Son Güncelleme: 24 Eylül 2018 | 05 Eylül 2018 tarihinde yayınlandı. | Super User tarafından yazıldı. | Gösterim: 5129
Trabzon/Çaykara (1899- 1982) Asker Devlet adamı Türkiye Cumhuriyeti'nin beşinci Cumhurbaşkanı. Kuleli Askeri Lisesi'nde öğrenciyken l.Dünya Savaşı'na katıldı.Kudüs cephesi’nde çarpıştı,tutsak düştü.Bir yıllık tutsaklıktan sonra Türkiye ye dönüşünde Kurtuluş Savaşı'na,Sakarya ve Başkomutanlık Meydan Savaşları'na katıldı.Daha sonra Harp Okulu'nda ve Harp Akademisi'nde yüksek öğrenimini tamamladı.1943 te Albay 1949 da Tuğgeneral oldu.Genelkurmay Harekât Dairesi Başkanlığı 33.Dümen,9.Kolordu komutanlığı ikinci kez Genelkurmay Harekât Daireci Başkanlığı görevlerinde bulundu.1958d e Orgeneral oldu.İkinci Başkanlığı'na atandı.27 Mayıs 1960 tan sonra önce Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na daha sonra Genelkurmay Başkanlığı'na getirildi.Bu görevi birer yıl uzatmayla 1966 ya değin sürdü.
Ardından Cumhurbaşkanlığı kontenjanından Cumhuriyet Senatosu üyeliğine atandı.Cumhurbaşkanı seçildi.Süresi Dolunca (Mart 1973) Anayasanın 70.Maddesi gereğince Cumhuriyet Senatosuna tabii üye olarak girdi.12 Eylül 1980 de meclislerin feshedilişine değin senatör olarak kaldı.
Eserleri:Geri Hizmet Harp oyunu(1946),Stratejik Harp Oyunu (1948),Ta'bi ye Dersleri (1949)
Osmanlı komutanı.(?_Akka 1804) Bosna kökenlidir.Sadrazam Hekimoğlu Ali Paşa'nın hizmetinde berberlik yaptı.Birlikte Mısır'a gitti.Bahire kâşifliğine yükseldi.Bedevilere karşı girişilen seferde 70 kadar bedevinin başını kesip Mısır'a gönderdiğinden "Cezzar (deve kasabı)" diye anıldı.Şam muhafızı Osman Paşa'nın hizmetinde Tahir ömer 'e karşı girişe katıldı.1771 de Beyrut'a karşı Rusların gemilerle giriştiği bombardımanda göze girdiği için Beyrut müteselsimi oldu.
İsteklerine uymadığı Şihaboğullarınca Dürzî ve Marunîlerce kuşatıldı.Dört ay dayandıysa da Şam'a çekilmek zorunda kaldı.Tahir Ömer’e karşı başarıları üzerine Akka muhafızlığına atandı.1775. Bir süre sonrada Sayda Valisi oldu.Bu görevi sırasında Tahir Ömer 'in oğullarından Ali,Ömer ve Said ile uğraştı.Tahir Ömer'i yendiği gibi 1775 te Deyrü'l Kamer i de ele geçirdi.1780 de Emir_ül Hac sorumluluğuyla Şam valisi oldu.Burada Boşnak,Mağrib ve Arnavutlardan oluşan bir ordu kurdu.Osmanlı devletinin alamadığı vergileri Şihbanoğulları, Canbulatoğulları ve öbür ileri gelen Arap ailelerinden topladı.suçluları uzun süre hapiste tuttu.
1798 de Mısır'ı ele geçiren Napolyon anlaşmak istediği Cezzar Ahmet Paşa'yı bu konuda inandıramadı.Napolyon Akka üzerine yürüyünce kenti güçlendirerek tarihsel bir savunma gerçekleştirdi.24 saatte kenti ele geçireceğini duyuran Napolyon'u ilk kez o yenilgiye uğrattı.Osmanlı donanması ile birlikte İngiliz gemilerinden de yardım sağlayan Cezzar Ahmet Paşa Fransızların ağır bombardımanlarından sonra arka arkaya yaptıkları saldırıların tümünü püskürttü.Fransızlar 64 gün süren kuşatmayı 21 Mayıs 1798 günü bırakarak Mısır'a çekilmek zorunda kaldı.Bu savunmadan sonra kendisine yardım etmeyen aileleri cezalandıran Paşa yı Mısır'daki sorunlara gerekli ihtimamı göstermediği şikâyeti üzerine cezalandırmak isteyen sadrazam Yusuf ziya Paşa bu isteğinde başarılı olamadı.
