Lilyum Çiçeği Bakımı Nasıl Yapılır? | OnikiBilgi.Com
Lilyum çiçeklerinin muhteşem kokusunu bir kez duyduysanız, unutmanız zor. Süs bitkisi olarak çiçekseverlerin gözdesi haline gelen lilyumlar, bulundukları yere hemen uyum sağlayan çiçeklerdir. Gelin, bu zarif çiçeğin bakımını ve yetişme şartlarını bizden öğrenin. Evinizde doğanın şıklığını yaşatın.
Zambakgiller familyasının (Liliaceae), Lilium cinsine ait olan çiçek, beyaz zambak olarak da bilinmektedir. Genelde soğan ile üreyen mevsimlik çiçekli bitkiler, bu şekilde ifade edilmektedir. Zambakgiller familyasında, sadece bu cinse ait 110 çeşit bulunmaktadır.
Lilyumu çoğunlukla bahçe ve süs bitkisi olarak tanımaktayız. Zambak ailesinde, sembolik olarak da en çok kullanılan; saflığın simgesi olarak tanımlanan tür, lilyum çiçeğidir. Güzelliği, kokusu ve zerafeti ile ön plandadır. Hatta kokusu sebebiyle lilyuma ‘mis zambağı’ da denilmektedir. Lilyum çiçeğinin üretimi ülkemizde sık yapılmaktadır. Lilyum’un bir başka çeşidi ise Asya’da regale isminde yetişmektedir. Lilyum regale, bizdekinden farklı olarak mavinin tonlarındadır. Bu mavili tonlardaki lilyumun ömrü çok daha uzundur.
Lilyum çiçeğinin kullanım alanlarından bahsedecek olursak; kesme çiçekçilik (vazo), saksıda hediyelik ya da soğan üreticiliği şeklinde özetleyebiliriz.
Lilyum çiçeği soğanlı bir bitkidir. Tıpkı sarımsak dişlerinde olduğu gibi, bu çiçekte de soğanlar birden çok dişler grubundan oluşmaktadır. Lilyum çiçeğinin dibindeki yapraklar, teker teker bir dişten büyümektedirler. Çiçeğin çiçek kısımlarının çapları 15 santimetre, gövdeleri ise en çok 90 santimetreye kadar büyüyebilir. Çiçeğin taç yaprağının iç kısmında, koyu tonlarda benekler bulunmaktadır.
Lilyum çiçeğinin yaşamsal faaliyetlerini göstermesinde belli bir mevsim yoktur. Bazı türleri sonbaharda, bazıları ise ilkbaharda yapraklanabilir. Hava sıcaklığının iyice yükseldiği dönemde, saplarında yapraklar, çiçekler uzar gider. Her bir soğan ayrı bir çiçek sapı büyütmektedir.
Çiçeklerin solması, lilyum için yeni bir sürecin başlangıcıdır. Çiçekler solduğunda, yapraklar ve kökler de 10 ya da 15 gün sonrasında kurumaya başlayacaktır. İşte bu süreçte soğan, dinlenme (yani uyku) dönemine girer. Daha sonra mevsimsel olarak ılık zamanları seçerek yeniden uyanır. Bu döngü sonbaharda ya da ilkbaharda olmaktadır. Lilyum çiçeğinin sapı hiçbir zaman kesilmemelidir. Bu, bir sonraki sene lilyumun çiçeklenmemesine sebep olur.
Lilyum Çiçeği Yetiştirmek için Nereden Başlamalı?
Önce doğru malzemeleri satın almaktan başlamalı. Bu zarif çiçeği yaşam alanınızı güzelleştirsin diye yetiştirmek istiyorsanız, hazır satılanlarından alabileceğiniz gibi, soğanını satın alıp kendiniz de saksıya ekebilirsiniz. Sonbahar mevsimi, lilyum çiçeğinin ekimi için ideal zamanlardır. Hava şartları baharda çiçeğin gelişimi için uygundur. Bu sürede taze bir lilyum soğanı ekerseniz, mutlaka sağlıklı bir şekilde yetişecektir. Aslında lilyum çiçeğinin ekimi için herhangi bir mevsim de uygun olabilmektedir. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli mesele; çiçeğin soğanıdır. Lilyum çiçeğinin soğanlarının vakit kaybetmeden hemen dikilmesi gerekmektedir. Çünkü beklediği sürece soğan zarar görmeye başlayacaktır.
Lilyum Çiçeğinde Toprak Seçimi
Lilyum çiçeği, çoğunlukla her tür toprak çeşidine uyum sağlar. Ancak yine de daha sağlıklı bir büyüme süreci için çiçeğinize çok killi, asitli ya da kireçli toprak seçmemeniz iyi olacaktır. Ayrıca toprak perlit, yaprak çürüntüsü, humus, funda yaprağı gibi maddelerle de karıştırılmalıdır. Bunun haricinde ince taneli poza taşı ve kuvars kumu da iyi bir seçim olacaktır. Toparlarsak, ne çok hassas ne de özensiz davranmalı; orta kalitede bir bahçe toprağı ile ekimi yapmalısınız.
