Melike Turan Melek Darüşşifası - Hipokratist - Sağlık Ansiklopedisi
Ana Sayfa / Şifahaneler / Melike Turan Melek Darüşşifası
Temmuz 2, 2019	Şifahaneler Yorum yap 423 Görüntüleme
Melike Turan Melek Darüşşifası, Selçuklu dönemi tıp merkezlerinden biri olup; Sivas, Divriği‘de 1228 yılında Melike Turan Melek tarafından başmimar Ahlatlı Hürremşah‘a yaptırılmıştır.
Darüşşifa ile Ahmed Şah tarafından külliye halinde inşa ettirilen cami; mimari, sanat ve tıp tarihi açısından evrensel niteliği olan Selçuklu dönemindeki sanat ve zanaat ortamının özelliklerini içeren önemli bir eserdir. Bezemeleri ile dönemin taş yansıtan külliyenin kendine özgün bir yapısı bulunmaktadır.
Ulucami ile bitişik olan darüşşifa; ilk görünüşte bütün bir yapı olarak görünse de, darüşşifanın taçkapısı da külliyenin ana girişi izlenimi vermektedir. Ulucami, her iki yapının ortak adı olup Anadolu’da bu özelliklerde bütünleşmiş başka bir eser bulunmamaktadır. Divriği Ulucami ve Darüşşifası, Anadolu Selçuklu camileri ve darüşşifaları 1985 yılında UNESCO Kültür Mirası listesine dahil edilmiştir.
Genel görünüşü şifahane formunda planlanmış iç mekanı ile ruh ve sinir hastalarının tedavisi için kullanılmıştır. Şifahane girişinde sağlı sollu hasta odaları, küçük eyvanlar ve ana giriş kapısının tam karşısında büyük bir eyvan bulunmaktadır. Ahlatlı Hürremşah, büyük eyvanda inşa etmiş olduğu yelpaze motifleri ve tonoz işlemeleri ile mekanın akustiğini yakalamayı başarmıştır.
Kur’an-ı Kerim okunması, tasavvuf musikisi icrası, mekanın tam ortasına yerleştirilen suyun havuza akarken ve havuzdan tahliye olurken çıkarmış olduğu sesler, ruh ve sinir hastalarının tedavisinde kullanılan yöntemlerden biridir. Darüşşifanın sağında ve solunda bulunan hasta odalarına sesler, içeride yatan hastaların ihtiyacı kadar iletilerek, hastaların tedavisi sağlanmıştır.
Divriği Kalesi’nin güneyinde olan külliye; Cami 1.280 m2, darüşşifa ise 768 m2 olmak üzere, yapı, toplam 2048 m2 dikdörtgen bir alan üzerine bulunmaktadır. Alan olarak darüşşifa, caminin 3/5’i kadardır. Darüşşifanın ayrıca kendi alanının 1/3’ü kadar bir asma katı bulunmaktadır.
Evliya Çelebi Seyahatnamesinde “övmede diller âciz kalır” diye belirttiği Divriği Ulucamii ve Darüşşifası ve içinde bulunan Şehitlik adı verilen türbesi ile külliyenin günümüze kadar gelen en önemli kısımlarıdır.
Melike Turan Melek Darüşşifası ‘nın batısında kalan taç kapıda bulunan Arapça inşa kitabesinde “Bu mübarek dârüşşifanın yapılmasını Allah’ın rızasını yerine getirmek isteğiyle kutlu Melik Fahreddin Behramşah’ın kızı bağışlanmaya muhtaç, adaletli Melike Turan Melek buyurdu. Allah kabul etsin, âmin. Altı yüz yirmi altı yılının birinci ayında (1228).” Darüşşifada ikinci kitabe ise büyük eyvanın arka kemerinin altında iki parçalı taş üzerinde, başmimarın kitabesi. “Ahlatlı Hûrşad’ın eseridir.” diye yazılıdır.
Dönemin ünlü tabiplerinden, ruh hekimi, bilgin ve botanist Abdüllatif el-Bağdadi‘nin Behramşah’ın sarayında konuk olduğu süre içinde Melike Turan Melek’i darüşşifa ile ilgili bazı teşvik edici önerilerde bulunduğu tahmin ediliyor.
EtiketlerAhlatlı Hürremşah darüşşifa Divriği Melike Turan Melek Darüşşifası Şifahane Sivas
Önceki Manuel Tıp
İleri Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi
Tokat Muineddin Süleyman Darüşşifası; halk arasında Bimarhane Tekkesi, Darüşşifa, Gökmedrese, Kırk Kızlar Medresesi ve Pervane …