Serviks Kanseri (Rahim Ağzı Kanseri) - Adalı Dergisi
Serviks (rahim ağzı), rahimin vajene açılan dar boynudur. Aynı zamanda enfeksiyonların rahme ulaşmasını engellemeye yardımcı, önemli bir bariyer görevi de görmektedir. Gebelik sırasında serviks, bebeği rahim (uterus) içinde tutmaya yardımcı olmak için sıkıca kapalı durumda kalır. Bebek doğmaya hazır olduğunda serviks yaklaşık 10 cm açılarak bebeğin geçmesine izin verir.
Serviks hücreleri anormalleşip kontrolsüz bir şekilde büyümeye başladığında serviks kanseri oluşmaktadır. Serviks kanserinin nedeni, insan papilloma virüsüdür (HPV). Yaklaşık 100 HPV tipi mevcuttur. Çoğu düşük riskli tipler olup ancak göz ardı edilebilir bir serviks kanserine yol açma riskine sahiptir. Ancak yüksek riskli tipleri serviks kanserine yol açabilen anormal hücrelerin gelişmesine neden olabilmektedir. Gerçekten serviks kanseri olgularının çoğuna iki tip HPV (HPV 16 ve 18) neden olmaktadır. Serviks kanseri olgularının aşağı yukarı % 70’inde bu iki tip bulunmuştur.
HPV (human papilloma virüs insan papilloma virüs); 80’den fazla HPV virüsü serviks kanseri için risk faktörü oluşturmaktadır. Yaklaşık olarak 80 kadarı cinsel yolla bulaşarak serviksi enfekte eder. Bu enfeksiyonların yaklaşık yarısı, serviks kanseri ile ilişkilidir. HPV’in genital siğillerin %90’na ve serviks kanserlerinin %70’ine neden olan iki tipine karşı bir aşı geliştirilmiştir. Bu aşının en az beş yıl süre ile HPV enfeksiyonlarına karşı koruma sağladığı kanıtlanmıştır. Korumanın ne kadar süreceği de halen araştırılmaktadır.
Tarama; Düzenli jinekolojik muayene ve HPV virüsü ve Pap-smear tarama testi serviks kanserinden korunmada hatta kanser yaşamadan hayatı idame etmemize yardımcıdır. Kansere sebep olan virüsler HPV testi ile çok önceden tespit edilebilmekte gereken tedavi yöntemleri uygulanarak kişinin kansere doğru olan gidişi durdurulabilmektedir. Serviksdeki değişiklikler, HPV+Pap-smear testleri ile tespit edilerek kanser gelişmeden tedavi edilebilir. Düzenli kadın kanserleri için tarama yaptırmayan kadınlarda serviks kanseri ve meme kanseri riski artmaktadır.
Bunun iki nedeni vardır: Bağışıklık sisteminiz uzun süreli koruma sağlayacak kadar ‘kuvvetli’ olmayabilir. Eğer vücudunuz enfeksiyona karşı kuvvetli bir cevap veremediyse, aynı HPV tipi ile tekrar enfeksiyon riski ile karşılaşabilirsiniz.
HPV oldukça yaygındır, cinsel temasla kolayca geçebilmektedir. Gerçekte cinsel yönden aktif kadınların % 80’e varan bölümü yaşamlarının bir anında, bir HPV virüs tipiyle enfekte olmaktadır. HPV virüslerini aldığımızın farkında olmasak bile bağışıklık sistemimiz HPV enfeksiyonlarını savaşarak uzaklaştırabilmektedir. Ancak bazen yüksek riskli virüs tipleri servikste kalmakta ve zamanla serviks kanserinin gelişmesine neden olabilmektedir.
Kanser Öncülü Lezyonlar - Anormal Hücreler Nelerdir?
