Amerikan Gücünün Gerileyişi, Immanuel Wallerstein, Metis Yayınları
Immanuel Wallerstein diğer kitapları
Tarihsel Kapitalizm ve Kapitalist Uygarlık, 1992
Irk Ulus Sınıf, 1993
Sistem Karşıtı Hareketler, 1995
Liberalizmden Sonra, 1998
Bildiğimiz Dünyanın Sonu, 2000
İki Kültürü Aşmak, 2007
Kapitalizmin Geleceği Var mı?, 2014
Kaotik Bir Dünyada ABD
Özgün adı: The Decline of American Power
Yayıma Hazırlayan: Bülent O. Doğan, Semih Sökmen
Kapak Fotoğrafı AFP/CORBIS
Önceki kitapları Liberalizmden Sonra ve Bildiğimiz Dünyanın Sonu' ndaki düşüncelerini mantıki sonuçlarına dek geliştiriyor Wallerstein. Temel tezi şu: 1945'ten beri dünya sisteminin başı çeken hegemonik gücü olan Amerika Birleşik Devletleri gerilemektedir. 11 Eylül ve sonrasındaki olaylar bunun en son ve en belirgin kanıtıdır.
Bugün muhalif olmak, sistem karşıtı olmak ne demektir? Günümüzde bu soruya verilen en net cevaplardan biri olan kitabı, Tuncay Birkan'ın çevirisiyle sunuyoruz.
Wallerstein ve Dünya Sistemi Analizi hakkında daha fazla şey öğrenmek, ve bu analiz biçimiyle yapılmış çalışmaları izlemek için Fernand Braudel Ekonomiler, Tarihsel Sistemler ve Uygarlıklar İncelemeleri Merkezi’ni (http://fbc.binghamton.edu) ziyaret edebilirsiniz.
Birinci Kısım: Tez
1 ABD'nin Gerileyişi: Kartal Yere Çakıldı
İkinci Kısım: Farklı Retorikler ve Gerçeklikler
2 Yirminci Yüzyıl: Günortasında Karanlık mı?
3 Küreselleşme: Dünya Sisteminin Uzun Vadeli Yörüngesi
4 Irkçılık: Bizim Albatrosumuz
5 İslam: Batı ve Dünya
6 Ötekiler: Biz Kimiz? Ötekiler Kim?
7 Demokrasi: Retorik mi, Gerçek mi?
8 Entelektüeller: Değerlerde Tarafsızlık Sorunu
9 Amerika ve Dünya: Metafor Olarak İkiz Kuleler
Üçüncü Kısım: Nereye Gidiyoruz?
10 Sol, I: Bir Kez Daha Teori ve Pratik
11 Sol, II: Bir Geçiş Çağı
12 Hareketler: Bugün Sistem Karşıtı Bir Hareket OlmakNe Demektir?
13 Yirmi Birinci Yüzyılın Jeopolitik Bölünmeleri: Dünya İçin Nasıl Bir Gelecek?
1 Adil Savaş
2 "Şok ve Dehşet"
Giriş, "Dün ile Yarın Arasında Amerikan Rüyası", s. 9-16
11 Eylül 2001 Amerikan tarihinde dramatik ve şoke edici bir andı. Ama tanımlayıcı bir an değildi. Çok önceleri başlamış ve daha otuz kırk yıl sürecek olan bir yörünge içindeki, kaotik bir dünyada ABD hegemonyasının gerilemesi adını verebileceğimiz uzun bir dönem içindeki önemli bir olaydı sadece. Bu şekilde ifade edildiğinde, 11 Eylül birçok kişinin inkâr ve öfke hisleriyle tepki verdiği bir şokla-bilinçlendirme olayıydı. Amerikalıların bu olaya mümkün olduğunca berrak ve ayık bir kafayla cevap vermeleri gerekiyor. En iyi değerlerimizi korumaya ve dünya sisteminin geçirdiği temel dönüşümler –etkileyebilsek de denetleyemeyeceğimiz dönüşümler– arasında güvenliğimizi azamileştirmeye çalışmamız gerekiyor. Yaşamak isteyeceğimiz türden bir dünyanın inşasına, yeniden inşasına başka yerlerdeki başka insanlarla birlikte katılmamız gerekiyor.
