Komisyon ÖABT PDR ÖĞRETMENLİĞİ TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 5 DENEME ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.
Download "Komisyon ÖABT PDR ÖĞRETMENLİĞİ TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 5 DENEME ISBN 978-605-318-237-5. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir."
1 ÖABT 2015 Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ÖABT PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK 5 DENEME Tamamı Çözümlü
2 Komisyon ÖABT PDR ÖĞRETMENLİĞİ TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 5 DENEME ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi Yay. Eğt. Dan. Hizm. Tic. Ltd. Şti.ne aittir. Anılan kuruluşun izni alınmadan kitabın tümü ya da bölümleri, kapak tasarımı; mekanik, elektronik, fotokopi, manyetik, kayıt ya da başka yöntemlerle çoğaltılamaz, basılamaz, dağıtılamaz. Bu kitap T.C. Kültür Bakanlığı bandrolü ile satılmaktadır. Okuyucularımızın bandrolü olmayan kitaplar hakkında yayınevimize bilgi vermesini ve bandrolsüz yayınları satın almamasını diliyoruz. 1. Baskı: Haziran 2015, Ankara Proje-Yayın Yönetmeni: Demet Tamer Dizgi-Grafik Tasarım: Ayşe Nur Kutlu Kapak Tasarımı: Gürsel Avcı Sonçağ Yayıncılık Matbaacılık Reklam San Tic. Ltd.Şti. İstanbul Cad. İstanbul Çarşısı 48/48 İskitler - Ankara ( ) Yayıncı Sertifika No: Matbaa Sertifika No: İletişim Karanfil 2 Sokak No: 45 Kızılay / ANKARA Yayınevi: Yayınevi Belgeç: Dağıtım: Dağıtım Belgeç: Hazırlık Kursları: İnternet: E-ileti:
3 İçindekiler Deneme Çözüm Deneme Çözüm Deneme Çözüm Deneme Çözüm Deneme Çözüm
4 ÖABT PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK
5 Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık KPSS / ÖABT Bu testte 50 soru vardır. 1. Psikolojik danışman Sevda Hanım ile danışan Metin Bey arasında aşağıdaki konuşma geçer: Danışan: Kendimi yalnız ve çaresiz hissediyorum. Danışman: Yalnızlık ve çaresizlik kavramlarını biraz açabilir misin? Danışan: Hayatımın hiçbir anlamı yokmuş gibi geliyor. Ne yaptığımı, ne yapmak istediğimi, insanlarla neden konuştuğumu, tüm bu olup bitenlerin nereye gittigini bilmiyorum. Danışman: Bu düşüncelerine neden olan bir yaşantın var mı, seni son zamanlarda etkileyen bir olay oldu mu? Danışan: Aslına bakarsanız sevgilimden ayrıldıktan sonra bunları daha çok hisseder oldum. Sanki kız arkadaşım beni hayata baglayan halatmış. Onu kaybedince kendimi de kaybettim. Danışman: Hayatını anlamlandıracak bir nedeni kaybettigin için tüm bunları yaşıyorsun diyebilir miyiz? Danışan: Sanırım diyebiliriz. Ancak şöyle bir gerçek de var; ben kendime bir yol çizemedigim, yaşamıma yon veremedigim için biraz da boyleyim. Yoksa sevgilimden ayrılmak beni bu hale getirmezdi. Yukarıdaki karşılıklı konuşma içerisinde danışanın ifadeleri ve içinde bulundugu durum dikkate alındıgında, kendisine aşağıdaki psikolojik danışma yaklaşımlarından hangisi kapsamında yardımcı olmak daha etkili olur? A) Psikanalitik yaklaşım B) Varoluşçu yaklaşım C) Davranışçı yaklaşım D) Gestalt terapisi E) Gerçeklik terapisi 2. "Her zaman başarılı olmalı, bulunduğum grup içerisinde öne çıkmalıyım." diyen bir bireyin bu yaklaşımından ötürü sorunlar yaşadığını gözleyen bir psikolojik danışmanın aşağıdaki yöntemlerden hangisini kullanması sorunun çözümüne daha çok katkı sağlar? A) Boş sandalye teknigi B) Sistematik duyarsızlaştırma C) Serbest çağrışım D) Bilişsel çıkarımları tartışma E) Kendini gerçekleştirme gücüne güven 3. Psikolojik danışmana giden Berke, yardım sürecinde, "Ailem benim adıma karar veriyor ve bu durum benim işimi kolaylaştırıyor. Böylelikle sorumluluk almak zorunda kalmıyorum. Onların deneyimleri bana rehberlik ediyor. Ancak bir taraftan da böyle bir durumun ileride bana zarar vereceğini düşünüyorum. Ailem olmasa ne yapardım bilemiyorum." diyerek kendisini ifade eder. Bu durum üzerine psikolojik danışman, yardım sürecinde Berke'ye "Seçim yapma, sorumluluk alma, sorumlulukların sonuçlarıyla yüzleşme" gibi konularda destek vermeye çalışır. Psikolojik danışman Berke'ye yardımcı olurken üzerinde durduğu kavramlar, aşağıdaki psikolojik danışma kuramlarından hangisine yöneliktir? A) Gestalt terapisi B) Gerçeklik terapisi C) Varoluşçu terapi D) Akılcı - duygusal terapi E) Fenomenolojik yaklaşım 2 Diğer sayfaya geçiniz.
6 4. "Gencecik bir insanın trafik kazasında yaşamını yitirdiğine şahit olmuştum. Bu olaydan çok etkilendim ve arabalardan, trafiğe çıkmaktan korkar oldum." şeklinde kendisini ifade eden bir danışana, aşağıdaki psikolojik danışma kuramlarından hangisinin varsayımları doğrultusunda yardım etmek daha etkili olur? A) Davranışçı kuram B) Transaksiyonel analiz C) Varoluşçu terapi D) Gestalt terapisi E) Akılcı - duygusal terapi 6. Psikolojik danışma, iki birey arasında kesintisiz bir biçimde gelişen bir sözel ilişki ya da bir sosyal konuşma değildir. Sessizlik ve suskunluk psikolojik danışmada çok sık rastlanan bir durumdur. Bu durumu etkili ve yapıcı bir biçimde kullanmak gerekir. Yukarıda ifade edilenlerden hareketle, psikolojik danışmada karşılaşılan sessizlik ve suskunluk durumuna ilişkin bir psikolojik danışmanın aşağıdakilerden hangisini yapması beklenmez? A) Sessizlik, suskunluk davranışının nedenini anlamaya çalışmalıdır. B) Sessizlik uzun sürmüşse, bu durumun sürece zarar verdiğini danışana iletmeli ve danışandan konuşmasını istemelidir. C) Kapı aralayıcı tepkiler yardımı ile danışanın kendisini ifade etmesineyardımcı olmalıdır. D) Özellikle süreç başında karşılaşılan sessizlik durumunda, danışana süreçle ilgili bilgilervererek danışanın kaygı ve endişelerini gidermeye çalışmalıdır. E) Sessizliğin düşünme ve sorgulamanın bir parçası olduğunu bilmeli ve danışanın zaman zaman bu yöndeki davranışlarına imkân tanımalıdır. 5. Aşağıdakilerden hangisi Feminist Terapi nin bireye ve psikolojik yardım sürecine ilişkin görüşlerinden birisi değildir? A) Bir kişiyi anlamak için o kişinin problemlerine katkıda bulunan sosyal ve kültürel unsurları göz önünde bulundurmak gerekir. B) Yardım süreci, eşit güçler arasındaki bir ortaklık olarak algılanmalıdır. C) Bireyin öznel yaşantılarını, olayları algılama biçimini görmeden bireyi anlamak mümkün değildir. D) Kişilik ve sosyal kimlik birbiriyle bağlantılı değerlendirilmelidir. E) Bireylerin cinsiyete ilişkin kalıp yargılarla değerlendirilmesi, onları anlamayı zorlaştırır. 7. Ailemle anlaşmakta zorlanıyorum. Çünkü benim ekonomik ihtiyaçlarımı karşılıyorlardiye benim yaşantıma karışabileceklerini düşünüyorlar. Kiminle arkadaşlık kuracağımdan, hangi mesleği seçeceğime kadar her konuda bir dayatmaları var. Bu dayatmalar karşısında kendimi kontrol etmekte zorlanıyorum. diyen bir danışana karşı, psikolojik danışmanın vereceği aşağıdaki tepkilerden hangisi duygu yansıtması tekniğine uygun düşer? A) Benzer bir durumla ben de karşılaşsaydım, seninle aynı duyguları hissederdim. B) Ailenin davranışlarına ilişkin kendini kontrol etmekyerine, bu yöndeki rahatsızlığını uygun bir şekilde iletmeye ne dersin? C) Ailenin senin yaşamına müdahale etmesinden rahatsızlık duyuyorsun ve bu konuda kendini kontrol etmekte zorlanıyorsun. D) Ailenin sana karşı nasıl davranmasını arzu ederdin? E) Ailenin bu şekilde davranıyor olmasını nasıl açıklayabiliriz, sana karşı güvensizlikleri olabilir mi? 3 Diğer sayfaya geçiniz.
