EMO - YÜKSEK GERİLİM TESİSLERİNDE İŞLETME SORUMLULUĞUNDA DURUM VE GELECEK ÇALIŞTAYI DÜZENLENDİ
Yüksek Gerilim Tesislerinde İşletme Sorumluluğunda Durum ve Gelecek Çalıştayı TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Ankara Şubesi tarafından 2 Ekim 2018 tarihinde ODTÜ MD Vişnelik Tesisleri`nde geniş katılım ile gerçekleştirildi.
Üç oturumdan oluşan Çalıştay`ın açılış konuşmasını EMO Ankara Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Ömürhan Soysal yaptı. Ömürhan Soysal şöyle konuştu; "Sayın TMMOB Yönetim Kurulu Üyemiz, Oda Başkanım, Elektrik Mühendisleri Odasının değerli Şube Başkanları, yöneticileri, saygıdeğer konuklar, sevgili meslektaşlarım, hepinizi Elektrik Mühendisleri Odası Ankara Şubesi Yönetim Kurulu adına saygı ve sevgiyle selamlıyorum. Şubemiz tarafından düzenlenen "Yüksek Gerilim Tesislerinde İşletme Sorumluluğunda Durum ve Gelecek Çalıştayı"na hepiniz hoş geldiniz.
20-21 Ocak 2018 tarihlerinde yapılan EMO Ankara Şubesi 24. Olağan Genel Kurulu sonrasında meslektaşlarımızın yaşadıkları sorunları tespit etmek ve bu sorunlara çözüm bulmak için yoğun bir çaba içerisindeyiz. Göreve geldiğimizden bu yana Yüksek Gerilim alanında yaşanan sorunlarla ilgili olarak ilgili kurumlar nezdinde görüşmeler yapıyor, meslek alanımızın kamusal çıkarlar doğrultusunda düzenlenmesi için çalışmalar yürütüyoruz. Bugün burada gerçekleştireceğimiz etkinliğin de hazırlıkları uzun süredir devam eden çalışmalarımızın sunulacağı, Yüksek Gerilim Tesislerinde İşletme Sorumluluğunun başta uygulama alanındaki eksiklikler olmak üzere alandaki sorunların giderilmesine yön verecek tartışmaları içermesini hedeflemekteyiz. "Yüksek Gerilim Tesislerinde İşletme Sorumluluğu ve Uygulamalarının" devamlılığı başta olmak üzere işletmenin sürekli ve güvenli çalışır durumda olması için yapılacaklar, kontrol ve bakım prosedürleri, ilgili mevzuat ve standartlar kamunun can ve mal güvenliği açısından konusunda uzman kişilerce tartışmaya açılacaktır.
Kamunun can ve mal güvenliğini doğrudan ilgilendiren konular başta olmak üzere, mevzuatla sınırları ve standartları belirlenmiş, kamu dışında özel kişi ve kuruluşlar eliyle yürütülecek hizmetlerin de bilhassa ilgili kamu kurumu tarafından denetleneceği yasalarda açıkça düzenlenmiştir. Yasanın verdiği yetki çerçevesinde kamu adına denetimlerin özel kişi ve kuruluşlar eliyle yapılabileceğine dair de bazı düzenlemeler bulunmaktadır.Bu denetim mekanizmasının işleyişi ve hangi esaslar çerçevesinde yürütüleceği ve ne şekilde kayıt altına alınacağı hem ana mevzuatta hem de ana mevzuatta yer alan teknik ve idari konuları düzenleyen ikincil mevzuat olarak adlandırılan diğer mevzuatta ayrıntılı olarak belirtilmiştir.
