Depresyonun Belirtileri | Sağlık Ansiklopedisi
Depresyon hüzün ve umutsuzluk gibi derin duygular içeren ciddi bir akıl hastalığıdır. Herkes bir süre kendini kötü hissedebilir, ama depresyon düşünme zorluğu yaratarak, fiziksel belirtilere yol açarak ve yaşamı, faaliyetleri ve ilişkileri bozarak haftalarca, hatta aylarca sürer. Her 10 kişiden biri bir dönem depresyon geçirir. Depresyonun pek çok çeşidi vardır. Majör depresyonda bir veya daha fazla derin üzüntü dönemi yaşanır; ardından normal işleve geri dönülür. Ürkeklik (fobi, marazı melankoli) ruh halini kötüleştirse de daha az ciddidir, ancak iki veya daha fazla yıl sürer. İki kutuplu bozukluk (manik depresyon) dramatik ruh hali değişiklikleri içerir; yoğun tepe noktalarından derin alt noktalara düşülür. Mevsimsel duygulanım bozukluğu, kışın başlar ve gün içinde güneş ışığının azalmasıyla birlikte artar.
Depresyona Yol Açan Nedir?
Depresyon hem fiziksel hem de akılsal bir hastalıktır. Bunu bilmek önemlidir, çünkü depresyon geçirenler bir anda neşelenmek veya bozuk ruh halinden kurtulmak imkânına sahip değildir. Depresyona bir dizi faktör yol açar. Bu hastalık kalıtımsal olduğu için, bazı kişiler depresyona eğilimlidir. Nöron aktarıcıları (beyin kimyasalları) ruh halini düzenler ve bu kimyasallardaki sorunlar depresyona yol açabilir. Çoğu kez depresyon sevilen bir kişinin ölümü, çocuk doğurma, boşanma ya da menopoz gibi özgün hayat olaylarını izler. Bazı depresyon türleri alkol ve haşhaş ya dakokain gibi yasadışı uyuşturucu kullanımının sonucudur. Sakinleştirici veya tansiyon düşürücü ilaçlar gibi bazı ilaçların bir yan etkisi olarak da depresyon gelişebilir. Depresyon zatürree veya kalp krizi gibi ciddi hastalıklardan sonra da ortaya çıkabilir.
Derin hüzün, umutsuzluk, çaresizlik, suçluluk ve değersizlik duygusu gibi duygular depresyo¬nun ana belirtileridir. Depresyon geçirenler çoğu kez kendilerini yorgun, sıkıntılı ve hassas hisseder. Konuşmaları ve hareketleri yavaşlar. İnsanlarla beraber olmak, hobiler veya seks gibi daha önce zevk aldıkları konular da ilgilerini çekmez. Düşünmede, dikkat yoğunlaştırmada ve hatırlamada zorluk çekerler. Aile fertlerinden ve arkadaşlarından uzaklaşırlar ve okulda ya da işte sorun yaşarlar. Olumsuza odaklanmak suretiyle intihar etme düşüncesine veya eylemine eğilim duyarlar. İntiharların %15’inin nedeni depresyondur. Depresyonun fiziksel şikâyetleri arasında ağrılar, acılar, baş ağrısı, ajite olmak ve kabızlık vardır. Depresyon geçiren bazı kişiler zor yatak¬tan kalkar. Bazıları sabah erkenden uyanır ve tekrar uyuyamaz. Kimileri iştahsızlık çeker ve kilo verir, kimileri ise aşırı yer ve kilo alır. Majör depresyon en az iki hafta sürer ve belirtilerin şiddeti gün içinde oynar. Majör depresyon bir dönemi içerebileceği gibi, zaman içine yayılmış birkaç dönemden de oluşabilir. Marazi melankolide en az iki yıl boyunca insanın ken-disini kötü hissettiği günler iyi hissettiği günlere oranla daha fazladır. İki kutuplu bozukluğun manik safhası en az bir hafta sürer ve bu depresif safhaya özgü “çöküntü” izler. Mevsimsel duygulanım bozukluğu, sonbaharda başlar ve ilkbahara kadar sürer.
Depresyon Önlenebilir mi?
Aktif kalın. Egzersiz gibi düzenli fiziksel aktivite depresyonu ve belirtilerini azaltır. Hobiler, tatiller ve toplum içinde yer almak da depresyonu uzak tutmaya yarıyabilir. Televizyonu kapatın ve daha uyarıcı faaliyetler yapın. Ruh halini değiştirecek ilaçlardan uzak durun. Yasadışı uyuşturucu veya alkol depresyon yaratır. Reçeteyle yazılan ilaçları tavsiye edildiği şekilde kullanın. Sigara içiyorsanız, bırakın . Yoga veya meditasyon gibi gevşeme tekniklerini öğrenin. Birisiyle konuşun. Güvendiğiniz bir arkadaşınızla, yakınınızla veya bir uzmanla konuşun. Depresyon üzerine okuyun. Bu hastalık konusunda kendinizi eğitin ve sağlıklı düşünme tarzını öğrenin.
Çoğu insan psikoterapi ve ilaç tedavisinden oluşan bir yaklaşımla iyileşir. Özel seans, grup veya aile oturumlarında psikolog veya psikiyat-rist hayat konularını ele almanızı, duygusal ve davranışsal tepkilerinizi değiştirmek için yollar bulmanızı sağlar. Depresyona karşı çok çeşitli ilaçlar vardır. Bir tanesi işe yaramazsa, öteki etkili olabilir. Günümüzdeki ilaçlar daha çok beyindeki kimyasal serotonini düzenlemeyi sağlar. Bu ilaçlar (örneğin Prozac) eski antidepresyon ilaçlarına (imipramin gibi trisikliler) göre daha iyidir ve yan etkileri daha azdır. Monoamin oksidaz inhibitörleri de etkilidir, ancak ciddi yan etkileri vardır; bu ilaçlan alanlar peynir gibi bazı yiyecekleri yememelidir. Sürekli yeni ilaçlar çıkmaktadır. Manik depresyon genellikle lityum gibi bir ilaçla uzun süreli tedaviyi gerektirir. Başka tedavilere cevap vermeyen ağır depresyon vakalarında hastaneye yatmak ve elektrokonvul-sif terapi (şok) görmek gerekli olabilir. Antidepresyon ilaçları o anda kendinizi kötü hissetmeseniz bile, tavsiye edildiği dozda için.
depresyon belirtileridepresyon nasıl geçerdepresyon nedirdepresyona ne yol açar