Abdülkadir Günyaz | YILDIZ MORAN
GIRL WITH A PANNIKIN / MAŞRAPALI KIZ, Anatolia, Turkey 1955
1 Haziran 1957
Yıldız Moran'ın Fotoğrafları
Fotoğrafçılığın bir sanat halini alması oldukça yenidir. Tıpkı sinema gibi. Öyle ki bugün dahi bunların üzerinde tartışılmakta, dünya görüşünün ve sanat anlayışının bir baş yoldan ifadesi olan fotoğraf ve sinemanın gerçek bir sanat olarak kabul edilip edilmeyeceği, zaman zaman söz konusu edilmektedir. Asıl mesele fotoğrafın ne zaman ve ne şekilde bir sanat haline geldiğidir. Yanı objektifin her tespit ettiği konu ve tespit ediş şekli için sanatla bir bağlantı kurulabilir mi?
Fotoğrafçının aynı zamanda sanatçı olması için onda bazı özellikler aramak gerekir. Tabii ki bu arada bütün teknik meselelerin halledilmiş olması şarttır. Fotoğraf sanatı teknikle değil, teknikten sonra başlar.
Sanatçı için her şeyden önce ince ve derin bir görüşe sahip olmak lazımdır. Konuyu en önemli tarafından yakalayabilmek gerekir. Sonra da bu yakalanan konunun kadrını tespit etmek.. Kadr meselesi fotoğrafçılıkta gayet esaslı bir yer tutar. Buna kompozisyon da diyebiliriz. Tıpkı resimde olduğu gibi. Ve nihayet pek tabii olarak da gölge - ışık oyunları…
Türkiye son yıllar içinde, sayıları az da olsa gayet başarılı fotoğraf sanatçıları yetiştirdi. Yıldız V. Moran da bunlardan biri... Bundan önce iki sergi daha açmış olan Moran’ın Harbiye’deki Moderno salonlarında açtığı son sergisi, onun en değerli çalışmalarını derlemiş.Genç sanatçının sergisini gezerken fotoğrafın sanatla olan ilgisi problemini, ve fotoğrafçılığın güç taraflarını iyice anlıyoruz.
Yıldız V. Moran bu sergisini, çoğunlukla Anadolu gezilerinde çektiği fotoğraflardan meydana getirmiş. Memleketin güzelliğini ve Anadolu insanını veren bu fotoğraflar, ilk anda ince bir zevkin, artistik bir görüşün eserleri olduklarını belli ediyorlar. Yıldız Moran herkesin görüp de duyamadığı, günlük hayatın, alelade yaşayışın güzelliğini, şiirini hem de en ince tarafından yakalayabilen bir sanatçı. Siyah beyaz kontrastının bütün imkanlarından faydalanmasını da gayet iyi biliyor. Öyle ki onun siyah beyazlarında bir üçüncü, bir dördüncü renkten bile bahsedebiliriz. Yıldız Moran’ın ince ve keskin bir esprisi olan objektifi, meydana getirdiği kompozisyonlar yönünden de çok başarılı. Ayrıca bir esere verilecek olan ismin, ona kazandırabileceği mana zenginliğini de bu sergide iyiden iyiye anlamaktayız.
Genç ve değerli sanatçı Yıldız V. Moran’ı, bu başarılı sergisinden, memleket güzelliklerini, günlük hayatın gözümüzden kaçan şiirini yakalayan, aydınlığa çıkaran objektifinden dolayı hararetle tebrik ederim,