddin’in Türkiye’de ulus-devletin kuruluşu, Cumhuriyet reformları ve Türk sosyal yapısının şekillenmesi üzerindeki etkileri ile birlikte Cumhuriyet reformlarının halka benimsetilmesi ve halkın kültür düzeyinin yükseltilmesi sürecinde Ziyaeddin Fahri Fındıkoğlu’nun çalışmaları incelenir ve çözümlenir.
SOS 216 TOPLUMSAL CİNSİYET SOSYOLOJİSİ (3 K/S 6 ECTS – Seçmeli)
Derste toplumsal cinsiyetin ve cins kimliklerinin beden üzerinden tarihsel, ulusal ve uluslararası düzeyde yapılanışı; kadın ve erkeklerin karşılıklı olarak birbirleri ile, birbirlerine karşı ve birbirlerine rağmen kendilerini konumlandırma mekanizmalarını namus, bekaret, onur gibi kavramlardan hareketle; aile içi şiddet, kadına yönelik şiddet, seks işçiliği, küresel/yerel bağlamda cinsiyet inşaları, beden sorunsalları çözümlenir ve insan (kadın, erkek, yaşlı, engelli ve çocuk) hakları referansları ile incelenir.
SOS 217 ENDÜSTRİ VE ÇALIŞMA SOSYOLOJİSİ (3 K/S 6 ECTS – Zorunlu)
Bu ders endüstrileşme, çalışma, endüstri ilişkileri, endüstri toplumu, istihdam, kitle üretimi, tüketim, işgücü, organizasyon, küreselleşme, sendika, bürokrasi, prekarizasyon gibi kavramlar üzerine tarihsel ve sosyolojik yaklaşımların incelenmesini amaçlamaktadır. Endüstrileşme ile bağlantılı olarak, endüstri toplumu, enformasyon toplumu, post-endüstriyel toplum kuramı gibi çeşitli kuramsal perspektifler; okumalar ve günlük hayattan örnekler üzerinden incelenir ve tartışılır. Endüstri ilişkilerinin toplumsal sonuçları ve endüstri ilişkilerini şekillendiren sosyal faktörler irdelenir. Endüstrileşmenin etkileri küresel ve yerel düzeyde tarihsel ve kültürel açılardan analiz edilir.
SOS 218 SOSYOLOJİDE NİTEL ARAŞTIRMA (3 K/S 7 ECTS – Zorunlu)
Bu dersin amacı öğrencilerin nitel araştırma konusunda bir araştırma önerisi hazırlayabilecek düzeye gelmelerini sağlayacak şekilde nitel araştırma yöntemlerinin tanıtılmasıdır. Ders kapsamında nitel araştırmaların doğası, etnografi ve katılımlı gözlem, görüşme, odak grup, gibi teknikler incelenir.
SOS 219 PSİKOLOJİYE GİRİŞ (3 K/S 6 ECTS – Zorunlu)
Bu dersin amacı psikolojinin temel kuram ve kavramlarını, yöntem bilgisini, davranışın biyolojik temellerini ve yaşam boyu gelişim kavramını öğretmek üzere oluşturulmuştur.
SOS 220 İNSAN HAKLARI (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Dersin kapsamında insan hakları kavramını çeşitli boyutlarıyla ele alınır ve önemi tartışılır. İnsan hakları sınıflandırılması incelenir. İnsan hakları konusu siyasal, sosyal ve ekonomik boyutlarıyla tartışılırken alanda ilgili kuramlar ele alınır.
SOS 221 IRK VE ETNİKLİK (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Bu derste küreselleşme bağlamında ulus devlet ve vatandaşlık kavramları ile ırk ve etniklik kavramsallaştırmalarının eşitsizlik, cinsiyet, sömürgecilik/milliyetçilik boyutları çalışılır. ‘Öteki olma halleri’, ‘Biz ve Onlar’ kavramları, milli ve etnik kimliklerin belirli bir tarihsel ve siyasi bağlamda sosyal inşası ve değişik milliyetçiliklerin modern toplumlarda doğuşu ve bugüne kadar gelişimi, dersin ana konularıdır. Diaspora, yersiz yurtsuzlaştırma/yurtsuzlaşma, yer değiştirilme kavramları Dünyadan ve Türkiye’den örnek olay okumaları aracılığıyla çözümlenir.
