03-09 Ocak Verem Haftası
Balıkesir Halk Sağlığı Müdürü Dr. Hakkı Özçoban Verem Haftası ile ilgili açıklamalarda bulundu. Özçoban;
““Verem Savaşı Eğitim ve Propaganda Haftası” 1947 yılında kutlanmaya başlamıştır. Bu haftanın amacı verem ile ilgili toplumun bilgilendirilmesi ve bu hastalığa bütün kesimlerin dikkatinin çekilmesidir.
Tüberküloz halen dünya genelinde önemli bir sağlık problemidir. Dünya nüfusunun yaklaşık üçte biri verem mikrobu ile enfektedir. Bu insanların % 10’unda yaşamlarının bir döneminde verem hastalığının ortaya çıkacağı düşünülmektedir. Tüberküloz erkeklerde kadınlardan daha sık görülmektedir ve çoğunlukla ekonomik olarak üretken yaş grubundaki erişkinleri tutmaktadır. Tedavi edilmezse tüberkülozlu hastalarda ölüm oram yüksektir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) “Küresel Tüberküloz 2015 Raporu”na göre dünya genelinde tüberküloz görülme ve ölüm hızları düşmesine rağmen küresel TB yükü halen çok yüksektir. 2014 yılında 9,6 milyon yeni vaka ve 1,5 milyon TB’den ölüm olduğu hesaplanmıştır.
Türkiye’de yeni tespit edilen hasta sayısı her yıl ortalama % 6-7 oranında azalma vardır.
2014 Yılında Verem Savaşı Dispanserlerine kayıtlı toplam Tüberküloz vaka sayısı 13.378, yeni vaka sayısı ise 12.253’dür. Bu hastaların %58’i erkek, % 42’si kadındır. Hastaların yaklaşık % 65’inde akciğer tüberkülozu varken, % 35’şinde akciğer dışındaki organlar (Lenf bezleri, plevra, kemik, böbrek, beyin vb.) tutulmuştur.
Veremin etkeni ‘’Mycobacterium tuberculosis” basilidir. Verem basilinin kaynağı, tedavi görmemiş, aktif akciğer ve gırtlak veremi olan hastalardır. Hastalık, hasta insanlardan öksürme ve hapşırma ile ortama yayılan mikrobun solunum yolu ile alınması sonucu bulaşır.
Tedavi edilmeyen her hasta yılda 10-15 kişiye hastalığı bulaştırır. Basil kaynağı ile karşılaşma süresi, ortamın genişliği ve havalanması bulaşmada önemlidir. En çok hastanın aile bireylerine ve yakın çalışma arkadaşlarına bulaşma olur.
Verem enfeksiyonu, basilin vücuda girmesinden 8-10 hafta sonra etkisini gösterir. Bu, bir hastalık durumu değildir. Vücutta verem basilinin sessiz durduğu ve adeta hapsedildiği bir durumdur. Vücut direnci düşünce hastalanmaya yol açabilir. Verem hastalığı, hastalık belirtilerinin ortaya çıktığı bir durumdur. Verem hastalığı, en çok akciğerleri tutar.
Verem hastalığının belirtileri; Genel yakınmalar ( Halsizlik, iştahsızlık, kilo kaybı, çocuklarda kilo alamama, gece terlemesi) Akciğer yakınmaları ( Öksürük, balgam, öksürükle kan tükürme, göğüs-sırt- yan ağrısı, nefes darlığı) şeklinde sıralanabilir. İki- üç haftadan uzun süren öksürükte veremden şüphelenmek gerekir.
Verem tanısı, balgamda verem mikrobunun gösterilmesi ile konulur. Akciğer veremi akciğer röntgen filminde bazı belirgin değişikliklere yol açar. Verem tanısında kullanılan Tüberkülin Cilt Testi vücutta mikrobun olduğunu gösterir. Enfeksiyon veya hastalık olabilir.
Toplum Sağlığı Merkezi Verem Birimlerinde (Verem Savaşı Dispanserleri) veremin teşhis ve tedavisi ücretsizdir. Tedavide kullanılan bütün ilaçlar Verem Savaşı Dispanserlerinden ücretsiz verilir. Tedavide verilen ilaçların düzenli içilmesi çok önem taşır. Çünkü hastaların bir kısmı tedaviyi terk etmekte ve toplumda basil saçmayı sürdürmektedirler.
Hastanın ilaçlarını içtiğinden emin olmak için her doz ilacı bir sağlık personelinin gözetiminde içirtmek en uygun yoldur. Buna Doğrudan Gözetimli Tedavi denilir. Tedaviyi sonlandırana kadar özenle sürdürmek gerekir.
Tedavide ilaçlar eksik ya da düzensiz kullanılırsa hastalık iyileşmez. Tam tersine tedavisi güç bir duruma gelir. Bu duruma dirençli tüberküloz denir.
Verem hastasının aile bireyleri ve diğer temaslıları Verem Savaşı Dispanserlerinde ücretsiz muayene edilir. Temaslı muayenesi ile hasta olanlar belirlenir ve tedavi edilir.
BCG (Verem) aşısı özellikle çocuklarda kanla yayılan ve öldüren verem hastalıklarının önlemede çok etkilidir. Ülkemizde BCG (Verem) aşısı doğumdan sonra 2. ayını bitiren bebeklere Verem Savaş Dispanserleri ve Aile Sağlığı Merkezlerinde ücretsiz olarak yapılmaktadır.
Ülkemizde verem savaşı Dünya Sağlık Örgütü’nün önerdiği Doğrudan Gözetimli Tedavi Stratejisi (DGTS) ve Stop TB (Tüberküloz) stratejisi çerçevesinde yürütülmektedir. “ dedi.