Turizm, Türkiye’nin en önemli döviz girdisi sağlayan sektörlerinin başında geliyor. Son birkaç yıldır krizlerle boğuşan sektör, toparlanma sürecini yaşıyor. Türkiye geçen yılın 9 ayında, önceki yıla göre yüzde 12,2 artışla, 41,6 milyon ziyaretçiyi ağırladı. Gelirlerde ise üçüncü çeyrekte 2017 yılı toplam gelirlerinin üzerine çıkıldı. Ancak, turist sayısındaki performansın, kişi başına harcamaya aynı oranda yansımadığı görülüyor.
Geçen yıl, Rusya Federasyonu, Almanya ve İngiltere, Türkiye’ye en çok ziyaretçi gönderen ülkeler oldu. Sektör temsilcileri, yılsonu ziyaretçi sayısının (2019) 45 milyonu bulacağını belirtiyor. Turist sayısı açısından rekor yılı geride bırakan turizm özellikle krediler konusunda sıkıntılı bir süreç yaşıyor. Sektörde sorunlu kredi oranı 5 yılda iki kattan fazla yükseldi.
Turizmde, sayısal açıdan ortaya çıkan olumlu tablonun yanı sıra özellikle finans kaynaklı önemli sıkıntılar da yaşanıyor. Sektör, son dönemde kredilerini çevirmede ciddi sorunlar yaşıyor. Sektörde ödenemeyen kredi oranında ciddi artışlar meydana geldi. Sorunlu kredilerin oranı ortalamanın 1,7 puan üzerinde seyrediyor. Tahsilatında sorun yaşanan kredi oranı 2015’te yüzde 2,75 iken, Kasım 2019’da yüzde 5,90’a yükseldi. 2015’ten bu yana bankacılık sektörünün toplam nakdi kredileri yüzde 50 artarken, tasfiye olunacak kredilerdeki artış yüzde 150 seviyesinde gerçekleşti. Aynı dönemde turizm sektörünün sorunlu kredilerinde ise bankacılık sektörünün geneline göre çok daha olumsuz bir tablo gözlendi. Son beş yıllık dönemde turizm sektörüne kullandırılan krediler yüzde 53,4 oranında artarken, tasfiye olunacak kredilerdeki artış oranı yüzde 230 ile ortalamanın oldukça üzerinde gerçekleşti.
Avrupa’ya göre ucuz
Türkiye Otelciler Birliği’nin (TÜROB) veri analiz şirketi STR’den derlediği verilere göre, Türkiye’de oda fiyatları bu yıl ortalama 80 Euro olurken, Avrupa’da ortalama oda fiyatları 114 Euro oldu. Ortalama oda fiyatı İstanbul’da 91 Euro, Antalya’da 98 Euro olurken, Atina’da 142, Milano’da 151, Barcelona’da 150 Euro seviyesindeydi.
Sektörün 2020 planları
Sektör 2020 yılı için yeni hedefler belirledi. Hedefler arasında tanıtım atağı yaparak nitelikli turistlere yönelik önemli planları da bulunuyor. 2020 yılında, turizm sektörünün en önemli gündem maddelerinden birini turizm gelirinin artırılması olacak. Turizm Bakanı Mehmet Ersoy, Türkiye Turizm Yatırımcıları Derneği (TTYD) ile TÜSİAD’ın ortak düzenlediği toplantıda, 2019 yılında Türkiye vatandaşları da dahil ülkemize 51 milyon turistin geleceğini ve 34 milyar dolara yakın turizm geliri oluşacağını, kişi başı gecelikte de 71 dolarlık gelirin yakalanacağını dile getirdi. Ersoy, 2020 yılında ise 58 milyon turist, 40 milyar dolardan fazla turizm geliri ve kişi başı gecelikte de 78 dolarlık geliri elde etmeyi hedeflediklerini aktardı. Bakan Ersoy, 2023’te de 75 milyon turisti, 65 milyar dolar turizm geliri, kişi başı gecelikte de 91 dolar geliri hedeflemeyi planladıklarını dile getirdi.
