Aşil Tendinit Nedir? Tedavisi Nasıldır? Belirtileri, Nedenleri
Aşil tendinit, topuk kemiğinin alt bacak arka baldır kaslarını birbirine bağlayan doku grubu olan aşil tendonlarının (aşil kirişlerinin) aşırı kullanılması sonucu ortaya çıkan yaralanmadır.
Aşil tendinit en çok ani olarak tempo yoğunluğunu veya süresini arttıran koşucularda görülür. Ayrıca sadece hafta sonları tenis ya da basketbol gibi sporları yapan orta yaşlı kişilerde de yaygın görülür.
Aşil tendinit vakalarının çoğu doktor gözetiminde nispeten basit, evde bakım yöntemleri ile tedavi edilebilir. Öz-bakım stratejileri yinelenen atakları önlemek için gereklidir. Daha ciddi vakalar tendonlarda yırtıklara neden olduğundan cerrahi girişim gerektirebilir.
Aşil tendinit ile ilişkili ağrılar genellikle koşma veya diğer spor aktiviteleri sonrası bacağın alt kısmında veya topuk arkasında hafif bir ağrı olarak başlar. Daha şiddetli ağrı atakları ise uzun süreli çalışma, merdiven çıkma veya koşu sonrası oluşabilir.
Ayrıca, özellikle sabahları hafif bir aktivite ile geçen hassasiyet veya sertlik de yaşanabilir.
Eğer aşil tendonu etrafında kalıcı bir ağrı yaşarsanız bir doktora görünmeniz gerekecektir. Ağrı ya da sakatlık şiddetli ise acil tıbbi yardım alınız. Çünkü tendonlarda yırtık oluşmuş olabilir.
Aşil tendinit topuk kemiği ile baldır kaslarını birbirine bağlayan doku bandında (yani aşil tendonlarına) tekrarlayıcı ya da yoğun şekilde oluşan zorlanma ile ortaya çıkar. Bu tendon kişi yürürken, koşarken, veya sıçrarken görev yapar. Aşil tendonlarının yapısı yaşlanmaya bağlı olarak zayıflar ve bu yüzden yaralanmalara daha duyarlı hale gelir.
Aşil Tendonu Ağrısı..Daha Fazlasını Okuyun…
Özellikle sadece hafta sonları spor yapan ya da spor yaparken birden bire çalışma yoğunluğunu arttıran insanlarda da tendinit meydana gelme olasılığı yüksektir.
Aşil tendinit riskini artırabilen başlıca faktörler:
• Cinsiyet ve yaş: Aşil tendinit çoğunlukla orta yaşlı erkeklerde görülür.
• Fiziksel problemler: Ayakların düz taban olması aşil tendonları üzerinde daha fazla yük oluşturur. Obezite ve sıkı baldır kasları da tendonlardaki gerginliği arttırabilir.
• Egzersiz ve spor çeşidi: Yıpranmış ayakkabılarla koşu yapma aşil tendinit riskini artırabilir. Tendon ağrısı, soğuk havalarda sıcak havalara göre daha sık görülür ve engebeli arazide çalışan kişiler aşil yaralanmalarına daha yatkın haldedir.
• Tıbbi koşullar: Diyabet veya yüksek tansiyonu olan insanlarda aşil tendinit gelişme risk daha yüksektir.
• İlaçlar: “Fluorokinolonlar” olarak adlandırılan bazı antibiyotik türleri de yüksek oranlarda aşil tendinit ile ilişkili bulunmuştur.
Aşil tendinit, tendonları zayıflatarak savunmasız hale gelmesine ve yırtılmalara yol açar. Tendon yırtıkları içinse cerrahi müdahale gerekmektedir.
Fiziksel muayene sırasında, doktorunuz etkilenen alan üzerine yavaşça baskı yaparak ağrı, hassasiyet veya şişkinliğin yerini belirleyecektir. Ayrıca ayak ve ayak bileğinde esneklik, uyum ve kemiklerin hizasını değerlendirecektir.
Topuk Ağrısı ve Nedenleri, Tedavisi
Hastanın durumunu netleştirmek için aşağıdaki testlerden bir veya birkaçı da istenebilir:
• Röntgen: Her ne kadar da röntgen cihazı tendonlar gibi yumuşak dokuların görüntülerini oluşturamasa da benzer belirtilere neden olabilecek diğer koşulların ekarte edilmesinde yardımcı olacaktır.
• Ultrason: Bu cihaz tendonlar gibi yumuşak dokuların görüntülerini elde etmek için ses dalgalarını kullanır. Ultrason ayrıca hareket halindeki aşil tendonlarının gerçek zamanlı görüntülerini de üretebilir.
