Ors we gyrgyz prezidentleri harby baza meselesini maslahatlaşıar
Orsıetiň prezidenti Wladimir Putin (çepde) Gyrgyzystanyň prezidenti Almazbek Atambaıew bilen, Bişkek, 20-nji sentıabr, 2012.
Orsıetiň Gyrgyzystandaky harby bazasanyň geljegi barada prezident Wladimir Putin penşenbe güni Bişkegiň eteginde Gyrgyzystanyň prezidenti Almazbek Atambaıew bilen duşuşygynda maslahat etdi.
Duşuşykdan soň Almazbek Atambaıew bilen bilelikde geçiren metbugat konferensiıasynda Wladimir Putin Orsıetiň Gyrgyzystandaky we goňşy Täjigistandaky bazalarynyň bu iki ıurtda, umuman bütin Merkezi Aziıada “asudalygy saklaıjy faktor” bolup durıandygyny aıtdy.
Putin: "Gyrgyzystanyň territoriıasyna terrorçy toparlaryň hüjüminden söň bu ıerde [Orsıetiň harby bazasyny] döredipdik. Şonda Gyrgyzystanyň ıolbaşçylary neşe akymynyň we ekstremizmiň Gyrgyzystana aralaşmagynyň öňüni alyp biljek harby berkitmäni döretmegini sorap, Orsıete ıüzlenipdiler. Şol wagt biz ony amala aşyrdyk, häzir bolsa biz onuň mundan beıläk işlemegi barada ylalaşyga geldik”. Putiniň Gyrgyzystana barmazynyň öň ıany Orsıetiň mediasy Bişkekden 40 kilometr uzaklykda ıerleşıän Kant harby bazasyny Orsıetiň ulanmagy baradaky şertnamanyň taııar edilendigini habar berdi.
Rus mediasynyň maglumatlaryna görä, 2003-nji ıylda baglaşylan başky şertnamada görkezilişi ıaly harby bazany ulanmak üçin kireıiň möçberi ıylda $4.5 million bolar.
Gepleşiklerden soň eden çykyşynda Atambaıew “beıik Orsıet döwleti” bilen hyzmatdaşlygyň Gyrgyzystan üçin örän möhümdigini aıtdy.
Biziň geljegimiz diňe beıik Orsıet döwleti bilen strategiki hyzmatdaşlykda we birlikde bolar”.
Atambaıew: “Elbet-de, Orsıetsiz biziň aıratyn geljegimiziň bolmajakdygyna men ynanıaryn. Biziň geljegimiz diňe beıik Orsıet döwleti bilen strategiki hyzmatdaşlykda we birlikde bolar”.
Iki prezidentiň duşuşygynda Gyrgyzystanyň Orsıete $489 million möçberdäki bergisini 2016-njy ıylyň mart aıyna çenli geçmek barada dokumente gol goıuldy.
Iki prezidentiň gatnaşmagyndaky metbugat konferensiıasynda ABŞ-nyň Gyrgyzystandaky bazasy barada mesele hem gozgaldy.
Atambaıew ABŞ-nyň Owganystandaky güıçleri üçin tranzit merkezi bolup hyzmat edıän Manas bazasynyň ıapyljakdygyny aıtdy. Putin bilen Atambaıewiň gol goıan dokumentinde ABŞ-nyň bazany kireıine ulanmak baradaky şertnamasy 2014-nji ıylda tamamlanandan soň “Manas tranzit merkeziniň harby bazadan graždan desga öwrüljekdigi” aıdylıar.
Şeıle hem, Putin bilen Atambaıew Gyrgyzystanda gidro-elektrostansiıalaryň toplumyny gurmak boıunça sowet döwründe başlanan işleri tamamlamaga Orsıetiň kompaniıalarynyň ıardamy barada ylalaşdylar.
Energetika ministrleri Naryn gidro-elektrostansiıasynyň kaskadynyň we Kambar-Ata stansiıasynyň gurluşygy boıunça işi tamamlamak barada ylalaşdylar, ıöne Putin bu işiň möhletiniň belli edilmändigini nygtady.
Gyrgyzystanyň gidro-elektrostansiıalarynyň toplumynyň Özbegistanyň we Täjigistanyň oba hojalygyna oňaısyz täsir ıetirjekdigi barada alada bildirıan goňşy iki döwletiň bu proıekte gatnaşyp biljekdiklerini Putin aıtdy we onuň bu iki ıurduň oba hojalygyna zeper ıetirmejekdigini öňe sürdi. Putin Orsıeti, Gazagystany we Belorusy öz içine alıan Gümrük bileleşigine, şeıle hem Bütewi ykdysady giňişligine goşulmagyna Gyrgyzystana kömek berjekdigini aıtdy.