Tümleç, özne ve yüklem nedir?
Sorduğum soruyu açıklayıcı bir şekilde cevap verebilir misiniz acaba ?
Tümleç:Tümleç cümlenin öğelerinden biridir. Tümleç yüklemin yöneldiği, bulunduğu, çıktığı durumu gösterir. Yükleme –e, -de,-den hal eklerinden birini alarak sorulan sorulara cevap veren sözcüklere ya da sözcük öbeklerine dolaylı tümleç denir. Soruların ve cevapların aynı ekleri alması gerekir. Dolaylı tümleci diğer öğelerden ayıran özellik de budur. Örneğin; seninle öğlene buluşalım sorusunda ki altı çizili kelime cümlenin dolaylı tümlecidir. Yorgunluğundan konuşamıyoruz sorusunda ki yorgunluğundan cümlenin öğesidir.
Özne:Özne Nedir ? (Tanımı) : Yüklemde bildirilen işi, oluşu, hareketi, durumu, kılışı yerine getiren; hakkında bilgi ve haber verilen öğedir. Yani yapanı veya olanı karşılayan unsurdur.
Örnekler: Göçmen kuşlar yine yolculuğa başladı. ─Kim? / Kim başladı? / Başlayan kim?
Yüklem:1. Cümlede oluş, iş ve hareket bildiren kelime veya kelime grubu, haber, mahmul:
"Çocuk çalışkandır" ve "Çocuk çok çalışır" örneklerinde "çalışkandır" ve "çalışır" birer yüklemdir.
2. Mantıkta Bir konu için olumlanan veya inkâr edilen şey, mahmul.
bakın yüklem eylemdir yapılan iştir örnek vereyim : bugün okula GİTTİM.gitmek yapılan bir iştir.özne işi yapan kişidir örnek vereyim :BEN sabah süt içtim. buradaki ben sözcüğü bir öznedir :ben içtim, sen gittin , ayşe gelmiş.burada sırasıyla özneler ben,sen,ayşe. gittin ,içtim ve gelmiş kelimeleri ise birer yüklemdir. cümlede geriye kalan kelime grupları ise birer tümleçtir. ben sabah süt içtim cümlesindeki ögeleri bulalım.önce yüklemi bulmamız gerekir. içtim yüklemdir. özneyi bulmak için ise yükleme kim/ ne sorularından uygun olanını sorarız .eğer özne cansız bir varlık ise ne sorusunu canlı bir varlık(insan hayvan vb.)ise kim sorusunu sorarız. şimdi yükleme yani içtim kelimesine kim sorusunu soralım.kim süt içtim BEN süt içtim . ben sözcüğü bir özne içtim kelimesi ise bir yüklemdir geriye sabah ve süt kelimeleri kalıyor bu geriye kalan kelime grubu ise bir TÜMLEÇtir. ama eğer geriye kalan elimlerin arasında "ve, yada " gibi kelimler varsa bunlar tümleç değildir.başarılar dilerim şimdiden benim yazımı okuyanlara da ayrıca teşekkür ederim arkadaşlar.
YÜKLEM:Cümledeki işi, hareketi, yargıyı bildiren çekimli unsura yüklem denir. Yükleme, cümlede yargı bildiren çekimli öge de diyebiliriz. Yüklem, yukarıda belirttiğimiz gibi, cümlenin temel ögesidir. Yani yüklem olmadan cümle de oluşmaz.
ÖZNE:Yüklemin bildirdiği iş, oluş ya da durumu yapan ve ya cümledeki olanı karşılayan ögeye özne denir. Özne, cümlenin temel ögesidir; ancak her cümlede bulunmak zorunda değildir.
Özne, fiil cümlelerinde işi yapandır. İsim cümlelerinde bir eylem bulunmadığı için özne, yüklemin bildirdiği durumda olandır. Özne, yükleme sorulan “kim, ne?” soruları ile bulunur. Ancak özellikle “ne” sorusu, nesneyi bulmak için de sorulduğundan, özne sorusunu yükleme “yapan kim, olan ne?” biçimlerinde sormamız daha doğru olur.
TÜMLEÇ:Cümlede yaklaşma, bulunma, uzaklaşma bildiren, yüklemi yer anlamıyla tamamlayan ögedir. Bu da “-e, -de, -den” ekleriyle oluşan sözcük veya sözcük gruplarıdır. Dolaylı tümleç, yükleme sorulan “kime, kimde, kimden; nereye, nerede, nereden; neye, neyde, neyden?” gibi sorularla bulunur.
Özne,tümleç ve yüklerine ayrılmış cümle
Cümlenin öğelerinden 'özne, tümleç ve yüklem' nedir?