Bilgisayara Giriş / Sosyal Medya Kavramları
Sosyal Medya Kavramları ~ 1,848
Kişilerin, kullanıcı (user) sıfatıyla ortak ilgilerini, düşüncelerini, duygularını, kişisel hâl ve durumlarını, siyasî eğilimlerini, fotoğraflarını,videolarını, yazı ve yazışmalarını, fikir ve sanat eserlerini, kimi zaman ticarî ve meslekî faaliyetlerini, mal ve hizmetlerini ve benzeri değerlerini, gerek diğer münferit kişiler gerekse belirli bir topluluk yahut kamuoyuyla paylaşma olanağı buldukları dijital platformların genel olarak tümünü sosyal medya (social media) ifade eder.
Kullanıcıların sosyal medyada “içerik (content)” adı altında paylaşma imkânı buldukları, anılan tüm bu durumlar, veriler, ürünler ve eğilimler, birbirlerinin huzurunda bulunmaksızın (gıyaben – in absentia) iletişim ve paylaşımda bulunuyor olmaları yeni bir iletişim çeşitidir.
Öğretide sosyal medyayı kavramsal olarak betimleyen tek merkezli bir tanım bulunmamakla birlikte, anılan mecrayı “iletişim”, “teknoloji”, “medya”,
“pazarlama”, “politik katılım” ve “eğitim – öğretim” gibi alanlarda ele alan muhtelif yaklaşımlara rastlanmaktadır.
“İletişim” temelli yaklaşımların sosyal medya kavramını “sosyal paylaşım (social network)” ekseni etrafında tanımladığı görülmektedir. Örneğin bir
yaklaşım anılan kavramı, “kullanıcılarına karşılıklı paylaşım imkânı sağlayan, kullanıcılarının kişisel veya gruplar içinde medya içeriği oluşturmasına imkân veren dijital medya ve teknolojileridir.” şeklinde tanımlamakta 1 , diğer bir yaklaşım ise bu kavramı, “en yüksek derecede paylaşımın gerçekleştiği, çevrimiçi medyanın yeni bir türü olarak fırsatlar sunduğu en yeni fikirlerden biridir.” şeklinde ifade etmektedir 2 . Sosyal medya, “Bilginin, farklı düşünce ve deneyimlerin, kamu oluşumlu web sitelerince paylaşımına olanak tanıyan ve internet dünyasını hızla hayatımıza yerleştiren bir uygulama alanıdır.” 3 ve “kişilere sınırlandırılmış bir sistemde herkese açık veya yarı açık profiller üretme, bağlantıları paylaştıkları diğer kullanıcıların listesini ekleme, sistemdekilerin başkalarıyla bağlantılarını görüntüleyip dolaşma izni veren web tabanlı hizmetler” 4 gibi yaklaşımların da yine sosyal medyanın, kullanıcılar arasında paylaşıma imkân vermesi özelliğini merkeze aldıkları görülmektedir.
“Teknoloji” temelli yaklaşımlar ise sosyal medya kavramını, daha ziyade sadece okuma ve araştırma mecrası olarak çalışan “web 1.0”ın aksine, kişilerin kendi içeriklerini yazarak/ ekleyerek ve bunları diğer insanlarla paylaşarak sisteme dâhil olabildikleri “web 2.0” teknolojisi 5 üzerine inşa edilmiş olması yönüyle tanımlamaktadır.
Buna göre sosyal medya, genel olarak, “web 2.0 teknolojisinin ideolojik ve teknolojik yapıları üzerine inşa edilmiş, kullanıcı kaynaklı üretim ve değişimlere izin veren internet tabanlı uygulamalar grubu” olarak tanımlanmaktadır.
Sosyal medya kavramına “medya” ekseninde yaklaşan eğilim, anılan kavramı “yeni medya” adıyla ve/ veya kapsamında değerlendirmektedir. Buna göre, yeni medya, kişinin üretici değil sadece tüketici olduğu ve yayınlar üzerinde etkileşiminin bulunmadığı, genel olarak gazete, dergi, televizyon, radyo gibi belirli ve sınırlı yayın organları vasıtasıyla tek yönlü bir iletişim sürdüren “geleneksel medya”nın aksine, “gelişen bilgisayar, internet ve mobil teknolojisi ile ortaya çıkan, kullanıcıların zamandan ve mekândan bağımsız bir şekilde interaktif olarak etkileşimde bulundukları sanal bir medya ortamı”dır.
