Download "Kazakistan Ekonomisi ve Yatırım Fırsatları. 18 Şubat 2016, İstanbul. Açış Konuşması - Ömer Cihad Vardan, DEİK Başkanı"
1 Kazakistan Ekonomisi ve Yatırım Fırsatları 18 Şubat 2016, İstanbul Açış Konuşması - Ömer Cihad Vardan, DEİK Başkanı Kazakistan Cumhuriyeti Maliye Bakanı Sayın Bahıt Sultanov; KAZNEX INVEST Başkanı Sayın Borisbii Jangurazov; Kazakistan Cumhuriyeti Ankara Büyükelçisi Sayın Canseyit Tüymebayev; Türk İş Dünyasının Saygıdeğer Mensupları; Hanımefendiler, Beyefendiler; Sizleri şahsım ve Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu, DEİK adına saygıyla selamlıyorum. Kazakistan Cumhuriyeti Maliye Bakanı Sayın Bahıt Sultanov in Türkiye ziyareti vesilesiyle düzenlediğimiz Kazakistan Ekonomisi ve Yatırım Fırsatları başlıklı toplantımıza hepiniz hoş geldiniz. Geçtiğimiz yıl Nisan ayında Sayın Cumhurbaşkanımız ile Astana da bir İş Forumu tertip etmiş; bu ziyaretimiz sırasında Kazak Hanlığı nın 550'nci yıl dönümünü birlikte kutlamıştık. Geçtiğimiz hafta ise, Sayın Başkanımız ile birlikte Astana ya bir ziyaret gerçekleştirdik. Hızlanan bu birlikteliklerin, uhuvvetimizi (kardeşliğimizi desek?) daha da kuvvetlendirdiğine inanıyorum. Sayın Ömer Cihad Vardan Kazakistan Ekonomisi ve Yatırım Fırsatları Toplantısı (18 Şubat 2016, İstanbul) 1
2 Değerli Katılımcılar; Malumuz bu yıl Kazakistan ın bağımsızlığının 25. yıldönümü. Kazakistan ın bağımsızlığını ilk tanıyan ülke Türkiye ydi. Türkiye nin sadece dakikalar içerisinde bu adımı atmış olması tarihi bir temel üzerinde şekillenen kadim dostluğumuza yepyeni bir ivme kazandırdı. Aradan geçen 25 yılda, hem Türk halkı, hem de Kazak halkı, Türkiye nin bu kararını önemli bir kardeşlik vurgusu olarak değerlendirmeyi sürdürdü. Bugün ise dünya ve bölge için vizyon üretebilen iki soydaş ülke ilişkilerinin geçmişinden hareketle, geleceği inşa etmemiz gerekiyor. Önümüzdeki dönemde stratejik ortaklık düzeyinde ilişkilerimizi daha ileri seviyelere çıkarmamız gerekiyor. Bunun için de, küresel ve bölgesel dinamikleri çok iyi analiz etmemiz lazım. Saygıdeğer Konuklar; İki ülke ilişkilerini şekillendirecek üç temel dinamiğin oluğunu düşünüyoruz. Birincisi; düşük petrol fiyatları. İkincisi; dünyada artan jeopolitik kaymalar ve bunların beraberinden getirdiği siyasi riskler. Üçüncü ve son olarak ise; Çin in öncülüğünde başlatılan ve İpek Yolu nun yeniden canlandırılmasını amaçlayan Tek Kuşak - Tek Yol Projesi. Değerli Katılımcılar; Sayın Ömer Cihad Vardan Kazakistan Ekonomisi ve Yatırım Fırsatları Toplantısı (18 Şubat 2016, İstanbul) 2
3 2008 yılında yaşadığımız küresel mali kriz sonrası dönem bizlere, üretime dayalı olmayan ekonomik bir modelin, orta ve uzun vadede toplumları sıkıntıya soktuğunu açık şekilde gösterdi. Bu bağlamda özellikle petrol fiyatlarının düşük seyrettiği bir dönemde, Kazakistan Devlet Başkanı Sayın Nursultan Nazarbayev in liderliğinde devam eden Ekonomiyi Çeşitlendirme çabaları her zamankinden çok daha fazla önem kazanmaktadır. Türkiye olarak bu çabalara her türlü katkıyı vermeye hazırız. Nitekim tüm alanlarda ve sektörlerde yüksek petrol fiyatları ile şekillenen dünya ekonomisinde, alışageldiğimiz iş yapma yöntemleri ile hayatımıza devam edemeyiz. Geleneksel iş yapış tarzımızı değiştirerek, yatay ve dikey eksenlerde işbirliklerine daha çok önem vermemiz ve yatırım yapmamız gerekiyor. Değerli Katılımcılar; Avrasya coğrafyasındaki konumu ve siyasi olarak durduğu nokta Kazakistan ı Doğu ve Batı arasında doğal bir kara köprüsü hâline getirmektedir. 25 yıllık geçmişinde büyük başarılara imza atan Kazakistan, Çin pazarına yakınlığı, Avrasya Ekonomik Birliği üyeliği ile de Türk yatırımcısının her zamankinden çok daha fazla dikkatini çektiğini söylemek gerekir. Sayın Ömer Cihad Vardan Kazakistan Ekonomisi ve Yatırım Fırsatları Toplantısı (18 Şubat 2016, İstanbul) 3
