Issık Göl - Tanrı'nın Yeryüzündeki Gözü (IV) - Turk Kyrgyz
Suyun çok ilginç bir bileşimi var. Ufaktan tadına bakıyorum; belli ki mineraller açısından zengin, ve hafif bir soda içiyormuşcasına lezzet alıyorsunuz. Tabii aynı zamanda tuzlu bir gölde olduğumuz gerçeği var; ancak göl suyunun tuzluluk derecesi çok düşük (0,6% seviyelerinde, yani kabaca deniz suyunun beşte biri kadar). Cengiz Üstad, Issık Göl'ü "Tanrı'nın yeryüzündeki gözü" olarak nitelemişti ya, göl suyunun tadı da aynı gözyaşını andırıyor;
Bana mı baktın ulan?
Eğer şansınız varsa, Ruh Ordo'daki gösteri merkezinde Kırgız müzik ve danslarından seçmeler izleyebilirsiniz. Bizim şansımız vardı, ve iki Kırgız sanatçının yaptığı nefis müzikleri ve söyledikleri duygusal şarkıları dinleyebildik. Geleneksel Kırgız müziği çok sade ve doğa ile iç içe yaşayan insanlar tarafından icra edildiğini hissettiriyor...
Kımız, ekşi ve keskin bir tada sahip; ilk denemede hoşunuza gidiyor, ancak büyük miktarlarda içilecek bir içki (en azından ilk deneyenler için) değil. Ben yine de eksantrik yiyecek/içecekleri sevdiğimden iki üç kadeh kımızı yuvarladım. Yanımda oturan Kazak arkadaş, alışık olmayan bünyede yoğun bağırsak faaliyetine yol açabileceğini söyleyince, kımızı dengelemek için Kırgız şarap ve votkalarına yumulduk.
At eti, bizde kaçak ve ucuz sucuklarla özdeşleşse de, Kırgızistan'da çok prestijli bir yiyecek!
İtiraf ediyorum, kımız içerken yanında at eti de yedik. İnsan bir garip oluyor tabii; sonuçta biftek yerken süt içmiyorsun, veya tavuk yerken yanında yumurta kırmıyorsun. At eti tabii ki çiğ ve de çok yağlı. Cılkı denilen at yemeğinden bir parça alıyorum; cılkı, Kırgızistan’da çok değerli, saygın bir yiyecek. Yemezsek olmaz tabii. Neyse ki Japonya’dan çiğ at etine, yani basashi’ye alışığım ve yabancılık çekmiyorum. Ama laf aramızda, Japon tarzı çiğ at’ı daha çok sevdim!
Tabaklarca meze, at, dil, ve sairenin ardından bir et tabağı geliyor. Ama ne tabak... Gergedan uyluğu boyutlarında bir kemik, ve kemik ile organik ilişkisi olan bir et yığını zaten doymakta olan bünyemize sunuluyor. Ama öyle güzel pişirilmiş ve lezzetli bir et ki, kapasiteyi zorlayıp tabağı sıyırıyoruz.
Sonunda ana yemeğin geleceği müjdeleniyor. Yemekten anamız ağladı, halen yemeğin anası konuşuluyor. Ve sofraya beş parmak (İngilizcesi besh barmak) geliyor. Kırgızların bu en meşhur yemeği, kesme denilen çok ince kesilmiş hamurun üzerine küçücük doğranmış et ve soğandan oluşan sosun ilave edilmesiyle yapılıyor. Ve tabii ki elle taarruz edilip parmakların beşi de kullanılarak yeniyor.
Bir gecede bir yıllık kolesterol ihtiyacımı karşıladıktan sonra otele dönüp yatıyorum. Tabii istiap haddini çok aşmış mideyle uyku tutmuyor. Kumsala inip bir şezlonga uzanıyorum; yumuşacık kumların üzerinde, taptaze dağ havası, destansı gölün dinginliği ve gökyüzünü süsleyen milyonlarca yıldız. Çolpan-Ata’nın uzayındaki yıldız sayısı nasıl oluyor da Ankara’nın uzayından daha fazla olabiliyor? Oluyor işte...
Gölün kenarına inip elimi suya daldırıyorum. Odamdaki mini barda duran şişe suyu ile aynı sıcaklıkta (yani soğuklukta). Ama yıldızların verdiği gazla kararımı veriyorum; ertesi sabah erkenden kalkacağım, havaalanına gitmek için yola çıkmadan göle girecek ve akşam yemeğinin kalorilerini yakacağım!
Sabah dinginliğinde Issık Göl
Ufak ufak suya girmeye başlıyorum, gölün dibi pamuk yumuşaklığında kumla kaplı, su çok berrak ve pırıl pırıl, gölün yüzeyi kıpırtısız. Yani, yüzmek için her koşul tamam, biri dışında; su hayvan gibi soğuk ve mabadım donmuş durumda! E, hani Issık Kul "Sıcak Göl" idi? Demek göreceli bir sıcaklıktan bahsediyorlar, yani Kuzey Buz Denizi'nden hallice...
Yine de yiğitlikten ödün vermiyorum, bir Manas torunu gibi suya dalıyorum, ısınmak için var gücümle kulaçlara asılıyorum. 1-2 dakika içinde soğuktan uç noktalarımı hissedemez hale geliyorum ve yüzümdeki muzaffer edayı korumaya çalışarak havluma koşuyorum.
Suyun çok ilginç bir bileşimi var. Ufaktan tadına bakıyorum; belli ki mineraller açısından zengin, ve hafif bir soda içiyormuşcasına lezzet alıyorsunuz. Tabii aynı zamanda tuzlu bir gölde olduğumuz gerçeği var; ancak göl suyunun tuzluluk derecesi çok düşük (0,6% seviyelerinde, yani kabaca deniz suyunun beşte biri kadar). Cengiz Üstad, Issık Göl’ü “Tanrı’nın yeryüzündeki gözü” olarak nitelemişti ya, göl suyunun tadı da aynı gözyaşını andırıyor; Aytmatov romanlarının göz pınarlarınızda biriktireceği yaşların tadını: