Ana»Makale blogu »Dünya diller»Makedonca
Makedonca hakkında ilginç bilgi:
• Makedonca, Güney Slav dillerinden bir tanesidir, Slav edebiyat dillerinden en gençtir, 1945 yılından kodlanmıştır. Bulgarca ile Güney Slav dillerinin Doğu grubuna aittir. Genetik olarak Makedonca, başka Güney Slav dili olan Bulgarcaya yakındır; 1945 yılında edebiyat dilinin oluşturulmasına kadar dilbilimcilerin çoğu Makedonca lehçelerini Bulgarca lehçeleri olduğunu saymışlardır. İlk Makedonca grameri kitabı 1946 yılında Krume Kepeski tarafından basılmıştır. Makedonca, Makedonya Cumhuriyeti’nin resmi dilidir.
• Makedonca lehçeleri üç başlıca grubuna ayırılır: Batı Makedonca, Doğu Makedonca, Kuzey Makedonca. Sırpça ile Bulgarcanın etkileri az olan Batı Makedonca lehçesinin merkez şeviler edebiyat dilinin temeli olarak alınmıştır (Bitola, Prilep, Veles, Kiçevo).
• Diğer Slav dilleri gibi Makedonca edebiyat dilinin esas kelime hazinesi, ortak Slav kelime haznesinden oluşturulmuştur. Siyaset ve bilimsel terminolojisinde başlıca kaynak ve ortak, Sırpça-Hırvatçadır. 1991 yılından yani Makedonya bağımsızlığını ilan ettikten sonra, dil politikası kapsamında Sırpça kökenli kelimeler değiştirilir.
• Balkanlarda yaşayan halkların yüzyıllarca süren karşılıklı etkilişimi sonucunda, Makedonca lehçelerinin kelime hazinesine birçok Balkan kökenli sözcük dahil edilmiştir; Yunanca, Moldovanca, Türkçe ve Balkanlarda yaşayan başka halkların dil ve lehçelerinden alınmıştır.
• Makedonca, gelişmiş fiil kip-zaman biçimler sistemi ile diğer Slav dillerinden farklıdır. Örneğin, bitmişlik veya sonuçsal anlamının kullanılmasıdır; имам видено, се има развиено, сум дојден.
• 29 Ekim 1944, Gorno-Vranovtsi köyünde Makedonya Cumhuriyeti’nin en eski gazetenin “Нова Македония” /Yeni Makedonya/ ilk sayı yayına çıkmıştır; Makedonca edebiyat dilinde basılmış ilk belge sayılır.
• Makedonca edebiyat dili, Makedonya Cumhuriyeti’nin resmi dilidir. Fakat bazı Slavistik araştımacıları, özellikle Bulgaristan'da, Makedoncanın Bulgarcadan farklı ayrı bir dil olmadığını ve “Bulgarcanın ikinci edebi normu” denilen Bulgarcanın bir lehçesi yada varyantı olduğunu düşünür. Balkanlardaki sınırlaması ile ilgili XIX. yüzyılının sonundan itibaren hem bilimsel hem de siyası açılarından ortaya konulan bu soruna “Makedon sorunu” denilir.