SİVAS KONGRESİ’NİN 100’ÜNCÜ YILI KUTLU OLSUN!
Bağımsızlık savaşımızın ve Cumhuriyetimizin ana temelleri yokluk, yoksulluk içerisinde ama “sabır”, “irade (azim)” ve “ümit” üçgeninde Sivas’ta atıldı.
Anasayfa TÜRKİYE SİVAS KONGRESİ’NİN 100’ÜNCÜ YILI KUTLU OLSUN!
Admin Tarih: 2019-09-04 Saat: 01:19:38
Güncelleme : 2019-09-04 01:19:38Bu içerik 346 kez okundu.
I.Dünya Savaşı’ından yenik çıkan Osmanlı Devleti imzaladığı Mondros Antlaşması’yla emperyalizme teslim olmuş ve Anadolu’da kendisine bırakılan bir avuç Anadolu toprağına razı olmuştu. Osmanlıya bırakılan “O” toprak parçası da güvenli değildi. Bir bahane ile ellerinden alınabilirdi. Padişah VI. Mehmet Vahidettin sırf tahtını koruma pahasına her şeye razı olmuştu.
Bu duruma isyan eden tek bir subay vardı. O da Yıldırım Orduları Komutanı Mustafa Kemal Paşa. 30 Ekim 1918 den sonra İskenderun’a asker çıkarmak isteyen İngilizlerin niyetlerini payitahta yazmış ve böyle bir durumda beni ve askerlerini karşılarında bulurlar demişti. Savaş Bakanlığı sakın ha türünden bir cevapla “onlarla antlaşmamız var, söz verdik. Karışma!..” gibi sözlerle acıklı halini ortaya koyuyordu. Osmanlı’da direniş değil, teslimiyet kabul görmüştü.
Bu nedenle Yıldırım Orduları Komuyanlığı’ndan alınan ve İstabul’a çağrılan Mustafa Kemal Paşa, Kadıköy rıhtımından İstanbul’u işgal etmeye gelen emperyalistlerin gemilerine bakarak, “geldikleri gibi giderler” diyecekti. Bu ruh haliyle 6 ay İstanbul’da kurtuluş çareleri aradı, toplantılar yaptı. 15 Mayıs 1919 İzmir’in işgali üzerine bir bahaneyle Samsun’a hareket ederek, milli mücadeleyi başlattı. Amasya Genelgesi, Erzurum Kongresi ve SİVAS...
Sivas’ta yeni bir kongre için toplanma kararı yakın arkadaşlarından bile destek görmüyordu. Bu nedenle çok zor olacağa benziyordu. Bu arada Mustafa kemal’a Sivas Valisi Reşit Paşa’dan bir telgraf geldi. Sivas’ta kongre düzenlemesi halinde Fransızların kenti işgal edeceklerini yazıyordu. Mustafa Kemal Paşa, bu durumu “gülünç” olarak niteledi. Mahzar Müfit (Kansu), anılarında bu olayı, “Azizim Mazhar Müfit, bunlar hakikaten gülünç şeyler. Birer kahve içelim de vali paşaya cevap arz edelim.” Der ve ekler, “Bendeniz ne Fransızların ne de herhangi bir ecnebi devletin yardımına tenezzül eden şahsiyetlerdenim; benim için en büyük koruma noktası ve kaynağı milletimin sinesidir. Bir millet ki ‘ya İstiklal ya ölüm’ diyor” ve bu kararı tamamıyla benimsemiş bulunuyor, bunun karşısına hangi kuvvet çıkar” diye yazıyor.
Aynı olay Elazığ Valisi Ali Galip olayında da yaşanıyor. Osmanlı İçişleri Adil ve Harbiye Nazırı Süleyman Şefik paşalar Ali Galip’e Sivas kongresi’ni kürt aşiretleriyle basarak Mustafa Kemal Paşa’yı tutuklaması emri veriliyor. Yola çıkan Ali Galip üzerine kuvvet yollandığını anlayınca tersyüz kaçarak soluğu ta Halep’te alıyor.
Sivas Kongresi’nde tartışılan en önemli konuların başında “mandacılık” olayı geliyor. Mustafa Kemal Paşa, kongreye katılan 36 kişiden 25’nin imzası ve İsmail Hami Bey’in (Danişment) kongre açılır açılmaz sunduğu Amerikan mandasının kabul edilmesi yönündeki komisyon raporuyla karşı karşıya kalıyor. Mustafa Kemal Paşa bu durum karşısında “10 dakika ara” isteyerek o sıra Sivas’ta bulunan Amerikalı Brown’a güvenenlerin fikir değiştirmesini bekliyor.
Bu konuda kongrede söz alanlar “ehven-i şer” diyerek Amerikan mandasını savunuyorlar. Mustafa Kemal Paşa bunları “biçareler” olarak adlandırıyor. Kongrede az da olsa hiçbir manda tezini kabul etmeyenler de vardı. Bunlardan Tıbbiyeli Hikmet kürsüden şöyle sesleniyordu: “Paşam, delegesi bulunduğum tıbbiyeliler, beni buraya istiklal davamızı başarmak yolundaki mesaiye katılmak üzere gönderdiler. Mandayı kabul edemem. Eğer kabul edecek olanlar varsa bunlar her kim olursa olsun, şiddetle ret ve takbih ederiz. Farzımuhal, manda fikrini siz kabul ederseniz sizi de reddeder, Mustafa Kemal’i vatan kurtarıcısı değil, vatan batırıcısı olarak adlandırır ve telin ederiz.”
Bunun üzerine söz alan Mustafa Kemal Paşa, “Arkadaşlar gençliğe bakın, Türk milli bünyesindeki asil kanın ifadesine dikkat edin” diyerek, Hikmet Bey’e döner, “Evlat, müsterih ol. Gençlikle iftihar ediyorum ve gençliğe güveniyorum. Biz, ekalliyette (azınlıkta) kalsak dahi mandayı kabul etmeyeceğiz. Parolamız tektir ve değişmez, ya istiklal, ya ölüm” dedi.
Sivas Kongresi çetin tartışmalardan sonra aldığ kararlarla bağımsızlık mücadelemizin yolunu kolaylaştırmış hem kurtuluşumuzun hem de Cumhuriyetimizin ana temellerinin atılmasını sağlamıştır.
1- Milli sınırları içinde vatan bölünmez bir bütündür, parçalanamaz.
4- Kuvay-ı Milliye’yi tek kuvvet tanımak ve milli iradeyi hâkim kılmak temel esastır.
Sivas Kongresi’nin 100 yılı kutlu olsun!
Sivas Sivas Kongresi Mustafa Kemal Paşa Bağımsızlık Cumhuriyet manda 100 yıl