Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev`in, Amerika-Azerbaycan ilişkilerine dair ortak bildiri ve Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti ile ABD hükümeti arasında yatırımların karşılıklı teşviki ve korunmasına ilişkin anlaşmanın imza töreninde yaptığı konuşma - 1 Ağustos 1997
Sayın Başkan Bill Clinton!
Öncelikle Azerbaycan Cumhurbaşkanı`nı Amerika Birleşik Devletleri`ne resmi ziyarete davet ettiğiniz için ve bu ziyaret sırasında bize gösterdiğiniz konukseverlik ve sağladığınız sıcak ortamdan dolayı, bizim için büyük önem taşıyan çok verimli görüşmeler ve bugün imzalanan belgelerden dolayı size teşekkür ve şükranlarımı sunarım.
Sayın Başkan, Azerbaycan Cumhuriyeti, Azerbaycan halkı için bunun tarihi bir olay olduğunu belirtmek istiyorum. Biz bunu çok takdir ediyor ve Amerika Birleşik Devletleri ile Azerbaycan arasındaki ilişkilerin gelişmesi bakımından çok önemli bir aşama olarak değerlendiriyoruz.
Ben bugün sizinle - Amerika Birleşik Devletleri Başkanı ile Azerbaycan-Amerika ilişkilerine dair önemli belgeleri imzalamaktan çok memnun kaldım. Bu belgelerden kaynaklanan görevleri yerine getireceğimize ve bu belgelere bağlı kalacağımıza emin olabilirsiniz.
Sayın Başkan, ilişkilerimiz hakkında, Azerbaycan, genel olarak, bulunduğumuz bölge hakkında demin söylediğiniz güzel şeyler bizim için çok önemlidir. Ben sizin bu görüşlerinize tümüyle katılıyor, bunları destekliyor ve bu görüşlerinizin Amerika-Azerbaycan ilişkilerinin gelişmesine çok büyük katkısı olacağını düşünüyorum.
Bugün imzalanan belgeler, özellikle Amerika-Azerbaycan ortak bildirisi ve burada Azerbaycan hakkında söylediğiniz sözler bize coşku veriyor ve Azerbaycan Cumhuriyeti`nin bağımsızlığını pekiştirmek ve kalkınmak için büyük fırsatlar sunuyor. Azerbaycan, bağımsızlığını büyük tarihi başarı olarak görüyor ve bu bağımsızlığını korumayı onurlu bir görevi olarak benimsiyor. Bizim halkımız bağımsızlığına ve ulusal özgürlüğüne bağlıdır ve ileride de bağlı kalacaktır. Bunun için Amerika Birleşik Devletleri ile işbirliği yapmak, ortaklık ilişkileri kurmak ve bu ilişkileri daha da genişletmek, geliştirmek bizim için çok önemlidir. Biz Amerika Birleşik Devletleri`nin önemli bir dostumuz olduğunu düşünüyoruz ve kendisiyle ortaklık ilişkilerini geliştirmeyi büyük şeref sayıyoruz.
Sayın Başkan, bizim bölgede barışın tesis edilmesiyle ilgili söylediğiniz şeyler çok önemlidir ve bu yüzden size teşekkür ediyorum. Biz barış istiyoruz ve Ermenistan-Azerbaycan Dağlık Karabağ sorununu barışçıl yoldan çözmek istiyoruz. Dağlık Karabağ sorununun barış yoluyla çözümüne ilişkin AGİT Lizbon Zirvesi`nde kabul edilmiş ilkeleri temel alarak, bu sorunun giderilmesine yönelik çabalarımızı sürdüreceğiz. AGİT Minsk Grubu eşbaşkanlarından birinin Amerika Birleşik Devletleri olması büyük önem arzediyor. Biz bunu takdirle karşılıyor ve Amerika Birleşik Devletleri`nin bu alandaki faaliyetlerine dair büyük umutlar besliyoruz.
Minsk Grubunun bize sunmuş olduğu son önerileri görüşmelerin sürdürülmesi açısından bir zemin olarak değerlendirdik. Bu öneriler yaşama geçerse, yani birinci aşamada Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından işgal edilmiş Azerbaycan topraklarının altı idari bölgesi boşaltılır ve oradan göç etmiş mülteciler kendi yerlerine geri dönerse, bu, büyük ve önemli bir adım olacaktır ve bunun sonucunda Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki iletişim hatlarının restorasyonu tam anlamıyla mümkün olacaktır.
