Tüp Bebek, nasıl yapılır? Dinen uygunmudur? tedavisi
IN VİTRO FERTİLİZASYON (IVF)-TÜP BEBEK TEDAVİSİ
Tüp bebek (IVF) kısırlık problemine son vermek ve çocuk sahibi olmak isteyen çiftler için başvurulan ve dünya genelinde yaygın olarak kullanılan bir tekniktir. IVF sırasında, olgun yumurtalar anneden alınıp laboratuar ortamında erkek spermleri ile bir araya getirilir ve döllenmeleri sağlanır. Daha sonra döllenmiş bu yumurta (embriyo) ya da yumurtalar anne rahmine yerleştirilir. Bir IVF döngüsü yaklaşık iki hafta sürmektedir.
IVF, yardımcı üreme teknikleri arasında en etkili olanıdır. İşlem sırasında kadının kendi yumurtaları ve eşinin spermleri kullanıldığı gibi, donör (başkasından alınan) spermleri, yumurtaları ve embriyoları da kullanılabilir. Bazı durumlarda, embriyoların rahmine yerleştirildiği taşıyıcı anneler de kullanılabilir.
IVF kullanılarak sağlıklı bir bebek sahibi olma şansınız yaş ve kısırlık nedeni gibi birçok faktöre bağlıdır. Buna ek olarak, IVF zaman alıcı, pahalı ve invaziv (cerrahi) olabilir. Eğer ana rahmine birden fazla embriyo yerleştirilirse çoklu gebeliklere neden olabilir.
Doktorunuz ile görüşerek IVF’ nin riskleri ve sizdeki kısırlık için etkili olup olamayacağı hakkında detaylı bilgiler edinebilirsiniz.
IVF kısırlık için uygulanan ve başarı şansı yüksek olan bir tedavi seçeneğidir. Kısırlığın nedenine bağlı olarak eşler öncelikle daha az cerrahi işlemler içeren tekniklerle gebelik şansını denemelidirler. Bu yöntemlere yumurta salınımını arttıran ilaçların kullanımı (superovulation) ya da spermlerin direk olarak rahme yerleştirildiği “intrauterine insemination ” yöntemleri örnek olarak verilebilir. Bu gibi tekniklerle gebelik sağlanamazsa IVF (tüp bebek) seçeneğine başvurulur. Bazen, IVF tekniği 40 yaş ve üstü kadınlarda birincil seçenek olarak uygulanmaktadır. Eğer bazı sağlık sorunları da varsa IVF yapılması öncelikli seçenek olarak önerilebilir.
Siz veya eşiniz aşağıdaki şartları sağlıyorsanız, IVF sizin için tercih edilebilir bir seçenek olabilir:
• Fallop tüpü hasarı veya tıkanıklığı. Fallop tüpünün hasar görmesi veya tıkanık olması yumurtanın döllenmesini ve embriyonun rahme inmesini zorlaştırabilir.
• Yumurtlama bozuklukları. Yumurta üretimi çok seyrek ise veya hiç yoksa döllenme yapacak yumurta sayısı da az olacaktır.
• Erken yaşta gelişen yumurtalık yetmezliği. Yumurtalıklarda 40 yaş öncesinde gelişen erken yetmezlik, yumurtalık fonksiyonlarında kayba yol açmaktadır. Yumurtalıkların yeteneğini kaybetmesiyle östrojen hormonu yeterince üretilmez ve yeterli miktarda yumurta da salınmaz.
• Endometriozis. Rahim dokularının rahim dışına doğru büyümesiyle oluşan Endometriozis durumu genellikle yumurtalıklar, rahim ve fallop tüplerinin işlevini olumsuz şekilde etkilemektedir.
• Rahim miyomları. Myomlar rahim duvarındaki iyi huylu tümörlerdir. 30’lu ve 40’lı yaşlardaki kadınlarda daha yaygındır. Bu Miyomlar döllenmiş yumurtanın yerleşmesini engelleyebilir.
• Daha önce geçirilmiş tubal sterilizasyon (kısırlaştırma). Fallop tüplerinin kesilerek ya da tıkanarak kalıcı olarak gebeliğin önlenmesi tekniği “tüp ligasyonu” işlemi eğer daha önce uygulanmışsa, tüp bebek yöntemi ile çocuk sahibi olma tercih edilecek bir seçenek olabilir.
• Sperm üretimi veya fonksiyonlarının bozulması. Sperm sayısının ortalamanın altında olması, hareketinin zayıf olması ve şekil veya boyutlarındaki anormallikler spermin yumurtayı dölleme şansını azaltmaktadır.
• Açıklanamayan kısırlık. Kısırlık için herhangi bir neden tespit edilmemişse bu duruma “açıklanamayan kısırlık” adı verilir.
