Yapıların Statik Ve Dinamik Yükler Altında Dayanımını Anlamak
Akademik Açılış Töreni Canlı Yayını
Yapıların statik ve dinamik yükler altında dayanımını anlamak:
Pipetler ile Dayanıklı Bir Kule Yapalım
Sarsma Masası ile Depremin Bina Üzerindeki Etkisini Test Edelim
ETKİNLİĞİN İÇERİĞİ ve AMACI:
İnşaat Mühendisliği, her türlü yapının hizmet süresince maruz kalacağı yükler altında güvenli – dengede kalmasını gözeterek yapıları planlayan, analiz eden, yapımını ve denetimini üstlenen temel mühendislik dalıdır. Bu etkinlik ile katılımcılara yapılara etkiyen yükler; bu yüklerin yapısal elemanlarda aktarımı; yapısal analizin, yapı tasarımının ve yapıların statik ve dinamik yükler altında dayanımının temel prensipleri, basit malzemeler kullanılarak yapılacak iki uygulama ile gösterilecektir.
Binaların tasarımında öncelikli olarak binanın kendi ağırlığı altında ve üzerine yüklenecek düşey yükler altında dayanıklı olması gerekir. Bunu gözlemleyebilmek amacıyla ‘Pipetler ile Dayanıklı Bir Kule Yapalım’ etkinliğinde katılımcılardan, yapısal sistemi kendilerinin tasarlayacağı, pipetlerin birbirine yapıştırılmasıyla inşa edecekleri bir kule yapmalarını bekleyeceğiz. Bu uygulama ile İnşaat mühendisliğine ilgi duyan öğrencilere bir binanın tasarlanmasındaki kriterlerin neler olduğunu ve düşey yüklerin yapı elemanlarında nasıl aktarıldığını kendi yapacakları kuleler yardımıyla anlatabilmek amaçlanmaktadır.
Ülkemizin de içinde bulunduğu deprem bölgelerinde, inşaat mühendisleri depremin yapı üzerindeki etkisini iyi analiz edebilmeli, yapıları deprem kaynaklı yatay kuvvetler karşısında dayanıklı olacak şekilde tasarlamalı ve inşa edebilmelidirler. Binalarda deprem etkisini görebilmek amacıyla deprem simülatörü olarak sarsma masası kullanılır. ‘Sarsma Masası ile Depremin Bina Üzerindeki Etkisini Görelim’ etkinliğinde katılımcılardan üzerine koyacakları yapıda sarsıntıyla deprem etkisi yaratacak basit bir sarsma masası yapmaları istenecek, sarsma masasında test edilen yapının deprem dayanımı incelenecek ve dayanımın nasıl arttırılabileceği tartışılacaktır.
İnşaat Mühendisi olmak isteyen aday öğrenciler, yapıların statik ve dinamik yükler altında dayanımını test ederek öğreniyorlar.
Etkinlik İnşaat Mühendisliği mesleğinin anlatılması ve beton-harç karışımları yapılarak örneklendirilen yapı malzemelerinin tanıtılması ile başlıyor. Yapılara etkiyen yüklerin, bu yüklerin yapısal elemanlarda aktarımının; yapısal analizin, yapı tasarımının ve yapıların statik ve dinamik yükler altında dayanımının temel prensiplerinin özetlenmesi ile devam ediyor.
İki parçalı olarak sürdürülecek etkinliğin ilk kısmında gruplar halinde çalışacak katılımcılardan, bağlantı noktalarının nasıl yapılacağı anlatılarak yapabilecekleri en hafif ve dayanıklı kuleyi pipetler ve bantlar yardımıyla inşa etmeleri isteniyor. Aynı pipet sayısıyla farklı grupların yaptığı farklı yüksekliklerdeki (maksimum 50 cm) kuleler tamamlandıktan sonra her grubun kulesi düşey yüklerle dayanıklılık açısından test ediliyor ve karşılaştırılıyor.
Etkinliğin ikinci yarısında da katılımcılardan, sarsma masasını karton, lastik, lastik bant ve tenis topları kullanarak kurması, test edilmek üzere yine gruplar halinde bina tasarlamaları ve pipet, oyun hamuru kullanarak binalarını hazırlamaları isteniyor. Tasarlanan binaların dayanımları deprem etkisi yaratılan sarsma masası ile test ediliyor. Test sonrası şu sorulara cevap aranıyor: Binanın deprem etkisi altında gözlemlediğimiz hareketi nasıldı? Bu deprem etkisi altında binamız sağlam kaldı mı, yoksa yıkıldı mı? Eğer yıkıldıysa daha sağlam olabilmesi için ne yapmamız gerekirdi?
Adım 1: 2 ya da 3 kişilik grupların oluşturulması
Adım 2: Temel bilgi verilmesi
Adım 3: ‘Pipetler ile Dayanıklı Bir Kule Yapalım’ uygulamasının yapılması.
Adım 4: ‘Sarsma Masası ile Depremin Bina Üzerindeki Etkisini Görelim’ uygulamasının yapılması.
Adım 5: Sonuçların tartışılması ve İnşaat Mühendisliği’nin ileri uygulamalarının öğrencilere tanıtılması
İnşaat Mühendisliği ilgisi, basit maket yapma becerisi, temel fizik bilgisi.
İnşaat Mühendisliği, Yapı Malzemeleri, Yapılara Etkiyen Yükler, Yapılarda Yük Aktarımı, Yapısal Tasarım, Yapılarda Dayanım, Yapılarda Deprem Dayanımı
İnşaat Mühendisliği Bölümü öğretim üyeleri ve araştırma görevlileri.