Evlenme Türleri - ParkSohbet.Com Forumları
22-12-12, 18:02 #1
Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Türkçe Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Lütfi Sezen ülke genelinde yaptığı araştırma ile 30 çeşit evlenme türü tespit ettiğini bunlara 'MSN' ile yapılan sohbet sonrası ve hastanelerde yakınlarının yanında refaketçi olarak kalan kişilerin hasta ya da refakatçilerle anlaşarak evlenmelerini de eklediğini kaydetti.
Yrd. Doç. Dr. Sezen 'Türkiye'de evlenme biçimi' konulu çalışmada "Evliliklerin büyük bir bölümünde ne yazık ki kadına söz hakkı tanınmıyor" dedi. Yrd. Doç. Dr. Lütfi Sezen'in kitaplaştırdığı evlilik yöntemlerini şöyle sıraladı:
1- Görücü usulüyle evlenme: Gelenekselliğin ağır bastığı yörelerde görülen evlenme biçimidir. Bunda kız seçme girişimi doğrudan doğruya evlenecek gencin annesi babası veya yakınları tarafından başlatılır. Gencin kızın beğenmesi yeterli değildir.
2- Kız kaçırma (Düğünsüz evlenme): Ailelerin evliliğe kesin karşı çıkması durumunda kız kaçırma olayı gündeme gelir. Bu durum sosyo- ekonomik ve diğer sebeplerle en çok kız tarafının engellemesiyle ortaya çıkar. Bu engeller arasında kız tarafının başlık parası istemesi önemli bir yer tutuyor.
3- Başlık parasıyla evlenme: Başlık evlenecek gencin kız tarafına ödediği paraya denir. Bu nakit para yanında; altın ev bahçe tarla veya hayvan olarak da gerçekleşebilir. Doğu ve Güneydoğu kırsalında yaygın olan başlık parası üzerinde yapılan pazarlığın sonuçlanmasına 'başlık kesme' denir. Başlık kadını bir mal olarak gören anlayışın ürünü olması yönüyle ilkel bir zihniyetin devamıdır.
4- Oturak alma evlilik: Erkeğin kızı zorla kaçırması yanında kızın bohçasını alarak oğlan evine gidip oturması durumu vardır ki buna bazı yörelerde 'oturak alma' denir. Bir kızın bazen gözünü tuttuğu herhangi bir erkeğe kaçtığı görülür.
5- Baş örtüsü kaçırma yoluyla evlilik: Hakkari Van Ağrı ve Erzurum'un ilçelerinde rastlanılan bu evliliğin gerçekleştirilmesinde; kıza ait bir eşyanın kaçırılması kızı kaçırmakla eş tutulmaktadır. Oğlanın ailesi kız tarafıyla anlaşmak zorundadır.
6- Beşik kertme evliliği: Birbirini çok seven eş- dost komşu veya yakınlar çocukları beşikteyken beşiklerine birer kertme vurarak nişanı gerçekleştirilir.
7- Tay geldi evlilik: Dul bir kadının eski kocasından olan çocuklarını da alarak dul bir erkekle ya da dul bir erkeğin eski karısından olan çocuklarını alarak dul bir kadınla yaşamasından doğan evliliğe denir. Kadın veya kocanın yanında getirdikleri çocuklar 'tay geldi' olarak adlandırılırlar.
8- Kuma getirme evliliği: Cumhuriyetten önce karısı kısır olan veya erkek çocuk doğuramayan erkek yeniden evlenirdi. Günümüzde Doğu ve Güneydoğu'nun kırsal kesimlerinde hala devam etmektedir. Bu gibi evlenmelerde ilk kadın sonradan gelenin yanında ikinci plana düşer.
9- Berdel (bedel) evliliği: Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da uygulanır. Başlık sorununu ortadan kaldıran bu tür evlilik; hem kızı hem de oğlu bulunan iki ailenin karşılıklı olarak kızlarını ve oğullarını evlendirmeleriyle gerçekleştirilir.
10- Kepir (yaban değişimi) evliliği: Zor kullanılarak gerçekleştirilen evlilik biçimidir. Evlenmek isteyen fakat başlık ve düğün masraflarını karşılayacak kadar paraları olmayan ya da ailelerin çıkardıkları zorluklardan çekinen bekar iki arkadaş kız kardeşlerini kendi aralarında değiştirirler.
11- Ölen kardeşin karısıyla evlenme (Levirat evlenme): Doğu ve Güneydoğu'da rastlanılan ve törelerden kaynaklanan bu evlilik biçimi 'namusu başkalarına kaptırmamak' anlayışıyla gerçekleştirilir. Ölen kardeşin karısı bekar olan erkek kardeşle evlendirilir veya evli olan erkek kardeşin ikinci eşi olması yoluna gidilir.
12- Baldızla evlilik (Sorarat evlilik): Özel kültürel bir adettir. Dul kalan kocanın eşinin ölümünden sonra baldızıyla evlenmesidir. Öksüz kalan çocuklara 'üvey anne' olarak seçilen teyzenin daha hoşgörülü davranabileceği düşüncesi bu evlenme biçiminin tercih edilmesinde etkili olmaktadır.