7 8. Psikolojik danışman Merve Hanım ile danışan Can Bey arasında aşağıdaki konuşma geçer. Merve Hanım: Size nasıl yardımcı olabilirim? Can Bey: iş yaşantım içerisinde zor günler geçiriyorum. Merve Hanım: iş yaşantınızda zor günler geçiriyorsunuz? Can Bey: Evet, çalışma arkadaşlarımla anlaşamıyorum. Onların beni kabullenemediğini düşünüyorum. Merve Hanım: Onların sizi kabullenemediği fikrine nasıl vardınız? Can Bey: Çünkü benimle konuşmuyorlar. Ben onların olduğu ortama girdiğimde susuyorlar. Sanırım benim yönetimle aramın iyi olması onları rahatsız ediyor. Benim kendileri ile ilgili bilgileri yönetimle paylaşacağımı düşünüyorlar. Merve Hanım: Pekala, bu yönde bir davranışta bulundunuz mu? Can Bey: Kesinlikle hayır ancak onların bu yönde kaygıları var. Merve Hanım: Size tam olarak güvenemedikleri için sizinle iletişim kurmaktan kaçınıyorlar. Can Bey: Evet ama bu durumu değiştirmem lazım. Merve Hanım: Bence de bu durumu değiştirmeye çalışmanızda yarar var. Yukarıda yer alan karşılıklı konuşma içerisinde psikolojik danışma tekniklerinden hangisine ver verilmemiştir? A) Konuşmaya açık davet B) Yansıtma C) Empatik tepki D) Destekleme E) Yorumlama 9. Bir psikolojik danışman, görüşmeye başlarken, Belirli bir zaman diliminde ve oturumlar hâlinde size yardımcı olmaya çalışacağım, sizi tanımak için öncelikle sizden kendinizi anlatmanızı isteyeceğim, bu süreçte sizi kesinlikle zorlamayacağım, rahatsız olduğunuz konular olursa konuşmayabilirsiniz, konuştuklarımızaramızda kalacak, konuştuklarımızı sizin izninizi almadan başkasıyla paylaşmayacağım. şeklinde tepkiler vermektedir. Psikolojik danışmanın verdiği tepkiler, psikolojik danışma tekniklerinden hangisinin içeriğiyle ilişkilendirilebilir? A) Yapılandırma B) Açıklama C) Yorumlama D) Konuşmaya açık davet E) Yüzleştirme 10. Danışan, kendisi hakkında konuşulmasını sevmeyen, kaygılı ve şüpheci kişilik özelliklerine sahiptir. Yardım almak için psikolojik danışmana başvurmuştur. Ancak; daha ilk görüşmede: Bu mesleği yapmak hoşunuza gidiyor mu?, Kaç yıldır bu mesleği yapıyorsunuz?, Hangi üniversiteden mezun oldunuz?, Daha önce benim gibi birisi ile karşılaştınız mı? gibi sorular ile psikolojik danışmanı soru yağmuruna tutmuştur. Bu durumda, psikolojik danışmanın danışana vereceği en uygun tepki hangisi olabilir? A) Her zaman bu kadar çok soru sorar mısın? Seni bu kadar şüpheci yapan nedir, hiç düşündün mü? B) Bu seninle yaptığımız daha ilk görüşme. Bu nedenle çok fazla soru sormamalı ve benim soracağım sorulara cevap vermelisin. C) Benimde senin hakkında merak ettiğim konular var. İstersen ilk önce, ben senin sorularına cevap vereyim, sonra da sen benim sorularıma cevap ver. Anlaştık mı? D) Şuan kendinle ilgili konuşmaktan kaygılandığını ve bu nedenle bana birçok soru sorduğunu düşünüyorum. E) Danışma hizmeti alacağın kişinin niteliklerini merak etmen gayet normal. Ama benim hakkımda bu kadar meraklı olman senin sorunlarına odaklanmamıza engel olabilir. 11. Bir psikolojik danışman, okula yeni gelen bir öğrencinin sürekli olarak yalnız gezmesi durumundan hareketle öğrencinin sosyal becerilerinde eksiklik olduğu sonucuna ulaşmış ve bu gözlemi hazırladığı bir derecelendirme ölçeğine kaydetmiştir. Psikolojik danışmanın yaptığı gözlem ve ulaştığı sonuç dikkate alındığında, derecelendirme ölçeklerine karışan hata türlerinden hangisine düştüğü yorumu yapılabilir? A) Genelleme B) Kişisel yanlılık C) Gözlem yetersizliği D) Sistematik E) Anlam 4 Diğer sayfaya geçiniz.
