D Vitamini Ne İşe Yarar ve Görevleri Nelerdir? | Sağlık Editörü
D vitamini vücudumuzun sağlıklı kalması için ihtiyaç duyduğu birçok besin maddesinden biridir. Bu vitamin vücudun kalsiyumu emmesine yardımcı olur, böylece kemikler daha güçlü ve daha sağlıklı olabilir. Düşük D vitamini seviyeleri yumuşak ve kırılgan kemiklere yol açabilir. Ayrıca kemik ağrısı, kas ağrısı ve halsizliğe neden olabilir. Bu yazımızda D vitamini ne işe yarar ve görevleri nelerdir inceleyeceğiz.
D vitamini ne işe yarar ve görevleri nelerdir?
Vücudun genel sağlığını etkileyen D vitamini, yumurta sarısı, karaciğer, yağlı balık, süt ve süt ürünlerinde bulunan, güneşe çıkıldığında aktifleşen yağda çözünen vitaminlerden biridir. D vitamini eksikliği soğuk algınlığı ve grip salgınlarına neden olabilir. Güneşin az görüldüğü ve soğuk iklimlerin yaşandığı bölgelerde D vitamini eksikliğine bağlı olarak bağışıklık sistemi güçsüzleşebilir ve pek çok hastalık ortaya çıkabilir. Peki D vitamini ne işe yarar?
Kemikleri ve kasları korur: D vitamini kalsiyumun emilmesini sağlayarak kırık riskini azaltır. Ayrıca D vitamini, kas kasılmasını artırarak dengeyi geliştirmeye ve düşmeleri önlemeye yardımcı olur.
Akciğerlerin sağlığını korur: Yüksek D vitamini konsantrasyonları anti-enflamatuar özellikleri sayesinde akciğerlerin daha sağlıklı kalmasını sağlar.
Kalbi korur: Araştırmalar kandaki D vitamini seviyeleri ile yüksek tansiyon (HBP veya hipertansiyon) arasında ters bir ilişki olduğunu göstermiştir. Başka bir deyişle, D vitamini ne kadar düşükse, tansiyon o kadar yükselir. Aşırı gerilme ve yüksek kan basıncından kaynaklanan hasar, kalbe giden koroner arterlerin yavaşça daralmasına ve sertleşmesine neden olmakta ve kalp krizi riskini büyük ölçüde artırmaktadır.
Böbrek fonksiyonlarını düzenler: D vitamini yağda çözünen bir vitamin olduğundan, böbrek hastalığının tedavisinde çok faydalı bir rol oynar. Bununla ilgili bir çok bilimsel çalışma vardır. Ancak etkinliğinin kesinleşmesi için daha fazla çalışma yapılması gerekmektedir.
Depresyonu azaltır: D vitamini seviyeleri ne kadar düşükse depresyon oluşma ihtimali o kadar fazladır. Mutlu olmak yerine üzgün hissedilmesi bu sorununen görünen belirtisidir. D vitamini düşüklüğünün daha yüksek bir depresyon insidansına neden olabileceği bir çok araştırma ile kanıtlanmıştır.
Kilo kaybına yardımcı olur: Vücutta yeterince D vitamini yoksa, ne kadar yenirse yensin, her zaman açlık hissedilir. Bunun nedeni, düşük D vitamini düzeylerinin beyne tokluk hissi gönderen leptin hormonu ile daha az etkileşime girmesidir. D vitamini seviyeleri artarak normale döndüğünde, leptin hormonu işlevini sürdürebilir hale gelir ve yemek yendiğinde tokluk hissi oluşturur. Bu da kilo kaybına yardımcı olur.
Bilişsel fonksiyonları düzenler: Yaşlı erkek ve yaşlı kadınlarda görülen bilişsel işlev bozukluğu ile D vitamini eksikliği arasındaki bağlantıyı çözmek için yapılan çalışmalarda, D vitamininin Alzheimer hastalığına neden olan beta-amiloidin proteinine sahip olduğu görülmüştür. Beta amiloid proteini çeşitli nöroprotektif etkilere sahiptir. Bu nedenle çok düşük D vitamini seviyesine sahip yaşlılarda Alzheimer riski iki kat fazladır.
Bağışıklık sistemini güçlendirir: D vitamini, sadece kas fonksiyonunda değil aynı zamanda bağışıklık sisteminde de önemli bir rol oynar. Bağışıklık sistemi vücudun savunma sistemidir. Düzenli D vitamini alımı yaşlılarda düşme riskini azaltır, ayrıca enfeksiyonlara karşı daha güçlü olmalarını sağlar.
D vitamininin kolon, prostat ve meme kanserini önleyebileceğine ya da diyabetin, kalp hastalığının, yüksek tansiyonun ve multipl sklerozun önlenmesine ve tedavi edilmesine yardımcı olabileceğine dair bazı araştırmalar vardır. Fakat bu araştırmaların sonuçları kesinlik kazanmadığı için saydığımız kronik hastalıkların tedavisinde henüz D vitamini kullanılmamaktadır.