ATASÖZLERİMİZDE “AT” - At DünyasıAt Dünyası
04 Aralık 2017 by Kaplanmedya in Köşe Yazarları Arif Köprücü - No Comments
Atasözleri toplumların engin deneyim ve gözleri sonucu ortaya çıkmış özlü sözlerdir. Nesilden nesile aktarılarak günümüze kadar gelmişlerdir.
Atasözlerinde at en çok karşımıza çıkan hayvanlardan biridir. Atı seven, ata değer veren ve hayatının her alanında at ile var olan Türkler atasözlerinde de ata gerekli yeri ve önemi vermişlerdir. Bu durum tabi ki sosyal kültürel ve ekonomik alanlarda atın hayatımızdaki yeri ile alakalıdır.
Arpa verilmeyen at, kamçı zoruyla yürümez. Bir kişinin verimli olarak iş görmesi, onun geçiminin sağlanmasına bağlıdır.
At, adımına göre değil, adamına göre yürür: Bir işin yürüyüşü iş başındakinin bilgisine, çabasına, tutumuna göre değişir.
At arıklıkla, yiğit gariplikle: İnsanı yetiştiren, olgunlaştıran ve pişiren yalnızlık, yoksulluk ve kötü yaşam koşullarıdır.
At, at oluncaya kadar sahibi mat olur: Bir çocuk, bir çırak vb. yetiştirebilmek için çok para, emek harcanır, üstelik sonuçta yetiştiren kimse de her bakımdan yorulur, yıpranır.
At beslenirken, kız istenirken: Her şeyin işe yarayacağı belirli bir zaman vardır, dolayısıyla onları kullanırken bu zamanı iyi kollamak gerekir.
At binenin kılıç kuşananın: 1. Her şey onu gerektiği gibi kullanmasını, ondan yararlanmasını bilene yakışır, böyle kimselerin hakkıdır. 2. Bir alet ve araç, kullanmasını bilene yakışır, onun elinde değer kazanır.
At binicisine göre eşinir: İnsanlar, başlarındaki kimsenin etkisi altında kalır, ona göre davranırlar.
At binicisini tanır: Bir kimse, yöneticisinin işten anlayıp anlamadığını bilir ve çalışmalarını ona göre yürütür.
At olur meydan olmaz, meydan olur at olmaz: Gerekli koşullar her zaman bir arada bulunmaz.
At ölür meydan (nalı) kalır, yiğit ölür şanı (namı) kalır: Kişi yaşarken iyi ve olumlu işler yapmalı, ardında iyi bir ad bırakmaya çalışmalıdır.
At yedi günde, it yediği günde (belli olur, semirir): Değerli kişilikler zamanla gelişir, kısa zamanda beliren kişilikler gerçek değer taşımayanlardır.
At yiğidin yoldaşıdır: Yardımcılar olmadan başarı olanaksızdır.
Ata arpa, yiğide pilav: Bir canlının gücü, gelişmesine yarayan şeyle artar.
Ata binen nalını mıhını arar: Kişi, kullanacağı şeyin ayrıntılarını da hesaplamalı, eksik bir şeyi kalmamasına özen göstermelidir.
Ata binersen Allah’ı, attan inersen atı unutma: Her durumda, sana yardım edecek güçlere ve şeylere gereken saygıyı, özeni, ilgili göster.
Ata da soy gerek, ite de: Ne olursa olsun, bütün yaratıkların soylusu üstün niteliklidir.
Ata dost gibi bakmalı, düşman gibi binmeli: Bir şeye yeterince özen gösterdikten sonra, onu kullanırken bir terslik çıkmasından korkmaya gerek yoktur.
Ata eyer gerek, eyere er gerek: Bir işten istenilen verimi elde edebilmek için, gerekleri yerine getirilmeli ve koşullar iyi değerlendirilmelidir.
Atı atasıyla, katırı anasıyla: 1. Soylu kişiden zarar gelmez, soysuz kişiden korkulur. 2. İyi kişi temiz, kötü kişi aşağılık, karışık soyuyla tanınır, anılır.
Atım tepmez, itim kapmaz deme: En güvenilen yada bağlı kişiler bile, gün gelir, incitici olabilirler.
Atın dorusu, yiğidin delisi: Atın doru donlu olanı, kişinin gözünü budaktan sakınmayanı beğenilir.
Atın ürkeği, yiğidin korkağı: İnsan ne kadar kendine güvenirse güvensin yine de uyanık olmalı, tetikte bulunmalıdır.
Atın varken yol tanı, ağan varken el tanı: Elde bulunan olanaklardan zamanında ve gereğince yararlanmak gerekir.
Atına bakan ardına bakmaz: Görevini iyi yapan, aracını iyi koruyup kullanan, önlemlerini zamanında alan kişi, kötü duruma düşmekten kurtulur.
Atlar tepişir, arada eşekler ezilir: Büyüklerin çatışmasından küçükler zarar görür, olan onlara olur.
Atta, avratta uğur vardır: İnanışa göre, at ve evlenilen kadın eve uğur getirir.
Atta karın (alın), yiğitte burun: İyi koşan atın karnı, yiğit erkeğin burun büyük olur.
Attan düşene yorgan döşek, eşekten düşene kazma kürek: Soylu (uğurlu) kimse yüzünden başımıza gelen felaketi çabuk atlatırız, soysuz (uğursuz) kimsenin yol açtığı felaket kolay kolay atlatılmaz.
Atlıya saat olmaz: Bol ve geniş olanakları bulunan kimse, uzun süre gerektiren işleri, kısa zamanda yapıverir.
Can İnce CSI1* Milano Winter Show'da Birinci Oldu