Leasingte 2017 iyi geçer - Bilgi Seyrim
Leasing sektörü, 2016’yı net kira alacaklarında TL bazında yüzde 19,9 büyümeyle kapattı. Ziraat Leasing Genel Müdürü Sinan Çevik, bu oranın 2017’de yüzde 20 olacağını düşünüyor. “Bu yılbaşından itibaren bizim şirket verilerimize tarafından piyasada hareketlilik var” diyen yönetici, geçen yılın üçüncü çeyreğinde sakin olan piyasada, son iki ayda hareket gördüklerini söylüyor ve ekliyor: “Şu anki izlenimlerden yılın iyi geçeceğini düşünüyorum.”
Leasing sektörü, bu yıl 20l6’da olduğu gibi net kira alacakları kaleminde yüzde 20’lik bir artış hedefliyor. Sektörün önemli oyuncularından Ziraat Leasing’in genel müdürü Sinan Çevik’e göre yılın birincil aylarında canlılık yaşanıyor. Şu anki izlenimlerine kadar yılın iyi geçeceğini düşünen Çevik, “Bu yılın başından itibaren bizim şirket verilerimize kadar piyasada bir hareketlilik var. Geçen yılın üçüncü çeyreğinde ağırbaşlı olan piyasada, son iki ay daha hareketli bir döneme girdik” diyor.
Çevik, bu sene maksat sektörler olarak büyük projelerin etkisiyle meslek ve inşaat makinelerinin leasinginde ve yenilebilir enerjide meslek artışı olacağım öngörüyor. Ağustos ayı itibarıyla portatif mallarda da sat-geri kirala yapılabilmesiyle cihaz ve teçhizat alanında bu yıl canlanma olacağını düşünüyor.
“Yeni leasing işlemlerinde TL’ye dönüş görüyoruz” diyen Sinan Çevik, Müşterileri TL’ye yönlendirdiklerine uyarı çekiyor. Yeni işlemlerin yüzde 50’sinde TL ve diğer yarısında döviz plasmanı yaptıklarını söyleyen yönetici, bir zamanlar döviz plasmanlarının yüzde 70’lerde olduğunu ve bu yıl genelinde TL trendinin sürmesini beklediklerini açıklıyor.
Ziraat Leasing Genel Müdürü Sinan Çevik ile sektördeki yeni trendleri ve 2017’de büyüme fırsatlarını konuştuk:
-Bu yılın birincil ayları nasıl geçiyor? Leasing sektörü için nasıl bir yıl olacağını bekliyorsunuz?
-2016 yılında leasing sektörü, son çeyrekteki ivmeyle yılı net kira alacaklarında yüzde 19,9 büyümeyle kapadı. Sektörde geçtiğimiz sene net kira alacakları toplamı 36,7 milyar TL’den 44 milyar TL’ye çıktı. Etkin cömertlik tarafında da yüzde 19,3 büyüme ile 48,5 milyar TL rakamına ulaşıldı. Sektörün büyümesinin bankacılıktaki gibi etkin soylu davranış ve net kira alacağı üzerinden konuşulmasını daha doğru buluyorum. Ancak önemli bir bilgi olan işlem hacminde de sektör yılı 6,1 milyar dolarla tamamladı. Bu Nedenle 2015 sonuna tarafından dolar bazında çoğalma olmadı. 2017 yılında da net kira alacaklarında yüzde 20 çoğaltma bekliyorum. Yani sektörün piyasaya verdiği kredi miktarında bu yıl yüzde 20 yükselme olacak. Bu yılbaşından itibaren bizim şirket verilerimize tarafından piyasada bir hareketlilik var. Geçen yılın üçüncü çeyreğinde ağırbaşlı olan piyasada son iki ay daha hareketli bir döneme girdik. Şu anki izlenimlerden yılın iyi geçeceğini düşünüyorum.
-Hangi meslek alanları daha hareketli?
-Büyük projeler, 3. havalimanı, Çanakkale Köprüsü gibi büyük halk yatırımlarının etkisiyle iş ve inşaat makinelerinde daha fazla hareket görüyoruz. Meslek ve inşaat makinelerinin leasingin de talep daha fazla artıyor. Biz de bu alanda üzerimize düşen payı alıyoruz. Bunun yanında bu sene makine ekipman tarafında yatırımlar var. Örneğin dokuma sektöründe birtakım onarım yatırımları söz konusu. Tekrar gayrimenkul tarafında sat-geri kirala ürününde canlılık var. Bu alanının 2017’de de hareketli olacağını düşünüyoruz.
