İşte 'Notre Dame'ın İstanbul’daki İzleri
"Notre Dame", Osmanlı’dan günümüze değin İstanbul’da da varlığını sürdürüyor…
17 Nisan 2019 Çarşamba 11:41 1 A + A - Yazdır
15 Nisan 2019’da Paris’in sembollerinden biri olan ve temelleri 1163 yılında atılan tarihi katedralde çıkan yangın yapıyı küle çevirdi. “Başkilise” olarak tanımlanan katedral, Hz. Meryem’e atıfla “Notre Dame” (Hanımefendimiz) adını taşımaktaydı. Her yıl binlerce turisti ağırlayan mekan halihazırda Katolik Kilisesi’ne bağlı olarak faaliyet göstermekteydi. Dünyada, Fransız yazar Victor Hugo’nun “Notre Dame’ın Kamburu” eseriyle “Notre Dame” ismi hafızalara kazınırken bu adla anılan birçok yapı inşa edildi veya açıldı. Bunlardan bazıları da İstanbul’daydı.
Genellikle eğitim kurumu olan bu yapıların en tanınmışlarından biri de Taksim-Harbiye arasında Cumhuriyet Caddesi üzerindeki “Notre Dame de Sion Fransız Lisesi”ydi. 27 Kasım 1856’da İstanbul-Pangaltı’da rahibeler tarafından açılan “ilk yatılı kız lisesi” olan bu kurumda, ilk etapta Hristiyan ardından Yahudi ve Müslüman öğrenciler eğitim görmeye başladı. I. Dünya Savaşı yıllarında eğitim-öğretim faaliyeti durdurulan okul, hastane olarak kullanıldı. 1919’da da tekrar okul olarak kullanılmaya başlandı.
Notre Dame de Sion Fransız Lisesi’nin içine 1905 yılında, Fransa’daki Notre Dame Katedrali’nin küçük kardeşi sayılabilecek bir şapel (küçük kilise) inşa edildi. Ancak bu şapel, okulunun 150. yıldönümünde (2006) yapılan restorasyonla tiyatro ve konser salonuna dönüştürüldü.
Halen faaliyette olan ve 1922 yılında Reşat Nuri Güntekin tarafından yazılan “Çalıkuşu Romanı”nın ana karakteri “Feride”nin de okuduğu Notre Dame de Sion Fransız Lisesi, Cumhuriyet’in ilanıyla Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlandı. 140 yıl “kız lisesi” olarak hizmet verdikten sonra gündüzlü ve karma eğitim veren bir okul haline geldi. Okulun İzmir, İzmit, Selanik, Trabzon ve Suriye’de de şubeleri açıldı. Bunlara, Sultan II. Abdülhamid döneminde 1883 yılında aynı adla açılan “Kadıköy Notre Dame de Sion Fransız İlkokulu” ve “Notre Dame de Lourdes Kız İlkokulu” da eklendi. Bu okullarla ilgili olarak Osmanlı Arşivleri’nde ulaşılabilen belgeler genellikle kuruluş, açılış, emlak, teftiş, ziyaret konularıyla ilgiliydi.
“Notre Dame de Sion” ile ilgili Osmanlı Arşivi’ndeki belgelerden biri de Hazine-i Hassa-i Şahane (Padişahın Özel Gelir ve Giderlerinden Sorumlu Bakanlık) Genel Müdürü’nün imzasını taşıyan 2 Nisan 1919 tarihli, “Pangaltı’daki Notre Dame de Sion İnas Mektebi’nin genişletilmesi için, Hazine-i Hassa’nın Şişli civarındaki arsalarından bedel karşılığında yer verilmesi” hakkındaydı. Belgede özetle:
"Notre Dame de Sion Fransız Lisesi Baş Rahibesi tarafından verilen dilekçe ile okulun genişletilmesi için padişahın özel mülkü olan Şişli’deki arsalardan istendiği,
Daha önce de böyle bir talepte bulunulduğu ve yapılan incelemeler sonucu istenilen arsanın yetmiş beş dönüm, kıymetinin ise 1 milyon 9 bin 2 yüz kuruş olduğu,
Padişaha ait bir mülk satılacağı zaman, sebep ve gerekleri kendisine sunulup izin alındıktan sonra şayet bu mülk İstanbul’da ise yönetmelik gereği Hazine-i Hassa tarafından Defter-i Hakani (Tapu ve Kadastro Müdürlüğü) ve Şehremaneti (Belediye) memurlarından oluşturulmuş bir heyet tarafından kıymeti belirlendikten sonra Meclis-i Vükela (Kabine) tutanağı ile yeniden padişaha arz edilerek izin alındığı,
Bu arsanın devredilmesinin mevcut siyasi durumun gereği görüldüğü,
Fakat ilk istendiğinde arsa fiyatlarının daha düşük olduğu, şimdi nakit olarak hesaplanan arsa bedelinin o zaman altın hesabıyla belirlendiği de göz önüne alınarak arada oluşan farkın her iki taraf için de uygun olacak şekilde düzenlenip ödenmesi gerektiği ve ancak bu şekilde gerekli işlemlerin yapılarak arsanın satılabileceği" yazmaktaydı.
Hazine-i Hassa; İdare-i Dahiliye/94
Etiketler; #Notre Dame Katedrali
ibrahim Çaycı - 3 gün önce