CEYLAN ÇALIŞKAN « –=[Muhabbet Fedaileri]=–
« HASAN FEYZİ YÜREĞİL
4. Şua (2. Mertebe-i Nuriye-i Hasbiye) »
Son Şahitler 2.Cild s. 380
“Efendim, çocuk çalışkan ve zeki, onu yüksek mekteplere vermek istiyorum, ne buyurursunuz?”
“Üstad, ‘Bu usûl zor’ demişti. ‘Sana on beş günde İslâm yazısını öğreteceğim.’ Ve hakikaten öğretti. Nasıl öğretti, hangi usûlü takip etti, bilmiyorum.
“Ceylân’ın askerlik çağı geldiğinde, Üstad onun biraz geç asker olmasını istemişti. Müracaatlarımızı yapamadık ve Ceylân asker oldu.
Bu şiiri eline alıp okuyan Birinci Şube Müdürü, “Bunu kim yazdı?” diye sormuştu. “İçinizden en eski kimse onunla konuşalım” diyen Birinci Şube Müdürü Muzaffer Yılmaz’a Ceylân Çalışkan, “Eskilere itibar olsa, bit pazarına nur yağardı” diye şaka yapmıştı.
“Saat on bire geldi
“Birincisi: Bu zamanda en büyük hizmet-i imaniyenin kahramanı ve sertacı olan Üstadımızın şahsî hizmetinde az da olsa sakadaktla istihdam edilişin ve o kudsî rehberin yemeğini pişirmen, bazı çamaşırlarını yıkamak suretiyle onun o kudsî hizmetine iştirak edip dualarına pek yakınları arasında dahil olman acaba kaç kadına nasib oldu ki?
“Merhum ve mağfur Abdullah amcadan kalan üç yetime Cenab-ı Hakkın masum emanetleri ve vedîaları olarak bakmanız ve onları kendi öz evlâtlarınızdan ayırd etmeyerek şefkatinizle onlarla alâkadarlığınız hem maddî hayatımıza, hem manevî hayatımıza öyle bir nur serper ki rıza-ı İlahî için olmak şartıyla o nur bütün hayatımızı saadete ve nura kalb edip aydınlatabilir ve saadet çiçekleri açarlar.
“Fakat ben nankör çıktım. Belki herkes benim kadar nankör olamaz, Kadir kıymet bilirler. Velev ki, benim gibi bilmeseler dahi, madem ki herşeye nâzır ve her yerde hazır bir zerre kadar bir şeyi zayi etmez. Bütün hayır ve şer onun elindedir. Bütün ücretleri o verecektir ve ondan beklemelisin.
“Şu kararsız fâni dünyada sen bizzat yetimlerle ve kendi masunların meşguliyeti yüzünden, belki ehl-i dünya zevkperest kadınlar gibi boş vakit bulup, dünyevî işlerle lüzumsuz şeylerle meşgul olamazsın ve belki ehl-i dünya kadınlar tarafından ‘Dünyanın en hayır sever kadını sen misin? Kendi çocukların varken başkaları ile uğraşmak neden?’ denilebilir. Ve belki bizzat kendilerine iyilik ve şefkat edip baktığın ki, yedirip, kuşatıp, terbiye ettiğin çocuklar akılları ermeye başlayınca küfran-ı nimet ederek, senin kıymetini bilmemezlik badbahtlığına-Şimdi senden afv isteyen biçare Ceylân gibi düşeceklerdir. Ve bizzat senin nefsin, kalbinin, ruhunun rağmına olarak, bu kudsî, sevapdar, Allah’ın, Peygamberin, Üstadımızın ve bütün ehl-i hakkın razı olup istedikleri hizmeti arzulamayacaklardır. Fakat düşün ki, Cenab-ı Hakkın rızası için yapılan en küçük amel dahi en büyüktür. Cenab-ı Hak kabul etse, bütün halk reddetse kıymeti yok. Cenab-ı Hak razı olsa, bütün dünya küsse tesiri yok. Eğer O razı olsa, kabul ederse ve hikmeti iktiza ederse, halklara da kabul ettirir. Onları da razı eder.
“Herşeyin anahtarı Onun elinde olan Hâlık-ı Zülcelâlin bilmesi senin ve bütün beşeriyet için kâfi ve vâfidir.