Hal böyle olmasına rağmen ilgili bakanlık ve kurumlar eliyle dağıtım firmalarına zaman zaman denetimsizlik ölçüsünde bir serbesti tanınması için imkanlar sunan düzenleme ve uygulamalarla karşılaşılmaktadır. Bugün itibariyle elektrikle ilgili proje, bakım ve işletme hususlarında denetim yetkisinin büyük bir bölümünün dağıtım firmalarına devredildiği herkesin malumudur. Ancak bu denetimlerin konuyla ilgili diğer mevzuat hükümleri yok sayılarak, görmezden gelinerek veya yanlış yorumlanarak yapılamayacağı da açıktır. Zira söz konusu olan salt bir yetki devri değil, asıl olarak kamu denetimi görevi ve sorumluluğunun gereklerinin eksiksiz ifa edilmesidir.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından 30/11/2000 tarih ve 24246 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği`nin 60. Maddesi; tüm yüksek gerilimli kuvvetli akım tesislerinde teknik konulardan sorumlu bir Elektrik Mühendisi`nin bulundurulmasını zorunlu kılmaktadır. Yönetmelik, bu mühendisi tesiste uyulması gereken iş güvenliği yöntemlerini tespit etmek, emniyetli bir işletme için uyulması gereken kuralları belirlemek ve gerekli araç gereçleri tespit ederek kurallara uyulması yönünde denetlemeler yapmaktan sorumlu tutmaktadır.
Elektrik yüksek gerilim tesislerinde, can ve mal güvenliğinin sağlanması, ekonomik kayıpların önlenmesi için gerekli işletme hizmetleri ve bu hizmetlerin yürütülmesini üstlenen Elektrik Mühendisinin görev, yetki ve çalışma yöntemlerini düzenlemek amacıyla hazırlanan bu yönetmelikte, işletme sorumlusunun, işletme sahibinin ve EMO`nun yükümlülükleri ayrı ayrı belirlenmiştir.
İşletme sorumlusu belirli periyotlarla tesisin durumu, yapılacak çalışmalar, çözüm önerileri ve alınacak önlemlere ilişkin olarak hazırladığı raporunu enerji sağlayan kuruluşa, işverene ve ilgili EMO birimine vermekle yükümlüdür. Meslek alanı ile ilgili konularda kurum ve kuruluşları bilgilendirmek ve hizmet kalitesinin geliştirilmesi için her türlü çalışmayı yapmak Anayasanın 135. maddesine göre kamu kurumu niteliğinde bir meslek odası olan EMO`nun amaçları içerisindedir.
Bu nedenle Odamız tarafından bu hizmeti üstlenecek üyelerimize; iş güvenliği, işin hukuksal boyutu, ilk yardım, güvenlik malzemeleri, manevralar, YG işletme teçhizatı, koruma ve topraklama sistemleri, elektrik tarifelerini kapsayan eğitim semineri verilmekte ve sonrasında Yetkilendirme Belgesi düzenlenmektedir. İşletme sorumluluğu hizmetinin yetkisiz ve deneyimsiz kişiler tarafından üstlenilmesi işin, çalışanların ve yurttaşların can güvenliğini tehlikeye düşürecektir. Ayrıca gerekli koruma tesisinin olmadığı, işletme teçhizatının düzenli olarak kontrol edilip bakımının yapılmadığı bir tesiste oluşacak herhangi bir arızadan enerji alınan şebeke, dolayısıyla aynı şebekeden enerji alan diğer abonelerin de etkileneceği bilinmektedir.
Elektrik Yüksek Gerilim Tesisleri İşletme Sorumluluğu hizmetinin yönetmelikler dahilinde etkin bir şekilde uygulanmasını sağlama görevi enerji sağlayan kuruluşların yanında, bu hizmeti yürüten Elektrik Mühendislerine, bu mühendislerin ülkemizdeki tek yasal örgütü olan Elektrik Mühendisleri Odasına ve tesis sahiplerine düşmektedir. Fakat maalesef Yüksek Gerilim alanında var olan düzenlemeler ve gerekleri göz ardı edilerek, denetim faaliyetlerinde zorunlu olarak gözetilmesi ve kayda alınması gereken, yapılacak işlemlerde sorumlu mühendislik hizmetlerine dair denetim ve gözetim faaliyetini gerektiren bir idari düzenleme ya da mevzuat olmadığı iddiası ile YG İşletme sorumluluğuna dair mühendisler ile üçüncü kişilere ait tesislerde sözleşme yapılması ve bu sözleşmelerin kontrolüne dair bir denetim yapılmadığı gerçeği ile karşı karşıyayız.