8 12. Bir sınıf öğretmeni, okul psikolojik danışmanı ileyaptığı görüşmede, biröğrencisinin kolunda derin kesiklerolduğunu, öğrencinin kendine zarar verdiğine dair önemli gözlemler yaptığını söyler. Bu durum üzerine okul psikolojik danışmanı, öğrenci ile görüşerek bu konuda bilgiler edinmeye çalışır ve yaptığı görüşmede öğrencinin ailesi ile ciddi sorunlaryaşadığını öğrenir. Yaşanan sorunların içeriği ve ailenin duruma ilişkin görüşlerini öğrenmek isteyen psikolojik danışman, öğrencinin iznini alarak öğrencinin ailesi ile bir araya gelir ve sergilenen davranışın nedenleri ile öğrencinin aile içi ilişkilerine ilişkin veriler elde etmeye çalışır. Psikolojik danışmanın yaşanan soruna ilişkin yaptığı çalışmalar, aşağıdaki bireyi tanıma tekniklerinden hangisi kapsamında değerlendirilmektedir? A) Vak a konferansı B) Bibliyoterapi C) Problem tarama envanteri D) Derecelendirme ölçeği E) Vak a incelemesi 13. Öğrencilerin eğitsel ve mesleki yönlendirme çalışmaları titizlikle yürütülmeli, bu konuda bireye ilişkin güvenilir bilgiler edildikten sonra yönlendirme çalışmaları organize edilmelidir. Aksi takdirde bireyin yaşamını önemli ölçüde etkileyecek kararlar ile ilgili yanlış yönlendirmeler yapılabilir. Yukarıda verilen bilgiler doğrultusunda, yöneltme çalışmaları organize edilirken aşağıdaki niteliklerden hangilerinin daha öncelikli dikkate alınması gerekir? A) Tutum ve değer B) İlgi ve kişilik C) İlgi ve yetenek D) Başarı ve yetenek E) Yetenek ve kişilik 14. Bir grup öğrenciye Kimdir bu? tekniği uygulanmış ve uygulama sonucunda aşağıdaki çapraz dağılım tablosu oluşturulmuştur. Anılan Anan Pınar Canan Özlem Atakan Yusuf Pınar Canan Özlem Atakan Yusuf Uygulama öncesinde grup üyelerine 10 adet soru verilmiş ve bu sorulara en uygun düşen kişiyi yazmaları istenmiştir. Eğer verilen sorulara uygun düşen kişinin kendisi olduğu düşünülüyorsa bireye kendisini de yazabileceği söylenmiştir. Çizelgede yukarıdan aşağıya sıralananlar anan, soldan sağa doğru sıralananlar ise anılanlar olarak ifade edilmiştir. Çapraz dağılımda aynı kişinin isminin kesiştiği kutudaki davranışlar, kişinin kendisini betimlediği davranışlar, diğerleri ise kişiye ilişkin başkaları tarafından betimlenen davranışlardır. Tabloda yer alan bilgilerden hareketle grup içerisinde bağdaşım düzeyi en yüksek ve en düşük öğrenciler aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir? Yüksek Düşük A) Canan - Özlem B) Pınar - Özlem C) Canan - Atakan D) Pınar - Atakan E) Yusuf - Özlem 5 Diğer sayfaya geçiniz.
9 15. Bir psikolojik danışman, görev yaptığı kurumda bireyi tanıma hizmetlerini yürütürken bireyi tanıma tekniklerini daha çok yönlendirme amaçlı kullanmakta ve yönlendirme sürecinde dikkate alınması gereken niteliklerin tanınması üzerinde durmaktadır. Psikolojik danışmanın bu yaklaşımı, bireyi tanıma tekniklerinin kullanım ilkelerinden hangisinin ihlal edildiğini gösterir? A) Bireyi tanıma tekniklerinin kullanım sürecinde ilgililerin iş birliği ve ortak bir anlayış gereklidir. B) Bireyi tanıma teknikleri bir amaç değil bir araç olarak düşünülmelidir. C) Bireyin farklı yönlerden tanınması ve kendisine tanıtılması amaçlanmalıdır. D) Bireyin bir özelliğini tanımaya yönelik olabildiğince çok araç ve teknikten yararlanılmalıdır. E) Sonuçları kullanılmayacak olan tekniklerin uygulanmasından kaçınılmalıdır. 17. Futbol oyun kuralları içerisinde penaltıya sebebiyet veren birfutbolcu bu durumu: Hakem yenilmemiz için elinden geleni yapıyor, kasıtlı olarak penaltı verdi. diyerek, penaltı atışı sonucu gol yiyen kaleci ise bu durumu: Penaltı kurtarılmaz, kaçırılır. Benim yapabileceğim bir şey yoktu. diyerek açıklamakta, olayları izleyen tribündeki seyirciler ise gol yemenin verdiği kızgınlığı tribündeki koltuklara zararvererek ifade etmektedirler. Yukarıda verilen örnek olayda, sırasıyla savunma mekanizmalarından hangileri kullanılmıştır? A) Yadsıma - Mantığa bürüme - Yansıtma B) Yansıtma - Mantığa bürüme - Yön değiştirme C) Yön değiştirme - Yansıtma - Yadsıma D) Bastırma - Yansıtma - Gerileme E) Karşıt tepki geliştirme - Yön değiştirme - Yansıtma 16. Psikanalitik kuramın kişilik gelişimine ve insan doğasına ilişkin savunduğu görüşler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu görüşlere uygun düşmez? A) İnsan davranışlarını bir neden - sonuç ilişkisi içerisinde açıklamak yanlıştır, insan davranışları büyük ölçüde rastlantısal süreçlerle ilgilidir. B) Yaşam, kendi öncesine, bir başka deyişle var olmama durumuna dönme eğilimindedir. C) Açıkça gözlenebilir davranışlar ile zihinsel faaliyetler sürekli olarak psişik enerjinin harcanmasını içeren dinamik süreçlerdir. D) Çeşitli şekillerde sergilenen hatalı davranışlar, çoğu kez bilinç dışı süreçlerle ilgilidir. E) Gelişim süreci içerisinde dönemsel olarak belirli haz yaşantılarının aşırı ya da yetersiz olması, saplanma (fiksasyon) ile sonuçlanır. 18. Okula yeni başlayan Emre, okul öncesi dönemde okula hazırlık sürecini verimli geçirememiştir. Bu nedenle okul yaşantısına kendisini hazır hissetmemektedir. Emre nin sınıfında ise okul öncesi dönemi verimli geçiren, okul yaşantısına hazır birçok öğrenci bulunmaktadır. Sınıfta okula hazıröğrenci sayısının çokluğu, sınıf öğretmeninin de beklentisini artırmaktadır. Tüm bu koşullarve koşulların devamında oluşturulan sınıfatmosferi içerisinde Emre kendisini yetersiz hissetmekte, bu nedenle de okula gitmek istememektedir. Emre nin içinde bulunduğu durum ve dönem gözetildiğinde, Erikson un Psikososyal Gelişim Kuramı na göre, var olan koşulların devamlılığı Emre de aşağıdaki özelliklerinden hangisinin yerleşmesine neden olur? A) Güvensizlik B) Suçluluk C) Yalıtılmışlık D) Kuşku ve utanç E) Aşağılık duygusu 6 Diğer sayfaya geçiniz.
