Bilişsel Aşama. Bölüm Beş. Öğrenme Aşamaları. Öğrenme Aşamaları - PDF
Download "Bilişsel Aşama. Bölüm Beş. Öğrenme Aşamaları. Öğrenme Aşamaları"
1 Bilişsel Aşama Bölüm Beş Hareket hakkında genel bir bilgi edinmek. Öğrenen kendi kendine konuşur ve işe yarayabilecek stratejileri düşünerek çok fazla zaman harcar. Bu aşama bilişsel problem çözme aşamasıdır. Karar verme süreçleri bu aşamada önemli yer tutar. Dikkat ihtiyacı çok yüksektir. Performanstaki ilerlemeler ve kazanımlar hızlı ve çoktur. Ama hareketler düzensiz, belirsiz ve zamansızdır. Öğretim ve gösterimler (yada sözel bilgiler) önemli rol oynar. İlişkilendirme Aşama Öğrenme sürecinin göreli olarak ayrı ve sıralı aşamaları Fitts & Posner a göre (1967), üç farklı öğrenme aşaması vardır. Bilişsel aşama İlişkilendirme aşama Özerk (otonom) aşama Öğrenenin ilgi odağı, hareketi ortaya koymak için daha etkin hareket modelleri organize ederek beceriyi geliştirmektir. Hızlı hareketlerde hareketin gereksinimleri için hafıza şablonları oluşturulur. Yavaş hareketlerde bilgi işlenmesinde ve hareket üretimli geri bildirim kullanımında daha becerikli olunur. Hareketler açık becerilerde sabitlenerek, kapalı becerilerde ise çeşitlendirilerek yapılır. Bazı tutarsızlıklar mevcuttur. Ama giderek bu tutarsızlıklar azalır ve hareket daha değişmez bir hal alır. Kendi kendine konuşma azdır. Sezinleme ve zamanlama gelişir. Kişi kendi geri bildirimlerini izleyip hatalarını saptamaya başlar. Bu aşama uzundur ve geri bildirim az önemli olmaya başlar.
2 Özerk Aşama Gentile nin İki Aşamalı Modeli Hareketlerin neredeyse otomatik ve çok az yada hiç dikkat kullanmadan yapıldığı bu aşamaya bazı kişiler ulaşır. Motor programlar çok gelişmiştir ve birçok hareketi kontrol edebilir. Vurgu performansın stratejik ve biçimsel yönlerindedir. Öz-güven artar ve hareketteki hataları tespit etme kapasitesi oldukça gelişir. Becerilerdeki kazanımlar diğer aşamalara göre yavaştır. Gentile uygulayıcının her bir aşamada ki özelliğine bakarak öğrenme gelişimini tanımlamak yerine, hedefe ulaşmada öğrenenin amacı, görevin etkisi ve çevre özelliklerini vurgulamıştır. Buna göre aşamalar; Hareketle ilintili düşüncenin oluşması ve Sabitleme/Çeşitlemedir. Hareketle ilintili düşüncenin oluşması Bilişsel Aşama A Temel hareket kalıbının oluşturulması İlişkilendirme Aşama A Hareket kalıbının detaylandırılması Özerk Aşama A Hareket üretimi neredeyse otomatiktir Görevin sergileneceği ortam ve görev özelliklerinin, hareketle ilintili olarak gereksinimlerin anlaşılması. Düzenleyici Şartlar (çok boyutlu beceri tanımı) ve diğer şartların ayrımının yapılması şarttır. Hareket üretimi için (çevre ve görevin ortaya çıkardığı durumla ilintili olarak) ilgili ve ilgili olmayan bilgiler arasında seçici dikkatin kullanılması gerekmektedir.
3 Sabitleme/Çeşitleme Gallahue nin Sabitleme: kapalı beceriler için uygun olan hareket üretimi kalıbının detaylandırılması. Çeşitleme: açık beceriler için hareket kalıbının detaylandırılmasıyla birlikte değişen ortamlara uyumun sağlanabilmesi ve amaca ulaşabilmek için hareketin çeşitlendirilmesi gerekir. Gentile nin iki Aşamalı Modeli Gallahue nin Hareketle ilintili düşüncenin oluşmas ması Hareketle ilintili ve olmayan bilgilerin ayıt edilme yeteneğinin geliştirilmesi Temel hareket kalıbının geliştirilmesi Kapalı Beceri Açık k Beceri Sabitleme Hareket kalıbının ince detaylarının çalışılması Çeşitleme Çevrenin değişken durumuna yönelik harekette uyum
4 İlerlemeyi Değerlendirme Öğrettiklerini öğrenmişler mi? Öğrencilerin ilerlemeleri yada sistemin işlevi Beceri öğrenimini etkin bir şekilde değerlendirmek için İlk olarak performans özelliklerini ortaya koy Sonra bu ölçümleri uygun bir testte kullan Motor performansı ölçme yolları Sonuç yada süreç ölçülebilir İlerlemeyi Çıkarım Yapmak: Öğrenme ve Performans Değişimi Dikkat Dikkat ve beceriyi uygulama Görsel dikkat Bilgi ve hafıza Tanıtım (Declerative) bilgi (kurallar gibi) Prosedür bilgi (nerede ne yapılı gibi) Özgüven Motivasyon İlerlemeyi Çıkarım Yapmak: Öğrenme ve Performans Değişimi Hareket Üretimi Koordinasyon ve Kontrol: serbestlik derecesinin sabitlenmesi Kas faaliyeti Enerji tüketimi Tutarlılık Hata Tanımlaması ve Düzeltilmesi İlerlemeyi Ölçmek Öğrenmeyi değerlendirmek için en çok performans eğrileri kullanılır ve kullanılan ölçüm türüne bağlı olarak yukarı yada aşağı doğru eğimlidir. Tipik özelliği ise değişimin ilk başta fazla (dik) olması ve giderek azalmasıdır ve alıştırmanın kanunu olarak adlandırılır.
5 İlerlemeyi Ölçmek İlerlemeyi Ölçmek Performans Platosu: bir kimsenin öğrenim süresi içinde hiç ilerleme kaydetmediği dönem. Kalıcılık Testleri Aktarım Okçuluk Testleri Çalışan İki Grubun Performans Eğrileri bloklarda hedef vuruşların sayısı D1 D2 D3 D4 D5 D6 K1 K2 K3 A1 A2 A3 10 alıştırma denemelerinin blokları Yeni Eski
Motor Kontrol Teorileri Hareket etme kapasitesi yaşamın bir parçasıdır Çevreden bilgi almak ve iletişime geçmek için Yer değiştirme (locomotor) Cisim manipülasyonu Bireyler arası iletişim Kas- iskelet