"TALASEMİ HASTALIĞININ ÖNLENMESİ İSE KOLAY VE UCUZDUR" | Samandağ Ayna Haber
“TALASEMİ HASTALIĞININ ÖNLENMESİ İSE KOLAY VE UCUZDUR”
Samandağ Toplum Sağlığı Merkezi Başkanı ve İlçe Sağlık Müdürü V. Dr. Bülent Ecevit Hüzmeli 8 Mayıs Dünya Talasemi (Akdeniz Anemisi) Günü nedeni ile açıklamada bulundu. Akdeniz anemisi, Akdeniz kansızlığı ya da tıptaki adıyla Talaseminin; Akdeniz ülkelerindeki ırklarda görülen, doğacak çocuğa anne-babasından ”Beta Talasemi” geninin kalıtımsal olarak geçişi ile ortaya çıkan bir tür “kansızlık” hastalığı olduğunu belirten açıklamasında Hüzmeli, “anemi (kansızlık) oluşmasına neden olan etken, kanda alyuvarların yapısında yer alan “hemoglobin” molekülünün yapısındaki bozukluktur”dedi.
Ülkemizin de bir Akdeniz ülkesi olması nedeniyle toplum olarak bu hastalığı taşıma riski olduğuna dikkat çeken konuşmasında Dr. Hüzmeli, “Tüm Türkiye nüfusunun yaklaşık % 2,1’i taşıyıcıdır. Bu oran Antalya, Antakya, Mersin gibi bölgelerde % 12 lere kadar çıkabilmektedir. Bunun için her evlenecek çiftin evlenmeden önce birtakım basit kan tahlillerini yaptırması gerekmektedir.
Talasemi kalıtsal olarak geçen bir kansızlık hastalığıdır. Anne ve babadan çocuklara geçebilir. Her ikisi de taşıyıcı olan anne ve babanın, her doğumda hasta çocuk sahibi olma ihtimali % 25 tir. Talasemili çocuk sahibi olan bir çiftin, sonraki çocuklarının da hasta olma riski, her doğum için yine % 25 tir.
Talasemi taşıyıcılığının asıl önemi, evli çiftin her ikisinin de taşıyıcı olması durumunda ortaya çıkar; bu durumda çocuğun %25 Talasemi Major, yani hastalığın ağır ve ölümcül seyreden biçiminde olma ihtimali vardır. Anne ve babadan yalnızca biri Akdeniz Anemisi taşıyıcısı ise doğacak çocuklarının taşıyıcı olma ihtimali % 50 dir, hasta olma ihtimalleri ise yoktur.
Anne ve babadaki genlerin hastalıklı olup olmamasına bağlı olarak çocukta ortaya çıkabilecek talesemi tipleri şunlardır:
1-Talasemi Majör (Hasta Tip): Yaygın olarak akdeniz anemisi olarak bilinen tipidir. 4-5 aylıkken kansızlık belirtileri ile başlayan, sürekli kan nakli gerektiren çok ciddi bir kan hastalığıdır. Bu çocuklar kendileri için gerekli hemoglobini yeterli miktarda yapamazlar. Halsizlik, solgunluk, iştahsızlık, huzursuzluk, karaciğer-dalak büyümesi sonucu karın şişliği, sık sık ateşlenme, iskelet sisteminde değişiklik, yüz ve kafa kemiklerinden başlayarak kemiklerde değişiklik ve tipik bir yüz görünümü ortaya çıkar. Bu hastalar hayatları boyunca düzenli tedavi görmek zorundadırlar. Uygulanan tedaviler zor ve pahalıdır.
2- Talasemi İntermedia (Hafif Hastalık Tipi): Genellikle bir yaşından sonra belli olur. Taşıyıcılar gibi tamamen sağlıklı olmayan, kan gereksinimleri daha az olan hastalığın hafif tipidir.
3-Talasemi Minör (Taşıyıcı Tip): Bu bireyler tamamen sağlıklıdırlar.
Talasemi taşıyıcılığın asıl önemi, çiftlerin her ikisinin de taşıyıcı olması durumunda ortaya çıkar; çünkü bu durumda çocuğun %25 hastalığın ağır ve ölümcül seyreden biçiminden olma ihtimali vardır. Anne ve babadan yalnızca biri Akdeniz Anemisi taşıyıcısı ise doğacak çocuklarının taşıyıcı olma ihtimali % 50 dir. Talasemi major (hasta) olma ihtimalleri ise yoktur.
Taşıyıcı ne demektir?
Talasemi taşıyıcılığı kalıtsaldır. Anne ve babadan çocuklara geçebilir ve hayat boyu devam eder. Taşıyıcılar hasta değildir. Hafif derecede kansızlık ve soluk görünüm dışında bir rahatsızlıkları yoktur. Taşıyıcılık ancak özel bir kan testi ile anlaşılabilir.
Evlilik öncesinde her genç talasemi testini yaptırmalıdır. Bu testin sonuçları evlenmeye engel değildir. Amaç her ikisi de taşıyıcı olan çiftleri saptayarak, bu çiftlerin hasta çocuk sahibi olmalarını önlemek ve sağlıklı çocuk sahibi olmalarını sağlamaktır.
Taşıyıcı birey normal bir birey ile evlenirse doğacak çocuk normal veya taşıyıcı olacaktır.
Ancak taşıyıcı bireyler diğer bir taşıyıcı bireyle evlenirse, doğacak çocuklar için %25 hasta çocuk, %50 taşıyıcı çocuk doğma ihtimali vardır, % 25 olaihtimalle çocuk normal olabilecektir. Görüldüğü üzere, bir toplumda taşıyıcılık oranı ne kadar yüksekse, iki taşıyıcının evlenme ve hasta çocuk sahibi olma olasılığı da o oranda yüksek olacaktır.
Tedavisi oldukça zor ve pahalı olan Talasemi hastalığının önlenmesi ise kolay ve ucuzdur. Talasemi hastalığı ile mücadelede, evlenecek çiftlerin evlilik öncesi yaptıracakları testlerin önemi büyüktür. Kurumumuz Samandağ Toplum Sağlığı Merkezinde Her Salı ve Cuma günleri 08:00 ile 10:00 saatleri arasında, Hatay Halk Sağlığı Müdürlüğü Labaratuvarında ise hafta içi günlerde tahlil için kan alımı ücretsiz şekilde gerçekleştirilmektedir”dedi.