“Web 2.0, O’Reilly Media tarafından 2004’te kullanılmaya başlayan bir sözcüktür ve ikinci nesil internet hizmetlerini – toplumsal iletişim sitelerini, vikileri, iletişim araçlarını ve folksonomileri – yani internet kullanıcılarının ortaklaşa ve paylaşarak yarattığı sistemi tanımlar.”, (Wikipedia Online Encyclopedia, naklen, E.T. 03.07.2017). Tim O’Reilly de web 2.0’ı, “bilgisayar endüstrisinde internetin bir düzlem olarak ilerlemesiyle bir işletme devrimi ve bu düzlemin kurallarını başarı için anlamaya çalışmaktır. Bu kurallar arasında başlıcası şudur: Ağ etkilerini daha çok insanın kullanabilmesi için programlar kurmak.”.
“Pazarlama”ya yönelik yaklaşımlar ise genel olarak, sosyal medyanın şletmeleri doğrudan müşterileriyle buluşturan ve bunu doğrudan nihai
tüketiciyle iletişim halinde olmasını geleneksel iletişim araçlarına göre daha düşük maliyet ve daha büyük etkinlikte sağlayan interaktif ve mobil bir
pazarlama aracı olarak tanımlamaktadır. Nitekim hemen her sosyal medya mecrasında, bireysel kullanıcıların kendi oluşturdukları hesaplar yahut ticarî ve kurumsal ölçekte servis sağlayıcı ile işbirliği içerisinde bulunan şirketlerin reklamlar marifetiyle mal ve hizmet satışına ilişkin faaliyette bulundukları görülmektedir. Bu yönüyle sosyal medya, satış ve pazarlama alanında da aktif şekilde kullanılmaktadır.
Eğitimcilerinin teşviki ve onlarla interaktif olarak ders hakkında danışmanlık alabilmeleri, ders konularıyla alakalı olarak bağlı oldukları sosyal
medya grubundan yardım alabilmeleri ve karşılıklı bilgi paylaşabilmeleri, eğitim içeriklerinin sosyal medya bileşenlerinde gitgide yaygınlaşması,
masrafsız ve zamandan bağımsız oluşu gibi etkenler dolayısıyla sosyal medyanın, eğitim – öğretim faaliyetlerinde de – özellikle öğrenciler tarafından giderek yaygın şekilde kullanıldığı görülmektedir.
Sosyal medya, kullanıcıların önceden geleneksel iletişim araçlarıyla gerçekleşen pek çok faaliyeti buraya taşımaları ve anılan mecranın geniş
kitleler üzerindeki etkisi dolayısıyla, bir siyasî propaganda aracı olarak “politik katılım” üzerinde de etkili olmaktadır. Arap Baharı, Taksim Gezi Parkı, Amerika Birleşik Devletleri Wall Street’i İşgal Et, İspanya Indignados, 2009 Moldova Twitter, 2009 İran Yeşil Devrimi, 2011 Londra Mark Duggan gibi hareketlerdeki aktif kullanımı ve etkisi, sosyal medyanın bu kapsamda ortaya çıkan etkilerine dair en dikkat çekici örnekler arasında yer almaktadır. Aynı şekilde, sosyal medyanın seçimlerde de aktif olarak kullanıldığı gözlemlenmektedir. Siyasî aktörlerin sosyal medyayı son derece faal şekilde kullanıyor olmalarının yanı sıra, şöhretli kişilerin hatta sıradan vatandaşların dâhi siyasî eğilimlerini bu mecraya taşıyor olmaları, seçimler üzerinde son derece etkili olabilmektedir. İtalyan komedyen Beppe Grillo’nun sosyal medya üzerinden başlatmış olduğu Beş Yıldız Hareketi vasıtasıyla partisinin, hiç beklenmedik şekilde “parti bazında” en yüksek oyu alması, sosyal medyanın bu yöndeki etkisini gözler önüne seren örneklerdendir.
