Bizim Büyük Çaresizliğimiz - Barış Bıçakçı Kitap Yorumu Selenay Yücesoy
BOOK, FREE, STORY
Yazının yanında dinleyebileceğiniz fon müzikleri: Bizim Büyük Çaresizliğimiz
Byran Ferry- Your Painted Smile
Bahar o yılda bize eksik yanlarımızı, hiç tamamlanamayacak şeyleri hatırlatarak gelmişti. Yarım yamalak bulutlar, sahanda yumurta güneşi, neremizi ısıttığı belli olmayan bir sıcaklık. Burnumuzu mu, kalbimizi mi yoksa kasıklarımızı mı? Bizim Büyük Çaresizliğimiz
İki yakın arkadaşın aynı kadına aşık olması ve kahvaltıda peynirin üzerine reçel sürebilme iştahı.
Kitabın Yazarı: Barış Bıçakçı
Baskı Sayısı-Tarihi : 16. Baskı-2017
KİTABIN BENİM ÜZERİMDE ETKİSİ
”Bizim Büyük Çaresizliğimiz”… Bu kitabı Barış Bıçakçı; nefes alır gibi, su içer gibi yazmış ama ben nefes almadan, su içmeden okudum. Kitapta kendi şehrimi, kendi duygularımı, gündelik yaşantının insana verdiği mutluluğu ve dostluğu buldum. Tabii bu kitabın bana; ”hayatımdaki en büyük şansım” olarak gördüğüm dostlarımdan biri tarafından hediye edilmiş olması, kitabın bendeki değerini katbekat artırdı. Okuyanların damağında naif, dinlendirici bir tat bırakan hikâye.
Ender ve Çetin adında iki bireyin hatta iki ayrı birey değil, birleşip bir olmuş iki yakın dostun hayatlarına giren Nihal’e olan aşkını anlatır. Nihal; bu çok yakın iki dostun arkadaşı, Fikret’in kız kardeşidir. Nihal ve Fikret, trajik bir trafik kazasında anne-babalarını kaybettikten sonra Fikret, Amerika’da çalıştığı için kardeşi Nihal’i arkadaşlarına emanet eder ve Nihal, Ender ile Çetin’in evinde yaşamaya başlar.
Ailesini kaybetmenin üzüntüsüyle ilk başlarda içine kapanık olan Nihal, bir süre sonra Ender ve Çetin ile zaman geçirmeye başlar, onlara alışır. Ender, entelektüel yapısıyla Nihal ile sürekli sohbet eder. Çetin ise günlük ev işlerini Nihal ile yapmaya başlar. Kitapta her şey o kadar doğal ve gerçekçi ki Çetin’in Nihal ile yemek yapması, Ender ile Çetin’in yeşil fasulye ayıklaması ve yazarın bunları anlatışındaki rahatlığı; insanı, kitap içinde onlarla yaşamaya davet ediyor.
Ender: Kitaptaki hikâyenin anlatıcısı olan Ender; içine kapanık, entelektüel, sürekli okuyan ve yazan biri. Mesleği çevirmenlik olan Ender, gün boyu evden dışarı çok çıkmaz. Çetin’i ruhundan, kendinden bir parça olarak görür Ender. Nihal’e olan aşkını ise içinde saklar, bu aşk Çetin ve Ender’in arasında kalır.
Çetin: Çocukken annesi ve babasını bir trafik kazasında kaybetmiş olan Çetin, abisi Murat tarafından büyütülmüştür. Çetin, abisinin desteğiyle okumuş ve inşaat mühendisi olmuştur. Çetin, Ender’e oranla kadınlarla olan ilişkilerde daha iyidir. Edebiyatla ve okumakla çok ilgilenmez. O da Nihal’e âşıktır ve Ender ile anlaşıp bunu Nihal’e söylememe kararı alırlar.
Nihal: Anne-babasını kaybetmesinin etkisiyle en başlarda kendini soyutlayan Nihal, sonradan Ender ve Çetin ile bir uyum içinde yaşamaya başlar. Üniversitede okuyan Nihal, Bora adında bir gence âşık olur ve kendini ona göre şekillendirmeye başlar. Onun Bora’ya aşık olması, Ender ve Çetin için yıkıcı bir şeydir; bunu çok zor kabullenirler. Nihal ile Bora’nın ilişkisi biter ve Nihal okulunu bitirdikten sonra eğitimini devam ettirmek için abisinin yanına, Amerika’ya gider.