2016 sonunda iş ve inşaat makinelerinin toplam hacimdeki payı yüzde 25. En büyük payı ise yüzde 43 ile cihaz ve ekipman leasingi alıyor. Sat-geri kirala ürününü de kapsayan gayrimenkul leasingi de toplamdan yüzde 24 pay alıyor. 2017 sonunda bu dağılımın meslek ve inşaat makineleri lehine 1-2 puan daha artacağını öngörüyorum.
-Ağustos 2016’da yürürlüğe konulan 6728 sayılı yasa ile sat-geri kirala ürününde ek avantajlar getirildi. Sat-geri kiralada kurumlar vergisi ve KDV konusundaki avantajlar netleştirildi. Hem taşınır mallarda yani alet ekipmanda da sat-geri kiralama yapılabileceği açıklandı. Zaten 20l6’nın son çeyreğinde ivmenin birden artmasında taşınabilirlerin sat-geri kiralama işleminin yapılabilir olmasının önemli bir etkisi var. Son çeyrekte bu etkiyi gördük. bu nedenle sat-geri kiralada oluşan hareketin, talebin devam edeceğini düşünüyorum. Gelecek 3 yıl içinde taşınmazların sat-geri kirala ürününü de kapsayan gayrimenkul alanının işlem hacminden yüzde 30 pay alabileceğini düşünüyorum. Taşınır sat-geri kirala yapılmasıyla cihaz ve ekipman tarafının da payının artacağını öngörüyorum.
-Yatırım programına leasingin girmesiyle ilk olarak ihaleler elde etmek üzere kamunun yapacağı tüm yatırımlarda mali kiralamanın kullanılmasının da önü açıldı. Bu sektöre nasıl bir açılım getirecek?
-Zaten millet kurumlarının leasing yapmasının önünde mevzuat açısından bir engel yoktu. Yatırım programına girmesi, bu alıcı alımların leasingle yapılmasını teşvik anlamına geliyor, sektörün adını daha çok duyurma namına yapılıyor. Bu alanda net bir öngörüm yok.
-Bu sene leasing şirketleri hangi sektörlerde fırsat görüyor?
-Burada leasing şirketlerinin hedeflerini daha çok KDV avantajı olan ürün yelpazesi şekillendiriyor. Bu sene yenilebilir enerji tarafı sektör için önemli. Yenilebilir enerjide GES ve RES projelerinden önemli istek geliyor. Bu alanda biz de dürüst firmalarla iş gerçekleştirmek istiyoruz. Benzer şekilde büyük projeler sebebiyle sektördeki her oyuncu meslek ve inşaat makineleri leasinginde etkin almak istiyor.
-Tip taleplerinde, yeni yaptığımız leasing işlemlerinde TL’ye doğru bir dönüş görüyoruz. Biz de müşterileri TL’ye yönlendiriyoruz. Yeni işlemlerin yüzde 50’sinde TL ve öteki yarısında döviz plasmanı yapıyoruz. Vaktiyle döviz plasmanları yüzde 70’lerdeydi. Natürel dövizle gelir şampiyon şirketler işlemlerini hala dolarla yapıyor. Bu yıl genelinde TL trendinin sürmesini bekliyoruz. üstelik geçmişte aldıkları ödeme planlarında TL’ye dönmek isteyenler oluyor ama bu muhtemel değil. Sektörde ödeme planlarını yeniden yapılandırmak isteyen şirketler de biliyoruz. Ödeme süreçlerini uzama talepleri geliyor. Biz de sektörde bu bitmiş yapılandırmaları yapıyoruz, vadeleri uzatıyoruz yeter ancak işyeri üretim ve istihdam yaratmaya devam etsin.
-Haziran ayı sonunda sektörde sorunlu alacak oranı yüzde 6,5’ti. Sene sonunda bu oranda bir toparlanma oldu mu? Bu yıl birazcık daha toparlanır mı?
-Sektör yılı yüzde 6,26 sorunlu alacak oranıyla kapattı. Sahiden leasing şirketleri varlık satışı yapabiliyor ama bu defa de sektör firmaların orta ve uzun oranlı risklerini aldığı için ister istemez sorunlu alacak oranı yüksek seyrediyor. Yılardır bu oranlarda olduğu için bu rakamlar olağan kabul ediliyor. Dünyada leasing sektöründe operasyonel leasingin payı yüksek olduğu için veriler örtüşmüyor. Bu yılın sonunda bu oran daha yukarı gelmez, aynı paralelde bitireceğini düşünüyorum.
