V. Çözüm Ortaklığı Platformu - PDF
Download "V. Çözüm Ortaklığı Platformu"
1 V. Çözüm Ortaklığı Platformu 2007 YILINA GĐRERKEN ĐLAÇ SEKTÖRÜNÜN VERGĐ KONULARI 21 ARALIK 2006 SWĐSSOTEL ĐSTANBUL Nedim Bayraktaroğlu, Kıdemli Müdürü Zeki Gündüz, Ortak
2 Ajanda Türkiye de ilaç pazarı Referans fiyat uygulamasına geçiş ve yaşananlar Bütçe uygulama talimatının sonuçları Đlaçlardaki KDV oranın %8 e inmesi ve KDV iade çalışmaları Đlaç şirketlerindeki vergi incelemeleri ve incelemelerde dikkat edilmesi gereken hususlar Örtülü sermaye ve TTK 324. madde kapsamında teknik iflas Klinik araştırma giderleri SB Yönetmeliği tanıtım harcamaları Soru ve Cevaplar
3 Türkiye de ilaç pazarı Üretim Kanser ilaçları dışında hemen hemen her ilacın üretimi mümkün Üretim Đstanbul ve çevresine yoğunlaşmıştır (Đstanbul- Kocaeli ve Tekirdağ) Altyapı Ambalaj Teknik personel Lojistik Modern ve Avrupa standartlarında üretim yapılmaktadır Tahmini Üretim Değişim milyon kutu % 3,4 milyon $ % 18,8
4 Türkiye de ilaç pazarı Tüketim Türkiye ilaç pazarında, tüm sunuş biçimleriyle toplam adet ilaç (tablet, ampul, şurup v.b.) bulunmaktadır %38 ini ithal ilaçlar, %62 sini Türkiye de üretilen ilaçlar oluşturmaktadır. Yerli ilaçların %71 sini eşdeğer ilaçlar oluştururken, ithal ilaçların sadece yüzde 32 i eşdeğer, geri kalanı referans ilaçlardır Türkiye de kişi başı ilaç kullanım 92USD Đthal % 38 Referans Đlaç % 68 Eşdeğer Đlaç % 32 Kaynak: IMS Yerli % 62 Referans Đlaç % 29 Eşdeğer Đlaç % 71
5 Türkiye de ilaç pazarı Birleşme ve satın almalar Yabancı ilaç üreticileri için cazibe merkezi Ucuz üretim girdileri Yerli jenerik ilaç tüketiminin yüksek olması Yerli üretimin Avrupa standartlarında olması Fiyatlandırmada jenerik ilaç fiyatının orijinal ilacın en fazl %80 i olması Orijinal ilaçlara göre rekabet ortamının olması
6 Türkiye de ilaç pazarı Yatırımlar Yatırımlar Ar&Ge üretimine yönelik değil Eşdeğer ilaç üretiminde önemli yatırımlar Yakın gelecekte referans ilaç üretiminde önemli rol alınması beklenmiyor
7 Türkiye de ilaç pazarı Dış ticaret Hammadde ve mamul ilaç Đthalatına dayalı bir pazar Đlaç ihracatı ithalata göre çok düşük 2004 (Milyon $) 2005 (Milyon $) Artış Đthalat 2, , % Đhracat % Đhr./Đth. Oranı 9.2% 9.9%
8 Đlaçta önemli kavramlar Referans ilaç Eşdeğer ilaç Kopya ilaç Bioeşdeğerlilik
9 Referans fiyat uygulamasına geçiş ve yaşananlar Yasal Süreç 14 Şubat 2004 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 2004/6781 sayılı BKK 2004/7124 ve 2004/8107 sayılı BKK değişiklikler Referans fiyat 5 ülke (Fransa, Đtalya, Đspanya, Portekiz ve Yunanistan) Referans Đlaçlar Referans Fiyat + Depocu ve Eczacı Kar Oranları + % 8 KDV Eşdeğer Đlaçlar Referans Fiyatın % 80 i + Depocu ve Eczacı Kar Oranları + % 8 KDV Depocuya satış fiyatı Depocu Karı % Eczacı Karı % 0 10 YTL YTL YTL YTL YTL
10 Referans fiyat uygulamasına geçiş ve yaşananlar Đndirimler 14 Aralık 2004 tarihinde Sağlık Bakanlığıyla Türk Eczacıları Merkez Birliği arasında imzalanan Đlaç Alım Protokolüyle yapılan indirimler %4 ile %11 arasında firma indirimleri %3.5 eczacı indirimi BKK nın vermiş olduğu yetkiyle "Đlaç Fiyat Değerlendirme Komisyonu" 15 Temmuz 2005 tarihi itibariyle geçerli olmak üzere değerlendirmesini yaparak ilaç fiyatlarında ortalama %8,83 oranında indirim yapılmıştır Đlaç şirketleri kadar eczanelerde zarar etmişlerdir
