Sinüzit Nedir? Belirtileri Nelerdir? Sinüzit Ağrısı ve Tedavisi?
Sinüzit, sinüsleri kaplayan dokunun şişmesi veya iltihabından kaynaklanmaktadır. sinüzit olunabilecek olgular, soğuk algınlığı durumlarında ya da alerjik bir belirti sırasında fazla miktarda mukus salgılanması ile oluşabilir. Burun arkasındaki zarlar fazla şiştiğinden dolayı sinüslerin ufak açıklıkları kapanır. Hava ve mukus burun ile sinüsler arasında hareket edemeyecek duruma gelir, ve mukus sinüsler içinde birikir bunun sonucunda oluşan durum basıncın artmasına neden olur. Bazı sinüs durumlarında yüzde veya alın kısmında oluşan baskı hissi gözler arasında veya gerisinde baskı olma durumu, yanaklarda ve üst dişlerde ağrıya sebep olur.
Açık olmayan, dolu olan bir mukus, bakterilerin oluşumunu sağlar. Soğuk algınlığı olması gerekenden fazla süre devam ederse ve sümüğün rengi yeşilimtrak sarıya dönerse veya garip bir tat oluşturmaya başlamış ise bakteriyel enfeksiyon baslamış demektir. Bu durumlar sonucunda yüzdeki ve alındaki ağrılar sinüzitin ilerlemesine bağlı olarak çok şiddetli ve fazla olabilir. Sinüs çıkışının uzun süre kapandığı durumlarda kronik sinüzit başlar ve ilerlemeye devam eder. Baş ağrısı az görülebilir ancak akıntı ve kötü koku bu durum içerisinde devam eder.Tahrişin ve yıpranmanın çok aşırı olması sonucunda *polip adı verilen olgular başlar. Bazı sinüzit olguları üst dişteki iltihabın sinüse geçmesi durumda da başlayabilir.
*POLİP nedir : vücut içerisinde mukoza ile örtülü boşluklar etrafında gelişen armut şeklinde saplı, etli, genellikle saplı ur olarak tanımlayabiliriz.
HERKESTE SİNÜS VAR MIDIR?
Evet, bebekte de, ufak dahi olsalar sinüs vardır. Başlangıçta fındık içi büyüklüğünde olan bu boşluklar, burundan ilerleyerek yüz, gözaltı boşlukları ve kafatası kemiklerinin içine doğru genişleyen boşluklardan oluşmaktadır. Çocukluk ve gençlik zamanları diliminde de büyüme ve genişleme devam eder. Burnun iç tarafı ile aynı zardan oluşmaktadır ve buradan burun boşluğuna bağlanırlar.
Sinüsler mukusu oluşturan burun sistemiyle aynı takımda yer alırlar. Sinüsler ortalama olarak günde yarım litre mukus salgılamaktadır. Üretilen mukus, mukoza üzerinde hareket eder. Hareket eden bu mukoza sıvısı, toz parçacıklarını, bakterileri ve diğer havayla taşınan partikülleri temizlerler. Daha sonra bu mukus boğaza bırakılarak mideye gönderilir ve parçacıklar, bakteriler mide asidi tarafından parçalanırlar. Gündelik hayatımızda bunu farketmeyiz çünkü bu normal bir vücut fonksiyonudur.
BURUN GERİSİNDEKİ AKINTl NE DEMEKTİR?
Burun içi; alerjiye neden olan maddeler, virüsler, hava kirliliği ya da diğer kirleticiler tarafından rahatsız edildiğinde normalden çok fazla mukus salgılar. Salgı burun arkasına doğru ilerler, bu da arkaya akıntının başlamasının en önemli nedenlerinden birini oluşturur. Hava yollarının aşırı kuru olduğu ve zarların yeterince sıvı salgılayamadığı zamanlarda mukus yapışkan ve kıvamlıdır. Bakteriler tarafından bası durumlarda enfeksiyon başlayabilir. Bu yapışkan ve kıvamlı mukus, enfeksiyon şiddetine göre , rengi sarı veya yeşil olabilir.
Sinüzit tedavi edilebilir bir hastalıktır ve tehlikeli değildir.Sinüs içindeki bir enfeksiyon beyine ve göze çok yakın olduğundan bu bölgelerde sinüzitin şiddetine bağlı olarak ağrılar oluşmaktadır.Enfeksiyonun göze veya beyine yayılma eğilimi göstermesi çok az gözlenen bir durumdur. Enfeksiyonlu mukus, akciğerler için sağlıklı değildir. Bunun sonucunda sinüzit; bronşit, kronik öksürük veya astımı ya artırır yada bu hastalıkların çıkmasına sebebiyet verir.
