Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynyň
2012-nji ıylyň 13-nji iıunynda çykaran № 330
B U İ R U G Y
Wagtlaıyn alyp gitmek gümrük düzgüni hakynda
Düzgünnamany tassyklamak barada
Türkmenistanyň Gümrük Kodeksiniň düzgünlerini ıerine ıetirmek we harytlar wagtlaıyn alyp gitmek gümrük düzgünine ıerleşdirilen mahaly gümrük gözegçiligini guramagy we resmileşdirmegi kämilleşdirmek maksady bilen, buıurıaryn:
1. Wagtlaıyn alyp gitmek gümrük düzgüni hakynda Düzgünnamany tassyklamaly (goşulıar).
2. Türkmenistanyň İustisiıa ministrligi tarapyndan 1999-njy ıylyň 25-nji martynda 205 san bilen bellige alnan Türkmenistanyň Döwlet gümrükhanasynyň başlygynyň wezipesini ıerine ıetirijiniň 1999-njy ıylyň 5-nji martynda çykaran 3 belgili buırugyny güıjini ıitiren hasap etmeli.
3. Şu buırugyň ıerine ıetirilişine gümrükhanalaryň başlyklary gözegçilik etmeli.
Türkmenistanyň Döwlet gümrük
2012-nji ıylyň 13-nji iıunyndaky
330 belgili buırugy bilen
I. Umumy düzgünler
1. Şu Düzgünnama, Türkmenistanyň Gümrük kodeksiniň 160-165-nji maddalaryna laıyklykda taııarlandy we Türkmenistanyň gümrük çäginde erkin dolanyşykda bolan harytlary wagtlaıyn alyp gitmek gümrük düzgünine ıerleşdirmegiň we olara gözegçilik etmegiň tertibini kesgitleıär.
2. Wagtlaıyn alyp gitmek - Türkmenistanyň gümrük çäginde erkin dolanyşykda bolan harytlaryň, alnyp gidiliş gümrük paçlaryny tölemekden şertli doly boşadylyp hem-de harytlara Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen ykdysady häsiıetli gadaganlyklar we çäklendirmeler ulanylmazdan, Türkmenistanyň gümrük çäginiň daşynda wagtlaıyn ulanylyp bilinıän gümrük düzgüni.
3. Wagtlaıyn alnyp gidilen harytlar, daşamagyň (ulagly daşamagyň), saklamagyň ıa-da ulanmagyň kadaly şertlerindäki tebigy könelmäniň ıa-da tebigy azalmanyň netijesindäki üıtgemelerden başga ıagdaılarda üıtgewsiz ıagdaıda galmalydyr.
4. Wagtlaıyn alnyp gidilıän harytlar yzyna getirilen mahalynda gümrük edarasy tarapyndan kybaplanylyp bilnen şertinde, Türkmenistanyň gümrük çäginde erkin dolanyşykda bolan harytlary Türkmenistanyň Gümrük kodeksiniň talaplarynyň berjaı edilmegi bilen, wagtlaıyn alyp gitmek gümrük düzgünine ıerleşdirip bolar.
Wagtlaıyn alyp gitmek gümrük düzgünine ıerleşdirilıän harytlaryň alnyp gidiliş gümrük paçlaryny tölemekden şertli doly boşadylmagy Türkmenistanyň Gümrük kodeksine laıyklykda amala aşyrylıar.
5. Wagtlaıyn alyp gitmek gümrük düzgünine:
1) çalt könelıän we beıleki şuňa meňzeş ygtybarly kybaplanmagy mümkin bolmadyk harytlar (sergileri geçirmek üçin görkeziş we mahabatlandyryş maksatlary üçin wagtlaıyn alnyp gidilen halatlar muňa degişli däldir);
2) elektrik, ıylylyk we beıleki görnüşdäki energiıalar (görkezilen harytlaryň kybaplanyp bolmaıandygyna görä);
3) azyk önümleri, içgiler, şol sanda alkogolly içgiler we temmäki önümleri, senagat taıdan öndürilen beıleki temmäki we temmäkiniň senagat çalşyryjylary, derman serişdeleri, sarp edilıän harytlar (sergileri geçirmek üçin görkeziş we mahabatlandyryş maksatlary üçin wagtlaıyn alnyp gidilen halatlar muňa degişli däldir);
4) suwuk ıa-da gaz halyndaky harytlar (sergileri geçirmek üçin görkeziş we mahabatlandyryş maksatlary üçin önümçilikde gaplanan, her biriniň agramy 3 kg köp bolmadyk mukdardaky gaplarda wagtlaıyn alnyp gidilen halatlar muňa degişli däldir);
5) senagat galyndylary (şol sanda radioaktiw, zäherli (awuly), zäherleıji);
6) Türkmenistanyň kanunçylygyna laıyklykda kazyıet ıa-da ygtyıarly döwlet edaralary tarapyndan mejbury çäre ulanylan; we beıleki halatlarda, haçanda munuň üçin gümrük edarasynda ıeterlik esas bolanda harytlar ıerleşdirilip bilinmez.
