2)Yönetmeliğin Amacı Ve Kapsamı: 2
3)Yenilenebilir Enerji Kaynağı (YEK): 2
A)Yenilenebilir Enerji Kaynakları Belgesi (YEKBEL)’ nin Verilme Amacı: 2
B)Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması: 2
4)YEK Destekleme Mekanizmasında Kayıt Esasları 3
A) Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizmasına(YEKDEM) Kayıt Başvuruları: 3
B) YEKDEM Kayıt Başvurularına İtirazlar Ve İtirazların Sonuçlandırılması: 3
a)İlan Edilen Ön YEK Listesindeki Başvurulara Ve/Veya Bilgilere İtiraz Süreleri; 3
b)YEK Destekleme Mekanizması Başvurularının Sonuçlandırılması: 3
c)Kurulun İnceleyeceği Nihai Yek Listesinde Hazırlanması Gerekenler: 4
5)YEK Destekleme Mekanizmasının İşleyişi 4
A)YEKDEM’den Yararlanabilecekler: 4
B)YEKDEM Kapsamındaki Enerji Üretim Tahminleri: 4
C)YEKDEM Kapsamında Enerjinin Satın Alınması ve Uzlaştırılması: 4
D) YEKDEM’ e İlişkin Aylık Süreç: 5
6)YEKDEM Kapsamında Tarafların Hak ve Yükümlülükleri 5
A) Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezinin Görev ve Yükümlülükleri: 5
B)YEKDEM Katılımcılarının Yükümlülükleri: 5
7) Yaptırımlar Ve Yaptırımların Uygulanmasındaki Usul 5
8) Bildirimler Ve Tebligat 6
9) Yürürlükten Kaldırılan Yönetmelik 6
10)2011 Yılı Başvuruları 6
11) YEK destekleme mekanizmasının başlangıç tarihi 6
12) Ekler 6
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca çıkarılan Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi Ve Desteklenmesine ilişkin Yönetmelik ;21 Temmuz 2011 tarihli 28001 sayılı resmi gazetede yayınlanmıştır. Bu Yönetmelik hükümleri Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı tarafından yürütülür.
Makalemizde yukarıda adı geçen yönetmelikte anlatılan Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi Ve Desteklenmesi Mekanizması ele alınarak, yönetmeliğin amacı, kapsamı,ve yönetmelik kapsamındaki desteklerden hangi kurumların yararlanabileceği,ve desteğin uygulama şekli ayrıntılı olarak açıklanmıştır.
2)Yönetmeliğin Amacı Ve Kapsamı:
Bu Yönetmelik ; üretim lisansı sahibi tüzel kişilere yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisleri için Yenilenebilir Enerji Kaynak Belgesi verilmesi ile 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun kapsamında işletilecek YEK(Yenilenebilir Enerji Kaynakları) Destekleme Mekanizmasının kuruluşu ve işleyişini düzenlemek amacıyla kamu tüzel kişilerinin görev ve yetkileri ile ilgili gerçek ve tüzel kişilerin hak ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esasları kapsar.
3)Yenilenebilir Enerji Kaynağı (YEK):
Hidrolik, rüzgâr, güneş, jeotermal, biyokütle, biyokütleden elde edilen gaz (çöp gazı dâhil), dalga, akıntı enerjisi ve gel-git gibi fosil olmayan enerji kaynaklarını, İfade eder.
A)Yenilenebilir Enerji Kaynakları Belgesi (YEKBEL)’ nin Verilme Amacı:
· Yenilenebilir enerji kaynağından üretilebilir elektrik enerjisinin ulusal ve/veya uluslararası piyasalarda satışında kaynak türünün belirlenmesi ve takibi,
· Üretim tesislerinde bu Yönetmelik kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilen elektrik enerjisi için YEKDEM (YEK Destekleme Mekanizması )kapsamındaki uygulamalardan yararlanılması,
· Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisinde üretilen elektrik enerjisinin emisyon ticareti kapsamındaki piyasalarda satışında kaynak türünün belirlenmesi ve takibi için kullanılması amaçlarıyla verilir.
B)Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması:
· Bu Yönetmelik kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim faaliyeti gösteren üretim lisansı sahibi tüzel kişilerin kayıt olmak suretiyle faydalanabileceği YEK Kanunu(5346 sayılı kanun)’na ekli I ve II sayılı Cetveller uyarınca belirlenecek fiyatları,
· Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliği, kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimi yapan kişilerin bölgesinde bulundukları perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketi aracılığıyla faydalanacakları YEK Kanununa ekli I ve II sayılı Cetveller uyarınca belirlenecek fiyatları,
· Destekten yaralanma süreleri
· Destekten yaralanacak olan kişilere yapılacak ödemelere ilişkin usul ve esasları kapsayan destekleme mekanizmasıdır.
4)YEK Destekleme Mekanizmasında Kayıt Esasları
A) Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizmasına(YEKDEM) Kayıt Başvuruları:
· Üretim lisansı, bu Yönetmelik kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı olup YEK belgesi olarak da geçerli olan lisans sahibi tüzel kişiler, lisans bazında, bir sonraki takvim yılında YEKDEM’ e kayıt olmak istemeleri halinde 31 Ekim tarihine kadar EK-1 Başvuru Dilekçesiyle Kuruma başvuru yapar.
