Gerilla direnişiyle demokrasi güçlerinin mücadelesi AKP-MHP faşizmini yenilgiye uğratacaktır
Şu anda temel sorun; faşizme karşı nasıl mücadele edileceği sorunudur. Faşizme karşı bir mücadele sürüyor. Zaten bu kadar zorlanması, bu direnişten dolayıdır. Özgürlük Hareketi, gerilla, halk direniyor. Demokratik siyasal alan yetersiz de olsa hala direniyor. Ama bu direnişin sadece gerillayla sınırlı kalmaması; halkın, demokratik siyasal alanın, anti-faşist güçlerin tümünün bu direnişe aktif biçimde katılması gerekmektedir.
AKP-MHP faşizminin Kürdistan ve Türkiye’deki saldırılarının bugün geldiği düzeyi anlamak açısından bu saldırıların nedenlerini ve amaçlarını da bilmek gerekmektedir. AKP-MHP faşizminin saldırıları 24 Temmuz 2015’te başlasa da esas olarak 2014 sonbaharına dayanmaktadır.
2014 sonbaharı, Kürt özgürlük tarihi açısından çok önemli bir dönüm noktasını ifade etmektedir. 2014 yazında DAİŞ, Türk devletinin yönlendirmesiyle hem Rojava’da hem de Başûrê Kurdistan’da Kürt halkının özgürlük ve demokrasi mücadelesine saldırmıştır. Kürt halkının on yıllara dayalı kazanımlarını ezmek için Tayyip Erdoğan DAİŞ’i her yerde Kürt Özgürlük Hareketi’ne saldırtmıştır. Rojava’da da, Şengal’de de, Mexmûr’da da, Kerkûk’te de DAİŞ’in saldırıları kesinlikle AKP iktidarının bilgisi dahilindedir. Zaten Mûsil’in DAİŞ tarafından ele geçirilmesi, büyük bir savaş verilerek gerçekleşmemiştir. Türk devleti ile ilişki içinde olan Mûsil valisi ve diğer çeşitli güçler tarafından DAİŞ’e teslim edilmiştir. Mûsil’ın DAİŞ’e teslim edilmesinde kesinlikle Türk devletinin parmağı vardır. Yine DAİŞ’in, Kobanê’ye saldırmasında AKP iktidarının parmağı vardır, yönlendirmesi vardır. DAİŞ hem Rojava’da hem de Başûrê Kurdistan’da Kürt Özgürlük Hareketi’ni etkisizleştirecekti, buna dayanarak da Tayyip Erdoğan Bakurê Kurdistan’da Kürt Özgürlük Hareketi’ni tasfiye edecekti. Böyle bir planla saldırtıldı. Ancak Erdoğan’ın hesapları ne Şengal’de tuttu ne Mexmûr ve Başûrê Kurdistan’da tuttu ne de Kobanê’de ve Rojava’da. Tayyip Erdoğan büyük bir sevinçle; “Kobanê de düştü düşecek”, dedi. İnanarak bunu söyledi. O dönemde DAİŞ’in saldırıları önünde kimse duramadığı için Kürtlerin de DAİŞ saldırıları karşısında ezileceğini düşündü. Buna dayanarak da; “Buyurun, ismi Ayn El Arap olan Kobanê de düştü, düşecek” dedi.
Ancak evdeki hesap çarşıya uymadı. Kobanê’de tarihin en büyük direnişi yürütüldü. Şengal’de DAİŞ’in saldırıları püskürtüldü; Mexmûr’da püskürtüldü. Bunların hepsinde Kürt Özgürlük Hareketi’nin, gerillaların ve Rojava devrimcilerinin belirleyici rolü oldu. Kürt Özgürlük Hareketi ve Rojava devrimcileri bu saldırılar karşısında direnince ve bu direniş bütün dünya halklarına mal olunca, dünya halkları bu direniş etrafında toplanınca, Rojava Devrimi’yle birlikte Ortadoğu’da yeni bir dönem açıldı ve bu da Türk devletini telaşa düşürdü. Özellikle Kobanê’nin düşmemesi, 6-7-8 Ekim’de Türkiye ve Kürdistan’da Kobanê’yi destekleme eylemlerinin AKP iktidarını düşürecek noktaya getirmesi, AKP iktidarının, dolayısıyla Türk devletinin Kürt Özgürlük Hareketi’ne karşı yeni kararlar almasını beraberinde getirmiştir. Kürt Özgürlük Hareketi’nin Kürdistan’ın dört bir yanında yükselişe geçtiğini gören AKP iktidarı, Ortadoğu’da yükselişe geçen Özgürlük Hareketi’nin önünü almak için bir ezme saldırısı başlatma kararı almıştır. Eski dengelerin yıkıldığı, yeni dengelerin kurulacağı Üçüncü Dünya Savaşı ortamında Ortadoğu’da Kürtlerin güçlenmesini istememektedir. Kürtler, Üçüncü Dünya Savaşı koşullarında güçlendikleri ya da mevcut güçlerini korudukları takdirde, yeni kurulacak dengelerde etkili bir biçimde yer alacak, böylelikle Kürtler Bakur, Başûr, Rojava ve Rojhilat’ta özgür ve demokratik yaşama kavuşacaklardır. Sadece özgür ve demokratik yaşama kavuşmayacaklar; Ortadoğu’nun yükselen değeri olarak, devrimci, demokratik değeri olarak Ortadoğu halklarının özgürlük ve demokrasi mücadelesinin öncü gücü haline geleceklerdir. 21. yüzyıl, Önder Apo’nun dediği gibi; “Kürtlerin yüzyılı” haline gelecektir.
Türkiye’nin üzerine kurulduğu
ulus devlet sistemi sarsıldı çözülme sürecine girdi
İşte bu korkuyla 30 Ekim 2014’te toplanan ve tarihin en uzun süren Milli Güvenlik Kurulu toplantısında, Kürt Özgürlük Hareketi’ni şiddetli bir savaşla tasfiye etme kararı alınmıştır. Böylelikle Üçüncü Dünya Savaşı koşullarında, yeni dengelerin kurulup statülerin belirleneceği ortamda Kürt’ün gücü kırılarak yeniden 20. yüzyıldaki gibi soykırım kıskacı altına alınmak istenmiştir. Bu bakımdan 30 Ekim kararı, ondan önce yapılan ‘çöktürme planı’, Erdoğan’ın 28 Şubat’ta gerçekleşen Dolmabahçe Mutabakatı’nı reddetmesi, Önderlik üzerindeki ağır tecrit ve 7 Haziran seçim sonuçlarının yok sayılması sıradan tutumlar, yaklaşımlar olarak görülmemelidir. Bütün bunlar Kürt Özgürlük Hareketi’ni, dolayısıyla Türkiye demokrasi güçlerini ezme kararı ve saldırılarıdır. Bunlar görülmeden tekil olaylara bakılarak ya da bir olaya ve olguya bakarak yüzeysel değerlendirme yapmak ne faşizmin saldırılarını anlamak olur ne de buna karşı mücadele edebilecek konumda bulunmak olur.
24 Temmuz saldırıları ve sonrasında AKP-MHP faşizminin Kürtler üzerinde uyguladığı imha ve soykırım saldırılarını ve bugünkü politikalarını anlamak açısından, 30 Ekim 2014 tarihli Milli Güvenlik Kurulu toplantısında alınan savaş kararını ve bundan sonra ortaya çıkan tutumların nedenlerini ve amaçlarını çok iyi bilmek gerekir. Erdoğan aslında 7 Haziran seçimlerinden önce farklı sonuçlar bekliyordu. Ancak tek başına hükümet olamadı. Bırakalım tek başına hükümet olmayı, Türkiye’nin üzerine kurulduğu ulus devlet sistemi sarsıldı, çözülme sürecine girdi. Kürtler, Aleviler, Süryaniler, Ermeniler, kadınlar, gençler, Mıhelmiler, demokratik İslam zihniyetinde olan inananlar meclise girdi. Tek tipleştiren meclis çoğulcu meclis haline geldi. Bütün halkların kimliğinin, kültürünün ifade edileceği yeni bir meclis ve yeni Türkiye gerçeği ortaya çıktı. Ya bu durum sindirilerek Türkiye demokratikleşecekti ya da bu sindirilmeyecek, Kürt halkının özgürlük mücadelesinin ve Türkiye demokrasi güçlerinin üzerine şiddetle gidilecekti. Nitekim Türkiye’nin demokratik ulus çerçevesinde yeniden yapılanma anlayışı kabul görmedi. Çünkü; 7 Haziran seçim sonuçlarının kabul edilmesi demek; Türkiye’de her şeyin köklü değiştirilmesi demektir. Bu da aslında AKP’nin-MHP’nin vb siyasal eğilimlerin yaşamasını sağlayan ortamın ortadan kaldırılması anlamına gelmekteydi. Bu bakımdan demokrasinin gelişmesinde, demokratik ulusun şekillenmesinde kendi ölümlerini gören AKP-MHP ve çeşitli ulusalcı kesimler ittifak yaparak demokratik devrimci güçlere saldırma ve ezme kararını pratiğe koydular. 24 Temmuz saldırısı, 30 Ekim 2014’te alınan savaş kararının pratikleşmesidir. Nitekim bunu Davutoğlu defalarca dile getirdi; “Biz bir yıl önce bu talimatları verdik, bir yıldır tedbirlerimizi alıyoruz” dedi. Zaten 2014 yazından itibaren her ağzını açan AKP’li yetkili, Kürdistan’ın her yerinde ‘asayişi ve kamu güvenliğini sağlayacağız’ demiyor muydu? ‘Sokağa kadar asayişi ve kamu güvenliğini sağlayacağız’ söylemi ne anlama gelmektedir? Merkezi soykırımcı sömürgeci iktidarın, Kürt’ün her alandaki örgütlenmesini dağıtıp, iradesini kırararak sokağa, mahalleye, hatta Kürt’ün evine hakim olacağını söylemesi neyi ifade ediyordu? Kürt’ün onlarca yıla dayalı bilinci ve örgütlülüğüyle Kürdistan’da kendini yönetir hale gelmesi, mevcut siyasal zihniyet tarafından kabul edilebilir bir durum değildi. Bu nedenle ezme kararı aldılar. Bunu, soykırımcı sömürgeciliğin, zihniyetin, politikanın doğal sonucu olarak görmek gerekiyor. Burada hiç kimsenin, “Sömürgeciler niye saldırdı? Niye saldırıyor?” demeye hakkı yoktur. Eğer soykırımcı sömürgeci zihniyet değişmemişse, Kürtlerin özgür ve demokratik yaşamı kabul edilmiyorsa, olacak olan tabii ki, Kürt’ün bilinçli, örgütlü gücüne saldırmak, Kürt’ün iradesini kırmak olacaktır. Zaten cumhuriyet tarihi boyunca Kürtler ne zaman bilinçlendiyse, biraz kıpırdadıysa, örgütlendiyse hemen ya provokasyonlarla ya da saldırılarla Kürt’ün bilincine, iradesine yönelme gerçekleşmiştir.
Kürt giderek kendi kendini yönetecek duruma gelmiştir
Bugün ifade ettiğimiz siyasi soykırım operasyonları, bütün cumhuriyet tarihi boyunca olmuştur. Ne zaman Kürtlerde biraz bilinçlenme, örgütlenme oldu mu, hemen tırpanlanmıştır. Şêx Seîd ve arkadaşlarının idamı da, Seyîd Riza ve arkadaşlarının idamı da Kürtlere yönelik tüm baskılar da tamamen Kürt’ün iradesini kırma, ezme ve Kürdistan’ı soykırımın gerçekleştirilmesine uygun hale getirme saldırılarıdır. Son yıllarda da Kürt halkının özgürlük mücadelesiyle Kürtler çok önemli bir bilinç ve örgütlenme düzeyine kavuşmuşlardır. Artık giderek kendi kendilerini yönetecek duruma gelmişlerdir. Gelinen aşamada artık Kürt’ün varlığını, kimliğini, örgütlülüğünü, özgürlüğünü reddetmek mümkün değildir. Reddetmenin tek yolu, ezmektir. Ezmeden, Kürt’ün bilinçli ve örgütlü yapısı dağıtılmadan Kürt halkının özgür ve demokratik yaşam ısrarından, Türkiye’nin demokratikleşmesini ve Kürt sorununun çözümünü dayatmasından kaçınmaları mümkün değildir. Bu yönüyle Kürt halkının özgürlük mücadelesi, demokrasi güçlerinin mücadelesi, Türkiye’yi bir yol ayırımına getirmiştir. Ya Kürt sorununu çözüp demokratikleşecektir ya da şiddetli bir saldırıyla Kürt sorununun çözümünü ve demokratikleşmeyi dayatan güçler ezilecektir. Bu gerçeğin görülmesi lazım.
Bu gerçeklik görülmezse, “neden şöyle oldu, neden böyle oldu, neden bu savaş oldu, neden özyönetim direnişleri oldu?” biçiminde anlaşılmayan, siyasal gerçeklikten kopuk, sadece duygularına göre hareket eden, duygularına göre konuşan yaklaşımlar ortaya çıkar. Nitekim özyönetim direnişleri süresince bu tür yanlış, yüzeysel, kendini kandıran, gerçeklikten kopuk ve sadece iyi niyetle ifade edilen yaklaşımlar görülmüştür. Kürtler güçlenmiş, özgürlük ve demokrasiyi dayatıyor, diğer taraftan da soykırımcı sömürgecilik var. Türkiye demokratikleşmediği takdirde ne olacak? Soykırımcı sömürgecilik bu durumu kabul etmeyecek, saldıracaktır. O, aslında kendinden bekleneni yapmıştır. Kendinden bekleneni, yapması gereken ama yapmayan ise Kürt Özgürlük Hareketi’nin içinde de dışında da var olan bileşenler, çeşitli örgütlenmeler, dostlar, sol ve sosyalist örgütlerdir. Bunlar gerçekten son birkaç yılda süren savaşın karakterini anlayamamışlardır. Çok niyetsel, gerçekçi olmayan yaklaşımlar, düşman gerçeğini tanımayan, ona göre tutum almayan, kendine göre davranan yaklaşımlar görülmüştür.
