Müzeler Neden Önemlidir? - Beyaz Tarih
1. Müzeler ulusların ve insanlığın toplumsal hafızalarıdır
Sanat, bilim, tarih ve kültürle ilgili birikimlerin sergilenme alanı olan müzeler, özellikle insanlığın ortaya koyduğu, geçmişi günümüze taşıyan ölümsüz hafızalardır. Günümüzden yüzlerce, binlerce hatta fosil sergilenen müzeler ele alınırsa milyonlarca yıl öteden bilgi sunan bu alanlar özellikle ulus bazında düşünüldüğünde ulusların toplumsal hafızaları niteliğindedir. Bu yönüyle müzeler, bir toplumun, kültürü, yaşayış biçimi, ekonomik ve bilimsel faaliyetleri vb. unsurları saklı tutan ve bizlere sunan önemli alanlardır. Elbette müzeleri geçmişteki kültür varlıkların sergilendiği yer olarak sınırlamak doğru olmaz. Aynı zamanda etnografya, fen, doğa ve folklor müzelerinde yakın geçmişin sanat ve zeka ürünlerinin ortaya konduğu yerlerdir.
2. Kültürlerarası iletişim ve etkileşim için eşsiz mekânlardır
Kültür turizmi denilen olgu, farklı uluslara, dinlere ve çeşitli etnik yapılara ait tarihsel ögelerin görülüp tanınması amacıyla yapılan önemli bir turizm faaliyetidir. Bu yönüyle farklı kültürlere ait objeler taşıyan müzelere gerçekleştirilen turistik geziler farklı kültürel değerlere sahip kişilerin etkileşimi açısından da oldukça değerlidir. Ayasofya Müzesi, bu anlamda sahip olduğumuz en değerli kültürlerarası iletişim mekânı olarak görülebilir.
3. Güzel olandan zevk almak ve estetik algıyı geliştirmek için gereklidir
Müze ve müzecilik olgusunu salt tarihle bağdaşım kurma mekânları olarak ele almak doğru olmayacaktır. El sanatları, kültürel motifler, modern sanatlar vb. konsepte sahip müze alanlarının tanınıp bilinmesi şüphesiz ki kişinin estetik algısını geliştirerek çevresindeki birçok unsura daha nitelikli bakmasını sağlayacaktır. ABD’deki Newark Müzesi’nin kurucusu John Cotton’un ifadesiyle, müzecilik halkın güzel olandan zevk almasını ve estetik algıları geliştirmeyi amaçlamalıdır.
4. Sosyal öğrenme alanlarıdır
Tarihi binalar, mekânlar ve özellikle müzeler sosyal öğrenme koşullarının en elverişli olduğu alanlardır. Özellikle ulusal, yerel veya genel konularda farklı konseptlerle oluşturulan müzeler, bireylere seyirlik keyifli bir öğrenme imkânı sunmakta. Bu yönüyle bakıldığında müzelerin yalnızca, araştırma, tarihi objeleri toplama ve koruma görevleri dışında eğitici rollerinin de olduğu ortaya çıkmaktadır.
5. Çocukların ve gençlerin eğitimi adına tamamlayıcı unsurlardır
Tarih, fen, sosyal bilgiler, hayat bilgisi vb. derslerin canlı laboratuvarı olan müzeler, eğitim aşamasında olan çocukların ve gençlerin, eğitimlerini destekleyici, sahada deneyleyici ve öğrenmeyi keyifli hale getirici önemli alanlardır. Özellikle tarihi mekânlar ve müzeler öğrencilere canlı bir çevrede zengin tarihi kaynakları görüp inceleme fırsatı sunar. Bu durum ise öğrencilerin tarihin doğasının ve arka bahçesinin farkına varmalarını sağlar. Bu yönüyle tarihin ne olduğunu ve nasıl anlaşılması gerektiği hususu öğrencilere müze ziyareti vesilesiyle tecrübe yoluyla öğretilmesi birçok eğitimci tarafından desteklenmektedir. ABD’de, Avrupa’da ve ülkemizin de dahil olduğu bazı ülkelerde müze ve tarihi mekânların okullar tarafından ziyaretleri resmi olarak teşvik edilmektedir.
6. Tarihi bir dönemi, eseri veya olguyu incelemek adına en uygun ortamlardır
Müzelerin tarihin belirli bir döneminden günümüze ulaşan eserleri incelemek adına en uygun ortamlar olduğunu söylemek mütevazı bir cümle olacaktır. Müzecilik mesleğinin gereği, yaşına, yapısına, bulunduğu yere ve birçok değişkene bağlı özelliklere göre sınıflandırılması, sergilenen ürün hakkında kolay ulaşılabilir ve anlaşılır bir bilgi kaynağı sunar. Bu yönüyle öğrencilerin, öğretmenlerin, tarihçilerin ve her sosyal gruptan vatandaşın müzedeki eserlerden üst seviyede faydalanılmasını sağlar.
