KÖY ENSTİTÜLERİ: BOZKIRDA AÇAN UYGARLIK ÇİÇEKLERİ
16 Nisan 2013 - 1970 okunma
. 17 Nisan 1940 tarihi, Mustafa Kemal ATATÜRK'ün, ulusunu ve ülkesini ulaştırmayı hedeflediği çağdaş uygarlığın da ötesine geçirme ülküsünün, Onun sağlığında başlatılmış, ancak ölümünden sonra yaşama geçirilmiş bir çabanın anıtlaştığı tarihtir. 17 Nisan 1940'ta, O büyük önderin 'Çocuklarını okutmayan milletler yok olmaya mahkumdurlar' öngörüsüyle, 1920'lerde başlatılmış 'Eğitim Seferberliği'nin doruk noktasına ulaştığı, halkın çocuklarının, 'bu milletin efendisi gerçek üretici köylü çocuklarının' talihlerinin döndüğü bir tarihtir. 17 Nisan 1940, değil sadece Türkiye, tüm dünya eğitim tarihinde bir devrim etkisi yaratan 'KÖY ENSTİTÜLERİ'nin yasal«ve resmi olarak kuruluş tarihidir.
Köy Enstitüleri, tüm dünyanın ateşler içinde yanıp kavrulduğu bir dönemde, Atatürk'ün eğitim devriminin zorunluluğunu kavramış, başta İsmet İNÖNÜ, Saffet ARIKAN, Hasan-Ali YÜCEL, İsmail Hakkı TONGUÇ gibi gerçek devrimcilerin, Atatürk'ten aldıkları bilinç, direnç ve halka hizmet anlayışıyla uygulamaya geçirdikleri eşsiz bir eğitim devrimidir.
Köy Enstitüleri'nin kuruluş çalışmaları 1926 tarihine kadar gitmektedir. Amaç, Cumhuriyet'i ve Devrimleri kavramış, özümsemiş, Cumhuriyet'in yaşaması için gerekeli olan 'fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür', 'yüksek seciyeli' koruyucular yetiştirmektir. Amaç 'Asker orduların kazandığı zaferi sürekli ve kuvvetli kılacak eğitim ordusunun' eliyle ulusu bilinçlendirmektir. Amaç 'bu ülkenin asıl sahibi ve toplumumuzun temel öğesi olan ve bugüne kadar eğitim nurundan yoksun bırakılan köylünün cehaletini yok etmek, genel olarak tüm köylüye okuma yazma öğretmek, ulusunu, vatanını, dinini, dünyasını tanıyacak kadar coğrafya, tarih, din ve ahlak bilgisi vermek'tir. Amaç 'Eğitim ve öğretimde uygulanacak yöntem, bilgiyi insan için fazla bir süs, bir tahakküm aracı ya da uygar bir zevkten çok, maddi hayatta başarılı olmayı sağlayan, pratik ve kullanılabilir bir gereç haline getirmek'tir. Amaç 'çocuklarımızın ve gençlerimizin yetiştirilirken onlara özellikle varlığıyla, haklarıyla, birlik ve bütünlüğüyle çelişen tüm yabancı öğelerle mücadele gereği, ulusal görüşleri derinlemesine bilerek her karşı görüş önünde şiddetle ve özveriyle savunma zorunluluğu' bilincini vermektir.
Köy Enstitüleri, kalkınmanın ancak köylüye ve tarıma dayanılarak gerçekleşebileceğini temel alan, akılcı, çağdaş, üretken bir eğitim devrimidir.
Köy Enstitüleri dönemi, Türk ulusunun, kendi gücünün farkına varma, üretmenin bağımsız yaşamak için zorunlu bir koşul olduğunu temelden anlama, üretmenin kendini, ulusunu ve ülkesini her gün yeniden yaratma olduğunun ayırtına varma, emperyalizme ve yerli işbirlikçilerine direnmenin ancak üretimle olacağı sağlam yargısına ulaşma, Kurtuluş Savaşı 'nda örneğini tüm dünyaya gösterdiği ulusal dayanışma, ulusal imece örneğini yaşama geçirebileceğini bir kez daha tüm dünyaya kanıtlama onurunu yaşadığı bir dönemdir.
