ALEVILER BIRLIGI :: KULTUR SANAT EDEBIYAT :: KITAP ve KUTUPHANECILIK Paylaş |
Konu: Kütüphanelerin Tarihçesi 27/1/2007, 00:59
Kütüphanelerin Tarihçesi : Dünya'da İlk Kütüphaneler
Nivie'de İ.Ö. 626 tarihinde kurulan Asur Bani Pal kitaplığı ilk kütüphane sayılır.Daha sonra Ozymandias Teb'te dinsel yazılar için ayrı bir kitaplık daha kurulmuştur:bu kitaplığın 20.000'den çok papirus tomarı bulunduğu sanılmaktadır.
Eski Yunan'da ilk kitaplık İ.Ö. 540 yılında Pisistratus'un Atina'da kurduğu kitaplıktır.Daha sonraları tapınaklara bitişik pek çok kitaplık kuruldu en önemlileri İskenderiye'de Musaion Anadolu'da Efes ve Bergama kitaplıklarıdır.
İlk büyük Hıristiyan kitaplıkları Kayseri, Urfa, ve İstanbul'da kuruldular.İ.S. 150 yıllarında parşömenin kullanılmaya başlamasından sonra da papirüs tomarları yerlerini Codex'lere bırakmaya başladı; yani bugün bildiğimiz kitabın temel görünümü ortaya çıktı.
Ortaçağda kitaplar genellikle manastırlarda ve piskoposluklarda toplanıyorlardı.İlk manastır kitaplığı İ.S. 540'da, Romalı komutan Cassiodorus'un Vivarium'daki çiftliğinde kurulmuştur.Benediktin tarikatının kurucusu Benediktus von Nursia, keşişlerin yaşama kuralları arasında kitap çoğaltma görevini de koymuştu.Monte Cassino, Cluny, St. Gallen manastır kitaplıklarının en tanınmışlarıdır.
Ortaçağ boyunca batıda, kitaplıkların ellerinde bulunan kitapların sayısı çok seyrek olarak 1000'i aşmıştır.13. yüzyılda Roma Papalık Kitaplığı'nın yalnızca 500 kadar kitabı vardı.Kitaplar büyük salonlarda rahleler üzerine konuyor ve rahleye zincirlerle bağlanıyorlardı.Bu zincirli kitaplıkların tanınmış örneklerinden Cesena, Hereford, Goldberg ve Zuthpen bugün müze olarak kullanılmaktadır.
Üniversitelerin kuruluşundan sonra üniversite kitaplıkları ortaya çıktı.1243'de Salamanca, 1257'de Paris Üniversite kitaplıkları kuruldu.Bunları Oxford, Prag, Viyana, Heidelberg üniversite kitaplıkları izledi.
Hümanizma ve Rönesans hareketi kitaplıklara canlılık getirmiş, 1441'de Floransa'da Cosimo Di Medici "Laurenziana", Venedikte Marciana, Roma'da Vaticana kitaplıkları humanizmanın yarattığı kitaplıklar olarak ortaya çıkmışlardır. Reformasyondan sonra manastır kitaplıkları kalkmış, yerlerini ilk şehir kitaplıkları almıştır.Sonradan bu kitaplıklardan eyaletlerin "Devlet Kitaplıkları" ve "Ulusal Kitaplıklar" doğmuştur.
Zincirli ve rahleli kitaplığın yerini 16. yüzyılda çağın barok beğenisine uygun, çok süslü "salon kitaplığı" denilen kitaplık biçimi almıştır.Yeni zamanların günlük çalışmalar ve araştırmalar için "kullanılan kitaplık" yaratma düşüncesi ilk ürününü 1735'de Göttingen Üniversite Kitaplığı ile verdi.Dünyanın ilk modern üniversitesi diye bilinen Göttingen Üniversitesi'nin kitaplığı değil, modern bir anlayışla kurulan ve bu çok başarılı kitaplığın Göttingen Üniversitesi'ni yarattığı savunulmaktadır.
