Ana Sayfa Bakan Mülakatlar Dışişleri Bakanı Sayın Mevlüt Çavuşoğlu’nun Basın Mensuplarının Sorularına Verdiği Yanıtlar, 27 Nisan 2018, Brüksel
SORU- Mike Pompeo’yla yaptığınız görüşmeye ilişkin bizimle paylaştığınız notlardan şunu mu anlamalıyız: Amerika Birleşik Devletleri ile Fırat’ın doğusu, ama özellikle de Münbiç konusunda önemli bir ilerleme kaydedildi. Askeri operasyon seçeneği giderek zayıflıyor. Ama orada terör örgütünü tasfiye edecek bir yapılanmaya gidilecek, böyle mi anlamalıyız?
DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Tabii bu yol haritası uygulanırsa, yani askeri bir müdahaleye gerek kalmayacak. Çünkü buralardan YPG-PKK çekilecek ve buraları kimin yöneteceğine ve güvenlikle ilgili kimlerin görev alacağına birlikte karar vereceğiz. Şeffaf bir süreç olacak, ön mutabakatımız bu, uygulamada bunları göreceğiz. Dolayısıyla bu yol haritası uygulanırsa hiçbir sorun kalmaz, esasen bu Suriye’nin geleceği için de önemli, çünkü insanlar da geri dönebilmeli. Bizde bulunan Suriyeli Kürtler de dönemiyor buraya, çünkü hepsini YPG sürgüne göndermiş. Suriye’nin sınır bütünlüğü, toprak bütünlüğü, genel anlamda istikrarı ve birliği bakımından da önemli bir adım ve böylelikle bu adımları atarsak YPG tehdidinin de sınırımızın öbür tarafında kalktığını göreceğiz. Aksi takdirde biz zaten mecburen Afrin’de olduğu gibi, şimdi yine Kandil’de olduğu gibi, Kuzey Irak’ta olduğu gibi bu teröristlere müdahale etmek durumundayız. Ama bu yol haritasını uyguladığımız zaman bunlara gerek kalmayacak.
SORU- Yol haritası uygulanırsa diyorsunuz siz de, bu herhalde biraz da yakın geçmişteki Vaşington - Ankara ilişkilerinde Ankara’yı hayal kırıklığına uğratan gelişmelerin sonucu diye düşünüyorum. Çünkü hani bir açıklama yapılıyor, ertesi gün başka bir açıklama yapılıyor veya tamam şu şöyle olacak deniyor olmuyor, Ankara’nın bir sürü hayal kırıklığı oldu bu dönemde. Pompeo döneminde daha stabil ve daha az sürprizli bir Vaşington beklentiniz var mı?
DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- ABD’nin bize yönelik biliyorsunuz sözleri oldu, gerek YPG’ye silah verilmesi, Münbiç’ten YPG’nin çekilmesi, 2016’dan bu yana diyelim, sadece dün değil ve o sözlerin tutulmadığını gördük ve bu sözlerin nasıl tutulduğunu görmek için zaten birlikte çalışma önerisi oldu, çalışma gruplarını bu nedenle kurduk. O nedenle tabii uygulandığı zaman diyoruz. Bugün Pompeo’yu çok kararlı gördüm, bir an önce lütfen gelin ve onaylayalım ve uygulama safhasına geçelim dedi. Zaten CIA Direktörü olarak kendisi bu durumları, sahadaki durumu da çok iyi biliyor.
Diğer taraftan, Münbiç dışında mesela İdlib’de de terörist gruplar var, diğer kuşatılmış bölgelerden açılan koridorlar sayesinde silahlarıyla beraber bu bölgeye geldiler. Buralardaki teröristlere karşı da diğer bölgelerde DEAŞ’la mücadele de devam edecek, neler yapmamız gerektiğini de biraz konuştuk. Çünkü buralardaki özellikle İdlib bölgesindeki teröristlerin varlığını bahane ederek rejimin de buralara saldırmaması gerekiyor, ön tedbirler almamız gerekiyor. Sadece ABD değil bu konuda diğer ortaklarımızla da birlikte hareket etmemiz lazım, artık bunun içinde Rusya da var. Dolayısıyla bu yol haritası uygulanırsa dememizin sebebi, henüz daha onaylanma safhası bitmedi, uygulama safhasını da göreceğiz. Yani takvime dayalı bir yol haritası bu. Yani topu taca atma değil, sürüncemeye bırakma değil halk tabiriyle ya da ucu açık bir süreç, yol haritası olmayacak, takvime dayalı atılması gereken adımlar var. İşte 10 günde ne yapacağız, hazırlık, 30 günde ne yapılacak, 60 günde ne yapılacak, 90 günde ne yapılacak tam böyle net bir şekilde belirlenmiş bir yol haritası.
SORU- Münbiç’te Fransızları ve İngilizleri de görecek miyiz?
DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Münbiç’te Fransızlar veya başkaları yok. ABD’yle birlikte hareket edeceğiz, şu anda böyle bir şey öngörülmüyor.
