NOGAY TÜRKLERİ’NİN GELECEĞİ ve TÜRKİYE-RUSYA İLİŞKİLERİ – Sahipkıran Stratejik Araştırmalar Merkezi – SASAM
NOGAY TÜRKLERİ’NİN GELECEĞİ ve TÜRKİYE-RUSYA İLİŞKİLERİ 04 Şubat, 2016 ETNİK VE DİNİ YAPILAR, Misafir Yazar, Rusya, YURTDIŞI TÜRKLER 1652
Türkiye ve Rusya arasında yaşanan uçak düşürme krizi sonrası ikili ilişkilerde yaşanılan gerilim sadece ticari, ekonomik ve siyasi etkilerle sınırlı kalmamıştır. Aynı zamanda her iki ülkenin vatandaşı olup aynı etnik kökene sahip halkların ilişkilerini de derinden sarsmıştır.
Nogay Türkleri Osmanlı Devleti’ne sığınmaya başladıkları dönemden itibaren bu coğrafyanın bir parçası olmuş ve yaşanılan her süreçte kendilerince katkı sağlamışlardır. Osmanlı Devleti’nin yıkılmaya başladığı dönemde ve Türkiye Cumhuriyeti’nin temellerinin atıldığı dönemde kendilerini bu toprakların ayrılmaz bir parçası olarak görmüş ve üzerlerine düşen vatan savunma görevini yapmaktan kaçınmamışlardır.
Henüz gelişmekte olan ve kendi sanayisini kuramamış bir devlet profili çizen, ağırlıklı olarak tarım ve hayvancılıkla geçimini sağlayan ve ithalat ağırlıklı bir sanayiye sahip olan her devlette olduğu gibi ülkemizde de ekonomik sorunlar baş göstermiş ve yüzünü döndüğü batıya yoğun bir işçi göçü vermeye başlamıştır. Bu dönemde çoğunluğu köylerde yaşayanlar olmak üzere, şehirlere göç etmiş bir çok Nogay Türkü’ de Avrupa’nın bir çok ülkesine işçi olarak göç etmeye başlamışlardır.
Dünyada yükselmeye başlayan ve gittikçe güç kazanan sivil inisiyatif, devletlerin eksik kaldığı yerleri tamamlamakta önemli görevler almaya başladıkça, sivil toplum kuruluşlarının sayısı ve çeşitliliği de artmaya başladı. İşte özellikle bu son on beş yıllık dönemde Kafkaslarda yaşayan Nogay Türklerine yönelik çalışmaların azlığı, devreye sivil inisiyatifin girmesi ile çözümlenmeye çalışıldı. Kurulan dernekler aracılığı ile kültürel çalışmalar yapılmaya başlandı.
Yüz elli yıldır aynı bölgede yaşayan ve yakın zamana kadar dışarıdan kız alıp kız vermeyen bir kültür, yaşadığı değişimlerle yine aynı bölgede Sabantoy Şölenleri düzenlemeye başlamış, dernekler kurmuş, dergiler yayınlamaya başlamıştır.
Kısa bir zaman içerisinde yaşanılan bu olaylar Türkiye’de yaşayan Nogay Türkleri ve özellikle Rusya’da yaşayan Nogay Türkleri için müspet sonuçlar doğurmuştur. Her iki kesim için özellikle kültürel anlamda parlak bir geleceğin beklentisini oluşturmuştur. Zira, Ata yurtta yazılan kitaplar burada Anadolu’ da Nogay Türkçesi ve Türkiye Türkçesine çevrilmeye başlanmış, daha sıkı kültürel bağların temellerinin atılması sağlanmıştır.
Bu bahsettiklerimizin gerçekleşmesi için ortamı sağlayan en önemli faktör devletler arasındaki ilişkilerdir. Nihayetinde Suriye’de yaşanılan savaşta Türkiye’nin ve Rusya’nın karşı karşıya gelmesi ve yaşanılan uçak krizinin etkisi ile bu ortam bir anda ortadan kalktı.
