Yeni Binada Neden Çatlak Olur? Panik Yapmayın! | İnşaat Mühendisi Emirhan Aydın
33 0 Emirhan Aydın 14 Şubat 2020 Cuma Bu Yayını Düzenle
Bu çatlaklar; boyada, sıvada, betonda veya tuğla duvarda görülebilir. Hatta yeni yapılmış binalarda daha çok çatlak görülebilir. Peki bunun nedenini hiç düşündünüz mü? Bu yazımda "Yeni binada neden çatlak olur?" sorusunun cevabını ele alacağım.
Yeni binada daire satın aldınız ve evinize taşındınız. Ancak bir süre sonra duvarlarda çatlaklar oluşmaya başladı. Evinizin duvarlarında oluşan bu çatlaklar çok rahatsız edici görünebilir. Fakat bu çatlaklar; rahatsız edici görünmesinin yanı sıra, tehlikeli durumların sinyallerini de veriyor olabilir. Bu çatlaklar; boyada, sıvada, betonda veya tuğla duvarda görülebilir. Hatta yeni yapılmış binalarda daha çok çatlak görülebilir. Peki bunun nedenini hiç düşündünüz mü? Bu yazımda "Yeni binada neden çatlak olur?" sorusunun cevabını ele alacağım. Ayrıca duvarlardaki dikey çatlaklar, evin duvarının çatlaması, bina oturmasından kaynaklı çatlaklar, kolon çatlağı nasıl anlaşılır soruları yine bu yazımda yanıt bulacak.
Aradığınız soruların yanıtını bu yazıda bulacaksınız. Ancak evinizdeki çatlaklarla ilgili diğer okurlarımın yaşadığı problemleri görüp, içinde bulunduğunuz durumu değerlendirmek için sık sorulan sorular sayfasını ziyaret etmelisiniz. Ayrıca sayfanın en altında yer alan yorum bölümünden de yorumlarınızı gönderebilirsiniz.
Yeni Binada Çatlak Nedenleri
Sıcaklık ve nemin dalgalanmasına bağlı olarak yapı malzemelerinin genleşme, büzüşme gibi hareketleri duvarlarda çatlaklar oluşturur. Bu tarz çatlaklar yapının güvenliği için problem oluşturmaz. Beton, alçı, harç, sıva ve boya gibi malzemeler, içerdikleri nemi zaman içerisinde kaybettiklerinden bu küçük çatlakların oluşması normaldir. Yeni inşa edilmiş bir evin 1 yıl içerisinde ortalama olarak kaybettiği su miktarı 4.000 litredir. Yeni binada neden çatlak olur sorusunun cevabını yavaş yavaş anlamaya başlıyoruz sanırım.
İnşaatlarda neden derz bırakmaya ihtiyaç duyduğumuzu hiç merak ettiniz mi? Sıcaklık farkları; malzemelerin genleşmesine ve büzüşmesine neden olur. Örneğin fayanslar arasında derz bırakmamış olsaydık, fayanslar genleşme ve büzüşme yaparken beklenmeyen çatlakların oluşmasına neden olacaktık. Bu derzler, sıcaklık ve nem dalgalanmalarında oluşan gerilmelerin boşaltılması için kusursuz alanlardır.
Ayrıca çatlakların çoğunluğunun kapı ve pencere kenarlarından kaynaklandığına dikkat edin! Çünkü bu geniş boşluklar, duvarlarda oluşan gerilmeleri boşaltmak için mükemmel deşarj alanlarıdır. Ayrıca kapı ve pencereleri açıp kapatırken yaşanan o küçük hareketler de bu çatlaklara sebep olur.
Yeni Binada Oturma Nedeniyle Çatlak Oluşması
Her katı 300 m² olan beş katlı bir bina hayal edin. Bu binanın ağırlığı kaç ton olabilir? Ben söyleyeyim. Yaklaşık 2.500 ton! Binanın yapılacağı zemine, 2.500 tonluk bir yük getirecek şekilde bina inşa ettiniz. Sizce zeminin buna tepki vermemesi mümkün mü? Zeminde bir miktar sıkışma ve oturma görüleceği aşikar. Evimizde çatlaklar oluşmasının nedeni bu mu?
Temeldeki en ufak oturma, yapının bütününe yansıyacaktır. Eğer zemin dediğimiz yapı kusursuz bir yapı olsaydı ve her bölgesi eşit derecede oturma yapsaydı, o zaman belki de bu çatlaklarla karşılaşmazdık. Ancak zeminde oluşacak en ufak bir farklı oturma, binanın bütününe yansıyacağından, dairelerin içinde çatlaklar görmek zorunda kalıyoruz. Bu konuda zeminin analizi çok önemli. Aşağıdaki video, zeminin nasıl güçlendirildiğini anlatan oldukça kısa bir video.
