Şifrelerimizin kaynağı bilinçaltı! - Serinletici
Bilim / İnsan / Psikoloji / Yaşam
by Neval Erbak · Nisan 22, 2018
Yeni hesap açtınız, şifrenizi belirleme aşamasındasınız. Daha önce de yaptığınız gibi ailenizden birilerinin ismini ve doğum tarihinizi bir araya getirme fikri ağır basıyor. Bu sefer değişiklik yapıp hayranı olduğunuz ünlülerden birinin albüm ismini de kullanabilirsiniz. Belki de “Kim uğraşacak” diyerek, diğer beş hesabınızın şifresini bir kez daha tercih edersiniz. “Ne önemi var ki” demeyin, seçtiğiniz şifreler bilinçaltınızdakileri gün yüzüne çıkarıyor.
Şifrelerin bilinçaltınızda saklı kalanları ortaya çıkarmasının iki sebebi var. Birincisi, üye olma aşamasını bir an önce atlatarak asıl hedefimize ulaşmak istediğimizden, aklımıza ilk gelen kelimeleri kullanma eğilimini göstermemiz. Biz bunu idrak edemesek de, hızlıca düşündükten sonra aklımızda beliren kelimeler bilinçaltımızla direkt bağlantılı oluyor. Yaşadığımız ve gözlemlediğimiz olaylar zihnin derinliklerinden şimdiki zamana süzülerek şifrelerimizin konusu oluveriyor. Diğer sebebe gelirsek, unutulmayacak bir şifre oluşturmak istediğimizden, aklımızda yer eden anahtar kelimelere yöneliyoruz. Bu kelimelerin kaynağı da bilinçaltı oluyor tabii.
Londra’da bulunan City University’de İnsan- Bilgisayar Etkileşimi Profesörü, Psikolog Helen Petrie, insanları tercih ettikleri parolalara göre dört gruba ayırabileceğimizi söylüyor. İngiltere’de yapılan bir ankette 1000’in üzerinde internet kullanıcısına parolaları hakkında birkaç soru sorulmuş. Cevaplar beş ana kategoride toplanmış.
Aile ve Yakın Çevre
Ankete katılanların neredeyse yarısı parolalarında kendi adlarını; çocuklarının, eşlerinin ya da evcil hayvanlarının isimlerini ya da doğum tarihlerini kullandıklarını belirtmiş. Bu kişiler hakkında güçlü aile bağlarına sahip olduklarını söylemek yanlış olmaz. Bu kişiler, onlar için duygusal bir anlam ifade eden insanlar ve olaylardan yola çıkarak şifrelerini belirliyorlar.
Bel Altı Şifreler
Katılımcıların yüzde 11’i bel altı şifreleri tercih ediyor. Bu internet kullanıcıları, kendilerini daha seksi, kaslı ve çekici hayal ederek, egolarını okşamak adına “Seksi”, “Kaslı” gibi şifreler tercih edebiliyorlar. Genellikle yoğun güven eksikliği hissedenlerin kullandığı şifreler, çizgiyi biraz aşabiliyor. Kullanıcıların beğendikleri ve arzuladıkları kişilerin fiziki özellikleriyle ilgili şifrelere de sıkça rastlanıyor. Bu konuda ne kadar ileri gidebildiklerini hayal bile edemezsiniz.
Cevapların üçte biri hayran kitlesinden oluşuyor. Bu grup şifrelerinde şarkıcıları, oyuncuları, spor takımlarını ya da hayali karakterleri kullanıyor. Psikolog Helen Petrie, bu kişilerin genç ya da karakteri henüz oturmamış kişiler olduğunu ve hayranı oldukları ünlülere özendiklerini öne sürüyor. Bu kategoride en çok kullanılan iki isimse; Madonna ve “Homer Simpson.”
Katılımcıların yüzde 10’luk kesimi ise zorlu şifrelerle hesaplarını garantiye alanlardan oluşuyor. Bu kategoride, kullanıcılar şifrelerinde “Jap157+” gibi özel bir nedene dayanmayan harf, numara ve sembolleri tercih ediyor. Petrie; “Güvenliğe en fazla önem veren bu gruptur. Kırması zor bir şifrenin tüm gerekliliklerini yerine getireceklerinden emin olabilirsiniz” diyor. Bilgilerinin güvende olduğu kesin. Etrafınızda her konuda garantici davrananların bu kategoride olma ihtimali son derece yüksek. Bu gruplardan hiçbirine ait değilseniz, muhtemelen birçok hesabında aynı şifreyi kullananlardansınız.
Sosyal medya hesapları, e-posta adresleri ve hatta kredi kartında dahi aynı şifreyi kullanan adrenalin tutkunları bu kategoride. “Benim hesabımı neden çalsınlar ki” diyerek rehavete kapılıp basit parolalar kullananların sayısı tahmininizden daha fazla. Antivirüs yazılım kuruluşu Eset; 2017’de en çok kullanılan şifrenin “123456” olduğunu belirtiyor. Geçen yıl, beş milyondan fazla şifrenin, siber korsanlar tarafından ele geçirildiğini düşünürsek, özel bilgilerinizi korumak için daha yaratıcı şifrelere yönelmenizi öneririz.
“Her hesabım için ailemden başka birinin adını kullanıyorum. Kulağa saçma gelse de hem akılda kalıcı, hem de bulunması zor.” – DİDEM, 26
“Tüm ergenliğim boyunca, şifrelerim hep hayranı olduğum Eminem ile ilgiliydi. Parolalarımı hep Eminem’in en sevdiğim şarkısı, doğum tarihi ya da son albümü gibi detaylardan oluşturdum. Sonra işler değişti tabii.” – MELİS, 32
“Etrafımda insanlar ‘abcde’, ‘12345’ gibi şifreler kullanıyor. Bu beni çok şaşırtıyor. Bana göre, özel konuşmalarımın ve fotoğraflarımın bulunduğu sosyal medya hesaplarıma basit şifreler koymak, bilgilerimi gümüş tepsiyle sunmakla eş değer. Her zaman komplike parolalar kullanırım, belli aralıklarla mutlaka değiştiririm.” – TUĞÇE, 29
“İtiraf edeyim, basit şifreler kullanıyorum. Yanlış olduğunu biliyorum fakat karmaşık parolaları hemen unutuyorum. Not almak da işe yaramıyor. Bu konuda biraz üşengeç olduğumu kabul ediyorum.” – ECE, 25
2017’nin En Kötü 5 Şifresi