Türkiye ve AB üyeliği | Kıbrıs Gazetesi Arşiv
Dr. İsmail Kemal Türkiye ve AB üyeliği 06 December 2015, Sunday Yorum Yaz Yazdır AB-Türkiye zirvesi ile ilişkilerde bir canlanma başladığı açık. Ne var ki, bunu fazla abartıp Türkiye’nin AB üyelik sürecinde ciddi değişiklikler olacağını sanmak saflık olur. Her zaman olduğu gibi bazı kesimlerde aşırı iyimser beklentiler oluştuğunu görüyoruz. Türkiye’nin AB ile ilişkilerinin güçlenmesini, müzakere sürecinin ilerlemesini istemek başka şey, Türkiye’nin AB üyeliği önündeki engellerin kolayca kalkacağını düşünmek başka şeydir. AB, mülteci krizi konusunda Türkiye’ye muhtaç olduğu için bazı adımlar atıyor. Türkiye’ye kur yapıyor. Bunu evlilik teklifi sanmak naif bir yaklaşım olur. AB ile ilişkilerin gelişmesi iyi olur. Mümkün olduğunca daha fazla müzakere başlığının açılması da iyi olur. Fakat bu iş üyeliğe varmaz. Çeşitli nedenlerle AB Türkiye’yi üye yapmayı düşünmüyor. Fransa eski Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy “Türkiye AB üyesi olmayacak, Türkleri kandırmayalım” diyerek durumu özetledi. Tabii, AB Türkiye’yi hep kandırmaya çalışmıştır. Şimdi de istediklerini elde etmek için bunu yapacaktır. Bu gayet normal. Türkiye’de bazılarının kanmasını anlamak zor.
AB uzun süreden beri ciddi sorunlar yaşıyor. Euro krizi üye ülkeler arasındaki güveni eper sarstı. “Gemisini kurtaran kaptan” anlayışı ön plana çıktı. Dayanışma unutuldu. Entegrasyon vizyonu epey darbe aldı. AB eski çekiciliğini yitirdi. Ortak para birimi Euro’nun kuruluşunda ciddi hatalar yapıldığını şimdi herkes kabul ediyor. Ortak para birimi daha fazla siyasi entegrasyonu gerektirir. Buna hazır değiller. AB Anayasası projesi Fransa ve Hollanda’ya takılınca entegrasyon işi yara aldı. Lizbon Anlaşması ile yetinildi. Mali kriz entegrasyondaki zayıflıkları ortaya döktü. Sonu gelmez zirve toplantıları ile sorunlara çözüm arandı ama cam çatladı. Entegrasyondaki zorlukların en son örneği geçen gün Danimarka’da yapılan referandumdu. Avrupa Birliği’nin yargı ve içişleri mevzuatına uyum konusunda referandumdan “Hayır” oyu çıktı. Referandumda “Hayır” kampanyası yürütenlerin sloganı "Daha fazla AB? Hayır, teşekkürler" idi.
AB’nin genişlemesi Hırvatistan’ın üyeliğinden sonra durduruldu. Hırvatistan, Almanya ile özel ilişkileri nedeniyle üye yapıldı. Üye olmayan diğer Balkan ülkeleri beklemede. Ne kadar bekleyecekleri belli değil. Diğer yandan AB içindeki üç büyükten biri olan İngiltere AB üyeliğini sorguluyor. Üyelikte kalıp kalmama konusunda referanduma gidecek. Bu durum AB açısından iyi bir imaj oluşturmuyor. AB’nin kendi içinde yaşadığı sorunlara ek olarak dünya ekonomisi içindeki yeri de eskisi gibi değil. AB’nin ekonomik büyüme oran sıfıra yakın. Hızla yükselen diğer güçler karşısında bir çok alanda zayıf kalıyor. Rekabet gücünü yitiriyor. Tüm bu sorunlara mülteci krizi eklenince AB Türkiye’yi hatırladı.