• Genetik bozukluklar. Eğer siz ya da eşiniz genetik bir bozukluğun taşıyıcısı olma riski taşıyorsanız, bu genetik problemlerin teşhisi için genetik bir taramaya tabi tutulmanız gerekir. Bu test de tüp bebek tedavisi içerisinde yer almaktadır. Yumurtalar toplandıktan ve döllendikten sonra genetik açıdan incelenmektedir. Genetik olarak herhangi bir sorun görünmeyen embriyolar rahme yerleştirilir.
• Diğer sağlık koşulları. Radyoterapi veya kemoterapi gibi kanser için uygulanan tedavilere tabi tutulmanız üreme yeteneğinizi riske sokmaktadır. Bu nedenle ileride çocuk sahibi olmak için IVF (tüp bebek) tekniğine başvurmak durumunda kalabilirsiniz. Çünkü kadından alınan yumurtalar daha sonra kullanılmak üzere dondurulabilmekte ve saklanabilmektedir. Aynı işlem erkek spermleri için de uygulanabilmektedir. Ayrıca tüp bebek tekniği ile döllenmiş olan embriyolar da aynı yolla dondurulup saklanabilmektedir. Şu an için Türkiye şartlarında bu saklama süresi en fazla 5 yıl gibi bir süredir.
Bunlara ek olarak, fallop tüpleri veya fonksiyonel bir rahmi olmayan ya da hamileliğin ciddi bir risk oluşturacağı kadınlar içinde IVF (tüp bebek) etkili bir seçenek olabilir.
IVF tekniğinde taşıyıcı annelik veya donör yumurta, sperm ya da embriyo kullanımı da uygulanmaktadır. Donör bağışı yapanlar tanıdık olabildiği gibi yabancı da olabilir.
Tüp bebek yöntemi doğal yollar ile çocuk sahibi olamayan çiftlerin laboratuar ortamında çeşitli uygulamalar sonucu çocuk sahibi olabilmeleri için yapılan işlemlerdir. Bu işlem dişi ve erkekten alınan döllerin laboratuar ortamında embriyo haline getirilmesiyle anne rahmine yerleştirilip gebeliğin sağlanmasıdır.
Tüp bebek yöntemi ile çocuk sahibi olacak ailelerin bu yöntemi uygulamadan önce bilgilendirmek ve başarıyı sağlayabilmek için aşamalardan geçmeleri gerekmektedir. Daha bilinçli ve daha sağlıklı sonuçlar alabilmek için bu aşamalar yüksek oranda başarıyı getirmektedir. Aşamaları sıralayacak olursak:
1-Tüp bebek nedir?
2-İlk görüşme aşaması
Bu uygulamalardan kısaca bahsedecek olursak küçük bir bilgilendirme ile şu şekilde açıklayabiliriz.
İlk Görüşme Aşaması:
İlk görüşmede çocuk sahibi olmak isteyen ve doğal yollar ile çocuk sahibi olamayan çiftlerin tüp bebek uygulamasına başvurmalarında çeşitli bilgilendirme yapılır. Bilgilendirme aşamasından sonra anne ve baba adaylarının tedavi yöntemine uygun oldukları araştırılır. Görüşmeler esnasında çiftin öyküsü alınır, önceden yapılmış olan tahlil ve tetkidler değerlendirmeye konulur. Erkek değerlendirilirken erkekteki döllenme kontrol edilir. Kadında ise çeşitli muayeneler ve ultrason muayenesi alınır.
Anne ve baba adayında herhangi bir rahatsızlık gözlenirse bu durumun tedavi yollarına gidilir.
Hormonların baskılanması yeteri sayıda döllenme yeteneğine sahip yumurta hücresi elde edebilmek için hormonların zamansız ve düzensiz etkilerini ortadan kaldırmak için uygulanmaktadır.
Bu uygulama ise hormonların baskılanması aşamasından sonra uygulanmaktadır. Yumurtalıkların uyarılmasındaki amaç tüp bebek uygulamasında başarı yüzdesini arttırabilmek için yumurtalıklardan daha fazla yumurta üretimi sağlamaktır.
Yumurta toplama uygulaması yumurtalıkların uygulanmasından sonra yeteri kadar yumurta üretimi sağladıktan sonra anne adayında yumurtaların alınmasıyla yapılır.
Bu uygulamada anne adayından alınan yumurtaların ve baba adayından alınan spermlerin bir araya getirilmesiyle embriyo oluşumu sağlanır.
Embriyo transferi gelişimini tamamlamış olan embriyonun anne rahmine yerleştirilmesiyle gebelik sonucunun beklenmesidir.
Bu aşamada embriyo transferi yapılan bu anne yaklaşık 1.5 hafta sonra gebelik testi için alınır. Bu işlemlerden sonra sonuç pozitif ise gebelik işlemi başarı ile sonuçlanmış olur.