Kur'an ve Sünnet Yolunda » Yüzlerine Bakınca Allah’ı Hatırlatanlar
February 18, 2017 in Mes'eleler
Müslüman devamlı zikir hâlinde bulunarak öyle bir rûhî kıvam kazanmalıdır ki, onu gören insanların aklına, hemen Allah Teâlâ gelmelidir.
“Dikkat edin! Size en hayırlınızı bildireyim mi?” diye sordu.
“–Evet bildiriniz ey Allah’ın Rasûlü!” dediler.
“–Sizin en hayırlılarınız, görüldükleri zaman Allah’ı hatırlatan kimselerdir!” buyurdu. (Ahmed, VI, 409; İbn-i Mâce, Zühd, 4; Beyhakî, Şuab, XIII, 445/10596)
Başka bir gün as­hâb-ı ki­râm:
“–Allah’ın velî kulları kimlerdir?” diye sorduklarında, Allah Rasûlü (s.a.v):
اَلَّذِينَ اِذَا رُئوُا ذُكِرَ اللّٰهُ عَزَّ وَجَلَّ
“Onlar, yüzlerine bakıldığında Allah Teâlâ’yı hatırlatan kimselerdir!” buyurdu. (Heysemî, X, 78; İbn-i Mâ­ce, Zühd, 4)
Görüldüğü gibi, insanların en hayırlıları, Allah’ı çok zikrettikleri ve neticede üstün takvâ sahibi oldukları için, yüzlerine ve hâllerine bakıldığı zaman Allah Teâlâ’nın hatırlanmasına vesîle olurlar. Çünkü onlar, bulundukları her yerde devamlı zikir hâlindedirler. Lüzumsuz söz ve fiillerden yüz çevirip insanlara hep doğruyu ve hayrı gösterir ve tavsiye ederler.
Allah’ı hatırlatır hâle gelmek için Yüce Rabbimiz’in zikrine sarılmalı, O’nu bol bol zikretmeliyiz. Zira:
Ömer (r.a) bir zata:
“–İsmin nedir?” diye sordu. O da
“–Cemre (Kor)” cevabını verdi.
“–Şihâb’ın (Alev’in) oğluyum.”
“–Zâtı Lezâ’da (Alevli’de).”
Hep ateşle alâkalı mânâlar ihtivâ eden isimlerden müteşekkil bu cevaplar karşısında Ömer (r.a):
“–Öyleyse âilene yetiş, yandılar!” dedi.
Hakîkaten durum aynen Hz. Ömer’in dediği gibi çıktı. (Muvatta’, İsti’zân 25)
“İsim müsemmâyı çeker!” denilmiştir. Yani bir ismin mânâsı, o ismi taşıyanın üzerinde tesirini gösterir. Bu sebeple Rasûlullah Efendimiz (s.a.v) hoş olmayan şahıs ve mekân isimlerini güzelleriyle değiştirirlardi.
Aynı şekilde Allah Teâlâ’ın isimleri gibi güzel kelimeleri tekrar etmek de insan üzerinde müsbet tesir icrâ eder.
Bunun zıddına çirkin ve argo sözlerin tekrarı ise kötü tesir bırakır, ahlâkı bozar. Yukarıdaki misalde olduğu gibi koca bir âilenin yanmasına sebep olabilir.
“Allah göklerin ve yerin nûrudur…
Nûr üstüne nûr. Allah nûruna dilediğini kavuşturur. Allah insanlar için misaller veriyor, Allah her şeyi hakkıyla bilmektedir.” (en-Nûr 24/35)
Bütün ibadetler zikir içindir, Allah Teâlâ’yı hatırlamak içindir.
Ömer (r.a), bir gün Hz. Talha’yı üzgün görmüştü. Sebebini sorduğunda, Talha (r.a):
“–Allah Rasûlü (s.a.v) bir gün şöyle buyurmuştu:
«Ben bir söz biliyorum, her kim ölürken onu söylerse mutlaka amel defteri için bir nûr olur ve cesedi ile rûhu da, ölüm esnâsında o kelime sebebiyle ilâhî rızâya, rahmete ve huzûra nâil olur.»
Ben bu sözün ne olduğunu soramadan Rasûlullah (s.a.v) vefat etti. İşte bu sebeple üzgünüm” dedi.
