YOZGAT BOZOK ÜNİVERSİTESİ | ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ - ÖĞRETİM ÜYELERİ
Özel gereksinimli üniversite öğrencilerinin akademik hizmetlerden diğer öğrencilerle eşit düzeyde yararlanmaya hakları vardır ve bu süreçte Engelli Danışma ve Destek Hizmetleri (EDDH) , fakülte ve yüksek okullar ile her dersten sorumlu öğretim elemanlarının da birtakım görev ve sorumlulukları bulunmaktadır. Öğretim elemanı öncelikle özel gereksinimli öğrencilerin bireysel gereksinimlerini karşılarken, bu uygulamaların tüm öğrenciler için olumlu sonuçlar doğuracağını unutmamalı ve söz konusu uyarlamaların kendisine ek yük getireceği fikrine kapılmamalıdır.
1. Dersi içeriği ve işleyiş planında yer alması gereken bilgiler: Verdiğiniz dersler için hazırlayarak döenm başında öğrencilerinize dağıttığınız ders içeriği ve işleyiş planına, varsa özel gereksinimi olan öğrencilerin sizinle gelip konuşması gerektiğini yazınız. Öğrencileri sınavlar, öğretim materyali ve öğretim stratejileriyle ilgili olarak sizinle dönem başında konuşmaları için cesaretlendiriniz. Ayrıca bu öğrencilerin Engelli Danışma ve Destek Hizmetlerine kayıt olmaları gerektiğini de belirtiniz. Çünkü öğrenci için bazı değişiklikler ve uyarlamaları yapabilmeniz için öğrencinin size özel gereksinimi olduğunu resmi olarak kanıtlaması gerekecektir.
2. Derse etme: Derse devam etme ölçütleri sizin dönem başında belirleyeceğiniz şekilde işler. Bir öğrencinin özel gereksinimli olması, onun derse devam konusunda ayrıcalıklı olduğu anlamına gelmemektedir. Diğer öğrenciler gibi, özel gereksinimli öğrenciler de derse gelmedikleri zaman bunu geçerli nedenlere dayandırmalıdırlar.
4. Ödevlerle ilgili uyarlamalar: Öğrencilere verdiğiniz ödevlerde bazı uyarlama ve değişiklikler yapmanız gerekebilir. Bu değişiklikler aşağıda sıralanmıştır: Ödevleri sözlü ve yazılı olarak verin. Kapsamlı ödevleri küçük parçalara bölerek verin. Ödevlerle ilgili öğrencilere sık geribildirim verin. Uzun okuma ödevlerini, ödev tesliminden uzun süre önce sınıfa duyurun. Bu sayede alternatif formatta okuyabilenler materyale ulaşıp ödevi tamamlayabilirler. Engelli öğrencinizin ödevleri diğerlerinden daha önce öğrenmesini sağlayın böylece ödevini tamamlayabilmesi için yeterli süresi olacaktır.
5. Sınıfın fiziksel koşullarında düzenlemeler: İşitme ve görme engelli öğrencilerin derste anlattıklarınızı kaçırma olasılıklarını göz önünde bulundurmanız gerekmektedir. Bu nedenle sınıfın gürültü düzeyini en az düzeyde tutmanız gerekmektedir. Ortopedik engelli öğrencilerin sınıfa ulaşmada sorun yaşamaları söz konusu olabilir. Bu nedenle fakültenizde EDDH sorumlusu ile işbirliği yaparak, dersinizin kolay ulaşılabilen bir sınıfta yapılabilmesi için gerekli önlemleri alın.
6. Yazılı ders materyallerinin sağlanması: Dönem başında ders için gerekli olan tüm okuma materyallerinin bir listesini verin çünkü öğrencilerin bu materyallerin kendileri için uygun formatlarına ulaşabilmeleri için zamana gereksinimleri olacaktır. Görme engelli öğrenciler için büyük punto ya da Braille formatında hazırlanmış ders notları temin edin ya da bu notları nasıl temin edebileceği konusunda bilgi almak üzere gerekli kişilere yönelendirin.
7. İşitme ve görme engelli öğrencilerin gereksinimleri: İşitme engelli öğrenciler ders esnasında işaret dili bilen çevirmen ya da not tutucuya gereksinim duyabilirler. Bu kişilerin sağlanması ancak fakültenizin onayı ile mümkün olabilir ve doğrudan sizin sorumluluğunuz değildir. Ancak öğrenci bu kişilere ulaşamıyorsa, sınıfta ya da okulda not tutucu olma işini gönüllü olarak yapabilecek birilerini bulabilirsiniz. Öğrencinin dersi takip edebilmesi için sizn özel bir mikrofon takmanız gerekiyorsa bu mikrofonu takarak sizi duymasını sağlayabilirsiniz. Görme engelli öğrenciler de not tutuculara gereksinim duyabilirler. Bazı görme engelli öğrenciler dersinizi banda kaydetmek için izin isteyebilirler. Bu durumda buna izin vermeniz gerekmektedir. İşitme ve / veya görme engelli öğrencilerin en az bir duyuyu etkili kullanamadıklarını dikkate alarak bu öğrencilerin etkili kullanabildikleri diğer duyuları harekete geçirmeniz gerekmektedir. Bu nedenle, öğretim sırasında işitme engelli öğrenciler için görsel, görme engelliler için ise işitsel materyalden yararlanınız. Bu, özellikle dersinizin ana hatlarını vurgulamanız sırasında mutlaka yapmanız gereken bir uygulamadır.
10. Sınavlarda yararlanılacak stratejiler: Sınav süreci fakülte ve dersten sorumlu öğretim elemanının sorumluluğundadır. Bu nedenle alternatif sınav formatlarından yararlanması gereken özel gereksinimli öğrencinin bunu sınavdan en az 15 gün önce size haber vermesi gerekmektedir. Bu süre içerisinde, öğrencinin başarısını en doğru şekilde değerlendirebilmeniz için hem siz hem de fakülteniz gerekli düzenlemeleri yapmakla yükümlüsünüzdür. Sınav öncesi ve sınav esnasında yapılması gerekenler şunlardır.
Önemli not: Bazı engelli öğrenciler çeşitli nedenlerle yetersizliklerini ve destek gereksinimlerini size ve / veya fakülteye bildirmeyebilirler. Dersleriniz sırasında öğrencilerinizi iyi tanımaya çalışmanız bu öğrencileri fark etmenizi ve onları fakülte EDDH sorumlusuna başvurmaları için cesaretlendirebilirsiniz.