Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta » OTİZM VE AŞILAR
Yayınlanma tarihi: 26 Eylül 2014
Prof. Dr. Ahmet Aydın' ın yazısı:
Son yirmi yıldır çocuklarda görülen otizm, hiperaktivite gibi nörolojik gelişim ve davranış bozukluklarında müthiş bir artış olması kalıtımdan çok, çevresel etkenlerin bu klinik tablolara yol açabileceğini göstermektedir.
Otistik çocuklar kurşun, alüminyum, cıva ve diğer toksinler gibi çok miktarda serbest oksijen radikallerine maruz kalırlar. Bu konu kitabın ilgili bölümünde de anlatılmıştır. Bu nedenle antioksidan seviyeleri (özellikle glütatyon) seviyeleri çok düşüktür ve beyin ve diğer hücrelerimizin enerji santralleri olan mitokondriler hasara uğrar.
Ağır metaller ve diğer kimyasal toksinler selenyumlu proteinlere (glutatyon peroksidaz ve diğer selenyumlu enzimlere) sıkıca bağlanırlar. Karaciğerdeki detoksifikan P450 enzimlerinin çalışması birinci derecede glütatyona bağlıdır. Bu nedenle antioksidan ve detoksifikan sistem felç olur.
Bu bağlamda bazı çocuk hekimleri, nörologlar, psikiyatristler ve ebeveynler bazı bilimsel ipuçlarını dayanarak otizmdeki bu artıştan kısmen bazı aşılarda bulanan timerosal adlı cıva ve alüminyum gibi metallerin sorumlu olduğunu ileri sürdüler. Aynı çevreler bu artışta ağır metal içermemesine rağmen Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak aşısının (MMR aşısı, üç canlı virüs içerir) da payı olduğunu iddia etmeye başladılar (1-5).
Fakat tıbbi kanaat önderlerinin büyük çoğunluğu aşıdaki timerosal ve alüminyumun ya da MMR aşısının otizme neden olduğu fikrinin bilimsel bir dayanağının olmadığını, bir safsata olduğunu söyleyerek karşıtlarını suçlamakta ve yüz milyarlarca dolar bütçesi olan aşı firmalarının örtülü ya da açık desteği ile yapılan bazı araştırmaları göstererek kendi haklılıklarını bilimsel olarak kanıtlamaya çalışmaktadırlar.
Gerçekten de aşı firması destekli bazı araştırmanın sonuçları otizm tablosu ile MMR ya da timerosal içeren aşılar arasında bir bağlantı olmadığını göstermektedir (6-8). Buna karşın böyle bir ilişkinin varlığını gösteren çalışmalar da mevcuttur, ama ana akım tıbbi çevreler nedense bunları görmezden gelmektedir (9).
Statükocu nöropsikiatrlara göre otizm tanısındaki patlama sanaldir. Aslında eskiden dikkate alınmayan davranış bozukluklarına artık teşhis konuluyordu ve hastaların sayısı da bu yüzden artıyordu. Başlangıçta makul gibi görünen bu açıklama yıllar içinde geçerliliğini kaybetti. Çünkü tanı kriterleri aynı kalsa da artıştaki patlamanın önü alınamıyordu. ‘Cıvalı, alüminyum içeren aşılar ve MMR aşısı otizm yapıyor’ diyenler daha fazla taraftar toplar hale geldi. Konu defalarca Amerikan Temsilciler Meclisinde hararetli tartışmalara neden oldu.
Aşı firmalarının yaptırdığı araştırmalarda tahrifat var mı?
7 Temmuz 1999’da Amerika Pediatri Kurumu (AAP) ve Amerika Birleşik Devletleri Halk Sağlığı Servisi (PHS) bileşik bir toplantı yaparak kesin bir kanıt olmamasına rağmen bir önlem olarak (çok fazla gönüllü olmasalar da) tiomerosalin (cıva) aşılardan çıkartılmasına karar verdiler. O tarihten itibaren ABD’de cıva kademeli olarak aşılardan çıkartıldı (bazı grip aşılarında hala vardır).
