"İnsanı dalâletlere sürükleyen cihetlerden biri de şudur ki: İsm-i Zahir ile ism-i Bâtın'ın hükümleri ayrı ayrı oluyor; bunları birbirine karıştırıp mercilerini kaybetmek mahzurludur. Kezâlik, kudretin levazımıyla hikmetin levâzımı bir değildir..." İzah? | Sorularla Risale
Cum, 25-Eki-2013 - 11:22 tarihinde gönderildi
"İnsanı dalâletlere sürükleyen cihetlerden biri de şudur ki: İsm-i Zahir ile ism-i Bâtın'ın hükümleri ayrı ayrı oluyor; bunları birbirine karıştırıp mercilerini kaybetmek mahzurludur. Kezâlik, kudretin levazımıyla hikmetin levâzımı bir değildir. Birisine ait levazımatı ötekisinden talep etmek hatadır."(1)
Mesela, kudret bir şeyi ani ve defi yaratır. Yani zamansız ve sebepsiz yaratmak kudretin bir vasfıdır. Hakim ismi ise, sebep ve zamanla iş görmek ister. Hakim ismi hikmet ve hünerlerini satmak ve tanıtmak ister; bu da başka nazarlara sergilemek ile olur. Başka nazarlar ise ani ve defi bir yaratmadan hiçbir şey anlayamayacağı için, sebeplerin ve zamanın devreye girmesini iktiza eder. Bu yüzden kainata hikmet nazarı ile bakarken kudretin ani ve defi yaratmak tarzını aramak yanlış olur. Kudrete nazar ederken de Hakim isminin tecelli ve taalluku aranmaz.
Bazılarının "Neden Allah şu meyveyi zamanlı ve sebepli yaratıyor, halbuki O bir şeye ol dese oluverir..." diye itirazına bir cevaptır bu bahis aslında.
İnsanı eğitip terbiye eden Rab ismi, insanın bir takım zorlu aşamalardan geçmesini ve açlık, susuzluk, hastalık ve musibetler ile sınamasını gerekli kılıyor. Bu ismin gereğini düşünmeden neden Allah sonsuz şefkat ve cömertliğine rağmen bazen insanları aç, susuz, hasta ediyor diyerek itiraz ve isyan etmek sığlık ve dalalet olur.
Burada merci ifadesi, isimlerin hüküm ve tecellileri anlamında kullanılıyor. Her bir isim kendi mana ve güzelliğini görmek ve göstermek istiyor.
Kategorisi: Katrenin Zeyli | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 1529 | Word indir | Pdf indir