“–Ben o sözü biliyorum. O, Nebiyy-i Ekrem Efendimiz’in, amcası (Ebû Tâlib’in) söylemesini istediği «Lâ ilâhe illallâh» cümlesidir. Rasûlullah (s.a.v), eğer amcası için bundan daha kurtarıcı bir söz bilseydi, muhakkak onu söylemesini isterdi” dedi. (İbn-i Mâce, Edeb, 54. Ayrıca bkz. Ahmed, I, 6)
O hâlde Kelime-i Tevhîd’i çok tekrar etmek gerekiyor:
Rasûlullah (s.a.v) Efendimiz’in şöyle buyurduğunu işittim:
Ebû Hüreyre (r.a)’den rivâyet edildiğine göre Rasûlullah (s.a.v) kabristana geldi ve:
“–Yâ Rasûlallah! O gün bizi tanır mısınız?” diye sordular.
Rasûlullah (s.a.v) yatarken bile abdest almayı tavsiye etmiştir. (Buhârî, Vudû’, 75)
Abdestliyken yenisini almak da faziletli bir davranış ve nûr üstüne nûrdur. Rasûlullah (s.a.v), abdesti olsun veya olmasın, her vakit yeniden abdest alırdı. Ümmetini buna teşvik için de:
Rasûlullah (s.a.v), “Namaz nûrdur” buyurmuştur.
“O, Allah’ın elçisi Muhammed’dir. Onunla beraber olanlar da kâfirlere karşı sert, kendi aralarında merhametlidirler. Onları, Allah’ın lutuf ve rızâsına talip olarak hep rükûda ve secdede görürsün. Secdenin tesiriyle yüzlerine simaları oturmuştur (yüzlerindeki görüntü, yaptıkları secdenin tesiriyle oluşmuştur); Tevrat’ta onlar için yapılan benzetme budur. İncil’deki misalleri ise bir ekindir: Çiftçileri sevindirmek üzere filiz verir, onu güçlendirir, kalınlaşır ve kendi sapları üzerinde durur. Onlar (müminler) yüzünden kâfirler öfkeden kahrolsunlar diye (böyle olmuştur). Onlar arasından iman edip dünya ve âhirete sâlih ameller işleyenlere Allah Teâlâ bir mağfiret ve büyük bir ecir vaad etmektedir.” (el-Feth 48/29)
Hasan Basrî Hazretleri’nden şöyle rivayet edilmiştir:
“Kâfirlere karşı şiddetleri o dereceye çıkmıştı ki elbiselerinin kâfir elbisesine temas etmesinden, bedenlerinin kâfir bedenine dokunmasından bile sakınıyorlardı. Aralarındaki merhamet ve şefkat de o dereceye çıkmıştı ki bir mümin diğerini gördüğünde mutlaka musafaha yapıp sarılırlardı.”
Musafaha konusunda âlimler ihtilaf etmemişlerdir ancak sarılıp kucaklaşmayı Ebû Hanîfe (rahimehullah) çirkin görmüştür. Aynı şekilde öpmeyi de çirkin görmüş ve “Bir adamın diğerinin yanağını, elini ve vücudunun herhangi bir yerini öpmesini hoş görmüyorum” demiştir. Ebû Yûsuf sarılıp kucaklaşmaya ruhsat vermiştir.
Her zaman için bu sertliğe ve şefkate riayet edilmesi Müslümanların haklarındandır. Kendi dinlerinden olmayanlara sert davranmalı, onlardan korunmalı ve çekinmeli; müslüman kardeşlerine de şefkat, iyilik ve dostlukla muamele etmeli, onlara sıkıntı vermemeli, yardımcı olmalı, yükünü taşımalı, affetmeli ve güzel ahlâk ile muamele etmelidir. (Keşşâf)
س۪يمَاهُمْ alâmetleri demektir. Bu kelimeyle kastedilen, çok secde eden kişinin secdelerinin çokluğu sebebiyle alnında beliren iz ve alâmettir. مِنْ اَثَرِ السُّجُودِ [secdenin etkisiyle] ifadesi onu tefsir ediyor. Yani secdelerin tesiriyle meydana gelen iz. İki Ali’ye, Ali b. Hüseyin Zeynelabidin ve sultanlar babası Ali b. Abdullah b. Abbâs’a Zü’s-Sefinât [nasırlı] denilmiştir. Çünkü çok secde etmeleri sebebiyle secde yerlerinde, devenin üzerine çöktüğü uzuvlarında oluşan nasırlar gibi izler oluşmuştu.
