Sevilen bir kişinin kaybı; çoğu kişi için, hakkında konuşmakta zorlandığı bir konu olduğunu belirten Uzman Psikolog Merve Demir, çocukların da yetişkinler...
Nişantaşı Psikiyatri Merkezinden Çocuk-Ergen Psikoloğu Uzman Psikolog Merve Demir, "Çocukların ölüme yükledikleri anlam; kaybı yaşadıkları yaş dönemine göre değişiklik gösterir. Çocuk, kaybı ne kadar küçük bir yaşta yaşadıysa, ölümü anlamlandırması da o kadar zor alacaktır" dedi.
Yakınlarını kaybeden çocukların, bu olaya farklı tepkiler verebildiklerini kaydeden Demir, "Bazı çocuklar haberi duyduğunda ağlayabilir, bazıları saldırgan davranışlarda bulunabilir. Bazı çocuklar ise bu habere hiç tepki vermeyebilir. Çocuğun verdiği tepkiye anlayışla yaklaşılmalıdır. Üzüntüsünü başka türlü ifade etmesi için çocuğa baskı yapılmamalıdır" diye konuştu.
"1. Kayıp haberini alan çocuğun oyununa devam etmesi, haberi duymamış ya da önemsemiyor gibi davranması sık rastlanılan bir durumdur. Çoğu çocuk ölüm haberini ilk duyduğunda, tam olarak ne olduğunu anlayamadığı için tepkisiz kalabilir.
4. Çocukların kayba gösterdikleri tepkilerden biri de uyku problemleridir. Yatağına gitmek istememe, uykuya dalmakta güçlükler, uykudan sık sık uyanma, uykuda ağlama gibi tepkiler verebilirler. Özellikle çocuğa ölümü; "uzun bir uyku" benzetmesi ile anlatmak da, onun uykudan korkmasına sebep olabilir.
9. Sebepsiz yere ağlayabilirler."
Demir, "Çocuğa ölümü anlatmak için, kaybın üzerinden çok fazla zaman geçmesini beklenmeyin. Yani ertelemeyin. Kayıp haberi, çocuğun alışkın olduğu ve kendini güvende hissettiği bir yerde, güvendiği bir kişi tarafından verilmelidir. Çocuğa ölüm haberini vermeden önce, "Sana üzücü bir haber vermem gerekiyor" gibi bir cümle ile onu hazırlamak uygun olacaktır. Yetişkinler çocuğa ölümü açıklarken gerçek ve somut bilgi vermeli ve çocuğun yaş düzeyine uygun bir dil kullanmalıdır. "Ölüm" kelimesi kullanılmalı, bunun yerine "Uzun bir uykuda", "Uzaklarda" gibi açıklamalar yapılmamalıdır. Böyle bir açıklama, çocukta ölen kişinin geri geleceği düşüncesini oluşturabilir. Ölümün, yaşamın sonu demek olduğu ve ölen kişinin geri dönmeyeceği çocuğa açıklanmalıdır. Çocuğa ölüm sebebi hakkında yanlış bilgi verilmemelidir. Çocuğa kayıp haberini veren yetişkin, açıklamayı yaptıktan sonra bir süre çocuğun yanında kalmalı, çocuğun anlatılanlardan ne anladığını kontrol etmek için onu dinlemelidir. Duygu ve düşüncelerini anlatmasına ve soru sormasına fırsat verilmelidir. Çocuklara açıklama yaparken dikkat edilmesi gereken önemli bir husus da, ölümün çocuğun suçu olmadığı konusudur. Çocuğa ölümün, onun yaptığı ya da yapmadığı bir davranışla, bir sözü ya da bir düşüncesi ile ilgili olmadığı açıklanmalıdır. Ölümle ilgili dini açıklamalar yapmak, eğer çocuğun bu konularda daha önceden hiçbir bilgisi yoksa uygun değildir. Bu tip açıklamalar çocuğun kafasını daha da karıştırabilir. Çocuğa dini bir açıklama yapmadan önce, çocuğun kullanılan dini terimlerin anlamını bildiğinden emin olmak gerekmektedir. Çocuğa ölümle ilgili uygun açıklama yapılmış olsa da, ölen kişiyi görmek isteyebilir. Çocuğun, ölümü anlamak için zamana ihtiyacı olduğu unutulmamalıdır" ifadelerini kullandı.
Cenaze törenleri, çocuğun kayıp hakkında konuşmasına ve durumu anlamasına katkı sağladığını ifade eden Demir, "Çoğu çocuk cenaze töreni ile ilgili oyunlar oynayarak, resimler çizerek, töreni başka kişilere anlatarak, ölümü kendisi için anlamlandırmaya çalışır. Ancak çocuk cenaze törenine katılmak istemiyorsa ya da bundan korkuyorsa törene götürülmemelidir" dedi.
9. Bu dönemde anne babalarından ayrı kalmak, çocukları endişelendirebilir. Bu sebeple kısa süreliğine de olsa kendi evleri dışında bir yerde bırakmayın"
Kayıp yaşamış olan çocuğun gösterdiği tepkilerin şiddeti ve süresinin, oldukça önemli olduğunu belirten Demir, "Kayıp yaşandıktan 2-3 ay sonra korkular, kâbuslar, uyku sorunları, aşırı hareketlilik, alt ıslatma gibi sorunlar hala devam ediyorsa mutlaka psikolojik destek alın" şeklinde konuştu.