Açıklar 19 milyar YTL
Maliye Bakanı Unakıtan, sosyal güvenlik konulu sempozyumda, "Kurumların açığı geçen yıl 19 milyar YTL'yi aştı, kayıt dışı istihdam çözmemiz gereken ciddi bir sorun" dedi. Uzmandan çarpıcı bilgi: OECD ülkelerinde bir emekliye altı-yedi aktif çalışan düşerken, Türkiye'de 1.60 düşüyor.
ANKARA - Maliye Bakanı Kemal Unakıtan, bütçenin üzerindeki en büyük yüklerden biri olan sosyal güvenlik açığının geçen yıl sonunda 19 milyar YTL'yi aştığını söyledi. Unakıtan, devletin sosyal güvenlik prim ödemelerine sağlayacağı katkının Çalışma Bakanlığı ile değerlendirileceğini belirtti.
Unakıtan dün Hesap Uzmanları Vakfı tarafından düzenlenen 'Sosyal güvenlik kurumlarının kaynak sorunları ve çözüm önerileri' konulu sempozyuma katıldı. Sempozyumda konuşan Hesap Uzmanları Kurulu Vakfı Başkanı Aydın Günter, Emekli Sandığı, Bağ-Kur ve SSK'nın 11 yılda 69.7 milyar dolar tutarında bütçeden transfer yapıldığını söyledi.
Emekli Sandığı'na 11 yılda 25 milyar YTL'yi aştığını belirten Günter, SSK'ya 17 milyar YTL, Bağ-Kur'a 18 milyar YTL aktarıldığını vurguladı. Günter, Emekli Sandığı'nda aktif çalışanların emeklilere oranının OECD ülkelerinde bire 6-7'yi bulduğunu ifade ederek, "Bu rakamın dördün altına düşmesi halinde 'alarm var' deniliyor. Bizde 1.60 düzeyinde" diye konuştu.
Kaçağın faturası yüksek
SSK'da da bakanlığın yaptığı hesaba göre kayıt dışı çalışan 4.5 milyon kaçak işçi nedeniyle 11 milyar YTL'nin üstünde prim kaybı olduğunu kaydeden Günter, bu kurumda da çalışanın emekliye oranının 1.70'lerde olduğunu bildirdi. Günter, Bağ-Kur'da ise aktif sigortalının emekliye oranının yüzde 2.33 seviyesinde bulunduğunu, bu kurumdaki sigortalıların yüzde 20'sinin hiç prim ödemediğini, yarısının da eksik ödediğini söyledi. Hesap Uzmanları Kurulu Başkanı Mahmut Vural ise sistemin temel sorununun kayıt dışılık olduğuna dikkat çekti. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Müsteşarı Enis Yeter de yeni reformların sürdürülebilir finansman yapısı oluşturmayı hedeflediğini kaydetti.
'Prim oranı konuşulacak'
Maliye Bakanı Unakıtan ise, bütçenin en önemli kalemini faiz, ücret ve sosyal güvenlik ödemelerinin oluşturduğunu belirterek devletin prim ödemelerine iştirak etmesi gerektiğinin altını çizdi.
Emeklilik sistemi ile ilgili hazırlanan taslakta önce yüzde 5 olarak belirtilen devletin ödeyeceği katkı payı daha sonra taslaktan çıkarılmıştı. Maliye Bakanı, bu oranın ne olacağına yönelik sorular üzerine, Çalışma Bakanlığı ile konuşacaklarını kaydetti. Unakıtan, "Tekrar çalışma yapacağız. Ama isterseniz devletin katkı payı deyin, isterseniz katkı payı demeyin, ne derseniz deyin bu konuda düzenlenmesi gereken hususlar ve alınması gereken tedbirler söz konusu" dedi.
Sosyal güvenlik kurumlarına aktarılan kaynağın gayrisafi milli hasılaya oranının yüzde 4-5'e ulaştığını kaydeden Maliye Bakanı Unakıtan, mali disiplin anlayışı çerçevesinde kamu harcamalarını bir yandan kısmaya çalışırken sosyal güvenlik için yapılan aktarımların devam ettiğini kaydetti.
Zamanında tahsilat şart
Sosyal güvenlik kuruluşlarının yapısının daha iyi olması için gelirlerin zamanında toplanması gerektiğini belirten Maliye Bakanı Kemal Unakıtan, "Ayrıca kayıt dışı istihdamın engellenmesiyle hem vergi kaybının önüne geçilmesi hem de prim tahsilatının artırılması mümkün olacak" dedi. 2004 yılı bütçe sunuşunda sosyal güvenlik kurumlarına aktarılacak kaynağın 15.996 milyar YTL olacağı belirtilirken, bu rakam daha sonra 16.6 milyar YTL olarak yasalaşmıştı. Maliye Bakan Kemal Unakıtan, 2004 yılında sosyal güvenlik için aktarılan kaynakla ilgili bir soru üzerine, "19 milyar YTL'yi aştı" yanıtını verdi. Bütçe gerçekleşmelerinden oluşan özet tabloda geçen yıl sosyal güvenlik kurumlarına transferler 19.466 milyar YTL olarak görünüyor.