Soykırımcı sömürgecilik, kendi zihniyeti ve politikası çerçevesinde 2014-2015’teki siyasal ortamda kendisinden bekleneni yapıyor. Yapmazsa o zaman adım atması, çözmesi gerekiyor. Bunu yapmayacağına göre, saldırması ve ezmesi gerekecektir. Bunu yapmıştır. Türk devletinin saldırı yapmasının başka bir izahı, başka bir gerekçesi olabilir mi? Başka bir gerekçeyle izah edilebilir mi? Bu durum karşısında tabii ki Kürt Özgürlük Hareketi’ne, Türkiye’nin demokrasi güçlerine ve Kürt demokratik güçlerine düşen görev ise, direnmektir, bu saldırıyı püskürtmektir. Ancak soykırımcı sömürgecilik, düşman kararlıca bu saldırıyı yürütürken, asıl direnmesi gereken, bu saldırıyı püskürtmesi gerekenler gerekli kararlılığı, gerekli iradeyi ortaya koyamamışlardır. Kuşkusuz Kürt Özgürlük Hareketi, bu gerçeği görmüştür. “Ya çözecek ya da savaşacaktır” denilmiştir. 7 Haziran’dan önce de bu söylenmiştir. Ya Kürt sorununu çözeceklerdir ya da şiddetli savaş olacaktır. Hatta çözüm zihniyeti olmadığına göre, saldırıya geçeceklerdir, savaş yapacaklardır denilmiştir. KCK Yürütme Konseyi Eşbaşkanlığı’nın 7 Haziran öncesi kamuoyuna açık bu yönlü değerlendirmeleri de olmuştur.
7 Haziran’dan sonra
AKP-MHP faşist ittifakının yaptığı, bir 12 Eylül darbesidir
Bu gerçeklik karşısında 24 Temmuz’da yapılan saldırı sonrası halkımız özyönetim ilanlarıyla direnişe geçmiştir, gerilla direnişe geçmiştir. Doğrusu yapılmıştır, doğru karar ve tutum alınmıştır. Kendisine yönelik ezme ve imha saldırısı yapılırken tabii ki buna karşı koyacaktır. Devrimci tutum, buna karşı durmak zorundaydı. 7 Haziran’dan sonra AKP-MHP faşist ittifakının yaptığı bir 12 Eylül darbesidir. Kürt halkının özgürlük mücadelesini ve demokrasi güçlerini ezmek isteyen bir darbe karşısında ne yapılması gerekirdi? Tabii ki, direnmek gerekirdi. Bu açıdan direnme kararı alanlar doğru yapmıştır; bu direnme kararına tereddütlü yaklaşanlar, bu direnme kararını zayıflatanlar, bu direnme kararını sorgulayanlar, tartışılır hale getirenler ve tırtıklayanlar ise, büyük yanlış yaparak AKP-MHP faşizminin, saldırılarının sonuç almasına istemeyerek, dolaylı olarak, objektif olarak hizmet etmişlerdir. Bu gerçekliğin açıkça görülmesi gerekir. Bu gerçekllik görülmeden doğru değerlendirme yapılmış olmaz, tarihe doğru bakılmış olunmaz. Geçmiş doğru değerlendirilmez ve geçmişe doğru bakılmazsa önümüzdeki dönemde de doğru tutum alınamaz, doğru direnilemez, doğru mücadele geliştirilemez, dolayısıyla da doğru sonuç alınamaz. Bu gerçeğin özellikle görülmesi gerekmektedir.
Bu açıdan özyönetim direnişleri sürecinde direnişi geriye çeken, “neden oldu, olmamalıydı” diyen ya da AKP-MHP faşizmi azgınca saldırırken, “mecliste bizim şu kadar milletvekilimiz var, biz direniriz”, diyen yaklaşımlar kesinlikle direnişi zayıflatan, direnişin istenilen sonuçlara ulaşmasını engelleyen tutumlar ve etkenler olarak görülmelidir. Ortada bir yok etme saldırısı var, buna karşı direniliyor ama “niye buna direniliyor?” deniliyor. Direniş tırtıklanıyor. Buradaki yanlış tutumun görülmesi lazım. Bu yanlış tutumların eleştirilmesi lazım. Direnme kararı doğruydu. Eğer Kürt demokratik hareketi ve Kürt Özgürlük Hareketi’nin kadroları dahil, Türkiye’nin sol-sosyalist güçleri, AKP faşizmine karşı direnmesi gereken güçler ve bir bütün olarak tüm demokrasi güçleri, doğru tutum takınıp direnseydi, bu direniş kararı Türkiye halkları için tarihi bir şanstı, tarihi bir fırsattı; tarihi değiştirecek bir karardı. Özyönetim direnişleri kesinlikle başarılı olurdu. Özyönetim direnişlerinin başarıya kavuşması için her türlü imkan, siyasal ortam, tarihi fırsatlar bulunuyordu. Ancak özyönetim alanları kahramanca ve ısrarla direnmesine rağmen, bu konuda ağır bedeller ödemesine rağmen, halk birkaç ay özyönetim direnişçilerinin yanında kalarak her türlü zorluğa katlanarak büyük acılar çekmesine, birçok kayıp vermesine rağmen direnişçilerin yanında kalırken; demokratik siyasal alan, orta sınıf dediğimiz kesimler, yine süreci doğru anlamayan sol-sosyalist kesimler bu direniş etrafında bütünleşmemiştir. Bu direniş etrafında kenetlenmemiştir. Bunun sonucu olarak da özyönetim direnişleri alanı dışındaki ve metropollerdeki halk yeterince ayağa kalkmamıştır.
Özyönetim direnişlerinin başarısı
Kürdistan’ı özgürleştirecek Türkiye’yi demokratikleştirecektir
Şunu bir daha vurguluyoruz, eğer özyönetim direniş alanları dışındaki halkımız ayağa kalksaydı, metropoller ayağa kalksaydı, Kürdistan’ın dört bir yanında devrimci demokrasi güçleri ayağa kalksaydı; özyönetim direnişleriyle bütünleşilseydi, birleşilseydi sonuç değişik olurdu. Özyönetimlerin, demokratik özerkliğin, yerel demokrasinin zaferi sadece özyönetim alanlarındaki direnişçilerin mücadelesiyle gerçekleşmeyecekti, diğer alanlar da bu direnişe destek verecekti, herkes pozisyonuna göre kendi üzerine düşeni yapacaktı. Bu temelde de özyönetim direnişleri dışındaki bütün alanların direnişi birleşecek, Kürdistan’daki özyönetim direnişlerinin başarısı Kürdistan’ı özgürleştirecek, Türkiye’yi demokratikleştirecekti. Bu temelde de Ortadoğu’nun demokratikleşmesinin önü sonuna kadar açılacaktı. Diyalektik böyle işleyecekti, süreç böyle işleyecekti. Devrimci güçlerin doğru tutum ve direnişi bu büyük sonuçları ortaya çıkaracaktı. Bu açıdan bazılarının sık sık söylediği gibi neden direnildi değil, neden yeterince direnilmedi konusunun sorgulanması gerekir. Bu direnişin tırtıklanmasının sorgulanması gerekir. Bu direniş üzerinde kuşku yaratılmasının sorgulanması gerekir. Bu büyük direniş etrafında halk serhildanlarının Kürdistan’da, metropollerde ve Kürtlerin bulunduğu her yerde bütünleşilememesinin sorgulanması gerekir. Direnmenin değil, yeterince direnilmemesinin sorgulanması gerekir. Direnilmesi gereken birçok alanın bu direnişlerle bütünleşmemesi, direnişe geçememesi ve destek verememesi durumu sorgulanmalıdır. Kesinlikle sorgulanması gerekenin bu olması gerekiyor.
Kuşkusuz bu direnişin yönetilmesi ve yönlendirilmesi sürecinde özyönetim direniş alanlarında eksiklikler, yetersizlikler olmuştur. Ama eğer direniş bütünlüklü ele alınsaydı, herkes görevlerini yerine getirseydi, bazı eksiklikler direniş içinde giderilirdi. Her devrim dört dörtlük makine gibi işleyecek biçimde hazırlanmaz. Devrimlerde esas olarak doğru tutum, irade ortaya konulduktan sonra ortaya çıkan bazı eksiklikler, yetersizlikler devrimin gücü ortamında düzeltilir ve devrimin daha etkili hale gelmesi için bu düzeltmeler her zaman yapılır. Devrim, tek düze yürüyen süreçler değildir. Eksiklikler ve yetersizlikler sorgulanabilir ama esas sorgulanması gereken konu, böyle tarihi bir dönemde demokrasi güçlerini ve Kürt Özgürlük Hareketi’ni tasfiye etme saldırısının olduğu dönemde, gerekli direniş iradesinin gösterilememesi, direniş iradesini gösteren direnişçilerle, halkımızla bütünleşilememesidir. Özyönetimlerin Ağustos ayında başladığı dikkate alınırsa, üçüncü yıla girerken bu yaklaşımın, bu değerlendirmenin de ortaya konulması gerekiyor.
Geçen dönemdeki en büyük eksiklik, Kürt Özgürlük Hareketi’nin kadroları da dahil olmak üzere demokratik siyasal alan ve bazı kesimlerde kolay koşullarda başarı kazanma eğilimi yanılgısının ortaya çıkmış olmasıdır. Özellikle İmralı görüşmeleri sürecinde var olan siyasal mücadele doğru anlaşılmamıştır. O dönemde AKP iktidarıyla Kürt Özgürlük Hareketi arasında büyük siyasal mücadele vardır. Bu siyasal mücadele doğru anlaşılacağına, kolay yollardan; seçim kazanıldı, belediye başkanlığı ve milletvekilliği elde edildi, sanki bununla Türkiye’nin demokratikleşeceği ve Kürt sorununun çözüleceği gibi tarihi bir yanılgı ortaya çıkmıştır. Kuşkusuz siyasal mücadele bütünlüklüdür, bunlar da olacaktır ama demokratik siyasal alan, orta sınıf, çeşitli demokratik çevreler, Türkiye’deki sol ve sosyalist çevreler, AKP iktidarına karşı yürütülen mücadeleyi doğru anlamamışlardır. Yumuşak ve rahat koşullarda mücadelenin başarılacağı düşünüldüğü için bütünlüklü bir mücadele anlayışı, zihniyeti ortaya çıkmamıştır. Faşizmin ancak bütünlüklü direnilirse, tutum ortaya konulursa yenilgiye uğratılacağı, soykırımcı sömürgeciliğin böyle yenilgiye uğratılacağı görülememiştir. Tek boyutlu, demokratik siyasetle, milletvekillikleri ve belediyeler kazanılarak sonuca ulaşılacağı gibi yanılgılar ortaya çıkmıştır. En kötüsü de, legal alan soykırımcı sömürgeciliğe karşı siyasal mücadelenin merkezine konulmuştur. Sadece legal, yasal alandaki çalışmalarla sonuç alınacağı, soykırımcı sömürgeciliğin yenilgiye uğratılacağı sanılmıştır. Böyle tarihi bir yanılgı ve gaflet içine girilmiştir. İşte özyönetimleri en fazla zayıflatan ve yıpratan yaklaşım bu olmuştur. Kolay koşullarda özgürlüğü kazanma yaklaşımı! Son yıllarda üst üste birkaç seçimin olması, siyasal mücadelenin bir yönüyle de bu alanda sürmesi, demokratik siyasal alandan başlamak üzere kolay yollardan kazanma yanılgısını ortaya çıkarmıştır. Bu, halka kadar yansımıştır. Böylelikle Kürdistan Devrimi’nin tarzı olan; en zor koşullarda direnip başarmanın tarzından uzaklaşılmıştır. Kürdistan Devrimi’nin tarzından uzaklaşılınca da soykırımcı sömürgeciliğe karşı mücadelede zayıf kalınmış, yanılgı ve gaflet içinde olunmuştur.
Sonu muhteşem olacak direnişler
AKP-MHP iktidarını yıkılacak noktaya getirmiştir
Büyük, tarihi ve görkemli direnişler ortaya konulmuştur. Sonu muhteşem olacak direnişler ortaya konulmuştur. Bu konuda hiç kimsenin kuşkusu olmasın. Bu direnişler AKP-MHP iktidarını olmadığı kadar yıpratmıştır; yıkılacak noktaya getirmiştir. Darbe dinamiğini tetikleyen, AKP-MHP iktidarını yıkılacak noktaya getiren, kesinlikle özyönetim direnişleridir. Zaten darbeciler de, AKP-MHP iktidarının yarattığı sorunlar, Türkiye’yi çıkmazla karşı karşıya getirmesi ve bu temelde zayıf duruma düşmesinden yararlanarak harekete geçmişlerdir. Darbeciler başarılı olamamıştır ama devlet tarihte görülmediği kadar güçsüz duruma düşmüştür. Eğer özyönetim direnişleri olmasaydı, direnmeden teslim olunsaydı AKP-MHP iktidarı hiç yıpranmadan büyük sonuçlar alacak ve buna dayanarak da soykırımcı sömürgeciliği derinleştirerek Kürt’ü soykırımla karşı karşıya getirecekti. Özyönetim direnişleri istenilen amaca ulaşmadığı için AKP-MHP iktidarda kalmıştır ama sergilenen büyük direnişle güçten düşürülmüştür. Eğer AKP-MHP iktidarı güçten düşürülmeseydi, direnmeden iktidarını güçlendirip pekiştirseydi, bugün gerçekten hem Kürt halkı açısından hem de demokrasi güçleri açısından daha zor, daha dramatik durumlarla karşılaşırdık. Şu anda AKP-MHP faşizmi saldırıyor ama çok güçlü değil, aksine güçsüzdür, ayakta duramayacak haldedir. Kendisini ayakta tutmak için can havliyle saldırısını sürdürmektedir. AKP-MHP faşizminin saldırılarını böyle görmek gerekiyor.