6. Harytlary wagtlaıyn alyp gitmäge rugsat, iş çäginde şeıle harytlar ıerleşıän we olaryň bellenen tertipde gümrük taıdan resmileşdirilmegi amala aşyrylıan gümrük edarasy tarapyndan berilıär.
7. Wagtlaıyn alyp gitmek gümrük düzgünine ıerleşdirlen harytlar babatynda, wagtlaıyn alyp gitmek gümrük düzgüniniň hereketi, şol harytlaryň Türkmenistanyň çägine yzyna getirilmegi ıa-da wagtlaıyn alyp gitmek gümrük düzgüniniň bellenen tertipde başga gümrük düzgünine üıtgedilmegi bilen tamamlanıar.
II. Harytlaryň wagtlaıyn alnyp gidiliş möhletlerini bellemek we
8. Wagtlaıyn alyp gitmek gümrük düzgünine laıyklykda harytlary resmileşdirıän gümrük edarasy, harytlaryň wagtlaıyn alnyp gidiliş möhletini, şeıle alyp gitmekligiň maksatlaryny we ıagdaılaryny nazara almak bilen, Türkmenistanyň Gümrük kodeksine laıyklykda belleıär.
9. Gümrük edarasy wagtlaıyn alnyp gidiliş möhletini bellän mahalynda, harytlary wagtlaıyn alyp gitmäge rugsat almak üçin ıüz tutan şahsyň (deklarantyň) soraıan möhletini, harytlaryň üıtgewsiz ıagdaıda yzyna getirilmek mümkinçiligini hem-de wagtlaıyn alnyp gidiliş möhletiniň dowamynda harytlary ygtybarly kybaplamagy üpjün edip bolmaklygynyň mümkinçiligini göz öňünde tutmalydyr.
Wagtlaıyn alyp gitmegiň maksady we harytlary wagtlaıyn alyp gitmäge soralıan möhlet, deklarant tarapyndan gümrük edarasyna degişli resminamalaryň berilmegi bilen tassyklanıar.
10. Harytlaryň, wagtlaıyn alyp gitmek gümrük düzgüninde bolmagynyň maksatlaryny we möhletlerini tassyklamak üçin degişlilikde şu resminamalar berlip bilner:
harytlary ulanmak bilen geçirilıän çäräniň meıilnamasy we maksatnamasy;
harytlaryň ulanylmagy bilen bagly synagyň, barlagyň, tejribäniň meıilnamasy we maksatnamasy;
hasaplar we beıleki täjirçilik resminamalary;
harytlaryň wagtlaıyn alnyp gidilmeginiň maksadyny we möhletini tassyklaıan beıleki resminamalar.
11. Harytlary wagtlaıyn alyp gitmegiň möhletini uzaltmagy, şeıle uzaltma ıeterlik esas bolanda we Türkmenistanyň Gümrük kodeksinde bellenilen talaplar we şertler bozulmadyk bolsa, wagtlaıyn alyp gitmäge rugsat alan şahsyň (deklarantyň) delillendirilen arzasy boıunça wagtlaıyn alyp gitmek gümrük düzgünine laıyklykda harytlary resmileşdiren gümrük edarasy amala aşyrıar.
Harytlaryň wagtlaıyn alnyp gidiliş möhletiniň uzaldylmagy baradaky berlen arzada şular görkezilmelidir:
wagtlaıyn alyp gitmek gümrük düzgünine laıyklykda resmileşdirilen harytlardan:
görkezilen gümrük düzgüninde gözegçilikde saklanyp, wagtlaıyn alnyp gidiliş möhleti uzaldylmaly harytlar;
Türkmenistanyň gümrük çägine yzyna getirilen harytlar (bar bolanda);
başga gümrük düzgüninde resmileşdirilen harytlar (bar bolanda) barada maglumatlar (harydyň ady, sany, agramy, tapawutlandyryş aıratynlyklary we ş.m.).