SOS 222 TOPLUM VE SİNEMA (3 K/4 S 5 ECTS – Seçmeli)
Bu derste sosyolojik kavram ve olguların çeşitli sinema filmleri üzerinden tartışılması amaçlanmaktadır. Ders modernizasyon, gözetim, üretim, tüketim, göç, savaş, gündelik hayat, kır, kent, işçi hareketleri, gecekondulaşma, kentsel dönüşüm, toplumsal cinsiyet, azınlık grupları ve ötekileştirme gibi kavramların tartışmaya açılabileceği sinema filmleri ve okumalar üzerinden yürütülür.
SOS 224 SPOR SOSYOLOJİSİ (3 K/4 S 5 ECTS – Seçmeli)
Dersin amacı spor ve toplum ilişkisinin incelenmesidir. Ders kapsamında spor ve kültür ilişkisi, spor ve toplum ilişkisi gibi konular tartışılarak, bu alanda geliştirilen güncel kuramlar ele alınır ve spor çeşitli boyutlarıyla toplumsal olarak incelenir.
SOS 223 MÜZİK SOSYOLOJİSİ (3 K/4 S 5 ECTS – Seçmeli)
Dersin amacı müzikal form, içerik ve yapıları sosyolojinin metodolojik araçlarıyla analiz edilmesidir. Ders kapsamında müzik sosyolojisinde temel yaklaşımlar, temalar, tartışmalar; tarihsel perspektif içinde karşılaştırmalı müzik sosyolojisi incelemeleri; müzikte anlam, müzik ve kimlik, sosyo-müzikal grupların yapısı gibi konular incelenir.
SOS 225 OSMANLI DÖNEMİ TOPLUMSAL YAPISI (3 K/S 6 ECTS – Seçmeli)
Derste Osmanlı toplumsal yapısını oluşturan yönetim, hukuk, eğitim kurumları, iktisadi altyapı ile birlikte ‘Devşirme’ sistemi işlenir. Osmanlı İmparatorluğu’nun Tanzimat’ın ilanından (1839) Cumhuriyet’e kadar olan dönemindeki toplumsal tarihine yoğunlaşır. İmparatorluğun çok kimlikli etnik yapısı, yüzyıl sonuna doğru görülmeye başlanan ve İmparatorluğun son dönem siyasi tarihi içinde belirleyici olmuş akımlar ders kapsamında irdelenir.
SOS 303 SOSYAL TABAKALAŞMA (3 K/S 7 ECTS – Zorunlu)
Toplumsal eşitsizlik, ırk ve dinsel ilişkiler, cinsiyet (ayrımcılığı) ve cinsel farklılıklar ve bu kavram ve kavramsallaştırmaların toplumsal yapıda yarattığı ya da yaratılma gücü olan dikey ve/veya hiyerarşik sınıflar ve sosyal gruplar, derste tarihsel boylamda ele alınan kritik konulardır. Eflatun, Wallerstein gibi sosyal bilimcilerin yapıtlarının çözümlenmesinin yanı sıra, ilgili günlük ve sıradan belgeler ve görseller (bir gazete haberi, bir gazetenin içinden çıkan ekler, reklamlar ve bir P. Bruegel resmi) feodal ve Osmanlı gibi farklı toplumlarda var olan veya çağdaş toplumlarda süregelen güç ilişkilerini açıklamak üzere kullanılır.
SOS 305 KENT SOSYOLOJİSİ (3 K/S 7 ECTS – Zorunlu)
Ders öğrencilere kent yaşamı, toplumsal dönüşümlerin ve sosyal olayların kentsel yaşam üstündeki etkileri ve kent yaşamında karşılaşılan toplumsal sorunlar üzerine eleştirel bir şekilde düşünebilme yeteneğini kazandırır. Derste kentin tanımı, sosyal dokusu, bireyler arası ilişkileri etkileme gücü, çevre, eğitim, sağlık, ekonomi, ticaret, din ve siyaset kurumlarının kent içindeki yerleri sosyolojik yönden incelenir. Derste işlenen konular: Dünyada ve Türkiye’de kentleşmenin nedenleri, özellikleri ve etkileri, kentsel nüfusun kaynağı, nitelikleri ve dağılımı, kentsel bölgelerin sosyal yapısı, kentin ekolojik düzeni, kentlerde bireyler, gruplar ve sosyal kurumlar, kentsel yaşama uyum, gecekondu gelişmesi, soylulaştırma ve yerinden/yerinde dönüşümdür.
