İl Tarım ve Orman İl Müdürlüğü tarafından hazırlanan ve Doğu Karadeniz Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı (DOKAP) tarafından desteklenerek 2 yıldır sürdürülen 'Kafkas Ana Arı Üretim Merkezi' projesinde üretim aşamasına geçildi.
Beraberinde Hayvan Sağlığı ve Su Ürünleri Yetiştiriciliği Şube Müdürü Özgür Oytun Ören'le birlikte Tekke köyüne bağlı denizden bin 850 metre yükseklikte bulunan Sevedek yaylasında Eren Özoğlu'na ait Kafkas ana arı üretim merkezini ziyaret eden İl Tarım ve Orman Müdürü Edip Birşen, Gümüşhane'nin arıcılıkta Türkiye'de ciddi bir konumda olduğunu, endemik bitki çeşitliliği, florası ve faunasıyla arıcılığa son derece uygun bir bölge olan Gümüşhane'de bu değerleri katma değer oluşturmak açısından avantaja dönüştürmek için son yıllarda arıcılığa ciddi destekler sağladıklarını söyledi.
Arıcılığı "dünyanın en zevkli mesleklerinden birisi" olarak tanımlayan Birşen, tamamen bilgiye dayalı bir meslek olan arıcılık için Gümüşhane'de ciddi eğitim çalışmaları yaptıklarını da belirtti.
Gümüşhane'de kovan başına yıllık ortalama 17-18 kilogram bal verimi olduğunu, bunun Türkiye ortalamasının biraz üzerinde olmasına rağmen arzu ettikleri bir seviye olmadığını dile getiren Birşen, "Bunu yükseltmek için yaptığımız fizibilite çalışmaları, paneller, çalıştaylar sonucunda arıcılıkta en önemli unsurlardan birisinin ana arı olduğu, genç ve sağlıklı ana arılarla işletmeleri geliştirip çoğaltabilirsek daha fazla verime ulaşırız sonucuna vardık. Bu noktada arıcılarımızla görüşmelerimizi yaptıktan sonra bölgede ana arı sıkıntısı olduğunu belirledik. Türkiye'de bakanlığımızca onaylı 114 tane ana arı işletmemiz var. Bu işletmelerimiz de ihtiyacın yüzde 20'sini karşılayabiliyor. Bu açığı kapatmak için DOKAP'a 2018 yılında 900 bin liralık proje hazırladık. Hemen uygulamaya başladığımız proje ile 6 arıcımızı belirledik ve eğitimler de verdik. Amacımız hem bu 6 kişiye istihdam oluşturmak hem de bölgemizdeki arıcıların ana ihtiyacını karşılamak" dedi.
Gümüşhane'nin ana arı üretim merkezlerine uzak olması nedeniyle bu ihtiyacını kendi geleneksel yöntemleriyle karşıladıklarını, genetiği değiştirilmiş, ırkı bozulmuş ana arılarla çalıştıklarını ifade eden Birşen, "Bu açığı kapatmak için böyle bir proje yaptık. Sahada bunun başarısını görünce bizde mutlu olduk. Hem Gümüşhane'ye hem de bölge illerimize bu arıcılarımız hizmet verecekler. Hedefimiz Gümüşhane'de kovan başına bal verimini 18 kilogramdan 30 kilograma çıkarmak. Gümüşhane'de şuanda mevsimlere bağlı olarak yıllık bal üretimimiz ortalama 800 ton civarında. Biz bunu 2 bin tonlara çıkarmak istiyoruz. Bal dolum tesisimizi de DOKAP desteğiyle yaptık. Arıcılarımız kendi ürettikleri balları kendi markalarıyla bal dolum tesislerinde paketleyerek piyasaya arz edecekler" diye konuştu.
Proje ekibinden Tarım ve Orman Müdürlüğü, Hayvan Sağlığı ve Su Ürünleri Yetiştiriciliği Şube Müdürü Özgür Oytun Ören ise 6 ana arı üreticisi belirlenmesi sürecinde çok seçici davrandıklarını belirterek, "Türkiye'de 2 Kafkas ana arı damızlık merkezi var. Birisi Artvin'in Borçka ilçesine bağlı Macahel köyü ve diğeri de Ardahan'ın Posof ilçesi. Buraları gezerek bize uygun olan Macahel'den damızlık arılarımızı getirdik. 6 işletmecimiz şuanda üretime geçti. Üreticilerimizin ana arı üretim izinleriyle ilgili belgelerini tamamlayarak Bakanlığımıza başvurduk. Kısa sürede bu süreci tamamlayacağız. Hepsinin emeklerine sağlık. Bu üreticilerimizin hepsi geçimini arıcılıktan sağlayan kişiler" dedi.
Gümüşhane'nin bölgede Kafkas ana arı üretimi yapan tek il olduğunu vurgulayan Ören, "Gen merkezi olarak Macahel ve Ardahan var. Damızlık arıları oradan alıyoruz. Bölgede sadece Gümüşhane'de Kafkas ana arı üretiliyor. Biz bu bölgede tekiz. Satışa başlandığında önceliği Gümüşhane arıcılarına ve devamında bölgeye hizmet edeceğiz. Kafkas Ana Arı seçmemizin nedeni de bölgeye uyum sağlayan bir tür olması. Son derece sakin bir arıdır. Kanat yapısından dolayı da baldaki yoğunluğu daha fazladır" diye konuştu.
Proje için hem İl Tarım ve Orman Müdürlüğü hem de DOKAP yetkililerine teşekkür eden Özoğlu, "Çocuklarımı da genç çiftçi olarak ülke ekonomisine katkı sağlamaları için sahada uygulamalı şekilde yetiştiriyorum. Burası denizden bin 850 metre yüksekliğinde ve izole bir bölge. Güzel bir ana üretim sahası burası. Yoğun tecrübeler sonucunda burayı belirledik. Ben 2007'de başvurmuştum böyle bir proje için ama o dönem kendi imkanlarımla yaptım. Bu proje o zaman başlasaydı bugün Gümüşhane'de bal rekoltesi iki katına çıkmış olacaktı. Saf ırklar insanlarda olacaktı. Geç kalındı ama nereden başlarsak kardır" ifadelerini kullandı.