Yıllık cari açıktaki hızlanma devam edecek
Geçen yılın son ayında, hem ithalatla birlikte doğrudan yatırımlara ait kar transferleri ve faiz ödemelerindeki hızlanma hem de baz etkisi nedeniyle, yıllık cari açıkta ciddi bir artış görüyoruz. Aralık ayında cari açık 7,7 milyar dolara çıkarken; yıllık açık da 47,1 milyar dolara ulaşıp milli gelire oranla %5,5 seviyesine işaret ediyor. Böylece, 2016 yılında 33,1 milyar dolar ile milli gelirin %3,8’ine inerek yapısal açık engelinin aşılması yönünde iyimser bir görüntü çizen cari dengenin geçen yıl iyileşme trendini devam ettiremediğini izliyoruz.
Bu yılın ilk ayına ait Gümrük Bakanlığı’nın dış ticaret verileri doğrultusunda da, yıllık açıktaki hızlanmanın devam etmesini ve Ocak sonunda 51 milyar dolara ulaşmasını bekliyoruz. Özellikle, ilk çeyrekteki hızlanma belirgin kalmaya devam ederken, zayıf baz etkisinin azalmasıyla, yıllık açığın yılın kalan döneminde daha ılımlı bir seyir izleyeceğini tahmin ediyoruz. 2018 yıl sonu için de, milli gelirin %5,3’üne işaret eden 48 milyar dolar açık seviyesi ile, geçen yıla benzer görünüm beklemeye devam ediyoruz.
Cari açıkta geçen yıl gözlenen artışta, altın ve enerji dengesindeki bozulma ana unsur olurken; Eylül ayından itibaren altın ve enerji dışı ‘çekirdek’ açıkta da artış yaşandığını gözlemliyoruz. Nitekim, Ağustos sonunda pozitif bölgeye geçen 12 aylık kümülatif bazda ’çekirdek’ cari denge, yıl sonunda 4,3 milyar dolarlık açık verir konuma geçiyor. Ancak yine de, 2016 sonundaki 11 milyar dolarlık açık düzeyine göre daha olumlu bir tablo yansıttığını da gözden kaçırmamak gerekiyor.
Finansman tarafında ise geçen yılın tümünü değerlendirecek olursak, i. doğrudan yatırımların katkısı daha zayıf olarak devam ediyor; ii. portföy yatırımları hem hisse hem de DİBS tarafında iyileşme yönünde. Euro tahvil ihracı 9,7 milyar dolar ile bir önceki yıla ait 5,5 milyar doların ciddi üzerinde; iii. bankaların vade yapısı itibariyle net borçlanması kısa vade lehine gelişiyor; iv. reel sektörün yatırımlarında kullandığı uzun vadeli borçlanmaları 2016 yılının dörtte birinden biraz fazla; v. ithalattaki artışa bağlı olarak, ithalatın finansmanında kullanılan kısa vadeli ticari krediler iki katına çıkıyor; vi. bankaların yurt dışı muhabirlerindeki döviz mevduatları yine artış yönünde; viii. 10 aylık dönemde 4,5 milyar dolar artış kaydeden TCMB döviz rezervleri son iki ayda 12,7 milyar dolarlık düşüşe işaret ediyor.
Sonuç olarak, her ne kadar petrol fiyatları ve iç talep koşullarına yönelik beklentilerimiz doğrultusunda cari açığın özellikle yılın ikinci yarısında daha ılımlı bir seyir izleyeceğini öngörsek de, özellikle son dönemde artan küresel normalleşmenin hızına yönelik endişeler nedeniyle, dış dengenin sürdürülebilirliğine yönelik temkinli duruşumuzu koruyoruz.