Anayasa Mahkemesi Kararı E. 2006/54 (5326 Sayılı Kabahatler Kanunu Hk.) - Alomaliye.com
Tarih: 6 Ekim 2006 / 10:00 Kategori: Anayasa Mahkemesi Kararları
Esas Sayısı : 2006/54
Karar Sayısı : 2006/47
Karar Günü : 6.4.2006
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN MAHKEME : Güroymak Sulh Ceza Mahkemesi.
İTİRAZIN KONUSU : 30.3.2005 günlü, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 27., 28. ve Geçici 3. maddelerinin, Anayasa’nın 2., 125., 155. ve 157. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.
Menşe Şehadetnamesi ve Veteriner Sağlık Raporu olmayan hayvanları naklettiği iddiasıyla 3285 sayılı Yasa uyarınca hakkında idari para cezası verilen kişinin, iş bu cezanın iptali istemiyle yapmış olduğu başvuruyu inceleyen Mahkeme, itiraz konusu kuralların Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına vardığından iptalleri için başvurmuştur.
Başvuru kararının ilgili bölümleri şöyledir:
“…Anayasa, bir defa idari yargı ve adli yargı ayrımını benimseyip bu ayrımı yargı sisteminin odağına yerleştirdikten sonra, hangi tür yargısal uyuşmazlıkların adli, hangisinin idari yargının görev alanına gireceği konusunda anayasal bir belirleme yapılmadığı, bir ilke getirilmediği, dahası bu konuda belirleme yapmak üzere kanun koyucuya mutlak bir yetki verildiği düşünülemez.
…5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 27 ve 28. maddeleri ile geçici 3. maddesi Anayasa’nın 2.,125., 155. ve 157. maddelerine aykırı görüldüğünden bu konuda bir karar verilmesi için Anayasa’nın 152. maddesine göre Anayasa Mahkemesi’ne itiraz yoluna başvurulmasına,
1) “Başvuru yolu” başlıklı 27. maddesi şöyledir;
“MADDE 27.- (1) İdarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idarî yaptırım kararı kesinleşir.
(5) İdari yaptırım kararının mahkeme tarafından verilmesi halinde bu madde hükmü uygulanmaz.”
2) “Başvurunun incelenmesi” başlıklı 28. maddesi şöyledir;
3) Geçici Madde 3 şöyledir;
Başvuru gerekçesinde Anayasa’nın 2., 125., 155. ve 157. maddelerine dayanılmıştır.
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 8. maddesi gereğince 6.4.2006 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında öncelikle uygulanacak kural konusu incelenmiştir.
5326 sayılı Yasa’nın 27. maddesinin (1) numaralı fıkrası dışındaki kuralları Mahkeme’ye başvuru ile ilgili kimi durumları düzenlemekte olup, bu kuralların Mahkeme’nin elindeki davada uygulanma olanağı bulunmamaktadır.
Yasa’nın Geçici 3. maddesinde, daha önce verilmiş olup 5326 sayılı Yasa’nın yürürlüğe girdiği tarihte henüz iptal davası açılmamış ve dava açma süresi de dolmamış olan idari para cezasına ilişkin kararlara karşı başvuru yolunun sulh ceza mahkemesi olduğu belirtilmektedir.. Ancak başvuran Mahkeme’nin bakmakta olduğu dava, 19.10.2005 tarihinde işlendiği iddia olunan kabahat nedeniyle verilmiş idari para cezasına ilişkin bulunmaktadır.
Bu nedenlerle, 30.3.2005 günlü, 5326 sayılı “Kabahatler Kanunu”nun 27. maddesinin (1) numaralı fıkrası dışında kalan bölümü ile Geçici 3. maddesinin itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, bu kurallara ilişkin başvurun Mahkeme’nin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,
Dosyada eksiklik bulunmadığından 30.3.2005 günlü, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 27. maddesinin (1) numaralı fıkrası ve 28. maddesinin esasının incelenmesine, Mehmet ERTEN ve Fettah OTO’nun “Başvurunun, Başvuran Mahkeme’nin yetkisizliği nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği” yolundaki karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
Başvuru kararında idarenin kamu gücünü kullanarak verdiği idari yaptırım kararlarına karşı yapılan başvurularda, uyuşmazlığın çözümünün, idari yargı yerine itiraz konusu kurallarla adli yargıya bırakılmasının Anayasa’nın 2., 125., 155. ve 157. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
5326 sayılı Yasa’nın itiraz konusu 27. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, idari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararlarına karşı başvuru yeri ve süresi, 28. maddesinde ise başvurunun incelenme yöntemi belirtilmektedir.
5326 sayılı Yasa’nın 3. maddesi 1.3.2006 günlü, E. 2005/108, K.2006/35 sayılı kararla iptal edilmiş, iptal hükmünün kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesi uygun bulunmuştur. Anılan karardaki bu maddeye ilişkin iptal gerekçesi doğrultusunda, cezaî karakteri ağır basan eylemler açısından verilen idari para cezası ve/veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımlarına karşı başvurunun sulh ceza mahkemesince Yasa’da belirtilen usule göre incelenmesinde Anayasanın 2., 125. ve 155. maddelerine aykırılık bulunmamaktadır. İtirazın reddi gerekir.
