TavsiyeEdiyorum.com > Makale Kütüphanesi > Uzm.Dyt.Aysen ARICAN ÖZ > Yaz Aylarında Besin Zehirlenmelerine Karşı Dikkatli Olun
MAKALE #3322 © Yazan Uzm.Dyt.Aysen ARICAN ÖZ | Yayın Temmuz 2009 | 3,563 Okuyucu
Hangi durumlar besin zehirlenmesi olarak tanımlanır?
BESİN ZEHİRLENMERİNİN BELİRTİLERİ
Besin zehirlenmelerinin en yaygın nedenleri;
Bulaşma Kaynakları ve Besinlerle İlişkisi
KONTROL ALTINA ALMA- ÖNLEME YOLLARI
Salmonella bulunan yiyecekler yenildikten 12-14 saat sonra bulantı, baş ağrısı, ishal ve kusma görülür.
Çiğ et, kümes hayvanları, sosis, kıyma, yumurta, pastörize edilmemiş süt ve süt ürünleri ile bulaşır. Pişirildikten sonra oda ısısında bekletilen yemeklerde üreyebilir, dışkı yoluyla sebzelere bulaşabilir.
Dondurulmuş yiyecekler, pişirilmeden önce tamamen çözdürülmelidir.
Yiyecekler pişirilirken pişirme sıcaklığının bakterinin ölebileceği sıcaklığa (63derece ve üzeri ) kadar erişmiş olmasına dikkat edilmelidir.
Çiğ ve pişmiş etler hazırlanırken farklı araç- gereçler ve yüzeyler kullanılmalıdır.
Evcil hayvan türleri ve özellikle kuşlarda doğal olarak bulunur. Pastörize edilmemiş sütlerde ve kontrolsüz su kaynaklarında görülmektedir.
Pastörize edilmiş sütler kullanılmalı.
Yiyecek-içecek alanlarında evcil hayvan bulunmamalı ve kuşların girişi engellenmeli.
Çiğ et ve kümes hayvanları ile kros kontaminasyon engellenmeli
Yiyecek- içecek üretilen alanlarda kontrolü yapılmış şebeke suyu kullanılmalı.
İnsanların burun salgısı, boğaz ve derisinde yer alır. Süt ürünleri, salatalar, kremalı pastalar ve diğer tatlılar, çiğ et ve kümes hayvanları etlerinde de bulunabilmektedirler.
Temel bulaşma kaynağı; yiyecekle temasta bulunan kişiler nedeni ile oluşan kros-kontaminasyondur.
Özellikle pişmiş yiyeceklerle el temasında bulunulmamalıdır.
Tüm yiyecekler ağzı kapalı bir şekilde depolanmalıdır.
Toprak ve birçok bitkide bulunmaktadır. Kremalar, özellikle pirinç bu patojenin en önemli kaynağıdır. Makarna ve sütlü pudinglerde, birçok sebzede ve sebze filizinde de bulunabilir. Ayrıca, mısır unu ve baharatlarda besinleri kontamine eden diğer araçlardır.
Zehirlenmenin temel nedeni genellikle pişmiş pirinç içeren yiyeceklerin soğutulup tekrar ısıtılmasından kaynaklandığından, bu tür yiyecekler 63 derecenin üzerindeki sıcaklıklarda tutulmalı ya da 2 saat içerisinde hızla soğutulmalıdır.
Doğal olarak su çevrelerinde bulunur.
Zehirlenme daha çok yaz aylarında meydana gelir.
Pişmiş deniz ürünlerinin sıcaklık muamelesi yüksek tutulmalıdır.
Deniz ürünlerinin hazırlama ve pişirme alanları iyice santize edilmelidir.
Diğer çiğ ve pişmiş yiyecekler bu alanlardan uzak tutulmalıdır.
Kuluçka süresi 18-36 saattir. Belirtileri halsizlik, baş dönmesi, görme bozukluğu, susuzluk, ağız kuruluğu ve ses kısıklığıdır.
1 gramı 100 milyon insanın ölümüne neden olabilecek düzeydedir.
Toprakta doğal olarak bulunabilen bir bakteridir.
Doğal sularda ve deniz suyunda da bulunabilmektedir.
Buna ait toksinler;
-konserve edilmiş mısır,biber,yeşil fasulye, kuşkonmaz, mantar, sosis, ton balığı,
-füme ve tuzlanmış balıklarda bulunabilmektedir
Bakterinin oksijensiz ortamda çoğalabilme yeteneği nedeni ile özellikle konserve edilmiş yiyecekler hastalığın ortaya çıkmasında en büyük etkendir.
Bu nedenle ev şartlarında konserve yapımı halk sağlığı açısından risk taşımaktadır.
Hazır satın alınan konservelere dikkat edilmeli, bombeleşmiş, patlamış, sızıntı yapmış ambalajlı ürünler kesinlikle satın alınmamalıdır.
Balıklar iyi temizlenmeli, buz kalıpları içinde 4 derecenin altında saklanmalıdır.
Çiğ et, et ürünleri ve kümes hayvanları en sık enfeksiyon kaynağı olan besinlerdir.
Sıcak servis edilecek yiyeceklerin sıcak, soğuk servis edilecek yiyeceklerin soğuk bekletilmesine özen gösterilmelidir.
