Bir Beyaz Balon`a İhtiyacımız Var
Cafer Penahi bu filmi çektikten sonra başka çalışmalarından dolayı ülkesinde hapis cezasına çarptırıldı. Kaçak durumda olan Penahi bu yıl çektiği Taksi filmiyle Berlin Film Festivali’nde en iyi film ödülüne layık görüldü.
Cafer Penahi adını az duyduğumuz yönetmenlerden biri. Kendisini Abbas Kiyarüstemi’nin asistanı olarak duyurması ve rejim karşıtı duruşu nedeniyle ülkesinde istenmeyen adam ilan edilmesi bu durumun başlıca etkenleri. Fakat ilk olarak Beyaz Balon filmiyle birlikte yönetmenlik vasfını kazandı Cafer Penahi. Ve bu filmle birlikte İran’da çok önemli bir meseleyi konu edindiği için, hemen kendisini protesto eden gruplar oluştu. Fakat filmi izlediğinizde ne filmin ne de yönetmenin bu protestoları haketmediğine siz de şahitlik edeceksiniz.
Beyaz Balon, Raziye isimli küçük bir kızın Hicri Yılbaşı döneminde yaşadığı basit ama kıssadan hisse niteliği taşıyan olayları gün yüzüne çıkarıyor. Raziye annesi ile Hicri Yılbaşı öncesinde alışverişe çıkar. Gözüne bir balık takılır. Almak ister. Annesi kabul etmez ve eve dönerler. Raziye için o balık evdeki tüm balıklardan büyüktür. Annesini ikna etmek için çok uğraşır, abisinin de etkisiyle annesi ikna olur ve parayı Raziye’ye verir. Raziye balık almak için yola çıktığında parasına ilgi duyan insanlarla karşılaşır. Yılan oynatıcıları, tatlıcılar küçük kızın parasını almak için tüm hünerlerini sergiler. Balığı hedefleyen Raziye bu oyunlara gelmez. Yol güzergahında çeşitli insanlarla muhatap olur onlara “yalancı olmadıklarını ama yabancı olduklarını” bu yüzden onların sözlerine inanamayacağını söyler.
Balıkçı dükkanındaki balığı satın almak için kucağına aldığında evdeki balıklardan farkı olmadığını anlar, dışardaki balık evdeki balıktan büyük gözükmüştür ona. Satıcının mesajı nettir “üstten bakarsan hep küçük gözükür”. Buraya kadar hep balıkla ilgili kısmı anlattık, peki beyaz balon? Onu anlatmayalım da filmi izlemenize değecek bir neden olsun. Ancak kısaca film ötekileştirmeyi, yabancı görmeyi eleştiriyor. Ve İran’daki Afgan mültecilere bakış açısının garabetinden dem vuruyor.