SOS 306 TOPLUMSAL CİNSİYET ÇALIŞMALARI (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Bu dersin amacı toplumsal cinsiyet farkındalığını oluşturmak ve/veya artırmaktır. Bu çerçevede ders, toplumsal cinsiyet kavramı, çalışma yaşamı, eğitim, medya, hukuk ve siyaset alanlarında toplumsal cinsiyet eşitsizlikleri ve toplumsal cinsiyet ve sözü geçen alanların ilişkisini açıklayan kuramları içermektedir.
SOS 317 ÇAĞDAŞ SOSYOLOJİ KURAMLARI I (3 K/S 8 ECTS – Zorunlu)
Bu derste 1970’li yıllardan günümüze kadar gelen çağdaş sosyoloji teorileri tartışılır. Nobert Elias, Michel Foucault, Erving Goffman, Alain Touraine, Jurgen Habermas, Jean Baudrillard, Thomas Luckmann, Edward Paul Thompson ve Pierre Bourdieu gibi sosyologların, sosyal düşünceye katkıları incelenir. “Modern birey ve yükselen bireysellik”, “denetim toplumu”, “yeni sosyallikler analizi”, “gerçekliğin toplumsal inşası”, ‘kültürel alanların analizi”, ‘medya’ gibi çağdaş sosyolojik düşüncenin ana temaları tartışılır ve çözümlenir.
SOS 318 ÇAĞDAŞ SOSYOLOJİ KURAMLARI II (3 K/S 10 ECTS – Zorunlu)
Bu ders SOS 317 kodlu Çağdaş Sosyoloji Kuramları I dersinin devamı niteliğinde olup ders kapsamında 1970’li yıllardan günümüze kadar gelen çağdaş sosyoloji teorileri tartışılır. Belli başlı sosyologların, sosyal düşünceye katkıları incelenir. “Modern birey ve yükselen bireysellik”, “denetim toplumu”, “yeni sosyallikler analizi”, “gerçekliğin toplumsal inşası”, ‘kültürel alanların analizi”, ‘medya’ gibi çağdaş sosyolojik düşüncenin ana temaları tartışılır ve çözümlenir.
SOS 319 TOPLUM VE GÜNLÜK YAŞAM PRATİKLERİ (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Gündelik yaşamın insanlar tarafından deneyimlenme biçimlerinin çeşitli kavramlar temelinde tartışılması bu dersin temel amacıdır. Toplumsal sınıflar, kent yaşamı, toplumsal cinsiyet, kadın-erkek ilişkileri, tüketim, beslenme, giyim, moda, iletişim, eğlence, müzik, spor, din gibi kavramların toplumsal yaşam içinde nasıl biçimlendiği ve toplumsal yapılar ile kültürel süreçlerin etkileri çeşitli okumalar ve tartışmalar ile çözümlenir.
SOS 321 SANAT SOSYOLOJİSİ (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Bu ders sanat sosyolojisi ile ilgili belli başlı teori ve yöntemler konularına odaklaşır. Ders kapsamında estetik ve yorumlayarak analiz yapma konularında uygulamalı olarak çalışılır. Bu şekilde toplumun işleyişini anlamlandırma ve eleştirel bir bakış açısı kazanma becerilerine sahip olunacaktır.
SOS 323 EĞİTİM SOSYOLOJİSİ (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Dersin amacı eğitim sosyolojisinin temel kavram ve konularının kavranmasıdır. Ders kapsamında eğitim sosyolojisinde temel kurumlar, aile ve eğitim, okulun toplumsal görevleri, eğitim ve toplumsal cinsiyet gibi konular tartışılır.
SOS 324 TOPLUM VE İSTANBUL ANLATILARI (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Dersin amacı, küresel olanla yerel olanın iki kıtada birleştiği bir kenti öğrenmek, tarihsel süreç içinde ilgili dinamiklerini anlamak ve dünya ölçeğinde İstanbul kentinin yerini çözümlemektir. Öğrenciler, toplumsal çözümleme açısından, toplumbilimin her alanında özgün, farklı ve zorlayıcı örnekler sunan Avrupa’nın kültür başkenti olan İstanbul kenti üzerinden küreselleşme, soylulaştırma, kültürel miras ve yenileme, medyatik kent, sanat kenti gibi toplumsal ve kültürel sorunsalları irdeleme ve çözümleme yeteneğini ve becerisini edinirler.
