Dünyanın en büyük ikinci ekonomisi konumunda bulunan Çin, 12,4 trilyon dolar ile dünya gayri safi hasılasının yüzde 15’ini tek başına oluşturuyor. Son zamanlarda ABD’nin uyguladığı vergi yüküne rağmen hız kaybetmeden büyümesini sürdüren Çin’in uluslararası etkisi de her geçen gün biraz daha artıyor. Döviz rezervi bakımından dünyada ilk sırada yer alan Çin’in, 2017 yılında dünya ekonomisine katkısının yaklaşık yüzde 30 arttığı kaydediliyor. Merkezi Londra’da bulunan Ekonomi ve İş Dünyası Araştırmaları Merkezi (CEBR) tarafından yayımlanan 2018 Dünya Ekonomi Ligi Raporu’na göre, Çin’in 2032’de birinciliği ABD’den alacağı öngörülüyor. ABD teknoloji ve yapay zeka konusunda rekabeti elinde tutarken, Çin ise “Made in China 2025” projesiyle sanayinin bütün sektörlerinde teknolojiyi güncelleyerek bu farkı kapatmaya kararlı görünüyor. Türkiye, uluslararası derecelendirme kuruluşlarının olumsuz ve karalayıcı tablolar çizmesi üzerine, yönünü kararlı hamleler yapan ve idealist yaklaşımlar sergileyen Çin’e çevirmiş durumda. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 100 günlük eylem planında, dış borçlanmada Çin piyasasına açılım yapılması, Çin’in Panda Piyasası’ndan dış borçlanma işlemi gerçekleştirilmesi hedefleniyor. İlaveten Cumhurbaşkanı Erdoğan, Güney Afrika’daki BRIC zirvesinde de ülkemizin Çin piyasasına yöneleceğinin de altını çizmişti. Türkiye’nin gelecek dönemde sadece borçlanmada değil, büyük projelerin finansmanında da Çin’e ağırlık vermesi söz konusu. Özel sektörün önemli temsilcileri de, Uzakdoğu’da yükselen karşılıklı yatırım fırsatlarına dikkat çekiyor.
DIŞ TİCARETTE YENİ ROTA ÇİN OLABİLİR Mİ?
Peki, Çin’de hal böyleyken Türkiye bu hikayenin neresinde yer alıyor, şimdi ona bir göz atalım. Öncelikle, son yıllarda ciddi bir iyileşme yaşasa da Türkiye’nin Asya-Pasifik karnesinin pek de parlak olmadığını söylemek gerek. 2017 sonu itibariyle 77 milyar dolar olarak kayıtlara geçen Türkiye’nin dış ticaret açığının 47 milyar dolarlık bölümü, Asya-Pasifik bölgesinden geliyor. Ağırlıklı olarak Avrupa, Ortadoğu ve Türkî Cumhuriyetler ve Rusya pazarlarına odaklanan Türkiye, ihracatının yüzde 52’sini tek başına Avrupa ülkelerine gerçekleştiriyor. Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Asya Pasifik İş Konseyleri Koordinatör Başkanı ve Türk-Çin İş Konseyi Başkanı Murat Kolbaşı, hem 47 milyar dolarlık cari açığın kapanması hem de Türk iş dünyasına yeni pazarlar açılması için dış ticarette rotanın Asya-Pasifik bölgesine, özellikle de Çin’e yönelmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Çin’in, her sene yaklaşık 2 trilyon dolarlık ihracat, 2 trilyon dolarlık da ithalat yapan bir ülke olduğuna dikkat çeken Kolbaşı, “Avrupa Birliği ülkeleri içinde nüfusu 1 milyonu geçen şehir sayısı toplamda 31-32 civarında. Halbuki, sadece Çin’de nüfusu 1 milyonun üzerinde olan 130 tane şehir var. Çin denildiğinde akla gelen yerler Hong Kong, Şangay, Pekin gibi şehirler oluyor ama bunların dışında Çin’de odaklanılabilecek çok sayıda şehir var” diyor.
FIRSAT, TURİZM VE GIDADA
Çin, son yıllarda bankacılık, telekomünikasyon, gayrimenkul, enerji, e-ticaret ve limancılık gibi alanlarda Türkiye’deki yatırımlarını artırdı. Türkiye’den Çin’e ise özellikle gıda ve hizmet sektörlerinde önemli yatırım fırsatları bulunuyor. 1,4 milyarlık nüfusa sahip Çin’de, aşağı yukarı 140 milyon kişinin geliri 25 bin doların üzerinde. Murat Kolbaşı’ya göre bu 140 milyon kişi, kaliteli ve sağlıklı gıda ürünlerine yüksek paralar ödemeye hazır. Bir diğer önemli sektör ise turizm. Çin, hazırlıklarını sürdürdüğü bir trilyon dolarlık “Tek Kuşak, Tek Yol” adlı dev ulaşım projesinin geçtiği Türkiye’yle turizm alanında da işbirliğini her geçen yıl artırıyor. 2018, Çin’de “Türk Yılı” olarak ilan edilirken; Çin’den Türkiye’ye gelen turist sayısı Ocak-Ağustos döneminde 2017’nin aynı dönemine göre yüzde 86,74 artarak 260 bine çıktı. THY’nin Çin seferleri de dolup taştı. THY’nin Uzakdoğu uçuşlarında doluluk oranları 3,0 puan artışla yüzde 85,7’e ulaşırken, yolcu sayısı da yüzde 10,1 yükselişle 3 milyon 641 bine çıktı. Çin’in bu sene Türkiye’ye 400 bin turist göndereceğine vurgu yapan Kolbaşı, bu rakamın bir an önce milyon seviyesine çıkması gerektiğini söylüyor.