Troid Bezi Nedir? Ne İşe Yarar?
Tiroid bezleri gırtlağın ön tarafında bulunur. Vücudumuzun içindeki organların işleyişlerini ve metabolizmamızın durumunu salgıladığı hormonlarla etkiliyor. T3 ve T4 olmak üzere iki önemli hormon üretir, depolar ve gerektiği zaman gerektiği kadar salgılayarak kana verir. T4 tiroksin olarak da isimlendirilir ve yapısında 4 tane iyot atomu bulundurur. Tiroksin büyüme ve gelişmeye etki eder, metabolizma hızını artırır, kişinin ısı üretimini sağlar ve protein sentezine artırıcı yönce etki eder. T3 hormonu ise triiyodotronin olarak isimlendiirilir ve 4 yerine 3 tane iyot atomu barındırır. Nabız, vücut sıcaklığı ve kişinin gelişimine etkileri bulunmaktadır.
Tiroid vücudumuzda yaşamsal bir işlevi üstlenen bir bezdir. Ancak yaşlanma, radyasyon, iyot eksikliği, hastalıklar için kullandığımız ilaçlar ya da kanser bu bezin çalışmasını olumsuz etkileyebiliyor. Ülkemizin farklı kesimlerinde çocuklar üzerinde yapılan araştırma ve taramalara göre tiroid hastalığının görülme riski %5 ile %56 arasında değişmekte. Endokrin hastalıkları bilindiği üzere kadınlarda daha fazla görülmekte, tıpkı onlar gibi tiroid hastalığı da daha fazla görülmekte ve yaş ilerledikçe bu risk daha da artmaktadır.
TROİD HASTALIĞI BELİRTİLERİ
Acıbadem Hastanesinde görevli olan Prof. Dr. Sema Akalın, endokrinoloji metabolik hastalıklar uzmanıdır. Kendisinin tiroid bezlerine üzerine birçok çalışması bulunmakta ve hastalarının; boyun ön kısmında bir şişlik ve nadir olarak ağrı ile kendisine geldiğini söylemekte. Aynı zamanda boğazda baskı hissi ve ses kısıklığı sebebiyle hastalarının geldiğini söyledi.
Genelde şişlik hastanın yakınları tarafından fark edilmekte ve kendisinin bu konuda bir şikayeti olmamaktadır. Değerlendirildiğinde çoğu zaman bu durum tiroid bezinin büyümesi ile doğru orantılıdır, diğer bir ismiyle guatra bağlıdır. Hissedilen ağrı ise tiroidlerde oluşan iltihaplara veya ise de oluşan kanamayla ortaya çıkar.
HİPOTROİDİ VE HİPERTROİDİ
Tiroid bezinden kaynaklanan birçok hastalık vardır. Bunların en çok bilineni ise guatrın büyümesi ya da tomurcuklanmasıdır, ülkemizde en çok bu ikisi görülmektedir. Prof. Dr. Sema Akalın bu hastaların tiroidlerinde oluşabilecek tümörler açısından araştırılması yönünde fikirleri var. Tiroid bezinin az hormon salgılamasıyla hipotiroidi problemi ortaya çıkar.
Hipotiroid hastalarının saçlarında kabalaşma gözlemlenir. Ciltlerinde kuruluklar meydana gelirken, yüzlerinde ve vücutlarında şişlikler oluşur. Uykuya eğilimleri vardır ve kabız olabilirler. Kadınlarda adet düzensizlikleri, seste kalınlaşma problemi nedeniyle doktora başvurabilirler.
Aşırı hormon salgılandığı zaman ise hipertiroid hastalığı görülür. Hastaların iştahları artar ancak aynı zamanda kilo verirler. Terleme ve çarpıntı oluşabilir, sıcağa ise tahammül edemezler. Bunların yanı sıra doktora; titreme, uyku ve adet düzensizliği ve sinirlilik sebeplerinden dolayı gidebilirler.
TANIDA KULLANILAN TESTLER
Bu hastalıklardan şüphelenildiği taktirde öncelikle hastanın geçmişi dinlenir, ardından ayrıntılı muayene edilir. Kandaki tiroid hormonlarının düzeyleri incelenir. Ultrasonografi ve sintigrafi denen görüntüleme yöntemleri uygulanır. Son olarak da tiroid bezi üzerinden ince bir iğne ile örnek alınır ve durum tespiti yapılır. Tedavilerde öncelikle tiroid hormonunun yapımını engelleyen ilaçlar kullanılır.
