14 Mart 2019 Perşembe, 23:49:29
Marx’ın bilimsel sosyalizmi marksizm olarak da ifade edilmektedir. Marx tarafından geliştirilip Engels tarafından yaygınlaştırılan bilimsel sosyalizmde, üretim araçlarının burjuvazinin hakimiyetinde olduğu sınıf ayrımlı devletin yıkılarak, sınıfsız bir düzen kurma amacı güdülmektedir. Ve Marx’a göre sosyalizm komünizme zemin hazırlayan bir hareket niteliği taşımaktadır.Marksist teoride sosyalizm, bireycilik ve özel mülkiyet odaklı kapitalizmin yerini alacak ve sonrasında sosyalist yapı doğal bir şekilde yerini komünizme bırakacaktır. Diğer bir ifadeyle; sosyalizm, kapitalist ve komünist sistem arasında bir köprü işlevi görecektir. Kısacası; sosyalizm tarihinde sosyalist grupların düşünceleri arasında farklılıkla olsa da ortak noktalar toplumculuk, eşitlik, sınıfsızlık gibi anlayışlar olmuştur diyebiliriz.
Lenin önderliğinde Bolşevikler tarafından yapılan devrimle (1917) 1922 yılında kurulup 1991 yılına kadar varlığını sürdüren devlet, sosyalist devlet denildiğinde akla gelen ilk örnektir. Kapitalizme bir tepki olarak kurulan SSCB’ye pek çok Orta Asya devleti katılmıştır. Sonrasında ise Çin’de bir devrim yapılmış, sosyalist Çin Halk Cumhuriyeti kurulmuştur.Çin’in yanı sıra Doğu Bloku oluşturulmuş, ayrıca bazı Uzak Asya ve Arap ülkeleri sosyalist ekonomiye benzer sistemler geliştirmişlerdir. Fakat 1947’den 1991’e kadar süren Soğuk Savaş dönemindeki yayılmacı politikalar, Doğu Bloku ile Sovyetler Birliği’nin çöküşüne neden olmuştur. Sonrasında ise Bağımsız Devletler Topluluğu ve Şangay Paktı gibi emperyalizm karşıtı yapılar kurulmuştur.
Biraz daha açacak olursak ise sosyalistlerin kapitalistlerin aksine özel mülkiyete karşı olduklarını ve eşitliği savunduklarını söyleyebiliriz. Sosyalistlere göre üretim araçları ortaklaşa ve toplum yararına kullanılmalıdır. Sosyalistler, emekçilerin sömürülmesinin karşısındadır ve böylesi bir düzenin adil olmadığı görüşünü savunurlar. Kısacası; sosyalist insan sosyalizm yandaşı olan insandır denilebilir.Sosyalist nedir sorusuna verilebilecek en tarafsız yanıt bu belki ama sosyalistler hakkındaki şu görüşten de kısaca bahsetmek istiyorum. Özellikle de günümüzün baskın sistemini yani kapitalizmi destekleyenlere göre sosyalistler çalışmayı ve üretmeyi sevmeyen insanlar!
Çünkü sosyalistler, bir başkasının daha çok çalışıp daha çok mal-mülk sahibi olması görüşünün tam anlamıyla karşısındalar. Eşitliği savunan sosyalistler her insanın farklı yetenekleri olduğunu ve kiminin az kimininse çok çalıştığı gerçeğini unutarak,bir ütopyanın peşinde koşuyorlar.Peki, siz öğrendiğiniz bu kadar şeyden sonra sosyalistler için nasıl bir tanım yapardınız?
Sosyalizm ile komünizm arasındaki farklar denildiğinde aklınıza bir şeyler geliyor mu? Bunu soruyorum çünkü günümüzde sosyalizm ile komünizm arasındaki farkları bilmeyen ya da bu iki ideolojiyi birbirine karıştıran sayısız insan var. Yani yeri gelmişken, sosyalizm ile komünizm arasındaki farklara da kısaca değinelim derim. Öncelikle; sosyalizmin üretim ve değiş tokuş araçlarının ortaklaşa kullanılarak toplumsal sınıfları ortadan kaldırmaya yarayan öğreti olarak tanımlandığını hatırlatayım. Sonrasında ise komünizmin bütün malların ortaklaşa kullanıldığı ve özel mülkiyetin olmadığı toplum düzeni biçiminde ifade edildiğini söyleyeyim. Şimdi gelelim iki kavram arasındaki belirgin farklılıklara!
Sosyalizm ekonomik bir sistemken, komünizm hem ekonomik hem de politik bir sistem olarak belirtilmektedir. Çünkü sosyalizm her bireyin eşit yaşamasını amaçlarken komünizmde hem her bireyin eşit yaşama maçı hem de sınıfsız, dinsiz ve devletsiz bir topluma ulaşma amacı güdülmektedir.Ayrıca her iki ideolojide de eşitlik söz konusu olmasına rağmen, sosyalizmde eşit yaşam komünizmde ise eşit yaşamın yanı sıra eşit yönetim modeli de bulunmaktadır. Sosyalizmde çoğunluğun kararı dikkate alınırken, komünizmde tek olan parti otoritesi geçerlidir. Ve bu özelliği de sosyalizmi bir bakıma liberalleştirmektedir denilebilir. Çünkü ekonominin yönetiminde halkın söz hakkı bulunmaktadır.Tüm bunlara ek olarak; sosyalizm ve komünizm arasındaki farklardan bir diğeri de refahın neye göre dağıtıldığıdır. Nitekim sosyalizmde bireyin üretkenliğine göre dağıtım yapılırken, komünizmde bireyin ihtiyacına göre dağıtım yapılmaktadır. Sosyalizmde mülk sahibi olunabilirken (büyük şirketler ya da büyük topraklar değil) komünizmde özel mülkiyet kavramı yoktur.Örneğin; sosyalizmde kişi araba sahibi olabilir ama bir araba fabrikasının sahibi olamaz. Komünizmde ise bütün mal mülk, toplumun tamamı tarafından serbest olarak kullanılabilir. Son olarak; komünizm kapitalizmin tamamen yok edilmesi gerektiği görüşünü savunurken, sosyalizm kapitalizmin sosyalist bir devlet içinde var olabileceğini savunur.