Başarının göreceliliği – İznik Ultra 80km 2013 – Yarışı Bitiremedim - Yonca Tokbaş
Yapamamak da varmış ama yılmak yokmuş. “Bugün 21 Nisan 2013, dün İznik Ultra Maratonu’nda 80km’lik bir parkuru, zor da olsa bitirdim.” diye başlayacaktı bu yazı. Olmadı. 75km durağına verilen süreden 15 dakika geç varınca, diskalifiye oldum.
(Bu rapor, yarışın ertesi günü, 21 Nisan 2013’de yazıldı ve Hurriyet.com.tr’de yayınlandı. İçindeki yarış bilgileri de, 2013 tarihine ait dikkat çekmek isterim. Kendi kişisel arşivim adına, ve 1 ay sonra 21-22 Nisan 2*18’de, koşulacak yarış öncesi, yarış raporumdaki tecrübelerimi paylaşmak adına, kendi blogumda yeniden derlenmiş haliyele yayına alıyorum. İznik Ultra için tüm bilgiler bu linkte: http://www.iznikultra.com/english/index.php)
Bi ağlıyorum ki şu anda sormayın; hüngür hüngür. Şelale oldu içim, akıyor. Kendimi, doğasından koparılmış vahşi bir hayvan gibi hissediyorum. Aynen öyle, evet.
Sanki bana tasma taktılar, şehire zorla getirdiler. Elimde olsa, koparır tasmamı arkama bakmadan koşarak dönerim İznik dağlarına, zeytinlerine, aynı yolu yeni baştan koşmaya.
İnsan uzunca süre, bir hedefe kitlenmiş şekilde, asla bir geçtiği yerden bir daha geçmeden, sürekli hep bir adım daha ileriye gidince; yeniden şehire, trafiğe, hiç gerçek olmayan sözüm ona gerçeklere dönünce, uyum sağlamakta zorlanıyor. Kısırdöngünün ta kendisini yaşıyoruz “şehir” içinde. O döngünün içindeyken iyi. Ama bir kere çıktın mı, anlıyorsun ki zaman akıp gitmiş. Oysa doğanın içindeyken, zaman duruyor.
Zamanla kol kola giriyorsun hatta. İnanılmaz bir his. Zamanla eş zamanlı akıyorsun. Aynı anda, aynı anda, aynı anda… Su gibisin.
Nasıl geçtiğini anlamadığın zamanın, her anını dibine kadar iliklerinde, bedeninde hissettiğin için belki de, o anda kaldığın için, ömrün uzuyor gibi oluyor koşarken.
Benim için öyle. Geçen zaman, geçmiyor. Ve doğa öyle dürüst ki! Asla yalan söylemiyor, kandırmıyor.
Yağmursa yağıyor. Islatıyor. Çamursa zemin, üzerinde ilerlemesi zorlaşıyor. Yapışıyor her yerine.
Rampa mı? Nefesin kesiliyor. Yavaşlatıyor. Durduruyor hatta.
Yokuş aşağı mı? Salıyorsun kendini. Temkin istiyor.
Her çıkışın bir inişi var. Her inişin de bir çıkışı. “Hayat ben buradayım” dedirtiyor.
Yarış başında tecrübeli büyüğüm, büyük ultra maratoncu Sevgili Mustafa Kızıltaş bana; “Yoncacım, sonlara doğru ayaklar bitecek, ağrılar artacak, yılma. Kendine küçük hedefler koy. İki ağaç sonrası, 1 işaret ötesi vesaire gibi. Onlara vardıkça, yeni kısa hedeflere odaklan ve hiç durma, ilerle. O zaman finiş senin.” demişti. O sözlerle vardım ben 75.km’ye.
İZNİK ULTRA 2013 Yarışı nasıl koştum da bitiremedim videom: (Youtube kanalıma abone olmayı, ve beğenirseniz “beğendim” tıklamayı, beğenmediyseniz “beğenmedim” tıklayıp yapıcı eleştirinizi yazmanızı dilerim)
Kafa gelip gidiyor. Sonra her şey bitiyor. Doğanın sesi, ayak seslerini yutuyor. Bi tek nefesini duyuyorsun. Uyuşuyor insan. Ağrı sızı duymaz oluyorsun. Kitleniyorsun hedefe. Gözünün ucunda sürekli finişler var. Adım Adım finişlere yaklaşıyorsun. Bi bakmışsın 26.km, bi bakmışsın 35.km, sonra 41km, sonra 60km.
Beden koşullarla bir oluyor, sana yardım ediyor o noktadan sonra, inanılmaz! Suyunu, yiyeceğini dikkatli ve ölçülü kullanmayı öğretiyor ultra maraton sana. Çünkü ne doğanın ne de bedeninin şakası yok.