“Anneciğim, senin dünyevî ve uhrevî saadetin hiç her zaman dua etmekteyim. Senden de dua beklemekteyim. Bilhassa masum yavrulardan. Onların cümlesinin gözlerinden hasretle öperim. Bütün akraba-yı taallûkata, ninelerime, yengelerime, dayılarıma selâm eder, ellerinden öperim. Dualarına el açarım.”
“Ben geldiğim vakit on beş gün 3. taburun l0. bölüğünde kaldım. Sonra da alay karargâh bölüğünün istihkâm takımına geçtik. Yani istihkâm askeriyiz.
“Ceylan! Dün posta için sabahtan akşama kadar seni bekledim, görünmedin. Kalben dedim, ‘Eğer Risale-i Nur’un hizmetiyle ve okunmasıyla meşgul olmuş ise aff edilir. Yoksa onun hayatı Risale-i Nur’a aittir. Hevesatına sarf etse şiddetli tokat yiyecek. Acaba o mânâsız gezmeyi bu soğukta sen mi yaptın? Yoksa başkası mı hatıra getirdi? Hem yanınızda daha kim vardı? Risale-i Nur hesabına merak ediyorum. Dikkat et, çocukluk yapma, tokat yiyenler pek çok.
“Bu mektup, kimindir bilemedim. Ziya’yı aynen Zübeyir gibi bütün hayatını Nur’lara, iman hizmetine fedakârane verecek bir mahiyette bilirim. Dünya ile, hususen kadınlarla, evlenmekle alâkadar olup bağlanmaz zannederim. Selâhaddin, Nur’un bir kahramanı iken, tezevvücü onu dünyaya esir eyledi. Ona ve Nur’lara çok zarar oldu. Eğer Ziya dünya ile, evlenmekle alâkadar olmaya niyeti kat’î var ise, Nur’un erkânları ile meşveret etmek ona lâzımdır. Ben bu meselede fikir beyan edemem. Ziya gibi Nur kahramanı dünya ile zincirlerle bağlanmasına, hizmet-i Nuriye fetva vermesiyle olur.”
“Bir sene çamaşırlarımı yıkayan Rabia bana bir gömlek, bir parça kömür göndermiş. Ben bir senede ona çok minnettar olduğumdan, onun hediyesini geri çevirmem. Fakat faidem bulunmak için bana Mekke’den gelen zemzemi ve hurmaları ona mukabil çok selâmla beraber gönderiniz.”
“Bu gönderdiğin temyiz lâyihasını Emirdağ’da baban ve amcaların yazdıysa, elbette onlardan birisi Ankara’ya gidecek ve orada dostların tensibiyle mahkemeye verebilirler. Fakat bize karşı muameleleri ne kanunîdir, ne de hakikattır. Onun için bizim kanunî ve hakikatlı müdafaalarımızı nazara almıyorlar. Bir kısmını aksülamel ile aleyhimize çeviriyorlar. Şimdi merak ettim. Acaba bizim bütün evrak ve müdafaalarımızı mahkeme-yi temyize göndermişler mi? Yoksa bunda da bizi aldatmışlar mı?”
“Ben onu unutmuştum. Emirdağ’daki Isparta’dan gelen kitaplar benim tashihimden geçmemişler. Tahliyemden sonra veya ona bir çare bulunsa tashih edilecek, inşaallah.”
“Yağımı gönderdim. Ta tuzlansın, bozulmasın. Bir kısmı tenekeye konulsun. Ve bana mahsus üç kitabı gönderdim. Okusunlar, muattal kalmasın. Bir Ayetül’l-Kübra’yı ben okuyorum. Sonra onu da sana göndereceğim. Benim destilerimi su doldurmaya geldiği vakit dikkat ediniz. Hem kapılarım, hem yemeğe ait şeylerime dikkat. Bana suikast ihtimali kavîdir. Düşmanlar parmaklarını buraya sokmuşlar.
“Saniyen: Matara kırıldı. Onun misli Emirdağ’daki menzilimde vardı. Yaz, onu bize göndersinler!”
