Laparoskopik Endometrioma Cerrahisi | Prof. Dr. Cem Demirel
Laparoskopik Endometrioma Cerrahisi
Ana SayfaLaparoskopik CerrahiLaparoskopik Endometrioma Cerrahisi
++ Laparoskopik Cerrahi
laparoskopik cerrahi, laparoskopik cerrahi fiyatları, laparoskopik cerrahide anestezi, laparoskopik endometrioma ameliyatı, laparoskopik endometrioma ameliyatı sonrası, laparoskopik endometrioma eksizyonu
(Çikolata Kistlerinin Laparoskopik Tedavisi)
Endometriozis, üreme çağındaki kadınların sağlığını etkileyen önemli bir hastalıktır. Rahim içini döşeyen ve adet kanaması ile dökülen “endometrium” adı verilen tabakanın, rahim dışındaki dokulara yerleşmesi olarak tanımlanan bu hastalığa üreme çağındaki kadınların %15’inde rastlanılmaktadır. Adet dönemlerinde ve cinsel ilişki sırasında ağrı, gebe kalamama, bağırsak fonksiyonlarında bozulma (karın şişkinliği, büyük tuvaleti yaparken zorluk ve ağrı gibi belirtiler görülür) yaratan önemli bir sağlık problemidir. Endometriozis hastalığı, kadın yumurtalıklarına yerleştiğinde, içi kan ile dolu kistler oluşturmakta ve bunlara da “çikolata kisti” ya da tıbbi adıyla “endometrioma” adı verilmektedir.
Çocuk sahibi olmayı engelleyebilir
Çikolata kistleri, ağrı ya da gebe kalamama (infertilite) problemlerine yol açtığında cerrahi olarak çıkartılması gerekmektedir. Bu kistlerin cerrahi tedavisi laparoskopik olarak yapılmaktadır. Laparoskopi; yani kapalı cerrahi bu hastalığın tedavisinde altın standart olan tedavi yöntemidir. Laparoskopik cerrahi ile doku planları daha net ayırt edilmekte, derin alanlara daha kolay ulaşılabilmekte, yumurtalık dokusu daha iyi korunabilmekte ve ameliyat sonrası karın içi yapışıklıkları daha az izlenmektedir.
Kistler 4 cm’den büyük ise cerrahi düşünülebilir
Kistler bazen tek bir yumurtalığa bazen de her iki yumurtalığa yerleşebilmektedir. Boyutları fark edilinceye kadar 1 cm’den 8-10 cm’e kadar çıkabilmektedir. Genellikle 4 cm altındaki kistler yalnızca takip edilmekte; ama daha büyük olanlar ve şikayet doğuranlar ise çıkartılmaktadır.
Hastalık tekrar edebilir mi?
Çikolata kistlerinin cerrahisi diğer yumurtalık kistlerinden farklılık göstermektedir; çünkü eğer kist kapsülü doğru bir şekilde tam olarak çıkartılamazsa hastalık kısa sürede tekrar edebilmektedir. Cerrahi teknik uygun olmadığı zaman da yumurtalık dokusunun kaybına bağlı olarak yumurtalık, fonksiyonlarını yitirebilmektedir. Günümüzde uygulanan laparoskopik teknik; kist kapsülünün çıkartılması; kanamanın yoğun olup, yumurtalık dokusunun kist kapsülüne yapışık olduğu noktada durularak kist kapsülünün bu bölgede yüzeyel olarak koterize edilmesi (yakılması) ve gerekirse geride kalan yumurtalık dokusunun laparoskopik dikişler ile kapatılması esasına dayanmaktadır.
Laparoskopik cerrahi sonrasında 3 yıl içinde % 30’lara varan nüks ihtimali ile karşı karşıyayız. O nedenle hastalarımız, bu hastalığın laparoskopik cerrahi sonrasında belli oranlarda nüks ihtimali gösterdiğini bilmelidirler. Aslında bir yumurtalıkta nüksün görülmesi bir bakıma o yumurtalığın hala fonksiyonunu devam ettirdiğini de bize göstermektedir. Bir yumurtalık eğer fonksiyonunu tamamen yitirmiş ise, o yumurtalıkta artık nükse de rastlanmamaktadır.
Cerrahide en önemli iki nokta
Üreme çağındaki bir kadının çikolata kistinin laparoskopik olarak tedavisinde en önemli iki nokta, hastalığın cerrahiden sonra tekrarlamaması ve yumurtalığın fonksiyonunu normal bir şekilde devam ettirebilmesidir. Bu iki husus özellikle gebe kalmak isteyen ve laparoskopik cerrahiyi gebe kalma şansını artırmak için yaptıran hastalar için çok önemlidir. Çikolata kistlerinin laparoskopik cerrahisi, uzmanlık ve deneyim gerektirmektedir. Çikolata kistleri çıkartılırken aynı zamanda yumurtalık dokusunun çevre dokular ile gösterdiği yapışıklıklar açılır, bağırsaklar yapışıklıklardan kurtarılır, rahim serbestleştirilir. Tüm bu yaklaşımlar kadının hem gebe kalma şansını artırır hem de ağrı şikayetlerinden kurtulmasına yardımcı olur.
