Televizyon İzleme Araştırma Komitesi - TİAK | AGB Nielsen Media Research - TİAK Yapısı - Amacı - Tarihi - Yazılı ve Görsel Medya | Haberler - Gelişmeler - Kadim Dostlar  Forum
Başlatan Hale , 15 Aralık 2009 08:00
Yazma tarihi: 15 Aralık 2009 Salı - 08:00
Televizyon İzleme Araştırma Komitesi - TİAK
Televizyon İzleme Araştırma Komitesi (TİAK), Türkiye'de televizyon izleyici araştırmalarını organize etmek ve denetlemek amacıyla çalışan bir komitedir. Reklam kuruluşları ve televizyon şirketleri tarafından oluşturulmuş olan TİAK, televizyon izleyici ölçüm işlerini AGB Nielsen Media Research (AGB) şirketinin Türkiye kolu olan AGB Anadolu'ya ihale etmiştir.
Amacı, "örneklem büyüklüğü, iller, temsil edilecek evren, panel kompozisyonunda kullanılacak temel değişkenler ve raporlama kriterlerini" belirlemektir. Komite, AGB'nin işverenidir, araştırmayı organize eder, yapılışını denetler ve sonuçları komiteyi finanse eden kuruluşlara dağıtır.
1990'da Türkiye'nin ilk üzel kanalı İnterStar'ın yayına başlamasından sonra izlenme oranlarının ölçülmesi, reklam verenler açısından önemli bir konu oldu. 1992'de TIAK'ın kurulması, reklamverenlerden ve medyadan bağımsız bir ara kuruluşa gerek duyulmasından kaynaklanır. Örneğin, Star TV, kendi araştırma kurumu Nielsen'e ölçümlerini yaptırmayı denemiş ama reklam verenler, Nielsen ücretini Star'dan aldığı için, sonuçlara itibar etmemiştir.
AGB tüm televizyon kanallarının izlenme oranlarını ölçer ama sonuçlarını sadece kendine para ödeyen kuruluşlara sunar. TİAK üyesi 12 kanal olmasına karşın, Türkiye`de hâlen ulusal, bölgesel ve yerel olmak üzere 3 binden fazla televizyon kanalı yayındadır. Bu düzenin belli büyük TV kanalları ve reklamcılara avantajlar sağladığı iddia edilmektedir. Ayrıca, TIAK'ın görevlendirdiği AGB'den bağımsız yapılan ölçümler farklı sonuşlar çıkarması, sistemde şeffaflık olması gereksinimini ortaya koymuştur.
TRT Genel Müdürü İbrahim Şahin, üzerlerinde ölçüm yapan 2500 kişilik denek listesinin eline geçtiğini iddia etmiştir. Bu deneklerinin kimliklerini açığa çıkması onların manipüle edilmesi olasılığını gündeme getirmiştir. Nitekim, TIAK'ın kendi aşıklamasına göre, televizyon izlenme ölçümü yapılan bazı hanelerin, kimliği belirlenen kişiler tarafından ziyaret edildiği, hane reisine para teklif edilerek belli programların izlenmesinin istendiği tespit edilmiştir.
TİAK'ın işleyişi hakkında çeşitli eleştirilerde vardır: ölçülen denek topluluğunun büyüklüğünü (2500 aile) kırsal kesimi kapsamamasını, televizyon izleyici topluluğunu yeterince iyi temsil etmemektedir. TIAK'ın denetçisi, hazırlanan denetçi raporlarını okuyacak nitelikli bir teknik komitenin olmamasını eleştirmiştir. TİAK denetçisi TİAK yerine "özerk ve kurumsal yapısı olan bir konseyin" bu işi yapması gerektiği savunulmuştur.
Bir diğer eleştiri, TİAK ve Basın İzleme Araştırma Komitesi (BİAK)'ın Uluslararası Reklam Derneği (IAA) bünyesinde yer almaları ve Doğan Yayın Holding ileri gelenlerinin IAA içinde nüfuza sahip olmalarıdır.