Biz AGİT Minsk Grubu çerçevesinde yapılan görüşmelerin bundan sonra da yoğun bir şekilde sürdürülmesinden yanayız. Bu görüşmelere Ermenistan, Azerbaycan ve onlarla birlikte Dağlık Karabağ`ın Ermeni toplumunun temsilcileri de katılıyor. Biz bu formatı ileride de sürdürmeye hazırız.
Sayın Başkan, Sizi temin ederim ki, biz kalıcı barışın sağlanmasını istiyoruz. Üç yıldır, savaş yok, ateşkes rejimini uyguluyoruz. Ancak kalıcı barışın tesis edilmesi hem Azerbaycan, hem Ermenistan, hem de tüm Kafkasya bölgesine yeni önemli koşullar sunacaktır. Biz Azerbaycan`ın yalnız barış ortamında komşularıyla eşit, verimli işbirliği yapabileceğinin bilincindeyiz. Kafkasya`da bütün halklar, ülkeler kendi huzur ve mutluluğunu sadece barış ortamında sağlayabilir. Sayın Başkan, umarım, Amerika Birleşik Devletleri ve bizzat siz bölgemizde - Kafkasya`da, Azerbaycan ile Ermenistan arasında barışın tesisi, adil barışın tesisi ve Azerbaycan`ın toprak bütünlüğünün sağlanması için bundan sonra bize daha fazla yardım edeceksiniz.
Hazar`ın Azerbaycan sektöründeki enerji kaynaklarının kullanımı alanında Amerika ile Azerbaycan arasında sağlanan işbirliği bugüne kadar iyi sonuçlar verdi. Biz bu işbirliğini sürdürüyoruz ve sürdüreceğiz. Bugün burada, bu salonda imzalanan dört anlaşma buna en güzel kanıttır. Enerji kaynaklarının uluslararası piyasalara, Batı`ya ihraç edilmesi için birçok petrol boru hattının inşası, özellikle Orta Asya`dan Batı`ya Hazar geçişli petrol boru hatlarının inşası gelecek hedeflerimizdir. Bu alanda sizinle hep işbirliği yapacağız.
Sayın Başkan, Amerika-Azerbaycan ekonomik ilişkilerine engel oluşturan 907. maddeyi de Sizin çabalarınız sonucu yakında bertaraf edeceğimiz konsuunda umutlu olduğumu belirtmek istiyorum.
Amerika Birleşik Devletleri büyük, kudretli bir devlettir, onun güçlü ekonomisi var. Amerika Birleşik Devletleri demokrasi, devlet geleneği, insan haklarının korunması alanında büyük başarılara imza atmıştır. Bunların hepsi bizim için, yeni bağımsız devlet olan Azerbaycan için bir örnektir ve bu birikimden hep faydalanacağız.
Bugün burada, Beyaz Saray`da, Roosevelt Odası`nda biz büyük Franklin Roosevelt`i minnetle anıyor ve kendisinin nice büyük işler yaptığını iyi biliyoruz. Sayın Bill Clinton, bugün Amerikan Başkanı olarak siz Amerika`nın kalkınması, başarılarla gelişmesi için çok büyük işler yapıyorsunuz. Yönetiminiz ve insiyatifiniz sonucu Amerikan dış politikası son yıllarda büyük başarılar elde etti. Amerikan iç siyasetinde, sosyal sorunların çözümünde de Sizin büyük başarılarınız vardır. On milyon kişiye yeni istihdam sağlanması, denk bütçe uygulaması ve başka önlemleriniz Amerika`da olduğu gibi dünyanın her yerinde çok takdir toplamaktadır.
Amerika`nın büyük tarihi ve bugünkü yaşamı, başarıları tüm halklar, özellikle Azerbaycan`a güzel bir örnek teşkil etmektedir. Sayın Cumhurbaşkanı, bu başarılardan dolayı sizi kutluyorum. Amerikan halkına saadet, mutluluk diliyorum. Güzel temaslar, bu ziyaret, imzalanan belgeler için size bir kez daha teşekkür ediyorum.
Sayın Bill Clinton, Size ve ailenize mutluluk dileklerimi iletir, tüm çalışmalarınızda başarılar dilerim. Teşekkür ederim.
Çeviri 3 Ağustos 1997 tarihli AZERBAYCAN Gazetesinden yapılmıştır