27 Eylül 2009 , 2 dakika okuma süresi
Miguel de Icaza'yı bir hain olarak tanımlayan Stallman, konuşmasına Icaza'nın Microsoft'un özgür yazılıma karşı savunması olduğunu ve bu yeni Open Source laboratuvarları hareketinin güven vermediğini vurguladı.
Linux ve Unix-benzeri işletim sistemleri için tamamen özgür bir masaüstü ortamı olan GNOME'un yaratıcısı, Microsoft'un .NET geliştirme platformunun Linux ve Unix-benzeri işletim sistemleri altında çalışmasını sağlayan Mono projesinin yaratıcısı, Midnight Commander dosya yöneticisi üzerinde çalışmış ve Gnumeric'in yaratıcısı olarak özgür yazılıma yaptığı katkılarla bilinen Icaza, bunun yanında daha önce de OOXML standartına karşı yürütülen kampanyayla aynı fikirde olmadığını belirterek, açık kaynak ve özgür yazılım toplulukları tarafından bir çok eleştirilere maruz kalmıştı.
Daha önce Mono projesini de bir çok kez eleştiren Stallman bu konuşmasında daha da ileri giderek, "C# legal sorunları nedeniyle temel programlarda kullanılmamalıdır. C# ile yazılmış herhangi bir yazılımı silmenizi öneriyorum." dedi.
Stallman'a blogunda cevap veren Icaza, "Tanrı tüm yaratıkları sever. Korkunç filden, minnacık karıncaya kadar. Ve bu Richard Stallman'ı da kapsamaktadır. Bence herşeyin mümkün olduğu bir dünya var ve eğer Richard açık kaynak/özgür yazılım havuzuna nasıl katkıda bulunacağımızı tartışmak istiyorsa kendinde mail adresim var." dedi.
Bunun ardından açık kaynak ve özgür yazılım taraftarları ikiye bölündü. Kimileri Stallman'ın sözlerine katılırken, kimileri Icaza'nın camiaya yaptığı katkıların gözardı edilmemesi gerektiğini savunuyor. Tartışmalarını bu bağlantıdan takip edebilirsiniz.
bazen aşırıya kaçıyor gibi düşünsemde, hatları bulanıklaştırmadan, girift çizgiler yerine kesin çizgiler ortaya koymaya çalıştığı için, yalın olduğu için rms'yi birçok konuda haklı buluyorum.
ona prim verelim, buna eyvallah diyelim, bir kere delmekle bir bok olmaz mantığı, 'hacı adam gnome' u geliştirmiş, midnayt komandıra yardım etmiş daha bir sürü bok püsür yabmış bu yafta bu adama yabıştırılmaz.' gibi bağnazlığı kovduğunu sanan garip cıvık bağnaz düşünce şekli, herşeyin suyunu çıkarmaktan başka bir işe yaramıyor.
rms' ye karşı çıkanları da anlamaya çalıştığımda hak veriyorum. fakat birileri (rms, fsf)bir düşünce yapısını bu kadar kesin çizgilerle korumazsa, o yapı bir zaman sonra çöker. Bu statüko değil. Yalnızca iyi olduğuna emin olduğun birşeyin daha iyisini geliştirebilecek birileri yoksa onu koruma iç güdüsüdür. Açık kaynak felsefe yapısını, lisans sisteminden, topluluk yönetimine, kampanyalarından, özgürlük anlayışına kadar fsf' den daha iyi yapan eden birileri varda ben bilmiyorsam bu benim cahilliğimdir, özür dilerim. Bu demek değilki, fsf bir kişi ya da kurumun malıdır. Zaten burada fsf de umrumuzda değil bir yerden sonra. Önemli olan ne anlatmak istediği değilmidir. Çizdiği çizgilerin bugün özgür bilgisayarcıları getirdiği nokta değilmidir. Gönüllü yazılım geliştirme olayında kat edilen noktalar değil midir? vs. vs.
Tohum ne kadar doygun, güçlü olursa, ondan gelişecek bitkinin bazı dalları kuruyabilir, meyve vermeyebilir. Ama diğer dalların verdiği meyveler tohumun kaviliğindendir.
