Anadolu'da kurulan ikinci beyliklerin kuruluş tarihleri ve kim tarafından kuruldukları hakkında bilgi verir misiniz?
Anadoluda kurulan 2.beyliklerin kim tarafından,ne zaman ve kuruluş tarihleri nedir? 7.sınıf
a) Hasan Keyf-Amid (Diyarbakır) Artukluları (1102–1231)
1. Artuk Beyin oğlu Sökmen Bey tarafından 1102 yılında Diyarbakır'da kuruldu. 2. Bu beyliğin merkezi önceleri Hasan Keyf iken daha sonra Diyarbakır'a (Amid) taşındı. 3. Sökmen Bey 1105 yılında ölünce, önce İbrahim sonra Davud beyliğin başına geçti. Davud döneminde Harput, Palu ve Siirt çevresi ülke topraklarına katıldı. Davud'un ülke sınırlarını genişletme politikası üzerine Mardin Artukluları ile Musul Atabeyliği harekete geçtiler. Davud bu iki kuvvet karşısında tutunamayıp yenildi. 4. Hasan Keyf Artukluları son hükümdarları Mesut’un ölümünden sonra 1231 yılında Eyyubiler tarafından yıkıldı.
b) Harput Artukluları (1185–1234)
Harput, Artuklu hâkimiyetine 1112'de Belek Gazi'nin bu bölgeyi fethetmesiyle girdi. Burası daha sonra Hasan Keyf Artuklularının kontrolünde kaldı.
Mardin Artuklularından İmadeddin Ebu Bekir 1185 yılında Harput' u alarak burada Harput Artukluları Beyliği'ni kurdu. Zamanla Moğol ve Eyyubîlerin egemenliğinde yaşayan Harput Artuklularını 1234 yılında Anadolu Selçuklu Sultanı I.Alâeddin Keykubat ortadan kaldırdı.
c) Mardin Artukluları (1108–1409)
Mardin Artukluları 1108 yılında Artuk Beyin oğlu İlgazi tarafından Mardin merkez olmak üzere kuruldu. Bu kol en güçlü ve en uzun ömürlü Artuklu kolu oldu. Artuk bey’in diğer oğlu İl-Gazi tarafından Mardin’de kurulmuştur.
İlgazi, Haçlılara karşı başarılı savaşlar yaptı. Antakya Prensliği yönetimindeki Haçlı ordusunu bozguna uğratarak Halep şehrini ele geçirdi. Gürcüler üzerine sefer yaptıysa da başarılı olamadı. Ölümünden sonra başa geçen Timurtaş, beyliğin sınırlarını korudu. 1114’te Urfa’yı Haçlıklardan alması İslam dünyasında sevinçle karşılanmıştır.
Ancak daha sonra gelen beyler döneminde Mardin Artukluları iyice zayıfladılar. Güçlü devletler arasında bulunan Mardin Artukluları , Eyyubiler ve Selçukluların hakimiyetini tanımışlardı. 1243’te ise İlhanlılar’a bağlandılar. Karakoyunlu hükümdarı Kara Yusuf, Mardin Artuklularını 1409 yılında ortadan kaldırdı.
1. Artukluların hüküm sürdüğü alanlarda Türkmenlerin dışında yabancı milletler de yaşıyordu. Artuklular değişik kültürlere karşı hoşgörülü davrandılar.
2. Yaşadıkları toprakların Mısır, Suriye ve İran yolları üzerinde bulunmasından dolayı bölgede ekonomik ve kültürel faaliyetler son derece gelişti. 3. Başa geçen hükümdarlar, imar faaliyetlerini ve tarımsal üretimi desteklediler.
4. Pek çok merkezde saray, cami, türbe, çarşı, hastahane, kale, köprü ve imaret yaptırdılar. Diyarbakır'da yaptırılan Artuklu Sarayı, dönemin en ünlü mimarî eserlerindendi. 5. Artuklular döneminde Batman suyu üzerinde yapılan Malabadi Köprüsü, bugün bile kullanılmaktadır. 6. İlk Artuklu medresesi, İlgazi tarafından Halep'te inşa ettirildi. 7. Günümüzde hâlâ ayakta olan Mardin Ulu Camii de Artuklu döneminin önemli eserlerindendir.
Anadolu'da Kurulan İlk Türk Beyliklerinin Türk Tarihindeki Önemi
Malazgirt Savaşı'nın kazanılmasından sonra kurulan ilk Türk beylikleri, Anadolu'nun fethinde ve hızla Türkleşmesinde büyük rol oynadılar. Anadolu'nun birçok yeri bu beylikler tarafından fethedildi. Bu beylikler, hâkim oldukları toprakları Avrupa'dan gelen Haçlılara karşı koruyarak İslâmiyet’in bu topraklarda yayılmasına çalıştılar.
İlk Türk beylikleri Anadolu'nun vatan olması için bazen Gürcülerle bazen Ermenilerle bazen de Bizans'la savaştılar. Beylikler, kendi dönemlerinde yeni şehirler, kasabalar ve köyler kurdular. Kurdukları bu şehir ve kasabalara Türkçe isimler verdiler. Yaşadıkları bölgeleri köprü, saray, imarethane, kervansaray gibi sosyal tesislerle donatarak Anadolu'yu imar ettiler. Bugün Türkiye dediğimiz coğrafyadaki bir çok eseri meydana getirenler, Anadolu’da kurulan ilk Türk beylikleri olmuştur.
Anadolu’da Kurulan İlk Türk Beyliklerinin Anadolu’nun Türkleşmesine Katkıları
1. Türklerin Anadolu’daki fetihleri hızlandırıldı.
2. Bizans, Gürcü ve Ermenilerin gücü kırıldı.
3. Haçlılara karşı mücadele edildi.
4. Ele geçirilen toprakların isimleri Türkçeleştirildi.
6. Anadolu’nun Türkleşmesine ve İslamlaşmasına katkı sağlandı.
7. Türkmen göçü ile Anadolu’daki Türk nüfusu arttı.
8. Anadolu’da kalıcı kültür ve sanat eserleri bırakıldı.
Malazgirt zaferinden sonra kurulan beyliklerin hepsinin hangi iller çevresinde olduğu hakkında bilgi verir misiniz ?
Anadolu'da kurulan ikinci beylik nedir?
Batı Roma, Bizans ve Osmanlı tarihleri hakkında bilgi verir misiniz?
Önemli buluşlar, tarihleri ve mucitleri hakkında bilgi verir misiniz?
Anadolu'da kurulan ilk Türk devletleri hangileridir?