Öğrencilerin Kendini İfade Etme Becerisini Geliştirme
Ana Sayfa » Genel » Öğrencilerin Kendini İfade Etme Becerisini Geliştirme
Tarih : 02 Ocak 2014 - 10:21
ÖĞRENCİLERİN, “KENDİNİ İFADE ETME”DE YAŞADIKLARI ZORLUKLARI NASIL AŞALIM?
Öğrencilerimizin kendini ifade edememesi bir gerçek olarak ortada duruyor. Duygu, düşünce veya isteklerini aktarırken hep kuralsız cümleler kullanmaktalar. Yine kendilerini ifade ederken genellikle cümle bile olmayan kelimelerle iletişim sağlamaktalar. Bu durum karşıdaki için pek önemli değil. Zira kendisine söylenenin eksik de olsa devrik de olsa anlıyor. Ancak öğrencilerimiz Türkçe açısından çok önemli bir kazanımı sağlayamadan hayatlarına devam etmekteler. Bu durum onlar için ileriki yıllarda ciddi sıkıntılar oluşturacak. Kendini ifade edemeyen bir öğrenci kitlesi ile karşı karşıyayız.
Oysa ki biz öğretmenler öğrencilerimizin tane tane konuşmasını, güzel cümleler kurmasını bekliyoruz.
Peki öğrencilerin kendisini daha iyi ifade etmesi için neler yapması lazım veya öğretmen neler yapabilir?
Bu konuda söylenecek pek çok şey var.
Bence Türkçe dersleri aslında bu alanda bize iyi bir fırsat sağlıyor. Ancak sağladığı fırsat kullanılırsa fırsata dönüşüyor.
Öğrencilerin kendisini iyi ifade edebilmesi için uzun cümlelere kurması gerekir. Kısa cümleler çoğu zaman akıcılığı, ve heyecanı yitirir. Öğrencilerimizin mümkün olduğunca uzun cümleler kurmasını (gerektiğinde) sağlamamamız gerekiyor.
Özellikle Türkçe ders kitapları başta olmak üzere çalışma kitaplarında metin anlama soruları bulunmakta. Bu sorular anlamı bulma, anlamı kavrama ve anlamı değerlendirme düzeyinde sorulardır. Özelikle anlamı bulma soruları öğrencilerin uzun uzun cevap vermesi gereken sorulardır.Bu yazı öğretmen platformu .com sitesinden çalınmıştır. Yazıların orjinali için siteyi ziyaret edebilirsiniz. Öğrenciler kendisine iletilen sorulara önce soru ifadesini söyleyerek başladığında daha uzun cümleler kurmuş olurlar. Bu iş düzenli ve istikrarlı olarak yapıldığında zamanla öğrencilerin kendilerini ifade etme düzeyleri artacaktır.
SORU :Ali sokakta ne gördü?
Yanlış cevap :Kedi.
Doğru cevap :Ali sokakta kedi gördü.
SORU :Bir kenarı 4 cm olan bir karenin çevresi kaç cm’dir?
Yanlış cevap :16 cm
Doğru cevap : Bir kenarı 4 cm olan bir karenin çevresi 16 cm’dir.
SORU :Kış mevsimini ayları hangileridir?
Yanlış cevap :Aralık, Ocak, Şubat
Doğru cevap :Kış mevsiminin ayları Aralık, Ocak, Şubattır.
Böylece öğrenciler daha çok kelime kullanmış olacaktır. Yine devrik, kuralsız cümleler yerine kurallı cümleler kullanacaktır.
Kendim şu ana kadar buna dikkat ettim. Ancak elimde çok nesnel, ölçülebilir bir ölçme aracı olmadığından sonuçları üzerinde pek bir şey söyleyemeyeceğim.
Aşağıdaki okuma parçası üzerinden bazı bilgileri elde edebiliriz.
Hanife Nine ve Orman
Ormanın ne kadar çok faydası var biliyor musunuz? Ormanlar bize temiz hava verir. Ormanlar olmasa temiz hava alamayız. Ormanlar olmasa nerede piknik yapacağız? Ormanlar olmasa çevremiz kurak olurdu. Hanife Teyze ise ormanı daha çok seviyor. Çünkü o ormanın yakınında bir köyde oturuyor. Yağmur yağdığında ormandan mantar toplamaya gidiyor. Topladığı mantarları yine orman yolunda satıyor. Kazandığı paralarla torunlarına kitap, defter, boya alıyor. Hanife nine hem ormanı hem de torunlarına çok seviyor. Sen ne iyisin Hanife Nine!
Şimdi soruları kısa ve uzun cevaplı olarak ayrı ayrı cevaplayalım.
1- Aşağıdakilerden hangisi okuduğunuz parçanın başlığı olabilir?
Yanlış cevap :………… olabilir.
Doğru cevap :Okuduğumuz parçanın başlığı ………… olabilir.
2- Hanife Nine ormandan ne topluyor?
Yanlış cevap :Mantar topluyor.
Doğru cevap :Hanife Nine ormandan mantar topluyor.
3- Hanife Nine kazandığı parayı ne yapıyor?
Yanlış cevap :Torununa kitap, defter ve boya alıyor.
Doğru cevap :Hanife Nine kazandığı paralarla torunlarına kitap, defter ve boya alıyor.
4- Siz de ormandan mantar topladınız mı?
Yanlış cevap :Evet
Doğru cevap : Ben de ormandan mantar topladım.
Sonuç :Bu örnek okuma metnine öğrenciler eğer kısa cevaplar verirse 12 kelime kullanacak, uzun cevaplar verirse 25 kelime kullanacak. Yani 2 katı. Öğrencilerin her zaman sorulara bu şekilde cevap verdiğini düşündüğümüzde zamanla kendilerini daha iyi ifade edecekleri görülecektir.
Öğrencilerin kendilerini ifade ederken kısa kelimelerle ifade etmelerine müsaade etmeyelim.
Burada öğretmen hemen öğrencinin şöyle söylemesini istemeli:
Akşam eve gelince hemen ödevini yapanlar parmak kaldırsın.
-Öğretmenim akşam evime gelince ödevimi yapıyorum.
-Ben de öğretmenim.
Öğretmen devreye girmeli düzeltmeli:
-Ben de akşam eve gelince hemen ödevimi yapıyorum.
NOT: Sitemizde yer alan tüm içerik DMCA Protect ile güvence altına alınmıştır. Yazıları kopyalayıp sitelerinde link vermeden yayınlayanlar hakkında uyarı mesajı verilmeden yasal süreç başlatılacaktır.
Uzman Öğretmen Mustafa YAZKAN /Çekmeköy/İSTANBUL
Etiketler : kendini ifade etme becerisi, öğrencilerde kendini ifade etme