G20’nin üç öncelikli hedefi
G20 liderleri, küresel gıda güvenliği ve beslenme çabalarına yön vermeyi amaçlayan 3 adet öncelikli hedefin belirlendiği ve bir takvime bağlandığı 'G20 Gıda Güvenliği ve Beslenme Çerçeve Belgesi'ni kabul etti. İlknur Menlik / Sabah.com.tr
Dünyanın en güçlü ekonomilerinin oluşturduğu G20 topluluğu liderleri, Avustralya'nın Brisbane kentinde bir araya geldi. İki gün süren zirvenin ardından yayınlanan sonuç bildirisinde, G20'nin gayri safi milli hasılasını 2018'e kadar fazladan yüzde 2 arttırmak gibi iddialı bir hedef belirlendiği belirtildi. Bu iddialı hedefin gerçekleşmesi durumunda küresel ekonomiye 2 trilyon dolar eklenerek, milyonlarca kişiye yeni iş alanları açılacak. Sonuç bildirisinde ayrıca, ekonomi alanında daha çok büyüme sağlanması yönünde kararlar alındığı ve bunu destekleyecek olan bazı çerçeve ve eylem planlarının kabul edildiği kaydedildi. Gıda Güvenliği ve Beslenme Çerçevesi de kabul edilen bu planlardan biri. Gelecek yıl G20 Başkanlığını devralacak olan Türkiye ise Gıda Güvenliği ve Beslenme Çerçevesi'ni uygulayacak ilk dönem başkanı ülke olacak. Konu bu açıdan da önemli. G20 zirvesine özel olarak hazırlanan dergiye, Türkiye'nin dönem başkanlığı hedeflerini kaleme alan bir yazı yazan Başbakan Ahmet Davutoğlu da bu önemli konuya dikkat çekti. Başbakan Davutoğlu yazısında, en büyük insani yardım bağışçılarından biri olan Türkiye'nin, gıda güvenliği ve beslenme konusunda daha fazla işbirliği için küresel farkındalık inşa etmek amacıyla 2016'da Dünya Yardımsever Zirvesi'ne ev sahipliği yapmaya hazırlandığını da açıkladı.
İşin gerçeği, gıda güvenliği ve beslenme konusu, küresel krizin en derinden hissedildiği 2008 yılında gerçekleştirilen ilk G20 zirvesinden bu yana liderlerin gündeminden hiç düşmedi. G20 ülkelerinin küresel tarım ve gıda ticaretinin %80'ini gerçekleştiriyor olmasının yanında, bunun bir nedeni de dünya üzerindeki yoksul ve aç insan sayısının yaklaşık yarısının G20 ülkelerinde yaşıyor olması. Bu nedenle G20, konuya çok önem veriyor ve böylesine önemli bir konuda, FAO, IFAD, WFP gibi Birleşmiş Milletler kuruluşlarının yanı sıra B20 (Gıda Güvencesi Çalışma Kolu), L20 (İstihdam Çalışma Kolu) gibi G20'ye çalışma raporları ve öneriler sunan önemli alt organizasyonlarla iş birliği içinde çalışıyor. Bu organizasyonlardan biri olan B20, Meksika'nın Los Cabos şehrinde 18-19 Haziran 2012 tarihlerinde düzenlenen G20 Zirvesi öncesinde dönem başkanı Meksika'ya, global ekonomik ve sosyal konulardaki önerilerini içeren bir rapor sunmuştu. Yüksek düzeyde kamu-özel sektör diyalogunun aktif olarak desteklendiği belirtilen raporda, tarım, gıda ve beslenme konularında özel sektör taahhütlerinin yanı sıra kamuya yönelik olarak iş dünyasının önerilerinin yer aldığı bir de Eylem Ajandası yer almıştı.
