Toplumsal İlişkiler konulu ders ve çalışma notu, konu özeti
Toplumsal İlişkiler, ders ve çalışma notu
En az iki insan arasında belli bir süre devam eden, belli amaçlara yönelik olan, karşılıklı etkileşim halinde gerçekleşen anlamlı ilişkilerdir. Toplumsal ilişki iki insan arasında olduğu gibi, gruplar arasında da olabilir.
▪ En az iki insanı gerektirir.
▪ Belli bir zaman dilimi içinde gerçekleşir.
▪ İlişki bireyler arasında ortak bir anlam taşır.
▪ Toplumsal ilişki kuran taraflar birbirinden haberdardır ve karşılıklı etkileşim halindedir. Bu etkileşim ortak dil aracılığıyla sağlanır.
▪ Toplumsal ilişkiler; hukuk, örf, adet, gelenek, görenek gibi kurallara göre gerçekleşir.
Mesela; bankadaki veznedar ile müşteri arasında toplumsal ilişki vardır; ancak bankamatikten para çeken insan ile bilgisayar arasında ilişki yoktur.
1. Niteliklerine göre: İkiye ayrılır.
b) İkincil İlişkiler: Duygusallık yerine akılcılığın hâkim olduğu ve ilişkilerin resmiyetlik kazandığı ilişkilerdir. Etkileşim zayıftır, ilişkiler daha kısa sürelidir. Biz duygusu yerine ben duygusu hâkimdir. Çıkar ilişkisine dayalıdır. Büyük gruplarda görülür. Bankalarda, orduda, sendikalarda görülen ilişkiler buna örnektir.
2. Sürelerine göre: Üçe ayrılır.
3. Birey sayısına göre: Üçe ayrılır.
Bireyin toplum içindeki yerine, konumuna sosyal statü denir. Birey toplumda, aynı anda birden çok statüye sahip olabilir. Mesela; bir kişi hem öğretmen, hem baba, hem de bir dernekte başkan olabilir. Bu statülerden bir tanesi onun temel statüsüdür. En fazla önem taşıyan statüye anahtar (başat) statü denir.
Statüler kazanılmış ve verilmiş statüler diye ikiye ayrılır. Bireylerin doğuştan sahip oldukları statülere verilmiş statüler denir. Mesela; kölelik, zencilik, bayan olmak gibi. Bireylerin kendi yeteneklerine, başarılarına göre sonradan kazanmış olduğu statülere ise kazanılmış statüler denir. Mesela; öğretmenlik başkanlık, anne, baba olmak gibi.
Mesela; kendi çocuğunun derslerine giren bir öğretmen, çocuğunun başarısını değerlendirirken rol çatışması yaşayabilir.
Bireyin yerine getirdiği roller birbirine benziyorsa, bu rollerin birbirini desteklemesine, kolaylaştırmasına rol pekiştirmesi denir. Mesela; bir avukatın daha sonra savcı olmasını verebiliriz.
Toplumsal değer; toplumdaki kişilerin içten bağlı oldukları ortak duygular, düşünceler, kurallar ve uygulamalardır. Mesela; namus, bayrak, vatan, bağımsızlık, dürüstlük birer toplumsal değerdir. Toplum değerler zamanla ve toplumdan topluma farklılık göster. Değerlerin süreklilik kazanabilmesi için norm biçiminde somutlaşması gerekir. Toplumsal değerlerin işlevleri şunlardır: © dersimiz.com
Toplumdan topluma ve zamanla farklılık gösterir.
Toplumsal ihtiyaçlardan doğarlar. İhtiyaçlara cevap vermeyen (işlevini yitiren) normlar zamanla ortadan kaybolur.
Normlar eşit önem derecesine sahip değildirler.
Her grup veya toplum sosyal normlara sahiptir.
Yaptırım gücüne sahiptirler.
Normların temelinde sosyal değerler vardır.
Bireylerin sosyal normlara uymasını sağlayan ve belli oranlarda yaptırım gücü bulunan mekanizmadır. Toplumsal kontrol; resmi ve resmi olmayan kontrol diye ikiye ayrılır. Hukuka dayalı yaptırımlar (para veya hapis cezası, hak mahrumiyetleri, toplumsal hizmetlerde çalıştırma) resmi kontroldür ve devlet tarafından yerine getirilir. Dine, ahlaka, geleneğe bağlı yaptırımlar (kınama, dışlanma, ayıplanma vb.) resmi olmayan kontroldür ve toplum tarafından yerine getirilir. Toplumsal kontrol, insanların toplumsal normlardan sapmasını engelleyerek, toplumsal düzenin bütünlüğünü, sürekliliğini sağlar.
Ekleyen :SERKAN DÖRTKAŞ Okunma :347
Toplumsal İlişkiler Toplumsal İlişkilerin Özellikleri sosyal statü toplumsal rol rol pekiştirmesi rol çatışması sosyal prestij Toplumsal değer sosyoloji ders notu konu özetleri çalışma notları özetler ders anlatım Toplumsal İlişki Çeşitleri Toplumsal Normlar Toplumsal Kontro Toplumsal Sapma (Anomi) SERKAN DÖRTKAŞ
Toplumsal Yapının Tanımı 297 kez okundu.
Sosyalleşme (Toplumsallaşma) 369 kez okundu.
Sosyolojinin Diğer Bilimlerle İlişkisi (Sosyoloji) 6792 kez okundu.
Toplumsal Gelişme 371 kez okundu.
Toplumsal Tabakalaşma ve Toplumsal Hareketlilik (Sosyoloji) 17863 kez okundu.
Toplumsal Gruplar (Sosyoloji) 20907 kez okundu.