Ticaret, esnaf ve barış örgütleri, iki toplum arasında yaşanacak olumlu ticari ilişkilerin çözüm ve toplumlar arası yakınlaşmayı beraberinde getireceğine inanıyor:
06 Temmuz 2018, Cuma 9:08
Kıbrıs Türk Ticaret Odası (KTTO), Esnaf ve Zanaatkarlar Odası (KTEZO) ve iki toplumlu Unite Cyprus Now isimli örgüt, ticaretin toplumları yakınlaştıran en önemli araçlardan biri olduğuna dikkat çekti.
Örgütler, çözüm fırsatı ve yakınlaşmanın, ekonominin iyileşmesini sağlarken aynı zamanda çözüm şansını ve toplumlar arası yakınlaşmayı beraberinde getirdiğine vurgu yaptı.
İki toplumun, çözümden önce de ticari anlamda neler yapabileceklerinin artık konuşmaları gerektiğinin altını çizen örgütler, Kıbrıslı Rumların adada birlikte yaşamak ve çözüm istemeleri halinde “After Solution” “Çözümden Sonra” sözcüğünün yerine “Before Solution” (Çözümden Önce) sözcüğünü kullanmaları gerektiğine dikkat çekti.
Baykallı: Ekonomi, toplumları yakınlaştırır
Unite Cyprus Now adına gazetemiz KIBRIS’a konuşan Kemal Baykallı, ekonominin toplumları yakınlaştıran en önemli araçlardan bir tanesi olduğuna dikkat çekti. Baykallı, toplumların ilişkilerini bozmaya yönelik olarak atılan tüm adımların yanlış bulduklarını ve kınadıklarını söyledi.
Kıbrıs’ta çözümün tüm taraflara da ekonomik olarak fayda sağlayacağının bağımsız araştırmacılarca kanıtlandığını kaydeden Baykallı, bu nedenle ekonominin aslında toplumların çözüme yaklaşması noktasında önemli bir araç olduğunu düşündüklerini bildirdi.
Baykallı, mevcut durumdan iki tarafta da ekonomik olarak fayda sağlayan kesimler olduğunu, son dönemlerde Derinya Kapısı’nın açılması noktasında güneydeki bazı işletmelerin karşı olduğunu duyduklarını ve yine aynı şekilde petrol alımı noktasında çıkarları zarar gören petrol istasyonlarının hükümete baskı yaptığını öngörebildiklerini belirtti.
Çözüm sürecinin sonuç doğuracağı algısı olsaydı zaten bu tarz önlemlerin bu kadar baskın olamayacağını anlatan Baykallı, çözüm fırsatı ve yakınlaşmanın ekonominin iyileşmesini sağlarken, aynı zamanda çözüm şansını ve toplumlar arası yakınlaşmayı beraberinde getirdiğini bildirdi. Baykallı, bundan rahatsız olan kesimlerin çözüm sürecinin olmadığı bir ortamda daha fazla sesinin çıktığını gördüklerini ifade etti.
Güneydeki hükümetin petrol konusunda aldığı önlemlerin de çok yanlış olduğuna değinen Baykallı, güneydeki hükümetin yanlış olan bu fikirden bir gün sonra geri attığını ve durumu “ticari olup olmadığına bakıyoruz” noktasına getirdiğini anlattı.
Kemal Baykallı, “Güney’deki hükümetten 2003’te de kapılar açılığında ‘geçmeyin’ tarzında sesler yükselmişti. Ama yine kimse dinlememişti. Çünkü ortam buna uygun değildi. Bu yatıştıran ortamı desteklememiz gerekiyor ki bu tarz olumsuz yaklaşımlar çok kıymet görmesin” dedi.
Deniz: ‘After Solution’ yerine ‘Before Solution’
Kıbrıs Türk Ticaret Odası (KTTO) Başkanı Turgay Deniz, kendilerinin KTTO olarak çözüm öncesinde de tarafların bir araya gelmelerini desteklediklerini söyledi. Toplumların bir araya gelmelerinin en kolay yolunun ticaret yapmak olduğunu kaydeden Deniz, kişilerin kendi çıkarları, kendi bütçeleri ve kendi ihtiyaçlarına uygun olarak isteyen Türk’ün Rum tarafından, isteyen Rum’un da Türk tarafından 260 Euro’ya kadar kişisel ihtiyaçlarını karşılamakta serbest olduklarını bildirdi.
Deniz, bunu kimsenin engellememesi gerektiğini ancak maalesef Kıbrıs Rum Yönetimi’nin sınırların açılmasından bu yana bu konuda psikolojik bir baskı kullandığını gözlemlediklerini dile getirdi. Son olarak Euro’nun yükselmesiyle birlikte kuzeydeki fiyat avantajını kullanmak isteyen Rum vatandaşlarının bu davranışı Rum yönetimini rahatsız ettiğini anımsatan Deniz, tüm bunların hepsinin kuzeyden alış veriş yapılmaması için bir baskı uygulaması olduğunun altını çizdi.
