Ahmet Sanver’den “Kıbrıs Barış Harekâtı Anılarım” | Kıbrıs Gazetesi Arşiv
04 May 2014, Sunday Yorum Yaz Yazdır
Şubat 2014’te ‘Ateş Matbaacılık Ltd’de basılan ve 330 sayfada oluşan kitabın tam ismi “Orijinal Resimler ve Belgelerle Temmuz 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı Anılarım.”
Temmuz 1974 yazısının solunda KKTC, sağında da Türkiye Cumhuriyeti bayrakları yer alıyor… Kapak ve sayfa tasarımını İlkay Piro’nun yaptığı kitabın ön sayfasında, mücahitlik yıllarına ait benimle, Ahmet Sanver ve kardeşi Önder Sanver’in birlikte çekilen tarihi bir fotoğraf var.
Değerli dostum Ahmet Sanver, bundan önce de “TMT ve ÖHD Anılarım” ile “Akritas’a Karşı TMT” adında iki eser yayınlamış ve bilinmeyen gerçeklere değinerek, çeşitli örnekler vermişti…
Kitabın içindekiler şöyle sıralanıyor:
Kıbrıs’ta bir dönüm noktası, Geçitkale ve Boğaziçi olayları, Barikatlar kalkıyor ve Türk halkı rahatlıyor, 1968 yılına hangi aşamalarla geldik?, ‘EOKA B’ kuruluyor, Makarios ile Grivas karşı karşıya geliyor, Yücel Gazi’nin kurşuna dizilme olayı, Rumlar ile olan ticari ilişkilerimiz, Yorgacis Makarios’a suikast düzenliyor, Makarios’a Yunan darbesi ve darbenin ilk günü, Ölümden dönüyorum, Yeni mevzimizdeyiz, Kırmızı alarm, Bölük Komutanı ve Yüksel Enver, Bin defa şehit, Kamyonetime ne oldu?, Sonunda savaş geldi çattı, ailemi surlar içine götürüyorum, Ergün, kuşlar ve kertenkele, Rumların çok stratejik Atalasa tesisleri niye bombalanmadı?, Sonunda biz de savaşa giriyoruz, Rum mevzileri yanıyor, Mustafa Defteralı, Çocuktan al haberi, Uçaksavar, Esirler, Ve taarruz – Püskürtülüyoruz, Esir düşüyorum, Sulh kahramanları, Ricat, Savaşta ben de çok korkmuştum, Birinci Harekât boyunca ada çapındaki durum, Bir türlü başlamayan ateş – kes ve bozgun; Önder’i buluyorum, Ateşkes günleri başlıyor – işaret panoları, Salih Mecit Hoca’nın havan dersi, Cepheden kaçıyoruz, İkinci Harekâta nasıl geldik? Cepheye çağrı, Ve kıyamet kopuyor, İkinci Harekâtın ikinci günü, Savaş bitti, Barış Harekâtı’nın başarı sırrı, Kıbrıs’ta askerlik yapmak güzeldir, Niko Sava’ya ne yapmışız ki Kuzeye geçmiyor?, Savaştan sonra Varuşodis’in oğlunu aradım, Rum arkadaşlarım – Andreas Azvestas, Rum meslektaşım Brodromos Tumazos, Arkadaşım Nikos Delevandos ve Nikos Kalabodas, Sonuç.
Kitabın önsözünü benim yazmamı rica etmişti Ahmet Sanver dostum… Dedim ki, “Arada bir yerinde espriler de katarak olayları sırayla öyle bir anlatıyor ki, okurken sanki yaşıyorsunuz. Ticaret hayatında tanıdığı Rumlarla ilişkileri, akıbetlerini merak etmesi, olayların insancıl boyutlarını yansıtıyor.”
Okullara tarih dersleri için pek ala kaynak olabilecek nitelikteki kitabın anlatılışı o denli rahat ki, bir solukta okuyup da bitirmek istersiniz…
Kitaptaki siyah – beyaz fotoğraflar konularla ilgili sayfalara serpiştirilirken, 15. sayfadaki fotoğrafla ilgili yazıda şöyle deniliyor: EOKA tedhiş örgütü lideri Grivas, 15 Kasım 1967’deki Geçitkale saldırıları öncesinde komşu köy Aytotro’ya (Boğaziçi) gitmiş ve Rum kahvehanesinde Türklere ‘Teslim olun’ çağrısı yapmıştı.
Ahmet Sanver’in kitapta yer alan nice anılarından bir tanesi şöyle:
“Birkaç defa trafikte ben de Makarios’un konvoyu ile karşılaştım. Korumaları çok telaşlı, şoförleri çok hızlı idiler. Her defasında panik içerisinde yolumu kestiler, beni yol dışına attılar. Bunu Türk olduğum için değil, Makarios’un güvenliği için, Eoka B’nin pususuna düşmemesi için herkese yapıyorlardı… Bir gece kardeşim Önder ve pazarlamacımız Yücel ile Lefkoşa’da Başpiskoposluk Sarayı yakınlarından geçerken, onlarca silahlı sivil polis arabamızın önüne atıldılar. Üçümüzü de tutuklayıp Baf Kapısı Polis Merkezi’ne götürdüler, onların derdi, kendi soydaşları arasındaki Eoka B üyeleri ile idi… Fakat doğrusu çok korkmuştuk…”
Kitapta, Limasol’dan Lefkoşa’ya gelirken, Rumlar tarafından tutuklanan ve ıssız bir yere götürülerek kurşuna dizilen Nevzat Yücel Gazi ile birlikte fotoğrafına da yer veriyor Ahmet Sanver. Yücel, vurulup üzerine düşen bir arkadaşı yüzünden, bu kurşuna dizilme olayından hafif yaralar alarak kurtulmuştu… Bu olaydan sonra başına gelenler, filmlere konu olacak kadar dramatik sahnelerle dolu.
Biraz da Atleks’ten söz etsek… Bu konuda kitapta şöyle deniliyor: Rum müşterilerimiz Türkçe isimlerden rahatsız oldukları için; içinde ‘Atlas’ ve ‘Tekstil’ kelimelerinin birer hecesin bulunduğu anlamsız bir sözcük ürettik ve fabrikamızın adını ‘Atleks’ koyduk. 70’li yılların başından 1974 temmuzuna kadar Atleks İç Çamaşırları Fabrikamız, tüm Kıbrıs’ın iç çamaşırı ihtiyacının yüzde 80’ini üretiyordu. Günde biner adet gecelik, kombinezon ve sütyen üretiyorduk. Bu da yılda en az 300 biner adet demekti. 1974 yılına gelindiğinde Rum tarafında girmediğimiz konfeksiyon, iç çamaşırı ve manifatura mağazası kalmamıştı. Dört tane dağıtım arabamız Karpaz’dan Baf’a kadar mekik dokuyordu. Yüzlerce Rum müşterimiz vardı. Ancak savaş çıkınca tüm bağlantımız koptu.
Barış Harekâtı’ndan geniş biçimde bahseden Ahmet Sanver, birçok fotoğrafı Erdal Gökhan’dan aldığını ifade ederken, “Topraklarımızın bir zerresini bile Rumlara vermeye yeltenecek kişilerin bilmesini istiyoruz ki, dünyada ve ahirette iki elimiz yakalarında olacaktır ve onlara hiç mi hiç hakkımızı helal etmeyeceğiz. Türkiye yanımızda olmasa Rumlar bizimle görüşme masasında bir dakika bile oturmazlar. Sinek kadar bile görmezler. Bu vatanın ne kadar zor kazanıldığını okudunuz, gördünüz. Değerini bilmek gerekir” diyor.