Ayrıca, temelin altındaki zeminin, don derinliğinin altında kalacak şekilde yapının inşa edilmesini isteriz. Bu sayede don seviyesindeki çözülme ve donmalarda yaşanacak genleşme ve büzülmelerin binaya yansımasını engellemek isteriz. Eğer burada yapılan bir proje hatası ya da imalat hatası olursa yine dairelerin içlerinde çatlaklar görebiliriz.
Özetle yeni yapılarda; yapının zemine ve koşullara alışması biraz zaman alır. Bu süreçte de yaşanacak birkaç çatlak ne yazık ki kaçınılmaz olabilir. Zaten müteahhit firmanın çatlakları onarım için bir yıl geçmesini beklemesinin başlıca sebebi de budur. Binanın hareketlerinin çoğunu tamamlamasını beklerler. Peki bu çatlakların tehlikeli olup olmadığını nasıl ayırt ederiz?
Eğer çatlak saç kalınlığını geçmiyorsa bu çatlak yüksek ihtimalle önemsizdir. Ancak saç kalınlığını geçiyorsa, bu şiddetli çatlak sınıfına girer ve incelenmesi gerekir. Peki binanızın sağlam olup olmadığı nasıl anlaşılır?
Duvarlardaki Dikey, Yatay ve Eğik Çatlaklar
Yeni binada, duvarlarda oluşan dikey çatlakları 1.5 mm'den kalın ve 1.5 mm'den ince olarak ikiye ayırmalıyız. Eğer çatlaklar 1.5 mm'den inceyse, bu çatlaklar yapısal kusurları göstermez. Genleşme ve büzüşmeden kaynaklı doğal çatlaklardır. Yalnız birbirine paralel olan bir sürü dikey çatlak varsa o zaman durum tehlikeli olabilir. Ayrıntılı bir mühendislik denetimi gerekir. Çatlakların genişliği 1.5 mm'yi geçiyorsa yine mutlaka ayrıntılı bir mühendislik denetimi gerekir.
Duvarlarda oluşan yatay ve eğik çatlaklar ise dikey çatlaklara göre daha tehlikeli olabilir. Temeldeki büyük kaymalar, drenaj problemleri, zemin kat tuğlalarının altındaki subasman perdelerinin imal edilmemiş olması gibi nedenlerden kaynaklanabilirler.
Ancak asıl tehlike, taşıyıcı sistem çatlaklarının görülmesiyle başlar. Eğer evinizdeki kolon, kiriş, perde kolon gibi elemanlarda veya tavanlarda çatlak görüyorsanız, bu çatlaklar mutlaka incelenmelidir. Bana kolon çatlakları hakkında danışan okurlarıma genellikle, kolonun üzerindeki sıvayı kazımaları gerektiğini söylüyorum. Sıvayı kazıyıp beton elemana ulaştıklarında, yani asıl kolona ulaştıklarında çatlağın hala var olup olmadığına bakıyoruz. Eğer çatlak betonarme kolonda yoksa, bu demek oluyor ki sadece sıva çatlağı ile karşı karşıyayız. Ancak çatlak betonarme elemanda var ise, binanın acilen uzman mühendisler tarafından denetlenmesi gerektiğine kanaat getiriyoruz.
Zemin Katlarda Oluşan Çatlaklar
Okurlarımdan evlerinde karşılaştıkları çatlaklarla ilgili her gün mail alıyorum. İncelediğim yapılarda karşılaştığım çatlakların büyük çoğunluğu zemin katlarda, daha doğrusu, temelin üstündeki ilk katlarda gerçekleşiyor. Ve bunun nedenini tespit etmek bir inşaat mühendisi için çok kolay.
Hatalar silsilesi projeyi hazırlayan inşaat mühendisi ile başlıyor. Temelin altını, don derinliği seviyesinin altına kadar indirmek zorunda kalan proje mühendisi, mecburen giriş katı seviyesini subasman perdeleriyle yükseltiyor. Buraya kadar herhangi bir sorun yok. Ancak unuttuğu durum şu ki; subasman perdeleriyle çevresini yükselttiği yapının, içi tamamen doldurulacak. Dolayısıyla, zemin kattaki duvarın kaderi, doğrudan dolgunun çöküp çökmemesine bağlı oluyor. Peki doğrusu nedir?