Türkiye’deki aşı ve otizm haberleri
Türkiye basınında aşıların otizme yol açabileceğine dair haberler hiç yok değilse de son derece azdır. Konu ilk olarak 28 Ağustos 2005 Vatan Gazetesi’nde “Korkunç şüphe”; 30 Ağustos 2005 Sabah Gazetesi’nde ise “Aşı kurbanları” başlığı ile manşete çıktı. Haber büyük yankı uyandırdı.
Bu sırada bazı üniversite kuruluşları, pediatri dernekleri, çocuk psikiatri dernekleri ve Tabip Odaları bilimsel (!) verilere dayalı açıklamalarında hiçbir tehlikenin olmadığını, aşılardaki cıvanın düşük miktarda olduğunu, bir midyeninkinden daha az cıva içerdiğini söyleyerek aşı karşıtlarını yerin dibine batırdılar. Hatta bu tarz (bu kitabın yazarları gibi) düşünenleri aşı düşmanı ilan edip “halkın sağlığını tehlikeye atmakla”suçladılar.
Fakat ABD ve Avrupa ülkeleri bu tip aşıları niçin yasaklamışlardı? ABD, İngiltere ve Danimarka’da yapılan aşı firmalarının ısmarladıkları ve sonuçlarını tahrif ettikleri araştırmaları bilimsel dayanak olarak ileri süren ülkemizin kanaat erbapları, ‘cıva otizme yol açabilir’ diyenleri halk sağlığını tehlikeye atan aşı düşmanları ilan edip suçladılar.
Peki, bu üretici ülkeler, ucuz bir koruyucu olmasına rağmen kendi ülkelerinde sattıkları aşılardan cıvayı niye çıkartmışlardı?
Timerosal şu anda (bazı grip aşıları hariç) bütün aşılardan çıkartılmaya başlanmıştır. Neyse ki T.C Sağlık Bakanlığı, artık içerisinde timerosal olmayan aşıları ithal edeceğini 2007 yılı içerisinde duyurdu ve büyük ölçüde aşılardaki cıva çıkartıldı. Peki, timerosalin zararlı olmadığını iddia eden otoriteler özeleştirilerini yapıp, daha önce cıvanın tehlikeli olduğunu söyleyen ve aşı düşmanı olarak ilan ettikleri hekimlerden özür dileyerek ‘evet siz haklıymışsınız, biz yanlış yapmışız’ dediler mi?
Ne gezer; iftira ettikleri bizim gibi hekimlerden özür dilememişlerdir. Tabii ki bu durumda aşı kartellerini ürkütmemek adına sessiz kalma haklarını korumuşlardır. Çünkü şeriatın kestiği parmak acımaz!
Timerosal aşıların içinde kullanılan bir koruyucudur, onların mikropla bulaşmasını engeller. Yani bu madde, aşıların ömrünü uzatmak için kullanılmaktadır. Timerosalin %49.6’sı cıvadır; metabolize olduğunda etilcıva ve tiyosalisilata dönüşür. Mikropları tahrip eden (antienfektif) esas etken etil cıvadır. 1920’li yıllarda piyasaya çıkmış 40’lı yıllardan itibaren de aşılarda kullanılmaya başlamıştır.
O yıllarda son derece az aşı yapılmakta olduğunu unutmamak gerekir. Bazı otoriteler otizmin bir hastalık tablosu olarak tarif edildiği yıllar (1940’lı yıllar) timerosalin aşılar içine konulmaya başladıktan hemen sonraki döneme denk geldiğine dikkati çekmişlerdir.
1980’li yılların ortalarında sadece karma (difteri-tetanos-boğmaca), çocuk felci ve kızamık aşıları uygulanıyordu ve bunlardan sadece karma aşı cıva (timerosal) içeriyordu. İki yaşına kadar 4 kere aşılanan çocuk ortalama (4×25)= 100μg timerosal alıyordu. 1990 yılların başında menenjit (HiB) ve sarılık (Hepatit B) aşıları da rutin aşılar arasına katıldı. Böylece 2 yaşındaki bir çocuğun enjeksiyon yolu ile aldığı cıva miktarı 100 μg’dan237.5 μg’a yükselmiş oldu (Tablo 26-1).