11 Referans fiyat uygulamasına geçiş ve yaşananlar Şirket karlılıkları Genellikle referans fiyatlar mevcut fiyatların altında kaldı Bazı ilaçların fiyatı referans fiyatın altında kalması durumunda bu fiyattan satışa devam edildi Tüm bu gelişmeler şirketlerin ilaç imalat girdilerinde, ithal ilaç fiyatlarında indirime gidilmesine neden oldu Karlılıklarda önemli azalmalar oldu Đthal fiyatlarda indirime gidilmese de ana satıcılardan indirimler iskontolar yapıldı Türkiye operasyonlarında oluşan zararlar karşılanmaya çalışıldı
12 Referans fiyat uygulamasına geçiş ve yaşananlar Savcılık soruşturması Đlaç fiyatları her ülkede piyasa şartlarına bağlı olarak sürekli değişim gösterebilmektedir Đlaç firmaları bu değişimleri takip etmek ve Bakanlığa bildirmekle yükümlüdür Bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde mevzuatta yaptırımlar mevcut IMS den yanlış alınan bilgiler sebebiyle SB zarara uğramış olabilir Bununla ilgili olarak 2007 yılında işlemlerin yapılması
13 Referans fiyat uygulamasına geçiş ve yaşananlar Transfer Fiyatlandırması (KVK 13. madde) Kurumlar, ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tespit ettikleri bedel veya fiyat üzerinden mal veya hizmet alım ya da satımında bulunursa, kazanç tamamen veya kısmen transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılmış sayılır Yürürlük
14 Referans fiyat uygulamasına geçiş ve yaşananlar Transfer Fiyatlandırması (II) Emsallere uygunluk ilkesi (Arm s length Principle) Đlişkili kişilerle yapılan mal veya hizmet alım ya da satımında uygulanan fiyat veya bedelin, aralarında böyle bir ilişkinin bulunmaması durumunda oluşacak fiyat veya bedele uygun olmasını ifade eder Belgelendirme (Documentation) Emsallere uygunluk ilkesi doğrultusunda tespit edilen fiyat veya bedellere ilişkin hesaplamalara ait kayıt, cetvel ve belgelerin ispat edici kâğıtlar olarak saklanması zorunludur.
15 Referans fiyat uygulamasına geçiş ve yaşananlar Transfer Fiyatlandırması (III) Kullanılan Yöntemler Karşılaştırılabilir fiyat yöntemi (Comparable Uncontrolled Pricing Method) Maliyet artı yöntemi (Cost Plus method) Yeniden satış Yöntemi (Resale price method) Đşletmelerin işlemlerin mahiyetine uygun kendi belirleyeceği yöntem Đdareyle anlaşma yapılması
16 Referans fiyat uygulamasına geçiş ve yaşananlar Transfer Fiyatlandırması (IV) OECD rehberindeki açıklamalara göre, emsalin bulunmasında aşağıdaki unsurlar önemli Mal veya hizmetin niteliği * Fiziksel özellikler * Kalite * Güvenilirlik * Bilinen bir markaya sahip olma Risk ve fonksiyon analizi * Dizayn * Satın alma * Đmalat * Dağıtım * Montaj * Pazarlama * Ar&Ge * Reklam * Yönetim
17 Referans fiyat uygulamasına geçiş ve yaşananlar Transfer Fiyatlandırması (V) Sözleşme koşulları * Muhtelif Ekonomik koşullar * Coğrafi konum * Pazarların büyüklüğü * Pazardaki rekabetin kapsamı * Alıcı/satıcı rekabet konumları * Tüketim alım gücü * Đkame mallar * Ekonominin genişleme/daralma dönemleri Đş stratejileri * Pazar payının artırılması/korunması * Yeni ürün geliştirilmesi * Portföy çeşitlendirmesi * Riskten kaçınma
18 Referans fiyat uygulamasına geçiş ve yaşananlar Transfer Fiyatlandırması (VI) F1 Đlişkili Şirket Grup dışı fiyat var/piyasaya göre oluşmuş. Fiyat oluşumunda farklılık varsa etki giderilmiş. F2 Bağımsız Şirket Bu şekilde oluşmuş fiyat varsa bu yöntem en iyi yöntemdir.
