El Emeği Göz Nuru – Mercedes Magazin
Bazı üreticiler hâlâ dövme, rendeleme, perçinleme, dikme gibi EL SANATLARI yöntemlerine bağlı kalarak çalışıyor. Bu sayede, usta zanaatkarlar tarafından yapılmış sofistike ürünler elde ediliyor.
Saat ustaları, hassas el aletleriyle saat mekanizmalarını düzenlerken tezgâhlarının başında saatlerce oturuyor. Porselen ressamları üzerlerinde çalıştıkları parçaların yüzeylerini, Sibirya sincaplarının yumuşak karınlarındaki tüylerden yapılma fırçalar kullanarak boyuyor. El yapımı Şam çeliğinin nefes kesen güzelliği, ustaların sadece verimlilik ve kesinlik peşinde koşmadıklarını, daha fazlasını istediklerini gösteriyor. Bıçak üreticileri demirhanelerde bıçaklarını mükemmelleştirirken çoğu zaman haftalarca çalışıyor; sessizliğe gömülüyor ve üzerinde çalıştıkları çeliği katman katman işliyor.
Bu yetenekli zanaatkârların her biri kusursuz işçiliğe, pürüzsüz yüzeylere, düzgün açılara, gü-zel görünen malzemelere ve çizgi, eğim, biçim ve fonksiyonun mükemmel karışımına dair bir tutku hissediyorlar. Bu tutku, takıntıya yakın bir seviyede seyrediyor. Aynı tutkuyu enstrüman üreticilerinde, pasta şeflerinde, pusula üreticilerinde, saraçlarda, ayakkabı tamircilerinde ve daha birçoklarında görüle¬biliyor. Yine de, mükemmel zanaatkârlığı tam olarak tanımlamak oldukça zor. Zira elleriyle çalışan ve bu konuda usta olan birinin yaptığı ürünlerin, estetik açıdan kusursuz olması gerekiyor ve bu üretimle¬rin her zaman daha da fazlasını ortaya koyabilmesi bekleniyor. Bu üretimlere şekil veren hassaslığa bir fiyat biçmek ise imkânsız: Yetkin bir zanaatkâr bir nesneye hayat verebilir, onu neredeyse tanımlana¬maz bir güzellikle oluşturabilir.
Bu ustaların üretimleri, verimliliğin her şeyden önce geldiği ve kullan-at eşya¬ların doldurduğu bir dünyada yetkinliğe değer veren bir hayat felsefesini temsil ediyor. Birçok zanaatkâr, seri üretimin sürekli dönen çarklarına bilinçli olarak sırtını dönüyor: Tezgâhlarının ar¬kasında gözden kayboluyor ve kendilerini ne istediğini bilen bir tutkuya adıyor. Bunun karşılığı¬nı ise, fark yaratan eserler ortaya koyarak alıyorlar. Sıklıkla da ay¬nı zamansız tepkiyi görüyorlar: “Sevgiyle üretilmiş!”
İĞNE VE İPLİK
Anita Rathkolb ve Klaudia Eicher bu meslekteki en istikrarlı ellere sahipler. Bu ikili, Indianapolis dikişi konusunda uzman seviyesindeler. Eğimli kaplama iğnelerini kullanarak iç kapı kollarını elle yapılmış üst dikişlerle deriyle donatıyorlar. Anita Rathkolb, “Konsantrasyon, iyi bir göz ve yumuşak bir dokunuş bu işin temelidir” diyor. Üzerinde ça¬lıştıkları, örneğin tavandaki el tutamakları gibi araç bölümlerinin çoğu neredeyse ulaşılmaz yerlerde bu-lunuyor. Zira yuvarlak şekilli bir objenin iç tarafına üst dikiş yapabilecek bir makine henüz üretilmedi Anita Rathkolb bu konuyu; “Aracın her bir bölümü¬nün tam şeklini aklınıza kazımalısınız” sözleriyle anlatıyor. G-Serisi’nin, araç sahiplerine özel yapım süslü dikişler, renkli deri ve tafting ile özel hisset¬tirme amacını da düşününce, bu ince işçiliğin önemi daha iyi anlaşılıyor.