15 Temmuz darbe girişimi, Türkiye’nin bir iç savaş yaşar hale gelmesidir; Türkiye’nin büyük yıpranması anlamına gelmektedir. Türkiye’yi bu hale getiren Erdoğan-Bahçeli faşizmi kendilerini ayakta tutmak için daha fazla şovenizme, daha fazla Kürt düşmanlığına, daha fazla demokrasi düşmanlığına sarılmışlardır. Daha fazla dünyaya saldırmaya, toplumun dikkatlerini böyle dışa çekerek kendilerini ayakta tutmaya çalışmışlardır. Kim, AKP-MHP iktidarının politikaları, söylemleri, uygulamalarına normal ve rasyonel diyebilir? Davranışları ne kadar gerçekçidir? Ama başka kozları kalmamıştır. Türkiye’nin bütün birikimini, bütün imkanlarını şovenizmi şaha kaldırarak kendi iktidarlarının dayanağı yapmaya çalışmaktadırlar. Zaten başka türlü bu iktidarın ayakta kalması mümkün değildir. İçeride herkesi karşısına almış, dışarıda herkesi karşısına almış, Ortadoğu’da herkesi karşısına almış. Düne kadar canciğer kuzu sarması olduğu Suudi Arabistan en büyük düşmanı haline gelmiş. Bu durum bir iktidarın zayıflığıdır, güçsüzlüğüdür. İktidarın şovenizmle kışkırttığı toplumsal kesimler dışında dayanağı kalmamıştır. Bu bir güçlülüğü değil, zayıflığı ifade etmektedir. Bu açıdan AKP-MHP iktidarı, 15 Temmuz’dan sonra darbe girişimini de gerekçe yaparak özellikle Türkiye’de onlarca yıla dayanan darbe karşıtlığını kendisine basamak yaparak, yine CHP’nin darbe girişiminden sonra AKP iktidarına kazandırdığı meşruiyete dayanarak böyle bir meşruiyet zemini üzerinden Fethullahcıları gerekçe gösterip, asıl önündeki engel olan Kürt Özgürlük Hareketi’ni ve demokrasi güçlerini tasfiyeye yönelmiştir.
15 Temmuz’la birlikte darbecilerin gücü kırılmıştır, etkisi kalmamıştır. Çünkü; AKP iktidarı darbeyi önceden haber almış, ona göre planlama yaparak darbeyi ezip kendi iktidarını pekiştirme zemini yapmıştır. Darbeyi iktidarının saldırılarına meşruiyet zemini yapmak için kullanmıştır. Yine CHP’nin Türkiye halklarında var olan darbe karşıtlığına dayanarak ‘ben de darbeye karşıyım’ deyip, Erdoğan’ın, AKP’nin uygulamalarına destek vermesi, Bahçeli ve Erdoğan’ı Kürt halkına ve demokrasi güçlerine saldırmada cesaretlendirmiş; o günden bugüne de saldırılarını sürdürmektedir.
AKP-MHP’nin kaderini 2019 seçimleri belirlemeyecektir
Kuşkusuz AKP-MHP faşizmi, kendini ayakta tutmak için saldırılarını sürdürecektir. Kürt Özgürlük Hareketi’ni ezmeden, demokrasi güçlerini ezmeden AKP-MHP faşizminin geleceği yoktur. Her ne kadar şaibeli referandumla yeni bir sistemin yasal dayanağını sağlasa da bunun yerleşip yerleşmeyeceği belli değildir. 2019 hedef gösterilmektedir. Ancak, AKP-MHP’nin kaderini 2019 seçimleri belirlemeyecektir; 2019 öncesi yürütülen siyasal mücadele ve anti-faşist mücadele belirleyecektir. Eğer bu süreçte mücadele kesintisiz ve etkili olarak sürdürülürse, AKP-MHP faşizminin ayakta kalması mümkün değildir. Şu anda AKP-MHP faşizmi bir ölüm-kalım savaşı vermektedir. Kuşkusuz devlet imkanlarını kullanıyor, Türkiye’nin bütün değerlerini pazarlıyor, buna dayanarak ayakta kalmaya çalışıyor ama öyle sonuç alacak düzeyde bir güce sahip değildir. Türkiye tarihinde hiçbir hükümet bu düzeyde zayıf duruma düşmemiştir. İçeride toplumun yarısından fazlasını karşısına almıştır. Bu, zaten kaybetmeyi ifade eder. Bu, herhangi bir dönemde karşılaşılan bir muhalefet değildir. Geçmiş dönemdeki muhalefetler farklıydı. Bir parti iktidara gelir, diğeri giderdi. Şimdi öyle değil! Şimdi, yeni bir sistem, faşist sistem kurulacak mı, kurulmayacak mı? Soykırımcı sömürgeci, dinci milliyetçi bir iktidar mı kurulacak, yoksa bu yıkılıp Türkiye demokratikleşip, Kürt sorunu çözülecek midir? Şimdi böyle bir cepheleşme vardır. Toplumun yarısının muhalefeti böyle bir karaktere sahiptir. Yani karşıtlık vardır. Şu anda AKP’ye karşıt olan yüzde elliden fazla bir toplum vardır. Bunlar AKP’nin kurmak istediği düzeni kabul etmemektedir. AKP’nin kurmak istediği düzenin engellenmesinden yanadırlar. Bu yönüyle Türkiye ikiye bölünmüştür.
Öte yandan dışarıda herkesle kavgalıdır, bölgede herkesle kavgalıdır; en temel müttefiklerini kaybetmiştir. Bu yönüyle AKP-MHP faşizminin Kürt halkının özgürlük mücadelesine karşı yürüttüğü inkar ve imha soykırım saldırıları onu güçlendirememiştir; güçsüzleştirmiştir. Çünkü; sonuç alamıyor. Belki bazı yıpratmalar yapıyor, tutukluyor, toplumun örgütlü kesimlerini dağıtmaya çalışıyor, sürekli operasyonlar yapıyor, saldırılar yapıyor; böyle bir saldırı içinde ama sonuç alamıyor. Sonuç alamamak demek, güçten düşmek, takatten düşmek demektir. AKP-MHP iktidarı böyle bir durumu yaşıyor. Sonuç alamadığı takdirde bu özel savaşı, kirli savaşı, faşizmi uzun süre sürdüremez. AKP faşizminin Kürt halkına ve demokrasi güçlerine saldırısı kritik bir noktaya gelmiştir. Çünkü; sonuç almak istiyor. Sonuç almadıkça ayakta kalamayacağını biliyor. Bu yönüyle sonuç almak için bütün gücünü, bütün imkanlarını kullanmaya çalışıyor. Bu kadar bağırması, çağırması, her gün şovenizmi daha fazla tahrik etmesi, şovenizmi şahlandırarak toplumun desteğini almaya çalışması tamamen büyük sıkışmanın sonucudur. İlla ki sonuç almak istiyor. Bu bakımdan saldırıyor; psikolojik savaşı arttırıyor. Bu saldırılarla Kürt Özgürlük Hareketi’nin ve demokrasi güçlerinin iradesini kırmaya çalışıyor. Bir irade kırma savaşı yürütüyor. Bu kadar özel savaşa, psikolojik savaşa yoğunluk vermesi kesinlikle bununla ilgilidir.
Faşist soykırıma karşı
direnişin sadece gerillayla sınırlı kalmaması gerekiyor
Şu anda temel sorun; faşizme karşı nasıl mücadele edileceği sorunudur. Mevcut mücadele düzeyi nedir? Bunların üzerinde durulması gerekiyor. Faşizme karşı bir mücadele sürüyor. Zaten bu kadar zorlanması bu direnişten dolayıdır. Özgürlük Hareketi direniyor, gerilla direniyor, halk direniyor, demokratik siyasal alan yetersiz de olsa hala direniyor. Ama bu direnişin sadece gerillayla sınırlı kalmaması; halkın, demokratik siyasal alanın, anti-faşist güçlerin tümünün bu direnişe aktif biçimde katılması gerekmektedir. Artık AKP faşizmini, direniş dışında geriletmek mümkün değildir. O, her türlü yol ve yöntemle saldırıyorsa, saldırılarını en yüksek ve şiddetli düzeyde yapıyorsa, o zaman bu iktidara karşı da direnişin her yol ve yönteminin denenmesi gerekiyor. Oldukça etkili mücadele araçlarına kavuşulması gerekiyor. Sadece yumuşak yöntemlerle yetinmemek gerekiyor. Kuşkusuz anti-faşist mücadelede her direnişin, her duruşun anlamı vardır ama her duruşun ve mücadelenin anlamlı hale gelmesi için faşizmi geriletecek bir direniş çizgisinin ortaya çıkması gerekiyor. Bütün farklı direnme alanları birleştiğinde, ortaklaştığında bunun faşizmi geriletmesi gerekiyor. Böyle olursa her mücadele yönteminin bir anlamı ve değeri olur. Ancak mevcut mücadele dikkate alındığında, faşizmi geriletecek etkili bir mücadele yürütüldüğünden söz edemeyiz. Bu açıdan mücadele yol ve yöntemlerinin daha yaygın ve etkin hale getirilmesi gerekmektedir.
CHP bir adalet yürüyüşü yaptı. Demokrasi güçleri de destekledi. Ancak şu ortaya çıktı ki, Kılıçdaroğlu ve CHP yönetiminin tutumu AKP’yi geriletme, faşizmi geriletme, Türkiye’yi demokratikleştirme doğrultusunda ilerletme yönünde değildir. Bu adalet yürüyüşü, esas olarak da AKP’nin saldırıları karşısında çok gerilemiş, sinmiş, iradesi kırılma noktasına gelmiş CHP’nin itibarını kurtarma ve Kılıçdaroğlu’nun genel başkanlığını ayakta tutma eylemine dönüşmüştür. Adalet yürüyüşü daha sonra etkili ve farklı mücadele yöntemleriyle sürdürülemediği için, AKP iktidarına karşı mücadele haline getirilemediği için beklenen sonucu vermemiştir. Bir yönüyle demokrasi güçleri yine aldatılmıştır, yine oyalanmıştır. Demokrasi güçleri o yürüyüşü desteklerken yanlış yapmamışlardır ama CHP’nin yönetimi ve Kılıçdaroğlu’nun zihniyeti bir nevi sanki AKP’nin özel savaş koluymuş gibi toplumu aldatan, geriye çeken, pasifize eden, o eylem etrafında toplumun tepkilerini yumuşatan, toplumun tepkilerini tüketen bir duruş içinde olmuşlardır. Bu açıdan demokrasi güçlerinin hem örgütlenme düzeylerinin hem tutumlarının hem de eylem çizgilerinin daha etkili hale getirilmesi gerekmektedir. En başta da eylemlerin süreklileşmesi gerekmektedir. Bir yerde adalet yürüyüşü yapmakla, bir yerde nöbet tutmakla olmaz; etkili eylem biçimlerine dönüşmesi ve süreklileşmesi lazım. AKP faşizmine karşı her gün bir direnişin ortaya konulması gerekiyor. Küçük-büyük bütün direnişlerin birleştirilerek AKP iktidarını sarsan bir direniş çizgisinin ortaya konulması gerekiyor. Bu konuda eksiklikler var. Bu konudaki en önemli eksiklik, demokrasi güçlerinin bir araya gelmesinde yaşanan sorundur. Hem faşizm var denilecek hem de bu kadar dağınık olunacak! AKP faşizmine karşı bütün demokrasi güçlerinin ortak mücadelesi gerekiyor. Ortak mücadele olmadan faşizm nasıl geriletilecektir? Tek tek mücadele etmek, faşizmin karşısında yenilmektir. Çünkü; faşizm yoğun ve azgın biçimde saldırır. Böyle saldırgan bir güce karşı kimse tek başına direnemez. Kuşkusuz gerilla direnir, gerillanın bu gücü var. Gerilla direnişi bir dönem tam bir sonuç almasa da sonuç almanın güçlü zeminini ortaya çıkarır. Dolayısıyla süreklileşen gerilla direnişi, aynı zamanda sonuç alan direniş olur. Çünkü; AKP-MHP saldırıp da sonuç alamadığında kendisi zayıflamaktadır. Saldırılar ne kadar ağır olursa olsun sonuç alınmadığında zayıflayan, gerileyen, iktidarını kaybetme durumuna düşen bir faşizm gerçekliği ortaya çıkar. Zaten eğer şu anda zorlanıyorsa, bütün saldırılara rağmen sonuç alamıyorsa, bu kesinlikle gerillanın fedaice direnmesi sonucudur. Bu gerçekliğin de herkes tarafında görülmesi gerekiyor.
Faşizmin olduğu yerde anti-faşist cephe kurulur
Eğer gerilla direnmeseydi, direnecek gücü göstermeseydi şu anda Erdoğan-Bahçeli zaferini ilan ederdi. Zafer ilan edemiyor. “Bizim geleceğimiz Türkiye’nin geleceğidir; biz kaybedersek Türkiye kaybeder” diyor. Hala büyük kaybetme korkusuyla yaşıyor. Bu nedenle kendi kaybetmesini Türkiye’nin kaybetmesi olarak gösterip toplumun desteğini alarak ayakta kalmaya çalışıyor. İşin gerçeği budur. Kaybetme korkusundan uzaklaşacak, rahatlayacak bir siyasal durum ortaya çıkmıyor. Saldırıyor, saldırıyor, sonuç alamıyor. Sonuç alamayınca da güçten, takatten düşüyor. Bu bakımdan faşizm güçlü zamanında değildir; en zayıf zamanındadır. Bu gerçekliğin tüm demokrasi güçleri, halkımız ve halklar tarafından görülmesi lazım. Sol ve sosyalist güçler tarafından görülmesi lazım. Demokratik yelpaze içindeki herkesin AKP-MHP iktidarının bu zayıf konumunu anlaması lazım. Bu durumda ne gerekiyor? Demokratik bir blok yaratıp mücadeleyi süreklileştirmek gerekiyor. Kesinlikle demokratik bir blok yaratıp mücadele süreklileştiğinde, bu iktidarın yerinde yeller eser. Ayakta kalıyorlarsa, nedeni; demokrasi güçlerinin ortaklaşıp ortak mücadele verememesidir. Mücadeleyi kesintisiz yürütemiyorlar. Mücadele yürütülüyor, ancak kesintili oluyor, zayıf ve eksik kalıyor. Faşizm deniyorsa, herkes sorumlu davranacaktır. Faşizmin olduğu yerde anti-faşist cephe kurulur. En geniş yelpazede faşizme karşı demokrasi güçlerinin birliği, cephesi, platformu, bloku ortaya çıkarılır. Bu yapılamıyorsa ortada büyük bir sorumsuzluk var demektir. Kim engelliyorsa sorumsuzca yaklaşıyordur, faşizme hizmet ediyordur, faşizmin ömrünün uzamasına yardımcı oluyordur.