Yeni vergiler tedirgin ediyor
Sektör iyi geçmesi planlanan 2020 yılını yeni getirilen vergiler nedeniyle endişeli. Turizm Tanıtma Fonu payı ve konaklama vergisi adıyla iki yeni vergi konulması sektörde tedirginlik yarattı. Ancak Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın tanıtım atağı yaparak nitelikli turistlere yönelik önemli planları da bulunuyor. Sektör temsilcilerine göre, son bir yılda yaşanan yüzde 35 civarındaki maliyet artışlarına ek olarak getirilen iki yeni verginin fiyatlara yansıtılması, fiyata duyarlı bir destinasyon olan Türkiye’nin Akdeniz Çanağı’ndaki rekabet gücünü azaltabilir.
SEKTÖRÜN GELECEK STRATEJİSİ
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın söktürün geleceği için belirlediği stratejiler şöyle:
. Turizm Tanıtım Ajansı ile tanıtım atağı yapılacak.
. Turistin istediği ürün turiste sunulacak.
. Turizm 81 ile yayılacak.
. Akdeniz ve Antalya’da paket turla gelenlerin oranı yüzde 85. Münferit seyahat oranlarını artırmaya yönelik markalaşma çalışmaları yapılacak.
. Turizmi geliştirmeye yönelik tarifeli seferler artırılacak ve tanıtım yapılacak.
. Y ve Z kuşağının seyahat eğilimleri göz önüne alınarak yapılacak tanıtımlarla geleceğin turizmine yatırım yapılacak.
. Doğudaki illerin tanıtımı beşli paketler halinde yapılacak. Bu şekilde daha etkili çalışma yürütülmesi planlanıyor.
. Marmara’da pist sorunu kalmazken 2020’de Antalya’da uçuş altyapı ihalelerine çıkılacak.
. 2020 Nisan ayında kruvaziyer turizmi için önemli olan İstanbul Galataport projesi devreye girecek. Galataport’un ardından Haziran 2020’de Yenikapı için ihaleye çıkılacak. Yenikapı’nın devreye girmesiyle İstanbul’un kruvaziyer liman sorunu kalmayacak. Kruvaziyer gemilerle gelen 4 milyon yolcu ve 2 milyon personelle ek 6 milyon turist ülkeye gelecek.
. Turizm ürünlerinin çeşitlendirilmesinde gastronomi büyük öneme sahip. Ortalama konaklama geliri 10 milyar dolar, gastronomi geliri ise 5 milyar dolar. Buradaki eksiklikten yola çıkılarak Türkiye’nin gastronomi rotalarının artırılması planlanıyor.
“SEKTÖR BORÇ YÜKÜNDEN KURTULAMIYOR”
Bahattin Yücel (Eski Kültür ve Turizm Bakanı) -Turizmde ziyaretçi sayısı artıyor. 2019’de gelenlerin sayısında 2018’e göre artış var. Ancak bu artış ne kadar sağlıklıdır bilemiyorum. Gelen turist sayısının içinde 2,5 milyon Bulgar var. Bulgaristan’dan gelenlerin içinde ne kadarı günü birlik ne kadarı turist olarak geliyor ona bakmak lazım. Sağlıklı veri için daha çok turistik amaçlı kullanılan hava limanlarının verilerine bakmakta fayda var. Antalya’ya yılda 13 milyon civarında inen yolcu var. Buraya inenlerin tamamı turist olarak değerlendirilebilir. Antalya kadar yolcu da İstanbul’a iniyor. İstanbul’a inenlerin bir bölümü transit yolcudur. Gelen toplam yabancı ziyaretçinin içinde transit yolcu oranına bakmak gerekiyor.
