Rusya ve Çin öncülüğündeki Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) ve BRICS ülkeleri (Rusya, Çin, Hindistan, Brezilya, Güney Afrika) zirveleri Rusya’nın Ufa kentinde 8-10 Temmuz’da yapılacak. Türkiye’nin diyalog ortağı olduğu ŞİÖ’ye Mısır’ın benzer statü ile başvurusu değerlendirilecek.
Kremlin dış politika danışmanı Yuri Uşakov, “ŞİÖ sekretaryası Mısır gibi büyük bir ülkenin diyalog ortağı statüsü ile başvuru talebini aldı. Şu an itibarı ile 11 civarında diyalog ve gözlemci statüsü ile başvuru talebi var…” dedi.
ŞİÖ’de gözlemci üye statüsünde bulunan İran’ın tam üyelik konusunda bir talebi bulunduğunu da hatırlatan Uşakov, “İran’ın başvurusu gündemde. Biz bu başvurunun er ya da geç kabul edilmesini ümit ediyoruz.” Değerlendirmesinde bulundu.
Zirve öncesi basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Uşakov, İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Ufa’da ikili görüşme yapacağını söyledi.
İkili ticari ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesinin ele alınacağına değinen Uşakov, Rusya ve İran’a yönelik yaptırımlara rağmen iki ülkenin ticaret hacminin 2014’de yüzde 5 civarında artarak 1,7 milyar dolara ulaştığını ifade etti. Görüşmede İran nükleer programı, bölgesel ve uluslar arası sorunlar ele alınacak.
Eş zamanlı olarak yapılacak BRICS zirvesine değinen Uşakov, Ukrayna, Yunanistan, IŞİD terör örgütü başta olmak üzere, uluslar arası ve bölgesel sorunların liderlerin ikili ve zirve görüşmelerinde ele alacaklarını belirtti. Liderler küresel ekonomide yaşanan gelişmeler ve Antalya’da yapılacak G20 zirvesinin de daha verimli olması için değerlendirmelerde bulunacak.
Çin, Rusya, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan'ın 1996'da oluşturduğu örgüt, Şanghay Beşlisi olarak anılıyordu ve 2001 yılında Özbekistan'ın katılımıyla üye sayısını altıya çıkardı. İran, Pakistan ve Moğolistan’ın gözlemci ülke olduğu ŞİÖ’de Türkiye, Belarus ve Sri Lanka diyaog ortağı. Türkiye’nin diyalog ortaklığı ŞİÖ’nün Haziran 2012 Pekin zirvesinde kabul edilmişti.
Örgüt, doğunun NATO'su olarak nitelendiriliyor. Rusya Devlet Başkanı Putin, örgütün Ağustos 2007'deki Bişkek Zirvesi'nde "Tek kutuplu dünya kabul edilemez" çıkışı ile örgütün misyonu hakkında ipucu vermişti.