YABANCI PARALARIN 31/12/2009 TARİHİ İTİBARİYLE DEĞERLEME KURLARI - PDF
Download "YABANCI PARALARIN 31/12/2009 TARİHİ İTİBARİYLE DEĞERLEME KURLARI"
1 Sirküler Rapor / 26-1 YABANCI PARALARIN 31/12/2009 TARİHİ İTİBARİYLE DEĞERLEME KURLARI ÖZET : Borsada rayici olmayan yabancı paraların, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu gereğince 2009 yılı için tarihi itibariyle yapılacak değerlemelerine esas olmak üzere, aynı Kanunun 280 inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında yer alan hükümlere dayanılarak tespit olunan kurları ilan edildi. Değerleme, Vergi Usul Kanununda, vergi matrahlarının hesaplanmasıyla ilgili iktisadi kıymetlerin takdir ve tesbiti olarak tanımlanmaktadır. Değerlemede, iktisadi kıymetlerin vergi kanunlarında gösterilen gün ve zamanlarda haiz oldukları kıymetler esas alınmaktadır. Bu kapsamda, yabancı paralarda, iktisadi kıymet olarak VUK nın değerleme hükümlerine tabidir. VUK nın 280 inci maddesinde yabancı paraların değerlemesiyle ilgili olarak, Yabancı paralar borsa rayici ile değerlenir. Borsa rayicinin takarrüründe muvazaa olduğu anlaşılırsa bu rayiç yerine alış bedeli esas alınır. Yabancı paranın borsada rayici yoksa, değerlemeye uygulanacak kur Maliye Bakanlığınca tesbit olunur. Bu madde hükmü yabancı para ile olan senetli veya senetsiz alacaklar ve borçlar hakkında da caridir. Bunlardan vadesi gelmemiş senede bağlı alacak ve borçlar, bu Kanunun 281 ve 285 inci maddeleri uyarınca değerleme günü kıymetine irca edilebilir. Ancak senette faiz oranının yazılı olmadığı durumlarda değerleme gününde geçerli olan Londra Bankalar Arası Faiz Oranı (LİBOR) esas alınır. düzenlemesi yer almaktadır.
2 Sirküler Rapor / 26-2 Bu düzenlemeye göre, yabancı paraların değerleme ölçüsü, borsa rayicidir. VUK nın 280 inci maddesinde 4369 sayılı Yasayla yapılan değişiklikle yabancı paralar yanında ayrıca, yabancı parayla olan alacak ve borç senetlerinin reeskontu ve vergilendirilmeyecek kur farklarına ilişkin düzenlemeler de yer almaktadır. Türkiye de, döviz alım ve satımı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararla yapılan değişikliklerle genel olarak serbest bırakılmış olmasına rağmen, henüz yabancı para borsası kurulmamıştır. Bu durumda, VUK ya göre, yukarıda belirtildiği üzere, yabancı paranın borsada rayici yoksa değerlemeye uygulanacak kur, Maliye Bakanlığınca tespit edilmektedir. Bu nedenle, 32 sayılı Karar uyarınca bankalar, yetkili müesseseler gibi kurumların uygulayacakları kurları kendilerinin belirleyebilmesine rağmen, Maliye Bakanlığı eskiden olduğu gibi her yıl değerlemenin yapılacağı Aralık ayının son günü itibariyle, değerlemelerde uygulanacak kurları (TC Merkez Bankasından almak suretiyle) Resmi Gazetede yayımlamak suretiyle ilan etmektedir. Maliye Bakanlığı her yıl, biri efektif diğeri de döviz alış olmak üzere iki kur ilan etmektedir. Efektif alış kurları, mükelleflerin nakit yabancı paraları için uygulanmaktadır. Banka hesaplarında tutulan yabancı paralar da efektif alış kuru ile değerlenmektedir. Döviz alış kurları ise nakit olmayan yabancı paralar için uygulanmaktadır. Bu şekilde değerlenen yabancı paralara, yabancı para cinsinden düzenlenen mektuplar, senetler ve diğer kıymetli evraklar örnek gösterilebilir. Buna göre, Maliye Bakanlığınca 15 Ocak 2010 tarihli ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 394 No lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile borsada rayici olmayan yabancı paraların, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu gereğince 31/12/2009 tarihinde yapılacak değerlemelerine esas olmak üzere, aynı Kanunun 280 inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında yer alan hükümlere dayanılarak tespit olunan kurları aşağıda gösterilmiştir. Borsada rayici olmayan yabancı paraların ve bu paralarla olan senetli ve senetsiz alacak ve borçların değerlemesinde tarihi itibariyle bu kurlar uygulanacaktır.