Faşizme karşı HBDH oluşturulmuştur
Bu bakımdan tüm demokrasi güçlerinin bir araya gelmesi gerekiyor. Bir araya gelip mücadeleyi süreklileştirmeleri gerekiyor. Faşizmi düşürmenin yolu, asgari bir program etrafında tüm demokrasi güçlerini bir araya getirip çok zengin örgütlenme biçimleriyle, çok zengin eylem biçimleriyle mücadelenin süreklileştirilmesinden geçer. Böyle bir tarihi görev herkesin önünde duruyor. Demokrasi güçlerinin üzerinde böyle bir sorumluluk, önünde böyle bir görev var. Erdoğan; “durmak yok, yola devam” diyor. Böyle bir faşizme karşı mücadele de kesintisiz olmalıdır. HDK-HDP doğruyu söyledi, “durmayacağız, durduracağız” dedi. Evet, durmamalı, durdurulmalı! Ama bunun yol ve yöntemi var. Demokrasi güçlerinin birliğinin sağlanması gerekiyor. Sol, sosyalist güçlerin birliğinin sağlanması gerekiyor. CHP içindeki demokrat, ilerici kesimler böyle bir cephe içine çekilmeli, çekilmiyorsa da diğer güçler bir araya gelmeli, faşizme karşı bir demokrasi cephesi kurmalıdırlar. Demokrasi güçleri CHP’nin kem-küm edişine bakarak oyalanamazlar. CHP şu anda Kürtlerdir, şunlardır, bunlardır diyerek bırakalım demokrasi cephesine gelmeyi, demokrasi cephesinin oluşmasını engelliyor. Buna izin verilmemelidir. Demokrasi cephesine çekilmeye çalışılmalı, çekilmiyorsa demokrasi cephesi kurularak, CHP aşılarak faşizme karşı mücadele yükseltilmeli. Bu konuda artık beklenemez. Demokrasi cephesinin, blokunun kurulmaması, demokrasi güçlerinin birliğinin yaratılmaması artık suçtur. Kim gelmezse tarih karşısında suçlu durumdadır. Bu yönüyle faşizme karşı cephenin kurulması zamanı gelmiş, geçiyor. Demokrasi cephesi kurulursa, mücadele edilirse Erdoğan-Bahçeli faşizmi ayakta kalmayacaktır.
Bu dönemde demokrasi güçlerinin aktif olması lazım; hem herkese gitmesi ve herkesi birleştirme çabası içinde olması lazım hem de mevcut örgütlenme düzeyiyle hangi eylemler yapılıyorsa azamisinin yapılması gerekiyor. Gençliğin her yerde eylemde olması gerekiyor. Kadınların eylemde olması gerekiyor. Örgütlü grupların, toplulukların eyleme geçmesi gerekiyor. Mahallede, sokakta, her yerde küçük büyük demeden direniş birimleri de kurulabillir; faşizme karşı, polislere karşı, devletin saldırı güçlerine karşı halk, birimler direnişe geçmelidir. Bu açıdan Kürt demokratik güçlerinin, sol ve sosyalist güçlerin, örgütlü tüm güçlerin, Türkiye’nin demokrasi güçlerinin her yerde kimseden beklemeden örgütlenmesi ve eyleme geçmesi gerekiyor. Ortaklaşma olmadı, o zaman bekleyelim, denilemez. Faşizme karşı anti-faşist cepheyi yaratma ve daha etkili eylemler yaratma çabasıyla her grubun, her birimin kendini örgütleyip eylem yapma çabaları yan yana yürütülmelidir. Hiçbir gerekçe devrimci güçlerin, demokrasi güçlerinin, anti-faşist güçlerin eylemsiz kalmasını izah edemez. Hiçbir gerekçe ortaya konulmadan, herkes bulunduğu yerde anti-faşist örgütlenmeler, birimler kurmalı, faşizme karşı direnişe geçmelidir. Bu dönem böyle bir dönemdir.
Kuşkusuz yapılması gereken en önemli iş, tüm demokrasi güçlerinin bir araya getirilmesi, bu bir araya gelişin yarattığı sinerjiyle de eylem kapasitelerini arttırmalarıdır. Faşizme karşı, Halkların Birleşik Devrim Hareketi- HBDH, oluşturulmuştur. Bu, yoğunluklu olarak illegal devrimci güçlerin bir birleşik hareketi olarak ortaya çıkmıştır. Bu aslında öngörüsü yüksek, çok önemli bir çabadır. Bunun gerçekleşmesi çok önemli ve sorumlu bir yaklaşımdır. Faşizme karşı bir duruşun ortaya konulması bile önemlidir. Anti-faşist bir cephenin varlığı bile bu ortamda çok önemlidir. Halkların Birleşik Devrim Hareketi, belki henüz istenilen örgütlülüğe ve eyleme ulaşamamıştır. Özellikle Türkiye’de gençleri, kadınları, halkı harekete geçirmede beklenen performansı ve gelişmeyi hala yaratamamıştır ama buna rağmen HBDH’yi çok önemli görmek gerekiyor. Legal alanda da herkesin bu sorumlulukla, bu yaklaşımla bütün demokrasi güçlerini birleştirmesi gerekiyor. HBDH’deki o sorumluluk, o bilinç, o görev anlayışı kesinlikle Türkiye’deki bütün sol güçlerin, sosyalist güçlerin, demokrasi güçlerinin göstermesi gereken tutum olmaktadır. Bu açıdan Halkların Birleşik Devrim Hareketi’nin örgütlendirilmesi, faşizme karşı tutum ortaya koyması, yetersiz de olsa belirli bir mücadele duruşunun, tutumunun, eyleminin ortaya çıkarılması çok önemlidir. İşte bu zemin üzerinden, bu zihniyet, bu sorumluluk anlayışı üzerinden Türkiye’deki tüm demokrasi güçleri bir araya gelerek anti-faşist bir hareket ortaya çıkarabilirler, yaratabilirler. Bu yaratıldığında AKP-MHP iktidarı sonun başlangıcını yaşayacaktır. Faşizm saldırıyor ama en geniş kesimleri örgütleme, faşizme karşı çıkartma, mücadelenin toplumsal zeminini güçlendirerek çok geniş yol ve yöntemlerle faşizme karşı mücadele verme imkanları da fazlasıyla ortaya çıkmıştır. Bu iktidarın meşruiyeti çok zayıflamıştır. Meşruiyeti ortadan kalkmıştır. Meşruiyeti olmayan bir iktidara karşı mücadele yürütmek ve onu iktidardan düşürmek zor değildir. AKP-MHP faşizminin meşruiyeti çok zayıflamışken ona karşı direnenlerin meşruiyeti çok güçlüdür. Bu bakımdan faşizm karşısında mücadele imkanları da artmış, kazanma koşulları da güçlenmiştir. En başta da toplumun büyük çoğunluğunu karşısına aldığından faşizme karşı en geniş yelpazede örgütlemeler gerçekleştirme imkanları fazlasıyla artmıştır. Faşizme karşı her türlü eylemi gerçekleştirme imkanları fazlasıyla artmıştır. Faşizmin içine düştüğü bu durumdan yararlanmak gerekiyor. Türkiye halklarının, Türkiye toplumunun faşizme karşı öfkesini görüp, bunu örgütleyip harekete geçirmek gerekiyor.
Kürdistan’da ne kadar zayıf olduğu görülmelidir
Şu an Kürdistan’da halk AKP faşizmine karşı çok öfkelidir. Kürdistan tarihinde halkımızın soykırımcı sömürgeciliğe karşı en fazla öfke duyduğu bir zamandan geçiliyor. Türkiye cumhuriyeti tarihinde hiçbir iktidar böyle bir duruma düşmemiştir. Hiçbir iktidar Kürdistan’daki meşruiyetini bu düzeyde yitirmemiştir. Artık, Kürt karşıtı her türlü zulüm aracını kullanan soykırımcı bir faşizm ortaya çıkmıştır. Kürt düşmanıdır, Kürdistan düşmanıdır. Kürt halkının özgür ve demokratik yaşamının, Kürt’ün bütün değerlerinin düşmanıdır. Kürt’ün ismine düşmandır; diline, kültürüne, her şeyine düşmandır. Bakmayın hala TRT 6’nın açık olmasına; soykırımcı sömürgeciliğin özel savaş aracı olduğu için kapatılmıyor. Soykırımcı sömürgeciliğe hizmet etmektedir. Soykırımcı faşist sömürgeciliğin örtüsüdür. Soykırımı örtme, Kürt’ü bitirme saldırısının kılıfıdır. Artık mecliste Kürt, Kürdistan bile denilmeyecek; Kürtlerden söz edilmeyecek. Zaten bütün belediyelerde yaptıkları ortada değil mi? İlk yaptıkları iş Kürt kültürüyle ilgili kurumları tasfiye etmek olmuştur. Kürtçeye saldırmak olmuştur. Kürdistan’daki katliamların sembolü olan heykeller yıkılmıştır. Orhan Doğan’ın heykeline bile saldırılmıştır. Kürt’ü, Kürtlüğü, Kürt’ün demokrasi ve özgürlük mücadelesini hatırlatan her şeyin kökü kazınmak istenmektedir. Bu açıdan soykırımcı sömürgeciliğin Kürdistan’da ne kadar zayıf olduğu da görülmelidir. Kürtlerle Osmanlı imparatorluğu, Türkiye cumhuriyeti dahil devlet arasındaki bağın bu kadar koptuğu, devletin de Kürtlere bu kadar yoğun saldırdığı başka bir dönem görülmemiştir. Bu, soykırımcı sömürgeciliğin bitişini ifade etmektedir.
Bu yönüyle gayri meşru, Kürt düşmanı, soykırımcı bir rejime karşı toplumu örgütlemenin de, mücadele etmenin de imkanları fazlasıyla artmıştır. Direnmenin meşruiyeti en yüksek düzeydedir. Özyönetim direnişleri çok meşru ve haklı bir direnişti. Fakat bizzat Kürt demokratik hareketi içinde, Kürt Özgürlük Hareketi içinde, demokratik ve sol güçler içinde bu direnişin meşruiyetini tırtıklayan yaklaşımlar vardı. Direnişi esas olarak zayıflatan en temel etken bunlardı. Ama şimdi AKP faşizmine karşı direnmenin meşruiyeti en yüksek düzeydedir. Faşizme karşı direnme iradesi ve kararlılığı olanlar örgütlenip mücadeleyi geliştirebilirler. Bunu bir daha vurguluyoruz; faşizme karşı mücadele etme iradesi ve kararlılığı olanlar Kürdistan’da da Türkiye’de de örgütlenip faşizme karşı mücadeleyi yükseltebilirler. Kim, ‘faşizme karşı anti-faşist örgütlenme yapma imkanı yok’, kim, ‘bu faşizme karşı örgütlenme ve direnme koşulları yetersiz’ diyorsa gerçeklere gözlerini kapatıyordur. Ya da kendisinin mücadele iradesi ve kararlılığı yoktur. Yoksa mevcut ortamda hem Kürdistan’da hem de Türkiye’de faşizme karşı örgütlenme iradesi, eylem yapma iradesi ve kararlılığını ortaya koyanlar toplumu örgütlerler, faşizme karşı mücadeleyi geliştirirler, faşizmi geriletirler, faşizmi yıkılma süreci içine sokarlar. Bu açıdan bu dönemde esas olan, bu anti-faşist mücadele iradesini, mücadele yaklaşımını ortaya çıkarmak ve herkesi de böyle bir irade ve kararlılık içinde faşizme karşı duruş göstermeye sevk etmektir.
Demokratik Kuzey Suriye Federasyonu da şekillenecektir
Kürt Özgürlük Hareketi’nin mücadelesi sadece Türkiye’de sürmüyor; tüm Ortadoğu’da bu mücadele sürmektedir. Ortadoğu’da süren mücadele, başta Erdoğan ve AKP iktidarı olmak üzere Ortadoğu’daki tüm gerici iktidarlara karşı yürütülen mücadeledir. Mücadelenin böyle bütünlüklü bir karakteri vardır. Bakur’da da Rojava’da da Irak’ta da İran’da da Başûr’da da yürütülen mücadeleler bütünlüklüdür. Bu mücadelenin tümü özgürlük güçlerinin, demokrasi ve özgürlük karşıtı güçlere karşı yürüttüğü mücadeledir. Bu gerçekliğin bir kere görülmesi gerekiyor. Bu yönüyle Reqa’da yürütülen savaş sadece DAİŞ’e karşı değildir; orada, tüm Ortadoğu’daki demokrasi ve özgürlük karşıtı güçlere karşı savaş yürütülüyor. En başta da Türkiye’deki AKP-MHP faşizmine karşı yürütülen bir savaştır. Bu açıdan Reqa’daki hamlenin başarısıyla birlikte sadece Kuzey Suriye ve Suriye’de değil, Ortadoğu’da önemli siyasal sonuçlar olacaktır, Türkiye üzerinde ciddi etkisi bulunacaktır. Reqa’nın özgürleştirilmesiyle birlikte Demokratik Kuzey Suriye Federasyonu şekillenecektir. Çünkü; Reqa Hamlesi’nde esas olarak da Arap gençler, Arap güçleri yer almaktadır. Bu yönüyle Reqa Hamlesi’nin başarısı; Kürt, Arap, Süryani, Ermeni, Türkmen, Çeçen halklarının başarısı olacaktır. Demokratik Ulus’un başarısı olacaktır. Demokratik Ulus temelinde şekillenen Demokratik Kuzey Suriye Federasyonu’nun başarısı olacaktır. Demokratik Kuzey Suriye Federasyonu bir Kürt federasyonu değildir. İçinde Arapların, Kürtlerin, Süryanilerin, Ermenilerin, Çeçenlerin olduğu halkların demokratik federasyonudur. Burada kazanan, zafere giden demokrasidir, özgürlüklerdir. Reqa’da DAİŞ yenildiğinde sadece Kuzey Suriye’de değil, Suriye’nin genelinde demokrasi güçleri ve özgürlük güçleri kazanmış olacaktır.
