Atatürk’ten Beş Lira İsteyen Sanatçı | Haber Güncel
“Bir ülkede, akıl ve sanattan çok maddi servete kıymet verilirse bilinmelidir ki orada keseler şişmiş, kafalar boşalmıştır”.
“-Bu aslında oynadığı Asi Kuş diye bir oyunun bölümünde geçiyor. Orada Muhlis Sabahattin’i(1)anlatıyor. Bizim bestecilerimizden, opera bestelemiş, o dönemin en önemli bestecisi. Batı kalıbında müzik çok sesli müziği Türk halkına tanıtmak için çok uğraşan bir adam.
Muhlis Sabahattin İstanbul'da Opera ve Operetler oynayan bir kumpanya kurmuş, 1930'lar. Carmen'i oynuyorlar. Turneye çıkmışlar. Trenle, İzmit,
Ful çekmişler. Oradan Adapazarı. Havalar bozunca temsil iyi gitmemiş. Eskişehir tam felakettir. Kar diz boyu, temsil bile yapamamışlar. Yapamayınca da otelde rehin kalmışlar
“-Hayırlı turneler, arkadaşlara selamlar; beyler bu şapka” deyip yoluna devam ediyor. “Yıl 1925Orada şöyle bir saplama yapmak zorunda olduğumu hissediyorum. Sanata kültüre farklı açılardan da yaklaşıldığı için bu gün, ülkenin kendisiyle ve birbiriyle barışması, sanata yaklaşılan tavırdan dolayı her yere yansıdığı için ben de diyorum ki, yaşam biçimlerimize, Cumhuriyete yakışır, yaşam biçimlerimize laik, uygar, demokrat yaşam biçimimize sahip çıkmak zorundayız. Atatürk demiş ki: “Sanatsız kalan bir ulusun hayat damarlarından birisi kopmuş demektir” yani, “beyler bu Cumhuriyet dediğiniz çatıyı belirli temeller üzerine oturttum, onlardan en önemlisi kültürdür, sanattır, bu direklerden birisi kırılır aşağıya devrilirse, çatı tepenize çöker, haberiniz olsun” diyor. Sanat derken sadece yazmadan, çizmeden, tiyatrodan, sinemadan, baleden, operetlerden bahsetmiyor. Sanatların en zorunda çağa yakışır, modern, uygar yaşama sanatından söz ediyor. Yaşam sanatlarınız tehlikeye girerse, iş çığırından çıkar” diyor. Onun arkasından da diyor ki, kimin ne olduğunu anlamak o kadar da zor değil.
Şimdi, yukarıdaki olayın geçtiği 1925 yılından 93 sonrasına, günümüze gelelim. Acaba hangi devlet büyüğümüz gerçek sanatçılara yakın duruyor, onları koruyor, kolluyor. Maalesef değil, nasıl ki, siyasi muhalifler, iktidarı eleştirenler her alanda dışlandığı gibi, gerçek sanatçılar korunmuyor, dışlanıyorlar. “ucube” diyenler bir yana, muhalif görülen sanatçılar sanatlarını halka sunacak salon bulamıyorlar. Sanatlarını halka sunmak için salon bulamadıkları gibi bir Tv bile bulamıyorlar. İktidar partisinin belediye başkanları, üniversite rektörleri, okul müdürleri kültür hizmeti veren salonlarını, boş olsa bile, birer bahane ile asla vermiyorlar. Rahmetli Levent Kırca gösteri sunmak için salon bulamamıştı. Kablolu yayından dışlanmak için çıkarılan Halk TV deki Arena program yapmak için, salon bulamıyor, ancak CHP li belediyelerin salonlarından yararlanabiliyorlar.
Şehir tiyatrolarının parlak oyuncularından Kemal Kocatürk artık Berlin’de ve Almanya’nın çeşitli kentlerinden tiyatro severlerle buluşuyor. Muhalif bir sanatçı olarak Türkiye’de birçok soruşturma ve davanın muhatabı olan ve KHK ile görevinden ihraç edilen Kemal Kocatürk dışlanan sanatçı olarak tek bir örnek.(2)
Günümüzde sanatın içine tükürenler, heykel sanatına
“…Türkiye’yi çöle çevirmek isteyenler en büyük kötülüğü gelecek nesillere yapıyor. Sanat aydınlıktır, sanat özgürlüktür, gelişimdir, yeniliktir. Sanatçılar ve sanat kurumları ihraçlarla, baskılarla, yasaklarla yok olmayacak, aksine AKP’nin OHAL rejiminin baskı ve sindirme politikaları tarihimize yine başta sanat aracılığıyla kalıcı bir kara leke olarak geçecektir…”(3)
“…Salon bulamıyoruz. Devlet Tiyatroları’nın ve AKP’li belediyelerin salonlarına giremiyoruz. Baskı var. Bizi bir yana bırakın, Şehir Tiyatrosu’ndan dünya kadar insanın performans düşüklüğü ve edilen bahanelerle işlerine son verildi. Onların çoğunu tanıyorum. Yönetmen ve oyuncu olarak İstanbul Şehir Tiyatrosu’nun yükünü omzunda taşıyanları yok ettiler. Televizyonlarda iş bulmalarını da engellediler. TRT’ye ve yandaş kanallara gidemiyorlar. Kendi medyası olduğu için “Bunlara iş vermeyeceksiniz!” dediklerinde kara listedesiniz. İnsanların ekmeğiyle oynuyorlar. Bu çok acı. Böyle bir şey yoktu. Hapse atılırdın. Mahkemeye çıkardın. Bir süre sonra mahkemede kendini savunurdun. Beraat ederdin, cezanı çekerdin, af olurdu. Ama normal işlem yürürdü. Şimdi öyle değil. İnanılmaz baskı var. Bir çatlak sese, muhalefetin M’sine tahammülleri yok...”(4)
(1)Muhlis SABAHATTİN (1889-1947)