Tablo 26-1. Aşıların içerdiği cıva miktarları
Yıl Aşı Cıva/doz Doz sayısı Toplam cıva Kümülatif cıva
Çoklu dozlarla yapılan toplu aşılamalarda ise tehlike daha da büyüktür. Çünkü aşı şişesi iyi çalkalanmadıysa şişenin sonunda kalan bölümü alanlardaki cıva miktarı daha da yükselmektedir. Tek dozluk aşılarda ise tehlike o kadar belirgin değildir.
Cıva bileşiklerinin yağda erime özellikleri fazladır. Beyin ve sinir sitemi hücrelerinin büyük bir bölümü yağdan oluştuğu için cıvadan en zarar görürler. Cıva özellikle membran (zar) yapısındaki proteinlere bağlanarak hücre zarlarının işlevlerini bozarlar; akıcılığı kaybolan membran sertleşerek hücrenin çabuk yaşlanmasına neden olur.
Otistik çocukların önemli bir bölümünde kan ve doku cıva düzeyleri yüksektir. Ama her otistik çocukta cıva yüksek değildir. Yani cıva otizmin önemli bir nedenidir ama tek nedeni değildir. Kurşun, alüminyum gibi ağır metallerin yanında sütteki kazein, buğdaydaki glüten, tarım ilaçları, böcek ilaçları ya da çok sayıda başka toksin de otizme yol açabilmektedir. Ülkemizde en çok görülen ağır metal açık ara kurşun olup, cıva ikinci sırada gelmektedir.
Cıvaya maruz kalan her çocukta otizm niçin görülmemektedir?
Cıvaya maruz kalan her çocukta otizmin görülmemesi genetik, bağışıklık ve beslenme faktörlerinin olumlu etkilerine bağlıdır. Yapılan çalışmalar otistik çocukların çoğunun ağır metalleri diğerlerinden daha yavaş vücut dışına çıkartabildiklerini göstermektedir. Cıvanın toksisitesinden korunmak için cıva içeren aşılardan kaçınılması, fazla cıva biriken büyük balık ve deniz ürünlerinin tüketilmemesi, diş tedavilerinde amalgam kullanılmaması gerekir.
Aşıların içinde bulunan etil cıva toksik olmayan bir madde midir?
Balık ve deniz ürünlerinin içinde bulunan cıva, daha farklı bir molekül olup metil cıvadır. Fakat hem etil cıva hem de metil cıva aynı derecede toksiktir. Yani cıva, cıvadır.
Bu durum diyete göre değişir.Balık ve deniz ürünlerini fazla yiyen kişiler aşılara göre daha fazla cıva alabilirler ama burada iki önemli unsur gözden kaçmamalıdır?
1) Ağızdan alınan cıva sağlıklı gıdalar yiyen bağırsaktaki faydalı mikrop düzeni normal olan kişilerde kana geçmeden dışkı yolu ile atılabilirler. Hâlbuki aşılar iğne yolu ile verildiğinden cıva kesinlikle kana geçer.
2) Aşı olan bir bebek doğduğu günden itibaren cıva ile tanışmaktadır. Hâlbuki genellikle hayatın ilk yılında deniz ürünlerini ya yememekte ya da çok az yemektedir. Beyin gelişiminin çok hızlı olduğu hayatın ilk aylarında ağır bir metalin ya da başka bir toksinin beyin üzerindeki hasarın çok daha fazla olduğu ise açıktır.
Ulusal Aşı Takviminde hangi aşılar bulunmaktadır?
Tablo 26-2. ULUSAL AŞI TAKVİMİ (Not: Zorunlu olmayan, suçiçeği, rotavirüs, grip ve rahim ağzı kanseri aşıları tabloda gösterilmemiştir).
0 ay1 ay
Hepatit BHepatit B
DBT, Polio, HiB, pnömokok, BCG
DBT, Polio, HiB, pnömokok
DBT, Polio, HiB, pnömokok, Hepatit B
MMR, pnömokok, Hepatit A
DBT, Polio, HiB, Hepatit A
DT, Polio, BCG, MMR
Tetanos, Hepatit B
MMR: Rubella/Mumps/ Rubella=Kızamık /Kabakulak/Kızamıkcık
HiB: Haemophilus Influenza tip b (menenjit)
Kızamık-kızamıkçık-kabakulak aşısı timerosal ya da alüminyum içermemesine rağmen neden otizme neden olmakla suçlanıyor?
