TÜRKİYE DOSYASI /// İnkilaplarımız : Eğitimde Birlik (Tevhidi Tedrisat Kanunu)
Anasayfa / TÜRKİYE DOSYASI /// İnkilaplarımız : Eğitimde Birlik (Tevhidi Tedrisat Kanunu)
İşte eğitimi çağdaş hale getiren inkilabımız..
Cumhuriyetin ilanından sonra hızla devam eden çağdaşlaşma hareketlerinden biri de Tevhidi Tedrisat (Öğretim Birliği) Kanunun çıkarılmasıdır. Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından 3 Mart 1924 tarih ve 430 Kanun Numarası ile kabul edilmiş olan bu kanun ile ülkedeki bütün eğitim kurumlarının Maarif Vekaletine (Milli Eğitim Bakanlığı’na) bağlanması sağlanmıştır. Böylelikle eğitimde birlik sağlanmış ve eğitimin kötüye kullanımının engellenmesi amaçlanmıştır.
Osmanlı Devleti'nin son dönemlerine bakıldığında, diğer kurumlar gibi eğitim kurumları da büyük bir çöküntü içinde idi. Osmanlı Devleti'ndeki eğitim kurumları olan medreseler, kuruluş ve yükseliş dönemlerinde gerek eğitim kadrosu, gerekse programları bakımından çok ileri bir seviyedeydi. Fakat 17. yüzyıldan itibaren, devletin diğer kurumlarındaki gerilemeye paralel olarak eğitim kurumları da gerilemiştir.
Devletin yıkılışını önlemek amacıyla yapılmaya başlanan yenilikler çerçevesinde, eğitim kurumları da yeniden düzenlendi. 18. yüzyılın sonlarında ordunun subay, teknik eleman ve doktor ihtiyacını karşılamak üzere, çağın gereklerine uygun okulların açılmasına başlandı. Tanzimat Dönemi'nde, askerî okullardan başka, Avrupadakilere benzer modern eğitim kurumları açıldı. Medrese ve modern devlet okulları dışında, kendi dillerinde eğitim yapan azınlık ve yabancı okulları da vardı. Bu okullarda okutulan farklı dersler sebebiyle ayrı duygu ve düşünce, değişik kültür ve davranışa sahip insanlar yetişti. Bu uygulama, ülkede millî kültürün gelişmesine büyük ölçüde engel olmaktaydı. Bu sebeple millî bir kültür oluşturulamıyordu.
1 Mart 1923’te TBMM üçüncü yılı açılışında yaptığı konuşmayı büyük ölçüde eğitim konularına ayıran Mustafa Kemal; “ülke çocuklarının birlikte eğitim ve öğrenim görmek zorunda olduğunu, öğrenim birliğinin ülkenin ilerlemesi için büyük önem taşıdığını, bu nedenle "Şeriye Vekaleti ile Maarif Vekaletinin" işbirliğine varmasını gerektiğini” ifade etmiştir.
Bu görüşler ışığında 2 Mart günü Halk Fırkasının grup toplantısında 3 ayrı yasa tasarısı hazırlandı. “Şeriye ve Evkaf Vekaletinin lağvı ve Diyanet Reisliğinin teşkili” hakkındaki kanun müzakereleri kabul olunduktan sonra Tevhid-i Tedrisat yasa tasarısı Saruhan Mebusu ve Maarif Vekili Vasıf Bey ve 57 arkadaşının imzasıyla gündeme getirildi. Kanunun gerekçesi şu sözlerle ifade edilmişti: “Bir millet bireyleri ancak bir eğitim görebilir. İki türlü eğitim bir ülkede iki türlü insan yetiştirir. Bu ise, duygu ve düşünce birliği ile dayanışma amaçlarını tamamen yok eder”.
Bu kanunun kabulünün ardından medrese eğitimlerine de son verilmiştir. Lisansüstü seviyesinde eğitim veren iki yıllık “Medrese-i Süleymaniye” yerine 1924 yılında İstanbul Dârülfünununda bir İlâhiyat Fakültesi kuruldu.
Hem İlahiyat Fakültesi’ne altyapı oluşturmak hem de imam ve hatip yetiştirmek için 1923-1924 öğretim yılında ülkenin değişik yerlerinde 29 imam hatip okulu kuruldu.
Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun kabulü sonucu askeri idadiler liseye çevrildi. Ancak askeri okullar 1925 yılında çıkarılan bir yasa ile yeniden Milli Savunma Bakanlığı’na bağlandılar.
Atatürk’ün daha savaş yıllarında düşündüğü eğitim reformu sayesinde Türkiye çağdaş bir eğitim hizmeti vermeye başlamış ve yeni nesillere ışık tutarak ülkemizin kalkınmasında önemli bir rol oynamıştır. Fakat son yıllarda eğitim sisteminde yapılan sürekli değişiklikler eğitim sisteminin olumsuz yönde etkilenmesine, öğrencilerin yeterli eğitim alamamasına neden olmaktadır. Kesintisiz eğitimi kademelendiren, dördüncü sınıftan itibaren açık öğretim ve meslek eğitiminin önünü açarak zorunlu eğitimi dört yıla düşüren ve uzun süre tartışma konusu olan 4+4+4 sisteminin yanlışlığı fark edilmiş ve bu sistemden vazgeçilmiştir. Bu deneme süresinde eğitim gören öğrencilerimiz ise adeta denek olarak kullanılmış ve yetersiz eğitim almalarına neden olunmuştur.
Bir diğer husus da son yıllarda eğitim müfredatında din eğitimlerinin içeriklerinin arttırılmasıdır. Müfredatta yer alan ders kitaplarında dinsel öğelerin artması, cinsiyet ayrımı gibi unsurlar çok tartışılmış ve eleştirilmiştir.
Seçmeli ders konusunda değişiklikler yapan bakanlık seçmeli Osmanlıca dersini gündeme getirmiştir. Son olarak Arapça dersinin ilkokul ikinci sınıflarda müfredata ekleneceği açıklanmış, fakat dersin zorunlu ya da seçmeli olacağı bilgisi henüz netlik kazanmamıştır.
Şaşmaz, Aytuğ (Nisan, 2013), “Ak Parti’nin Eğitim Politikası Ne Yönde Değişiyor?”, Cilt II, Sayı 2, s.39-46, Türkiye Politika ve Araştırma Merkezi (AnalizTürkiye), Londra: AnalizTürkiye