Anber Efşan Makamı | Yegah Perdesinde Karar Veren Mürekkeb (Bileşik) Makamlar
Anber Efşan Makamı Dizisi: Rast perdesindeki Buselik dizisine (Yerinde Nihavend makamı) Yegah perdesindeki Buselik dizisinin (Sultani Yegah) eklenmesinden meydana gelmiştir.
Anber Efşan Makamı Dizisi:
Her iki dizinin üst bölgelerinde hem Kürdi, hem de Hicaz dörtlüleri vardır ve her iki çeşni de kullanılır. Bu suretle makam daha renkli bir hal alır. Anber-efşan makamını başka bir şekilde de tarif edebiliriz: "Herhangi bir perde üzerinde Buselik makamının icrasından sonra, bunun bir tam dörtlü pest tarafında Buselik makamı ile karar verilirse, buna Anber-efşan makamı denir".
Güçlüsü: Başlangıç seyrinde hakim olan yerinde Nihavend makamıdır. Bu yüzden Nihavend makamının güçlüsü olan Neva perdesi, Anber-efşan makamının da güçlüsüdür. Bu perde üzerinde Kürdi veya Hicaz çeşnileriyle makamın yarım kararı yapılır.
Asma Karar Perdeleri: Çargah perdesinde Buselik'li, Kürdi perdesinde Çargah'lı, Dügah perdesinde Kürdi'li ve Hicaz'lı, Rast perdesinde Buselik'li veya Nikriz'li Acem Aşiran perdesinde Çargah'lı, Hüseyni Aşiran perdesinde Kürdi'li asma kararlar yapılabilir. Ayrıca Neva'da Hicaz, Çargah'da Nikriz kullanılabilir.
Donanımı: Nihavend makamı gibi si ve mi için küçük mücenneb bemolleri donanıma yazılır. Yegah perdesindeki Buselik dizisine geçildiğinde gerekli değişiklikler eser içinde gösterilir.
Perdelerin Klasik Türk Müziği’ndeki isimleri: Pestten tize doğru: Yegah'da Buselik dizisi; Yegah, Hüseyni Aşiran, Acem Aşiran, Rast, Dügah, Kürdi veya Dik Kürdi, Çargah veya Nim Hicaz, Neva. Rast'ta Buselik veya Nihavend dizisi; Rast, Dügah, Kürdi, Çargah, Neva, Nim Hisar veya Hisar, Acem veya Eviç, Gerdaniye'dir.
Genişlemesi: Makamı meydana getiren iki dizi, Yegah ve Gerdaniye perdeleri arasında 11 seslik bir seyir alanını kaplar. Bu genel olarak sözlü eserler için kafi ise de, saz eserleri için yeterli olmayabilir. Bu bakımdan tiz taraftan bir genişleme yapılabilir. Bu da yerinde Nihavend makamının genişlemesi gibi yapılır. Yani Gerdaniye perdesi üzerine bir Buselik beşlisi getirilerek, Neva perdesi üzerindeki Hicaz dörtlüsü, Hümayun dizisi halinde veya yine Neva perdesi üzerindeki Kürdi dörtlüsü, Muhayyer'deki Buselik'le Kürdi dizisi halinde uzatılır.
Seyir: Yerindeki Nihavend makamı (Rast'ta Buselik dizisi) ile Neva perdesi civarından seyre başlanır Bu diziyi meydana getiren çeşnilerde asma kararlar da gösterilerek karışık gezinildikten sonra Neva perdesinde yarım karar yapılır. Yine karışık gezinilerek Rast perdesine Buselik çeşnisiyle düşülür ve Rast perdesinde Nihavend makamı sonra erdirilir. Bu sırada Irak perdesi yeden olarak kullanılır. Nihayet Yegah perdesindeki Buselik dizisine geçilir. Bu dizide de asma kararlar gösterilerek karışık gezinildikten sonra Yegah perdesinde Buselik çeşnisiyle yedenli tam karar yapılır.
Acem’li Yegah Makamı | Yegah Perdesinde Karar Veren Mürekkeb (Bileşik) Makamlar
Çakmağı Çak (2. Varyant) | TİF, Türkü Notası ve Sözleri