Edo Döneminde Tabela (Kanban) Kültürü – infojaponya
Kochi Bölgesi Tarih Müzesi Edo Dönemi Tabela (Kanban) Eserleri Kaynak: http://www.h-mirai.com/weekly-n/?p=132
Akla gelen her tür dükkanın sokakları doldurduğu Edo dönemi ve bu dükkanların önünü süsleyen çeşit çeşit el emeği ahşap Kanban tabelaları… Nüktedan Edolular mağazaların sembolü tabelalarda dahi espri anlayışlarını göstermeyi severlerdi. Bu yazımızda Edo döneminde kullanılan ilginç tasarımlı mağaza tabelalarından bahsedeceğiz.
Japonya’da Mağaza Tabelalarının Tarihi
Tabela (Kanban) kültürü Japonya’ya Çin’den gelmiş ve özellikle Edo döneminden itibaren yaygınlaşmıştır. Bu dönemde ticaretin gelişmesi ile artan rekabet özgün tasarımlı tabelalar yoluyla ürünleri müşteriye cazip hale getirme ihtiyacına yol açmakla kalmamış adeta bir tabela savaşına dönüşmüştür.
Edo döneminin başlarında tabela savaşları şiddetlenmiş, büyük miktarda paralar harcanarak yapılan devasa tabelalar, gümüş ve altın tabakalarla kaplanmış tabelalar gibi şatafatlı tabela örnekleri ortaya çıkmıştı. Bu gösteriş merakı öylesine abartılı hale gelmişti ki, 1682 yılında şatafatlı tabelaların kullanımını yasaklayan bir Şogun fermanı ilan edildi. Bu kararın ardından şehirler gösterişli tabelalar yerine Edo’ya yaraşır şekilde nükteli ‘ilginç tabelalar’ ile süslenmeye başladı.
Edoluların Zevkini Yansıtan İlginç Tasarımlı Tabelalar
Edo döneminde mağazalarda çok çeşitli tabelalar kullanılırdı. Üzerinde mağaza ve sahibinin adı büyük harflerle yazılı Japon tarzı sürgülü kapı (Shoji) şeklinde tabelalar, çatıya asılan tabelalar, müşteri çekmek için mağazanın önüne konulan tabelalar, ince oyma desenler ve heykellerle süslenmiş elektrik direğine benzer sütundan yapılma ayaklı tabelalar ve daha nicesi… Mağaza isimlerinin yazılı olduğu geleneksel tabelaların yanında bir bakışta bile nasıl ürünlerin satıldığını gösteren ürün şeklinde asma tabelalar da mevcuttu.
Tabi (Japon takunyası geta ile giymek için parmak aralığı oyuklu bir tür çorap)
Soldaki resimde gördüğünüz tabela geleneksel Japon çorabı (Tabi) satan bir mağazaya ait. Tabela Tabi çorabı şeklinde olduğundan üzerinde mağazanın adı bulunmasa bile uzaktan nasıl ürünlerin satıldığını anlamak mümkün.
Aşağıdaki resimler ise postiş ve peruk mağazalarının tabelalarını göstermektedir.
Her an düşüverecekmiş gibi duran bir tutam saç ya da eski usul Japon saç stili Çonmage şeklindeki sıra dışı tabelaları görür görmez ayaklarımızın bizi bu dükkanlara sürükleyeceğine hiç şüphe yok.
Edo döneminde şehirler böyle yaratıcı tasarımların kullanıldığı enteresan tabelalar sayesinde capcanlı renklerle bezenmişti.