Aslında Türkiye’nin Rusya arasında yaşadığı gerilimin asıl nedeni sadece Suriye’de yaşanılan uçak düşürme olayı da değildir. Rusya, bölgede stratejik ortak olarak Türkiye ile yakın ilişkiler kurmak adına Türkiye’ye çok ciddi tavizler de vermişti. Bunların başında, kendi sınırları içerisinde yaşayan Türk cumhuriyetleri ve Türk halkları ile Türkiye’nin ciddi kültürel, siyasi ve ekonomik ilişkiler kurması da vardır. Öyle ki, bu cumhuriyetler ve halklar ile uluslar arası teşekküller bile kurulmasına izin vermiştir. Aynı zamanda Türkiye’nin kendi kurum ve kuruluşları ile neredeyse hiçbir sınırlama getirilmeden Rusya sınırları içerisindeki bölgelere yardımlar, yatırımlar ve karşılıklı çalışmalara müsamaha göstermiştir.
Nogay Türkleri Rusya içerisinde Dağıstan, İnguşetya, Kalmuk ve Karaçay-Çerkes Cumhuriyetlerinde yaşamaktadırlar. Özellikle Dağıstan ve Karaçay-Çerkes Cumhuriyetinde yaşayan Nogay Türklerinin, Türkiye Nogay Türkleri ile kültürel bağları ve ortak çalışmaları bulunmaktadır.
Zaman zaman düzenlemiş oldukları Sabantoy şölenlerinde Kazakistan’dan Romanya’dan ve Rusya Federasyonu içindeki Nogay Türkü halklarından katılımların olduğu, sanatçıların iştirak ettiği proğramlar yapılmıştır. Çeşitli sempozyum, kongre ve forumlarda Rusya’dan gelen Nogay bilim insanlarının çalışmalarına yer verilmiştir. TÜRKSOY ve TİKA’nın yanı sıra Kültür Bakanlığının düzenlediği proğramlarda Nogay halk sanatçıları, dans grupları, tiyatro topluluklarının sık sık katılım ve performans gösterileri olmaktaydı.
Türkiye’de ki dernekler aracılığı ile Rusya Nogay Türklerine yönelik yapılan birçok çalışma da bu krizden etkilenecek. Dağıstan’da, Kırım’da ve Çerkes – Karatay’da ki bazı bölgelerde yapılan kurban kesim çalışmaları, Ramazan paketleri dağıtımı, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın da desteği ile bu bölgelere gönderilen dini kitapların ulaştırılması vb. projeler bu çalışmaları yapan kuruluşlar tarafından önümüzdeki yıllarda gerçekleştirilemeyeceği endişesini taşımaktadırlar.
Dernekler tarafından organize edilen ve Rusya Federasyonunda icra edilen çeşitli etkinlikler de bu krizden nasibini almış bulunmaktadır. Daha çok kültür turizmi olarak değerlendirilebilecek olan bu etkinliklerden biri, Türkiye’de yaşayan Nogay Türklerinin Dağıstan ve Çerkes- Karatay Cumhuriyeti’nde yaşayan Nogay Türkleri ile kaynaşmalarını sağlamak amacıyla yapılan ziyaretlerdir. Bunun haricinde çeşitli spor etkinlikleri de yapılmıştır. Karşılıklı olarak yapılan bu kültürel ziyaretler vize engeli nedeniyle artık daha zor ve daha sıkı kontrol edilir hale gelmiştir.
Bu iletişimi devam ettirmenin ilk yolu internet aracılığı ile daha öncesinde iletişimde bulunulan kişiler, dernekler ve kurumlarla irtibatı devam ettirmek. Bu irtibatı devam ettirirken ve aynı zamanda Türkiye içerisinde yapılacak faaliyetlerde Rusya Federasyonu’nda bulunan Nogay Türklerini zorda bırakacak eylem ve söylemlerde bulunmamaya dikkat etmek gerekmektedir.
NogayTürk Dergisi Editörü – hakanbenli@post.com
 24 Kasım 2015 tarihinde Türk hava sahasını ihlal eden bir Rus savaş uçağı saat 09.30 sıralarında TSK’ya ait iki F-16 uçağı tarafından angajman kuralları gereğince vuruldu.
 Nesrin Güllüdağ; “Nogay Türkleri”, Türkler Ansiklopedisi, C.XX, 1999, s.557-564.