Bir sistemin ayakta kalmasını istiyorsanız hatlarını kesin olarak çizmelisiniz, bu sistem özellikle GÖNÜLLÜLÜK üzerine duran bir sistem ise hatlar daha da katı olarak çizilmeli. Uzun vadede verilen tavizlerle yapı giderek tanımsız bir hale geldiği gibi herkes farklı olarak yorumlamaya başlayacaktır.
ikinci olarak RMS ortaya çıkıp ta "GNOME kullanmayin MC kullanmayın" diye bir yaygara koparmıyor. Adam C# kodları ve .NET yapısı konusunda bir öngörüde bulunuyor. Haklı mı, kesinlikle haklı.
Şu an pek çok kişi "MS ile NOVELLE (SUSE) arasında anlaşma var." diye bilir. Ama bu anlaşma başka bir Linux dağıtımını KAPSAMIYOR.
Yarın öbür gün MS çıkıp ta "Sistemde kullanılan .NET uygulamaları için bana telif ödeyeceksiniz." derse hukuki olarak buna hakkı olur.
RMS nin öngörüsünü örneklemeye çalışayım. Linux sistemi bir ev olsun. C# ile kapı tokmağını yazdı iseniz bunu evin yapısına zarar vermeden değiştirebilirsiniz. Ama duvarları, çatıyı, ya da sütünları C# ile yaptı iseniz o zaman evin büyük kısmını yıkmaktan başka şansınız olmayacak.
Bu yorumda güzel bazı noktalar var bence. Özellikle de "birileri bir düşünce yapısını bu kadar kesin çizgilerle korumazsa" ben çöker demiyeceğim, zira o radikal birçok hareketin pivot noktası.
Ama başka bir şey var, sırf referans noktası olması, sistemin ölçümünü yaparken buradan feyz alması açısından önemli bence de.
RMS bizim gibi bu işin içinde olan "sıradan" bir insan değil. Burada yapılan yorumlarda bile herkesin olaya "pragmatik" olarak baktığını görüyoruz. Oysa o bu sektörün peygamberi olmaya çalışıyor. Olaylara bizimle aynı açıdan bakması mümkün değil.
İlkbaşta, RMS'in open source tanımı çoğumuzun pratik olarak kabul edebildiği bir kavram olamamıştır demek isterim. Örneğin ne zaman bir linux sistem kursak eninde sonunda o sistemin "özgürlüğüne" yakışmayacak uygulamalar yüklemek zorunda kalıyoruz. RMS'e sorarsak büyük ihtimalle biz de aynı damgayı yiyeceğiz.
Ayrıca bu RMS'in benzeri ilk hareketi değil. Bu en sert uslubu olduğu için belki bu kadar dikkat çekmiştir.
RMS, Linus Torvalds ödülünü aldığında söyledikleri (0:44)
Rob Pike ile 1991'de olan muhabbeti (sanırım daha önce FM'de bahsetmiştik)
Internette RMS in diğer yazılarına baktığımızda onlarında da benzer uslupta olduğunu görüyoruz.
Son olarak Miguel'in cevabını bir geri çekilme olarak yorumlamak isterim. Açıkçası RMS gibi senelerdir bu kavgaları veren birisi ile başa çıkabilmesi mümkün değil. Belki de bunun farkında olarak geri çekilmiştir. Serbest yazılıma kattığı ister GNOME olsun ister MONO, RMS'in önderliğinde katılan yazılımların önemi yanında ya da onun özgür yazılıma verdiği destek karşısında pratik ya da pragmatik olarak onun değeri çok azdır. Üstelik kendisi sadece M$'le ilişkilerinden dolayı her zaman puan kaybedecektir.