Kızamık-kızamıkçık-kabakulak aşısı timerosal içermese de otizme neden olabilir (1-5). Bunun temel nedeni otizme eğilimi olan çocuğun bağışıklık sisteminde olan yetersizlik halidir.
Th1 yolunun yetersiz uyarılması halinde vücut mantarlar ve virüsler ile gereği gibi mücadele edemez. Bu nedenle Kızamık-kızamıkçık-kabakulak aşısındaki 3 canlı virüs ile birden baş edemez. Yine aynı nedenden dolayı otistik çocuklarda mantar enfeksiyonları ve alerjik hastalıklar sıktır.
Bu nedenle kızamık aşısı tek olarak yapılmalıdır. Kızamıkçık ve kabakulak hastalıkları hafif geçirildiği için bu hastalıklara karşı aşılanma gerekmez. Ama maalesef piyasada artık kızamık aşısı tek olarak bulunmamaktadır.
Aşılarda timerosal dışında hangi katkı maddeleri bulunur?
Önce aşıların hangi maddeleri içerdiğine bakalım;
Fenol: Dezenfektan bir boyadır.
Formaldehit: Kanser yapan bir kimyasaldır.
Alüminyum: Aşıda antikor cevabını arttırmak için kullanılır; Alzheimer, epilepsi, otizm ve kansere neden olabilir.
Bunların dışında da aşılarda çeşitli kimyasallar bulunmaktadır (Tablo 26-3)
Tablo 26-3. Çeşitli aşıların içlerinde bulunan maddeler (11).
Verem (BCG) Asparagin, sitrik asit, laktoz, gliserin, demir, amonyum sitrat, magnezyum sülfat, potasyum fosfat.
Difteri-tetanos- asellüler boğmacaDTaP (Infanrix) Alüminyum hidroksit, sığır ekstresi, formaldehit veya formolin, glutaraldehid, 2-fenoksietanol, polisorbat 80
Hemofilusinfluenza B (ACTHib) Amonyum sülfat, formaldehit veya formolin, çay şekeri
A Hepatiti (Havrix) Alüminyum hidroksit, amino asitler, formaldehit,veya formolin, , MRC-5 selüler protein, neomisin sülfat, 2-fenoksietanol, fosfatlı tamponlar, polisorbat
Hep B (Engerix-B) Alüminyum hidroksit, fosfatlı tamponlar, maya proteini
MMRV (ProQuad) Sığır albümini ya da serumu, jelatin, insan serum albümini, monosodyum l-glütamat, mrc-5 selüler protein, neomisin, dibazik sodyum fosfat, sodyum bikarbonat, sorbitol, çay şekeri, potasyum fosfat, monobasik fosfat, potasyum klorür, dibazik potasyum fosfat
Pnömokok (Prevnar) Alüminyum fosfat, amino asitler, soya peptonu, maya ekstresi
Pnömokok (Prevnar 13) Alüminyum fosfat, amino asitler, soya peptonu, maya ekstresi, polisorbat 80, soya peptonu, suksinat (tampon)
Rotavirus (Rotarix) Amino asitler, kalsiyum karbonat, kalsiyum klorür, D-glükoz, dekstran, demir (3) nitrat, L-sistin, L-tirozin, magnezyum sülfat, fenol kırmızısı, potasyum klorür, hidrojene karbonatlı sodyum, sodyum fosfat, sodyum L-glütamin, sodyum pirüvat, sorbitol, çay şekeri, vitaminler, ksantan
Suçiçeği (Varivax) İnsan albümini ya da serumu, etilendiamin-tetraasetik asit sodyum (EDTA), jelatin, monosodyum L-glutamat, MRC-5 DNA ve selüler protein, neomisin, potasyum klorür, monobazik potasyum fosfat, monobazik sodyum fosfat, çay şekeri
Zorunlu olmayan aşıları yaptırmanın zararları var mı?
