Ucuz doğalgazı Botaş engelliyor
Doğalgaz ithalatını elinde bulunduran kamu şirketi Botaş'ın, sahip olduğu kontratları kanun çerçevesinde özel firmalara devretmesinde sona yaklaşıldı.
TBMM Enerji Komisyonu Başkanı Soner Aksoy, kontrat devrinin gerçekleştirilmesinin doğalgazı ucuzlatacağı görüşünde.
Enerji sektörüyle ilgili kanunî düzenlemelerin Meclis'teki ilk durağı olan Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu'nun başkanı Soner Aksoy, doğalgaz fiyatlarının ucuzlaması için ithalatın mutlaka özel sektör eliyle gerçekleştirilmesi gerektiğini ifade ederek, Botaş yönetimini, anlaşmaları ihaleyi kazanan şirketlere devretmediği için eleştiriyor. Aksoy, "Vatandaşın ucuz doğalgaz kullanması Botaş'a bağlı. Tek alıcı Botaş hâlâ satış yapıyor. Serbest piyasa oluşamıyor, oluşamayınca da fiyat rekabeti yok, fiyat rekabeti olmayınca fiyat düşmüyor. Botaş, elindeki kontratları devretmeli, bunu kanun emrediyor. İhalesi yapıldı, teklifleri kabul gören firmalar var; ama bir yıldır yönetimden karar çıkmıyor. Vatandaşı mağdur etmeye kimsenin hakkı yok. Sorumlu Botaş yönetimi kararlılık göstererek üzerine düşeni yapmalı." ifadelerini kullanırken, mevcut durumu 'beceriksizlik' diye niteledi.
Mayıs 2001'de yürürlüğe giren 'Doğalgaz Piyasası Yasası'na göre Botaş'ın elindeki gaz alım kontratlarının ilk yüzde 10'luk dilimini Kasım 2003'e kadar, ikinci yüzde 10'luk dilimini 2004'e kadar özel sektöre devretmesi, en geç 2009 yılına kadar da her yıl toplam yıllık ithalat miktarının, yıllık ulusal tüketimin yüzde 20'sine düşünceye kadar kontrat devri yapması gerekiyordu. Bu çerçevede çıkılan ihale 4 erteleme ve bir iptalin ardından 30 Kasım 2005'te yapıldı. İhale öncesi yeterlilik alan 43 şirketten sadece 13'ü teklif verdi. 16 milyar metreküplük kısma karşılık gelen 64 lotun devrinin amaçlandığı ihalede, Rusya'nın eski Turusgas olarak bilinen hattaki 16 lotun devri için uygun teklif alınabildi. Teklifleri inceleyen komisyon, Rus gazının 4 milyar metreküplük bölümü için kontrat devrinin önünü açtı. Mavi Akım, Cezayir ve Nijerya gazında ise kontrat devrine uygun şirket bulunamadı. Şimdiye kadar yönetim kurulundaki boş koltuklar yüzünden ihale henüz onaylanamadı. Devrin gerçekleşebilmesi için tanınan süre 30 Kasım Perşembe günü doluyor. Enerji sektörünün liberalleştirilmesi ile ilgili Zaman'a değerlendirmelerde bulunan AK Parti Kütahya Milletvekili ve Meclis Sanayi, Ticaret ve Enerji Komisyonu Başkanı Aksoy, halihazırda atılacak en önemli adımın, Botaş'ın kontratlarının devri olduğunu vurguluyor. Botaş'ın aslî görevinin 'taşımacılık' olduğunu belirten Aksoy, "Ticaret özel şirketlere bırakılmalı. Bunun için komisyonumuza gelen tasarı yasal altyapısı sağlam bir şekilde genel kuruldan geçti ve Resmi Gazete'de yayınlandı. Ama yasayı uygulayacak yönetim anlamında irade henüz ortaya konulmadı. Şirketin yönetimi bir yıldır karar alamıyor. Enerji Bakanlığı, işin takipçisi olmalı." diyor.
Nükleer enerji için kanun çıkacak
Meclis komisyonu olarak Enerji Bakanlığı ve Üst Kurul ile yakın temasta olduklarının altını çizen Soner Aksoy, dönem dönem aksaklıklar yaşansa bile uyumlu bir çalışma temposu yakaladıklarını ifade ediyor. AK Parti Kütahya Milletvekili Aksoy, "Burada tek eksik, hızlı iletişim ve bilgi akışını sağlayamamış olmamız. Bunu da sağlarsak, yasal çalışmalarımız daha sağlıklı ve hızlı bir şekilde yürüyecektir." tespitinde bulunuyor.
Meclis Enerji Komisyonu Başkanı Aksoy'a göre doğalgazın konut ve sanayilerde kullanımı teşvik edilirken, elektrik üretimi içindeki payı azaltılmalı. Elektrik üretimi daha çok yerli kaynaklara dayandırılırken, kaynak çeşitliliğine de gidilmeli. Bu çerçevede nükleer enerji artık Türkiye için zorunlu bir ihtiyaç haline geldi. Bu konudaki kanun çalışmalarına komisyon olarak gerekli bütün desteği verecekler. AK Partili Soner Aksoy, Meclis'e gönderilen Nükleer Güç Santralları'nın Kurulmasına Yönelik Kanun Tasarısı'nın 3 sayfadan oluşmasıyla ilgili eleştirilere katılmıyor. Nükleer enerji ile Türkiye'nin tanışıklığının uzun zaman öncesine dayandığını belirten Aksoy, halihazırda bu konuda başta Türkiye Atom Enstitüsü Kurumu olmak üzere çok sayıda kanunî düzenlemenin yürürlükte olduğunu dile getiriyor. Bununla birlikte Türkiye'nin taraf olduğu ve altına imza koyduğu çok sayıda uluslararası anlaşma ve mevzuat da var. "Yani bu iş sadece 3 sayfalık kanundan ibaret değil. Bir dizi yasal düzenleme önceden yapılmış." diyen Soner Aksoy, Türkiye'nin nükleer konusu üzerinde 40 yıldır çalıştığını kaydediyor. Aksoy, "Dolayısıyla bizim altyapımız ve mevzuatımız, gelişmiş ülkelerden geri kalmayacak; santralların kurulmasından atıkların bertaraf edilmesine kadar." diye konuşuyor.