Soğuk algınlığı oluşup, yanaklarda, alında veya göz çevresinde ortaya çıkan baş ağrısı yüksek ihtimal sinüzit ağrısıdır. Buna sinüs enfeksiyonu da denilmektedir. Bazı hastalıklar sinüs hastalığı ile karıştırılabilmektedir. Örnek olarak migren, baş ağrısı, gerginlik olmak üzere diğer sebeple baş ağrıları; göz çevresi ve alın bölgelerinde ağrı olma sebebiyle sinüzit problemi ile karıştırma olabilir. Ancak bu baş ağrıları kısa sürede gelip geçebildiği gibi hekim hamlesi gerektirmeyen uzun süreli antibiyotik ile iyileşme sağlanan sinüzit tipi daha farklıdır. Belirli aralıklarla, bulantı, kusmaya sebebiyet veren baş ağrısı ilk akla gelen olarak migren baş ağrısı olma durumudur. Şiddetli, sık ve uzun süren baş ağrılarının tam olarak anlaşılması için doktorla muayene olmak gerekmektedir.
Başlıca durumlarda sinüs hastalığı diğer sebepler ile karşılaşılabilir.
Bu durumlar :
Enfeksiyona Maruz Kalanlar: sağlık personeli, kapalı alanlarda ya da kamu kuruluslarında çalısan personeller daha hassas olabilirler.
Alerjisi Olanlar : Bir alerji durumunda mukoza şişebilir, , gözlerde ve alın çevresinde hassasiyet başlayabilir, burun delikleri, sinüs kanalları kapanabilir ve durumdan dolayı ortaya çıkan alerjik reaksiyon, mukus akımının engellenmesine ve bakteri enfeksiyonunun oluşmasına neden olur.
Burun Yapısal Bozuklukları Mukus Akışı Engellemesi:
Burun deliği arasında Septum adı verilen, burnun sağ ve sol olmak üzere burnun kıkırdak yapısını ikiye bölerek ayrılır. Bu kıkırdak yapının bir tarafa doğru eğilmesine deviasyon denir.
Sigara İçenler; Tütün dumanı, vücudun doğal işleyiş yapısını bozduğundan dolayı mukus akıntısını olumsuz etkilemektedir.
Doktora gitmeniz durumunda akıntınızın rengi kokusu, soluk alıp verme, yanında mevsim, gün, saat gibi sebepler ile ilgili bilgileri alması gerekmektedir. Baş ağrısını; ağrı zamanı, sıklık, süre gibi şikayetlerinizi anlatmanız ayrıetten; bulantı, kusma, görme bozukluğu, veya burun tıkanıklığı ile ilişkili olup olmadığı anlatmanızı isteyecektir. Kulak Burun Boğaz uzmanı ilk olarak mukoza görüntüsü, tipi ve salgının özelliğini araştırarak boğaz, diş, kulak, burun, ağız bölgelerini inceleyerek muayeneye başlayacaktır. Bazı durumlarda sinüslerinizin röntgen filmi gerekli olabilir. Tedavi doktorunuzun koyduğu teşhis ile bağlantılı olacaktır. Cerrahi müdahale veya antibiyotik tedavi yöntemi iki farklı metot hastanın durumuna göre değişkenlik gösterebilir. Akut sinüzit genel itibari ile antibiyotiğe olumlu yanıt vererek cerrahi durumu gerektirmeyebilir. Son zamanlarda Fonksiyonel Endoskopik Sinüs Cerrahisi bu tür şikâyetlerin tedavisindeki tekniklerden en belirginidir. Sonuçların da başarılı olduğunun da altını çizelim. Bulguların migren ve alerjik sebepten ileri gelerek sinüzite benzer sebepten ileri gelmesi durumunda tedavi yöntemi istisnai durumlarda değişkenlik göstereceğini de belirtelim.
SİNÜSLERİM İÇİN KENDİM NE YAPABİLİRİM ?
İlk olarak alerji olup olmadığı tespit edilmelidir.
Soğuk algınlığın nüksettiği zamanda buhar veren nemlendirici cihazları kullanın.
Yatağınızın baş tarafını yükseltin.
Eczanelerde reçetesiz birçok sinüs ilacı satılmaktadır muayene olmadan, ya da kulak- burun-boğaz hekiminiz varsa ona danışarak ilaç kullanımına başlayabilirsiniz.