İlahi Merhamete Eriştiren Kardeşlik!
Terbiye/tezkiye görmemiş ham insan, bir yönüyle varlık mayasında fesat ve kan dökücülük istidadı (fücur) taşıyan(1) ve kendi kendine sürekli kötülük fısıldayan(2) bir varlıktır. Yaratılışın başlangıcında imtihan kastıyla öz mahiyetine bu istidat yüklenmiştir. Yine onun mayasına yüklenen bir diğer program da, kendisine zarar verecek her türlü tehlikeye karşı kendini koruyabilme (takva) özelliğidir.(3) Şu dünya imtihanında muvaffakiyetin en önemli ve öncelikli konusu, hiç şüphesiz, içimizdeki bu fesadı, fısk-u fücûru temizlemek (tezkiye) ve kendimizi koruyacak kalp, akıl, basiret, idrak, gibi takva melekelerimizi sıhhatli çalıştırmak suretiyle ilahi rahmete ermek olacaktır. Bu özelliklere sahip insanoğlunu, sulh/barış ve muhabbet duyguları ile ülfet ettirmek ve daha ötede kardeşleştirmek, ciddi bir terbiye meselesidir. İşte iman, mü’minler topluluğunu birbirinin kardeşi kılan Rabbani terbiyenin temelini teşkil eder. Böyle bir kardeşliğin yaşanması, ilahi merhamete topluca erişmenin de en önemli vesilelerinden biridir. Şu ayet-i kerime bu hakikati ifade eder:
Bu ayetin beyanından anlıyoruz ki, kardeşlik seviyemiz, esasen aman seviyemizi de gösteren sağlam bir ölçüdür. Kardeşleşmedeki kusurumuz, imanımızdaki zaafiyetten kaynaklanır. Zira iman, bir şerh-i sadır hadisesidir. Yani gönlümüzün genişlemesi, diğer bir ifadeyle deryalaşmasıdır. Dar ve sığ gönüller arasında kardeşlik tesis etmek zordur. Gönül genişlerse, insan affedici olur, hoş görülü olur, cömert ve mütevazı olur, sabırlı ve anlayışlı olur. Ancak bu neticeler, iman kalbe iner ve orayı imar ederse gerçekleşir; dilde kalan, sığda kalan, surette kalan bir Müslümanlık elbette bu sonucu doğurmaz. Rabbimiz mü’minler arasında imana dayalı kardeşliğin lüzumunu beyan ettikten sonra bu kardeşliğin korunması, kollanması ve geliştirilmesi adına bazı ikaz ve irşadlarda da bulunur. Hucurat Sûresi bu yönüyle kardeşlik esaslarının birçoğunun bir arada zikredildiği hususi bir sûredir. Buna göre:
1. Mü’minler birbirini küçük görmemelidir. Saygı temeline dayalı bir kardeşlik sergileyebilmelidirler. Bu meyanda hele hele birbirini alay konusu yapmak, Allah katında büyük bir günah sebebidir. Mü’minlerin birbirlerini fert fert küçük görmemeleri gerektiği gibi bir grup da diğer bir grubu küçük görmemelidir. Ferdi enaniyet/benlik de, grup enaniyeti de kardeşliğin baş düşmanıdır. Özellikle grup egosu daha da parçalayıcıdır. Bu itibarla denilebilir ki, mesleğine, meşrebine, mezhebine ve bunun gibi daha nice nice grup oluşturma değerlerine bakarak, bir topluluk diğer bir topluluğu hafife alır ve onu küçük görürse, İslam toplumunun birliğine ve kardeşliğine en büyük zararı vermiş olur. Zenginler fakirleri, yöneticiler yönetilenleri, üst meslek grupları diğer meslek erbabını, bir cemaat diğer bir cemaati hak ve hakikat üzere oldukları halde istihkar ederse, aralarındaki kardeşliğe zehir serpmiş olurlar. Böyle bir durumda esasen küçük gören kendisini de küçültmüş olmakta ve yaralamaktadır. Zira mü’minler topluca tek bir ceset gibi olmak durumundadırlar.
2. Kardeşliği zedeleyen ve ilahi rahmetin inmesine mani olan bir büyük hastalık da kesin bir bilgiye dayanmadan, mü’minlerin birbirleri hakkında belli kanaatlere ulaşıvermesi ve buna dayalı olarak da karşı tarafı mahkum etmesidir. İnsan ve cin şeytanlarının vesveselerini, dedikodularını, yorumlarını, vehimlerini esas kabul edip kardeşliği zayi etmek, iyi düşünülürse ne büyük bir kayıp ne büyük bir zulümdür!
5. İnsanların soya dayalı üstünlük iddiaları da son derece anlamsız bir iddiadır. Zira herkesin dünyaya gelişi aynı şekildedir ve hiç kimse kendi anne babasını, kavm-ü kabilesini seçme hürriyetine sahip değildir. Bir üstünlük aranacaksa bu ancak gönüllerdeki takva duygusu olmalıdır. Takvanın seviyesini ise ancak Allah bilebilir. Öyleyse kulların birbirine üstünlük iddiaları, ancak kardeşliklerini bozan şeytani ve nefsani bir düşünceden ibarettir.
6. İlahi merhamete erişmek için kardeşliğin bir diğer gereği de birbirini yanlıştan korumaları ve güzelliklerin ikamesi için birbirine dostça yardımcı olmalarıdır. Şu ayet-i kerime işte bu müjdeyi vermektedir:
“Mü’min erkekler ve mü’min kadınlar birbirlerinin dostlarıdır. İyiliği emreder, kötülükten alıkoyarlar. Namazı dosdoğru kılar, zekatı verirler. Allah’a ve Resûlüne itaat ederler. İşte Allah böylelerine merhamet edecektir. Şüphesiz Allah mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir.” (Tevbe Sûresi, 71)
Netice olarak, İslam dünyasının yeniden bir gerçek baharı yaşaması, ancak imana dayalı kardeşlik duygularının neşv-ü nema bulmasına bağlıdır. Yüreklerde böyle bir iman ve muhabbet tutuşturulmadan, ilişkilerde ülfet ve merhamet tecelli etmeyecek, müminler de hep birlikte huzur ve saadeti de yakalayamayacaklardır. Ahiretteki cennete girmek için lüzumlu olan kardeşlik, dünyada arzulanan cennet saadeti için de vazgeçilmez bir zaruridir.
Altınoluk Dergisi ~ Dr. Adem ERGÜL
Dipnotlar: 1) Bakara Sûresi, 30. 2) Kâf Sûresi, 16. 3) Şems Sûresi, 8. Önceki YazıÖnceSonraki YazıSonra
ALLAH, ALLAH için sevmek, Kardeş, Kardeşlik, Merhamet, Mü'min, Mü'minler, Terbiye
1 Kasım 2013, 22:05
“Tarafgirlik eğer hak namına olsa, haklılara melce olabilir. Fakat şimdiki gibi garazkârane, nefis hesabına olan tarafgirlik haksızlara melcedir ki, onlara dayanak noktası teşkil eder. Çünkü garazkârane tarafgirlik eden bir adama şeytan gelse, onun fikrine yardım edip taraftarlık gösterse, o adam o şeytana rahmet okuyacak. Eğer mukabil tarafa melek gibi bir adam gelse, ona hâşâ lânet okuyacak derecede bir haksızlık gösterecek.” Bunu okuduktan sonra, olaysız geçmeyen maçları düşünün.. Başka bir ülkeyi bırak, aynı ilde Fenerbahçe ile Galatasaray arasındaki düşmanlığı düşünün. Bu toplum sizce nereye gidiyor?