10 19. Kişi, benlik kavramı ile tutarsızlık gösteren organizmik deneyimleri nedeni ile kaygı yaşar. Bu kaygıdan kaynaklı birey, inkârveya çarpıtma yoluna başvurur. Kişiye koşulsuz olumlu saygı ile yaklaşılması, kişinin gerçekçi bir benlik algısı edinmesine ve yaşanan kaygının giderilmesine yardımcı olur. Yukarıda vurgulanan görüş, kişilik kuramlarından hangisinin görüşleriyle yakından ilgilidir? A) Psikanaliz B) Bireysel psikoloji C) Varoluşçu psikoloji D) Sosyal - bilişsel kuram E) Birey merkezli kuram 22. Burnundan şikâyetçi olan ve burnu güzel olmadığı için kendini iyi hissetmediğini, dışarı çıkmak istemediğini, ne kadar güzel giyinirse giyinsin, ne kadar makyaj yaparsa yapsın güzel olmadığını düşünen Aynaya baktığımda sadece kocaman bir burun görüyorum. diyen ve bu yüzden evden çok gerekmedikçe çıkmayan bir kişide hangi bozukluğun olduğu söylenebilir? A) Paranoya B) Hipokondri C) Beden dismorfik bozukluk D) Dissosiyatif bozukluk E) Ağrı bozukluğu 20. Bireyin kişilik gelişiminde doğum sırası ve bireyin pozisyonuna eşlik eden aile algısı önemlidir. Bu bağlamda; ilk çocuk, ikinci çocuk, son çocuk veya tek çocuk olmak bireyin kişiliğine etki eder. Yukarıda vurgulanan düşünce, aşağıdaki kişilik kuramlarından hangisinin söylemlerine uygun düşmektedir? A) Bireysel Psikoloji B) Psikanaliz C) Radikal Davranışçılık D) Birey Merkezli Yaklaşım E) Sosyal Bilişsel Kuram 21. Okul psikolojik danışmanına dert yanan Ayşe şöyle demektedir: Annem beni çok zorluyor. Doktora götürüyoruz, doktor hasta olmadığını söylemesine rağmen ne doktora ne bize inanıyor. Öfkeleniyor. Tetkiklerde hiçbir şey çıkmadı, işten ayrıldı. Sürekli olarak hasta olduğunu iddia ediyor. Okul psikolojikdanışmanının Ayşe nin annesinin hangi bozukluğa sahip olabileceğini söylemesi beklenir? A) Hipokondriazis B) Depresyon C) Sekonder bozukluk D) Demans E) Paranoid bozukluk 23. Feriya ailesine yemek pişirmeyi seven, yemek kitaplarından yeni tarifler öğrenen biridir. Ancak 55 kilo olmasına rağmen kendini şişman kabul etmektedir. Bu yüzden kendini kusturmakta, sürekli olarak egzersiz yapmaktadır. Kilo almaktan aşırı derecede korkmaktadır. Aynaya ne zaman baksam kocaman biryağ tulumu olduğumu görüyorum. demekte ve kemikleri sayılmasına rağmen vermesi gereken onlarca kilosu olduğunu söylemektedir. Feriya nın bu durumu aşağıdaki bozukluklardan hangisiyle tanımlanabilir? A) Bulimiya nevroza B) Anoreksiya nevroza C) Tıkanırcasına yeme bozukluğu D) Beden dismorfik bozukluk E) Somatizasyon bozukluk 7 Diğer sayfaya geçiniz.
11 24. Bu bozuklukla ilgili olarak yapılan bir danışma süreci aşağıdaki şekilde geçmiştir. Uzman: Son zamanlarda gergin misiniz? Danışan: Hayır, marul kafalıyım. Uzman: Marul kafalı mı? Anlayamadım. Danışan: Yalnızca marul kafa. Uzman: Marulu anlatır mısınız bana, pek anlamadım. Danışan: Marul ölü bir panterin aslanın parmağında geçirdiği birdeğişimdir. Aslanı yuttu, birşeyleroldu. Bu arada bacaklarım Sezerve Sezai. Buradan gitmek istiyor. Ameliyatta onları kestirmem gerek. Uzman: Neden bunu düşünüyorsun? Bacaklarına ihtiyacın var. Danışan: Aslında önceden bacaklarım yoktu. Böylece iyi bir aşçı olabilirdim. Çünkü marul kafamın içinde çalar saat var. Yukarıdaki diyalogda görülen konuşmada düzensizlik durumu hangi bozukluğun belirtisi olabilir? A) Paranoya B) Şizofreni C) Demans D) Depresyon E) Bipolar bozukluk 25. I. Fizyolojik (genetik veya organik) nedenler II. Ailevi (anne ve baba tutumu) nedenler III. Sosyal çevre (ailenin dışındaki çevre) Çocuklarda uyum problemlerinin (duygu ve davranış bozukluklarının) olası kaynakları incelendiğinde yukarıda belirtilen üç farklı neden dikkat çekmektedir. Buna göre aşağıda belirtilen problemlerden hangisi fizyolojik (genetik veya organik) nedenlerden kaynaklı bir problem olmayabilir? A) Dışa Atım Bozuklukları B) Kekemelik C) Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu D) Psikotik Bozukluk E) Parmak Emme 26. Çocukluk döneminde yaşanan ölüm ve kayıplarda, çocukların ölümü nasıl anlamlandırdıkları, ne gibi tepkiler gösterdiklerini ve çocuğa nasıl yardım edileceğini bilmek önemlidir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi kayıp ve yas durumlarında, doğru anne baba tutumu değildir? A) Çocuğun cenaze törenine katılmasına izin vermek B) Ölen kişiye ait hatıraları (resim, eşya vb.) kaldırmamak C) Ölümü bir seyahat veya uyku olarak açıklamak D) Çocuğun yanında duyguları saklamamak E) Ölen kişiye ait fotoğrafları incelemek 27. Kıskançlık bir duygudur. Her yaşta kıskançlık davranışı görülebilmektedirve doğaldır. Çocuk ve ergenlerde bu durum daha fazla gözlenmektedir. Ancak çocuk ve ergenler, dikkat çekici düzeyde kıskanç ise, kıskançlığı nedeniyle başkalarıyla ilişkileri bozuluyorsa, kıskançlık onlarda enerji ve zaman kaybına yol açıyorsa, kıskançlık bir probleme dönüşmüş demektir. Aşağıdakilerden hangisi çocuk ve ergenlerde kıskançlık davranışının gelişmesinin sebeplerinden olamaz? A) Anne babanın kardeşler arasında hakem olması B) Ailede diğer kardeşe daha fazla ilgi gösterilmesi C) Anne ve babanın çocuklar üzerinde aşırı koruyucu tutumu D) Çocuklara alınan eşyalar (elbise, bilgisayar, oyuncak vb.) arasında ciddi fark olması E) Anne babanın değer verdiği veya kullandığı şeyleri çocukların kullanmasına (vb.) izin vermemeleri 28. Aşağıdakilerden hangisi çocuklarda görülen uyum bozukluklarından değildir? A) Tırnak yeme B) Okul korkusu C) Yeme bozukluğu D) Tik bozukluğu E) Otizm 8 Diğer sayfaya geçiniz.
