Fotoğraflarımı Görenler Benim İdeal Dünyama Kendi Açtığım Pencerelerden Göz Atma Şansını Yakalıyorlar
Instagram'da paylaştığı rengarenk fotoğraflarıyla kısa sürede herkesin merak ettiği bir isim olan Yener Torun'a merak ettiklerimizi sorduk.
Yener Torun, 32 yaşında ve mesleğini icra eden bir mimar. Aslında siz onu Instagram’da “cimkedi” hesabıyla, olmadı son birkaç haftadır basında çıkan haberlerle tanıyorsunuz. Canlı renkler, çizgiler, desenler… Böylesi bir İstanbul’a inanamasak da, “Vay anasını, nerdeymiş ki bu?” dedirten fotoğraflarıyla Yener Torun’u şöyle bir hatırlayalım isterseniz;
Color Drunk – Your protector is coming home
İlknur Sudaş: Yener Bey, öncelikle çok renkli ve güzel bir iş çıkarıyorsunuz, tebrik ederim. Fotoğraflarınızda bizim bilmediğimiz bir İstanbul var sanki. Hatta çoğu zaman renklerin oluşturduğu yüzeylerden bahsediyoruz fotoğraflarınızda ve mekan hissini bile kaybedebiliyoruz. Bazı karelerde yer alan insanlar bizi gerçeğe – belki de paralel bir gerçeğe – taşıyor gibi. Bu noktada kentle, İstanbul’la kurduğunuz ilişkiyi nasıl tanımlıyorsunuz? Var olanı ele mi alıyorsunuz, yoksa yeniden mi yaratıyorsunuz?
Yener Torun: Evet fotoğraflarımın yapısı bir hayli grafik. Neredeyse gerçeküstü bir durum söz konusu. Bu elbette ki bilinçli bir tercih. Zaten istediğim de şehirlerin bilmediğimiz yönlerini, farklı dünyalarını keşfetmek ve bu keşiflerden elde ettiklerimle, kurallarını kendi koyduğum yeni mekanlar hatta evrenler yaratmak.
Bu aslında İstanbul ile sınırlı bir proje değil. Fotoğraflarımın önemli bir kısmı Türkiye’nin farklı şehirlerinde çekildi. Hatta yaklaşık onbeş tane yurtdışında çekilmiş fotoğraf da bulunuyor. Yaptığım şeyin şehirle ilişkisi aslında fotoğrafla da sınırlı değil. Fotoğraf sadece yaptığım çalışmanın sunum hali. Şehirle olan ilişkim mekanın aranmasıyla / bulunmasıyla başlıyor. Tahmin edersiniz ki bu tip yapıları – özellikle de Türkiye’de – bulmak o kadar da kolay değil ve bu durum işi daha cazip bir hale getiriyor. Çekim yapacağım yerleri tespit etme işini bir çeşit hazine avı gibi görüyorum. Şehrin daha evvel gitmeye gerek duymadığım köşelerine gidip bu mekanları tespit ediyor, daha sonra bu keşifleri nasıl değerlendirebileceğim üzerine kafa yoruyorum. Çoğu zaman bir mekanı birden fazla kez ziyaret ediyor, günün farklı saatlerinde farklı ışık ve gölge etkilerini tespit ediyorum Yani hem fiziksel hem de zihinsel bir egzersiz de söz konusu.
Çalışmalarımda insan öğesi oldukça kritik bir görev üstleniyor. Çoğunlukla renkli veya geometrik (bazen ikisi birden) arkaplanlarla etkileşime giren insan gösterdiği yaşam belirtisi ile oranın yaşanılan bir mekan olduğunu kanıtlıyor. Bir nevi o fotoğrafa hayat katıyor. Ayrıca bunu yaparken resimlediğim mekanın yeni işlevi ile ilgili de ipuçları veriyor. Bu çok önemli, çünkü, benim derdim yaratılmış mekanlardaki yaşamdan bir takım kesitler belgelemek değil. Ben fotoğraflarımda tamamen mekan algısını değiştirerek alıştığımızın dışında kuralları ve manzaraları olan bir bir dünya yaratmaya çalışıyorum.
