Yönetim Kurulunun Sorumluluğu |
Posted on 10 Nisan 2010 by Muzaffer Deligöz	Kooperatiflerde Yönetim Kurulunun Sorumlulukları
Yönetim Kurulu, kanun ve anasözleşme hükümleri içinde kooperatif faaliyetini yöneten ve onu temsil eden icra organıdır.
Yönetim kurulu üyeleri kooperatif işlerinin görülmesinde gereken titizliği göstermeye ve kooperatifin başarısı ve gelişmesi için bütün gayretini sarf etmeye zorunludur. Gereken titizliği göstermedikleri takdirde kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumlu olmaktadır. Bu sorumluluk kooperatife, ortaklara ve üçüncü şahıslara karşı şahsi sorumluluk şeklindedir (KK.md.62).Yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğunun hukukî müeyyidesi, verdikleri zararı tazmin etmektir.
Yönetim Kurulu üyeleri görevlerini kooperatifin bir nevi mümessili olarak ifa ettiklerinden üçüncü kişilerle yapmış oldukları muamele ve sözleşmelerden dolayı şahsen sorumlu olmazlar.(Koop.K.m.98;TK:m.336/I). Sorumlu olan kooperatif tüzel kişiliğidir. Bu sebeple idarecilerin kooperatif işlerini görürken işlemiş olduğu haksız fiilden dolayı dahi kooperatif tüzel kişiliği sorumludur (Koop.K.m.59/III).
Kanun ve anasözleşmenin kendilerine yüklediği görevleri, kusurları nedeniyle yerine getirmemeleri halinde; kooperatifle aralarındaki sözleşmenin ihlâli söz konusu olduğundan, yönetim kurulu üyelerinin kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumlu tutulmuşlardır. (Koop.K.m.62/III). Yönetim kurulu üyeleri veya memurları, kasıtları bulunsun veya bulunmasın, kusurlu bir hareketlerinden dolayı zarar meydana geldiği takdirde, şahsen sorumlu olmaktadır.
Bunların sorumluluğu cihetine gidilmesi için açık zararın meydana gelmiş olması yeterli değildir. Ayrıca zararın bir kusurdan hasıl olduğunun ispatı gereklidir. Bu hususun ispatı zararı iddia eden tarafa düşmektedir.
K.K.md.62/2 ‘ye, göre; Yönetim kurulu, kendi tutanakları ile Genel Kurul tutanaklarının, gerekli defterlerin ve ortak listelerinin muntazaman hazırlanmasından, tutulup saklanmasından ve işletme hesabıyla yıllık bilançonun kanuni hükümlere uygun olarak hazırlanıp incelenmek üzere denetleme kuruluna verilmesinden sorumludur.
Yönetim kurulu üyelerinin sorumluluklarını düzenleyen KK.md.62’den başka KK.md.98 yollamasıyla TTK.md.336 uyarınca bu üyelerin müteselsil sorumluluğu da kuraldır. Kurulu Üyelerinin Sorumluluk Nitelikleri : l)Kusurlu Sorumluluk
Yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu kusura dayanan bir sorumluluktur. TTK.md.338 bir kusur karinesi getirmektedir;yani ortaklara verilen zararların yönetim kurulu üyelerinin kusurlu davranışlarının sonucunda meydana geldiği asıldır; Yönetim kurulu üyeleri kusursuz olduklarını ispat etmedikçe kusurlu sayılırlar.
2)Sözleşmeden Doğan Sorumluluk
Yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu akdî nitelik taşır.Yönetim kurulu Üyelerinin kanun veya sözleşmenin kendilerine yüklediği görevleri gereği gibi yerine getirmemeleri ortaklar ile aralarındaki sözleşmenin bir ihlâlini teşkil eder.
Yönetim kurulu üyeleri, yönetim kuruluna kurul olarak verilmiş olan görevlerin ihlâli nedeniyle müteselsilen sorumlu tutulmuşlardır (KK.m.98;TTK.m.336).Yöneticiler için öngörülen teselsül, tam teselsüldür.Yani,davacı sorumlu yöneticilerin kusur derecesine bakılmaksızın tazminatın tamamını birinden veya hepsinden talep edebilir. Yönetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluk Şekilleri ve Bu Şekiller Kapsamındaki Sorumlulukları nelerdir? Yönetim kurulu, kurul halinde birlikte çalışan bir organdır. K.K.m.98 TTK.m.336,346,392/son ve 433’üncü maddelerde düzenlenen hallerde yönetim kurulunun sorumluluk şekli “müteselsil”dir. Bu haller dışında kalan durumlarda ise, hukuki sorumluluk şekli “şahsi” sorumluluktur.
l)Yönetim Kurulu Üyelerinin Müteselsil Sorumluluk Halleri :
A) Ödemelerin Doğru Olmamasından Doğan Sorumluluk :
Yönetim kurulu üyeleri, ortakların yüklendikleri ortaklık paylarının zamanında ödenmemesini istemek, takip etmek ve ortaklık paylarının ödenmesi ile ilgili kayıtların doğru olmasına itina göstermekle görevlidir.
Pay bedellerine mahsuben yapılan ödemelerin doğru olmamasına bağlı olarak bir zararın doğması halinde, yönetim kurulu üyeleri meydana gelen zararları tazminle yükümlüdür.
i) Herhangi bir ortak pay bedelini ödemediği halde ödemiş gibi gösterilmişse, ödenmeyen kooperatif alacağı için yönetim kurulu üyeleri müteselsilen sorumlu olurlar,
ii) Yönetim kurulu aktifteki varlıkların değerini fazla göstermek amacıyla taahhüt olunan sermayenin büyük bir kısmını ödenmiş göstermek suretiyle üçüncü kişileri yanıltabilir. Bu davranış dolayısıyla ortakların veya üçüncü kişilerin zarara uğramalarına sebep olursa,yönetim kurulu üyeleri zararı ödemede müteselsilen sorumludur.
B) Dağıtılan ve Ödenen Gelir-Gider Farkının Gerçek Olmamasından Doğan Sorumluluk :
Kooperatifler tarafından dağıtılan müspet gelir-gider farkının gerçek olması sağlanmak istenmiştir. Gerçek müspet fark (gelir farkı) yıllık bilançoya göre hesap edileceğinden, bilançonun bilanço ilkelerine uyularak ve usule uygun olarak hazırlanmış olması lâzımdır.Yönetim kurulunun gelir gider farkı dağıtımında, kanun ve ana sözleşme hükümlerini göz önünde bulundurması gerekir.
Dağıtılan müspet gelir farkı “ger