- KURLARI BELİRLEYEN SİYASETTİR - Harput TV - Elazığ Haberleri
Siyasetin ekonomiyi, ekonominin de siyaseti etkilediği biliniyor. Ancak siyasetin ekonomi üzerindeki etkisinin daha fazla olduğu da itiraz görmez. Mesela bu ülkenin kaymak tabakası da son model mersedese biner, siyasi liderleri de mersedese biner. Ancak hangi mersedesin plakası kırmızı ise, o mersedes, plakası kırmızı olmayan mersedese hükmeder. Birileri istediği kadar farklı şeyler söylemeye gayret etse de sonuç değişmez.
Ekonominin, olayları düz mantıkla düşünmeye alışmış insanlara göre işleyişinin mantığı başkadır, ekonomiyi siyaset-ekonomi denkleminde düşünmek başkadır. Örneklendirelim:
ABD doları son zamanlarda sürekli değer kazanıyor. Güçlenen doların normalde ABD ihracatını yavaşlatması ve dolayısı ile de büyümeyi frenlemesi gerekir. Diğer bir ifade ile ABD’nin ihracatı düşeceğinden cari açığı artar, buna karşı bir başka dev ekonomik güç olan AB’nin ihracatı artarak dış ticareti fazla verir. Zaten uzmanların ifadesi ile de, ABD’nin yıllık dış ticaret açığı 400 milyar dolar civarında, AB’nin ise yıllık dış ticaret fazlası yaklaşık 325 milyar dolar seviyesinde. Kaldı ki; iki gücünde milli gelirleri 17 trilyon dolar civarında.
Şimdi temel soru şu: Bu tabloya göre normalde doların düşmesi ve euronun yükselmesi gerekmez mi? Ama tam tersine dolar yükseliyor, euro değer kaybediyor.
Ne deniyordu? Bir ülkenin parasının değerini cari açık veya cari fazla yükseltir veya düşürür. Burada oluşan durum bu nazariyeye “sen biraz kenarda bekle” dediğine göre bir başka kural devreye giriyor demektir. Nedir o?
İşte burada siyaset devreye giriyor ve birkaç oyunu birlikte sahneliyor.
Önce ABD merkez Bankası “Piyasaya para satımını kısacağım” diye bir açıklama yapıyordu doların değer kazanmasından önce. Bu demecin ardından yüzer gezer olan milyarlık fonlar dolara gidiyordu ve dolar başlıyordu değer kazanmaya.
Ardından ABD bu fon kaymasının kalıcı olması için faiz oranlarını biraz yukarı çekince fonların ABD’ye akışı devam edecek.
Doların değer kazanmasınınABD için kötü olduğunu düşünen düz mantık, ihracatın ABD’nin GSYH’daki payının % 13 olduğunu gözden kaçırıyor. Yani bu düşüşün ABD ekonomisine zararının % 13 olacağını düşünebilir ama bir diğer önemli noktayı atlamamak gerekir. ABD’nin demir-çelik sektörü dışındaki birçok küresel şirketi üretimini artık ABD dışındaki ülkelerde yapıyor ve dolayısıyla da bu şirketlerin maliyetleri de düşüyor demektir.
Şimdi tekrar başa dönelim. İktisadi kriz ABD’de doğduğu için ABD dolarının değer kaybetmesi gerekirdi. Ama dolar değer kazanıyor. Buna karşılık ABD tahvilleri durmadan talep görüyor.
Dünyadaki parasal anlaşmaların dolar üzerinden yapıldığını ve ödemelerin dolar üzerinden işlediğini de göz ardı etmemek gerekir diye düşünüyorum.
Çok özerk olan ABD Merkez Bankası Başkanı yaptığı açıklamada yine önemli bir cümle kullanıyor. “ABD’de işsizlik % 6 civarındadır ama ülkedeki sanayi sektöründe de bir o kadar iş açığı bulunmaktadır.” Yani kapasite kullanım oranını biraz artırırsak bizde işsizlik kalmaz demeye getiriyor. Yanisi şu; bize güvenmeye ve bizi tercih etmeye devam edin diyor.
Artık iktisaden gelişmiş ülke tabir edilen ülkeler üretimlerini ve savaşlarını kendi ülkelerinin dışında, özellikle de gelişmekte olan ülkelerde yapıyorlar. Kendi bilgileri ile ve kendi koydukları kurallarla bu ülkelerdeki üretimleri de para hareketlerini de kontrolları altında tutuyorlar. Aynen bunun gibi savaşları da artık kendi ülkelerinin dışında ama kendi kontrollerinde kurdurdukları terör örgütleri ile hem kendi sanayilerini ve para akışlarını kontrol ediyorlar hem de o ülkelerin eknomik gelişmelerine yön vermeye çalışıyorlar. Buna bilgi sermayesi ile finansın kontrolü deniyor günümüzde.
Sermaye artık küresel bir yapıya sahiptir. Dış yatırımlara yönlendirilen sermayeler, geri dönerken beraberinde yeni teknolojiler ve bilimin son versiyonlarını da beraberinde getiriyor. Seyahat faydalar sağlıyor. Bizde onun mantalitesini bulmaya ve izah etmeye çalışıyoruz. Artık ne kadar izah edebilirsek.
Ekonomi önemlidir ama ekonomiyi yönlendiren de siyasettir. Aradan yıllar geçmiştir ama kapitülasyonlar henüz yeni yeni anlaşılmaya başlamıştır. Bilmem anlatabildim mi?