Dünya Turu Yarışları
Kaptanın Seyir Defteri - 14 Kasım 2016
Dünya Turu Yarışları, Vendée Globe
“Formula 1 yarışlarındaki gibi arabalarımız var, sürmeye devam etmeliyiz. Ama ambulanslar bizi beklemiyor ve gidecek hastane yok. Karadan binlerce mil açıkta okyanusun ortasındayız.” Toshiba teknesinin kaptanı Chris Dickson, Volvo Ocean Race
6 Kasım Pazar günü, Türkiye saati ile 15:00’te, 29 teknenin katılımıyla Vendée Globe start aldı.
Yarışların içinde belki de en zoru olan, hatta Everest’i diye adlandırılan Vendée Globe’da yelkenciler yerkürenin 3 önemli burnunu geçecekler. Les Sables d’Olonnes’dan yola çıkarak, Atlantik Okyanusu’ndan aşağı inecekler, Ümit Burnu’nu geçip Antarktika’nın çevresini dolaşarak (saat yönünün tersine) yine Atlas Okyanusu üzerinden Les Sables d’Olonnes’a geri dönecekler. Daha doğrusu dönmeye çalışacaklar. Çünkü Vendée Globe denizciliğin en çılgın macerası. Çünkü 24.000 millik bu parkuru tek başlarına, dışarıdan hiçbir yardım almadan, hiçbir yere uğramdan tamamlamak zorundalar! (Bir tek istisna söz konusu: Start’ı takip eden 10 gün içinde doğabilecek herhangi bir arızada geri dönüp tamirattan sonra yeniden yarışa katılabilecekler)
Dünya Turu YArıları, Vendée Globe, Rota
Teknelerin hepsi tek tip: Open 60. Boyları 60 ft (kabaca 18 metre). Tek kişinin kullanımına uygun çok güçlü, çok hızlı tekneler. Kıçtan alacakları rüzgar ile 30 knot’ı görebileceklerini söylüyor resmi internet sayfaları! Demir zaten yok. Motor ise mühürlü. Hayati bir durumda mührü kırıp kullanabiliyorlar. Bu da yelkencinin diskalifiye olması anlamına geliyor. En fazla 9 yelken bulundurabiliyor, en fazla 100 kiloluk yiyecek ve içecek depolayabiliyorlar. Bu yıl bazı tekneler bordalarına 1.75 metre yüksekliğinde ters L şeklinde, İngilizce “foil” denilen kanatçıklar taktılar. Söylenen o ki bu kanatçıklar teknenin suyla sürtünmesini azaltacak ve bu sebeple de hızını arttıracak. 2012-2013 yıllarındaki yarışta François Gabard 15.30 knot görerek en yüksek hıza erişmiş ve yarışı da 78 günde birinci olarak bitirmişti.
2016’da yaşı en küçük yelkenci 23, en büyük ise 66 yaşında, ne yazık ki hepsi erkek. 29’un 21’i Fransız, gerisi değişik milletlerden.
Peki bu yarış nereden geliyor, nasıl oluyor?
İlk olarak 1895-1898 yılları arasında Joshua Slocum dünyayı tek başına dolaşmıştır. Kendi yaptığı 43 ft.lik teknesi “Spray” ile 46,000 millik bir seyri tamamlayıp Rhode Island’ın Newport limanına demirlemiştir. Böylece dünyanın çevresini yelkenle dolaşan ilk insan ünvanını elde etmiştir. 1930’da ise Alain Gerbault “Fire Crest” ile 6 yıl süren bir seyri tamamlamıştır. 1966’ya geldiğimizde Francis Chichester, “Gipsy Moth II”siyle eski Clipper gemileriyle rekabete girmiştir. Son derece hızlı bu gemiler 160 günde dünyayı dönseler de,
Chichester sadece 1 kere mola vererek 226 günde, hem de tek başına bu turu tamamlamış ve yelkencilerin dikkatini çekmeyi başarmıştı. Haliyle bir sonraki rekor hiç mola vermeden bu turu yapabilmekti!
