Fakültemiz Öğretim Üyesi Doç.Dr. Nesibe Köse'nin Araştırması 14.4 İmpact Faktörlü "Nature Geoscience" Dergisinde Yayınlanmıştır
Fakültemiz Orman Botaniği Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Nesibe Köse’nin de içinde yer aldığı araştırma grubu, tropikal kuşağın kuzey sınırının 800 yıllık değişimini ortaya koydukları çalışmaları 14.4 impact faktörlü Nature Geoscience dergisinde yayınlanmıştır. Araştırmada, tropikal kuşağın kuzey sınırının rökonstrüksiyonu, Batı ve Orta Kuzey Amerika, Türkiye, Kuzey Pakistan ve Tibet Platosundaki kuraklığa duyarlı yaşlı ağaçlardan elde edilen yıllık halka veri seti kullanılarak yapılmıştır.
Bu güne kadar, tropikal kuşağın konumu, güvenilir iklim kayıtlarının başladığı 1930'lu yıllara kadar bilinmekteyken, bu araştırma, iklimsel kayıtların olmadığı dönemleri de kapsayan 800 yıla ışık tutmuştur. Çalışmada, 1203 -2003 yılları arasında, tropikal kuşağın sınırlarının kuzey ve güney yönünde 4 dereceye kadar değiştiği, bu durumun yağış rejimlerindeki değişiklerle ilişkili olduğu ortaya konmuştur. Tropikal kuşağın kuzey yönde en fazla genişlediği dönem (1568-1634), bazı bölgelerde şiddetli kuraklıklarla ilişkilendirilmiştir. Çalışmada, uzun süren bu şiddetli kuraklığın, buna karşı savunmasız kalan bazı medeniyetlerin yaşadığı büyük krizlerle - Osmanlı İmparatorluğu’nda Celali İsyanları, Çin'de Ming Hanedanlığı'nın sona ermesi gibi – örtüştüğü belirtilmiştir. Rökonstrüksiyonda 800 yıl geriye gidebilmek, araştırmacıların, büyük volkanik patlamalar gibi nadir olayların etkilerinin izini sürmeye olanak sağlamıştır. Büyük volkanik patlamalar, atmosfere saçılan ince parçacıklar ve aerosoller nedeniyle soğumaya neden olmaktadır. Endonezya'da 1815 yılında gerçekleşen Tambora Yanardağının patlaması, böyle bir soğumaya neden olduğundan 1816 yılı Avrupa'da “yaz yaşanmayan yıl” olarak bilinmektedir. Yapılan araştırmada, Tambora gibi büyük volkanik patlamalardan sonra tropikal kuşağın daraldığı belirlenmiştir.
Makaleye erişim için:
R. Alfaro-Sánchez, H. Nguyen, S. Klesse, A. Hudson, S. Belmecheri, N. Köse, H. F. Diaz, R. K. Monson, R. Villalba and V. Trouet (2018) Climatic and volcanic forcing of tropical belt northern boundary over the past 800 years. Nature Geoscience 2018 https://doi.org/10.1038/s41561-018-0242-1
00:00 | 24.10.2018