Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta » UYKUSUZLUK DEPRESYON BELİRTİLERİNİ DÜZELTİYOR
Yayınlanma tarihi: 22 Eylül 2017
Kısa süreli uyku eksikliğinin bazı hastalarda depresyon belirtilerini azaltabileceği bildirildi.
Penn Uyku Merkezi uzmanlarının meta-analizinde 1974-2016 seneleri arasında yapılan 66 çalışma değerlendirildi.
Journal of Clinical Psychiatry’ de yayınlanan çalışmaya göre, hastaların yarısı kadarında uyku azlığı veya günde 3-4 saat uyuduktan sonra günün tamamını uyumadan geçirmek depresyon belirtilerini 24 saatte düzeltiyor.
2015’ de Neuron isimli dergide yayınlanan bir araştırmada uykusuzluğun beyinde frontal lopta trisiklik Antidepresanların da etkilediği bir reseptörü uyardığı bildirilmişti.
Uykusuzluk ve depresyon arasındaki ilişkiye Alman psikiyatrist Heinroth 200 sene evvel dikkat çekmişti.
Psiko-somatik hastalık kavramının da yaratıcısı olan uzman uykusuzluğun kendisinin melankoli diye adlandırdığı depresyon üzerine müspet tesirleri olabileceğini bildirmişti.
Uyanıklık tedavisi ise ilk kez 1970’ lerde geliştirildi ve depresyon semptomlarında düzelme görülmeye başlayan hastalarda uygulandı.
Bu uygulama etkili bulunmakla beraber faydasının geçici olduğu, tedaviden sonra belirtilerin tekrar arttığı görüldü.
Kronoterapi adı verilen parlak ışıkla uykusuzluğa zorlamanın depresyon belirtilerini daha uzun süre giderebileceği gösterildi.
Uykusuzluk nasıl etki ediyor?
Uyku azlığının hangi mekanizma ile depresyon belirtilerini etkilediği ve hangi hastaların bundan fayda göreceği bilinmiyor.
Uykusuzluğun vücut iç saatini yeniden ayarlayarak (“resetleme”) ve beyni yeniden yapılandırarak etkili olabileceği düşünülüyor.
Uykusuzluğun depresyondakilerde nöroplastisiteye (beynin bağlantılarını değiştirmesi ve şekillendirmesi) paradoks bir etki gösterebileceğini ileri sürenler de var.
Beynin yeniden ayarlanma ve yapılanmasının aslında uykuda gerçekleştiği biliniyor.
Diğer taraftan uyku bozukluklarının bazı ruh hastalıklarına yardımcı olabileceği de biliniyor.
Bu araştırmadan depresyonun sebebinin fazla uyumak veya depresyonun ilacının uykusuzluk olduğu gibi bir sonuç çıkarmak elbette mümkün değil ama uyku azlığı depresyon tedavisinde yardımcı bir yöntem olarak kullanılabileceği söylenebilir.
HASTA MIYIM? İNSAN MIYIM?