· Muafiyetli üretim miktarını satın almakla yükümlü olan perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketleri, bölgelerindeki muafiyetli üretim miktarı için 31 Ekim tarihine kadar EK-2 başvuru dilekçesi ile YEKDEM’ e kayıt olmak için Kuruma başvurmak zorundadır.
· YEKDEM’ e kayıt olmak isteyen üretim lisansı sahipleri YEKDEM’ e başvuru yapacak perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketleri başvuru dilekçesi ekinde Kurul kararı ile belirlenecek ekleri sunar.
B) YEKDEM Kayıt Başvurularına İtirazlar Ve İtirazların Sonuçlandırılması:
Başvuru sonuçları Kasım ayının ilk on günü içerisinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu internet sayfasında ilan edilir.
a)İlan Edilen Ön YEK Listesindeki Başvurulara Ve/Veya Bilgilere İtiraz Süreleri;
· Üçüncü şahıslar tarafından sadece kişisel hak ihlali nedeniyle, itirazda bulunulabilir.
· İlgili lisans sahipleri tarafından ilana konu bilgilerin düzeltilmesi ve/veya varsa eksikliklerin giderilmesi amacıyla, yazılı olarak beş gün içerisinde gerekçeleriyle birlikte itirazda bulunulabilir.
· İtirazlar Kurum tarafından incelenerek Kasım ayının 25’i itibariyle sonuçlandırılır.
b)YEK Destekleme Mekanizması Başvurularının Sonuçlandırılması:
30 Kasım tarihine kadar sonuçlandırılır. Nihai YEK listesi Kurul kararı ile belirlenecek örneğe uygun düzenlenerek Kurum internet sayfasında duyurulur ve PMUM(Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi)’a bildirilir.
c)Kurulun İnceleyeceği Nihai Yek Listesinde Hazırlanması Gerekenler:
· Kaynak türlerine göre YEKDEM’ e tabi olan üretim lisansı sahiplerine ait tesislerin işletmeye giriş tarihleri,
· Yıllık elektrik enerjisi üretim kapasiteleri,
· Yıllık üretim programları,
· Dağıtım bölgesi bazında muafiyetli üretim miktarına ilişkin kaynak bazında ve toplam olarak öngörülecek bilgilerin listeleri hazırlanır.
Not: YEKDEM’ e esas üretim dönemi, her takvim yılının birinci günü başlar ve son günü itibarıyla nihayet bulur.
5)YEK Destekleme Mekanizmasının İşleyişi
A)YEKDEM’ den Yararlanabilecekler:
· Üretim Lisansı sahibi işletmelerin üretimi Yönetmelik kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı olup, 18 /05/2005 tarihinden 31 /12/2015 tarihine kadar işletmeye girmiş veya girecek olan üretim lisansı sahibi tüzel kişiler tesislerinin işletmeye giriş tarihinden itibaren on yıl süreyle YEKDEM’ den yararlanabilir.
· Başvuru yapanların üretim tesislerinin, başvuru tarihi itibariyle işletmeye girmiş olması ve YEKDEM’ e kayıt amacıyla Kuruma yapacakları başvurunun kabul edilmesi gerekir.
· Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğine tabi olanlar yenilenebilir enerji kaynaklarından ürettiği elektrik enerjisi muafiyetli üretim miktarı kapsamındaki gerçek veya tüzel kişiler, tesislerinin işletmeye girdiği tarihten itibaren 10 yıl süreyle, bölgesinde bulundukları perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketleri aracılığıyla YEKDEM’ den yararlanır.
· YEKDEM’ den yararlanacaklar için öngörülen süreler; tesisleri işletmedeki üretim lisansı sahipleri için tesisin işletmeye girdiği tarihten, henüz işletmeye girmemiş olanlar için işletmeye gireceği tarihten itibaren başlar.
B)YEKDEM Kapsamındaki Enerji Üretim Tahminleri:
Üretim lisansı sahibi her bir YEKDEM katılımcısı saatlik üretim tahminlerini her bir gün için, önceki gün saat 09:00 itibariyle Türkiye Elektrik İletim A.ş bünyesindeki Mili Yük Tevzii Merkezinin(MYTM) belirleyeceği şekle uygun olarak MYTM’ ye bildirir.
C)YEKDEM Kapsamında Enerjinin Satın Alınması ve Uzlaştırılması:
YEKDEM kapsamında iletim ve/veya dağıtım sistemine verileceği MYTM tarafından bildirilen ve tedarikçiler tarafından satın alınacağı kabul edilen tahmini enerji miktarı, YEKDEM portföyü altında PMUM(Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi) tarafından gün öncesi piyasasında fiyattan bağımsız teklif olarak değerlendirilmek üzere her gün saat 11: 30’a kadar sistem satış teklifi olarak PYS(Piyasa yönetim sistemi) aracılığıyla bildirilir. YEKDEM portföy geliri olarak tedarikçilere ödeme yükümlülüğü oranında aylık bazda paylaştırılır.
