» Borsada Alfa ve Beta Katsayıları Nedir? Borsada Alfa ve Beta Katsayıları Nedir? Borsada alfa ve beta katsayıları nedir soruları borsada yatırım yapan ya da birikimlerini borsada değerlendirmek isteyen yatırımcıların sorduğu sorulardandır. İlk bakışta anlaşılması zor gibi görünse de alfa ve beta katsayıları kolayca öğrenilebilen kavramlardır. Sibel Şendere 25.9.2016 11:07:00 Facebook Twitter Google + Linkedin Alfa ve beta katsayıları birbirinden farklı alanlarda analizlerin yapılması sonucunda elde edilen birbirinden farklı oranlardır. Bu katsayılar, yatırımcıların geleceğe yönelik tahminler yapmasını ve hisse senetlerinin gelecekte değerlerinin ne olabileceğine yönelik öngörülere sahip olmasını sağlar. Yani, alfa ve beta katsayıları yatırımcıların, yapacakları yatırımlarda karşılarına çıkacak riskleri önleme özelliğine sahiptir. Ayrıca bu katsayılar, riskleri önceden belirleyebilme niteliğine sahiptir. Yatırımcıların yatırım dünyasında alım satım işlemi yaparken, gerçekleştirecekleri işlemlerde ne kadar risk olasılığının mevcut olduğunu görmek isterler. Bu olasılığı bilmek özellikle deneyimli ve bilgili yatırımcılar için önem arz eder. Hiç kimse birikimini kaybetmek ve parasını gözü kapalı şekilde, ne kadar risk olduğunu bilmediğini bir işleme yatırmak istemez. Bu aşamada tahminler, analizler, uzman yorumları, somut veriler ve alfa ile beta katsayıları en çok aranan kaynaklar hâline gelir. Özellikle yazımızın konusu olan alfa ve beta katsayıları, hisse senetlerinin ileriki zamanlarda alabileceği değerleri tahmin etmek açısından yatırımcılara çok yardımcı olur. Borsa İçin Özel Yatırım Stratejileri başlıklı yazımızı okuyarak yatırım stratejilerinize yenilerini ekleyebilirsiniz. Alfa ve beta katsayılarının ne olduğunu ve yatırımcılara hangi aşamalarda yardımcı olduğunu örnek üzerinden açıklayalım. Diyelim ki bir hisse senedine, onun gelecekteki değerini ön görerek yatırım yapmak istiyorsunuz. Bu öngörüde bulunabilmek için hisse senedinin değerine gelecek dönemlerde hangi risk unsurlarının etki edeceğini bilmeniz gerekir. Hisse senetlerinin performansını etkileyen iki tip risk mevcuttur. Bunların ilki özel şirketlere ait risk tipi, diğeri ise piyasa riski yani hisse senedi piyasasının kendi riskidir. Şimdi bunların neler olduğuna bakalım. Özel şirketlere ait risk tipine sistematik olmayan risk yani özel risk denir. Bu risk şirketin performansını yani iç dinamiklerini dikkate alır. Şirkete ait değerlendirmeler, hisselerin piyasadaki değerlerine doğrudan etki ettiği için yatırımcılar açısından önem taşımaktadır. Bu risk tipi yatırımcılar tarafından portföyde yer alan yatırım araçlarının çeşitlendirilmesiyle düşürülebilir. Hisse senetlerinin gelecek dönemlerde alabileceği değerleri etkileyen risk piyasa riskidir. Bu risk tipi sistematik risk adını alır. Adından da anlaşılacağı üzere sistematik risk tipinde fiyatlar birden fazla unsurun etkisiyle değişir. Bu yüzden de yatırımcılar için baskın bir risktir. Baskın riskten korunmak için yatırımcılar bir çözüm olarak, portföylerinde yine çeşitli yatırım araçları barındırma yoluna giderler. Ancak her ne kadar önlem alınırsa alınsın, risklerden kaçmanın yolu deneyim sahibi olmaktır. Borsada Alfa Katsayısı Nedir? Borsada alfa katsayısı, hisse senedinin fiyat hareketine dair sistematik olmayan yani özel risk ölçümlerinin yapılmasıyla elde edilen katsayıdır. Bu katsayı, şirketlerin iç büyümelerinde meydana gelen değişimleri incelemekte ve buna göre ortaya çıkmaktadır. Hisse senedine etki eden şirketin iç koşullarının gelecekte hisse senedinin değerini hangi yönde değiştirebileceğine dair tahminler, işte bu katsayıya göre yapılır. Ayrıca şirketin, çalıştığı alanın taşıdığı riskler de şirket iç koşullarını etkileyecektir. Hesaplamalar sırasında bu etkenlerin tümü dikkate alınır. Piyasadaki tüm hisse senetlerinin alfa katsayı toplamının sıfıra eşit olması gerekir. Elbette bu koşul teorik olarak bu şekilde belirlenmiştir. Piyasada tüm hisse senetlerinin alfa katsayı toplamlarının sıfıra eşit olması, piyasada beklentilerin karşılanacağına dair olumlu belirtilerin olduğuna işaret eder. Bu ifade, piyasada yer alan sektörlerde görülen mevcut duruma dair yatırımcıya fikir verir. Yani bazı sektörlerde risk yüksek iken, diğer sektörlerde düşük demektir. Alfa katsayısı, pozitif ve negatif eğilimlerin