Bordrolama Hizmetleri Blog 6486 Sayılı Kanunda Öngörülen Sigorta Primi Teşviki Düzenlemeleri
T.C. SOSYAL GÜVENLİĞİ KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü
Sayı : B.13.2.SGK.0.12.02.00/031-854 Konu : 6486 sayılı Kanunda öngörülen sigorta primi teşviki düzenlemeleri | 22/07/2013
GENELGE 2013 – 30
1- GENEL AÇIKLAMALAR Bilindiği üzere, 29/5/2013 tarihli ve 28661 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6486 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 5 inci maddesi ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinin yedinci cümlesi ile son cümlesi yürürlükten kaldırılmış, aynı fıkraya aşağıdaki (i) bendi eklenmiş, aynı maddeye birinci fıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra ve maddenin sonuna aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. i) Özel sektör işverenlerinin yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı olarak yurt içinden götürülen sigortalılar için, bu maddenin (f) bendine göre prime esas kazanç üzerinden ödenecek primin işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutar Hazinece karşılanır. Bu bent hükümlerinden faydalanabilmek için; çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak işverenler tarafından bu Kanun uyarınca verilmesi gereken aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içinde Kuruma verilmesi, bu sigortalılara ilişkin olarak yatırılması gereken sigorta primi tutarlarının Hazinece karşılanmayan kısmının yasal süresi içinde işverenlerce ödenmiş olması ve bu işverenlerin Kuruma prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunmaması şarttır.
Ancak Kuruma olan prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarını 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre tecil ettiren ve taksitlendiren işverenler ile taksitlendirme ve yapılandırma kanunlarına göre taksitlendiren ve yapılandıran işverenler bu tecil, taksitlendirme ve yapılandırmaları devam ettiği sürece bu bent hükmünden yararlandırılır. 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum ve kuruluşlara ait işyerleri; 2886 sayılı Kanun ve 4734 sayılı Kanun hükümlerine istinaden yapılan alım ve yapım işleri, 4734 sayılı Kanundan istisna olan alım ve yapım işlerine ilişkin işyerleri; ek 2 nci madde kapsamında uygulanan teşvikten yararlanan işyerleri ile sosyal güvenlik destek primine tabi tutulmak suretiyle çalışanlar hakkında bu bent hükümleri uygulanmaz. Hazineden karşılanan prim tutarları, işverenler bakımından gelir ve kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz.” “On ve üzerinde sigortalı çalıştıran işyerlerine uygulanmak üzere, birinci fıkranın (ı) bendinde belirtilen ve Hazinece karşılanan puana, prime esas kazanç alt sınırı üzerinden altı puana kadar ilave puan eklemeye, sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksini dikkate almak suretiyle ilave puan uygulanacak illeri ve uygulama süresini belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.” “Yapılan kontrol ve denetimlerde, çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği veya bildirilen sigortalının fiilen çalışmadığının tespit edilmesi hâlinde, işverenler bir yıl süreyle bu maddeyle sağlanan destek unsurlarından yararlanamaz. Bu madde kapsamındaki teşvikten yersiz olarak faydalanıldığının tespiti hâlinde, yararlanılan teşvik tutarı işverenden gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte tahsil edilir.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlık, Maliye Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı tarafından müştereken belirlenir.” 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesine 6486 sayılı Kanun ile eklenen ikinci fıkra hükmünün Bakanlar Kuruluna verdiği yetkiye istinaden, 14/7/2013 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 30/5/2013 tarihli ve 2013/4966 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla da, anılan fıkrada öngörülen işveren hissesi sigorta primi teşviki kapsamına giren yerler, uygulama süresi ile malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta primlerinde beş (5) puanlık prim indirimine ilave olarak, prime esas kazanç alt sınırı üzerinden uygulanacak olan işveren hissesi sigorta primi teşvikine ilişkin prim oranı (6 puan) belirlenmiş bulunmaktadır. Söz konusu düzenlemelere ilişkin uygulamanın usul ve esasları ise aşağıda açıklanmıştır.
5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendine göre; genel sağlık sigortası prim oranının işveren hissesine ait kısmından yapılması öngörülen beş (5) puanlık prim indiriminden, anılan Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıları çalıştıran özel sektör iş yeri işverenleri yararlanabileceklerdir. Bu bağlamda, 6486 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasına eklenen (i) bendi hükümlerinden, özel sektör iş yeri işverenlerince yurt dışındaki iş yerlerinde çalıştırmak üzere;
– 5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında sosyal güvenlik sözle?mesi imzalanmamı? ülkelere götürülen Türk işçilerinden,
– Almanya ile yapılan “istisna Akdi” sözleşmesi çerçevesinde Almanya’ya götürülen Türk işçilerinden, dolayı, anılan Kanunda öngörülen ve bu Genelgede belirtilen şartların sağlanması kaydıyla, genel sağlık sigortası primlerinde beş (5) puanlık prim indiriminden yararlanılacaktır.