Anılan muhtelif yaklaşımlar ışığında “sosyal medya”, internet alt yapısı ve web 2.0 teknolojisine dayanan, kişilerin, kullanıcı sıfatıyla ortak ilgilerini, düşüncelerini, duygularını, bilgilerini, kişisel hâl ve durumlarını, siyasî eğilimlerini, fotoğraflarını, videolarını, yazı ve yazışmalarını, fikir ve sanat eserlerini, kimi zaman ticarî ve meslekî faaliyetlerini, mal ve hizmetlerini ve benzeri değerleri ile kimi kişisel verilerini, gerek diğer münferit kişiler gerekse belirli bir topluluk yahut kamuyla paylaşma olanağı buldukları, karşılıklı etkileşim, iletişim, paylaşım, işbirliği, topluluk ve öz içerik oluşturulmasına interaktif olarak izin veren dijital platformların genel olarak tümü” şeklinde “karma” bir yaklaşımla – tanımlanabilir.
İnternet (web 2.0) tabanlı bir dijital mecranın (platformun) sosyal medya kavramı içerisinde nitelendirilebilmesi, anılan mecranın genel olarak
erişilebilir olmasına, kullanıcılar arasında interaktif paylaşımı/ etkileşimi desteklemesine ve özel yahut genel iletişime imkân sağlamasına bağlıdır. Bu açıdan bir sosyal medya platformunun temel unsurlarının (ve özelliklerinin) “erişim/ erişilebilirlik”, “kullanıcı/ katılımcı”, “interaktif paylaşım/ etkileşim” ve “iletişim” desteği olduğu söylenebilir.
1- Erişim/ Erişilebilirlik
Bir dijital mecranın sosyal medya platformu olduğundan bahsedilebilmesi için öncelikle bunun genel bir kitleye, zaman ve mekân sınırlaması olmaksızın internet üzerinden erişim imkânı tanıması gereklidir. Başka bir ifadeyle sosyal medyaya dâhil bir dijital mecra, kural olarak tüm
katılımcıların, zaman ve mekân sınırlaması olmaksızın içeriğe erişebilmesine imkân sağlar. Aynı şekilde, sosyal medya üretimi, geleneksel medya
üretiminden farklı olarak özel teknik bilgi yahut tahsil gerektirmediğinden daha geniş kitlelerce üretime (içerik oluşturulmasına) erişim ve katkı sağlanır.
2- Kullanıcı/ Katılımcı
Sosyal medya içerikleri (platformları) daha ziyade kullanıcılar tarafından oluşturulmakta ve şekillendirilmektedir. Bu yönüyle sosyal medya mecraları patronajı kullanıcılara vermektedir. Kullanıcılar, sosyal medya içeriğinin oluşumuna çoğu zaman kendi oluşturdukları dijital/ sanal kimlikleri ile katılım sağlarlar. Nitekim bir sosyal medya mecrasında kullanıcıya, “kullanıcı adı”, “avatar”, “profil” gibi isimlerle
tabir edilen – çoğu zaman kendi inisiyatifi ile oluşturduğu – bir sanal kimlik verilir. Kimi zaman isim, resim, yaş, cinsiyet, meslek, konum (yer) gibi özel hayata dair kişisel bilgileri/ verileri de içeren bu kimlik, ilgili sosyal medya mecrasında kullanıcının kendisini temsil etmesini ve diğer kullanıcılar yahut zaman zaman üçüncü kişi katılımcılar tarafından tanınmasını – ayırt edilmesini sağlar. Sanal kimlik, aynı zamanda kullanıcıların farkında olunmalarını sağlar.
Bu açıdan kimlik, sosyal medyada mevcudiyet sağlanabilmesine ve sosyal ilişkiler kurulabilmesine hizmet eder.
