Çeşme Tarihi ve Coğrafi Yapısı | Çeşme City
Çeşme Tarihini Keşfedin
Çeşme'nin Adı Nereden Geliyor?
Çeşme, şifalı sıcak suları, inanılmaz sayılabilecek kalitede kumun, güneşin ve berraklığın kucaklaştığı şirin bir tatil beldesidir. Çeşme İzmir’in 94 km. batısında, kendi adını taşıyan yarımadanın en ucunda kurulmuştur. Gemiciler tarafından ufak liman diye adlandırılmıştır. Fakat Çeşme ve civarında kaynak suları bol olmasından ve zaman içinde çoğalan ve buz gibi suların aktığı çeşmelerinden kaynaklı da yöreye Çeşme denilmiştir. Devamlı akan bu kaynakların etrafında çeşme yaptırmak günümüzde olduğu gibi, eski geleneklerimiz arasında da yer almıştır. Çeşme adını, bir zaman içinde yüz kadar olduğu söylenen bu çeşmelerden almıştır. Bu çeşmelerin her birinin kendisine özgü bir özelliği ve mimari yapısı bulunur.
Bu çeşmelerin bir kısmı yüzyıllara meydan okurcasına hiç bozulmadan kaldığı gibi, bazıları da restorasyonlar vasıtası ile günümüze kadar ulaşmışlardır. Yol genişletme çalışmaları sırasında bulundukları yerlerden diğer yerlere taşınmak zorunda kalanlar olduğu gibi, kaynağının kuruması, doğa olayları ya da diğer unsurlardan kaynaklı da birçoğu kaybolmuştur
Çeşme' nin Tarihi
Çeşme, Lydia, Pers, Pergamon (Bergama) Krallığı, Roma ve Bizans egemenliklerini yaşamıştır. Çeşme Limanı’nın ön plana çıkmasındaki en önemli etkenlerden bir tanesi de Sakız Adası’ndan Anadolu kıyılarına en yakın ve güvenilir nokta olmasıdır. Bu nedenle liman, yüzyıllar boyunca ticari alışverişi canlı halde sürdürebilmiştir.
TÜRK HAKİMİYETİ DÖNEMİ​
14.yy Başlarında Aydınoğullarının sürüklediği akın kısa zamanda etkili olup Çeşme Limanı bir deniz üssü durumuna getirilmiştir. Yörenin daha sonra İzmir Beyi Umur Bey’in yönetimine geçmesi Cenevizlileri tamamıyla yörenin ticaretten dışlamak istemeyen Umur Bey ticaretin kendi denetiminde olması için onları kendi hâkimiyetinde kabul ettiği Sakız Adası’na göndermişti. Orada kalacak Cenevizlilerle ticari ilişkiler, kendi tabii şartları içinde yapılacaktı. 1330’da Cenevizliler ‘in Sakız adasına yerleşmeleriyle konumu buraya en uygun olan Çeşme limanı bir kez daha önem kazanmış, böylelikle Cenevizliler ile ticaret doğal koşullarda sürdürülmüştür. İlk kez 1. Beyazıt (yıldırım) tarafından Osmanlı topraklarına katılmıştır. Fakat Ankara Savaşı’ndan sonra (1402), Timur tarafından tekrar Aydınoğulları’na verilir. 17.yy sonlarından itibaren Batı Anadolu ürünlerinin satıldığı ufak bir ticaret merkezi olan İzmir’in bir anda ticari üstünlüğü ele geçirmesiyle, Çeşme Limanı, İzmir Limanı’nın yanısıra giderek gerilemiş ve önemini yitirmiştir.
Yüzyıllarca Eyalet sistemiyle idare edilmiş olan Osmanlı Devleti’nde, 8 Kasım 1864’te Sultan Abdülaziz döneminde köklü değişiklikler yapılmış ve çıkarılan kanunlarla bu değişiklikler uygulanmaya başlamıştır. Buna göre Aydın ilinin İzmir sancağına bağlı bir kazası olan Çeşme, Kaymakamlık olmuştur. Diğer çoğu Batı Anadolu liman şehrinde olduğu gibi Çeşme de, Rum nüfusu, Türk nüfusundan fazlaydı. Rumlar burada bağcılığı ve şarapçılığı geliştirmişler, çekirdeksiz siyah üzüm başta olmak suretiyle buğday ve diğer hububat ziraatı da yapmışlardır. Anason ve kök boya üretimi başlamıştır. Kurtuluş Savaşı’nda bilhassa 9.Eylül.1922’ de İzmir’in, 16 Eylül 1922’ de, Çeşme’nin Yunan işgalinden kurtuluşu ile Rum nüfusu Yunanistan’a gitmiştir. 24 Temmuz 1923’te Lozan Antlaşması ile nüfus mübadelesi yapılmıştır.
Ege Bölgesinde, İzmir iline bağlı Çeşme ilçesi, 80 km. uzaklıkta Anadolu’nun batıdaki en uç noktasıdır. Yüzölçümü 2601 km2 dir. Doğu’dan Urla ilçesi, güneyden ve batıdan Ege Denizi, kuzeyden ise Karaburun ilçesi ile komşu olan Çeşme’nin; Yunanistan’a bağlı Sakız Adasına uzaklığı 8 mil dir.2012 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi kapsamında ilçenin nüfusu 33.931 kişidir.
Üç tarafı denizle çevrili Urla Yarımadasının batıya uzanan kısmı, Çeşme yarımadası olarak anılır. Çeşme’de dağların denize dik inmesi, muhteşem doğal güzellikler yaratmıştır. Arazi genelde taşlık ve kayalık tepelerle kaplı olup, tepelerin arasında ufak ovacıklar yer alır. Arazi çoğunlukla eğimlidir. Toprak yapısı çakıllı, kumlu, kireçlidir. Bazı bölgelerde tınlı ve kalkerli satıhlar vardır. Sayısız koyları, berrak denizi, güneşi, ince kumları, deniz içinde kaynayan kükürtlü suları, yarımadanın 29 km yi bulan kıyıları boyunca dağılmıştır. Şifne, Küçük liman, Pırlanta, Paşa limanı, Ilıca plajı, Çiftlik, Altınkum, Çatal azmak, Sakızlı koyu, Tekke plajı, Ayayorgi ve değişik isimlerde yirmiye yakın kumsalı vardır.
ERYTRAI - ILDIRI