Doğrusu; binanın çevresi için projelendirilen subasman perdelerinin, binanın içinde de, tuğla yükü gelecek yerlerde imal edilmesi, buna göre projelendirilmesi olacaktır.
Hatalar silsilesi, bu projeyi kontrol eden denetim görevlisi ile devam ediyor. Onun gözünden kaçan durum şantiyedeki mühendisin gözünden kaçıyor. Yapı denetimin gözünden kaçıyor. E müteahhitin zaten canına minnet. Sonra satılık daire ilanını görüp, zemin kattaki bu daireyi satın alan vatandaş yıllarca sorun yaşıyor.
Bu hatalar silsilesinin bir başka ağı ise şu şekilde; projelendirilmede ve imalatta sorun çıkmıyor. Ancak daireyi satın alan kişinin isteğine göre, projede olmayan bir yere tuğla duvar örülüyor. Ama bu yeni tuğla duvarın altında subasman perdesi olmadığından bu bölge; dolguda oluşan çökmelerden, doğrudan doğruya nasibini alıyor ve ne yazık ki kat maliği bir sürü tadilat ile uğraşıyor.
alçı beton bina çatlak İnşaat iyileştirme kiriş kolon sıva sıva çatlağı slider zemin
Unknown 3 Mart 2020 09:37
Verdiğiniz önemli bilgiler icin çok teşekkür ederim yeni bir bina ne kadar da oturur saygılar
Emirhan Aydın 3 Mart 2020 23:38
Merhaba, bu konuda net bir cevap vermek çoğu zaman pek mümkün olmuyor. Ancak yapınızın bulunduğu zemin hakkında net bilgi sahibiyseniz, sizi az çok yönlendirebilirim.
Zeminlerde iki tip oturma türü vardır. Biri ani oturma, diğer ise konsolidasyon oturması. Ani oturma, iri taneli zeminlerde gözlemlenir. Bina yapılırken, inşaat aşamasındayken bu ani oturmanın çoğu gerçekleşir. Apartman sakinleri binaya taşındıktan sonra bu ani oturma etkileriyle çok fazla karşı karşıya gelmez.
Diğer bir oturma tipi ise konsolidasyon oturması. Bu nispeten daha tehlikeli. Çünkü kil, silt gibi ince taneli zeminlerde görülen bu oturma tipinin yıllarca sürmesi ihtimali var. Bu, inşaat süreci tamamlanıp apartman sakinleri evlerine taşındıktan sonra da oturmanın devam edeceği anlamına gelebilir. Pisa kulesi bunun güzel örneklerinden.
Tabi yönetmeliklerimiz oluşabilecek temel oturmalarını öngörmüş ve bu oturmaları zemin tipine göre ve temel tipine göre belli limitlerle sınırlandırmıştır. Yine de zaman zaman bu oturmalar beklenenden fazla olmaktadır.
Kilic ercan 26 Mayıs 2020 08:38
Ben Almanya’da yaşıyorum bu duvar çatlama sorunu zeminden kaynaklıysa Almanya’da neden böyle bir sorun yok ????
Emirhan Aydın 26 Mayıs 2020 13:06
Yazımın tamamını okursanız duvar çatlakların sadece zeminle alakalı olmadığını göreceksiniz. Ayrıca zemindeki oturmanın Almanya'sı İngiltere'si yok. Buyrun ingilizce kaynak: Source
Bu da rusça bir kaynak: Source 2
Almancam yok ancak bir arkadaşımdan rica ettim, buyrun bu da almanca kaynak: Source 3
Demek ki Almanya'da da böyle bir sorun varmış.
Unknown 19 Mayıs 2020 15:58
Emirhan Aydın 19 Mayıs 2020 16:10
Unknown 19 Mayıs 2020 16:02
Emirhan bey inşaat sektörundeyim,bu çatlakları 1 yıl geçmesine rağmen tedaliat onarım yaptık halen geçmedi yine oluştu, her odada ve özelikle en üst katlarda daha çoğunlukta oluşuyor
Merhaba, çatlaklar tam olarak nerede? Taşıyıcı elemanlarda mı yoksa üst katmanlarda mı? Sıvayı kazıyıp bakabilir misiniz? Benimle İletişim bölümünden de irtibat kurabilirsiniz.
Unknown 19 Mayıs 2020 16:46
Duvarlarda var, kolon ve kirislerde herhangi bir çatlama yok, duvarları ordugumuzde kama çok sık kullandık, yetmedi duvarlarda kalmaya ekstra olarak köpük kullandık kirislerin altında duvarlarda çatlama oluyor,
Emirhan Aydın 20 Mayıs 2020 06:07
İletişim bölümünden yazmışsınız. Sizinle irtibata geçtim.
