Arabesk müziğinin eliti Orhan Gencebay
Orhan Gencebay eserlerini tanımlamak için her ne kadar “Yaptığım eserler arabesk değil, serbest çalışmalardır" demiş olsa da, toplum nezdinde "Arabeskin Kralı" sayıldığından onu temel alarak arabesk müziğe yaklaşmak, sanırım yanlış olmaz.
Sezar’ın hakkını Sezar’a teslim etmekle başlamak istiyorum:
Orhan Gencebay sadece bir müzikolog değil, aynı zamanda tarihe, felsefeye, tasavvufa, evrene, müspet bilime karşı olan hassasiyeti, ilgisi ve bilgisi ile de bilinen biridir. Devasal müzik bilgisi dışında, hayatın diğer alanlarında da geniş bilgi hazinesine sahiptir.
Siyasi meselelerde mesafeli durmaya çalışsa da, siyasal konumlanması bilmek isteyene sanırım gayet net ve açıktır. Elbette siyasi görüşü kendisinin özel meselesidir, saygı duyarım.
Sayın üstadımızın müziğin dışında kalan başka ilimlere de açık olmasını çok önemsiyorum, çünkü yeni sanatçılarda buna benzer becerilere rastlamak -en azından eskisi kadar- pek mümkün değil.
Kendileri, benim de asıl üye olduğum Türkiye Musiki Eseri Sahipleri Meslek Birliği olan MESAM Başkanlığı görevini de bir dönem yürütmüştür.
Orhan Gencebay eserlerinde özelikle müzikal yürüyüş olarak İç Anadolu’ya, Batı müziğine, Anadolu, Arap, hatta Hint ve Latin motiflerine yer vermiş olsa bile, bu onun arabesk müzik değil de serbest müzik yaptığı anlamına gelir mi?
(Kendim de müzikle ilgili olmama rağmen bu konuda ki düşüncelerimi müzikal yaklaşımımdan ziyade sosyoloji temelinde vermek isterim.)
Bence “gelmez”, çünkü Anadolu insanı “Arabesk” denildiğinde, eserin melodisinden ziyade sözlere yüklenen anlama, derinliğe ve ifade şekline bakar, onu kasteder.
Arabesk kelime anlamı ile “arap-esk’tir (arab-meşk). Bu doğrudur, ancak, dediğim gibi, Anadolu insanı için “arabesk” kavram olarak melodiden daha fazlasıdır. Anadolu insanı için arabesk kişinin “yaşam biçimine" veya “yaşam tarzına” da işaret eder.
Üstadımızın “serbest çalışmalar” diye ifade ettiği "kendilerine ait olan eserlerinin müzikal kısmı" için ise evet fevkalede olabilir, ancak eserlerinin sözleri için bunu diyebilmek zorlama olur.
“Batsın bu Dünya” derken “Yeni bir Dünya için, savaşların olmadığı, daha güzel bir Dünya için “Batsın bu Dünya” dedim” dese de Orhan Gencebay (diğer arabesk sanatçılarla kıyasla diyorum) bir çoğunun nezdinde “Arabeskin Kralıdır!".
Ayrıca, kendisi bilinenin de üstünde yüksek düzey bir müzikologtur ve ben ona “Arabeskin Kralı” yerine, “Arabeskin Elit Şahsiyeti” demeyi daha uygun bulurum.
“Berhudar olunuz”, sayın Gencebay. :-)
Yazarın son yazılarıDemokratik hukuk sistemini beğenmeyenlerin alternatifi nedir?Yurttaşlık bilinciPutçuluk heykel dikmek midir?Hukuk mu yoksa Kanun devleti mi?Ancak bilime itibar edenler kazanır!DevletUzlaşı kültürü seçenek değil, bir zaruret!Partilerüstü düşünebilmekPartilerüstü düşünebilmekDin ile bilim çelişir mi?