Haftanın Ekonomik Görünümü (11-18 Mayıs 2009
TCMB açıklamasında; son dönemde açıklanan verilere göre, özel tüketim talebinde kısmi bir canlanma sezilmekle beraber uluslar arası kredi piyasalarındaki sorunların devam etmekte olduğuna değinilerek, küresel ekonomiye ilişkin göstergelerde belirgin bir düzelmenin gözlemlenmediği ifade edilmektedir.
Piyasaların beklentiside 50 baz puan indirimi öngörmekteydi.
Dow Jones günü yüzde 0,60 artıda kapatırken, futureların ve Asya piyasalarınında artıda seyrettikleri görülüyor.
ABD piyasalarında dün Ford hissesi % 18 gerilerken, GM hisseleri % 20 düşerek 1.15 dolarla 1933'ten bu yana en düşük değere geriledi. Bankacılık endeksi ise yüzde 4,2 gerilerken enerji ve ilaç sektörü hisselerinin günü yükselişle tamamladığı görüldü. .
Goldman Sachs analisti Abby Joseph Cohen, ekonomi düzelme yolunda çabalarken, S&P 500 endeksinin bir yıl içinde 1,050'ye çıkabileceğini söylerken, Nobel ödüllü ekonomist Paul Krugman'da küresel borsalarda iki aydır devam eden rallinin gerçekleşmesi pek mümkün olmayan hızlı ekonomik iyileşme umutlarına dayandığını vurguladı.
Çin"den gelen verilerin olumlu seyri tetiklemesi EUR"nun gücünü biraz daha zayıflayarak da olsa korumasına neden oluyor. Veri akışına ve haberlere paralel olarak paritenin direnç seviyesini kırması durumunda 1,3850 seviyesine doğru hareketlenmesi aksi taktirde 1,3600 seviyesine geri çekilmesi bekleniyor.
Türev piyasalarına sıkı denetim
Amerika devleti bankalara destek verdi piyasalar rahatladı
Amerika"nın 19 büyük bankası için uygulanan test sonuçları geçtiğimiz Perşembe günü açıklandı. ABD Hazine Bakanı Timothy Geitner"e göre "Bu çalışma motor kapağını kaldırıp motora dikkatli bir bakış" olarak değerlendirilebilir. İlk defa ABD büyük bankalarını kuvvetliden zayıfa doğru ama hiçbirini dışlamadan sıralandırmış oluyor. 19 bankanın on tanesinin yeni sermayeye ihtiyacı olduğunu açıklayan bir sonuç ortaya koyarak. Sermaye ihtiyacı ortaya çıkanların arasında Citigroup, Wells Fargo, Bank of America, GMAC ve bazı bölgesel bankalar var. Bank of America"nın ortaya çıkan sermaye ihtiyacı 34 milyar dolar . Merrill Lynch"I satın almasının arkasından ortaya çıkan sonuç bu.
Test sonucu ortaya çıkan sermaye açığı beklenenin altında 75 milyar dolar olarak geldi. Bu ihtiyaç 2008 sonunda 185 milyar dolar olarak biliniyordu. Ancak bu arada bankalar non-core assetlerini satarak bu açığı kapattılar. Bu testen JPMorgan Chase, Goldman Sachs ve State Street tam sağlıklı raporunu aldılar. Hatta kriz başında devletten aldıkları veya almaya zorlandıklarını geri ödeme konusunda hazırlıklılar. Temettü ödememe gibi kısıtlardan kendilerini kurtarmak istiyorlar.
DEVLET TAMİRAT YAPIYOR, GERİSİ KENDİLERİNE DÜŞÜYOR
Sorunlu görülenlerin ilk yapacakları, non-core iştiraklerini satmak olacaktır. İkincisi tekrar halka hisse satmak.Bunda da başarılı olmak durumundalar. Bank of America"nın Planı, özel yatırımcılarda mevcut 33 milyar dolarlık preferred stock"ları kullanarak açığı kapamayı ve devletten herhangi bir yardım istememeyi planlıyorlar. Devletin bazı bölgesel bankalara sermaye enjeksiyonu yapmasına garanti gözü ile bakılıyor. Geitner"in ifadesi ile "Devlet bu tamiratin ilk yardımlarını yapıyor. Gerisi kendilerine düşüyor."
ABD"de açıklanan stres testi sonuçları bankaların mali yükümlülüklerini yerine getirememe gibi bir riskin olmadığını göstermesi ve sermaye ihtiyacının korkulan miktarda olmaması nedeniyle mili piyasalarda bir miktar rahatlamaya yol açtı.
Stres testi sonrasında sermayeye ihtiyaç duyan bankalar altı ay içerisinde ya piyasalardan ya da kamudan mali kaynak sağlayarak sermaye artıracak.
Avrupa Merkez Bankası (ECB) geçtiğimiz hafta olağan toplantısında, beklentilere paralel olarak, gösterge faizlerde 25 baz puanlık indirime gitti. Bu arada İngiltere Merkez Bankası dünkü olağan toplantısında faizlerde değişikliğe gitmeyerek %0.50"de bıraktı. Bu arada piyasaya bol likidite vereceğini açıkladı.