3- İnteraktif Paylaşım/ Etkileşim
Geleneksel medya kitlelere, daha ziyade tek yönlü (etkileşimsiz) bir iletişim sunar. Buna karşılık sosyal medya, kişi ve kitlelere, katılımlı, etkileşimli ve çift yönlü iletişim imkânı sunarak toplulukların, ilgili kişi yahut içerik etrafında daha hızlı ve etkin bir biçimde yoğunlaşmasını mümkün kılar.
Kullanıcıların sosyal medya mecralarında paylaştıkları ve diğer kullanıcılar yahut katılımcılarla bu yolla etkileşim sağladıkları ortak ilgileri,
düşünceleri, duyguları, bilgileri, kişisel hâl ve durumları, siyasî eğilimleri, fotoğrafları, videoları, yazı ve yazışmaları, fikir ve sanat eserleri, ticarî ve meslekî faaliyetleri, mal ve hizmetleri ve benzeri değerleri ile kimi kişisel verileri “içerik” olarak adlandırılır ki içeriğin paylaşılması, sosyal medyanın
başlıca amaçlarındandır. Ancak ileride ayrıntılı olarak değinileceği üzere kimi içerikler ve bunların paylaşılması, kişilik hakkı ihlâllerine, fikrî ve sınaî haklar gibi malvarlıksal değerlerin zedelenmesine yahut cezaî anlamda suç ikâ edilmesine yol açabilmektedir.
Tek yönlü içerik aktarımı ve yayına olanak sağlayan geleneksel medya ve web 1.0 tabanlı internet sitelerinin aksine sosyal medya, kullanıcılara anlık iletişim ve içeriğe katılabilme olanağı sağlamaktadır. Bu iletişim ve katılım paylaşılan içeriğe yorum yapabilme, içeriği başkalarıyla paylaşabilme şeklinde olabileceği gibi, yazışmalar/ konuşmalar şeklinde de kendini gösterebilir. Konuşmalar, kullanılan sosyal medya mecrasına bağlı olarak chat, özel mesaj, direkt mesaj, görüntülü konuşma, sesli konuşma gibi yollarla anlık özel (ikili) diyaloglar yahut elektronik posta gönderilmesi suretiyle cereyan edebilir. Kullanıcılar, özel diyalogların yanı sıra, birbirleriyle gruplar oluşturarak toplu iletişim de kurabilirler.
Sosyal medya denilince akla ilk etapta (ve genellikle sadece) Facebook, Twitter, Instagram, Whatsapp gibi popüler “sosyal ağlar” gelse de, anılan ağlar dışında kalan ancak önceden izah edilen unsurları bünyesinde barındıran diğer pek çok dijital mecra (site – uygulama) da sosyal medya kavramına dâhil kabul edilmektedir. Bu yönüyle sosyal medya, sosyal ağları da (birer bileşen olarak) içine alan bir üst kavramdır.
Sosyal medya “üst” kavramına hangi bileşenlerin dâhil olduğu noktasında çeşitli sınıflandırmalar yapılmakla birlikte, bu bileşenlerin genel olarak “sosyal ağlar”, “fotoğraf ve video paylaşım siteleri”, “bloglar”, “mikrobloglar”, “wikiler”, “podcasting” ve “sanal oyun – yaşam simülasyonları” alt başlıklarında incelendikleri görülmektedir. Aşağıda bu bileşenlere genel
1- Sosyal Ağlar
Kullanıcıların, herkese açık yahut yarı açık kişisel “profil”ler yaratarak diğer kullanıcıları bu profillere davet ettikleri, onlarla gruplar oluşturdukları, çeşitli paylaşımlarda bulundukları ve aralarında özel yahut diğer kullanıcılarla/katılımcılarla genel, anlık yazışmalarda bulundukları dijital (web tabanlı) mecralara “sosyal ağ (social network)” adı verilmektedir.
Sosyal ağlara kullanıcı sıfatıyla katılım kural olarak herkese açık olup üyelik genelde ücretsizdir. Bu gibi mecralarda temel amaç sosyal paylaşım ve iletişim olsa da paylaşımın derecesi, her sosyal ağ sitesinde farklılık gösterebilmekte ve kendine özgü gizlilik, güvenlik ve görünürlük/ erişilebilirlik kurallarına tabi tutulabilmektedir.
