Otistik çocuklar, yaşıtları olan sağlıklı çocuklar gibi çevresinde bulunan canlı ve cansız nesnelere karşı ilgi duymaz. Normal gelişim gösteren çocuk, bir yaşından sonra nesnelerle işlevine uygun olarak oynayabilirken, bu durum otistik çocukta görülmez. Otistik çocuk, nesnelere daha çok takıntılı bir tarzda ilgi duyar. Bir oyuncakla, amaca uygun olmayan bir şekilde saatlerce oynayabilir. Örneğin, dolap kapısını defalarca açıp kapatır, ipi saatlerce sallayabilir.
Otistik çocuk, yaşıtlarına ilgi duymaz; onlarla etkileşimi ya yoktur ya da çok azdır. Bu nedenle sosyalleşmenin ilk temellerinin atıldığı grup oyunlarına ya katılmaz ya da pasif bir oyuncu pozisyonundadır. Sosyal oyunlar yerine yalnız oynamayı tercih eder. Sembolik oyun oynama becerisi oluşmaz. Taklit ve sembolik oyun becerileri yaşı ilerledikçe de pek gelişme göstermez; ancak yapılandırılmış ortamlarda sosyal ve sembolik oyunlar oynama becerileri kazandırılabilir.
Otistik çocuklara oyun oynatmanın temel amacı, sosyal ve iletişim becerilerini artırmak olmalıdır. Bu amaç doğrudan belirtilmez; çünkü uzun vadede kazandırılması hedeflenir. Kısa vadeli amaçlar her oyundan önce belirlenir.
Çocuğun ilgisi doğrultusunda ve taklit becerisine göre basit oyunlarla başlanılmalı, sonra giderek karmaşık oyunlara geçilmelidir. Aşağıda verilen oyunlar, çocuğun durumuna göre değiştirilerek oynatılabilir. Daha çok ve çeşitli oyun öğrenmek isteyen ana babalar ve eğitimciler, okul öncesi eğitim veren kurumlardan destek alabilir.
Bu oyunlar, oyun başlatmada ve oyunu sürdürmede yetersiz olan zihin engelli çocuklara da oynatılabilir. Çocuk, ilk başlarda grup oyunlarına katılmayı reddedebilir, oyunu bitirmeden kaçabilir, olumsuz davranışlar sergileyebilir; ancak ödül kullanılarak ve yapılandırılmış ortamda basit oyunlarla başlanırsa, belli bir süre sonra çocuk oyundan zevk almaya başlar ve bazen doğal ortamlarda bile oyunu kendisi başlatır. İlk zamanlarda somut ödüller, çocuğu oyuna alıştırmak amacıyla sık sık kullanılmalıdır; sonra somut ödüllerin yerini sosyal ödüller almalıdır. Çünkü çocuğun amacı ödül kazanmak değil, oyundan zevk almak olmalıdır. Çocuk, oyunu ödüle giden bir yol olarak görmemeli, onun için oyunun kendisi ödül olmalıdır.
Oyun oynama becerisinin kazandırılması için en çok ihtiyaç duyulan ipucu, model olmadır. Bu nedenle oyunlarda normal çocukların da bulunması yararlı olmaktadır.
Hayali oyunlar öğretilirken hayvan taklitleri yapması istenmelidir. Örneğin, “köpek gibi havla”, “kuş gibi öt”, “kuzu gibi mele”, “kedi gibi miyavla”, “araba gibi ses çıkar” vb yönergelerle ve yardımla hayali oyunlar oynatılabilir. Ayrıca, “haydi banyo yapalım”, “yemek yiyelim”, “elbise ütüleyelim”, “bebeğine yemek yedirelim”, “bebeğini uyutalım”, “kediye mama verelim” vb hayali oyunlar, minyatür oyuncaklarla karşılıklı olarak oynanabilir. Trencilik, hasta-doktor, hırsız-polis vb sembolik oyunlar da oldukça yararlıdır.
OTİSTİK ÇOCUKLARDA OYUN BECERİLERİ ÇALIŞIRKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN KURALLAR
1)Oyun oynarken çocuğunuza hitap eden ve onun hoşlanabilecegi oyuncaklar ile oynamaya başlayın.
2)Oyun oynarken göz teması kurabileceğiniz mesafede olun.Gerekirse oturun gerekirse eğilin.
3)Oyun için seçtiğiniz oyuncak çocuğunuzun yaşından çok gelişim düzeyine uygun olmalıdır.
3)Çocuğunuz için oyuncak seçerken oyuncağın fiziksel özelliklerini(delici,kesici,yutulabilen parçalar vb..)göz önünde bulundurun.
4)Oyun oynarken “Başlatma-Sürdürme-Sonlandırma”basamakları çerçevesinde oyun oynayın.
SÜRDÜRME:Oyuncak ile amacına uygun oynama ve kurallar.
SONLANDIRMA:Oyuncak ile oyunu bitirme ve vedalaşma
Her oyuncak ile oyun sonunda bu basamaklara ulaşmaya çalışınız.
5)Oynacağınız her oyunu farklı mekanlar ve farklı kişiler ile genelleyiniz.
OYUN BECERİLERİ İÇİN AİLELERE ÖNERİLER
1)Her çocuk ile her yaşta oyun oynanabilir.Çocuğunuz hangi yaşta olursa olsun hayatında oyuna yer ayırın.
2)Akademik çalışmalar oyun yolu ile öğretilebilir veya genellenebilir.
3)Çocuğunuzun oyun oynamaya istekli olduğu zamanları oyun zamanı olarak belirleyin.Hasta veya uykulu zamanlarda oyun oynamak istemeyebilir.Bu dönemlerde lütfen zorlamayın.
4)Oyun becerileri selbest oyundan kurallı oyun becerilerine doğru ilerler.Öncelikle selbest oyun yani çocuğunuzun istediği gibi istediği oyuncak ile beraber oynayacagınız oyunlarla başlayınız.Sonra bir kurallı oyun ile devam ediniz.Örneğin:Sıra alma “Sıra bende –Sıra sende”ile lego dizme oyunu oynayabilir bir süre sonra kurallar sayınızı çoğaltabilirsiniz.
5)Oyun becerilerinde grup oyunlarının ayrı bir yeri vardır.Yaşıtlarından taklit ve gözlem yolu ile bir çok oyun ve oyun kuralları öğrenebilirler.Bunları öğrenebilmeleri için çocuğunuzla mutlaka taklit becerileri çalışmalısınız.
6)Çocuğunuzun sosyalleşme ve oyun becerilerini kazanabilme ve bunları genelleyebilmesi için sık sık yaşıtkarı ile bir araya gelebileceği ortamlarda bulundurunuz.(Oyun parkları,kreş ve anaokulları vb.)
Toplam Ziyaret 641988