3 Sirküler Rapor / 26-3 Öte yandan, 130 Sıra No lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 217 Seri No lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde belirtildiği üzere değerleme günü itibariyle Maliye Bakanlığınca kur ilan edilmediği durumlarda T.C. Merkez Bankasınca ilan edilen kurların esas alınması gerekmektedir. Bu şekilde yapılacak değerlemelerde efektif cinsinden yabancı paralar için efektif alış kurunun (bulunmaması halinde döviz alış kurunun), döviz cinsinden yabancı paralar içinse döviz alış kurunun uygulanması gerekmektedir. Ancak, vergi uygulamaları açısından, bankaların tarihi itibariyle yapacakları değerleme sırasında bu Tebliğ ile belirlenen kurlar yerine, T.C. Merkez Bankasınca belirlenen esaslara uygun olarak tespit ettikleri ve fiilen uyguladıkları alış kurlarını esas almaları gerekmektedir. Saygılarımızla... EK : 2 Liste
4 Sirküler Rapor / 26-4 SIRA NO DÖVİZLER KUR (TL) 1 1 Amerikan Doları Arjantin Pesosu Arnavutluk Leki Avustralya Doları B.A.E. Dirhemi Bahama Doları Bahreyn Dinarı Bangladeş Takası Barbados Doları Belarus Rublesi Bolivya Boliviyanosu Botsvana Pulası Brezilya Reali Bulgar Levası Burundi Frangı Cezayir Dinarı Çek Korunası Çin Yuanı Danimarka Kronu Dominik Pesosu Ekvator Sukresi El Salvador Kolonu Endonezya Rupisi Estonya Kronu Etiyopya Birri Fas Dirhemi Filipin Pesosu Gana Sedisi Guatemala Quetzali Guyana Doları Güney Afrika Randı Güney Kore Wonu Haiti Gourdesi Hırvatistan Kunası Hindistan Rupisi Honduras Lempirası Hong Kong Doları Irak Dinarı İran Riyali İngiliz Sterlini İsveç Kronu İsviçre Frangı
5 Sirküler Rapor / İzlanda Kronası Japon Yeni Kanada Doları Katar Riyali Kazakistan Tengesi Kıbrıs Lirası Kolombiya Pesosu Kosta Rika Kolonu Kuveyt Dinarı Laos Yeni Kipi Latviya Latsı Lesotho Lotisi Liberya Doları Libya Dinarı Litvanya Litası Lübnan Lirası Macar Forinti Malezya Ringiti Makedonya Dinarı Meksika Pesosu Mısır Lirası Moldova Leyi Nepal Rupisi Nijerya Nayrası Nikaragua Kordobası Norveç Kronu Özbekistan Somu Pakistan Rupisi Panama Balboası Paraguay Guaranisi Peru Yeni Solu Polonya Zilotisi Rus Rublesi Sırbistan Dinarı Singapur Doları Slovakya Korunası Slovenya Toları Somali Şilini Srilanka Rupisi Sudan Dinarı Suriye Lirası Suudi Arabistan Riyalı Şili Pesosu Tayland Bahtı Tayvan Doları Tunus Dinarı
6 Sirküler Rapor / Ukrayna Hryvnası Uruguay Pesosu Umman Riyali Ürdün Dinarı Venezuella Bolivarı Yemen Riyali Yeni Azerbaycan Manatı Yeni İsrail Şekeli Yeni Rumen Leyi Yeni Zelanda Doları Zambia Kvaçası Euro SIRA NO EFEKTİFLER KUR (TL) 1 1 ABD Doları Avustralya Doları Danimarka Kronu İngiliz Sterlini İsveç Kronu İsviçre Frangı Japon Yeni Kanada Doları Kuveyt Dinarı Norveç Kronu Suudi Arabistan Riyali Euro