Haber > Sağlık Haberleri > Zatürrenin üç önemli kalkanı (12 Kasım Zatürre Günü)
12.11.2017 - 12:37 12.11.2017 - 12:37 Sağlık
Tedavi yöntemlerindeki gelişmeler ve aşılar sayesinde daha kolay tedavi edilse de zatürre hala önemli bir sorun olmaya devam ediyor. Hastalıkla mücadelede özellikle çocukların korunması büyük önem taşıyor.
Pnömoni, yani yaygın bilinen adıyla zatürre, virüs ya da bakteriler nedeniyle akciğerlerde meydana gelen bir enfeksiyon. Özellikle geçmişte bu enfeksiyonlar son derece tehlikeli boyutlarda olmasına rağmen, günümüzde gerek geliştirilen aşılar, gerekse tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde artık çok daha kolay tedavi edilebiliyor.
Ancak, zatürre hala ebeveynleri tedirgin eden hastalıkların da başında da geliyor. Çünkü önlenebilir bir hastalık olmasına rağmen, hala özellikle gelişmekte olan ülkelerde 0-4 yaş arasındaki çocuklardaki ölümlerin ikinci nedeni olmaya devam ediyor. Dünya genelinde her yıl yaklaşık 10-20 milyon arasında çocuk zatürre nedeniyle hastaneye yatırılıyor ve bunların da yaklaşık 2 milyonu da ne yazık ki yaşamını kaybediyor. Ülkemizde ise; ilk yaşta hastaneye yatışların yüzde 30-50’sinin nedenini zatürre oluşturuyor. Tüm çocuk hastaların zatürreye yakalanma oranı da yaklaşık yüzde 40 olarak gösteriliyor.
Aslında istatistikler ebeveynlerdeki bu korkunun haklılıklarını ortaya koysa da çocuklarda zatürre tedavisinde gelinen nokta unutulmadan gerekli önlemlerin alınması da önem taşıyor. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Şeyma Ceyla Cüneydi, özellikli son 25 yıldır zatürreye neden olan bakterilere karşı geliştirilen aşılarla birlikte Türkiye’de ölüm oranlanın önemli oranda düşürülebildiğini anlatıyor.
0-1 YAŞ EN RİSKLİ GRUP
Zatürre kişiden kişiye yayılan viral ya da bakteri kaynaklı enfeksiyonlarla bağlantılı olduğundan, çocukların yakın temas halinde oldukları sonbahar ve kış aylarında yaygınlığı artıyor. Solunum yoluyla alınan bakteri veya virüs üst solunum yolunda tutulmuyorsa direkt akciğere inerek enfeksiyon yaratıyor. İyi beslenmeyen, hastalıklar nedeniyle bağışıklık sistemi zayıflamış olan, alerjik bir yapısı bulunan çocukların zatürre geçirme riski daha yüksek oluyor.
Dr. Şeyma Ceyla Cüneydi, “Özellikle 0-1 yaş arası çocuklarda öksürük refleksleri çok zayıftır ve göğüs kafesini iyi kullanamadıkları için mikropları dışarı atamaz. Bu nedenle zatürre açısından en riskli grubu oluşturuyor” diyor.
Bağışıklık sistemi gelişimi tam olarak tamamlanmamış olan 1-5 yaş arasındaki çocuklar ise ikinci en riski grupta yer alıyor.
EN ÖNEMLİ KORUNMA AŞILAMA
Zatürre açısından en önemli nokta korunabilmek. Bunun için de aşılanma, sağlıklı beslenme, düzenli uyku gibi bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi son derece önem taşıyor. Zatürrenin yaracağı problemler ve ölümlerin önüne geçilmesi için uygulanacak en önemli stratejinin aşılanma olduğunu söyleyen Dr. Cüneydi sözlerine şöyle devam ediyor:
3 GÜN BOYUNCA ATEŞ DÜŞMÜYORSA DİKKAT!
Ancak her çocukta aynı şikayetler gözlenmeyebiliyor.
Akciğer alt loblarında ortaya çıkan enfeksiyonlarda öksürük hiç görülmeyebilirken ateşle birlikte karın ağrısıyla kendini gösterebiliyor. Bu nedenle, çocukta ateşin nedeni tam olarak bulunmadığında bazen akciğer filmleri bile yeterli olamayabiliyor. Bu durumda daha ayrıntılı görüntülemeye ihtiyaç duyulabiliyor. Yılda iki ve üzeri zatürre geçiren çocuklarda başta kistik fibroz olmak üzere, yabancı cisim aspirasyonu, reflü, bağışıklık sistemi bozukluğu gibi altta yatan farklı sorunları araştırmak gerekiyor. Zatürre sadece bir akciğer problemi değil. Kalbi de yorduğu için kalp yetmezlikleri oluşturabiliyor. Bu nedenle özellikle çok fazla akciğer enfeksiyonu geçiren çocukların kalbinin de kontrolden geçirilmesi gerekiyor.
ÇOCUKLARDA ZATÜRRE TEDAVİSİ DE “KİŞİYE ÖZEL” YAPILIYOR
Muayene bulguları ve çocuğun genel durumuna göre kan sayımı ve enfeksiyon değerlerine göre antibiyotik tedavisi planlanıyor. Akciğer filmi çektirmek fazla tercih edilmiyor. Genelde ağır zatürre ise damardan antibiyotik, daha hafif tipiyse ağızdan antibiyotikle tedavi uygulanıyor. Atipik pnömoniler gibi bazı hastalarda kombini antibiyotik tedavisi de gerekebiliyor.
ÇOCUKLARDA ZATÜRRE İLE İLGİLİ HATIRLANMASI GEREKENLER
ZATÜRRENİN EN ÖNEMLİ NEDENLERİ
Ancak, hastaneye gitmekte geç kalınması, aşılanmaların doğru yapılamaması, göçler zatürre nedeniyle yaşam kayıplarının devem etmesindeki en önemli unsurları oluşturuyor. Sorunun bu boyutta devam etmesinin bir diğer nedeni ise birçok virüse bağlı zatürreye karşı hala bir aşının bulunmaması (Grip mikrobu ve influenza hariç. Bir virüs olan influenza aşısının risk gruplarında yapılması viral pnömonilerin büyük bir kısmını engelleyebiliyor.)
Aşılarla bakteriyel zatürrenin kontrol altına alınabildiğini söyleyen Dr. Şeyma Ceyla Cüneydi, “Sanayileşme ve endüstriye bağlı hava kirliliğinin artması gibi nedenlerle mikroplar havada daha uzun süre kalıyor ve dolayısıyla daha fazla enfekte olunuyor. Bunun yanında çocukların daha küçük yaşlardan itibaren kreşlere gitmesi, alerjilerin artması, dünyanın her yerine seyahatler kolaylaştığı için mikropların artık çok daha rahat yer değiştirebilmesi gibi nedenlerden dolayı bir çok enfeksiyon hastalığı gibi zatürre sorunu da devam ediyor” diyor.