21 Şub, 2011 Sistem Uzmanları için Scripting (Kod Parçacıkları) – Bölüm 2
Gökhan Şenyüz 10/02/2010 Okuma süresi: 7dk, 52sn
Microsoft Deployment Toolkit 2010 (MDT), Microsoft’un masaüstü ya da sunucu işletim sistemlerinin merkezi olarak dağıtılmasını, yaygınlaştırılmasını sağlayan ücretsiz bir araçtır.
MDT ile bir işletim sisteminin kurulum dosyalarını MDT içerisine alarak merkezi olarak ağ üzerinden istemci bilgisayarlarınıza kurulum yapabilir, mevcut kurulu bir istemcinin yapılandırmasını referans olarak alıp imajını yakalayabilir, bu imajı yine ağ üzerinden dağıtabilirsiniz. MDT ile dağıtacağınız iştelim sistemi içerisine güncellemeleri, donanım sürücülerini, kullanacağınız 3. parti yazılımları dahil edebilir ve kurumunuz için standard bir masaüstü, sunucu ortamı oluşturabilirsiniz. Ayrıca MDT ile sadece temiz kurulum yapmak durumunda da değilsiniz, mevcut Windows XP, Windows Vista, Windows Server 2003 ortamınızdan yedeklerinizi otomatik aldırıp, yükseltme ya da yenileme yapabilirsiniz. Özellikle Windows 7’nin gördüğü olağanüstü ilgiyle beraber bir çok kurum masaüstü işletim sistemlerinde toplu bir değişikliğe gitmektedir. MDT bu aşamada bu geçiş süreçlerinin hızlanmasını ve merkezi olarak yönetilmesini sağlayacak çok önemli bir araçtır. MDT ile iki farklı türde işletim sistemi dağıtabilirsiniz;
Lite-Touch Installation(LTI): Sadece MDT ve Windows Deployment Service araçlarını kullanarak gerçekleştirebileceğiniz dağıtım yöntemidir. Bu yöntemde kurulum yapılacak istemcilerin başına gidilmesi, gerekirse ağdan ya da optik medyadan boot edilmesi, kurulum parametrelerinin girilmesi gerekebilmektedir. Kısacası bu yöntemde kurulum yapılacak istemcilere minimumda olsa bir el değmesi (touch) gerekmektedir.
Zero-Touch Installation(ZTI): ZTI yöntemini uygulamak için MDT 2010 tek başına yeterli değildir. ZTI yönteminde kurulum yapılacak istemcilere dokunulması, istemcilerin başına gidilip ayar yapılması, kurulum parametreleri girilmesi vb uygulamalar gerekmemekte, her şey sistem yöneticisi tarafından oturduğu yerden gerçekleştirilmektedir. Ancak bu yöntemin uygulanabilmesi için ayrıca SCCM ürününün konumlandırılması gerekmektedir.
MDT 2010 ile aşağıda ki işletim sistemlerini dağıtabilirsiniz.
İşletim Sistemi LTI ZTI
Windows 7  
Window Server 2008 R2  
Windows PE version 3.0  
Windows Vista (Hizmet paketi 1 ve sonrası)  
Windows Server 2008 (Tüm hizmet paketleri)  
Windows XP (SP3)  
Windows Server 2003 R2  
Windows PE version 2.1 
MDT 2010 kurulumu için sistem gereksinimleri ise;
İşletim sistemi; Windows Server 2003 R2, Windows Vista SP1 ve üstü, Windows 7, Windows Server 2008 ve üstü x86 ya da x64 sürümler.
Windows Automated Installation Toolkit 2.0 (WAIK)
Hem x86 hem de x64 MDT 2010 sürümlerini http://download.microsoft.com adresinden ücretsiz olarak temin edebilirsiniz. Ayrıca WAIK 2.0’da http://download.microsoft.com adresinden temin edilebilir. RAM miktarı olarak benim önerim en az 4 gigabyte’dır. Ayrıca iştelim sistemi dağıtılacağı için yeterli miktarda boş disk alanı önceden ayarlanmalıdır. Windows Deployment Services (WDS) MDT 2010 kullanımı için her ne kadar zorunluluk olmasa da ağdan kurulum yapmayı düşünüyorsanız mutlaka yüklenmelidir. Ayrıca kurulum yapılabilmesi için yerel administrator haklarına da sahip olunması gerekmektedir.
