Facebook'un Kolları Nereye Kadar Uzanıyor | Sosyal Ağlar | SMF Destek Sitesi | SMF Seo
19 Ocak 2019 / 13:27
► Facebook'un Kolları Nereye Kadar Uzanıyor
Facebook'un Kolları Nereye Kadar Uzanıyor
1 Yıl Önce Son düzenlenme: 1 Yıl Önce Srny
Birkaç yıl önce Belgrad'da, Vladan Joler ve arkadaşları Facebook'un nasıl çalıştığını merak edip araştırmaya başladılar.
Siber-suç uzmanları ve veri görselleştirme uzmanlarından oluşan ekip, daha önce Sırbistan internet sağlayıcılarının arkasındaki 'farklı görünmez altyapılarına' bakmışlardı.
Sırbistan'ın Novi Sad Üniversitesi'nde profesör olan Joler, 'Eğer Facebook bir ülke olsaydı, Çin'den daha büyük olurdu' diyor.
ŞİRKET VERİLERİ NE YAPIYOR?
'Siteye herhangi bir dosya yüklediğimizde, fotoğraflarda insanları etiketlediğimizde, yorum yaptığımızda, hepimiz Facebook için bedavaya çalışmış oluyoruz.'
'Facebook'un arayüzüyle etkileşime girdiğimiz tüm bölgeleri ve bu etkileşimlerin hangi sonuçlara vardığını inceledik. Beğeniler, paylaşımlar, cihazlarımızın Facebook'a bizim hakkımızda söyledikleri her şeyi, Facebook'a uygulama aracılığıyla verdiğimiz izinleri inceledik.'
Bu veriler üstünde yapılan araştırmalar, büyük resmin sadece bir kesitini ortaya çıkarttı. Bunun üzerine ekip, Facebook'un satın aldığı şirketlerini ve patent başvurularını incelemeye başladı. Sonuçlar şaşırtıcıydı.
HİPNOTİZE EDEN ŞEMALAR...
İnsanı hipnotize eden akış şemalarını tam anlamıyla kavramak saatler sürüyor, ancak bu şema Facebook'a sağladığımız verilerin nasıl etnik kökenimizi, cinsiyetimizi, politik eğilimlerimizi, sosyal sınıfımızı, seyahat programımızı ortaya koymak için kullanıldığını gösteriyor.
Başka bir tabloda Facebook'da paylaştığımız linkler, ve şirketin Instagram, WhatsApp ya da Facebook log-in ekranı ile girdiğimiz diğer platformlardan edinilen verilerin nasıl bu dev algoritmaya dahil edildiği gösteriliyor.
Bu süreçler Facebook'un kullanıcı kitlelerini çok etkili bir şekilde hedef almasına yardımcı oluyor. Veri analizi sonucunda bir kullanıcının Kore mutfağını sevip sevmediğinden, evden işe varış süresinin ne olduğundan, çocuklarının kaç yaşına olduğuna kadar bir çok şeyi tahmin edebilmesine yardımcı oluyor.
Başka bir şemada ise, Facebook'un telefon uygulaması üstünden nasıl kullanıcılardan izin alarak sms okuyabildiği, cihazlardan izin istemeden veri indirebildiği ve kullanıcıların konumuna erişme izni verdiğimizi gösteriyor.
Joler, Facebook'un kullandığı bu kuvvetli araçların toplanan veri ile birleştiğinde suistimale açık olduğunu düşünüyor.
Örneğin, programcıların Facebook'a ait veriler ile takip araçları yaratmalarına izin verilmiyor. Facebook ayrıca tüm ülkelerde özel hayatı koruyan yasalara tam olarak uyum sağladığını da savunuyor. İçeriğin denetimi için ise şirkette binlerce kişi çalışıyor.
20 YIL SONRA NE OLACAĞI BELİRSİZ
Araştırmanın sonucunda Joler, toplanan veriler karşısında kaygılı. Bu verilerin akıbetinin uzun vadede ne olacağından endişeleniyor.
Uzmanlar, ShareLab'in çalışmasının etkileyici ve değerli olduğunu düşünüyor. Cornell Tech'den teknoloji hukuku uzmanı Dr. Julia Powles projenin şu ana dek Facebook hakkında yapılmış en derinlemesine haritalandırma çalışması olduğu görüşünde.
Modern çağın en büyük ikilemlerinden birini vurgulayan Powles, 'Araştırma, bize dürüstçe arkadaşlarımızla iletişim kurabilmenin karşılığında ne kadar çok şeyi gözden çıkarttığımızı gösteriyor' diyor. 'Tarihte günümüzün teknoloji devlerini karşılaştırabileceğimiz örnekler yok. Bu şirketlerin elindeki güç, tarihin en büyük tekel şirketleriyle dahi karşılaştırılamayacak nitelikte.'
Her ne kadar birçok insan Mark Zuckerberg'in kurduğu imparatorluğun iyi bir amaca hizmet ettiğini düşünse de, ortaya çıkan sonuçlar her zaman öyle olmayabiliyor.
ShareLab projesi her ne kadar bu gücü bir nebze görsel efektlerle canlandırmayı başarsa da, Joler kendi şemalarının Facebook'un yapabileceklerini göz önüne sermekte yetersiz olacağını düşünüyor.
Ancak yine de Joler'e göre ShareLab projesi şu an dünyayı şekillendiren güçlerden birini ortaya koymak için 'şu ana dek yapılmış tek çalışma.' (BBC Türkçe)
Sayfa 1.377 saniyede 27 sorgu ile oluşturuldu.