Steven Spielberg: Hayatı, Eserleri ve Bilinmeyenleri | OGGUSTO
18 Aralık 2019 08:45
Sinema endüstrisinin yapı taşlarından usta yönetmen ve prodüktör Steven Spielberg’ün hayatını, en iyi filmlerini ve yönetmen hakkında az bilinen gerçekleri inceledik.
Steven Spielberg Kimdir?
Sinema tarihinin şekillenmesinde önemli bir rol oynayan Steven Spielberg, Hollywood’un en tanınmış yönetmenlerinden ve dünyanın en başarılı prodüktörlerden biridir. Filmleriyle gişede büyük başarılar yakan Spielberg, tüm zamanların en çok hasılat getiren yapımlarına imza atmıştır. 1970’lerden bu yana sinema endüstrisindeki üretimine devam eden Spielberg, sadece popüler film dünyasını şekillendirmekle kalmayıp, sektörün önemli yapı taşlarından biri olan DreamWorks Pictures’ı da kurmuştur. II. Dünya Savaşı temasına filmlerinde sıklıkla yer veren usta yönetmenin yapımları birçok kez Oscar ile ödüllendirilirken, kendisi de En İyi Yönetmen kategorisinde iki kez bu ödülü kazanmıştır.
Steven Spielberg’ün Hayatı
18 Aralık 1946’da Cincinnati, Ohio’da dünyaya gelen Steven Spielberg, ilk izlediği film olan Cecil B. DeMille yapımı The Greatest Show on Earth’ten etkilenerek sinemaya ilk adımlarını attı.
Arkadaşlarıyla birlikte çektikleri macera filmleriyle sinemayla ilişkisini sürdüren Spielberg, ilk ciddi yapımını henüz 16 yaşındayken çekti. Firelight adını verdiği bu film, daha sonra yönetmenin ünlenmesinde rol oynayan Close Encounters of the Third Kind filmini çekerken ona ilham vermiştir.
Üniversite eğitimi için California State University’ye kaydolan Spielberg, öğrencilik döneminde sinema tutkusuna kapılarak Universal Studios’ta stajyer olarak çalışmaya başladı. Spielberg’ün 1968 yılında, Universal Studios’taki stajına devam ederken çektiği ilk kısa filmi Amblin’i izleyen Universal TV Başkan Yardımcısı, filmden oldukça etkilenerek Spielberg ile kontrat imzaladı. Kendisiyle uzun vadeli kontrat imzalanan en genç yönetmen olan Spielberg, ona bu büyük kapıyı açan kısa filminin anısına ilk prodüksiyon şirketinin adını da Amblin koydu.
Altın Küre ve BAFTA gibi öne çıkan ödül törenlerinin yanı sıra birçok festivalden de ödüllerle dönen Spielberg, Er Ryan’ı Kurtarmak ve Schindler’s List filmleriyle En İyi Yönetmen Oscar’ını kazanmıştır.
Steven Spielberg’ün Eserleri
Yönetmen ve senarist kimliği ile öne çıkan Steven Spielberg, aynı zamanda sektörün en başarılı yapımcılarından da biri. Yönetmen koltuğuna oturduğu 58, senaryosunu üstlendiği 23 yapımı olan Spielberg’ün yapımcı rolünde olduğu 176 film, belgesel ve televizyon dizisi bulunuyor.
Steven Spielberg’ün En Popüler Filmleri
Jaws, 1975 (IMDb: 8,0)
Korku sinemasının en kült yapımlarından olan Jaws, ufak detaylarla hazırlanmış olağanüstü senaryosunun yanı sırası sinematografisiyle de bir klasik. Film, bir sahil kasabasında tehdit unsuru oluşturan bir beyaz köpekbalığını avlamak için bir araya gelmiş bir ekibin hikayesini anlatıyor. Küçük bir tatil kasabası olan Amity Adası’nda, bir köpekbalığı saldırısı sonucu gerçekleşen ölümlere, belediye başkanı kayıtsız kalır. Bölgedeki turizmi korumak için ilgililer konuyu gizlemeye çalışırken saldırıların giderek artması ve son saldırılardan birinin bir çocuğun ölümü ile sonuçlanmasının ardından, belediye ofisi bu köpekbalığını bulmak için bir ekip kurar.
Raiders of the Lost Ark, 1981 (IMDb: 8,4)
Türkçe ismiyle Kutsal Hazine Avcıları, ilhamını 1930’ların maceraperest aksiyon kahramanlarından ilhamla, George Lucas tarafından yaratılan, dünyanın en ünlü arkeoloğu Indiana Jones’un sinematik evrende ilk kez görüldüğü filmdir. Film, Amerikan Hükümeti tarafından Ahit Sandığı’nı bulması için görevlendirilen Arkeolog Dr. Indiana Jones'un maceralarını konu alıyor. Kutsal güçleri olduğuna ve 10 Emri taşıdığına inanılan sandığın peşine düşen Jones’a eski aşkı Marion da eşlik eder. Nepal’den Kahire’ye uzanan tuzaklar ve tehlikelerle dolu maceraya sandığın peşinde olan Hitler’in ajanları da dahil olur.
