Sentıabr 06, 2018
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow 5-nji sentıabrda Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň mejlisini geçirdi. Arhis suraty
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow 5-nji sentıabrda Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň mejlisini geçirip, ıene bir gezek “ıaramaz nogsanlyklaryň ıüze çykmagyna sebäp bolıan şertleri aradan aıyrmagy" talap etdi we prokurorlary wezipä bellemek hem-de boşatmak hakyndaky kararlara gol çekdi.
Hususan-da 1-nji derejeli ıurist Baımyrat Nurnazarow Düzediş edaralarynda kanunlaryň berjaı edilişine gözegçilik boıunça Ahal prokurory wezipesinden boşadyldy. Resmi düşündirişe görä, ol bu wezipeden ygtyıarlyk möhletiniň tamamlanandygy sebäpli boşadyldy.
Bu habar Owadandepedäki ıapyk türmede saklanıan tussaglaryň otuzdan gowragyna, şol sanda wyždan ıesirlerine öz garyndaşlary bilen görüşmäge rugsat berilmeginiň iki aıa golaı yz ıanyna gabat geldi.
Şol bir wagtda bu habar Türkmenistanyň türmelerinde saklanylıan tussaglaryň sanynyň birnäçe esse köpelendigi, netijede bendileriň esasan yzlaryndan, maşgalalaryndan getirilıän azyk önümleriniň hasabyna ıaşamaly bolıandygy barada syzyp çykan maglumatlaryň yz ıanyna gabat geldi.
Türkmenistan geçen ıylyň maıynda korrupsiıa garşy barlyşyksyz göreş yglan etdi we dollaryň gara bazar nyrhlarynyň barha ıokary galmagy bilen türmä basylan adamlaryň sany has köpeldi diıip, Azatlygyň hökümetdäki çeşmesi aıdıar.
Korrupsiıa garşy göreş dindarlara ıa-da gülençiler hereketi bilen baglanyşykly diıilıänlere garşy açylan jenaıat işleri bilen hem utgaşdy. Netijede, tussag sanynyň aşa köpelmegi we azyk ıagdaıynyň ıaramazlaşmagy düzediş edaralarynda çuň ornaşan korrupsiıanyň has güıçlenmegine alyp geldi diıip, hökümete ıakyn çeşme habar berıär.
Mundanam başga, düzediş edaralarynda kanunlara gözegçilik edıän prokuror ilat arasynda, belki-de hökümetiň öz adamlary tarapyndan, “basym uly amnistiıa boljakmyş” diıen gürrüňleriň ıaıradylıan wagtynda täzelenıär.
Ozal şeıle gürrüňler maı aıynda, öňde duran Gadyr gijesi bilen baglylykda ıaıran bolsa, indi öňde duran Garaşzylyk baıramy bilen baglylykda ıaıraıar. Bellemeli ıeri, maı aıynda "gülençiler bilen baglanyşykda aıyplanyp tussag edilenleriň hem birnäçesi boşadyljakmyş" diıen gürrüň ıaıardy, ıöne ol tassyk bolmady.
Gepiň gerdişine aıdylsa, Berdimuhamedow özüniň her baıramçylykda günä geçmek planyny ilkinji gezek 2007-nji ıylyň sentıabrynda, Nıu-İorkdaky Kolumbiıa uniwersitetinde türkmen türmelerindäki tussaglaryň ykbaly barada berlen soraga jogap berende aıdypdy. Şonda ol Türkmenistanda baıramçylyklaryň kändigini hem nygtapdy.
Emma ıerli synçylar türkmen türmeleriniň tussag ıüküni Berdimuhamedowyň her baıramçylykda geçirıän amnistiıalarynyň-da, baıramçylyklaryň köp bolmagynyň-da ıeňledip bilmändigini, ıurtdaky işsizlik, ykdysady krizis çuňlaşdygyça, tussaglar problemasynyň hem çylşyrymlaşıandygyny gürrüň berıärler.
“Türmen türmeleri türkmenistanlylaryň iň kän pikir etmäge, öz düşen ıagdaılary barada çynlakaı oılanmaga mejbur bolıan ıeri. Ol ıerde ozal namazyň “n” harpyny bilmeıän adamlar namazhon, syıasatyň “s” harpyny bilmeıän adamlar syıasatçy bolıar, türmeden hökümete ıa kanunçylyga ynamy köpelip çykıan bir adamam ıok” diıip, adynyň aıdylmazlygyny soran ozalky tussag Azatlyk radiosyna aıtdy.
Howpsuzlyk geňeşiniň mejlisiniň dowamynda, saglyk ıagdaıy sebäpli diılip, Daşoguz welaıatynyň prokurorynyň orunbasary Bäşimmuhammet Amanow hem wezipesinden boşadyldy. Şol bir wagtda Mary welaıatynyň Wekilbazar etrabynyň prokurory Ahal Rejebowyň wezipesinden näme sebäpli boşadylandygy anyklaşdyrylmaıar.
Şeıle-de mejlisde Ykdysady jenaıatlara garşy göreş gullugynyň direktory Maksat Hudaıgulyıewiň geçirilen seljerme işleriniň netijeleri barada hasabat berendigi aıdylıar, emma üsti açylan ıa açylıan korrupsiıa işleri barada hiç bir detal aıdylmaıar.
TDH-nyň maglumatyna görä, prezident Berdimuhamedow mejlisde ıene bir gezek “ıaramaz nogsanlyklaryň ıüze çykmagyna sebäp bolıan şertleri aradan aıyrmagy" talap etdi.
Halkara hukuk toparlary Türkmenistanyň türme şertlerini yzygiderli tankyt edıärler.
Türkmenistanda ıene günä geçişiň yglan edilmegine garaşylıar