TOBB Kuyumculuk Sanayi Meclisi Başkanı İmam Altınbaş;
TOBB Kuyumculuk Sanayi Meclisi Başkanı İmam Altınbaş CNBC-e’de yayınlanan “Piyasa Ekranı” programında kuyumculuk ve mücevherat sektörü ile ilgili soruları yanıtladı. BDDK’nın kredi kartlarına taksitli satışı yasaklaması sonrasında sektörde ciddi bir daralma yaşandığını belirten İmam Altınbaş bu konudaki sıkıntılarını Başbakan Yardımcısı Ali Babacan, Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ve BDDK Başkanı Mukim Öztekin’e ilettiklerini ifade etti. Türkiye’nin başarılı bir şekilde yönetildiğini söyleyen Altınbaş, ekonominin önceki yıllarda sergilediği büyüme performansını devam ettireceğinden emin olduğunun altını çizdi.
Altın fiyatlarındaki gelişmeleri nasıl değerlendiriyorsunuz?
Özellikle son zamanlarada 1300 USD civarında seyreden fiyatlar sözkonusu.
Piyasalar Rusya ve Ukrayna arasındaki gerginliği, Irak ve Suriye’de gerçekleşen olayları tedirginlikle takip ediyor. Yaşanan belirsizlik ortamı piyasaları da olumsuz etkiliyor. Güvenli liman niteliğindeki altına olan talebin arttığını gözlemliyoruz. Son zamanlarda küresel ekonomik konjonktürde toparlanmaya yönelik bir takım veriler ön plana çıkmaya başlasa bile özellikle bize yakın coğrafyalarda yükselen tansiyon belirsizlik yaratıyor. Bu ortamda altın fiyatlarının düşeceği ile ilgili bir öngörüde bulunmanın doğru olmayacağını düşünüyorum. Kısa ve orta dönemde altının yükselme eğilimini sürdüreceği kanaatindeyim.
Uluslararası medyada altının altın çağından bahsediliyor. Siz de uzun vadede yükseleceğini tahmin ettiğinizi söylediniz. Sizin de uzun döneme ilişkin projeksiyonunuz nedir?
Özellikle altın bir dönemde ciddi gevşeme yaşadı. Hatta o zaman 2500 USD fiyatlar konuşuluyordu. 1300’e kadar geriledi. Ancak Rusya ve Ukrayna’daki olaylar, Irak ve Suriye’deki istikrarsızlık altının yönünü yukarıya çevirdi. Bu sebeple altın fiyatlarının yükselme eğiliminde olacağını düşünüyorum. Altının arzı sınırlı. Yerden çıkan bir şey. Dolar, Euro basabiliyorsunuz ama altında böyle bir şey söz konusu değil. Son yıllarda çok ciddi rezerve sahip bir maden de bulunmuş değil. Altın dünyanın ortak parası olarak kullanılan bir metal. Onun için ben kısa ve orta vadede, altın arzı veri iken ve dünyada talebi etkileyen yukarıda sözünü ettiğimiz faktörler mevcutken altının çok fazla gerileyeceğini, önemsiz bir metal olacağını düşünmüyorum.
Pırlantada son dönemde durum nedir?
Altının arzının sınırlı olduğunu söylemiştik. Ancak pırlantanın arzı altına göre daha da sınırlı. Dolayısıyla çok az bulunan bir maden. Pırlanta insanların refah düzeyi arttıkça tüketimi hızlanan bir şey. İnsanlar yeme, içme ve barınma gibi zorunlu ihtiyaçlarını karşıladıktan sonra pırlanta talep etmeye başlıyorlar. Dünyadaki refah düzeyi arttıkça mücevher kullanımı da aynı oranda artıyor. Onun için uzun vadede pırlantanın altına göre daha da değerlenebileceği kanaatindeyim.
Pırlantaya olan taleple altına olan talep arasındaki makas kapanıyor mu? Önümüzdeki dönemde pırlantalı mücevher talebi altın takı talebini geçer mi?
Her ikisinin de talebi ve talep eden müşterilerin profili birbirinden farklı. Altın büyük şehirler de dahil, Türkiye’nin dört bir yanında talep görüyorken pırlantalı mücevherlerin, gelir ve eğitim seviyesi yüksek bölgelerde daha fazla talep edildiğini gözlemliyoruz. Ancak son yıllarda Türkiye’de gelir seviyesi yükseliyorken, diğer taraftan da kentli nüfus artıyor. Pırlanta pazarının büyüme hızı, altına göre daha hızlı olsa da hacim olarak altın takı çok daha fazla hacime sahip. Ancak söyediğiniz gibi aradaki makas kapanma eğiliminde. Pırlantayı insanlar hem takı, hem aksesuar hem de parasının değerini koruması açısından tercih ediyorlar. Pırlanta uzun vadede altına göre daha fazla değer kazanır diye düşünüyorum.
Peki, yatırımcılar altını ne kadar portfoylerinde bulundurmalı? Bu konuda neler söylemek istersiniz?