1802 de Yafa'yı da ele geçiren Paşa ilk kez devlete karşı ayaklanmış oldu.Ancak Arabistan’daki Vehhabi ayaklanması üzerine devlet üzerine asker göndermeyip kendi askeri gücünden yararlanmak yolunu seçince bu bölgedeki ayaklanmayı bastırmak üzere hicaz Seraskerliğine atandı.Şam valiliğine ak olan bu görevi yaşının ilerlemesi yüzünden yeterince yerine getiremedi.Suriye'yi yeni bir karışıklığa sürüklemeden öldü.
Selçuk beyi (990-Serahs 1060) Çakır adıyla da anılır.Babası Selçuk'un oğlu Mikail'dir.Babasının ölümü üzerine Çağrı (gerçek adı Davut) Kardeşi Tuğrul Bey ile birlikte Selçuklu Beyliği'nin başına geçti.Bir süre Karahanlılar'ın buyruğu altında yaşayıp Gazneliler'le ve birbirleriyle yapılan savaşlara katılıp bilgi ve tecrübelerini geliştirdiler.1016 da Çağrı Bey Bizans'a sefer amacıyla ordusunun başında Horasan’a geldi.Azerbaycan'da Vaspurakan ve Ani krallıklarının topraklarına saldırılarda bulundu.Van yöresinde Ermeni Kralını yenerek kuzeye Şeddadilerin topraklarına girdi.Ermeni ve Gürcüler Anadolu içlerine çekildiler.Onun bu seferi Horasan ve Maveraünnehir'de iki kardeşin saygınlığını artırdı.1025 te Gazneli Mahmut iki kardeşin amcası Arslan Yapgu'yu tutsak alarak Hindistan'a gönderdi.Gazneli yönetiminden memnun olmayanlarında katılımıyla durumları güçlenen Selçuklu beyleri,ll .Arslan Yabgu'nun öcünü almak için çalışmaya başladırlar.Bu arada öteki amcaları Musa Yabgu'yu reis seçtiler.Karahanlı hükümdarı Ali Tigin Selçukluların beylerine birer mektup gönderip onların da Arslan Yabgu'nun yaptığı gibi Karahanlı Devleti'ne katılmalarını önerdi.Toprak vaat etti.Selçuklular bunun bir hile olduğunu anlayıp reddettiler.Selçuklu kardeşlerin birliğini bozmak için Musa Yabgu'nun oğlu Yusuf büyük gelir ve yetkiyle Çağrı Bey üzerine gönderilmek istendiyse de bunu kabul etmedi.Bunun üzerine Karahanlı Hükümdarı Alp Kara komutasında bir ordu göndererek Yusuf'u öldürünce,Musa Yabgu ile yeğenleri Çağrı ve Tuğrul Beyler harekete geçti .Aralık 1029 da Karahanlı Ordusu bozguna uğratıldığı gibi Alp Kara da öldürüldü.Ancak ALİ Tigin kısa bir süre sonra büyük bir orduyla harekete geçerek Selçukluları Harizm'e doğru çekilmek zorunda bıraktı.Gazneli devletinin başına geçen Sultan Mesut Çağrı Ve Tuğrul Beylere başvurarak Horasan dolaylarında yer isteği ve Çağrı ve Tuğrul bey savaşa girip Spendankan yöresinde fillerle gelen 10.000 kişilik Gazneli ordusunu kesin bir yenilgiye uğrattı.Savaştan sonra Gazneli hükümdarı Nesa,Ferave ve Dehistan dolaylarını Selçuklulara bırakarak bir yerde bağımsızlıklarını tanımış oldu.Çağrı Bey'in Türkmen ve Oğuz boyları arasında saygınlığı hızla arttı.Mayıs 1038 de Serahs yakınlarındaki savaşta Çağrı Bey ve Kardeşi,büyük Gazneli Ordusunu ikinci kez Bozguna uğrattılar.Böylece Horosan,Herat Çağrı Bey'in eline geçmiş oldu.Merv'de Çağrı Bey adına Hutbe okutulmaya başlandı.Bu gelişmelerden sonra iki kardeş Selçuklu devletini örgütlemeye başladı.Selçuklu tehlikesini gören Sultan Mesut Büyük bir Gazneli Ordusu hazırlamaya başladı.Selçuklu akıncılarının Belh Kapılarında görüldüğü bir sırada 300 fil ve 50.000 süvariden oluşan Gazneli ordusu yolda daha da büyüyerek önce Selçuklulara yardımcı olan Karahanlı prenslerinden Böri Tigin'i saf dışı etmek amacıyla Maveraünnehir'e girdi. bu arada 20.000 kadar askeriyle Çağrı Bey de Serahs'a girdi.Mayıs 1039 ta başlayan savaşlar yerel olmaktan ileri gidemedi.Selçuklular bir meydan savaşı veremeyeceklerini anladıklarından küçük küçük gruplara ayrılıp çete savaşları vermeye başladılar.Böylece Sultan Mesut Selçuklu Ordusunu yok edemedi.Ertesi yıl İki ordu Merv yakınındaki Dandanakan yakınında karşılaştı.Selçuklu ordusunun başına çağrı bey geçti.21 Mayıs ta başlayıp üç gün süren savaşta Gazneli ordusu büyük bir bozguna uğradı.(1040),Sultan Mesut 100 kadar adamıyla canını zor kurtardı.Tüm ağırlıkları Selçuklu ordusunun eline geçti.İmparatorluğun tam olarak kuruluş ve genişleme çalışmalarına temel olan bu zaferden sonra ilk Cuma günü yapılan büyük bir toplantıda Tuğrul Bey devletin Sultanı ilan edildi.Çağrı beyde ordunun komutanı olarak sultanın yardımcısı oldu.
