Avrupa birliği - tchayat Dergisine Hoşgeldiniz
ana sayfasayılarKasım 2005Avrupa birliği
adı altında kurulmuştur.AET'nun temelleri de 1951'de kömür ve çelik sektörünü güçlendirmek amacıyla kurulan Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu'na dayanmaktadır.
Avrupa Ekonomik Topluluğu ilk kez 1973 yılında Ingiltere, Danimarka ve Irlanda'nın katılımıyla genişlemiş, 1981'de Yunanistan, 1986'da Ispanya ve Portekiz, 1995'de Avusturya, Finlandiya ve Isveç'in katılımlarıyla üye ülke sayısı 15'i bulmuştur. 2004 yılında 10 yeni ülkenin (Kıbrıs, Malta, Çek Cumhuriyeti, Estonya, Litvanya, Letonya, Macaristan, Polonya, Slovenya, Slovakya) daha üyelik anlaşmalarını imzalamalarıyla Avrupa Birliği üye ülke sayısı 25'e ulaşmıştır.
Avrupa Komisyonu; Görevleri yapısal olarak ekonomik, siyasi, toplum, mali vb. konulardan oluşur. AB'nin yürütme organıdır ve yasama sürecini başlatmada tek yetkilidir. Komisyon yalnızca Parlamento'ya karşı sorumludur. Komisyonun tüm üyeleri Parlamento tarafından onaylandıktan sonra resmen göreve atanmış olurlar. Görev süresi 5 yıldır. Komisyon öncelikle antlaşmaların korunması ve gözetilmesiyle yükümlüdür. Üye devletlerden herhangi birine karşı antlaşma ihlali soruşturması başlatabilir ve gerekli gördüğünde konuyu Avrupa Adalet Divanı'na götürür. Komisyon'un idari personelinin çoğu Brüksel'de, bir kısmı ise Lüksemburg'da görev yapar.
Avrupa Parlamentosu; Parlamento, Bakanlar Konseyi ile Avrupa Komisyonu'nu denetleyerek, Avrupa politikalarının işleyişini izler. Avrupa Komisyonu üyelerinin tayinlerini onaylama ve üçte iki oy çokluğuyla komisyonu görevden alma yetkisine sahiptir. Parlamento ve Konsey bütçe konusundaki yetkileri paylaşırlar. Parlamento yıllık bütçeyi oylar ve bütçe uygulamasını izler. Parlamento genel kurulu Strasbourg'da toplanır.
Bakanlar Konseyi; Konsey'in görevi, üye devletlerin genel ekonomik politikalarını koordine ederek ve Komisyon'un sunduğu tekliflerden hareketle ortak politikalara ilişkin temel kararları almak, antlaşmada belirlenmiş hedeflere ulaşılmasını sağlamaktır. Konsey'in adalet ve içişleri alanındaki esas işlevi, üye devletlerin imzalayacağı sözleşmeleri hazırlamak ve önermektir.
Adalet Divanı; Hukuksal platformda üye ülkelerin anlaşmalara uyup uymadıklarını denetlemek ve yaptırımlar uygulamakla görevlidir. Divan 15 yargıçtan oluşur ve yargıçların bağımsızlıkları güvence altındadır.
Sayıştay; Avrupa Birliği'nin gelir ve harcamalarının düzenli ve hukuka uygun biçimde yapılıp yapılmadığını denetleyerek, yıllık raporlar hazırlar.
Ekonomik ve Sosyal Komite; Işçi, işveren ve diğer ekonomik grupların temsil edildiği bu komitenin, birçok konuda karar alınmadan önce görüşüne başvurulması zorunludur. Komite 222 üyeden oluşur ve Brüksel'de toplanır.
Bölgeler Komitesi; Konsey ve Komisyon, ekonomik ve toplumsal bütünleşme, eğitim, toplum sağlığı, Avrupa çapında ulaşım, telekomünikasyon, enerji ağları gibi konularda Bölgeler Komitesi’nin görüşüne başvurmak zorundadır. Komite'nin 222 asil ve 222 yedek üyesi vardır.
Avrupa Birliği Yatırım Bankası, 1958 Roma Antlaşması ile birliğin hedeflerini gerçekleştirebilmesi için gerekli olan yatırımları finanse etmek için kurulmuş mali kuruluştur. Avrupa Birliği, 1992 yılında, Avrupa Merkez Bankası tarafından yürütülecek tek Avrupa para birimine geçişi de içine alan, Ekonomik ve Parasal Birliği geliştirme kararı almıştır. 1 Ocak 2002 tarihinden itibaren Avrupa Birliği'ne üye ülkelerin büyük çoğunluğu ulusal para birimleri yerine, ortak para birimi Euro'yu kullanmaya başlamışlardır.