farukbildirici.com - ERİŞ BİLALOĞLU
Dr.Eriş Bilaloğlu, Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi Başkanı. İki yıldır bu görevde ama neredeyse 20 yıldır TTB saflarında hekimlik değerleri mücadelesi veriyor. Kimi zaman elinde megafon mitinglerde, kimi zaman salonlarda. Hep heyecanlı, hep kararlı. Sözünü de hiç esirgemiyor.
Babam banka müfettişiydi, bir devlet memuru. Devlet Malzeme Ofisi’nin yarısı bitmiş kalemini, babamın masasından alıp okula götürdüm. Ertesi gün kurşun kalemi bende çıktığı için babamın kızdığını, “Devletin malı özel işlerde kullanılmaz” dediğini hatırlıyorum. Babamın tek örnek olmadığını biliyorum o zaman doğruluk, dürüstlük gibi kavramlar önemliydi. Biz de kendine güveni olan, her şeyi yapabileceğine, dünyayı değiştirebileceğine inanan bir kuşaktık. Kitap okumayı çok severdim. Bizi finanse eden bir kaynak olsa da hep okusak derdik. Klasiklerle başlayıp sol yayınlarla devam ettik. Tabii Cin Ali, Red Kit, Tommiks, Zagor, Kaptan Swing’leri unutmayalım. Her genç gibi ben de şiir denemelerinde bulunmuştum. Ama sonra şiirleri sesli okumaktan duyduğum heyecan daha çok öne çıktı. Hala Nazım’ın şiirlerinin içinde kayboluyorum okuduğumda. Ahmet Arif, Enver Gökçe, Hasan Hüseyin, Bertolt Brecht de eklenebilir. 12 Eylül’de annem bana sorarak, sormayarak endişelerle kitapları yaktı. Aslında bunun acısını hala hissediyorum. 80 sonrası hemen her şeyi okumaya yönelmiştim. Şimdi meslektaşlarımı da anlama çabası içindeyim. Bu bana zenginlik katıyor. Son zamanlarda çok az okuyabiliyorum. Fakat elimin altında birden fazla şiir kitabı olur hep. Doktor arkadaşım Serdar Koç’un kitabı elimde. Tekrar onu karıştırıyorum son günlerde.
Siyasal, sosyal, toplumsal olaylara duyarlıydım. Hatta Türkiye ile ilgili tartışılan konularda başkalarının söylediğiyle davranamam, kendim analiz yapmalıyım diye Çin ve Sovyet elçiliklerinden broşürler almıştım. Sol çizgideydim ama bir fraksiyona dahil değildim. Kimi eylemlere katılıyordum. 85’te Tıp Fakültesi son sınıftayken, yasadışı sol örgüt iddiasıyla gözaltına alındım. 15 gün kadar emniyette kaldım, o dönemde herkese yapıldığı gibi bize de kötü muamelede bulunuldu. 4 ay kadar kaldım cezaevinde sonra beraat ettik. Koğuşta 40-45 kişiyle kalınıyordu. Daha önce yurtta kalma deneyimlerim olmadığı için o anlamda önemli bir deneyimdi cezaevi. Çünkü o zamana kadar hep Ankara’da, ailemin yanında kalmıştım. Zaten hayatımın büyük bölümü Ankara’da geçti. Çok söylemek istemiyorum ama Ankara’ya özel bir sevgi duymuyorum. Mekanlardan çok arkadaşlarla, insanlarla geçmişe gidiyorum ben. Fakülteden mezun olunca mecburi hizmet kurası çektim. Çankırı’da beş ay çalıştım askerliğimi tecil etmediler. Zorlanacağımı düşündüğüm için John Berger’in “Görme biçimleri” kitabını yanıma aldım. Nasıl görülür, askerliğe katlanılabilir mi diye. Sakıncalı kurasıyla Sarıkamış’a gittim yedeksubay olarak. Revirde pratisyen hekim olarak çalıştım. Sağolsun komutan bana kıyak olarak tank ile atış yapmayı bile teklif etti ama acemilikteki zorunlu haller dışında silaha dokunmadım açıkçası. Sarıkamış güzeldi. O vesileyle Ani, Kars, İshak Paşa gibi yerleri gezme fırsatım oldu. Kayak yapmadığım için kendime kızıyorum. Lisedeyken futbola ve uzun mesafe koşmaya sempatim vardı. Ama ilkokul beşte gözlük taktım, o engelliyordu. Aynı günde iki gözlük kırdığım olmuştur. Bir ara miyop ameliyatı olayım dedim. Eski başkanımız Füsun Sayek göz uzmanıydı, “Gözlük çok yakışıyor sana” dedi. Öyle kaldı. Uzun süre gözlük kullananlarda gözlükle bütünleşme oluyor, ben de benimsedim sonunda.