Köy Enstitüleri'nin başarısı, düşünülmesi, planlanması ve uygulanması dahil, ilk aşamadan itibaren içinde hiçbir yabancının yer almamasında yatmaktadır. Köy Enstitüleri devrimi bütünüyle Türklere ve Türk Devrimine özgü bir devrimdir.
Ne yazık ki kapatılmasının gerekçesi de bu olmuştur. Böylesine göz kamaştırıcı bir devrime, emperyalizm, sömürgeciler kayıtsız kalamazlardı, kalmadılar. Büyük Atatürk'ün 'Bağımsız bir devletin kendi arazisine haricin herhangi bir şekil ve suretle, isterse araştırma gayesiyle olsun, nüfuzu kabul edilemez.' uyarısını unutanlar, John DEWEY, Fay KIRBY gibi emperyalizm ajanlarını inceleme amacıyla ülkeye davet edince, Köy Enstitüleri de sonun başlangıcına getirilmiş, bu ajanların raporlarıyla emperyalizm için büyük bir tehlike olduğu saptandığında ve bu saptama yerli işbirlikçilerce de kabul edildiğinde bu eşsiz kurumlar kapatılma ile karşı karşıya bırakılmış, sömürgecilerin yeni eğitim planlayıcı ajanları, sözde eğitim programı geliştirmecilerinin çabaları ile önce iç yapıları ve işleyişleri yozlaştırılmış, feodal ağalıklarını yitirmek istemeyen, ancak feodal ve geri bir düzende varlığım sürdürebilecek olan yerli işbirlikçilerin, aymaz, emperyalizm tarafından satın alınmış yöneticilerin ve aydınların destekleriyle de kapatılmıştır.
Köy Enstitüleri, Atatürk'ün aramızdan maddeten ayrılışından sonra üzerimize çöken karanlık, puslu, yıldırıcı havanın içinde, bahar yağmuru kadar kısa ömürlü, ama bereketli yağmurlarla dolu bir şimşek çakmasıdır. Onlar karanlıklar içinde Atatürk Aydınlanmasının ve Cumhuriyet aydınlığının küçük bir görüntüsü oldular. Ancak etkileri çok uzun ömürlü ve kalıcı oldu. Bugün bile konuşmalara, araştırmalara konu olmalarının gerekçesi bu, Kapatılmalarıyla ülke ve ulus üzerine çöken karanlıklar aydınlatılmadıkça, bu karanlık içinde ulusa aydınlığa çıkışın yeni yolları gösterecek yeni kurum ve kuruluşlar yaratılmadıkça, onların kuruluş ilkelerinden hareketle hedefler yenilenmedikçe, tarihimizden tatlı anılar olarak konuşulmaya devam edecekler. ,
Türk ulusu içine düşürüldüğü bu karanlıktan ancak, eşsiz önderimiz Atatürk'ün 'Eğitimdir ki, bir milleti ya özgür, bağımsız, şanlı, yüksek bir topluluk halinde yaşatır; ya da esaret ve sefalete terk eder.'
uyarıları doğrultusunda; bugün eğitimi özel bir yetenek haline getirmeyi amaçlayan ve bu konuda epey yol almış olan ve emperyalizm tarafından dayatılan gerici, tarikatçı eğitim sistemi yerine, yeni, çağdaş, bağımsızlıkçı eğitim sistemi yarattığında kurtulacaktır.
Atatürkçü Düşünce Derneği Menemen Şubesi olarak başta Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere Türk Devrimine emek veren tüm şehitlerimizi şükranla ve saygı ile anar, sağ olan Köy Enstitülülere uzun ve sağlıklı ömürler diler, saygılarımızı sunarız