Buğday ile ilgili bilgi
Okul ve Eğitim ve Bilgi Arşivi Forumunda Buğday ile ilgili bilgi Konusunu Okuyorsunuz..
buğday ile ilgili bilgi verebilir misiniz? Buğday en çok hangi bölgelerde yetiştirilir hangi gıdalar buğdaydan elde edilir bana bu konuda bilgi verebilir misiniz? Buğday için hangi iklim daha iyidir bana bu konuda bilgi verebilirseniz çok mutlu olurum.
Buğday, hemen hemen her devirde insanların en önemli gıda maddesini teşkil etmiştir. Beslenme için lüzumlu olan nişasta ve proteinli maddeleri oldukça uygun bir oranda (1/6) ihtiva etmesi, bu bitkinin ziraatte en başta yer almasına sebep olmuştur. Yeryüzünde ziraata tahsis edilen arazinin yarısından fazlası (% 55) tahıl bitkilerine ayrılmış bulunmaktadır. Buğdaygiller familyasının çiçek ve tohum yapıları çok karakteristiktir. Çiçekleri genellikle erdişidir. Nadiren mısır (zea mays) da olduğu gibi tek eşeylidir. Tozlaşmaları rüzgâr vasıtasıyla olur. Bu yüzden çiçek örtü yapraklarında körelme görülür.
Erkek organları (stamen) genellikle 3'tür. Nadiren pirinçte olduğu gibi altıdır. Yumurtalık (ovar yum), 1 karpele (meyve kabuğu) indirgenmiştir. Stigma (kabul organı) iki kollu ve tüylüdür. Çiçekler, küçük başakçıklardan (spikula) meydana gelmiş bileşik başak (spika) veya panik ula (bileşik salkım) teşkil ederler. Başakçıkların dibinde Glume denilen hemen hemen karşılıklı iki brakte (taşıyıcı yaprak) bulunur. Başakçık 2-5 çiçek taşır. Her çiçek bir bakterinin koltuğundan çıkar. Buna alt kavuz (Palea inferior) denir. Üstte bir kavuz daha vardır. Bu üst kavuz (palea superior)dur. Üst kavuz ile erkek organlar arasında iki küçük yaprakçık daha görülür. Bunlara lodikula (şişme cisimleri) denir. Bunu, filamentleri (sapçık) uzun ve sarkık üç stamen (erkek organı) takip eder. Ovar yum (yumurtalık) bir gözlü ve üst durumludur. Çiçek yapısı şu şekilde izah edilmektedir. Üst kavuzu birbirine yapışmış iki dış petal (çanak yaprak) temsil etmektedir. Üçüncü dış petal körelmiştir. Şişme cisimleri de iç petal halkasına tekabül eder. Burada da üçüncü petal körleşmiştir. İki satmen halkasından içteki dumura uğramıştır. Karpel sayısı da 3'ten 2 veya bire inmiştir.
Buğday nispeten sıcak ve orta iklimleri sever. Fakat buğdayın bol çeşitlerinin bulunması, ona geniş bir yetişme alanı sağlamıştır. Buğday, çimlenmesi için 3-4 derece ısı ister. Toprak ısısı 12-15 derece olduğunda, ekilen buğday 7-10 günde toprağın yüzüne çıkar ve bu ısı altında büyüyerek kardeşlenir. Genel olarak buğdayın kışa dayanması fazladır. Birçok buğday çeşitleri eksi 15-20 derece soğuklara dayanabilir. Kamışlanma zamanında yağan yağmurlar buğdayın verimini artırır. Kireçli-tınlı, kireçli, killi ve humuslu olan tınlı topraklar yetişmesine en uygun topraklardır. Buğday, hafif ve kumsal topraklarda iyi yetişmez. Buğday ekilen tarlalarda, (çapa bitkileri-buğday), (baklagil bitkileri-buğday) veya (nadas-buğday) sırasına göre ekmek en verimli şekildir. Buğdaydan sonra da nadasa bırakmadan tekrar buğday ekilirse verim düşer. Buğday tarlalarına çürümüş çiftlik gübresi verilir. Gübrenin yakma tehlikesini dikkate almalı, onun için çiftlik gübresini çok vermemelidir. Çiftlik gübresi bulunduğu yerlerde, fenni gübrelerden amonyum sülfat vermek gerekir. Yalnız azotlu gübrelerden beklenen neticenin alınabilmesi için yeter miktarda da potaslı ve fosforlu suni gübrelerin de verilmesi lazımdır. Toprağın durumuna göre, dönüme 3-10 kilo azotlu, 4-5 kilo potaslı ve 4-5 kilo kadar da fosforlu suni gübrelerden verilir.