KANSERE DÖNÜŞME İHTİMALİ
Tiroid hastalarının kafasını kurcalayan bir başka soru ise “kanser olur muyum?” İncelenen guatrda şayet bir kanser hücrelerine rastlanmazsa genelde bu bezde herhangi bir kanser gözlenmiyor. Prof. Dr. Sema Akalın tiroid kanserinin genelde iyi seyrettiğini, uygulanan tedaviye oldukça iyi yanıt verdiğini söylemiştir. Hastanın yaşam süresinde herhangi bir kısalma olmamaktadır.
Acıbadem Carousel Hastanesinde görev yapan Genel Cerrah Prof. Dr. Cihan Uras; Tiroid hastalığına yakalanan insanların binde birinin kanser olduğunu, kadın hastaların erkek hastalara göre daha fazla olduğunu belirtti. Diğer kanser türlerine nazaran bu tiroid kanserinin tedaviye iyi cevap verdiğini söylemiştir. Eğer boyun bölgesi ışın alıyorsa kanser riskinde bir artış olur ancak radyoaktif iyot tedavisi uygulanırsa böyle bir risk oluşmuyor. Tiroid bezinin çok hızlı büyümesi, kanser olacağınız anlamına gelmez, böyle bir şüphe içine düşmememiz konusunda bilgilendiriyor Sayın Uras.
TROİD HASTALIKLARININ AMELİYATLA TEDAVİSİ
Ameliyat her zaman tiroid kanseri durumunda tercih edilmez. Onun yanında kozmetik nedenler, yutma güçlüğü, ses kısıklığı ve nefes almakta problem yaşayan hastalarda ameliyat tercih edilebilir. Hipertiroid durumuna ilaçlar yanıt vermezse, hasta görüntü olarak rahatsız hissederse kendisine ameliyat öneriliyor. Cihan Uras konuyla ilgili şöyle açıklama yapmıştır:
Tiroid bezi iki lobdan oluşmaktadır. Her iki lobda ayrı ayrı değerlendirilip ameliyat planlanır. Ameliyat esnasında her iki lobun alınarak değil, biraz doku bırakılarak ameliyat tamamlanabilir. Bazı ameliyatlarda duruma göre bir lob çıkartılır, diğer lobda doku bırakılır. Eğer tümör mevcutsa iki lobda vücuttan alınır. Ameliyat sonrası hastalar fazla yorulmaz, hastanede en fazla 2 gün kadar yatması yeterlidir. Çoğu zaman hastalar, ameliyat olduktan ertesi gün hastaneden çıkartılır ve 1 hafta içerisinde normal yaşamlarına geri dönebilirler. Mutlaka ve mutlaka tiroid hastalarının kontrolleri iyi yapılmalıdır, ameliyat sonrası hormon eksikliğine bağlı olarak problemler ortaya çıkabilir ya da hastalık tekrar edebilir.
Hasta ameliyattan önce doktor tarafından çok iyi bilgilendirilmelidir. Bu konuda hastalar aydınlatılmalı ve her sorusuna cevap verilmelidir. Uzman doktorlar tiroid ameliyatlarında %100ye yakın başarılıdır. Tabi her ameliyat gibi riskleri vardır, şöyle değerlendirilebilir:
Tiroid bezimizin yeri çok önemlidir. Boynumuzun ön duvarında bulunan sinir yapısı ve önemli bir damar ile yan yanadır. Bu önemli sinirlerle yan yana olduğundan, ameliyat esnasında buraların kesilmesi veya yaralanması sonucu hastalarda nefes alma sıkıntısı görülebilir. Seslerinde çatallaşma ya da kısılmanı yanı sıra ses yorgunluğu %1 oranla görülebilir. Ayrıca paratiroid bezleri çıkartılırsa ellerde, ayaklarda ve yüzde uyuşma ve kasılma şikayetleriyle doktorlara başvurulabilir. Bu bezler vücuttaki kalsiyum metabolizmasını düzenler, böyle bir durumun görülme olasılığı ise binde 3 ile 5 arasında değişir.
Bulanık Görme, Baş Dönmesi ve Baş Ağrısı Tehlikeli Olabilir
Skleroderma (Bağ doku Hastalığı)
Martinez Frias Sendromu
Geç İyileşen Yaralar Diyabet Hastalığının Habercisi: