Fosfojips Kullanılarak Kurşun Giderimi - Nüve Forum
Nüve Forum > akademik > Mühendislik Fakültesi > Çevre Mühendisliği Bölümü > Fosfojips Kullanılarak Kurşun Giderimi
Çevre Mühendisliği Bölümü hakkinda Fosfojips Kullanılarak Kurşun Giderimi ile ilgili bilgiler
Fosfojips Kullanılarak Kurşun Giderimi-Lead Removal Using Phosphogypsum Bu çalışmada, endüstriyel bir atık olan fosfojips kullanılarak kurşun giderimi amaçlanmıştır. Kesikli sistemde gerçekleştirilen deneysel çalış¬malarda, kurşun giderimine optimum adsorban miktarı ve temas
Fosfojips Kullanılarak Kurşun Giderimi
Fosfojips Kullanılarak Kurşun Giderimi-Lead Removal Using Phosphogypsum
Bu çalışmada, endüstriyel bir atık olan fosfojips kullanılarak kurşun giderimi amaçlanmıştır. Kesikli sistemde gerçekleştirilen deneysel çalış¬malarda, kurşun giderimine optimum adsorban miktarı ve temas süresinin etkisi araştırılmıştır. Deneysel sonuçlar fosfojipsin kurşun gideriminde adsorban olarak etkin bir şekilde kullanılabileceğini göstermiştir. 16 mg/l kurşun içeren çözeltilerden 1,5 saat içinde %87,6 kurşun gideriminin mümkün olabileceği belirlenmiştir.
The aim of this study was to remove lead by using phosphogypsum as an adsorbent. Batch adsorption studies were carried out to determine the effect of optimum adsorbent dose and time on the removal of lead. Experimental results showed that phosphogypsum can be used as an effec¬tive adsorbent for the removal of lead. The lead removal for 16 mg/l lead solution within 1.5 hours was 87,6%.
Metallerin su ve atıksudan giderimine günümüzde oldukça önem verilmekte ve çeşitli araştırmalara konu olmaktadır. Çünkü, metaller çevrede ve canlılarda birikme özelliği göstermeleri ve toksik yapıları nedeniyle önemli çevre kirleticileri arasında yer almaktadırlar.
Çeşitli faaliyetler sonucu çevreye karışan metaller, havada, suda ve toprakta birikebilmekte ve hava hareket¬leri ile çok uzak mesafelere kadar taşınabilmektedirler. Besin zincirinde birikerek canlılara geçmeleri, mevcut zararları nedeniyle ayrı bir endişe kaynağıdır. Çok düşük seviyelerdeki ağır metal düzeylerinin bile canlılarda akut ve kronik etkilere neden olduğu bilinmektedir. Kurşun ise, çevre ve canlılar açısından en toksik metallerden biri olarak bilinmektedir.
Kurşun; pil, petrol endüstrisi, boya sanayi, fotoğrafçılık, matbaa, metal kaplama sanayi atıksularında bulunur. Boya fabrikası atıksularında EPA (Environ¬mental Protection Agency) tarafından yapılan çalışma sonuçlarına göre 20 mg/l derişimlerde, DCP (Data Collection Portfolio) tarafından yapılan çalışma sonuçlarına göre 4,3 mg/l derişimlerde kurşuna rast-lanabilmektedir (1, 2).
Kurşun gideriminde metal giderme yöntemleri arasında yer alan kimyasal çöktürme, adsorpsiyon, elek-trokimyasal arıtım, iyon değiştirme gibi yöntemler uygu¬lanmaktadır. Adsorpsiyon yöntemi pek çok toksik organik bileşikte olduğu gibi metal gideriminde de sık¬lıkla kullanılan etkin bir yöntemdir. Ancak, bu yöntemin verimli olarak kullanılabilmesi için adsorban olarak seçilen materyalin ucuz ve etkin olması özel bir önem taşımaktadır. Adsorpsiyonda en yaygın olarak kullanılan ve etkin bir adsorban olan aktif karbonun pahalı oluşu, araştırıcıları aktif karbona alternatif ucuz başka adsorban-lar bulmaya yöneltmiştir. Bu amaçla ucuz, doğada bol olarak mevcut olan materyallerin, çeşitli endüstriyel atık¬ların kullanımı yoluna gidilmektedir. Günümüze kadar çeşitli araştırıcılar tarafından bu özelliklere sahip çok sayıda materyal adsorban olarak denenmiş ve halen denenmektedir.
Kurşun gideriminde de çok sayıda doğal materyalin yanı sıra endüstriyel atığın adsorban olarak kullanıla-bilirliliği çeşitli araştırıcılar tarafından incelenmiştir. Örneğin, Woolard ve arkadaşları (3) tarafından gerçek¬leştirilen çalışmalarda modifiye edilmiş uçucu kül kul¬lanılarak sulu çözeltilerden kurşun adsorpsiyonu çalışılmış ve yapılan çalışmalar sonucunda 3 M NaOH ile modifiye edilmiş uçucu külün kurşun gideriminde çok etkin bir adsorban olduğu belirlenmiştir. Dimitrova ve Mehandgiev (4) granüle maden eritme ocağı cürufu kullanılarak sulu çözeltiden kurşun adsorpsiyonunu araştırmışlar ve sonuçta bu materyal kullanılarak %97-98 oranında kurşun gideriminin sağlanabileceğini, granüle maden eritme ocağı cürufunun kurşun giderimi için uygun bir asdorban olduğunu belirlemişlerdir. Lopez-Delgado ve arkadaşları (5) çelik endüstrisinin yan ürünü olan maden eritme ocağı çamurunun kurşun giderim-inde adsorban olarak kullanılıp kullanılamayacağını araştırmışlar ve sonuçta bu materyal kullanılarak seçilen konsantrasyon aralığında (0.005-10 g/l) etkin bir şekilde kurşun gideriminin mümkün olabileceğini belir¬lemişlerdir. Gharaibeh ve arkadaşları (6) zeytin fab¬rikalarında üretim sırasında ortaya çıkan katı atık kul¬lanılarak adsorpsiyonla sulu çözeltilerden kurşun gideri-minin mümkün olup olamayacağını araştırmışlar, sonuçta bu atığın sulu çözeltilerden kurşunu etkin bir şekilde adsorplayabileceğini belirlemişlerdir. Apak ve arkadaşları (7) alüminyum fabrikası katı atığı (kırmızı çamur) ve termik santral uçucu külü kullanılarak çözeltiden çeşitli metallerin yanı sıra kurşun adsorpsi-yonunu araştırmışlar, özellikle uçucu külün bu amaç için etkin bir adsorban olduğunu belirlemişlerdir.
Yukarıda söz edilen çalışmaların her birinde, adsorp-siyon prosesi ile kurşun gideriminde kullanılabilecek
çeşitli endüstriyel atığın söz konusu amaç için uygun olup olamayacakları araştırılmıştır. Bu çalışmada da, gübre fabrikalarında üretim esnasında atık olarak bol miktarda ortaya çıkan ve halen çeşitli alanlarda değer¬lendirilme olanaklarının araştırıldığı fosfojipsin, sulu çözeltilerden metal gideriminde kullanılabilirliği araştırılmıştır.
Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, SAMSUN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Kimya Bölümü, 55139 Kurupelit, SAMSUN
42-6.pdf (87,9 KB (Kilobyte), 38x kez indirilmiştir)
fosfojips, giderimi, kullanılarak, kurşun