Kadının kariyeri önündeki engeller | Yaşam | Mahmure Mahmure
Günümüzde kadınlar iş yaşamında yerlerini aldı. Özellikle büyük şehirlerde evi ve işi arasında koşturan kadınlara oldukça sık rastlıyoruz. Ancak kendi parasını kazanmak, kadına pek çok yönden avantaj ve mutluluk sağlasa da, beraberinde yeni sorunlar getirmiyor değil.
Türkiye'de de buna benzer bir araştırma yürütülüyor. Amaç, kadınların tepelere çıkmasını kimin engellediğini bulmak. Kadın çeşitli bahanelerin arkasına mı saklanıyor, yoksa engelleri koyan kendisi mi? Araştırmacılar tepedeki yönetici kadınlardan çok şaşırtıcı itiraflar geldiğini söylüyor. Eğer ortada bir yol ayrımı varsa kadın aileyi seçiyor. "Ailem zarar görecekse işimi bırakabilirim" diyebiliyor. Ailesindeki denge, düzen bozulmasın istiyor. Herkes memnun olduğu, kimse zarar görmediği sürece kadın kariyere değer veriyor. Kadınlarda hep başkalarını memnun etme, hep onaylanma çabası var.
Uzmanlar bu araştırmanın, yani bir nevi yüzleşmenin sonucunda açıklığa kavuşacak konuları da kadınların kendilerine koyduğu engeller, cinsiyet rollerine ilişkin tutumlar, toplumsal değerleri sorgulamadan içselleştirmek, iş – aile çatışması ve suçluluk duygusuyla başa çıkamamak, özgüven eksikliği, kararsızlık, ne istediğini bilememek, kendini geliştirme ve koşullarını değiştirme isteği, inancı veya imkânı olmamak, sistemin değiştirilemeyeceğine duyulan inanç, sistemi destekleme zorunluluğunu hissetmek, kariyerde yükselmeyi tercih etmemek / kariyer yönelimli olmamak, kariyerde yükselmenin zorluklarını göze almamak olarak sıralıyor.
Kadınların kariyer yarışında karşılarına çeşitli engeller çıkartan erkek yöneticilerin de kendilerine göre açıklamaları, düşünceleri var. Bazı erkek yöneticiler, "Neden kadınları geliştirme programlarınız yok" diye sorulduğunda, "Çünkü ben kadın çalışanlarıma böyle bir program sunarsam, erkek çalışanlarıma tarafsız davranmış olamam" racevabını veriyorlar. Bu görüşteki erkek yöneticilere göre kadın ve erkek arasında zaten bir fark yok, dolayısıyla desteklenmeyi gerektirecek bir durum da yok. Onlara göre önemli olan kararlılık, çok çalışma gibi faktörler. Oysa biliyoruz ki kadın ve erkeğin kariyer gelişiminde aldıkları eğitimler çok önemli. Diyelim ki erkek yönetici bir çalışanını bir süre kalması için yurtdışına yollayacak. "Ben kadın çalışanımı yollayamam. Onun bir ailesi var" diyor. İyi niyetli, ama bilinçaltında "Herhangi bir erkek çalışanım gitse daha iyi olur" diye düşünüyor. Herhangi bir pozisyon değişikliği söz konusu olduğunda ise kadının orada çok yıpranacağını varsayıyor, ama kadına ne düşündüğünü sormuyor bile. Kimi erkek yöneticinin ise ya kadınların kapasitesi hakkında bilgisi yok ya da önyargılı. "Ben kadın çalışanıma bu görevi veririm, ama bir süre sonra vazgeçebilir" diye düşünüyor.
Yapılan araştırmalarda kadınların, kadın yöneticilerle çalışmak istemedikleri ortaya çıkmış. Burada kadın yöneticilerin, bazen diğer kadın elemanları yeterince desteklemediği görüşü ortaya çıkıyor. Bu konuda en sık rastlanan yaklaşım "Ben yaptım, sen de yapabilirsin" "Ben seni niye destekleyeyim?" oluyor. Kadın yönetici kendini referans alıyor ve "Bana kimse destek olmadı" diyor.