Steven Spielberg, Kutsal Hazine Avcıları’nın yakaladığı başarının ardından, dünya çapında bir ün elde eden Indiana Jones karakterinin başrolde tutarak 1984'te Indiana Jones and the Temple of Doom, 1989'da Indiana Jones and the Last Crusade ve 2008 yılında Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull filmlerini çekmiştir.
E.T. the Extra-Terrestrial, 1982 (IMDb: 7,8)
Bilim kurgu filmlerinin yapı taşlarından biri olarak kabulen E.T., Spielberg’ün kurduğu dramatik yapıyla da bir klasiktir. Film, 10 yaşındaki Elliot isimli bir çocukla E.T. isimli uzaylının ilişkisine odaklanıyor. Üç milyon ışık yılı uzaklıktan gelen meraklı bir uzaylı grubu, keşfetmek için Dünya’ya gelirler. Geri dönüşleri sırasında aralarından biri Dünya’da unutulur. Korku içinde kalan bu sevimli yaratığı tesadüf eseri bulan Elliot, onu sahiplenerek evine götürür. Elliot ile E.T.’nin arasında büyük bir çabanın sarf edildiği güzel bir dostluk doğar.
Schindler’s List, 1993 (IMDb: 8,9)
Steven Spielberg’in en önemli yapıtları arasında sayılan Schindler’in Listesi, dünya genelinde oldukça ses getirmiş, Oscar’a aday olduğu toplam 12 dalın 7’sinden ödül alarak dönmüştür. En İyi Film Oscar’ını alırken Spielberg’e de En İyi Yönetmen ödülünü getiren film, gerçek bir hayat hikayesinden uyarlanmıştır. Film, Alman iş adamı Oskar Schindler’in 2. Dünya Savaşı zamanında Polonya’da kurduğu fabrikada Yahudi işçileri çalıştırması ve bu sayede 1100 Yahudi’nin hayatını kurtarmasını konu alıyor.
Jurassic Park, 1993 (IMDb: 8,1)
Fosilleşmiş bir sivrisinekteki dinozor kanını keşfeden bilim insanları, kandaki DNA’yı kullanarak yeniden dinozor yaratırlar. Dr. Hammond’un öncülük ettiği ekip, bu DNA’dan yola çıkıp genetiği değiştirilmiş dinozorlar geliştirerek bir nevi hayvanat bahçesi açar. Bu özel hayvanat bahçesinin test niteliğindeki ilk ziyaretçileri bir avukat, bir matematikçi, bir dinozor uzmanı, bir bitkibilimci ile Hammond’un torunlarından oluşan bir gruptur. Dinozor embriyolarını elde etmek isteyen biri, güvenlik sistemini devre dışı bırakır ve adadaki tüm dinozorları serbest bırakır. Michael Crichton’un romanından uyarlanan ve Steven Spielberg yönetmenliğinde sunulan Jurassic Park, güçlü özel efektleriyle oldukça ses getirip gişede büyük başarı elde edince, iki devam filmi çekilerek bir üçleme olmuştur.
Saving Private Ryan, 1998 (IMDb: 8,6)
Spielberg’e En İyi Yönetmen Oscar’ını kazandıran bir diğer filmi ise Er Ryan’ı Kurtarmak. Başrolde Tom Hanks’i izlediğimiz film, Normandiya çıkarması sırasında sekiz kişiden oluşan bir asker grubunun bir başka askeri kurtarma görevini anlatıyor. Tüm çocuklarını İkinci Dünya Savaşı’nda kaybeden bir kadının tek dileği, kalan son oğlu James Ryan’ın eve sağ salim dönmesidir. Başkan tarafından verilen bir emirle, sekiz kişilik bir grup Ryan’ı kurtarma görevine atanır. Yüzbaşı John Miller önderliğindeki bu birim, can pazarının yaşandığı ortamda, zorlu bir yaşam mücadelesine atılırken, bir yandan da tek bir adamı kurtarmak için sekiz kişinin hayatının tehlikeye atılmasının meşruluğunu sorgulayacaktır.
Catch Me If You Can, 2002 (IMDb: 8,1)
Usta yönetmenin Tom Hanks ile bir araya geldiği bir diğer film olan Sıkıysa Yakala, bir ajan ile Leonardo Di Caprio’nun hayat verdiği bir suçlu arasındaki kedi-fare oyununa dikkat çekiyor. Yirmili yaşlarının başındaki Frank, bir ülkeden diğerine seyahat ederken bir pilot, doktor veya savcı rollerine bürünmektedir. FBI’ın ellerinde hiçbir ipucu olmadan, yakalamak için peşine düştüğü Frank ile FBI Ajanı Carl Hanratty arasında bir kovalama başlar.