Şayet “İbn Ömer’in [V.73/692] yüzünde secde izi bulunan birini gördüğünde ona: ‘Yüzünün sûreti burnundur, burnuna iz yaptırma, sûretini çirkinleştirme!’ dediği nakledilir?” dersen, şöyle derim: Bu, alnını yere bastırarak kasıtlı olarak bu izi çıkarmaya çalışanlar içindir. Çünkü bu gösteriş ve ikiyüzlülüktür, bundan Allah’a sığınmak gerekir. Biz ise ihlâsla Allah için secde edenlerin alınlarında kendiliğinden oluşan izden bahsediyoruz.
Öncekilerden biri şöyle demiştir:
“Önceden biz namaz kılardık ama gözlerimizin arasında bir şey görünmezdi. Şimdi birini görüyoruz, namaz kılıyor ve iki gözü arasında keçinin dizkapağı gibi bir şey görünüyor. Bilmiyorum başlar mı ağırlaştı yoksa yer mi sertleşti.” Bu sözüyle o, ikiyüzlülüğü sebebiyle kasıtlı olarak alnında iz çıkaranları kastetmektedir.
Diğer bir görüşe göre o, Allah korkusu sebebiyle yüzde oluşan sarılıktır. Dahhâk [v.105/723] şöyle demiştir: “O yüzlerdeki yara izi değildir, o ancak yüzdeki sarılıktır.”
Saîd b. Müseyyeb’den [v.94/713] şöyle nakledilir: “O, abdestten kalan ıslaklık ve yerin toprağıdır.”
Atâ [b. Ebî Rebâh (v.114/732)] şöyle der: “Gece uzun uzun namaz kıldıkları için yüzleri nurlanmıştır.” Şu sözde ifade edildiği gibi: “Kim gece çok namaz kılarsa gündüz yüzü güzel olur.”
Bâtınî farzlar, ibâdetlerin ruhu, ihlâs, huşû
وَذَرُوا ظَاهِرَ الْاِثْمِ وَبَاطِنَهُ اِنَّ الَّذ۪ينَ يَكْسِبُونَ الْاِثْمَ سَيُجْزَوْنَ بِمَا كَانُوا يَقْتَرِفُونَ
“Günâhın açığını da gizlisini de bırakın! Çünkü günah işleyenler, yaptıklarının cezasını mutlaka çekeceklerdir.” (el-En’âm, 120)
“De ki: Gelin, rabbinizin size neleri haram kıldığını okuyayım: O’na hiçbir şeyi ortak koşmayın. Anne babaya iyilik edin. Fakirlik korkusuyla çocuklarınızı öldürmeyin; biz, sizin de onların da rızkını veririz. Kötülüklerin açığına da gizlisine de yaklaşmayın. Haklı bir sebep olmadıkça Allah’ın yasakladığı cana kıymayın. İşte bunları Allah size emretti; umulur ki düşünüp anlarsınız.” (el-Enʻâm 6/151)
“De ki: «Rabbim ancak açık ve gizli kötülükleri, günahı ve haksız yere sınırı aşmayı, hakkında hiçbir delil indirmediği bir şeyi Allah’a ortak koşmanızı ve Allah hakkında bilmediğiniz şeyleri söylemenizi haram kılmıştır».” (el-Aʻrâf 7/33)
Nevvâs bin Sem’ân (r.a) der ki: Rasûlullah (s.a.v) Efendimiz’i şöyle buyururken işittim:
Rasûlullah (s.a.v) bu iki sûre için üç misâl verdi ki onları hâlâ unutmuş değilim. Allah Rasûlü (s.a.v) sözlerine şöyle devam etti:
“Bu Kur’ân sizin için ecir olur, zikir olur, nûr olur, bir de aleyhinize günah olur. Kur’ân’a tâbî olup peşinden gidin, ama sakın o sizin peşinizden gelmesin! Kim Kur’ân’ı tâkip ederse Kur’ân onu Cennet bahçelerine götürür. Kimi de Kur’ân tâkip ederse Kur’ân-ı Kerîm o kimseyi ensesinden ittirerek Cehennem’e atar.” (Dârimî, Fedâilü’l-Kur’ân, 1)
يـزيـدكَ وجْـهُـهُ حـسْـنـاً إذا ما زِدْتَهُ نظرَا
“Sen ona çok bakarsan onun yüzü de senin güzelliğini artırır.”
