Süryani Mor Efrem Kimdir ? | Neco'nun Dünyası - Hayata Dair Herşey Burada...
Süryani Mor Efrem Kimdir ?
Doğum tarihi : ?? ?? 0285
Ölüm tarihi : ?? Haziran 0373
Doğum yeri : Nusaybin, Mardin
Ölüm yeri : Urfa
Tüm zamanların en müthiş dinsel şair ve bilgelerinden biri olarak öne çıkan Süryani Mor Efrem, “Süryaniler’in Güneşi” olarak anılmaktadır.
Süryani Mor Efrem, 285 yılında Nusaybin’de doğmuştur. Babası Nusaybin’li, annesi de Amid (Diyarbakır) şehrindendi. Mor Efrem dünyaya geldiği zaman babası putperest inançlı olup Abizil olarak tanınan bir putun baş kâhiniydi.
Süryani dilinin tartışılmaz üstadı, bir çok manayı bir kaç sözle ifade ede bilen, okuyucularını barışa, ibadette derinliğe, tefekkürde sonsuzluğa davet eden Mor Efrem, “Süryaniler’in Güneşi” ve “Kutsal Ruhun Kavalı (veya Liri)” tanımlaması ile ünlenmiştir.
Nusaybin ile Sincar Dağı arasındaki Baarbeye (BethAraboye) episkoposun yanında eğitim gördükten sonra bazı siyasi sebeplerden dolayı 303 yılında Nusaybin’i terk edip Urfa’ya yerleşmiştir. Şair Asuno’nun yanında Süryani edebiyatı ile Kutsal Kitap’ın derinleşmesini özümsemiştir.
320’lerde tekrar Nusaybin’e geri dönen Süryani Mor Efrem, erken yaşlarında dünya nimetlerini terk edip, bölgenin Episkoposu Mor Yakup’un himayesine girerek ruhî temizlik ve kutsallığı, dini bilgilerini ondan öğrendi. Nusaybin’de eğitim görmüş, öğrencisi olduğu eğitim kurumunun yöneticiliğine kadar yükselmiştir.
İznik’te MS 325 yılında toplanan Hıristiyanlığ’ın ilk ve en büyük evrensel konsiline katılan Episkopos Mor Yakub ile öğrencisi Efrem Nusaybin’e döndüklerinde ünlü Nusaybin Okulu’nun inşasına başladılar ve 326 yılında okulu hizmete açtılar. Mor Efrem uzun yıllar boyunca bu okulun rektörlüğünü yaptı. 7. Yüzyıla kadar hizmet verecek bu okulda 800 & 1000 kadar öğrenci yatılı olarak okumaktaydı. Okulun resmi dili Süryanice’ydi. Süryanice dilinin yanında Grekçe’de okutulmaktaydı. Bu okulda felsefe, mantık, edebiyat, geometri, astronomi, tıp ve hukuk eğitimi veriliyordu. Bu dönemde Grekçe’den Süryanice’ye bir çok kitap çevrilmiştir. Mor Efrem’in yüksek eğitim düzeyi, Nusaybin’de sunulan eğitimin bir ölçütüdür.
Tüm zamanların en müthiş dinsel şair ve bilgelerinden biri olarak öne çıkan Süryani Mor Efrem, “Süryaniler’in Güneşi” olarak anılmaktadır. Fakat şiirleri 18’inci yüzyıla kadar kopyalanmamış ve pek fazla tanınmamıştır. Ona ait edebi metinler 10’uncu yüzyılda Nusaybin’li bir başrahip tarafından Mısır’daki bir Süryani manastırında bulunmuş ve basılıp çoğaltılıncaya kadar çok eski el yazmalarında muhafaza edilmişlerdir. Eğer bu yazmalar bulunup gün ışığına çıkartılmasaydı erken dönem Süryani edebiyatına ait zenginliklerin pek farkında olunmayacaktı.
