Mario Levi: Yazarlık bir keşif yolculuğudur
Usta yazar Mario Levi, "Yazarlık bir keşif yolculuğudur ve hala edebiyatımızda keşfedilecek bilinmedik topraklar var. Biz yazarlar belki de başkalarının görmemekte ısrar ettiklerini görmeye çalışıyoruz." dedi.
Kültür Sanat 24 Temmuz 2019 - 11:17
Usta yazar Mario Levi, Yunus Emre Enstitüsü (YEE) tarafından İstanbul Üniversitesi Rektörlük Binası’nda düzenlenen “Türk Edebiyatı Yaz Okulu-2019” programı kapsamında “Edebiyat ve Hayat” konulu seminere konuk oldu ve “Mario Levi’nin Dünyası ve İstanbul” başlıklı konuşma yaptı. Atalarının 1490’lı yıllarda Endülüs’ten çıkarak Osmanlı topraklarına ve daha sonra da İstanbul’a geldiğini söyleyen Levi, bu göç hikayesini birkaç aydır bir romanında anlatamaya çalıştığını belirterek, “Nasıl bir araştırma içerisine girdiğimi size anlatamam. Türkçe, Fransızca, İspanyolca ve İngilizce metinlerin hepsini araştırıyorum. Bulabildiğim hikayeler var” diye konuştu.
“Çocukluğumda kendimi tanımaya başladığımda 3 dili aynı zamanda öğrendim. Yani ben 3 ana dilli bir yazarım” diyen Levi, anne ve babasıyla Türkçe, dedesiyle Fransızca, babaannesi ile de Ladino dilini öğrendiğini ifade etti.
İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümünde 1976’da eğitim gördüğünü dile getiren Levi, “O yıllarda idealim yazar olmak değildi. Edebiyatı çok seviyordum, iyi bir okurdum. Lise yıllarında tek başarılı olduğum ders de edebiyattı. Fakat ben doktor olmak, tıp fakültesini okumak istiyordum ama açıkta kalmamak için tercihlerde edebiyat fakültesini tercih etmiştim” dedi.
‘EDEBİYATTA ÖNEMLİ OLAN HİSSETMEKTİR’
Mario Levi, kendisine “İstanbul Yazarı” denildiğini belirterek, şunları söyledi:
“Bu konuda eleştiriler de aldım. Bir keresinde Almanya’da yapmış olduğum bir konuşma sırasında ‘siz İstanbul şovenizmi’ yapıyorsunuz. Yani bir çeşit İstanbul ırkçılığı. Ben de ‘rahatsız olmak hakkınız ama ben sadece bunu biliyorum’ dedim. Örneğin ben Güneydoğu’da mayın tarlalarını gezmeyi öğrenen çocukların hikayesini anlatmayı çok isterdim. Rize’nin bir dağ köyünde tek başına bırakılmış 95 yaşındaki bir teyzenin hikayesini de anlatmak isterdim ama anlatmadım. Çünkü ben edebiyatta samimiyetin peşindeyim. Çünkü ben o duyguyu bilmiyorum, yaşamıyorum. Ne kadar anlatırsam anlatayım biliyorum ki mutlaka yazdıklarımda yaşayanlar bir yapaylık görecektir. Bu yüzden edebiyatta önemli olan hissetmektir.”
‘KEŞFEDİLECEK TOPRAKLAR VAR’
Edebiyat yazarlar olarak var olan bir gerçeği bulmaya çalıştıklarının altını çizen Levi, “Biz hiçbir şeyi yoktan var etmiyoruz. Anlattıklarımızın hepsi zaten var. Biz sadece keşfetmeye çalışıyoruz. Yazarlık bir keşif yolculuğudur ve hala edebiyatımızda keşfedilecek bilinmedik topraklar var. Biz yazarlar belki de başkalarının görmemekte ısrar ettiklerini görmeye çalışıyoruz. Önemli olan edebiyatta soru sorma cesaretini göstermektir. Dahası da okuru soru sormaya davet etmektir. ‘Keşfedilmemiş topraklar var’ derken, ‘hala anlatılacak birçok konu var’ demek istemedim. Hayır anlatılacak bir konu yok. Yazar olacaklar yok yere ‘yeni bir konu bulacağım’ diye heveslenmemeli. Çünkü yeni bir konu yok ama yeni toprak dediğim nedir, yazarın kendisidir. Kendini ortaya koyma cesaretidir” değerlendirmesinde bulundu.