İmgeleme!: Sine-i Millet Sergisi!!
Bedri Baykam sergisinde az eser olduğu için planladığımız kadar uzun sürmedi. Biz de Essporto'da akşam 18:30 dersine kadar biraz daha zamanımız olduğuna karar verip Beyoğlu'nda bir tur atalım dedik. Ama daha girişte kaldık! Meğer İBB Beyoğlu'nun hemen girişinde yer alan ve ne olduğunu daha önce bilmediğimiz tarihi yapıyı restore ederek Taksim Cumhuriyet Sanat Galerisi olarak ziyarete açmış! Şu an da gündeme uygun bir sergi bulunuyor: Sine-i Millet Sergisi. (Merak edip, içeri daldık tabi ki! Bakalım belediyenin "cumhuriyet" sanat galerisinde neler sergileniyormuş!! Az sonra!!)
Öncelikle şu an sanat galerisi olan bu binanın önceleri ne olarak kullanıldığı hakkında biraz bilgi vereyim. Önünden yüzlerce kez geçtiğimiz bu bina Taksim Maksemi'ymiş. 1732 yılında Padişah 1. Mahmut tarafından Pera bölgesinin su ihtiyacını karşılamak ve depoda toplanan suyun taksimi için yaptırılan bu yapı 50 yıldan uzun bir süredir kullanılmıyormuş. İBB burayı restore ederek bir sanat galerisine dönüştürmüş ki buna "çok güzel hareket" diyebiliriz bence..
Evet, şimdi önyargılarımdan arınarak galeriden içeriye adımımı atıyorum. (Arınamadığım bölümleri noktamdan, virgülümden ve ünlemlerimden anlarsınız zaten.. Onun dışında bu yazı yorumsuzdur.) Serginin teması Tanzimat'tan Meşrutiyet'e ve (daha az da olsa) Cumhuriyet döneminde yapılan seçimler. "1840'dan 1950'ye seçimin serüveni" adlı bölüm serginin en geniş bölümü... Aşağıda gördüğünüz ilk resim Meşrutiyet döneminde kullanılan seçim sandığıdır. İkinci resim ise 1876'da kurulan ilk Meclis-i Mebusan'ın üyeleri..
Resimlerin çoğu yabancı basın ve yayınlardan derlenmiş ve İBB Atatürk Kitaplığı Arşivi'nde yer alan resimlerdi ve bence ilgili dönemlere ait çok güzel görüntüler vardı. Aşağıda Dolmabahçe Sarayı'nda Meclis-i Mebusan'ın açılışını görüyorsunuz.
Bir bölümde ise aşağıdakine benzer illüstrasyonlar bulunuyordu. Burada Türk Bayrağı'nda sarılı Hürriyet Gelini Yeni Türkiye'yi simgeliyor. II. Abdülhamid Yeni Türkiye ağacını suluyor. Niyazi ve Enver Paşalar da Hainler Ağacı'nı kesiyorlar!! (Bu arada hemen not ediyorum Türk Bayrağı konusu araştırılacak! Bayrağımız o yıllarda da şimdiki haliyle mi vardı? Bazen aslında ne kadar az şey bildiğimizi fark ederek şaşırıyorum ne yazık ki..Ama fena bir his de sayılmaz bu; insanı tetikliyor.)
Gelelim Cumhuriyet Dönemi'ne.. Aşağıda Uğur Yeğin Koleksiyonu'ndan Atatürk ve Kabine Arkadaşlarının resmini görüyorsunuz. Onun dışında da pek bir Atatürk resmi görmüyorsunuz zaten! Ancak bazı ufak resimlerde, kıyılarda köşelerde falan var.. Yeterli olduğunu düşünmüşler herhalde!
Türk kadınının seçen ve seçilen olarak portresi bölümünde de aşağıdakine benzer resimler ve belgeler yer alıyordu. Sol üst köşedeki suratsız kadını tanıdınız mı? 50 TL'lik banknotların üzerinde de yer alan tartışmalı Fatma Aliye Hanım burada da baş köşede! (Bu arada söylemiş miydim? Ben yeni paraları hiç sevmedim! Üzerinde Boğaziçi Köprüsü resmi olan 50 kuruş hariç..) Ata'mızın "Dünyada Her Şey Kadının Eseridir" sözünün isminin hemen altında yer aldığı Türk Kadını adlı derginin kapağındaki resim ilk kadın milletvekilimiz Esma Nayman'a ait. En altta ise kendisine tanınan seçme hakkını kullanan bir kadını görüyoruz. Sonraki bölümde seçimlerle ilgili karikatürlerin olduğu odacıklar bulunuyor. Buralarda genelde CHP ve Demokrat Parti ile dalga geçen zamanın karikatürleri var. Sonra günümüz Türkiye'sinin baş mimarlarından birini görüyoruz ve rüyalarımıza falan girmesin diye desteğimizi isteyen o parmağa fazla bakmıyoruz!!
En tarafsız şekliyle bu kadar anlatabileceğim bu sergiden sonra biraz endorfine ihtiyacımız olduğunu düşünerek kendimizi spor salonuna atıyoruz. Akşam evde muhteşem bir film izliyor (bkz. sağ üstteki Öneri köşesi) ve kendimize geliyoruz.
Gönderen Imge Zaman: 2/02/2009 10:00:00 ÖÖ
sine-i millet sergisi yazınızı okudum. bir çok ilgi çekdiğiniz nokta oldukça yerinde ancak niçin bu sergide çok fazla Atatürk resmi görmek istediğinizi anlamadım. bu bir seçim kültürü sergisi ve Atatürk'de seçim ana teması içinde yer alıyor. ayrıca serginin seçim bölümü 'Cumhuriyetin kültür değerlirni seçiyoruz'ilgilinzden kaçmış sanırım.
sergi küratörü lütfişen
Verdiğiniz mail adresine bu sergide neden daha fazla Atatürk resmi ve belgesi görmek istediğimi açıklayan bir mail attım.. Bilginize..