Beyaz Saray'dan Tahran'a uyarı
ABD Enerji Bakanı Moniz "Anlaşmadan saptıklarını tespit edersek yaptırımları derhal geri getiririz" dedi.
ABD Enerji Bakanı Ernest Moniz "İran'ın nükleer programına yönelik denetleme planımız kapsamında bir ihlal yapıldığını, anlaşmadan saptıklarını tespit edersek yaptırımları derhal geri getiririz" dedi.
ABD Enerji Bakanı Ernest Moniz, İran ve "5+1" ülkeleri arasındaki nükleer müzakerelere ilişkin uzlaşmanın uzun dönemli olacağını belirterek, "Bu belirli bir süreyle sınırlanmış bir anlaşma değil. Farklı safhalarıyla sonsuza kadar sürecek bir anlaşma" dedi. Moniz, Beyaz Saray’da düzenlenen günlük brifingde, basın mensuplarının "5+1" ülkeleri ile İran arasındaki müzakerelerde sağlanan uzlaşıya yönelik sorularını yanıtladı. İran'ın nükleer bomba üretimi için 4 yolu olduğunu bildiren, aynı zamanda nükleer fizik uzmanı olan Enerji Bakanı Moniz, "sonsuza dek sürecek anlaşmanın" bu yolları tamamen kapatacağını savundu. Moniz, anlaşmanın 10-15 ya da 20 seneyle sınırlı olmadığını vurgulayarak "Bu belirli bir süreyle sınırlanmış bir anlaşma değil. Farklı safhalarıyla sonsuza kadar sürecek bir anlaşma" ifadesini kullandı.
İran yakından izlenecek
İran'ın tüm nükleer faaliyetlerinin uluslararası denetçiler tarafından yakından izleneceğini belirten Moniz, ayrıca ülkede üretilen tüm plütonyumun da yurtdışına çıkarılacağını söyledi. Moniz, İran'ın anlaşmayı ihlal etmesi halinde nasıl bir yol izleneceğinin sorulması üzerine, "İran'ın nükleer programına yönelik denetleme planımız kapsamında bir ihlal yapıldığını, anlaşmadan saptıklarını tespit edersek yaptırımları derhal geri getiririz" yanıtını verdi. Moniz, taraflar tarafından yapılan açıklamaların farklılık gösterdiği yönündeki değerlendirmeye de "Bu karşılıklı güven üzerine değil, İran'ın çeşitli zaman ölçütlerine göre neler yapabileceği ve nelere erişebileceğini sınırlayan, ödün verilmeyecek şartlar üzerine kurulmuş bir uzlaşma" karşılığını verdi.
Materyallere bir yıl ulaşamayacak
Parametreler konusundaki müzakerelerin zorluğuna da dikkati çeken Moniz, İran'ın nükleer bomba yapımı için yeterli materyallere en az 1 yıl ulaşamamasının, anlaşmanın değiştirilemeyecek hedeflerinden biri olduğunu sözlerine ekledi. İran, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin ABD, Rusya, İngiltere, Fransa, Çin ve Almanya'dan oluşan daimi üyeleriyle vardığı uzlaşmaya göre, uranyum zenginleştirilmesinde kullanılabilen santrifüjleri yaklaşık 3’te 2 oranında azaltacak. İran'ın uranyum zenginleştirme programı ise 15 yıl boyunca, yüzde 3,67 ile sınırlanacak ve ülkenin zenginleştirilmiş uranyum stoku 10 bin kilogramdan 300 kilograma düşürülecek. İran, ayrıca, nükleer faaliyetlerinin izlenebilmesi ve şeffaflığın sağlanabilmesi adına Uluslararası Atom Enerji Kurumu (UAEK) müfettişlerine nükleer tesislere düzenli giriş imkanı sağlayacak.