Yeni Başlayanlar için Tapa Bölüm II →
tUtTUrabilenlere bir miktar ara veriyoruz. Şimdiki olayımız hiç bilmeyenlere, bilip de bilmemezlikten gelenlere Tapa oyununu anlatmak, onun nasıl çözüldüğünü idrak etmelerine yardımcı olmak ve birer Dappaaa canavarına dönüştürmek. Hazırsanız ufaktan başlayalım.
Tapa: Azıcık bilgi verme adına, bu oyun tipi bu blogun da yazarı olan ben, yani serkancık tarafından 2007’de icat edildi. O gün bugündür onlarca yere konu oldu; artık zeka oyunları alanının klasik türlerinden biri hâline geldi.
Tapa neye benzer sorusuna cevap:
Evet aynen buna benzer. Bu soru 12’inci 24 Saat Akıl/Zeka Oyunları Şampiyonası için hazırladığım bir Tapa sorusu. Görüldüğü gibi ipuçları, diyagrama merkeze simetrik olarak dağıtılmış ve tema olarak 12 ve 24 rakamları kullanılmış; 12th 24 HPC’den ötürü. Her neyse, biz olayımıza dönelim.
Tapa: Bazı hücreleri karalayarak tek bir duvar elde elde edin. Hücrelerin içindeki sayılar komşu hücrelerdeki karalanmış hücrelerin sayısını göstermektedir. Bir hücrede birden fazla sayı varsa, komşularında karalanmış blokların arasında en az bir tane beyaz hücre olmalıdır. Diyagramda 2×2 ya da daha büyük karalanmış hücre bulunamaz. Sayı içeren hücreler karalanamaz.
Şimdi önce yukarıdaki italik ve galın şekilde yazılmış kelimelerden başlayalım. Biz, yani TBT familyası olarak biz, birim karelere hücre diyoruz; İngilizce yönergelerde de “cell” olarak geçiyor haddi zatında.
Duvar dediğimiz şey ise, diyagramda karalanan tüm hücrelerin, birbirlerine kenardan bağlanarak oluşturdukları yapı. İngilizce yönergede de zaten “continuous wall” olarak geçiyor. Duvar demek hoşunuza gitmiyorsa, yapı deyin, karalı “şey” deyin; paşa gönlünüz ne istiyorsa deyin güzel insan evlatları.
Gelelim komşu hücre tanımına. Komşuluk akıl oyunları âleminde iki türlüdür. Biri kenardan komşuluk, biri köşeden (çaprazdan) komşuluk.
Kenardan komşuluğu eski mahallelerin komşuluğuna benzetebilirsiniz. Yani daha sıcak, daha samimi, birbirlerinin hayatlarında ne olup bittiğinin bilindiği, tuz kalmadığında rahatlıkla isteyebildiğiniz, evde birine bir şey olduğunda iyi/kötü hemencecik çağırabildiğiniz tipte, iç içe, yan yana, kenar kenara… Aşağıda görelim:
3X3’lük bir diyagram, her hücrenin içinde bir harf var. Şimdi T’nin bulunduğu hücreye kenardan komşu olan hücreler neler? Evvveeet doğru cevap Taruman: Ü ve K. Peki Ü’ye kenardan komşu olan hücreler neler? … Buyrun küçük hanım… Aynen öyle: T,B,R. Ve son soru, B’ye kenardan komşu olanlar? Bıyrın Özge Hanım: “Söylüyorum… İ,K,Ü,E” Doğrudur. O hâlde bir liste yapacaksak kenar komşuluğu için:
T: ÜK, Ü: TBR, R:ÜE, K: TBY, B:İKÜE, E: NBR, Y:İK, İ: YBN, N:İE
Şimdi gelelim çaprazdan komşuluk olayına. Evet bu komşuluk şekli de aynen günümüzdeki komşuluk şekli gibidir; yani varla yok arasında, aman bana bulaşmasınlar da ne yaparlarsa yapsınlar; aaaaaa bizim apartmanda biri mi ölmüş habersizliği tadında, böyle kıyıdan, barnak ucuyla değer gibi, noktasala temasın olduğu komşuluklara biz çaprazdan komşuluk diyoruz. Aşağıda görelim:
Gördüğünüz gibi kırmızı noktalı. Yani öyle anladığınız mantıkta değil. Aslında onun da üzerine düşünmek lazım, neden kırmızı? Kapitalist sistem bana sorarsanız; adamlar öyle bir kırmızı algısı oluştuyorlar ki, hep arzu edilecek nesneler üzerine bir yapı var gibi. Misal bir Mekdonalts, misal kırmızı donlar, fanillaar vsler gibi. Sanki kırmızın ikaz edici tavrı burada ikazdan çok uyarıcı anlamında kullanılıyor gibi. Pis kapital sistem, sürekli maniple sürekli mandepsiye bastırma niyetinde. Her neyse, biz konumuza dönecek olursak.
T’nin bulunduğu hücreye çaprazdan komşu olan tek bir hücre var: B. Ü için: EK, R için: B, K için: Üİ, B için: TRYN, E için: Üİ, Y için: B, İ için: EK, N için B.
Şimdi tanımdaki her şeyi anlattık mı, yok sadece 2×2’lik olay kaldı. Hemen onu da aşağıda gösterelim. Ama ondan önce bir Tapa çözümü neye benzer onu gösterelim:
Tüm karalı hücrelerin oluşturduğu duvar. Görüldüğü gibi duvar diyagramın herhangi bir yerinde 2×2’lik ya da daha daha büyük bir şekilde karalanmamış. Tabir biraz sıkıntılı oldu, hemen aşağıya geçelim. Nasıl? Daha resimler hazır değil mi? Abi ben size demedim mi, az sonra bunları anlatacağız diye. Bak insanlar resim görmek için bekliyorlar. Hadi hadi biraz elinizi çabuk tutun. … Pardon Sayın İzleyici, azıcık bekletcez sizi…
Evet, geldi, buyrun:
Yani bir Tapa sorusunda yukarıdaki gibi herhangi bir karalama oluşamaz. Tabii daha büyükleri de oluşamaz.
Kanaatimce artık Tapa çözebilirsiniz. Ya da sanırım çözemezsiniz, çünkü devamlılık olayını, ipuçlarının anlamını yazmadım. O zaman bu ilk bölüm sonu olsun, onları da ikinci bölümde yazayım.
Bu yazı Akıl Oyunları Dergisi, Tapa and Variations, Türk Beyin Takımı, Zeka Oyunlari Com içinde yayınlandı ve 24 HPC, Classic Tapa Contest, OAPC, puzzle, Seçmeli Zeka Oyunları Dersi, Serkan Yürekli, Tapa, Tapa Kitabı, Tapa Variations Contest, Tapa Yarışması, Türk Beyi Takımı, WPC, Zeka Oyunları olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.