SOS 325 HUKUK SOSYOLOJİSİ (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Ders kapsamında Hukuk Sosyolojisi'nin konuları ve yöntemi, teorik hukuk sosyolojisi, sistematik hukuk sosyolojisi konuları ele alınır. Ders kapsamında hukuk sosyolojisinin kuruluşuna katkıda bulunan başlıca düşünürlerin ortaya koydukları düşünceler tartışılır.
SOS 326 TOPLUM VE SİYASET (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Bu ders, siyasal yapı ile kültür (yaşam biçimi) ve toplum arasındaki ilişki ve etkileşimler üzerinde odaklaşmaktadır. Ders şu soruları karşılaştırmalı perspektiften sosyolojik olarak tartışmaya açar: İnsan toplulukları kendi içlerinde ve kendi aralarında “düzen” ihtiyacını karşılamak için ne gibi stratejiler geliştirip ne tür uygulamalara gitmektedirler? Siyasal düzenin temel unsurları olan “iktidar”, “otorite” ve “yasallık” (meşruiyet) farklı toplumlarda ne şekillerde işlemektedir? “Siyasal” ile “toplumsal” bire-bir örtüşür mü; yoksa bunlar farklı, ama birbirini tamamlayıcı, bütünleyici alanlar mıdır?
SOS 327 TÜKETİM SOSYOLOJİSİ (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Bu ders tüketim sosyolojisinin temel teorileri üzerinde odaklaşmaktadır. Ders kapsamında alış-veriş, moda, müzik gibi ilgi alanları tüketimin klasik teorileri (Marksist, Frankfurt) ve çağdaş teorileri(Kültürel, post-modern) bu teoriler uygulanarak ele alınır.
SOS 329 ORTADOĞU SOSYOLOJİSİ (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Dersin amacı Ortadoğu'daki sosyolojik gelişmeleri, nüfusun durumunu, kadının Ortadoğu'daki konumunu, bölgedeki medyayı incelemektir. Ders kapsamında Ortadoğu'da bulunan ülkelerin sosyolojik yapısı, birbirleri ile ilişkileri, bölgede kadının yeri ve önemi, medyanın durumu, kültür ve gelişim konuları tartışılır.
SOS 330 SOCIETY AND NARRATIVES OF İSTANBUL (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Dersin amacı iki kıtanın kesiştiği, yerelin küreselle buluştuğu bir kent olarak İstanbul’un dünyadaki yerini analiz etmek ve tarihsel dinamiklerini kavramaktır. Avrupa başkenti olan İstanbul üzerinden öğrenciler soylulaşma, medyatik ve sanatsal şehir gibi konuları irdeleme ve çözümleme yeteneğini ve becerisini edinirler. (Bu ders İngilizce olarak verilmektedir. Özellikle Erasmus öğrencilerine yönelik olarak açılmaktadır. This course is given in English. It is especially for Erasmus students)
SOS 331 TURİZM SOSYOLOJİSİ (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Dersin amacı turizmin ekonomik, fiziksel ve sosyo-kültürel etkileri konularını ele alarak kuramsal olarak analiz etmektir. Turizmin topluma etkilerini belirleyen temel faktörler, turist-yerel halk ilişkileri ve etkileşimi, turizmde sürdürülebilirlik ve etik, turizm konusunda toplumsal eğilimler gibi konular tartışılacaktır.
SOS 332 İKTİSAT SOSYOLOJİSİ (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Dersin amacı, toplumsal meselelerin iktisadi bir perspektiften ele alayı sağlamaktır. Ders kapsamında, iktisat-toplum ilişkisi konusunda güncel kuramlar ele alınacaktır. Bu derste piyasa, para, ağlar, servet, gelir eşitsizliği gibi konuların yanı sıra klasik ve güncel sosyal kuramcıların iktisat üzerine düşünceleri tartışılmaktadır.
SOS 333 ÇEVRE SOSYOLOJİSİ (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Dersin amacı çevre sosyolojisinin temel kavramlarını ele almak, birey-çevre – toplum arasındaki karşılıklı etkileşimi anlamlandırmak ve analiz etmektir. Ders kapsamında çevre üzerine geliştirilen yaklaşımların temel özellikleri, ilkeleri, birey-doğa-toplum etkileşimine yönelik bakış açıları incelenmektedir.
