Umutlu başlangıç - Yaşam Haberleri
HaberlerEditörün Seçtikleri Haberleri Umutlu başlangıç
04.05.2000 - 00:00 | Son Güncellenme: 04.05.2000 - 00:00 Güncelleme: 04.05.2000 - 00:00
Turizmde kara yılı geride bıraktık. Yeni hedef dokuz milyon turist ve 10 milyar dolar gelir
Geçen sezonda özellikle Abdullah Öcalan krizi nedeniyle kan ağlayan turizm sektörü, bu sezona umutla giriyor. Bir turistten çok sayıda kişinin ekmek yediğini belirten Türkiye Seyahat Acentaları Birliği Başkanı Başaran Ulusoy, “Geçmiş dönemlerde yaşadığımız olumsuzlukları aşmak için, yeni sezonu yeni bir fırsat olarak görmeliyiz" dedi. Ulusoy şöyle devam etti:
“Turizmden bizimle beraber 38 sektör para kazanıyor. Bir turist Türkiye’ye gelmek için tura para ödüyor. Havalanına geliyor ve uçağa biniyor. Uçağa para veriyor. Havalanından iner inmez bagajcıya ücret ödüyor. Sonra otele gitmek için taksiye ve otobüse biniyor. Otelde yiyip içiyor. Mutfakta kullanılan yiyecek ve içeceklerden çatal bıçak, peçete satanlar para kazanıyor. Eğlence merkezlerindeki gece kulübüne gidiyor. Orada harcama yapıyor. Alışveriş yapmak için çarşı pazara çıkıyor. Hastalanınca doktora gidiyor. Eczaneden ilaç alıyor. Meyveci, yumurtacı, halk pazarcısı, elbise satanı, karpostalcısından tutun da dilencisine kadar herkes bu turistlerden ekmek yiyor."
Başaran Ulusoy’un bu yılki beklentisi, sezon boyunca “10 milyar dolar" döviz girdisi. Geçen sezonu yüzde 45’lik bir kayıpla kapattıklarını hatırlatan Ulusoy sözlerine şöyle devam etti:
“Bütün sektörler gibi bizim de kayıplarımız oldu. Türkiye’nin turizmden elde ettiği gelirden seyahat acentaları sadece yüzde 5’lik bir kazanç elde etti. Bu sezon Türkiye’ye 10 milyar dolar döviz geleceğini ümit ediyoruz. Turizm Bakanlığı’nın çalışmaları ve Türkiye’nin yeni logosuyla bu sene turizmde bir patlama yaşayacağımıza inanıyoruz. Hedeflerimizi on yıllık alana yayarak daha fazla turist sayısıyla turizm pazarında Türkiye’nin de yeri olduğunu göstereceğiz" diye konuştu.
Alınan ekonomik tedbirler ve tanıtım kampanyalarının da etkisiyle, Turizm Bakanlığı ise turizmden bu yıl yedi milyar dolar gelir bekliyor. Turizm Bakanlığı’na göre, geçen senelere oranla bu sezon turist sayısında büyük bir artış olacak. Avrupa Birliği ve komşularla olan ilişkilerin yumuşaması nedeniyle, bu sezon dokuz milyon insanın Türkiye’yi seçmesi bekleniyor.
Türkiye Otelciler Birliği Başkanı Sinan Babila, 1999 yılında turizmde yaşanan sıkıntıların, otellerde personeli işten çıkarma veya otellerin kapanmasına kadar uzandığını söyledi. Babila’ya göre bu yıl otellerin para kazanması söz konusu değil. Konuya, Başaran Ulusoy’un tersine karamsar yaklaşan Sinan Babila şunları söyledi:
“Kayıp yüzde 30’du. Buna normal artışı yapamadığımızı da ilave edersek yüzde 45’lere kadar dayandı. Konaklama sektörü kazandığı paranın bir kısmını tesis yenilemeye ayırdığı için, biz otelciler olarak yeniden yapılanmayı gerçekleştiremedik. 2000 yılında doluluk oranı yüksek olsa bile fiyatlar düştüğü için, bu sezon da sektör para kazanamayacak. Bakanlığın yaptığı tanıtım da ancak gelecek seneler için ümit veriyor."
1999’u “kara yıl" ilan eden Kapalı Çarşı esnafı 2000 yılına ilişkin beklentilerinin gerçekleşeceğine de inanmıyor. Esnaf genel olarak, “Geçen yıl yaşanan kriz bizleri oldukça kötü etkiledi. Türkiye’ye artık çok az turist geliyor. Biz de yerli müşteriye yöneliyoruz. Ancak vatandaşlar da beklediğimiz düzeyde alışveriş yapmıyor" diye konuştu. Sultanahmet’teki restoran, cafe ve bar işletmecileri ile hediyelik eşya satıcıları da geçen sezonun iyi geçmediğini söyledi. Ancak Sultanahmet esnafı, piyasanın bugünlerde canlandığını, bunun sezon açısından umut verici bir gelişme olduğunu belirtti.