Reqa’da DAİŞ’in yenilgiye uğratılmasıyla birlikte Suriye’nin nasıl şekilleneceği ortaya çıkacaktır. Suriye artık merkeziyetçi otoriter bir sistem olmayacak ya da sadece bir ulusal topluma dayalı bir sistem olmayacaktır. Arap’ıyla, Kürt’üyle, Süryani’siyle, Çeçen’iyle, Alevi’siyle, Ermeni’siyle bütün farklı etnik ve dinsel kimliklerin demokrasi içinde özgürlüklerini yaşayacağı bir Suriye olacaktır. Suriye değişmek zorunda kalacaktır. Reqa Hamlesi’nin başarısı, Suriye’nin demokratik temelde yeniden şekillenmesi sürecini başlatacaktır. Artık Suriye demokratikleşmeden, ne istikrara kavuşabilir ne barış gelebilir ne de Suriye birliğini koruyabilir. İstikrarın da barışın da birliğin de güvencesi demokratikleşme olacaktır. Bu çok önemlidir. Suriye demokratikleşme sürecine girdiğinde bütün Ortadoğu demokratikleşme sürecine girecektir. Suriye’de oluşacak demokratikleşme düzeyi bütün Ortadoğu’yu etkileyecektir. Zaten Erdoğan bundan korkmaktadır. Korkudan tir tir titremektedir. Suriye’nin demokratikleşmesi demek; Türkiye’nin demokratikleşmesinin kapısının aralanması demektir. Türkiye’nin demokratikleşmesi demek; Devlet Bahçeli ve Tayyip Erdoğan gibi faşist şeflerin siyaset sahnesini terk etmesi, siyaset sahnesinden silinmesi anlamına gelecektir. Türkiye’nin demokratikleşmesi de, Kürt sorununun çözümü demektir.
Reqa Hamlesi’yle birlikte Rojava Devrimi büyük bir başarı kazanmıştır. Rojava Devrimi kendi amaçlarına büyük oranda ulaşmıştır. Önder Apo, Rojava Devrimi başladığında beş-altı şehri kurtarmak yetmez, devrimi Suriye’ye yaymadan güvenceye alamazsınız, demişti. Rojava Devrimi de Önder Apo’nun bu çizgisiyle Rojava’yı aşıp Kuzey Suriye’ye yayılarak büyük başarılar elde etmiştir. Rojava Devrimi’nin en büyük başarısı, Kürtlerle Arapların dostluğuna, kardeşliğine dayalı bir Demokratik Kuzey Suriye Federasyonu ortaya çıkarmasıdır. Bu federasyon etnik bir federasyon değildir. Ne Kürt’e, ne Arap’a, ne Türkmen’e, ne de Çerkez’e aittir, demokrasiye aittir, özgürlükçü güçlere aittir, bütün halklara aittir, Demokratik Ulus’a aittir. Böyle bir federasyonun ortaya çıkması, Suriye’nin demokratikleşmesinin temeli haline gelmesi demektir. Bu bakımdan Demokratik Kuzey Suriye Federasyonu’nu sadece Suriye’deki bir coğrafyada yapılan federasyon olarak da göremeyiz. Yeni Suriye’nin nasıl şekilleneceğinin belirleneceği alan olacaktır. Bunu kesinlikle böyle görmek gerekiyor.
Reqa’nın alınması gerçekten de bir eşik olarak görülmelidir
Reqa’nın alınmasıyla birlikte Suriye’nin demokratikleşmesi açısından, Suriye’nin demokratik birliği açısından bir eşik aşılmış olacaktır. Bu bakımdan Reqa gerçekten de bir eşik olarak görülmelidir. Suriye’de giderek demokratikleşme sürecinin tartışılacağı yeni bir döneme girilecektir. Reqa’dan sonra artık savaş eskisi gibi sürmeyecektir. Yine savaş ve mücadele olacaktır ama artık demokratik Suriye’nin nasıl olacağı, Suriye’nin nasıl şekilleneceği konuları daha çok tartışılacaktır, daha fazla gündemde olacaktır. Bugüne kadar süren Cenevre ve Astana görüşmelerinde yeni Suriye’nin nasıl olacağı tartışılmadı. Ya da oralar siyasal çözüm tartışmalarının yapıldığı yer olmadı. Taraflar birbirlerine karşı tutum ve mücadelelerini ortaya koydular. Bundan sonra artık Suriye’nin siyasal yollarla yeni sistemini oluşturma süreci yaşanacaktır. Bundan sonra Cenevre olursa anlamlı olacaktır; bundan sonra bu tür toplantılarda Suriye’nin geleceği tartışılacaktır. Şimdiye kadar böyle bir tartışma yapılmamıştır. Bu tartışmanın yürütüleceği bir zemin de yoktu. Savaşta güçlerin durumu daha tam netleşmemişti. Bu açıdan Reqa Hamlesi, Rojava Devrimi’nin yeni başarılar elde etmesi, Demokratik Kuzey Suriye Federasyonu’nun temeli haline gelmesi ve bu temelde de demokratik Suriye’nin şekillenmesinde esas alınacak bir zemin olması anlamına gelecektir. Artık Suriye ile ilgilenen tüm siyasal güçlerin üzerinde tartışacağı, uzlaşacağı bir zemin vardır. O da Demokratik Kuzey Suriye Federasyonu’dur. Artık hiç kimse ne eski Suriye temelinde istikrar ve barışın olabileceğini düşünebilir ne de kendine muhalif diyen güçlerin yaklaşımıyla yeni bir Suriye kurulabilir. Şu anda yeni Suriye’nin kuruluşu açısından en avantajlı güç Demokratik Kuzey Suriye Federasyonu’dur; Rojava Devrimi’nin değerleridir. Rojava Devrimi’ni başlatan, geliştiren değerler Demokratik Kuzey Suriye Federasyonu’nu oluşturduğu gibi, Demokratik Suriye’nin oluşmasında da en temel etken olacaktır.
Kuşkusuz hala Şehba, İdlib gibi Firat’ın batısındaki alanların durumu da önemlidir. Oraların durumu da Suriye’nin geleceğini etkileyecektir. Şehba, Efrîn ve Kobanê arası alan da önemlidir. Yine Dêra Zor tarafı önemlidir. Önümüzdeki dönemde mücadele bu alanlarda şekillenecek. Nitekim şimdiden Şehba bölgesinde, Efrîn-Kobanê hattında, Firat’ın batısında önemli bir askeri ve siyasal mücadele sürmektedir. Yine Dêra Zor çevresinde, Ürdün tarafında mücadele sürmektedir. Suriye’nin doğusu ve Irak sınırında DAİŞ bundan sonra da bir dönem varlığını sürdürecektir. Reqa’dan sonra DAİŞ’in giderek Irak’a çekilmesi, Irak üzerinde savaşını yürütmesi büyük bir olasılıktır. Suriye’de giderek dayanağı zayıflayan DAİŞ, çıktığı topraklar üzerinde Irak’a karşı savaş yürütecektir. Bir nevi Irak’a ve İran’a karşı kullanmak isteyen bazı güçler tarafından orada varlığı sürdürülecektir. Bunu böyle görmek gerekir. Bu temelde de Irak’tan beslenerek Suriye’nin doğusunda etkinliğini bir dönem daha sürdürecektir. Tabii ki Dêra Zor’un durumu farklıdır. Dêra Zor’un esas olarak Demokratik Kuzey Suriye Federasyonu açısından önemi var. Kendi güvenliğini koruması açısından önemlidir. Dêra Zor’u aldığı takdirde Demokratik Kuzey Suriye Federasyonu’na yönelik tehditler azalacaktır ya da tehditler etkisiz kalacaktır. Ama Dêra Zor’un alınmaması, DAİŞ’te kalması Demokratik Kuzey Suriye Federasyonu’na tehdittir.
Diğer yandan rejim de Dêra Zor’u tümden aldığında sürekli Demokratik Kuzey Suriye Federasyonu ile bir gerilim yaşayacaktır. Bu bakımdan Doğu Suriye’deki durum kısa sürede istikrara kavuşmayacaktır. Orada bir gerilim yaşanacaktır. Fakat bu gerilimlerin çok ciddi genel bir savaşa dönüşmesi de beklenmemelidir. Mevcut durumda Demokratik Kuzey Suriye Federasyonu’na, yine Demokratik Kuzey Suriye Federasyonu içindeki özerk Kürt kantonlarına yönelik Suriye rejiminin ciddi bir saldırı yapması söz konusu olamaz. Suriye böyle bir şey yaptığı takdirde birçok durum değişebilir. Suriye ile Kürtlerin uzlaşma zemini kalmayabilir. Bu bakımdan Suriye’nin doğrudan Kürtlere yönelik saldırısı öyle kolay göze alınacak bir saldırı değildir. Suriye devleti bunu yaptığı takdirde, mevcut Suriye rejimi kendi yok oluşunu da başlatmış olur. Bu yönüyle gerilimler olur ama gerilimlerin başka güçlerin öngördüğü gibi bir Demokratik Kuzey Suriye Federasyonu ile merkezi Şam’daki yönetimin, siyasi güçlerin çok şiddetli bir çatışması ya da hesaplaşması haline dönüşmesi kolay değildir. Bunun en başta da Suriye’ye, Suriye’deki rejime, siyasi güçlere hiçbir faydası olmayacaktır. Ancak Suriye’deki mevcut dengeler, bugünkünden farklı bir konuma gider ve mevcut rejim kendi konumunun güçlendiğini görürse, böyle bir savaş olasılığı da gündeme gelebilir.
AKP iktidarı, Suriye dahil bir Arap cephesiyle karşı karşıya gelebilir
Firat’ın batısı ise çok karmaşık siyasal ve askeri durum arz etmektedir. Orada şimdiye kadar Türkiye, Katar ve Suudi Arabistan’ın desteğiyle bazı güçleri besleyip büyüttü. Şimdi ise Suudi Arabistan ve Türkiye karşı karşıya gelmiş bulunmaktadır. Artık bu çatışma, kavga nereye gider bilinmez ama mevcut durumda Türkiye ile Suudi Arabistan’ın çatışması gündeme girmiştir. Bu durum tabii ki hem mevcut Suriye rejimi açısından belli imkanlar ortaya çıkarmaktadır hem de QSD güçleri ve Demokratik Kuzey Suriye Federasyonu güçleri açısından belirli avantajlar ortaya çıkarmaktadır. Türkiye hala Katar’dan para alabilse de Suudi Arabistan’ın desteğini kaybetmesi, Katar’ın mevcut durumda ABD dahil belli Arap güçleri tarafından tutum alınan ülke olması, Türkiye’yi Şehba bölgesinde yalnız düşürmüştür. Bunu da herkes görüyor. Bunu Suriye rejimi de görüyor, Rusya da görüyor, ABD de görüyor, devrimci güçler de görüyor. AKP iktidarı şimdi komplolarla, oyunlarla bazı güçlerin desteğini alıp konumunu güçlendirmek istiyor. Ancak Türkiye’yi herkes tanıdığından, yaptığı oyunları fark ettiğinden bu tür girişimler sonuç almıyor. Buna rağmen Türkiye tüm imkanlarını kullanarak, şantajlar yaparak Firat’ın batısındaki Kürtlerin kazanımlarını darbelemek istiyor. Bu konuda pazarlıklar yapma, tavizler verme yaklaşımı da bulunmaktadır. Bu açıdan günlük takip edilmesi ve tutum alınması gereken bir durum söz konusudur.
Erdoğan istediği kadar kabadayılık yapsın, bağırsın, çağırsın, yalnızlaşmıştır. Herhangi bir girişimi AKP iktidarının tümden tasfiye olmasıyla sonuçlanabilir. Şu anda AKP iktidarı kritik durumdadır. Kuşkusuz sürekli saldırıyor, sürekli tehdit ediyor. Bunlar zayıflığın ürünüdür. Orada bir nevi namusu kurtarma yolundadır, zevahiri kurtarma çabası içindedir. Çünkü; gerçekten konumu zayıflamıştır. Öyle, “Firat Kalkanı’yla girdim, güçlendim” sözleri hikayedir. ‘Firat Kalkanı’ döneminde Suudi Arabistan’ın da, Katar’ın da desteği vardı. Katar şimdi parası dışında destek verecek durumda değildir; Suudi Arabistan’la karşı karşıya gelmiştir; Mısır’la zaten karşı karşıyadır. Bu bakımdan Suriye dahil bir Arap cephesiyle karşı karşıya gelme durumu vardır. Belki Türkiye, Suudi Arabistan’la karşı karşıya gelmeyi, İran’la yakınlaşma etkeni olarak görebilir ama İran da, Suudi Arabistan’la, genel Sünni Arap cephesiyle yaşadığı çatışmayla Suriye’deki çatışmayı birbirinden ayıracaktır. Hatta Suriye’de Türkiye-Suudi Arabistan çelişkisinin ortaya çıkmasından hem Suriye hem de İran yararlanmaya çalışacaktır. Bu yararlanma da herhalde Türkiye’nin hayrına olmayacak, Türkiye’nin pozisyonunun daha fazla zayıflamasıyla sonuçlanacaktır.
