El Kaide, Usame Bin Ladin ve ABD: Oyunun Sonu | Politik Akademi
Posted by Veysel Ayhan | Şub 11, 2013 | 0 |
Örgütsel düzeyde El Kaide’nin kuruluş felsefesini ve örgütlenme modelini Afganistan’ın SSCB’nin işgali sırasında Amerikan istihbarat yapısının desteğiyle kurulduğu görmek gerekir. ABD ve Suudi Arabistan’ın El Kaide’nin bir örgüt olarak ortaya çıkmasında ciddi şekilde rol oynadığı ve Afganistan işgali sonrası dönemde bu gruplarla doğrudan ilişkilerini sürdürdüğü bilinmektedir. 11 Eylül saldırısından sonra ise Amerikan yönetimi Usame Bin Ladin’e ev sahipliği yapan Afganistan’ı hedef tahtasına yerleştirerek, günümüze kadar süren Afganistan işgali projesini hayata geçirmiştir. Afganistan işgali küresel düzeyde yeni bir çatışmanın da başlamasını yol açarken Amerikan yönetimi El-Kaide unsurlarının varlığı nedeniyle birçok ülkeye ya saldırı düzenlemiş ya da bunları açıkça tehdit etmiştir. Amerikan yönetimi tarafından 11 Eylül saldırıları sonrası tehdit edilen ülkeler arasında Suudi Arabistan gibi ABD’ye yakın ülkeler olması da dikkat çekicidir. Bu bağlamda düşünüldüğünde El Kaide’nin ABD ve Amerikan çıkarları açısında etki daraltıcı değil aksine etki genişletici bir rol oynadığı görülmektedir. Çünkü El Kaide unsurlarının varlığı dolayısıyla açık tehdit haline gelen ülkeler istihbarat başta olmak üzere birçok alanda Amerikan istihbarat ve güvenlik birimleriyle daha sıkı bir işbirliğine yönelmek zorunda kaldılar. Bu durum doğal olarak ABD’nin bu ülkeler üzerindeki etkisini genişletmesine yol açmıştır. Oysa Soğuk Savaşın bittiği ve SSCB gibi açık tehditlerin son bulduğu bir dönemde ülkelerin kendi çıkarları doğrultusunda daha bağımsız dış politikaları yönelmeleri gündemdeydi. Bilindiği üzere 2003 İstanbul saldırılarından sonra da Türkiye’nin El-Kaide unsurlarının varlığı nedeniyle ABD ile daha yakın bir istihbarat ve bilgi paylaşımına gitmiştir. Bu durum kurumsal düzeyde ABD ile söz konusu ülke arasında daha organik bir işbirliği sürecinin ortaya çıkmasına yol açmıştır.
Amerikan çıkarları açısından düşünüldüğünde El Kaide’nin uzunca bir dönem ABD’nin agresif ve yayılmacı politikalarının bir aracı haline geldiği görülmektedir. George W. Bush döneminde dile getirilen düşman tanımlamasında ABD ile işbirliği yapmayan ülkelerin doğrudan düşmanla işbirliği yapan ülkeler safında değerlendirildiği “ya bendensiniz ya da düşmansınız (El-Kaide’den)” tarzında bir strateji hâkim olmuştu. Bu stratejiyi ilk başta kabul etmeyen birçok ülkede daha sonraları kendi topraklarında el Kaide unsurlarının saldırısı sonucu Amerikan yönetimiyle işbirliğine yönelmek zorunda kalmıştı.
Usame Bin Ladin Sonrası El Kaide
PreviousABD İşgali Sonrası Irak: İstikrarsızlık Dönemi
NextHava Savunmasında Bir Başarısızlık Abidesi: Patriot