5 – 9 Mart 2018
Dayanışma, dürüstlük ve çalışkanlık gibi değerlerle araştırma, değişim ve sürekliliği algılama ile zaman ve kronolojiyi algılama becerisi
Ders Kitabı, Akıllı Tahta, Sunu
Topraklardan nasıl yararlanıyoruz?
İkta sistemi neye denir?
Tımar sistemi hakkında neler biliyorsunuz?
gibi sorular sorularak derse başlanabilir. Öğrencilerden gelen doğru cevaplar genişletilerek ve günlük hayatla ilişkilendirilerek konuya geçiş yapılır.
Ders kitabındaki konu metinleri okutulur. Metnin altındaki sorular öğrencilere sorularak cevap vermeleri sağlanır.
Hititler döneminde; toprak devletin malıydı. Kral, bu toprakları üretim yapılması için (işletmeleri için) komutan ve valilere veriyordu. Buna karşılık, bu komutan ve valiler, orduya asker besliyorlardı.
Orta Çağ Avrupa’sında; Feodalite (Derebeylik) adı verilen bir düzen vardı. Toprak feodal beyler arasında paylaşılmıştı. Ekonomik güç feodal beylerin elinde idi. Serf’ler (köylü-köle) toprakla beraber alınıp satılabilen sürekli toprak işçisi olan kişilerdi. Senyörler (feodal beyler) toprakların ve bu topraklar üzerindeki her şeyin, çalışanlar dâhil, sahibiydiler. Köylüler bu topraklar üzerinde çalışırlardı, bunun karşılığında para alırlardı.
Selçuklularda Toprak Yönetimi; Selçuklularda topraklar, devletin malı sayılırdı ve bu topraklara “miri arazi” denirdi.
Miri Arazi dörde ayrılır:
3. Mülk Arazi: Görevlerinde başarılı olan devlet adamlarına verilen topraklardır. Bu topraklar kişinin mülkiyeti sayılır bu toprakları istedikleri şekilde kullanırlardı.
4. İkta Arazi: Ordu mensupları ile devlet adamlarına hizmetleri ve maaşı karşılığı verilen topraklardır. İkta sahipleri devlet için atlı asker beslerlerdi.
A- Miri Arazi: Mülkiyeti devlete ait olan topraklardır. Devlet bu toprakları işletmesi için üzerinde yaşayan
kişilere verirdi. Toprağı iyi ekip biçmeyen veya üç yıl üst üste boş bırakanlardan toprakları geri alınır, başkasına verilirdi. Amaç; tarımda üretimin devamlılığını sağlamaktır.
Miri arazinin en önemli bölümünü dirlik arazi oluştururdu.
Dirlik Arazi : Geliri devlet memurlarına ve askerlere maaş ve görev karşılığı olarak verilen topraklardır. Dirlik gelirlerine göre üçe ayrılırdı :
Zeamet: Yıllık geliri 20 000 ile 100 000 akçe arasındaki topraklara denirdi. İkinci derecedeki memurlara verilirdi. Kadı, Subaşı, Divan kâtipleri gibi.
Tımar: Yıllık geliri 3 000 akçe ile 20 000 akçe arasındaki topraklara denirdi. Savaşlarda yararlılık gösterenlere verilirdi.
Tımarlı Sipahi’ler gelirlerinin bir kısmıyla atlı asker (cebelü) yetiştirirler, bir kısmını da maaş olarak alırlardı. Tımar sistemiyle yetiştirilen askerler, Osmanlı ordusunun önemli bir kısmını oluştururdu. Tımar sistemine bağlı topraklar “Tahrir Defterlerine” kaydedilirdi.
Merkezi otorite güçlenmiştir. (Tımarlı sipahiler en uzak yerlerde bile güvenliği sağlamıştır.)
Vergiler düzenli olarak toplanmıştır.
Ülke bayındır (imar) hale getirilmiştir.
Devlete yük olmadan asker yetiştirilmiştir.
Toprak sürekli ekip-biçildiği için üretimin devamlılığı sağlanmıştır.
Topraklar üç yıl üst üste boş bırakılırsa, bu kişinin elinden topraklar alınarak başkalarına verilmiştir. Bu durum üretiminin sürekliliğini sağlamıştır.
Öğrencilerden geri dönüt almak için bireysel ya da grup etkinlikleri kapsamında çeşitli sorular sorulabilir.
EBA etkinlikleri ve Kazanım Testlerinden yararlanılabilir.
1-Tarım desteklemek için hangi kuruluşlar kurulmuştur?
2-Selçuklularda uygulanan toprak sisteminin adı nedir?
3-Tımar sisteminin yararları nelerdir?
4-Dirlik arazi neye denir?
Zeki DOĞAN Uygundur
Ders Öğretmeni ………………….