Yaklaşık 54 sektörü destekleyen turizm sektörünün içinde bulunduğu kriz derinleşerek sürüyor. Turizmciler, krizin sektör üzerindeki etkilerini azaltabilmek, biraz soluk alabilmek için işbirliğine yöneliyor, paydaşlarıyla çözüm ortaklıkları arıyor.
Türkiye Otelciler Federasyonu (TÜROFED), Ege Turistik İşletmeler ve Konaklamalar Birliği (ETİK) yetkilileri geçen hafta İzmir'de müzik birlikleri temsilcileriyle bir araya geldi. Turizmciler, sektörün yaşadığı ağır krizden söz ederek müzik meslek birliklerinden indirim istedi.
Krizin sektöre etkilerinin ele alındığı toplantıda müzik birliklerini yaklaşık 13 bin üyesi olan dört kuruluş temsil etti. Bağlantılı Hak Sahibi Fonogram Yapımcıları Meslek Birliği (MÜYAP), Müzik Yorumcuları Meslek Birliği (MÜYORBİR), Musiki Eseri Sahipleri Grubu Meslek Birliği (MSG) ve Türkiye Musıki Eseri Sahipleri Meslek Birliği (MESAM) temsilcileri turizmcilerle birlikte sorunları dile getirdi.
TÜROFED Başkan Yardımcısı, ETİK Başkanı Mehmet İşler, 2016 yılında yaşanan krizin daha önceki yıllarda yaşananlarla karşılaştırılamayacak kadar ağır bir kriz olduğuna dikkat çekti. Turizmciler kendi sorunlarını anlatıp indirim, olumlu yaklaşım beklediklerini dile getirdi getirmesine de, aldıkları yanıt "Bir dokun bin ah işit" çerçevesindeydi.
Müzik üreticileri de dertli
Müzik birliklerinin temsilcileriyle Mehmet İşler'i dinleyen, sorunları, istek ve önerileri not alan MÜYAP Genel Koordinatörü Bülent Forta söz aldığında, bu kez müzik sektörün dertleri döküldü ağzından. Tüm sorunlara karşın iki sektörün rakip değil partner olduğunu ve birbirini desteklemek durumunda olduğunu söyleyen Forta, müzik birliklerinin 2008 yılından bu yana TÜROFED ile çalıştığını ve lisanslama konusunun yaygınlaştırılmasında, farkındalığın artmasında TÜROFED'in önemli destekleri olduğunu söyledi.
İzmir'den 50 yorumcu üye
Toplantı sonrası MÜYORBİR Genel Sekreteri Merve Nimetoğlu ve MÜYAP Genel Koordinatörü Bülent Forta ile söyleştik. İnsanları mutlu eden, yaşanan tüm sıkıntılardan radyonun düğmesini dokunduğumuz anda bizi bir parça da olsa kurtaran bu sektörün yaşadığı sorunları biraz daha konuştuk. Sanatçıların üyelik koşulları, İzmir'in durumu, yeni çıkan sanatçıların piyasadaki durumundan söz ettik.
Türkiye'deki tüm ünlü yorumcuların üye olduğu MÜYORBİR'in iki bin üyesi olduğunu anlatan Nimetoğlu, sanatçıların kendilerine üye olabilmeleri için eserlerinin internet üzerinden 5 bin defa indirilmesi koşulunun bulunduğunu söyledi. Şarkısını dinlediğimiz her yorumcunun birliğe üye olamadığını anlatan Merve Nimetoğlu, sektörde söz yazarı ve bestekarların daha çok olduğunu dile getirdi. Nimetoğlu, İzmir'den yaklaşık 50 üyelerinin bulunduğunu belirtirken, emekçi olmalarına karşın bir barda dinlediğimiz çok iyi bir yorumcunun ya da ünlü bir sanatçının arkasındaki vokalistin birliğe şimdilik üye olamadığını dile getirdi.
