Turku Blog 4/8: Tuomiokirkko & Vanha Suurtori, Finlandiya – GezenPati
3. Tuomiokirkko: Tuomiokirkko, “Mahşer Kilisesi” demek ama herkes burayı “Turku Katedrali” ismiyle biliyor. Turku Katedrali, Finlandiyanın en önemli dini ve tarihi binası. Vanha Suurtori (Eski Büyük Meydan)’de bulunuyor. XIII. yüzyılda ahşaptan inşa edilmiş. XIV. ve XV. yüzyıllarda genişletilmiş, 1827 Büyük Turku Yangı’nda büyük zarar görmüş. Yangından sonra restore edilerek günümüzdeki hâline kavuşturulmuş. Katedral, tarihi boyunca hem Turku hem de Finlandiya için birçok önemli olayın merkezinde bulunmuş. Bu nedenle yapı, hem Turku’nun hem de Finlandiya’nın sembollerinden biri. Turku’nun Finlandiya’nın başkenti olduğunu ve katedralin de eski şehir meydanının kalbinde olduğunu da göz önünde bulundurursanız, katedralin önemli olaylara şahitlik etmesi çok da şaşırtıcı değil. Turku’da bizi gezdiren rehberin söylediğine göre, katedralin altında yüzlerce insanın mezarı bulunuyormuş ama internetten baktığınızda katedralde sadece birkaç politikacı, din adamı, asker, prenses ve kraliçenin mezarının burada bulunduğu ile ilgili yazılar görüyorsunuz.
Hem bu mezarlardan dolayı, hem de tarihi öneminden dolayı katedral sadece ibadethane olarak değil, bir müze olarak da hizmet veriyor. Zaman zaman katedralde org konserleri düzenleniyor. Bu kilise org konserlerinden bir tanesine katılmıştım. Hatta orgu çalan kişinin yeteneğine hayran olmuştum, çünkü hem el hem de ayak seviyesinde bulunan birkaç klavye üzerinde bir sanat eseri sergilemek hiç de kolay değildi. Aynı anda on parmağın, iki ayağın çalışmasına rağmen orgu çalan kişinin yanında yardımcı biri sürekli ayarlamalar yapıyordu. Başta hayranlık uyandırıcı olan bu deneyim, zaman içinde benim için ninniye dönüştü ve bir saatlik gösteriyi uyuyakalmadan zor bitirdim 😊
Normalde Finlandiya’daki kiliseler fazla gürültülü değiller ama Turku Katedrali oldukça gürültülü. Her saat başı, saat sayısı kadar çan çalıyor. Bu konudan bağımsız gibi görünse de aslında bağlantısı bulunan ve özellikle üniversitede ders başlangıç saatleri olan 08:15, 13:15, 17:15 gibi rakamlar da bana abzürt geliyordu. Neden bir ders tam saatinde ya da buçukta başlamıyordu da hep çeyrek geçe başlıyordu? Turku’da yaşadığım dönemde başlarda anlam veremediğim bu iki olayın aslında ortak bir nedeni varmış:
Çok eski yılları düşünürseniz, teknolojinin hiç olmadığı ve evlerde saatlerin bulunmadığı dönemlerde bu çan sayısı halka saati bildiriyormuş. Şehir katedralin çevresinde bulunduğundan, bir buluşma, etkinlik, ders vs. düzenleneceği zaman insanlar çanın çalma sayısından saati algılayıp hazırlanıp dışarı çıkıyorlarmış. Mesafeler de çok yakın olduğundan çanın çalması ile insanların hazırlanıp bir noktada buluşması on beş dakikayı buluyormuş. Bu nedenle günümüzde üniversitede ders başlama saatleri geleneksel olarak hâlâ çeyrek geçelerde başlatılıyor 😊
Teknoloji istediği kadar ilerlesin, her kafamızı çevirdiğimiz yerde istediğimiz kadar saatle karşılaşalım, Finlilerin tarihi katedrallerini bu ufak gelenekle canlı tutmaları çok hoşuma gitmişti ve 08:15’teki dersime bile gülümseyerek gitmeme neden olmuştu 😊
Bu arada belirteyim, katedralin yüksekliği 86 metre. İzmir’de doğup büyümüş her İzmirli gibi ben de binaların yüksekliğini Hilton Oteli’nin yüksekliği ile karşılaştırarak algılayabiliyorum. 142 metre yüksekliğindeki koca otelin yanında 86 metre yüksekliğindeki bir katedral ise hiç de küçük değil 😊 Ancak, turist olarak gidip “Ben katedralin tepesine (çan kulesine) çıkıp manzarayı izleyeceğim” diyemiyorsunuz, öyle bir hizmet yok. Ben ise bu konuda şanslıydım çünkü üniversitenin düzenlediği sınırlı sayıdaki katılımcının katılabileceği çan kulesine tırmanma etkinliğine ilk cevap verenlerden biriydim ve böylece katedralden Turku’yu izleme şerefine nail oldum 😊
Şimdi Turku Katedrali ile ilgili fotoğraf paylaşımlarımda bulunayım ve sonra katedralin bulunduğu Vanha Suurtori Meydanı’ndan bahsedeyim:
Turku Katedrali her mevsim ayrı bir güzel 😊
Noel yaklaştığında tüm Finliler şehir meydanlarına dev bir çam ağacı koyarlar. Turku’da bu çam ağacı tabii ki de Turku Katedrali’nin önünde olmalıdır.
