﻿﻿ Dol Guldur
Dol Guldur - Giriler
Dol Guldur, J. R. R. Tolkien'in kurgusal Orta Dünya evreninde yer almış bir kale durumundadır. Sindarin’deki karşılığı “Efsun Tepesi” olarak geçen Dol Guldur ile ilgili işte detaylar.
Dol Guldur (Sindarin’deki karşılığı “Efsun Tepesi”), J.R.R. Tolkien’in Orta-Dünyası’ndaki Sauron’un Kuyutormanda ki kalesinin adıdır. İlk olarak ismini The Hobbit’te görüyoruz (Necromancer’ın zindanları). Kayalık ve boş bir araziden oluşan tepe, ormanın güneybatı tarafındaki en uç kesimdir. Sauron burayı işgal etmeden önce, burası “Çıplak Tepe” olarak bilinirdi. Anduin’den Lothlorien’e doğru uzanan ormanın batı kısında yer almaktadır. Dol Guldur ismi, Sauron’un kalesi olan yer olmaktan ziyade, tüm bu tepenin ismi olduğu için, Yüzük Kardeşliği, Cerin Amroth’tan geçerlerken aslında bu kaleyi uzaktan da olsa görüyorlar.
İkinci Çağ’da, Sauron tepeyi işgal etmeden önce, Thranduil’in babası Oropher’in komutasında, Woodland Diyarı’nın Silvan Elfleri, Amon Lanc etrafındaki Rhovanion bölgesine çoğaldılar ama daha sonra Lorien ve Moria arasındaki çatışmadan uzak kalmak için daha kuzeye doğru ilerledirler. Üçüncü Çağ’ın 1000’li yıllarının başında, burada baş gösteren tehlikeyi sezinleyen Elf Bilgelerdi. Üçüncü Çağ’ın diğer kısmında ise, Sauron bu kaleyi, Lothlorien’e ve çevre bölgelere saldırmak için kullandı. Tolkien kitabında da Dol Guldur’dan şu şekilde bahsediyor. Aslında Sauron, bu kaleyi bilinçli bir şekilde ele geçirdi; Yüzük Savaşı sırasında yüzük yola çıktığında, Gladden Çayırlarına yakın bir yerde, yüzüğü ele geçirmeyi amaçlıyordu.
Bitmemiş Öyküler’e göre, Dol Guldur, ilk olarak Sindarin dilinde Amon Lanc olarak biliniyordu. (çıplak ya da boş kayalık anlamında). Sauron buraya yerleştikten sonra, Dol Guldur “Efsun Tepesi” olarak çürümüşlüğün ve kötülüğün ismini aldı. Dol kelimesi “kafa” anlamına gelir ama Tolkien’ın eserlerinde Dol ön eki daha çok tepe ve dağ isimleriyle birlikte kullanılır. (Dol Amroth ve Dol Baran’da olduğu gibi). Guldur kelimesi “kara büyü” anlamına gelir; gûl sözcüğü, efsun, büyü anlamındadır. Dûr kelimesi ise “karanlık” anlamına gelir.
Kurgusal Mekan – Coğrafik Yeri :
Dol Guldur, Yüzüklerin Efendisi serisiyle birlikte verilen haritalarda görünmektedir. Bu tepe, Lorien’den başlayıp Anduin Nehri’nin doğu kısmından itibaren uzanmaktadır. Sauron’un etkisi, ormanın üzerine karanlık bir gölge düşürmüştür, bu yüzden de bu kısım Kuyutorman olarak bilinmektedir.
Ormanın kuzeydoğu kesiminde ise, Thranduil’in krallığı, Erebor ve Yalnız Dağ bulunmaktadır. Daha kuzeyde ise bir zamanlar Cücelerin hüküm sürdüğü Ered Mithrin, Gri Dağlar yer almaktadır.