12 29. Grupla psikolojik danışma başlangıç, geçiş, eylem ve sonlandırma olmak üzere dört aşamadan oluşmaktadır. Grupla psikolojik danışmanın her aşamasında farklı problemlerortaya çıkmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi grubun başlangıç aşamasında ortaya çıkan problemlerin nedenlerinden değildir? A) Gruba isteksiz katılım B) Grubun yapısı/doğası konusunda bilgisizlik C) Pasifolma D) Grup dinamiğini bilmeme E) Transferans (Aktarım) 32. Defne, evlenip bir aileye katılma ve gerekli sorumlulukları yerine getirme veya mesleğine öncelik verme konusunda kararsızlıklaryaşamaktadır. Her iki isteğinde dengeyi sağlaması, yakın ilişkide olduğu kişi ya da eşi veya arkadaşlarının tutum ve davranışlarına bağlıdır. Erikson ın kişilik gelişiminin evrelerini açıkladığı gelişim kuramına göre yukarıda belirtilen durum hangi yaşam dönemine ait bir uyum sorunu olabilir? A) Ergenlik Dönemi B) Genç Erişkinlik Dönemi C) Genç Yetişkinlik Dönemi D) Orta Erişkinlik Dönemi E) Olgunluk Dönemi 30. Bir grupta üyelerin amaçlarına ulaşma konusunda başarılı olması ve gruptan tam olarak yararlanabilmeleri, o grubun genel havası ve gücü ile yakından ilişkilidir. Bu doğrultuda, aşağıdakilerden hangisi grupla psikolojik danışmada bulunması gereken iyileştirici (terapötik) faktörlerden biri değildir? A) Değeraktarımındabulunma B) Duygusal boşalım C) izleyerek öğrenme D) Başkalarının yararını gözetme E) Bilgilendirme ve rehberlik etme 31. Bir psikolojik danışman, grupla psikolojik danışma sürecinde bir üyenin direnç gösterdiğini fark ettiğinde, bu durumla başa çıkabilmek adına öncelikle aşağıdakilerden hangisini yapmalıdır? A) Üyeye zaman tanıyarak direncin kırılmasını sağlamak B) Üyeye direnç göstermemesi gerektiğini, bu durumun yardım sürecini olumsuz etkilediğini anlatmak C) Üyenin direnç gösterme sebeplerini tespit etmek D) Üyenin direnç göstermesi nedeniyle bir süre yardım sürecine ara vermek E) Üyeye isterse başka bir danışmandan yardım alabileceğini söylemek 33. Yetişkinliğin toplumsal sorumluluğunu başarma, meslekte başarı elde etme, yaşamak için ekonomik bir standart oluşturma ve sürdürme, yeni kuşağın sorunları ile ilgilenme, yol gösterme, her iki kuşağın fizyolojik değişimlerini kabul ve bunlara uyum orta yaşta üstesinden gelinmesi gereken deneyimlerdir. Bu açıklamaya göre aşağıdakilerden hangisi orta yaş dönemine ait bir kriz durumu olabilir? A) Evlilik dışı ilişkilerde mutluluğu arama B) ilk çocuğun sebep olduğu yaşantıya uyum sağlayamama C) Emekliliğe uyum sağlayamama D) Fiziksel değişiklikler ve hastalıklar ile baş edememe E) Kimliğini oluşturamama 9 Diğer sayfaya geçiniz.
13 34. Hamit, 20 yaşında istanbul da bir üniversitede PDR bölümünü okuyan birgençtir. Çocukluğu köyde geçmiştir. Köyde bulunan okulda son derece başarılı bir öğrencilik hayatı olmuştur. Üniversitenin ilk yıllarında yaşadığı yalnızlık duyguları onu farklı arayışlara ve siyasi gruplara sürüklemiştir. Felsefe kitaplarını okuyup yaşamını sorgulamaya başlamıştır. Karşı cinsleyakın ilişkiler kuramamıştır. Ayrıca okuduğu PDR bölümünün zengin olma fırsatı sunmayacağını düşünmeye başlamıştır. Yurtta oda arkadaşları ile iletişim sorunları yaşaması bardağı taşıran son damla olmuştur. Hamit akademik başarısızlık, içe çekilme, karamsarlık, kaygı ve depresif belirtiler ile okuduğu bölümünün danışma merkezine başvurmuştur. Yukarıda anlatılmak istenen durum aşağıda belirtilen hangi kavramın örneği olabilir? A) Uyum sorunu B) Yaşam dönemi kaynaklı kaygı bozukluğu C) Yaşam dönemine ait gelişimsel görevlerle başa çıkmada zorlanma D) Yaşam dönemine ait geciktirilmiş görevler E) Yaşam dönemine ait gerçekleşmeyen ödevler 36. Biröğrenci, okul rehberlik servisine başvurarak öğrenci değişim programları hakkında bilgi almak istediğini söylemiş, yurt dışında eğitim görerek kendisini geliştirme arzusundan söz etmiştir. Okul rehber öğretmeninin bu yönde yapacağı yardımlar, rehberlik problem alanlarından hangisi kapsamında değerlendirilmektedir? A) Bireysel rehberlik B) Yöneltici rehberlik C) Kişisel rehberlik D) Mesleki rehberlik E) Eğitsel rehberlik 35. Bir aile, çocuğunun altını ıslatma (Enürezis) davranışı sergilemesi nedeniyle bir psikolojik danışmana başvurarak bu konuda destek ister. Psikolojik danışman yardım sürecinde çocukla iletişim kurmaya çalışır ve bir çizelge hazırlayarak çocuktan altını ıslatmadığı günlere güneş, altını ıslattığı günlere de bulut çizmesini ister. Çocuğa, güneşin daha fazla olduğu haftalarda kendisini ödüllendireceğini, bulutun çok olduğu haftalarda ise ödül alamayacağını söyler. Bu çizelge doğrultusunda yardım sürecini devam ettiren psikolojik danışman, birsüre sonra çocuğun altını ıslatmadığını, bu konuda kendisini kontrol edebildiğini fark eder. Psikolojik danışmanın yaptığı yardım, rehberlik işlevleri açısından değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisinin kapsamında değerlendirilir? A) Önleyici rehberlik B) Geliştirici rehberlik C) Krize müdahale edici rehberlik D) Tamamlayıcı rehberlik E) Çare bulucu rehberlik 37. Bir ilkokula atanan Psikolojik Danışman Zeynep Hanım, okulun ilk günlerinde öğretmen ve yöneticilerle tanışmış, okulda daha önceki yıllarda yapılan rehberlik çalışmalarına ilişkin bilgiler toplamıştır. Edindiği bilgilerdezeynep Hanım, rehberliğin daha çok eğitsel sorunlara destek olmak amaçlı kullanıldığını, diğeralanlarda rehberlik çalışmalarına okul düzeyinde yer verilmediğini fark etmiştir. Bunun üzerine Zeynep Hanım, çeşitli toplantılar aracılığıyla ilgililere rehberliğin amacı ve içeriği ile ilgili eğitimler vermiştir. Zeynep Hanım ın düzenlediği eğitimler, rehberlik hizmet alanlarından hangisine yöneliktir? A) Konsültasyon B) Bilgi toplama ve yayma C) Oryantasyon D) Araştırma - değerlendirme E) Çevre ile ilişkiler 10 Diğer sayfaya geçiniz.
