Sene sonu yanaştıkça otomobilini yenilemek isteyenler için seçenek kampanya alternatifleri daha şimdiden hazır.
Sene sonu yanaştıkça otomobilini yenilemek isteyenler için seçenek kampanya alternatifleri daha şimdiden hazır. Sıfır taşıt alırken göz önünde bulundurmamız gerekenleri ve mayın tarlasına dönen ikinci el piyasasında dikkat edilecek hususları Oto Rapor’un Kurucusu Eray Üner'e sorduk.
Bir oto ekspertiz olarak araba almak isterseniz nasıl usuller kullanırdınız?
İkinci el bir araba alacaksam öncelikle otomobili yakından görürüm. Otomobilin boyasına, kaportasına, dış görünümüne dikkatlice uzun soluklu bakışlar atarak sanki otomobille irtibat kurmaya çalışırım. Buzdolabı magnetini otomobilin kaportasında dolaştırarak kaportadaki boyalı yerleri bulmaya çalışırım. Ardından taşıt içinde uyuşturucu madde kullanılmış mı, pas, küf ya da başka bir makûs koku var mı diye koklarım. Sonrasında ise otomobili çalıştırarak bir mesele var mı diye motor sesini dinlerim. Son olarak taşıtı hareket ettirerek virajda ve kasislerde nasıl reaksiyonlar verdiğini kavramaya çalışırım. Bu söylediklerimi herkes yapabilir, arabadan kavramak çok lüzumlu değil.
Sıfır araba mı? İkinci el araba mı?
Sıfır ve ikince el araba alımı arasında tereddüt kalmış olabilirsiniz. Bu kararı almanıza takviyeci olabilecek en ehemmiyetli faktör, bütçe vaziyetinizdir. Bütçeniz elveriyorsa sıfır araba alabilirsiniz. Ancak her arabanın kronik arızası çıkabilir. Bunu da göz önünde bulundurmalısınız. Bugün bir araba 25 saatte üretiliyor, 25 saatin 10 saati boyaya parçalıyor. Bu sebeple sıfır arabaların her ne kadar motor şiveyi garanti altında olsa da boyayı garanti içine alamıyorlar. Yeniden sıfır arabalar taşınırken bazı kaporta çiziklerine ve ezilmelerine maruz kalabiliyor bu gidişatlarda garanti dahiline giremiyor.
Sıfır satın aldığınız taşıtlarınızı alır almaz bir ekspertize getirerek boya ve kaporta tahlillerini yaptırabilirsiniz. Beğenmiş olduğunuz arabanın maliyeti bütçenizin epey üzerindeyse, ikinci el piyasasına göz atmayı sınamalısınız. Birçok marka ve modelin ikinci el maliyetleri her ne kadar yarı yarıya düşmeyecekse dahi bu orana yakın ölçülerde düşüş yaşanabilmektedir. Ancak ikinci el araba almanın belirli tehlikeleri bulunuyor. Satın almaya karar vermeden evvel bu tehlikeleri kabullenmeniz gerekiyor. Alacağınız arabayı kesinlikle ekspertize göstermelisiniz. Taşıt sahibi ekspertiz yapılmasına izin vermiyorsa almaktan bırakmalısınız. Zira bu gidişat, satıcının taşıtına güvenmediğini gösterir. Şunu sarihçe ifade edebiliriz; çoğu zaman ikinci el taşıtlar daha ekonomik ve konforlu alternatifler sunabiliyor. Kuru, düz bir sıfır araba almaktansa, bir hayli özelliğe sahip daha konforlu ikinci el otomobilleri çok daha uygun maliyetlere bulmak mümkün. Bunun da usta yakalanmasında fayda var.
