KKTC’de kara para aklanıyor mu? Maliye Bakanı Özgür’e düşen yükümlülükler | Kıbrıs Gazetesi Arşiv
01 March 2016, Tuesday Yorum Yaz Yazdır
Mali Eylem Görev Gücü (Financial Action Task Force), 2003 yılından beridir KKTC’yi yakın takibe almıştır. KKTC’de kara para aklandığıyla ilgili iddiaları ortadan kaldırmak için, Mali Eylem Görev Gücü 2004-2009 yılları arasında birtakım mevzuat düzenlemelerini yapmamızı zorunlu kılmıştı. Off Shore Bankaların yasası değiştirilerek, yerine daha sıkı denetim kurallarını düzenleyen “Uluslararası Bankacılık Birimleri” yasası yapıldı. Hemen ardından, off shore şirketler yasası değiştirilerek, AB’ye uyumlu “Uluslararası İşletme Şirketleri yasası (UİŞ)” yürürlüğe girdi. Paralelinde, Kayıt dışı işlemleri engellemek için “Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi yasası” Cumhuriyet Meclisi’nden onaylanarak yürürlüğe kondu. Şans ve Bahis Oyunları ile ilgili olarak, “Spor Yasası” altında düzenlemeye gidilerek, bet ofislerin disiplin altına alınması sağlandı. Horoz güreşi, at yarışı, köpek yarışları gibi oyunlar üzerinden kumar oynanması bu yasayla yasaklanmış oldu. Mali Eylem Görev Gücü, kumarhaneler konusunda da çok ısrarcı oldu. Kumarhaneleri de disiplin altına alacak, “Şans Oyunları Yasası”, zar zor da olsa, dönemin milletvekili Mustafa Akıncı’nın desteğiyle yasalaşmış oldu. Akıncı imdada yetişmeseydi, KKTC bugün kara para aklayan ülkeler listesine çoktan girmiş olacaktı. Öylesi bir durumda, tüm bankaların uluslararası işlemleri engellenecekti. Ne ithalat ihracat yapabileceydik, ne de basit bir para transferini!!!
Durum, o günlerde o kadar çok ciddiydi. Bu kadar önemli yasaların hazırlanıp yasalaşmasında, o dönemin Ekonomi Bakanı Derviş Kemal Deniz’in ve Maliye Bakanı Ahmet Uzun’un hayli katkıları olmuştur. Özellikle Akıncı’nın katkısı, bence en anlamlı olanıydı. Bu katkılar küçümsenmemeli ve asla unutulmamalıdır.
Bugün içinde bulunduğumuz durum, hiç de hoş değildir. KKTC ekonomisi, son 7 yıldır hayli sıkıntılı bir dönemden geçmektedir. Turizm ve Üniversiteler sektörü dışında, dinamik hiçbir bir sektör kalmamıştır. Piyasada büyük bir likidite sorunu vardır. İşadamları işlerini çevirebilmek için, bankalardan veya kredi veren kuruluşlardan kredi kullanmaktan başka bir çare bulamamaktadır. Ekonomik kriz hat safhada iken, bankalar ve casinolar sayı olarak çoğalmakta, banka şubeleri eskilerine yenilerini eklemektedir. Ekonomi sıkıntıdayken, inşaat sektöründe yapılaşma hızla devam etmekte, birileri bu inşaatları yapmak için bir yerlerden para bulmakta ve bu parayı bir şekilde piyasalara plase etmektedir. Ekonomi kriz yaşarken, bankalar karlılığını sürekli artırarak vergi şampiyonu olmakta, piyasada sirkule edilen para arzı da, her yıl artarak çoğalmaktadır. O zaman sormak lazım, sisteme giren bu paranın kaynağı nedir? Bunu açıklamak, KKTC Merkez Bankası Başkanı’na, Ekonomi ve Maliye’den sorumlu Bakanlarımıza düşmektedir.
Mali Eylem Görev Gücü’nün gözü KKTC’nin üzerindedir. 26/1983 sayılı Serbest Liman ve Bölge Yasası (41/1988, 37/1996; 37/2002 ve 28/2011 sayılı Yasalar ile değiştirilmiş ve birleştirilmiş şekliyle) tahtında, Gazimağusa serbest bölgesinde, oldukça fazla tabela şirketi (yabancı statüde serbest liman bölge şirketleri) kurulmaktadır. Yasanın 16’nci maddesi, bu statü ile kurulan şirketlere Gümrük bağışıklığı tanıdığı gibi, kambiyo ve dış ticaret mevzuatı uygulamamaktadır. Burada kurulan şirketler, yasanın 17’inci maddesi tahtında her türlü vergiden muaftır. Bu şirketler, hiçbir gelir vergisi ve kurumlar vergisi ödemediği gibi, Serbest Bölgede faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişiler, hale göre, yabancı şirket veya yabancı kişi olarak tescil edilir ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti dahilinde yapacakları işlem ve faaliyetler dolayısıyla, vergi dahil her konuda yabancı şirket ve/veya kişilerin bağlı olduğu mevzuata bağlı olur. Yasanın 20’nci maddesi, serbest bölgede kurulan şirketlere defter tutma zorunluluğu getirmesine rağmen, birçoğunun defter tutmadığı ve Maliye Bakanlığı’na hiçbir hesap beyanında bulunmadığı yönünde iddialar vardır. Bu şirketler, Serbest Bölge dışına gönderilen mallar için de, satış bedeli ve satılan miktar dahil malların kime, nereye ve nasıl satıldığı hakkında ayrıntılı bilgiyi Maliye Bakanlığı’na bildirmek mecburiyetindedir. Bu konuda da, Maliye Bakanlığı’na bilgi verilmediği yönünde duyumlar alıyorum.
İşin ilginç olanı, bu şirketlerin, KKTC’de faaliyet gösteren bazı şube bankaları ve offshore bankalar aracılığıyla, “elektronik fon transferi” adıyla yurt dışına (özellikle Malta’ya) yüklü miktarda paralar transfer ettiği duyumlarını alıyorum. Bu türde elektronik fon transferlerinin, KKTC’deki toplam para arzı kayıtlarına dahil edilmediği yönünde de bazı bilgiler vardır.
Bu iddiaların ve duyumların doğruluğu yetkili kurullarca araştırılmalı ve soruşturulmalıdır. Bu iddiaların doğrulanması halinde, KKTC’yi kara para aklayan ülkeler listesine alacaklarından hiçbir şüpheniz olmasın. KKTC’de okuyan 85 bin öğrencinin en az 70 bini yabancı uyrukludur. Öğrencilerin okul harçlarından tutun da, turizm şirketlerinin bağlantı kurduğu tur operatörleri, seyahat acenteleri ve daha burada saymadığım yurt dışı ile bağlantılı iş yapan bütün şirketler, bir gecede iflas edebilir. Ülke akaryakıtsız ve elektriksiz bile kalabilir. Sonumuz, İran’dan beter bile olabilir. Bankalara ve bankacılık işlemlerine çok dikkat ediniz, asla şakaya gelmez. Acilen bu konuya el atılması gerektiğine inanıyorum. Ülkede, siber suçlarla ilgili yasa boşluğu da vardır. Sayın Birikim Özgür, bu konu en çok da sizi ilgilendiriyor.