23 Ekim 2015 Cuma 16:31 0 A + A - Yazdır
Şiir en çağdaş anlamıyla dopdolu bir yaşamın, acıların, mutlulukların dışavurumudur. Bir parça kederli, her şeyi olduğu gibi gören, yaşam üzerine derin gözlemlerin ifadesidir çoğu kalemde. Kimi zaman konusu vatandır, doğadır, insandır, yoksulluktur, ezilmişliktir, devrimdir ve çoğu zaman aşktır. Eğer kitapla edebiyatla ilişkiniz varsa mutlaka yolunuz “Şiir Adaları”ndan geçecektir.
En iyi vatan şiirini kim yazdı, en iyi aşk şiiri kimin kaleminden çıktı? Bu her insana göre hatta her insanın içinde bulunduğu duruma, ruh haline göre değişebilir. Ama Arife Kalender’in kaleme aldığı “Şiir Adaları” kitabı şairiniz veya şiiriniz hangisi olursa olsun onunla buluşabileceğiniz bir kitap. Üstelik Kalender her şairin hayat hikâyesinin yanı sıra şiirini de inceleyerek, şairin şiirindeki gelişmeleri, geçirdiği evreleri, kullandığı sesleri, sözcükleri, ses ve sözcüklerdeki uyum konusundaki düşüncelerini de okurla paylaşmış. Bu da kitabı okur açısından daha da çekici kılıyor.
YİRMİ ALTI ÇAĞDAŞ TÜRK ŞAİRİ
Yazar, önde gelen yirmi altı çağdaş Türk şairini inceliyor. Bu önemli şairlerden seçtiği şiirlerle oluşturmuş kitabını. Yazar daha önce de “Şiir Irmakları” adlı çalışma kaleme almıştı. “Şiir Adaları”nda Kalender bu çalışmasını daha da geliştirerek bir antoloji oluşturmuş. Bu çalışmayla şiir akımları içinde ya da ayrı gözüken ustaların incelenmesiyle çağdaş şiirimizin panoraması ortaya çıkmış. Bu yönüyle bir kaynak kitap olma özelliği taşıyor.
Sunuş yazısında da nasıl bir çalışma yürüttüğünü de şu cümlelerle okuruna anlatmış; “Şairleri seçerken, ya o şairin şiir anlayışımla örtüşmesi ya da apayrı duruşu beni ilgilendirmemişti. Başlangıçta bunları kitaplaştırma amacıyla yola çıkmadığım için, birisinin bir dizesinden, birinin bir şiirinden, ötekinin kitabından yola çıkıyordum.” Bu çalışma sırasında çalıştığı her şairle aralarında şiir buluşması yaşadığını anlatıyor yazar ve ekliyor; “Hangi şiirde yeni bir aşkın ipuçları veriliyor, ne zaman ölümü düşünmüş, evlerden neden sıkılmış, oteller onun için neler ifade ediyor, hangi içkiyi kimlerle nerede içmiş; Türkiye’de olup bitenler ve durumlar onu ne denli ilgilendiriyor; en çok hangi imgeleri, hangi sözcükleri kullanmış, ilk şiirinden son şiirine kadar şiirindeki değişimler, etkilendiği şairler, şiir beğenisi nasıl vb.”
Yazarın bu saydığı özellikleri her bir şair için düşünerek çalıştığını anlıyoruz bu sözlerle. Bu da kitaba ne denli yoğun bir emek ve dikkat verdiğini anlatıyor.
Kitapta buluşan şairleri seçenin şair olması kitabı daha da özel kılmış. Şairin başka şairlerle aylarca içli dışlı olmasının yanı sıra şairleri özümsemesi, şairlerle duygu alışverişi seçtiği şiir ve şairlerden de kendini çokça belli ediyor.
Yazar şairleri doğum tarihlerine göre sıralamayı seçmiş. Bu kitapta da yer bulan bazı şairler “Şiir Irmakları” kitabında da yer alıyor. Bu çalışmada toplam 26 şair var. Şairler, doğum tarihlerine göre sıralanmış: N. Hikmet, A. M. Dıranas, C. S. Tarancı, F. H. Dağlarca, O. Rifat, M. C. Anday, B. Necatigil, C. Külebi, İ. Berk, A. Damar, Ö. Asaf, C. Yücel, M. Eloğlu, Ş. Kurdakul, T. Uyar, E. Cansever, C. Süreya, G. Akın, A. Necdet, R. Hakkı, Ü. Tamer, M. Gürpınar, A. Behramoğlu, S. Sezer, R. Durbaş, B. Aysan kitapta yer aldı. Her şiirlerinin yanı sıra şairin irdelemesi yanında, yaşam öyküsü de yer alıyor.
Arife Kalender, çalışkan şairlerimizden. Kendi şiirini geliştirmekle, bakış açısını geliştirmekle yetinmez çağdaş şairlerimizin şiirlerini irdeler. Ona göre şair için yalnızca şiir yazmak yetmez, başka şairlerin şiirlerini de iyi tanımak gerekir; “Benden öncekiler neyi, nasıl yazmışlar? Yaşamın gerçekleri aynı olduğu halde bu ‘aynı olanı’ nasıl farklı yansıtmışlar? Onları birbirinden ayıran özellikler neler?’ Bu soruların yanıtlarını bulmak için Edip Cansever’in tüm kitaplarını okumakla başlamış işe, “bir uzun yolculuğa çıkmak” ya da uzun bir “okumaya başlar gibi” okumuş Cansever’i. Beğendiği dizelerin altını çizmiş, notlar almış ve bu beş-altı ay sürmüş. Biriken notlara bakınca da “Ben bunları neden yazmıyorum” diye düşünmüş. Yazarken de hep “Yazdığım şairi yeterince tanıtabilecek miyim” kaygısı peşini bırakmamış.
Bu çalışmasında vardığı sonuçları şöyle özetliyor: “İncelemesini yaptığım bu şairlerin çoğunda bir-iki nokta ilgimi çekti. Bugün ders kitaplarında bir akımın öncüsü olarak anılanla bile ‘şiirde akım’ olgusuna sıcak bakmadıkları gibi çoğu bunun karşısındaydı. Ayrıca bu şairlerin şiirleri, yazıldıkları dönemde birçok olumsuz eleştiri almış oldukları halde, şiir anlayışlarından ödün vermemişler. Belki de özgür durma istemi, şiirde kararlı ve ısrarlı çaba, onları bugüne taşımıştır. Şiir dünyasında varoluşlarının nedeni, şiirlerini hiçbir şeye aldırmadan yazmaları ve eleştirilerden yılmayışları olabilir.”
Arife Kalender, bu çalışmanın, tıpkı çevirileri gibi onu zenginleştirdiğini söylüyorsa da inceleyemediği şairler yüzünden hâlâ bir yanını eksik buluyor, kısa süre de yeni çalışmalara başlamayı umuyor.
Etiketler; #Arife Kalender #Şiir Adaları