Edelman'dan beş mesaj - Son Dakika Haberler
Hürriyet >Gündem>Edelman'dan beş mesaj
Edelman'dan beş mesaj
08.02.2005 - 15:54 | Son Güncelleme: 08.02.2005 - 15:54
Gül: Hayallerle yaşama
ABD'nin Ankara Büyükelçisi Eric Edelman, Türkiye-ABD hükümetlerinin, ilişkilerin her iki ülke için öneminin farkında olduklarını belirterek, iniş çıkışlar olmasının, ilişkilerin genel seyrini etkilemeyeceğini söyledi.
Büyükelçilik konutunda diplomasi muhabirleriyle bir araya gelen Edelman, kamuoyunun görüşlerinin birçok etken tarafından şekillendiğini ifade etti ve Türkiye kamuoyunda son dönemde ABD karşıtı söylemlerin artmasındaki önemli nedenlerden birinin Irak konusu olduğunu kaydetti.
Edelman, Irak'ta işlerin iyiye doğru gittiğini belirterek, seçimlerin yapılmasının bile başlı başına önemli bir adım olduğunu belirterek, Irak'ın demokratik kurumlarını oluşturmaya, anayasasını işletmeye başlamasıyla birlikte daha iyi bir tablonun ortaya çıkacağına inandığını söyledi.
Türk ve Amerikalı yetkililer arasında özellikle son altı haftada yoğun temas trafiği olduğunu ifade eden Edelman, Türkiye'yi ziyaret eden ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice ile Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül'ün yaptıkları açıklamalara da atıfta bulundu ve “İki taraf da ilişkilerin ne denli önemli olduğunun farkındadır” dedi.
"ABD, İNTİKAM ÜZERİNE POLİTİKA YAPMIYOR"
ABD Savunma Bakanı Donald Rumsfeld'in TBMM'de tezkerenin geçmemesinin ABD'yi Irak'ta zor durumda bıraktığı yönündeki açıklamalarının hatırlatılması üzerine Edelman, tezkerenin geçmemesinin hayal kırıklığı yarattığını, ancak ABD'nin geçmişe değil, geleceğe baktığını söyledi.
“ABD'nin Türkiye'yi bazı politikalarla cezalandırmayı amaçladığı” şeklindeki görüşlere katılmadığını ifade eden Edelman, ABD'nin böyle bir niyeti olması durumunda, IMF ve AB ile ilişkilerde Türkiye'yi desteklemesinin, Ortadoğu ve Kıbrıs konularında Türkiye ile ortak çalışmalar yapmasının mümkün olmayacağını kaydetti. Edelman, ”ABD, intikam üzerine politika kurmuyor” dedi.
İNCİRLİK'İ TRANSİT MERKEZ OLARAK İSTİYORUZ
ABD Büyükeçisi Edelman, İncilirlik üssünün ABD için bir ulaştırma merkezi haline dönüştürülmesine ilişkin bir soruyu yanıtlarken de, İncirlik üssünün Afganistan ve Irak operasyonları için bir ulaştırma merkezi olarak kullanılması yönündeki önerilerin Türk tarafına birkaç ay önce iletildiğini anımsattı.
Edelman, "Yararlı bir işbirliği unsurunun olabileceğini söyledik. Türk tarafının bunu değerlendirmeye hazır olmasından çok memnunuz ve bir yanıt alacağımızı umuyoruz" diye konuştu.
Bu teklif konusunda henüz bir yanıt almadıklarını vurgulayan Edelman, İncirlik’in bir Türk üssü olduğuna dikkat çekti.
Edelman, söz konusu teklifin kabul edilmesi halinde Türkiye ile ABD arasındaki mevcut Savunma ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması’nın (SEİA) yenilenmesi gerekip gerekmeyeceği sorulması üzerine "Bildiğim kadarıyla hiç kimse SEİA’nin iyileştirilmesi veya yeniden müzakere edilmesini önermedi. SEİA yeni durumda da işleyebilir" yanıtını verdi.
İRAN İÇİN TÜRKİYE'DEN BİR TALEBİMİZ YOK
Edelman, bir soru üzerine, Rice'ın temasları sırasında masada birçok konunun bulunduğunu, İran konusunun ayrıntılı biçimde ele alınmadığını belirterek, ABD'nin Türkiye'den İran'a ilişkin somut talebi olmadığını söyledi.
Amerikan tarafının, Türkiye ve Avrupa'daki diğer ülkelere İran'a ilişkin endişelerini aktardığını ifade eden Edelman, “İran'daki nükleer kapasitenin gelişmesini bölge için potansiyel bir sorun olarak gördüklerini” kaydetti.
