piaget'in ahlak gelişim kuruma paralel ilerleyen gelişim kuramı.
örnek: odasında televizyon izleyen mahmut, annesinin geldiğini duyunca hemen çalışma masanın başına oturmuş ve ders çalışmaya başlamıştır.
örnek: gör beni göreyim seni, kısasa kısas gibi deyimler, ‘kan verin, bir gün sizin de ihtiyacınız olabilir’ gibi sloganlar saf çıkarcı eğilime uygun davranışlardır. eskiden yayınlanan avrupa yakası dizisindeki burhan altıntop karakteri, şener şen’in neşeli günler filmindeki ziya karakteri saf çıkarcı eğiliminde olabilir.
örnek: annesine kavga etmeyeceğine söz veren mehmet’in yolu tinerciler tarafından kesilir ve onlar tarafından dövülür. kolu yaralanan mehmet olayda hiçbir suçu olmamasına rağmen annesine yolda düştüğünü söyler.
örnek: murat, etrafta hiç polis olmadığı halde yol bomboşken karşıya geçmek için yeşil ışığın yanmasını beklemektedir.
örnek: atanamayan öğretmenler bakanlık önünde atama sayılarına ilişkin karara karşı protesto yürüyüşüne katılmıştır. ( bu örnekte karara karşı çıkanlar toplumsal sözleşme eğilimindedirler. kanun ve düzen eğiliminde olan bir birey ise bu protestoya katılmayı reddetmektedir.)
örnek: mustafa, denizde boğulmak üzere olan birini, yüzme bilmemesine rağmen canını riske atarak kurtarmaya çalışmaktadır.