Ana Sayfa > BilimAdamları Arşivi > Nikolay Nikolayevich Semenov
Nikolay Nikolayeviç Semenov (Nikolai Nikolaevic Semenov)
Rus Fiziko kimyacısı
3 Nisan 1896 da Saratovda doğdu. 1917 yılında Petrograd üniversitesinden mezun oldu.
Kimyasal Tepkimelerin nasıl oluştuğunu açıklayan çalışmaları özellikle zincirleme kimyasal tepkimeler buluşuyla ünlüdür 21 yaşında fizik ve matematik öğrenimi gördüğü Petersburg Üniversitesini bitirdi Tomsk´dakı Sibirya Üniversitesi nde 3 yıl tak dersleri verdi Devrimden sonra Leningrad Fizik ve Teknoki|i kurumunda görevlendirildi Burada Elektronik Oluşumlar deneyliğı başkanı oldu 32 yaşında pro tesörtüğe yükseltildi ve Leningrad Polıteknik kurumuna atandı Daha sonra Moskova Üniversitesi Kimyasal Kinetik bölüm başkanlığı yaptı Semenov´un çalışmaları daha çok kimyasal tepkımelenn nasıl olduğu üzennde yoğunlaştı. Oksitlenme, çatlama, haiojenleşme (halojenler grubundan biri olma, eksiği olan bir elektronu almaya eğilimli) ve polımerleşme (formülü bileşenlerin formülleri olma) gibi pek çok tepkime zincirleme oluyordu yani tepkimede ortaya çıkan şey veya şeyler tepkimenin de vam etmesini sağlıyordu Ikül çatılmış oyun kağıdı dizilerinden birinin dev nlmesıyte bütün dizinin ardarda yıkılmasına benzer yanma ve lisyon gibi kimyasal veya atomsal oluşumlar.
Max Bodensteın ilk kez kimyasal zincirleme tepkimeden söz etmiş fakat bilim adamları konu üzennde duramamışlardı. Araştırma işlerinde çalışanların veya araştırmayı hayal biçimi seçenlenn en büyük sorunu uygun bir problemi ele alınabilir şekilde düzenlemektir Problem açık ve seçıkse düzenlendikten sonra çözüm aranır.
Problem düzenlemek en az onu çözmek kadar güçtür. Bunu bilen Semenov, Bodensteın in düzenlediği iakal üzerinde yeterince durulmamış " kimyasal zincirleme tepkimelerin" nasıl olduğunu çözülmesi gereken bir problem olarak kabul edip. araştırmalarına başladı.
Fosforun oksitlenmesini incelerken dallanan zincirleme tepkimeler gör dü Fosfor durağan halinden birdenbire şiddetli bir tepkimeye giriyordu. Bunun nedeni, bileşiğin basınç, yoğunluk ve kütlesi İle zincirleme sonunda oluşan karışımın miktan gibi etkenlerdi Bu öğelerden herhangi bınndeki değişiklik bir sınır değere ulaştırıyordu Bu değerin altında tepkime olmuyor fakat üstünde saniyeden çok daha kısa bir sürede "zincirleme patlama" denilen olay görülüyordu "Isı l patlamanın" aksine, zincirleme patlama yavaş tepkımelenn oluşturduğu ısınmalardan tamamen bağımsızdı.
Semenov bütün bu olgulan geliştirdiği dallanan zincirleme tepkimeler kuramı ile açıklıyordu Atom ve kökçükler içeren ana zincirin her aşamasında etkili olan birden fazla merkez belirdiğini ileri sürüyordu Dallanma sayısı uç noktalann sayısını aşarsa, zincirleme tepkime hızı katlanarak anıyor ve bütün karışımın tutuşmasına yanı zincirleme patlamaya neden oluyordu Fakat zincirin tamında dallanma hiç olmazsa tepkime durağanlaşıyor ve çok düşük sıcaklıklarda son derece yavaşlıyordu Bu nedenle zincirleme tepkimelerde dış öğelerin büyük önemi vardı Daha sonraları yaptığı araştırmaları sonucunda "yozlaşmış dallanma " adını verdiği olgunun bulunduğu yeni zincirleme tepkiler buldu.
Bir çok tepkimede ısı vererek başlıyordu Tepkimede ortaya çıkan ısı. ortamdan ayrılan ısıdan (azla ise "ısıl patlama" görülüyordu. Yani ısıl patlamanın nedeni olan ortaya çıkan ısı zincirleme patlamanın sonucuydu. 1934 yılında "zincirleme tepkimeler" adlı kitabı yayınlanıp bir yıl sonra batı dillerine çevrilince tepkimelerin daha anlaşılmasına katkıları yaygınlaştı Hidrojenin ve metanın oksitlenmesi, alkali bromitler ile alkalikloritlerın ayrışmaları açıklığa kavuştu Siyaset ve bilimsel çalışmaları birlikte yürütmeyi çok İyi başaran Semenov. zincirleme tepkimeler pratik ve kuramına katkılanndan dolayı 1956 yılı Nobel Kimya ödülünü aldı Böylece Nobel alan ilk Sovyet vatandaşı oldu.
Semenov 25 Eylül 1986 da Moscovada öldü.
Kaynak : Bilim Teknik, http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1956/semenov-bio.html
Etiketler : Nikolay, Nikolayevich, Semenov
| 3.645 defa Okundu.