Yine 2013 yılının deklarasyonunda liderler; gıda güvenliği ve beslenmenin gündemin en önemli önceliği olduğunu kabul etmişler ve küresel gıda sisteminin güçlendirilmesi için ekonomik büyüme ve istihdam olanaklarının arttırılmasının desteklenmesi kapsamında tarımsal verimlik, yatırımlar ve ticaretin önemine vurgu yapmışlardı. Bu yılın zirvesinde kabul edilen Gıda Güvenliği ve Beslenme Çerçevesi de FAO ve OECD gibi uluslararası kuruluşların ve B20, L20 gibi G20 organizasyonlarının daha evvelki raporlarına ve G20'nin geniş kapsamlı gündemine dayanıyor.
G20 Gıda Güvenliği ve Beslenme Çerçevesi'ne ilişkin raporda; ekonomik büyüme, istihdam yaratma, gıda güvenliği ve beslenme arasındaki bağ şu şekilde ifade ediliyor: "G20'nin ekonomik büyümeyi destekleyen çabaları, küresel gıda güvenliği ve beslenmenin sağlanmasına yönelik çabalarla örtüşmektedir. Dolayısıyla büyüme, istihdam ve finans gündemi gıda güvenliği ve beslenme ile yakından alakalıdır… Verimliliği arttıran yatırımlar ve küçük işletmelerin piyasalara entegrasyonu sadece gıda güvenliğinin sağlanmasına katkıda bulunmakla ve fiyat dalgalanmalarına karşı dayanıklılığı arttırmakla kalmamakta, aynı zamanda tarım sektöründe gelirleri arttırıp istihdam olanaklarına katkıda bulunmakta ve kırsal sektörde katlayıcı etkileri üzerinden yapısal dönüşüm çerçevesinde daha genel kapsamda büyüme ve kalkınma için temel oluşturmaktadır."
Çerçeve Belgenin 3 öncelikli hedefine baktığımızda da yukarıdaki düşüncenin yansıması görülüyor. Belgede bu 3 hedef: Gıda Sistemlerinde Sorumlu Yatırımların Arttırılması; Gıda sistemlerinde gelirlerin ve nitelikli istihdamın arttırılması ve Gıda arzının genişletilmesi için verimliliğin sürdürülebilir biçimde arttırılması başlıkları altında toplanıyor.
Gıda güvenliğinin sağlanarak büyüme ve istihdamın geliştirilmesi için G20 gündeminde yer alan öneriler ise yatırım ve altyapı, finansal tabana yayılma, istihdam, piyasalara ulaşımın geliştirilmesi, insan kaynaklarının geliştirilmesi ve bölgesel ve kırsal alanlarda teknolojik inovasyon başlıklarıyla inceleniyor.
Buraya kadar anlattıklarımı daha iyi açıklayacağına inandığım ve ekonomik büyüme, istihdam yaratma, gıda güvenliği ve beslenme arasındaki bağı somutlaştıracak birkaç verinin yararlı olacağını düşünüyorum. Bu veriler G20 çerçeve belgesinde de yer almakta. Belgede; yetersiz beslenme ile birlikte mikro besin yetersizliğinin ekonomik gideri hesaplandığında küresel GSYİ'nin % 2 ila 3'üne denk geldiği bunun da yıllık 1,4 ila 2,1 trilyon ABD Doları'na tekabül ettiği belirtiliyor. Benzer şekilde Afrika ve Asya'da çocukların yetersiz beslenmelerinin giderilmesiyle, bu ülkelerdeki GSYİH %10'dan fazla artabileceği vurgulanıyor. Beslenmeyi iyileştirmenin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi verilerle ortaya konmuş durumda. Bu nedenle G20 Gıda Güvenliği ve Beslenme Çerçevesi'nin hedeflerinin hayata geçirilmeye başlanacağı ilk dönemin başkanı olacak bir ülkede, gıda güvenliği ve beslenme konusunun tek taraflı ve kısır tartışmalara kurban edilmemesi, çok yönlü ve çok paydaşlı ele alınması gerekiyor. Bu kısır tartışmaların toplum sağlığının yanında ülke ekonomisine de zarar verdiği açıkça görülüyor.