 İlhan Kaya; “Avrupalı Türkler; Misafir İşçilikten Avrupa Vatandaşlığına ”, Dicle Üniversitesi
 NogayTürk Dergisi; 3.sayı 2010
 Hakan Benli; “Türkiye’de Yaşayan Nogay Türkleri “, Yeni Türkiye Kafkaslar Özel Sayısı, C.X , 2015, s.413-430
 Nogay Türk Yayınları; Son Yaz; Valeriy Kazakov (Çev. Murat Kamil Sütbaş),2015
 19 Aralık 2015 tarihinde İstanbul’da yapılan Türkvizyon Şarkı Yarışması’na Rusya Federasyonu Nogay Türklerini temsilen İslam Satırov ve Madina Kartakayev temsil edecekti. Uçak krizi yaşandığı için bu iki temsilci yarışmaya katılamadı.
 Türkiye’nin Rusya Federasyonu’nda yaşayan Türk halklarına yönelik çalışmaları ağırlıklı olarak TÜRKSOY, TİKA, TÜRKKON vb. uluslararası kuruluşlar üzerinden yapılmaktadır.
 Karaçay-Çerkes ve Dağıstan Cumhuriyeti’nde yaşayan Nogay Türkleri ile on yılı aşkın zamandır sıkı kültürel ilişkiler vardır. Özellikle Türkiye’de düzenlenen birçok etkinliğe bu cumhuriyetlerden çeşitli katılımlar olmaktadır.
 Hakan Benli; “Türkiye’de Yaşayan Nogay Türkleri “, Yeni Türkiye Kafkaslar Özel Sayısı, C.X , 2015, s.430
 3.Dünya Türk Forumu, 28-30 Mayıs 2014,Edirne – 4.Dünya Türk Forumu,23-25 Nisan 2015,İstanbul,
 Dağıstan Devlet Nogay Tiyatrosu ; Uluslararası Türkçe Tiyatro Yapan Ülkeler Festivali, 20 Nisan 2015, Konya
 Ankara’da bulunan Nogay Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği yetkilileri, Türkiye ve Avrupa’da yaşayan Nogay Türkleri’nden toplayacakları 2016 yılı Ramazan ve Kurban yardımlarını Rusya Federasyonu’nda yaşayan Nogay Türklerine ulaştıramayabileceklerini ifade etmektedirler.
 Nogay Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği’nin organize ettiği ve Moskova Nogay Türkleri Derneği’nin ev sahipliğini yaptığı “ Uluslararası Nogay Türkleri Futbol Turnuvası “ Rusya’nın başkenti Moskova’da yapılmıştır. Turnuvaya ayrıca Hollanda Nogay Vakfı da iştirak etmiştir.
Yazar Hakkında Son YazılarMisafir Yazar HakkındaBARZANİ’NİN BAĞIMSIZLIK HAMLESİ NE ANLAMA GELİYOR? - 16 Haziran 2017BALKANLARDA İSTİKRARSIZLIK (BALKANLAŞMA) NASIL BİTER? - 15 Haziran 2017DOĞULU/MÜSLÜMAN TOPLUMLAR İFLAH OLABİLİR Mİ? - 10 Haziran 2017KOSOVA’DA MEVCUT SİYASİ DURUM VE ERKEN GENEL SEÇİMİN ANALİZİ - 5 Haziran 2017SURİYE İÇ SAVAŞI VE SUFYANİ - 17 Şubat 2016HAZAR DENİZİNİN HUKUKİ STATÜSÜ - 10 Şubat 2016NOGAY TÜRKLERİ’NİN GELECEĞİ ve TÜRKİYE-RUSYA İLİŞKİLERİ - 4 Şubat 2016DÜŞÜNCE KURULUŞLARI (THINK TANKS) - 6 Temmuz 2015KOSOVA’NIN DEVLETLEŞME SÜRECİ - 30 Ocak 2015BELGELER KONUŞUYOR-1: CUMHURİYETİN İLK YILLARINDA “ALLAH” DEMEK YASAK MIYDI? - 28 Aralık 2014 Facebook Twitter Google+ Pinterest LinkedIn	hakan benliNOGAY TÜRKLERİrusyatürkiye-rusya	BENZER İÇERİKLER KATAR KRİZİ VE RUSYA’NIN ÖNÜNE SERİLEN FIRSATLAR
Hakan Benli dedi ki:	4 Şubat 2016, 11:41	Teşekkür ederim