Eczacının Sesi: Olağanüstü durumda eczacılık
Ecz. İbrahim Özkol yazdı
OLAĞANÜSTÜ DURUMLARDA İLAÇ VE ECZACILIK HİZMETLERİ
Ecz. İbrahim Özkol
TEB önceki Saymanı
Tüm dünyayı saran virüs salgını sonunda ülkemize de geldi. Başta İtalya olmak üzere Avrupa ülkelerinin salgının üssü haline gelmesi şaşkınlıkla izleniyor. Sağlık Bakanlığı kısmen yaşanacak sürece hazırlıklı görünse de gerek diğer kurumların gerekse halkın hazır olmadığı veya hazırlanamadığını görüyoruz. Bir yanda toplumun bir kesiminde yaşanan panik, bir yanda alınan tedbirlere uymayanlar salgının yarattığı krizi derinleştiriyor. Özellikle sosyal medya aracılığıyla yayılan bilgi kirliliği de cabası. Mücadele edilmesi gereken önemli ve en az virüs kadar tehlikeli olan bu sorunu ancak doğru bilgiyi, doğru zamanda daha hızlı yayarak aşmak mümkün. Bu sorunlar toplumun diğer kesimleriyle birlikte mesleğimiz için de geçerli.
Son iki haftadır eczanelerde yaşanan sorunlara güçlü örgütlerimiz olmasına rağmen zamanında ve yeterince müdahele edilemedi. Çok basit çözülebilecek konularda bile geç kalındı. Bu güne kadar yaşanılanları görünce uzun bir süre daha devam etme olasılığı yüksek olan salgın ve oluşturduğu krize yeterince hazırlanmadığımız anlaşılıyor. Bu nedenle çok geç olmadan hem oluşan sorunlara çözüm üretecek hem de önümüzdeki günleri farklı senaryolarla çalışacak ve olası gelişmelerle ilgili şimdiden tedbir alacak bir kriz masası Türk Eczacıları Birliği önderliğinde derhal kurulmalıdır. Merkezi bir bilgi kaynağı işlevi görecek bu yapıda Eczacılık Akademisi, İlaç sanayicileri, dağıtım kanalı temsilcileri, konunun uzmanı akademisyenler, ekonomistler, medya danışmanları ve ihtiyaç halinde katılabilecek diğer uzmanlar yer almalıdır.
Odalarımız aracılığıyla meslektaşlarımız her konuda ayrıntılı olarak bilgilendirilmeli, oluşan sorunlar veya gereksinimler için hızlı çözümler üretilmeye çalışılmalıdır.
Eczanelerin çalışma koşullarıyla ilgili asgari standartları belirlemek, meslektaşlarımızın ve çalışanlarımızın güvenli çalışma ortamlarında hizmeti kesintisiz sürdürmesini sağlamak ve eczanelerimizde alınan önlemleri topluma anlatma konusunda her türlü imkan etkin olarak kullanılmalıdır. Sürecin farklı aşamalarında oluşabilecek gereksinimler ve farklı çalışma şekilleri için şimdiden hazırlıklı olunmalıdır.
Gerek üretilen gerekse ithal edilen ilaçların yeterli miktarda olup olmadığı ve kontrollü dağıtımı için TEB bilgi ve söz sahibi olmalıdır. Piyasada olmayan ilaçlar için gerek kamu otoritesini gerekse hekimleri sürekli bilgilendirecek düzenlemeler yapılmalıdır.
Egaş, Novagenix ve Tebem bu süreçte eczanelerin ve halkın gereksinimlerine hızlı ve ekonomik çözümler üretmeye odaklanmalıdır.
Halkın ilaç konusunda doğru bilgiye erişimini sağlayacak ve yayılan bilgilerin teyit edilebileceği tedbirler alınmalıdır.
Dağıtım kanallarındaki hizmetin aksamaması veya durmaması için gerekli tüm tedbirler alınmalı ve alternatifler oluşturulmalıdır.
Yaşanan bu süreçte eczanelerdeki bürokratik iş yükünü en aza indirecek düzenlemeler kamu otoritesinden talep edilmeli ve en kısa sürede uygulanabilmelidir.
Oluşabilecek kötü senaryolarda oluşabilecek eczacı eksikliği için mezun olmak için sadece staj eksiği kalmış genç meslektaşlarımızın eczanelerde yardımcı eczacı olarak görev almasını sağlayacak yasal düzenleme çalışmaları şimdiden başlatılmalıdır.
Uzun süreceği anlaşılan bu kriz ortamından ekonomik anlamda olumsuz etkilenecek meslektaşlarımızın sorunları için şimdiden çözümler hazırlanmalıdır.
Yaşanan krizi fırsata çevirmek isteyen fırsatçıları teşhir etmeli, söylemleriyle eczanelerin ve eczacının güvenilirliğini hedef alanlarla özür diletene kadar mücadele etmeli, halka ve kamu otoritesine eczacının rolü ve katkısı anlatılmalıdır.
Sonuç olarak eczacının sağlık sisteminin vazgeçilmez bir parçası olduğunu ve ayrıca sahipsiz de olmadığını anlatmak, meslektaşlarımızın ve çalışanlarımızın da bunu hissetmesini sağlamak gerekiyor.
Gücümüz var, yeter ki doğru zamanda, doğru yerde, bilimin ışığında kullanalım.
Not: Kapağını paylaştığım 2018 yılında yayınlanan “Olağanüstü Durumlarda İlaç ve Eczacılık Hizmetleri” adlı kitap TEB web sayfasında dijital kütüphaneye eklenirse tüm meslektaşlarımız yararlanabilir.