Düşünceleri Sakinleştirmek — Study Buddhism
Study Buddhism › Tibet Budizmi › Aydınlanmaya Giden Yol › Odaklanma
Bir şey hakkında ‘düşünmek’ onunla ilgili enine boyuna düşünüp taşınmak anlamına gelir. Ancak kavramsal düşünce sadece bir anlıktır ve şeyleri zihinde çeşitli kategori ve kalıplara solmak demektir. Kavramsal düşünme günlük yaşam için vazgeçilmezdir. Bu olmadan markette çeşitli nesneleri birbirinden ayıramaz ve her şeyi armut değil elmalardan ibaret görürüz. Bu aynı zamanda dilin temelidir, tıpkı ‘Şov için iki bilet istiyorum lütfen’ derken olduğu gibi. Ancak bazen, bu kavramsal düşünme bir engel haline gelir. Örneğin, meditasyon sırasında konsantrasyon için ne deneyimleyeceğimizle ilgili bütün zihinsel gevezelik ve ön yargıları dindirmemiz gerekir.
Bir meditasyon yöntemi de daha doğal bir zihin durumuna ulaşabilmek için zihni sessizleştirmektir. Burada anlamamız gereken çok önemli bir husus var: Zihni sessizleştirmeye çalışmak, düğmesine basıp kapatılmış bir radyo gibi boş bir zihne sahip olmayı amaçladığımız anlamına gelmez. Amaç kesinlikle bu değildir. Durum böyle olsa gidip uyuyarak da bunu yapabilirsiniz. Amaç rahatsız edici tümzihinsel durumları sessizleştirmektir. Sinirlenmek, endişe ve korku gibi bazı duygular oldukça rahatsız edici olabilir. Bu rahatsız edici duyguların tümünü yatıştırmamız gerekir.
Video: Dr Alan Wallace — “Meşgul Kişiler İçin Meditasyon”
Kavramsal zihin kategorik düşünmek demektir, yani basitçe ifade etmek gerekirse bir şeyler hakkında düşünürken onları "kutulara" koymak vasıtasıyla düşünmek; "iyi" veya "kötü", "siyah" ya da "beyaz", "köpek" veya "kedi" gibi.
Eh, alışveriş yaparken elbette elma ve portakalı veya ham ve olgun meyveyi birbirinden ayırt edebilmemiz gerekir. Bu tarz günlük durumlarda kategorik düşünmek bir sorun yaratmaz ama sorun olan farklı tür kategoriler mevcuttur. Bunlardan bir tanesi "önyargı" adını verdiğimiz kategoridir.
Tüm meditasyonlar için elzem olan kavramsal olmama seviyesi önyargılardan bağımsız bir zihindir.
Meditasyonla ilgili en genel direktiflerden biri meditasyon yaparken beklentisiz ve endişesiz olmaktır. Meditasyon sırasında ortaya çıkabilecek önyargılardan bazıları meditasyonumuzun harika geçeceği, bacaklarımızın ağrıyacağı veya "Başarılı olamayacağım" düşüncesi gibi bir beklenti olabilir. Bu beklenti ve endişe düşünceleri onları zihnimizde dile getirsek de getirmesek de önyargıdır. Bu tarz düşünceler yapacağımız meditasyonu hemen "harika bir deneyim" veya "acıklı bir deneyim" zihin kutusu veya kategorisine sokar. Meditasyona dair kavramsal olmayan yaklaşım ne olursa olsun sadece kabul etmek ve meditasyon direktiflerine göre duruma bir yargı oluşturmadan yaklaşmaktır.
Video: Khandro Rinpoche — “Başlangıç Seviyesi için Pratik”
Farklı tipteki kavramsal düşünceleri gerektiği gibi anlamazsak hepsini bir tutarak meditasyon ve hatta günlük yaşam için zararlı zannedebiliriz. Çoğu meditasyonda zihinlerimizdeki sesleri dindirerek ve ön yargıları bırakmamız gerekir. Ancak ileri seviye uygulayıcılar hariç, bir şeyi hem meditasyon sırasında hem de meditasyon dışında anlamak bu şeyi kelimelere döksek de dökmesek de zihinsel bir kategoriye sokmak anlamına gelir.
Seminer transkripti, Moskova, Rusya, Haziran 2010, Türkçeye çeviren: Güzin A. Yener