TEMA Vakfı’nın Dünya Çevre Günü çağrısı
Yaşam 5 Haziran 2016 - 09:41
1972 yılında Birleşmiş Milletler Çevre Konferansı’nda alınan bir kararla 5 Haziran, Dünya Çevre Günü olarak kabul edildi. Her sene 5 Haziran’da çevre kirliliğine dikkat çekmek ve dünyada doğal hayatı ve doğal kaynakları korumaya yönelik alınması gereken önlemleri tartışmak adına etkinlikler düzenleniyor.
1992 yılından beri de Türkiye’de erozyon ve çölleşme tehlikesine dikkat çekmek amacıyla TEMA Vakfı pek çok projeye imza atıyor. Bu sene Dünya Çevre Günü'nde tüm Türkiye'yi doğal varlıkları korumaya çağıran TEMA Vakfı, Türkiye’nin karşı karşıya olduğu tehlikeleri ve alınması gereken önlemleri sıraladı.
İŞTE TEMA VAKFI’NIN 5 HAZİRAN DÜNYA ÇEVRE GÜNÜ AÇIKLAMASI
Birleşmiş Milletler tarafından her yıl 5 Haziran'da kutlanan Dünya Çevre Günü'nde TEMA Vakfı tüm Türkiye'yi doğal varlıkları korumaya çağırdı. TEMA Vakfı tarafından yapılan açıklamada “Bugün yalnızca ülkemiz değil, yaşam mucizesinin evi olan gezegenimiz insan kaynaklı tehditler altında. Karamsarlık için bile vaktimiz yok. Hepimiz hemen şimdi doğal varlıkları korumak için harekete geçmeliyiz. Türkiye'yi ve gezegenimizi korumak için kolları sıvamalıyız. Türkiye'de pek çok noktada, ekonomik kalkınma niyetiyle doğal varlıkların ikinci plana atıldığını üzülerek görüyoruz. Oysa, yaşamımızı sürdürebilmemiz ancak ve ancak doğal varlıkların korunmasına bağlıdır. Biz insanlar doğanın sahibi değil, yalnızca bir parçasıyız. TEMA Vakfı olarak 5 Haziran Dünya Çevre Günü’nde herkesi sürdürülebilir yaşam için doğanın bir parçası olmaya davet ediyoruz. Bununla birlikte karar vericileri de Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri'ne uyumlu politikalar üretmeye çağırıyoruz” denildi.
Türkiye’nin yüzde 48’i erozyon tehlikesi ile karşı karşıya
Ormanlar sadece bir ağaç topluluğu değil, içerisinde çok sayıda canlının beraber yaşadığı, çevre koşullarıyla canlılar arasında etkileşimin bulunduğu bir ekosistem. Ormanları korumak ağaçlarla birlikte ormanda yaşayan binlerce canlı türünün yaşam alanlarına ve yaşamlarına sahip çıkmak anlamına geliyor. Türkiye’nin toplam 21.5 milyon hektar orman alanının yüzde 48’i erozyona maruz kalıyor ve topraklar yok oluyor. Resmi verilere göre Türkiye'de orman kaybı görülmüyor. Fakat 2015 yılında dünyada yaklaşık 4000 hektar orman kaybedildi.
TEMA Vakfı'nın Türkiye genelinde temsilcileri ve gönüllülerinin katkılarıyla hazırladığı “81 İlde Su Varlıklarına Yönelik Tehditler” haritasına göre 37 ilde tespit edilen 72 tehdit var. Bu tehditler su varlığının niteliğine yönelik, su varlığının miktarına yönelik ve su varlığına erişime engel olacak tehditler olarak 3 kategoriye ayrılıyor. Tehditlerin öne çıkan sebepleri arasında endüstriyel faaliyetler, havzalar arası su transferleri ve barajlar/HES'ler bulunuyor.
Türkiye’de suya dair 40'ı aşkın yasal düzenleme bulunuyor. Günümüzde su varlıklarımızın karşı karşıya kaldığı tehditlerle birlikte nüfus artışı ve iklim değişikliği kaynaklı sorunlar yüzünden; suyu bilinçsizce tüketilecek bir kaynak değil korunması gereken bir doğal varlık olarak kabul eden, suyun sadece insanların değil, tüm canlıların yaşamı için sahip olduğu hayati önemi tanıyan, öncelikle suyu korumayı ve su varlıklarını havza bazında geliştirmeyi, katılımcı ve şeffaf bir anlayışla yönetmeyi hedefleyen bir Su Kanunu'na ihtiyacımız var. Türkiye'de üstün ekosistem yararını koruyacak nitelikteki bir Su Kanunu çıkarılmasının önemine bir kez daha dikkat çekiyoruz.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 2016 verilerine göre dünyada şehirlerde yaşayan nüfusun %80'inden fazlası temiz hava soluyamıyor. Türkiye'de hava kirliliğinin kabul edilebilir sınırı 2015'te 81 ilin 41’inde aşıldı. En yüksek düzeyde hava kirliliği görülen 3 il Aksaray, Ağrı ve Muş oldu. DSÖ'nün hava kalitesi limiti dikkate alınarak yapılan değerlendirmede sadece Çankırı'daki değerlerin limitin altında olduğu görüldü. Türkiye'de bir an önce hava kirliliğini önleme konusunda adım atılması ve hava kirleticileri için DSÖ tarafından önerilen sınır değerlerin kullanılmasını sağlamak amacıyla yasal düzenleme yapılması gerekiyor.
1920'lerin başında arazilerimizin %56'sını oluşturan meraların oranı bugün %19'a gerilemiştir ve mevcut meralarımızın %70'inde bitki örtüsü zayıf ve verimsizdir. Diğer yandan Türkiye'de 2020 yılında 5 milyon nüfus artışı olacağı tahmin edilmektedir. Eklenen nüfus için beslenmede en önemli kısmı tutan tahıl üretimi dikkate alındığında üretimimizin 1 milyon ton artması gerekecektir. Bu durum, eğer verimlilik artışı sağlanamazsa, yaklaşık 400.000 hektar tarım alanına daha ihtiyaç duyulacağı anlamına gelmektedir. Öngörülen ihtiyaçlar dikkate alındığında, tarım arazilerinin amaç dışı kullanımının engellenmesi için 5403 Sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun öngördüğü şekilde Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Planları'nın hazırlanması; tarımsal potansiyeli yüksek büyük ovaların tarımsal koruma alanı ilan edilmesi; toprağın sürdürülebilir yönetimi; toprak koruma ve erozyonla mücadele tedbirlerinin desteklenmesi gereklidir. Tarım alanları gibi meraların da amaç dışı kullanımına son verilmeli, hayvancılığın gelişmesi, biyolojik çeşitliliğin ve toprağın korunmasına hizmet edecek şekilde “sürdürülebilir mera yönetimi” hayata geçirilmelidir. Ayrıca bitkisel üretimin büyük ölçüde aile işletmeleri tarafından karşılandığı ülkemizde aile çiftçiliğinin desteklenmesi, hem gıda güvenliğinin sağlanması hem de tarımsal biyolojik çeşitliliğin korunması açısından kritik önemdedir.
Son güncelleme: 10:09 - 05.06.2016