Efrîn halkı, saldırılar karşısında direnecektir. Şu anlaşılıyor ki, Şehba, yani Bab, Cerablus’un da içinde olduğu bölgede Türk devletine karşı bir direniş ortaya çıkacaktır, bir direniş gelişecektir. Hatta şunu söyleyebiliriz; Şehba’daki Kürt, Arap, Çeçen, Türkmen toplulukların direnişi eskisine göre daha güçlü olacaktır. Zaten yakın zamanda ortak komutanlıklar altında birleştiler, Türkiye’ye karşı direnileceğini ortaya koydular. Bir nevi orada Türkiye’ye karşı, bütün Suriye halklarının ulusal kurtuluş savaşı yürütülecektir. Hatta Suriye halkları, Türkiye’ye karşı yütüttükleri bu savaşta kimlik ve irade kazanacaklardır. Demokratik Suriye’nin mayalanması bir yönüyle de burada atılacak ve derinleşecektir. Çünkü; buradaki direniş Halep’i etkileyecektir. Halep’in de Suriye’nin şekillenmesinde önemli rol oynayacağı açıktır. Halep’teki ve çevresindeki halkın, Arapların, Türkmenlerin, Süryanilerin, Ermenilerin, Kürtlerin Şehba’da Türk ordusuna karşı savaş yürütmesi, Suriye halklarının irade kazanması ve güçlenmesinde, Suriye’nin demokratik ulus olarak birliğini korumasında çok önemli etken olacaktır.
Zorluklar, sıkıntılar olmadan devrim olmaz
Demokratik Kuzey Suriye Federasyonu zaman zaman bölünme etkeni olarak gösterilmeye çalışılıyor. Aksine Demokratik Kuzey Suriye Federasyonu bölünme etkeni değil, Suriye’nin birliğini güçlendiren bir projedir, bir çözüm modelidir. Buna Şehba’daki ortak direniş de eklenince Suriye’nin demokratik birliği güçlenecektir. Ama nasıl birlik? Bütün etnik ve dinsel toplulukların özgür ve demokratik yaşadığı, yerel demokrasinin olduğu, yerel demokrasinin hem demokratik özerklikler hem federasyonlar temelinde Suriye’nin siyasal sisteminin temeli haline geldiği ve bu temelde de Suriye’nin hiçbir ülkenin yapamadığı kadar birliğini pekiştirip demokratik karakter kazanıp güçlü hale geldiği yeni bir Suriye gerçeği ortaya çıkacaktır. Demokratik Kuzey Suriye Federasyonu ve Şehba’daki gelişmeler hem Suriye’nin demokratikleşmesinde hem de Suriye’nin demokratik birliğinde önemli rol oynayacaktır.
Bu çerçevede Efrîn’deki halkın direnişi de önemlidir. Efrîn artık örgütlenmiş, demokratik sistemi oluşmuş bir kantondur, bir özerk bölgedir. Demokratikleşme ise her zaman halkın gücünün açığa çıkarılmasını ifade eder. Demokratikleşme kadar halkın gücünü açığa çıkaran, halkın dış güçlere karşı mücadelesini güçlendiren başka bir anlayış ve sistem yoktur. Bu bakımdan Efrîn’de demokratik topluma dayalı demokratik konfederal sistemin bulunması, Türkiye’nin saldırılarına karşı da halkın güçlü bir direniş göstereceğini ortaya koymaktadır. Halk demokratik sistemine dayanarak Demokratik Konfederalizm’e ve Demokratik Ulus’a dayanarak Türk devletine karşı direnecektir. Halk Efrîn’de özgür ve demokratik yaşamın tadını almıştır. Kuşkusuz devrim dönemi aynı zamanda sıkıntılar ve zorluklar dönemidir. Tabii ki zorluklar olmadan, sıkıntılar olmadan devrim olmaz. Ya da zorlukları ve sıkıntıları göze almadan ne özgürlük gelir ne demokrasi gelir ne de devrim gerçekleşir. Bu yönüyle Efrîn’deki yetersizlikler, eksiklikler, zorluklar, sıkıntılar o devrimin doğası gereğidir. Devrimi zayıflatan değil, devrimin daha da güçlendirilmesini sağlama konusunda çabanın daha da arttırılmasını gerektiren gerekçelerdir.
Efrîn’de direniş, esas olarak bir halk direnişi olarak gelişecektir
Bu yönüyle Efrîn, soykırımcı sömürgeciliğe karşı direnecektir. Bu direniş sadece askeri güçlerin direnişi olmayacaktır; halk taşıyla, sopasıyla direnecektir. Zaten Efrîn’de direniş sadece askeri olursa, olmaz. Askeri özsavunmayla, toplumun demokratik örgütlenmelerinin özsavunması olan serhildanıyla, taşıyla, sopasıyla direnecektir. Bu yönüyle Efrîn’deki direniş sadece, YPG-YPJ’nin, oradaki devrimci güçlerin direnişi olmayacaktır. Direniş esas olarak Efrîn’de bir halk direnişi olarak gelişecektir. Halk köylerde, sokaklarda, mahallelerde, şehirlerde serhildan bilinciyle, örgütlü gücüyle, iradesiyle direnecektir. Bu açıktır. Zaten Türkiye destekli çetelerin Efrîn halkının direnişi karşısında durabilmeleri mümkün değildir. Böyle olsaydı Erdoğan her gün Efrîn’i tehdit etmezdi. Erdoğan da, Türkiye de, dünya da biliyor ki, oradaki çete grupların hiçbirisi Efrîn’deki devrimci güçler karşısında duramaz. Şehba’daki devrimci güçler karşısında duramaz. Zaten bunun için Türkiye, Bab’a, Cerablus’a doğrudan girdi. Efrîn’e de doğrudan gireceğim, diyor. Zaten kendisine bağlı çetelerin yapacağı bir şey yoktur. Ama kendisi de doğrudan girdiğinde bu giriş, bu saldırı Erdoğan’a, Erdoğan hükümetine pahalıya patlatılacaktır. Erdoğan’ı zayıflatan Kobanê Direnişi oldu, Erdoğan’ın siyasi dengelerinin altüst olmasını sağlayan Kobanê Direnişi oldu, Efrîn direnişi ise, Erdoğan’ı ve AKP hükümetini tümüyle götürecektir. Bir işgalci güç olarak gelecek, Efrîn’e girecek, orayı işgal edecek! Efrîn halkı ona, o zevki tattırmayacaktır, direnecektir. Orayı bir direniş alanı haline getirecektir. Öyle bir direniş alanı haline getirecektir ki, belki de Erdoğan bir zamanlar Amerikalıların Vietnam’da söylediği gibi daha fazla asker, daha fazla silah, daha fazla uçak demek zorunda kalacaktır. Efrîn halkı, Demokratik Suriye Güçleri kesinlikle Şehba’yı ve Efrîn’i Türk devletine bataklık haline getireceklerdir. Özgür ve demokratik yaşam için bu gereklidir. Rojava Devrimcileri, Efrîn halkı, QSD güçleri özgür ve demokratik yaşamı kazanmak, Suriye’yi demokratikleştirmek için Erdoğan’ın ve AKP iktidarının saldırttığı güçleri de yenilgiye uğratması gerekiyor. Bu güçlere karşı Suriye halklarının ulusal demokratik direnişini geliştirmeleri gerekir. Efrîn ve Şehba’daki direniş sadece Kürtlerin direnişi olmayacaktır; tüm Suriye halklarının işgalcilere karşı direnişi olacaktır. Demokratik ulusal birliğin, ulusal cephenin direnişi olacaktır.
Sanki Başûrê Kurdistan KDP’nin tapulu malıdır
Başûrê Kurdistan’daki siyasal durum da ilginç bir düzeye ulaşmıştır. 1992’de PKK’ye saldırarak bir gün sonra meclis ilan edilmesinin üzerinden 25 yıl geçti. Ancak bu 25 yıl içinde demokratik, adil, eşit bir düzen kurulamadı. Sanki Kürdistan birilerinin tapulu malı, üzerinde istediği gibi bir tasarruf yapılabilirmiş gibi bir yönetim ortaya çıktı. Zaten Başûrlu partilerin zihniyeti şudur; toplumu yönetmek, topluma egemen olmak, toplumun üzerinde hakimiyet kurmak! Bu gerçekten de 20. yüzyıldan hatta daha önceki yüzyıllardan bile daha geri bir yönetim anlayışıdır. Bu kadar halka tepeden bakan, halkı bir sürü yerine koyan siyasi anlayış olamaz. Bir nevi Başûrê Kurdistan üzerinde özellikle KDP’nin bir egemenlik anlayışı var. Sanki Başûrê Kurdistan tapulu malıdır. Kürdistan’ın bütün imkanlarını yakın çevrelerine dağıtmaktadır. Bu yönetim anlayışından halk bıkmıştır. Halk, “Başûrê Kurdistan’da birkaç aile Başûrê Kurdistan’ın üzerinde oturmuş, istedikleri gibi yaşıyorlar, çalıyorlar, çırpıyorlar, harcıyorlar” değerlendirmesi yapıyor. Bu bir gerçekliği ifade ediyor. Dünyanın başka yerlerinde de egemen sınıflar toplumları sömürüyorlar, egemenlik kuruyorlar, yandaşlarına imkan sağlıyorlar ama Başûrê Kurdistan’da bu çok açık biçimde yapılıyor. Hiçbir kurala, kaideye uymadan, kitabına uydurulmadan açık biçimde yapılıyor. Buna karşı toplum artık tepkilidir. Toplumun partilere güveni kalmamıştır. Halk sadece, Kürdistan’ın sömürgeci güçler karşısında ayakta kalması için bu partilere, siyasi güçlere sabrediyor. Alternatifini bulsa hemen bu güçler saf dışı olacaklar. Alternatifleri olmadığı için hala Başûrê Kurdistan’da ayakta kalıyorlar. Goran Hareketi biraz muhalefet yaptı, kısa sürede ikinci parti oldu. Eğer Goran Hareketi de KDP ve YNK gibi hemen iktidar hevesine düşmeseydi, ekonomik, toplumsal, siyasal sorunlar karşısında muhalefetini sürdürseydi, şu anda Başûrê Kurdistan’da hakim olurdu. Ama meclise girince, biraz güç olunca hemen iktidar olup imkanları paylaşmak istediler ve kendi kendilerini bitirdiler. Goran’ın etkisiz kalmasının hikayesi, iktidarı paylaşmayla ilgilidir. İktidarı paylaşmaya heveslenince, birkaç bakan elde etmeye heveslenince, Goran kendi sonunu getirmiştir. Halbuki Başûr’da etkili bir muhalefet olan gücün kesinlikle Başûr’da siyasi etkisi güçlenir, temel siyasal güç haline gelirdi. Goran böyle bir tarihi fırsatı kaçırdı.
kaymağını Türkiye, KDP yiyor biraz da YNK yararlanıyor
Bir nevi Goran da sistemiçileştirildi. Böylelikle Başûr’da ekonomik, toplumsal, siyasal sorunlar daha da ağırlaştı, krize girdi. Çünkü; çözümleyici hiçbir güç ortada yok. Şu anda böyle bir kriz had safhadadır. Meclis zaten çalışmıyor. Ekonomik ve toplumsal sorunlar ağırlaşmıştır. Öyle ki, Kürtler on yıllardır, bir özgür toprağımız olsun, Kürdistanımız olsun, bize ait olsun derken, Başûrê Kurdistan’da böyle bir imkan ortaya çıkmışken gençler kaçmak istiyor, Avrupa’ya gitmek istiyor, Başûr’da yaşamak istemiyor. Bu bile başlı başına Başûrê Kurdistan’daki yönetim tarzının toplumu ne hale getirdiğini, toplumda nasıl bir umutsuzluk yarattığını, bunun sonucu da kaçışların nasıl hızlandığını göstermektedir. Aslında ekonomik imkanları az değil ama bu imkanlar peşkeş çekiliyor. Kürdistan’daki ekonominin kaymağını Türkiye ile KDP yiyor. Biraz da YNK yararlanıyor. Böyle parsellenmiş bir ekonomik sömürü sistemi var. Özellikle Türkiye öyle bir ilişki ve sistem kurmuş ki, Başûrê Kurdistan’ın gelirlerinin çoğunu Türkiye’ye götürüyor, Türkiye yiyor. Eğer şu anda Başûrê Kurdistan’ı sömürmezse, bir de Katar parası gelmezse Türkiye ekonomik olarak çöker. Türkiye nasıl bu kadar büyük ekonomik kriz ortamında varlığını hala sürdürebiliyor? Başûrê Kurdistan’ın kaynaklarını yediği için! Su gibi içiyor. Türkiye’nin her türlü malı Başûrê Kurdistan’ı işgal etmiş durumda. Hatta deforme mallar bile piyasaya sürülüyor. Bu ilişki üzerinden ekonomik kaynakları KDP’nin yönetimine yakın olanlar ve Türkiye yiyor. Başûrê Kurdistan’da öyle ciddi bir ekonomik kriz yok. Türkiye iliklerine kadar o kadar sömürmüş ki, KDP yönetimi ve çevresi iliklerine kadar öyle bir sömürüyor ki, yine YNK’ye yakın olanlar da nemalanınca toplumda bir ekonomik kriz yaşanıyor. Sözkonusu kriz, toplumda yaşanıyor. Yoksa yönetim kademeleri ve toplumun elit kesiminin bir ekonomik krizi yok. İşin gerçeği budur.
Esas kriz toplumsal alanda yaşanmaktadır. Tamamen kendisini tüketim toplumuna, kapitalizme kaptırmış, Kürt’ün esas gücü olan toplumsallığı dağıtan, Kürt’ü Kürt olmaktan, Kürdistan’ı Kürdistan olmaktan çıkaran bir ekonomik ve sosyal yaşam vardır. Ekonomik ve sosyal yaşam mevcut haliyle Kürt’ü bitiren yaşamdır. Kürt, sömürgeci egemenlik altında bile bu kadar bitirilmişlik içinde değildi. Sömürgeciliğin baskısı vardı, egemenlik altındaydı ama toplumsal yaşamı bu kadar bozan, dağıtan bir ekonomik ve toplumsal yaşam anlayışı yoktu. Şimdi ne toplumsal yaşam anlayışı var, ne ekonomik yaşam anlayışı var. Tamamen çürümeye götüren, kapitalizmin bireycileştirdiği ve tükettiği bir yaşam sistemi kurulmuş. Başûr’daki yaşam gerçekten bozuyor. Özellikle bireyciliğin, kapitalist zihniyetin girdiği yerdeki gençlik, toplum bir çürüme içine giriyor. Yine biraz geleneksel toplum direniyor. Eğer geleneksel toplumun direnişi de olmasa, Başûrê Kurdistan’da toplumsal yaşam tümden bitmiş durumdadır.
