28 GİRESUN: YAĞLIDERE
GİRESUN İLİ YAĞLIDERE İLÇESİ
YAĞLIDERE İLÇE TANITIM
yağlıdere kanuni sultan süleyman
yağlıdere devlet hastahanesi
YAĞLIDERE İLÇE TARİH
Yağlıdere Irmağı'nın her iki yakasında kurulmuştur. Yerleşim yerinin adı Alucra İlçesi Çakrak Köyü'nde oturan Rumlar “kil” toprağından oluklar yaparak yaylalardan (obalardan) oluklar kanalıyla süt işleme merkezi olan Çakrak köyüne getirirlermiş. Çakrak köyü bu derenin geçtiği yer olması itibarıyla, işlenen mamul atıkları dereye akıtıldığından,
derenin yağlı şekilde görünmesi nedeniyle Yağlıdere olarak adlandırılmış ve yerleşim yeri de Yağlıdere adıyla anılmaya başlanmıştır. 19. Yüzyılda Tirebolu İlçesine bağlı bir köy olan Yağlıdere 1957 yılında Espiye’nin ilçe olmasıyla bu ilçeye bağlı bir bucak olmuştur. 19/06/1987 gün ve 3392 sayılı kanunla İlçe olmuş, 15,08,1988 tarihinde yapılan açılış töreni ile Kaymakamlık ve diğer birimler resmen çalışmalarına başlamıştır. YAĞLIDERE İLÇE TARİHİ MEKANLAR Yağlıdere Çayı üzerinde Ağanın Köprüsü, Harava Köprüsü, Sınır Köprüsü gibi 12 adet tarihi köprü vardır.Ağanın Köprüsü 20 m uzunluğunda 11 m yüksekliğindedir.Bu köprü 200 yıl önce El hasenat-u vel-hayrat hüv-el baki kethüda Zade Emin Ağa tarafından yapılmıştır.
Köydeki zaviyeden günümüze cami,zaviye,misafirhane,değirmen ve Tuğlacık Köyündeki türbe kalmıştır.Kanuni devrinden kalma vakfiye uzun bir ceylan derisi, yaklaşık 2 m uzunluğunda 0,5 m eninde,üzerine siyah ve kırmızı mürekkeple yazılmıştır.Yukarıdan aşağıya doğru besmele levhası,ham dele ve sal vele levhası Kanuninin tuğrası Anadolu kazaskeri Muhammedi Rumi haşiyesi vakfiyenin esas kısmı ve şehadetlerden oluşmaktadır. GÖLYANI YAYLASI
YAĞLIDERE İLÇE COĞRAFYA İlçe ülkemizin Doğu Karadeniz bölümünde Giresun iline bağlı olarak Yağlıdere Çayı kenarında kurulmuştur.İlçe merkezi sahile 14 km uzaklıkta olup, yüzölçümü yaklaşık olarak 350km2 dir.İlçenin rakımı 50m. dir.Kuzeyinde ve doğusunda Espiye,güneyinde Alucra ve Şebinkarahisar, batısında Keşap ve Dereli ilçeleri ile çevrilidir.
İlçenin tek akarsuyu olan Yağlıdere Çayı ve bu çayı besleyen küçük derelerdir.Özellikle ilkbaharda yağışın fazla olması nedeniyle çay,zaman zaman taşkınlara sebep olmaktadır.Güneydeki Alucra ilçesi, Kurtbeli Yaylasından çıkan Tohumluk Deresi ile Erimezden çıkan Kılıçlar Deresinin Çakrak Yaylası; Üçköprü mevkiinde birleşmesiyle Yağlıdere adını alan çay çok dar bir vadi boyunca uzanarak Espiye İlçesinin batısından denize dökülmektedir.
Çayın uzunluğu 65 km dir.
İlçedeki arazi, tipik Karadeniz arazi yapısı olup çok engebeli bir yapıya sahiptir.Toprak erezyonuna açıktır. İlçe iklimi; yazları serin, kışları ılık ve yağışlı olan tipik Karadeniz iklimidir.Yağışlar, dört mevsime dağılmıştır.Yıllık yağış ortalaması 1300 m3 tür.En soğuk ay Şubat olup en düşük hava sıcaklığı -3 derecedir.En sıcak ay Ağustos olup sıcaklık ortalama 24 derecedir. Yıllık sıcaklık ortalama 14 derecedir.Ortalama nem %70 dir.
Bitki örtüsü 500m. yüksekliğe kadar fındık bahçeleri, meyve ağaçları, kestane, kızılağaç, meşe, kavak gibi ağaçlardan oluşmuştur.Taflan(karayemiş), ormangülü ve şimşir gibi makiler, orman altı bitkileri vardır.500-1500m arasındaki yüksekliklerde sakız,köknar ve sarıçamdan oluşan ormanlık bitki örtüsü vardır.1500m nin üzerinde ise yayla ve otlaklar vardır. YAĞLIDERE İLÇE NÜFUS
Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2008 yılı verilerine göre Yağlıdere nüfusu:
Toplam Yağlıdere Merkez
YAĞLIDERE İLÇE ULAŞIM ULAŞIM İlçe, sahile 14 km. uzaklıkta olup Giresun’a uzaklığı 45 km. ve bağlantı Espiye ilçesi üzerinden kara yolu ile sağlanmaktadır. İlçeye ulaşımı sağlayan karayolu, genel olarak ihtiyacı karşılamaktadır.
