Engelliye iki kat tazminat
Soru: İyi günler Saadettin Bey. Tekel’de çalışırken özelleştirmeden dolayı iş yerimiz kapandı. Benim %60 özürlü raporum var. İş kaybı tazminatı özürlülere iki katı ödeniyor ama vergi indirim belgesi gerekliymiş. Bana 4 ay ödeme yaptılar, vergi indirimim yok diye ödenen paranın yarısını geri aldılar. Bu uygulama doğru mu acaba? Osman Solmaz
Cevap: Osman Bey, sizin de bildiğiniz üzere, 4046 sayıl Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun, özelleştirme sonucu işsiz kalan personele iş kaybı tazminatı ödenmesini öngörüyor. Aynı Kanunun 21. Maddesinde, ilgili kanunlara göre I, II ve III. derece özürlü olan personele, iş kaybı tazminatının iki katı olarak verileceği belirtiliyor. Burada ‘ilgili kanun’ olarak kastedilen, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunudur. Zira bu kanunda sakatlık indirimi düzenlenirken, engelliler %40’tan başlamak üzere, özür oranlarına göre üçüncü, ikinci ve birinci derece sakat olarak sınıflandırılıyorlar. Bu sınıflandırmaya dahil olabilmek için de Maliye Bakanlığı onaylı vergi indirim belgesi almak gerekiyor.
İşte sizin de iş kaybı tazminatınızı iki katı olarak alabilmeniz için, en az %40 oranlı vergi indirim belgesi almanız gerekiyor. Bunun için bulunduğunuz yerdeki vergi dairesine başvurmanız ve istenilen sağlık kurulu raporunu almanız gerekiyor. Alacağınız rapor Maliye Bakanlığı tarafından da onaylanırsa, vergi indirim belgesi ve dolayısıyla iki kat iş kaybı tazminatı alabilirsiniz.
Malulen emekli olamazsınız
Soru: Sadettin Bey, 13.08.1993 tarihinde İş Bulma Kurumuna verdiğim yüzde 60 raporum var. 01.03.1995 tarihinde sigorta başlangıcım ve 5000 iş günüm var. Sigorta başlangıç tarihinden önce raporum olduğu için emekli olma durumum nasıl değerlendirilir? Tuncer İşgür
Cevap: Tuncer Bey, sigorta başlangıcınızdan önce özür durumunuz olduğu için malulen emekli olamazsınız. Ancak özürlü sıfatıyla erken emeklilik hakkınız mevcut. Prim gününüz dolmuş fakat sigortalılık süresi olarak 16 yıl 4 ayı doldurmanız gerekiyor. Buna göre 1 Temmuz 2011’de emeklilik dilekçenizi verebilirsiniz.
SGK mı doğru, EmekliMatik mi?
Soru: Sadettin Bey, ben doğum tarihim 01.08.1970, sigorta girişim 01.05.1988 ve prim günüm 6300 gündür. EmekliMatik programında emeklilik tarihimi hesaplattım. Programınıza göre emeklilik yaşım 50, emeklilik tarihim 01.08.2020 olarak çıktı. Ancak benim SGK’da yaptığım araştırmalara göre emeklilik yaşım 51 emeklilik tarihim ise 01.08.2021 olması gerekmiyor mu? Sedat Sarı
Cevap: Sedat Bey, 8 Eylül 1999 öncesi girişli SSK’lılar emeklilikte üç şartı yerine getirmek zorundadır. Bunlar yaş, sigortalılık süresi ve prim günü şartıdır. Bu kapsamda, emeklilikte hangi yaş ve prim günü şartına tabi olduğunuz sigorta başlangıç tarihinize bakılarak hesaplanır. Ancak bayanlar için 20, erkekler için 25 yıllık sigortalılık süresinin doldurulması hesabında, 18 yaşın doldurulduğu tarih esas alınır. Buna göre 01.05.1988 tarihinde sigortalı olduğunuz için 50 yaş ve 5375 gün şartına tabisiniz. Ancak 25 yıllık sigortalılık süresinin hesabında, 18 yaşınızı doldurduğunuz 01.08.1988 tarihi esastır. Yani sigortalılık süreniz 01.08.2013 tarihinde dolmuş olacak. Sonuç olarak EmekliMatik’in yaptığı hesap doğru, SGK’dan aldığınız (muhtemelen sözlü) bilgi yanlıştır.