Haber Analiz: Çin-ABD ticaret müzakerelerinde sona yaklaşılıyor
Çin ile ABD arasındaki üst düzey ekonomik ve ticari müzakerelerin yedinci turu dün Washington'da sona erdi. Dört günlük “ek mesai”nin ardından taraflar, iki devlet başkanının Arjantin'de vardığı uzlaşıları hayata geçirmeyi sürdürdü. Taraflar, teknoloji transferi, fikri mülkiyet haklarının korunması, tarife dışı engeller, hizmet sektörü, tarım ve döviz kuru konularında bir nihai anlaşma metni üzerinde önemli ilerleme kaydetti.
ABD Başkanı Donald Trump da Twitter hesabından yaptığı açıklamada, Çin'den ithal etttikleri ürünlere yönelik tarifeyi 1 Mart itibarıyla yükseltme planını erteleyeceklerini belirtti.
Açıkça görülüyor ki, son müzakerelerde Çin ile ABD arasındaki ekonomik ve ticari ihtilafların çözümü konusunda önemli bir adım atılmış oldu. İki taraf, ana konular üzerinde ilkesel olarak anlaşırken, ekonomik ve ticari konuları kapsayan bir mutabakat zaptını ele aldı.
İlkesel anlaşmadan somut bir ilerlemeye, olağan istişarelerden anlaşma metinlerini tartışmaya varılan son müzakerelerde, ihtilaflara dair ayrıntılar etraflıca ele alınırken, bir anlaşmaya ulaşma hedefine de yaklaşıldı.
Müzakerelerde somut ilerleme sağlanmasının, iki tarafın çıkarları arasındaki kesişimi artırma çabalarından ayrı düşünülemeyeceğini de söylemek gerekiyor. Son müzakerelerde elde edilen sonuçlar, temel olarak ticaret dengesi ve yapısal meselelerle ilgili.
Ticaret dengesi konusunda, Çin'in ABD'den tarım, enerji ve hizmet ürünleri ithalatını artırması, Washington'un “ticaret dengesi” ile ilgili endişelerini gidereceği gibi, Çin halkının daha iyi bir yaşam talebinin karşılanmasına ve ülkedeki sanayi yapısının seviyesinin yükseltilmesine yardımcı olacak.
Tarım ürünlerine bakıldığında, geçen hafta ÇKP Merkez Komitesi ve Çin Devlet Konseyi tarafından yayımlanan “1 Numaralı Belge”de gıda güvenliğinin güvence altına alınmasının yanı sıra, imalatı iç talebi karşılayamayan tarım ürünlerinin ithalatının genişletilmesine ve ithalat kanallarının çeşitlendirilmesine vurgu yapıldı. Soya fasulyesi, Çin'de iç talebin karşılanamadığı ürünler için tipik bir örnek. Çin'in soya fasulyesi tüketiminin yüzde 90'ı ithalata dayanıyor. ABD'den soya fasulyesi ithalatını genişletmek, hem Çin piyasanın ihtiyaçlarını karşılayabilir hem de soya fasulyesi fiyatlarını makul bir seviyede tutabilir.
Öte yandan, ABD için ise soya fasulyesi ihracatında yüzde 57'lik yer tutan Çin piyasası büyük öneme sahip. Bu yüzden, iki ülke arasındaki ticari anlaşmazlıklarda bu konu sıklıkla gündeme geldi.
2018 yılında ticari ihtilafların tırmanması nedeniyle iki ülke arasındaki soya fasulyesi ticaretinde büyük düşüş görüldü. Ticaret müzakereleri neticesinde Çin'in ABD'den soya fasulyesi ithalatını artırması da herkesçe beklenen bir sonuçtu.
Çin ile ABD arasında yaşanan “yapısal sorunlar” ile ilgili anlaşmazlıklarda ise Washington'un bazı talepleri bulunuyor. Çin'in ulusal çıkarları, ideolojisi ve ulusal güvenliği gibi kritik sorunların dışında, ABD'nın bazı talepleri Çin'in reform ve dışa açılmayı derinleştirme ve kaliteli ekonomik büyüme hedefleriyle uyum gösteriyor.
Örneğin, fikri mülkiyet haklarının korunması, hem inovasyona dayalı kalkınan bir ülkenin ihtiyacı hem de uluslararası ticaret sisteminin bir gereksinimi.