“Hazret-i Üstadımız eve yerleşti. Size ve umuma selâm getirmek için gönderdi. Sizde Meyve varmış, onu verin, göndereceğim. Binler selâm ellerinizden öperim. Bütün ruhumuzla beraber sizinle beraberiz.
“Evvelâ size yazdığım ihtarı teyid eden bir haberi aldım ki, demişler, ‘Hani ya Said diyor, Risale-i Nur siyasetle hiç alâkası yok, siyasete âlet olmaz. Halbuki onun hizmetçisi aynen Sebilü’r-Reşad gazetesi gibi siyaset-i diniye ile lüzumsuz itiraznamesinde hükûmetin icraatını tenkit etti ve bir şakirdi dahi (Mealen: Allah’ın indirdiği ile hükmetmeyenler, işte onlar kâfirlerdir) âyetini mahkemeye karşı sarf etti. Şimdi gayet ihtiyat ve dikkat ve teyakkuz ve temkin ve sukûnet elzemdir. gösteriş ve hodfüruşluk ve benim müdafaanâmedeki dâvâlarımı tekzip etmemek lâzımdır.
“Hamisen: Karşımızda bir-iki mason var. Onlar haklı müdafaatınızı aksülamel yapıp aleyhimize çevirerek mahkemeyi aldatırlar. Bunun için bunlara karşı çok konuşmak zararlıdır. Siz de gördünüz. Ne kadar yanlış mânâlar verip aleyhimize çevirdiler. Benim müdafaatımı okumaya meydan vermediler ki, foyaları ve desiseleri meydana çıkmasın. Tâ efkâr-ı âmmeyi ve mahkemeyi aldatabilsinler.”
“Ben zannederim ki, ‘Hüve Nüktesi’ gizli zındık düşmanlarımızın bellerini kırmış, onların istinatgâhı olan tabiat tağutunu dağıtmış. Kesif toprakta Hüve bir derece saklanabilirdi ki, şeffaf havada ‘Hüve Nüktesi’nden sonra hiçbir cihetle o tağutu saklamak imkânı kalmamış ki, küfr-ü inadî ve temerrüd-ü irtidadî sebebiyle adliyeyi aldatıp aleyhimize sevk ediyorlar. İnşaallah Nur’lar adliyeleri lehine çevirip onların bu hücumunu dahi akîm bırakacaklar.
Emirdağlı bozuk bir adam Ceylân Çalışkan’a hakaretler edip, hadise çıkarmak istemişti. Çok mecbur ve muztar kalan Ceylân Çalışkan adamı ağzından vurmuştu. Adam bir müddet konuşamamış ve kendisini kimin vurduğunu söyleyememişti. Ancak hadiseden bir sene sonra kendisi Ceylân Çalışkan’la uğraşmaya başlayarak, onun ceza almasını sağlamıştı.
diyen Hak şairlerinin acı feryatlarına Risale-i Nur’la cevap verilmiş. işte böyle bir nura ‘Rabbü’s-Semâvati ve’l-arz’ın rızası yolunda sekiz sene herşeyiyle ve fakat ind-i ilâhide ihbarat-ı sadıka ile inşaallah yüz senelik hizmet gören Çalışkan hanedanının en nasiplisi sen olman itibarıyla, seni bir Nur talebesi olarak bütün ruh-u canımla tebrik edip alkışlıyorum. Evlâdın olarak da kemal-i hürmet ve muhabbetle el ve ayaklarından öpüyorum. Senin emsaline koskoca Nur dairesinde pek az, belki bir-iki tane ancak tesadüf ediliyor. Bu kanaat sırf benim kanaatım değil, nura ömrünü vakfeden fedakârlar hep böyle söylüyorlar ve bana, ‘Böyle bir pederin olduğuna daima iftihar etsen hakkındır,’ diyorlar. İşte böyle bir pedere, manevî hazineler kazandıran Nur’lardan, her mektupta birer parça yazmak arzu ediyorum. Hem istiyorum ki, kalb ve ruhunun bütün hayatıyla müştak olduğu bu hakikatlara lisanın ve aklın da ihtiyacını hissettim. Sonra bende yalnız bir nakliyeci ve aksettiren bir ayna ki, o elmas hakikatları yalnız nakledeyim. Benim hissim zarf ve kâğıdın, mektubun mânâsındaki hissesi ne kadar cüz’i ise ondan daha az olsun, yani şuursuz elektrik ve telefon telinin elektriği ve sesleri nakletmesi gibi..
