Kültürel mirasımızın önemli bölümünü oluşturan, aynı zamanda da enerji sarfiyatı bakımından çok avantajlı olan kerpiç yapılarımıza, maalesef gereken ilgiyi göstermiyoruz
23 Temmuz 2018, Pazartesi 8:53
Doğu Akdeniz Üniversitesi (DAÜ) Mimarlık Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ege Uluca Tümer, Mesarya köylerinde yaygın bir şekilde görülmekte olan yığma kerpiç konutların Kıbrıs’ın kültürel mirasını çok özel ve önemli bir bölümünü oluşturduğuna dikkat çekti.
Doç. Dr. Ege Uluca Tümer, kerpiç yapıların kalın duvarları ile çok iyi bir izolasyona sahip olduklarını, kışın sıcak, yazın serin bir iç ortam sağladıklarına kaydetti.
Günümüzde insanlarımızın büyük çoğunluğunun kerpiç evlerde yaşamak yerine, betonarme yeni yapılara taşınmayı tercih ettiklerini belirten Tümer, insanların yine kerpiç yapıların özgünlüklerini bozacak şekilde çok aşırı müdahalelerde bulunduklarını açıkladı.
Doç. Dr. Ege Uluca Tümer, günümüzde tüm dünyada özellikle de batı ülkelerinde enerji sarfiyatı açısından yarattığı avantajların yanı sıra bu yapıların doğaya geri dönüşümü kolay yerel malzeme kullanılması, üretimi destekleyen ve sürdürülebilir yapılar olmaları nedeniyle giderek artan bir ilgi gördüklerine vurgu yaptı.
Ülkemizde kerpiç yapıların korunmasının yanı sıra kerpiç yapılar yapılarak bu yapıların sayılarının özellikle de köylerimizde artırılmasının daha ekolojik, daha sürdürülebilir ve doğaya daha uyumlu bir mimarlığa çok büyük katkıda bulunacağını ifade eden Tümer, kerpiç ustalarımızın sayılarının artırılması gerektiğinin altını çizdi.
Tümer: Kerpiç kültürümüzdür
Gazetemiz KIBRIS’a konuşan DAÜ Mimarlık Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ege Uluca Tümer, Mesarya köylerinde yaygın bir şekilde görülmekte olan yığma kerpiç konutların Kıbrıs’ın kültürel mirasını çok özel ve önemli bir bölümünü oluşturduğunu söyledi.
Ege Uluca Tümer, Kuzeydeki köylerin dağ eteğinde olanları hariç çoğunluğunda aynı yapı sistemi ve yapı tipolojisi görülmekte olduğunu kaydetti.
Bu yapıların en önemli özelliğinin 60 santimetre civarındaki kalın duvarları ile çok iyi bir izolasyona sahip olmaları ve kışın sıcak, yazın serin bir iç ortam yaratmaları olduğunu belirten Tümer, dolayısıyla da çok daha düşük enerji tüketimine gerek duyan yapılar olduklarını bildirdi.
Günümüzde tüm dünyada özellikle de batı ülkelerinde kerpiç kullanımına karşı giderek artan bir ilgi olduğuna dikkat çeken Tümer, bunun da başlıca sebebinin enerji sarfiyatı açısından yarattığı avantajların yanı sıra bu yapıların doğaya geri dönüşümü kolay yerel malzemeyi, üretimi destekleyen ve sürdürülebilir yapılar olmaları olduğunu aktardı.
Doç. Dr. Ege Uluca Tümer, bu amaçla dünyada birçok enstitü kurulduğunu ve kerpiç yapıların daha nitelikli hale getirilmeleri ve yaygınlaştırılması amacıyla çalışmalar yapılmakta olduğuna vurgu yaptı.
Ülkemizde bu önemli yöresel mimarlığın geleceğe taşınabilmesi için alınmış önlemlerin yaygınlaşamadığından yakınan Tümer, bu yapıların oluşturduğu dokunun bütünlüğünün turizm amaçlı kullanımı için çeşitli imkânlar sunmasının yanı sıra ortak geçmiş kültürümüzün tanıkları olarak sahip oldukları değerlerin ve aidiyet duygusunun korunmalarını gerektiren önemli noktalar olduğunu söyledi.
Doç. Dr. Ege Uluca Tümer, Kuzey Kıbrıs’ta giderek yozlaşan mimari doku göz önüne alındığında bir bütünlük ve süreklilik içinde olan ve sosyal gereklilikleri yansıtacak yaklaşımlarla üretilmiş, dolayısıyla da bize ait olan bu yapıların korunmasının önemini daha da artırmakta olduğunu kaydetti. Tümer, Bu dil birliği olmayan birbirleriyle uyum içinde olmayan, bu topraklara ve çevresine yabancı mimarlık örneklerinin yozluğu karşısında bu ve benzeri geleneksel yapılara tutunmanın anlamını daha artırdığını ifade etti.
Kerpiç yapıların kaybolması engellenmeli
DAÜ Mimarlık Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ege Uluca Tümer, kerpiç yapıların geleneksel taş yapılara göre en önemli farkının sıva ve boyasının bozulmasının ardından çok daha hızlı bir şekilde hava koşullarından etkilenmesi olduğunu kaydetti.
Bu yüzden düzenli olarak sıva ve boya bakımı yapılmasının elzem olduğunu anlatan Tümer, düzenli sıva, boya bakımının yapılabilmesi için ise bu yapıların sürekli kullanılmasının ve boş bırakılmamasının en önemli şart olduğunu belirtti.
Doç. Dr. Ege Uluca Tümer, kırsal bölgelerdeki kerpiç yapıların kaybolup gitmemesi için yasal düzenlemeleri yapılması, onarımların teknik ve finansal olarak desteklenmesi bu yapıların korunması en önemli öncelikleri olduğunun altını çizdi.
Doç. Dr. Ege Uluca Tümer, kerpiç yapıların korunması için bir diğer en önemli gereklilik oldukça azalmış olan kerpiç ustalarımızın sayılarının artırılması olduğunu açıkladı.
Çok az sayıda kalmış kerpiç ustalarımızın yönetiminde eğitim programlarının başlatılması ve yeni kerpiç ustalarının yetiştirilmesi gerektiğini belirten Tümer, bu yapıların korunmasının yanı sıra kerpiç yapılar yapılarak bu yapıların sayılarının özellikle de köylerimizde artırılmasının daha ekolojik daha sürdürülebilir ve doğaya daha uyumlu bir mimarlığa çok büyük katkıda bulunacağını sözlerine ekledi.