Tıpta uzmanlık sınavına girmek üzere Ankara’ya geldim. Bir sınıf arkadaşıma rastladım. “Helal olsun Eriş. Doktorluğu bırakmışsın” dedi. “Yoo” dedim. Sağlık Ocağına bir yazı gelmiş, mecburi hizmete rağmen on gün işe gitmediğim için hekimlikten atıldığım yazıyormuş. Hayatımda bir gece uyuyamadığımı biliyorum o gece. Ertesi gün tıpta uzmanlık sınavına girdim. Pazartesi günü asteğmen kıyafetimi giyip bakanlığa gittim. Müsteşarın kapısına dikildim. Akşam oldu hala bekliyorum. Doktorluktan atılmışım, Sarıkamış’a gitsem ne olacak? Halbuki Çankırı’dan ayrılırken gece bile düzenlemişlerdi benim için. Askere gidiyorum diye kağıt yazıp bırakmıştım. Ama o kağıt kaybolmuştu! Altı yıl okumuşum, doktorluğu yapmamı engelliyorlar! Akşam yedi gibi girdim Müsteşarın odasına. Anlattım, durumu “Ben Sarıkamış’tayım doktorluk yapıyorum, olur mu böyle şey?”. “Tamam evladım, sen git” dedi. Ne yaptı bilmiyorum ama o günden beri doktorluğa devam ediyorum. Düzeltildi diye bir yazı gelmedi bana. Politik kimliğimden mi yaptılar o düzmeceyi bilemiyorum. Böyle anlaşılmayan meseleler için kız meselesi derim. O da öyle…
Askerlikten sonra Çankırı’ya döndüm. Oradan eş tayiniyle Ankara’ya geldim. Çankaya Kaymakamlığı’ndaki Sağlık ocağına atadılar. 10’a yakın hekim var orada. Ama iki bir oda iki de masa var. Herkes dönüşümlü geliyor ama benim doktorluktan atılma korkum olduğu için ben her gün geliyorum. Bir ay kadar dayanabildim. Bulgar göçmenleri gelmişti Türkiye’ye. 89 demek ki. Ruh Sağlığı Daire Başkanlığı, onlarla ilgili bir çalışma için doktor arıyordu. Ben hemen atladım ve oradan beni Ruh Sağlığı Şube Müdürü yaptılar. Fakat müdürlükte bir odası bile yok! Kim var müdürlükte? İki psikolog kız, bir sekreter adam. Adam bankamatik memur. Psikolog kızları, Numune Hastanesine yollamışlar. Aradım sağolsunlar geldiler. İkinci katta tuvaletin önünde buluştuk. Ne kadar psikoloji testleri varsa kitaplarınızda bana getirin dedim. Getirdiler, haa işyerinde stres! İki kız arkadaştan rica ettim, “Bu anketi yaparken herkese Ruh sağlığı şubesinde çalıştığını söylüyorsunuz. Odanız nerede derlerse odamız yok diyorsunuz!” Bu testi binadaki herkese uyguladık. En stresli kişi kim çıktı? Tabii ki müdür! Böylece herkes ruh sağlığını öğrendi ve bize bir oda verildi. Her gün üç gazete alıyorduk. Çıldırdı, cinnet geçirdi haberlerini kesip duvardaki köpüğe yapıştırıyorduk. Sağlık müdür yardımcıları ile sabahları oturuyoruz, ülkenin ruh sağlığı ne alemde onu konuşuyoruz. Açıkçası bir sene kadar hoş bir çalışma dönemi oldu. TUS’u kazanmıştım, benden sonrakilerin ataması yapıldı benimki yapılmıyor! Rektörlükteki memura nedenini sordum, “Siz daha iyi bilirsiniz doktor bey” dedi. Bildiğim birşey yok. Muhtemel ki siyasi nedenleri söylüyor. “Ben adınızı alayım, dava açacağım” dedim. Ondan sonra tayinim yapıldı. 89’da kazanmıştım, Ankara Tıp’ta biyokimya ihtisasına 90’da başlamış oldum.
BİYOKİMYA: LABORATUVARDA OLMAKTAN MEMNUNUM
İki kararnameyle tüm sağlık ortamını ilgilendiren düzenlemeler yapıldı. Açıkçası bir süreç yaşıyoruz. Bakanın “reformlar için teorik hazırlık dönemi” dediği 2002 öncesine bizim okuduğumuz kitaplarda “sağlıkta varolanı çökertme dönemi” deniyor. Şimdi daha bozma gibi düzenlemeler yapılıyor. İstanbul’da öne çıkmış, Cerrahpaşa ve Çapa Tıp’ta yüzde 55 oranında işgücü kaybı var. Ya istifa edip, ya da emekli olup ayrılmış. Biz aslında tam günü daha önce de şimdi de destekliyoruz. Ama bu yasa hekim işgücü piyasası düzenleme yasasıdır. Nasıl olur da sağlığı giderek daha büyük ölçekli sermayeye devredebiliriz? Nasıl olur da hekimler dahil bütün sağlık çalışanlarını taşeron, güvencesiz bir çalışma modeline çekebiliriz? Bu yüzden itiraz ediyoruz. Çizilen tablo hekimlerin takatini çok zorluyor. Bakın 2 Kasım’daki kararname, yasamızın ilk maddesinden bir cümleyi çıkardı; “Tabipliğin kamu ve kişi yararına uygulanıp geliştirilmesini sağlamak. “ Bu cümleyi neden çıkarır hükümet? Bunun olmadığı bir tabiplik olur mu? Bu bende bir isyan duygusu doğuruyor, konuşurken öfkeleniyorum. Bir odamız üyelerine yazı yazıyor, “Sevgili meslektaşlarımız lütfen hastalarımıza yeterli süre ayırın.”. Tepkiler geliyor meslektaşlarımızdan. “Maaşımızı Tabip Odası mı verecek” diye. Bu tepkiyi anlıyorum, kızmıyorum. Çünkü performans sistemi var. Ne kadar çok hasta bakarsan o kadar para kazanırsın. Ama bu tepki hekimliğe ne kadar uygun? Bu böyle olunca tabii moralimiz bozuluyor, hekimlik değerleri giderek silikleşmeye başlıyor.
FARUK BİLDİRİCİ/ HÜRRİYET PAZAR/ 11 ARALIK 2011
PORTRELER >> ERİŞ BİLALOĞLU