İtikâf Ayı / Köşe Yazısı - Ali Bozkurt
Bir Camide veya cami hükmünde olan bir mescitte ibadet niyetiyle belli bir süre kalmak üzere inzivaya çekilmeye itikâf denir.
Hz. Aişe validemiz şöyle haber vermiştir: “Resulullah (sav) vefat edinceye kadar Ramazanın son on gününde i'tikafa girer ve derdi ki: "Kadir gecesini Ramazanın son on gününde arayın". Resulullah (sav)'dan sonra, zevceleri de i'tikafa girdiler.” (Buhari, Fadlu Leyletü'l-Kadr 3, İ'tikaf 1, 14; Müslim, İ'tikaf 5, Muvatta, İ'tikaf 7)
İtikâfın Dini Hükmü Nedir?
Ramazanın son on gününde usulüne uygun olarak bir mescitte itikâfta bulunmak Kifaye olarak müekked sünnettir.
Ramazan dışındaki zamanlarda itikâf, müstehaptır.
Diğer adaklar gibi bir şarta bağlı olarak yapılması adanan itikâf ise vaciptir.
İtikâf’ın Süresi Ne Kadardır?
Hz. Muhammed (SAV), Medine’de her Ramazan ayının son on gününü itikâf ile geçirmiştir. Sünnete uygun olan Ramazan ayının son on gününü itikâf ile geçirmektir. Ancak bir itikâf için zorunlu olan en az müddet daha azdır. İmam Muhammed’e göre bir itikâf için zorunlu olan en az zaman bir saat, İmam Yusuf’a göre bir gün, Şafiilere göre ise “Sübhanellah” demeye yetecek kadar bir zamandır.
İtikâfın Sıhhatinin Şartları Nelerdir?
Bir itikâfın sahih olması için akıllı ve temiz olan mükellefin itikâfa niyet ederek mescit veya mescit hükmünde bir yerde belli bir süre kalması gerekir. Kadınlar, kendi evlerinde bu niyetle mescit gibi ayırdıkları bir bölümde itikâf yaparlar.
Hz. Aişe validemiz şöyle demiştir: "Aslında, mütekif için sünnet olanı, hasta ziyaretine gitmemesi, cenaze merasimine katılmaması, kadına temas etmemesi, kadının tenine tenini değdirmemesi, zaruri ihtiyaç dışında çıkmamasıdır. Oruçsuz itikâf yoktur. Keza cuma kılınan mescid dışında da itikâf yoktur.(Buhari, Hayz 2, İ'tikaf 2, 3, 4, 19, Libas 76; Müslim, Hayz 6-7 (297); Muvatta, İ'tikaf 3)
İtikâfta Bulunan Kişi Nelere Dikkat Etmelidir?
*Doğal ihtiyaçlarıyla ilgili konular dışında ancak hayır konuşmalıdır.
*Temiz, ibadete elverişli ve güzel giysiler giyinmiş olmalıdır.
*Bulunduğu mekânın temizliğine azami ölçüde dikkat etmelidir.
*Allah’ın varlığını, birliğini, kudretini, diğer sıfatlarını ve hayatın anlamını tefekkür etmelidir.
*Bilinen zikir lafızlarıyla Allah’ı zikretmelidir.
*Nafile namaz kılmalıdır.
*Kur’nı Kerim’i anlamıyla birlikte okumalıdır.
*Dini bilgiler veren kitapları okumalıdır.
*Bir mazeret bulunmadan mescitten çıkmamalıdır. Bir kadın da mazereti bulunmadan evinde itikâf için ayırdığı bölümden çıkmamalıdır. Dışarı çıkmak, vacip olan itikâfı bozar.
*Müekked bir sünnet olan itikâf ibadetini yapan kişi, büyük bir sevap kazanmış olur; ayrıca itikâfın kifaye cinsinden olması nedeniyle, içinde yaşadığı toplumun bir sorumluluktan kurtulmasına katkı sağladığından ek bir sevap daha kazanmış olması da ümit edilir.
*Bin aydan daha hayırlı olduğu Kur’an’da haber verilen Kadir gecesinin Ramazan ayının son on günü içinde bulunması büyük ihtimal olduğuna göre, bu günlerde itikâf yapanların kadir gecesini itikâf ibadeti içinde geçirmeleri yüksek bir ihtimaldir.
*Dünya hayatının sıkıntıları, ihtiyaçları, baskıları ve bunalımları içinde, yılda bir, itikâf gibi uzun süreli bir arınmaya ihtiyaç vardır. İtikâf ibadetini yapan kişi, kedisini manen onarmış ve takviye etmiş olur.
İtikâf Mekânlarıyla İlgili Sorunlar
Erkeklerin itikâfa camilerde girmeleri gerektiğine göre, günümüzde camilerin bu ibadet için hazır durumda olup olmadıkları da sorgulanmalıdır.
İtikâf ibadeti müekked bir sünnet olduğuna göre, camilerin, en azından bazı camilerin bu ibadet için açık ve hazır bulundurulmaları ve itikâf yapılabilecek bu camilerin müftülüklerce ilan edilmesi bir ihtiyaçtır. Camilerin itikâf ibadetine açık olmaması, bu ibadetin yapılmasına imkân tanınmaması anlamına gelir. Bu konu üzerinde ciddiyetle düşünülerek, gerekli tedbirler alınmalıdır.
Diyanet İşleri Başkanlığının bu konuda gerekli çalışmaları yaptığı görülmektedir.