Fotoğraflardaki insanlar renklerle veya şekillerle bir şekilde etkileşime giriyorlar. Bu ilişkiyi önceleri sadece kişilerin üzerlerindeki kıyafetlerin ve arkaplanın renk uyumu üzerinden kuruyordum ve çoğu zaman oradan geçen yabancıların fotoğrafını çekerek bunu başarabiliyordum , ancak bu yeterli gelmemeye başlayınca modeli ve kıyafetlerini kendim seçerek ve hareketlerini, arka planla ilişkisini kendim kurgulayarak yaptığım çalışmayı biraz daha kişisel bir hale getirdim.
“Bir bakıma resmettiğim dünyalar kendi ütopyamdan kareler ve fotoğraflarımı görenler benim ideal dünyama yine kendi açtığım pencerelerden göz atma şansını yakalıyorlar.”
Bir röportajınızda fotoğraflarınızın mimari fotoğraf olarak değerlendirilemeyeceğini dile getirmişsiniz. Siz kendi fotoğraflarınızı nasıl tanımlıyorsunuz?
Evet kesinlikle mimari fotoğraf olarak değerlendirilmemesi gerektiğini düşünüyorum. Zira amaç mimariyi yüceltmek, başarıyla çözülmüş bir detayı göstermek, değişik açılardan çekilmiş perspektifler yardımıyla mekan algısını artırmak ya da hacimleri olabildiğince etkileyici şekilde göstermek vs. değil. Benim fotoğraflarımda mimari elemanlar sadece anlatmak istediğim hikayenin arkaplanları, destekleyici unsurları. İhtiyaç duyduğum renk, şekil, desen, geometrik öğelerve ışık / gölge etkilerini en kolay yakalayabildiğim / bulabildiğim alan mimari. Zaten fotoğraflarımın bazılarında mimari elemanlar alışılmış işlevlerinden tamamen soyutlanarak bambaşka işlevler kazanıyorlar. Hatta abartacak olursam bu mekanları ararken ben dahi mimar kimliğimden kendimi olabildiğince soyutlayarak yapılara başka bir gözle bakmaya gayret ediyorum.
Çok tekrar oldu ama söylemem gerekiyor: Bu yeni bir dünya ve kuralları tamamen ben belirliyorum ve bu kuralları belirlerken de bilhassa geometriden ve renklerden faydalanıyorum. Aslında bu söylediklerimin daha iyi anlaşılabilmesi için “Alternate Route” isimli fotoğrafıma bakmanız yeterli.
Burada da görülebileceği üzere bazı fotoğraflarda mizahtan da yararlanıyorum. Bu bağlamda aslında fotoğraflarım bir nevi benim iç dünyamı da yansıtıyor. Çevremde de şakacı ve renkli biri olarak tanındığım için bunu rahatlıkla söyleyebiliyorum sanırım. Bir bakıma resmettiğim dünyalar kendi ütopyamdan kareler ve fotoğraflarımı görenler benim ideal dünyama yine kendi açtığım pencerelerden göz atma şansını yakalıyorlar. Özellikle son dönemde fotoğraflarımın gitgide kişiselleştiğini söyleyebilirim zira artık zaman zaman model olarak dahi kendimi kullanıyorum. Bu kişiselleşme fotoğrafların isimlerine dahi yansıyor. Mümkün olduğunca okuyanı gülümsetecek cinste olmasına gayret ettiğim isimleri, sevdiğim şarkı sözlerinden, favori filmlerimden veya bazı popüler kültür öğelerinden seçiyorum.
Yani özetlemek gerekirse: Şehirde kendimi anlatabileceğim arka planları (dekoru) arayıp buluyor, bulduğum dekora uygun senaryoyu (renk ve mimari öğelerle ilişki kurarak ve mümkün olduğunca mizahi bir dilde) yazıyor, (geometriyi kullanarak) kadrajı belirliyor ve başrolde de (zaman zaman) kendim oynuyorum diyebilirim. Daha önceden de söylediğim gibi paylaştığım fotoğraflar bu sürecin sadece son ürünü, sunumu.
Diğer taraftan daha eski fotoğraflarımın bir kısmı mimari fotoğraf olarak kabul edilebilir elbette. Sonuçta tarzım zaman içerisinde evrim geçirerek son halini aldı. Ama son dönemde paylaştığım ve içinde insan öğesi olmayan fotoğrafları dahi bahsettiğim paralel dünyalardan fotoğraflanmış manzaralar olarak kabul ediyorum.
