Kimya nedir? | Biymed Eğitim - Kurumsal Eğitimler
Tabiatta her an binlerce olay meydana gelir. Bunlar, başka bir deyimle «maddesel değişmeler» 19uncu yüzyıldan sonra kesin sınırlarla «fiziksel» ve «kimyasal» olmak üzere ikiye ayrıldılar. Fiziksel olayları, maddenin bünyesini değiştirmeyen olaylar olarak tanımladılar. Kimyasal olaylar İse tersi, yani maddenin özelliklerini değiştirenler şeklinde tanımlandı. Mesela suyun 0°de donarak «buz» denen katı duruma geçmesiyle, 100°de kaynayıp «buhar» adı verilen gaz durumuna geçmesi birer fiziksel olaydır.
Günümüzde böyle bir olay için ya «daha çok kimyasal», ya da «daha çok fiziksel» denmektedir. Kimya kelimesinin Türk dilinden geldiği sanılıyor. Sibiryada oturan Türk boylarında şarkı söyleyip tef çalan, dans eden, böylece ruhlarla ilişki kurarak bazı esrarlı sonuçlar çıkardığına inanılan kimselere «Kam», ya da «Kaman» adını verirlerdi. İlkel toplumlarda rastlanan kabile sihirbazına verilen «Şaman» adı da aynı kelimenin bir başka türlü okunuşundan ibarettir.
Ünlü şair Homeros, Odyssoeos adlı destanında Penelopeye saldıranların öldürülüşünden sonra kan lekelerini çıkarmak için uşakların yerde kükürt yaktıklarını anlatır. Bununla birlikte eskiçağlarda kimya pek az gelişme kaydetti. Ortaçağda ise kimya bir bilim olarak doğamadı. Çünkü kimyasal deneylerle uğraşanların aklı sabit bir fikre saplıydı: «Filozof taşı» m bulmak. Güya bu taşın bütün öteki metalleri altına çevirebilecek esrarengiz özellikleri vardı. Bu yolda yapılan araştırmalar büyücülük tekniğini geliştirdi.
Birçok araştırıcı bu yüzden cinler, şeytanlarla uğraşmaktan dolayı ölüme mahkum edildi. Buna rağmen «filozof taşı» meraklısı olan bu ilkel araştırıcıları ilk kimyacılar olarak saymak çok yerinde olur. Kimya bilimini bunların etkisinden kurtaran ilk kimyacı Robert Böyle oldu. 1627 -1691 yılları arasında yaşamış olan bu İngiliz kimyacısı, elemanın tarifini yaparak kimyacının görevinin altın, ya da ilaç yapmak değil, maddeyi inceleyip bileşimini, elemanlarını aydınlatmak olduğunu ileri sürdü, ama Boylenin bu fikirleri ilgi görmedi.
Alman kimyacısı Sthal (1660 1734)ın ortaya attığı «yanan her madde önce içindeki phlogistonu havaya verir, kendisinde de kireç kalır» kuramını yıkan Fransız kimyacısı Lavoisier (1743- 1794) modern kimyanın kurucusu sayılır. Lavoisier, kimyanın temel kanunlarından biri olan şu ilkeyi ortaya koydu: «Kimyasal olaylarda hiç bir şey kaybolmaz, hiç bir şey yeniden doğmaz. Maddelerin olaydan önceki ağırlıklarının toplamı olaydan sonraki ağırlıklarının toplamına eşittir.»
Lavoisierden sonra kimya bilimi doğru yolda gelişmeye başladı. Birçok kanunlar, kurallar bulundu. Bunlar arasında Fransız bilgini Proustun «kimyasal bileşiklerde sabit oranlar» kanunu, İngiliz kimyacısı Daltonun «kat oranlar» kanunu, İsveçli Barzeliusun «eleman simgeleri» ve «atom ağırlıklarıyla ilgili buluşları kimyanın ana ilkeleri sayılır. Bugün içinde bulunduğumuz atom çağı kimyanın 20. yüzyılda fizikle, öteki yardımcı bilimlerle hızla gelişmesi sonucudur. Kimya biliminde bütün çalışmalar deneylere dayanır. Bilinen ve bulunan bütün kanunların, kuralların deneylerle İspatlanması gerekir.
Yeryüzünde bilinen eleman sayısı 103tür. Yalnız bunların 91 tanesi tabiatta bulunur, geri kalan 12 tanesi yapmadır. Tabiatta bulunan son eleman «uran» dır. Urandan sonraki 11 eleman ve urandan önceki «teknetyum» tabiatta bulunmaz. Bulunan elemanların hepsini tanımak, aralarında bir bağıntı kurmak, dolayısıyla incelemelerini kolaylaştırıp bir takım kural ve kanunlarla bağlamak amacıyla Rus bilgini Mendeieyevle Alman kimyacısı Lother Meyer, 1867de birbirlerinden ayrı olarak aynı zamanda «çevrimsel (periyodik) sistem» fikrini ortaya attılar.
Bu bakımdan cansız tabiatı inceleme konusu içine alır. Örgensel (organik) kimya ise canlı tabiat olaylarını doğuran, bu olaylar sonucu doğan bileşikleri İnceleyen kimya bölümüdür. Buna «karbon kimyası» da denir. Kimyada elemanlar birtakım simgelerle belirlenir. Bu simgeleri kimyaya kazandıran İsveçli bilim adamı Berzeliustur. Simgeler, elemanların atomunu İşaret ettikleri için molekül halinde bulunanları ayrıca belirtmek gerekir.
Örnek: Oksijen atomunun simgesi Odur. Bir oksijen molekülünü göstermek istersek 02 olarak yazarız. Kimya biliminde çeşitli kimyasal bileşikler simgelerin yan yana, ayrıca birbirlerine göre hangi oranda bulunduklarını gösterecek şekilde yazılarak meydana gelir. Mesela su molekülünün formülü H20 diye yazılır. Kimyasal bir olay kimyasal bir denklemle gösterilir. Bu denklemde olaya giren eleman veya bileşiklerin formülleriyle, olaydan çıkan veya olay sonucu doğan bileşiklerin formülleri yazılır. Eşitlik işareti yerine ok işareti konur. Örnek: C -f- 02 —» C02. Bu denklem karbonun (kömürün) havada yanarak karbon dioksit haline geçişini gösterir. Bir atom karbon bir molekül oksijenle birleşerek bir molekül karbon dioksit meydana getirmiştir.
Sözlükte “kimya” ne demek?
bilgi Kimya Kimya nedir ne demek