Birden Fazla İşverenden Alınan Ücretlerin Vergilendirilmesi » Vergi Algı
06 Mart 2016Ozan BİNGÖL
Bilindiği üzere Gelir Vergisi Kanununun 61. maddesinde ücret “bir işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir” diye tanımlanmıştır ve ücretin unsurlarının var olup olmadığına bakılmaksızın aşağıda yazılı ödemeler de ücret sayılmaktadır:
Kanunla kurulan emekli sandıkları ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesinde belirtilen sandıklar tarafından ödenen ve en yüksek Devlet memuruna yapılan en yüksek ödeme tutarını aşan emekli, malûliyet, dul ve yetim aylıkları.
Ayrıca bu madde kapsamında belirtilen ücretler tutarı ne olursa olsun tek işverenden elde edilip tevkif suretiyle vergilendiriliyor ise yapılan bu tevkifat nihai vergi sayılmakta ve başkaca gelirleri olsa dahi beyannameye dahil edilmemektedir. Ancak ilgili kanununun 86/1-d maddesine göre ise birden fazla işverenden alınan ücretlerde birinci ücretin dışındaki elde edilen ücretlerin toplamı yine ilgili kanununun 103. Maddesinde belirtilen ikinci tarife dilimini(2015 yılı için ikinci dilim 29.000TL) geçiyorsa elde edilen (birincide dahil olmak üzere) ücret gelirlerinin tamamı beyan edilmelidir. Yine ilgili madde gereğince herhangi bir istisna ve tevkifata tabi tutulmayan tüm ücret gelirleri de beyana tabidir.
Bu noktada en temel sorun birden fazla işverenden alınan ücret var ise hangi ücretin birinci ücret hangisinin ikici ya da hangisinin üçüncü ücret sayılacağıdır. Burada seçim hakkı ücretliye daha doğrusu ücret kazancını elde eden mükellefe bırakılmıştır. Örneğin, iki ayrı işverenden ücret gelir olan mükellef A, bir işverenden 80 bin lira, diğer işverenden 24 bin lira ücret geliri elde etmiştir. Mükellef A 80 bin lira ücret aldığı işvereni birinci işveren olarak belirlediğinde ki bu kişiye bağlı, diğer işverenden aldığı ücret (24 bin lira), 29 bin liralık beyan sınırını aşmadığı için hiçbir ücret gelirini beyan etmek durumunda kalmayacak ve beyanname vermesi gerekmeyecektir. Böylece birden fazla işverenden ücret geliri elde edip sadece tevkif suretiyle vergilendirilmiş olacak, tarife dilimi olarak da daha fazla avantaj sağlamış olacaktır.
Ayrıca yabancı ülkelerde bulunan işverenlerden alınan ve stopaj yoluyla vergilendirilmemiş olan ücretlerin ise tutarına bakılmaksızın beyan edilmesi vergisel bir yükümlülüktür.
Ayrıca ücret gelirleri beyan edilirken şu hususlara da dikkat edilmelidir:
- Eğer beyan sınırı aşılıyorsa yıl içerisinde elde edilen ücret gelirlerinin birincide dâhil olmak üzere tamamı beyan edilecektir.
- Yıl içinde kesilen sosyal sigorta ve işsizlik sigortası primi işçi payı indirilecektir.
- Varsa diğer indirimler (sakatlık indirimi, şahıs sigorta primi, eğitim sağlık harcamaları vb.) düşülecektir.
- Kalan tutar üzerinden gelir vergisi hesaplanacak, bu hesaplanan gelir vergisi Mart ve Temmuz ayları olmak üzere iki eşit taksitte ödenecektir.
- Yıl içinde kesilen gelir vergisinin asgari geçim indirimi mahsup edilmeden önceki tutarı, hesaplanan vergiden mahsup edilecek, ücreti yıl içinde kesinti yoluyla vergilendirilmemiş olanlarda asgari geçim indirimi tutarı, hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilecektir.
Ayrıca 2015 yılında elde edilen ücret gelirlerinin beyanı sırasında uygulanacak olan tarife dilimini hatırlatmakta yarar bulunmaktadır.
106.000 TL'nin 29.000 TL'si için 5.200 TL, fazlası % 27
106.000 TL'den fazlasının 106.000 TL'si için 25.990 TL, fazlası % 35