TAHKİM HEM HIZLI HEM UCUZ - Tekirdağ Ticaret ve Sanayi Odası
TOBB Başkanı M. Rifat Hisarcıklıoğlu ile İSTAC Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Ziya Akıncı, İstanbul Tahkim Merkezi’nin (İSTAC) çalışmalarını anlatmak üzere, TOBB Yönetim Kurulu Başkan Yardımcıları Halim Mete, Ali Kopuz, TOBB Yönetim Kurulu Üyeleri Cengiz Günay, Bülent Karakuş, İSTAC Başkan Yardımcısı Mustafa Çıkrıkçıoğlu, Yönetim Kurulu Üyeleri Müjdat Keçeci, Mehmet Rifat Bacanlı ve Hakan Öztatar'la birlikte bir sohbet toplantısı düzenledi. ​
TOBB Başkanı M. Rifat Hisarcıklıoğlu burada yaptığı konuşmada, hukuk sisteminin, sadece devletin değil, ekonominin de direği olduğunu belirterek, “Çünkü hukuk demek, güven demek. Güven olursa, reel sektör önünü görür. Daha kolay risk alıp yatırım yapar, üretim yapar. Yani adil ve etkin bir hukuk sistemi, daha sağlıklı iş ve yatırım ortamı demek. Esasında bizim kültürümüzde de, inancımızda da tahkimin yeri var. Mülkün temelinde Adaletin olduğuna inanan bir milletiz. Bireylerin haklarını savunan, “İnsanı yaşat ki devlet yaşasın” ilkesi bu topraklardan çıktı”.
Türkiye’nin orta gelirli bir ülke olduğunu vurgulayan Hisarcıklıoğlu, yüksek gelirli bir ülke seviyesine çıkmak için hukuk devleti yapısının güçlendirilmesi ile mümkün olacağını, iyi işleyen bir hukuk sistemi olursa, toplumda güven duygusunun artacağını, kişilere ve kurumlarda güven varsa, ekonominin daha iyi ve adil işleyeceğini söyledi. Güvenin olmadığı ülkelerde büyüme ve istikrarın kalıcı olmadığına değinen TOBB Başkanı, “Dolayısıyla su ve ekmek nasıl bir ihtiyaçsa, hukuk da aynen öyle bir ihtiyaç. Yani hukuk demek ekmek demektir. Peki, halen ne durumdayız? Mahkemelerimiz, hâkimlerimiz, her gün artan, büyük bir iş yükü ile karşı karşıya. Yargıdaki en önemli sorun iş yükü. Çünkü davaların görülme sürelerini uzatıyor. Öte yandan dava incelemelerinde kalite düşüyor. Vatandaşın adalete erişimini zorlaştırıyor. Adaletin zamanında ve doğru tecelli etmesine de büyük bir engel oluşturuyor. İnsanların adalet sistemine olan güvenini de olumsuz etkiliyor” şeklinde konuştu.
Hisarcıklıoğlu, mahkemelere her sene 6 milyondan fazla dosya geldiğini, bunların ancak üçte ikisinin o sene karara bağlandığını, 2 milyon dosyanın ise ertesi seneye kaldığını ve bunun her sene artarak devam ettiğini söyledi. İş davalarının mahkemeye gelişiyle karar verilmesi arasında geçen sürenin son 5 senede, 200 günden 450 güne çıktığına dikkat çeken Hisarcıklıoğlu, “Bazı mahkemeler duruşma tarihlerini 6 ay sonrasına bırakmaya başladı. Adalet Bakanlığı istatistiklerine göre; Ticaret Mahkemelerinde bir dava ortalama 231 gün, İş Mahkemelerinde 417 gün, Fikri ve Sinai Mülkiyet Haklarda ise 377 gün sürüyor. Bu kadar uzun süren yargılamadan da herkes zarar görüyor. Daha hızlı karar alınması için alternatif çözüm yollarına ağırlık verilmeli. Yargıya gitmeden uyuşmazlıkların çözümünü sağlayan yeni mekanizmaları muhakkak bizlerin kullanıyor olması lazım. Mesela İngiltere'deki ticari uyuşmazlıkların yüzde 98'i, alternatif çözüm yöntemleriyle çözümlüyor. Dosyaların sadece yüzde 2'si mahkemelere geliyor. En az 5 sene sürecek bir mahkeme hükmü, tahkim veya arabuluculuk sistemiyle 1 ayda elde edilebiliyor. Hem hızlı hem ucuz” dedi.
Belli bir tutarın altındaki ticari davalarda tahkimi ve bireysel davalarda arabuluculuk sistemini zorunlu hale getirmek için Adalet Bakanlığı ve Yargıtay-Danıştay ile birlikte son 6 ayda 3 defa bir araya geldiklerini belirten Hisarcıklıoğlu, “Kapsamlı çalışmalar yaptık ve bir yol haritası hazırladık. Bunların da yakın da hayata geçirilmesini istiyoruz” ifadesini kullandı.
TOBB Başkanı, küresel piyasa ekonomisinin, hem ulusal hem uluslararası yatırımcıların ve işadamlarının haklarının belirli olduğu ve korunduğu bir yasal sisteme ihtiyaç duyduğunu, tahkimin doğma nedeninin de uluslararası yatırımcılara güven vermek ve yatırım motivasyonlarını artırmak olduğunu söyledi. Hisarcıklıoğlu, uluslararası tahkim uygulamasının daha çok elitlerin kullandığı bir uyuşmazlık çözümü mekanizması iken bugün uluslararası ticaretin ve ticari çeşitliliğin artışı ile bu mekanizmanın, büyük ve küçük her tacirin ve hukukçunun başvurduğu bir uyuşmazlık çözüm yöntemi haline geldiğini belirtti. “Dünya ticareti küreselleştikçe, uyuşmazlık çözümü de küreselleşti” diyen Hisarcıklıoğlu, gelişmiş ekonomilerde ticari uyuşmazlıkların %75’inin tahkim gibi alternatif çözüm yöntemleriyle adli yargı dışında çözümlendiğine dikkat çekti.
İş âlemi için vakit nakittir hatırlatmasında bulunan Hisarcıklıoğlu, “Dolayısıyla, ticari ihtilaflarımızı çözerken de hızlı, pratik ve güvenilir olanı seçmek için elimizde müthiş bir fırsat var. Sadece hızlı olması mı? Bugün, hâkimlerimiz bilirkişilerin raporlarına mahkûm bir şekilde karar vermek durumundalar. Tahkimdeyse, uyuşmazlığı çözen hakemler konusunun uzmanı kişilerden oluşuyor ve taraflar bu hakemleri atıyor. Bunların yanında, mahkemelere göre daha esnek bir süreci var. Biz, taraflar, burada daha fazla söz sahibiyiz. Tüm bunlar, tahkim mekanizmasının biz, iş âlemi için sunduğu diğer avantajlar olarak neden tercih etmemiz gerektiğini gösteriyor” şeklinde konuştu.