RMS' ın bilindik çıkış noktası hikayesi, kavramlarını dayandırdığı iskelet sistemi, siyasal görüşleri, fsf' nin birebir desteklediği linux dağıtımlarına ne bakımdan destek verdiği? vs. vs. vs. RMS hep aynı çizgide biraz alkollüymüşcesine de olsa ilerliyor. Aslında sevdiğim bir tarz, çünkü dikte etmeyi seven, amacının bilincinde liderlere özgü bir tavır bu. Biraz tarih karıştırmak açısından iyi bir konu :) Peygamberliğine birşey diyemeyeceğim ama sıkı sıkı tuttuğu kılıcıyla keskin bir lider. Yorumlarda dediğiniz gibi kişilerin birazda bireysel düşünce algısıyla indirgediği noktalar yer yer gülünç olmakla birlikte aslında anlaşılabilir şeyler.
Fakat benim algılarıma göre de onların .net' i ya da mono' su bir değer taşımıyor. Zira katı garip fikrime göre platform bağımsızlık ve kullanılabilirlik açısından browser dilleri ortalığı kasıp kavuracaktır :)
Burada soru şu: herhangi bir grubun gönlü hoş olsun diye süte su karıştıracak mıyız? (kriterlerin, debian gnu/linux' un bile dışarı itilebildiği bir keskinlik dünyasından geldiğini unutmadan, mono' ya java'ya, a' ya c' ye takılmadan.)
Sorulması gereken soruyu sormusunuz.
Fakat bu da başka soruları doğruyor, misal;
1 - Diğer gruplar bu sulu sütü sevecek mi?
2 - Muzlu süt isteyen grupları, çilekli süt isteyen grupları ve çikolatalı süt isteyen grupları ne yapacağız?
3 - Birisi çıkıp ta "Ben bu süte şeker ve vanilya kayıp dolapta soğutup "DONDURMA" yapacağım." derse ne tepki verilir?
GNU GPL' in kaynak kodun dağıtımıyla ilgili kısmını irdelemekte fayda var gibi. Neden?
Herhangi açık kaynak kodlu yazılımı alıp üzerine bir satır kod yazarsanız, kodun tümüne sahip olmakla birlikte kodu kapatma hakkınız yalnızca kendi yazdığınız kısımla sınırlıdır.
Süte su karıştırma mevzusunu çeşitlilik, ufuk genişliği, yelpaze/skala/portföy açılımı gibi algılarsak herkes her istediğini yapmakta serbest. Ki bunu zaten ifade etmemize gerek yok. RMS nereye ne kadar bağırırsa bağırsın bugün tonlarca çapraz ve girift kod/sistem yazılıyor büyük bir hızla ve çoğalarak. Bakın hemen herkes herşeyi tüm platformlarda rahatça yapabilir, yapabiliyor. Kimse kimseye bunu yapamazsın gibi bir yasak koyamaz.
Yasak koyamaz fakat kendi çekirdek düşünce tarzını, kavrayışını, algısını, sistemini korumakta serbesttir. Ki zaten RMS' nin çıkış noktasıda bu. Kendi istediğini özgürce yapabilmek. Herkes her tür girişimi yapar.
Görmemiz gereken ya da gerekliyse anlamamız gereken insanlar kimin peşinden gitti? gidecek?
Maalesef; dünya bu aralar elini taşın altına sokmadan, internet sayesinde herşey hakkında fikir beyan eden, gemisini yürüten kaptanlara emanet olduğundan bunları yalnızca konuşup susmak en iyisi. Heleki, 'fsf' den özgürlükten banane ben exem heryerde çalışsın ona bakarım' topluluklarına aman derim hiç dokunmayın. Onlar geniş klimalı plaza evlerinde rahatça kodlarını yazadursunlar. Birileri de bir yerlerde birşeyleri anlatmaya devam etsin. :)
Zati acı olan kısım da fsf nin o exe leri aslında her ortamda çalışabilir kılmasını sağlamaya çalışmak, ama ne yazık ki bazı çevrelerin bunu anlamaması/anlamaya çalışmaması.
Sonu iyimi olacak yoksa kötümü olacak bilmiyorum ama ben linuxta exe çalıştırmak istemiyorum.Gnome`u geliştiren o ama içine exe leri gönemde o.Herkes gittikçe açık kaynak kullanmaya başlıyor ama nedense söz konusu kişi kapalı kaynak ile bütünleşmeye çalışıyor.Lisans konularından pek anlamam ama ms`in bir gün mono`ya "dur!" demeyeceği veya diyemeyeceği kesin mi?..Diyemese bile neden ms ürünleri kullanayımki?Açık kaynaklı olanlar bana yetiyorda artıyor bile.
