Deli Dana Hastalığının Sebebi Koyunlar Olabilir
Bundan yıllar önce ülkemizde görülen deli dana hastalığı insanlarda dana etine karşı panik yaratmıştı. Bilim insanları dünya çapında görülen bu hastalığın nedenini çözdüklerini düşünüyorlardı. Ancak genetiği değiştirilmiş fareler üzerinde yapılan bir araştırmaya göre hastalığa neden olan ve beyni yok eden prion isimli protein, sadece danalardan değil koyunlardan da bulaşabiliyor.
Prionlar, deli dana hastalığına neden olan bulaşıcı proteinlerdir. Bu proteinler, memelilerin beyinleri ile vücutlarında ve mantarlarda bulunabilmektedir. Prionlar anormal faaliyetler gösterdiği zaman ölümcül bir beyin hastalığına neden olabiliyorlar. Hastalık ilerledikçe demans, yürüme zorlukları ve görmede bozukluklar yaşanır ve son evrede ölüm gerçekleşir.
PNAS dergisinde yayınlanan araştırmada, bilim insanları laboratuvar ortamında sığırlardaki prionlara benzer proteinler bulunduran fareler yetiştirdi. Ardından bu fareleri scrapie hastalığına neden olan ve beş farklı ülkedeki koyunlardan aldıkları prionlar ile enfekte ettiler. Sonrasında scrapie isimli koyun ve keçileri etkileyen hastalığın, deli dana hastalığına neden olan prionların ortaya çıkmasına neden olduğunu gözlemlediler. Normalde sadece koyunlarda scrapie görülmesi gerekirken hastalığın deli danaya neden olan prionlara neden olması, hastalığın kökeni hakkında daha geniş çaplı bilgiler sağlamış oldu.
Araştırmanın sonuçlarına göre koyun ve keçilerde görülen scrapie hastalığı sığırlara bulaşamıyor ancak scrapie hastalığına sahip olan koyunlarda deli dana hastalığına neden olan prionlar görülebiliyor. Yani aslında deli dana hastalığı sığırlardan değil de koyunlardan kaynaklanıyor olabilir.
1980'ler ve 1990’larda dünya çapında deli dana hastalığından etkilenen sığırlar, bütün dünyaya dağıtılmış olsa da etkilenen insanların sayısı yaklaşık 250 kişi olmuştu. Bunun nedeninin ise insanların genetiği olduğu düşünülüyor. Aynı şekilde bazı insanlar da genetik açıdan şanssız olduklarından dolayı hastalığa yakalanabiliyorlar.
Araştırmanın gösterdiği en önemli sonuçlardan biri hastalığın artık görülmeyeceğine yönelik önyargıların yıkılması oldu. Bu sayede deli dana hastalığının koyunlarda da olabileceği görüldüğü için yetkililer daha dikkatli olup önlemler alabilir.
ETİKETLER: bulaşıcı hastalık