Lupus Hastalığı | Evdesifa.com
Ana sayfa Hastalıklar Lupus Hastalığı
Genellikle 15 ve 45 yaşları arasında olan kadınlarda ortaya çıkan, burun sırtından yanaklara doğru uzayan, güneşte kalınması halinde daha da artış gösteren, kızarıklık, eklemlerde ortaya çıkan şişme ve ağrı, kilo kaybı ve ateş, böbrek tutulumu, kemik iliği ve beyin, kalp ve akciğeri etkileyen önemli bir hastalıktır. Bu hastalık halk arasında kelebek hastalığı olarak da bilinir. Sistemik Lupus Eritematozus yani SLE hastalığı esasında altı farklı kategoriye ayrılır. Lupus ise bu olguların yüzde 70’ini oluşturur. diğer hastalıklar ise yenidoğan lupusu adı verilen neonatal lupus, çakışma adı verilen overlap sendromları, ilaç kaynaklı lupus, subakut kutaneöz kupus eritematozus ve kronik kutuneöz lupus eritematozus olarak bilinir. Bu hastalık sebebi ile vücudun alt dokuları, bağışıklık sistemi tarafından tanımlanamayacak ve bu dokulara karşı savaş açılacaktır. Lupus Hastalığının genetik faktörleri bir kenara bırakılırsa ultraviyole ışınları, enfeksiyonlar, bazı kimyasal maddeler ve hormonlar ile de ilişkisi bulunur.
Sistemik Lupus Eritematozus hastalığı, bağışıklık sisteminin sağlıklı organ ve dokulara savaş açması sebebi ile ortaya çıkan kronik inflamatuar bir hastalıktır. Kan hücreleri, böbrekler, cilt, kalp, akciğer ve beyin gibi birçok farklı organ ya da sistemi etkileyen Lupus, bu tür sistem ve organlarda tutulum belirtileri olabileceği için tespit edilmesi zor bir hastalık olarak karşımıza çıkar. Oldukça geniş bir belirti ve şikayet yelpazesi olan bu hastalık birçok farklı hastalığı taklit edebilir. Büyük taklitçi olarak da adlandırılan bu hastalık, burundan yanaklara doğru uzanmakta olan kelebek benzeri cilt döküntüleri olan malar raş sayesinde tespit edilebilir. Fakat bu tür bir belirti dahi tüm lupus hastalarında görülmez. Artrit, ateş, cilt döküntüsü ve halsizliğe sebep olan bu hastalığın genel özellikleri şu şekilde sıralanabilir;
Kadınlrarı, erkeklerden 9 – 10 kat daha fazla etkiler.
Hafif ve şiddetli aralığında değişken alevlenmeler görülür.
Her kişide farklı bir tutuluma sebep olabilir.
Tutulumun yeri ve şiddeti göre yapılacak olan tedavi değişkenlik gösterir.
Lupusun tedavisinde hastalık tamamen yok edilemeyecek olsa da kontrol altına alınarak, organ ve dokuların hasar görmesi ilaç tedavisi ile mümkün olur.
Bağışıklık sistemi, vücudu koruyan, çeşitli proteinleri üreten ve hücreleri kullanarak vücudu kanser ya da çeşitli mikroplardan koruyan bir savunma sistemi olarak görev yapar. Bağışıklık sisteminin sapıtmasına sebep olan lupus hastalığı, vücudun kendi kedisine saldırmasına neden olur. Öyle ki birçok sistem ve organ iltihap yani inflamasyon ortaya çıkar ve bunun sonucunda da bu sistem organlarda hasar görülür. Tam olarak sebebi bilinmeyen bu durumun otoimmün sistemik bağ dokusu hastalıklarına benzer bir şekilde güneş ışığı, toskin, ilaç ve enfeksiyon gibi çevresel faktörlerin de etkisi ile birlikte genetik yatkınlığı olan kişilerde görüldüğü düşünülüyor. Bu hastalık hemen hemen her yaşta görülüyor olsa da genel olarak 20’li ve 30’lu yaşlarda başlar. Siahlarda, Asyalılarda ve Hispainklerde daha ciddi ve yüksek oranda görülür.
Lupus hastalığı oldukça zor tespit edilebilen bir hastalık olup, kilo kaybı, halsizlik, ateş, karın ağrısı, saç dökülmesi, ayak ve el eklemlerinde oluşan ağrı, kansızlık ve gebelik kaybı gibi çeşitli belirtilere sahip olur. Bu hastalığın diğer belirtileri ise şu şekilde kendini gösterir;
Burundan yanağa doğru kelebek tarzı cilt döküntüleri, yani malar raş. Diskoid döküntü, fotosensitivite yani güneş ışığı ile ciltte oluşan döküntüler ya da yaygın eritemli cilt döküntüleri
Soğuk ya da stres altında olan kişilerin ayak ve el parmakları gibi vücudun uç noktalarında oluşan kızarma, morarma ve solukluklar, ya da bilinen adı ile Raynoud fenomeni.