Kitapta yer alan eklere göre, Sauron’un yenilmesinden sonra yapılan bir konseyde, Celeborn ve Thranduil bu bölgenin ismini, Eryn Lasgalen olarak değiştirmişlerdir, "Yeşil yaprakların Ormanı”. Thranduil bu bölgede, güney kesime kadar uzanan dağlara kadar giden bölgeyi kendisine alırken, Celeborn’da, bu kesimden aşağısını almıştır ve buraya Doğu Lorien adını vermiştir.
Dol Guldur’un kurgusal tarihi, Tolkien’ın pek çok eserinde karşımıza çıkmaktadır. Kuyutorman'ın içinde ve Lorien’in ykınında yer aldığı için Sauron’un gücünü geri kazanmasında önemli bir yere sahipti Dol Guldur.
Sauron, Isildur’a yüzüğü kaybedip yenildikten sonra, Amon Lanc’a geri döndü ve güçlerini geri toplayabilmek için burada bir kale inşa etti. Burada baş gösteren kötücül güçler dış dünyaya belirgin hale gelmeye başladığında, insanlar Sauron’a Necromancer ismini verdiler. İlk başta, Sauron’un dünyaya fiziksel bir bedende geri geldiğine kimse inanmamıştı; sadece bedenini geri kazanmak için dinlendiğini söyleniyordu; bu sırada da tüm kaleyi ve toprakları emrindeki Nazgul’lara yaptırıyordu. Ama gücü artmaya devam ettikçe, Üçüncü Çağ’ın 2063 yılında, Gri Gandalf, Dol Guldur’a inceleme amaçlı gitti. Ancak, Sauron’un bunun farkındaydı ve doğuya çekilerek saklandı.
Üçüncü Çağ’ın 2845 yılında, Durin’in halkının Kralı ve aynı zamanda cücelere verilen son güç yüzüğünün taşıyıcısı olan II. Thrain, Sauron’un güçleri tarafından yakalndı ve Dol Guldur’a hapsedildi. Gandalf 2850 yılında tekrar Dol Guldur’a gitti ve bu sefer şüpheleri doğrulandı. Yaptığı araştırmada, Thrain’i zindanda ölüme yakın bir şekilde buldu; adını bile unutmuştu ama Gandalf’a, Thorin Meşekalkan’a vermesi için Yalnız Dağlar’a giden bir harita ve bir anahtar verdi. 2941 yılında Sauron Mordor’a geçti. On yıl kadar sonra, Sauron, üç Nazgul’u, kaleyi tekrar ele geçirmeleri için gönderdi. Sauron’un yokluğunda “Khamul” Sauron’un güçlerini komuta etti. 3018 yılının mart ayında, Sauron’un güçleri, Gollum’un Elfler tarafından yakalandığını ve Thranduil’in ona işkence yaptığını öğrendi. Dol Guldur’daki orklar hemen Elflere saldırdılar ve bu hengâmede Gollum kaçmayı başardı.
Yüzük Savaşı’nın son günlerine yakın bir zamanda, 3019 yılının mart ayında, Dol Guldur, daha sonrasında Lothlorien ve Kuyutoman Savaşları olarak bilinecek savaşlar için Lothlorien’e ve Thranduil’in krallığına kuvvet gönderdi. Bu savaşlar çok zararla geçti ama Galadriel’in yüzüğünün gücü ve Elflerin gücü, Dol Guldur’un gücünü kırmaya yetti. Aynı zamana denk gelen Dale Savaşı da büyük ihtimalle cücelere karşı yine Dol Guldur tarafından yapılmıştır. Sauron’un düşüşünden sonra, Celeborn Dol Guldur’a saldırdı ve kaleyi ele geçirdi. Sonrasında, Galadriel yüzüğü gücüyle, ormanın üzerine düşen gölgeyi kaldırmak için kaleyi yerle bir etti. Bütün bu savaşların detayları Yüzüklerin Efendisi serisinin “B Eki’nde” bulunabilir.