Bir araba satın almak istiyorsunuz ve otomobilin ayrıntılı ekspertizi için bir oto ekspertiz işletmesine gitmeniz gerekiyor. Ayrıntılı oto ekspertiz yaptırdığınızda alacağınız taşıtla alakalı en küçük detayına kadar arabada çıkacak problemleri görmeniz sağlanır. Bu sayede alacağınız arabanın geçmiş kazalarının olup olmadığını bilebilir ve detaylı bir biçimde vasıtanın mevcut vaziyeti hakkında bilgi almış olursunuz. Oto ekspertizde taşıt öncelikle motor testine alınır. Burada eforu, yıpranma hisseyi ve eskime vaziyeti tanımlanır. Sonraki safhada bilgisayarlarla ve teknik takım eşliğinde vasıtanın boya, kaporta, değişen parçalar, hangi parçalarda boya olup olmadığı, kazaya karışıp karışmadığı hakimiyet edilir. Daha sonra sırasıyla DYNO hakimiyeti, yol similasyonu, muhtelif normlarda motor eforu ölçümleri, tork ölçümü, şanzıman aralık ölçümü ve tekerlek eforu ölçümü gibi tam kısımları en ince detayına kadar araştırılır. Sırasıyla mekanik, iç, dış, alt hakimiyetler yapılır. Tahlil neticesinde bireye vasıtanın hangi kısımlarında zarar olduğunu belirten teknik rapor hazırlanır.
DEĞİŞEN PARÇA VASITANIN KIYMETİNİ DÜŞÜRMEZ!
İkinci el taşıt alırken bize söylenenlere mi inanmalıyız yoksa gerçekten olanları mı bilmeye çalışmalıyız?
Bugün bültenlerde gördüğümüz çoğu vasıtanın asıl kimliğini yansıtmadığını artık hepimiz öğreniyoruz. Fakat yeniden de taşıt alırken mağdur gidişata düşmemiz çok muhtemel bir gidişat. İkinci el piyasasında taşıt satarken içten davrananların rakamı da oldukça az. Hekimden pak taşıt, kadından az kullanılmış meselesiz gibi bültenler çok güvenilecek bültenler değil.
Bizde yanlış anlaşılan bir gidişat da değişen parçaların otomobilin kıymetini düşürdüğü kusurudur. Gerçeğinde bu sadece Türkiye’de yaşanan bir gidişat, Avrupa’da böyle bir gidişatla karşılaşmazsınız, aksine zarar görmüş bir parçanın değişmesi otomobilin kıymetini artırır ve daha makbuldür. Türkiye’de ikinci el piyasasında çok ciddi meseleler var. Bugün pak diye aldığınız taşıt, gerçeğinde iki değişik taşıt parçalarının bir araya getirilmesiyle ortaya çıkartılmış ve satılmış taşıtlar olabiliyor. Yakın zamanda dolu yağdı ve bundan zarar gören vasıtaların çoğuna boya yapılmak zorunda kalındı. Zaman içinde piyasaya düşecek olan doludan zarar görmüş otomobilleri kavramak nasıl mümkün olacak! Satışa çıkacak olan bir hayli kazalı vasıtanın artık doludan zarar gördüğü iddia edilecek. Bu gibi meseleleri net bir biçimde ortadan kaldırmak için yazılan ve söylenen hiçbir şeye inanmamak gerekiyor. Kapsamlı bir ekspertiz yaptırarak vasıtanın evvelki kazalarını, bakım geçmişlerini, vasıtanın potansiyel olarak ne kadar giderinin olduğunu bilmek artık çok basit. Sıfır taşıt alırken kafamız nasıl rahat oluyorsa gerçeğinde ikinci el taşıt alırken de aynı biçimde rahat olması gerekiyor.
Taşıt satıcıları oto ekspertiz raporu alabilir mi?
Evet, bir vakittir kullandığınız taşıtınızı satmak istiyorsanız bir ekspertize müracaat eterek ekspertiz raporu alabilir ve ilanınıza ilave edebilirsiniz. Böylece ilk sizin vasıtanız arz görür, taşıtınızı bedelinde satma ihtimaline sahip olursunuz.
● Satın aldığınız vasıtaya kıymetinin üzerinde değer ödememiş olursunuz.
● Kazasız ve zararsız taşıt satın alma talihine sahip olursunuz.