Küresel ölçekte en popüler sosyal ağlara örnek olarak Facebook, MySpace, Google Plus ve LinkedIn gösterilebilir .
Facebook, insanların başka insanlarla iletişim kurmasını ve bilgi alışverişi yapmasını amaçlayan bir sosyal ağdır. 4 Şubat 2004 tarihinde Harvard Üniversitesi 2006 devresi öğrencisi Mark Zuckerberg tarafından kurulan Facebook, aslında sadece Harvard öğrencilerinin kendi aralarında iletişim kurmaları amacıyla kurulmuş olup sonrasında tüm dünyada yaygınlaşmıştır (Wikipedia Online Encyclopedia).
Myspace sanal ortamda kullanıcı denetiminde iletişim ve arkadaşlıklar kurulabilen, kişisel profillerin, blogların, grupların, resimlerin, müzik ve videoların barındırılabileceği bir sosyal iletişim Web Sayfası'dır. Bu mecrada kullanıcılar genellikle, kendi ürettikleri yahut beğendikleri müzikleri paylaşmaktadırlar (Wikipedia Online Encyclopedia).
Google Plus, Google tarafından yönetilen, temel olarak Gmail, Blogspot, Google Contact, Picasa, Gtalk ve Google Connect gibi geniş bir yelpazedeki sosyal ağların kullanılmasına imkan veren bir kimlik doğrulama hizmetidir. Google Plus uygulaması kimi zaman Google+ ya da G+ şeklinde gösterilmektedir. Google Plus’ta da fotoğraf ve video paylaşılabilmektedir. Benzer özelliklerinin yanında Google Plus’ın diğer sosyal ağlardan farklı yönleri de bulunmaktadır. Bunlardan birisi çoklu video görüşmelerine olanak sağlayan Hangouts özelliğidir. Bu özellik sayesinde video görüşmesi yapılmak istenen diğer kullanıcılarla konferans şeklinde toplu görüşmeler yapılabilmektedir (http://bilgihanem.com/google-plus-nedir-nasil-kullanilir/, E.T.06.07.2017).
LinkedIn, iş arayan ve işveren kişilerin kullandığı ve iş hayatı ile ilgili bilgilerin paylaşıldığı sosyal bir ağdır. LinkedIn kullanımının temel amacı iş başvurusu yapmak isteyen kişilerin iş başvurularını gerçekleştirmesi, sunum, dosya ve kitapların paylaşılabilmesi, blogların kolay yoldan reklamını gerçekleştirmek, iş hayatı ile ilgili konularda bilgi alışverişi yapmak gibi meslekî faaliyetlerde ve paylaşımlarda bulunmaktır (http://blog.isimtescil.net/linkedin-nedir-ne-ise-yarar/,
Sosyal ağlar kapsamında olmak üzere yukarıda anılanlar dışında Orkut, Vkontakte, Friendster, Odnoklassniki, MyHeritage, MeetUp, MyYahoo, FriendFeed, Chime.in, Path vb. pek çok site bulunmaktadır. Örnekler için bkz., https://www.sosyalsosyal.com/75-farkli-sosyal-medya-sitesi, (E.T. 06.07.2017).
2- Fotoğraf, Ses ve Video Paylaşım Siteleri
Bu mecralar, kullanıcıların, kendi oluşturdukları yahut başkalarına ait fotoğrafları, videoları ve sair çoklu ortam (multimedia) içeriğini paylaşmalarına ve bunlar hakkında yorum yapmalarına imkân tanıyan sosyal paylaşım siteleridir. En yaygın örmekleri arasında YouTube, Flickr ve Instagram bulunmaktadır.