Bu duruma karşı etkili ve alternatif bir muhalefetin yapılması gerekiyor. Artık bu toplumsal yaşama, ekonomik yaşama, siyasal anlayışa karşı mücadele verilmeden, Başûrê Kurdistan kurtarılamaz. Başûrê Kurdistan’da etkili bir muhalefetin çıkarak dinamizm yaratıp mevcut iktidar güçlerini ve yozlaşmış siyasal partileri sarsması gerekiyor. KDP’yi, YNK’yi, diğer partileri sarsması, sallaması gerekiyor. Etkili muhalefetle bunlar sarsılmadan, bunlardaki siyasal, ekonomik, kültürel, toplumsal zihniyeti değiştirmek ve toplumu yeni bir yaşam arayışı içine sokmak mümkün değildir. Mevcut durumda ya Başûrê Kurdistan bir çürüme içine girerek kendi kendini tüketecektir ya da buna toplumcu demokratik güçler aktif müdahale ederek bu zihniyeti, bu yaşam anlayışını durduracaklardır. Artık bunun durdurulmasının zamanı gelmiştir. KDP’den ürkmeden, şu ya da bu partiden ürkmeden aktif açık muhalefetin yapılması gerekir. Özellikle KDP’nin politikalarına karşı etkili bir müdahalenin olması gerekir. Bu siyasal zihniyetin sarsılması gerekir. Bu siyasal tekel de yozlaştırıyor. Kürdistan’da yeni siyasal grupların, zihniyetlerin, dinamik grupların açığa çıkmasını engelliyor. Bu yönetim anlayışı sadece toplumu baskı altına almıyor, sömürmüyor; bir de yeni siyaset anlayışını, toplum anlayışını savunacak kesimlerin ortaya çıkmasını da engelliyor.
KDP ve mevcut yönetim kendisini çürüttüğü, yozlaştırdığı gibi, toplumu da yozlaşmaya açık tutan, kendisiyle birlikte Başûrê Kurdistan’ı da bitiren bir politika izliyor. Bunun artık durdurulması gerekiyor. Yurtseverlik adına, Kürtlük adına, Kürtçülük adına artık bu duruma göz yumulmaması gerekiyor. Şimdiye kadar Kürtler geçmişten beri biraz özgür bir vatan toprağı bulamamışlardı, şimdi Başûrê Kurdistan’da nısbi de olsa Kürtlere ait bir toprak var, bir yaşam alanı var. Bu nedenle şimdiye kadar KDP’ye, YNK’ye ve diğer siyasal partilere göz yumdular. Yurtsever duygular ve Kürtlük duyguları bu yanlışlıklarla yan yana yaşama, yanlışlıklara göz yumma durumunu ortaya çıkardı. Artık Başûrê Kurdistan’da diğer siyasal partilerin, gençlerin, demokratik toplumcu güçlerin bu kaygıları bırakıp mevcut duruma müdahale etmesi gerekir. Kürtlük adına, yurtseverlik adına dış dünya karşısında mevcut yönetimimizi koruyalım yaklaşımıyla mevcut siyaset ve iktidar anlayışına sessiz kalınmamalıdır. Çünkü; mevcut yönetim artık Kürt’ü zayıf düşürüyor, Kürt’ü güçsüzleştiriyor, Kürt’ü tehlikelerle karşı karşıya getiriyor, Kürt’ü yozlaştırıyor. Bu duruma müdahale edilmezse, Kürtlüğün tümden bitişini getirecek gelişmeler ortaya çıkar. Bu siyasal anlayış, bu toplumsal yaşam anlayışı, bu ekonomik yaşam anlayışıyla Kürdistan savunulamaz. Herkes kendini bir yaşama bağlamış, yaşama endekslemiş, tüketim toplumuna dayalı yaşam içinde hiç kimse ülke, vatan, özgürlük, demokrasi düşünecek halde değildir. Bunları sahiplenen, bunlar için mücadele edecek bir toplumsal güç de kalmamış. Bu nedenle DAİŞ saldırınca kısa sürede Hewlêr’in boşaltılması gündeme geldi. Eğer gerillaların direnişi olmasaydı Hewlêr düşecek, Başûrê Kurdistan’ın tümü tehlikeye girecekti. Bunu yaratan, mevcut yönetim anlayışının ekonomik, sosyal, kültürel politikalarıdır. Toplumsal politikalarıdır. Bu açıdan buna karşı artık aktif mücadelenin verilmesi gerekir. Devrimci tutumun alınması gerekir.
Başûr’daki en temel sorunlardan biri siyasal parçalanmışlıktır
Başûr’un en temel sorunu, demokratikleşme sorunudur. Kararlı bir demokratik mücadele vermenin zamanı gelmiş ve geçmektedir. Başûr’da ulusal düzeyde bazı kazanımlar ortaya çıkmış olsa da bu bir toplumsal devrimle, demokratik devrimle olmadı. Ortadoğu ve dünya siyasal dengeleri içinde KDP’nin belli bir güç kazanması, Başûrlu siyasi partilerin belli alanlara hakim olma durumu ortaya çıktı. Şimdi demokratik devrim zamanıdır. Ulusal demokratik devrim olmalı ki, Başûrê Kurdistan toplum gerçeği, gerçek ve çağdaş ihtiyaçları karşılayan yurtsever, demokrat, özgürlükçü ve toplumcu bir karaktere kavuşsun; demokratik bir sistem kurulsun. Kürtler sadece kendi topraklarını değil, bütün Ortadoğu’yu demokratikleştirme ve özgürleştirme potansiyeline sahiptirler. Kürt böyle potansiyele sahip toplum iken, bir ulus iken, bir halk iken KDP zihniyeti ve diğer partilerin zihniyeti Kürt’ü bir iki şehirde hakim olma, bir iki şehirde hakimiyet kurup orayı yönetme gibi dar zihniyete hapsetmektedir. Halbuki Kürtler demokratik karakterleriyle sadece Başûrê Kurdistan’ı değil, Irak’ta ve Ortadoğu’da öncü halk olarak çok büyük kazanımlar elde edebilirler. Ancak KDP ve Başûrlu partilerin dar milliyetçi yaklaşımları bırakalım Irak ve Ortadoğu’da, sadece Kürtler için bile olumlu ve kazanım getiren bir karakterden uzaktır. Hatta Kürt Özgürlük Hareketi özgürlükçü demokratik toplumcu çizgisiyle bütün Ortadoğu’da Kürtlere bir hamle yaptırmak isterken, Kürtler Ortadoğu’da demokratik devrimin öncüsü haline gelme durumundayken, Başûrê Kurdistan’daki yönetim ve partiler Kürt Özgürlük Hareketi’nin sadece Kürdistan’ı değil, bütün Ortadoğu’yu etkileyecek, Kürt’ü 21. yüzyılda yükselen halk haline getirecek politikalarını, örgütlülüğünü engellemeye çalışıyorlar. Gelişmesinde kendi sonlarını görerek Kürt Özgürlük Hareketi’ni de ayağından çekip geriletmek istiyorlar. Şu anda Başûrê Kurdistan’daki yönetimin, siyasal güçlerin yaklaşımı bu düzeydedir. Buna gençlerin, kadınların, tüm demokratik çevrelerin, özgürlükçü demokratik toplumcu güçlerin dur demesi, Başûrê Kurdistan’ı tam demokrasiye kavuşturacak bir demokratik devrim programıyla mevcut yönetime müdahale etmesi gerekiyor. Radikal bir demokratik devrim programıyla mevcut yönetimi aşarak Başûrê Kurdistan’ı gerçek anlamda demokratikleştirecek, Başûrê Kurdistan’ın demokratikleşmesi temelinde Irak’ın da Ortadoğu’nun da demokratikleşmesinde rol oynayacak bir siyasal mücadeleye ve hamleye ihtiyaç bulunmaktadır.
Başûr’daki en temel sorunlardan biri de, siyasal parçalanmışlıktır. Siyasal partiler ne siyasi ahlaka ne de demokratik siyasete dayanarak aralarında mücadele yapmadıklarından siyasal alan halkı bıktıracak düzeyde yozlaşmış hale gelmiştir. Şu anda Başûrê Kurdistan’da siyaset çökmüştür. Meclis çalıştırılmıyor, meclis başkanı Hewlêr’e konulmuyor. Goran güya hükümet içinde, herhangi bir etkisi yoktur. YNK hükümet içindedir ama KDP ile karşılıklı saygıya dayalı eşit bir illişki yoktur. KDP’nin YNK üzerinde hegemonik baskısı bulunmaktadır. Tüm bunlar dikkate alındığında Başûrê Kurdistan’da ne siyasal birlikten ne de o siyasal birliğin gerektirdiği bir demokratik meclisten söz edilebilir. Sorunlar ağırlaşmıştır; bu durum karşısında KDP çözümsüzdür, gençler tepkilidir, toplum tepkilidir, herkes tepkilidir. Şimdi KDP de bütün sağ iktidarların, milliyetçi kesimlerin yaptığı gibi milliyetçi söylemle toplumun dikkatlerini dışa yöneltmek ve bu temelde de siyasal, toplumsal, ekonomik, kültürel sorunların üstünü örtmek istemektedir. KDP’nin yakın zamanda gündeme getirdiği, 25 Eylül’de yapacağız dediği referandum, iç sorunların üstünü örtme referandumudur. Çünkü; bu referandumun yapılması konusunda bölgesel ve dünya koşulları elverişli değil, yine iç koşullar elverişli değildir. İçte bu kadar çatışmalı olurken, sorunlar çözülmezken dışarıda da çok dar bir politik yaklaşım içindeyken böyle bir referandumun gündeme getirilmesi Kürtler açısından kazandırmaktan çok kaybettirecek bir durum ortaya çıkaracaktır.
KDP ile İsrail istihbaratı iç içedir
KDP, “devlet kuracağız, devlet olacağız” diyerek Başûrê Kurdistan’daki sorunların üstünü örtmeye çalışıyor. KDP’nin esas aldığı 20. yüz yıldaki zihniyette bile devlet kurmak isteyenler, ulusal güçlerin siyasal cephesini kurmuşlar, onu bir meclisle taçlandırmışlar, o meclise dayanarak da dışa karşı tutum koymuşlardır. Şimdi Başûrê Kurdistan’da bu yok. Aksine referandum konusu Başûrê Kurdistan’daki siyasal yapılanmayı bırakalım birleştirmeyi, daha da karmaşık hale getirmiş, sorunları daha da ağırlaştıran hale getirmiştir. Nitekim KDP bile işin içinden çıkamıyor. Çünkü bölgesel güçler, ABD, Avrupa zamansız buluyor. İran karşı çıkıyor. Tek destekçisi el altından Türkiye ve İsrail’dir. İsrail gerçekten eskiden beri böyle bir devletçiği teşvik ediyor, böyle bir devleti kurdurmak istiyor. Zaten KDP ile İsrail istihbaratı iç içedir. Bu açıdan İsrail’in desteği anlaşılırdır. Türkiye’nin sorunu ise ne referandumdur ne de başka bir şeydir. Türkiye tamamen Kürt Özgürlük Hareketi’ni ezme açısından bu referandum kendisine yarar mı getirir, zarar mı getirir diye düşünüyor. Bu referandum üzerinden KDP’yi PKK ile çatıştıracağını düşünerek resmiyette ‘şöyle karşıyız, böyle karşıyız’ dese de gizli olarak, el altından sessiz kalarak teşvik edici bir tutum içindedir. KDP’ye ‘bizimle ortak politika yürütürseniz engel olmayız’ gibi Kürt Özgürlük Hareketi ile karşı karşıya getirmeyi amaçlayan bir politika izlemektedir. Referandumdan sonra Türkiye’nin yapacağı ilk şey de, ‘hadi referandum yaptın, bağımsız devlet olacaksın, o zaman PKK’ye karşı savaş, PKK ile şuralarda, buralarda savaşa gir’ diyecektir. Türkiye’nin referandumla ilgili hesapları ve planları bu çerçevededir.
Referandumun gündeme getirilmesinin bir nedeni; Başûr’daki sorunların üstünü örtmek ve KDP’nin yaşadığı sıkışıklığı aşmak olurken, diğer bir nedeni de; Kürt Özgürlük Hareketi’nin Demokratik Ulus çizgisini sabote etmektir. Önder Apo, Ortadoğu halkları için Demokratik Ulus projesini ortaya koymuştur. Sınırları sorun yapmadan Kürtlerin birliği ve özgürleşmesini esas alan bir yaklaşım ortaya koymuştur. Sınırları dikkate almayan, sınırları anlamsızlaştıran ama birleşik bir devlet yaklaşımı içinde olmayan bir Kürt birliğinden söz etmiştir. Dört parça Kürdistan’ın demokratik konfederal ilişkisinden ve birliğinden söz etmiştir. Esas olarak da sorunları bölge ülkelerinin sınırları içinde Demokratik Ulus çizgisinde, demokratik devrim temelinde Türkiye’yi demokratikleştirerek, Suriye’yi, Irak’ı ve İran’ı demokratikleştirerek çözmeyi esas almıştır. Bu proje giderek hem Kürtler içinde hem de bölgede etkili olmaktadır. Özellikle Üçüncü Dünya Savaşı koşullarında Kürdistan’ın bütün parçalarında ve bölgenin tümünde mücadelenin birbirini ilgilendirdiği, olayların ve sorunların bir bütün olarak birbirine bağlı olduğu ortamda, Önder Apo’nun çizgisi, Kürt Özgürlük Hareketi’nin Demokratik Ulus çizgisi çözümleyici olmakta, bu da Kürt Özgürlük Hareketi’ni sadece Kürdistan’da değil, bölgede etkili olma imkanına kavuşturmaktadır. PKK’nin Demokratik Ulus çizgisinin, demokratik devrim anlayışının sadece Kürdistan’da değil, bölge ülkelerinde de etkili olduğunu gören KDP, dar ve yerel milliyetçi yaklaşımlarıyla bu etki gücünü sabote etmeye çalışmaktadır. Referandum ve milliyetçilikle Başûr’daki sorunların üstünü örtme ve kendini güçlendirme anlayışının bir de böyle bir sonucu olacaktır. Milliyetçilik Arap-Kürt savaşıdır, Kürtlerle şu ya da bu güçlerin savaşıdır. Böyle bir gerilim ortamında Kürtlerin kendi etrafında toplanacağını düşünen bir yaklaşımla hareket edilmektedir. Önder Apo ve PKK bu yaklaşımın sorunları daha da ağırlaştıracağını ortaya koyarak Demokratik Ulus anlayışıyla sorunların çözülmesi gerektiğini ısrarla vurguluyor. Bu da etkili oluyor. Rojava’da etkili oluyor. Rojava’da, Kürtlerle Araplar gerçekleştirdikleri mücadeleyle şu anda demokratik karakterde bir Demokratik Kuzey Suriye Federasyonu’nun oluşumuna gitmektedirler. Rojava Devrimi, Önder Apo’nun Demokratik Ulus zihniyetiyle kendi kabuğunu kırmış, bütün Suriye’ye ve Suriye’nin tümüne yayılan bir ideolojik-siyasi güç haline gelmiştir. Kürt sorununun çözümünü de bu çerçevede gerçekleştiren bir siyasal durum ortaya çıkarmıştır.