Kim ne yaparsa yapsın ama ben linuxta hiç bir zaman exe çalıştırmayı düşünmüyorum.Takıntılı bir kişiliğe sahip biri olduğumu belirterek,mevcut olanlarla yetinmek bana göre daha iyi.
Isin acigi bana RMS'nin bu asiri tepkisi cok komik geldi. Ne demek haindir? Sen kimsin? Ozgur Yazilim fikrini ortaya atmis olman, diktator gibi "benim dusundugumu dusunmuyorsan ya defol ya da ol" deme hakkini sana verir mi? Farkli bir politik goruse sahip olani vatan haini ilan etmek gibi bir sey bu yaptigi.
Tamam, Mono konusundaki cekinceler anlasilabilir ve Mono'dan hoslanmayabilirsiniz. Ancak, her kimden gelecek olursa olsun, acik kaynak/ozgur yazilim dunyasina yapilacak olan katkilari elinin tersi ile itip, bu calismalarin icerisinde bulunan birisini de hain ilan etmek ne derece mantikli? Icaza'nin da dedigi gibi oturup acik kaynak/ozgur yazilim dunyasini nasil daha da gelistirebilirizi dusunmek yerine boyle radikal cikislar yapmak yarardan cok zarar getirebilir.
Bunlari yazarken aklima 17 Agustos depreminden sonra Yunanistan'in kan yardiminda bulunmak istemesi karsisinda donemin saglik bakani Osman Durmus'un "Yunan kani istemeyiz" tarzi sozleri geldi. Su durumda RMS ile Osman Durmus arasinda hicbir fark goremiyorum.
RMS nin lafı da zati bu konuda.
Mono nun lisans durumunun ileride ne olacağı belli değil.
MS yarın çıkıp ta "Mono .NET temelini kullanmakta ve tüm haları bana ait olan bu sistemin Linux sistemler üzerinde kullanılması için benden 10.000$ lık lisans almanız gerekmektedir." derse ne yapacaksınız?
Sırf MS uygulama başına 10.000$ para istedi diye müşterinin istediği platformda çalıştırabileceği ürünü çöpe mi atacaksınız?
Bence ilerde MS çıkıpta .Net için lisans ücreti kesinlikle istemez. isterse kendi ölüm fermanını imzalamış olacaktır. Şu anki durumu ile dahi bir çok konuda eleştirilen ve tartaklanan MS ileride böyle birşey yapmasını beklemek çok mantıksız olacaktır. Bana kalırsa MS öyle birşey yapmayı düşünseydi ECMA ile CLI ve C# standartlarını getirmezdi. Bütün bu korkular ve endişeler gereksiz vede yersiz. Sonuçta C# olmazsa Java olur. Java olmaz C++ olur. O olmaz başka birşey olur.
Şuda bir gerçekki 1000 tane müşteriden 5 tanesi linux üzerinden çalışacak uygulama isterse kendimizi şanslı saymalıyız. Her ne kadar hoşumuza gitmesede müşterilerin istekleri genel olarak Windows üzerinde sorunsuz olarak çalışabilecek uygulamalar yönündedir. ( tam olarak belirtilmesede söylenmeyen istekler arasında )
Açıkçası (kendi tecrübelerime bakaraktan) müşteriler genelde uygulama ister. Platform kısmı tamami ile ürünü pazarlayan firmanın tekelindedir.
Eğer müşterinin halihazırda bir altyapısı yok ise tüm sistemleri sizin kurmanızı bekler, ve onun için önemli olan sahip olunan uygulamanın sorunsuz ve verimli bir şekilde kullanılmasıdır.
Müşterilerinin MS temelli çözüm istemelerinin sebeplerinin %90'ı BT departmanındaki çalışanların diğer platformlar konusunda bilgi sahibi olmamasından kaynaklanır. Bu bilgi cahilliklerini de genelde bilmedikleri platforma saldırarak/kötülerek gizlerler. Satın alma kararını veren müdür vb. kişiler de bu değerlendirlemelere göre karar verir.