Semih Aytekin, Müze Uzmanlarının Okulların Eğitim Amaçlı Müze Ziyaretlerine İlişkin Görüşleri, Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt.9, Sayı.2, 2008
Ceren Karadeniz, Müze ve Toplum: Müzeyle Topluma Ulaşmak, İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, cilt.6, sayı.8, 2017
Serap Buyurgan, Verimli Bir Müze Ziyareti Nasıl Gerçekleştirilir?, Milli Eğitim Dergisi, cilt.46, sayı.214, 2017
Türkiye'nin Yavaş Şehirleri
İtalyanca şehir manasına gelen ''citta'' ile İngilizce ''slow'' kelimesinin birleşmesinden oluşan ''cittaslow'' kelimesi şehir ve kültür literatürüne ayak basar. Türkçe'de ''sakin ya da yavaş şehir'' olarak karşılık bulan bu şehir tanımı ilk olarak 1999 yılında İtalya'da ilk sakin şehir seçilen Cihanti ile başladı. Dünya üzerinde bu statüye sahip olmak için başvuran ve buna hak kazanan 30 ülkeden yaklaşık 200 şehir var. Salyangoz amblemine sahip olan bu şehirler sakinlikleri ve doğal güzellikleriyle meşhurlar. İşte Türkiye'deki sakin şehirler:
III. Selim'in Önemli Islahatları
Yıllardan 1761, günlerden ise Aralık ayının 24’ü. Osmanlı Devleti’nin başkenti İstanbul havai fişek sesleriyle yankılanmakta. Şehir tam 34 yıl sonra dünyaya gelen ilk şehzadenin onuruna bir hafta boyunca devam eden etkinliklerle coşmakta. Sultan III. Mustafa’nın eşi Mihrişah Sultan’dan doğma Şehzade Selim’in doğuşu mutluluk kaynağı oldu Osmanlı’ya. Gezegenlerin bir araya dizildiği gün ve saatte, yani kıran vakti doğacağı için ‘Cihangir-i Bi Nazir’, yani dünyada benzeri olmayan cihangir olarak müjdelenmişti. Büyük bir bekleyişin ardından doğan ve devletin başına geçen III. Selim ise değişime muhtaç Osmanlı’ya derman arayışına girişti.
2. Abdülhamid Döneminde Resim ve Fotoğraf
Batılılaşma hareketinin başlangıcı olarak görülen 18. yüzyıla gelindiğinde minyatür sanatı yerini duvar resme, 18. yüzyıl sonu 19. yüzyıl başında ise tuval resme bıraktığı görülür. Bu ilk resim denemeleri askeri amaçla, asker ressamlardan oluşan bir grup tarafından ortaya koyulmuş primitif ve natüralist eğilimdedir. Resim yapmayı seven bu asker ressamlar kuşağı Kolağası Hüsnü Yusuf Bey, Osman Nuri Paşa, Ferik İbrahim Paşa, Hüseyin Zekai Paşa, Şeker Ahmed Paşa, Süleyman Seyyid Bey, Hoca Ali Rıza ve Halil Paşa gibi kişilerden oluşur. II. Abdülhamid’in sanata olan yakınlığı resim alanında önemli gelişmeler yaşanmasına neden olduğu gibi bizzat padişah tarafından birçok etkinlik ve yenilikte desteklenir. Yıldız Saray’ında idari birimlerin dışında kurulmuş olan resim galerisi, fotoğraf stüdyosu, müzik odası ve bazı müzelerin kurulmuş olması çağdaş sanatın başlaması için önemli adımları oluşturur. Zira bu dönemin sanatsal açıdan en önemli olayı ise Osmanlı başkentinde güzel sanatlar okulu olan Sanayi-i Nefise Mekteb-i Ali'nin açılmasıdır. II. Abdülhamid 33 yıllık saltanatı sürecinde Osmanlı toplumunun bilim ve sanat alanında ilerlemesi için çalışmış, saray ressamı olarak çalıştırdığı İtalyan ressam Fausto Zonaro’ya sadece kendi portrelerini değil şehzadeleri, kızları ve saray çalışanları dahil bir koleksiyon oluşturmak adına portrelerini yaptırdı. Bunun dışında fotoğrafın gücüne inanan II. Abdülhamid olayları belgelendirip arşivlemek adına bundan faydalandı ancak kendi portresinin yapımına çekimser davrandı.