YouTube, bir video barındırma web sitesidir. Anılan platform üzerinde kullanıcılar, var olan video klipleri izleyebildiği gibi bununla birlikte istenildiğinde kendi video kliplerini YouTube’a ekleyebilme imkânına sahiplerdir. Platform üzerinde yer alan kategorilerde kullanıcının geliştirmiş olduğu içerikler, kişisel amatör video klipler, film ve televizyon programları, kesitleri ve müzik videoları yer almaktadır. YouTube’a üye olan kullanıcıların izledikleri video klipleri değerlendirerek not verme ve aynı zamanda izlenen video klipler hakkında yorum yazabilme imkânları bulunmaktadır (Wikipedia Online Encyclopedia).
Flickr, Yahoo'nun fotoğraf paylaşma ve arşivleme servisidir. Flickr'daki kullanıcıların ücretsiz 1 TB fotoğraf saklama alanı, fotoğraf paylaşma ve bunları yorumlayabilme imkânları bulunmaktadır Wikipedia Online Encyclopedia).
Instagram, fotoğraflar üzerinde filtre ve efekt uygulamalarına izin veren bir fotoğraf paylaşma ve düzenleme uygulamasıdır. Uygulama üzerinden fotoğrafların Facebook, Twitter, Tumblr, Foursquare, Flickr, Posterous ya da elektronik posta aracılığıyla paylaşılması mümkün olmaktadır. Bununla birlikte uygulamada fotoğraf beğenme ve yorum yapma özelliği de yer almaktadır.
Ücretsiz bir fotoğraf paylaşma programı olan Instagram, kullanıcılarına çekilen fotoğraflar üzerinde dijital filtre kullanma, efekt ekleme ve Instagram da dahil olmak üzere çeşitli sosyal medya platformlarda paylaşma imkânı sunmaktadır. Instagram üzerinden aynı zamanda hangi kullanıcının (arkadaşın) bu uygulamayı kullandığı görülebilmektedir. Böylelikle kullanıcılar, sosyal
medya arkadaşları ile bu uygulama üzerinden bağlantı kurabilme imkânı bulmaktadır, (http://bilgihanem.com/instagram-nedir-nasil-kullanilir/, E.T. 06.07.2017). Bu yönde bkz., Kara, s. 74. Instagram’ın “microblog” kategorisinde değerlendirilmesi gerektiği yönünde bkz., Kaya, (Medya),
Blog, genellikle güncelden eskiye doğru sıralanmış yazı ve yorumların yayınlandığı, web tabanlı, çoğunlukla her gönderinin sonunda yazarın adının ve gönderi zamanının belirtildiği, gönderinin fotoğraf, video ve ses dosyalarıyla desteklenebildiği ve kullanıcının/ yayıncının seçimine göre katılımcıların/ okuyucuların gönderilere yorum yapabildiği yayınları belirtir. Anılan sosyal medya kavramı, “web” ve “log” kelimelerinin birleşiminden “internet günlüğü (weblog)” olarak da meydana geldiği için adlandırılmaktadır.
Yaygın blog uygulamalarına, Blogspot/ Blogger 29 , WordPress 30 ve Tumblr 31 örnek gösterilebilir.
4- Mikro Bloglar
Bloglar gibi bir web güncesi/ günlüğü türü olan mikro blogların ayırt edilmesini sağlayan en önemli unsur dosya büyüklükleri olup, mikro bloglar aracılığıyla kullanıcılar, diğer kullanıcılar yahut katılımcılarla anlık ve kısa içerikler (küçük veriler) paylaşabilmekte, bilgi güncelleme ve değişiklik yapabilmekte, anlık metin, ses, video, konum ve/ veya bağlantı (link) paylaşabilmektedirler.
Örneğin mikro blogların en bilinen türü olan Twitter 33 ’da kullanıcılar – blogların aksine – en fazla 140 karakterlik (Wikipedia Online Encyclopedia) paylaşımlarda bulunabilmektedirler. Twitter’ın yanı sıra FourSquare, Plurk, Jaiku ve Yammer gibi uygulamalar da mikro blogların bilinen örnekleri arasında yer almaktadırlar.
Blogspot veya Blogger, Google’ın 2003 Yılında satın almış olduğu internet kullanıcılarına kendi bloglarını açmalarına yardımcı olan servistir. Pyra Labs tarafından geliştirilen Blogger sistemi 1999 yılında kullanıma sunulmuştur (Wikipedia Online Encyclopedia).