Mor Efrem’in Nusaybin’de bulunduğu yıllarda, şehir üç kez 338, 346 ve 350 yıllarında Perslilerce kuşatılır ancak ele geçirilemez. Pers Kralı Şobur, kenti ele geçirmeyi başaramadıysa da bir kaç yıl sonra İmparator Julien’in bozguna uğratılması sonucunda Pers Kralı Şobur’la Bizans İmparatoru Julien arasında varılan anlaşma sonucunda Nusaybin şehri Şobur’a teslim edilir. Kentin Hıristiyan halkının büyük bir çoğunluğu göç ederek şehri terk eder. Mor Efrem, kentlilerle birlikte göç eder ve önce Diyarbakır’a gelerek şehrin Batı cephesine yerleşen mülteciler arasında bulunur, daha sonra da Urfa’ya yerleşir. Yaşamının son on yılını Urfa’da geçirir.
Vasiyetinde kendisinin gösterişsiz toprağa verilmesini, aziz kalıntısı diye kendisine ait hiç bir şeyin saklanmamasını ister. Gömüleceği yer konusunda “Mezarlıkta beni, kalbi kırık olanların bulunduğu yere yatırınız ki, Hazreti İsa geldiğinde beni kucaklaya bilsin ve onların ortasında kaldıra bilsin” temennisinde bulunur.
Süryani Mor Efrem, 373 yılında Urfa’da 88 yaşında ölmüştür.
Süryani Mor Efrem, tartışmasız iyi bir dil ustasıdır. Süryani şairleri arasında, bir çok mânâyı az bir sözle ifade ede bilenlerin en başarılısıdır. Anlaşılır dile sahiptir.
İfadedeki derinliğine kimse ulaşamamıştır. Konularını seçerken çok dikkatli davranmıştır. Şiir ve kaside tarzını geliştirmiştir. Kasidelerinin güzelliği konumunu daha da arttırmıştır.
Bir yazar olarak olağan üstü üretkenliğe sahiptir. Niyseli Grigor’un bildirdiğine göre, bazen zihni, düşüncelerinin coşkun dalgalarıyla kabarıp taşardı ve o zaman Efrem şu şekilde dua etmek zorunda kalırdı : ‘’Lütfûnun selini durdur, ey Tanrım.’’
Mor Efrem, geniş düşüncelerini ve engin hayal gücünün meyvelerini insanlara uzun yazılar vasıtasıyla ulaştırmaya çalışmıştır. Bir çok manzum vaaz ve ilahi, Kitab-ı Mukaddes tefsiri, açıklayıcı dini konuşmalar ve polemik eserler kaleme almıştır. Bunlar çok kısa bir sürede Yunanca, Ermenice, Kıpti’ce, Habeş’çe ve Latinceye çevrilmişlerdir. Etkisi, sadece Mezopotamya’da değil, tüm Hıristiyan’lık dünyasında kendisini hissettirmiştir. Yapıtlarının büyük bir kısmı günümüze kadar gelmiş olup Latin harfleriyle altı büyük cilt halinde basılmıştır.
Mor Efrem, Süryani şiirini geliştirip, kendi tarzı yüzyıllar boyunca varlığını sürdürmüş, ilahi ve söyleşileri Süryani ayinlerinin düzenlenmesinde etkili olmuştur.
Memra (mimro) ve Madrasa (mardaşo) adı verilen iki tarzda yazılmış şiirleri vardır. Memra : konuşma tarzında olan şiir, Madrasa ise ezgisel çizgisi daha belirgin ve koro tarafından okunan bir tarzdır. Şiirleri mekânsal icra edilen tüm dua ve ilahi okumalarında sıkça kullanılır. 5. Yüzyıl Bizans tarihçisi Sozome’ye göre, kendisine ait üç milyona yakın şiir cümlesi olduğu belirtilir.
Süryanice’nin halk dili olarak ya da dinsel tören dili olarak kullanıldığı her yerde Mor Efrem’in ilahileri okunur. Bugüne kalan 400’e yakın ilahisi bilinmektedir. Kutsal Kitabın literal (harfiyen) şekilde okunmasının kesinlikle yanlış olduğunu ve bu tür yaklaşımların yanlış anlaşılmalara neden ola bileceğini ifade eder. Kutsal Kitapla ilgili yaptığı tefsir çalışmalarının çoğunu düzyazı yerine şiir türünde yapmıştır.
