Bıngıldak (Fontanel) BINGILDAK (FONTANEL) Her bebek kafasının üst kısmında yumuşak bir bölümle (bıngıldak) doğar. Bu , doğum esnasında bebeğin oldukça dar olan doğum kanalından kolayca
19 Eylül 2011, 00:06
Bilgi Bıngıldak ne zaman kapanır?
Bebeklerde Bıngıldak Nedir, Bıngıldağın önemi nedir
19 Eylül 2011, 00:07 Sponsorlu Bağlantılar
Gebelikte Ve Sonrasında Bıngıldak
Anne-babalar yeni doğan bebeğin başına dokunmaktan çekinirler. Çünkü bebeğin kafatasında birbirinden ayrık olan kemiklerin aralarında esnek doku bulunur. Kemiklerin büyüyüp kaynaşmasını sağlayan sütürler arasındaki bu yapıya bıngıldak (fontanel) denir. Bebeğin kafasında bulunan bu bölümlere dokunulduğunda kafatası hafifçe içeri çöker.
Yeni doğan bebeğin kafasında fark ettiğimiz, fakat zarar verme korkusuyla fazla dokunamadığımız bıngıldaklar -hâlbuki bıngıldağa dokunmak herhangi bir zarara yol açmaz- oldukça dayanıklıdır. Bebeğin kafasında altı adet bıngıldak vardır. Elle dokunulduğunda ancak ön ve arkadaki iki bıngıldak fark edilebilir. Bebeğin fark edemediğimiz ön-yan bıngıldakları doğumundan sonraki 2–3 ay; arka-yan bıngıldakları ise, 1 yıl içinde kapanır. Alnın hemen üzerinden başlayan, başın üstüne hafifçe bastırıldığında fark edilen büyük veya ön bıngıldağın genişliği beş santimetreyi bulabilir. Baklava dilimine benzeyen ve bebek altı aylıkken kapanma sürecine giren bu bıngıldak, 1,5–3 yaş döneminde tamamen kemikleşip kapanır. Hayatın ilk birkaç ayında genişleyebilen ön bıngıldağın, ortalama 13,8 ayda kapandığı rapor edilmiştir; üç aylık dönemde bebeklerin % 1’inde, 12 aylık dönemde % 38’inde, 24 aylık dönemde de % 96’sında kapanmış olduğu belirtilmiştir. Başlangıçtaki boyutu, ne zaman kapanacağı hususunda bir gösterge olmayan ön bıngıldak, erkek bebeklerde kızlara nazaran daha erken kapanmaktadır. Ön bıngıldağın dört aydan erken kapanması beynin gelişimini engelleyebileceği için, dikkatli olunmalıdır. Kafanın arka bölümünde bulunan, ön bıngıldağa nazaran daha az fark edilen ve küçük bir üçgene benzeyen arka bıngıldak ise, üçüncü ayda kapanır. Tiroit hormonu eksikliği veya D vitamini yetersizliğinde bıngıldaklar geç kapanabilir. Bıngıldakların geç kapanması, bir hastalık belirtisi olabilir.
Bebekler, kafatası kemikleri henüz tam gelişmeden dünyaya gelir. Araştırmalar, bu hususun mühim hikmetlerinin olduğunu göstermiştir. Açık bir ilim, kudret, rahmet ve hikmet eseri olarak, ayrık kafatası kemikleri arasındaki esnek doku (yumuşaklık) sayesinde, doğum esnasında bebek oldukça dar olan doğum kanalından zarar görmeden geçmektedir. Takip eden dönemde ise, beynin büyümesine paralel olarak, bebeğin kafatası da genişleyebilmektedir.
Doğum esnasında, bu zarımsı yumuşak kemik taslağı (bıngıldak) sayesinde kafatası kemikleri birbirine yaklaşır, hattâ üst üste binebilir; böylece bebeğin kafası, doğum kanalının şeklini alıncaya kadar küçülür ve doğum bu sayede gerçekleşir. Bebeğin beyni, bu sıkışmadan zarar görmez. Doğum sonrası kafatasının belirli bir süre sivri kalması, doğum kanalından geçişte oluşan bu uyum sebebiyledir.