14 38. Bir psikolojik danışmandan mahkeme kararıyla eski bir danışanına ait görüşme kayıtları istenmiştir. Psikolojik danışman mahkeme kararı gereğince görüşme kayıtlarını yetkili birime göndermiştir. Ancak psikolojik danışman danışanın özeline ait bilgileri mahkeme ile paylaşmasının etik standartlara uygunluğu hakkında şüphe duymaktadır. Psikolojik danışmanın etik konularda çelişki yaşamaması için aşağıdaki seçeneklerden hangisine göre hareket etmesi gerekirdi? A) Görüşme kayıtları hayati tehlike durumları haricinde üçüncü kişilerle paylaşılamaz. Bu nedenle psikolojik danışmanın görüşme kayıtlarını paylaşmaması gerekirdi. B) Mahkeme kararının olduğu durumlarda görüşme kayıtları yetkili kişilerle paylaşılabilir. Bu nedenle psikolojik danışmanın etik standartlarla ilgili kaygı duymaması gerekirdi. C) Psikolojik danışmanın danışma ilişkisinin başlangıcında yasal konularla ilgili danışanını bilgilendirerek onayını alması (bilgilendirilmiş onam) gerekirdi. D) Psikolojik danışman görüşme kayıtlarını mahkemeye gönderdikten sonra danışanına bilgi verebilirdi. E) Psikolojik danışman danışanın özeline ilişkin haklarının korunması amacıyla görüşme kayıtlarının belirli bir kısmını mahkemeye gönderebilirdi. 40. I. Psikolojik danışmanın borçlar hukuku kapsamında sözleşme kurallarına dayalı sorumluluğu II. Psikolojik danışmanın kamu hukukuna dayalı hukuksal sorumluluğu III. Psikolojik danışmanın idare hukukuna dayalı idari sorumluluğu IV. Psikolojik danışmanın ceza hukuku kurallarına dayalı cezai sorumluluğu V. Psikolojik danışmanın etik kurallara dayalı mesleki sorumluluğu Yukarıda verilen seçeneklerden hangileri psikolojik danışma ilişkisinde psikolojik danışmanın sorumluluğunun dayandığı temel kaynaklar arasında yer alır? A) I ve III B) II ve IV C) II, III ve V D) I, IV ve V E) II, IV ve V 39. Psikolojik danışman, psikolojik danışma sürecine başlamadan önce ve başladıktan sonra süreç hakkında gerekli bilgilendirmeleri yaparak danışana karşı aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmelidir. Aşağıda verilen maddelerden hangisi aydınlatılmış/bilgilendirilmiş onamın yasal yönleri arasında yer almaz? A) Duyarlılık B) Bilgilendirmenin kapsamı C) Gönüllülük D) Yapılacak yardımın (müdahalenin) amacı E) Ehliyet 41. Elif'in yeni tanıştığı Rıfat hakkında edindiği ilk bilgi onun saygılı biri olduğu yönünde ise onun büyüklerinin karşısında sessiz kaldığı ile ilgili duyduğu ikinci bilgiyi olumlu yorumlayacaktır. Oysa Elif, Rıfat ile ilgili ilk duyduğu onun pısırık olduğu yönünde ise büyüklerinin karşısında sessiz kalmasını olumsuz şekilde yorumlayacaktır. Yukarıda verilen örnek kişilik yargılarında düşülen hangi yanılgıyla açıklanabilir? A) Olumluluk yanılgısı B) Olumsuzluk yanılgısı C) Gizli kişilik kuramı D) Temel atfetme yanılgısı E) Öncelik etkisi 11 Diğer sayfaya geçiniz.
15 42. Danışan 25 yaşındadır. Uzun zamandır kendisini çok mutsuz ve yorgun hissetmektedir. Sabahları uyanmakta zorluk çekmekte, uyansa bile yataktan çıkmak istememektedir, arkadaşlarıyla zaman geçirmemektedirve içine kapanmıştır. Danışan, şikâyetleri sebebiyle psikolojik danışma yardım almaya kararvermiştir. Psikolojik danışman, danışanın içinde bulunduğu ruh hâlini anlamış ama düzeyinden emin olmak için ölçme aracı uygulamaya karar vermiştir. Psikolojik danışmanın danışanın durumunu ayrıntılı bir şekilde tanımlayabilmesi için ona uygulayabileceği en uygun ölçme aracı hangisi olabilir? A) OtomatikDüşüncelerÖlçeği B) Beck Anksiyete Envanteri C) Weshler Zeka Ölçeği D) Beck Depresyon Envanteri E) Edwards Kişisel Tercih Envanteri 44. Ortaöğretim 10. sınıföğrencisi Esra, okul psikolojik danışmanına gelerek: 10. Sınıföğrencisiyim ama hâlâ bir meslek seçemedim. Arkadaşlarımın çoğu hedefini belirledi ve bu hedef için çaba sarf ediyorlar. Benim bir hedefim olmadığı için çalışmalarım da yeterli düzeyde değil. Aslında bir dönem mühendisliği ciddi şekilde düşünmüştüm ama sonraları mühendislik okumaktan vazgeçtim. Bu konuda sizden yardım istiyorum. demektedir. Esra nın içinde bulunduğu durum ve dönem gözetildiğinde, Super ın Benlik Kuramı na göre hangi evrede olduğunu söylemek doğru olur? A) Yetenek evresi B) Deneme evresi C) Belirleme evresi D) Geçiş evresi E) Sınama ve izleme evresi 45. Kendini ifade etmede başarılı, yardım bilinci gelişmiş, toplumsal duyarlılığı yüksek, insanlarla etkili iletişim kurabilen bir birey, Holland ın Mesleki Tipoloji Kuramı na göre aşağıdaki mesleki alanlardan hangisineyönlendirilmelidir? A) Sosyal hizmetler B) Güzel sanatlar C) Mimarlık ve mühendislik D) Mütercim tercümanlık E) Kamu yönetimi 43. Aşağıdakilerden hangisi psikolojik testlerin avantajlarından değildir? A) Diğer tekniklere göre daha ekonomik yoldan bilgiler toplanabilmektedir. B) Testlerden elde edilen sayısal bilgiler istatistiksel kavram ve anlamlı terimlerle bireyi betimleme olanağı vermektedir. C) Psikolojik testlerden elde edilen veriler, bireylerin gerçek durumlarda ne yapacakları konusunda kesin bilgilervermektedir. D) Öğrenme alanında olan gelişmeyi veya belirli değişkenlerin etkisiyle olan değişmeleri araştırmaya olanak vermektedir. E) Özel yardıma ihtiyaçları olan bireylerin ayırt edilmesine ve teşhis edilmesine olanak vermektedir. 46. PDR programının oluşturulması, sürdürülmesi ve geliştirilmesini sağlayacak yönetimsel ve eğitsel etkinliklerden oluşan; profesyonel gelişim, personel ve çevreyle ilişkiler, öğretmenlere müşavirlik, danışma kurulları, topluma ulaşma, program yönetimi ve yürütülmesi, araştırma - geliştirme alanlarında yapılacak etkinlikleri içeren program öğesidir. Yukarıda ifade edilenler, Kapsamlı PDR programının öğelerinden hangisini açıklamaya yöneliktir? A) Rehberlik müfredatı B) Bireysel planlama C) Müdahale hizmetleri D) Önleyici hizmetler E) Sistem desteği 12 Diğer sayfaya geçiniz.