Fotoğraflarınızdaki “denge” ölçütü Instagram’ın kare boyutlandırmasıyla birbirini desteklerler nitelikte. Böyle bir seri başlatırken, Instagram’ın üzerinizde bir etkisi oldu mu?
Kesinlikle oldu. Hatta en etkili şey Instagram, çünkü aldığım olumlu tepkiler sayesinde yaptığım şeyi devam ettirdim ve geliştirdim, geliştirmeye de devam ettiğimi düşünüyorum. Eğer bu denli olumlu bir tepki olmasaydı kesinlikle bu kadar zaman ayırmazdım diye tahmin ediyorum. Aslında bazı fotoğraflarım farklı oranlarda kesilmeye de müsaitler ancak şimdiye kadar Instagram dışında herhangi bir platformda paylaşma gereği doğmadığı için hepsi kare şeklinde kesilmiş vaziyetteler. Tabi bu, zaman içerisinde, keşfettiğim mekanları nasıl değerlendireceğimi tasarlama sürecindeki ilk reflekslerimi de kareye göre şekillendirmiş oldu.
Ayrıca Instagram’da karşılaştığım birçok minimal fotoğraf ve takip ettiğim fotoğrafçılar da tarzımı geliştirmemde son derece etkili oldu.
“Şimdiye kadar paylaştığım tüm fotoları mobil cihazım ile çektim.”
Son olarak da, bu fotoğrafları mobil cihazınız ile mi yoksa fotoğraf makinesiyle mi çektiğinizi sormak istiyorum. Teknik konularda ne kadar detay vermek isterseniz hem merak ediyor, hem de size bırakıyorum.
Evet şimdiye kadar paylaştığım tüm fotoları mobil cihazım ile çektim ve sanırım bir süre daha bu böyle devam edebilir. Açıkçası fotoğrafçılık konusunda kayda değer bir altyapım yok. Hatta daha yeni fotoğrafçılık üzerine dersler almaya başladım. Yani bu alanda aslında bi hayli yeniyim. Ama sanırım kompozisyon konusunda belli seviyede bir kişisel zevke sahibim. Teknik konulardan post-production aşamasından biraz bahsedebilirim sanırım. Sizin de belirttiğiniz gibi fotoğraflarımda mekan hissinin kaybolduğu parlak renkli yüzeyler göze çarpıyor. Bu renkler gerçekte fotoğraflarda görüldükleri kadar parlak ya da canlı olmayabiliyorlar. Bu noktada benim müdahalelerim devreye giriyor ve vurguyu yapmak istediğim rengi ön plana çıkaracak ışık ve renk düzenlemeleri yapıyorum.
This House is a Circus pt.3
Fotoğraflarımı gerçeklikten koparan bir diğer teknik konu ise geometrik şekillerin ve düz çizgilerin kullanımı: Fotoğraflarımdaki çizgilerin düzlüğünden dolayı çoğu zaman derinlik kayboluyor ve 2 boyutlu bir algı oluşuyor. Bu da bilinçli bir tercih ve elbette ki bu düzlük de sonradan yaptığım düzenlemeler sayesinde sağlanıyor. Çizgisel sapmaları düzeltmek ve renk / ışık ayarlarını düzenlemek için mobil uygulamalardan ziyade daha gelişmiş fotoğraf düzenleme yazılımları kullandığımı da belirtmem gerekiyor.