hesaplanmasıyla oluşmaktadır. Genellikle formülle ya da hisse senedine etki eden indikatörlerin tahmin edilmesiyle hesaplanabilmektedir. Borsada Beta Katsayısı Nedir? Borsada alfa katsayısı, hisse senedinin fiyat hareketine dair sistematik risk ölçümlerinin yapılmasıyla elde edilen katsayıdır. Genel olarak piyasalarda var olan bir risk, şirketleri birbirinden bağımsız olarak etkiler. Piyasalarda riski oluşturan etkenler politika kaynaklı ya da enflasyondan ve faiz oranlarından kaynaklı olabilir. Piyasalarda meydana gelen olumlu ya da olumsuz atmosfer, portföyünüzde bulunan tüm yatırım araçlarını etkileyebilir. Çünkü piyasalardaki durum tek sektörü değil bütün sektörleri ve bütün şirketleri etkiler. Beta katsayısı, işte piyasadaki bu durumun hisse senedinin değeri üstündeki etkisinin ne olacağını yani ne kadar risk yaratacağını belirtir. Hisse senedinin piyasadaki fiyatının yükselip yükselmeyeceği ya da düşüp düşmeyeceğine dair en iyi öngörüyü yapmanız için beta katsayısını göz önüne almanızda yarar vardır. Hisse senedi piyasasını oluşturan yatırım araçlarının beta katsayı toplamlarının teorik olarak bire eşit olduğu kabul edilir. Hisse senetlerinin beta katsayıları bire eşit, birden büyük ya da birden küçük olabilir. Bu üç duruma bağlı olarak hisse senedinin piyasadaki değeri belirlenir. Yani beta katsayısı yorumlanır. Beta Katsayısının Yorumlanması Hisse senetlerinin üç farklı durumda olmasına bağlı olarak, durumlarının değerlendirilebileceğini yukarıda söylemiştik. Şimdi bu üç ayrı durumu ve beta katsayılarının nasıl yorumlanabileceğini açıklayalım. Hisse Senedinin Beta Katsayısının Bire Eşit Olması Nasıl Yorumlanır? Hisse senedinin beta katsayısı bire eşit ise, bu hisse senedinin ileriki zamanlarda size getirisinin piyasa şartlarıyla aynı olacağı yorumu yapılır. Yani yatırım yaptığınız hisse senedinden aylık ya da yıllık getiri bekliyorsanız bu getiri piyasa koşullarının altında ya da üstünde olmayacaktır. Bunun ne anlama geldiğini daha iyi anlamak için bir örnek verebiliriz. Diyelim ki ileriki zamanlarda değerinin yükselişe geçeceğini öngördüğünüz bir hisse senedine birikimlerinizi değerlendirmek üzere yatırım yaptınız. Hisse senedinizin beta katsayısı bir ise, piyasa koşulları ile aynı oranda getiriniz olacak demektir. Yani piyasa %2 artma gösterdiğinde sizin hisse senediniz de aynı artışı gösterecektir. Piyasa %1 düşme eğilimine geçerse elinizdeki hisse senedinin değeri de aynı oranda düşecektir. Hisse Senedinin Beta Katsayısının Birden Büyük Olması Nasıl Yorumlanır? Hisse senedinin beta katsayısı birden büyükse bu hisse senedinin değeri piyasa değerine göre daha yüksek olacaktır. Yani hisse senedinin göstereceği hareket, piyasa hareketine göre daha geniş bir yüzdelik dilime sahip olur. Bunu yukarıdaki örnek üstünden şu şekilde açıklayabiliriz. Bu kez elinizdeki hisse senedinin beta katsayısının birden büyük olduğunu düşünelim. Bu durumda piyasalarda %2 artma eğilimi söz konusu olduğunda hisse senedinizin değeri bu oranın üstünde bir oranda artacaktır. Piyasa %1 düşme eğiliminde iken ise hisse senediniz bu oranın altında bir değer kaybı yaşayacaktır. Yani yatırım aracınız değişimlerden daha çok etkilenecektir. Hisse Senedinin Beta Katsayısının Birden Küçük Olması Nasıl Yorumlanır? Hisse senedinin beta katsayısı birden küçükse, hisse senedinin değeri piyasa değerine göre daha düşük olacak ve daha az hareketli olacaktır. Yani göstereceği hareket, piyasa hareketine göre daha dar bir yüzdelik dilime sahip olur. Yukarıdaki örneğimize göre piyasada bir artış meydana geldiğinde hisse senedinin değeri daha az oranda artacak, düşüş yaşandığında ise hisse senedinin değeri daha az düşecektir. Yani yatırım aracınız değişimlerden daha az etkilenecektir. Hisse senedi alım ve satımı konusunda daha çok bilgi edinmek için Borsada Hisse Senedi Alım Satım Politikaları başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz. Benzer Konular 2017 Borsa Nasıl Oynanır?
Hisse Fiyat Fark % Saat AVGYO 5,41 19,96 18:14 MERIT 5,30 19,97 18:14 OZGYO 1,87 19,87 18:14 EUYO 1,49 12,88 18:14 AVHOL 3,27 12,76 18:14 SRVGY 3,29 -8,36 18:14 KUYAS 3,55 -4,57 18:14 GYHOL 1,50 -5,06 18:14 PRKME 2,83 -4,08 18:14 MARTI 0,56 -3,51 18:14 ISGYO 1,58 1,94 18:14 ZOREN 1,18 -0,85 18:14 IHYAY 0,40 0 18:14 SELEC 3,41 2,72 18:14 SARKY 3,94 -1,75 18:14 EMTIA