19 Referans fiyat uygulamasına geçiş ve yaşananlar Transfer Fiyatlandırması (VII) Maliyet artı kar marjı Transfer fiyatı Rayiç fiyat Rayiç fiyat Maliyetler Maliyetler Transfer fiyatı Yeniden satış marjı Tedarikçi Dağıtıcı Maliyetler Maliyetler Tedarikçi Dağıtıcı
20 Referans fiyat uygulamasına geçiş ve yaşananlar Transfer Fiyatlandırması (VIII) Ürün maliyet fiyatı 70 Rayiç fiyat 100 Maliyet artı 10% Yeniden satış marjı 10% Üretici Dağıtıcı Müşteri Maliyet artı yöntemi : Yeniden satış yöntemi : Maliyet artı yöntemi: Yeniden satış yöntemi: Riskler dağıtıcı tarafından üstlenilmiştir. Riskler üretici tarafından üstlenilmiştir.
21 KDV Đade çalışmaları Yasal Düzenleme Mal ve Hizmetlere Uygulanacak Katma Değer Vergisi Oranlarının Tespitine Đlişkin 2004/6887 sayılı BKK yla Sağlık Bakanlığı tarafından reçete ile satılmak üzere ruhsatlandırılan veya ithaline izin verilen beşeri tıbbi ürünler KDV oranı 1 Mart 2004 tarihinden itibaren %18 den %8 indirildi 2004 ve 2005 yıllarında yıllık iade talebinde bulunuldu 2006/Haziran döneminden itibaren aylık mahsup işlemine geçildi %100Teminat mektubu Vergi borçları SSK borçları %51 i kamuya ait iktisadi işletmelere olan borçlara Mahsup yapılması mümkün
22 KDV Đade çalışmaları 2007 yılında yapılması gereken işlemler KDVK 101 nolu Genel Tebliği kapsamında Elektrik Doğalgaz, borçlarına mahsup işlemleri mümkün 2004 yılına ait olarak verilen teminat mektupları çoğunlukla geri alındı 2005 için verilen teminat mektuplarının geri alınmasına 2007 yılında yoğunluk kazanacak 2006 yılı mahsup edilemeyen KDV tutarları için nakit iade talebi yıllık yapılacak 2006 yılı mahsup ve nakit iadeler için YMM raporlarının hazırlanması ve vergi dairelerine teslimi yapılacak
23 Đlaç şirketlerine özgü yapılan vergi incelemeleri Halen sektördeki şirketlerde vergi incelemeleri devam etmekte Đnceleme prosedüründe dikkat edilmesi gereken hususlar Đnceleme yazısının alınmasıyla birlikte konun ciddi olarak ele alınması Yöneticilerin tam olarak konuyla ilgili bilgilendirilmesi Müşavirlik şirketinin bilgilendirilmesi Đstenilen bilgi ve belgelerin zamanında ve tam olarak hazırlanması Đncelemenin şirket içinde yapılması için uygun bir yerin hazırlanması Đnceleme elemanlarının şirkete geliş ve gidişlerinin organize edilmesi Đstenilen bilgi ve belgelerin doğru ve tam olarak hazırlandığından emin olunmadan inceleme elemanlarına verilmemesi
24 Đlaç şirketlerine özgü yapılan vergi incelemeleri (II) VUK na göre Vergi Đncelemeleri Đncelemeye yetkili olanlar Hüviyet ibrazı Đncelemeye tabi olanlar Đnceleme zamanı Đncelemenin yapılacağı yer Đncelemede uyulacak esaslar Đnceleme tutanakları
25 Đlaç şirketlerine özgü yapılan vergi incelemeleri (III) Uzlaşma Uzlaşma talebi vergi ihbarnamesinin tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde yapılır. Uzlaşmanın vaki olmaması veya temin edilememesi halinde yeniden uzlaşma talebinde bulunulamaz. Uzlaşmanın vaki olmadığına dair tutanağa idarenin nihai teklifi yazılır Mükellef dava açma süresinin sonuna kadar teklif edilen vergi ve cezayı kabul ettiğini yazılı olarak bildirirse bu takdirde uzlaşma sağlanmış sayılır Mükellef, uzlaşma görüşmelerinde, bağlı olduğu meslek odasından bir temsilci ve 3568 sayılı Kanuna göre kurulan meslek odasından bir meslek mensubu bulundurabilir
26 Đlaç şirketlerine özgü yapılan vergi incelemeleri (IV) Uzlaşma Tarhiyattan önce uzlaşmaya varılması halinde tutanakla tespit edilen bu husus hakkında dava açılamaz Hiçbir mercie şikayette bulunulamaz. Uzlaşılan vergi miktarı üzerinden gecikme faizi hesaplanır Tarhiyat öncesi uzlaşmanın temin edilememiş veya uzlaşma müzakeresinde uzlaşmaya varılamamış olması halinde mükellefler veya ceza muhatabı olanlar verginin tarhından ve cezanın kesilmesinden sonra uzlaşma talep edemezler.
