PSİKOSOMATİK HASTALIĞIN TANIMI
Bu hastalıklar bedende yapısal bir değişiklik (mide ülseri) ya da işlev bozukluğu gösteren ve oluş, alevlenme, iyileşme nedenleri arasında psikososyal etkenlerinde önemli yer aldığı somatik bozukluklarıdır. Gerçekte her türlü hastalıkta psiko-somatik ya da somota-psişik yönler vardır. Her bedensel hastalıkta psikolojik etkenler hastalığın gidişini etkileyebilir. Bunun gibi her somatik hastalık insan psikolojisini etkiler. Psikosomatik hastalıklarda ruhsal etkenlerin önemli rolünü tanımlamak ve derecesini bilmek kolay değildir.
Solunum dizgesiyle ilgili olanlar: Alerjik rinitiz, bronşial astım, hiperventilaysyon. Tüberkülozda ruhsal etkenler büyük rol oynasa bile psikosomatik bir hastalık sayılması tartışmalıdır.
Dolaşım Dizgesi ile ilgili olanlar: Hipertansiyon, hipotansiyon, koroner damar hastalığı, migren.
Sindirim Dizgesi ile ilgili Olanlar: Mide ve duedonum ülseri, mukoz ya da ülserli kolit, spastik kolon, sinirsel kusmalar, sinirsel kabızlık, irritabl, kolon sendromu.
Üretim- Boşaltım Dizgesi İle İlgili olanlar: Regl bozuklukları, cinsel soğukluk ve güçsüzlük, yalancı gebelik, enurezis, enkoprezis, kısırlık.
Metabolik-endokrin dizgesi ile İlgili Olanlar: Diyabet, hipertriodi, aşırı şişmanlık, anoreksiya nevroza, bulimia nevroza.
Deri İle İlgili Olanlar; Egzama, ürtiker, erioroderma.
Kas-iskelet dizgesi ile ilgili olanlar: Eklem ağrıları, romotoid, artrit, spazmodik tortikollis.
SIKLIĞI VE OLUŞ NEDENLERİ
Oranını toparlamak güçtür, fakat çok yaygın olduğu bilinen bir hastalıktır. Oluş nedenleri şunlardır:
Yapısal etkenler. Kromozomlardan organların yapısına dek olabilecek anomaliler
Travmalar, fiziksel hastalıklar
Beslenme sorunları, zararlı madde kullanımı, beslenme eksiklikleri ve aşırılıkları, özel yiyecek alışkanlıkları
Bağışıklık dizgesini zayıflatan etkenler
Korteks, limbik korteks ve nöroendokrin dizge aracılığı ile, öğrenme yoluyla etki yapan psikososyal etkenler
Toplumsal ve ekonomik etkenler. Yaşam biçimini ve niteliğini etkileyen inançlar, gelenekler, ekonomik durum ve başka toplumsal stresler.
Tedavi tamamıyla ruh hekiminin işi değildir. Dizge ile ilgili uzmanlar tedavide öncelik taşır.
Hastanın içinde bulunduğu psikosoyal koşulların dikkatli incelenmesi ve gereken düzenlemelerin yapılması için yol gösterilmesi zorunludur.
Bu hastalar genellikle sıkıntılı, gergin, dertlerini konuşmaya meraklı ya da çok saklayıcı kişilerdir. Hekim hastayı ve kendini zorlamadan dinlemesini bilmelidir.
Söylemesi kolay, yapılması zor önerilerden kaçınmalıdır. Örneğin bir koroner hastasına ''kızmayacaksın, üzülmeyeceksin'' demek kolay fakat, çoğu koşullarda bunların uygulanması hemen hemen olanaksızdır. Üstelik hasta, zorunlu bir durumda kızsa ya da üzülse, bir kriz gelecek korkusuna kapılabilmektedir.
Hastada ağır ruhsal belirtiler varsa (çökkünlük, bunaltı, panik vb.) psikyatrik konsültasyon istenebilir.
Hastalıkla ilgili özgül ilaçlar yanı sıra bağımlılık yapmayacak türden bunaltı giderici ilaçlar verilebilir.
Psikoterapi genellikle çok yararlıdır.
Biofeedback yöntemi ile hastanın kendi otonomik belirtilerini tanıması ve onları yatıştırması sağlanabilir.
Bu hastalarda davranış tedavisi ve gevşeme talimlerinin çok yararı olabilir.