Telif konusunda Türkiye rezil durumda
Türkiye'de müzik piyasasında telif konusunun önemli bir sorun olduğuna değinen MÜYAP Genel Koordinatörü Bülent Forta, "Dünyaca ünlü 'Happy Birthday' parçasının yıllık getirisi, Türkiye'deki bütün meslek birliklerinin topladığının iki katıdır" derken "Ama olsun, çünkü bu şarkı herkesi mutlu eden bir şarkı" diye ekliyor. Telif konusunda Türkiye'nin durumunu sorduğumuzda "Dünya ile kıyaslandığında Türkiye rezil durumda. Telif, dünyada büyük bir endüstri" diyen Forta, şu bilgileri paylaşıyor:
"Merkez bu konuda İngiltere ve Amerika. Almanya'da 1 milyar 200 milyon Euro yıllık telif toplanır. Türkiye'de toplanan telif 30 milyon Euro'dur. Yunanistan'ın yaklaşık onda biriyiz. Türkiye 80 milyonluk bir ülke, Yunanistan 11 milyonluk bir ülke. Ama Yunanistan'da toplanan telif, Türkiye'de toplananın on katıdır. Ama böyle bir endüstri olunca oralardan dünya starları çıkıyor. Biz de kendimiz çalıp kendimiz söylüyoruz. "
Televizyonlardaki müzik yarışmalarının sektöre etkisini de konuşuyoruz MÜYAP Genel Koordinatörü'yle. "Televizyonlarda yapılan müzik yarışmaları müzik sektörüne bir şey getirmez" diyor Bülent Forta. "O tamamen medyanın kendi şişirmesidir. Yarışmalardan Türkiye'deki müzik sektörüne bir ya da iki tane gelmiştir. Biri rahmetli Barış Akarsu'dur. Kendisini çok genç kaybettik. Bazen de sesi güzel olur. Ama ses güzelliği yetmez çünkü müzik, bir ekip çalışmasıdır" diye ekliyor.
Gücümüz sanatın gücü
Meslek birliklerinin yaklaşık 20 - 25 yıllık kuruluşlar olduğunu dile getiren Bülent Forta, en eskisinin MESAM olduğunu söylüyor. MÜYAP, MÜYORBİR, MSG'nin 2000 yılında kurulduğunu, aynı zamanda dünyadaki bu tür müzik örgütlerinin de üyesi olduğunu anlatıyor. Yeni çıkan müzisyenlerin bu birliklere üye olmasının önemli olduğunu kaydeden Forta, "Yeni çıkan müzisyenlerin çoğu hakların farkında ve dolayısıyla gelip üye oluyorlar ve örgütlü olarak yol alıyorlar. Bu hakların tek tek toparlanma olanağı yok. Bizim sektörümüz Türkiyenin en güçlü gruplarından para alıyor. Turizmciler, GSM şebekelerinden, medyadan. Bu kurumlar Türkiye ekonomisinin yüzde 90'ı. Bizim gücümüz örgütlenmekten, tanınabilirlikten ve sanatın gücünden geliyor" diye konuşuyor.
İzmir'de eser sahibi çok
"Dört meslek birliğinde 200'e yakın yapım plak firması, 13 bin civarında beste ve söz yazan insan ve 6 bin kadar onları yorumlayan kişinin olduğu bir topluluğu temsil ediyoruz" diyen Bülent Forta 16 yıldır MÜYAP'ta çalıştığını belirtiyor. İzmir'deki müzik piyasasını sorduğumuzda, "İzmir'de daha çok eser sahipleri var. Beste, söz yazarı düzeyinde ciddi bir birikim var. Ama bu iş en çok İstanbul'da. Müzisyen hayatı, stüdyolar, barlar daha hareketli. Ama yazları İzmir ve Çeşme, Bodrum'a uzanan müzik sektörünün en hareketli olduğu yerler" yanıtını veriyor.
Müzik piyasasının çok ciddi bir değişim içinde olduğuna değinen Forta, sektörün telif ve dijitalleşme konusundaki sorunları aşabildiğinde iyiye gidebileceğini anlatıyor. Sektörlerinin son dönemde yaşanan krizden en çok etkilenen sektörlerden olduğunu belirten Bülent Forta, müzik sektörüne de destek gerektiğini söylüyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın sinemaya, yayınlara destek verdiğini ama müzik sektörünün bu desteklerden yoksun olduğunu dile getiriyor. Forta, "Vergilerimiz azaltılabilir, proje bazlı krediler verilebilir, müzik bir endüstri olarak görülebilir" diyor.