Dol Guldur’un tarihinde, Tolkien, Sauron’un artan aktivitesinin ve gücünün Sauron’un düşmanları arasında nasıl gerginliğe yol açtığından bahsetmiştir. Bilgelerden oluşan grup Dol Guldur’da artan kötülüğü sezinlemişler ve Sauron’un hayatta olup olmadığını ve hayattaysa gücünü geri kazanıp kazanmadığını öğrenmek istemişlerdir. Tolkien, Elf ve İnsanların Son Birlikteliği’ni İkinci Çağ’ın sonunda tasvir etmiştir ve sonuçları bir daha bu şekilde bir savaşın yaşanmaması gerektiğinin altını çizmiştir. Dol Guldur’da artan faaliyetlere karşılık olarak, 2463 yılında Ak Konsey’i kurmuşlardır. Çok daha sonları 2850 yılında, Gandalf, Dol Guldur’a girerek oradaki kötülüğün kaynağını bulmaya çalışmıştır ve tehlikenin Sauron’dan geldiğini haber etmiştir. Ertesi yıl da, Ak Konsey’i Sauron’a saldırması için tavsiyede bulunmuştur.
Ama öte yanda, Konsey’in başı Saruman, Sauron’un Tek Yüzüğe karşı olan ihtirasından etkilenmiş ve Gandalf’ın bu tavsiyesine çeşitli sebeplerle karşı çıkmıştır. Örneğin, Tek Yüzük’ün Anduin Nehri’nde kaybolduğunu söylemiştir. Aslında, Saruman’ın kendisi de, Tek Yüzük’ü arıyordu ve gizli bir şekilde Konsey’e ihanet etmişti. Buna ilave olarak, yüzüğün Gladden Çayırlarında bir yerde olduğunu düşünüyordu zira Isildur en son orada görülmüştü. Saruman her şeye rağmen, Sauron’u rahatsız etmek istememiştir zira yüzüğün eninde sonunda gerçek sahibine geri dönmeye çabalayacağını biliyordu.
Bir süre sonra da, Saruman kendi yöntemleriyle devam etmeye başladı. Gandalf, Sauron’un varlığından oldukça rahatsız oluyordu ve Ak Konsey’i bir saldırı için teşvik ediyordu, çünkü bunun Orta-Dünya ve hakları için gerekli olduğunu savunuyordu. Saruman bu sefer onunla hem fikir oldu zira birkaç yıl evvel, Sauron da aynı yerde yüzüğü aramaya çıkmıştı. Eğer, Ak Konsey, Sauron’a saldırıya geçerse, bu onu ve güçlerini yoldan geçecekti ve Saruman yüzüğü aramaya odaklanabilecekti. En sonunda bir saldırı kararlaştırıldı ancak böyle bir saldırının varlığından haberdar olan Sauron karşısında pek de parlak bir zafer kazanılmadı. Yüzük Savaşı zamanına kadar da Saruman’ın maskesi düşmedi ve yine bu zamana kadar Sauron’un varlığı tam olarak bir tehdit olarak kabul edilmedi.
Kuyutorman genel olarak Elfler tarafından mesken tutulmuş bir bölge olarak tasvir edilmiştir. Kral Oropher, oğlu Thranduil ve torunu Legolas da bunların arasındadır. Yine de, Silvan Elfleri, Kuyutorman’da yaşayanlar arasında en baskın olan gruptur. Evleri, ormanın derinliklerine kadar uzanmaktadır. Ama yine de, Sauron bölgede kendine ait bir kale inşa etmeyi ve zaman içerisinde Elflerden bazı bölgeleri kendine almayı başarmıştır. Zaman içerisinde de, ormanda orklar, Nazgul ve dev örümcekler dolaşmaya başlamıştır.
Sauron’un düşüşünden sonra, Galadriel ve Celeborn’un önderlik ettiği Lothlorien Elfleri, Anduin Nehri’ni geçmiş ve Amon Lanc’ı ele geçirmişlerdir. Bu esnada, kale de yerle bir edilmiştir. Celeborn bu bölgeyi, “Doğu Lorien” olarak adlandırmıştır ve Silvan Elfleri bu bölgede yaşamaya devam etmişlerdir..