Çocuğunuzun duygusal zekâsını geliştirmenin yolları! - HTHayat
Uzman Psikolog ve İstanbul Parenting Class’ın kurucularından olan Sinem Olcay Kademoğlu, çocuğunuzun duygusal zekasının gelişimine katkıda bulunmak için ihtiyacınız olanları anlatıyor…
Son dönemde insan gelişimine dair yapılan bilimsel araştırma ve gözlemler göstermiştir ki duygusal zeka insanın sosyal uyumu, mutluluğu ve hayattaki başarısı için oldukça önemli bir unsurdur. Duygusal zeka en basit tanımıyla duyguları tanımak ve onları yönetebilmek şeklinde açıklanır. Duygusal farkındalık aslında yaşam boyu gelişen bir süreçtir ama özellikle çocukluk yıllarında temelleri atılır. Bir çocuğun hem kendi duygularının hem de karşısındaki diğer kişilerin duygularının farkında olarak büyümesi için ebeveynin bu konuda duyarlı olması gerekir. Çoğumuz çocukla etkileşimimizde ona duygularından bahsetmenin önemini gözden kaçırırız.
Kurumumuzda, ebeveyn-çocuk ilişkisinin kalitesini değerlendirmek ve çocuğun gelişim takibi yapmak için gözlem odamızda ebeveyn-çocuk etkileşiminizi izlediğimiz seanslar yapıyoruz. Bu gözlemlerde ebeveyn-çocuk etkileşimine dair izlediğimiz birkaç kritik nokta vardır. Örneğin, ebeveynin çocuğa ne kadar sözel girdi sağladığı ya da oyun sırasında liderliği çocuğa ne kadar bırakabildiği gibi. Bu gözlemlerde izlediğimiz bir diğer nokta da ebeveynin çocuğa duygulardan ne kadar bahsettiğidir. Maalesef ki çoğu ebeveyn bu noktada sınıfta kalır. Dakikalarca süren etkileşim boyunca genelde bir kere bile heyecanlanmak, sevinmek ya da utanmak, kızmak gibi çocuğun iç dünyasına dair durumlar söze dökülmez. İşte bu aslında hiç de empatik ebeveynler olmadığımızı göstermektedir.
EBEVEYN OLARAK KENDİ GEÇMİŞİM NEDEN BU KADAR ÖNEMLİ: BİR GÜVENLİ BAĞLANMA HİKAYESİ!
Küçük çocuklarının duyguları yoğundur ve bu duygular ebeveynlere gereksiz derecede fazla ya da mantıksız gözükebilir. Yine de, öfke ya da hayal kırıklığı gibi olumsuz duygular, çocuklar için gerçektir ve acı vericidir. Bazı zamanlar ise olumlu duygular bile başa çıkılması zor hale gelebilir, örneğin bir doğum günü partisindeki yoğun heyecan ya da anneannesinin ziyarete geleceğini öğrendiğindeki hevesli bekleyiş hissi.
Çocuklara bu duygularını güvenli ve kabul edilebilir şekilde nasıl ifade edebileceklerini öğretmek gerekir. Çocuklara duyguları ve onlarla başa çıkmayı öğretmenin ilk adımı duyguları isimlendirmektir. Duyguları isimlendirmek çocuklara yaşadıkları duyguları zihinlerinde kategorize edebilme şansı verir. En nihayetinde, yaşadıkları duyguları ifade edebilmeleri için gerekli kelime hazinesi kazandırır. Ebeveyn ile sık sık yaşanan bu türden deneyimler, çocuklara duyguların ne olduğunu ve fiziksel yollara (örn. kaba kuvvete) gerek kalmadan onları nasıl ifade edebileceklerini öğretmeye yardımcı olur. Bu deneyimler çocuklara, ebeveynin duygularını anladığını ve önemsediğini ve bu türden zor zamanlarda yardım etmesi için ebeveyne güvenebileceğini gösterir.