Bu yazı içerisinde WAIK 2.0, WDS ve MDT 2010 kurulumlarını ayrıca anlatmayacağım. Bahsi geçen 3 bileşeni de sisteminize varsayılan ayarlarıyla kurabilir tabir-i caizse Next,Next devam edebilirsiniz. Kurulumlarda özel olarak değiştirmeniz gereken herhangi bir ayar yoktur. Bu sebeple kurulumu yeni yapılmış ve ilk defa çalıştırılan bir MDT 2010 yazılımının ilk yapılandırılmasından bahsetmek istiyorum.
MDT 2010 kurulumunu tamamladıktan sonra başlat menüsü içerisinde Deployment Workbench (DW) konsolunu çalıştırın. Tüm MDT 2010 işlemlerini ve yönetimini bu konsoldan gerçekleştireceksiniz. DW iki ana bölümden oluşmaktadır.
1- Information Center: MDT ile ilgili makaleler, rehberler, örnek senaryolar ve güncelleştirmelere ulaşabileceğiniz bilgi merkezi. Eğer MDT ile yeni tanıştıysanız buradaki rehberleri incelemenizi özellikle öneririm.
2- Deployment Shares: İşletim sistemi dağıtımlarını yapacağınız veri deposu ve ayar merkezi. DS bilgisayarınızın diskinde bir klasöre karşılık gelir ve aldığınız imajlar, import ettiğiniz işletim sistemi kurulum dosyaları, scriptler, ayarlar, donanım sürücüleri, yazılımlar bu klasör üzerinde saklanır. Bu klasör içindeki tüm yönetimi DW içerisindeki Deployment Shares üzerinden gerçekleştirilir. İlk kurulumda herhangi bir Deployment Share oluşturulmamıştır.
MDT 2010 ilk kurulumdan sonra herhangi bir deployment yapmak için önce Deployment Share oluşturmalısınız.
MDT 2010 ve Deployment Share Oluşturmak
MDT kurulumundan sonra ilk yapmanız gerek iş, işletim sistemi dosyalarını, sürücüleri, 3. Parti yazılımları, scriptleri ve benzeri yönetim araçlarını depolayacağınız bir Deployment Share oluşturmaktır. Bunun için DW konsolunde Deployment Shares bölümüne sağ tıklayın ve New Deployment Share komutunu verin. Gelecek yapılandırma sihirbazında ilk yapmanız gerekn oluşturacağınız deployment share’in fizksel olarka hangi diskte hangi klasör altında saklanacağını belirtmektir. Benim önerim genel işletim sistemi performansını olumsuz etkilememesi amacıyla işletim sisteminin kurulu olduğu fiziksel diskten farklı bir fiziksel disk seçilmesi yönündedir.
Bir sonraki adımda oluşturacağınız deployment share’in paylaşım adının ne olacağını belirtmelisiniz. Deployment Share işletim sistemleri dağıtımı için kullanılacak tüm veriyi depoladığı için, dağıtım yapacağınız istemciler oluşturmuş olduğunuz deployment share’e ağdan ulaşmak zorundadır. Bu sebepten otomatik olarak paylaşıma açılmaktadır. Varsayılanda paylaşım adı bir önceki adımda verdiğini klasr ismi şeklinde gelir ve $ paylaşımı olarak isimlendirilir. Böylece bu paylaşım istemcilere görünmez olacak ve güvenlik bir adım daha kuvvetli olacaktır.
Sonraki adımda Deployment Share’iniz için açıklayıcı bir bilgilendirme girmelisiniz. Teknik olarak buraya girdiğiniz bilgi herhangi bir şeyi değiştirmeyeceği için istediğiniz bilgiyi girebilirsiniz.