Kuralların Anayasa’nın 157. maddesiyle ilgisi görülmemiştir.
Mehmet ERTEN bu karara farklı gerekçe ile katılmış; Osman Alifeyyaz PAKSÜT ise, “5326 sayılı Yasa’nın (1) numaralı fıkrasının iptali gerektiği” düşüncesiyle bu kural yönünden katılmamıştır.
30.3.2005 günlü, 5326 sayılı “Kabahatler Kanunu”nun;
A – 27. maddesinin (1) numaralı fıkrasının Anayasa’ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE, Osman Alifeyyaz PAKSÜT’ün karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA,
B – 28. maddesinin Anayasa’ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,
6.4.2006 gününde karar verildi.
Güroymak İlçesi Sulh Ceza Mahkemesi’nde dava konusu edilen olayda; menşe şahadetnamesiz ve veteriner sağlık raporsuz olup menşeinde salgın hastalık olmadığı tespit edilen hayvanların nakledilmesi nedeniyle, 3285 sayılı Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanunu’nun 47/1(b) maddesine göre Kaymakamlık tarafından davacıya idari para cezası ile aynı Kanunun 47(f) maddesi uyarınca taşımada kullanılan aracın üç ay süreyle trafikten men edilmesi cezası verilmiştir.
Dosyada bulunan ceza kararında, yukarıda anılan Kanunun ilgili hükümlerine göre bu cezaya karşı hangi idare mahkemesine itiraz edilebileceği ve itiraz süresi gösterilmiştir. 27.10.2005 tarihinde davacıya tebliğ edilen bu cezaya karşı davacı vekili tarafından 1.11.2005 tarihinde ceza kararında gösterilen yetkili idare mahkemesi yerine, hayvan nakli olayının gerçekleştiği Güroymak İlçesi Sulh Ceza Hakimliği’ne dava açılmıştır. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümlerine göre açılan bu davada, Mahkeme, Kanun’un 27. ve 28. maddeler ile geçici 3. maddesinin davada uygulanacak kural olduğuna, ancak bu yasa hükümlerinin Anayasa’nın 2., 125., 155. ve 157. maddelerine aykırı bulunması nedeniyle Anayasa Mahkemesi’ne itiraz yolu ile başvurulmasına; aracın trafikten men edilmesi ile ilgili olarak da, bu ceza, ilgili kanunlarda yer alan diğer idari tedbir niteliğinde olduğundan başvurunun bu kısmının incelenmesinin idari yargının görev alanı içinde olduğuna karar vermiştir.
Kanun’un, kabahatler karşılığında uygulanacak idari yaptırımlara başvuru yolunu düzenleyen 27. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, idari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabileceği öngörülmüştür. Kanunun bu hükmü ile 3. maddesinde düzenlenen, bu kanunun genel hükümleri diğer kanunlardaki kabahatler hakkında da uygulanır biçimindeki hükmünden, diğer kanunlarda yer alan ve karşılığında idari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım bulunan kabahatler hakkında, Kabahatler Kanunu’nun genel hükümlerinin uygulanabileceği anlaşılmaktadır. Nitekim, Kabahatler Kanunu’nun 19. maddesinde karşılığında bir meslek ve sanatın yerine getirilmemesi, işyerinin kapatılması, ruhsat veya ehliyetin geri alınması, kara, deniz veya hava nakil aracının trafikten veya seyrüseferden alıkonulması gibi yaptırımlara ilişkin hükümler, ilgili kanunlarda Kabahatler Kanunu hükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadar saklı tutulacağının ifade edilmesi de bu durumu doğrulamaktadır.
Dava konusu olayda ise idari para cezası ile birlikte hayvan naklinde kullanılan aracın üç ay süreyle trafikten men edilmesine karar alındığı görülmektedir. Kararda yer alan idari yaptırımlardan birisi de aracın trafikten alıkonulmasına ilişkindir. Bu tür idari yaptırım içeren diğer kanunlardaki kabahatlerle ilgili hükümlerde, Kabahatler Kanunu hükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadar yürürlükleri devam edeceği gibi, sulh ceza mahkemesini yetkili kılan 27. maddede trafikten alıkonulmayı kapsayan idari bir yaptırıma da yer verilmemiştir. Buna göre, trafikten alıkonulmaya ilişkin idari tedbiri de içeren olaya Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanunu’nun ilgili hükümlerinin uygulanmasına devam edileceğinden, Kabahatler Kanunu’nun uygulanmasına olanak bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 27. maddesinin (1) numaralı fıkrasıyla 28. maddesinin olayda uygulanacak kurallar olmadığından, Mahkeme’nin yetkisizliği nedeniyle itirazın reddine, karar verilmesi gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına karşıyız.