Öncelikle şunu belirteyim. Altın yastık altında durmamalı. Mutlaka ekonomiye kazandırılmalı. Tabii burada yatırım amacıyla alınan altından bahsediyorum. Dolayısla yatırım amacıyla alınan altının bankalarda değerlendirilmesinde fayda var. Altın ekonominin dışına çıkmamalı. Türkiye’de yastık atında çok ciddi miktarda altın atıl olarak bekliyor. Bunları mutlaka ekonomiye kazandırmalıyız. Türkiye’de altın bankacılığı yapan bankalar var. Bu bankalar altınları ekonomide kullanabiliyorlar. Altın mevduatı artan banka, kuyumculuk sektörüne altın kredisi kullandırabiliyor. Ancak kullanmak üzere alınan takılar mutlaka kuyumcular üzerinden değerlendirilmeli. Altın ekonomiye kazandırılırken kuyumcular da gözardı edilmemeli.
Kuyumculuk sektöründe işler nasıl gidiyor?
BDDK’nın Şubat ayının başında kredi kartına taksiti kaldırması sektörü son derece olumsuz etkiledi. Bu sorunlarımızı ilgili kurumlara da anlattık. Türkiye çok ciddi miktarda altın ithalatı yaptı. Bu yüzden cari açık yaratan bir sektörmüşüz gibi algılandık. Oysaki rakamlar sağlıklı olarak incelendiğinde bunun bu şekilde olmadığı ortatadır. Hükümet aynı zamanda tasarrufları arttırıp, tüketimi kısmak için de bu tedbiri uyguladı. Oysa ki altın tüketim aracı değildir. Altın Türk insanının en önemli yatırım aracıdır. Altına olan talep, türk insanının tasarruflarının arttığı anlamına gelir. AVM’leri örnek alalım. Tekstilde taksit var, çantacıda ve gözlükçüde var. Ancak mücevherde yok. Mücevhercide peşin ödeyecek. Bu konuda Başbakan Yardımcısı Ali Babacan ve Maliye Bakanımız Mehmet Şimşek ile de görüştük. BDDK Başkanı Mukim Öztekin’e de sıkıntılarımızı anlattık. Cari açık ve tefecilik ile ilgili tedbir amaçlı önlemler aldıklarını söylediler. “5 – 6 ay geçsin, gözlemleyelim ona göre tekrar değerlendiririz” dediler. 6 ay geçti, tekrar görüşülüp kaldırılmasını bekliyoruz. Sektörü çok mağdur eden bir uygulama. Sektörde 5 bin üretici, 40 bin kuyumcu var. Bu sektörden 400 bin insan geçimini sağlıyor. Sektörü çalıştıramayacak duruma getirmek ekonomi için de doğru değil. Başbakan yardımcımıza şu öneride bulundum ‘’Yerinizde olsam bir kamu spotu hazırlatır, insanları altın ve mücevher almaya yönlendiririm. Diyoruz ki Türkiye’de tasarruf açığı var. Oysa insanlar altın ve mücevher alarak tasarruf edebilirler. Örneğin, bir takım elbise aldığınız zaman bunu bırakın 5 seneyi, 2 ay sonra bile gidip nakite çevirebilmeniz mümkün değil. Aynı şey tatil için de saat için de geçerli. Oysa aldığınız bir takıyı seneler sonra gidip, hatta kar da ederek nakite çevirebilir, her türlü ihtiyacınızı karşılayabilirsiniz. Altın Türk insanının en önemli tasarruf aracıdır. İnsanlar altın almaya yönlendirilerek tasarruf arttırılabilir.
Genel ekonomik görünüm ile ilgili yorumlarınız nelerdir?
Türkiye bölgenin yıldızıdır. Türkiye’deki ekonomik gelişmeye senelerdir tanık oluyoruz. Türkiye çok dinamik bir ülke ve çok iyi yönetiliyor. Ülkemiz dünyaya entegre olmuş bir durumda, Türkiye artık herşeyi üretiyor ve sağlıklı bir altyapıya sahip. Daha önce Mücevher İhracatçıları Birliği Başkanlığı, İstanbul Sanayi Odası Kuyumculuk Meclis Başkanlığı gibi çeşitli konumlarda göreverde bulunduğum için diğer sektörleri de yakından biliyorum. Biz ekonominin, reel ticaretin içindeyiz, üretim nasıl yapılıyor, ihracat nasıl yapılıyor görüyoruz. Ülkemiz profesyonel ve sağlıklı bir şirket gibi son derece başarılı bir şekilde yönetiliyor.
Başbakan Yardımcımız Sayın Ali Babacan’a şu öneride bulundum; “Yerinizde olsam bir kamu spotu hazırlatır, insanları altın ve mücevher almaya yönlendiririm. Diyoruz ki Türkiye’de tasarruf açığı var. Oysa insanlar altın ve mücevher alarak tasarruf edebilirler. Örneğin, bir takım elbise aldığınız zaman bunu bırakın 5 seneyi, 2 ay sonra bile gidip nakite çevirebilmeniz mümkün değil. Aynı şey tatil için de saat için de geçerli. Oysa aldığınız bir takıyı seneler sonra gidip, nakite çevirebilir, her türlü ihtiyacınızı karşılayabilirsiniz. Altın Türk insanının en önemli tasarruf aracıdır. İnsanlar altın almaya yönlendirilerek tasarruf arttırılabilir. Bu yüzden kredi kartına taksitli satış yasağı gözden geçirilmelidir.’’