WordPress, dünyada en popüler blog sistemlerinden biri olup açık kaynaklı ve ücretsiz olarak dağıtılmaktadır. WordPress kullanarak kullanıcılar, kendi sitelerini yayınlayabilir ve sitelerine içerik ekleyebilirler. Bu mecrada okuyucuların da gönderilere yorum yapma imkânları bulunmaktadır (Wikipedia Online Encyclopedia).
Tumblr, kullanıcıların İlgi alanları ile ilgili resim, video, yazı ve/ veya bağlantı paylaşabildikleri, ses videoları yükleyebildikleri ve sistemlerindeki diğer kullanıcılar ile sohbet edebildikleri bir blog uygulamasıdır (Wikipedia Online Encyclopedia).
Jack Dorsey tarafından 2006 yılında geliştirilmiş olan Twitter oldukça popüler olan bir sosyal ağ ve mikro blog sitesidir. Kullanıcıların 140 karakterden oluşan ve “tweet” adı verilen metinleri/ içerikleri paylaşmalarına imkân sağlayan Twitter, paylaşılan bu içeriklerin herkes tarafından görülebilmesine imkân tanımaktadır. Bununla birlikte kullanıcılar gönderilerini, yalnızca kendi arkadaşlarının görebilecekleri şekilde de sınırlandırabilmektedirler. Twitter’ın, diğer kullanıcıları listeye alma/ takip etme özelliği de bulunmaktadır. Kullanıcı, açık veya gizli şekilde oluşturabileceği listelere dilediği kadar kişi/ diğer kullanıcı ekleyebilmekte, bu sayede onların paylaşımlarından, kimleri takip ettiklerinden haberdar olabilmektedir. Ayrıca birbirlerini takip eden kullanıcıların “direkt mesaj” özelliği ile anlık ve özel yazışabilmeleri de mümkündür, http://bilgihanem.com/twitter-nedir-nasil-
kullanilir/, (E.T. 06.07.2017).
Foursquare, kullanıcının bulunduğu lokasyonu belirleyerek, çevresinde hangi mekânların bulunduğunu gösteren bir sosyal ağ ve durum paylaşım mikro blogudur (Wikipedia Online Encyclopedia).
Yammer, sirketler, gruplar ve kuruluşlar için tasarlanmış gerçek zamanlı bir iletişim platformudur. Yammer'ın geliştiricileri, amaçlarını, 'tutkumuz işyerinde çalışan insanların iletişim yolunu değiştirmek ve daha bağlı, verimli takımlar haline getirmek' şeklinde ifade etmektedirler. Yammer diğer mikro blog servislerinden, kurum içi iletişimi hedeflemesi açısından ayrılmaktadır,
Hawaii dilinde “hızlı” kelimesinden türetilen wikiler, kullanıcıların herhangi bir konu hakkındaki bilgilerini ilgili başlık altında paylaşmalarını sağlayan ve bu yolla, çeşitli konular hakkında tek merkezde toplanan bir bilgi havuzu oluşturan internet siteleridir. Tek bir yazara ait olmayan site içeriklerinden müteşekkil wikiler kullanıcılara, yeni bilgiler ekleme, bunları düzenleme, yorum yapma, bilgileri kategorize etme ve genellikle (katılımcıya) üye olmadan bilgiye erişebilme imkânı sunmaktadırlar.