Kafa kemiklerinin ayrık ve yumuşak olduğu bu dönemde, beynin büyümesine paralel olarak kafatası da genişler. Beynin büyümesi ilk aylarda çok hızlıdır. İki yaşında erişkin bir beynin % 60’ına, 6 yaşında ise % 90’ına ulaşılır. Bıngıldaklar olmasa, kafatası kemikleri büyüyemeyeceği için, gelişen beyin açısından çeşitli problemler ortaya çıkabilecek ve hassas beyin dokusu kalıcı zararlar görebilecekti.
Kafatasının altında, bebeğin beynini kalkan gibi korumakla vazifelendirilmiş bir zar bulunmaktadır. Oldukça sağlam olan bu zar sayesinde, kafatası çok ağır bir darbe almadıkça, beyin hasar görmez. Bıngıldakların -özellikle de ön bıngıldağın- kapanma süresinin değerlendirilmesi, boyutları, dışarı veya içeri doğru şekil değiştirmesi hem çocuğun sağlıklı gelişip gelişmediği hakkında ipuçları verir, hem de birçok önemli hastalığın erken teşhisine yardımcı olur. ‘Geniş bıngıldak’ ile ‘gecikmiş bıngıldak kapanması’ buna misâldir. Bıngıldağın genişlemesi veya geç kapanması, ırsî tiroid bezi yetmezliği, Down sendromu, kafa içi basıncının artması ve Raşitizm gibi rahatsızlıklarla doğrudan alâkalıdır. ‘Erken bıngıldak kapanması’ veya ‘küçük bıngıldak’ gibi problemler ise, baş kemiklerinin erken kapanması (kraniosinostozis) ve beynin anormal gelişmesi ile alâkalıdır. D vitamini desteğinin bıngıldakların erken kapanmasına bir tesiri yoktur. Sütür kapanması genellikle doğum öncesinde olduğundan, doğumda bu bebeklerin kafatasında şekil bozuklukları görülür.
Bıngıldakta dışa (şişme) veya içe doğru (çökme) şekil değişiklikleri de görülebilen muhtemel rahatsızlıklardandır, zîrâ bıngıldak normalde düzdür. Bu yumuşak bölgede nabız atışının hissedilmesi veya bebek ağladığında bıngıldağın sivrileşmesi birer fizyolojik uyumdur, endişelenmeye gerek yoktur. Bununla beraber, uzun süreli bir şişlik veya çökme fark edilir ve bunlara bebeğin anormal davranışları eklenirse, tıbbî yardım istenmelidir.
İshal veya kusma gibi vücudun sıvı kaybına sebep olan durumlarda bıngıldakta çökme meydana gelir; içe doğru çökmüş bıngıldak, bebeğin su ihtiyacı olduğunu gösterir. Bu durumda bebeğe acilen yeterli miktarda su verilmeli, ishal veya kusmayı önleyici tedbirler alınmalıdır. Bıngıldağın olduğundan fazla çıkıntılı durması ise, kafa içi basıncının arttığına işaret eder. Bu şişme, menenjit denen beyin zarı iltihapları (menenjit) ve beyin omurilik sıvısının artması (hidrosefali) ile bağlantılı olabilir.
Kâinattaki bütün güzellikler, Allah’ın Cemal isminin tecellisidir. Bunların her biri aynı zamanda hikmetli ve bizi tefekküre sevk eden san’at tablolarıdır. Bıngıldaklar da, en güzel surette yaratılan insanın, ana rahminden dünyaya devam eden yolculuğunun sağlıklı şekilde tamamlanmasında vazife gören binlerce unsurdan sadece biridir.
19 Eylül 2011, 00:08
Bebeğini kucağına alan her yeni annenin dikkatini çeken noktalardan biri, bebeğin başındaki yumuşak bölgelerdir.
Bebeğin kafasındaki kemikler karşı karşıya geldiğinde, arada oluşan boşluklara bıngıldak adını veriyoruz. Aslında, yenidoğan bebeklerin başında 6 adet bıngıldak mevcuttur, ancak bunların ikisini ( ön ve arka bıngıldak ) fark edebiliriz. Arka bıngıldak daha küçüktür ve 1-2 ay içinde kapanır. Çoğunlukla annelerin fark ettiği, bebek izleminde doktorun takip ettiği ön bıngıldaktır.
Bebeklerin kafatası tek bir parça kemikten değil, henüz birbirine tam olarak kaynamamış birden fazla kemikten oluşur. Bu yapı, kemiklerin üst üste gelmesiyle kafatasına esneklik kazandırıp kafanın doğum kanalına girebilmesini, böylece doğumun gerçekleşebilmesini sağlar. Doğum sonrası da, beyin büyümesi kafatasının büyümesiyle mümkün olur.