SOS 334 LATİN AMERİKA’DA ŞİDDET VE KİMLİK (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Dersin amacı şiddet ve kimlik kavramları hakkında bakış açısı kazandırmaktır. Ders kapsamında şiddet ve kimlik ilişkisi şiddetin günlük hayata yansımaları, kimlik oluşumunda şiddetin rolü gibi konular çerçevesinde Brezilya, Arjantin, Peru, Şili ve Venezüella gibi ülke örnekleri üzerinden tartışmaya açılmaktadır.
SOS 335 FELSEFE TARİHİ I (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Bu dersin amacı felsefe tarihinde önemli düşünürlerin görüşlerinin ve yaklaşımlarının incelenmesi, düşünürlerin birbirleriyle olan farklılıklar ve benzerlikler bakımında ele alınması ve tarihsel olarak anlamlandırılmasıdır. Ders kapsamında felsefe ile diğer sosyal bilimler alanındaki disiplinler benzerlik ve farklılıklar temelinde ele alınır.
SOS 336 AİLE SOSYOLOJİSİ (3 K/S 5 ECTS –Seçmeli)
Bu derste aile ve aile tiplerinin oluşması, sanayileşme ile birlikte aile yapısında meydana gelen değişimler, aile içi ilişkiler (aile içi güç ve otorite ilişkileri, aile içi ilişkilerde yatay ve dikey iletişim) toplumsal cinsiyet ve farklı toplumlarda çocuğun değeri gibi konular ele alınır. Değişik toplumlardaki aile yapılarının yanı sıra; tarihsel süreç içerisinde aile yapılarında meydana gelen dönüşümler karşılaştırmalı olarak incelenir. Aile içi eşitsizlik, şiddet, cinsel istismar, boşanma, tek ebeveynli aileler, üvey ebeveynler, eş tercihleri gibi sorunsal konular ders kapsamında tartışılır, çözümlenir.
SOS 337 AŞK VE MAHREM İLİŞKİLER (3 K/S 5 ECTS –Seçmeli)
Dersin amacı Neoliberalleşmeye bağlı olarak mahremiyet algısında ortaya çıkan değişim ve dönüşümlerin ortaya konulması ve ilgili teorik perspektif içersinde anlamlandırılmasıdır. Ders kapsamında sağlık alanındaki metalaşma, çalışma koşulları ve sağlık ilişkileri, yeni üreme teknolojileri, yeni hastalıklar ve yeni hasta örgütlenmeleri, kanser ve hastalık anlatıları, menopozun sosyal algılanışı, neoliberalizm koşullarında erkekliğin dönüşümü, reklamlarda ve popüler kültürde cinselliğin ve eşcinselliğin kurgulanışı ile kadına yönelik şiddet gibi konular ele alınmaktadır.
SOS 338 BİLGİ SOSYOLOJİSİ (3 K/S 5 ECTS –Seçmeli)
Dersin amacı bilgi, bilim, bilgi türleri konularını açıklamak ve toplumsal yapılarla ilişkilerini ortaya koymaktır. Ders kapsamında bilgi türleri, bilginin evrenselliği ve yerelliği, bilgi-toplum ilişkileri, bilgi-ilerleme-teknoloji, yabancılaşma, zihniyet, bilgi toplumu, bilgi-iktidar ve ideoloji ilişkileri bağlamında bilginin toplumsal boyutlarını tartışmaya açılır.
SOS 340 YAŞLILIK SOSYOLOJİSİ (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Bu ders kapsamında yaşlılık alanının kendine özgü dinamiklerini ve sorunlarını yaşlılığa ilişkin teorileri inceleyerek tartışılır. Yaşlı nüfusun ekonomik, sosyal ve kültürel yaşam örüntülerini kültürler arası bir perspektifle anlamaya çalışır. Kentsel mekan ve yaşlanma; yaşlılığın yeniden kurgulanması; farklı aile tiplerinde yaşlılık; medyada yaşlılık imgelerinin temsili; terk edilmiş ya da bakım evlerinde yaşayan yaşlılar; toplumsal sorunlar-sağlık, savaş, göç, yoksulluk, istismar, beslenme, kentleşme-bağlamında yaşlılık; post-modern koşullarda yeni yaşlılık gibi konular ele alınmaktadır.
