Ders alanlar üç kısma ayrılır:
1. Ne var ne yok diye gelirler.
2. Orda söz sahibi baş olmak için gelirler.
3. Allah için gelirler.
İlk iki gurupta olanlar bir süre sonra giderler, geri dönmezler. Allah için gelenler ise kovulsalar da gitmezler.
Peygamberimize gelen bir kişi, kendisini Cennet'e götürecek ibadetleri sorar, cevabı aldıktan sonra, ne bir eksik ne fazla yaparım,der. Peygamberimiz, bu adam sözünü tutarsa Cennetliktir buyururlar.
Şeriatın emirlerini yaşayıp, yasaklarından kaçınmak Cennet' götüren bir yoldur. Fakat bu yolda son nefese kadar sebat etmek gereklidir.
Kısaca şeriat cisme, tarikat ruhadır. Abdest, namaz, oruç, zekat, hac vb tüm ibadetler cisimle yaşanır. Tarikatta ise Allah'ın habibinin ahlakını canlı yaşayan bir örneği, mürşidi görerek, güzel ahlakı öğrenip yaşamaya gayret edilir.
Ashab peygamber efendimizden görüp öğrendi, yaşantısında tatbik etti.
Tarikat yol demektir, Allah'a giden bir yoldur tarikat.
Şeriatsız tarikat olmaz, şeriattan kıl payı eksiği olan tarikatta yol alamaz buyurulmuştur. Tarikat yolcusu önce şeriattaki eksiklerini tamamlayacak, sonra tarikattaki hizmetleri, evvabin, teheccüd namazları, dersini, virdini yapacak, hatmelere devam edecek. Bununla beraber kötü huyları varsa atmaya gayret edecek, ahlaki zemimelerden kurtulup, ahlaki hamideler elde etmeye, şeyhinin ahlakını yaşamaya gayret edecek.
İşte bu noktada şeyhin himmeti,yardımı duasıdır. ''Ya Rabbi bu senin kulun, habibinin ümmeti, Kuran ve sünneti, habibinin ahlakını yaşamaya gayret ediyor, onu kötü huylarından kurtar, ahlaki hamidelerle olgunlaştır vb.'' şeklinde duaları yetişecektir.
Yunus Emre'ye Hacı Bayramı Veli hz. lerinin:''Buğday mı himmet mi?'' sorusundaki sır da burda gizlidir.
Yunusları, Mevlanaları pişiren, olduran, kamil eyleyen bir ocaktır tarikat.
Mevlana da:''BEN KUL OLDUM, KUL OLDUM, HERKES HÜR OLDUĞUNA SEVİNİR, BEN KUL OLDUĞUMA SEVİNİRİM.'' Şems hz lerinin manevi eğitimi sonucunda pişmiştir Mevlana. İlmiyle kılı kırk yaran Mevlana adeta sonsuz tevazu ve hoşgörü sahibi olmuştur.
İlmi olanın dahi bir mürşide ihtiyacı olduğunu gösteren bir örnek Mevlana hz. leri, bir başka örnek te İmam-ı Azam hz. leridir. Cafer-i Sadık hz. lerine bağlandıktan iki sene sonra:''Son iki senem olmasaydı bu Numan helak olmuştu.'' buyurmuşlardır.
Şeytan meleklere hocalık yapıyordu ilmiyle fakat sonunda kendini beğendi, üstün gördü, kibirlendi. Allah'ın Rahmetinden kovuldu.
Baura çok ibadet sahibi idi, duası hep kabul ediliyordu, en sonunda Firavun'a uydu, Hz Musa'ya beddua etti, dili ağzından bir karış dışarı uzadı, helak oldu, imanını kaybetti.
Hz Nuh peygamberin bir oğlu imansız gitti.
''Babana güvenme Nuh as. bak,
İbadetine güvenme Baura'ya bak,
İlmine güvenme şeytana bak.'' Kelam-ı Kibar
Ashab-ı Keyf'e, Beni İsrail peygamberlerinin velilerine tabi olan Kıtmir'in de Cennete gireceği sabit olduğuna göre:
Allah'ın habibinin velilerine Allah için gelenler ne olur?
''CENNET CENNET DEDİKLERİ,
ÜÇ BEŞ KÖŞKLE ÜÇ BEŞ HURİ.
İSTEYENE VER ONLARI,
BANA SENİ GEREK SENİ.''
Tasavvuf-tarikat yoluna girenler Yunus gibi Cennet'ten de geçmeli, her şeyi Allah için, Allah'ın rızası için yapmalı, Cemalullah'a tabi olmalı.
HAKİKAT MARİFET ONDAN İÇERU'' Yunus Emre
''ÇOKLARI GİTTİLER MÜRŞİT ARAYI,
ARAYANLAR BULDU DERDE DEVAYI,
BİN SEFER OKUSAN AKLA KARAYI
BİR MÜRŞİDE VARMAZSAN OLMAZ.'' Yunus Emre
''Allah için sevip, Allah için buğzedenlerin makamına şehidler ve peygamberler bile gıpta edeceklerdir. '' buyuruyor peygamber efendimiz.
“Sâdıkîn”den murad “Mürşidûn” dur “Bahr-ül Hakâyık” tefsiri
Veli kulumun gören gözü, işiten kulağı, söyleyen dili benim.
62. Bu mübarek âyetler, Allah Teâlâ'nın dostları için, yani: Mümin ve takva sahibi olan kulları için bir korku, bir keder bulunmadığını müjdelemektedir. Onların dünyada da, âhirette de teveccühe nail, en büyük bir kurtuluşa ermiş olacaklarını beyan buyurmaktadır. Şöyle ki: Ey Cenâb-ı Hak'kın kulları!. (Haberiniz olsun ki: Muhakkak Allah Teâlâ'nın dostları içîn) Sevgili, muhterem, değerli Allah'ın korumasına nail kulları için gelecekte (bîr korku yoktur) onlar korkulardan emin bulunacaklardır. (Ve onlar mahzun da olmayacaklardır) Onlar âhiret âleminde ebedî nimetlere nail olacaklardır. Kendilerine mahsus hangi bir nimetin yok olmasından dolayı bir üzüntü ve kedere uğramayacaklardır. Onların bütün nimetleri devam edip duracaktır.
§ Bir yoruma göre dünyadaki müjdeden maksat, salih rüyadır. Hak Teâlâ'nın sevgili kulları dünyada iken kendilerine sevinç verecek salih rüyaları ya bizzat görürler,