Süryani Mor Efrem Şiirlerinden örnekler :
ALLAH’ın düşüncesini bırakana, ALLAH’da her konuda zarar verecektir.
Eğer ALLAH ile ilgili olanlarla ilgilenirsen, ALLAH’da seninle ilgilenecektir.
Eğer bir çok konuyla ilgilenirsen, hiç biri tamamlanmayacaktın.
İncil’de yazıldığı gibi ; bütün bunlar sizlere verilecektir.
Çünkü her vakit onun ; ALLAH’ın olduğu, aklına bile gelmiyor.
Sizleri uykuda göre bilir, uyanın, kalkın ve namaz kılın,
(46 & 49 Beyitler)
Ey Rab ! Beni kötülerle birlikte dizme, seni kabul ettiğim gibi sen de beni öyle kabul et.
(68 & 69 Beyitler)
(19 & 23 Beyitler)
Musa kırk gün oruç tuttu, îliye’de kırk gün oruç tuttu.
Rabb’imiz de keza kırk gün oruç tuttu ve düşman olan Şeytan’ı yendi.
Baba, Oğul ve Kutsal Ruh, tek bir gerçek ALLAH’tır.
(15 & 19. Beyitler)
Günün oniki saatini, namaz ve ibadet için ayırıyorlar.
Kendini koruya bilmen için sahrayı tercih et, açlık ve susuzluğu da ilaç olarak kullan,
(1 & 3. Beyitler)
(18 & 56. Beyitler)
Eğer de ışınlarım geri çekmezse, akşam kanatlarım açamaz.
Ey süresiz ibadet eden sen ! Eğer yatmazsan, karanlık sana dokunamaz.
Ey yiğit olan ! Sen düşmedikçe, aldatmacılık sana musallat olamaz.
Dudakların ilahiler söylediği sürece, Şeytan’ın yayı etkisizdir.
Namazı kıldığın sürece, İblis’in vurduğu tokat zarar vermez.
Eğer uyumayıp sürekli ibadet etmişlerse, o uyanış İblis’i süngülemiştir.
Süresiz ibadetle iblis işkence görerek eriyor, Abişolum’un aldığı zehirle eridiği gibi,
Süresiz ibadetle İblis öldürülüyor, Kral Adunoyo’yu öldürdüğü gibi.
Namaz hizmeti takdim edildiği sürece, İblis’de Hamnun gibi hastalanıyor.
Geceleyin Şeytan ’ın borazanları çalar, savaşa kalkın diye,
Birlikler bir birlerine sorarlar, komutan neyi emreder.
Kendinize yüzbinlerce tuzak alın ve bana yem insanlar yakalayın.
Sabahtan akşama kadar, başı boş olan kişi harap bir evde yatıyordun
Kategori Kültür, Sanat ve Yaşam, S, Siyaset, Mağazin ve Sanat Dünyasi Ünlüler Etiket: Amid Diyarbak, astronomi, Babas Nusaybin, çok, dini, dua, Episkoposu Mor Yakup, Kutsal Kitab, Kutsal Kitapla, Kutsal Ruhun Kaval, Mor Efrem, MS, müthiş, Niyseli Grigor, Nusaybin Okulu, Ortodoks Kilisesi, Paskalya Bayram, Pers Kral, Sincar Da, Süryani Mor Efrem, Süryani Mor Efrem biyografi, Süryani Mor Efrem doğum yeri, Süryani Mor Efrem fotoğraf, Süryani Mor Efrem hakkında, Süryani Mor Efrem hayatı, Süryani Mor Efrem kaç yaşında?, Süryani Mor Efrem kimdir?, Süryani Mor Efrem memleketi, Süryani Mor Efrem nereli, Süryani Mor Efrem özgeçmişi, Süryani Mor Efrem resim, Süryani Mor Efrem video, yaz
« Madame de la Fayette Kimdir ?
Mahmut Tanal Kimdir ? »