SOS 342 FELSEFE TARİHİ II (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Bu ders SOS 335 kodlu Felsefe Tarihi I dersinin devamı niteliğinde olup dersin amacı felsefe tarihinde önemli düşünürlerin görüşlerinin ve yaklaşımlarının incelenmesi, düşünürlerin birbirleriyle olan farklılıklar ve benzerlikler bakımında ele alınması ve tarihsel olarak anlamlandırılmasıdır. Ders kapsamında felsefe ile diğer sosyal bilimler alanındaki disiplinler benzerlik ve farklılıklar temelinde ele alınır.
SOS 403 SOSYOLOJİDE GÜNCEL TARTIŞMALAR I (3 K/S 12 ECTS – Zorunlu)
Bu dersin amacı, öğrencilere sosyolojik eleştirel düşünce için gerekli olan kavramsal donanımı sağlamak, onları bugün var olan kuramsal tartışmalara dahil etmek ve bunları ifade edebilecek yetkinliğe ulaştırmaktır. Dersi odak noktası mikro sosyolojik yaklaşımlarda ele alınan konuları - taşralılık, yerellik, vb – tanıtmak ve bu konuların hangi sorunsal çerçevesinde biçimlendirdiklerini göstermektir.
SOS 404 SOSYOLOJİDE GÜNCEL TARTIŞMALAR II (3 K/S 11 ECTS – Zorunlu)
Bu dersin amacı, öğrencilere eleştirel düşünme için gerekli olan kavramsal donanımı sağlamak, onları bugün var olan kuramsal tartışmaların örneklerini sunmak ve onları bunları yorumlayacak yetkinliğe ulaştırmaktır. Ders Sosyolojide Güncel Tartışmalar I dersinin devamı niteliğindedir. Önkoşul: SOS 403.
SOS 419 TOPLUM VE EDEBİYAT (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Bu ders edebiyat üzerinden yapılan sosyoloji üzerinedir. Edebiyat sosyolojisinin konusu ve tarihçesi, edebiyat ve toplum ilişkisi, toplumsal ve kültürel yapının edebi ürünlere yansıması, toplum-yazar ilişkisi ele alınır. Edebi metinler üzerinden, alt metinlerin okunması yöntemiyle, sosyolojik çözümleme yapılır.
SOS 420 TOPLUM VE BEDEN (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Bu ders öğrencilere doğal ve biyolojik varsayılan bedenlerin toplumsal ve tarihsel olarak inşa edildiği süreçleri anlatmayı hedefler. Bu çerçevede bedenin rejimleri, beden politikaları, bio-iktidarın bedenler üzerinden işleyişi gibi güncel toplumbilim yazınında egemen olan konular ele alınır. Bu derste, sanayi sonrası toplumlarda egemen olan “medenileşmiş” bedenler, toplumsal cinsiyet, cinsellik, sağlık ve güzellik söylemleri yoluyla dolaşıma giren düzenleyici rejimler, disiplin ve kontrol mekanizmaları ve bunlara direnme olasılıkları tartışılır.
SOS 421 TOPLUM VE DİN (3 K/S ECTS – Seçmeli)
Dersin amacı, yer ve zaman farklarını dikkate alarak, tarihsel ve toplumsal bağlamın özgünlüğü üzerinde odaklaşarak, dinsel düşünce ve davranış açısından söz konusu beşeri-toplumsal çeşitliliği karşılaştırmalı olarak irdelemek ve tartışmaya açmaktır. Bu arada, daha genel eleştirel yaklaşımla dinin nasıl ele alınması gerektiğini netleştirmek suretiyle toplumumuzda dine gönderme yapılarak sürdürülen polemiksel tartışmaların yol açtığı kafa karışıklıklarının giderilmesine de katkıda bulunmak hedeflenmektedir. Din konusunda görüş ve düşünceleri kuramsal nitelik kazanmış sosyal bilimcilerin yaklaşımları da derste sosyolojik perspektiften ele alınacaktır.
SOS 422 SOCIOLOGY OF BODY (3 K/ 5 ECTS)
Bu ders öğrencilere doğal ve biyolojik varsayılan bedenlerin toplumsal ve tarihsel olarak inşa edildiği süreçleri anlatmayı hedefler. Bu çerçevede bedenin rejimleri, beden politikaları, bio-iktidarın bedenler üzerinden işleyişi gibi güncel toplumbilim yazınında egemen olan konular ele alınır. Bu derste, sanayi sonrası toplumlarda egemen olan “medenileşmiş” bedenler, toplumsal cinsiyet, cinsellik, sağlık ve güzellik söylemleri yoluyla dolaşıma giren düzenleyici rejimler, disiplin ve kontrol mekanizmaları ve bunlara direnme olasılıkları tartışılır.(Bu ders İngilizce olarak verilmektedir. Özellikle Erasmus öğrencilerine yönelik olarak açılmaktadır. This course is given in English. It is especially for Erasmus students.)
