ALTERNATİF SİGORTA; İSTEĞE BAĞLI SİGORTALILIK - ASMMMO Adana Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası
ALTERNATİF SİGORTA; İSTEĞE BAĞLI SİGORTALILIK
Sosyal Güvenlik Kanunu 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren ve halan uygulamada olan son haliyle, tüm Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarını sosyal güvenlik kapsamına almıştır. Hiç kimse Sosyal güvenlik kapsamı dışında bırakılmamıştır.
Vatandaşlarımızın bir kısmına zorunlu sigortalı olmaları mecburiyeti getirilmiş, bir kısmına da isteğe bağlı sigortalı olma seçenekleri sunulmuştur. Hiç bir iş yapmadan isteğe bağlı sigortalı olunabileceği gibi bazı işleri yapanlarda kendileri için tanımlanan sigortalılık türüne isterlerse isteğe bağlı prim ödeyebilmektedir.
KİMLER İSTEĞE BAĞLI SİGORTALI OLAMAZ?
Hizmet akdine tabi olarak bir işveren yanında çalışanlar, Kendi nam ve hesabına çalışıp esnaf sicile kayıtlı olanlar, vergi mükellefleri, şirket ortakları, devlet memuru olarak çalışanlar, muhtarlar, kendi nam ve hesabına tarım işleri yapanlar, kendi çalışmasından dolayı emekli maaşı alanlar isteğe bağlı sigortalı olamazlar.
KİMLER İSTEĞE BAĞLI SİGORTALI OLABİLİR?
Hizmet akdine tabi çalışmakla beraber ay içinde 30 günden az çalışanlar, çalışmadıkları günlerde isteğe bağlı prim ödeyebilirler. Stajyer öğrenciler gibi sadece kısa vadeli sigorta primi yada sadece genel sağlık sigortası primi ödeyenler, Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olmayan ortakları (Örneğin kurucu ortakları), Hiçbir yerde çalışmayan ve bir işi olmayanlar, sürekli iş göremezlik geliri alanlar ile eşinden, anne yada babasından gelir yada aylık alanlar isteğe bağlı sigortalı olabilirler.
GSS Mİ? İSTEĞE BAĞLI SİGORTALILIK MI?
Genel Sağlık Sigortası (GSS) sadece sağlık hizmeti sağlanan sigorta türü iken isteğe bağlı sigortalılık hem sağlık hizmeti hem de sigortalılık hizmeti (emeklilik) sağlanan sigorta türüdür. Kişinin gelir durumuna göre arada prim farklılığı olmakla birlikte, eğer kişinin aile içinde fert başına düşen geliri asgari ücretten fazla ise GSS olmak yerine isteğe bağlı sigortalı olmasının daha avantajlı olduğunu düşünmekteyim. Çünkü aile içinde fert başına düşen geliri asgari ücret olan kişi 112.86 TL GSS primi ödemesi gerekmektedir. Kişi isteğe bağlı sigortalı olduğunda 300.96 TL prim ödeyerek hem GSS' sı olacak hem de sigorta haklarından yararlanacaktır. kişinin aile içindeki fert başına düşen geliri asgari ücretin 2 katından fazla ise kesinlikle isteğe bağlı sigortalı olmasını tavsiye ediyorum.
İsteğe bağlı sigortalı olabilmek için mutlaka yazılı talepte bulunmak gerekmektedir. Sigortalı yazılı talepte bulunmadan isteğe bağlı sigorta primi ödemiş olsa da sigortalılığı sayılmaz. İsteğe bağlı sigortalılık müracaat tarihini takip eden günden başlar. Zorunlu sigortalılık haliyle çakışan isteğe bağlı sigortalılık iptal edilir ve ödenen primler iade edilir. Ay içinde 30 günden az çalışanlar çalışmadıkları diğer günler için isteğe bağlı sigortalı olabilirler ve bu neviden isteğe bağlı sigortalılık SSK(4/A) sigortalılığından sayılır. Primi ödenmemiş isteğe bağlı sigortalılık süreleri sigortalılık sürelerinden sayılmaz. Ancak primi ödenmeyen ayın üzerinden bir yıl geçmemişse sigortalı gecikme zammı ve cezası ile beraber ödeyerek o süreleri sigortalılık süresinden saydırtabilir. Bir yıldan daha fazla süre geçmişse primini ödemiş olsa bile sigortalılık süresinden sayılmaz ve ödenen primler iade edilir.
İsteğe bağlı sigortalılık, Bağ-Kur (4/B) sigortalılığı statüsünde sayılmaktadır. SSK (4/A) sigortalısı olan bir kişi işsiz kaldığı dönemlerde eğer isteğe bağlı sigorta olursa isteğe bağlı sigortalısı olarak prim ödediği süreler, Bağ-Kur (4/B) sigortalığından sayıldığından dikkatli olması gerekmektedir. Çünkü sigortalıların hangi statüden emekli olacakları belirlenirken sigortalının son 7 yılda 1260 gün hangi statüden prim yatırdığına bakılmaktadır. Eğer sigortalı , isteğe bağlı sigorta ile birlikte Bağ-Kur (4/B) sigortalılığı son 7 yıl içinde 1260 günden fazla olursa emeklilik şartları SSK(4/A) nın emeklilik şartlarına göre zorlaşmaktadır. SSK(4/A) sigortalılığı çok olan sigortalılarımızın bu hususa önemle dikkat etmeleri gerekmektedir.
SORU:Merhabalar Mustafa bey ;
Ben 09.01.2012 tarihinde memur olarak göreve başladım. Tesadüfen GSS borcumun olduğunu öğrendim ve 1051 TL olarak kayda geçmiş. Bu normal bir şey mi ? Memurluğa başlamış birinin o ay sağlık primleri zaten maaşından kesilmiş olmuyor mu ? Bu durumda ben borçlu oluyor muyum cevap verirseniz çok sevinirim iyi çalışmalar...Serkan SATILMIŞ
Devlet memuru olanların sigortalılığı devlet memurluğuna atanmalarıyla başlamaktadır. Eğer sigortalı ayın yirmisinde atanmışsa sigortalılığı da ayın 20 sinde başlar. Genel sağlık sigortalılığı artık 01.01.2012 tarihi itibariyle mecburi olduğundan kişi devlet memuru olsa bile memuriyete başlayıncaya kadar eğer sosyal güvenlik kapsamında değilse genel sağlık sigortası primi ödemek zorundadır. Ödememişse gecikme zammı ve gecikme cezasıyla beraber borç tahakkuku yapılmaktadır.