Emek Erez "Okurluk, yazı ve anımsamalar", edebiyathaber.net, 28 Ocak 2019
Geçtiğimiz günlerde Metis Yayınları tarafından ikinci baskısı yapılan, Bilge Karasu Aramızda adlı kitap, girişte bahsettiğimiz yazar belleği ile ilişkili bir metin. Füsun Akatlı ve Müge Gürsoy Sökmen tarafından hazırlanan kitap, bizi Bilge Karasu’ya dair pek çok içerikle buluştururken, başlığının da hatırlattığı gibi, yazarı aramızda dolaştırıyor. Söyleşiler, çağrışımlar, anımsamalar, metinlerine dair yazılar, ardından yakılan ağıtlar, şiirler, anılar, izler… Kısacası yazarın takipçilerini ve onu yeni tanıyacakları bir araya getirebilecek bir metinle karşı karşıyayız. Çünkü bu kitap, onu yeni tanıyacak okur için bir giriş metni, kendisiyle, metinleriyle haşır neşir olmuş okur için ise anımsama, önceden okuduğu metinlere geri dönme, Bilge Karasu’ya bir kere daha farklı açılardan bakma imkânı sunan bir yerde duruyor. Bir de aklıma Füsun Akatlı’nın şu cümlelerini getirdi, “Bilge, ölümünü “ütülü bir mendil gibi” hep cebinde taşıyan bir insandı. Başladığı her yazıyı, her kitabı, bitiremeden ölmesi olasılığına karşı; sanki benim ondan çok yaşayacağımın garantisi varmış gibi, bana emanet ede ede yaşadı. Büyütemeden terk etmek zorunda kalacağı evladını, kurda kuşa yem olmasın diye, dostuna emanet eden sorumlu baba tedirginliğiyle…” Bilge Karasu’nun okuruna ve dostlarına titizlikle emanet ettiği mirasına, onun yazar kimliğinin yanı sıra insani tarafı üzerinden de eklenen bu metin, bence “ütülü bir mendil gibi” bize onu taşıtacak ve ona daha da yaklaştıracak bir kitap.
Bilge Karasu Aramızda kitabı, Mustafa Arslantunalı’nın “Bitmemiş Bir Konuşmadan” adlı söyleşi metni ile başlıyor. Ancak bu metin sıradan bir soru-cevap söyleşisi olmadığı ekleyelim. Çünkü bu metinde, Karasu’nun yazmak, felsefe, okumak, musiki, aşk, korku, çeviri gibi pek çok konuda fikirleri ile buluşuyoruz. Mesela, yazıya dair şöyle söylüyor Karasu: “Yazı benim için başka her türlü işi unutturan bir iş. Mesela pek çok insanda anladığım kadarıyla yazı başka işlerin yanı sıra yürüyebilen bir iş. Yazıyı ben böyle düşünmedim, hâlâ da düşünmüyorum. Bir not, yazılı bir not, ne olursa olsun, tek başına durabilecek bir şey değil benim için. Yani yazı her zaman belli bir yapının hazırlık çalışmasıdır. Bilmiyorum pek iyi anlatamadım, bu çok özel bir şey gibi görünüyor gözüme.” Bilge Karasu denince kafamda şöyle bir imaj beliriyor, masasına oturmuş, gözlüğünü hafifçe burnundan kaydırmış, ortalığa saçılmış notlarla bir şeyler inşa etmeye çalışan, titiz bir insan. Titiz bir edebiyat işçisi çünkü onun metinlerinde dilin, anlatının, her imgenin bir şeyin parçası olarak tek tek üzerine çalışılarak metne yerleştiğini düşünüyorum. Bu nedenle bizi bir yerden başka bir yere götüren, metnin içinde salınıp, anlam denizinden bir parça yakalamaya çalıştığımız bir okuma deneyimi ile buluşuyoruz ona her temas ettiğimizde. Diyor ya “yazılı bir not, ne olursa olsun, tek başına durabilecek bir şey değil benim için” işte, onları bir araya getirmek, bir bina inşa eder gibi ama her tuğlanın şeyler arasında bir anlamı olduğunu bilerek yazmak, sanırım Karasu böyle bir yazardı. Ve o nedenle de yazı onun için “başka her türlü işi unutturan” bir yerde duruyordu.
Bilge Karasu Aramızda kucağında kedisiyle, okurunun hep yaşamında olacak bir dostu, evimizde bir kere daha ağırlama imkânı sunan bir kitap. Ayrıca, Füsun Akatlı’dan Oruç Aruoba’ya, İoanna Kuçuradi’den, Nurdan Gürbilek’e, Gündüz Vassaf’a, Selim İleri’ye, Nezihe Meriç’e, Tomris Uyar’a kadar pek çok isimle, Karasu aracılığıyla bir araya getiriyor okuru. Kitap, yazarın çok yönlü gerçekliğiyle aramıza sızıyor, bize ona dair tanıklık etme imkânı sunuyor. Geriye çokça anı, bilgi, çağrışım ve kafamızda uçuşup duran cümleler kalıyor.