Ülkemizde, gerçek menşei bilinmeyen, kullanıcı açısından risk oluşturan işitme cihazlarının cirit attığı işitme sektöründe, ilk kez bir yönetmelik yürürlüğe giriyor.
Aralık ayında yayımlanması beklenen ve son şekli verilen “Ortez-Protezleri Ismarlama Olarak Üreten Ve/Veya Uygulayan Merkezler İle İşitme Cihazı Satış ve Uygulaması Yapan Merkezler Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile sektöre çeki-düzen gelmesi bekleniyor. Yönetmelik ile işitme cihazı satışına denetim gelirken, Sağlık Bakanlığı ve SGK onaylı olmayan cihazlara devlet para ödemeyecek.
RUHSATSIZ İŞİTME MERKEZİNDEN ALINAN CİHAZA PARA ÖDEMESİ YOK
Bir işitme merkezi Genel Müdürü Mahfuz Ağaç, yaptığı değerlendirmede, bu yönetmeliğin sektör için büyük önem taşıdığına dikkat çekerek, Sağlık Bakanlığı’nın yıllardır sahipsiz olan işitme sektörüne sahip çıktığını dile getirdi ve “Senelerdir ihmal edilmiş olan bir piyasa, Sağlık Bakanlığı tarafından artık kayıt altına alınıyor. Sektör ilk kez devlet ile ciddi muhatap olacağı için sıkıntıların, eksikliklerin zamanla giderileceğine inanıyoruz” diye konuştu.
İşitme cihazı alacak olan vatandaşlara uyarıda da bulunan Mahfuz Ağaç, yeni yönetmelik kapsamında, Sağlık Bakanlığı ve SGK onaylı olmayan işitme cihazları için SGK’nın ödeme yapmayacağına dikkat çekti.
Sağlık Bakanlığı’nın Ulusal Bilgi Bankası adıyla bir sistem kurduğunu anlatan Ağaç, “İşitme cihazı aldığınızda bunun faturası Ulusal Bilgi Bankası’nda incelenecek. Satış yapan firmanın ruhsatlı olup olmadığı, cihazın onaylı olup olmadığı denetlenecek. Cihaz için SGK’da belirlenen ödeme bu inceleme neticesinde yapılacak. Ulusal Bilgi Bankası ile yetkili olmayan firmaların satış yapması engellenecek, böylece kayıtdışına darbe vurulacak” dedi.
“Sektöre artık kalite gelecek” diyen Ağaç; şunları söyledi: “İşitme sektörü bir sağlık sektörü ancak bugüne kadar kararlılıkla bir yaptırım uygulanmıyordu, denetim yetersizdi.
İşi konusunda profesyonelce eğitim almamış kişilerin,işitme engellilerin işitme kaybına uygun cihaz vermedikleri veya cihazı uygun programlayamadıkları için binlerce insanımız sorununa çözüm bulamadığı gibi,işitme cihazına dolayısıyla hayata küsmüştü.
Bu ümitsizlikle cihazlarını kullanmak yerine çekmecelerine koyan vatandaşlarımızın bu sektöre güvenleri kaybolmuştu.
Ayrıca, denetim eksikliğinden kayıt dışı ülkemize giren cihazları satan bazı satıcılar,fatura ve garanti belgesi vermedikleri için bu tür firmalara hiç bir müeyyide uygulanamıyordu. Bunun yanı sıra vatandaşın güveni sarsıldığı için bu mesleği yasalara uygun yapan firmalar da zarar görüyordu. Ancak, önümüzdeki aylarda sektöre çeki-düzen gelecek ve artık işitme engelliler işitme cihazı ile barışacak.”
İşitme sektöründe yaygın olan kayıtdışı firmalara dikkat çeken Mahfuz Ağaç, vatandaşların daha sonra mağdur olmaları için faturalı ve seri numaralı işitme cihazlarını tercih etmelerini ve cihazı satın almadan önce mutlaka ruhsatlı bir işitme merkezinde test yaptırmalarını, test sonucuna göre cihaz almalarını önerdi.
Öte yandan, Mahfuz Ağaç, yönetmelik ile 4 yaş altındaki çocuklara yönelik işitme cihazı satışında önlem alınmasının oldukça önemli olduğunu vurguladı. “Çünkü küçük çocuk derdini anlatamıyor, mağdur ediliyordu” diyen Ağaç, şöyle devam etti: “Artık dileyen küçük çocuklara işitme cihazı satamayacak. Bunun için Bakanlığın belirlediği özel şartları yerine getirmeleri gerekiyor.”
YÖNETMELİK NE GETİRİYOR?
Bu arada, ilk kez 3 Aralık 2008 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelikte, 2 yıl içerisinde bazı değişiklikler yapıldı. Yönetmeliğin son şeklinin 3 Aralık 2010’da yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Yönetmeliğe göre, 4 yıldır işitme sektöründe hizmet veren şahıslara,Sağlık bakanlığının belirleyeceği herhangi bir üniversitenin düzenleyeceği eğitim programlarına katılmaları sağlanacak,akabinde yapılacak sınavda başarılı olmaları halinde ruhsatlı işitme merkezi açma imkanı tanınıyor.
HER MERKEZ 4 YAŞIN ALTINDAKİ ÇOCUKLARA CİHAZ SATAMAYACAK
Yönetmelik, çocuklar için de ayrı bir prosedürü uygulamaya sokuyor. Nitekim, yönetmeliğe göre 48 aydan küçük çocuklara işitme cihazı satmak için özel şartlar gerekiyor. Buna göre, her merkez, 4 yaşın altındaki çocuğa artık kolayca cihaz satamayacak. Bu yaş grubundaki çocuklara satış yapabilmek için Bakanlığın yönetmelik ile belirlediği bazı özel cihazları bulundurmak gerekiyor. Sadece bu cihazları alan firmalar, 4 yaş altı çocuklara işitme cihazı satabilecek.
ÇOCUKLARA CİHAZ İÇİN YÜZDE 50 FAZLA ÖDEME
Yönetmeliğe göre, işitme cihazı için çocuklara yetişkinlerden yüzde 50 daha fazla ödeme yapılacak. Ayrıca, SGK kapsamında olmayan 18 yaşındaki tüm çocuklara devlet güvencesi ile işitme cihazı verilecek.
Bu arada, yeni yönetmelikte işitme cihazı için SGK’dan yapılan ödemenin tutarı 375 TL’den 420 TL’ye yükseldi.