Sadece Toplu Taşımanın Kullanıldığı Ferah Zaman Dilimi: Dünya Arabasız Yaşam Günü - Ekşi Şeyler
9,3b OKUNMA 80 PAYLAŞIM
Henüz ülkemizde böyle bir günü doya doya yaşayamadık ama yaşayanlar oldukça memnun. Bu gün nedir, nasıl ortaya çıkmıştır diyenler için gelsin.
world car-free day, dünya arabasız yaşam günü, resmi olmayan rakamlara göre dünyada 100 milyon insan tarafından 1.500 şehirde farklı tarihlerde ve şekillerde kutlanıyor. bu günün özelliği, kapitalizmin yarattığı tüm özel günlerin aksine tüketimi değil de tasarrufu ve çevreciliği teşvik etmesidir. resmi olarak 22 eylül veya bu eylül haftasına denk gelen pazar günü, arabaların olmadığı bir hayat prova ediliyor.
günün çıkışına ilginç bir şekilde araplar sebep oluyor
1956 yılında mısır ve israil arasında yaşanan süveyş krizi sonrasında petrolün varil fiyatı 106 dolara kadar tırmanıyor. petrol arzındaki sıkıntılar ve spekülasyon sebebiyle fırlayan petrol fiyatı en çok da ithalatçı ülkeleri vuruyor. krize inovatif bir yaklaşım hollanda ve belçika'dan geliyor. ekim 1956'dan ocak 1957'ye kadar her pazar arabasız gün ilan ediliyor. en başta etkinliğin amacı petrol fiyatlarının ekonomiye olumsuz etkisini azaltmak oluyor. yine zaman ilerledikçe ve petrol krizleri baş verdikçe, farklı ülkelerde arabasız günler kutlanıyor. 1974 yılı içerisinde isviçre'de 4 pazar boyunca arabaların trafiğe çıkışı yasaklanıyor örneğin. ancak zaman geçtikçe iş eğlenceli ve çevreci bir eyleme dönüşüyor. dolayısıyla gelenekselleşiyor bu gün.
Brüksel'de Arabasız Yaşam Günü, 2005.
düzenli olmasa da newyork, paris, ottowa, kopenhag, amsterdam, lyon, toledo arabasız günün kutlanmış olduğu önemli kentlerdir. bazı şehirlerde, şehrin en büyük caddesi kapatılırken bazılarında ise dini nedenlerden dolayı arabasız gün ilan edilebiliyor. örneğin endonezya'nın başkenti jakarta'da en büyük cadde araçlara kapatılırken, israil'de yom kippur dolayısıyla araçsız gün ilan ediliyor.
benim de bu etkinlikle tanışmam brüksel'de olmuştu. bir pazar sabahı dışarı çıktığımda hiçbir araç yoktu yollarda. insanlar öylesine mutlu ve özgürdü ki normalden belki 10 kat fazla insan, bisiklet, paten, kaykay vardı dışarıda. toplu taşıma da 30km/h hızla gidiyormuş o gün, sonrasında öğrendiğimize göre.
bir gün ülkemizde de en azından birkaç şehirde arabasız günün kutlanacağına dair ümitlerim mahfuzdur. araç satışlarının ne kadar arttığını değil araçsız günü tartıştığımız gün bir seviye ileri gideceğiz.