Deniz, Rum Yönetimi’nin Yeşil Hat Tüzüğü’ne göre bunu yapma hakları da olmadığına değinirken, konuyu hemen Avrupa Birliği nezdinde protesto ettiklerini ve vazgeçilmesini istediklerini açıkladı. Örneğin kuzeyde hemen hemen her markette Rum kahvesi veya zivaniyası rahatlıkla bulunabilirken ne yazık ki güneyde hiçbir markette hiçbir Kıbrıslı Türk’ün ürününün yer almadığına değinen Deniz, eğer bu tip sorunlar ortadan kalkarsa çözüm yolunda önemli bir güven artıcı önlem olacağını açıkladı.
Turgay Deniz, şöyle devam etti:
“Eğer biz karşılıklı ticaret yapamazsak çözüm hayal olur. Kıbrıs Türk yönetiminin ticaretin gelişmesi için üzerine düşen görevi yaptığına inanıyorum. Bizim burada güneye sattığımız mallara hiçbir vergi almıyor hükümetimiz. Ancak Rum tarafı kesinlikle vergilerle Kuzeye mal sattırıyor. Burasını ayrı bir Pazar olarak görmüyor. Kıbrıs’ı bir bütün olarak kabul ediyor. Bunlar hep bir engeldir. Kolaylaştırmak için değil, zorlaştırmak için yapılan işlemlerdir”.
Bu sorunlarla ilgili çözüm önerilerini Rum Ticaret ve Sanayi Odası ile görüştüklerini, iyi olan ilişkilerini devam ettirmeye çalıştıklarını anlatan Deniz, diyalog kurmanın çok önemli olduğunu bildirdi. Deniz, kendilerini bu iyi niyetli çabalarına rağmen, maalesef karşılığında sabitleşmiş olan “ After Solution” (Çözümden sonra) sözcüğünü duyduklarından yakındı. Deniz, bunun samimiyetsizliğin ve birlikte bir şeyler yapamamanın açıkça ifadesi olduğunu dile getirdi.
Turgay Deniz, kendilerinin de güneydeki muhataplarına artık “After Solution” sözcüğü yerine “Before Solution” (Çözümden Önce) sözcüğünü kullandıklarını ifade etti. Artık çözümden önce neler yapabileceklerini konuşmaları gerektiğinin altını çizen Deniz, eğer bu adada birlikte yaşamak ve çözüm isteniyorsa çözümden önce neler yapılabileceğinin taraflar arasında konuşulması gerektiğini söyledi.
Tulga: Birlikte üretim yapmalıyız
Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkârlar Odası Genel Koordinatörü Hürrem Tulga da, iki toplumun esnafları arasındaki ilişkiyi artırmak için uzun zaman çalıştıklarını söyledi. Tulga, konu ile ilgili önemli deneyimlere sahip olduklarını, sınır kapılarının açılmasıyla da toplum arasındaki ticari ilişkilerde gelişmeler yaşandığını kaydetti.
Yeşil Hat Tüzüğü ile ticari ilişkilere standart getirildiğini belirten Tulga, bu ilişkilerin Kıbrıs sorununda yaşanan gelişmelere göre düşüp, arttığını bildirdi. Tulga, kapıların açılmasıyla başlayan ilişkilerin günümüze kadar satın alma ve bir şeyi satma ile sınırlı kaldığını dile getirdi. Bu şekildeki bir ticari ilişkinin ticaretin en ilkel şekli olduğunu ifade eden Tulga, iki toplumun birlikte üretim yapması ve ortak şirketler kurması gerektiğine dikkat çekti.
Tulga, ticari ilişkilerin siyasi işlerden çok fazla etkilendiğini, olumsuz durumlarda da güven artıcı unsur yerine, güven azaltıcı unsur haline de dönüşebileceğine vurgu yaptı. Geçmişte Lokmacı Barikatı’nın açılmasıyla iki toplumlu ortak bir çarşı oluşturabilmek için çalışmalar yaptıklarını anlatan Tulga, ortak bir indirim günü hazırlamaya çalıştıklarını, çalışmalarını da ileri seviyeye getirmelerine rağmen güneydeki esnaf grubunun buna karşı çıktığını açıkladı.
Tulga, bu çalışmanın hayata geçmiş olması halinde önemli bir işbirliğinin hayata geçmiş olacağını söyledi. Tulga, iki toplum liderlerinin bu konu ile ilgili yeniden bir girişim yapmaları halinde ellerinden gelen desteği vereceklerini belirtti.
Siyasi sürgün iddiası