• Manyetik rezonans görüntüleme (MRG): Radyo dalgaları ve çok güçlü bir mıknatıs kullanan MR makineleri ile de aşil tendonlarının çok detaylı görüntüleri elde edilebilmektedir.
Tendinit, genellikle öz-bakım tedbirlerine olumlu yanıt verir. Eğer belirtiler şiddetli veya inatçı ise, diğer tedavi seçenekleri de önerilebilir.
İbuprofen (Advil, Motrin IB, diğerleri) veya naproksen (Aleve) gibi ağrı kesici ilaçlar yeterli gelmezse inflamasyonu azaltmak ve ağrıyı dindirmek için daha güçlü ilaçlar reçete edilebilir.
Fizyoterapist tarafından aşağıdaki tedavi seçeneklerinden bazıları uygun görülebilir:
• Egzersizler: Fizyoterapistler genellikle germe ve güçlendirme egzersizleri ile aşil tendonlarının iyileşmesini hızlandırıcı terapilerde bulunur.
• Ortopedik cihazlar: Hafifçe topuğu yükselten bir ayakkabı giyilmesi tendonlar üzerindeki yükü hafifletecek ve aşil tendonu üzerine uygulanan kuvvet miktarını azaltıcı bir destek sağlayacaktır.
Eğer birkaç aylık koruyucu tedavi seçenekleri işe yaramadıysa veya tendonlarda yırtık varsa ameliyat seçeneği düşünülür.
Tendinit için uygun görülen öz-bakım seçenekleri şunlardır:
• Dinlenme: Tendinitin geçmesi için birkaç gün egzersizlere ara vermek veya aşil tendonlarını zorlamayacak yüzme gibi başka aktivitelere yönelmek faydalı olacaktır. Ağır vakalarda, yürüyüş için koltuk değneği kullanmak gerekebilir.
• Buz: Egzersiz sonrası ortaya çıkan ağrı ve şişliği azaltmak için, yaklaşık 15 dakika süreyle tendon üzerine bir buz paketi ile kompres yapılması önerilir.
• Sıkıştırma:. Saran veya sıkıştıran elastik bandajlar ile şişliği azaltmak ve tendon hareketlerini kısıtlamak yardımcı olacaktır.
• Yükseklik: Şişmeyi azaltmak için problem olan bacağı kalp hizasından daha yukarı kaldırınız. Geceleri uyurken de aynı şekilde ayakları yüksekte tutmak en azından altına bir yastık koymak şişkinliği önlemek için faydalı olacaktır.
Aşil tendinitini önlemek her ne kadar da mümkün değilse de, riskleri azaltmak için çeşitli önlemler alınabilir:
• Aktivite düzeyini yavaş yavaş artırın. Eğer bir egzersiz rejimine yeni başlıyorsanız yavaş yavaş başlayın ve egzersiz süresini ve yoğunluğunu da yavaş yavaş arttırın.
• Bazı aktivitelerden vazgeçin. Dağ yürüyüşü gibi tendonlara aşırı stres binmesine neden olan faaliyetlerden kaçının. Özellikle yaşlı iseniz veya uzun bir süre aradan sonra ilk defa böyle bir aktiviteye katılacaksanız daha temkinli olmalısınız. Aktiviteye yavaş bir tempoda başlamak ve öncesinde ısınmak önemlidir. Belirli bir egzersiz sırasında ağrı fark ederseniz, durun ve dinlenin.
• Giyeceğiniz ayakkabıyı dikkatli seçiniz. Topuk için yeterli oranda destek sağlayan ve egzersiz yaparken aşil tendonunda oluşan gerginliği azaltmaya yardımcı olan bir ayakkabı giyilmesi önerilir. Eğer yıpranmış ise değiştiriniz. Ayakkabılarınız yeni bile olsa belirtildiği gibi tendonları yeterince destekleyen ve baskıyı azaltan bir ayakkabı olması önerilir.
• Günlük olarak gerinme hareketleri yapınız. Egzersiz öncesi, sabah baldır kasları ve aşil tendonunu germek için zaman ayırın ve egzersiz sonrası da esnekliği korumak için aynı şekilde germe seansları yapınız. Germe hareketleri aşil tendinit tekrarını önlemek için özellikle önemlidir.
• Baldır kaslarını güçlendiriniz. Güçlü baldır kasları aktiviteler esnasında aşil tendonu üzerinde oluşacak muhtemel baskı ve gerilimi azaltacaktır.
• Çapraz aKtivite yapılabilir. Birbirine alternatif olacak şekilde koşma ve atlama gibi yüksek efor faaliyetleri ile dönüşümlü olarak bisiklet sürme ve yüzme gibi düşük efor faaliyetlerini beraber götürebilirsiniz.