Mezopotamya bölgesinin en eski sakinlerinden olan Süryaniler bir çok ilki başardılar. Yakın tarihe geldiğimizde ise, Güneydoğuya ilk matbaayı getirenler yine Süryaniler oldu.
11 Kasım 2019 - 12:11:28
Mezopotamya’nın en eski halklarından olan Süryaniler tarih boyunca yaşadıkları coğrafyada medeniyetin inşaasına öncü oldular. Bu medeniyet oluşturmada yazının ve kullandıkları dillerin büyük rolü vardı. Bu dilin yazıya dökülmesinin hikayesi ise Mardin'den Londra'ya uzanan uzun bir yolculuğu içeriyor. Ortadoğu’nun ilk matbaası şimdilerde Deyrulzafaran Manastırı’nda sergileniyor. Matbaa patrik IV. Petrus tarafından İngiltere’den getirilmiş ve hizmete sunulmuş. Üstelik bu müzede bu makine ile basılmış iki kitapçık da teşhir ediliyor.
Artuklu Üniversitesi'nden M. Nesim Doru, İndependant Türkçe için Londra'dan Mardin'e uzanan bir matbaanın hikayesini yazdı;
Abdullah Sadedi’nin İngiltere’den getirdiği küçük matbaa, şimdi Deyrülzafaran'da bulunmaktadır / Fotoğraf: Mihail Akyüz Arşivi
Metropolit Hanna Dolabani tarafından Mardin Kırklar kilisesine taşınan matbaa. Halen Mardin Kırklar Kilisesi'nde bulunmaktadır / Fotoğraf: Mihail Akyüz Arşivi
Matbaa, Kırklar Kilisesi'nde Hanna Dolabani’nin yönetiminde önemli yayınlar yapmıştır.
1952’de Hikmet dergisi bu sefer “Öz Hikmet” adıyla yeni metropolitin yönetiminde üçüncü defa yayın hayatına başlamıştır. Bu sefer ağırlıklı dil Türkçedir.
Süryanice yazıların da yer aldığı derginin başmuharriri metropolit Dolabani’dir.
Dergi aylık “dini, edebi, tarihi ve ihbari bir dergi” olarak çıkan önceki Hikmet dergilerinin içerik olarak bir devamı şeklinde çıkar.
Hanna Dolabani’nin çıkardığı Öz Hikmet dergisi
“Victoria and Abdul” filminin afişi