Bazen test sonuçları bazı serviks hücrelerinizin anormal göründüğünü saptayabilir. Paniğe kapılmayın! Bu, hücrelerin şekil, büyüklük veya düzenlenmelerinin değiştiği anlamına gelir. Kendiliğinden kanserli oldukları anlamı taşımaz. Anormal hpv-Pap-smear testi sonuçlarına yol açabilen birçok serviks iltihabı nedeni vardır.
Örneğin: Yakın zamanlı cinsel aktivite; Vajinal duş; Herpes (uçuk) gibi cinsel yolla bulaşanları da içeren maya enfeksiyonları veya başka enfeksiyonlar; Gebelik, düşük; İlaçlar; Hormonal değişiklikler.
Kanser Öncülü Lezyonların Tedavisi; Doktorunuz anormal lezyonlara sahip olduğunuz ve ilave tedaviye gerek duyduğunuzu saptarsa, birçok tedavi yöntemi mevcuttur. Bu tedavilerin çoğu, muayenehane veya hastanede, kadın-doğum polikliniğinde uygulanmaktadır. Gerekirse lokal anestezi kullanılacağından bu tedavi metotları size acı vermeyecektir.
LEEP (Loop Electrosurgical Excision Procedure [Elektrocerrahi Lupla Eksizyon İşlemi]) Halen en çok kullanılan basit bir tedavi yöntemi olup anormal hücreleri yok etmek için ısıtılmış bir ince tel halka kullanılır.
Hpv-Pap-smear testinin Önemi
Test serviksinizden bir sürüntü almayı gerektirir. Bu test, bir spatül veya özel bir fırça kullanarak serviksinizin yüzeyinden nazikçe birkaç hücre alacak bir sağlık personelini gerektirir. Aile Hekimliklerinde ve Toplum Sağlığı Merkezleri Kanser tarama birimlerinde konusunda uzmanlaşmış eğitim almış Doktor-Ebe ve Hemşireler tarafından taramalarınız yapılır. Sağlık Bakanlığı tarafından Kanser taramaları için her kişiye özel tek kullanımlık steril hijyenik malzemelerin temini ücretsiz olarak sağlanmaktadır. Alınan bu örnekler daha sonra olası erken anormallikler açısından mikroskop altında incelenir. Anormallikler saptandığında sizle hemen temasa geçilecek, ileri testler ve olası tedavi için önerilerde bulunulacaktır.
Ne sıklıkla Pap-smear testinden geçmek gerekir?
Pap-smear testinde anormal bulgular görüldüyse tanı için daha ileri yöntemlere başvurulur. Aşağıdaki belirti ve bulgular serviks kanserinde görülebilir:
Pelvik ağrı Cinsel ilişki sırasında ağrı veya lekelenme.
Bu belirti ve bulgular serviks kanseri dışında başka hastalıkların da belirtisi olabilir. Doktorunuz hastalığı teşhis edebilmek için size çeşitli testler uygulayacaktır.
Kolposkopi: Kolposkopide, bir kolposkop kullanarak serviksin içindeki değişiklikleri doğrudan ve çok yakından görmek mümkündür. Pap-smear testinde olduğu gibi muayene masasına yatarsınız, doktorunuz serviksi gözlemek için rahim ağzınıza spekulum denilen bir alet yerleştirir. Doktorunuz kolposkop denilen ışıklandırılmış bir mikroskop kullanarak serviks dokusunu aydınlatıp görünümünü büyütecek ve serviks dokusundaki anormallikleri araştıracaktır. Muayene sırasında biraz rahatsızlık hissedebilirsiniz genellikle beş ile on dakika sürmektedir.
Evre 0 Anormal hücreler serviksin en iç tabakasında sınırlıdır, karsinoma insutu olarak da adlandırılmaktadır.
Histerektomi; Rahim ve bazı olgularda yumurtalıklar ve/veya lenf düğümleri cerrahi olarak çıkartılabilir. Hastalığın evresine göre farklı cerrahi yöntemler uygulanabilir.
Kimlerin serviks kanseri geliştirme riski taşıdığının farkında mısınız? Hastalık çok yanlış anlaşıldığı için ilk adımınız doğru bilgi edinmek olmalıdır.