Hello My name Is Yener And I’m A Symmetry Addict
En yakın zamanda durumun daha da içler acısı olduğu “Bir plancı” yazısı yazmam gerektiğine kanaat getirdim… Yüreğinize, kaleminize sağlık
“Bir Mimar” değil bu hisleri paylaşan … Bin…. Onbin… Yüzbin…. mimar. Yazı umarım, gerekli mercilerin kayınvalidelerine, bacanklarına, eltilerine…vs ulaşırda, onlar bari ikaz ederler, “sizin meslektaşlar biraz kızgın galiba” diye o muhterem merciilere…
Mail kutuları gazetelerin vefat ilan sayfalarına dönmesin bitsin bu dram 🙁
Oda’ya yapılmış en geniş kapsamlı ve sağlam eleştiri…
Cevap verilmezse; sessizce kabullenilmiş olur…
Kısaca, durum vahim…
Eline, diline sağlık hocam… İnşallah “hükümet yanlısı” diye yaftalanıp bu kadar güzel bir yazının anlatmak istedikleri heba olmaz.. ben ne zaman bunları dile getirsem öyle oldu da… öyle olursa da sarılır ağlaşırız artık
Oldukça emek verilmiş , üzerinde düşünülmüş , yaşamla harmanlanmış , ” yapıcı ” bir yazı…Mimarlar Odası Yönetim Kurulunun bu yazıyı önüne koyup düşünmesi , öz eleştiri yapması ve çözümler üretmesi gerekli…
2 Aralık 2015, 00:00
Bizi dinliyormuş gibi yapan oda yöneticileri, çözüm üretmek yerine,söylediklerimizi duymazdan gelip bizi oda temsilciliği görevinden aldılar. Bu uygulama Türkiye’nin birçok şehrinde bulunan temsilciliklerinde yapıldı. (hiç önemli değil makam mevkii meraklısı insanlar değiliz)
Hortlatılması gerekli bir konu…
…Doğru ifade şekli ile yaftalanmalardan kurtulunılacağını düşünmekteyim, oda çalışanlarınında oda sistemi için eleştiri biriktirdiklerini ummalıyız.Odasını onun istediklerini yapmayınca onu hemen al aşağı etmek isteyen mimarlar değil nasıl ki meslek hayatında ”problem çözen” kişilersek bu yazınında ana fikri olan ‘BARIŞ’ fikrini hayata geçirmek elzem olandır. ÖNCE SAKİN OLMALIYIZ! Odanın karşıt fikirlere tahamül edemesinin arkasında kendi varlılığının yok olma tehlikesi düşüncesi yattığı kanaatindeyim,defansda olup saldıran bir canlı gibi her türlü gündemi değerlendirme ve herkese sesinin çıktığını duyurmak çabasındadır ODA. Bu böyle mi olmalıdır dendiğinde ve samimi olunduğunda herkesin bu durumdan yorulduğu çay sohbetlerinde anlaşılmaktadır.PEKİ ne yapılmalıdır;
Öncelikle bir mimar ve diğer meslek grupları rakip meslektaşlarını kıskanmaktan ve hep bir kıyasta bulunmaktan vaz geçerek elinden tutmalı ve eleştirilerinde samimi olmalıdır. Ben meslektaşımın piyasadan ‘yok’ olmasını istersem, ondan daha fazla kazanmak ve onun tasarımlarına akıldışı,hakkaniyetsiz ve sadece ‘beğenme duygusu’ ile yorum yaparsam burada oda değil Devlet de bir şey yapamaz ?!.
‘bi haftasonum var moruk onuda oy atmaya giderek harcayamam’ zihniyeti bize ne kazandırır.Sen demokratik hakkını kullanmıyorsun çünkü mevcut oda belli bir ekolden ve bozuk olduğu düşünülsede bir tecrübeden geliyor, seçimlerde diğer adayları ya ciddiye almıyorsun ya da oy kullanmıyorsun.Mevcut yönetimde bulunan yöneticiler her seferinde seçildiğinde ‘oda üyeleri yönetimimizden memnun demek ki’ diye düşünmemeleri için ne sebep var.Lütfen bir birimizi tanıyıp kollamadıkça oda bizi ciddiye almaz ve her eleştirimizde bizi karşıt görüş olarak görüp yok sayar ve bu böylece sürüp gider.
Diğer bir konu meslek gruplarındaki meslektaşlar birbirlerinin kuyusunu kendi menfaatleri için kazarken burda hep kazanan ‘iş veren’ olmakta arkadaşlar! Para kazanmalıyım ama mesleğimi de ‘bilgisayar yapıyorki zaten’ düşüncesini içinde gizliyen ‘sinsiler’e yedirtmem kimse kusura bakmasın,bireysel mücadelemi vermezsem suçle ‘ben’den başka kimse değildir. Zihniyeti takım elbise takıntılı lüks ev ve araba almak olan meslektaş sana sesleniyorum;
Mesleğimiz 30 yıl içinde yok olma tehlikesi ile yüzyüze bunun için ‘yapay zeka mimarlık mesleğini sonlandıracak’ diye arattığınızda bir çok belgesel ile karşılaşacaksın. Bu ayrı bir tartışma konusu.
