Tolkido | Otizmli Çocukları Konuşturan Kartlar | Arıkovanı
Proje Sahibi Can Yıldız
Favorilere Ekle Satın Al
Tolkido Fikri Nasıl Ortaya Çıktı ?
Bilgisayar Mühendisliği öğrencisi iken kuzenim Umut’a otizm teşhisi konuldu. Konuşkan, güleç yüzlü bir çocuk olan Umut artık konuşmaz ve kendi iç dünyasında yaşayan bir çocuk haline geldi. Bu durum beni çok etkiledi ve Umut’u tekrar eski günlerine döndürmek için arayışlara girdim. Amcam, Umut ile evde görsel eğitim kartları ile çalışıp ona yeni kelimeler öğretmek için yoğun emek harcardı. Bu eğitim sürecine yakından tanık olarak, verimsiz noktaları gördüm. Bu eğitim yöntemi Umut için yararlıydı fakat daha iyi bir hale getirebilirdim. Amcam ile bir süre beyin fırtınası yaptıktan sonra ortaya Tolkido fikri çıktı. Umut üzerinde çeşitli denemeler yaptıktan sonra onun için ne kadar yararlı olduğunu gözlemledik. Bunun ardından diğer Otizmli çocuklar da bu eğitim materyalinden yararlansın diye düştük yollara…
Otizm’e Genel Bakış
2015 yılında yapılan çalışmada ülkemizde 352 bin otizmli çocuğun olduğu belirlendi. Günümüzde 59 doğumda 1 görülen otizmi düşündüğümüzde aradan geçen 4 yıl sonucunda bu rakamın hayli arttığını düşünebiliriz.
352 bin’den fazla otizmli çocuktan ne yazık ki çok azı okullarda eğitim alabiliyor. Otizmli çocukların devlet destekli aldığı eğitimin süresi de uzmanlara göre olması gerektiğinden çok daha az.
Tüm Otizmliler Aynı mı?
Otizmli bireylerin otizmden etkilenme seviyeleri ve problemlerin görülme şekli birbirlerinden oldukça farklıdır. Bu sebepten dolayı her çocuğun kendine özel hazırlanmış bir eğitime ve kişiselleştirilebilir eğitim materyallerine ihtiyaçları vardır.
Otizmde İletişim ve Eğitim Problemi
Otizmli çocuklarda iletişim problemi ve konuşmada zorluk yaygın bir şekilde görülür. Bu sorunu aşmak ya da daha aza indirgemek için otizmli çocuklar, teşhisten hemen sonra çeşitli eğitimler almaya başlarlar. Otizmde eğitim çok önemlidir çünkü otizmin sebebi bilinmediği gibi mevcut bir tedavisi de bulunmamaktadır. Bu yüzden şimdilik geçerli tek reçetemiz eğitimdir. Fakat bu eğitim sürecinin ülkemizde bazı problemleri bulunmaktadır.
Devlet tarafından desteklenen eğitim süresinin yetersiz olması
Yetersiz eğitim süresini uzatmanın maliyetli olması
Evde aile-çocuk arasında eğitimin verimli geçmemesi
Evde kullanılabilen eğitim materyali azlığı
Uygulamalı Davranış Analizi Metodu ve Replikli Öğretim
Replikli öğretim, otizm veya ileri derecede yaygın gelişim bozukluğu olan çocukların sosyal etkileşim ve karşılıklı konuşma başlatmalarını ve konuşmayı sürdürmelerini sağlayan, sesli ya da yazılı sözcük, ibare veya cümleler ile yapılan öğretimdir. Tolkido, Replikli Öğretim tekniğinin kanıtlanmış etkisini yüksek teknolojisi ile arttırmaktadır.
Tolkido, Otizmli çocukların dil ve konuşma eğitimlerinde kullanılan görsel eğitim kartlarını bireyselleştirilebilir veseslendirilebilir hale getiren bir eğitim materyalidir.
Bunların yanında, Otizmli çocuğun yaşam alanında bulunan nesneleri sesli ve etkileşimli kılarak eğitim alanını okulun dışına taşır. Kart üzerindeki kelime veya cümleler öğrenildiğinde Tolkido kartlar defalarca değiştirilip kullanılabilir ve bu sayede;
Aileler veya özel eğitim merkezleri yeni kart setleri satın almak zorunda kalmaz.
Eğitim sürecini oyunlaştırarak çocuğu konuşmaya teşvik eder.
Kart içeriklerini aile veya öğretmen çocuğa özel hazırladığı için eğitim süreci daha verimli geçer.
Kartların seslendirilmesinde ailenin ya da öğretmenin sesinin kullanılması çocuk ve oyuncak arasında sıkı bir bağ kurar.
Bu proje, Yaşar Üniversitesi’nde Bilimsel Araştırma Projesi kapsamında ve Doç.Dr. Süleyman ÜNLÜTÜRK danışmanlığında yürütülmüş olup, 1 yıl içinde başarı ile tamamlanmıştır. Minerva Kuluçka Merkezinde yer aldığımız bu süreçte 50 adet prototip oyuncak üretilip, Türkiye çapında ücretsiz olarak özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde 6 ay süre boyunca kullanılmıştır. Yüzlerce eğitmen, psikolog ve otizmli çocuğa sahip ailelerden geri bildirim alınmıştır.
