Stres ve aşırı çalışma öldürücüdür. Biliyorum, işkolikler bunu duymaktan hoşlanmayacaklar ama inanın bana bunlar ölümcülüdürler. Stres hızlı yaşlanma için bir sebeptir. Stresin yaşama zarar veren etkilerini 5. Bölümde detaylı olarak ele alacağım. Sürekli baskı ve taleplerle uğraşıyorsanız, sağlığınızı geri kazanmaya her gün kendinize zaman ayırarak başlayabilirsiniz. Bu gerçek anlamda hayatınızı kurtarabilir.
Dr. Phil’in karısı Robin McGraw, kendine bakma gereğini harika biçimde savunur. Söylediği ile yaptığı şeyler birbiriyle tutarlıdır. Robin her gün programında kendisine bir saat ayırır. Ailesi acil bir durum olmadıkça o süre içinde rahatsız edilmemesi gerektiğini bilir. Vücudunu, zihnini ve ruhunu besleyen birkaç sağlık tekniği vardır ve yaşamındaki yoğun talepleri susturduğu o zamanın tadını çıkarır. Bu günlük alışkanlık Robin’in programında o kadar kökleşmiştir ki, artık her gün dişlerini fırçalaması gibi otomatikleşmiş faydalı bir iş haline gelmiştir.
Tüm o baskıdan sıyrılıp akıllı yaşam koruma stratejilerine yönelmenin önemli kazanımlar sağladığı kanıtlandı. Kendine zaman ayırmayla gerçekleşen çarpıcı değişiklik söz konusu olduğunda, Ohio’da bir papaz olan Joe Stanton’dan daha iyi bir örnek düşünemiyorum. İlk görüşmemizde içine kapanık ve intihara meyilli bir kişiydi. Karısı da onunla birlikte gelmişti. Bana gizlice Joe’nun çok tehlikeli bir depresyon yaşadığını ve onu bir psikiyatri kurumuna götürmeden önceki son şansının ben olduğumu söyledi.
Canlı, aktif ve sempatik bir centilmen iken, birkaç aylık süre zarfında içine kapanık ve intihara meyilli bir kişi haline gelmişti. Joe’nun hikayesi, pek çoğumuzun her gün katlanmak zorunda olduğu kesintisiz gerginliği yansıtıyor. Haftada iki-üç din hizmeti de dahil olmak üzere, cemaatinin ihtiyaçlarıyla ve sayısız hastane ziyareti, şahsi danışmanlık ve cenaze töreni ile meşgul olmaktan kaynaklanan ardı arkası gelmeyen talepler.
Ben bir doktor olarak, pek çok stresli hastanın bazen durmalarına izin verilmesi gereken şeyleri devam ettirmeye çok fazla odaklandığını görüyorum. Yetkili birinden (örneğin bir doktordan) duyma ihtiyacı hissettikleri şey, bir mola vermenin sorun olmayacağıdır. Kendi kendilerinin en kötü düşmanı olabilir ve işlerini nasıl yaptıklarını düşünerek kendilerini harap edebilirler. Fakat aslında ihtiyacımız olan tek şey, günden güne daha telaşlı bir hale gelen dünyamızın baskısından kısa süreliğine sıyrılmaktır. Sağlığımız için buna ihtiyacımız var.
Joe tamamen dermansız kalıncaya ve altı aylık bir izinle işine ara vermek zorunda kalıncaya kadar kendini ihmal etmişti. Onu görünce paniğe kapılan arkadaşları beni tavsiye etmişlerdi ve sonrasında kendisinin ifadesiyle “mucizevi hayata dönüş” süreci başlamıştı. Dört-beş ay içinde hastalığını hızlı bir şekilde atlattı. Ailesi ve arkadaşları bu çarpıcı değişikliğe inanamamışlardı.
Joe ilk gördüğümde inanılmaz derecede harap olmuş bir adam portresi sergiliyordu. “Yaşlanmayla birlikte stres, yorgunluk ve aşırı sorumluluk, vücudumu, ruhumu, zihnimi ve elbette ki karımı ve ailemi olumsuz anlamda etkiliyordu. Kronik yorgunluk, depresyon, uykusuzluk ve net olarak düşünememe, beni çalışmaya biraz ara vermeye mecbur etti.” Semptomları arasında kalp ritmi düzensizlikleri, uyku yitimi, iştahsızlığa rağmen kilo alımı ve libidosuzluk da vardı.
Hayatının bağlı olduğu öz-bakım için köşesine çekilmek zorunda kaldı. Kendisiyle o amansız stresin etkilerini tartıştık. “Hızla hayattan elimi ayağımı çekmemin asıl suçlusunun çok yüksek kortizol seviyeleri ve aşırı derecede düşük progesteron ve testosteron seviyelerinin olması hakkında hiçbir fikrim yoktu” dedi. Onu biyo-özdeş hormonlarla ve besin takviyeleriyle tedavi ettim ve sağlıksız beslenmenin zararlı etkilerini anlamasına yardımcı oldum.
“Yeniden hayata geri dönmeye başladım. Zihnim berraklaşmaya başladı, depresyonum kayboldu, kronik yorgunluğumun yerini enerji ve yenilenmiş bir yaşam sevinci aldı ve uykusuzluk sorunum ortadan kalktı” dedi. “Bu artan enerji seviyeleriyle tekrar düzenli bir egzersiz rutinine başlayabildim ve gerçekten yağsız kas kütlesi geliştirmeye ve yıllarca biriken çok inatçı bir göbek yağı tabakasını eritmeye başladım.” Sonraki iki yılda 13 kilo verdi.
Bunda biyo-özdeş testosteronun yardımı oldu. Bu hormon, kendini toparlamasında önemli bir unsurdu. Vücut fonksiyonlarının pek çoğu üzerinde bütünsel bir etkiye sahiptir ve ayrıca depresyonu da giderir. Joe ile konuşmanın kendisine çok faydası oldu. Kendisine biraz daha dikkat etmeye başlaması için ona izin verdim. Joe gibi kendini işine aşırı derecede adayan kişiler için, bu yaşam ile ölüm arasındaki farktır.
İki ay sonra, yeni aktif hale gelen yaşam tarzıyla birlikte hayatının mesleğine geri döndü. “Ruhsal karanlıktan gün ışığına çıktığımı görmek karımı, çocuklarımı ve torunlarımı çok heyecanlandırmıştı. Yine hayat doluydum.” Yenilenen egzersiz yapma gücü ve doğrudan hayata bağlanması, kendi ifadesiyle şu anlama geliyordu: “Günlük yaşam ve büyük emek gerektiren yoğun iş programı artık hayatı benden çekip almıyor. Mesleğimin stres seviyelerinde bir azalma olmadı fakat tüm o taleple ilgilenme kapasitem olağanüstü derecede arttı.” Joe’nun stres stratejisi, “sabah duası ve meditasyon, düzenli bir kas germe rutini ve iyi bir aerobik ve ağırlık egzersizi kombinasyonu” içeriyor.
Joe ayrıca sağlıklı ve besleyici bir diyet programı da uyguluyor. “Şu andan itibaren besin takviyelerimin yanı sıra biyo-özdeş hormon replasmanı tedavim, günlük rutinimin ve hayatımın bir parçası olacak. Tüm bunlar yepyeni bir ‘ben’ anlamına geliyor!”