Sonuç olarak bu durum ehil olmayan kişiler eliyle yürütülecek yasa dışı faaliyetlerin önünü açmak sureti ile yüksek gerilim gibi can ve mal güvenliğini doğrudan ilgilendiren bir konuda yurttaşı riske atmak olduğu gibi, günden güne mühendislik mesleği ve mühendislerin çalışma alanlarına dönük yeni bir müdahale ve sınırlama anlamına da gelmektedir. Gerek bakanlık, gerek ilgili kurumlar nezdinde gerekli girişim ve yasal süreçler Odamız tarafından yürütülmektedir. Bununla birlikte meslektaşlarımızın da mesleklerini ifa ederken mevzuatın kendilerine yüklediği sorumluluklar kadar vermiş olduğu hakların da etkin takipçisi olması ve hem üçüncü kişiler hem de ilgili kurumlar nezdinde haklarının eksiksiz uygulanmasını talep etmesi gerektiği açıktır.
Başta kamunun kaliteli ve güvenli hizmet alması hakkı olmak üzere bu hususta ilgili tüm bileşenlerin ve kamuoyunun farkındalığını arttırmak amacıyla düzenlediğimiz bu etkinlikte 3 oturumda Yüksek Gerilim Tesislerinde İşletme Sorumluluğunun uygulanmasındaki eksiklikleri ve tespitlerimizi sizlerle paylaşmayı hedefliyoruz. Konusunda uzman konuşmacıların sunuşları ardından siz değerli katılımcılarla tartışarak ortak aklı üretmek ve seferber etmek bu etkinliğin temel amacıdır.
Bu duygu ve düşüncelerle çalıştayın başarılı geçeceğine inanıyor, bu etkinliğin gerçekleştirilmesinde katkısı olan herkese EMO Ankara Şubesi Yönetim Kurulu adına şükranlarımı sunuyorum. Hepimize kolay gelsin."
Ömürhan Soysal`ın konuşmasının ardından kürsüye gelen EMO Yönetim Kurulu Başkanı Gazi İpek kürsüye çıktı. Gazi İpek şunları söyledi; "Sevgili arkadaşlarım merhaba. TMMOB Temsilcimiz; Oda Başkanımız, sektör temsilcileri ve katılımcı arkadaşlarım hepinizi EMO Yönetim Kurulu adına saygı ve sevgiyle, dostlukla selamlıyorum. Ankara Şubemizin düzenlediği YG İşletme sorumluğu konusu en güncel en temel sorunlarımızdan birisi. Bizim açımızdan sürecin en kritik noktası kamusal ilişkilerde bu konuda destek verilmesi gerekiyor. TEDAŞ ve TEİAŞ Müdürleriyle yaptığımız görüşmelerde bu konu gündeme getirildi ve Türkiye`deki var olan trafolar 50 kVa üzerindeki üçüncü şahıslarla ait trafoların tespiti ve bunu ortak otomasyonla yürütülmesi talebimiz ile ilgili herhalde bir çalışma yapılacaktır. Toplam işletme sorumlu olması gereken trafoların yüzde 25`i sağlanmış durumda yüzde 75 boşluk var hızla kapatılması gerekiyor. Birincisi problemimiz kamudan destek bekliyoruz kamusal görev bilinciyle hareket edilmesi gerektiğinin uyarısını yapmak istiyoruz. Bu süreçte sadece bu alanda değil özellikle topraklama diğer tesislerin denetiminde bu işbirliğinin ortakça yapılması gerekiyor sadece bize görev düşmüyor hep birlikte yapılması gerekiyor. Bu işlemin yapılması ekonomik meselesidir. Dolayısıyla formülünün kurulması teklifimiz oldu tek bir otomasyon üzerinden tüm trafoların ortak denetiminin yapılmasını ilettik.