Çeşitli lilyum çiçeklerinden yetiştirmek istiyorsanız, aynı toprağa dikmemeye dikkat ediniz. Her birinin zararlısı farklı olabilir ve bu diğerine ölümcül virüsler taşıyarak, zarar verebilir.
Eğer ekimi bahçede yapıyorsanız, lilyumun çeşidine ya da soğanın boyutuna göre, 15, 20, 25, 30 santimetreye kadar farklı aralıklarla dikebilirsiniz. Çiçek ekimi, hayali bir üçgen varmışçasına, üçerli şekilde köşe noktalara yapılmalıdır. Soğanın büyüklüğüne göre, toprakta ne kadar derine gömülmesi gerektiği değişir. Örneğin klasik lilyum çiçeği (beyaz zambak) toprağın iki ya da üç kat derinliğine gömülse daha sağlıklı sonuç verecektir.
Hızlı bir şekilde yapraklanma başlasın istiyorsanız, soğanı diker dikmez bolca sulamalısınız. Yerlerini karıştırmamak için birer çubukla işaret bırakmanız işinizi kolaylaştıracaktır.
Saksıda Lilyum Çiçeği
Genelde çiçekçiler, lilyum çiçeğini küçük saksılarda muhafaza ederler. Halbuki saksı seçimi, lilyum çiçeği yetiştirmede en önemli aşamalardan biridir. Siz, bu şekilde bir lilyum çiçeği satın alırsanız, köklerine zarar vermeden daha geniş bir saksıya dikmelisiniz. Saksının ortalama 20 santimetre kadar olması, çiçeğinizin daha dayanıklı olmasını sağlar. Sadece bir soğanlık dikim için, soğanın etrafında üç parmak boşluk olacak genişlikte bir saksı yeterlidir. Eğer birden fazla soğanı aynı saksıya dikecekseniz, aralarında bir soğan boyutu kadar mesafe bırakacak şekilde büyük bir saksı seçilmelidir. Saksı kenarı ile olan mesafe de yine üç parmak mesafesinde olmalıdır. Saksının yarısı toprakla doldurulur ve daha sonra lilyum soğanı filizlenmiş kısmı yukarı gelecek şekilde toprağın içerisine yerleştirilir. Soğanı yerleştirdikten sonra üzeri toprakla kapatılmalıdır. Ancak toprak çok sıkılaştırılmamalıdır ki filizler topraktan dışarıya rahatça çıkabilsinler.
Saksı toprağı seçiminde ise orta halli bir bahçe toprağı ile torf ve perlit karışımı tavsiye edilmektedir. Saksıda lilyum yetiştiriyorsanız, toprağını her sene sıcak mevsimlerde tazelemelisiniz. Diktiğiniz soğanlar ilk yapraklarını vermeye başladığı andan itibaren besin vermeye başlayabilirsiniz. Hava akımlarından ve değişimlerinden kolayca etkilenen lilyum çiçeği, özenle bakılmalıdır. Buna bağlı olarak havalar soğumaya başladığında, çok sert kış günleri geldiğinde; çiçeğinizin bu durumdan etkilenmemesi için saksının üst kısmına kadar kül ya da kumla toprağı destekleyerek, lilyumun olumsuz etkilenmesini engelleyebilirsiniz. Bu şekilde saksıya diktiğiniz lilyum çiçeğinizin soğanı filizlenecek ve ilkbaharla beraber çiçeklerini açmaya başlayacaktır.
Lilyum Çiçeğinin Beslenmesi
Beslemek, lilyumun çiçeklerini daha güzel açmasını sağlayacaktır. Ayrıca daha uzun ömürlü olmasını sağlar. Herhangi bir çiçekçi ya da seradan alacağınız vitamin / minerallerle yılda 1 kez, topraktan çiçeğinizi besleyebilirsiniz.
Lilyum Çiçeğininin Sulanması
Saksıdaki lilyum çiçeklerinizi sularken, toprak her zaman kurumaya yakın – hafif nemli kalacak şekilde bir düzen belirlemelisiniz. Lilyum çiçeğinin suya en çok ihtiyaç duyduğu dönem, hızlı gelişim dönemleridir. Sulama sırasında, su toprağın her tarafına iyice ulaştırılmalıdır. Sulamayı bol yapmalısınız ki derinlerdeki köklere kadar ilerlesin. Yaz mevsiminde, havalar iyice ısındığında çiçeğinizin suya ihtiyacı artacağından sulama sıklığınız artmalıdır. Çiçeğinizi sularken kullandığınız su miktarı ve hatta haftanın günleri / saatleri bile değişmemelidir. Çiçeğinize özellikle kış mevsiminde soğuk musluk suyu vermemelisiniz. Oda sıcaklığında, dinlenmiş su tercih edilmelidir. Çok sık sulama yaparsanız, çiçeğinizin köklerinde çürüme başlayabilir. Kış ortası, sonu ve ilkbahar başlarında çok yağış olan bölgelerde, sulama yapmaya pek gerek olmaz.