“Bu konuda henüz diplomatik seçeneklerin tüketildiğine inanmıyoruz” diyen Edelman, iyi bir işbirliği sağlandığı takdirde, İran konusunun diplomatik yollar kullanılarak çözüme kavuşabileceğini söyledi.
"KERKÜK'Ü IRAKLILAR ÇÖZECEK"
Eric Edelman, ABD’nin Kerkük’teki olup bitenler konusunda kayıtsız kaldığı eleştirilerinin anımsatılması üzerine "Biz diyoruz ki bu, Iraklıların kendileri çözmesi gereken bir konudur" dedi ve Iraklıların uygun bir çözüm bulacağına güvendiklerini belirtti.
Kürtlerin Kerkük’e yerleştirilmesi eleştirileri karşısında, ABD’nin "işgalcı değil, kurtarıcı bir güç" olduğu için Kerkük sorununun Iraklılar tarafından çözümlenmesi gerekeceğini vurgulayan Edelman, ABD’nin Irak’ta güvenlik sağlamak için bulunduğunu ifade etti.
"PKK TEHDİDİNİ AZALTMANIN YOLUNU ARIYORUZ"
Rice’ın Ankara’da yaptığı açıklamalarda PKK’nin hep ABD’nin terör listesinde bulunduğunu ve KADEK ve Kongra-Gel’in listeye dahil edildiklerini söylediğine
dikkat çeken Edelman, PKK’nin AB ülkelerince terör listelerine alınması için de büyük çaba gösterdiklerini ifade etti.
PKK’ye karşı geçmişte işbirliği yapıldığına dikkat çeken Edelman, Genelkurmay İkinci Başkanı Orgeneral İlker Başbuğ’un bu işbirliğini dile getirmesinden duyulan memnuniyeti vurguladı.
Edelman, "Ancak PKK’ye karşı bir askeri operasyona gelince. Irak’ta çok zor bir güvenlik durumu ile karşı karşıya bulunduğumuz bir sır değil. (...) Bununla meşgülüz ancak bu Doktor Rice’nin dediği gibi, Irak’ın, herhangi bir komşusunu hedef alan bir terör üssü ve kaynağı dönüşmesini önleme taahhüdümüzü unuttuğumuz anlamına gelmez. PKK’nin Türkiye’yi ve Türk vatandaşlarını tehdit etme yeteneğini azaltma yolları bulacağız" diye konuştu.
"DOĞAL ZENGİNLİK TÜM IRAKLILARA AİT"
ABD Büyükelçisi Edelman, ABD’nin Irak’ın siyasi birliği ve toprak bütünlüğünden yana olduğunu vurgularken "Bu, her zaman bizim pozisyonumuz oldu ve bizim pozisyonumuz olmayı sürdürüyor" diye konuştu.
Condoleezza Rice’nin ziyareti sırasında Türkiye’nin olası "askeri müdahalesini" görüşmediklerini anlatan Edelman, Ankara’daki görüşmelerin Irak’ın geleceği konusunda geniş bir konsensus bulunduğunu ifade etti. Edelman, ülkenin bütün doğal kaynaklarının tüm Iraklılara ait olduğunu da söyledi.
KKTC İÇİN ÇALIŞMALAR SÜRECEK
Edelman, ABD'nin KKTC'nin izolasyonunun kaldırılmasına yönelik ne gibi adımlar atacağının sorulması üzerine, bugüne kadar attıkları bazı adımlar olduğunu, bazı konularda da çalışmaların devam ettiğini söyledi.
Adada yapılan referandumlar öncesinde ABD'nin de aralarında bulunduğu birçok ülkenin, Türk tarafının Annan planına olumlu oy vermesine rağmen planın başarısız olması durumunda, KKTC'ye yönelik izolasyonun kaldırılmasına katkıda bulunacakları yönünde söz verdiğini ifade eden Edelman, ABD'nin de bu çerçevede bazı adımlar attığını söyledi.
KKTC'nin Ankara Büyükelçisi'ni ilk kez 4 Temmuz resepsiyonuna davet ettiklerini, KKTC vatandaşlarına vize işlemlerinde kolaylıklar getirdiklerini, ABD Büyükelçiliği ticaret ve tarım ataşelerinin Kuzey Kıbrıs'a iş olanaklarını da araştıracak şekilde ziyarette bulunduklarını belirten Edelman, 30 milyon dolar doğrudan yardım yaptıklarını da kaydetti.
Edelman, hava trafiğinin çok taraflı uluslararası otoritenin kontrolü altında olduğunu anımsatarak, KKTC'ye doğrudan uçuşlar konusunun hala değerlendirildiğini, bunun kolay bir süreç olmadığını söyledi.