Avrupa’da kürtaja dair yasal uygulamalar nedir?
Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu üyesi Eral Yılmaz’ın, Avrupa’da kürtaj konusundaki araştırmalarını bugün Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu resmi internet sitesinden yayınladı.
Avrupa’da kürtaj konusundaki kanunlar genel olarak Türkiye’de bu konuda hazırlanan kanun tasarısına göre daha liberal. Bu konuda Avrupa’daki en liberal kanunlara sahip olan İngiltere’de kürtaj hamileliğin 24’uncu haftasına kadar yasal ve bazı şartlar altında 24’uncu haftadan sonra da gerçekleştirilebilir. Hamileliğin kürtaj ile sonuçlandırılabilmesi için iki aile hekiminin, hamileliğin devam etmesinin kadının fiziksel veya manevi sağlığına (veya doğmuş olan çocuklarının fiziksel veya manevi sağlığına) tehdit oluşturduğuna kanaat getirmesi gerekiyor. Kürtajın yasal olması için hastanede veya ruhsatlı bir poliklinikte gerçekleştirilmesi gerekiyor.
İngiltere’de kadının yaşı ne olursa kürtaj olmak için kocasından, erkek arkadaşından veya ailesinden izin alması mevzu bahis değil. Ayrıca onları haberdar etmesi gerekmiyor ve doktorun hasta mahremiyetine saygı ilkesinden dolayı da kadının isteği dışında onları haberdar etmeye hakkı yok. Kadın 16 yasının altındaysa doktor onu ailesine söylemesi için ikna etmeye çalışabilir ancak kürtaj kararının önemini anladığı surece ailesinin haberi olmadan kürtaj olmaya hakki var.
Bazı şartlar altında kürtaj 24 haftadan sonra da yasal olabiliyor. Kadının hayatini kurtarmak veya doğacak olan çocuğun önemli derecede engelli olmasının yani sıra iki aile hekiminin hamileliğin devam etmesinin kadının fiziksel veya manevi sağlığına “ciddi’ bir tehdit olduğuna kanaat getirmesi durumunda kürtaj 24 hafta sınırından sonra da yasal olarak gerçekleştirilebiliyor. İngiltere’nin sağlık sigorta kurumunun (NHS) verdiği bilgilere göre kürtajların %90’i hamileliğin 13uncu haftasından önce ve %98’i 20inci haftasından önce gerçekleştiriliyor. Ensest ve tecavüzden kaynaklanan hamileliklerde kürtaj uygulamasında belli başlı bir farklılık yok. Yani yine ayni kurallar geçerli. Ahlaki sebeplerden ötürü kürtaja karşı olan doktorlar kürtaj olmak isteyen kadınları başka doktorlara göndermek zorunda.
Avrupa’nın diğer ülkelerinde kürtaj kanunları ülkeden ülkeye farklılık gösteriyor ancak genellikle hamileliğin 12inci haftasına kadar yasal. Bazı ülkelerde kadının reşit olmaması durumunda, kadının kürtaj olması için ailesinin izni gerekiyor (Yunanistan, Portekiz, İtalya ve Polonya gibi). Ancak yetişkin kadınların kürtaj olmaları için ailelerinden veya kocalarından izin almaları gerekmiyor (Danimarka’nın Faroe adaları haricinde – burada kadın evliyse kocasının izni gerekiyor). Avusturya, Finlandiya ve Estonya’da kadının yaşının küçük olması (örneğin 17 yaşının altında olması) kürtajın hamileliğin 12inci haftasından sonra da yasal olması için gerekçe olarak gösteriliyor. Bazı ülkelerde (Yunanistan, Portekiz ve Letonya) hamileliğin tecavüz sonucu gerçekleşmiş olması durumunda kürtaj yasal zaman limitinin sonrasında gerçekleştirilebiliyor. Avrupa’da genellikle kürtajın yapılması için aile hekimlerinin izni yeterli. Ancak İspanya ve Güney Kıbrıs Rum Kesimi’nde hamileliğin tecavüz sonucu gerçekleştiği durumlarda hekim onayından ziyade polis raporu gerekiyor.
Kaynakça: NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Sigortası) ve BBC