Bundan sonraki ekranlarda yapılacak ayarlar oluşturmuş olduğunuz Deployment share’in global ayarlarıdır. Burada belirttiğiniz ayarlar yapacağınız tüm işletim sistemi deploymentları için oluşturacağınız görevlerde geçerli olacaktır. Ancak burada belirttiğiniz ayarları daha sonra istediğiniz gibi değiştirebilirsiniz ve değiştirmelisiniz. (Sebeplerini daha sonraki yazılarımda açıklayacağım.) O yüzden bundan sonraki ekranlarda yapacağınız ayarlar her ne kadar çok kritik değil ve değiştirilecekse de yine de kısaca üzerinden geçmemiz uygun olacaktır.
Allow Image Capture ekranında, yapacağınız sıfır işletim sistemi kurulumlarından (Bare Metal) sonra kurulumun imajının alınıp alınmayacağını sormaktadır. Öncesinde de belirttiğim gibi burada yaptığımız ayarları sonrasında değiştireceğiz, o yüzden istediğiniz şekilde düzenleyebilirsiniz. Önemli nokta şudur, domaine dahil etmiş olduğunuz makinelerin imajını almayın. Özellikle SID ve bilgisayar sertifikalarının sorun olması sonrasında size büyük sorun çıkartacaktır.
Allow Admin Password ekranında yapılacak kurulumlarda yerel administrator parolasının ne olacağının sorulup sorulmayacağının belirlendiği ekrandır. Eğer seçeneği işaretsiz bırakır ve devam ederseniz işletim sistemi kurulumunda yerel admin parolasını siz sağlamalısınız. Tüm makinelerde aynı parolayı kullanmak ve standartize etmek için güzel bir metod.
Allow Product Key ekranında kurulum sırasında ürün anahtarı ekranının kullanıcıya gösterilip gösterilmeyeceği sorulmaktadır. Eğer bu ayarı işaretsiz bırakırsanız ürün anahtarı sorulmadan geçilecektir. Özellikle Windows Vista, Windows 7 ve Windows Server 2008 işletim sistemlerini Volume License kapsamında dağıtıyorsanız bu ekranı göstermemeniz uygun olacaktır. Windows Xp ve Windows 2003 dağıtımlarında ürün anahtarını yapılandırma dosyalarının içerisine gömebilir ve bu ekranın sorulmamasını sağlayabilirsiniz. Bu konuya daha sonra işletim sistemi dağıtımı noktasında ayrıntılı olarak değineceğim.
Son olarak yapmış olduğunuz ayarların bir özetini göreceksiniz. Eğer her şey istediğiniz gibi yapılandırıldıysa sihirbazın işlemi gerçekleştirmesi için NEXT butonuna basın.
Deployment share oluşturulması tamamlandıktan sonra yapılan işlemlerle ilgili özet bilgiyi ve varsa eğer hataları görüntüleyeceğiniz son ekran karşınıza gelecek. Burada dikkat edilmesi gereken nokta şudur, Deployment Share oluşturduğunuzda sadece disk üzerinde bir klasör silsilesi oluşturmuş olmazsınız. Bu deponun içerisinde dağıtımlarınızda kullanacağınız scriptler, XML dosyaları, INI dosyaları da bunun altında otomatik olarak oluşturulur. Deployment Share oluşturma işlemi bittikten sonra DW içerisinde aşağıdaki yapıyı göreceksiniz.
Artık MDT makineniz içerisine işletim sistemi kurulum dosyalarını aktarabileceğiniz, imaj oluşturabileceğiniz, bu imajı dağıtabileceğiniz, 3.parti donanım sürücüleri ve yazılımlar ekleyebileceğiniz ve LTI dağıtım yapabileceğiniz bir omurgaya sahip oldu. Bundan sonraki aşamalarda bu işlemleri adım adım gerçekleştireceğiz.
Baris Guler 8 sene önce
Çok güzel bir yazı, epey yardımcı oldu, teşekkür ederim.
MSFT 6 sene önce
canavar 5 sene önce
Tüm makineler C: ve D: olmak üzere 2 kısımdan oluşuyor.
C:’de İşletim sistemi ve özel uygulama
D: Arşiv dosyları yer alıyor.
MDT ile sadece C: kısmına kurulum yapmak diğer D: kısmına dokunmak istemiyorum.
Mümkün müdür ?, konfigürasyon nasıl yapılıyor?