Proof, düzeltme, edit, kontrol... adları altında çevirinin tanınmaz duruma getirilmesi...Sorun mu?
Öyle şeyler yaşadım, yaşıyorum ki bu konuda...
Öyle şeyler yaşandığını duyuyorum ki bu konularda...
Ne desem bilemiyorum.... Vakit buldukça bu başlık altında ilgili konu(lar)da görüşmek üzere...
Bu konu(lar)da içini dökmek isteyen, yazmak isteyen arkadaşlar yazarlarsa... imho
Çeviriye göre değişir Feb 4, 2011
Bazı tercümelerin gerçekten tanınmaz duruma getirilmesi gerekiyor...
Özellikle Rusça > Türkçe dil çiftinde çok sık düzeltme işi yapıyorum.
Ancak, daha hiç elime "düzeltilebilecek" bir metin dahi gelmedi...
10 cümlenin 6-7'sini yeniden tercüme ederek müşteriye teslim ediyorum...
Bu dediğim hem Türk, hem de yabancı müşterilerin çalıştığı tercümanlar için de geçerlidir...
Belki de bana hep kötüler denk geliyor...
Benim tercümelerime yapılan düzeltmelere gelince ise; kimileyin haklılar, kimileyin haksızlar...
Son aylarda çok sık, kaynak dile bakılmadan yapıldığına emin olduğum review sonuçları aldım...
Durumu PM'ye izah ettiğimde ise, ok deyip geçti...
Moral bozukluğu ve acaba review sonuçları doğru mu diye tercümemi gözden geçirirken harcadığım zaman, yorgunluk da bana kaldı...
Son 1-2 yıldır Avrupa piyasasında... Feb 4, 2011
Deneyimlerinizi paylaştığınız için teşekkürler Yiğit Bey,
Türkiye piyasası, müşteriden tercümenin dönmesi/beğenmemesine göre bu tip hizmetleri bedava talep ederdi bir zamanlar. Şu anki durumu tam bilmiyorum. Özellikle Landaburu Yayla'mızda (İstanbul'umuz) durum nedir? Merak etmekteyim. Eskiden...
-''Adnan Bey merhaba, müşteri böyle böyle diyor, şuna bir göz atar mısınız 2 dakka?''...
Avrupa piyasası bu konularda -özellikle Batı Avrupa- öteden beri çok titizdir. Kişisel olarak ben, genelde tercüman arkadaşlarımı hiç tanımasam da korumuşumdur. Gereksiz yanlış aramalar, uydurma yanlış-eksik bulmalar yapmamışımdır. Üstünde kalem oynatamadığım çeviriler de olmuştur proof anlamında... Birşey dememişlerdir. Paramı almışımdır.
Son 2 yıldır özellikle sanki bazı arkadaşlarımızda Avrupalılara kendilerini beğendirme çabaları gözlemliyorum. Üzülüyorum. Daha 3-4 ay önce teslim ettiğim bir iş, bana, bak bakalım neler varmış neler... diye gönderildiğinde hayretlere düşmüşümdür. Tercümem kuşa çevrilmiş, adaptasyon yapılmış resmen. Durumu anlattım, anlamadılar kesin de...
Olmuyor böyle, olmamalı.
-Anlaştık mı baştan? Anlaştık
-O zaman kontrol ettiğim belgede 0 (0=sıfır) yanlış da olsa, paramı alırım. Öyledir de zaten.
Kısaca; kimsenin emeği, ekmeği ile oynanmasa, herkes kazansa güzel olurdu.
-Sallamasal, uydurmasal düzeltme-prooof-editleme(ler) o boyutlara vardı ki yazayım dedim, yazıverdim...
[Edited at 2011-02-05 13:08 GMT]
Lüzumsuz düzeltme Feb 5, 2011
Geçenlerde benim de tercümem "düzelttririlmiş" halde bana geri gönderildi, ne dersiniz diye.