Peki, bu ortamda AB’nin Türkiye gibi kendine komşu ülkelere bakışı, vizyonu ne? Komiser Johannes Hahn, AB-Türkiye zirvesi öncesinde bunu “AB sınırlarında dostlar zinciri yaratmak” (a ring of friends) şeklinde özetledi. Türkiye ile yapılacak zirvenin böylesi bir “dostlar zinciri” yaratma çabalarının parçası olduğunu söyledi. AB, kendisi ile yangın yerine dönüşen Ortadoğu arasında yer alan Türkiye gibi büyük ve güçlü bir ülke ile ilişkilerini geliştirmeyi amaçlıyor. Komiser Hahn, ilişkilerde “yeni bir momentumdan” söz etti. Yeni müzakere başlıklarının açılabileceğini ima etti. Ancak tüm bunlar Türkiye’yi AB içine almak için yapılmayacak. Sınırlarda “dostlar zinciri” oluşturmak için yapılacak. Kısacası AB sınırlarına bekçi istiyor. Bunun için bazı tavizler ve para vermeye hazır. Üyelik vermeye hazır değil. İşin püf noktası burada. Ayrıca AB, Kıbrıs gibi kendisi için önemli bazı konularda Türkiye’yi etkilemenin yolunun üyelik havucunu göstermekten geçtiğini iyi biliyor.
AB-Türkiye ilişkilerinin 56 yıllık bir geçmişi var. Üyelik müzakereleri 10 yıldır devam ediyor. Bu süreçte AB hiç bir zaman “Türkiye’yi üye yapmayacağız” demedi ve demeyecek. Böyle bir şey söylediği anda Türkiye üzerindeki etkisini tamamen yitirir. Türkiye de üye yapılmayacağını anladığı halde “Biz üyelikten vazgeçtik” demez. Zor da olsa, yavaş da olsa, müzakereleri ilerletmeye çalışmanın, üyelikten vazgeçmekten iyi olduğunu düşünür. Aradan 10 yıl değil 20 yıl geçse de müzakereleri sürdürmeye çalışır. “Belki bir gün” umudunu korur. Türkiye’nin AB ile ilişkilerini koparmaması, müzakereleri sürdürmesi, fırsat oldukça yeni fasılların açılmasını zorlaması doğru bir yaklaşımdır. AB ile uyum yönünde adımlar atılması, AB standartlarına ulaşmak için reformlar yapılması doğrudur. AB-Türkiye zirvesinin bu açıdan oluşturduğu fırsatları değerlendirmek yerindedir. Aynı zamanda AB üyeliğinin görülebilir gelecekte mümkün olmayacağını, AB’nin amacının sınırlarında “dostlar zinciri” yaratmak olduğunu akıldan çıkarmamak ve pazarlıkları bu temelde yürütmek önemlidir. Gerçekleşmeyecek AB üyeliği için can attığınız mesajını verirseniz sizden istenecek ödünler artar.
Burkini ve özgürlükler Joe Biden ziyareti Halep savaşları Türk Akımı gerçekleşecek mi? Yine mülteci konusu Türkiye ve Rusya Din ve siyaset Rakamlarla mülteci sorunu Sıcaklar, kuraklık Türkiye ve Arap dünyası Dünya nereye gidiyor? Darbe girişimi ve dış politika Çözüm daha çok demokrasi Sol nerede? Sırada İtalya mı var? NATO’nun Varşova sınavı Avrupa’nın asileri Dış politikada doğru adımlar İngiltere’nin işi zor Büyük Britanya mı, küçük İngiltere mi? Avrupalılar ve dünya Brexit: Kötü fikir Brexit ötesinde AB şüpheciliği Demografi ve Avrupa 1916 Orta Asya ayaklanması Ortadoğu’da gençler ne düşünüyor? Avrupa ve aşırı sağ Doğu Akdeniz’de su sorunu Dünya İnsani Zirvesi İstanbul’da Ortadoğu’da sınırlar Sykes-Picot 100 yaşında Vize muafiyeti