SOS 423 AKADEMİK YAZMA VE OKUMA BECERİLERİ (3 K/5 ECTS– Seçmeli)
Dersin amacı öğrencilerin çeşitli konulardaki makaleleri eleştirel olarak okuma becerilerinin kazandırılmasıdır. Bu çerçevede öğrencilerin akademik okuma ve yazma becerileri geliştirilmesi için uygulamalı çalışmalar yapılır.
SOS 424 RELIGION, CULTURE AND SOCIETY (3 K/5 ECTS)
Ders, dinin sosyokültürel bir olgu olarak karşılaştırmalı ve eleştirel analizini tartışmaya açar. İnsan toplumları ve kültürleri arasında çeşitlilik gösteren dini fikirleri (inanç sistemleri) ve davranışlarını (ritüelleri) sosyal / tarihsel bağlamın özelliklerine ve zaman ve mekân farklılıklarına göre tartışmayı amaçlar. (Bu ders İngilizce olarak verilmektedir. Özellikle Erasmus öğrencilerine yönelik olarak açılmaktadır. This course is given in English. It is especially for Erasmus students.)
SOS 425 YEMEK SOSYOLOJİSİ (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Dersin amacı yemek ve mutfağı ekonomik, çevresel ve siyasal boyutlarıyla sosyolojik olarak ele almaktır. Ders kapsamında besinlerin yetiştikleri fiziksel çevreden farklı olarak kültürel alana taşınması, gıdanın dağılımı ve eşitsizlik, yiyeceklerin üretimi, tüketimi, beslenme alışkanlıkları ve beslenme temelli sağlık sorunları gibi konular tartışılmaktadır. Özellikle farklı toplumsal ve tarihsel koşulların gıda tüketim örüntülerini nasıl şekillendirdiğine ve yeme-içme pratiklerinin geçirdiği zamansal, mekansal ve hiyerarşik dönüşümler/değişimlere bakar.
SOS 426 MEKAN VE ZAMAN SOSYOLOJİSİ (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Derste öğrenciler zaman ve mekan kavramlarına dair sosyolojik bir bakış açısı kazanırlar. Zaman ve mekânın toplumsal yaşam üzerindeki belirleyiciliğini ve değişen zaman ve mekan kavramları ve bunların toplumsal, ekonomik ve kültürel yaşamdaki etkilerini göstermek dersin amaçları arasındadır. Mekânın ve zamanın inşası yolu ile toplumsal ve bireysel yaşamın düzenlenişi veya düzen dışına çıkışı eleştirel olarak gösterilerek, bireylerin günlük yaşam döngüsü içinde yeri olan mekan örnekleri üzerinden (Hamam, çeşme, kahvehane, pastane, aşevi, ocak başı, kafe, taşıma araçları, gece yaşamı mekanları gibi) eleştirel ve çözümleyici okumalar yapılır.
SOS 427 ÖRGÜT SOSYOLOJİSİ (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Bu derste örgütlerin yapısı, liderlik, liderlik biçimleri, örgüt içinde ve örgütler arası iletişim biçimleri, yeni örgüt modelleri üzerinde toplumsal ve iletişimsel kavramsallaştırmalar vurgulanarak, çalışılır. Sanayi Devrimi’nden günümüze çalışmanın farklı biçimleri, farklı ülke ve örgüt (kamu/özel) örnekleri üzerinden okunur. İlgili konularda örgütlere gidilir ve uygulamada örnekler görülür.
SOS 428 KÜRESEL KÜLTÜR VE KİMLİKLER (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Ders öğrencilerin toplumsal hayatın kurulmasında kültür ve kimliklerin rolüne dair genel bir anlayışa kavuşmalarını hedefler. Bu ders kültürün anlamına dair temel tartışmaları öğrencilere tanıtır ve sosyologlarla kültürel eleştirmenlerin kültüre yaklaşımlarını, farklı bakış açılarını araştırır. Bu derste kültür, kimlik ve tüketim arasındaki ilişkiler, yüksek ve popüler kültür, postmodernizm ve kültür endüstrisi gibi kavramlar eleştirel bir bakış açısıyla ele alınır.
