Abdest, Müslümanların ibadetlerini yerine getirebilmesi için uygulanan temizlik ve arınma şeklidir. Abdest alma işlemi, Eller, dirsekler, yüz, kulak, boyun ve ayak gibi vücut organlarının yıkanması ve mesh edilmesi ile gerçekleşir.
Niyet ettim Allah rızası için Abdest almaya
Euzü Besmele çekilir ve abdest almaya başlanır
3 kez eller parmak araları ile ovuşturularak su ile yıkanır
Sağ el ile ağza üç defa su verilir, ağız içi çalkalanır
Sağ el ile üç defa buruna su çekilir ve sol el ile sümkürülür
iki avuç birleştirilerek saç başlangıcından çene altına kadar su ile yüz yıkanır
Sağ avuç içine su alınır, kol yukarı kaldırılır dirseklerden su akarken sol el ile ovuşturularak yıkanır
Sol avuç içine su alınır, kol yukarı kaldırılır dirseklerden su akarken sağ el ile ovuşturularak yıkanır
El yeniden suyun altında yıkanır ve ıslak olan avuç içi ile baş mesh edilir
Ardından kulak içleri serçe parmak yardımı ile temizlenirken baş parmak yardımı ile de kulak arkaları yıkanır
Elimizin dış yüzeyi ile ense mesh edilir
Sağ ayaktan başlayarak ayaklar üçer kez yıkanır. Ayak yıkanırken parmak aralarından başlanarak ayak topuğu ve bilekler şeklinde devam edilir
Aynı işlem sol ayak yıkanarak uygulanır ve abdest alma işlemi tamamlanmış olur
Abdest sözcüğü Türkçeye Selçuklu zamanında eklenmiş, Farsça kökenli bir terimdir. Sözcük karşıtı su tutmak, arınmak ve temizlenmek anlamını taşır.
Cebrail (aleyhisselam) Hz Peygambere namaz kılmayı öğretmeden önce abdest almayı öğretmiş ve namazla birlikte farz kılınmıştır.
Peygamber efendimiz bir hadisinde abdestten şu şekilde bahsetmiştir “Şüphesiz ki benim ümmetim, kıyamet gününde, abdest izlerinden dolayı yüzleri nurlu, elleri ve ayakları parlak olarak çağrılacaktır. Yüzünün nurunu artırmaya gücü yeten kimse bunu yapsın” (Buhârî/Vudû-3)
Abdest alırken nasıl niyet edilir
Abdeste başlarken ‘’Niyet ettim Allah rızası için abdest almaya’’ diyerek niyet edilir.
Abdeste niyet edilirken dil ile söylenmesi sünnettir. Niyet ise bir şeyi yaparken onu vurgulamak amacı ile kullanılır.
Hadis-i şerif "Ameller niyetlere göredir. Herkesin niyet ettiği ne ise eline geçecek olan odur."
Abdeste başlarken eûzu besmeleden sonra
Elhamdu lillahillezî ce’ale’l-mâ’e tahûran ve ce’ale’l-islâme nûra!
Ağıza su verirken
Allahumme eskınî min havdı nebiyyike ke’sen lâ azma’u ba’dehû ebedâ”
Allah’ım, bana peygamberinin havuzundan öyle bir kadeh içir ki, ondan sonra bir daha susamayayım
Burnuna su verirken
Allahumme lâ tuharrimnî râyihate na’imike ve cinânike
Allah’ım, bana ni’metinin ve cennetlerinin kokusunu haram kılma
Allahumme beyyid vechî bi-nûrike yevme tebyeddu vucûhun ve tesveddu vucûh
Allah’ım, bazı yüzlerin beyazlanacağı, bazı yüzlerin kararacağı günde yüzümü ağart
Sağ kolu yıkarken
Allahumme a’tınî kitabî bi yemînî ve hâsibnî hisâben yesîrâ
Allahım kitabımı sağ tarafımdan ver ve hesabımı kolaylaştır
Sol kolu yıkarken
Allahumme lâ tu”tınî kitâbî bi-şimâlî velâ min-verâ’i zahrî velâ tuhâsibnî hisâben şedîdâ
Allah’ım, kitabımı sol tarafımdan ve arkamdan verme, beni zor bir hesaba çekme
Allah’ım, başımı rahmetinle ört, üzerime bereketlerini indir
Allâhumme’c’alnî minellezîne yestemi’ûne’l-kavle fe-yettebiûne ahseneh
Allah’ım, beni, sözü işitip sözün en güzeline uyanlardan eyle
Allâhumme a’tik rakabetî mine’n-nâri vehfeznî mine’s-selâsili ve’l-ağlâl
Allah’ım boynumu cehennemden âzâd eyle ve beni zincirlerden, bağlardan koru
Sağ ayağı yıkarken
Allah’ım ayakların kayacağı günde ayaklarımı Sırat üstünde sağlam tut
Allâhumme’c’al-lî sa’yen meşkûran ve zenben mağfûran ve ticâraten len tebûra
Allah’ım, bana beğenilecek bir çalışma ver, günahımı affedip makbul amel ve kârlı bir ticaret ihsan eyle
Oruçlu değilse abdest aldığı sudan biraz içip, kıbleye karşı durup kelime-i şehadet getirmeli
Ben şehadet ederimk ki, Allah’tan başka ilah yoktur. Yine şehadet ederimki, Muhammed (a.s.), O’nun kulu ve Rasûlüdür)
Son olarak şu dua okunmalıdır
Allâhumme’şfinî bi-şifâike ve dâvini bi devâike va’sımnî mine’l-velehi ve’l-emrâdı ve’l-evca'
Allah’ım, bana şifanla şifa ver, devanla deva ver. Beni âfetlerden, hastalıklardan ve acılardan koru
Abdestten sonra bir veya üç kez Kadr Sûresini okumak ta abdestin âdâbındandır
İnnâ enzelnâhu fî-leyleti’l-kadri. Vemâ edrâke mâ leyletu’l-kadri. Leyletu’l-kadri hayrun min-elfi şehr. Tenezzelu’l-melâiketu ve’r-rûhu fîhâ bi izni rabbihim min-kulli emr. Selâmun hiye hattâ metle’ıl-fecr
Biz O (Kur’an)’nu Kadir gecesinde indirdik. Kadir gecesinin ne olduğunu sen nereden bileceksin? Kadir gecesi bin aydan hayırlıdır. Melekler ve ruh, o gece her türlü işle iner. O gece tan yeri ağarıncaya kadar bir esenliktir
Ayaklarımızı topuklarla beraber yıkamak
Ellerimizi dirseklerimizle beraber yıkamak
Abdest alırken peygamber (AS) ın yapıp, yapın diye tavsiye ettiği hareketler şunlardı
Yapabiliyorsak abdest almadan önce iyi bir hazırlık ve abdest alınırken kıbleye yönelip almak.
