ABD yaptırımlarının İran ekonomisine 7 başlıkta doğrudan etkisi | Euronews
Mustafa Bag • Son güncelleme: 02/07/2019
İran'ın başkenti Tahran'da alışveriş yapan kadınlar - © Reuters
Amerika Birleşik Devletleri, 8 Mayıs 2018'de İran'la yapılan nükleer anlaşmadan çekildi. Ardından bir anlamda İran'ın dünya ile bağını kesen yaptırımları yeniden devreye soktu.
Tavuk fiyatları, 2018 yılında yüzde 80 oranında arttı. Tahran yönetimi bunun üzerine kanatlı hayvan etini devlet destekli fiyatlarla satmaya başladı.
Aynı dönemde domates fiyatları iki katına çıktığı gibi yaptırımların bir parçası metal sektörü de etkilendi. Firmalar salçanın konulacağı metal kutu maliyetlerinin iki katına çıktığını bildirdi. Domates ihracatı yasaklandı ve gıda şirketleri, ürettikleri salçayı cam kavanozlarda satmak zorunda kaldı.
Fındık satışları düştü
İran'da yeni yıl olarak kabul edilen nevruzda halk kutlamalar için fındık alıyordu. Fiyatların bir önceki yıla göre yüzde 50 ile yüzde 100 oranında arasında değişen miktarlarda artması nedeniyle fındık, birçok aile için lüks oldu ve insanlar bu ürünü alamaz oldu.
Otomobil fiyatları fırladı
Gerek ham madde gerekse yedek parçaların tedarikindeki zorluklara yabancı otomobil üreticilerinin geri çekilmesi de eklenince yerli ve yabancı markaların fiyatları fırladı. Birçok model araç, yaptırımların hayata geçirilmesinden önceye kıyaslandığında en az iki katına çıktı.
Konut fiyatları 5 kat arttı
İran Riyali'nin değer kaybının yol açtığı genel enflasyon, emlak fiyatlarını da tetikledi. Enflasyon ev, arazi ve daire fiyatlarını etkiledi. Konut fiyatları bir buçuk yıl öncesine nazaran tam 5 misli yükseldi.
Ham madde kıtlığı nedeniyle plastik şişe kullanımı azaldı, bunun yerini maliyetli de olsa cam şişeler aldı.
Vatandaşlar yeni kimliklerini almak için artık aylarca beklemek zorunda. Çünkü kamu hizmetlerinin dijital hale getirilmesi için tasarlanan kimlik kartları yurt dışından ithal ediliyordu. Ancak hükümet geçtiğimiz günlerde yaptığı bir açıklama ile söz konusu kartların artık İran içerisinde üretilmeye başlanacağını duyurdu.