KDP’nin milliyetçi devlet çizgisi ise, Demokratik Ulusa dayalı özgürlük çizgisini sabote eden, bunu provoke eden bir yaklaşım olmaktadır. Çünkü Demokratik Ulus anlayışı; Araplarla Kürtleri, Türklerle Kürt halkını, Kürtlerle Farsları yakınlaştırmak isterken, milliyetçi proje ise; Irak’ta da, Rojava’da da Araplarla Kürtleri karşı karşıya getiren bir durum ortaya çıkaracaktır. Bu açıdan iyi niyetli duygularla, yurtseverlikle, Kürtlük duygularıyla “referandum güzel bir şeydir” demek, çok anlamlı değildir. Kuşkusuz referandum demokratik bir haktır, dünyada herkes kullanmaktadır ama bu referandum sonuç olarak Kürtlere ne kadar fayda getirecektir? Kürtleri daraltacak mıdır, yoksa kazanım mı getirecektir? Bunların iyi irdelenmesi ve sorgulanması gerekmektedir.
Şu anda savaş bölgesel düzeyde sürerken, hatta global, küresel düzeyde sürerken KDP’nin böyle birkaç şehirde kendini egemen kılma anlayışı Ortadoğu’daki ve dünyadaki siyasal gerçeklerden uzak bir yaklaşımdır. Çünkü; kazanım böyle elde edilemez. Bugün Kürtler için kazanım ancak bütün parçaların birbirini olumlu etkilemesiyle elde edilecek bir durumdur. Ortadoğu’daki her siyasal adımın, duruşun da bütün Ortadoğu dengelerini, siyasi ilişkilerini etkilediğini görmek gerekiyor. Bu bakımdan bir adım atarken hem Kürdistan’ın bütününü düşünen hem de Ortadoğu’daki siyasal gelişmelerin bütününü düşünen, bu bütünlük içinde bu adımın ne anlama geldiğini ortaya koyan bir yaklaşım gerekmektedir. Eğer yöntem bu olmazsa, dar milliyetçi yaklaşımlarla ortaya konulacak projeler Kürtlere hayırdan daha fazla zarar verecektir, şer getirecektir. Bu açıdan referandumun duygularımızla değil, sağlıklı biçimde tartışılmasına ihtiyaç vardır. Gerçekten bu çizgi ne kadar doğrudur, ne kadar Kürtlerin çıkarınadır, bunun ortaya konulması gerekmektedir. Kürtler bugün demokratik özgürlükçü karakterde 21. yüzyılın yükselen halkı olurken, Kürtlerin kendini birkaç şehirle sınırlayan dar milliyetçi devletçi bir yaklaşım kesinlikle Kürtlere kazandırmaz. Milliyetçi çevrelerce düşünülen birkaç şehir üzerinde bile egemenliğin kurulmasına fırsat verilmez. Kürdistan’a ve Ortadoğu’ya bütünlüklü bakmayanlar eldekini de kaybetmeye mahkumdurlar. Bu açıdan bu dar milliyetçi yaklaşımlara tutum koymak, bunun Kürtlere getireceği zararları ortaya koymak önemli olmaktadır. Nitekim yavaş yavaş Kürt demokratik kamuoyunda da, Kürtlerde de bu adımın zamansız olduğu, hazırlıksız olduğu, Kürtlere faydadan çok zarar getireceği görülmektedir.
PKK hiçbir zaman teslim olacak bir hareket değildir
İran genelkurmayı Türkiye’ye gitti. Uzun süreden beri ilk defa yapılan ziyaret dikkat çekmiştir. Özellikle Ortadoğu’daki gelişmelerin çok hızlandığı, giderek yeni dengelerin kurulacağı sürece girildiği bir süreçte böyle bir ziyaret daha dikkat çekici hale gelmiştir. 6-7 yıldır Türk devleti tamamen Suriye ve İran karşıtlığı üzerine politika yürütüyordu. Ancak Kürt Özgürlük Hareketi’nin yürüttüğü mücadele, Türkiye’nin sadece Rojava’da değil, Suriye genelinde politikalarını boşa çıkardı. Erdoğan-Bahçeli iktidarı Ortadoğu’da çok sıkışınca, eski politikalara yönelerek yeniden bölgedeki tüm Kürt karşıtlarını bir araya getirme, böylelikle kendine bir pozisyon yaratma çabası içine girmiştir. Düne kadar İran karşıtı politikayı sadece Suriye’de değil, bölgede yürütürken, yürüttüğü politikalar iflas edince bu defa İran’ı yanına alarak Kürt karşıtlığı temelinde Kürtlerin bölgede kazanım elde etmesinin önüne geçmeyi hedeflemektedir. Acaba İran buna nasıl yaklaşacaktır? İran bu dönemde AKP-MHP iktidarı çok sıkışmışken Kürt Özgürlük Hareketi’ne karşı savaş içine girerek Türkiye’yi rahatlatacak mıdır? Türkiye’yi rahatlatmak için Kürt Özgürlük Hareketi’ne saldırması ne kadar İran’ın çıkarına olacaktır? Bunlar soru işaretleri olan konulardır. İran’ın Türkiye’yi rahatlatmak için böyle bir savaş içine girmesi kolay gözükmemektedir. 2011’de Türklerin teşvikiyle Kürt Özgürlük Hareketi’ne karşı bir savaş içine girdi ama İran bundan zarar gördü. Bunun yanlış olduğunu gördü. Şimdi tekrar böyle bir savaşa yönelebilir mi? Kaldı ki koşullar da değişmiştir. Böyle bir savaşa yönelme, Kürt Özgürlük Hareketi’yle İran arasındaki savaşı sınırda, şurada burada olmaktan çıkarır, bölgesel bir çatışmaya dönüştürebilir. Artık Üçüncü Dünya Savaşı var, tüm sorunların bölgesel hale geldiği bir siyasal durum var. Böyle bir durumda hiçbir çatışma lokal kalamaz. Bu açıdan İran kendisine zarar verecek böyle bir tutum içine girer mi, girmez mi bilinmez.
Ancak Kürt Özgürlük Hareketi her zaman bu tür saldırılara hazırdır, gerekirse İran’a karşı da savaşır, başka güç üzerine gelirse onlara karşı da savaşır. PKK hiçbir zaman teslim olacak bir hareket değildir. Teslim olmak, boyun eğmek Önder Apo çizgisinde ve felsefesinde yoktur. Önder Apo’nun çizgisine ve felsefesine bağlı olanlar da ne olursa olsun direnir. İran’a karşı da direnir, başka güçler saldırırsa onlara karşı da direnir. Kürt Özgürlük Hareketi iki güç değil de üç güçle savaştı; dört güç bize saldırdı diyerek teslim olacak, mücadeleyi bırakacak bir hareket değildir. Bu bakımdan herkesin Kürt Özgürlük Hareketi’ne karşı savaşırken adımlarını dikkatli atması gerekir. Bu konuda Kürt Özgürlük Hareketi yönetimi zaten İran’ı uyardı. Böyle bir hatanın içine girmemesi konusuna dikkat çekti. Ama İran dar, basit çıkarlarla “bizde de Kürt sorunu var” diyerek Türkiye ile PKK karşıtlığı üzerinden bir politik eğilime girerse, bundan da zarar görecek olan kendisidir. Şu anda bir ateşkes durumu var. İran böyle bir politikayla ateşkesi bozmuş olur. Ortadoğu’da bu kadar çelişki ve çatışma ortamında, kendisinin de önemli sıkıntıları bulunduğu dönemde böyle bir yaklaşım içine girmesi İran’ın hayrına olmaz; İran’ın yaşadığı sorunları daha da ağırlaştırmaktan başka bir sonuç vermez.
Kuşkusuz Erdoğan, herkesi Kürt karşıtlığı üzerinden kışkırtmaya çalışmaktadır. Şimdi elinden gelse Suriye rejimiyle de anlaşacak. Ama Suriye’de o kadar suç işlemiştir ki, rejim AKP iktidarını çok iyi tanımıştır. Suriye’nin bu kadar yakılıp yıkılmasından birinci dereceden sorumlu olan Türk devletidir. Bu açıdan Türk devletinin Kürt karşıtlığı üzerinden yeniden Suriye rejimiyle ortaklık kurma politikası sonuç vermemektedir. Kuşkusuz Suriye’deki mevcut Baas iktidarı hala Kürt sorununda doğru bir çizgiye gelmemiştir. Ama bu altı yıllık savaşta Kürtlerin tutumu anlaşma ve barış yönünde olmuştur. Bu yönüyle doğrudan kendisine saldırılmadıkça kimseye saldırmamıştır. Ama Türkiye ise Suriye’nin altını üstüne getirmiştir. Suriye’deki sorunları ağırlaştıran Türkiye olmuştur. Bu açıdan Kürtlerin makul, demokratik anlayışı ortadayken, Türk devletinin Suriye rejimini yanına alarak yeni bir anti-Kürt ittifakı kurması da kolay gözükmemektedir.
Kürtler özellikle Arap dünyasında milliyetçi ve Kürt düşmanı eğilimleri zayıflatmışlardır. Bu önemli bir gelişmedir. Türkiye zaten bundan rahatsız olmaktadır. Yeniden Kürtlerle Arapları çatıştırmak istemektedir. Bunu hem Başûr’da hem Rojava’da hem de Suriye’de yapmak istiyor. Bunu başarabilirse 20. yüzyıldaki gibi bütün Kürt düşmanlarını bir araya getirip PKK’ye karşı savaştırma imkanını bulacaktır. Suriye ve Irak’taki gelişmeler, Suriye ve Irak rejimlerinde ve Arap halkı içinde Kürt sorununa eskisi gibi katı bakmak yerine bu soruna nasıl bir çözüm bulabiliriz anlayışı ortaya çıkarmıştır. Bu da ister istemez Türkiye’nin Kürt karşıtlığı üzerinden kurmak istediği politikalarda önemli bir gediği ifade etmektedir. Kürtler de bu gedikten istifade ederek Arap halklarıyla kardeşlik içinde Kürt sorununu Arap dünyasında siyasal yollardan çözümünü olanaklı hale getirmişlerdir. Rojava’da gelişen Arap-Kürt ilişkisinin önemli sonuçları da görülmektedir.
Sonuç itibariyle; İran ve Türkiye Ortadoğu’da eski statükonun devletleridir. Bu yönüyle statükoyu korumak istiyorlar. Statükodan en fazla zarar gören ise Kürtlerdir. Statükodan en fazla zarar görenlerle statükoyu sürdürmek isteyenler arasında bir gerilimin olacağı anlaşılmaktadır. Ancak bu statükoyu koruma konusunda İran’la Türk devletinin de her konuda anlaştığını söylemek mümkün değildir. İran belli yönleriyle Türkiye’den farklı bir politika izlemektedir. İran mevcut karakteriyle Türkiye ile aynı çizgide politika izlediği takdirde Kürtlerle çok şiddetli bir savaş içine girer ki, bunun da İran’ın hayrına olmayacağı açıktır. Kaldı ki artık Kürtler eski Kürtler değildir. Ne Türkiye ne İran ne Suriye ne de Irak kendi sınırları içindeki Kürtleri ezme şansına sahiptir. Bu şanslarını kaybetmişlerdir. Artık bir yerde herhangi bir devletin ezme politikası ortaya çıktığında, dünyadaki bütün Kürtler o direniş içinde yer almakta, direnişe güç ve destek vererek yenilmez kılmaktadır. Ya da ortaya çıkan direnişin geçmiş yıllarda olduğu gibi iki üç ayda ezilmesinin önüne geçilmektedir. Yıllara sarkan savaşlar da devletleri yıpratmakta, çöküntüye uğratmaktadır. Bu yönüyle Türk devletinin inkar ve imha politikasının, ilişkilerinin aynı düzeyde İran’a yansıyacağı konusunda kuşkularımız var. İran böyle bir tuzağa düşerek Türkiye’yi rahatlatmak yerine, o da kendi tecrübesine dayanarak kendi özel savaşını Kürtler üzerinde yürütmeyi sürdürecektir. Bu yönüyle Türk özel savaşı ile İran özel savaşı arasında farklılıklar bulunmaktadır. Bu açıdan Türkiye ile İran’ın askeri işbirliğiyle Kürt Özgürlük Hareketi’ne karşı herhangi bir hamle yapmaları zordur. İran’ın böyle bir saldırı yapması kendisine zarar vereceğinden, yakın zamanda böyle bir tutuma girmesi zordur. Ama İran’la Türkiye birçok bakımdan Kürt Özgürlük Hareketi ve Kürtlere karşı ortak politikalarını sürdüreceklerdir. Ortadoğu genelinde karşı karşıya gelen İran ve Türkiye Kürt sorunu söz konusu olduğunda çeşitli dönemlerde böyle ortaklıklara girmişlerdir.