İngilizcede Neden Hindiye “Turkey” Deniliyor?
İngilizce’de Türkiye’nin karşılığı, aynı zamanda hindi anlamına gelen ‘Turkey’ kelimesi olduğunu bilmeyen yoktur. Yıllardır buna tepki veriyoruz, “not Turkey, but Türkiye” diye sloganlar üretiyoruz.
Peki İngilizcede hindiye neden turkey denir? “The Horologicon” isimli kitabın yazarı ünlü etimoloji uzmanı Mark Forsyth’un, Türkiye ile bir kuşun isimlerinin neden aynı olduğu ve işin tarihi boyutu ironik bir dille şöyle aktarıyor;
“Bir zamanlar, İngilizlerin yemek kültürleri ziyadesiyle basit ve sıradandı. Patatesleri, domatesleri ve hatta hindileri bile yoktu. Sonra insanlar ilginç, egzotik bir kuş ithal etmeye başladılar. Bu kuşun bilimsel adı Numida meleagris’di, halk arasında bilinen adıyla beçtavuğu
Bu kuşun anavatanı Madagaskar’dan, Güney Doğu Afrika’ya kadar olan bölgedir, ancak İngilizler bu durumdan bir haberdi. Onların tek bildiği, bu kuşun etinin lezzetli olduğu, ve Avrupa’ya bu kuşların Türk tacirler tarafından satıldığıydı. Dediğim gibi satışı yapanlar Türklerdi, zamanla bu kuş “turkey” diye anılmaya başlandı.
Ancak bahsi geçen “turkey”, şükran gününde servis edilen kuş ile aynı değil. Bizim bildiğimiz ismi ile hindi, aslında Amerikan kökenli bir kuş. İspanyollar Amerika kıtasını keşfettiklerinde, Yeni Dünya’da, bilimsel adı Meleagris gallopavo olan bir kuşun varlığından haberdar oldular. Maalesef ki, İspanyolların bilim ile araları çok yoktu, önemli olan yedikleri kuşun tadıydı. Bu yeni kuşun tadı, Avrupa’da tükettikleri “turkey”e çok benziyordu, hatta daha lezzetliydi.
Yıllar içinde Amerika’nın lezzetli yerel kuşunu Avrupa’ya ihraç etmeye başladılar, kısa süre sonra hindi, İngiliz sofralarındaki yerini de aldı, tabi ki yine “turkey” ismiyle. Dil böyle bir şeydir.”
İşte bu sebepten sofraları süsleyen bir kuş ile bir ülkenin isimleri aynı. Diğer diller aynı hatayı yapmadılar, çünkü farklı hatalar yapmakla meşguldüler. Fransızca’da hindiye “dinde” derler, anlamı Hindistan’dan gelendir, çünkü Fransızlar hindi’nin Hindistan’dan geldiğini düşünürlerdi. Keza, trajik bir şekilde, Türkler de hindinin Hindistan’dan geldiğini düşünmüş, ve kuşa bu manaya gelen bir isim vermişlerdir.” diye yazmış, İngilizce etimoloji uzmanı Mark Forsyth kitabının “turkey” maddesine.
Harvard Üniversitesi’nde ünlü Türkoloji profesörü Şinasi Tekin’e bu konu sorulduğu zaman şu açıklamayı yapmış.
“Türkiye’de köylerde bir kuş vardır, adına çulluk denir. Hindiye benzer ama daha ufaktır ve eti çok daha lezizdir. Amerika’nın keşfinden çok zaman önce ingiliz tüccarlar bu leziz çulluğu keşfedip İngiltere’ye götürmüşlerdi ve gayet ilgi gören bu hayvana ‘Türk kuşu’, ya da ‘turkey’ demişlerdi. Daha sonra İngilizler Amerika’ya gidince, oradaki kuşların da çulluk olduğunu düşünüp yanılgıya düşmüşlerdi.
Fakat dünyadaki diğer ülkeler bu yanılgıya düşmediler. Onlar bu kuşun Amerika’dan geldiğini biliyorlardı, ve kuşa ‘hint kuşu’, ‘peru kuşu’, ‘etiyopya kuşu’ adını verdiler. O zamanlar ‘hindistan’, ‘peru’ ve ‘etiyopya’ yeni kıta Amerika için verilen isimlerdi, insanların coğrafya bilgisi o zaman gelişmemişti ve ‘Amerika’ isminin yaygınlaşması uzunca bir süre aldi. Amerikalilar kuşlarını tüm dünyaya ihraç ettiler ve hatta Türkler de hindi’yi yemeye başladılar. Kendi lezzetli çulluklarını çoktan unutmuşlardı. Bu oldukça üzücü, çünkü çulluğun eti çok daha lezzetlidir.
Tags: beç tavuğu, hindi, hindi turkey
Previous Tarihteki En İlginç Hapishane Projesi: Panoptikon
Next Dünyanın En Değerli Madeni Paraları