Çin’de “İzdivaç ekonomisi”
Çin ekonomisinin yükselmesiyle evlilik; kadınların daire, arabalar ve benzeri taleplerinin olduğu bir piyasa haline geldi. Acaba bu kıtlıktan faydalanan gerçekten kadınlar mı?
Çin’deki tek çocuk politikası ve ailelerin “oğul” düşkünlüğü nedeniyle şu an Çin’de her 117 erkek bebeğe karşın 100 kız bebek doğuyor. Bir tahmine göre on yılın sonunda eş bulamayan Çinli erkek sayısı 24 milyona çıkacak.
Çin’de nişan hediyeleri, yüz görümlüğü, gelinin çeyizini damattan bahşiş almadan evden çıkarmamak gibi hortlayan eski gelenekler yanında bizim de aşina olduğumuz bir gelenek daha ortaya çıktı: Başlık parası.
Genç erkekler evliliğin artık bir müzakereye benzediğini söylüyor. Önce müstakbel geline istekleri soruluyor. Ardından damat ailenin isteklerini karşılamaya çalışıyor. Başlık parası pazarlığı yapılıyor. Anlaşmaya varılırsa gençler evlenebiliyor.
Orta direk Çinli damatlar başlık parası olarak ortalama 10 bin dolar veriyor.Nişan için harcananlar ayrı… Takılar ve yeni bir ev. Eh bir de araba olursa daha iyi olur. Bize tanıdık gelen bu şaşaa Çinlilere çok uzak… Şimdi evlenen gençlerin anne babaları 1970li yıllarda evlendiklerinde çeyizleri bir yatak, bir dolap, birkaç mutfak eşyası, bisiklet ve dikiş makinesinde mürekkepti.
Genç erkekler kömür madeni sahiplerinin başlık parası piyasasını yükseltmesinden de şikayetçi. 10 yıl önce Çin’de evlenenler ne başlık parası ne nişan hediyesi veriyordu. İnsanlar evlenmek istiyor ve evleniyordu… Şimdi zengin olmadıkça genç erkeklerin geliri evlenmeye yetmiyor, herkes ailesinden destek alıyor.
RAKAMLAR NE ANLATIYOR?
2011’de yapılan bir araştırmaya göre günümüzde Çin kadınların yüzde 70′i kendi evi olmayan adamla evlenmek istemiyor. Ekonomik açıdan bakıldığında kadınların göreli kıtlığı ailere pazarlık gücü veriyor. Bu talepler Çin ekonomisinin büyümesini hızlandırıyor.
Pekin Üniversitesi Ekonomi Profesörü Xiaobo Zhang; Çin ekonomisindeki büyümenin yüzde 25’inin yükselen cinsiyet oranı etkisine dayandığını belirtiyor. Profesör Xiaobo Zhang’ın Columbia Üniversitesi’nden Shang-Jin Weiile yaptığı araştırma sonucunda 35 büyük Çin şehrindeki gayrimenkul taleplerinin yüzde 30 ile yüzde 48’inin evlenmek isteyen erkeklerden geldiği belirlenmiş.
Profesör Zhang; yüksek cinsiyet dengesizliğinin olduğu bölgelerde oğullarıolan ailelerin geneldemutsuzolduğunu ve görece pahalılaşan düğün masraflarını karşılamak için insanların daha çok çalışması gerektiğini belirtti. Zhang; oğulları olan aileleri riskli yatırım araçlarına yönelen yatırımcılar gibi nitelendirdiğini söyledi.
CİNSİYET ROLLERİ DENGESİZ Mİ?
Yükselen gayrimenkul fiyatları nedeniyle çoğu Çinli genç evlenirken borçlanıyor. Kentteki bir dairenin fiyatı orta direk bir Çinlinin 15 yıllık gelirinin üzerinde yer alıyor. Tüm bunları bir kenara bırakarak bu işten kimin kar ettiğine bakalım. Kadınlar mı? Hayır. Öncelikle aileler kızları için değil oğulları için ev alıyor. İkincisi tapular erkekler adına çıkarılıyor. Üçüncüsü eğer çift evi kendi imkanları ile aldıysa kadın tüm tasarrufunu erkek adına kayıtlı gayrimenkulün finansmanı için harcıyor.