01.07.2020 Tarihinde Yürürlük Bulacak Kira Artışlarında Yeni Düzenleme (TBK 344 kapsamında) - Murat Serkan Atlı
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanun’un 323, 325, 331, 340, 342, 343, 344, 346 ve 354 üncü maddeleri 1/7/2012 tarihinden itibaren 8 yıl süreyle uygulanmaz olarak düzenleme bulmuştu. 01.07.2020 tarihine kadar kira sözleşmelerinde bu maddelerde belirtilmiş olan konulara ilişkin olarak özellikle işyeri kiralarında sözleşme serbestisi gereği kira sözleşmesi hükümleri tatbik olunmakta maddeler henüz yürülük bulmamıştı.
TBK 344. maddesi kira artışları açısından 01.07.2020 tarihinde artık yürürlük bulmuş olacağından bu tarihten önce düzenlenmiş kira kontratları dahil olmak üzere nasıl bir uygulamayla karşı karşıya kalacağız? Özellikle işyeri kiralarında bilindiği üzere mevcut düzenleme yürürlük bulmadığından sözleşme serbestisi gereği tarafın da tacir olması durumunda taraflar ve pek tabi güçlü taraf kiraya veren tarafından dilediği artış miktarı akdedilebiliyordu.
Borçlar Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanunun 2. maddesinin Geçmişe etkili olma başlığı altında, “Türk Borçlar Kanununun kamu düzenine ve genel ahlâka ilişkin kuralları, gerçekleştikleri tarihe bakılmaksızın, bütün fiil ve işlemlere uygulanır.” hükmü ve yine aynı kanunun 7. maddesinde “Türk Borçlar Kanununun kamu düzenine ve genel ahlâka ilişkin kuralları ile geçici ödemelere ilişkin 76 ncı, faize ilişkin 88 inci, temerrüt faizine ilişkin 120 nci ve aşırı ifa güçlüğüne ilişkin 138 inci maddesi, görülmekte olan davalarda da uygulanır.” hükmü yer almaktadır. TBK 344. maddesindeki düzenleme kamu düzenine ilişkin olup kiracıyı koruyucu neteliktedir. Sonuç olarak kira sözleşmesi 01.07.2020 tarihli yeni düzenleme yürürlük bulmasından önce düzenlenmiş olsa da ve altını çizerek söylemek gerekir ki işyeri kiraları da dahil olma üzere, sözleşme serbestisine bakılmaksızın, eski tarihli sözleşmelerin de kira artış üst sınırı TÜFE oranını aşamayacaktır.