Türkiye`de en büyük sorunumuz 24 Haziran sonrası yaşadığımız süreç Türkiye`de yeni bir dönemi ifade ediyor. Tek elden yönetime gittiğimiz kararların tek elden verildiği yeni bir dönem. İçinde yaşadığımız ekonomik kriz görünenden çok daha büyük olduğunu görüyoruz. Günlük yaşamın içinde olanlar bunu daha iyi hissediyor. Hayat pahalılığı işsizlik iş alanlarının her alanda tıkandığı yeni bir döneme gidiyoruz. Kısmi çözümler ise hepimiz biliyoruz ABD emperyalizmine, ABD sermayesine bu kadar karşı çıkanların tüm ülkenin anahtarını ABD`ye teslim ediyor olması üzücü durumdur hepimiz açısından utandırıcıdır. Bu sürecin içinden hızla çıkılması gerekiyor. Öyle görünüyor ki işin ekonomi tarafı ABD`ye bırakılmış diğer tarafları Avrupa tarafından yapılacak gibi işbirliği gözlemliyoruz. Bizler yurt severler ülkemize sahip çıkarken mesleki dayanışmanın meslek alanında yapılacak tüm girişimleri bu sürçte ülkenin ayakta durmasında katkı koyacağını hepimizi biliyoruz. Mesleki dayanışma çok önemli önümüzdeki dönemde de mesleki alanın düzenlenmesi ve denetlenmesi konusunda ciddi görevler üstlenmeliyiz daha dayanışmacı daha birlikte olan işlere doğru yönelmeliyiz. Ankara Şubesi`nin düzenlediği bu etkinlik önemlidir hepinize başarılar diliyorum."
Gazi İpek`ten sonra söz alan TMMOB Yönetim Kurulu Üyesi Ufuk Ataç da şöyle konuştu; "42 yıldır üyesi bulunmuş olduğum Ankara Şubesi`nin bu güzel çalıştayına katılmak sizleri memnun ettiği gibi beni de çok derinden mutlu etti. EMO`nun TMMOB`deki temsilcisi olarak sizi en iyi şekilde temsil etmeye çalışıyorum. TMMOB olarak Çalışma Programı hazırladık. Zannederim bu çalışma programı tüm Odaları gönderildi. Birlikte bu dönemi çok başarılı yürüteceğimize inanıyorum. Ankara Şube`nin kendi meslek içinde çalışmasının parçası olarak bu çalıştayı düzenlediği için onlara çok teşekkür ediyorum. Bu çalıştay meslek üyelerimize fayda verecektir. 40 yıldır yüksek gerilim işi yapan bir firmanın başında yöneticilik yapmaktayım. Yaptığımız tesisleri daha sonra tesadüfen gördüğümde yüreğim cız ediyor. Biz bu tesisi böyle mi teslim ettik diye. Can emniyeti açısından hem teknik anlamda bıraktığımız gibi değildi. Bunun sorumlusu mutlaka işletenlerin üzerine yığılıyordu. Bu dönem işletme sorumluluğunu ehil ellere vererek, can emniyeti hem de teknik ve süreklilik olarak bunları başarabilirsek bir mühendis olarak hepimiz gurur duyarız. Bugünkü çalıştaya başarılar sunuyor sevgi ve sağıyı sunuyorum."
YG SUNUMU-NEŞE AKKOÇ (9182 KB)
YG İŞLETME SORUMLULUĞU-AV.CEM ERKAT (525 KB)
YG SUNUMU-ALİ FUAT AYDIN (1591 KB)