“İşte bu neviden olarak size kısaca arz ediyorum ki:
“Üstadımız Hazretlerinin kırk sene evvel yazdığı bir risalede bu meâlde ezcümle:
“Kırk senelik ömrüm ve otuz senelik ilim seyrinde dört kelime ve dört cümle tahsil ettim. Bu dört kelimenin birincisi niyettir. Evet, muhakkak niyet, toprak gibi âdetleri ve kum gibi hareketleri ibadet cevherine kalb eden acîb bir iksirdir. Ve keza niyet seyyiatı hasenata kalb eden bir hassaya maliktir. Niyet bir ruhtur. Onun ruhu da ihlâstır. İhlâs olmayınca halâs mümkün değildir.’
“Üstadımızın işte cevher-misal bu sözlerini en küçük hareketlerimizde tatbik edersek o adi hareketlerimiz büyük ibadetler hükmüne geçer.
“Şimdi bir sebebe binaen kısa oldu.
“Cümlenizin, başta sevgili müşfik validem olarak ellerinizden öperim.
“Hususan validemin hatırlarını sual ederim. Bütün akrabalara selâm ve hürmetler ediyorum. Küçük kardaşlarıma binler selâm, gözlerinden öperim. Üstadımız sizlere, yani hem valideme, hem size her zaman dua ediyor. Ve her buraya gelenle selâm gönderiyor. Üstadımıza şayet birşey yazacak olursanız, ayrı bir pusulada olursa daha münasiptir. Çünkü diğer umur-u âdiyeye Üstadımızın nazarlarını çekmek münasip değil.
“Eskişehir tarîkiyle on adet Cevşen ve bir gömlek göndermiştim. Emirdağ’ın buraya olan risale hesabı 66,50 kuruştur.
“Buradaki kardaşlarımız, hususan Zübeyir, Bayram selâm ediyorlar. Geçenlerde Konyalı Sabri Bey gelmişti. Ömer için gönderdiğiniz taziyeyi aldığını ve size çok selâmı olduğunu söyledi.”
Dualarınıza muhtaç evlâdınız Ceylân
Ceylân Çalışkan’ın kızı
İlk röportajımı merhum Mustafa Polat Ağabeyimle birlikte Ceylân Çalışkan’ın minicik kızı Nuran Çalışkan’la yaptıştım. Aradan on beş yıl geçmişti. Bu defa Nuran Çalışkan’a babasını sormuştum. Annesinden dinlediği babasını anlatmasını istemiştim. Nurlu Nuran bana hislerini şöyle ifade etmişti:
“Evvelâ selâm ve hürmetlerimi sunarım.
“Benden babam hakkında yazı yazmamı istiyorsunuz. Onu hiç görmedim. Fakat görmeyi çok arzuluyorum ve onu özlüyorum. Ama cennette buluşacağımızı düşünerek, tesellî buluyorum. Her çocuk gibi babamı çok seviyorum ve önce Allah’ın, sonra onun koruyuculuğunu daima üzerimde hissediyorum.
“Arkadaşları babam için şakacı, şefkatli ve sert mizaçlı bir tabirler kullanıyorlar. Bunları annem de doğruluyor. Ben bu tabirlere misal olacak hatıralardan söz etmeyeceğim, çünkü siz bunları benden iyi biliyorsunuz.
“Babam için birşeyler yapmak isterdim. Benden ne beklediğini biliyorum, elimden geldiğince yapmaya çalışıyorum. Ama onun için bunlar yeterli değil. O daha fazlasına lâyık. Babamı Üstad Hazretleri kendine vekil ve manevi evlât tayin etmiş. Ben de elimden geldiğince Üstad Hazretlerine lâyık torun ve babama lâyık evlât olmaya çalışıyorum. İnşaallah sizlerin de dualarıyla himmetim artar da, benden bekleneni beklenilen biçimde yerine getiririm.
“Dualarınızı bekler, hizmet-i imaniye ve Kur’âniye ve muvaffakiyetinizin devamını Cenab-ı Haktan niyaz ederim.”