Abdestte euzubillahi şeytanirracim bismillahirrahmanirrahim diyerek başlamak.
Abdest almaya niyette bulunmak.
Elleri bileklere kadar yıkamak.
Sağ elimizle ağzımıza su verip ağzı çalkalamak.
Burnumuza 3 defa su verip sol el ile sümkürüp temizlemek.
Vücut uzuvlarını sağdan başlayarak yıkamak 3 defa.
Vücut uzuvlarını sırası ile yıkamak.
El ve ayak parmaklarının arasını iyice ovalamak.
Kulakları ve boynu meshetmek.
Abdest alınırken konuşmamak ve ara vermemek.
Kaşların, sakal, ve bıyık gibi suyun zor geçeceği yerlere suyu tam temas ettirmek.
El ve ayakları yıkarken parmak uçlarından başlamak.
Abdest alırken yapılması hoş görülmeyen hareketler şunlardır.
Kirli ortamda abdest almak.
Suyu yüze çarpmak.
Suyu çok kullanmak.
İhtiyaç yokken başkasından yardım istemek ve su döktürmek.
Abdesti bozan şeyler şunlardır.
Ön ve arkadan bir şey çıkması (yel, akıntı ve kurt gibi).
Kan, iltihap çıkması.
Yatarak veya bir yere dayanarak uyumak.
Bayılmak, sara nöbeti geçirmek.
İçki içmek, uyuşturucu almak, abdestli olduğunu unutmak.
Burun kanaması, ağzından tükrük miktarı kan gelmesi.
Doğum yapmak, düşük yapmak.
Cinsi ilişkide bulunmak.
Mesh müddetinin dolması, özürlü için vaktin çıkması.
Teyemmüm alan için suyun bulunması.
Vücuttan çıkan ter, süt, sümük ve gözyaşı abdesti bozmaz.
Çıkan kan dağılmadıysa abdesti bozmaz.
Tabaka oluşturmayan boya, kına ve krem abdeste mani değildir.
İğne vurulmak kan çıkmadıysa abdesti bozmaz.
Abdestli iken kolonya kullanıldıysa o kısımların yıkanması uygundur.
Bazı günahlar abdesti bozar. Meselâ; içki içmek, yalan yere yemin etmek, şehvetle bakmak abdestte hayır bırakmaz.
Abdestli olmayan şu işleri yapamaz
Abdesti olmayan namaz kılamaz.
Abdesti olmayan Kur’an’a el süremez. Cünüp olan, Kur’an’ı okuyamaz, elleyemez ve bakamaz.
Abdesti olmayan tilâvet secdesi yapamaz.
Abdesti olmayan Kâbe’yi tavaf edemez.
Abdestli olmanın faziletleri.
Peygamber efendimizin bu konudaki tavsiyeleri şöyledir.
Kulun ilk hesap verecek olduğu şey abdestidir. Eğer abdesti güzel olursa, sıra namaza gelir.
Abdestli olarak uyuyan kimse, gece ibadette gibidir.
Kim güzelce abdest alır, sonra iki rekat namaz kılar ve Allah’a yönelirse, ona cennet vacip olur.
Bir kimse abdestli yatar ve gece ölürse, şehid olarak ölür.
Abdestli olarak yatanın yanında bir melek bulunur. O melek o gece durmadan şöyle der: “Allah’ım! Onu affet. Zira o abdestli yattı.
Öfke şeytandandır. Şeytan ateşten yaratılmıştır. Ateş ancak su ile söndürülür. O halde öfkelendiğiniz zaman onu yenmek için abdest alınız.
Abdest nurlarından” diye cevap verir. Ab-dest, insanın yüzünü nurlandırır.
Abdest günahların affına sebep olur. Bir hadiste şöyle buyrulur. “Kim emrolunduğu gibi abdest alır emrolunduğu gibi namaz kılarsa geçmiş (küçük) günahları affolunur.
Abdestli olana devamlı sevap yazılır, melekler onu korur ve onun için dua eder, abdestli iken yapılan iş hayırlı ve bereketli olur.
Ayrıca abdestli olmaya dikkat edenin ölümü kolay olur.
Farz abdest: Namaz kilmak icin, Kur`an-i Kerim´e el sürmek icin alinan abdestler farzdir.
Vacip abdest: Kabeyi tavaf etmek icin abdest almak vaciptir.
Mendup abdest: Her zaman abdestli bulunmak, abdestli uyumak, uykudan kalkar kalkmaz abdest almak.