4 Son zamanlarda bir çok küresel şirketin Kazakistan a yatırım çabasında olması 1; bir Türk maden şirketinin yapacağı yatırıma Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası nın 260 milyon dolar kredi açması, Kazakistan a ve geleceğine duyulan güvenin en somut göstergesi.2 Kazakistan ın ihtiyacı olan projeleri hayata geçirmek için kamu otoritelerinden ihale beklemek yerine, projelerin kamu-özel sektör işbirliği modeli ile hayata geçirildiği bir iş modeline geçiş yapmalıyız. Bunun için de Türkiye de başarıyla uyguladığımız kamu-özel sektör işbirliği modellerine, Kazakistan da işlerlik kazandırmamız gerekiyor. Bu amaçla geçtiğimiz yıl Kasım ayında İstanbul da bir Kamu-Özel Sektör İşbirliği Zirvesi ve dost ülke uzmanlarına kapasite geliştirme eğitimi düzenledik. Bu Zirvemize Kazakistan dan da uzmanlar katılım gösterdi. Bu amaçla Nisan ayında Çimkent, Aktau, Atrau yu hedefleyen bir teknik heyet ziyareti düzenlemek isteğimizi dikkatinize sunmak istiyorum. Değerli Katılımcılar; Tüm Türk-Kazak platformunda değindiğim bir konunun altını bir kez daha çizmek istiyorum. 1 Carfour, Starbucks, İKEA, Bombardier 2 Yıldırım Grup Sayın Ömer Cihad Vardan Kazakistan Ekonomisi ve Yatırım Fırsatları Toplantısı (18 Şubat 2016, İstanbul) 4
5 Ülkelerimiz arasında ticaret ve yatırım potansiyelinden azami derecede istifade edebilmemiz için, iki ülke arasındaki nakliye maliyetleri sorununa kalıcı çözüm üretmemiz gerekiyor. İki ülke arasında kara ve demir yolları yetersiz. Düşünün ki, iki ülke arasında mermeri bile uçak ile taşımak zorunda kalıyoruz. Bu sorunu çözmek için Çin öncülüğünde başlatılan Tek Kuşak-Tek Yol projesi önemli bir fırsat. Lojistik yatırımlarımızı bu mega proje ile eş güdümlü halde gerçekleştirebilirsek, aramızdaki kara ve demir yollarını daha verimli hale getirebiliriz. Bu çerçevede Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu Projesi ne Kazakistan ın katılımı, iki ülke arasındaki ulaştırma ilişkileri açısından büyük önem taşımaktadır. Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu Projesinin Hazar üzerinden yapılacak Ro-Ro seferleri ile Kazakistan a kadar uzatılması, iki ülke arasındaki ulaştırma sorununa daha etkin ve kalıcı bir çözüm olacaktır. Hükümetimiz bu hafta, Türkiye nin öncülük ettiği bu asrın projesinin 2017 yılı başında tamamlanıp, şirketlerimizin kullanımına sunulacağı müjdesini bizlerle paylaştı. Hiç şüphesiz bu adım, iki ülkeyi birbirine daha yakınlaştıracak önemli bir adım olacak. Bu çerçevede, Kazakistan ın başkenti Astana ya, Türkiye den doğrudan uçuş sayısının arttırılması gerektiğini de dile getirmek istiyorum. Sayın Ömer Cihad Vardan Kazakistan Ekonomisi ve Yatırım Fırsatları Toplantısı (18 Şubat 2016, İstanbul) 5
6 Değerli katılımcılar; İstikranın ve ekonomik büyümenin merkezi, kıtaların buluştuğu İstanbul da düzenlediğimiz toplantımızı onurlandırdığınız için sizlere tekrar teşekkür ediyor; Avrasya da huzur dolu yarınlar için daha güçlü bir Türk-Kazak işbirliğini inşa etmek temennisiyle, hepinizi saygıyla selamlıyorum. Sayın Ömer Cihad Vardan Kazakistan Ekonomisi ve Yatırım Fırsatları Toplantısı (18 Şubat 2016, İstanbul) 6