Genellikle eklemlerde şişlik, ağrı ya da artropatı ve sabah tutukluğu gibi küçük eklemlerde ortaya çıkan sorunlar
İdrarda protein ya da kan bulunması ya da böbrek fonksiyonlarının bozulması sebebi ile ödem gelişimi
Nefes alıp verirken çekilen ya da durmaksızın devam eden göğüs ağrısı, kalp zarı ve akciğerde ortaya çıkan plörezi ve perikardit gibi sıvı artışları
Psikoz, inme ve nöbet gibi nörolojik sorunlar
Lökosit, trombosit, eritrosit ve lenfosit gibi kan hücrelerinde meydana gelen azalmalar, ANA yani anti nükleer antikor pozitifliği, anti fosfolipid atikor ya da yalancı sifiliz testinden pozitif sonuç çıkması ya da anti SM testlerinde ortaya çıkan anomaliler
Lupus Hastalığının Çeşitleri
Lupus, tek bir hastalık olmamak ile birlikte altı sınıfa ayrılır. Kurt anlamını taşıyan Lupus, kurt ısırığı sonucunda ortaya çıkan yarayı ifade eder ve oldukça geniş bir hastalık grubuna tekabül eder.
SLE (Sistemik Lupus Eritemazotus): Lupus olgularının 10 tanesinden 7’si bu hastalığa tekabül eder ve en sık görüleni olarak karşımıza çıkar.
Diskoid LE, DLE (Kronik Kutaneöz Lupus Eritemazotus): Lupus olgularının 10’da 1’inde görülen bu hastalık deriye kısıtlı olur. Yüz ve saçlı deride, daha nadir olarak ise gövdede sınırları belli olan plaklar halinde gözüken lezyonlardan oluşur.
Subakut Kutaneöz Lupus Eritemazotus: Deriye kısıtlı olan bu hastalık %30 ya da 50 oranında Sistematik Lupus Eritemazotus hastalığına dönüşür. Vücudun birçok yerinde sedefe benzeyen lezyonlar ya da kızarıklıklar görülür.
İlaç İlişkili Lupus: Prokainamid ve Hidralazin, Alfa Metil DOpa ve INH yani iznoiazid gibi ilaçlar başta olmak üzere birçok farklı ilaç ya da kimyasal maddeler sebebi ile ortaya çıkan ve genellikle kısa süreli tedaviler ya da ilacın kullanılmaması halinde kesilen bu hastalık, ciddi sistemik bir organ tutulumuna sebep olmaz.
Yenidoğan Lupusu (Neonatal Lupus): Sistemik Lupus Eritemazotus hastalığına sahip olan ve hamile bir kadının bebeğinde ortaya çıkan ve 6 ile 8 ay içinde iyileşen bir hastalıktır.
Çakışma (Overlap) Sendromları: Tüm olguların yüzde 5’inde görülen bu hastalık genellikle bir başka hastalıkla beraber görülür.
Lupus Hastalığının Tanısı Nasıl Konur?
İlk olarak hastanın aile geçmişine ve fiziksel muayenesine bakılır. Açıklanamayan eklem ağrıları, ateş, kilo kaybı, güneş gören deri bölgesinde ortaya çıkan kızarıklıklar ve buna benzer durumların tetkik edilmesi gerekir. Genellikle Anti Nükleer Antikor yani ANA, anti dsDNA, ENA, idrar testleri, biyokimya testleri, virüslere yönelik yapılan araştırmalar, kompleman düzeyleri, akciğer grafisi ve buna benzer birçok tetkik ve biyopsi, deri lozyonu ya da ek tahliller ile tespit edilebilen bu hastalıklarda böbrek tutulumundan şüphe edilmesi halinde böbrek biyopsisi yapılması gerekir.
Lupus Hastalığının Tedavisi Nasıl Yapılır?
Sistemik Lupus Eritemazotus hastalığının tedavisi, birçok iltihaplı romatizma hastalığında olduğu gibi karmaşık ve uzun olur. Hastaların düzenli bir hayat sürmeleri, güneşten uzak durmaları, düzenli bir şekilde beslenmeleri, enfeksiyonlara karşı önlem almaları, aşırı stresten uzak durmaları ve kimyasal içeren gıdalardan uzak durarak doğal bir şekilde beslenmeleri gerekir.
Bu kişilerin düzenli bir şekilde takip edilmesi, doktor önerisi ile ilaç kullanması, hamile olan kadınların gebelik planlarını doktor yardımı ile yapması gerekir. Organ tutulumuna sahip olan hastaların ise uzun süre boyunca kortizon kullanması gerekir.
Bağışıklı sisteminin bozulması sebebi ile birçok iltihaplı romatizma hastalığının tedavisinde çeşitli süre ve dozda kullanılmakta olan kortizonun, halk arasında zararlı olduğuna dair çeşitli düşünceler olsa da böyle bir inanışın doğru olmadığı, yalnızca yanlış dozajda kullanılması halinde ortaya sorunlar çıkarabileceği biliniyor.
Üstelik bu hastalık ile birlikte çeşitli hastalıklarda kortizon kullanılmaması halinde hasta ciddi anlamda zarar görebiliyor. Öyle ki, Sistemik Lupus Eritemazotus hastalığına sahip olan beyin, böbrek ya da bir başka organı tutulan kişilerin kortizon kullanımında aşırıya kaçması halinde sonuç ölüm olabiliyor. Bu sebeple kortizon, doktor tarafında belirlenmiş olan süre ve dozda kullanılıyor.
Lupus Hastalığı neden olur
Lupus Hastalığının belirtileri nelerdir
Önceki makaleTedavisi Olmayan Hastalıklar
Sonraki makaleMantar Hastalığı