Planlamada Belirsizlik Sorunu: Ulaşım Planlamasında Yolculuk Talebi [Megaron]
Megaron. 2008; 3(1): 16-32
Planlamada Belirsizlik Sorunu: Ulaşım Planlamasında Yolculuk Talebi
Mersin Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Şehir Ve Bölge Planlama Bölümü
Mekansal planlama kararları, kentlerde yaşanan sorunların aşılmasına yönelik politikalar yanında uzun erimli kestirim, beklenti ve kurgulara dayanılarak yapılan çalışmalara dayanmaktadır. Bu sürecte kentlerde yaşayan nüfusun çalışma, eğitim, barınma ve dinlence gereksinimlerine yönelik mekansal tercihlerinin, dolayısıyla uzun erimde beklenen ulaşım
talebinin kestiriminde belirsizlik sorunu ile karşılaşılmaktadır. Yolculuk talep tahmin veya kestirimlerine dayanılarak yapılan ve kamuya yüksek maliyetlere neden olan ulaşım yatırımlarının amacına ulaşması için belirsizlik sorununun giderilmesi gerekmektedir. Planlama yazınında yakın dönemde belirsizlik sorunu sıkça dile getirilmektedir. Bu sorun
kentlerin demografik, sosyal ve ekonomik yapısına ilişkin kestirim veya tahmin hataları olarak yansımaktadır. Yapılan saha çalışmasından da yararlanılarak belirsizliğin kaynakları araştırılmakta ve bu sorunun giderilmesine yönelik yöntemler tartışılmaktadır. Araştırma sonuçları hem dışsal hem de içsel belirsizliklerin plan hedeflerinin gerçekleşme düzeyini önemli derecede etkilediklerini göstermektedir. Ulaşım planlama yazınında belirsizlik sorununa karşı kısa erimli, devingen ve esnek planlama yaklaşımları ve modelleri geliştirilmektedir. Bu yaklaşım ve yönteler çoğunlukla kentsel gelişmenin göreli olarak daha durağan olduğu kentlerde uygulanmaktadır. Ancak gelişmekte olan olan kentlerde uzun erimli ulaşım planlama çalışmaları ile yuüksek maliyeti olan uzun erimli yatırımların planlanmasında belirsizlik sorununa karşı daha yapısal önlemler alınması gerekmektedir. Araştırma sonucunda planlama aşamasında yararlanılan kestirim modellerinde karşılaşılan belirsizliklerin karar verme sürecinde uygulanacak farklı yöntemlerle azaltılabileceği savunulmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Belirsizlik, yolculuk talebi, tahmin, ulaşım planlaması.
Problem Of Uncertainity In Planning: Travel Demand In Transportation Planning
Spatial planning decisions are necessarily dependent to policies aiming at problem solving, long termed projections, expectations or scenarios. This study investigates the role of uncertainty in travel demand simulation and its implications on transportation planning process. Individuals’ travel behaviors are influenced by their economic status and location
preferences. Hence uncertainty problem reflects to estimation errors in predicting long term travel demand. Uncertainty should be reduced in order to achieve specified planning goals and optimize investment costs of transportation projects that necessitate large capital investment. In the last years, researchers have dealt with this problem and investigate
proper solutions to reduce its influence on estimation errors. This study investigates travel demand variations and discuses possible strategies to respond dynamic and uncertain properties of individuals’ travel behavior. Research outcomes showed that both external and internal uncertainties have significant influences on reliability of both prediction
methods and planning decisions. Researchers have developed dynamic, short termed and flexible planning methods in order to cope with uncertainty. Such models are commonly applied on physically stationary cities. However, structural measures are necessary in order to reduce uncertainty through large capital investments in the rapidly transforming
cities. This study argues that at decision making stage, various strategies and methods may be employed to reduce uncertainties emerging in prediction models.
Keywords: Uncertainty, travel demand, prediction, transportation planning.
Fitret Zorlu. Problem Of Uncertainity In Planning: Travel Demand In Transportation Planning. Megaron. 2008; 3(1): 16-32
Sorumlu Yazar: Fitret Zorlu, Türkiye