Bakırköy Renkli Ultrason Görüntüleme Merkezi - Tiroid
Tiroid Ultrasonografi, Renkli Doppler, Elastosonografi
Tiroid bezi boynun ön tarafında nefes borusunun üzerinde yer alan kelebek şeklinde bir organdır. Temel görevi tiroid hormonu üretmektir. Ayrıca kalsitonin adı verilen ve kalsiyum metabolizmasıyla ilgili bir hormon daha üretmektedir. Tiroid bezinin hemen arkasında ona yapışık gibi duran yaklaşık mercimek büyüklüğünde paratiroid bezi denilen bir başka bez daha bulunur ve sıklıkla her bir uçta olmak üzere dört adettir.
Tiroid bezi hastalıkları çok çeşitlilik gösterir ve yurdumuzda yaklaşık %30 oranında görülmektedir. En sık karşılaşılan hastalık tiroid bezinde nodüller(beze/yumru) oluşması durumudur. Tiroid bezinde izlenen nodüller sıklıkla hiçbir şikayete neden olmaz. Yapılan ultrasonografi incelemelerinde tesadüfen karşımıza çıkar.
Tiroid kanseri, kanser hastalıkları arasında bilinen en iyi huylu kanser türüdür. Çok yavaş ilerler. Erken tanı mümkün olursa tamamen tedavi edilebilir. Tiroid kanseri, tiroid bezinde nodül oluşumuyla kendini belli eder. Bu nedenle ultrasonografi tetkiki çok önemlidir.
Tiroid bezi konumundan dolayı ultrasonografi ile incelemeye çok müsaittir ve tiroid bezinin görüntülenmesinde ultrasonografi temel inceleme aracıdır.
Renkli ultrason/Doppler ile incelemede ultrasonografik değerlendirmeye ek olarak, dokuların damarlanma özellikleri de görüntülenir. Bu özelliklere sahip cihazlar hem teknolojik olarak yeni hem de yüksek çözünürlüğe sahip oldukları için daha detaylı bilgiler veren cihazlardır. Tiroid incelemesinde renkli Doppler, incelemenin bir parçasıdır. Renkli Doppler ile inceleme yapmadan tiroid ultrasonografi işlemi tam olarak yapılmış sayılamaz.
Elastosonografi, ultrasonografi cihazlarına yeni eklenen bir teknolojidir. Elastosonografi ile özellikle nodül-kitle benzeri bulguların farklı şekilde değerlendirilmesi mümkündür. Elastosonografi ile nodülün komşu tiroid dokusuna göre sert mi yumuşak mı olduğu değerlendirilir. Sert nodüllerin kötü huylu olma ihtimali yumuşak olanlara göre daha yüksektir.
Tiroid ultrasonografisi, klasik siyah-beyaz görüntüler, renkli Doppler görüntüleri ve elastosonografi değerlendirmesinin hep birlikte yapılmasıyla çok başarılı sonuçlar vermektedir.
Tiroid nodüllerinin büyük çoğunluğu iyi huyludur. Bir nodülün iyi huylu olup olmadığını kesin olarak anlamanın yolu biyopsi ile nodülü değerlendirmektir. Ancak gelişlen teknolojinin bize sunduğu şans ile birçok nodülün %100 iyi huylu olduğunu, detaylı yapılan bir ultrasonografi/Doppler/elastografi incelemesiyle söylemek mümkündür. Bir nodüle biyopsi yapılıp yapılmayacağına, o hastanın doktoru karar verir. Ancak ultrasonografik incelemeyi yapan Radyoloji Uzmanının, tüm teknolojik gelişmeleri kullanarak, nodüller hakkında elde ettiği detaylı bilgileri, hastanın doktoruna bir rapor şeklinde bildirmesi gereklidir. Hastanın doktoru biyopsi kararını bu bilgiler doğrultusunda verecektir.
Hangi nodüllere biyopsi yapılacağı karmaşık bir konudur. Tiroid ultrasonografisi tüm hastane, tıp merkezi ya da görüntüleme merkezlerinde yapılan bir tetkiktir. Ancak yapan Radyoloji Uzmanının konu hakkındaki bilgi ve tecrübesi yanında kullandığı cihazın kalitesi yapılan tetkikin kalite ve güvenilirliğini çok etkilemektedir. Hasta yoğunluğundan dolayı yeterli zaman ayrılamayınca tetkiklerin kalitesi düşmekte, bu da her nodüle biyopsi önerilmesine yol açmaktadır. Dünyada tiroid hastalıkları konusunda etkin kuruluş Amerikan Tiroid Derneği (ATA) dir. Bu dernek en son 2009 yılında bir rehber yayınlamıştır. Bu rehberde nodüllerin hangi özelliklerinin önemli olduğu, hangi nodüllere, hangi kanıtlar doğrultusunda biyopsi yapılması gerektiği açık ve net biçimde bildirilmiştir.
Bence Radyoloji Uzmanının görevi, tetkiki detaylı şekilde yapmak, bulgularını net biçimde yazmak ve rapor sonunda gördüğü nodüle biyopsi yapılması gerekip gerekmediğini bildirmektir. Biyopsi önerileri kişisel endişelere göre değil bir referansa göre olmalıdır. Bu refereans da ATA nı rehberidir.
Gereksiz yere biyopsi yapmak hem ekonomik olarak gereksiz masrafa hem de hastada gereksiz endişeye yol açmaktadır.
Radyoloji Uzmanı raporunda nodüle biyopsi gerekmediğini gerekçeleriyle belirtse de hastanın Doktoru yine de biyopsi yapılmasını isteyebilir. Bu takdirde biyopsi işlemi gerçekleştirilir.