Japon Sinemasında Propaganda ve Sansür | Japon Sineması Platformu
May 26, 2017Gökhan KuloğluSinema03
1990’ların Japon sinemasında sessiz ve sesli film karşıtlığı zamanla yerini yetersiz sermaye ve kültürel zorunluluklar sebebiyle yıllarca sürecek savaş öncesi ve sonrası filmler döneminde bırakmıştır.
Savaş yıllarının politik ve militarist anlayışı çerçevesinde faşist ideolojiyi besleyen “Japon milliyetçiliğini körükleyen” filmlere ev sahipliği yapmıştır. Savaş sonrası dönemde ise toplumsal reformlar ve sanatta yapılan düzenlemeler akabinde oluşan özgür ortamdan yararlanarak daha demokratik, bireye yönelen filmler çekilmiştir.
1939 yılında getirilen Film Kanunu ile bireyin zevklerine yönelen aşk, cinsellik gibi konulara yasaklama getirilirken; orduyu öven Japon hükümetinin politikalarını destekleyen filmlerin yapımı desteklenmiştir. Bu yasa ile getirilen yasaklamalar savaş sonrasında 1946 yılında Amerika işgal kuvvetlerinin diretmeleriyle imzalanan yeni anlaşmalar kapsamında çıkan Film Kanunu ile sona ermiştir. Japonya’nın feodal dönemini öven unsurlara, geleneksel kültür öğelerini anımsatacak simgeler, samuraylar ve kılıçların kullanımına yasaklar getirilmiştir. Yine daha önce yasaklanan cinsellik, aşk, öpüşme ve bireysel zevklere yönelen temalara yeniden serbestlik getirilmiştir.
Ve savaş sonrası dönemde “savaşı sona erdiren atom bombalarının” izlerini taşıyan filmlere yer verilmiştir. Bu filmler arasında “Ateş Böceklerinin Mezarı”, “Yalın Ayak Gen” gibi başyapıt anime filmlerine de yer verilmiştir.
Savaş öncesi dönemde “yayılmacı politika” amacıyla Çin, Kore, Singapur ve Tayvan gibi ülkelerde propaganda filmleri çekip göstermişlerdir. 1938 yılında Çin’de işgal edilen Mançurya’da gösterilen “Shina no Yoru” (Çin Geceleri) filminde Çinli bir savaş yetimiyle aşk yaşayan Japon deniz subayının kahramanlıkları konu edinmiştir.
Savaş sonrası dönemde ise Kenji Mizoguchi’nin, şehvet düşkünlüğünü ifade eden “Saikaku Ichidai Onna”; Yasujiro Ozu’nun gündelik hayata yönelen geleneksel temalı “Banshun”; Naruse’nin “Ani İmoto” filmi öne çıkan çalışmalardır.
Previous PostJapon Mitleri: "10 Kami ve Efsaneleri" Next PostHayata Yeniden Başlamak: “Hal”