BALİ’NİN AĞIRBAŞLI KARDEŞİ, LOMBOK – TÜRKİYE GEZGİNLER KULÜBÜ GÜNCEL GEZİ YAZILARI BLOGU
Orhan Kural Oca 29,2020 5 dakikada okunur
Sık sık dernek üyemiz gezginlerden sakin cennet Lombok anılarını dinliyordum. “Artık benim de bu adaya gitmem” gerekir diye düşündüm. Temmuz ayının ortalarında hava puslu ve sıcak idi. Türkiye’de bir darbe teşebbüsü oldu. Yüzlerce vatandaş demokrasiye sahip çıkmak adına yaşamını yitirdi. Ben 1980 darbesi sırasında askerlerin evimize zorla girerek Sabahattin Ali, Aziz Nesin, Nazım Hikmet’in kitaplarını evi talan edip aradıklarını gayet iyi hatırlarım. Annem son anda onları yırtıp tuvaletin suyu ile uzaklaştırmıştı. Onlarca arkadaşım günlerce Selimiye Kışla’sında eziyet gördüler. Çok kıymetli aydınlar Türkiye’den kaçmak zorunda kaldı. Ne kötü günler idi onlar. Ülkenin itibarının bir anda sıfırlandığı o kabus günlerin tekrarını acaba kim, niye ister ki ?
Lombok’un en büyük şansı Endonezya’nın 3720 metrelik ikinci yüksek aktif yanardağı Rinjani ve kutsal volkan göl Segara Anaka’ya sahip olması ! Zaten zirvesine kimin ulaşacağına Rinjani dağı kendisi karar verirmiş. Sembilan veya Senalli köylerinden başlayan 2 ile 4 günlük trekking turları kutsal sizi dağın zirvesine kadar götürüyor. Ancak tırmanışın son 2,5 saati çok zormuş. İki adım tırmanınca bir adım geri kayılıyormuş. Yani “Rinjani” pek öyle kolay teslim olmuyor. Lombok’un kuzeybatı sahilinden motorla bir saat kadar uzakta gün geçtikçe daha popüler olan üç ada var. Gili Trawangan aralarında en kalabalık ve bilineni, Gili Air adasına ise her gün plajında yüzmek için burayı tercih eden ziyaretçileri taşıyan yüzlerce motor yaklaşıyor. Adaların en sessizi Frangipani ağaçlarının gölgesindeki “Gili Meno”. Bu adalarda tüm oteller butik, geleneksel ve ayrıca çok ucuz. Ancak polis olmadığı için marijuana ve mushroom gibi uyuşturucuların tüketimi bu üç adada çok yaygın imiş.
Ada nüfusunun % 85’i Müslüman olan Sasaklar, ayrıca Çin ve Arap kökenli topluluklar da bulunuyor. İkinci büyük grup ise Bali Hinduları. Bir Sasak köyünü, örneğin Sade’yi ziyaret etmenizi öneririm. Müzikleri, dansları, yaşantıları, evleri ve geleneksel mutfakları ile sahiden çok farklılar. Ahşap kazıklara oturttukları dörtgen planlı evleri, Doğu Karadeniz’in serendelerini anımsatıyor. Alt kat hayvanlara , orta kat yaşam alanı, en üst kat ise ambar olarak düşünülmüş. Ama bizdeki kültür yozlaşması ve tüketim kopyacılığı burada da maalesef başlamış. Köyler hızla betonlaşıyor ama gezdiğim Sade Sasak köyü en azından ziyaretçilerden elde edilen gelir sayesinde geleneklerini korumak zorunda. Her hanım kendi hazırladığı tekstili evinin önünde satışa çıkarmış. Bu köyde sadece akraba evliliği sürüyormuş. Beşinci veya altıncı dereceden yeğenler birbiri ile evleniyor. Ama öyle aileden kız isteme yok. Damat adayı sevdiği kızı muhakkak önce bir kaçırıyor sonra aileler gençleri çağırıp evlendiriliyorlar. Evlerin taş döşemesini ayda bir manda dışkısı ile cilalılıyorlar. Koku da yok. Tüm köy halkı tarlalarına pirinç ekiyor, mescitleri tertemiz ve ahşap işlemeciliği ile çok zevkli.
Lombok, pirinç tarlalarında çalışan konik hasır şapkalı kadınların, sevimli süslü at arabalarının, geleneksel sasak Müslüman köylerinin, tuzlanmış köpek balığı etinin, kurutulmuş karideslerin, her köşedeki kısa sarı minareli mescitlerin, yollar boyunca sıralanan çoğu politik dev reklam panolarının, dalgalanan rengarenk bayrakların, pembe kumun ve güleryüzlü nazik insanlarının “adasıdır.” Otobüs dolusu güneş, deniz kum için yola düşen, tüketici turist grupları buraya dolmadan bu adaya gidin derim. Yol kavşaklarında hep “Selamet Jalan” diyor, “Güle güle”, ama ben tekrar bu adaya döneceğim.
Hayranlıkla Karadeniz sahillerini gezdikten sonra, rotamızı Güneydoğu Anadolu’ya çevirdik.