olacak mı? Rusya, Türkiye: Yapısal sorunlar 22 Mayıs seçimleri yaklaşırken Vizesiz Avrupa Dine dayalı devlet 100 yıl sonra Kut’ül Amare Irkçılık İslam dünyasının durumu Kaliteli Rusya analizi Panama belgeleri depremi BM Genel Sekreteri kim olacak? Terörizm ve nükleer güvenlik IŞİD’le mücadelede ilahiyat Teröre lanet Brüksel’den ne çıktı? Büyük pazarlık Türkiye-AB anlaşması Basın özgürlüğü Oscarlar ve Spotlight Türkiye-AB zirvesine doğru İran nereye? Suriye: Obama’nın iflası Zor günler Suriye açmazları Suriye’de ateşkes mi? Chamberlain’in hayaleti Su ve elektrik Suriye: Köyün minareleri AB ve gelecek Dördüncü endüstri devrimi Temelleri sarsılan AB Avrupa’nın kaybolan rüyası Ortadoğu’da bir Çinli İslam dünyasının durumu Avrupa’nın popülizm sorunu Suudi Arabistan-İran krizi ABD’de kadın başkan 2016’ya “Merhaba” derken Ne olacak bu AB’nin hali? Dış politikada gerçekçilik Türkiye-İsrail ilişkileri Ortadoğu’da mezhep kavgaları Tarihi Paris anlaşması İslam, Müslümanlar, Batı Stratejik rekabet AB-Türkiye zirvesi Gerilimi düşürme zamanı 20 yıl sonra Bosna Gözler Paris’te İklim değişikliği ve global endişe Yaklaşan G20 zirvesi Su ve İsrail Diğer seçimler: Azerbaycan Türkiye: Umut ve kaygı Coğrafya ve politika (jeo-politik) Rusya’nın artan askeri gücü Terörizm başaramaz Seçimlere doğru Türkiye Putin Suriye’de neyin peşinde? Enerji, AB, İran Hac faciasının düşündürdükleri BM başarılı oldu mu? Sürdürülebilir kalkınma hedefleri Yunanistan’a istikrar gelecek mi? Corbyn başarabilir mi? Suriye satrancında Rusya İnsan kaçakçıları Savaşların kurbanı çocuklar Mısır’ın enerji piyangosu Yine suyun önemi AB’nin mülteci krizi AB’nin mülteci krizi Tsipras’ın sınavı Türkiye’de karar halkın Türkiye’ye üzülmek Stratejik bir kaynak: Su Başka bir “çılgın proje” Çocuklar öldürülmesin! Enerjide Türkiye-AB işbirliği Türkiye ve uyanan dev IŞİD’le savaş Yunanistan: Sönen umutlar AB’nin geleceği İran’la tarihi anlaşma Rusya’nın ayıbı Evet mi, hayır mı? Suriye’ye dikkat İran’la anlaşma olacak mı? ABD’ye bakış Rakamlarla mülteci krizi Magna Carta 800 yaşında Dünyada silahlı çatışmalar Yunanistan’ın geleceği Türkiye’de yeni dönem Güç paylaşımı, Lübnan Güç paylaşımı, Kuzey İrlanda Güç paylaşımı, Bosna Geçmiş ve gelecek ABD’nin Irak fiyaskosu Arakan Müslümanlarının trajedisi Siyasette deprem Zafer günü İngiltere nereye? Akdeniz’de stratejik dengeler ABD’nin Türkiye’ye bakışı Vietnam Savaşı’nı hatırlamak Akdeniz trajedileri ve AB Yunanistan: Karar zamanı Seçimler ve sonrası Esas konu geleceğimiz Milletin makûs talihi Siyasette yeni soluk Siyasette yeni soluk Çoklukta ölüm bile tatlıymış… İnanmayın! İran’la satranç Toprakları kanlı Yemen Bir yıl sonra Kırım İnternete bakış Çanakkale geçilmez Netanyahu sınavda Kadın liderler zorda Rumlar ne düşünüyor? Savaş çığırtkanı Netanyahu Rusya ve Putin Demokrasi, demokratlık Avrupa’nın kaderi Almanya ve Rusya’nın elinde Türkiye’nin kadınla