Bundan sonra Tuğrul Bey devletin merkezinde kalırken Çağrı Bey de birçok sefere katıldı.1040 ta Belh ardından Cüzcan ve öteki Toharistan kentlerini tek tek ele geçirdi.Kıpçak Reisinin kızını oğluna alıp Kıpçakları kendi safına çekti.1047 de Mevdüd'ün yeni bir saldırısını da etkisiz kıldı.Gazne ordusu üzerine gönderilen Alparslan Gazne ordusunu yendiği gibi komutanların çoğunu da tutsak aldı.1059 da Gazneliler'in barış isteğini Çağrı Bey kabul ederek Serahs'a döndü.1060 da burada öldü.Oğlu Alparslan sultan olduktan sonra Babasının cesedini Merv'de yaptırdığı türbeye taşıttı.
Çağrı Bey kardeşi Tuğrul Bey ile birlikte tüm İran ve Yakındoğu'yu ele geçirip Ceyhun'un güneyinden asker ve memluk sıfatıyla birçok Türk kabilesini birleştirdi.Kardeşini sultan ilan ettirip onu hükümdar tanıyan Çağrı Bey Halifeyle olan yazışmalarında adını Davut bin Mikail biçiminde yazardı.Büyük Türk komutanlarından biri sayılır.
Çağrı Bey’in; Alparslan, Kavurd, Yakutî, Süleyman, İlyas, Argun adlarında 6 oğlu, 4 kızı vardı. Kızlarından biri, Abbasî Halifesi Kâim bi-Emrillâh ile evliydi.
Türk tarihînin en yiğit ve eşine az rastlanır bir fedakârlık örneği sergileyen tek devlet adamı olan Çağrı Bey; âdil, faziletli, dindar ve merhametli bir mizaca sahipti. Cesur, yiğit ve kabiliyetli bir komutandı. Kendisinden üç yaş küçük olan kardeşinin devlet başkanlığına razı olacak kadar fedakâr ve mütevazı bir insandı. Kardeşi Tuğrul Bey ile birlikte bütün İran ve Yakın Doğu topraklarını fethetti. Türk’lerde fetih ruhunu oluşturdu. En büyük hizmeti, Anadolu topraklarının Türk’lere ve İslâmiyet’e açılmasını sağlayacak ortamı oluşturmasıdır. Anadolu’nun fethi, oğlu Sultan Alparslan’a nasip oldu. Çağrı Bey’in temelini attığı Selçuklu Devleti ve onun devamı olan Osmanlı Devleti ile İslâmiyet’e hizmetler devam etti. İslâmiyet, O’nun temellerini oluşturduğu güçlü devlet anlayışı ile Viyana kapılarına kadar ulaştı.
Çağrı ve Tuğrul Beyler, Bizans İmparatorluğu’na karşı özel bir siyaset güttüler. O ince siyaset neticesindedir ki İstanbul’da bir camide, Tuğrul Bey adına hutbe okundu. Türk akınlarının Bizans topraklarına yöneleceğine muhakkak nazarı ile bakan İmparator, bu hücumların olabildiğince geciktirilmesi için Selçukluların en olmayacak isteklerine boyun eğiyordu. Özetle, Anadolu resmen ve fiilen fethedilmeden önce, Anadolu topraklarında dostlar, yardımcılar ordusu oluşturulmuştu. O taktik, Osmanlılar döneminde Avrupa’da fetihler yapılırken aynen uygulandı.
Çağrı ve Tuğrul Beyler, yalnız ülke fethetmekle yetinmediler. Din ve ilim adamlarını himaye ederek kalıcı devlet olmanın olmazsa olmaz şartını keşfedip uygulamışlardı.