16 47. Aşağıdakilerden hangisi Kapsamlı Psikolojik Danışma ve Rehberlik Programlarının sahip olduğu özelliklerden biri değildir? A) Her okulun kapsamlı PDR programı kendine özgüdür. B) Kapsamlı PDR programlarının hazırlanması ve uygulanmasından psikolojik danışmanlar sorumludur. C) Kapsamlı PDR programlarının işlevsel olabilmesi için program hazırlama sürecinde araştırma hizmetinden yararlanılabilir. D) Kapsamlı PDR programları gelişimsel modele uygun olup içeriğinde yer alan etkinlikler hedef yönelimlidir. E) Kapsamlı PDR programı okulda uygulanan eğitim programları ile bağlantılı olmalıdır. 49. Türkçe ve Sosyal Bilgiler gibi derslerde oldukça başarılı biröğrenci olan Nazlı, rakamların yerlerini karıştırması, sayıları alt alta düzgün yazamaması ve işlemleri birbirine karıştırması nedeniyle matematik derslerinde başarısızdır. Buna göre Nazlı nın matematik dersinde yaşadığı başarısızlık durumunu en iyi ifade eden öğrenme güçlüğü hangisidir? A) Afazi B) Mental retardasyon C) Travma sonrası stres bozukluğu D) Diskalkuli E) Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu 48. Kaynaştırma eğitiminin yürütülmesi sürecindeokul ve kurumlarda görev yapan her ilgilinin görev ve sorumluluğu bulunmaktadır. Bu görev ve sorumluluklara ilişkin eşleştirme aşağıda verilmiştir. I. Okul müdürü - Kaynaştırma eğitiminin yürütülmesi sürecinde gerekli planlamaları yaparve işleyişi sağlar. II. Psikolojik danışman - Kaynaştırma kararı çıkan öğrencilerin ailelerine ve öğretmenlerine, öğrencilerin gelişimlerini izleme ve öğrencilere uygun yaklaşımlar konusunda bilgiler verir. III. Gezerek özel eğitim hizmeti veren öğretmen - ihtiyaç duyulması hâlinde okul ziyaretleri yaparak kaynaştırma eğitimi alan öğrencilere bireysel ve grupla rehberlik çalışmaları düzenler. IV. Öğretmen - Kaynaştırma kararı çıkan öğrencilerin sınıfa kabulü, sınıfa uyumu konusunda çalışmalar yapar, bu öğrenciler için bireyselleştirilmiş uygulamalardüzenleyerek öğrencinin gelişimine katkı sağlamaya çalışır. Yukarıda yer alan ilgili kişi ve görev eşleştirmelerinden hangisi veya hangileri doğrudur? A) II, III ve IV B) Yalnız ll C) II ve IV D) I ve III E) Yalnız lll 50. İnsan beyni iki yarım küreden ve dört lobdan oluşur. Bunlar Ön (Frontal), Arka (Oksibital), Yan (Temporal) ve Üst ( Parietal) Loblardır. Konuşma ile ilgili işlemler hangi lobda gerçekleşmektedir? A) Ön (Frontal) Lob B) Arka (Oksibital) Lob C) Yan (Temporal) Lob, D) Üst ( Parietal) Lob E) Üst ve Arka Lob 13 TEST BİTTİ. CEVAPLARINIZI KONTROL EDİNİZ.
17 KPSS / ÖABT REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK ÇÖZÜMLERİ 1. Danışanın ifadeleri incelendiğinde kendini yalnız hissetme, hayatının anlamını yitirme, hayatını anlamlandıracak bir nedenin olmaması, yaşamına yön verememek gibi bilgiler verilmiştir. Bireyin varlığını fark etmesi, yaşamını anlamlandırmaya çalışması, yaşamını sorgulaması gibi durumlar varoluşçu yaklaşım içerisinde özellikle vurgulanmaktadır. Cevap B 2. Bireyin söylemi, rasyonel olarak kabul edilebilecek bir söylem olmayıp bu söylem bireyin çeşitli sorunları, hayal kırıklıklarını yaşamasına neden olabilir. Bu doğrultuda bireye yönelik bilişsel danışma kuramlarının varsayımlarını, özellikle de akılcı - duygusal terapinin varsayımlarını kullanmak etkili olur. Boş sandalye tekniği Gestalt Terapisi, Sistematik duyarsızlaştırma davranışçı kuram, serbest çağrışım Psikanalitik Kuram, kendini gerçekleştirme gücüne güven ise Hümanistik Kuram içerisinde değerlendirilmektedir. Bilişsel çıkarımları tartışma durumu Akılcı - Duygusal Terapiye özgüdür. Cevap D 3. Seçim yapma, sorumluluk alma, gerçeklerle yüzleşme gibi kavramlar, gerçeklik terapisi veya bir diğer adıyla seçim teorisi içerisinde sıklıkla vurgulanmaktadır. Soruda da danışanın bu konularda sorun yaşadığı ve danışmanın kendisine yardımcı olmaya çalıştığı üzerinde durulmuştur. Bu vurgular, diğer kuramların görüşleriyle tam olarak uygunluk göstermediğinden doğru cevap B seçeneğidir. Cevap B 6. Sessizlik, suskunluk davranışı psikolojik danışma sürecinde içerisinde karşılaşılabilen bir durumdur. Bu davranışın iyi yönetilmesi, sürece destek olurken, iyi yönetilmemesi sürece zarar verebilir. Bu doğrultuda; sessizlik davranışının nedeninin anlamaya çalışma, kapı aralayıcı tepkiler yardımı ile danışanın kendini ifadesini sağlama, danışana süreçle ilgili bilgiler vererek danışanın sessiz kalmasına neden olacak etkenleri azaltma, danışanın zaman zaman sessiz kalmasına imkân tanıma yapılabilecek olumlu davranışlardır. Ancak danışan sessiz kaldığında onu konuşmaya zorlamak, sessizliğin sürece zarar verdiğini söyleyerek ondan konuşmasını istemek, danışanın kendisini iyi hissetmemesine neden olabilir. Bu nedenle böyle bir davranıştan kaçınmak gerekir. Cevap B 7. Duygu yansıtması; bireyin hissettiklerini, duygularını anlayıp aynı ya da benzer şekilde bireye geri iletmekle ilgilidir. Bu tepki yardımı ile bireyin anlaşılması kolaylaşmakta ve bireye anlaşıldığı, dinlenildiği mesajı ulaştırmaktadır. Soru incelendiğinde; bireyin ailesinin dayatmalarından rahatsızlık duyduğu ve bu durum karşısında kendini kontrol etmekte zorlandığı bilgisi verilmiştir. Bu duygunun karşılığı, C seçeneğinde yer almaktadır. Diğer seçeneklerde bireyin duygularını geri iletmek değil, bireye çeşitli önerilerde bulunmak veya duruma ilişkin analiz çabaları yer almaktadır. Cevap C 4. Her şeyin öğrenme ve yaşantı sonucunda oluştuğunu, sorunların da öğrenme ve yaşantı kaynaklı olduğunu savunan; fobilerin, korkuların tedavisinde etkin şekilde kullanılan kuram, davranışçı kuramdır. Soruda da yaşantı kaynaklı bir korku durumu verilmiş olup bu duruma yardım etmekten söz edilmiştir. Bu ve benzeri sorunlarda davranışçı kuramın varsayımlarından yararlanmak daha etkili olur. Cevap A 5. Feminist Terapi, geleneksel danışma kuramlarının erkek egemen olduğunu savunmakta ve bunlara bir tepki olarak ortaya çıkmaktadır. Bu yaklaşım terapinin merkezine cinsiyeti ve gücü koymakta, bireyin sosyal yaşamdaki yeri ve algısının bireyin kişiliğini etkilediğini savunmaktadır. Erkek veya kadın, bireyleri anlamak için cinsiyeti ön plana çıkaran algıları kullanmanın bireyi anlamayı zorlaştıracağını, terapi sürecinde eşitliği dikkate alarak bireylerin gerçek yanlarını gözetmeyi vurgulamaktadır. Bu bağlamda A, B, D ve E seçeneklerinde ifade edilenler feminist terapiye uygun düşmektedir. Ancak C seçeneğinde ifade edilenler, Feminist Terapi nin değil Fenomenolojik Kuram ın varsayımları arasında yer almaktadır. Cevap C 8. Size nasıl yardımcı olabilirim? söylemi konuşmaya açık davet ile ilgilidir. iş yaşantınızda zor günler geçiriyorsunuz? söylemi yansıtma ile ilgilidir. Size tam olarak güvenemedikleri için sizinle iletişim kurmaktan kaçınıyorlar. söylemi empatik tepki ile ilgilidir. Bence de bu durumu değiştirmeye çalışmanızda yarar var. söylemi destekleme ile ilgilidir. Olayın nedenlerini ve kendisini analiz etmek, olayı yorumlayarak danışana iletmek, yorumlama tekniği olarak bilinir. Ancak danışmanın yaşanan olayı yorumlaması ve danışana iletmesi ile ilgili bir tepki yer almamaktadır. Cevap E 9. Danışma sürecinin başında danışana süreçle ilgili bilgiler vermek, danışanın zihnindeki soru işaretlerini gidermeye çalışmak, süreci danışanın zihninde yapılandırmaya çalışmak, yapılama tekniği olarak bilinir. Soruda da danışmanın bu yönde bir eylemde bulunduğu, rehberlik ilkelerini ve sürecin gereklerini danışana anlattığı görülmektedir. Cevap A 14 Diğer sayfaya geçiniz.