SORU- Rahip Brunson konusu giderek … kazanıyor. Özellikle Amerikan Kongresinde yeni girişimlere … bu konu gündeme geldi mi ve sizin …
DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Bu konular gündeme geldi. Her şeyden önce Rahip Brunson konusu hukuki bir konu bunu net bir şekilde söyledik ve siyasi motifli bir konu da değil. Dolayısıyla iddianamenin hazırlanması bile bir süre aldı, çünkü teknik çalışmalar gerektiren bir süreçti ve şimdi suçlamaların ne olduğunu herkes görüyor. Türkiye’de yine rahipler, din adamları, patrikler, hahambaşılar yani farklı dinlerden birçok din adamı özgürce kiliselerde ve kendi dinlerine mensup kişilerle özgürce ibadetlerini yerine getiriyorlar, bizde böyle bir sıkıntı yok. Daha iki gün önce Patrik Bartholomeos Cumhurbaşkanımızı ziyaret etti ve son 15 yılda kendileri için ve diğer cemaatler için yaptıklarımız için teşekkür etti, bizim böyle bir sıkıntımız yok ki. Dolayısıyla, burada, yani yaptığı işle ilgili bir konu değil. Duruşma oldu, bir sonraki duruşma ne zaman? 7 Mayıs’ta. Diğer idari konulardaki talepleri, konsolosluk erişimi, ailesinin erişimi gibi konularda biz zaten her türlü yardımı yaptık. O nedenle böyle bir hukuki süreçle ilgili birbirimizi tehdit etmeye gerek yok. Biz açıkça şunu söylüyoruz: Böyle her anlaşamadığımız konuda yok yaptırım, yok başka konularla birbirimizi tehdit edeceksek bu hiçbir yere varmaz. Amerika’dan böyle bir adım gelirse bizden de karşı adım gelir o zaman ilişkilerimiz zedelenir bunu tercih ediyorsak başka. Ama her anlaşamadığımız konuda böyle tehditvari yaklaşım olmaz. Ve yaptırım gibi konular da bizim gündemimizde olmaması gerekiyor. Bizim de karşı adımlarımız olur hiçbir taraf da bundan karlı çıkmaz. Dolayısıyla, bu konulara tevessül etmememiz gerektiğini açık, net bir şekilde Mike Pompeo’ya da bugünkü görüşmemizde söyledik. Yani her konuyu samimice, samimi bir şekilde birbirimize anlatmamız lazım ki önümüze çıkabilecek risklerden kaçınalım.
SORU- S-400 konusunda da…
DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- S-400 konusunda da, o da gündeme geldi. Baştan tabi kendisi yeni göreve geldiği için baştan beri süreci anlattık. Biz sizden almak istedik sizden böyle bir umut göremedik, diğer müttefiklerimizden de olmadı. Ama benim ihtiyacım var, acil ihtiyacım var bir yerden almam gerekiyordu, siz olsaydınız ne yapardınız? Ve biz zaten o yasa çıkmadan önce yaptırımla ilgili yasa çıkmadan önce bu süreci tamamladık sadece krediyle ilgili ve teslimatın süresiyle ilgili açık bir konu vardı, yani Rusya’nın açacağı krediyle ilgili diğer konular zaten tamamlanmış. Bundan sonraki süreçte Patriot veya diğer hava savunma sistemleri müttefiklerimizden engelsiz bir şekilde iyi teklifler gelirse biz bunları niye değerlendirmeyelim? Yani bu açıdan bakmak lazım olaya. Basit hani alırsan yaptırım uygularım bu esasen bize işlemez, yani Türkiye böyle yaklaşımları kabul etmez. Ama bundan sonra birlikte ne yapabilirizi konuşacaksak, müzakere edeceksek biz buna varız.
SORU- Yani S-400’den geri dönebilme ihtimali var Türkiye’nin.
DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Hayır öyle bir şey söylemedim. Tam tersi bundan sonraki süreçte yeni alımlarla ilgili bir şeyler yapabilirsek, mesela Patriot. Şimdi Amerika Kongreden engelsiz bir şekilde vereceğinin garantisini verebilir mi? Yani bu süreç tamamlandı, yani S-400’le ilgili süreç tamamlandı, bunu söylemiyorum. Ama bizim daha da ihtiyacımız var hava savunma sistemiyle ilgili.
SORU- Amerikalı gazeteciye de onu söylediniz çıkışta.
DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Evet, ondan söyledim ilave olarak mı kastediyorsunuz diye. Dolayısıyla, bundan sonraki süreç derken bu süreç tamamlandı. Diğer alımlarımız için, ihtiyaçlarımızın karşılanması için biz niye Eurosam ile bir anlaşma sağladık veya mutabakat zaptı. Orta vadede, uzun vadede ortak üretim, teknoloji transferi konusunda, ama bunlar orta ve uzun vadede, bizim şimdi ihtiyaçlarımızı karşılamamız gerekiyor.
Tamam, açıklamalarım gayet netti zaten.