“...Yalnızca yaşlı kadınlar için geçerlidir” Yanlış. Gerçekten serviks kanserine evrimleşebilen bir virüsle enfekte olmanın yaşı yoktur. Kırk beş yaş altı kadınlarda en sık görülen kanser türü serviks kanseridir.
“... Sağlıklı besleniyorum, sigara içmiyorum ve egzersiz yapıyorum o halde ben serviks kanserine yakalanmam.” Yanlış. Sağlıklı yaşam tarzı enfeksiyonlarla savaşmanıza yardımcı olabilmesine rağmen, virüse yakalanmanızı engellemeyecektir. Aşılanmayla birlikte düzenli Pap-smear testi taraması en iyi korunma yolunuzdur.
“... Yalnızca bir partnerim var, o halde ben risk altında olamam.” Risk altında olmanız için yalnızca bir partneriniz olması bile yeterli. Birden fazla partnere sahip olmanız gerekmiyor.
“... Ama her zaman güvenli seks yapıyorum.” Kondomlar enfeksiyon riskini azaltabilmesine rağmen virüs genital derilerin teması yoluyla da yayılabilmektedir.
Ulusal kanser tarama programına göre, serviks kanseri için tarama 30 yaştan sonra başlamalı ve 65 yaşa kadar 5 yılda Pap-smear testi bir tekrarlanmalıdır. 65 yaş ve üzerinde son 2 testi negatif çıkan bayanlar tarama programından çıkarılır.
Serviks kanseri önlenebilir bir hastalıktır. HPV /Pap-smear testiyle tarama sayesinde erken tanı ve etkin bir tedavi mümkündür. Kanserde erken tanı hayat kurtarır. Kanser taramaları ve prostat kanseri hakkında hazırlanan yazılar ekte sunulmuştur.
Rahim Ağzı Kanser taramaları ve Gaitada gizli kan (Kolon Kanser taramaları) hizmetleri Toplum Sağlığı Merkezimiz bünyesinde kanser şubesi tarafından ( her çarşamba Heybeliada Aile Hekimliğinin olduğu binanın alt katında ek hizmet biriminde) ve tüm aile hekimliklerimizde yapılmaktadır. Sağlık Bakanlığı bünyesinde görev yapan tüm Türkiye kapsamındaki Toplum Sağlığı Merkezleri tarafından 30-65 yaş aralığında olan tüm kadınlara ücretsiz olarak verilmeye devam etmektedir
Meme Kanseri 40-69 Yaş Aralığındaki Kadınlar Kendi Kendilerine Meme Muayeneleri düzenli olarak yapıp Mamografilerini de 3 yılda bir mutlaka yaptırmaları gerekmektedir.
Kendinize ayıracağınız 10 dakikalık süre ile serviks kanseri riskinizi azaltabilirsiniz.
Hpv - Pap-smear testi neleri gerektirir? Test serviksinizden bir sürüntü almayı gerektirir. Bu test, bir spatül veya özel bir fırça kullanarak serviksinizin yüzeyinden nazikçe birkaç hücre alacak bir sağlık personelini gerektirir. Aile Hekimliklerinde ve Toplum Sağlığı Merkezleri Kanser tarama birimlerinde konusunda uzmanlaşmış eğitim almış Doktor-Ebe ve Hemşireler tarafından taramalarınız yapılır. Sağlık Bakanlığı tarafından Kanser taramaları için her kişiye özel tek kullanımlık steril hijyenik malzemelerin temini ücretsiz olarak sağlanmaktadır. Alınan bu örnekler daha sonra olası erken anormallikler açısından mikroskop altında incelenir. Anormallikler saptandığında sizle hemen temasa geçilecek, ileri testler ve olası tedavi için önerilerde bulunulacaktır.
Okunma 510 defa	Son Düzenlenme Perşembe, 02 Şubat 2017 05:10