18 KPSS / ÖABT Özellikle ilk defa psikolojik danışma yardımı almaya başlayan danışanlar sıklıkla psikolojik danışman hakkında soru sorarlar. Genellikle bu sorular danışanın psikolojik danışman hakkında bilgi edinmek amacıyla sorduğu sorulardır. Bu durumlarda en uygunu danışanın sorularına kısa yanıt verip danışmanın odağını tekrar danışana yönlendirmektir. Ancak, danışan bunu devamlı yapıyorsa, bu durum danışanın kaygılı olduğuna ve kendinden bahsetmek istemediğine işaret etmektedir. Psikolojik danışman, düşüncelerini cümlelere dökmeli ve danışma sürecini danışanın kaygılarına odaklamalıdır. Cevap D 14. Bağdaşım, bir başka deyişle tutarlılık olarak ifade edilmektedir. Bir bireyin bağdaşım düzeyinin yüksekliği, kişinin kendine ilişkin değerlendirmeleri ile diğer bireylerin kişiye ilişkin değerlendirmelerinin uygunluğu ile anlaşılır. Bu açıdan tablo incelendiğinde; Pınar adlı öğrencinin değerlendirmelerinin arkadaşlarının değerlendirmeleri ile uyumlu olduğu ve uygunluk bakımından en iyi sonuçlara sahip olduğu görülmektedir. Atakan adlı öğrencinin ise değerlendirmeler bakımından uygunluk göstermediği, değerlendirmelerin birbirinden farklı olduğu görülecektir. Cevap D 11. Gözlemcinin yeterli gözlem yapmadan kişiye ilişkin değerlendirmeler yapması, gözlem yetersizliği hatası olarak bilinir. Soru incelendiğinde, psikolojik danışmanın okula yeni gelen bir öğrenciye ilişkin bir süreliğine yaptığı gözlem çalışmalarından hareketle değerlendirme yaptığı bilgisi verilmiştir. Öğrenci ile görüşmeden, öğrenciyi değişik ortamlarda gözlemeden ve yeterli gözlem yapmadan bu fikre ulaşmak bir hatadır. Soruda; genel gözlemin farklı durumlara da aktarılması, kişisel değerlendirmelerin ön plana çıkması, birbirinden farklı olan niteliklerin birbirine karışması, gözlenecek özelliğin iyi anlaşılamamış veya yanlış anlaşılmış olmasından söz edilmediği için doğru cevap C seçeneğidir. 15. Soruda verilen bilgiler dikkate alındığında, bireyi tanıma tekniklerinin daha çok yönlendirme amaçlı kullanıldığı ve yönlendirme sürecinde gözetilmesi gereken niteliklerin tanındığından söz edilmiştir. Bireyi tanıma tekniklerinin daha çok bu şekilde kullanılması, bireyin bütün olarak tanınması ilkesine aykırı düşer. Çünkü bireyin kendini gerçekleştirebilmesi için yalnızca yönlendirme için gereken niteliklerini değil, diğer özelliklerini de tanımak ve bireye tanıtmak gerekir. Soruda ifade edilenler D seçeneğini de akla getirebilir ancak D seçeneğinde de bir özelliğin tanınması üzerinde durulmuştur. Cevap C Cevap C 12. Bir vak a ile ilgili yapılan inceleme ve analiz çalışmaları, olayın anlaşılması ve aydınlatılmasına yönelik girişimler vak a incelemesi tekniği olarak bilinir. Soruda da bir vak a ile ilgili psikolojik danışmanın olayı anlamak ve aydınlatmak adına öğrenci ve aile ile görüşmeler yaptığı, öncesinde sınıf öğretmeni ile bir araya geldiği bilgileri verilmiştir. Bu bilgiler vak a incelemesi tekniğinin kullanıldığını göstermektedir. Soruda verilen bilgiler vak a konferansı tekniğini de akla getirebilir; ancak bu teknikte vak a ile ilgili uzman kişilerin bir araya gelerek vak a ile ilgili değerlendirme yapması ve görüş alış verişinde bulunması esastır. Böyle bir bilgi soruda verilmemiştir. Cevap E 16. Psikanalitik kuramdaki önemli vurgulardan biri de psişik determinizm ilkesidir. Bu ilkeye göre ruhsal yapıda gerçekleşen hiçbir şey nedensiz ya da rastlantısal değildir. Bu nedenle Psikanalitik kuramda mucizelere, tesadüflere ve özgür iradeye yer yoktur. Bu doğrultuda A seçeneğinde ifade edilenler yanlıştır. Kuramda vurgulanan ölüm içgüdüsü; bireyin kendi öncesine, yani varolmama durumuna dönme eğilimini ifade eder. Bu kurama göre davranışlar büyük ölçüde bilinç dışı süreçlerce yönlendirilir ve davranışlar psişik enerjinin harcanmasını içeren dinamik süreçlerle ilgilidir. Ayrıca psikoseksüel kuram içerisinde Freud, bir dönemde haz yaşantılarının çokluğunun ya da yetersizliğinin takılma (fiksasyon) durumuna neden olduğunu savunur. Cevap A 13. Yöneltme çalışmaları organize edilirken öncelikle dikkate alınması gereken nitelikler: Yetenek ve ilgidir. Çünkü yetenek, bireyin bir şeyi yapabilirlik düzeyini göstermekte olduğundan ilk dikkate alınması gereken niteliktir. Bireyin eğitim gördüğü alanda veya mesleğinde doyum elde edebilmesi için de ilginin gözetilmesi gerekir. Çünkü bireyler ilgili olmadıkları konularda devamlılığı sağlayamazlar. Başarı, kişilik, tutum ve değer gibi nitelikler, daha sonra gözetilmesi gereken niteliklerdir. Cevap C 17. Bir kabahati, başkasına yükleyerek açıklamak yansıtma mekanizması ile ilgilidir ve 1. söylem bu yöndedir. Bir davranışı rasyonalize ederek açıklamak, bahane bulmak, mantığa bürüme mekanizması ile ilgilidir ve 2. söylem bu yöndedir. Taraftarın öfkesini koltuklara yöneltmesi ise yer / yön değiştirme mekanizması ile ilgilidir. Cevap B 15 Diğer sayfaya geçiniz.
KPSS 2017 önce biz sorduk 80 Soruda 62 soru EĞİTİM BİLİMLERİ REHBERLİK ve ÖZEL EĞİTİM konu anlatımlı pratik bilgiler sınavlara en yakın özgün sorular ve açıklamaları çıkmış sorular ve açıklamaları Eğitimde