Buğdayın ekimi: Tohumluk olarak, çimlenme gücü yüksek, iri, dolgun ve temiz tohumların seçilmesi ve bunların ekimden önce ilaçlanması önemlidir. Sürülerek hazırlanmış tarlaya, ekme ya serpme veya tohum ekme makineleriyle yapılır. Makine ile ekmede sıralar arasında 18-20 cm kadar aralık bırakılır. Ekilen topraklar toprakla kapatılır. Buğday tohumları çimlendikten sonra, gerekli zamanlarda ihtiyaca göre sulama yapılır. Yabancı otlardan temizlenir. Buğday için biçim zamanı "sarı erme" zamanıdır. Yani son yeşillik izleri kaybolduğu zaman biçilir.
Ülkemizin yıllık buğday üretimi: Yıldan yıla değişmekle birlikte ortalama yıllık buğday istihsali 20.500.000 ton kadardır. Ülkemizde birkaç il haricinde her yerde yetiştirilmektedir. En çok orta ve Güney-doğu Anadolu bölgelerinde buğday ziraatı yapılmakta ve Türkiye'nin buğday üretiminin % 60'ı bu iki bölgeden sağlanmaktadır
Buğday İle İlgili Bilgi
Türkiye’de buğday hasadı
Buğday: Yakındoğu kökenli, biryıllık otsu bitki.
Pek çok çeşidi bulunan bu bitkinin iki türü çok önemlidir: unlu yiyeceklerin yapımında kullanılan sert buğday ve ekmek yapımında kullanılan yumuşak buğday. Sert buğday, yalnız sıcak ve kurak bölgelerde yetişir, yumuşak buğdaysa en sert iklimlerde bile yetişebilir. Norveç’te, Kutup dairesi dolayında bulunduğu gibi, ekvator kesiminde, And Dağları arasındaki vâdilerde veya Kenya’da-ki yüksek yaylalarda da bulunur.
Buğday, biryıllık bitkidir, yani aynı yıl içinde ancak bir defa ekilip ürün alınabilir. Ekim bakımından buğdayın güzlük ve yazlık çeşitleri vardır: güzlükler sonbaharda, yazlıklar ilkbahar başlangıcında ekilir. Türkiye’de buğday hasadı genellikle temmuz ayında başlar.
Buğday taneleri sapın tepesindeki başağın içindedir; insanoğlu yüzyıllardan beri çeşitli türler arasında yaptığı çaprazlama ve ayıklama çalışmaları sonucunda, bu tanelerin sayısını arttırmış, boylarını büyütmüş, kötü “iklim koşullarına ve hastalıklara karşı direncini yükseltmiştir. Nişasta ve proteince zengin olan bu taneler öğütülerek un haline getirilir.
Bugün dünyada yıllık buğday üretimi, İkinci Dünya Savaşı dönemine oranla çok daha fazladır ama, dünya nüfusunun hızla artması, Güney Yarımküre ülkelerinde ürün alımının düzensizliği sebebiyle kolayca çözümlenemeyen bir beslenme sorunu ortaya çıkarmıştır.
02 Eylül 2015 07:53
Buğday temel besin kaynaklarımızdan bir tanesidir. Asırlar boyunca insanlar buğday ekmiş ve gıdalarını buğdaydan yapmışlardır. Buğday sıcak iklimlerde yetişir en çok karasal iklimin hakim olduğu bölgelerde buğday yetişmektedir. Buğday ülkemizde en çok iç anadoluda ve güneydoğu anadolu bölgesinde yetişirilmektedir.
Buğday ile ilgili bilgi Konusunu değerlendirin.
« Gölgeleme ile Engelleme Arasındaki Farklar | Canlılar Arasında Neden Sadece Insan Sorumlu Tutulmuştur »