Toplumsal Eşitlik | Dünya | İspanya: İşten atılan Delphi işçileri sendikalarla karşı karşıya geliyor
Olaylar, 28 Şubat günü, Sosyalist Parti (PSOE) ile Komünist Parti’nin önderliğindeki Birleşik Sol’un (Izquierda Unida, IU) bölgesel koalisyon hükümetinin (Junta - İspanya’daki özerk yönetim birimi), Endülüs’ün özerk bölge olma kararını almasının 33. yıldönümü için bir gösteri düzenleme çağrısı yaptığı Cadiz’de yaşandı. Söz konusu çağrı, İspanya’nın önde gelen sendikal örgütleri olan İşçi Komisyonları (CCOO) ve Genel İşçiler Birliği (UGT) tarafından desteklendi.
Ana pankartta, “Endülüs için! Haklar, istihdam ve Onur!” yazılıydı. Yürüyüşün açıklanmış olan amacı, bölgenin otonom konumunu kutlamak ve Endülüs’teki PSOE-IU hükümetinin iktidara geldiği geçen yıldan bu yana uyguladığı büyük kesintilerden saptırarak, merkezi hükümetten, kemer sıkma politikalarından vazgeçmesini talep etmekti.
(Cadiz’de yürüyen eski Delphi işçileri)
Kendilerini eski Delphi işçileri olarak adlandıran ve işten atılmalarından bu yana yedi yıldır iş arayan işçiler, yürüyüşün başına geçme talebinde bulundular. Sendikalar, PSOE ve IU buna karşı çıktı ve çarpışmalar başladı. İşten atılmış işçileri resmi yürüyüşten atmak ve güzergâh boyunca yürüyüşü korumak amacıyla çevik kuvvet çağırıldı.
Eski Delphi işçileri, sloganlar atıp protestolarını ifade ettikleri bitişik sokaklarda toplandılar. Onlar, “PSOE-PP [iktidardaki sağcı Halk Partisi], ikisi de aynı bok! Peki ya Birleşik Sol? Onlar da! Peki ya sendikalar? Onlar da!”, “Sendikalar: Hainler!”, “CCOO: Hainler!”, “Daha fazla iş; daha az sahtekâr!”, “Bu kadar sahtekâra yetecek ekmeğimiz yok!” sloganlarını attılar. Ardından, resmi yürüyüşün iki yanında yürüyerek, “Sizler döküntüsünüz!”, “Utanın!”, “Hepiniz satılmışsınız!” diye bağırmaya devam ettiler.
Delphi, 1999 yılında General Motors’tan ayrı bir birim haline getirilmiş ama bu otomobil şirketinin en büyük mal sağlayıcısı olmaya devam etmişti. Şirket aynı zamanda, Ford’a ve Mercedes Benz’e de parça satıyordu. Delphi, dünya çapında, 59’u Avrupa Birliği’nde bulunan, 180’den fazla fabrikaya mal sağlıyordu.
Ama Delphi, 2007’de iflasını ilan etti ve 1.600’ü doğrudan 2.500’ü ise dolaylı işi ortadan kaldıracak şekilde Cadiz Puerto Real’deki otomobil kapısı üreten fabrikasını kapattı. Bu, şirketin, 25 milyon avro devlet yardımı aldıktan sonra, fabrikayı en az 2010 yılına kadar açık tutacağına ilişkin anlaşmayı çiğnemesiydi.
İşten atılan işçiler tazminat aldılar ve bölgesel hükümet onların yeniden mesleki eğitimden geçirileceğine söz verdi. Bununla birlikte, fabrikanın kapatılmasından altı yıl sonra, 600 dolayında işçi hala bir iş bulamamış durumda. Ekim 2012’de, Junta, kapatma sırasında üzerinde anlaşılmış olan yardım paketine ve eğitime son verdi ve o günden beri, işçiler işsiz olarak sınıflandırılmış durumda çok düşük bir ücretle yaşıyorlar.
Sendika önderleri, işçilerin öfkesini saptırmak için, Çinli çokuluslu şirket Beijing West Industries’in (BWI) Puerto Real’deki makinelerin çoğunu satın almış olmasından yararlanmaya çalışmış ve onun Cadiz’de yatırım yapmayla ilgilendiğini açıklamışlardı.
BWI, Endülüs Juntası ve sendikalar arasındaki tartışmalar, geçtiğimiz yıl başladı. Onların hepsi, işsiz olmayı sürdüren eski Delphi işçilerinin, sendikalar tarafından kabul edilmiş olan alay edici koşullarda, yıllık 1.890 saat çalışma karşılığında 14.000 avro (32.200 TL) ücretle çalışmayı kabullenecek kadar çaresiz olmasına bel bağlıyorlar. Bir UGT temsilcisi, sendikaların açıklamayla batmış olduğu derinliği, “bunun altındaki her şey yoksullukla oynamaktır” diyerek gösterdi.
Görüşmeler sırasında, Junta’nın fabrikayı 10 milyon avroya satın almaya ve onu BWI’ye hibe etmeye hazır olduğu ortaya çıktı.
Bölgesel hükümet, Ocak 2013’te, BWI ile görüşmelerin, bütün bu ödünlere rağmen sona ermiş olduğunu açıkladı. Şirket için başlıca sorun, Junta ile sendikalar tarafından önerilmiş olan ortalama 1.000 avro (2.300 TL) aylık ücretin, şirketin diğer ülkelerde ödemek zorunda olduğu 350 avronun (805 TL) üç katı olmasıydı.
Sendikalar, buna yanıt olarak göstermelik bir protesto sahneye koydular. Dört sendikanın her birinden eski Delphi işçilerini temsil eden bir önder kendilerini birkaç saatliğine yerel hükümetin merkezine kilitlediler. Sonunda, bunu kendi aileleri için yaptıklarını açıklayarak, kendi iradeleriyle eyleme son verdiler. Onlar, direnmiş olmaları durumunda geceyi karakolda geçireceklerinden ve bir yıl içinde “her şeyin ortaya konacağı” bir yargılama olacağından korktuklarını söylediler!
Bir diğer video, eski Delphi işçilerinin, sendika önderlerinden IU üyesi biri hükümet merkezindeki eylemlerini haklı çıkarmaya çalışır ve eğer beklentileri buysa işçilerden af dileyeceğini söylerken sergilediği düşmanlığı gösteriyor. Konuşmalar, “Aşağılık herif, defol git!”, “Savaş!” ve “Sen polis elbisesi giyiyorsun!” gibi suçlamalarla bastırıldı.
Eski Delphi işçilerine fabrikanın kapanmasından bu yana geçen altı yıl boyunca verilmiş olan hiçbir söz ve vaat yerine getirilmedi. Durum, Cadiz bölgesindeki işsizliğin, yüzde 26 olan ulusal ortalamanın oldukça üzerinde, yüzde 41’e yaklaşmış olduğu koşullarda gerçekleşti. Gençler arasındaki işsizlik ise yüzde 62,5 ve bu ulusal ortalamadan yüzde 7 fazla.
Bu arada, sendika önderleri, işlerini, dolgun maaşlarını, devlet desteklerini ve şirketlere denetçilik gibi yan işler karşılığındaki büyük ödenekleri almaya devam ediyorlar. Bunlar arasında, yönetsel “işgücü düzenleme” planları dolayımıyla yitirilmiş her iş karşılığında bir yüzde toplamak da var.
Vicky Short / 9.11.2015