Anonim 27 Mayıs 2020 13:09
eve yarın taşınacağız ev yeni yapıldı ve pek çok duvarında ince ama çok uzun boya çatlağı olduğunu düşündüğüm çatlaklar var bazılarını yapan usta düzeltti ama her geçen gün başka duvarlarda aynı türden çatlaklar oluşuyor ne yapmalıyız
Emirhan Aydın 27 Mayıs 2020 13:23
Merhaba, üstte anlattığım sebeplerle birtakım çatlaklarla karşılaşmanız doğal. Ancak önemli olan bu çatlakların tehlikeli olup olmadığı. Aşağıdaki yazıları okumanızı tavsiye ederim:
Evimde Çatlaklar Var, Ne Yapmalıyım?,
Taşıyıcı sistem çatlakları,
Unknown 27 Mayıs 2020 13:46
Unknown 1 Haziran 2020 03:11
İki yıllık bir binanın son katını (14.kat) satın aldık alırken bir kaç yerde düz inen çatlaklar vardı müteahhit bunun normal olduğunu apartmanın oturduğunu söyledi ve buraları kapattılar.ancak taşındıktan sonra bu kapatılan yerler yeniden çatladı.bunlarin dışında bir çok yerde yeni çatlaklar çıktı bazıları merdiven şeklinde ilerliyor özellikle Elazığ depreminden sonra arttı. Olduğumuz şehir adana yani çok az sallanmamiza rağmen catlaklardaki bu artış beni endişelendiriyor.kolonlarin nerde olduğu da anlaşılmıyor bu durum normal mi ya da ne yapabilirim yardımcı olursanız çok sevinirim
Emirhan Aydın 6 Haziran 2020 13:45
Merhaba, emirhanaydin2011@gmail.com adresine çatlakların fotoğraflarını gönderirseniz inceleyip geri dönüş yaparım.
Unknown 2 Haziran 2020 19:49
Emirhan Bey iyi gunler.Samsunda yasiyoruz ev alacağız baktığımız bina iki yıllık. Bazı odaların tavalarinda ince çatlaklar oluşmuş ve tavan boyası kabarmış. Ayrıca aynı odada tavandan zemine kadar duvarda dik catlak var. O odanın hemen arkasindaki odada da kolon bitiş yerinden zemine kadar dik çatlak var. Sizce önemli bir durum mu . Evi almalimiyiz.
Ahmet 6 Haziran 2020 13:40
Merhabalar, 11 katlı binanın muhtelif katlatında özellikle büyük ebatlı camlarda çatlamalar oluyor, hiç cam çatlağından bahseden olmamış acaba bu normal mi, yoksa sorun teşkil eder mi? Saygılar.
Ahmet 6 Haziran 2020 13:43
Emirhan Aydın 6 Haziran 2020 14:03
Merhaba, bunun pek çok sebebi olabilir? Her katta mı kırıldı? Camların ölçüleri ve büyüklükleri nasıl? Bana fotoğraf gönderebilir misiniz? emirhanaydin2011@gmail.com adresine gönderebilirsiniz.
Ahmet 6 Haziran 2020 13:47
Genelde bina sakinleri tarafından boşluk verilmeksizin hatalı montaj yapılan camların, küçük zemin oturmalarına verdiği tepki yorumu yapılıyor ama, işin aslı uzman gözüyle nedir? Teşekkürler
Merhaba, bunun pek çok sebebi olabilir? Her katta mı kırıldı. Camların ölçüleri ve büyüklükleri nasıl? Bana fotoğraf gönderebilir misiniz? emirhanaydin2011@gmail.com adresine gönderebilirsiniz.