27 Örtülü sermaye (I) KVK 12. madde Kurumların, ortaklarından veya ortaklarla ilişkili olan kişilerden doğrudan veya dolaylı olarak temin ederek işletmede kullandıkları borçların, hesap dönemi içinde herhangi bir tarihte kurumun öz sermayesinin üç katını aşan kısmı, ilgili hesap dönemi için örtülü sermaye sayılır Örtülü sermaye sayılan borçlanmalar üzerinden kur farkı hariç her türlü faiz ve benzeri ödemeler hesap dönemi sonunda kar dağıtımı olarak değerlendirilecektir
28 Örtülü sermaye(ii) 2007 yılı şirketlerin finansal durumu 2007 yılında piyasaları etkileyecek olan unsurlar - Erken seçim beklentisi - Cumhurbaşkanlığı seçimleri Döviz kurlarında artışa sebep olabilir Ortak veya irtibatlı kurumlardan borç alan şirketlerde örtülü sermaye sayılabilecek olan borçlanmalar üzerinden hesaplanan kur farkları KKEG olarak değerlendirilecektir Bankalardan ortağın nakdi teminatı karşılığında alınan krediler için de aynı durum söz konusu olacaktır
29 Klinik araştırma giderleri (I) Tüm dünyada ilaç araştırma ve geliştirmesine ilaç endüstrisi tarafından yapılan yatırım miktarının yılda 60 milyar USD Bu yatırımın yaklaşık % 40 i yani 24 milyar USD klinik araştırma masrafları Klinik araştırmalar karşılığı Türkiye ye su anda yılda 27 milyon USD girdi sağlanıyor (Türkiye nin payı Binde 11.25) Türkiye nin dünya çapında klinik araştırmalara katkısının % 1 düzeyine çıktığında bu gelirin yılda 240 milyon dolara, % 5 in üzerine çıkması durumunda ise 1 milyar 200 milyon dolarlık bir gelir elde edilebilir
30 Klinik araştırma giderleri (II) 2007 yılında her yıl arttığı gibi klinik araştırma giderlerinde artış olabilir Bu giderlerin yurtdışına yansıtılması Maliyetlerin Türkiye de kalması
31 Đlaç tanıtım faaliyetleri (I) Genel bakış Dünya da ve Türkiye de yapılan çeşitli araştırmalarla hekimlerin büyük bir çoğunluğunun ilaç hakkındaki bilgilerini, firmaların tanıtım etkinlikleri vasıtasıyla edindiği kanıtlanmıştır Ülkemizdeki ilaç tanıtım faaliyetleri, Sağlık Bakanlığı nın Beşeri ve Tıbbi Ürünlerin Tanıtım Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik çerçevesinde yapılmak zorundadır Bu yönetmelik 1 Aralık 2003 tarihinden itibaren geçerlidir Benzer uygulamalar çok daha sert bir şekilde başka ülkelerde de bulunmaktadır (ABD- Foreign Company Corruption Act)
32 Đlaç tanıtım faaliyetleri (II) Genel bakış TC Başbakanlık Kamu Görevlileri Etik Kurulu 22 Haziran 2005 tarih B.02.0.PPG sayılı kararı Promosyonel faaliyetlerde ağırlamalar makul düzeyde ve asıl amacına nazaran ikinci planda kalmalı. Doktorlar dışında katılım olmamalıdır
33 Đlaç tanıtım faaliyetleri (III) Genel bakış Đlaç şirketlerindeki ürün temsilcilerinin hastane ve doktor ziyaretlerine bazı sınırlamalar getirildi Đlaç şirketlerindeki tanıtım faaliyetleri içinde en önemli faaliyetlerden biri doktorlara ilaç tanıtımının yemekli bir ağırlamayla yapılması Mümkün olduğunca fazla doktorun bir araya getirilmesi
34 Soru ve Cevaplar All rights reserved. refers to the network of member firms of International Limited, each of which is a separate and independent legal entity. *connectedthinking is a trademark of LLP (US). PwC