Kitap, Ender’in ağzından anlatılıyor ve zamanla Nihal’e nasıl âşık olduklarını -”olduklarını” diyorum çünkü Çetin’le beraber Nihal’e âşık oluyorlar. Lisedeyken de en büyük hayalleri aynı kıza aşık olmak olan bu ikili, aralarında hiçbir sorun yaşamıyor; ikisi de Nihal’i içten içe naifçe seviyor ve bunu birbirlerini bilerek yapıyorlar. Biliyorlar ki Nihal çok genç, kendileri ise artık olgun ve yetişkin insanlar hatta onlar için orta yaş sendromundalar diyebiliriz. Kendilerini genç jenerasyonun yanında dışlanmış ve yaşlı hissediyorlar.
Gelgelelim Nihal’e… Nihal, Ender ve Çetin ile geçirdiği özel ve güzel anlardan yavaş yavaş uzaklaşmaya başlıyor, birine âşık oluyor ve Ender, minik Nihallerinin ellerinden kaydığını hissediyor. Nihal bazı zorluklarla karşılaşıyor. Ender ve Çetin’den daha çok uzaklaşıyor ve sonunda üniversiteyi bitirip Amerika’ya, abisinin yanına gidiyor. Bizimkilere ise sadece, Nihal’in arkasından el sallamak düşüyor. Ellerinde yine, sadece dostlukları kalıyor.
DOSTLUK VE YAŞLANMAK
Kitaptan çok etkilenmemin diğer bir sebebi, iki erkeğin arasındaki bu büyük dostluğun arasına herhangi bir şeyin girememesi. Aynı kıza âşık oluyorlar ama onlar aynı kızı sevdikçe birbirlerine daha çok bağlanıyorlar. Aynı zamanda kitap, insana zamanın ilerlediğini ve her geçen günün bizim üzerimizde etkisi olduğunu ve giderek yaşlandığımızı hissettiriyor. Bence kitabın asıl teması aşktan ziyade; Ender ve Çetin’in o büyük dostlukları, geçmişteki anıları ve zamanın hızla geçiyor, onların ise yaşlanıyor oluşu. Ender; kitapta Çetin’den, hep kendisinin bir parçasıymış gibi bahsediyor. Onların anlaşması için sözlere gerek yok, zaten onların ruhları birbirine karışmış. Tek bakışla biri diğerine her şeyi anlatabiliyor.
Ender, dostluklarını şu şekilde bir kimya formülü ile simgeliyor: Ç2SE4
Kitabın, Ankara sevdalılarına özellikle çekici geleceğini düşünüyorum. Yazar adeta Ankara’nın o bildiğimiz sokaklarını, her köşesini kitabına taşımış. Gençlik Parkı, Güven Park, Cebeci ve Ankaralıların bildiği nice mekânları kitapta görmek mümkün.
Barış Bıçakçı’nın bu güzel kitabı Seyfi Teoman tarafından filme çekildi.
Filmin Vizyon Tarihi: 15 Nisan 2011
Ben kitaplarımda asla bir çizik atmayan bir insan olarak ilk defa bu kadar çok yerin altını çizmişimdir. Kitabın bana hissettirdiği duyguları, belki bu altı çizilmiş alıntılarla yansıtabilirim:
“Bizim büyük çaresizliğimiz Nihal’e aşık olmamız değil; sesimizin, dışarıdaki çocuk seslerinin arasında olmayışıydı. Asıl çaresizlik buydu.”
“Özgürlüğün, kimse tarafından sevilmemeyi göze almak olduğunu söylüyordum.”
“Sana doğru yuvarlanan yumağın kedisiyim ben.”
“Yaşamak, aslında birbirinden kopuk yaşantılar arasında bağlantılar kurmaktır. Bir hatırayı; diğerine bir fotoğraf albümü değil, yaşayan bir insan bağlar.”
“Yıldızlı bir gecede, gökyüzünün altında kendini acemi ve çaresiz hissedersen bu, yıldızlara bakarak başka şeyler düşündüğün içindir. Yıldızlara bakarak yalnızca yıldızları düşünmek gerekir.”
“Sen yine kendini sevdin, ben ise onu sevdim.”
“Hayatın gücü, tekrarın gücüdür. Günlerin, ayların, mevsimlerin gücü. Tabii bir de şiirin. Şiirlerin tekrar eden dizelerinin gücü. ”
İlham Veren Hikâye: Sam'in Hikâyesi