Hajo Seppelt: "Doping yapanlar kazandı"
5 Ağustos’ta açılışı yapılacak olimpiyat oyunları öncesinde kafileler Brezilya’ya gelmeye başladı. Gelen ilk ekipler arasında Rus sporcular da bulunuyor. Ancak özellikle tenis ve atletizmde birçok Rus sporcunun oyunlara katılıp katılamayacağı açıklığa kavuşmuş değil.
Uluslararası Olimpiyat Komitesi, Anti-Doping Ajansı tarafından Rusya’da dopingin devlet politikası olduğu yönünde yayınlanan rapor sonrasında kararın federasyonlara ait olduğunu açıkladı. Komitenin belirlediği kriterler arasında ise daha önce hiç doping cezası almamış olmak bulunuyor ve bu da birçok atleti şimdiden oyunların dışına itiyor. Yuliya Stepanova da bunlardan biri. Orta mesafe koşucusu olan sporcu 2011-2013 dönemini biyolojik pasaportundaki anomali sebebiyle cezalı geçirmişti.
Stepanova ve daha önce Rus anti-doping ajansında çalışan eşi 2014 yılında Alman gazeteci Hajo Seppelt’e yaptıkları açıklamalarla Rus yetkilileri suçlamıştı. Çiftin iddialarına göre sistematik hale gelen rüşvet karşılığında Rus sporcuların doping yaptıkları gizleniyordu.
Haber sonrası çift önce Almanya’ya iltica etti ve sonrasında da Kanada’ya yerleşti. İddialar etrafında gelişen süreç ise Rus atletlere uluslararası yarışlardan men cezası verilmesine kadar uzandı.
ARD Doping Uzmanı Hajo Seppelt.ile birlikteyiz. Daha önce yayınladığı bir belgeselde Rus atletlerin sistematik doping kullanımını ortaya çıkarmıştı. Sayın Seppelt, birçok kez Rusya devletinin dopingle mücadele şeklini keskin bir dille eleştirdiniz. Uluslararası Olimpiyat Komitesi’nin kararını nasıl buluyorsunuz?
“Dopingle mücadelede yenilginin ilanıdır bu. Temiz spor için bir geri adımdır. Hile yapanlar kazanır. Komitenin dünkü kararı bu mesajı veriyordu. Çünkü en sonunda Rusya’ya secde etmeden önce, şöyle bir başlarıyla selamladılar. Bu karar elbette devlet eliyle yapılan tarihin en kötü doping skandalını toplum nezdinde aklamaz ancak bu sorunu uygun bir şekilde sonlandırmayı da kolaylaştırmadı. Bu skandal 30 yıl önce Doğu Almanya’daki ile kıyaslanabilir. Komite, Rio Olimpiyatları’na katılacak Ruslar’ın sorumluluğunu uluslararası spor federasyonlarının eline bıraktı. Federasyonların önünde soruşturma için sadece 12 gün var. Eğer Olimpiyatlara katılabilecek potansiyel listede yer alıyorlarsa testten geçirilmeliler. Devletin organize ettiği doping olayına karışıp karışmadıkları ortaya çıkmalı. Tüm bunların 12 günde yapılması mümkün değil.”
Söylediğiniz gibi, uluslararası spor federasyonlarının çok az zamanı var. Fakat eğer tüm atletlerin devlet destekli doping programına dahil olduğu ispat edilemiyorsa toplu bir ambargo yanlış olmaz mı ? Birkaç kez ifade ettiniz, temiz Rus atletler de mevcut. Masumiyet karinesi ne olacak?
“Burada sadece atletler men edilmiyor, atletlerin altında faaliyet gösterdiği federasyon ya da Rusya Olimpiyat Komitesi söz konusu, yarışmaya katılan kurumlar bunlar. Eğer bir federasyon sorumluluğu altındaki atletlerin temiz olduğunu garanti edemiyorsa, ki burada doping testlerinde ciddi bir usulsüzlük söz konusu, o zaman oyunlara katılacak seviyede değiller demektir. Bu durumda karşımızda potansiyel hilekarlar ya da gerçek hilekarlar olduğunu varsayabiliriz. Dünya anti-doping mevzuatı da bunun için var zaten. Bu mevzuata göre tüm federasyonlar kurallara uymalı. Rusya kuralları daha önce görmediğimiz bir şekilde kökten ihlal etti. Maalesef bu noktada karşımıza çıkan sorun men edilen temiz atletlerin bile bu kirli sistemin içinde bulunduğu gerçeğidir.”
Bu kararın Olimpiyat Oyunları’nın geleceğine ne gibi etkileri olacak? Bundan sonra ne olacak?
“Bu en kötü senaryoydu, olay 2016’da ortaya çıktığında, uzun bir süredir Rusya devletinin olaydaki önemli rolü görüldü. Atletler gizli bir doping şemasıyla hazırlanmış. Doping testlerinin pozitif çıkma durumunda testler sislinmiş, yok edilmiş ve ortadan kaybolmuş. Bütün bunlar Rusya Spor Bakanlığı’nın desteklediği gizli servis tarafından yapılmış. Eğer bu aşamadaki bir manipülasyon ve skandal Rusya Olimpiyat Komitesi’ni men etmemize yetmiyorsa, bunun için daha başka ne olması gerekiyordu. Dopingle mücadelede alınana önlemlerle ilgili sonuçları olacak bu kararın. Uluslararası Olimpiyat Komitesi’nin tutarlılığı kayboldu. Komite tüm dünyaya şu mesajı verdi: Ne kadar hile yaparsanız yapın, yine de Olimpiyat Oyunları’na katılabilirsiniz.”