Trafiğin ana unsularından olan yayaların trafikteki yeri ve yayaların uyması gereken kurallar genelde ikinci plana atılır. Oysa yayaların karıştığı yaralanmalı ve ölümlü kazaların önlenmesinde yayaların trafik kurallarına uyması daha büyük bir önem arz etmektedir.
Bu doğrultuda İl Merkezinde Seyit Burhanettin Bulvarı, Sivas ve Osman Kavuncu Bulvarlarının merkezi kısımları, İnönü Bulvarı, İstasyon ve Hastane Caddeleri ile Düvenönü ve Cumhuriyet Meydanlarında yayaların karışmış olduğu kazalar ve hem sayı itibariyle hem de ağır sonuçları itibariyle dikkat çekicidir.
Örneğin sadece Seyit Burhaneddin Bulvarı üzerinde Belediye Otobüs duraklarının bulunduğu ve bu sebepten dolayı yaya trafiğinin oldukça fazla olduğu, yayaların otobüsleri kullanmak için karayolundan sıklıkla karşıdan karşıya geçmekte oldukları Yoğunburç alt geçit ile Şehitliğin olduğu bölüme kadar yaklaşık 350 metrelik yol bölümünde 2011 tarihinden bu güne kadar meydana gelen Yaralamalı Trafik Kazaları üzerinde yapılan incelemede:
· 2011 tarihinden günümüze kadar toplam 35 adet yaralamalı kaza meydana geldiği;
· Meydana gelen bu kazalarda toplam 37 vatandaşımızın yaralandığı;
· Kazaların oluş şekillerine bakıldığında tamamına yakınının ‘Yayaya Çarpma’ şeklinde oluştuğu 2-3 kazanın ise kavşak kazası şeklinde olduğu;
· Meydana gelen kazaların tarihlerine bakıldığında:
2011 yılında 17 kazada 19 kişi yaralı,
2012 yılında 9 kazada 10 kişinin yaralandığı,
2013 yılında ise 9 kazada 9 kişi yaralanmış olduğu görülmektedir;
Açıklanan nedenlerle yayaların tıpkı araç ve sürücüler gibi trafiğin ana unsuru olduğunu hatırımızdan hiç çıkarmamak gereklidir. Bu konuda 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda yapılan düzenlemeler ışığında;
1) Yayalar, kanunda belirtilen haller dışında, taşıt yolunun bitişiğinde ve yakınındaki yaya kaldırımı, banket veya alan varsa burada yürümek zorundadır.
2) Yaya yollarında, geçitlerde veya zorunlu hallerde taşıt yolu üzerinde bulunan yayaların, trafiği engelleyecek veya tehlikeye düşürecek şekilde davranışlarda bulunmaları veya buraları saygısızca kullanmaları yasaktır.
3) Taşıt yolunun karşı tarafına geçmek isteyen yayaların taşıt yolunu, yaya ve okul geçidi ile kavşak giriş ve çıkışları dışında herhangi bir yerden geçmeleri yasaktır.
- Yaya ve okul geçitlerinin bulunduğu yerlerde, geçitte yayalar için ışıklı işaret varsa bu işaretlere uymak,
- Geçitte yayalar için ışıklı işaret yoksa ve geçit sadece taşıt trafiği ışıklı işareti veya yetkili kişi tarafından yönetiliyorsa geçecekleri doğrultu açıldıktan sonra taşıt yoluna girmek,
- Işıklı işaret veya yetkili kişilerin bulunmadığı geçitlerde veya kavşaklarda güvenlikleri açısından yaklaşan araçların uzaklık ve hızını göz önüne almak, zorundadırlar.
- 100 m kadar mesafede yaya geçidi veya kavşak bulunmayan yerlerde yayalar, taşıt trafiği için bir engel teşkil etmemek şartı ile ve yolu kontrol ederek kendi güvenliklerini sağladıktan sonra en kısa doğrultuda ve en kısa zamanda taşıt yolunu geçebilirler.
Trafiğin içinde yaya olarak bulunan tüm vatandaşlarımızın yukarda açıklanan trafik kurallarına uymalarının özellikle ölümlü ve yaralanmalı kazaların önlenmesini sağlayacağı, bu kazalar sonucu oluşabilecek ölüm ve yaralanma vakalarında önemli bir azalış olacağı düşünülmektedir. Ayrıca yukarda belirtilen kurallara uymadığı tespit edilen yayalar hakkında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 68. maddesi gereğince 77 TL idari para cezası uygulanmaktadır.
Bunların da ötesinde yayalarımızın bir kaza anında araca göre daha savunmasız olduğu, yaya geçidini kullansalar da sürücülerin yaya geçidini dikkate almadan geçeceği ihtimalini her zaman akıllarında tutmaları gerektiği, kendileri sürücüleri görseler de sürücülerin yayaları göremeyebileceği ihtimalini dikkate alarak hareket etmeleri gerektiği değerlendirilmektedir.