İş Kanununda Deneme Süresi Nedir? Hukuki Etki Ve Sonuçları Nelerdir? - SMMM Gündem
DAR MÜKELLEF KURUMLARDA İHRACAT MUAFLIĞI
Abdurrahman KIZILAY Temmuz 4, 2018 Okuma süresi: 3 dk, 1 sn
İŞ KANUNUNDA DENEME SÜRESİ NEDİR?
HUKUKİ ETKİ VE SONUÇLARI NELERDİR?
Deneme süresi, 4857 sayılı İş Kanunu’nun
Deneme süresi içinde taraflar iş sözleşmesini bildirim süresine gerek olmaksızın ve tazminatsız feshedebilir. İşçinin çalıştığı günler için ücret ve diğer hakları saklıdır.” Şeklinde düzenlenmiştir.
Bu maddeye göre deneme süresi hükmü “iş sözleşmesinin ilk iki ayı deneme süresidir” şeklinde kendiliğinden mevcut olan bir hüküm değildir. Aksine, deneme süresi, iş sözleşmesinde taraflarca böyle bir süre ve kayıt konulduğu takdirde söz konusu olabilmektedir. Bu nedenle, deneme süresinin varlığını iddia eden taraf, iş sözleşmesinde deneme kaydının varlığını ve öngörülen deneme süresinin ne kadar olduğunu ispatlamakla yükümlüdür.
İş Sözleşmesi Yazılı Yapılmadığı Takdirde Deneme Süresi Nasıl Değerlendirilecektir?
İş sözleşmesi yazılı yapılmadığı takdirde, sözlü olarak yapılan iş sözleşmesinde deneme kaydının konulduğunu ispatlamak çok zor görünmektedir. Taraflar iş sözleşmesini yazılı yapmamakla birlikte, salt deneme kaydını gösteren özel bir metin imzalamışlarsa bu da geçerlidir. Ancak, herhangi bir yazılı belge bulunmayan hallerde, karşı taraf onaylamadığı sürece deneme kaydının ispatı mümkün görünmemektedir.
Deneme süresi kısaca, işçi veya işverene deneme süresi içinde iş sözleşmesinin tazminatsız veya bildirim süresine gerek kalmadan feshedilebilmesine olanak tanıdığı zaman dilimidir.
Deneme Süresinin Hukuki Sonuçları :
506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nda deneme süresi öngörülmediğinden, bu kanunun tüm hükümleri deneme süreli işçiler için de uygulanır. Deneme süresinin varlığı, işçinin bu süre içinde sigortasız çalıştırılmasını haklı göstermez ve bu durumdaki işverene 506 sayılı Kanun uyarınca idari para cezası uygulanır.
İşçinin deneme süresi içinde çalıştığı süreye ilişkin normal günlük ücretleri, varsa fazla çalışmalara ilişkin ücret hakları, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde ücretli dinlenme hakkı, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmışsa ilave ücret hakkı ve iş sözleşmesi ve toplu iş sözleşmelerinde öngörülen tüm işçilik hakları, öngörülen şartların gerçekleşmesi halinde deneme süresinde de söz konusu olacaktır.
Sonuç olarak, deneme süresinin taraflara sağladığı en temel hak söz konusu sözleşme çerçevesinde yapılan işle ilgili olarak memnuniyetsizlik durumu söz konusu olduğunda her hangi bir tazminata mahkûm olmadan sözleşmenin feshedilebilmesidir. Bu konuda unutulmaması gereken diğer önemli bir nokta da bu süre zarfında işçilerin sigorta bildiriminin yapılması gerektiğidir.
Etiketler: Deneme Süresi