12. Gümrük edarasy wagtlaıyn alyp gitmek möhletini uzaltmak şu aşakdaky ıagdaılarda ıüz öwrüp biler:
Türkmenistanyň kanunçylygynda we şu Düzgünnamada bellenen talaplar berjaı edilmeıän bolsa;
harytlary ygtybarly kybaplamak mümkinçiligi bolmasa;
munuň üçin gümrük edarasynda ıeterlik esas bar bolsa.
13. Gümrük edarasy tarapyndan bellenen we wagtlaıyn alyp gitmäge rugsatda görkezilen möhletiň çäginde harytlaryň wagtlaıyn alyp gitmek gümrük düzgüninde bolmagynyň anyk dowamlylygyny wagtlaıyn alyp gitmek gümrük düzgünine harytlary ıerleşdirmäge mälim eden şahs kesgitleıär.
III. Harytlaryň yzyna getirilmegi hakynda borçnama
14. Deklarantyň, harytlary yzyna getirmegi hakynda borçnamasy, şol harytlaryň, wagtlaıyn alyp gitmek gümrük düzgünine ıerleşdirilmegi barada mälim edilmegi bilen ıüze çykıar.
15. Harytlaryň yzyna getirilmegi hakynda borçnama (mundan beıläk -borçnama) - gümrük edarasy tarapyndan bellenen wagtlaıyn alnyp gidiliş möhletde, wagtlaıyn alnyp gidilen harytlaryň Türkmenistanyň gümrük çägine yzyna getirilmegi hakynda, deklarantyň ıazmaça borçnamasydyr.
Harytlaryň yzyna getirilmegi hakynda borçnama deklarant tarapyndan berilmelidir.
16. Harytlar, wagtlaıyn alyp gitmek gümrük düzgünine mälim edilen mahalynda borçnama gümrük edarasyna berilıär. Borçnamanyň nusgasy şu Düzgünnamanyň goşundysynda getirildi.
17. Borçnama, Türkmenistanyň gümrük çägine harytlaryň hemmesiniň birwagtda ıa-da borçnama doly ıerine ıetirilıänçä aıratyn tapgyrlar boıunça getirilmegi bilen ıerine ıetirilip bilner.
18. Borçnamanyň hereketi, harytlaryň Türkmenistanyň gümrük çägine getirilmegi ıa-da Türkmenistanyň gümrük kanunçylygynda göz öňünde tutulan başga gümrük düzgünine ıerleşdirilmegi bilen bes edıär.
IV. Wagtlaıyn alyp gitmek gümrük düzgünine mälim edilen harytlary gümrükde resmileşdirmek
19. Wagtlaıyn alyp gitmek gümrük düzgüninde harytlaryň bellenilen tertibe laıyklykda gümrük taıdan resmileşdirilmegi Türkmenistanyň Gümrük kodeksiniň 30-njy maddasynyň esasynda kesgitlenen ıerde we wagtda amala aşyrylıar.
20. Wagtlaıyn alyp gitmek gümrük düzgünine ıerleşdirilmegi üçin mälim edilıän harytlar gümrük edarasyna ıük gümrük deklarasiıasynyň berilmegi arkaly deklarirlenmäge degişlidir.
Deklarant ıük gümrük deklarasiıasy bilen bir wagtda şu resminamalary:
wagtlaıyn alnyp gidilıän harytlar üçin harydyň ıany bilen iberilıän resminamalary;
eger wagtlaıyn alnyp gidilıän harytlar beıleki döwlet edaralarynyň gözegçiligine degişli bolsa, şol edaralaryň rugsat beriji resminamalary; we degişliligi boıunça Türkmenistanyň Gümrük kodeksiniň 81-nji maddasynda göz öňünde tutulan beıleki resminamalary gümrük edarasyna bermelidir.
21. Wagtlaıyn alyp gitmäge rugsat berilmeıär, eger-de:
berlen maglumatlar doly däl ıa-da ygtybarsyz bolsa;
Türkmenistanyň kanunçylygy we şu Düzgünnama bilen bellenilen talaplar berjaı edilmese;
munuň üçin gümrük edarasynda ıeterlik esas bolan beıleki halatlarynda.
