Müşteriye bir gün önceden verilmeyen sözleşmeler geçersiz...
Konut kredileri orta gelirli insanlar için hayatlarının en önemli ekonomik kararından ve en önemli yatırımlarından dır. Bu sebeple bankalardan kredi başvurusu yaparken titizlikle araştırdığımız faiz oranları gibi, sözleşmeye imza atarken de aynı oranda titiz ve dikkatli davranmak, hakları ve sorumlulukları bilmek gerekir. Son derece teknik bir konu olduğu için ortalama bir konut müşterisinin de bu konulara hakim olması mümkün değildir. Konut kredisi alırken bankaların elinin güçlü olmasının müşterinin isteklerini empoze edebilmesine engel olduğunu söyleyen uzmanlar bu durumu şöyle açıklıyor: "Banka krediyi almak istiyorsan şartlar bu diyebiliyor. Müşterinin kendisine avantaj sağlaması için, bir kaç bankayla görüşerek esnek bir banka bulmaya çalışması gerekir. Sözleşmeler her bankada aynı olduğu için değişiklik yaptırma şansı bulunmuyor. Yalnız bilgi formunda müşteri sigorta gibi kendisine zorlanan konulardaki haklarını bu formda görebilir. Ayrıca tüketicinin kullanım aşaması dışında kredinin vadesinde ya da tamamının erken ödenmesi durumunda sonuçların ne olduğunu sorması gerekir. Fek yazısı masrafı, avukatlık ücreti gibi. Kullanım sırasında sabit ücretler ve faiz oranları doğru karşılaştırılmalı. Sadece düşük faiz doğru kredi anlamına gelmeyecektir. Dosya masrafı, Ekspertiz, sigorta ve avukatlık ücretleri gibi masraflar bir uzmana analiz ettirilmelidir."
Dikkat edilmesi gereken ilk husus alınacak konut kredisinin aylık taksitinin, toplam hane geliri üzerinde oluşturduğu yük. "evinize giren aylık paranın ne kadarı taksit yani faiz ve anapara ödemesine ayıra bileceksiniz?" Düşük taksit sağlayan en önemli unsurlardan birisi vade uzunluğudur. Vade uzadıkça kredi taksit tutarı azalır. Yalnız daha uzun süre borç ödemeniz gerekir.
Faiz oranı düşük gibi görünse de, dosya ücreti, komisyon gibi tüketici tarafından ödenecek toplam masraflar, yıllık müşteri maliyetlerini yükselten unsurların başında yer alır. Sağlıklı bir karşılaştırma yapılırken, sadece taksiti değil, yıllık toplam müşteri maliyetini de dikkate almak gerekir. Kullanım sırasında çıkacak masraflar dışında kullanım sonrasında çıkacak masrafları da mutlaka öğrenin. Kredinin sonlanmasıyla ipotek kaldırma işlemine kadar karşınıza çıkabilecek tüm masrafları buna dahildir. Sıkıntıya düşmeden ödeyebileceğiniz aylık tutarı bulmak, alabileceğiniz kredi tutarım da belirlemenizi sağlayacaktır. Yaklaşık olarak alınabilecek kredinin aylık taksiti, gelirin yüzde 40'ından mevcut kredi taksitlerinin çıkarılmasıyla bulunur. Bankaların, genelde konutun değerinin yüzde 70-75'ine kadar kredi verdiğini unutmayın. (100 TL'lik bir konut alacaksanız, banka bunun 70 ila 75 TL'lik kısmı kadar kredi verir, gerisini siz öz kaynaklarınızdan ödemelisiniz.) Çeşitli durumlarda bu oran aşağıya inebileceği gibi, kişinin kredibilitesine bağlı olarak daha yüksek oranlarda kredi almak da mümkün. İlk gittiğiniz bankadan piyasanın en iyi fiyatlamasını almanız normalin üzerinde bir talih olacaktır. Bu nedenle farklı bir kaç bankaya gidip bilgi almanız daha doğru olacak. Konut kredi çeşitlerinin size sınırsız seçenek sunduğunu unutmayın. Gelir yapınıza, gelecekte beklediğiniz gelirlere ya da bitecek mevcut kredi gibi ödemelerinize uygun yapıda bir ürün seçmeye çalışın. İyice araştırın!
Konut kredisi kullanmadan önce, sözleşmeyi bankadan talep etmeniz ve iyice inceledikten sonra imzalamanız gerekir. Yasal olarak bu form kredi kullandırımın dan 1 iş günü önce müşteriye verilmeden imzalandıysa, konut kredisi sözleşmesi de geçersiz oluyor. Eğer size verilen taahhütlerle bu formdaki bilgiler uyuşmuyorsa, sözleşmeyi imzalamadan önce bu konuda ki itirazlarınızı ilgili banka şubenize iletmeniz mümkün. Bankalar kredi kullanımından en az 1 gün önce standart bilgilerin yazıldığı bir bilgi formunu size vermek zorundadır. Bu formda hayat ve konut sigortalarının yapılmasının zorunlu olmadığı gibi maddeler içerir. Bazı bankalar yasal haklarınızı dikkate almayıp, kendi şartlarını uygulamaya çalışabilir. Finansman kuruluşları ve bankalar çapraz satışı çok severler ve "tuzak" gibi algılanabilecek yöntemlerle müşteriye satmaya çalışabilirler. (Çapraz satış = Mesela müşteriye kredi verirken, bir yolunu bulup, bankanın kredi kartım veya sigorta vs gibi herhangi bir ürününü de satması.) Öte yandan, kredilerle beraber KMH (Kredili mevduat hesabı) satılması yani hesap açılması önerilmektedir. Bunun müşteriye herhangi bir maliyeti yoktur. Tam tersine, borçlunun taksit ödemesinde 1-2 gün gecikmesi gibi durumlarda KMH'ın devreye girmesi ile daha az maliyet ile karşılaşmasını sağlayan bir yan ürün. Ancak müşteriye, bunun çok açık olarak anlatılması gerekiyor.