Ahmet 6 Haziran 2020 14:10
Emirhan bey, henüz içinde bizim oturduğumuz bir ev değil bu sebeple elimde görüntü mevcut değil, ama farklı odalarda olmak üzere birkaç komşudan bu şikayeti duydum, bu evi satın almayı düşünüyoruz,ilk etapta çok problem olabileceğini düşünmediğimden çok detaylı incelemedim, sonradan kafamı kurcalamaya başladı. Birde bizim muhatap olduğumuz dairenin camından eşya çekilip yeniden montaj yapılmış
Ahmet 6 Haziran 2020 14:12
Ayrıca cam hizasında duvar ve tavanda vs çatlak görmedim evin şimdiki sahibi de duvarlarda herhangi bi sorun yok dedi
Emirhan Aydın 7 Haziran 2020 10:46
Merhaba Ahmet Bey, yapı ile ilgili bilgim yok. Fotoğraf da görmedim. Bu koşullar altında benim de ilk düşüncem temelde farklı oturmaların yaşanmış olabileceği şeklinde. Ama bunun dışında pek çok farklı sebep olabilir. Pvc ürünüyse destek sacı konmamış olabilir, kusurlu imalat olmuş olabilir. Dolayısıyla sıcaklık farklarından ötürü gerilmeler gerçekleşiyor olabilir. Lento imalatı zayıf yapılmış olabilir. Bu nedenle pvc pencereye ekstra duvar yükü biniyor olabilir. Bazı markalar destek sacı olmadan da artık dayanıklılığı sağlıyor ancak üründe hatalı bir durum olabilir. Fotoğraf çekebilirseniz daha detaylı yorumlarım ama şimdilik bunlar ilk aklıma gelenler oldu. Eğer aynı sorun farklı bloklarda da aynı şekildeyse malzemenin temin edildiği fabrika ile konuyu detaylıca ele almak gerekebilir.
Ahmet 7 Haziran 2020 23:26
Teşekkür ediyorum. Bu işten anlamayan bana, ancak bu kadar güzel ablatılabilirdi. ��
Emirhan Aydın 8 Haziran 2020 13:58
Özgün 19 Haziran 2020 10:40
Hocam sitede 8. katta oturuyorum bina 11katlı deprem olduğunda üst katların alt katlara göre fazla sallanması normal mi hep böyle midir? Bina yaklaşık 25 yıllık.Depreme dayanıklı mı değil mi bilmiyorum.Binada hangi beton kullanıldığı kolonlarda kirişlerde ne kadar demir kullanıldığı falan bunun bilgisini belediyeden alabilir miyim ya da nereden bulabilirim.Teşekkürler.
Emirhan Aydın 19 Haziran 2020 12:47
Merhaba, evet bu normal bir durumdur. Binanın projelerini belediye arşivinden alabilirsiniz. Depreme dayanıklılık konusunda şüpheleriniz varsa binanızı test ettirmenizi öneririm.
Unknown 23 Haziran 2020 13:03
Emirhan Bey merhaba, Almanyada yasiyoruz ve mustakil bir ev alma asamasindayiz. Evde bir cok catlak var. Emlakci daha onceki ev sahibinin sizinde yazinizda belirttiginiz gibi projede olmayan sekilde bazi duvarlari kirdigini ve duvar ordugunu catlaklarin ondan kaynakli oldugunu soyluyor. Catlaklar oldukca buyuk. Projede olmayan tugla orme evin statik yapisina ciddi bir zarar vermis olabilir mi? Ayni zamanda evin zemininde subasman perdelerinde de problem oldugu ve kontrol edilmesi gerektigini soyluyor. Toplamda 70K € masraf olacagini evin fiyatinin bu sebeple dusuk oldugunu soyluyor. Masraf yuksek olsada evi cok begendigimiz icin eger bu problemler gercekten cozulebilecek seylerse ilerlemek istiyoruz. Sizinde degerli goruslerinizi almak isterim. Tesekkurler
Emirhan Aydın 23 Haziran 2020 14:43
Merhabalar, öncelikle eski ev sahibi duvarları vs yıkarken kolonlara zarar vermiş mi? Eğer kolonlara zarar vermemişse; eziyetli bir süreç olur ama aksaklıklar giderilebilir. Eve taşınmadan önce tüm problemler giderilmelidir. "Sonradan yaparız" derseniz pişman olursunuz. Emlakçının dediğine bakmadan bir kaç müteahhit veya taşeron götürüp işin kaça mal olacağını net bir şekilde tespit etmelisiniz. Çatlakların fotoğraflarını emirhanaydin2011@gmail.com adresine gönderirseniz çatlaklarla ilgili de yorum yapabilirim.
Unknown 28 Haziran 2020 02:42
İyi günler evin bir odasinda zemin kısmında bir duvardan diğer duvara kadar çatlak var nedeni ne olabilir bina 23 yıllık.
Emirhan Aydın 28 Haziran 2020 08:10
Merhaba, aşağıdaki linkte yer alan bilgilerle birlikte iletişim bölümünden benimle irtibata geçebilirsiniz.
İnşaat Mühendisi Emirhan Aydın: Yeni Binada Neden Çatlak Olur? Panik Yapmayın!