Sadık Uyarlama — XXI
PROJE, İÇ MEKAN 12.04.2018 0
#kafe #zemberek tasarım #xxi nisan 18
Mekanı kimliğinin yansıması olarak kurgulayan fırın ve kafe işletmesinin bir alışveriş merkezinin içine yerleşmesi süreci olan proje, birbiriyle çelişen bağlamlara cevap üretmeye çalışıyor.
Adını, sahibinin anneannesine ait tariflerden yola çıkarak oluşturduğu bir marka olmasından alan Grandma geleneksel, doğal ve organik yöntemlerle üretilen ürünlerin satışa sunulduğu bir kafe ve fırın. Markanın kimliğiyle de örtüşen tasarımın hikayesi, sokak üstünde bulunan ilk şubesinde “mahalle fırını” konseptiyle başlamış. Burada, dükkanın zemin kotunun bulunduğu sokak kotundan aşağıda olması ve görece alçak tavan yüksekliğine sahip olması gibi etkenlerle, iç mekanın sokaktan rahatlıkla okunabildiği, dışarı ve içerinin bütünleşik olduğu bir kurgu oluşturulmuş. İşverenin buna tezat oluşturacak şekilde bir alışveriş merkezinde şube açma kararı ise farklı kaygılara sebep olmuş.
Bu durum tasarımcılarının, esasında kültürel olarak çelişkileri bulunan iki farklı durumun bir aradalığı üzerine düşünmelerini gerektirmiş. Zira hikayesi anneanne kavramından yola çıkan fırın konseptinin sıcak, korunaklı, samimi mekan algısının, bir alışveriş merkezinin steril, hareketli ve hızlı tüketim odaklı dinamikleri içinde aykırı olmaması, mekanın kendini var edebilmesinin yolları aranmış. Büyük bir dış alana sahip mekanda bu amaç tasarıma, “anneannenin bahçesi” konseptiyle yansımış ve çağrıştırdığı samimiyet, konfor, çok katmanlılık, birikmişlik gibi kavramların, mekanın atmosferine sinmesi istenmiş.
Projelendirme sürecinde yerel yönetim gereklilikleri ve alışveriş merkezinin tüm restoranlar için uyguladığı kısıtlamalar devreye girmiş. İlk aşamada, sokaktan geçen insanların, ürünlerin bulunduğu servis tezgahlarıyla olan görsel etkileşimini artıran ve mekanın atmosferiyle ilgili kolaylıkla fikir sahibi olabilecekleri plan şemaları önerilmişse de yönetim kısıtlamaları sebebiyle dış mekanda bu pek mümkün olmamış. İlerleyen aşamalarda plan şeması, mekana giren müşterinin deneyimi ve ürünlerle olan ilişkisinin sürekliliği üzerinden şekillenmiş.
İç mekanda ürünlerin sergilendiği tezgah, alışveriş merkezinde farklı markaların sergileme birimlerinin bulunduğu alanda konumlandırılmış ve oturma bölümü de bu tezgahın arkasına yerleştirilmiş. Markanın kimliğinin mekanda hissedilebilmesi ve ürünler ön plana çıkarılırken davetkar algının ve atmosferin sürdürülebilmesi malzeme, doku ve renk seçimlerini etkileyen ölçütler olmuş. Bu anlamda bütünlük beyaz renk ile sağlanmış; farklı doku ve malzemelerde hakimiyetini sürdüren renk, bütüncül kurguyu desteklemesinin yanı sıra markanın kurumsal kimliğiyle de örtüştüğü için yaratılmak istenen atmosferin zeminini oluşturuyor.
Tasarımcılarına göre masif ahşap, seramik gibi tanıdık malzemeler samimiyeti; el işçiliğiyle üretilmiş eskitme pirinç detaylar da markanın sanatkar duruşunu vurguluyor. Birbirinden farklı mobilyaların çeşitli kumaşlarla bir arada kullanımı da üst kurguyu kendiliğindenlik, bir tür rastgelelik ile destekleyerek mekanın hissini okunur kılma amacıyla tercih edilmiş. Bu mobilyaların çoğu mekana özel, ayrıca ikinci el dükkanlarından alınmış hazır mobilyalar da bulunuyor. Kendi kurgusu içinde alt hikayelere sahip olan Grandma’nın hem iç hem dış mekanlarında, mekansal algı olarak, alışveriş merkezi hacmi içinde kendi hacmini tanımlaması, yapının atmosferinden ayrışırken aynı zamanda fazla içe dönük olmaması da proje sürecinde gözetilen konulardan. Bu bağlamda, özellikle ürün sergileme alanlarında, hafif üst örtüler, geçirgen fakat hacmi tanımlayan formlar tercih edilmiş. Alışveriş merkezi hacminin içinde çeşitli ürün ve markaların kendilerine ait sergileme birimlerinin bulunduğu ortak alandaki ayrım, hafif bir strüktürden oluşan örtü yardımıyla yapılmış.
Dışarıdaki tezgah ve servis alanları ise bahsedilen yerel yönetim gereklilikleri sebebiyle, alışveriş merkezinin dış alandaki hacmini tanımlayan saçağın altında yer alıyor. Saçak dışına çıkamayan mekanı özgün bir biçimde tanımlamak adına metal elemanlardan oluşan ikincil bir örtü tasarlanmış. İçeri ile dışarıyı birbirine bağlayan geçiş alanı ise müşterinin ürünlerle olan ilişkisinin sürekliliğini kesmeyecek biçimde, bar ve servis alanlarının ortasında yer alıyor.
Proje Adı: Akmerkez Grandma
Tasarım Ekibi: Başak Emrence, Şafak Emrence, Ece Ilgın Avcı, Pınar Sünbül, Cansu Sezer, Çağla Abdu