Bu bağlamda, bahse konu sigorta primi teşvikinden yararlanmak üzere 06486 kanun numaralı aylık prim ve hizmet belgesinin seçilmesi gerekmekte olup, bu belge 1, 4, 5, 6, 13, 20, 21, 29, 30, 32, 33, 35 ve 36 nolu belge türleri ile birlikte seçilebilecektir. Buna karşın,
3308 sayılı Kanunda belirtilen aday çırak, çırak ve i?letmelerde mesleki eğitim gören öğrencilerden,
4046 sayılı Kanunun 21 inci maddesi kapsamında i? kaybı tazminatı alanlardan,
dolayı, genel sağlık sigortası primlerinde be? (5) puanlık prim indiriminden yararlanılması mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenle 2, 7, 12, 14, 19, 22, 23, 24, 25, 28, 31, 34, 37, 39, 41, 42, 43, 44, 45, 90, 91 ve 92 nolu belge türleri ile 06486 kanun numaralı aylık prim ve hizmet belgesinin seçilmesine sistem tarafından izin verilmeyecektir.
İşveren tarafından ödenmesi gereken tutar = 2,500,00*29,5/100= 737,50 TL, olacaktır.
2-5- Kuruma Olan Prim, İdari Para Cezası ve Bunlara İlişkin Gecikme Cezası ve Gecikme Zammı Borçlarının Çeşitli Kanunlar Gereğince Yapılandırılmış veya 6183 Sayılı Kanunun 48 İnci Maddesine İstinaden Tecil ve Taksitlendirilmiş Olması 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi uyarınca, genel sağlık sigortası primlerinin beş (5) puanlık kısmının Hazinece karşılanabilmesi için, işverenlerin, muaccel sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarının bulunmaması gerekmektedir. İşverenlerin muaccel borçlarının bulunup bulunmadığı hususu ise, her bir iş yeri bazında ayrı ayrı değerlendirilecektir.
Bu kapsamda, 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde öngörülen genel sağlık sigortası primlerinde be? (5) puanlık prim indiriminden yararlanmak amacıyla, aylık prim ve hizmet belgelerini 06486 kanun numarasını seçmek suretiyle göndermek isteyen işverenlerin, çeşitli kanunlar gereğince yeniden yapılandırılmış ya da 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine istinaden tecil ve taksitlendirilmiş borçları varsa, bu borçlar sorgulama sırasında dikkate alınamamaktadır.
On ve üzerinde sigortalı çalı?tırıldığının tespiti sırasında aylık prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı sigortalılar dikkate alınacaktır. ??verenlerce, aynı aya/döneme ili?kin olarak kanun numaralı ya da kanun numarası seçilmeksizin birden fazla aylık prim ve hizmet belgesinin verilmi? olması halinde, sigortalı sayısının tespitinde, farklı belge türleri ile birden fazla bildirimi yapılan her bir sigortalı için tek bir kayıt dikkate alınmak suretiyle bu belgelerde kayıtlı sigortalıların toplam sayısı dikkate alınacaktır. Örnek 4: Sigorta primi teşviki kapsamına giren Erzurum ilinde faaliyet gösteren (F) gerçek kişisine ait işyerinde 13 sigortalının çalıştığı ve bahse konu sigortalılardan,
– 5 sigortalının 06111 kanun numaralı aylık prim ve hizmet belgesiyle, – 1 sigortalının 54857 kanun numaralı aylık prim ve hizmet belgesiyle,
bildirildiği varsayıldığında, bu Genelgede açıklanan diğer şartların da sağlanması kaydıyla kalan 7 sigortalının 56486 kanun numarası seçilmek suretiyle düzenlenecek aylık prim ve hizmet belgesi ile bildirilmesi mümkün bulunmaktadır. Bu kapsamda, sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar sigortalı sayısının tespitinde dikkate alınacak, buna karşın aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler, meslek liselerinde okumakta iken veya yüksek öğrenimleri sırasında zorunlu staja tabi tutulan öğrenciler toplam sigortalı sayısı hesabında dikkate alınmayacaktır.