Amerikalı siyasetçiler Amerikan rüyasından bahsetmeyi severler. Amerikan rüya...
Orhan Tüleylioğlu, "Kartal Yere Çakıldı", Milliyet-Sanat, Mart 2004
Amerikalı politikacılar sık sık Amerikan rüyasından söz etmeyi severler. Amerikan rüyası vardır ve çoğu insanın ruhunda içselleşmiş durumdadır. Peki nedir bu rüya? Amerikan rüyası, insanın yapabilirliği rüyası, içinde herkesin elinden gelenin en iyisini yapmaya, en iyisini başarmaya ve bunun karşılığında konforlu bir hayat ödülünü almaya teşvik edildiği bir toplum rüyasıdır. Bu tür bir bireysel kendini gerçekleştirmenin önünde hiçbir yapay engelin olmayacağı rüyasıdır. Bu tür bireysel başarının toplamının müthiş bir toplumsal iyi –bir özgürlük, eşitlik ve dayanışma toplumu– olacağı rüyasıdır. Bu öyle bir rüyadır ki, dünyanın dört bir yanındaki birçok kişi de kendileri için aynı rüyayı isterler.
Tabii ki bu bir rüyadır ve bütün rüyalar gibi, gerçekliğin tam bir temsili değildir. Ama bilinçaltı özlemlerimizi ve temel değerlerimizi temsil eder. Rüyalar bilimsel analizler değildir. Daha çok bize bazı iç...
İsmail Şahin, "ABD'ye Tersten Bakmak", Akşam-lık, 21 Mart 2004
Amerika Birleşik Devletleri, imparatorluk projesi ile tüm siyasi, ekonomik ve askeri stratejilerini yeniden düzenliyor. Büyük Ortadoğu Projesi, imparatorluk hayalinin merkezine oturuyor. Dünyanın en borçlu ülkesi olan ABD, aynı zamanda dünyanın en büyük askeri bütçesine sahip ülkesi. ABD için uluslararası hukuk sistemi, anlaşmalar veya Birleşmiş Milletler gibi kuruluşların artık bir önemi yok. Irak savaşı bunun en önemli göstergesi. 132 ülkedeki askeri üssü ile, dünyanın dört bir yanına yayılmış ajanları ile, evet ABD dünyanın en güçlü ülkesi. Immanuel Wallerstein'a göre durum biraz farklı. Yazar, Amerikan Gücünün Gerileyişi adlı yapıtında, tüm bu olgulara tersten bakmaya davet ediyor. Wallerstein, dünya tarihinde askeri gücün üstünlüğü korumaya hiçbir zaman yetmediğine dikkat çekiyor. "Meşruiyet en azından dünyanın önemli bir kısmı tarafından tanınan meşruiyet...
Ebru Kılıç, “Dünya 'Amerikan kâbusu'ndan kurtulabilecek mi?”, Radikal Kitap, 29 Ekim 2004
ABD, salı günü bir dört yılını daha oğul Bush'un ellerine teslim edip etmeyeceğine karar verecek. Amerikalıların yapacağı seçimin tüm dünya için önemli olduğuna kuşku yok. Ne de olsa geçen dört yılda Bush yönetiminin Amerika'nın dünya liderliğini tescillemek üzere izlediği siyaset, 11 Eylül sonrası safları güçlendirmek amacıyla sarf ettiği "Ya bizim yanımızdasınızdır ya değil" sözünü bir tokat gibi yüzüne patlatırcasına dünyanın dört bir köşesinde Amerikan karşıtlığını canlandırdı. Hemen hepimiz, "Dünyayı babasının çiftliği gibi yönetmeye kalkan şu Teksaslı kovboy, seçmenlerin izniyle sahneden çekilse," diye bekliyoruz. Rakibi John Kerry, ayrıntılı dış politika hedefleri sunmamış, Bush ve ekibinin körüklediği Ortadoğu yangınına nasıl derman olacağını ortaya koymamış olsa dahi. Hatta zamanında, Irak'a savaş için Bush'a yetki verilmesi yönünde oy kullanmış olsa dahi.
Yine de neresin...