Bazı hekimler aşı kartellerinin de etkisi ile grip, ishal ve suçiçeği gibi zorunlu olmayan aşıların da yapılmasını teşvik etmektedirler. Timerosal ya da alüminyum diğer toksik maddelerin aşılardan iyice arındığını düşünelim. Mesela bu durumda, “suçiçeği aşı yaptırın” demek ne kadar doğrudur? Çocuk suçiçeği olursa kaşınacak, belki de bir hafta okuldan uzak kalacaktır ama mikroba karşı çok güçlü bir bağışıklık sağlayacaklardır. Aşı ise %100 bağışıklık sağlamamakta ve erişkin yaşlarda suçiçeği geçirilmesine neden olmaktadır. Çocukta basit bir enfeksiyon olan suçiçeği erişkinde çok ağır geçmekte, hatta ölüme bile neden olabilmektedir.
Aşılar solunum ve sindirim yolunu devre dışı bıraktığı için (ağızdan alınmıyor, iğne tarzında kalçadan yapılıyor) bağırsakta mukozal (iç tabaka) bağışıklık sağlamıyor. Doğal olarak geçirilen mikrobik hastalıklar ise mukoza bağışıklığı yapıyorlar. Bu da bağışıklık sistemini güçlendirerek birçok alerjik ve kronik iltihabi hastalıktan sizi koruyor (hijyen teorisi). Her hastalığın aşısını oluyorsanız bu korunmadan yoksun kalıyorsunuz. Bağışıklık sistemimizin üçte ikisinin solunum ve sindirim borularında olduğunu söylersek konunu ne kadar önemli olduğu açığa çıkar.
Elbette aşı yapmalıyız ama bunu yaparken de çocuklarımızı riske etmemeliyiz.
Devletin zorunlu tuttuğu aşıların dışında aşı yaptırmayınız.
Kızamık aşısı mümkünse tek yapılmalıdır. Kızamıkçık ve kabakulak hastalıkları hafif geçirildiği için bu hastalıklara karşı aşılanma gerekmez.
Grip aşılarının bazıları hala timerosal içermektedir.
Aşılardaki bir sorun da aşı mikroplarının patentlenme sorunudur. Biliyorsunuz ilaç firmaları patentleri ile para kazanırlar. Doğal bakteri ve virüslerin ise patentini alamazlar. Bu yüzden genetiği değiştirilmiş mikroplarla aşı hazırlarlar. Bu aşıların uzun vadeli zararları hakkında yeteri kadar bilgi sahibi değiliz.
Hayatın ilk 2-3 haftası içinde sağlıklı bir floranın oluşmaması bebeğin bağışıklık sistemini ciddi şekilde etkiler. Bu tip bebeklerin (özellikle sezaryen ile doğanların) bağışıklık sistemi standart aşılama programına uygun değildir ve ciddi sorunlara yol açabilir. Halbuki sağlıklı florası olan çocuklarda önemli bir sorun olmaz.
Peki aşıdan timerosal çıkartıldıktan sonra otizm azaldı mı? Tam tersine artmaya devam etti. Aşı firmaları bu durumu cıva otizm yapmıyor şeklinde yorumladılar. Ama çok dedikodusu olduğu için timerosali aşılardan çıkarttıklarını söylediler (Bu ne biçim bilimsellik!). Böylece kendilerini hukuki yönden sağlama aldılar. Peki, cıva yerine ne koydular dersiniz? Alüminyum..
Peki, alüminyum cıvadan çok daha masum bir madde mi? Hayır. Yapılan bir hayvan çalışmasında alüminyumun 6 mitokondriyal enzimin fonksiyonlarını azalttığı gösterilmiştir (12). Tek bir alüminyum enjeksiyonun bile beyin hücrelerinde iki yıla kadar aşırı aktivasyona yol açtığı saptanmıştır (13). Tabii ki alüminyum toksisitesi dozu ile ilişkilidir. Ayrıca an önemli alüminyum kaynağı aşılardır, fakat aşılar maruz kaldığımız tek alüminyum kaynağı değildir (Bkz. Ekler).