30/5/2013 tarihli ve 2013/4966 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen yerlerde aynı işverene ait birden fazla iş yerinin bulunması durumunda ise, asgari on (10) sigortalı çalıştırma şartı, iş yerlerinin her biri için ayrı ayrı değerlendirilecektir. Diğer taraftan, 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü 1/1/2013 tarihinden itibaren yürürlüğe girdiğinden, 2013/Ocak ayına ilişkin aylık prim ve hizmet belgesinden başlamak üzere yukarıda belirtildiği şekilde hesaplanmak suretiyle on (10) ve üzerinde sigortalı çalıştıran iş yerleri de kapsama girmektedir.
– Sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlardan, – Yurt dışında çalışan sigortalılardan, – 3308 sayılı Kanunda belirtilen aday çırak, çırak ve mesleki işletmelerde eğitim gören öğrencilerden, – Meslek liselerinde okumakta iken veya yüksek öğrenimleri sırasında zorunlu staja tabi tutulan öğrencilerden, – Yalnızca işsizlik sigortası primlerine tabi olanlardan, – Harp malülleri ile 3713 ve 2330 sayılı Kanunlara göre vazife malüllüğü aylığı alıp, yalnızca kısa vadeli sigorta kollarına tabi olanlardan, dolayı, söz konusu prim indiriminden yararlanılması mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenle, 2, 7, 12, 14, 19, 20, 21, 22, 23, 25, 28, 39, 41, 42, 43, 44, 45, 90, 91 ve 92 nolu belge türleri ile 46486/56486/66486 kanun numaralı aylık prim ve hizmet belgelerinin seçilmesine sistem tarafından izin verilmeyecektir. 3-3- Sigorta Primi Teşvikinden Yararlanılacak Süre 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen sigorta primi teşvikinden yararlanılacak olan süre, iş yerinin faaliyette bulunduğu bölgeye göre farklı olup, Kanun hükmünün yürürlüğe girdiği 1/1/2013 tarihinden itibaren uygulanmak üzere 30/5/2013 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı eki;
– (I) sayılı liste kapsamında olan illerde faaliyet gösteren i?yerleri 4 yıl (46486 kanun numaralı belge) süreyle, – (II) sayılı liste kapsamında olan illerde faaliyet gösteren i?yerleri 5 yıl (56486 kanun numaralı belge) süreyle, – (III) sayılı liste kapsamında olan il ve ilçelerde faaliyet gösteren i?yerleri 6 yıl (66486 kanun numaralı belge) süreyle, sigorta primi te?vikinden yararlanabileceklerdir. Dolayısıyla, sigorta primi te?vikinin uygulama süresi; – (I) sayılı liste kapsamındaki illerde faaliyet gösteren i?yerleri için 31/12/2016 tarihi itibariyle, – (II) sayılı liste kapsamındaki illerde faaliyet gösteren i?yerleri için 31/12/2017 tarihi itibariyle, – (III) sayılı liste kapsamındaki il ve ilçelerde faaliyet gösteren i?yerleri için 31/12/2018 tarihi itibariyle, sona erecektir.
Her bir ay için ayrı ayrı olmak üzere ünitece yapılacak inceleme neticesinde; – On ve üzerinde sigortalı çalıştırıldığının,
Örnek 6; Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı %1 olan (L) gerçek kişi işverenince çalıştırılan 12 sigortalının 2013/Haziran ayına ilişkin prim ödeme gün sayısının (300), prime esas kazanç tutarının ise 15.000,00 TL olduğu varsayıldığında, SPEK tutarı üzerinden 5 puanlık indirim karşılığı Hazinece karşılanacak olan tutar = 15.000,00*5/100 = 750,00 TL Asgari ücret üzerinden 6 puanlık indirim karşılığı Hazinece karşılanacak olan tutar = 300*32,62*6/100 = 587,16 TL olmak üzere toplam=750,00+587,16= 1.337,16 TL Hazinece karşılanacak olan tutar,
Dolayısıyla, 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen sigorta primi teşvikinden yararlanılabilmesi için, e-Borcu Yoktur aktivasyon işlemlerinin yapılmasının ardından, 46486/56486/66486 kanun numaralı aylık prim ve hizmet belgesi düzenlenmeden önce, iş verenlerce Kurumumuz internet adresi http://www.sgk.gov.tr/e-SGK/e-Borcu Yoktur/T.C. Hazine Müsteşarlığı’na Verilmek Üzere Düzenlenen E-Borcu Yoktur Belgesi linki üzerinden kapsama giren borcun bulunup bulunmadığının sorgulanması, 46486/56486/66486 kanun numaralı aylık prim ve hizmet belgelerinin gönderilmesi sırasında kapsama giren borcun bulunması halinde, bahse konu aylık prim ve hizmet belgelerinin işverenlerce seçilmemesi gerekmektedir.
Bu bağlamda, sigorta primi teşviki kapsamına giren iş yeri iş verenlerinin daha önce e-Borcu Yoktur aktivasyon başvurusunda bulunulmamış olması halinde, söz konusu iş verenler tarafından aktivasyon başvurusunda bulunulması gerekecektir. Örnek 7; Gümüşhane ilinde faaliyet gösteren ve onbeş (15) sigortalısı olan (D) Limited şirketinin, muaccel sigorta primi, işsizlik sigortası primi ve idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunmamasına karşın, aynı iş verenin Sinop ilinde faaliyet gösteren ve on (10) sigortalısı bulunan diğer iş yerinden dolayı muaccel sigorta prim borcu ile gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunduğu, ancak bu borcun 16 yaşından büyük işçiler için belirlenmiş aylık asgari ücretin brüt tutarından az olduğu varsayıldığında, Adı geçen işverenin, Gümüşhane ilinde faaliyet gösteren iş yerine ilişkin borcun bulunmaması ve Türkiye genelindeki borcunun 16 yaşından büyük işçiler için belirlenen aylık asgari ücretin brüt tutarından az olması nedeniyle, bu iş yerinde çalışan sigortalılardan dolayı malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta primlerinde beş (5) puanlık prim indiriminin yanı sıra söz konusu altı (6) puanlık prim indiriminden de yararlanabilecek, buna karşın Sinop ilinde faaliyet gösteren iş yeri ise Kuruma olan borcunu ödemediği sürece bahse konu prim indiriminden yararlanamayacaktır.
3-8- Alt İşvereni Olan İş yerleri ile Alt İşverenlerin Sigorta Primi Teşvikinden Yararlanma Şartları Alt işvereni bulunan asıl işverenlerce on (10) ve üzerinde sigortalı çalıştırılmamasına karşın, alt işverenlerce çalıştırılan sigortalı sayısı ile birlikte on (10) ve üzerinde sigortalı çalıştırılması durumunda, gerek asıl işverence gerekse alt iş verence çalıştırılan sigortalılardan dolayı sigorta primi teşvikinden yararlanılması mümkün bulunmaktadır. Diğer taraftan, 5510 sayılı Kanunun 12 nci maddesi uyarınca, alt iş verenlerin Kuruma olan borçlarından, alt iş veren ile birlikte asıl işveren de sorumlu tutulmaktadır. Dolayısıyla, 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen sigorta primi teşviki kapsamında, sigorta primlerinin Hazinece karşılanabilmesi için asıl iş verenin bu Genelgenin (3.5) bölümünde belirtildiği şekilde kapsama giren borcunun bulunmamasının yanı sıra kendisinden iş alan alt iş verenlerden kaynaklanan muaccel sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun da bulunmaması gerekmektedir.
c) (III) sayılı liste kapsamında olan il ve ilçelerde faaliyet gösteren iş yerleri için 66486 kanun numaralı, aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süre içinde Kurumumuza gönderilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla, aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi geçirildikten sonra Kurumumuza gönderilmesi halinde, söz konusu sigorta primi teşviklerinden yararlanılması mümkün olamayacaktır.
4-3-Çalıştırdığı Kişileri Sigortalı Olarak Bildirmediği veya Bildirilen Sigortalıları Fiilen Çalıştırmadığı Tespit Edilen İşverenlerle İlgili Yapılacak İşlemler 6486 sayılı Kanunun 5 inci maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesine eklenen hükümler uyarınca, çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği veya bildirilen sigortalıları fiilen çalıştırmadığı tespit edilen iş verenler, anılan maddede öngörülen sigorta primi teşviklerinden bir yıl süreyle yasaklı hale getirilmiştir.
Yapılan düzenleme uyarınca, çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği veya bildirilen sigortalıları fiilen çalıştırmadığı, -Kurum denetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılan denetimler sonucu anlaşılan iş yerlerinden dolayı, tutanak tarihini izleyen, -Mahkeme ilamından anlaşılan iş yerlerinden dolayı, mahkemenin kesinleşme tarihini izleyen, -Resmi kurum ve kuruluşlardan alınan yazılardan anlaşılan iş yerlerinden dolayı, söz konusu yazıların Kuruma intikal tarihini izleyen, ay başından itibaren, gerek iş verenlerce yurt dışına götürülen/gönderilen işçilerden dolayı, gerekse on (10) ve üzerinde çalıştırılan sigortalılardan dolayı 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinde öngörülen sigorta primi teşviklerinden bir yıl süreyle yararlanılması mümkün olamayacaktır.
5335 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen, genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler, sosyal güvenlik kurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin %50?sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklar, 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi ile ikinci fıkrasında öngörülen sigorta primi teşviki kapsamına girmemektedir.