İran ile ABD 'yaptırım davasında' Uluslararası Adalet Divanı'nda karşı karşıya
Ismail Citak & Reuters •et; Son güncelleme: 28/08/2018
Tahran yönetimi Washington'u 1955 yılında iki ülke arasında imzalanan dostluk anlaşmasına aykırı hareket etmekle ve anlaşmayı tek taraflı olarak bozmakla suçluyor.
ABD'nin İran'ı ekonomik kuşatma altına aldığını belirten İranlı avukat Mohsen Mohebi mahkemeye verdiği ifadede, yaptırımların ülke ekonomisine onarılamaz şekilde zarar verdiğini belirterek riyalde aşırı değer kaybına yol açtığına dikkat çekti. İran'ın söz konusu krizi aşmak için diplomatik kanalları kullanmak istediğini belirten Mohebi girişimlerinde neticesiz kaldığını kaydetti.
Hollanda'nın Lahey kentinde Birleşmiş Milletler'in (BM) en yüksek mahkemesi konumunda bulunan Uluslararası Adalet Divanı'nın İran'ın talebini kısa sürede karara bağlayacak. İtirazı değerlendirecek on beş yargıcın ilk aşamada anlaşmanın ihlali ile ilgili değil yaptırımların askıya alınıp alınmamasıyla ilgili karar vermesi bekleniyor.
30 Ağustos'ta yapılması planlanan duruşmalarda da, İran tarafının uğradığı maddi kayıplarla ilgili tazminat talebinde bulunacağı belirtildi.
ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ise İran'ın yaptırımlarla ilgili başvurusunun ABD'nin uluslararası çıkarlarını korumak için attığı adımları engellemeye yönerlik bir girişim olarak değerlendirdi. Pompeo ayrıca ABD tarafının da hukuki zeminde kendisini savunabilecek argümanlara sahip olduğunu kaydetti.
Ağustos başından beri uygulanmaya başlayan ve Kasım'da daha da genişletilmesi planlanan yaptırımlar, İran Merkez Bankası başta olmak üzere ülkenin finans kurumlarını ciddi şekilde etkiliyor.
ABD Başkanı Donald Trump'ın 8 Mayıs'ta İran ile yapılan nükleer anlaşmadan çekilmesinin ardından başlattığı ekonomik yaptırımlar denizcilik, petrol, gaz ve ulaşım gibi sektörler üzerinde somut etkisini göstermeye başladı.
ABD Başkanı Trump'ın, İran'la ticaret yapanların Amerika Birleşik Devletleri ile ticaret yapamayacağını duyurmasının ardından Fransız şirketi TOTAL İran'dan resmen çıktığını açıkladı. Fransa'nın büyük otomobil markası Peugeot'da ülkeye yönelik yatırım planlarını ertelediğini kaydetti.
Air France ve British Airways de İran'ın başkenti Tahran'a uçuşlarını ticari sebeplerden dolayı askıya aldıklarını duyurdu.
İran'ın yaptırım kararıyla ilgili yaptığı bu başvuru sonucunda taraflar beşinci kez Uluslararası Adalet Divanı'nda karşı karşıya gelmiş oldu. Mhkemenin uluslararası anlaşmazlıkların çözümünde verdiği kararlar her iki taraf için de bağlayıcı olmasına rağmen mahkemenin yaptırım gücü bulunmuyor. Mahkeme başkanı Abdulqawi Yusuf ise taraflara mahkemenin vereceği karara uymaları çağrısında bulundu.