Geçen yılın kesatlığından yakınan kilim ve halı dükkanı sahibi Aydoğan Demir, “Bu yıl, özellikle de son on gündür Sultanahmet’te bir canlanma var. Gerçi bu canlanmayı satışlarda pek göremiyoruz, ama Ağustos’tan sonra patlama bekliyoruz" dedi. Restoran işletmecisi Erson Çaldıran da 1999’u son on yılın en kötü sezonu olarak niteledi. Hediyelik eşya satıcısı Mustafa Aka ise daha iyimser bir değerlendirme yaptı: “Acentaların işleri nisan ve mayıs ayında açılıyor. Umarım satışlar iyi olur."
Tarihe geçen büyük yıkım
Turizm gelirleri, 1999 yılının 11 aylık döneminde yüzde 28.3 oranında düşerek 4 milyar 968 milyon dolara geriledi.
1998 yılının aynı döneminde gelir 6 milyar 938 milyon dolardı. Bu düşüş, turist sayısındaki gerilemeden kaynaklandı.
1999’da ziyaretçi girişi, 1998’e göre yüzde 23.2 düştü ve 7 milyon 483 bin turistte kaldı.
Kimler ekmek yiyor
Turistin Türkiye’ye getirilebilmesi için yapılan tanıtım kampanyalarında matbaa, bilgisayar ve reklamcılık sektörleri oldukça büyük paralar kazanıyorlar.
Broşürlerden, ilanlardan ya da reklam filmlerinden Türkiye’yi tanıyarak gelmeye karar verenler turizm acentalarına başvuruyor. Acentalar doğrudan turistten para kazanan ilk sektör oluyor.
Uçak ya da başka bir araçla Türkiye’ye gelen turist sayesinde ulaşım sektörü de para kazanıyor. Bu sektör içinde gemi, otobüs, tren ve uçak taşımacılığı yer alıyor.
Turisti havalimanında karşılayan bagajcılar yüklü bahşişler alıyor.
Turisti otele kadar götüren taksiciler, bu uzun mesafe yolcularından evlerine ekmek götürüyorlar.
Otele ulaşan turist, kaldığı sürece otele para bırakıyor, otel görevlileri bahşişler sayesinde geçinebilecek duruma kavuşuyor.
Her sabah, öğle ve akşam acıkan turist, oteldeki restoranda ya da diğer lokantalarda yemek yiyor.
Az parası olan turist ise simit, hamburger, kokoreç, midye tava, tost yiyor yanında ayran ya da kola içiyor.
Turist hamburger yerken üzerine ketçap, mayonez dökülüyor ve kuru temizlemeciler, çamaşırhaneler turistten gelir elde ediyor.
Turist hava değişiminden de olsa hastalanıyor. Hastaneye gidip doktora muayene oluyor. Sağlık sektörüne para bırakıyor.
İlaç alıyor, eczacılar para kazanıyor.
Turist gündüz alışveriş yapıyor. Hediyelik eşya, deri, halı, kilim satan esnaf para kazanıyor. Bu esnafların mallarını sattığı sektörlerin de turizm sezonunda gelirleri artıyor.
Gündüz alışverişten yorulan turist, gece eğlenmeye gidiyor. Sinemalar, barlar, pavyonlar turistin bırakacağı dövizi dört gözle bekliyor.
Turistin tükettiği içki ve sigaralar sayesinde Tekel’in yanı sıra, çok sayıda büyüklü küçüklü şarap fabrikası kazanç elde ediyor.
Tavernadaki eğlenceler sırasında tabak ve bardaklar kırılıyor. Cam ve porselen sanayi turist sayesinde kazancını artırıyor.
Turistin yemek yediği çatal, bıçak, kaşık sayesinde paslanmaz çelik sanayi, kullandığı havlu, nevresim, iç çamaşırı sayesinde de bu işle ilgili sektörlerin kazançları artıyor.
Arabasıyla Türkiye’ye gelen turist sayesinde tamirciler, yıkamacılar, otoparkçılar para kazanıyor.
Turist araba, motorsiklet ya da karavan kiralıyor. Kiralama şirketleri turistler sayesinde ciddi paralar elde ediyorlar.
Büyük kentlerde birkaç gün kaldıktan sonra tatil beldelerine giden turistler, motellere, pansiyonlara, kır lokantalarına, kahvelere para bırakıyorlar.
Kendi ülkelerine yerel yiyeceklerden götürmek isteyen turistler, köylü pazarlarına bile ciddi miktarlarda döviz bırakıyorlar.
Dilenciler yazın turistik yörelerde yoğunlaşıyorlar. Dilencilerin kazancı özellikle turizm sezonunda artıyor.
Turistlerin bankacılık işlemlerinden finans sektörü gelir elde ederken, sokakta karnı acıkan turistin aldığı ekmek arası peynirden, manavdan aldığı domatesten bile bu ülke insanı para kazanıyor.
Turistin güvenliğini sağlamak için koruma görevlileri çalıştırılıyor. Güvenlik şirketleri turizm sezonunda gelirlerini artırıyor.