sınavı Ukrayna anlaşması kalıcı mı? Yunanistan’ın kader günleri Avrupa’nın Ukrayna sınavı Yakarak öldürmek Sina’da ne oluyor? Ekonomi ve siyaset Yunanistan kavşakta Dünyada demokrasi geriliyor mu? Euro bölgesinin sorunları Avrupa ne yapmalı? Müslümanlar ne yapmalı? Terörizm hepimizin düşmanı Risk toplumu Robotlar ve işçiler 2015: Seçimler yılı Güzel Türkçemiz Enerji jeo-politiğinde LNG 2015’te Ortadoğu Putin zorda Yunanistan’a dikkat Gelir uçurumu Enerji oyununda kritik gelişme Nükleer enerji Yeni soğuk savaş mı? Dünya Bankası’nın iklim raporu Yine iklim değişikliği İran’la anlaşma mümkün olacak mı? ABD ve Çin sürprizi Küreselleşmenin neresindeyiz? Mescid-i Aksa İngiltere AB’den çıkacak mı? ABD Kongresi için yarış Ukrayna ve Tunus’ta kritik seçimler Türkiye’nin G20 dönem başkanlığı Petrol fiyatları düşerken Eşitsizlik sorunu Küreselleşme ve dünya düzeni Ebola tehdidi Kurbanlar Türkiye’nin Ortadoğu sınavı Dünya düzensizliği ve BM IŞİD hedefte Barbarlar kapıdayken İskoçya: Kader günü İskoçya’dan Katalonya’ya İskoçya referandumu Kissinger’in “Dünya Düzeni” Kritik NATO zirvesi Arap dünyasında siyasal İslam Türkiye’de yeni dönem (mi?) AB ve Akdeniz Deneme sırası Norveçlide Putin, Aliyev, Sargsyan 2014’te insani kalkınma Kavşaktaki Türkiye Türkiye ne düşünüyor? Uluslararası guguk 10 Ağustos ve Kıbrıs İsrail kazanabilir mi? Yazacak ne kaldı? Hepimiz Gazzeliyiz Gazze senaryoları Filistin trajedisi Su sorunu ve uluslararası su hukuku Müslümanlar radikalizme karşı Türkiye cumhurbaşkanı Savaş: 100 yıl önce ve şimdi Çin ve Ortadoğu Dünyanın mülteci sorunu Türkiye ve Arap dünyası Dış politikada gerçekçilik Dış güçler Bravo Obama AB’nin yeni açmazları Kapitalizm ve eşitsizlik Mısır nereye? Öteki Avrupa seçimleri Küresel ısınma ve güvenlik Avrupa nasıl yolunu kaybetti? Washington’dan Biden geliyor Batı sonrası düzen Türkiye’nin enerji amaçları Doğu Akdeniz ve Çin Irak’ın geleceği Transatlantik ilişkiler, Türkiye Orhan Veli 100 yaşında Kıbrıs- Güney Afrika Ukrayna bıçak sırtında Etnik anlaşmazlıklara çözüm Türkiye-AB ilişkileri nereye? Afganistan’da kritik seçimler Türkiye’de “yeni dönem” Türkiye seçim sınavında Türkiye yanlış yolda Yasaklarla nereye kadar? Kırım’ın ilhakı ve biraz tarih Kırım: Kritik gün Ukrayna, Kırım, enerji Eşitlik: Uzun ince yol Ukrayna dersleri Rusya Kırım’a dönüyor mu? Venezuela’da ne oluyor? Kiev “Meydan muharebesi” Kiev alev alev Rusya, Mısır, Doğu Akdeniz Türkiye, İsrail, Doğu Akdeniz Müzakereler başlarken Soçi Olimpiyatları başlarken Döviz ve durum tespiti Fransa-Türkiye ilişkileri Ukrayna: Rusya-AB rekabeti Gözler Cenevre 2’de 2014’te savaş çıkar mı? Siyasi partilerin geleceği Downer başarabilecek mi? Cesur yeni dünya Avrupa’da aşırı sağa bakış Ekonomik beklentiler zayıf 2014 ve Kıbrıs 2014 ve Türkiye Mandela: Özgürlük meşalesi Ortadoğu’da Türkiye algısı Eleştirel ve özgür düşünce Fikirler, özgürlük ve hukuk İletişim Bilgileri: