DOKA FINDIK TİCARET GÜVEN ENDEKSİ - PDF
Download "DOKA FINDIK TİCARET GÜVEN ENDEKSİ"
1 HABER BÜLTENİ Sayı 3 Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı () ve Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) işbirliği ile gerçekleştirilen Fındık Ticaret Güven Endeksi Anketi, Türkiye nin bölgesel ve ürün bazlı ilk güven göstergelerinden biri oldu. Fındık Ticaret Güven Endeksi ile Artvin, Giresun, Gümüşhane, Ordu, Rize ve Trabzon da fındık ticareti yapan firmaların mevcut durumları ve önümüzdeki döneme ilişkin beklentileri analiz ediliyor. Fındık Ticaret Güven Endeksi, Doğu Karadeniz Bölgesi fındık sektörünün Türkiye geneli ve AB ye üye ülkeler ile karşılaştırılmasını mümkün kılıyor. Fındık Ticaret Güven Endeksi, Ocak ayından bu yana uygulanıyor: ve TEPAV işbirliği ile gerçekleştirilen Fındık Ticaret Güven Endeksi Anketi, Artvin, Giresun, Gümüşhane, Ordu, Rize ve Trabzon da toptan fındık ticareti yapan firmalara uygulanmaktadır. Toptan fındık ticareti yapan 25 firma ile her ay anketler yapılmaktadır. Bu kapsamda Ocak ayında uygulanmaya başlanan anketlerin, 5. dönem anketleri Mayıs ayında yapılmıştır. Fındık Ticareti Güven Endeksi düzenli olarak TEPAV ve tarafından her ayın 5. işgünü kamuoyuna açıklanacak. Fındık Ticaret Güven Endeksi Nasıl Hesaplanıyor: Fındık ticaret güven endeksi; ankette yer alan Son 3 ayı düşündüğünüzde iş hacminizde (satışlarınızda) nasıl bir gelişme oldu?, Şu andaki fındık stok miktarınız için ne söyleyebilirsiniz? ve Önümüzdeki 3 ayda iş hacminizde (satışlarınızda) nasıl bir gelişme bekliyorsunuz? sorularına verilen yanıtların balanslarının ortalaması alınarak hesaplanmaktadır. Balans değeri, sorulara olumlu cevap verenler ve olumsuz cevap verenlerin farkı alınarak hesaplanmaktadır. 1
2 ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDE FINDIK SATIŞI BEKLENTİLERİ ARTTI: fındık ticaret güven endeksi, mayıs ayında yerinde saydı. Önümüzdeki 3 ayda sipariş, satış, satış fiyatı ve istihdam beklentisinde artış yaşandı. fındık ticaret güven endeksi, mayıs ayında Türkiye geneli ticaret endeksinden ve AB-28 ticaret endeksinden daha kötü performans sergiledi. Fındık Ticaret Güven Endeksi mayıs ayında yerinde saydı: Mayıs 215 te Türkiye genelini temsil eden ticaret endeksi -1,2 değerini alırken, fındık ticaret endeksi -5,3 değerini aldı. fındık ticaret endeksi, bir önceki aya göre,2 puan, Türkiye genelini temsil eden ticaret endeksi ise aynı dönemde 2,3 puan azaldı. fındık ticaret endeksi değeri, mayıs ayında TEPE ve AB-28 in altında kaldı. Şekil-1. ile TEPE karşılaştırılması* (Mayıs 214 Mayıs 215) Türkiye (TEPAV) AB-28 Tablo-1. Fındık Ticareti Güven Endeksi* 215-3,5-12,3-1,8-5,1-5,3 2
