Uçurtma Dünyasını Keşif - Blog - Gez Gönlünce
Uzak Doğu'ya baktığımızda bir sanat hatta kültürlerinin bir yansıması olarak görmek mümkündür.
Uçurtma Müzesi'nin kuruluşu, bireysel anlamda ilgili olan ya da dernekler etrafında toplanan, uçurtma uçurmayı sevenlere ve gönül verenlere bir ışık olmuştur eminim ki.
Kimi zaman hayal gücünü zorlayan yaratıcılıkta olan uçurtmaları biraz da elişi tekniklerine yatkınlık ile kendinizin yapabilmesi için hiçbir engel yok. :)
Kelebek, güvercin, kuş, balık, çiçek, böcek aklınıza ne gelirse. Kimi zaman çember şeklinde bir uçurtma kimi zaman da cin ali görürseniz şaşırmayın. Hem derneklerin ve kulüplerin hem de uçurtmaya gönül verenlerin yapım aşamaları ve tekniklerine dair paylaşımları ve videoları mevcut. En basitinden iplik, kap kağıdı -Uzak Doğu'ya doğru gidildiğinde ipekten hatta müzede de yer alan Hindistan'da ödül almış örnekte olduğu gibi kumaştan olabilir- çıta ve makas gibi basit malzemelerle kendi oyuncağınızı kendiniz yapabilirsiniz.
İstanbul Uçurtmacılar Derneği Başkanı Mehmet Naci Bey'den öğrendim ki ülkemizde elma, armut, dikdörtgen, kare gibi başka başka kırkın üzerinde model varmış. Yanlarından fırfırları sarkan küpeli dedikleri kız uçurtma, 15. yüzyılda da görülen fener uçurtma, çıtasız yani kılçıksız olarak tabir edilen en basitinden şeytan uçurtma ve başkaları... Çevremizdeki çocukları biraz neşelendirmek için en fazla 5 dakikanızı alacak şeytan uçurtmanın yapımına bir göz atın derim. :)
M. Naci Bey'e müzedeki uçurtmaların nasıl bir araya getirildiğini sorduğumda kiminin satın alma kiminin 1997 yılında gerçekleşen 1. İstanbul Uluslararası Uçurtma Festivali vesilesi ile yapılan çok sayıdaki hediyeden oluşturulduğunu öğrendim. Bundan sonraki yıl yapılan festival ve özellikle bilinirliğin artması anlamında da 2005 yılında yapılan festivalin katkısının çokça olduğunu belirtti. Bunun dışında da az sayıda ziyarete gelenlerin bağışları bulunuyormuş.
Üsküdar Belediyesi'nin desteği ile vücut bulan müzeden içeri girer girmez hemen girişte yer alan, minik dinleyiciler için sıralanmış tabureler dikkatinizi çekiyor.
Uçurtmalarla ilgili objeler, kataloglar, 16 ülkeden bir araya getirilen örnekler ile 2000'e yakın obje sergide ve depoda yerini bulmuş. Çok büyük bir kullanım alanı olmasa da duvarlar sergi alanı olarak değerlendirilmiş. Uçurtmalar farklı boyutlarda hatta bazıları çok büyük olduğu için ah keşke biraz daha geniş bir yer olsaydı da daha çoğu sergilenebilseydi dedim kendi kendime. Alt katta ise 120 kişilik atölye uçurtma meraklılarını bekliyor. :)
Müzede uçurtmalara şöyle bir baktınız mı çok kısa sürede gezebilirsiniz. Ama inanın ki o uçurtmalar hikâyeleri ile güzel. Denk gelirse Naci Bey, o yoksa diğer görevliler sizlere seve seve yarım saatlik bir anlatımda bulunacaktır. İşte o zaman tıpkı benim gibi size daha anlamlı gelip keşfetme ve bu dünyaya girme duygunuzu besleyecektir. :)
Tüm bu gelişmeler ışığında, katalogların oluşturulmasının, bizim kültürümüzü yansıtan uçurtmaların üretilmesinin artık çok da zor olmayacağını düşünüyorum. Hatta M. Naci Bey, Dünya uçurtma soy ağacının yapıldığını ve yakın zamana kadar bitmiş olacağı müjdesini verdi.
Bireysel ziyaretler dışında kalabalık katılımlı bir ziyaret olacaksa rezervasyon yaptırmanızda fayda var. Özellikle eğitim kurumlarının ilgisi yoğun. Ziyaret etmek istersiniz diye yeri oldukça merkezi ve kolay olan müzenin krokisini yazının sonunda paylaşıyorum. Ayrıca müze için herhangi bir giriş ücreti ödemiyorsunuz (Ticari kaynak ağırlıklı olarak otellerde yapılan programlara katılım ile sağlanıyormuş). Olur ya çocuğunuzu, kardeşinizi ya da yeğeninizi atölye çalışmalarına dahil etmek isterseniz yapacakları uçurtmaların malzeme maliyeti olduğu için 9 lira ödemeniz gerekiyor.
Müzeden ayrılırken uçurtmanın zaman geçirmekten çok daha fazla anlamı yüklendiğini öğreniyorum. Uzak Doğu'daki dini törenlerde kullanımı, semboller...
Dipnot olarak da kısaca bir bilgi ekleyecek olursam; kaynaklarda uçurtmanın tarihi Çin Uygarlığına dayandırılıyor. İlk uçurtmanın "Kungshu Phan" isimli bir mühendis tarafından M.Ö 800 civarında yapıldığı iddia edilmektedir. Uçurtmayı 17. yüzyılın başlarında Avrupa'ya getirenin de Hollandalılar olduğu aktarılmaktadır.
Unutmadan "Uçurtma Avcısı" kitabına denk gelirseniz M. Naci Bey'in okunması tavsiyesini eklemiş olayım.
Adres: Aziz Mahmud Hüdai Mah., Uncular Cad., Bakıcı Sok., No: 12,
Tel: + 90 216 553 23 37
Gökyüzünü renklendirebilmek dileğiyle,