Toplamda gelen turist sayısında bir artış görünüyor. Şuna bakıyoruz ilan edilen döviz girdisiyle gelen turist sayısını oranladığımızda fiyatların düştüğünü görüyoruz. Önemli bir diğer nokta da gelen turistin kalış süresiyle ilgilidir. Gelen turist son dönemde daha az Türkiye’de kalıyor. Ortada bir gerçek var ki işletmelerin bilançolarında pasif oran artıyor. Borç yükünden kurtulamıyorlar. Kriz olmasa da güçlükler yaşanıyor. Bunu da bankaların takiplerinden anlıyoruz.
2020 yılı için şu an karar verme ve satın alma dönemi. Satın alma tam olarak gerçekleşmese de genel olarak karar verilen bir dönemdir. Böyle bir dönemde Türkiye uluslar arası arenada “hukukun üstünlüğü, insan hakları, özgürlükler” gibi konularda çok ciddi olumsuz tartışmalar yapılıyor. Biz Türkiye de bunu görmesek de dışarıda medya her gün bu konuları çok ciddi işliyor. Hatalı bir durum var. Bunu dikkate almamız lazım.
Türkiye için önemli bir pazar da Rusya. Rusya ile şu anda çok iyi olan ilişkiler, gelen turist sayısına da yansıyor. Antalya bölgesinin en önemli alıcıları arasında Ruslar bulunuyor. Arap turist ise tercihini İstanbul’dan yana kullanıyor. 2020’de Türkiye’ye Arap ülkelerinden turistin gelişi devam eder. 2020’de en kötü ihtimalle 2019’un rakamlarının yakalanacağını düşünüyorum.
“TURİZM YASASINI HEYECANLA BEKLİYORUZ”
Firuz Bağlıkaya (TÜRSAB Başkanı) - 2019’da olduğu gibi 2020’de de gelen ziyaretçi sayısı ve elde edilen turizm gelirlerini artırmak için çalışacağız. Sektörümüz her geçen gün büyümesini sürdürüyor. Sadece turist sayımız değil, turizm gelirimiz de artmaya devam ediyor. 2020’de 50 milyonu yabancı ziyaretçi olmak üzere; yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızla birlikte 56 milyon ziyaretçiyi ağırlamayı hedefliyoruz. Hedefimize ulaştığımız zaman turizm gelirimiz 2020 yılı sonunda 35 milyar doları aşacağını öngörüyoruz. Hedeflerimizden biri de iç turizm hareketlerini artırmak. Bu anlamda Kasım ve Nisan aylarında, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından eğitim kurumlarında hayata geçirilen ara tatil uygulamasının, önümüzdeki yıllarda iç pazardaki turizm hareketini daha da güçlendireceğini söyleyebiliriz. Seyahat acentalarımız erken rezervasyon kampanyalarını başlattılar. Yüzde 50’ye varan indirim oranları uygulanıyor. Geçen yıla göre erken rezervasyona gelen ilk taleplerde geçen yıla oranla yüzde 50’lik bir artış yaşandı. TÜRSAB olarak iç turizm pazarımızı canlandırmak, turizmi 12 aya ve Türkiye geneline yaymak için hayata geçirdiğimiz projeler var. Bunların başında TÜRSAB ROTA geliyor. TÜRSAB ROTA acentalarımızı dijital bir çatı altında toplayarak onlara yeni iş imkanları sunan son derece verimli bir proje. TÜRSAB ROTA tam anlamıyla oturduktan sonra turizm gelirlerimize de büyük katkı sağlayacak. Tüketici açısından düşündüğümüzde ise çeşitli ürün yelpazesiyle pek çok seyahat severe hitap edecek. Turizm sektörü için 2020 yılının en önemli başlıklardan biri de heyecanla çıkmasını beklediğimiz yeni yasamız. Yeni yasamızla birlikte sektörde yaşanan pek çok sorun çözüme kavuşacak. Beklentimiz hem tüketicinin hem de seyahat acentalarının haklarını koruyacak yasamızın bir an önce çıkması yönünde.
Etiketler : turizm, izmir, turist, türkiye, döviz, rusya, ingiltere, almanya, bahattin yücel, firuz bağlıkaya, sektör,