Mekân ve Siyaset - Yapı Kredi Yayınları
SATIN AL YORUM YAZ İçindekiler Hakkında İçindekiler Abonelik Bilgileri Okuyucu Yorumları(0)
David Harvey - “Dinle Anarşist!” – Simon Springer’ın “Radikal Bir Coğrafya Neden Anarşist Olmak Zorundadır?” Makalesine Kişisel Bir Yanıt Simon Springer - Marx’ın Sınırları: David Harvey ve Postkardeşlik Durumu
Umut Azak - Dindar Laiklik Gülçin Balamir Coşkun - Devletin Din Eğitimindeki Rolü Ne Olmalıdır? Avrupa Konseyi’nin Yaklaşımı, AİHM Kararları ve Türkiye Örneği
Jameson’ın 1990 tarihli Late Marxism: Adorno, or the Persistence of the Dialectic [Geç Marksizm: Adorno ya da Diyalektiğin Sürekliliği] kitabı Marksizm ve Biçim’in devamı niteliğindedir. Kitapta Adorno’nun “negatif diyalektiği” –tarih diyalektiğinin ebedi bir şimdi içinde “dondurulması” olarak anlaşılan–liberal şeyleşmeye ve metalaşmaya karşı en güçlü silah olarak sunulur. Metalaşma parayı, her şeyi –ürünleri, emeği, hizmetleri, bilimi, sanatı, kültürü vs.– başka her şeyle ölçülebilir kılmanın aracı olarak görmenin bir sonucudur. Her şey başka her şeyle ölçülebilir olduğunda yeni bir şey hiç oluşamaz. Çünkü yenilik, tanımı gereği varolanla ölçülemez. Yani metalaşma ve şeyleşme karşılıklı olarak doğal bir yakınlık içindedir. İkisi de zamanı “dondurur”, diyalektiği sekteye uğratır ve Marcuse’nin “tek boyutlu insan” olarak nitelediği şeyle sonuçlanır. Bütünü düşünmeyi reddeden Anglo-Amerikan felsefesi aslında şeyleşmenin ve metalaşmanın seküler tanrılara dönüştüğü bir toplumun ideolojisidir. Geçmişi ve geleceği yeniden düşünecek duruma gelebilmek için diyalektiğin kaldıracına ihtiyaç duymamızın nedeni budur. Jameson, 1972 tarihli The Prison-house of Language: A Critical Account of Structuralism and Russian Formalism [Dil Hapishanesi: Yapısalcığın ve Rus Biçimciliğinin Eleştirisi] kitabında, biçim ve üslup meselelerine aşırı vurgusunu telafi etmek istercesine biçimciliğin biçim ve içerik arasındaki bağları tamamen kopartma eğilimini eleştirmişti. Jameson bu kitabında biçime yönelik ilginin, bu haliyle tavsiye edilir olsa da, asla bağlamsallaştırmayı terk etmemize yol açmaması gerektiğinde ısrarcıdır. Metnin tarihsel bağlamını, metnin içeriğinde kendini gösterdiği haliyle asla unutmamamız gerekir. Jameson’ın Lévi -Strauss, Jakobson ve Barthes’ın yapısalcılığına karşı tutumunu beyan ettiği bu kitap en iyi, diyalektikle yapısalcı düşünce arasındaki farkın açımlandığı kitap olarak tarif edilebilir. Bunların ikisi de dünyayı, ya da metni, karşıtlıklar üzerinden görürler. Ama yapısalcılık karşıtlığı tarihdışı bir ikili karşıtlıklar sisteminde “dondururken”, diyalektik böyle bir sabitlemeden özenle kaçınır – diyalektikteki olumsuzlama, devamlılık ve “Aufhebung” (alıkoyarak aşma) üçlüsünü hatırlayalım. Yapısalcılık, güdük kalmış diyalektiktir.