Eğer ola ki bir satınalma kararını veren "asıl" kişilere karar etkisini sorarsanız zati nedenini yalın bir şekilde öğreneceksiniz.
Bu çıkış bana milliyetçilik ile faşistlik arasında sınırın ne kadar da saydam olduğunu hatırlatıyor bir kez daha...
Bana kalırsa RMS, Miguel'in verdiği yanıtın en çok "Tanrı seni de seviyor" kısmına bozulmuştur :D
RMS de Icaza da iyi ki varlar, "özgür yazılım havuzu"nun çeşitliliğini zenginleştirmek bağlamında.
Öncelikle Mıguel de Icaza öyle bır cevap ıle asıl konudan alakasız bir giriş ile ve daha sonra da rms'e karşı da ayıp bir şekilde bana göre içindeki panikle acilen üste çıkma dürtüsünü gösterdi. Bu bir yana...
rms'in söyledikleriyle kendisinin özgür yazılım hareketinin peygamberi ya da diktatörü olduğunu ima edenlerin (ki o kişilerin büyük bir çoğu işlerini sanırım .net ortamında yürütüyorlar) hayatlarında kendilerine dert olarak gördükleri şeyler arasında özgür yazılımı hareketini savunmanın olmadığı çok belli olduğu için bence rms'in dedikleri sizi ilgilendirmiyor. Hatta, rms'in geçmişinde ve geleceğinde de sizi ilgilendirecek tek şeyin sadece özgür yazılım hareketini savunmaya daveti olacağına da eminim. Ve diğer her şey bir yana...
Hz. rms, FSF'den maaş almayan tek kişi olarak, hayatının en az son 25 yılını özgür yazılım hareketini savunmakla geçiren bir kişi olmasıyla, kullandığımız özgür sistemlerin bugünkü hale gelebilmesine olanak tanıyan ilk GCC sürümünü çıkarmasıyla (ki o ana kadar ki en hızlı C derleyicisidir) açıkçası karşısında kim olursa olsun, mevzu bahis özgür yazılım hareketi ise kimin hain kimin olmadığını söylemeye birazcık aklı erer diye düşünmemenizin sebepleri neler?
Kendi acimdan konusayaim: .NET ile calismiyorum. Ancak RMS'nin bir diktator gibi davrandigini dusunuyorum.
Mesele akil ermesi degil. Mesele asiri tutuculuk ve bu tutuculugun aslinda Ozgur/Acik Kaynak Yazilimlara zarar veriyor olusu. Yukarida Osman Durmus'un tavrini ornek vermistim. RMS ile Osman Durmus arasinda hala bir fark goremiyorum.
Tutuculuk derken neyi kastettiğinizi izah edebilir misiniz?
Sunu kast ettim: "Microsoft bir yandan kapali kaynak kodlu yazilim da yapiyor, bunlar ozgur yazilimci degiller. O zaman onlardan gelecek fayda umrumda degil. Onlarla isbirligi yapan da bizden degil"
Miguel, Yunan'lılar gibi yardım için kan vermek istediğini söylememiş bence. Ama sorun bu değil. Mesele yine akıl ermesine gelecek sanırım. Microsoft ile her hangi bir şekilde iş birliği yapmak, özgür yazılımla her hangi bir şekilde alakası olan bır kişi ile birlikte o şirkete direk ya da dolaylı bir şekilde ilgi ve alakayı artırır. Microsoft'un da ne kadar özgür yazılım hareketine düşman olduğunu belirtmeye gerek yok. (Ve bu hep böyle kalacaktır aslında) Hal böyle iken Miguel, özgür yazılım hareketinin güvenliği için gayet haindir.
Ne Miguel'in bu davranışını özgür yazılım hareketine dair bir kazanç olarak gösterebilir? Kısaca, özgür yazılımcıydı ama artık değil -- en azından şimdilik böyle görünüyor. Tabii bu kullandığım özgür yazılımcılık tanımım, rms'in karşı çıkmayacağı bir şey.