13- İçgüveyi evliliği: Erkek çocuğu olmayan ekonomik durumu iyi bazı aileler kızı dışarı verme yerine damadı 'içgüveyi' olarak eve almaktadırlar. Özellikle tek kız çocuğu olan bazı aileler bu yola başvurmaktadır.
14- Yetim evliliği: Anne ve babası ölmüş kardeşleri olmayan bir delikanlı veya kızın ileride kimsesiz kalmaması için yakın akrabalarından biriyle evlendirilmesidir. Bu evliliğin temelinde yardımseverlik ve sosyal dayanışma arzusu yatmaktadır.
16- Oldu bitti evlilik: Bir oldu bitti sonucu bir kişinin diğerini evliliğe zorladığı evliliktir. Kızın erkeğin zayıf tarafını yakalayıp onunla ilişkiye girmesi veya erkeğin kızın zayıf tarafını yakalayıp iğfal etmesi sonucunda bu yola başvurulmaktadır.
18- Kan parası karşılığı evlenme: Doğu ve Güneydoğunun kırsalında öldürülen kişinin kan bedeli olarak para altın ev ve tarla yanında kız verildiği de görülmektedir. Temelinde eğitimsizlik olan ilkel bir evlenme biçimidir.
19- Tanışıp anlaşarak evlenme: Büyük kentlerde ve eğitim düzeyinin yükseldiği çevrelerde en yaygın olan evlenme biçimidir. Kız ve erkek belli bir süre arkadaşlık yaparak birbirlerini iyice tanıdıktan sonra gerçekleştirdikleri evlenme biçimidir. Kişiliğini bulmuş ekonomik özgürlüğü olan eğitim düzeyi yüksek gençler bu yolla evliliği tercih etmektedirler.
21- Anlaşmalı evlilik: Dul kalan kadın veya erkeklerin yaşlılık döneminde gerçekleştirdikleri evlenme biçimidir. Yaşlı erkeğin bakımı için muhtaç dul veya evlenmemiş bir kadınla anlaşılarak dini nikah yapılır. Nikahlanan kadına para ve altın gibi ekonomik destek sağlanılır. Yaşlı erkek ölünce evlendiği kadın resmi nikahlı olmadığı için kendisine verilenlerle yetinir. Kalan miras erkeğin varisleri tarafından paylaşılır.
22- Rastlantı evliliği: Rastlantı sonucu sonu düşünülmeden gerçekleştirilen evliliktir. Bir yolculuk sırasında veya arkadaş eş dost akraba evinde karşılaşma telefon konuşması sırasında sesten etkilenme gözden bacaktan göğüsten etkilenme gibi nedenlerle bu evliliğe kısa bir sürede karar vermektedir.
23- Tercihli evlilik: Bu tür evlilik genellikle ana baba büyükanne büyükbaba gibi aile büyüklerinin onayı ile gerçekleştirilmektedir. Genellikle komşu ve yakın akraba grupları arasında gerçekleşir. Topluluk içinde ekonomik güçleri aynı olan aileler arasında bu evlenme biçimi yaygındır.
24- Yabancıyla evlilik: Yurt dışında çalışanların gerçekleştirdikleri evlenme biçimidir. Bu evlilik yabancıdan kız alma veya yabancıya kız verme şeklinde görülmektedir. Birtakım hoşlukları boşlukları ve problemleri olan evliliklerdendir.
27- Muta evliliği: Geçici bir süre için yapılan evliliktir. Daha çok İran'da uygulanan bu evlenme biçiminin Türkiye'de de bazı çevrelerde gerçekleştirildiği görülmektedir.
28- Öç alma karşılığı evlenme: Aralarında kan davası bulunan feodal dönem kalıntısı kimi aileler karşı tarafın onurunu incitip saygınlığını zedelemek amacı ile bu yola başvurur.
29- Dış güveyi evliliği: Son günlerde bir Japon televizyonunun çöpçatan aracılığı ile Türkiye'ye eş seçmeye gelen Kuni Nakazon'a gösterilen aşırı ilgi Türk erkeklerinin 'dış güveyilik' konusuna ilgi duyduğunu ortaya çıkardı.
30- İlan yoluyla eş seçme: Son zamanlarda gazete dergi televizyonların teleteks sayfalarına ve internete ilan vererek eş seçme yoluna gidildiği sıkça görülmektedir.
31- MSN evliliği: Birbirini hiç görmeyen kişiler fotoğraf ve görüntülü olarak MSN'de tanışıp evlilik kararı almasıyla meydana gelir.
Evlenme de boşanma da arttı angelica Türkiye Haberleri 0 29-06-12 12:25
Osmanlica evlenme cÜzdani Usta Arşiv 1 13-06-10 19:23
Bayburt'ta Evlenme Adetleri ölüm Arşiv 0 14-03-10 21:10