MUSTAFA ESER - KELİMELER KAVRAMLAR -VELİ-ŞEYH-3
Dikkatli incelenirse bakılırsa temel tasavvuf eğitiminde Mürid ve Şeyh eğitimi denilebilecek farklı bir eğitim metodunun olmadığı görülecektir.Farzlara ödün vermeden devam etmek,sünnete sarılmak ve Nefis terbiyesi bakımından herkes için egitim aynıdır.Aslına bakılırsa temel tasavvuf eğitiminde Mürid ve Şeyh eğitimi denilebilecek farklı bir eğitim metodu yoktur.Farzlara ödün vermeden devam etmek,sünnete sarılmak ve Nefis terbiyesi bakımından herkes için eğitim aynıdır.İleri safhada manevi ilerleme kaydenen müridlerin eğitimi farklılaşır.Eğitim metodu şeyh tarafından belirlenir.Tarikata intisap eden kişinin manevi ilerlemesi tamamen kabiliyetine,samimiyetine ve sadakatine bağlıdır.(Hacı Bayram Veli’nin bir çok müridinin arasından Ömer Sıkkini ve Akşemseddin öne çıkmışlar ve tarikatı devam ettirmişlerdir.)
İleri safhada manevi ilerleme kaydenen müridlerin eğitimi farklılaşabilir.Eğitim metodu şeyh tarafından belirlenir.Tarikata intisap eden kişinin manevi ilerlemesi tamamen kabiliyetine, samimiyetine ve sadakatine bağlıdır.Ehl-i Sünnet tasavvufundaki şeyhlik babadan oğula geçen dünyevi bir makam değildir.Hatta pek çok şeyh evlatlarının eğitimini halifelerine emanet etmişlerdir.(Nakşibendi silsilesinden Abdurrahman-ı Tahi (ks) hazretleri oğlu Muhammed Diyauddin(ks) e:Senin benim nazarımda diğer müridlerimden bir farkın yoktur.Ama Fethullah(Fethullah Verkanisi) oğlum olduğun için çok sever.Vefatımdan sonra Fethullah’a bağlan,seyr-ü sulukunu tamamla.)şeklinde vasiyet etmiştir.
Nakşibendi silsilesinin kol başlarından Hace Yusuf Hemedani(ks)ye göre irşad eğitimi dört rükünden oluşur.Birinci rükün, nefis riyazetinde bulunmaktır.Bunu anlatmak çok zaman alır. Özeti şudur: Yemek, uyumak ve giyinmek şehvet ölçüsünde değil,ihtiyaç ölçüsünde olmalıdır. ikinci rükün. lokmanın ve hırkanın helal olmasıdır. Çünkü haram lokma ile gönül nüru hasıl olamaz. Haram giysi ile ibadetin ne safası olur ne zevki çıkar.Abdullah İbn-i Mes'ud (ra)'dan rivayet edildiğine göre, Resûl-i Ekrem (sav): "Kesbi taleb etmek (rızk temini için çalışmak) her müslüman üzerine farzdır" buyurmuştur.Üçüncü rükün mücahededir.
Mücahede, Şeytan,dünya ve kötülük emreden nefıs gibi "batın'' düşmanlarıyla savaşmak demektir. Şunu bil ki nefis,Şeytan ve dünya, din yolundan çevirmek için kulun "ihtiyar" ve "iradet" yolu üzerine oturmuşlardır. Şeytan vesvese vererek günah işlemeye davet eder. Nefis hile yaparak günaha çağırır.Dördüncü rükün zikir hakkındadır. Şunu bil ki, ibadet, takva. riyazet ve mücahede gibi birçok yol alsa da, Hakk'ı zikretmedikçe hakikat yolu açılmaz. Prof.Dr. Mehmet KANAR" İstanbul Üniversitesi,Edebiyat Fakültesi,Doğu Dilleri
ve Edebiyatları Bölümü'nden Emekli.SEYYİD YUSUF-İ HEMEDANi'NİN TASAVVUFA İLİŞKİN BİR RİSALESİ
Buraya kadar yazdıklarımız Ehli Sünnet inancına ve liyakata göre icra edilen şeyhleri anlatmak içindir.Kişilerin hataları kendilerine aittir.Ehli Sünnet tasavvufuna mal edilemez.