online pedagog | Uzman Pedagog Aile Danışmanı Okan Bal - Part 19
Etiket: online pedagog
Hikayelerin ve Resimli Kitapların Çocuklara Etkileri
Kendilerine kitap okunan çocukların hikayeleri kafalarında canlandırdığı ve resimli kitapların kelime öğrenimi konusunda etkili olduğu ortaya çıktı.
Bugüne kadar yapılan çalışmalarda çocuklara kitap okumanın onları okumaya teşvik ettiği ve daha sonraki zamanlarda dil gelişimi ve okuldaki başarıları üzerinde etkisi olduğunu gösteriyordu. Ancak çocukları okur-yazarlıkla buluşturmanın iyi etkileri olduğu bilinse de bunun çocukların beyinlerinde nasıl bir mekanizmayla gerçekleştiğine dair bir araştırma henüz geçtiğimiz aylarda yapıldı. Bu araştırmada, 3-5 yaş aralığındaki çocukların yaşlarına uygun hikayeler dinlediklerinde beyin aktivitelerini gözlemlemek için manyetik rezonans (MR) tekniği kullanıldı. Araştırma sonucunda evdeki kitap okuma oranına göre değişen verilere ulaşıldı.
Çocukların beyinlerinin sol lobunda aktivasyon artışı
Evinde daha çok kitabı olan ve kendilerine daha çok kitap okunan çocukların beyinlerinin sol loblarında daha fazla aktivasyon gözlemlendi. “Beynin bu bölgesi, sesi ve sonra da görsel uyarımı bütünleştiren çoklu duyusal bütünleşme ile ilgili çok önemli bir bölge” diyor yazarlardan Dr. John S. Hutton.
Beynin bu bölgesi, büyük çocuklar kendi kendilerine kitap okuduklarında çok aktif olmasıyla biliniyor ancak Dr. Hutton, küçük çocuklara kitap okunduğunda da aynı bölgenin harekete geçtiğini gözlemledi. Esas ilginç olanı, daha fazla kitaba ve evde okumaya maruz bırakılan çocuklarda, çocuk beyin tarama cihazının içinde sadece bir hikaye dinlerken ve herhangi bir resim göremediği halde beynin görsel ilişkilendirme işlemi yapan bölgelerinde belirgin bir şekilde daha fazla aktivite görülmesi. “Çocuklar hikaye dinlediklerinde, duydukları hikayeleri zihinlerinin ‘gözlerinde’ canlandırıyorlar” diyor Dr. Hutton.
Beyin aktivasyonunun farklı seviyeleri, bu görsel imajları geliştirme konusunda daha fazla pratiği olan çocukların ileriki zamanlarda da kelimelerden görseller ve hikayeler oluşturmalarına yardımcı olacak becerileri geliştirmelerini sağlayabileceğini gösterdiğini ekleyen Dr. Hutton, “Bu aynı zamanda ileride daha iyi okuyucular olmalarını sağlayacak. Çünkü onlar beyinlerinin, hikayede olan biteni görmelerini sağlayan bölümünü zaten geliştirmiş olacaklar” diyor. Dr. Hutton kitabın, çizgi filmlerin ve diğer ekranla bağlantılı şeylerin başaramayacağı bir şekilde canlılığı teşvik ettiğini de ileri sürüyor.
Resimli kitaplar özgün kelime türleri içeriyor
Ancak küçük çocuklara kitap okumak ya da onlarla birlikte kitap okumak, duydukları kelimelerin sayısını onlarla konuşmaktan daha fazla artırabiliyor. Ağustos ayında Psychological Science dergisinde, resimli kitapların içerdiği dile yönelik bir çalışma yayımlandı. Araştırmada, öğretmenler tarafından tavsiye edilen, Amazon’da en çok satan ve ebeveynlerin uyku saatinde en fazla okudukları kitaplara yer verildi.
Kitaplardaki dil ile ebeveynlerin çocuklarıyla konuşurken kullandıkları dil karşılaştırıldığında, araştırmacılar resimli kitapların daha fazla “özgün kelime türleri” içerdiğini buldu.
“Kitaplar, çocuklara yönelik konuşmalara oranla daha fazla farklı kelime içeriyor” diyor Kaliforniya Üniversitesi psikologlarından Jessica Montag. “Yani bu araştırma, ebeveynleri tarafından kendisine daha fazla kitap okunan çocukların, kendisine kitap okunmayan çocukların muhtemelen hiç duymadıkları kelimeleri duyuyorlar.” Bu yüzden küçük çocuklarla resimli kitaplar okumak demek, onların daha fazla kelime duyması demek. Aynı zamanda beyinleri bu kelimelerle ilişkili görselleri canlandırma pratiği de yapıyor.