● Zarar, kaza ve arızaları hakkında emin bilgiye erişirsiniz.
● Ekspertizi beceriksizsiz yapılmış bir ikinci el taşıt sahibi olursunuz.
● Vasıtaya ait trafik ve ödenti borçlarından haberdar olursunuz.
● Vasıtanın orijinal ve değişen parçaları hakkında ayrıntılı bilgi edinirsiniz.
● Vasıtanın bakım yapılması gereken noktaları hakkında bilgi sahibi olursunuz.
Oto Rapor olarak taşıt almak isteyenlere nasihatleriniz neler olur?
Satın almak istediğiniz vasıtanın altını da araştırmak isteyebilirsiniz, bu surattan daha önceki elbiseler giymenizde fayda var. Ayrıca yanınızda pak bir bez veya kağıt havlu ve el feneri de bulundurun. Gündüz müddeti gitmeniz ve yağmurlu bir hava olmaması da size avantaj sağlar.
Satın almak istediğiniz vasıtanın satıcısına devamlı sualler mesele. Zaman zaman aynı sualleri değişik şekilde sormayı düşünün. Yanıtlar meblağsız olursa taşıtı daha fazla analize çalışın ve gerekiyorsa satın almaktan bırakın. Hakimiyet düzeyinde hiçbir zaman tezci davranmayın. Ödemeyi yapacak olan sizsiniz ve bir araba satın almak maliyeti yüksek bir alışveriştir. Tezci davranmanız vaziyetinde yanlış kararlar verebilir veya meseleli olduğu aşikar ortada olan bir noktayı gözden kaçırabilirsiniz. Taşıtla kesinlikle sınama sürüşü asıllaştırın ve bu sınama sürüşünde bir duvar yanında olmaya itina gösterin. 20-50 km süratle bir duvarın yanında taşıt sürerken duvardan yankılanan sesler alışılmamış hengameleri dinlemeniz mevzusunda size takviyeci olacaktır. Şayet hali hazırda bir vasıtaya sahipseniz bu hakimiyeti kendi vasıtanızda hakikatleştirerek kulağınızı rutin sesler karşı alıştırmayı deneyebilirsiniz.
Taşıtı incelerken ekstra yapılması gereken ehemmiyetli ayrıntılar nelerdir?
Km sayacının sökülüp sökülmediğini özellikle araştırın. Sökme ve takma gibi operasyonlardan geçip geçmediğini hakimiyet edin. Dijital ekranda bozulmalar var mı yok mu kavramaya çalışın. Direksiyonu hakimiyet ederken direksiyon simidinin aşınmış olup olmadığını hakimiyet edin. Vasıtanın kmsine göre pedalların eskime vaziyetini araştırın. Hava yastığı çatlakları, torpido çatlakları, kapıların plastik aksamlarında kırılmalar ve çatlaklar mevzusunda titiz davranın. Şayet bu noktalarda çatlak veya kırılma varsa vasıtanın şiddetli bir kazaya karıştığını kavrayabilirsiniz. Çarpmanın tesiriyle bu bölgelerde çatlaklar oluşur ve bu çatlaklar taşıt bir araya gelirken öylece kalır. Vasıtadan 2-3 metre uzaklaşarak otomobili dıştan da araştırın. Şayet taşıt düz bir tabanda öne, arkaya, sağa veya sola yatık duruyorsa süspansiyon sisteminde bir mesele var demektir. Vasıtanın dört bir köşesine giderek yukarıyadan alta sallamaya çalışın ve vazgeçin. Sıhhatli olan süspansiyon bir veya iki defa yukarıya alt doğru hareket ettikten sonra duracaktır. Taşıt çok fazla sallanıyorsa taşıyıcı sisteminde bir meseleye sahip demektir. Daha sonra taşıtı bir ekspertize götürüp götürmeyeceğinize karar verebilirsiniz.
Eray Üner Ikinci El Araç Oto Ekspertiz Oto Rapor Sıfır Araç