Esnaf çarşıların türküsüdür
Esnaf biter mi?
AVM’ler ve e-ticaret sitelerinin piyasalardaki kontrolsüz seyri herkesin malumu olduğu üzere esnafımızda büyük sıkıntılar yaratmakta. Özellikle teknoloji ile mesafeli olan eski esnaflar için bu duruma uyum sağlamak hiç de kolay değil. Sürekli konuya ilişkin sözler verilmekte fakat adım atılmamakta, holdingler ile arasını sıkı tutan hükümet esnafa gelince “bekle” demekte. Hal böyleyken birçok esnaf işini kaybetse de bazı esnaflar bu duruma direnip ayakta kalmanın yolunu aramakta. Hiç şüphe yok ki esnaf hangi görüşten olursa olsun kendi sosyal çevresinde kendi menfaati için gerekli taleplerini dillendirmeli ve hakkını aramalıdır. Ortak çıkarlar söz konusu olduğunda esnafın kenetlenmesi bir mecburiyettir, bu doğal kenetlenme refleksi olduğu sürece esnaf her zaman ayakta kalacaktır.
Peki bu darbeler esnaf teşkilatını yıkar mı?
Hayır, bence yıkmaz. Sarsacağı kesin ama yıkamaz. Şöyle bir düşünün bir sürü şatafatlı AVM açıldı hangisi bugünlere geldi? Birisi açılınca diğeri batıyor, modası geçen AVM terk edilince enkaza dönüyor. Yakınımdan örnek vereyim, Kuşadası AVM açıldı “of be” dedik her fırsatta kendimizi oraya attık, şimdilerde Söke’de açılan AVM Kuşadası’ndaki AVM’yi sıkıntıya soktu ve dükkanlar birbir kapanmaya başladı. Peki bir zamanların meşhur Söke outlet satış mağazaları ne durumda? Tam anlamıyla bitmiş durumda. Bu ne ilk ne de son, mutlaka yenileri de açılacak diğerleri çökerek yok olup gidecektir.
Peki, AVM’ler ve e-ticaret siteleri yasaklanmalı mı?
Tabi ki değil sadece kontrol altında tutulmalı aynı rekabet ortamı diğer esnafa da sağlanmalı, arada denge oluşturulmalı. Fakat maalesef böyle olmadı, hükümet bu iki konuda da esnafı yalnız bıraktı ve sınıfta kaldı. Ne vergi ne de diğer denetimler açısından eşitlik söz konusu değil. Hatta bu başıboşluk sıklıkla herkesi şaşırtan olaylara da neden oldu. Yurttaş internet sitesindeki süper ucuz fiyatı görüp sipariş veriyor fakat kutudan telefon yerine hesap makinesi çıkıyor. Bir başka yurttaş markalı ayakkabıyı uygun fiyatla almayı umarak sipariş veriyor fakat ayakkabı yerine kutudan salatalık veya kağıt çıkıyor. Kazıkladıkları yetmiyormuş gibi müşteriyi hıyar yerine koyuyorlar fakat imza atıp kargoyu teslim alan vatandaş çoğu zaman hakkını arayamıyor. AVM ziyaretlerimizde ise uygulanan satış teknikleri nedeni ile çoğu zaman ihtiyacımız olmayan ürünleri alıyor ve üç kuruş kar edelim derken bir dünya benzin parası harcıyoruz. Sözün kısası yasaklamaya gerek yok AVM’ler ve e-ticaret siteleri zaten kendi kendilerini bitiriyor. Bununla birlikte esnafın lehine yasalar çıkarılması için mücadeleyi ara vermeden sürdürmek önemli.
AVM’leri pop müziğe benzetiyorum, ilk çıktığında göz kamaştırıcı ve popüler oluyor fakat bir süre sonra gözden düşüp unutuluyor. Zaman geçiyor tesadüfen tekrar dinlediğinizde ben bu müziği nasıl dinledim diye şaşırıyorsunuz bile. Esnafı ise türkülere benzetiyorum, çünkü esnaflar kısa süreli olmuyor. Çok eskiye gidelim, bakıyoruz beylikler yıkılıyor, imparatorluklar yıkılıyor, dinler değişiyor, diller değişiyor, yeni yeni devletler kuruluyor fakat esnaf her zaman ayakta kalmayı başarıyor. Çok şaşırtıcı ama çoğu zaman çarşıların yeri bile değişmiyor, yüzyıllar boyu aynı yerde hizmet veriyorlar. İşte bu yüzden esnafı türkülere benzetiyorum, kolay kolay unutulmuyor zamana direndikleri oranda saygınlaşıp güçleniyorlar.
Geçen yazıdan güzel haberler var
Geçtiğimiz günlerde yazdığım “Esnafın güvenliğiymiş!” başlıklı yazım sonrası bazı gelişmeler oldu. Bildiğiniz gibi “İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu” ile ilgili toplantılara gelmeyen esnafı desteklemiş ve eleştirenlere iki çift söz söylemiştim. Bu kanunun uygulanabilir olmadığını söylemiş esnafın tavrını desteklemiş bir anlamda elimi taşın altına sokmuştum. Fakat görünen odur ki sizlere mahcup olmayacağım, Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) Başkanı Bendevi Palandöken, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunun uygulamasının 2 ila 4 yıl erteleneceğini bildirmiş. Göründüğü kadarıyla 4 sene gibi bir erteleme söz konusu. Zaman ve para harcayarak kurslara katılan teknik eleman, mühendisler ve söylenenleri ciddiye alıp harcamalar yapan esnaf hükümetin bu hareketine eyvallah der mi bilinmez. Malum bu günlerde kimsenin hükümete eyvallah dediği yok.
18 Haziran 2013 23:20:28 - Okuma: (635)