Terminal, 2004 (IMDb: 7,3)
Spielberg ve Tom Hanks iş birliğinin en ilgi çekici yapımlarından biri olan Terminal, orijinal senaryosu ile politik komedi unsurları taşıyor. Krakozhia isimli ufak bir ülkenin vatandaşı olan Viktor Navorski, New York JFK Havalimanı’na iniş yaptığında pasaportunun geçersiz olduğu gerekçesiyle Amerika’ya giriş yapamaz. Ülkesine dönmek zorunda kalan Viktor, tam da bu sırada ülkesinde iş savaş çıktığını öğrenir. ABD karasularına giriş yapamadığı gibi ülkesine dönme şansını da kaybeden, pasaport ve kimliği geçersiz kılınan Viktor, dilini dahi bilmediği bu ülkenin havalimanında yaşamaya başlar.
Ready Player One, 2018 (IMDb: 7,5)
Steven Spielberg'ün son filmi Ready Player One, insanların gerçek dünyadan kaçmak için hayatlarını The Oasis adlı bir oyunda geçirdikleri distopik bir evrende geçiyor. Oyunun kurucusu James Halliday’in ölmeden önce mirasını ve oyunun kontrolünü oyun evrenine sakladığını ve bulmacaların tümünü çözen kullanıcıya servetini vereceğini açıklamıştır. Baş kahramanımız Wade Watts da bu macera dolu hazine avına düşmüştür. Bir süre sonra durum bir oyun olmaktan çıkarak şirket hissedarları ve paragöz oyuncular arasında acımasız bir rekabete dönüşür.
West Side Story, 2020
1957 yapımı, dünyaca ünlü müzikal West Side Story, Steven Spielberg'ün yönettiği, Kristie Macosko ve Krieger Kevin McCollum ile birlikte yapımcılığını üstlendiği uyarlamasıyla beyazperdeye geri dönüyor. 18 Aralık 2020’de vizyona girmesi planlanan müzikal film, farklı etnik kökenlere sahip gençlerden oluşan Jets ve Sharks isimli iki sokak çetesi arasındaki yasak aşkı ve rekabeti konu ediniyor.
Steven Spielberg’ün Stili ve İlhamı
Steven Spielberg, filmlerinde birbirinde farklı temalar kullanmıştır. Macera ve bilim kurgu türünün en başarılı örneklerine imza atan usta yönetmen, son yıllarda dramatik ögeler üzerine yoğunlaşmıştır. Aile bağları üzerine sıklıkla duran yönetmen, özellikle çocuk ve ebeveyn ilişkisi ekseninde çalışmış; anne babası ayrı çocuklar, ilgisiz babalar ve aile sorunları gibi konuları işlemiştir.
Spielberg filmlerinde ağırlıklı olarak görülen bir başka tema ise savaşlar, özellikle de II. Dünya Savaşı’dır. Yönetmen, bu temanın içinde genellikle terörizm ve ırkçılık gibi global konulara da yer vermektedir.
Spielberg filmlerinde, sıradan insanların kendilerini sıra dışı durumların içinde bulduğu konsept ağırlık kazanmaktadır. Filmlerinin kurgusu kadar müziği de sinemaseverleri etkileyen yönetmenin film müzikleri seçimi John Williams’dan yana iken, birlikte en çok çalıştığı oyuncular arasında da Tom Hanks, Harrison Ford ve Richard Dreyfuss yer alır.
Steven Spielberg Hakkında Az Bilinen Gerçekler
Spielberg, 1989 yılında iki film yayınlamıştır: Indiana Jones serisinin devam filmi niteliğindeki Indiana Jones and the Last Crusade ve fantastik ögelerin yanı sıra romantik komedi ve drama özellikleri de taşıyan Always. İkinci film ile Spielberg gişede istediği sonucu alamadı fakat Always, Audrey Hepburn’ün oynadığı son film olarak sinema tarihindeki yerini aldı.
James Bond filmlerine olan hayranlığını hiçbir zaman saklamayan Steven Spielberg’ün en büyük hayallerinden biri bir Bond filminin yönetmenliğini üstlenmekti. İki defa bu şansı elde etme fırsatı yakalayan Spielberg, her ikisinde de yapımcı Alber R. Broccoli tarafından reddedildi.
Video oyunlarına olan düşkünlüğü ile de bilinen Spielberg, 2008 yılında Nintendo'nun Wii sistemi için bir oyun geliştirdi. Jenga ile Angry Birds’ün karşımı özellikler taşıyan "Boom Blox", bir aile oyunu olarak tasarlandı.
Filmlere olan tutkusunu hiç kaybetmeyen Spielberg, aynı zamanda filmlerden anı niteliğinde eşyalar toplayan bir koleksiyoncu. Spielberg’ün koleksiyonunun en iyi parçalarından biri ise Orson Welles’in en önemli yapımlarından Citizen Kane filminde kullanılan Yankee Clipper kızağı. Filmin konusu ve temasında oldukça önemli bir rol oynayan kızak, 1986’dan beri Spielberg’de.