قَالَ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا خَرَجَ عَلَيْنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ: «يَا أَيُّهَا النَّاسُ، إِنَّ لِلَّهِ سَرَايَا مِنَ الْمَلَائِكَةِ تَحِلُّ وَتَقِفُ عَلَى مَجَالِسِ الذِّكْرِ فِي الْأَرْضِ، فَارْتَعُوا فِي رِيَاضِ الْجَنَّةِ» . قَالُوا: وَأَيْنَ رِيَاضُ الْجَنَّةِ؟ قَالَ: «مَجَالِسُ الذِّكْرِ، فَاغْدُوا وَرُوحُوا فِي ذِكْرِ اللَّهِ، وَذَكِّرُوهُ أَنْفُسَكُمْ مَنْ كَانَ يُحِبُّ أَنْ يَعْلَمَ مَنْزِلَتَهُ عِنْدَ اللَّهِ فَلْيَنْظُرْ كَيْفَ مَنْزِلَةُ اللَّهِ عِنْدَهُ، فَإِنَّ اللَّهَ يُنْزِلُ الْعَبْدَ مِنْهُ حَيْثُ أَنْزَلَهُ مِنْ نَفْسِهِ“
Hâkim, Müstedrek, I, 671/1820
Hz. Ali (r.a) de şöyle der:
“Her kim cuma günü, Peygamberimize yüz kere salevât getirirse, kıyâmet günü mahşer yerine yüzü çok güzel ve nûrlu olarak gelir. İnsanlar gıptayla:
“Kimin, Allah yolunda bir tek saçı ağarırsa, bu kıyamet günü onun için bir nûr olur.” (Tirmizî, Fedâilü’l-Cihâd, 9/1635; Nesâî, Cihâd, 26/3140; Ahmed, IV, 113)
“O gün mümin erkeklerin ve mümin kadınların nurlarının (kendileriyle beraber) önlerinde ve sağ yanlarında yürümekte olduğunu görürsün. «Bugün size müjde var; altından ırmaklar akan cennetlerde ebedî kalacaksınız» (denir). İşte en büyük murada ermek budur.” (el-Hadîd 57/12)
نبيّ الله صلى الله عليه وسلم كان يقول: “مِنَ المُؤْمِنِينَ مَنْ يُضِيءُ نُورُهُ مِنَ المَدينَةِ إلى عَدَنَ أبْينَ فَصَنْعاءَ، فَدُونَ ذلكَ، حتى إنَّ مِنَ المُؤْمِنينَ مَنْ لا يُضِيء نُورُهُ إلا مَوْضِعَ قَدَمَيْهِ”.
عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ فِي قَوْلِهِ: يَسْعَى نُورُهُم بَيْنَ أَيْدِيهِمْ قَالَ: يُؤْتَوْنَ نُورَهُمْ عَلَى قَدْرِ أَعْمَالِهِمْ. يَمُرُّونَ عَلَى الصِّرَاطِ، مِنْهُمْ مَنْ نُورُهُ مِثْلُ الْجَبَلِ، وَمِنْهُمْ مَنْ نُورُهُ مِثْلُ النَّخْلَةِ، وَأَدْنَاهُمْ نُورًا مَنْ نُورُهُ عَلَى إِبْهَامِهِ يُطْفَأَ مَرَّةً وَيُوقَدُ أُخْرَى
حَدَّثَنَا سليم ابن عَامِرٍ قَالَ: خَرَجْنَا عَلَى جِنَازَةٍ فِي بَابِ دِمَشْقَ، وَمَعَنَا أَبُو أُمَامَةَ الْبَاهِلِيُّ، فَلَمَّا صَلَّى عَلَى الْجِنَازَةِ وَأَخَذُوا فِي دَفْنِهَا، قَالَ أَبُو أُمَامَةَ: أَيُّهَا النَّاسُ، إِنَّكُمْ قَدْ أَصْبَحْتُمْ وَأَمْسَيْتُمْ فِي مَنْزِلٍ تَقْتَسِمُونَ فِيهِ الْحَسَنَاتِ وَالسَّيِّئَاتِ، وَتُوشِكُونَ أَنْ تَظْعَنُوا مِنْهُ إِلَى مَنْزِلٍ آخَرَ، وَهُوَ هَذَا يَشِيرُ إِلَى الْقَبْرِ– بَيْتُ الْوَحْدَةِ، وَبَيْتُ الظُّلْمَةِ، وَبَيْتُ الدُّودِ، وَبَيْتُ الضِّيقِ، إِلا مَا وَسَّعَ اللَّهُ، ثُمَّ تَنْتَقِلُونَ مِنْهُ إِلَى مَوَاطِنِ يَوْمِ الْقِيَامَةِ، فَإِنَّكُمْ فِي بَعْضِ تِلْكَ الْمَوَاطِنِ حَتَّى يَغْشَى النَّاسَ فِي أَمْرٍ مِنَ اللَّهِ، ف تبيض وُجُوهٌ وَتَسْوَدُّ وُجُوهٌ، ثُمَّ تَنْتَقِلُونَ مِنْهُ إِلَى مَنْزِلٍ آخَرَ تَغْشَى النَّاسَ ظُلْمَةٌ شَدِيدَةٌ، ثُمَّ يُقْسَمُ النُّورُ فَيُعْطَى الْمُؤْمِنُ نُورًا، وَيُتْرَكُ الْكَافِرُ وَالْمُنَافِقُ فَلا يُعْطَيَانِ شَيْئًا وَهُوَ الْمَثَلُ الَّذِي ضَرَبُهُ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ قَالَ: أَوْ كَظُلُمَاتٍ فِي بَحْرٍ لُجِّيٍّ إِلَى قَوْلِهِ: فَمَا لَهُ من نور فَلَا يَسْتَضِيءُ الْكَافِرُ وَالْمُنَافِقُ بِنُورِ الْمُؤْمِنِ، كَمَا لَا يَسْتَضِيءُ الْأَعْمَى بِنُورِ الْبَصِيرِ، وَيَقُولُ الْمُنَافِقُونَ … لِلَّذِينَ آمَنُوا: انْظُرُونَا نَقْتَبِسْ مِنْ نُورِكُمْ، قِيلَ: ارْجِعُوا وَرَاءَكُمْ فَالْتَمِسُوا نُورًا وَهِيَ خُدْعَةُ اللَّهِ الَّتِي خَدَعَ بِهَا الْمُنَافِقِينَ حَيْثُ قَالَ: يُخَادِعُونَ اللهَ وَهُوَ خَادِعُهُمْ فَيَرْجِعُونَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي قُسِمَ فِيهِ النُّورُ. فَلا يَجِدوُنَ شَيْئًا، فَيَنْصَرِفُونَ إِلَيْهِمْ وَقَدْ ضُرِبَ بَيْنَهُمْ بِسُورٍ لَهُ بَابٌ، بَاطِنُهُ فِيهِ الرَّحْمَةُ، وَظَاهِرُهُ مِنْ قِبَلِهِ الْعَذَابُ.. الْآيَةَ يَقُولُ سُلَيْمُ بْنُ عَامِرٍ: فَمَا يَزَالُ الْمُنَافِقُ مُغْتَرًّا حَتَّى يُقْسَمَ النُّورُ، وَيَمِيزَ اللَّهُ بَيْنَ الْمُؤْمِنِ وَالْمُنَافِقِ
عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ: تُبْعَثُ ظَلْمَةٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَمَا مِنْ مُؤْمِنٍ وَلا كَافِرٍ يَرَى كَفَّهُ، حَتَّى يَبْعَثَ اللَّهُ بِالنُّورِ إِلَى الْمُؤْمِنِينَ بِقَدْرِ أَعْمَالِهِمْ، فَيَتْبَعُهُمُ الْمُنَافِقُونَ فَيَقُولُونَ: انْظُرُونَا نَقْتَبِسْ مِنْ نوركم
“O gün münafık erkekler ve münafık kadınlar iman edenlere şöyle diyecekler: «Bizi bekleyin de yetişip nurunuzdan bir parça alalım.» Şöyle denecek: «Geriye dönün de başka bir nur arayın!» Ve hemen aralarına kapısı da olan bir duvar çekilir; duvarın iç tarafında rahmet, kendilerine bakan dış tarafında ise azap vardır.” (el-Hadîd 57/13)
“Münafıklar onlara, «Sizinle beraber değil miydik?» diye seslenirler. Onlar, «Evet öyleydi» derler, ama siz başınızı belâya kendiniz soktunuz, fırsat kolladınız, hep şüphe içinde oldunuz ve Allah’ın emri gelip çatıncaya kadar geleceğe yönelik kuruntularınız sizi oyaladı; bundan ötürü o aldatma ustası (şeytan) da Allah hakkında sizi kandırıp durdu.” (el-Hadîd 57/14)