Wikilerin en bilinen örneği Wikipediadır. Wikipedia, kullanıcıları tarafından ortaklaşa olarak birçok dilde hazırlanan, özgür, bağımsız, ücretsiz, reklamsız, kâr amacı gütmeyen bir internet ansiklopedisi olup MediaWiki yazılımı kullanılarak hazırlanmaktadır. Sürekli eklemeler ve değişiklikler yapıldığı için hiçbir zaman tamamlanmayacağı varsayılmaktadır (Wikipedia Online
6- Sanal Oyun – Sanal Gerçeklik (Yaşam Simülasyon) Platformları
Sanal oyun platformları kullanıcıların kendi arkadaşlarıyla yahut diğer kullanıcılarla karşılıklı oyun oynadıkları, anlık iletişime, yazışmaya ve gruplar kurmalarına imkân sağlayan web tabanlı mecralardır. World of Warcraft, Steam gibi örnekleri bulunmaktadır. Sanal yaşam simülasyonlarında ise kullanıcı, “avatar” olarak tabir edilen kendi kişiselleştirilmiş karakterini yaratarak, web ortamında, gerçek yaşama benzetilen bir simülasyonu yaşamakta ve bu – kendi para birimleri dâhi olan – sanal dünyada kendini avatarı marifetiyle temsil ederek, diğer kullanıcıların avatarları ile iletişime geçmektedir. Buna imkân veren mecraların en yaygın örnekleri SecondLife ve Sanalika’dır.
1,848 Okunma Henüz yorum yapılmamış 21/06/2019 11:01:40 21/06/2019 11:02:11
644,108 Okunma 109 Yorum 16/12/2019 14:07:57 25/02/2020 10:32:44
311,478 Okunma 21 Yorum 11/04/2007 22:48:24 11/04/2014 14:48:49
190,510 Okunma 8 Yorum 05/10/2007 12:29:07 04/03/2019 10:11:32
100,319 Okunma Henüz yorum yapılmamış 08/04/2007 16:42:10 12/08/2014 05:06:50
89,571 Okunma Henüz yorum yapılmamış 30/10/2018 20:58:38 30/10/2018 20:59:56
69,873 Okunma 1 Yorum 28/09/2007 13:27:49
59,623 Okunma 1 Yorum 31/03/2013 12:40:06 20/02/2017 14:58:06
54,610 Okunma 1 Yorum 01/04/2013 15:21:16 17/10/2019 14:43:02
50,000 Okunma Henüz yorum yapılmamış 11/04/2007 16:37:45
40,430 Okunma 1 Yorum 21/10/2007 11:45:32 09/01/2015 11:50:36
39,804 Okunma 11 Yorum 07/04/2013 02:48:18 21/05/2013 02:48:59
37,553 Okunma Henüz yorum yapılmamış 17/09/2018 02:50:59 17/09/2018 02:55:01
36,621 Okunma 1 Yorum 03/06/2013 13:26:28 03/06/2013 13:26:45
35,280 Okunma Henüz yorum yapılmamış 28/10/2007 19:49:59 31/03/2013 11:11:44
34,769 Okunma Henüz yorum yapılmamış 28/10/2019 09:54:43 05/11/2019 15:04:29
34,060 Okunma Henüz yorum yapılmamış 21/10/2007 03:45:45
33,275 Okunma 1 Yorum 21/09/2007 01:28:56 20/05/2014 01:29:13
28,721 Okunma Henüz yorum yapılmamış 21/10/2007 01:42:38
28,589 Okunma Henüz yorum yapılmamış 02/10/2007 18:22:44
28,211 Okunma Henüz yorum yapılmamış 28/11/2014 10:07:46 24/02/2020 10:46:40
27,780 Okunma 1 Yorum 22/09/2007 17:50:19
27,761 Okunma Henüz yorum yapılmamış 02/10/2007 17:03:06
27,703 Okunma Henüz yorum yapılmamış 14/11/2017 19:55:13 14/11/2017 22:57:33
27,572 Okunma 1 Yorum 31/03/2013 11:18:55 06/04/2013 10:49:09
26,398 Okunma Henüz yorum yapılmamış 02/10/2007 18:18:25
25,355 Okunma 1 Yorum 05/10/2007 12:14:13
24,998 Okunma Henüz yorum yapılmamış 21/10/2007 02:06:06
23,215 Okunma Henüz yorum yapılmamış 05/10/2007 12:16:21
23,078 Okunma Henüz yorum yapılmamış 07/04/2013 10:44:11 07/04/2013 10:44:28
19,878 Okunma Henüz yorum yapılmamış 29/09/2007 13:47:15