Dr. Ömer Hakan Yavaşoğlu Bütünleyici/ Tamamlayıcı Tıp- 2
19 Şubat 2020 - Çarşamba 11:40 Bu yazı 380 kez okundu
Dünyada 'A Beyin takımı' diye bilinen bilge- bilim adamlar ekibi; mutlu, uzun ömürlü ve sağlıklı, huzurlu yaşamak için beş temel prensip belirlemiştir, tekrar hatırlayalım:
1. Düzenli, kaliteli ve yeterli uyku,
3. Spritüel/ manevi ritüeller,
5. Bilinçli/ doğru beslenme
Şimdi bunlardan ilk madde olan 'uyku'yu irdelemeye gayret edelim :
1. Düzenli, kaliteli ve yeterli uyku; Uyku insan biolojisi için mutlaka yerine getirilmesi gereken temel ve zorunlu bir ihtiyaçtır. Uykunun kalitesi (dingin uyanabilmek), uyku süresi ve uykunun doğru zamanda olması çok önemlidir. Uykuda temel olarak iki faz vardır ve bunlar iki önemli detox (arınma) işleminin gerçekleştiği zaman dilimleridir: Birincisi psikojen detox denilen gün içinde bilinçaltımızda farkında olmadan biriken rahatsız edici duygu ve düşüncelerimizin arınması işlemidir. İkincisi ise; gün içerisinde hücrelerimizde katabolizma (yıkım) ile birikerek, metabolizma (yapım)mızı aşırı zorlayan yavaşlatan, işlemlerdir ki bunun bertaraf edilmesinin adı da 'metabolik detox'dur.
Birinci faz REM (rapidly eye movement/ hızlı göz hareketleri) adıyla da anılır ve rüyaların görüldüğü ve 3-5 dk.yı geçmeyen dışarıya karşı duyularımızın açık olduğu zaman dilimleri olduğu için bu esnada kişi çok kolay uyandırılabilir yüzeysel uyku da denilebilir. Ruhsal yapımız (bilinçaltımızı) temizler. Psikojen detox bu fazda gerçekleşir.
İkinci fazın da diğer bir adı Non-REM (hızlı göz hareketlerinin olmadığı dönem) olarak bilinir ki bu faz da yaklaşık 25-30 dk arasında sürer. Bu fazın temel özelliği, hücrelerin bu esnada en asgari düzeyde oksijen ve enerji kullanmasıdır. Ve dışarıya tüm duyular kapalıdır, aslında uykunun gerçekte ağır ve derin fazıdır, kişi kolay kolay uyandırılamaz. İşte'metabolik detox'da bu faz da geçekleşir.
Yaklaşık 7-8 saatlik bir uyku süresi boyunca REM- Non REM fazları ardarda 3- 4 kez devridaim yaparlar. İşte bu iki fazın peryodik olarak birbirini takip etmesi esnasında, süre de yetersizlik veya iki fazdan birisi eksik olursa çok çeşitli hastalıklara zemin hazırlanmış olur (ve bazı hastalıklarda bu iki fazdan bazıları eksik olur ki bu da bizi hastalık konusunda aydınlatıcı bilgilere götürür. Mesela Parkinson hastalarında uykunun ilk fazı kaybolduğundan geceleri kabus, hallüsinasyon ve gece terörleri oluşturabilirler bu da ciddi sorunlara yol açar.)
Mutluluk klavuzumuzda “biz uykuyu/ geceyi bir libas/ elbise yaptık ki örtünüp, dinlenesiniz…”ifadesi de uykunun biolojik menfaatimiz için ne kadar gerekli olduğunu açıkça vurgulamaktadır. Biraz uykusuz kalan insan bilir uykunun değerini ve kıymetini. Örneğin çağımız modern insanında gece- gündüz ritmi ve uyku- uyanıklık saatleri ciddi şekilde bozulduğu için hastanelere uykusuzluk ve dinlenememe, dinç kalkamama şikayetleri ile çok sayıda insan nöroloji ve psikiyatri polikliniklerine başvurmaktadır. Örneğin depresyon, kaygı bozuklukları, panik bozukluklar vb. nöropsikiyatrik hastalıklarda 'uykusunu alamama' 'uykuya dalamama' dingin uyanamama şikayetleri çok fazladır.
Metabolik ve psikojen detox ile arınmamış beyinde biriken atıklar (oksidatif stres sonucu, aynı evimizin biriken çöpleri gibi) hem beyin işleyişimizi bozar, hem oksijen ihtiyacını artırır, gün içinde 'hımbıl beyin' denilen algılamada zorlanma/ zayıflık, kaslarda ağrı, nefes darlığı vb. şikayetlere yol açar ki bunlarda kişide mevcut olan her türlü diğer başka hastalıkları tetikleyebilirler (migren krizleri, epilepsi nöbetleri, panik atak krizleri ,tansiyon krizler vd.) ve en önemlisi ertesi gün ki iş performansımızı ve ruhsal durumumuzu ciddi düzeyde bozarak daha sonraki diğer günlerimizin de ruhsal ve bedensel performansını olumsuz etkiler.
Son zamanlarda yapılan araştırmalarda karbonhidrat ve şekerin (unlu,hamurlu mamüllerin ve tatlıların, ekmek, makarna vb.) özellikle akşam ve yatana kadar fazlaca tüketilmesi (ek olarak çay ve kahve ve meyvenin ciddi oranda tüketilmesi ve de sosyal medya oyuncaklarımızla fazlaca oynamayı unutmamak lazım) ciddi uyku problemlerine yol açar.
Çok basit tebdirlerle uykumuzu düzenleyemezsek ilgili uzmanlardan mutlaka yardım istenmelidir. Uyku düzenleyici basit tebdirler kısaca şöyle özetlenebilir:
*En az 5-8 saat arası uyuyabilmeli (22 00-06 00 arası doğal uyku ritminin alınması gereken saatlerdir).
*Akşam yemeği geç saatlerde yememek (18-19 00 sonrasına sarkıtmamalı).
*Çay ve kahveyi fazlaca abartmamak
*Yatmadan ılık- sıcak bir duş alınabilir (kaslarımız gevşetir) ve ardına içinde 1 dk. süreyle bitki demiyle yapılmış adaçayı relaksasyon/ kas- gevşetici özelliğiyle uykumuzu temin eder.
En son seçenek olarak bitkisel veya kimyasal farklı ilaçlara başvurulmalıdır (uzm dr. önerisiyle)
Sonuçta; hulasa edersek sağlıklı ve huzurlu olarak yaşam sürmenin en temel ve birinci maddesi
sağlıklı, yeterli ve kaliteli uyku uyuyabilmekten geçer.
Etiketler: Bütünleyici/, Tamamlayıcı, Tıp-, 2,