No Man's Sky - Ps4 İnceleme
Geç inceleme olduğu için bazı konulara rahatlıkla değinebilirim. Öncelikle No Man’s Sky’ın en başından beri hype trenine yakalanmamıştım. En azından çıkış tarihi yaklaşana kadar da pek bir beklentim ve hatta çok fazla bilgim yoktu. Oyun tarihi yaklaşınca, özellikle de Haziran ayındaki ilk ertelemeden sonra No Man’s Sky ilgimi çekmeye başladı. O zamana kadar belki de nasıl olsa çıkışına çok var diyerek kenara attığım bir oyundu, şimdi ise her detayı inceliyor, haberleri kurcalıyor ve heyecan seviyemi artırıyordum.
Çıkış tarihine kısa bir süre kala benim de IGN’de yaptığım haberler şok etkisi yaratmaya başlamıştı. Multiplayer olarak nam salan, insanların birlikte oynarız diye birbirlerine söz verdikleri (ben de kuzenimle oynamayı planlıyordum) oyun bir anda “multiplayer değil, iki kişinin karşılaşması imkansıza yakın” sözleriyle hayranları ters köşeye yatırmıştı. Bu hayal kırıklığıyla birlikte piyasaya çıkan oyun, bugüne kadar olan süreçte de sürekli üzerine yeni hayal kırıklıkları ekledi.
Günümüzde bir oyunu, bir filmi tek ürün olarak ele alıp incelemek maalesef çok zor. Bazen bunu yapmaya çalışıyor, diğer tüm etkenleri gözardı ederek sadece ürüne odaklanıyorum. Bazen de bunu yapmak imkansız oluyor. Örneğin internetteki son Suicide Squad kampanyalarını hatırlarsınız. Film, bana göre tek başına güzel olmasına rağmen birçok seyirci fragmanda gösterilen sahnelerin filmde yer almamasından dolayı şikayetçiydi. O seyircilerin gözünden bakıldığında haklılardı, fragmanda gösterilip filmde çıkarılan sahneler gerçekten güzel gözüküyordu. Diğer yandan bakıldığında filmin yapımcısı da nihai ürüne bakın ve onu değerlendirin diyordu. Bu taraftan bakıldığında o da haklıydı. Düşünsenize şimdi ilk Die Hard ya da ilk Star Wars filminin reklamlarını izleyen ya da pazarlama dönemini hatırlayan var mı? Filmi televizyonda izleriz, güzel der geçeriz, zamanında olup da gösterilmeyen sahneler bizi ilgilendirmez.
İki taraf da kendilerince haklı olmasına rağmen artık pazarlama denilen olguyu gözardı edemeyiz. “PR yapmak” diye bir deyimin çok sık kullanıldığı bu dönemde pazarlama adına ürünler ikiye ayrılıyor; iyi PR yapılmış ürünler ve kötü PR yapılmış ürünler. Pazarlama ve tanıtım ekibi bir filmi, oyunu ya da ürünü olduğundan farklı da gösterebilir, olduğu halini çok iyi de gösterebilir. Ancak tanıtım aşamaları, güzide atasözümüz “yalancının mumu yatsıya kadar yanar” ile birleşince ortaya farklı sonuçlar doğuyor.
Uzun bir giriş yaptım biliyorum ama No Man’s Sky’ın durumu da bundan ibaret. Burada tartışmamız gereken önemli bir ayrım var. Bu oyunun PR’ı iyi mi yapıldı, yoksa kötü mü yapıldı? İki sonucu da iyi düşünmek lazım. Eğer hayranların ağzının suyunu en başından beri bu kadar akıtmasaydı, Hello Games’in kurucusu ve oyunun mucidi Sean Murray insanları bu kadar heyecanlandırmasaydı çıkışında oyun bu kadar satar ya da rekor kıracak şekilde ön sipariş alır mıydı? Oyun vaat ettiklerini karşılayamasa da potansiyelinden fazla sattı ve yapılan tanıtım çalışmalarının sonucunu kağıt üzerinde aldı. Hani bazen holdinglerde sadece kağıt üzerindeki rakam önemlidir, gerisi teferruattır ya, işte öyle bakarsak No Man’s Sky yapımcısı için de yatırımcısı için de başarılı bir oyun oldu çünkü ön sipariş ile rekor kırdı, çıkışında bile milyonlar sattı.
Bir de madalyonun öteki yüzü var. Bize bu kadar yalan söylenmeseydi, ya da hayranların bazı bilgileri abarttığını anlayan Sean Murray bunları zamanında çıkıp düzeltseydi oyun bu kadar kötü yorum alır mıydı? No Man’s Sky’ın çıktıktan sonra herkesin deneyimleyeceği ve neyin ne olduğunu göreceği aşikar. Ne olduğunu bize ilk aşamasından beri düzgünce söyleseydi, beklenti bu kadar yüksek olmadan çıksaydı en azından biz de No Man’s Sky’da olmayanı aramazdık. Düşünsenize, bir oyunda olmayan özelliği beklemez ve yok diye de kötülemezsiniz. Örneklendirmem gerekirse FIFA’da hakem olmak, hakemi yönetme özelliği yok. Kimse de böyle bir özellik yok diye gidip kötü puan vermiyor. Ancak siz tanıtım aşamasında artık hakem olacaksınız, iki arkadaşınız oynarken siz de hakemi yöneterek kararları vereceksiniz deselerdi ve oyunda bu özellik olmasaydı o zaman kötü not alır ve neden yok denirdi. Bu arada şimdi uydurdum ama güzel bir özellik olurmuş, ey EA duy sesimi.
Tanıtımın gücü ve önemi de işte burada geliyor. Oyunu yalanlar üzerine kurarsanız, mumunuz yatsıya kadar yanar, kağıt üzerinde belki başarılı olursunuz yalan tanıtımla ama sonrasında güveniniz sarsılır.
Geç incelemeden dolayı biraz daha köşe yazısı tarzında yazmak istedim. Oyunla ilgili neden kötü yorumlar alındığı, neden bu kadar beklenen bir oyunun hızlı çöküşe geçtiğini yorumlayarak anlatmak istedim. Bundan sonrasında ise oyunda neler yapamadığımız değil (çünkü bunlar bir hayli fazla) neler yapabildiğimizi anlatalım.