22. Wagtlaıyn alnyp gidilen harytlara gümrük gözegçiligini olary wagtlaıyn alyp gitmek gümrük düzgüninde resmileşdiren gümrük edarasy amala aşyrıar.
V. Wagtlaıyn alyp gitmek gümrük düzgüniniň hereketi tamamlananda harytlary gümrük taıdan resmileşdirmek
23. Bellenilen wagtlaıyn alyp gitmek möhletiniň dowamynda harytlar Türkmenistanyň gümrük çägine yzyna getirilmelidir ıa-da wagtlaıyn alyp gitmek gümrük düzgüni Türkmenistanyň gümrük kanunçylygyna laıyklykda başga gümrük düzgünine üıtgedilmelidir (Türkmenistanyň Gümrük kodeksine laıyklykda başga gümrük düzgüninde mälim edilmelidir).
24. Türkmenistanyň gümrük kodeksinde göz öňünde tutulan şertler we talaplar berjaı edilen mahalynda, wagtlaıyn alyp gitmegiň gümrük düzgünini eksport gümrük düzgünine üıtgetmäge rugsat berilıär, wagtlaıyn alnyp gidilıän harytlaryň Türkmenistanyň kanunçylygyna laıyklykda Türkmenistanyň gümrük çägine hökmany suratda yzyna getirilmäge degişli bolan halatlary muňa degişli däldir.
25. Wagtlaıyn alyp gitmegiň gümrük düzgüniniň eksport gümrük düzgünine üıtgedilmegine harytlar gümrük edarasyna görkezilmezden ıol berilıär.
26. Yzyna getirilen harytlar:
bellenilen tertipde doldurylan ıük gümrük deklarasiıasy;
harytlar, wagtlaıyn alyp gitmek gümrük düzgüninde mälim edilende resmileşdirilen ıük gümrük deklarasiıasynyň nusgasy (asyl nusgasyny görkezmek bilen);
gümrük taıdan resmileşdirilendigi üçin gümrük tölegleri tölenendigi barada töleg resminamasy;
yzyna getirilen harytlar üçin harydyň ıany bilen iberilıän resminamalar;
gümrük maksatlary üçin göz öňünde tutulan beıleki zerur resminamalar gümrük edarasyna berilende gümrük taıdan resmileşdirilıär.
Wagtlaıyn alyp gitmegiň gümrük düzgüni astynda ıerleşdirilen harytlar yzyna getirilen mahaly gümrük gözegçiligi we resmileşdirmesi harytlary wagtlaıyn alyp gitmegi resmileşdiren gümrük edarasy ıa bolmasa Türkmenistanyň başga bir gümrük edarasy tarapyndan, şol harytlary wagtlaıyn alyp gitmegi resmileşdiren Türkmenistanyň gümrük edarasynyň (gümrükhananyň) ıazmaça rugsady bilen amala aşyrylıar.
27. Wagtlaıyn alnyp gidilen harytlar başga gümrük düzgüninde mälim edilen mahalynda olaryň gümrük taıdan resmileşdirilmegi, Türkmenistanyň gümrük kanunçylygynda mälim edilıän gümrük düzgünine harytlary ıerleşdirmek üçin bellenilen talaplar we şertler hem-de şu Düzgünnama bilen kesgitlenen aıratynlyklar göz öňünde tutulyp amala aşyrylıar.
28. Wagtlaıyn alnyp gidilen harytlar başga gümrük düzgünine ıerleşdirilen mahalynda, saılanan gümrük düzgünine laıyklykda Türkmenistanyň gümrük kanunçylygynda göz öňünde tutulan gümrük tölegleri tölenilmäge degişlidir.
29. Wagtlaıyn alyp gitmegiň gümrük düzgüninde ıerleşdirilen harytlar Türkmenistanyň çägine yzyna gaıtarylyp getirilıänçä ıa-da bellenen tertipde başga gümrük düzgünine ıerleşdirilıänçä gümrük gözegçiliginde bolıar.
30. Wagtlaıyn alyp gitmegiň gümrük düzgüniniň talaplaryny we şertlerini berjaı etmedik şahs Türkmenistanyň kanunçylygyna laıyklykda jogapkärçilik çekıär.
2012-nji ıylyň 26-nji iıunynda bellige alyndy.
Bellige alyş sany 650.