Ben kendi tercümemde bir hata bulamadım. Üstelik "düzeltme"de bazı yanlışları tespit ettim. Ama böyle deyip geri gönderemezdim. Bütün pazarımı feda edip kendi tercümemin üzerine kırmızı yorumlar ekledim. Neden bunun göyle olması gerektiğini belirttim.
"Düzeltme" ile benimkini karşılaştırarak yorumlar ekledim.
Bütün günümü lüzumsuz yere harcadım.
İnşallah öbür "tercüman" mahcup olmuştur.
Bir kaç defa Feb 5, 2011
bu tip düzeltmeler karşınıza çıkarsa kendinize güveniniz sıfıra inebilir ama kendinizden eminseniz ve aşikar bir şekilde derdinizi anlatamama durumundaysanız moralinizi bozmadan devam edin derim.
ucuz çevirmen ve pahalı reviewer formülü Feb 7, 2011
Bazı çeviri büroları çeviriyi ucuza getirmek için böyle bir formül buldular. Örneğin kaliteli bir çevirmene bir metni çevirtip ardından bunu kaliteli bir reviewer tarafından kontrol ettirdikleri zaman diyelim ki 0.12 (çeviri ücreti) + 0.04 (review ücreti) = 0.16 gibi bir rakam çıkıyor. Bundan kurtulmak için 0.05 (çeviri ücreti) + 0.04 (review ücreti) ile neredeyse yarı yarıya bir maliyeti yakalayabiliyorlar.
Bu yüzden bana düzeltmem için gelen metinlerin neredeyse yüzde sekseni kötü ve yeniden çeviri gerektiriyor.
Çeviri iyi ise PM aracılığıyla teşekkür ediyorum ve her zaman 5 üzerinden bir puan veriyorum. Kötü ise de "kimsenin ekmeğiyle oynamayayım" mantığı gütmeden kötü diyorum. Bir hizmet veren olarak öncelikle göz önüne almam gereken şey müşterimin çıkarlarıdır. "Elin gavuru ya ne olacak" demedim hiç.
Yaptığı işi makul göstermek için olmadık hatalar bulan ya da preferential seçimleri hata gibi gösteren reviewer'lara ben de karşıyım. Müşterinin sizden istediği hataları bulmak, yapay hatalar üretmek değil.
Bol kazançlı ve esenlikli günler dileğiyle...
Katılıyorum Feb 7, 2011
taptaze bir örnek Feb 7, 2011
Öncelikle Adnan Bey'e bana göre özellikle son zamanlarda artış gösteren önemli bu önemli konuya dikkat çektiği için çok teşekkür ederim. Son bir haftadır hem devam etmekte olan bir işi yetiştirmeye çalışmam hem de önceden çevirmiş olduğum bir kullanım kılavuzunun tam da bu başlığa yakışır şekilde kontrol edilmesinden kaynaklanan "geri kazanılamayacak olan zaman kaybım" yüzünden bir türlü fırsat bulup da cevap yazamadım...
Bizim milletimizde oldukça yaygın bir davranış biçimi olan, beraberce kalkınma değil de tek başına sivrilme hırsını kimselere yakıştıramıyorum. Tarihimizin savaş dönemlerine baktığımızda (evet bu kadar gerilere gidiyorum) şu an yapılanların tam tersi bir dayanışma, bir özveri ve başarı hikayesi mevcut. Bir düzeltmen bana göre tüm kişisel hırslarından arınmalı ve işine olabildiğince nötr bakabilmeli, aksi taktirde çeviriyi değil de kendi düşüncesini yazan amatör meslektaşlarımızdan biri haline dönüşür. Ve bu dönüşüm isterse 20 yıldır bu işi yapıyor olsun gözünün yaşına bakmaz, işini bilen bir tercüman düzeltilen işi görürse bir anda dillere düşüverir... İşin etik yönü bu, peki ya diğer yanı?