Turku Katedrali’nin içinden görüntüler. Alttaki fotoğrafı maps.google sitesinden almak zorunda kaldım çünkü o yıllar elimde güzel fotoğraf çeken bir cihaz bulunmuyordu.
Turku Katedrali’nde katıldığım org konseri etkinliği
Turku Katedrali’nin çan kulesine tırmanma şerefine nail olan ben ve çektiğim fotoğraflardan ilki 😊 Bu fotoğrafta katedralin kuzey yönünde uzanan Aurajoki Nehri ve yanındaki Yö-kylä (Öğrenci köyü) görünüyor.
Katedralin doğu yönünden bir görüntü. Önde Hämeenkatu Caddesi, arkada Kupittaa bölgesi ve Science Park bilimsel araştırma bölgesi görünüyor.
Katedralin güney yönü. Ortadaki yeşil alan Vartiovuorenpuisto (Vartio Tepesi Parkı) ve parkın zirvesindeki Gözlemevi binası görünüyor.
Katedralin güney-batı yönü. Ortada Aurajoki Nehri, nehrin sağında Kauppatori’yi çevreleyen şehir merkezi, en sonda denizin Turku Takımadaları ile kavuştuğu alan görünüyor.
Katedralden aşağıya bakıldığında binanın yüksekliğini daha iyi algılıyorsunuz.
Katedralin önünde yer alan Brahenpuisto (Brahe Parkı)’dan görüntüler.
Vanha Suurtori: Katedral, aslında Vanha Suurtori (Büyük Eski Meydan)’nin sadece bir parçası. Bu meydan, XIII. yüzyıldan 1827 Büyük Turku Yangını’na kadar hem ülkenin hem de şehrin en önemli ve hareketli meydanı olmuş. Bu meydan sadece yönetimsel bir merkez değil, aynı zamanda alışverişin de merkeziymiş. Yangından sonra meydan ve çevresi de harap olmuş. Turkulular meydanı restore edip merkezi nehrin öbür yakasına, Kauppatori’ye taşımışlar.
Günümüzde meydandaki dört bina da yangından sonra restore edilmiş: Brinkkala, Hjelt, Juselius köşkleri ve Eski Belediye Binası.
Bu meydan kışın ve yazın iki önemli etkinliğe ev sahipliği yapıyor: Kışın Joulurauha (Noel Barışı), yazın Turun keskiaikaiset markkinat (Turku Orta Çağ Pazarı Festivali).
Joulurauha (Noel Barışı)’da Noel arifesinde binlerce Finli Vanha Suuritori Meydanı’nda toplanır. Tören, reformizm hareketinin öncüsü Martin Luther’in bir ilahisiyle başlar, sonra Brinkkala Köşkü’nün balkonundan bir parşömen kağıdı üzerinden Noel Barışı Bildirimi hem Fince hem de İsveççe olarak okunur. Bu tören, 1886 yılından beri her yıl düzenli olarak gerçekleştiğinden Turku, Finlandiya’nın Noel şehri olarak bilinir.
Turun keskiaikaiset markkinat (Turku Orta Çağ Pazarı Festivali)’ta ise meydan başta olmak üzere şehir merkezi ve nehir kenarının birçok yerinde kutlamalar yapılır. İnsanlar Orta Çağ kıyafetleri giyer, kermesler kurulur, şarkılar söylenir, oyunlar oynanır, yarışmalar düzenlenir. Turku’nun en çok önem verilen etkinliklerinden biridir.
Vanha Suuritori Meydanı ve meydanın ortasındaki Porthaninpuisto Parkı’ndan görüntüler.
Vanha Suuritori Meydanı. Soldan sağa Hjelt Köşkü, Eski Belediye Binası, Brinkkala Köşkü.
Vanha Suuritori Meydanı’ndaki Luostarin Välikatu (Manastır Ara Sokağı) Sokak
Joulurauha (Noel Barışı) töreninden görüntüler. Üstte arkada Hjelt Köşkü görünüyor. Çoluk çocuk, kedi, köpek herkes burda 😊 Eldivenlerin oluşturduğu alkış sesi ise çok ilginçti 😊
Turun keskiaikaiset markkinat (Turku Orta Çağ Pazarı Festivali) etkinliğinden görüntüler. Üstteki fotoğrafta Joulurauha töreninde balkonunda Noel Barışı Bildirimi’nin okunduğu Brinkkala Köşkü.
7195total visits,24visits today
Yayınlanan Kuzey Avrupa, Turku, FinlandiyaTakip edilen arife, aurajoki, barış, başkent, belediye binası, beyaz zambaklar ülkesinde, bildirim, bilim, bina, brahe, brahenpuisto, brikkala, çam ağacı, çan kulesi, deniz, ders, dini, etkinlik, festival, fin, finlandiya, finli, gözlemevi, hilton, izmir, joulurauha, katedral, kilise, konser, köşk, kupittaa, manzara, martin luther, merkez, meydan, mezar, müze, nehir, ninni, noel, öğrenci, önemli, org, orta çağ, park, restore, saat, science park, sembol, takımada, tarihi, teknoloji, tepe, tuomiokirkko, turku, turku katedrali, üniversite, vanha suurtori, vartio, yangın, yüksek, yükseklik
Turku Blog 3/8: Aurajoki (Aura Nehri), Finlandiya