“Ey iman edenler! İçtenlikle ve kararlılık içinde Allah’a tevbe edin. Umulur ki Rabbiniz kötülüklerinizi örter ve sizi altından ırmaklar akan cennetlerine koyar. O gün Allah, Nebiyy-i Ekrem’ini ve onunla aynı imanı paylaşanları utandırmaz. Onların nuru önlerinde ve sağ yanlarında ilerleyerek yollarını aydınlatırken şöyle derler: «Rabbimiz! Nurumuzu arttır eksiltme ve bizi bağışla. Şüphesiz senin her şeye gücün yeter».” (et-Tahrîm 66/8)
عن مجاهد، عن يزيد بن شجرة، قال: كان يذكرنا ويبكي، ويصدّق قوله فعله، يقول: يا أيها الناس إنكم مكتوبون عند الله عزّ وجلّ بأسمائكم وسيماكم، ومجالسكم ونجواكم وخلاتكم، فإذا كان يومُ القيامة قيل: يا فلانُ ابْنَ فلان هاكَ نورَك، ويا فلانُ ابْنَ فلان، لا نور لك.
“Şüphesiz müttakîler cennetlerde ve ırmak kenarlarında nûr içindedirler. Kudretine nihâyet olmayan padişahlar padişahının yüce huzûrunda doğrulara has sadâkat meclisindedirler.” (Kamer 54/54-55)
Mahmûd Sâmi Ramazanoğlu Hazretleri
Avukat veya hâkim olmayışı
Kendi el emeği ile geçinmesi
Son nefes endişesiyle zaman zaman; “Şu dünyayı bir atlatsak” derlerdi.
“Az zikirle kalp yumuşamaz” buyururlardı.
Ehemmiyet verdikleri hususlar:
1. Kalp tasfiyesi, Kalb-i Selîm
3. Sâdıklarla beraber olmak
Mustafa Temel abinin nakline göre Mûsâ Efendi (k.s) şöyle buyurmuştur:
“Üstadımızla 30 dakikalık randevumuz olurdu. Çok mühim mevzular olmasına rağmen onları 10 dakikaya sığdırır, geri kalan 20 dakikada tedbirden bahsederlerdi. Şöyle buyururlardı:
“Tedbir korkaklık değildir, ashâb-ı kirâmın hayatıdır.”
Yine Mustafa Temel abinin nakline göre Mûsâ Efendi (k.s), Sâmî Efendimiz’i gören ihvana şöyle buyurmuştur:
“–Sâmî Efendimiz’i, onu görmeyenlere nasıl anlatacaksınız?
Hz. Âişe validemize Rasûlullah (s.a.v) Efendimiz’in ahlâkını sorduklarında o: «Siz Kur’ân okumuyor musunuz? O’nun ahlâkı Kur’ân idi» buyurmuştu. İşte aynen bunu gibi Sâmî Efendimiz’in hayatı da Sünnet-i Seniyye idi. Onu görmeyenlere bu şekilde anlatacaksınız!”
Sâmi Efendi g medhetmenin âfetlerine kâmil mânâda vâkıf olduğu için, evlâtlarını yüzlerine karşı da arkalarından da övmezdi. Ahlâk, hâl ve hareketlerini takdir ettiği evlâtlarına güler yüz gösterir ve onlara nâzikâne muâmele ederdi.
“Hak Teâlâ Hazretlerinin abdden iʻrâzına alâmet, abdin mâlâyani ile iştigâlidir. Ve her ne ki âhiret kârına lâzım olmaya, mâlâyânidir.” (Musâhabe 1)
Kemâlettin Altıntaş Hocamız şöyle anlatıyor:
Ders tarif etmeden önce şöyle buyurdular:
“Her Müslümanın alacağı ilk ders, harama helale dikkat etmektir. Ayrıca insanlar arasındaki muamelatımız düzgün olmalı, kimse bizden incinmemelidir.”