3 Fındık ticareti yapanların yüzde 19 u satışlarında artış bekliyor: Mayıs 215 te fındık ticareti yapan firmaların yüzde 19,1 i önümüzdeki 3 ayda işlerinde iyileşme beklerken, işlerinde kötüleşme bekleyenlerin oranı yüzde 54,8 oldu. Gelecek 3 aydaki satış beklentilerinde Nisan 215 e göre 6,7 puan artış görüldü. Doğu Karadeniz Bölgesinde fındık ticareti yapan firmaların gelecek 3 aya ilişkin satış beklentilerinin, Mayıs 215 te Türkiye geneli ve AB-28 e kıyasla daha kötü olduğu görüldü. Şekil-2. Önümüzdeki 3 aya ilişkin satış beklentisi* (%arttı %azaldı) (Mayıs 214 Mayıs 215) Türkiye (TEPAV) AB-28 Tablo-2. Önümüzdeki 3 aya ilişkin beklenti* (%arttı %azaldı) ,8-52,1-48,2-42,4-35,7 3
4 Fındıkçıların işlerdeki toparlanma algısı arttı: Mayıs 215 te işlerdeki toparlanma algısında geçen aya göre yaklaşık 9 puan artış oldu. Mayıs 215 te işlerinin geçen yılın aynı dönemine göre arttığını belirtenlerin oranı yüzde 17,4 olurken, azaldığını belirtenlerin oranı ise yüzde 65,8 oldu. İşlerinin geçen yıla göre değişmediğini belirtenlerin oranı ise yüzde 16,8 oldu. Mayıs ayında Doğu Karadeniz de fındık ticareti yapan firmaların işlerdeki toparlanma algısının Türkiye genelindeki firmalara kıyasla daha olumsuz olduğu görüldü. Şekil-3. İşlerin geçen yılın aynı dönemine göre durumu* (%arttı %azaldı) (Mayıs 214 Mayıs 215) Türkiye (TEPAV) Tablo-3. İşlerin geçen yılın aynı dönemine göre durumu* (%arttı %azaldı) ,5-71,1-57,3-57,1-48,4 4
5 Fındık ticareti yapanlar gelecekten umutlu: Doğu Karadeniz ve Türkiye, anket soruları bazında karşılaştırıldığında Mayıs 215 te Doğu Karadeniz in Türkiye ye göre daha kötü bir performans sergilediği görüldü. Fındık ticareti yapan firmalarda geçtiğimiz 3 aydaki işlerin durumu göstergesinde geçen aya göre düşüş yaşandı. Fındık ticareti yapanların önümüzdeki 3 aydaki sipariş, satış, satış fiyatı ve istihdam beklentileri, işlerin geçen yılın aynı dönemine göre durumu ve gelecek yılki tesis sayısı beklentisi göstergelerinde artış olduğu görüldü. Tablo-4. ve TEPE soru bazında detaylı sonuçlar* (puan) Sorular (Doğu Karadeniz) 4/215 (Doğu Karadeniz) 5/215 Bir önceki aya göre değişim 5/215 TEPE (Türkiye) 5/215 Geçtiğimiz üç ayda işlerinizin gelişimi ne yönde oldu? -59,4-69,6-1,2-31,1 Mevcut stok düzeyiniz hakkında ne düşünüyorsunuz? 1 Tedarikçilerden siparişlerinizin önümüzdeki üç ayda ne yönde değişeceğini düşünüyorsunuz? Satışlarınızın önümüzdeki üç ayda ne yönde değişeceğini düşünüyorsunuz? İstihdam ettiğiniz personel sayısının önümüzdeki üç ayda ne yönde değişeceğini düşünüyorsunuz? Satış fiyatlarınızın önümüzdeki üç ayda ne yönde değişeceğini düşünüyorsunuz? İşleriniz geçen yılın aynı dönemine göre bu yıl nasıl gelişti? Alım yerleri, kırma ya da entegre fındık işleme tesislerinizde gelecek yıl nasıl değişmesini bekliyorsunuz? 86,3 89,4 3,1 12, -46,4-35,5 1,8 4,1-42,4-35,7 6,7 15,4-35,2-23, 12,2 9,5-11,2 2, 13,2 29,1-57,1-48,4 8,7-23,7-11,1 14,2 25,3 6,8 1 Stok düzeyinde pozitif değer stok düzeyinin normalin altında olduğunu ifade etmektedir. Tablo-4 deki (-) değerler negatif beklentilerin pozitif beklentilerden fazla olduğunu ifade etmektedir. 5