Amasya şehrine genel bakış; , Amasya Tanıtım Portalı Şehir Genel Bakış Bilgileri
Evliya Çelebinin Merzifon ile İlgili Anlattıkları (Seyahatnameden)
Altı gün Gör Köyünde konaklayıp yedinci günü kalkarak Merzifon Kalesine geldik. Kale Danişmentlilerin yapısıdır. Yıldırım Beyazıt devrinde ele geçirilmiştir. Sivas Eyaletinin Amasya Sancağına bağlı, kerpiçten yapılmış güzel bir kaledir. İçinde ev yoktur. Cephane ve askeri malzemeleri koruyan koruyucuları vardır. Kent, Pir Dede Sultan'ın vakfıdır. Kentin yöneticisi Kızlar Ağasıdır. Üç yüz akçelik kutsal bir ilçedir. Kadısının yıllık altı kese altın geliri vardır. Türk ilidir. Halkı kusursuz, sağlam, yumuşak huylu insanlardır. Ucuzluk ve bolluk içinde, düzenli yapıları olan bir kenttir. Taşan Dağının güney eteğinde olup dörtbin kadar kiremit ve toprak damla örtülü evi vardır. 44 mahalle, 74 camiidir. Eski Camii ile Medrese Önü Camii en ünlüleridir. Medreselerinden, Sultan Murat’ın (Çelebi Sultan Mehmet) onarttığı medrese dershanesi çok, bir fil yılı eğitim yapılan bir yerdir. Hadis bilimi bile okunmaktadır. Havası güzel bir kent olduğundan halkı sağlıklı, sağlam insanlardır. Antep pekmezi gibi güzel pekmezi, leziz ve sulu üzümü olur. Pir Dede Tekkesinin çevresinde ve diğer yerlerde altı yüz dükkân vardır. Boyacı dükkânları çoktur. İran boyasından daha iyi boya yaparlar. Mavi boyası ünlüdür. Kırım ülkesine buradan tüccarlar, her yıl binlerce top pembe bez götürüp tutsaklar ile değiştirirler. Kırım halkının ferace (uzun, siyah çarşaf) ve iç çamaşırları hep Merzifon bezidir. Pembe ipliği de ünlüdür. Kentlilerin döşekleri alaca, yastıkları çizgili, hoş yorgan yüzleri, çarşaf ve perdeleri çok ünlüdür.