Sofistike üst dikişler aynaları, koltuk başlıklarını ve koltukları süslüyor, hatta aracın orta konsolu bile ince detaylarla cezbediyor. Üstelik tüm bunları eyer kahverengisi, ipek beji, derin deniz mavisi gibi farklı renk seçenekleriyle ısmarlamak mümkün oluyor.
Birçok sürücünün, G-Serisi off-road deneyimi sırasında kendilerini lüks bir salonda hissettiklerini söylemesinin bir sebebi var. Mercedes-Benz, araçla¬rında zarif iç mekânlar tasarlama sanatını geçtiğimiz 70 yıl boyunca mükemmelleştirdi. Bu sürecin kah¬ramanı ise teknoloji değil. Bitler ve baytlar bu tarz bir deneyim yaratma konusunda; bir iğne ve ipliğin, bir el ve kalbin yetenekleriyle yarışamaz.
Dieter Zeus, Nymphenburg Porcelain için 37 yıldır porselen hamuru üretiyor. Kendisi bu hamurun üretiminin sırlarını öğrenmiş az sayıda kişiden biri. Feldispat, kuvars ve arıkilden oluşan özel karışımı hazırlamak başlı başına bir sanat. Arıkil porselene gücünü, feldispat parıltısını veriyor. Formülün tamamı iyi korunan bir sır olarak kalmaya devam ediyor.
Öğütülmüş arıkil temizlendikten sonra kuvars ve feldispat’la birlikte değirmen tamburunda 30 saat kadar öğütülüyor. Değirmenden çıkan mineraller bir fıçıda arıkil bulamacıyla karıştırılıyor, ortaya çıkan ha¬mur filtre prese pompalanıyor. Sonraki adımda Zeus, soyadının hakkını veriyor: Filtre presin yanında du¬rarak, hamur kare bir pasta şeklini alana kadar bütün gücüyle presin levyesine bastırıyor. Bunu yaparken aynı zamanda porselen hamurunun esnekliğine ve homojenliğine dikkat ediyor.
Bir konser piyanosu üretmek karmaşık bir iştir. Bu işteki ilk meydan okuma, ses tahtasının, yani ens¬trümanın ruhunu taşıyan parçanın üretileceği uy¬gun ahşabı seçmektir. C. Bechstein bu amaç için yal¬nızca bin metrenin üstünde yetişmiş dağ ladinlerini kullanıyor. Diğer birçok parça akçaağaç, kayın ve maun ağaçlarından üretiliyor. Bir konser piyanosu yaklaşık 20 bin parçadan üretiliyor. Bunlar arasında arka kapak, kasa duvarları, tuşlar, çekiçler, çalma mekanizması ve çerçeve bulunuyor. Bu nedenle tek bir piyanonun üretimi bir yıl kadar sürebiliyor. Piyano üreticisi Katrin Schmidt bu süreçte titiz bir rol üstleniyor: Schmidt, enstrümanın 230 telini has¬sas şekilde akort etmek zorunda. Piyanonun yapısı oturana kadar sık sık gerilim kaybına uğrayan teller Schmidt’in işini zorlaştırıyor. Dahası, üretim süreci kısa zaman önce bitmiş piyanolar ısı ve nemdeki en küçük değişikliğe bile duyarlılar. Onun işi adeta bir cambazlık; bu iş, son derece farklı notalar mırıl¬danan bir dolu çocuğun sesinden müzik yapmaya benziyor. Hedefine ulaşmak için enstrümanı tekrar tekrar akort etmek, telleri germek ve esnetmek zo¬runda kalıyor. 230 telin her biri en az dört kez akort ediliyor. Schmidt, piyanonun her bir çivisini akort anahtarıyla döndürerek telleri doğru gerginliğe ge-tirmek zorunda. Bu işlem en üst seviyede sabır ve iyi bir kulak gerektiriyor.