D) YEKDEM’ e İlişkin Aylık Süreç:
· YEKDEM katılımcısı lisanslı üretim tesisleri bazında okunan veri değerleri ile dağıtım şirketleri tarafından okunarak kaynak bazında toplanan muafiyetli üretim miktarı Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğin’ de yer alan ilgili maddeler uyarınca PYS( Piyasa yönetim sistemi) üzerinden PMUM’ a bildirilir.
· Üretim lisansı sahibi her bir YEKDEM katılımcısına ödenecek bedel PMUM tarafından hesaplanır.
· İlgili dağıtım şirketi tarafından hesaplanan toplam bedelin PMUM’ a PYS üzerinden bildirilmesinden sonra YEKTOB (Yenilenebilir Eneji Kaynakları Toplam Bedeli) gerçekleştirilmiş olur.
· Bu bedel DUY hükümleri uyarınca PMUM’ a ayrıca faturalanır.
· Yenilenebilir Enerji Kaynakları Toplam Bedeli , tedarikçilere hesaplanan ödeme yükümlülüğü oranında aylık bazda paylaştırılarak, her bir tedarikçi için ödeme yükümlülüğü tutarı belirlenir.
6)YEKDEM Kapsamında Tarafların Hak ve Yükümlülükleri
A) Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezinin Görev ve Yükümlülükleri:
· PMUM, bu Yönetmelikte öngörülen iş ve işlemleri tarafsızlık ve titizlik esaslarına göre yapmak ve YEKDEM’ i belirlenen sürede kurarak işler hale getirmekle yükümlüdür.
· PMUM, tedarikçilerin ve YEKDEM katılımcılarının bu Yönetmelik kapsamındaki hak ve yükümlülüklerini ayrı hesaplarda tutup izlemekle yükümlüdür.
B)YEKDEM Katılımcılarının Yükümlülükleri:
· Her bir YEKDEM katılımcısı lisansı kapsamındaki tesiste gerçekleşen tüm üretimi ancak YEKDEM kapsamında değerlendirir; bu miktar PMUM tarafından oluşturulacak YEKDEM portföyü dışında herhangi bir şekilde ticarete konu edilemez.
· YEKDEM katılımcısı lisans sahibi basiretli tacir olan tüzel kişiler ile üretimleri muafiyetli üretim miktarı kapsamındaki lisanssız üreticiler, YEKDEM’ e tabi olduğu sürece, bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümlerine uymak ve iyi niyet esaslarına göre faaliyet yürütmekle yükümlüdür.
· YEKDEM katılımcıları; YEKDEM’ e tabi tesisi ile PMUM tarafından oluşturulacak YEKDEM portföyü dışında herhangi bir dengeden sorumlu gruba katılamaz.
7) Yaptırımlar Ve Yaptırımların Uygulanmasındaki Usul
Bu Yönetmelik hükümleri uyarınca Kuruma yapılan başvurularda başvuru sahibinin yanıltıcı bilgi ve/veya belge verdiğinin/düzenlediğinin tespiti halinde lisans sahibi tüzel kişi bu Yönetmelik kapsamındaki haklardan yararlandırılmaz, ödenmiş tutarlar geri alınır ve Kanun’un 11 inci maddesi hükümleri çerçevesinde işlem tesis edilir.
8) Bildirimler Ve Tebligat
YEKDEM katılımcıları ve tedarikçiler DUY uyarınca işletilen PYS’ ye erişim sağlayabilmek için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. Bu Yönetmeliğin Üçüncü Bölümünde düzenlenen iş ve işlemlerle ilgili bildirim ve tebligatlar için PYS kullanılır. Ancak PYS’ nin işler halde olmaması durumunda bildirim ve tebligatlar sırasıyla faks, e-posta ve telefon aracılığıyla gerçekleştirilir. Faks, e-posta veya telefon aracılığıyla yapılan bildirimler en kısa sürede PYS’ ye aktarılır.
9) Yürürlükten Kaldırılan Yönetmelik
4/10/2005 tarihli ve 25956 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yenilenebilir Enerji Kaynak Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
10)2011 Yılı Başvuruları
YEKDEM ’e 2011 yılında tabi olmak isteyenler 6 ncı maddede öngörülen başvuruyu bu Yönetmeliğin Resmî Gazete’de yayımını takip eden bir ay içerisinde yapmak zorundadır.
11) YEK destekleme mekanizmasının başlangıç tarihi
PMUM, 1 Aralık 2011 tarihi itibari ile YEKDEM mekanizmasını işletecek şekilde gerekli hazırlıkları tamamlamakla yükümlüdür.
EK 1:Başvuru Dilekçesi (Üreticilerin lisans bazında, bir sonraki takvim yılında YEKDEM ’e kayıt olmak istemeleri halinde 31 Ekim tarihine kadar hazırlamaları gereken dilekçe)
EK 2: Başvuru Dilekçesi (Muafiyetli üretim miktarını satın almakla yükümlü olan perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketlerinin Başvuru Dilekçesi)
Tüzel kişinin lisans numarası : Lisans Sahibi imza