Firmalarla imzalanan bazı sözleşmelerde, iş sonrası yapılan kontrollerde problem çıktığında çevirmenin proofreader/reviewer tarafından önerilen düzeltmeleri gözden geçirmesi, onaylaması/reddetmesi, açıklayıcı yorumlarda bulunması vs. talep edilebiliyor. Çok sayıda bu tip sözleşmenin altına imzamı atmıştım ama bu son olaydan sonra artık daha düşünerek atacağımdan da eminim. Olayın kısa özeti şu: Firma bana bir kullanım kılavuzu, TM, referans kaynaklar ve hatta teknik ekipman parçalarının işlevleri için referans çizimler gönderiyor. Çeviriyi yaparken TM'ye sadık kalmaya çalışmamı ama "gereken yerlerde" terim değişikliğine gidebileceğimi söylüyor. Ben de referanslara bakıp titiz çalışırken, TM'dekiler yerine bazı terimlerin daha güncel ve doğru kullanımlarını seçiyorum. Önceki bir çeviriye ait TM'nin konuda çok uzman olmayan bir çevirmene ait olduğu aşikar ama ben yine de deneni olabildiğince uyguluyorum. Çeviriyi teslimimden 10 gün kadar sonra firma panik halde ve düzeltmen tarafından "sıfırdan çevrilmiş" bir sürü dosyayla bana geri dönüp, düzeltmenin önerilerini gözden geçirmemi vs. vs. istiyor. Sayın düzeltmenimiz firmaya ait TM'nin çok ciddi biçimde düzeltilmesi gerektiğini çünkü konuyla ilgili çok hatalı terimler ve çeviriler ihtiva ettiğini de eklemiş. Önce şaşırıyorum, sonra kafamdan aşağı bir kova su dökülüyor, düzeltmelere baktıkça tansiyonum çıkmaya başlıyor, bir dosyayı tamamladıktan sonra ise sakin olmaya çalışarak uzuuun bir yorum yazısı gönderiyorum firmaya. Ve bu her dosya için aynen devam ediyor.
1. SORU ŞU: TM bu kadar hatalıysa, işi yapan çevirmen de o yüzden doğru ifadeleri seçmek için TM'ye uymamış olabilir mi?
2. SORU: Madem TM bu kadar hatalı, neden çevirmenin neredeyse tüm emeğini çizip bu hatalı ifadelerle baştan yaratıyorsun?
Bence sebep, yaptığı işin parasını hakettiğini kanıtlamaya çalışmak. Halbuki bu işte örneğin işveren firma o kadar arada kaldı ve uğraştı ki bence her ikimiz için gelecekte bir dönüş olmayacak. Bunun yerine "TM'niz çok hatalı, çeviren arkadaş da bu yüzden bazı terminolojiye sadık kalmamış, onun dışında şu şu hataları yapmış" deseydi bence ikimiz açısından da çok iyi birer puan almış olacaktı firmadan.
Firmanın ise uyguladığı yöntem anlaşılır çünkü işi müşterisine en iyi şekilde teslim etmeye çalışıyor. Ama şu var ki; biz birbirimizin tepesine basmaya çalışarak bir yerlere gelmeye çalışırsak, hiçbir işveren ana dile ait bir konuda kimin haklı olduğunu anlayamaz. Kurunun yanında yaş da yanar. Türkçe'ye ait çeviri piyasası olarak da BİZ YANARIZ. İleride gelecek işler, tüm dünyaca kalitesiz ve savruk bilineceği için teklif edilen fiyatlar da iyice aşağılara düşer de düşer...
[Edited at 2011-02-07 12:37 GMT]
Az önce gönderdiğim gonturul işinde şöyle dedim... Feb 8, 2011
Günaydın Hannalore Hanım,
Ekte düzeltmeyi bulacaksınız. Ayrıca güzel bir çeviri/tercü olduğunu belirtmem gerek. Yalnızca birkaç küçük değişiklik yaptım.
Günaydın Ado Bey,
Düzeltme için çok sağol. Türkiye'ye selamlar
İşi kolaylaştırdım. Neyse o. Müşterim olan çevirme işletmesi de beğendi böyle, yaptığım düzeltmeyi.