Tablo 26-3. Aşılarda bulunan alüminyum miktarları.
Aşı Alimünyum/doz Doz sayısı Yapılan aylar Toplam Alüminyum
Hepatit BKarma (DTP)
0, 2, 6. Aylar2, 4, 6, 18. Aylar
2, 4, 6, 12. Aylar
12, 18. Aylar
FDA alüminyum dozunun günde 4-5mcg’ı geçmemesini önermektedir. Ama aşılarla alınan miktar bunu kat be kat aşmaktadır (14).
Amerikan Pediatri Akademisi alüminyumun sinir sistemi ve diğer dokularda hücresel ve metabolik süreçleri bozabileceğini bildirmektedir (15). Ama aynı akademi nedense alüminyumlu aşıların yapılmasında bir sakınca görmemektedir!
Akıllı aşılama nasıl yapılmalıdır?
Hakim tıbbi çevreler cıva konusunda olduğu gibi bu önerilere de şiddetle tepki verecek ve bizleri yine halk düşmanı olarak ilan edeceklerdir. Ama biz cıva konusunda olduğu gibi doğru bildiklerimizi açıklamaktan korkmayacağız.
Tabii ki bizle çocuklara hiç aşı yapılmasın demiyoruz. Ama aşıların beyin üzerindeki etkilerinden de çocuklarımızı korumalıyız. Üstelik aşı yapan her hekim Hipokrat yemini ettiklerine göre ebeveynlere aşının muhtemel zararlarından bahsetmeleri ahlaki ve vicdani görevleridir.
2. Timerosal ve alüminyum aşılardan çıkarılmalıdır. Aşılara adjuvan olarak kalsiyum fosfat kullanılabilir (12).
Çocuk felci (Salk aşısı)
Kızamık (tek aşı olarak)
Maalesef bu aşıların çok azı tek aşı şeklindedir. Bu nedenle halen önerimizin uygulanma şansı yoktur. Aşıların tek olarak imal edilmesi gerekmektedir. Tabii ki bu önerilerimiz tartışmaya açıktır.
Devlet çocuğa zorla aşı yaptırabilir mi?
İzmit’te yaşayan bir ailenin çocuklarına aşı yaptırmaması ile ilgili verilen mahkeme kararına yönelik akademisyenler ve hukukçular tarafından sunulan ‘gerektiği halde zorla uygulanmalıdır’ şeklindeki beyanlar hukuka uygun değildir (16).
Hasta Hakları yönetmeliğinin 22. maddesi uyarınca, kimse rızası dışında tıbbi bir müdahaleye tabi tutulamaz. Yine aynı yönetmelikte belirtildiği gibi çocuklara uygulanacak tıbbi müdahalelerle ilgili kararlar da ancak aile tarafından verilebilir. Ayrıca mahkeme kararı olsa dahi ailenin rızası dışında söz konusu uygulamayı yapacak ve nezaret edecek personel de, Anayasanın 17. Maddesi gereği “kasten yaralama” suçunu işlemiş olurlar.
1. Kawashima H, Mori T, Kashiwagi Y, Takekuma K, Hoshika A, Wakefield A. Detection and sequencing of measles virus from peripheral mononuclear cells from patients with inflammatory bowel disease and autism. Dig Dis Sci. 2000;45(4):723-9.
2. O’Leary JJ. Measles virus and autism. Lancet. 2000 26;356(9231):772.
3. Singh VK, Jensen RL. Elevated levels of measles antibodies in children with autism. Pediatr Neurol. 2003;28(4):292-4.
4. Wakefield AJ. MMR vaccination and autism. Lancet. 1999;11;354(9182):949-50.
5. Singh VK, Lin SX, Newell E, Nelson C. Abnormal measles-mumps-rubella antibodies and CNS autoimmunity in children with autism. J BiomedSci. 2002;9(4):359-64.
6. Verstraeten T, Davis RL, DeStefano F, Lieu TA, Rhodes PH, Black SB, Shinefield H, Chen RT; Vaccine Safety Datalink Team. Safety of thimerosal-containing vaccines: a two-phased study of computerized health maintenance organization data bases. Pediatrics. 2003;112(5):1039-48.