SOS 429 SOSYAL POLİTİKALAR (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Bu dersin amacı sosyal politikanın tanımı, kapsamı ve içeriği; Türkiye ve dünyadaki refah sistemi ve hizmetlerinin gelişimi; planlama ve kalkınma kavramları bağlamında temel politika alanları (sağlık, barınma, sosyal güvenlik, göç vb.) konularında bilgi kazandırmaktır. Ders kapsamında küreselleşmenin sosyal politika üzerindeki etkileri, toplumsal cinsiyet ve sosyal politika, kentsel hareketler ve yerel yönetimlerin sosyal politikaya etkilerinin yanı sıra Türkiye’de sosyal politikanın gelişimi ve de güncel sosyal politikalar tartışılmaktadır.
SOS 430 SAĞLIK SOSYOLOJİSİ (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Dersin temel amacı, sağlık ile toplum arasındaki karşılıklı ilişkileri ele almaktır. Ders sağlık ve hastalığın ekonomik, sosyal ve siyasal boyutlarını tartışmaya açar. Ders kapsamında kültür ve sağlık, sağlık sistemi, nüfus yapısı ve sağlık, aile yapısı ve sağlık, kent hayatı ve sağlık, sosyal sınıflar ve sağlık sanayileşme ve sağlık gibi konular tartışmaya açılmaktadır.
SOS 431 SANAT SOSYOLOJİSİ (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Bu dersin amacı sanat sosyolojisi konusunda öne çıkan teori ve yöntemler konusunda bilgi kazandırmaktır. Ders kapsamında estetik ve yorumlayarak analiz yapma ile ilgili belli kavramlar tartışmaya açılmaktadır. Bu derste sanat – toplum ilişkisi ele alınarak eleştirel bakış açısıyla analiz edilir.
SOS 432 SİYASET VE MEDYA (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Bu dersin amacı siyaset ve medya ilişkisini topluma etkisi çerçevesinde tartışmaktır. Bu kapsamda siyaset ve medya kavramının süreç içinde geçirdiği değişim ve dönüşümler dersin odağını oluşturmaktadır. Siyaset-medya-toplum ilişkisi belli başlı kuramsal yaklaşımlar temelinde ele alınmaktadır.
SOS 433 İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE TOPLUM (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Bu dersin amacı iletişim ve teknoloji kavramlarını ve topluma yansımalarını tartışılmaya açmaktır. Ders kapsamında teknoloji toplum ilişkisini ele alan temel yaklaşımlar tartışılmaktadır. Teknolojik belirlenimcilik, semptomatik teknoloji, teknolojinin toplumsal belirlenmesi ve teknolojinin toplumsal inşası incelenecek yaklaşımlarından bazılarıdır.
SOS 434 GLOBAL CULTURE AND IDENTITIES (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Bu derste küreselleşme bağlamında ulus devlet ve vatandaşlık kavramları ile ırk ve etniklik kavramsallaştırmalarının eşitsizlik, cinsiyet, sömürgecilik/milliyetçilik boyutları çalışılır. Güncel kimlik tartışmaları ve kuramları ele alınır. Milli ve etnik kimliklerin belirli bir tarihsel ve siyasi bağlamda sosyal inşası ve değişik milliyetçiliklerin modern toplumlarda doğuşu ve bugüne kadar gelişimi dersin ana konularıdır. (Bu ders İngilizce olarak verilmektedir. Özellikle Erasmus öğrencilerine yönelik olarak açılmaktadır. This course is given in English. It is especially for Erasmus students.)
SOS 436 SOSYAL HİZMETLER VE UYGULAMALARI (3 K/S 5 ECTS – Seçmeli)
Derste öğrenciye sosyal hizmetler, uygulamaları ve tarihsel geçmişi hakkında bilgi verilir. Bunun yanı sıra yüz yüze görüşme, grup çalışması ve toplum kalkınması gibi sosyal hizmetler yöntemleri dersin konusu içindedir. Ders kapsamında sosyal hizmetler kurumlarına geziler düzenlenir; öğrenci bir sosyal problemle ilgili araştırma yapmayı ve raporlamayı öğrenir.