Hocam Selamun aleykum, burayı tam olarak anlayamayıp size danışmak istedik. Namazı bozar diye biliyorduk.
1368- Soru: Bir imam, “Semia…” yerine “Semie” okusa hüküm nedir?
Cevap: Böyle bir okuyuş doğru olmamakla beraber namazı ifsad etmez. Kalın okunacak bir harfi ince, ince okunacak bir harfi kalın okumakta umum belvâ vardır. (Büyük İslam İlmihali, Namazla ilgili bölüm, madde: 439). [Zamanımız Meselelerine Fetvalar, Mehmed Emre, s. 380]
Soru: Fazıl Karataş tarafından yazıldı. Kategori: Soru - Cevap
Cevabın sonunda kaynak olarak gösterilen Büyük İslam İlmihali’nin söz konusu maddesi şöyle:
439- Kur’ân-ı Kerîm’in kıraatinde/okunuşunda i’rab cihetiyle (yönüyle) sehven vuku bulan hata, velev ki itikadı, küfrü müstelzim olacak kadar mana değiştirilmiş olsa dahi, namazı mutlaka bozmaz. Çünkü insanların birçoğu i’rabın şekillerini ayırmaya kadir olamaz (güç yetiremez). “İbrâhîme” kelimesinin sonunu “İbrâhîmu” şeklinde ötre ve “Rabbuhu” kelimesinin “bâ” harfini de üstün “Rabbehu” şeklinde üstün okumak gibi… “Na’budu” kelimesinin be’sini de “Na’bidu” şeklinde esre okumak böyledir.” [Bilmen Yayınevi, İstanbul, 1966 tab’ı, s. 218]
Görüldüğü üzere burada bahse mevzu olan husus i’rab meselesidir, yani harekedir. Soru ise harf değişikliğiyle ilgili. Yani ayn yerine hemze okumak… Ama hüküm değişmez.
Malumunuz, rukûdan doğrulurken ‘Semiallâhü limen hamideh’ demek, imama da yalnız kılana da sünnettir. Cemaatle kılarken, cemaat, ‘Semiallâhü limen hamideh’ demez, sadece ‘Allâhümme Rabbenâ ve leke’l-hamd’ der.
Peki, buradaki söz konusu okuma hatası (semie) namazı bozar mı?
Bozmaz. Bunu söylemek zaten sünnettir. Namazın sıhhatine taalluk eden rükünlerden değildir. Fakat ayn’la işitme manasındaki semia kelimesinin yerine, bile bile hemze ile semie denmez. Bu kalıpta anlamlı bir kelime yoktur. Bilmiyerek yapana hatırlatmak, mümkün olduğunca öğrenmesine yardımcı olup dikkat etmesini temin etmek gerekir.
Ayrıca namazın farzı olan kıratta yapılan bazı hatalar da namazı bozmaz. Mesela birbirne benzeyen harfleri karıştırmak namazı bozmaz. Buna göre Fatiha suresindeki sin, sad; ya da dad; tı, zı harflerini karıştırıp birinin yerine diğerini okumak namazı bozmaz. Hele hele buradaki ayn harfinin hemze gibi ince okunması da namazın sıhhatine engel değildir.
Kıraatta bir harfi başka bir harf yerine okumak mânayı değiştiriyorsa ve iki harf arasında mahreç yönünden bir yakınlık da mevcut değilse, namazı bozar. Ama iki harf arasında mahreç yakınlığı bulunduğundan, onları birbirinden ayırt etmek ve telaffuzda bu yüzden sıkıntısız okumakta meşakkat varsa, namazı bozmaz.