Doç. Dr. Nevin Çelik - DİNDARLIK MODASI
20 Ocak 2015, 11:12
Bu hafta sizinle, son dönemin moda akımı olan dindar görünme çabası ve bu çabanın beraberinde getirdiği tuhaf görüntüler üzerine sohbet etmek istiyorum. Dünya geneli incelendiğinde siyasi değişimlerle kültürel ve sanatsal değişimlerin hep içi içe olduğu görülür. Daha doğrusu biri diğerinin sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Her yeni siyasi akım müzikten resime, romandan şiire tüm sanat anlayışına yansıdığı gibi, insanların kılık kıyafet ve fiziksel görünüşlerine, daha doğrusu günlük yaşamlarının detaylarına yansımaktadır.
Günümüz Türkiye’sinde değişen siyasi yapıyla birlikte insanların okudukları yazarlar, izledikleri filmler ve fiziksel görünüşleri de farklılık göstermiş ve yeni bir akım doğmuştur. Bu yeni akım dindar olma daha doğrusu dindar görünme akımıdır. Dindar görünme akımı -yada modası- ilk olarak kılık kıyafetlerle başladı. Özellikle devlet dairelerinde ve eğitim kurumlarında uygulanan kılık kıyafet yasasının kaldırılmasıyla beraber bayanların başörtmesinde büyük bir artış olduğu gözlemlenmektedir. Ancak bu artış, beraberinde yeni bir başörtülü bayan tipini doğurmuştur. Sadece saçın kapatıldığı bu yeni tip başörtülükte tırnaktaki ojeden, gazino solistlerinkini arattırmayacak ağırlıktaki göz makyajına kadar, daracık jean pantolandan kısa boy eteğe kadar her tür detaya rastlanabiliyor. Bu çarpık örtünme şekli, dini bir vecibeyi yerine getirmekten daha ziyade, dindar topluma ayak uydurma ve dindar görünme modasının sonuçlarından bazılarıdır.
Dindar görünme modasının diğer bir absürt yanına sosyal medya paylaşımlarında rastlanır. İnsanların neredeyse her konudaki duygu ve düşüncelerini paylaştığı sosyal paylaşım sitelerinde dini içerikli sözler, şiirler her geçen sene daha çok artmaktadır. Bunun neresi yanlış diye sorulabilir. Yanlışlık bu tarz bilgilerin paylaşılmasında değildir bittabi, yanlışlık dindar görünme hevesiyle çoğu yanlış kaynaklardan alınmış bilgilerin paylaşılmasındadır. Şeklen dindar görünme çabası, araştırılarak öğrenilen bilginin yerine, sık paylaşıldığı için doğru olduğu zannedilen bilginin yayılmasına sebep olmaktadır. Mevlana’ya atfedilerek paylaşılan yüzlerce söz, hayatında bir kez Mevlananın mesnevisini okumamış kişiler tarafından paylaşıladurur. Mevlana’yı geçtik, sanki Peygamberimize ait bir hadismiş gibi paylaşılan asılsız sözler, hatta doğru verilmemiş mealler dini bir paylaşımda bulunmaktan çok dini görünmeye çalışmanın tezahürleridir.
Toplumda yirmi yıl öncesine nazaran kendini dindar olarak tanımlayan insan sayısında artış görülmüştür. Rastladığım çok ilginç bir ankette, insanlara “dindar mısınız” diye sorulduğunda verilen cevaplarla “dini vecibeleri yerine getiriyor musunuz” diye sorulan soruya verilen cevapların aynı minvalde olmadığı belirtiliyordu. Kısacası, kişiler kendilerini “dindar” olarak tanımlamalarına rağmen, dini pratikleri aynı oranda yerine getirmediklerini belirtmişler.
Dindarlık tanımından yola çıkılarak dindarlıkla birlikte artması beklenen başka birçok insani değerde de azalma olduğu görülüyor. Yani toplumda kendisini dindar diye tanımlayan tipler artarken, hırsızlık azalmıyor mesela, yada yardımlaşma sadakalaşma artmıyor. Dindarlığın dıştaki en şekli görüntüsü olan ve ekonomik güce bağlı olan hacca/umreye gitmek artarken, zekat vermek aynı oranda artmıyor. Dindar bir toplumu diğerinden ayıran en belirgin özellikler aslında bu paragrafta sayılan hasletler olması gerekirken yukarıda bahsettiğimiz kılık kıyafet değişiklikleri, dindar söylemlerin artışı gibi vitrin dindarlığı daha çok artış gösteriyor. Durum böyle olunca, Türkiye’de bir sonraki seçimde iktidarın kimlerin olacağına bağlı olarak dindarlık yüzdemizin de değişebileceğini düşünüyorum. Ne kadar müslüman olacağımızı genel seçimler belirlememeli diyorum, belirliyorsa bu şirk olur mu sorusunun cevabını da konunun uzmanlarına yöneltiyorum.
Bugünlük bu kadar. Sevgiyle ve muhabbetle kalın, e mi!