Yök’ten Araştırma Görevlilerine İlişkin Karar
YÖK Genel Kurulu, 50/d'li araştırma görevlilerinin 33/a maddesine aktarılıp aktarılmaması konusunda ilkesel olarak üniversitelerin yetkili kurullarının...
YÖK Genel Kurulu, araştırma görevlilerinin 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 50/D maddesinden 33/A maddesine geçişlerine dair karar aldı. YÖK Genel Kurulu'ndan yapılan yazılı açıklamada, devlet üniversitelerinde araştırma görevlilerinin iki farklı statüde, 2547 sayılı kanunun 50/d maddesine ve 33/a maddesine göre istihdam edildiği belirtilerek, "Bunun dışında yine 33. madde kapsamında Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı'nda (ÖYP) istihdam edilen araştırma görevlileri bulunmaktadır. Ülkemiz üniversitelerinde çalışmakta olan araştırma görevlileri sayısı (her gün değişmekle birlikte, bu kararın alındığı tarih itibariyle) 42245'tir. Bunun 6650'si 50/d maddesine bağlı olarak çalışanlardır. Bu da yüzde 16'lık bir dilime tekabül etmektedir. Geri kalan yüzde 84'lük dilimin karşılığı olan 35 bin 595 kişi ise 33/a ve ÖYP kapsamında çalışmaktadır. Çalışmamıza konu olan 6650 kişilik grubun fakülte veya enstitülerde istihdam edilmesi oranı ise birbirine yakın bir orandadır. Fakültelerde çalışanlar 3 bin 391 kişi ile yüzde 51'lik bir dilimi, enstitülerde çalışanlar ise 3 bin 259 kişi ile yüzde 49'luk dilimi oluşturmaktadırlar" ifadelerine yer verildi.
Üniversitelerde 2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesine bağlı olarak çalışan araştırma görevlilerinin 33/a maddesine geçişleri ile ilgili Başkanlığa iletilen şikayet, görüş ve taleplere ilişkin olarak Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından bir çalışmanın başlatıldığına dikkat çekildi. "Sorun Üreten Değil, Sorun Çözen YÖK" başlığı altında düzenlenen toplantıların ilkinin 50/d'li araştırma görevlilerine ayrıldığı belirtilen açıklamada, "31.03.2015 tarihinde Başkanlığımızda düzenlediğimiz toplantıya on altı üniversitemizin 50/d'li araştırma görevlisi temsilcileri ve buna ilaveten eğitim sendikalarına üye araştırma görevlisi temsilcileri katılmıştır. Yapılan toplantıda araştırma görevlileri durumlarını ve konuya ilişkin görüşlerini Başkanlığımıza sunmuşlardır. Sürecin ikinci aşamasında ise, 02.04.2015 tarihinde Başkanlığımız tarafından üniversitelerimizden 50/d'li araştırma görevlileri ile ilgili sayısal veriler ve 33/a maddesine geçişler hakkındaki kurumsal görüşleri talep edilmiştir. Yeni YÖK'te yaptığımız çalışmalarda, değişikliklerde ve iyileştirmelerde üniversitelerimizin görüşlerini ve çözüme aktif bir şekilde katılmalarını arzu etmekte olduğumuzu sürekli tekrarlamaktayız. Doktorasını bitiren 50/d'li araştırma görevlilerinin 33/a maddesine aktarımı konusunda üniversitelerdeki uygulamalar farklılık göstermektedir. Bu istikamette üniversitelerden gelen görüşler de farklılık arz etmiştir. Bir kısım üniversiteler ilke olarak, 50/d'li araştırma görevlilerinin 33/a maddesine aktarmamakta ve statülerini sonlandırmaktadır" denildi.
Bu üniversitelerce dünya çapında yapılan sıralamalarda üst seviyelerde bulunan üniversiteleri örnek alan bu uygulama ile inbreedingin (içten beslenme) engellenmesinin amaçlandığı vurgulanan açıklamada, "Bununla birlikte doktorasını bitirenler yurtiçi ve/veya yurtdışında farklı üniversitelerde, araştırma kurumlarında, çeşitli projelerde çalışma şartını sağladıktan sonra tekrar aynı üniversitesine öğretim üyesi olarak dönebilmektedir. Böylelikle yenilenmenin, dinamizmin önünün açıldığı belirtilmektedir. Bu üniversitelerimizin başarıları (ODTÜ, Boğaziçi Üniversitesi vb.) kendilerinin bu tutumlarına dair gerekçelerini dikkate almamızı icap ettirmektedir. Başkanlığımız bu tutumu değerlendirirken üniversitelerimizin kendi marka değerlerini oluşturmada söz haklarının bulunduğu düşüncesindedir. Bir kısım üniversitelerin de herhangi bir şart, kriter olmadan doktora programının herhangi bir aşamasında (yeterlilik aşaması sonrası, tezin teslimini müteakiben vb.) tüm 50/d'lilerin 33/a maddesine aktarım yaptıkları anlaşılmaktadır. Bu daha önce yapılan planlamanın sonucu ise doğru, tasvip edilebilir mahiyette olduğu; planlamadan yapılan tüm geçişlerin ise daha sonraki yıllarda olumsuz neticelere sebebiyet vereceği, mevcut sistemi tıkayacağı aşikardır" ifadeleri kullanıldı.
"1. 50/d'li araştırma görevlilerinin 33/a maddesine aktarılıp aktarılmaması konusunda ilkesel olarak üniversitelerin yetkili kurullarının karar vermelerine, aktarılması yönünde karar alan üniversitelerimizin bu tercihlerini açık ve anlaşılır bir şekilde Araştırma Görevlisi ilanlarında belirtmelerine,