Servis esnasında kullanılan araçların temizliği de yine bulaşma yolunu azaltan bir önlemdir.
ESCHERİCHİA COLİ TÜRLERİ
Hayvansal yiyeceklerle insanlara bulaşan bir bakteridir.
Süt ve süt ürünleri en iyi kaynaklarıdır.
Kıymadan yapılan besinler iyice pişirilmelidir.
Pastörize edilmemiş süt ve süt ürünleri kullanılmamalıdır.
Tuvalet sonrasında ve herhangi bir hayvanla temasta bulunulduğunda eller yıkanmalıdır.
Çevrede çok yaygın olarak bulunur bunun nedeni; donma derecesine yakın sıcaklıklarda bile çoğalmasıdır.
Çiğ et, dondurulmuş besinler, krema, peynir en riskli besinlerdir.
Dondurulmuş besinlerin depolama sıcaklıkları çok iyi kontrol edilmeli ve uygun şekilde çözdürülmelidir.
Genellikle yenilebilir hayvan etleri ve ürünleriyle birlikte insanlara bulaşırlar.
Brucellosis için ana besin brucella türleri ile enfekte hayvanların sütleri ve bu sütlerden yapılmış peynirlerdir.
Sütlerin pastörize edilmesi ve süt ürünlerinin pastörize sütlerden yapılmasıyla bulaşma kontrol altına alınır.
Kontamine olmuş içme sularıdır. Bununla birlikte kişisel hijyenin yetersiz olması enfeksiyon yayılmasına neden olur.
Kişisel hijyen ve eğitimin yeterli düzeyde olmasıdır.
Kızıl ve boğaz enfeksiyonu oluşturan streptokoklar, bu hastalıkları taşıyan kişilerin teması ile yiyeceklere ve kaplara bulaşabilir.
Belirtiler 2-18 saat sonra başlar, karın ağrısı ve ishal görülür.
İNORGANİK MADDE ZEHİRLENMELERİ:
Bakır, arsenik, çinko, kalay, kadmiyum, kurşun gibi inorganik maddelerden yapılmış kaplarda özellikle asitli yiyecekler pişirilir, uzun süre bekletilirlerse vücutta birikerek zehirlenmelere neden olabilir.
Çelik, seramik, cam pişirme kapları tercih edilmelidir.
KATKI MADDELERİNDEN KAYNAKLANAN ZEHİRLENMELER :
Yiyecekleri koruyucu renk verici ve benzeri amaçlarla kullanılan maddeler (nitrit, nitrat, benzoik asit tuzları, sorbik asit tuzları vb.) önerilenden fazla miktarda kullanılırsa zehirlenmelere neden olurlar.
Tüketime hazır yiyecekler, çeşni verici toz karışımlar çok sık tercih edilmemelidir.
Zehirli mantarların tüketilmesi ölümlü sonuçlanabilir.Rastgele doğada bulunan mantarlar toplanıp yenilmemelidir.
Patatesin kabuk kısmında bulunan solanin denilen zehirli madde miktarı patateste fazla olursa toksik etki göstermektedir. Yeşil kabuklu ve filizlenmiş patates yenilmemelidir.
BAL (DELİ BAL) ZEHİRLENMESİ:
Zehirli bala sıklıkla Karadeniz Bölgesi’nde rastlanmaktadır. Sarı ve siyah ağıl ağaçlarının bulunduğu bölgelerdeki arıların balları zehirli olmaktadır. Zehirli bal bekletildiği veya kaynatıldığında zehir etkisi kaybolmaktadır
Kısaca besin zehirlenmelerinden korunmak için temizlik ve sağlık kurallarına uymak gereklidir. Ayrıca besinin işleme, üretim dağıtım ve servis aşamalarında mümkün olduğu kadar patojenlerden korunması da son derece önemlidir. Güvenli gıda kapsamına giren, nerede, ne zaman, kimler tarafından, nasıl üretildiği bilinen markalar tercih edilmelidir. Ayrıca yiyecekleri satın alırken etiket bilgileri dikkatle incelenmelidir.
Not: Bu makale www.beslenmevediyet.org beslenme portalında da yayınlanmaktadır.
"Yaz Aylarında Besin Zehirlenmelerine Karşı Dikkatli Olun" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Uzm.Dyt.Aysen ARICAN ÖZ'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
► YENİErgenler Beslenme Konusunda Hangi Sorunlarla Karşı Karşıyadır? Dyt.Hatice KARSLIOĞLU
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 17,065 uzman makalesi arasında 'Yaz Aylarında Besin Zehirlenmelerine Karşı Dikkatli Olun' başlığıyla benzeşen toplam 63 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
besin zehirlenmeleri, besin zehirlenmesi, gıda zehirlenmesi, besin zehirlenmerinin belirtileri, ishal, karın ağrısı, kusma, bakteri türleri, salmonella türleri, camphylobacter türleri, stapthylococcus aureus, bacillus cerecus, vibrio parahaeolyticus, clostridium botulinum, clostridium perfringens, escherichia coli türleri, listeriamonocytogenes, brucella, shigella, streptokok, inorganik madde zehirlenmeleri, solanium zehirlenmesi, deli bal, bal zehirlenmesi
0.03941894 saniye, 11 sorgu