Mustafa Kamer Efendi şöyle demiştir:
Sami Efendi Hazretleri bir sohbetinde “Bütün tasavvuf kitapları, dünya muhabbetini kalpten çıkarmak için yazılmıştır” buyurmuşlardı.
Kalb-i Selîm’in üç alâmeti vardır. İncitmemek, incinmemek ve hangi halde bulunursa bulunsun Allah’tan râzı olmak.
Dînî İlimleri Tahsil
“Ey birâder! Vakit âhir zamandır. Din zayıflamış, Sünnet terk edilmiş, bid’atler ise her tarafa yayılmıştır. Böyle karanlık bir devirde, en mühim şey olan akāidi ve diğer dînî ilimleri tahsil etmeye gayret eylemek zarurîdir.”
“Ey Ümmet! Sizden bir cemâat olsun ki o cemâat nâsı hayra davet ve mâruflarla emir ve münkerâttan nehyetsin. İşte şu hayra davet edip emr-i bi’l-mârûf ve nehy-i ani’l-münkerle meşgul olanlar ancak felah bulup azâbdan kurtulanlardır.” (Âl-i İmran 3/104)
Emr-i bi’l-mârûf, farz-ı kifâye olduğundan ümmetten bazılarının bu vazifeyi ifâ etmesiyle diğerlerinden farz sakıt olur. Eğer Emr-i bi’l-mârûf külliyyen terk edilirse Ümmet-i Muhammed’in cümlesi günahkâr olur.
وَمَا كَانَ الْمُؤْمِنُونَ لِيَنْفِرُوا كَاۤفَّةً فَلَوْلَا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طَاۤئِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدّ۪ينِ وَلِيُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ اِذَا رَجَعُوۤا اِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ ﴿122﴾
“Mü’minler için dînde fıkıh ilmi tahsili ve cihâd hususunda hepsinin gitmesi sahîh olmadı. Keşke mü’minlerin her kabilesinden bir taife ahkâm-ı dîniyye ve âdâb-ı İslâmiyye’den lâzım olanları öğrenip tahsîl-i ilimden sonra dönüp memleketlerine geldiklerinde kavm ü kabilelerini inzâr etmiş olsalar, hem kendileri ve hem de kavm ü kabileleri haklarında ayn-i nimet olur. Ve me’mül ki, onlar inzâr ile menhiyyâttan korkarlar.” (et-Tevbe 9/122)
Fahr-i Râzi ve Nisâbûri’nin beyânları veçhile:
Ulûm-i şer’iyyeyi tahsil etmek farz-ı kifâye olduğundan tâlib-i ilim olan kimsenin niyyeti de halkın noksanını ikmâl ve ahvâlini ıslâh etmek için olmak lâzım geldiğine bu âyet-i celîle delâlet eder.
Binâenaleyh her belde ve her kabîlede mesâil-i dîniyyeyi talîm edecek bir âlimin bulundurulması farz-ı kifâyedir. Eğer bulundurulmazsa halkın cümlesi günahkâr olur.
Fakat her mü’minin ilm-i hâlini, ferâiz-i dîniyyesini kendisi öğrenmesi de farz-ı ayn olduğundan ilm-i hâlini öğrenmeyen kimse günahkâr olur. Çünkü İslâm diyarında cehalet mazeret sayılamaz. (Musâhabe 1)
“Beş vakit namazı cemâatle, cemʻiyyetle ve taʻdîl-i erkân ile ve isbâğ-ı vudû’ ile müstahab olan evkâtta edâ eylemek lâzımdır.” (Musâhabe 1)
 Ateşin düştüğü yer, mânâsına bir isim.
 Sıcak veya ateşten taşları yanmış gibi kararmış bir yer anlamında Medine yakınlarında bir mevki ismi.
. M. Sâmi Efendi, Musâhabe, I, 101.
Comments Off on Yüzlerine Bakınca Allah’ı Hatırlatanlar
← İmamın Açıktan “Âmîn” Demesi (322. Hadis-i Şerif Dersi)
Allah Rasûlü’ne (s.a.v) Kardeş Olabilmek →