Chichester’ın o dönemki sponsoru olan Sunday Times bir yarış düzenlemeye karar verir. Böylece Sunday Times Golden Globe doğar. Katılımcı sayısını arttırabilmek adına o sene dünya çevresini tek başına dolaşan yelkenciler otomatik olarak yarışa dahil edilirler. Yarış başlangıç tarih aralığı 1 Haziran – 31 Ekim’dir. 9 adam, küçük yelkenliler içinde tek başlarına ve hiç durmadan dünyanın çevresini denizden dolaşmak ve aynı zamanda birbirleriyle yarışmak üzere yola koyulurlar.
Bir parantez açmak istiyorum; 16 Haziran 2018’de, Golden Globe’un 50. Yılında yarış yeniden düzenleniyor ve şimdiden 12 ülkeden 30 yelkenci başvurmuş durumda. İlgilenenlere duyurulur! Parantezi kapıyorum.
Golden Globe yarışçıları elektronik teçhizat olmaksızın, rotalarını sekstant ile belirlediler. Dünyanın en zorlu denizlerine doğru bir bilinmezin içerisinde dümen tuttular. Sadece telsiz yayınlarıyla takip edilebildiler. Bir bölümünün telsizi bile yoktu; olanınki de bir süre sonra bozuldu! Hatta gönderdiği olumlu raporlar sebebiyle yarışı kazanması beklenen bir yelkencinin aslında Atlas Okyanusu’ndan hiç ayrılmadığı ortaya çıktı.
Bu 9 kişi ne sporcu, ne de yarışçıydı; hatta bir tanesi yelkenci bile değildi, yelken yapmayı yolda öğrendi. Maruz kaldıkları şartlar inanılmazdı. Yalnızlıkları ise başa çıkılamayacak türden…
Neticede yarışı bir kişi bitirebildi: Robin Knox-Johnston – sör ünvanı da almıştır. Bernard Moitessier ise yarışı önde götürmesine rağmen finiş yerine dümenini Pasifiğe kırmıştı. Ümit Burnu yakınlarında, geçen bir gemiye sapanla teneke kutu içinde bir mesaj yolladığı söylenir; “Niyetim, durmaksızın yolculuğuma devam etmek ve Avrupa’dan çok daha fazla güneş ve barışın olduğu Pasifik Adaları’na gitmek. Lütfen bir rekor kırmaya çalıştığımı düşünmeyin, rekor denizde çok aptalca bir kelimedir. Yolculuğuma durmaksızın devam ediyorum çünkü denizde mutluyum ve belki de ruhumu böyle kurtarmak istiyorum…” Haziran 1969’da Tahiti, Papeete’ye demir attı. Donald Crowhurst’ün trimaranı Teignmouth Electron ise Atlantik’in ortasında başı boş bir şekilde sürüklenirken bir gemi tarafından bulundu. Seyir Defteri’nde en son iki hafta öncesinin bilgileri görülüyordu. Crowhurst’ün intihar ettiği varsayıldı.
Sadece tek bir teknenin yarışı bitirebilmesi ve Crowhurst’ün ölümü neticesinde 1982 yılına kadar hiçbir dünya turu içeren yarış yapılmadı. 1982’de Golden Globe’dan esinlenerek BOC Challenge yarışı düzenlendi. Ancak bu yarış da etaplar halinde yapıldı. Yarışın ilk galibi Philippe Jeantot, bir anlamda Golden Globe’u canlandırarak 1989 yılında Vendée Globe’u dünyaya takdim etti.
Tek başına günlerce, aylarca, havanın her şartında, hiç bir yardım almaksızın, 20’şer dakikalık uykularla, hem doğa ile mücadele ederek hem de rakiplerle yarışarak, dünyanın çevresine dümen tutmak… Gemiler, balinalar, yüzen konteynırlar da cabası! Yine de derin bir oofff çekip hayalini kurmuyor değilim. Belli mi olur belki Uluç’a kısmet…
Sağlıcakla, sevgiyle, bizimle kalın…
Candan & Benhür & Uluç
1. Çılgın Bir Yolculuk, Peter Nichols
2. Uzun Yol, Bernard Moitessier
4. Avucumdaki Dünya, Ellen MacArthur
Etiketler: vendée globe, yelken, yelken yarışı
2 yorum “Dünya Turu Yarışları”
jankat - 18 Aralık 2017
bu sporun adı ne?
Ankara Kaptan - 27 Aralık 2017