130’u geçen mimarlık fakültesi olan ülkemiz normal mi? Büyüklerimden bu konunun eleştirisini de rica ediyorum. Beynin ve felsefenin değil de ‘en gerçekçi render’ almanın mimarlık olduğu bir ülkede genç, yaşlı ne anlatsa boş, hocam Vitrivius 2000 sene önce nasıl bir mimarlık tanımı yaptıysa herkes bugünde altına imza atıyor fakat nasıl hala mütevazi eğilen dolu başak değilde başı dik boş başaklar olduk biz,nerde hata yapıyoruz. Belediyeye kapak atmak nasıl bir tabirdir aklım havsalam almıyor.Ben dinlerken utanıyorum kişi söylerken ne kadar rahat :/ Ben biliyorumki böyle basit düşünmeyen çoğunluğuz lütfen artık birbirmize saygı duyalım ve destekleyelim.Birbirimizi kendimizden çok düşündüğümüzde Allah’ın(c.c) izniyle her fikir sadeleşerek dile gelecek ve hoşgörü platformları oluşmaya başlayacaktır,ben buna inanmaktayım.
Hayatta her daim ‘öğrenci’ olunması gerektiğini savunan bir arkdaşanız olarak kendimce bir kaç düşüncemi izah etmeye çalıştım,bilmişlik yapma niyetinde olmadığımı burdan bildirmek isterim ben sadece ‘BİZ’ olma çabasında bir kaç cümle ‘karalamak’ istedim, üzdükleimden af dilerken benimle aynı düşünceyi paylaşanlarında ümitvar olması isterim.
dipnot: İmla hataları için üzgünüm kalem-kağıt’ın hissini vermeyen bu klavyelerde imla kuralları da ciddiyetsizleşiyor.
Sırf görüş belirtmek için üye oldum. Yazdıklarınızın tamamına harfi harfine katılıyorum. Beni asıl üzen bize bunu reva görenlerin de “MİMAR” olması… Binbir zorlukla mezun oluyoruz, mezun olmanın verdiği heyecanla iş arayışına koyuluyoruz. Tecbrübesiz olduğumuz için iş bulamıyoruz, bulanlarımız da asgari ücrete ve sigortasız çalışıyor genelde. Çoğu zaman da iyi niyetimiz suistimal ediliyor. Özellikle şantiyeci mimarlara beden işçisi muamelesi bile yapılır oldu sayenizde. Mobbingleri, eve iş götürmeleri, sosyal hayatın sıfırlanmasını saymıyorum bile. Ofislerde de durum çok farklı değil zaten.. İnsan gerçekten sorgulamadan edemiyor. Hem vasıfsız bir inşaat işçisinin aldığı paradan bile daha az bir paraya çalışıyoruz, hem güvencemiz yok hem de bizi ve özlük haklarımızı korumakla (!) yükümlü olan bu odaya para veriyoruz. Sonra bu genç mimarlar da ofis açıp sizden daha düşük fiyatlarla iş alınca kızmayın.
Benim de mimarlar odasıyla ilgili şöyle kısa bir hikayem var.
Sekiz senelik amerika maceramdan sonra İstanbul’a döndüm ve bir ulusal yarışmaya katılmaya karar verdim. Lakin oda tescil belgesi için daha önceden birikmiş borçlarımı ödemem gerektiği söylendi. Master ve doktora eğitimi için gitmeme rağmen oda benden 2500 TL tutarından birikmiş 7 yıllık aidatı ödememi istedi. Ben de bu sürede yurtdışında olduğumu ve Türkiye’de proje yapmadığımı söyledim. Onlar da sadece y.lisans eğitiminin aidatının düşüldüğünü, doktoranın sayılmadığını, hatta amerika’da doktora yaparken ders verince mesleğimi icra ettiğimi söylediler. Ben de sinirlendim ve herhangibir hizmet ve hatta email bile almadığım bir kurumun benden bu parayı “haraç” gibi istemesinin yanlış olduğunu aktardım. Ama tartıştığım bayanlar da çalışan oldukları için çok üstelemedim.
Çözüm için genel kurula katılmam ve bunu dile getirmem ve yurtdışı doktorayla ilgili bir maddenin tüzüğe girmesini sağlamam gerektiğini söylediler. Ben de “kolay gelsin” diyerek kızgın bir şekilde çıktım. Şimdiki aklım olsa, o parayı vermezdim, hatta katıldığım yarışmadaki ödül alan projeleri gördükten sonra yarışmaya da katılmazdım…