Bilimsel Araştırma Projesi kapsamında alınan geri bildirimler neticesinde yeni bir Araştırma-Geliştirme sürecine girilmiştir. Tolkido, bu süreçte KOSGEB Ar-Ge İnovasyon desteğinden yararlanmaya hak kazanmıştır. Şuan Ege Üniversitesi bünyesinde bulunan Ege Teknopark'ta faaliyetlerimizi yürütmekteyiz.
Otizmli kuzeni için bir çok proje geliştirmiş olan Can Yıldız, 2017 yılında Bilgisayar mühendisliği bölümünden mezun olmuştur.
Otizm, sosyal iletişim sorunları, kısıtlı ilgi alanları ve davranışlara ortaya çıkan bir rahatsızlık olup, ömür boyu devam eden bir gelişim bozukluğudur. Otizm nedir? sorusunun sıklıkla rastlanan yanlış cevabı bir hastalık olmasıdır. Otizm hastalık değil rahatsızlıktır. Otizm, yaşamın ilk üç yılında ortaya çıkar. Otizm, son yıllarda çok fazla duymaya başladığımız bir gelişim bozukluğudur. Otizm, bireyin dış dünyanın gerçeklerinden uzaklaşıp kendine özgü bir iç dünya yaratmasıdır. Otizm nedir? sorusunun cevabını erken yaşta arayan aileler uygulayacakları rehabilitasyon programı ile rahatsızlığın etkilerini minimize edebilir. Otizm nedir sorusunun ardından en çok merak edilen bir diğer konu otizmin belirtileri olmaktadır.
Otizmin belirtileri arasında en sık gözlemleneneler, çocuğun başkası ile göz teması kuramaması ve adı ile seslenildiğinde bakmamasıdır. Otizmin belirtileri arasında bir diğeri ise bazı sözleri tekrar tekrar alakasız ortamlarda söylemesi, parmağı ile bir şey gösterememesi, akranlarına göre konuşmada geri kalması ve rutin değişikliğine aşırı tepki vermesidir. Otizmin belirtileri gözlemlendiğinde otizm açısından değerlendirme için bir uzmana danışılması çok önemlidir. Araştırmalar, 14 aylıkken otizmin belirtilerinin gözlemlenebildiğini ve 2 yaşındayken otizmde erken tedavi yöntemlerinin uygulanabileceğini göstermektedir. Ebeveynler için otizmin belirtilerini gözlemlemek ve otizmi kabullenmek zor olsa da otizmde erken teşhis ve otizmde erken tedavi oldukça pozitif sonuçlar verebilmektedir.
Otizmli çocuklar için eğitim
Otizmli çocuklar için eğitim, iyileşme ve toplumla entegrasyon sürecinde önemli bir unsurdur. Otizmli çocuklar için eğitim, her zaman terapi ve tedavi ile senkronize bir biçimde uygulanmalıdır. Otizmli çocuklar için bir çok otizmli çocuklar için özel olarak hazırlanmış eğitim programları uygulanmaktadır. Otizmli çocuklar için eğitimde ailenin rolü çok büyüktür. Ailenin otizmli çocuğun hoşlandığı etkinlikleri bulması gerekir. Gün içerisinde yapılan kısa kısa etkinlikler ile otizmli çocuğa beceri kazandırmak mümkün olacaktır. Aile dışında, otizmli çocuklar için eğitim, Milli Eğitim Bakanlığı ve özel kuruluşlar tarafından sağlanmaktadır.
Otizmli çocuklar için konuşturan kartlar
Otizmli çocuklarda iletişim problemi ve konuşmada zorluk yaygın bir şekilde görülür. Bu sorunu aşmak ya da daha aza indirgemek için otizmli çocuklar, teşhisten hemen sonra çeşitli otizmli çocuklar için eğitimler almaya başlarlar. Otizmli çocukların eğitiminde kullanılan yöntemlerden biri olan PECS’in amacı konuşamayan ya da kısıtlı kelimesi olan çocukların iletişimini başlatmak ve isteklerini resim kullanarak belirtmesini sağlayarak iletişim becerilerini arttırmaktadır. Tolkido, otizmli çocukların dil ve konuşma eğitimlerinde kullandıkları görsel eğitim kartlarını kişiselleştiren ve seslendirilebilir hale getiren bir sistemdir. Otizmli çocuklar için konuşturan kartlar, otizmli çocukların eğitiminde oldukça başarılı sonuçlar elde etmekte kilit rol oynayabilir. Otizmli çocuklar için konuşturan kartlar, oyuncağa yaklaştırıldığında, oyuncak kartların içerdiği ses kayıtlarını seslendirir. Kart üzerindeki kelime ve cümleler öğrenildiğinde Tolkido otizmli çocuklar için konuşturan kartlar defalarca değiştirilip kullanılabilir bu sayede aileler veya özel eğitim merkezleri yeni otizmli çocuklar için konuşturan kartlar satın almak zorunda kalmaz.