Beynin büyümesinin yaklaşık 2/3 'ü hayatın ilk 2 yılında gerçekleşir, kafatasının esnek yapısı bunu mümkün kılar. Kafatasını oluşturan kemik parçaları arasında kalan bölüm de bıngıldaktır.
Bıngıldağa Dokunabilir miyiz?
Bazen anneler, bıngıldak kafanın diğer bölümleri gibi sert olmadığı için o bölgeye dokunmaya bile korkarlar. Oysaki bıngıldağı oluşturan sağlam bağ dokusu alttaki beyin için güvenli bir koruma sağlamaktadır. Banyo yaptırırken, dokunararak veya saçını tararken bebeğe zarar vermezsiniz. Bıngıldağa dokunmak güvenlidir. Hatta bıngıldak bebeğin güvenliği için gereklidir, çünkü kafa travmalarında koruyucu kask gibi fonksiyon görmektedir.
Bıngıldağın boyutları bebekten bebeğe değişebilirse de ön bıngıldak doğumda ortalama 2.1 cm olarak kabul edilebilir. Çocuk doktorunuz, bebek takiplerinde bıngıldağın büyüklüğünü, ne zaman küçülüp kapandığını gözleyecektir. Bebek kucakta dik pozisyonda tutulurken, bıngıldak üzerinden hafif bir nabız hissedilmesi normaldir.
Bebek ağlarken bıngıldak dışa doğru bombeleşmiş olarak hissedilir. Ancak sakin dönemde, bu bulgu normal değildir, kafa içi basıncını arttıran bazı önemli sorunlara işaret edebilir. Benzer şekilde; çok içe çökmüş bir bıngıldak ta, bebeğin susuz kalmış olabileceğine işaret eder. Her iki durumda da, bebeğin çocuk doktoru tarafından değerlendirilmesi uygun olacaktır.
Ön bıngıldak genellikle 6-18 ay arasında kapanır. Bıngıldağın normalden büyük olup geç kapanması da, küçük olup çok erken kapanması da altta önemli bir sorun olduğuna işaret edebilir veya tamamen normal de olabilir. Bu nedenle bıngıldağın çocuk doktoru tarafından takibi çok önemlidir.
Normalden büyük ve kapanması geciken bıngıldak, erken doğan veya anne karnında büyümesi geri kalan bebeklerde görülebilir. Ayrıca D vitamini eksikliğine bağlı raşitizm, doğumsal hipotiroidi ( tiroid bezinin az çalışması ), Down sendromu gibi kromozom anomalileri, bazı iskelet anomalileri de nedenler arasında sayılabilir.
Günümüzde tüm bebekler D vitamini takviyesi aldığı, doğumdan sonra yapılan tarama testlerinde hipotirodi erken saptanabildiği için bu sorunların görülme sıklığı azalmış veya bebeğe sorun yaratmadan tedavi başlanmış olmaktadır. Kromozom ve iskelet anomalileri gibi nadir durumlar ise, bıngıldaktaki farklılık dışında pek çok başka bulgu verdiğinden zaten tanı konmaktadır.
Bazen, ön bıngıldağın 3 ay kadar erken kapanması bile normal olabilmektedir. Ancak bu durumda; bebeğin baş çevresinin takibi, beynin normal gelişiminin sürdüğünün gösterilmesi çok önemlidir.
Bazen kafatasını oluşturan kemikler birbirine normalden erken kaynamakta ( kraniyosinostoz ), bıngıldak kapanmakta, beyin gelişimi etkilenerek görme ve işitme sorunlarına, kafa içi basınç artışına, gelişim geriliklerine yol açmaktadır. Bu durumun, bıngıldağın erken kapandığı normal bir bebekteki durumdan ayırt edilmesi gerekmektedir.
Sonuç olarak, anneler bıngıldaktan dolayı korkmamalı, bu bölgenin yumuşak olsa da alttaki dokulara yeterli koruma sağladığını bilmeli, dikkatini çeken noktaları bebeği takip eden çocuk doktoruyla paylaşmalılar.
bingildagin gec kapanmasi hastalik degil, bebeklerde bıngıldak çökmesi
« Bebeğimin saçları çok seyrek ne yapabilirim | Çocuklar Araba Koltuklarında Gerçekten Güvende mi? »