Cerrahi esnasında yumurtalık rezervini korumak için uyulması gereken prensipler
Kist kapsülünün; büyük kısmı çıkartıldıktan sonra, yumurtalık kanlanmasının bol olduğu ve sağlıklı yumurtalık dokusunun yoğun olduğu hilus bölgesine yapışık olduğu noktada çıkartılmaya çalışılmaması, bu noktada az olarak bırakılan kapsülün bipolar koter ya da lazer ile yüzeyel olarak yakılması
Kist kapsülü çıkartıldıktan sonra bipolar koter ile yumurtalık dokusunun iç yüzeylerinin koterize edilmemesi (yakılmaması)
Kist çıkartıldıktan sonra kanama odaklarının kontrolü için kanama durdurucu partiküllerin kullanılması ya da laparoskopik dikişler kullanarak yumurtalığın kapatılması
Özellikle çok ağrı ya da bağırsak şikayeti olmadığı sürece, ve kistlerin boyutu çok büyümediği sürece, aşağıdaki durumlarda çikolata kistlerini çıkartmayı uygun görmemekteyiz:
Bilateral çikolata kistleri var ise (yani hem sağ hem de sol yumurtalıkta kistler mevcut ise)
Daha önceden ameliyatla çikolata kisti çıkartılma öyküsü varsa.
Anti-müllerian hormon (AMH) testi ile ölçülen yumurtalık rezervinin sınırda ya da azalmış olması
Çikolata kisti boyutunun küçük (<4 cm) olması
Hastada ağrı ya da gebe kalamama şikayetinin olmaması. (yani hiçbir şikayeti olmayan hastada kistleri çıkartmıyoruz)
Yumurtalık rezervinin korunması için en uygun teknik: Kombine teknik
Laparoskopik olarak çikolata kistlerini tedavi ederken en önemli iki nokta, ameliyattan sonra hastalığın nüksetmemesi ve aynı zamanda da ameliyattan sonra yumurtalık rezervinin azalmamasıdır. Kist kapsülünü tamamen çıkarttığımızda, ameliyat sonrası gebelik oranları daha iyi olmakta ve nüks ihtimali de azalmaktadır. Fakat aynı zamanda kapsülün çıkartılması yumurtalığın rezervini azaltabilmekte, yumurta sayısında kayba neden olmaktadır. Kist kapsülünü çıkartmadan, kisti boşaltıp kapsülün içini yaktığımızda ise nüks oranı yüksek olmakta ve ameliyat sonrası gebelik oranları daha düşük kalmaktadır. Buna rağmen bu ikinci teknik ile yumurtalık rezervi daha iyi korunmaktadır.
Günümüzde hem nüks oranını en aza indirmek, hem yumurtalık rezervini korumak hem de işlem sonrası gebelik oranlarını en yüksek düzeyde tutmak için bu iki cerrahi yöntemi birleştirerek hastaları tedavi etmekteyiz. Bu yaklaşıma kombine teknik adı verilmektedir. Bu yöntemde laparoskopik olarak çikolata kisti kapsülünün % 80-90 ‘ı çıkarılmakta, ve kist kapsülü yumurtalığın hilar bölgesine yapışık olduğu noktada çıkartılmamaktadır. Bu kistin % 10-20’lik alanını oluşturmaktadır. Bu bölgenin bırakılma nedeni, bu noktada kistin yumurtalık dokusuna çok yapışık olması, bu noktanın kanlanmasının fazla olması ve bu noktadaki kist kapsülünün çok yoğun yumurta içermesidir. Bu noktadaki kapsülün çıkartılması yumurtalık rezervini olumsuz etkilemektedir. O nedenle bu noktadaki kapsül çıkartılmadan bırakılmakta ve kapsülün yüzeyi bipolar koter, plazmakinetik enerji ya da lazer ile vaporize edilmekte, endometriotik doku böylelikle tahrip edilmektedir. Takiben yumurtalık dokusu iyileşmek üzere açık bırakılmaktadır. Bu yöntemle iki cerrahi yaklaşım birleştirilmekte, böylelikle hem nüks oranları azalmakta hem de yumurtalık rezervi en iyi şekilde korunmaktadır.
Günümüzdeki yaklaşımımız kombine teknik şeklinde olmaktadır.