İlçemize bağlı Üçtepe- Akpınar Grup yolu, köy yolları ve bağlıları ile Köylerimizin yol ağı 385 km.dir. Bu yolların 49 km. si asfalt, 14.3 km si beton, 129 km. si stablize, 131 km.si tesviye ve 61,7 km ham yoldur.
YAĞLIDERE İLÇE TARIM Yerleşim yeri olarak kuruluşundan bu güne kadar ekonomik hayat, fındığa dayalı tarım, küçük çapta hayvancılık, yüksek yerlerde ormana dayılı işçilik, küçük esnaf ve sanatkarlık şeklinde olmuştur.
Son yıllarda Karadeniz Bölgesinin genelinde yetiştirilmeye başlanan Kivi meyvesi de hatırı sayılır miktarda çifçiler tarafından üretilmeye başlanmıştır
.Ama üretilen kivinin pazarlanması alanında zorluklar çekilmektedir.
İlçede bir adet tarım kredi kooperatifi bir adet Esnaf ve Sanatkarları Kooperatifi, Sınır Köyünde bir adet Orman Köylülerini Kalkındırma Kooperatifi ve sınırlı sorumlu 32 numaralı motorlu taşıyıcılar kooperatifi vardır. Bu kooperatifler ortaklarının kredi, tohumluk, gübre ve ilaç gibi tarımsal girdilerini karşılama ve ürünlerini pazarlama gibi konularda faaliyetlerini sürdürmektedirler. YAĞLIDERE İLÇE TURİZM Yağlıdere Çayı üzerinde;Ağanın Köprüsü,Harava Köprüsü,Sınır Köprüsü gibi 12 adet tarihi köprü vardır.Bunların en büyüğü Ağanın Köprüsü olup ayak açıklığı 20,yüksekliği 11 metredir.Köprü sağlam olmakla birlikte karayolu ulaşımı yanı başındaki beton köprüden sağlanmaktadır.Bu köprü yaklaşık 200 yıl önce çevre köyler tarafından imece usulüyle yapılmıştır.Köprü üzerindeki kitabede “El hasenatü vel hayrât hüvelbaki Kethudazâde Emin Ağahayratıdır. 1232″yazmaktadır.Define arayıcıları bu kitabeyi yerinden çıkarmış,ancak duyuldukları bırakarak kaçmışlardır.
Misafirhâne iki katlı olup;birinci katı ahır,ikinci katı ise 11.10×11.10 m boyutunda ikâmetgâhtır.Kuzeyinde bir
hayat(Aşana,hol)vardır.Girişte dar bir koridora açılan üç oda ve bir tuvalet yer alır.Her odanın bir ocağı ve taş dolapçıkları vardır.Bu misafirhânede gelip-geçen bütün misafir ve yolcular kalıyorlardı.
KANUNİ’NİN VERDİĞİ VAKFİYENİN ÖZETİ: Bu vesika ;en büyük sultan,büyük hakan,bütün ümmetlerin yönetiminin tek yetkilisi…nice büyük burunları kıran,şahları yüzleri üzerinde süründüren…yeryüzündeki bütün mazlumların sığınağı olan Allah’ın(yeryüzündeki)gölgesi…Sultan Süleyman Han’ın ninesinin tekkesiyle ilgili olup…babası Sultan Selim Han…kendisine arz-eylediği üzere,azim olan Allah’ın sevabını isteyerek ve “o gün ki ne mal ne evlad fayda verir, ancak iyi bir yürekle Allah`a yönelmek fayda verir.” (olarak nitelenen) günde, o günün sahibi ve maliki olan O`nun elemli cezasından kaçınarak ve sadık bir niyet ile, Trabzon sancağındaki, Kürtün kazasının, Yağlıdere nahiyesine bağlı olup; yerinin belirli olmasından ötürü, sınırları ile niteliklerinin açıklanmasına gerek olmayan bir bölgede, rahmetli Hacı Halife`nin yaptırmış olduğu zaviyeyi şer`i olarak “vakf”, geçerli olarak “habs” ve gönül rızası ile sadaka edip…ve bu vakfı rızaen kabul ve burada yazılı olan şekilde iki yönden sahih ve iki yönden şer`i olarak ve yazılı rivayetler dairesinde (Osmanlı) sultanlarının vakıf kanununa göre, onun tarafından (benimsenmiş) bulunmaktadır.
ÇAĞLAYAN ŞELALESİ İlçemizin sınırları içindeki Çağlayan Köyü`nde; yaklaşık 50 m. yüksekliğinde tabii bir şelaledir. Yeşillikler arasında; enfes ve doyulmaz bir görünüm arz etmekte; seyrederken dinlendiğinizi hissetmektesiniz.