Tatil Yapmanın Psikolojik faydaları neler?
Uzm. Psikolog Hülya Zanbak yazıyor.
İnsanoğlu, kaçınılmaz olarak bir rutin içerisinde yaşamaktadır. Hayatımız sabitler üzerinde ilerler ve maalesef monotonluk pek çoğumuzun gerçeği konumundadır.
Hepimiz bir mesleğe sahip olmak durumundayız ki, bu da bizi haftanın en az 5 günü aynı saatte yola çıkıp, akşam yine aynı saatte geri dönmek durumunda bırakır.
Psikoloji konulu farklı makaleler için kişisel sitesine bursapsikolog.web.tr adresinden erişilebilir.
Ezici bir çoğunluk çalışma saatlerini seçemez veya tercih ettiği bir gün canının istediği şekilde yaşayamaz. Yemek saatlerimiz, uyku saatlerimiz, eğlenme saatlerimiz; kısacası hayatımız mükemmele yakın biçimde programlı biçimde devam eder. Bu durumla mücadele etmeye çalışmak; devasa bir sistemle mücadele etmektir ki, mümkün olmadığı gibi; aynı zamanda biraz da mantık dışıdır. Elbette bu sistem sıkıcıdır ve elbette bu düzenin zaman zaman kırılması gerekir. Ama sistemi bütünüyle reddetmek kendimizden başka hiç kimseye zarar vermez.
Tarih boyunca yer değiştirmenin bizi rahatlattığının aslında farkında olmuşuzdur. Hatta Osmanlı literatüründe; “Tebdil-i Mekanda Ferahlık Vardır” diye bir söz dahi vardır. Yani bilimsel olmayan bir bakışla dahi, tatilin bir ihtiyaç olduğunu kavramak mümkündür. Peki tatil yapılmazsa ne olur veya tatil yapmanın faydaları nelerdir?
Tatil her ne kadar fiziksel faydası olduğu düşünülmeyen bir aktivite olsa da, aslında vücudumuzun ihtiyaç duyduğu D vitaminin en iyi biçimde alınmasını sağlaması ile bir fiziksel faydaya sahiptir. Tabii D Vitamini mental sağlığın da korunması noktasında önemli bir vitamindir ki bu bambaşka bir inceleme konusu olabilir.
Yalnız tatili spor faaliyetlerine katılma süreci olarak görüyorsanız bu pek de doğru bir yaklaşım olmayacaktır, zira tatil bir ayı çoğunlukla aşmayan bir süreç olduğundan bu süre zarfında yapılacak sporun pek de bir faydası olduğu düşünülemez. Bizim esas dikkat etmemiz gereken husus Tatil yapmanın psikolojik faydaları olacaktır.
Tatil, kavram olarak; yaşadığınız yerin dışında bir yerde belli bir süre konaklamak biçiminde ifade edilir. Yani aslında içerisinde hiçbir aktivite olmayan yer değişikliği dahi tatildir. Bu noktada anahtar, tatil sürecinde sorumluluklarınızdan uzaklaşmaktır. Tatilli tatil yapan; aslında bu süre içerisinde hiçbir şey yapmamak, hiçbir şeyle yükümlü olmamaktır. Bu nedenle, tatile iş yerini taşıyanların yaptığı tatilin pek de anlamı olmayacaktır. Yalnızca mekan değişecek, içerisinde bulunduğunuz ruh hali sabit kalacaktır.
Uzmanlar, insan beyninin belli zaman aralıklarında, rutinden uzaklaşmasının psikolojik sağlık bakımından büyük etkileri olduğunu belirtmektedir. Bu nedenle antik çağlardan beri, sanat ve kültür aktiviteleri insanların hayatında var olmakta ve kafalarının bir süre için de olsa boşalmasını sağlamaktadır.
Tatil ise, biraz daha geniş bir alanı tanımlamakta ve saatlerle ifade edilen zaman aralıklarında değil, günlerle ifade edilen sürelerde kafanızı boşaltmanızı ifade etmektedir. Buradan da anlayacağınız gibi, tatil yapmanın faydaları başlığında birinci ve en önemli madde, kesinlikle dinlenmek ve stresten uzaklaşmaktır.
İnsanoğlu, şehir yaşantısı içerisinde, ne iş yapıyor olursa olsun, yoğun bir strese maruz kalır. Özellikle ülkemizde kültür, sanat ve spor faaliyetlerinin de gündelik hayat içerisinde yeterince gerçekleşmiyor olmasının etkisiyle, kafa boşaltmak için neredeyse hiç zamanımız yoktur. Bu süreç belli bir zaman aralığında kabul edilebilir.
Ancak, evrensel bilimsel yargılara göre her bireyin, yılın en az 15 gününde hayatındaki tüm sorumluluklar ve faaliyetlerden uzaklaşması öngörülür.
Hatta mümkünse yaşam alanlarının da değiştirilmesi ve bu sürenin en azından bir kısmının farklı mekanlarda geçirilmesi önerilir. Böylece monoton yaşan tarzının bir süre ortaya çıkması muhtemel patolojik psikolojik sonuçları engellenmiş olabilecektir. İşte bu yaklaşımın yaşamımızdaki yansımasına bizler tatil diyoruz.
Kimilerimiz için boşa harcanan zaman ve para olarak görünüyor olsa da, tatilin bir yenilenme süreci ve psikolojik faaliyetlerimizin normalleşmesi için bir fırsat olarak değerlendirilmesi gerekir. Zira insanoğlu var oluşundan bu yana şehirlerde yaşamamaktadır. Şehir yaşantısı genetik özelliklerimize uygun bir yaşam tarzı değildir ve bunun olumsuz etkilerinden sıyrılmak için tatil bir seçenek değil; zorunluluktur.