Bir de... Miguel, özgür yazılım tarafından Microsoft tarafına geçiyor. Kan gidişi söz konusu, öz bir niyet ile. Yani, olayların ve kişilerin aralarında bayağı fark var.
RMS diktatör değil, böyle bir ortamda diktatör olmak istesede olamaz zaten. Buna bir aşırı özgürlük kavrayışı ya da aşırı koruma içgüdüsü diyebilirsiniz ama diktatörlük uymadı. Kimse kimsenin tepesine çöküp şunu şöyle yapacaksın demiyor. Misal demiş olsa bile ben ve bir grup arkadaşım dinlemesek kafamıza göre takılsak bir yaptırımı var? Hayır.
Ha sorun şu, Miguel şakşakçıları RMS tarafından özgür camiadan dışlanmak istemiyorlar. Orada biraz duralım. Hem Microsoft ile elele ol, hem özgürlükten bahset, bu başka birşeye benziyor ama burada söylemek olmaz.
Kavramları yerine tam oturtmak lazım. Aksi halde kendimizle çelişiyor olacağız. Bunca yıldır sarfedilen çaba Miguel De Icaza, Microsoft' la açık kaynak çalışması yapsın herşey daha toz pembe olsun için değildi.
Sizce doyasıya kullanıcı düşmanı lisans hazırlayan ve tekelcilikten hüküm giymediği ülke kalmayan dev bir yazılım karteli şirket, ne için açık kaynağa heveslenir? Bunu birilerine diktatör demeden önce irdelemek lazımdır. saygıyla.
Miguel saksakcilari? Hakaretinizden dolayi sizi tebrik eder, hayatinizda basarilar dilerim.
Önce .NET ve MONO ile işim yok dediniz, şimdi Miguel şakşakçıları lafımı hakaret addedip üzerinize alınıyorsunuz. Duygu dünyanız herkesi kapsayacak genişlikte sanırım. saygıyla.
Once yorumumu tekrar okuyun lutfen. Acaba ".NET ve MONO ile isim yok" mu yaziyor, yoksa ".NET ile calismiyorum" mu? Sizin soylediginizden ".NET ve MONO ile isim olmaz, hayatta kullanmam" (belki siz de oyle yaptiniz) gibi bir anlam da cikarilabilir. Konu zaten ne MONO, ne de .NET. Konu Miguel de Icaza'nin Microsoft'un onculugunu yaptigi bir acik kaynak olusumu icerisine girmesi.
Sonra dediginize tekrar bakalim. "Miguel saksakcilari" sozu evet bir hakarettir.
Simdi de bu sozu kime soylemis olabileceginizi dusunelim: koru korune Miguel de Icaza'yi savunan (ki gormedim bu tartismada oyle birini) veya onu hakli gorup, RMS'nin tepkisini haksiz bulanlar. Ben "RMS'yi haksiz buluyorum" dedim. Hatta "katkiyi sirf Microsoft'tan geliyor diye elinin tersiyle itmenin, 'Yunan kani istemeyiz'den bir farki yok" dedim. Haliyle Miguel de Icaza'yi savunmus oldum. Yani sorun benim duygusal dunyam ile ilgili degil de, sizin hoslanmadiginiz kisileri hakli gorenlere hakaret etme gibi bir sorununuz var. Bu nedenle de size tesekkur edip, hayatinizda basarilar diledim.
Yazmayi unutmusum. Sunu soracaktim: .NET ve Mono ile calismayisim ve hatta belki de hic calismayacak olusum, Miguel de Icaza'yi hakli gormeme engel mi?
Challenger Bey, konu neden kişilere indirgendi, siz neden kendi üzerinize alındınız inanın hala kavrayamadım. Ben size ".NET ve MONO kullanmadığını söylemişsin" derken, sizi yanlış anlamış olma durumunuzdan kurtarmaya, Miguel şakşakçıları hakaretinin size yöneltilmediğini vurgulayarak soyutlamaya çalışırken siz hala yapıyı kendiniz temelinde buraya çekiyorsunuz. Sanırım bu başlıktan sağlıklı bir tartışma devam etmeyecek. saygıyla, iyi akşamlar.
3 Temmuz 2005, 1 dakika okuma süresi