Daha geniş ve çok sayıda lilyum çiçekleri için sulama, yağmurlama veya damlama şeklinde yapılmalıdır. Salma sulama soğana zarar vereceği için önerilmez.
Ortam Şartları Nasıl Olmalıdır?
Çok sert kış mevsimi yaşanmayan kuzey yarımküre bölgelerinde lilyum, kendine elverişli ortam bulmaktadır. Güneydoğu Asya’da, sıcaklıklık ortalamasının yıl boyunca 20 derecenin üstünde olduğu ‘subtropikal iklimin’ görüldüğü yerlerde lilyum çiçeğinin farklı birkaç çeşidine rastlanılmaktadır. Genelde dağ veya çayırlı yerleri sever.
İsteğe göre bahçede, balkonda ya da saksıda lilyum çiçeği yetiştirilebilir. Lilyumun, her gün mutlaka açık havada bulunması gerekmekle beraber, günde 3-4 saat boyunca güneş ışığından yararlanması, sağlıklı gelişimi açısından önemlidir. Fakat güneş ışığını doğrudan alması da risklidir. Çok yüksek sıcaklıklar ya da soğuklar, çiçeğin yapraklarına da köklerine zarar verecektir. Çiçeklenme döneminde en fazla 20 derece olması, yeterlidir. Hatta 25 dereceye kadar değişen hava sıcaklıkları lilyum için idealdir, diyebiliriz. Sert rüzgârlardan korunması, etrafta bulunan –varsa- diğer bitkilerle temasının engellenmesi gerekir. Lilyum yetiştirmede çok önemli olan bir diğer faktör de kış aylarında, oda sıcaklığının 12 derecenin altında olmamasıdır. Eğer lilyum çiçeğiniz vazoda hediye geldiyse, günlük olarak suyunu tazelemeli ve su içinde kalan saplarından 3 ya da 4’er santimetre kesmelisiniz.
Çiçek kalitesinin daha iyi olması açısından gübreleme önemlidir. Taze çiftlik gübresinin lilyumu olumsuz etkileyeceği gibi yanmış çiftlik gübresi de dikimden önce toprakta bulunursa, olumlu etkilemektedir. Çiçek açmadan önce ve çiçeklerin solmasının ardından gürbe şerbeti kullanılmalıdır.
Çoğaltma yapmak için seçilecek en doğru zaman baharın başlangıcıdır. Lilyum çiçeğinin hem yetiştirilmesi hem çoğaltılması soğandan yapılmaktadır. Kökünden ayrılacak olan soğanlar, kurallarına uygun şekilde yeniden dikilir. Bu yöntem oldukça zahmetsizdir. Çoğaltılırken köklerinden ayrılan çiçeğin vakit kaybetmeden bir saksıya dikilmesi iyi olacaktır. Çoğaltılan lilyuma da diğerinde yaptığımız bakımın aynısını yapabiliriz.
Lilyum Çiçeğinin Önemi
Lilyum çiçeği; görüntüsü, özellikleri ve kokusu ile günlük yaşantımızda oldukça fazla yer edinmiştir. Kadın erkek ilişkilerine konu olmuş, âşıklar kavuşurken törenlerin başkahramanı haline gelmiştir.
Hem saflığı hem de sadakati temsil eden lilyum çiçeği, kız isteme törenlerinde en çok tercih edilen çiçeklerden biridir. Düğünlerde ve diğer kutlamalarda da ilk sıralarda lilyum çiçeği gelir.
Sadık bir kalbi simgeleyen beyaz çiçeğin diğer renkleri de başka duyguları anlatır. Pembe lilyum, buketlerde çok kullanılır ve şefkati simgeler. Sarı lilyum ise nadir bulunan bir çiçek olmakla beraber sonsuz sevgiyi ifade eder. Aynı şekilde zor bulunan turuncu lilyum müthiş kokusu ve zarafeti ile romantik ilişkilerde ‘benim için özelsin’ mesajı veren, özel bir çiçektir.
Lilyum Çiçeği Bakımı Nasıl Yapılır? İçin 1 Yorum Yapılmış
Vildan 15 Nisan 2019 #
Merhaba benim şu anda açmış bir saksıda 4 adet lilyum çiçeğim var. Onları çoğaltarak tekrar başka büyük boy bir saksıya ekmek istiyorum. Ne zaman ve nasıl yapabilirim. TesekkÜr ederim.