-2016 sonunda sektörün faal kârlılığı yüzde 1,90. Özkaynak kârlılığı yüzde 12. Bu rakamlar 2015’e paralel. 2017’de ise kârlılıkta küçük bir artma olmasını bekliyorum.
-Türkiye’de sektörde operasyonel leasing-de ne süre hareketlenme görebileceğiz?
-Bugün Türkiye’de isteyen leasing şirketi operasyonel leasing yapabilir. Hatta bir-iki şirket de başladı. Ama burada kaynak maliyetindeki alternatiflerin artmasıyla operasyonel leasing tarafında ciddi ilerleme kaydedilebilir. Türkiye’de bugün yabancı fon ortaklığıyla bilhassa araba kiralama işinde çalışan operasyonel leasing firmaları mevcut. Bunlar belirlenmiş ölçeğe de gelmiş durumda. Rekabet etme noktasında zorlama. Dünyadaki yapıda sektörde operasyonel leasing ile leasing şirketleri birlikte kurgulanmış. Fakat Türkiye’de operasyonel leasing yapan şirketler kesin boyutlara geldiği ve iyi kaynaklar bulduklarından bu bölge bambaşka bir kulvar gibi ilerliyor. O nedenle leasing firmalarını hakkı olsa da kayda değer bir hacim oluşturmuyor. Sıhhat veya iş makinelerinin operasyonel leasingi de yapılıyor ama az önce istediğimiz verimlilik noktasına gelmiş durumda yok. Ekonomi ve kaynak yapılarının artmasıyla bu bölge hareketlenebilir.
“SÜRDÜRÜLEBİLİR VERİMLİLİĞİ YAKALADIK”
Son dönemde şirket nasıl bir yükselme performansına sahip?
Ziraat Leasing olarak 3 yılda sürdürülebilir bir verimlilik yakaladık. 2016 sonunu 30 milyon TL net kârla kapadık. Son 3 yılda kira alacağında yüzde 60 çoğaltma gerçekleştirdik, aktif büyüklükte ise büyümemiz yüzde 60 oldu. Özkaynakta ise tekrar son 3 yıllık dönemde yüzde 70 büyümemiz oldu. 2016 sonu itibariyle 2,4 milyar TL faal büyüklüğümüz var. Sektöre 2,2 milyar TL kira olacağıyla takviye veriyoruz. Bizim kira alacaklarımızın yüzde 1 TL tarım alanından geliyor. Bu alanda lideriz ve bu liderliği sürdürmeyi hedefliyoruz. 3 binin üstünde çiftçiyi biçerdöver sahibi yaptık. Kira alacaklarımızda alet ve donanım alanı yüzde 36 ve gayrimenkul yüzde 25 pay alıyor.
ILK 5 ŞİRKET ARASINDA ALMAK İSTİYORUZ”
2017’de net kira alacaklarımızı yüzde 25 artırmayı planlıyoruz. Çoğalma stratejisi olarak tarımda etkinliğimizi sürdüreceğiz. Meslek ve inşaat tarafında ağırlık talep eden büyük projelerde yer elde etmek istiyoruz. Burada daha büyük paylar alacağımızı düşünüyoruz. Yenilebilir enerji alanında etkin elde etmek istiyoruz. KDV avantajı olan tüm ürünlerde büyümemizi sürdüreceğiz.
Bugün için yüzde 5 pazar payına sahibiz ve sektörde 9’uncu sıradayız. Bu yıl sonunda pazar payımızı yüzde 6’da kapatmak istiyoruz. Üç yıl içinde pazardan yüzde 10 pay alma hedefimiz var. Böylece
sektörde birincil 5 şirket aralarında almak istiyoruz. Biz kârdan çok sürdürülebilir verimlilik esasına bakıyoruz. Imal yapan, istihdam yaratan şirketlerin ve tarımda çiftçilerin yanına edinmek önceliğimiz.
Şirket olarak 15Şubat’ta 175 milyon TL 2 sene vadeli bono ihracı gerçekleştirdik. Epeyce iyi istek geldi. 100 milyon TL çıkarmayı planlıyorduk, yüksek talep gelince daha yüksek bir rakamla çıktık. Beklediğimizin üstünde ve daha uygun maliyetle kaynak bulabildik. Yılın ikinci yarısında da bir bono ihracı yaparız. Bu yıl toplamında 300 milyon TL ihraç yaparız diye düşünüyorum.
TARSİM rekoru: 500 milyon TL prim