7. Ip P, Wong V, Ho M, Lee J, Wong W. Mercury Exposure in Children With Autistic Spectrum Disorder: Case-Control Study. J Child Neurol.2004; 19: 431-434
8. Andrews N, Miller E, Grant A, Stowe J, Osborne V, Taylor B. Thimerosal exposure in infants and developmental disorders: a retrospective cohort study in the United Kingdom does not support a causal association. Pediatrics 2004;114:584-591.
9. Ball LK, Ball R, Pratt RD. An assessment of thimerosal use in childhood vaccines. Pediatrics 2001;107:1147-1154.
10. DeSoto MC, Hitlan RT. Blood Levels of Mercury Are Related to Diagnosis of Autism: A Reanalysis of an Important Data Set.J Child Neurol, 2007; 22(11): 1308-1311
11. Grabenstein JD. Immuno Facts: Vaccines and Immunologic Drugs. St. Louis, MO: Wolters Kluwer Health Inc.; 2009
12. Mailloux RJ, Hamel R, Appanna VD. Aluminum toxicity elicits a dysfunctional TCA cycle and succinate accumulation in hepatocytes. J Biochem Mol Toxicol.2006;20(4):198-208.
13. Redhead K, Quinlan GJ, Das RG, Gutteridge JM. Aluminum-adjuvanted vaccines transiently increase aluminum levels in murine brain tissue. Pharmacol Toxicol. 1992;70(4):278-80.
15. American Academy of Pediatrics, Committee on Nutrition. Aluminum toxicity in infants and children. Pediatrics. 1996;97(3):413-6.
BİLİM AKADEMİSİ: AŞILARA KARŞI KUŞKU YERSİZ
HEPATİT YILDA 1.5 MİLYON CAN ALIYOR
nurdan. Ulucinar dedi ki:
Dilerim boyle degerli bir hocamizin bucok cok onemli arastirmasini Saglik Bakanligi bir an oncw dikkate alir ve asilarda degisiklik uygulanir.Evlatlarimiz ve gegin saglikli gencleri icin..Biz Anneler bu konuda ne gerekiyorsa yapmaya haziriz.Insallah bizlerin baskilariyla Bakanlik bu konuyu dikkate alir.
09 Aralık 2016, 08:09
Benim oğlumda 1 yasa kadar gayet sağlıklı ve konuşacak bir seviyededir ama 1bucuk yasta sünnet ettik baya bi korktu ve değişmeye başladı konuşma bozukluğu aşıları mi hep yaptırdık göz teması kurmuyor hareketleri değişti hastaneye götürdüm 2bucuk yaşta psikiyatri doktoru atıpik otizm teşhisi koydu kreşe falan gönderdik rapor aldıkadar şuan 3 yaşını 3 ay geçiyor konuşamıyoruz ama arada konuşmaya çalışıyor aşı olayına kafama takıldı 10 aylık kızım var şuan diğer kalan aşılarını yapmasak olurmu.
muammer gökergil dedi ki:
31 Ağustos 2017, 13:11
Şu anki yasalara göre çocuk hakkındaki bütün kararları ailenin vermesi geçerli. tam da “insan hakları beyannamesi” nedeniyle bir çocuk her konuda ailesinin insafına bırakılmamalıdır. örneğin aşılatılmadığı için ani ilerleyen bir hepatit B hastasının ailesine hangi cezayı verirseniz verin hastanın mağduriyetini gideremezsiniz. bunun bir suçlusu da devlet ve hukuk sistemidir.
zorunlu aşılar zorunlu ve her çocuğunda ailesi müdahalesi dışında hakkı olmalıdır. var olan aşılar değerlendirilmeli ve rutin aşılar içinde de olsa zorunlu -eğitimdeki gibi- aşılar gurubu belirlenmeli. ve kimsenin insafına bırakılmamalıdır. fikrimce.
Meltem ekin pan dedi ki:
29 Ocak 2018, 22:58
Aşılar bence büyük bir tehdit sadece kişisel düşüncem iki kere düşünmek lazım ama herkesin kendi tercihi