Konu: Geri: Kütüphanelerin Tarihçesi 27/1/2007, 14:23
Kütüphaneciliğin Beş Temel Yasası
S.R.Ranganathan(1892-1972),Hindistan"da doğmuş ve kütüphaneciliğin babası olarak kabul edilmiştir.aynı zamanda bir eğitimci ve büyük bir hümanisttir.
1917"den başlayarak çeşitli okullarda ders veren Ranganathan,ölümüne kadar 1962"de kurduğu Dökümantasyon-Araştırma ve Eğitim Merkezi"nde çalışmıştır.ideal kütüphaneciliğin yasaları da olarak bilinen en popüler çalışmasının özünde şu beş madde yer alır:
2-her okuyucunun bir kitabı vardır.
3-her kitabın bir okuyucusu vardır.
4-okuyucunun,zamanını boşa harcamamak gerekir(?)
(kaynak:Mersin İl Halk Kütüphanesi,Kütüphaneler Haftası ile ilgili pano.)
Konu: Geri: Kütüphanelerin Tarihçesi 27/1/2007, 16:23
...ve gelelim EN"lere(ilklere)....
-Türk tarihindeki ilk kütüphaneler,Uygur Türkler"i tarafından kurulmuş.
-ilk Gezici Kütüphane,nisan 1905"te Washington İlçe Halk ütüphanesi olarak kurulmuş.temizlik görevlisi Mr.Thomas,bölgede haftada 3 tur yapmıştır.kitapların kolayca görülebilmesi için rafları,arabanın dışına dizdiği bilinmektedir.
-en küçük kitap,1x1 mm.boyutunda,85 kopya olarak mart 1985"te basılan,çocuk hikayelerini kapsayan *Old King Cole*dur.kitabın sayfaları ancak bir iğnenin yardımıyla çevirilebilmektedir.
-en eski kitap elde yazılmış olup,1984 yılında Mısır"da Beni Suef"te bulunan 1600 yıl öncesine ait Kıpti İlahileri"dir.
(eylemlerim devam edecek. ))
Konu: Geri: Kütüphanelerin Tarihçesi 29/1/2007, 10:08
-en yaşlı yazar Alice Pollock"(1868-1971)un ilk kitabı olan "Portrait of my Victorian Youth",mart 1971"de yazar 102 iki yaşında iken basılmıştır...
-dünyada en çok satan yazar,78 cinayet romanı yazan ve 44 dilde yayınlanan,2 milyar satan kitaplarıyla Dame Agatha Christie(1890-1976)"dir...
-en çok roman yazan yazar,Güney Afrikalı Kathlenn Lindsay"dır.904 romanı basılmıştır...
Konu: Geri: Kütüphanelerin Tarihçesi 30/1/2007, 11:38
Eski Mısır"da Kütüphaneler
ilk yazılı tabletler oluşturulduktan sonra bunların konularına göre depolanması, kütüphanecilik olayının başlangıcı olarak görülür.
ilk kütüphaneler, Mısır 'da ve Mezepotamya' da bulunuyordu. Mısır' da devletin dini yapısına uygun olarak kütüphaneler, tapınaklarda bulunuyordu.her tapınağın bir okulu ve bir kütüphanesi vardı.kütüphaneye *tablet evi, mühür evi, papirüs evi* gibi adlar verilirdi.
M.Ö. 3000 de bir belgede kralın rahibi, kralın dostu kitaplar evinin katibi olarak adlandırılan bir şahıstan söz edilir.bu da bir kitaplar evinin bulunduğunu bize ispat eder. Antik çağın eski Yunanlı yazarlarından Diodorus, Tep'de Mısır Hükümdarı II. Ramses Ozymandios' un bir kütüphane kurmuş olduğundan ve kütüphanenin kapısında "Ruhun Doktoru" yazdığından bahsetmektedir.eski çağda kütüphanecilik, babadan oğula geçen bir meslek niteliğindedir.(???)
ALEVILER BIRLIGI :: KULTUR SANAT EDEBIYAT :: KITAP ve KUTUPHANECILIK