Kafası pek çalışmayan, sâfi kalb, hemen aldatılabilen kimselere zeki ve nükteli buluşuyla “Kardeşimiz fazla mübarek” diye takılan Ceylân Çalışkan, çok konuşan, çenesi kuvvetli kimseleri de “Kardeşimiz az konuşmanın faziletine dair beş saat konuşabilir” diye şakayla hicvedermiş.
Barla’nın Çam dağlarında yabani ve iri bir sivrisinek Ceylân’ın eline konmuş emerken, Çalışkan elindeki makasla sineğin ayağını kesmek istemiş, Üstad ise “Keçeli ne yapıyorsun?” deyince Ceylân Çalışkan, “Kısas yapıyorum Üstadım” demiş. Üstad ise “O seni hacamat yapıyor” diye mukabele etmiş.
Yine bir gün, Ceylân Çalışkan’ın amcası oğlu Zeki Çalışkan, Ceylân çalışkan’ın üvey kardeşi Sadık Çalışkan ile reyahin çiçekleri toplamış, Keçili köyü civarında üstada götürmek, hem de orada top oynamak için, yol kenarından giderken Üstan faytonda, Ceylân Çalışkan ise arabanın atını sürmekte iken, yol kenarında giden kardeşini ve amca oğlunu görmüş. Arabayı durdurarak, iki çocuğu da arabaya almışlar. Utanarak topu arkalarına saklamak istemişler. Bu esnada Üstad “Bu nedir?” diye topu sormuş. Zeki Çalışkan utanç içinde cevap verememiş, sadece ve sessizce, suçluluk psikolojisi içinde “Top!” diyebilmiş. Üstad ise “Bu ne işe yarar?” deyince Zeki Çalışkan daha da utanmış, ama yine Ceylân Çalışkan imdada yetişerek, topu tarif etmeye başlamıştı: “Üstadım, bu topu atarlar, tekrar yakalamak için peşinden koşarlar” deyince Üstad “Fesübhanallah” diye tebessümle karşılamış.
“Talebe-i ulûmun ölümü şehadettir”
Sabahleyin bir seher vakti, Barla dağlarında giderken, üstad önden giden Zübeyir Gündüzalp ile Ceylân Çalışkan’ı göstererek, “Bu ikisi şehittir” demişti. Mustafa Sungur, “Üstadım, dua et de ben de şehit olayım,” deyince, Üstad “Talebe-i ulûmun ölümü şehadettir” diye buyurmuştu.
Mustafa Türkmenoğlu, merhum Ceylân Çalışkan’la olan hatıralarından bahisle şunları anlatmıştı:
“l958 senesinde Risale-i Nur neşriyatıyla uğraşırken, gazeteler büyük başlıklarla ‘Nazilli’de Nur ayini yaparken Nurcular yakalandılar!’ başlıkları atarak Nur talebelerini bir tarikat gibi gösteriyorlardı. O sırada Mektubat’ın baskısını yeni bitirmiştik. O ara Isparta’dan bir mektup gelmişti. Nazilli hadisesi münasebetiyle kaleme alınan bu mektupta ‘Nurculuğun tarikat olmadığı ve bir ekol olduğu’ ve mektubun başlığında ‘Bazı gazetelere cevap’ diye yazılıydı. İçindeki pusula Isparta’dan gönderilen bu mektubunu çoğaltılarak münasip kişilere verilmesi ve bir kısmının Isparta’ya gönderilmesi yazılıydı.
“Biz o sıralarda M. Emin Birinci kardeşimle matbaada tab işiyle meşguldük. Mektubu bastırmaya karar verdik ve beş bin adet bastırdık. Isparta’ya gönderilen mektubun altında beş isim ve bir imza vardı. Bunlar Tahirî, Zübeyir, Ceylân, Bayram ve Sungur’un isimleriydi. Birinci sütunda üç kişinin ismi, ikinci sütunda ise iki kişinin ismi vardı. Ben ikinci sütunu da üçe tamamlamak için Rüştü Ağabeyin ismini kendiliğimden ilâve etmiştim. Bundan hiçbir kimsenin haberi yoktu.