ABD ham petrol varil fiyatı dün 58 dolara yaklaşarak 2009 yılının en yüksek seviyesine ulaştı. Bir yandan küresel ekonomik krizde dibin geride kaldığına ilişkin güçlenen inanışlar, diğer yandan ABD Doları"nın dün diğer para birimlerine karşısında değer yitirmesi, petrol fiyatlarındaki yükselişin ardında yatan nedendi. Düşmesi bekleniyor.(57 $)
TÜRKİYE"DE NELER OLDU
Türk mali piyasaları geçtiğimiz haftanın son günü birbirine zıt iki farklı seyir izledi. Günün önemli bir kısmında son döneme de hakim olan olumlu hava korundu. Küresel ekonomik krizde dibin geride kaldığına yönelik inanışların kuvvetlenmesi ve stres testi sonuçlarının korkulacak derecede olmayacağı beklentisi yurt dışı mali piyasalarda olduğu üzere Türk mali piyasalarında da Mart ayı ortasında başlayan iyimserliğin devam etmesine yardımcı oldu.
USD/TL kuru 1.5350"ye kadar gerilerken gösterge bileşik faiz ise %11.5"e geldi. Hisse senedi piyasasında bankacılık sektörü önderliğindeki alımlar ile İMKB-100 endeksindeki artış %3"e yaklaştı. Ancak, öğleden sonra, sebebi net anlaşılmamakla birlikte, hisse senetlerinde başlayan sert satış baskısı bir anda piyasalarda esen rüzgarı tersine çevirdi.
USD/TL kuru 1.5600"ya geri dönerken gösterge bileşik faiz %11.8"e yükseldi ve İMKB-100 endeksindeki kayıp oranı da %2"nin üzerine çıktı. Bu bozulmanın ardında yurt dışı piyasalardaki hareketler sebep gösterilse de Türk mali piyasalarının göreceli olarak daha fazla bozulması başka sebep arayışına itti.
Daha önce tahmin ettiğimiz gibi, kar satışları ile başlayan düzeltme hareketi, son dönemdeki sert hareketler sonucunda kar satışlarını erteleyen birçok yatırımcının devreye girdiğini gösterdi. Bu hafta borsada yükselme yaşanacak.
BANKACILAR BABACAN"DAN UMUTLU
Hafta içi açıklamalardan kötü bir haber geldi. Sanayi üretimi mart ayında 2008 mart ayına göre %20.9 oranında azaldı. Bir önceki aya göre %13.4 artmıştır. Genel sebebi de ihracatın düşmesi denebilir.
Bankacılık camiası Babacan"ın Ekonomiden sorumlu bakan olmasından memnun. Özellikle dertlerini anlatabilecekleri, birde çözme yeteneği olan bir bakan ile çalışacaklar. Ancak Babacan"ın meselelerin üzerine gitmesi şart.
Bugünlerin acil beklentisi TBMM"de görüşülmekte olan Bankalar Kanunu"nda değişiklik öngören yasa teklifi. Özellikle kalkması istenilen "zimmet maddesi" için bütün sistem beklenti içinde. Hükümet ve BDDK hemfikir.
Özellikle bu dönemde bankalarda "vazgeçme" usulünun çok çalışabileceği bir ortam var. Tıpkı devletin uzlaşma sistemi gibi bir şey bu. Banka tahsilat yapabilmek için alacağının bir kısmından vazgeçmeğe hazır ama ilgili müdür imza atmağa korkuyor. Yarın gelip niçin bunu bir kısmını sildin derler diye korkuyor. Kredi uygulamalarında cesaret kıran bir madde.
Bankalar Birliği oy birliği ile bu maddenin kaldırılması gerektiği ve bu konuda hükümet nezdinde girişimlerde bulunulması için karar almış durumda. Sn. Ersin Özince Bankalar Birliği Başkanı olarak konuyu sık sık gündeme taşıma gayreti içinde.
Devlet vergi uzlaşmasında gayet rahat alacağının önemli bir kısmından vazgeçebilirken, bankacılığın geçmişte çok uyguladığı bir metodu kullanamaması çok acı. Hele reel sektöre ilaç olacak bir konuda. Bu değişiklik reel sektör-bankalar ilişkilerinde bambaşka bir çığır açacak.
RAHMİ KOÇ: İHRACAT DÜZELMELİ
Geçtiğimiz günlerde Rahmi Koç bir zirvede yaptığı konuşmada "İhracat düzelmeden Türk ekonomisi rayına oturamaz" demiş. Ciddi bir bütçe açığı yanında cari açıkla da boğuşmak zorunda olan ülkemizi önümüzde zor günler bekliyor.
Türkiye"nin şanssızlığı ihracatta AB ülkeleri ki başta Almanya olmak üzere Rusya gibi ciddi sarsıntı geçiren ülkelere olan bağımlılığı. Reel kesimin sıkıntısı da bu nedenle bizde daha uzun zaman alacak.
KKTC"de yeni bir dönem başladı. Derviş Eroğlu hükümeti güven oyu alarak göreve başladı. Uzun yıllar birlikte çalıştığımız sevgili arkadaşımız Ersin Tatar"da yeni hükümetin Maliye Bakanı olarak görev yapıyor. Kendisini yeni görevinde kutlar başarılar dileriz.
Bu haftanın beklentileri;
 Borsa Dünya borsalarına parelel olarak haftanın ilk günlerinden itibaren yükselme trendine girecek.
 Bono faizlerindeki istikrar bu hafta korunacak. (11.5-11.8)
 Dolar 1.5450-1.5550 bandında ilk günler devam edecek.