“Erkinlik bolmasa turizm hem bolmaz”
Awgust 30, 2009
Narodetski: "Beıik, gelşikli binalar, baglar bar, adam ıok."
Heniz Bolgariıa sapary taııarlanıan wagty Gurbanguly Berdimuhamedow özüni bu ıurtda turizmiň ösüşiniň gyzyklandyrıandygyny aıdypdy. Şol gyzyklanma bu ugurdan Türkmenistanda gyzgalaňly dowam edıän kampaniıa bilen sazlaşyp gidıär. Turizm senagatynda bolgar tejribesi İewropada görelde alar ıaly derejede. Gara deňiz kenaryndaky bolgar kurortlary kontinentiň köp ıurtlarynyň turistlerini özüne çekıär.
“Emma olar erkinlik beripdi”
İöne doly bahaly ösüş üçin mümkinçilige Bolgariıa Gündogar İewropada kommunistik sistema dargandan soň eıe boldy. Şol azatlyk, erkinlik bilen bir wagtda Bolgariıa daşarky dünıä üçin serhetleri açmakda aıgytly ädimler ätdi. Adamlar ıurda erkin gelmäge hem ıurtdan erkin çykmaga doly mümkinçilik aldylar. Hereket azatlygy bilen bolgar graždanlary-da, daşary ıurtlular-de deň derejede üpjün edildi. Şeıle şert bolmasa Bolgariıa kommunistik zamandaky ıagdaıynda galardy.
Gürrüňi edilıän döwürde ıurduň serhetleri gulp astynda saklanylıardy, ıurda girmekde hem çykmakda päsgelçilikleriň birgideni bardy. Şol böwetlere, päsgelçiliklere gözegçilik edıän milli howpsuzlyk komitetidi. Edil şonuň ıaly sistemany graşsyzlyk ıyllary Türkmenistanda S.Nyıazow ösdüripdi hem pugtalandyrypdy. Käbir ugurlar boıunça ıapyklygy SSSR döwündäkidenem gazaply derejä çykarypdy.
Bolgariıa ıaly üstünlik gazanyp bilermi?
Türkmenistan turizm boıunça bolgar tejribelerini kabul edip aljak, özünde ornaşdyrjak bolsa, olaryň açyklyk boıunça tejribesini dolulygyna kabul etmeli bolar, şol erkinlik hem açyklyk bolgar turizminiň ösüşini kepillendiripdi. Türkmenistan ıurda gelip-gitmegiň düzgünlerini üıtgetmezden, turizmde Bolgariıanyňky ıaly üstünlik gazanyp bilermi? Serhetde kemsidiji barlaglar, köp sanly päsgelçilikler şertinde syıahatçylyk ösermi? Hereket erkinligi üpjün edilmezden, turizmi ösdürmek boıunça edilıän tagallalar puç bolup çykmazmy?
Bıurokratlaryň we polisiıanyň gözegçiliginden halas bolan ıurtlara , diňe şol ıurtlara syıahatçylaryň kowçum-kowçum bolup gelıändigine dünıä praktikasy şaıatlyk edıär. İakynda Türkmenistanyň resmi internet saıty “Türkmenistan: altyn asyr” Kaspiniň kenarynda gurulıan kurort zolagy Awazadan fotoreportaž çap etdi. Reportažda Kaspiniň kenarynda kaşaň binalary gurmak ideıasy barasynda owadandan owadan, ıakymlydan ıakymly sözler bar.
Adamlar göze ilenok
Bu iş başlanypdyr, birnäçe kaşaň myhmanhana gurlup, taııaram edilipdir. Olary çap edilen suratlarda görmek mümkin. Suratlarda görünmeıän, göze ilmeıän zat bar bolsa ol – adamlar. Beıik, gelşikli binalar, baglar bar, adam ıok. Tötänden şeıle suratlar ıerleşdirilipmi ıa Awaza dynç alyş toplumynda gündiz eliň çyraly gözleseňem adam ıokmy? Ol ıere bosup barıan syıahatçylar barmy, eger ıok bolsa, adamlary ol ıere barmakdan näme saklaıar?
Köpler üçin elıeterli bolmadyk baha üçin türkmenistanlylaryň ol ıerde dynç alyp bilmezligi mümkin. Belki, serhetleriň ıapyklygy üçin halkara turizmi bu kurorta ıol salyp bilıän däldir? Aňymyzda, hyıalymyzda bir eksperiment geçrip göreliň: Bolgariıanyň serhetlerini ıapyk şekilde göz öňüne getireli. Bolgariıanyň Gara deňiz kenaryndaky kurortlary fotoreportažda şekillendirilen Türkmenistanyň Awaza dynç alyş toplumy ıaly iňlär siňeksiz, çöllük bolup galmazmy?