“Bu bastırdığımız mektupların yarısını Cemaleddin Günel’e verdik ve onunla Üstada gönderdik. Diğer yarısını da eş ve dosta dağıttık. O sırada mektup emniyetin eline geçmiş. Biz mektupları dağıtırken. M. Emin Birinci ile beraber kitapları ciltletmek için İstanbul’a geldik. İstanbul’a kitapları bıraktıktan sonra dört senedir gitmediğim Pendik’teki evime gittim. Bir gece kalınca sabahleyin M. Emin Birinci geldi ve ‘Haydi giyin, gideceğiz’ dedi. Yanında da birkaç tane tanımadığım sivil şahıslar vardı. Meğerse bunlar emniyet mensuplarıymış. Dışarı çıktıktan sonra, tevkif edildiğimizi söylemişlerdi.
“İstanbul emniyet nezaretine getirildik. Oradan da Ankara’ya götörüldük. Hapishaneye gittiğimizde Tahirî, Zübeyir, Rüştü, Sungur, Bayram ve Ceylân ağabeylerle karşılaşmıştık. Onlarla kucaklaştık. Bizleri daha sonra birer ikişer koğuşlara taksim etmişlerdi. Gündüzleri bahçede hep beraber bulunurduk. İçimizde en yaşlımız Süleyman Rüştü Çakın Ağabeydi. Yaşlılık itibariyle biraz üzülürdü. Kendisi tevkife itiraz etmişti. İtirazında ‘Benim ismim Süleyman Rüştü Çakın’dır. Mektubun zîrinde (altında) bir Rüştü ibaresiyle buraya getirildim. Halbuki Türkiye’de bir yığın Rüştü vardır’ diye yazmıştı. Fakat itirazı kabul edilmedi. Hapishanede rahmetli Ceylân Çalışkan herkes hakkında şiirimsi şakalarda bulunurdu. Hattâ bunlardan birisinde Mustafa Sungur’a,
Hiç durmadan gülüyorsun kederin yok mu?” diyerek yazmıştı.
“Ayrıca bahçede volta atarken, bizlere deniz görmemiş bir çoban çocuğunun haline nazire olarak,
“Hürriyet başımızdan yıldızlar kadar uzak
Başımızda bir takke, sırtımızda bir kazak
Dolaştırıp dururuz aynı avlu sılayı
Her adım uyandırır yani bir hatırayı’ gibi mısralar yazarak lâtifelerde bulunurdu, bizleri güldürürdü.
“Daha sonra bir kısmımız da altmış beş günü müteakip tahliye olduk. Avukatlığımızı ise ilk defa Bekir Berk yaptı. Bekir Berk bu dâvâdan sonra, Risale-i Nur hakikatlarını tanımış, Nur dâvâlarıyla meşgul olmaya başlamıştı.”
İslâm fedaisi Ceylân Çalışkan acı bir trafik kazasından sonra ebediyete intikal edince, 3l Ağustos l963 tarihinde Emirdağ’da Osman Aydın “Şehit kardeşimiz Ceylân Çalışkan’ın ruhuna ithaf” ettiği “Çok selâm söyle” başlıklı manzumesinde hislerini şu mısralarla ifade ediyordu:
“Acı haberlerin kalbimi yaktı.
Nur’un hizmetinde her zaman bir baş
Hizmet-i Kur’ân’da kalır mı geri,
Nur akan kalemin yıllarca yazdı,
Çalışkan’a baktım. Gül benzi solmuş,
Dostlarım ah! Aman Ceylân’ın ‘olmuş
Vefalı Hakkı Bey ah! Çekip ağlar,
Doktarlar sızlayan yaranı bağlar
Kardeşim Üstada çok selâm söyle.
Mü’minlere dünya sanki yel demiş,
Üstadım ma’nen de sana gel demiş,
Oraya varınca çok selâm söyle.
Saadet yurdunun yolcusu aktı,
Aydın’ı firakın yaktı da yaktı,
This entry was posted on Temmuz 13, 2007 4:21 pm	and is filed under Bediüzzaman'ın Talebeleri, Son Şahitler.
Bir Yanıt to “CEYLAN ÇALIŞKAN”
ders notları said
Haziran 9, 2010 7:26 pm Güzel, faydalı bir site… Teşekkürler.