Benzini biten arabaya benzini daya, hiçbir şey olmamış gibi çalışır gider. İnsan bedeni öyle değil. Düzenli beslenmesi gerek ki, sağlıkla uzun yol gidebilsin. Yoksa kayıplar yerine gelmiyor. Sağlık gidiyor.
Hala biraz tembel, hala biraz aç gözlü şeyler gizliymiş içimde. Ben yine kendi egomla yüzleştim.
Maraton demek 42km 195metre koşmak demek. 42km 195metreyi geçen her yarış, Ultra Maraton oluyor. İznik Ultra Maratonu da, Türkiye’nin en büyük ultra maratonu.
Hem yarış çeşitliliği hem de katılımcı sayısı bakımından. 46km dağ maratonu var. 80km’lik ve 130km’lik ultralar var. Bir de ertesi gün koşulan 10km yarışı.
42km’lik dağ maratonu için 8 saat verilmişti ve 120 kişi katıldı. 80km için 13 saat 15 dakika verilmişti. 74 kişi 80km için yarıştı. Dünya 100km şampiyonu da 80km yarışmak için geldi.
Annem ben giderken İznik için sürekli: “Kızım bunun bir küçüğü yok mu?” diyordu.
1 saniye geç geldin, bittin! Ben gibi…
Fasa fiso değil! Ve organizasyon SÜPER!
İznik’de doğa seni zorluyor, ama sen de eğer çalışmışsan, güçlendirmişsen kendini, her koşula hızlı uyum sağlayabilen bir tipsen, mutlaka ilerliyorsun.
İznik bir cennet. İnsanları da melek! Ben Çamlık Motel’de kaldım. İki kardeş yönetiyor. Nasıl harika insanlar anlatamam. Evimde gibiydim. Şiddetle tavsiye ederim. Mis gibi bir yer. Göle nazır. Bayılıyorum yöre halkının yapılan bir işi sahiplenme şekline; can-ı yürekten! Oteldeki herkes yarışçılara odaklanmıştı. Sabah ultracılar olarak ne yememiz gerekiyorsa ona göre erkenden kalkıp kahvaltıları kurmuşlar. Nasıl bir incelik!
Teyzeler yollara oturmuş, ellerinde oyaları bize “Harikasınız!” diye bağırıyorlar, alkışlıyorlar. Çocuklar her köşe başında ellerinde çanları, çalıyorlar…
İznik Ultra’da yarışan her arkadaşım “Müşküle” dedi başka bir şey demedi. Hepimizin gözleri doldu onları düşündükçe. Ben hatta dayanamadım, çocuklara sarılıp öptüm hep.Videoda sizin de tüyleriniz diken diken olacak görünce.
75km boyunca kurulan belirli duraklama noktalarına yaklaşırken ellerinde koyunların boynuna asılan çanları sallayarak bizi karşılayan çocuklar var ya… ah ah ah… beni benden aldı!
20 Nisan’da İznik Ultra Maratonu’nda hayatımda ilk defa 80km koşmak için yola çıktığımda zaten aşırı duygusaldım. Geçen sene o gün, sağ ayağımın topuğunu kırdım.Dı. Ayaktaki sinirlerde kalıcı hasar oldu. Bir sendrom başıma kaldı falan filan. O zamanlarda doktorun çizdiği manzara içler acısıydı.
Öyle engellere rağmen durmayan insanlar gördüm ki, mesela Tuğrul Cankurt, bedeninin %3 ile tablolar yapmaya devam ediyor. Mesela Necdet Turhan, görme engelli ama koşuyor!
Videoda göreceksiniz onu da… “Örnek al Yonca!” dedim.
Koşamadığım dönemde, yüzdüm. Dalya ile Pilates yaptım. Bisiklete geçtim. Kendimi Likya Yolu Ultra Maratonu’na attım. Oradan ASICS Venedik Maratonu. Oradan Vodafone Avrasya da 15km. Doktorumu aradım, yaptıklarımı anlattım ayağımdaki sendromla şoka girdi. Hareket ettikçe ağrılarım azaldı. Azaldıkça hareket ettim. Runtalya, sonra Schneider Paris Maratonu, ardından İznik Ultra Maratonu denedim.
1 sene içinde… ÇOK ŞÜKÜR! Yılmayın sakın demek için yazdım bunları. Kanmayın ağrılara, bahanelere.
Yaşadıkça, bu beden nefes aldıkça, devam edin. Hayata devam edin…
Yolda uzun süre LC Waikiki’den Erhan Güler, Erhan AbiM yani, onunla koştuk. Likya’da da beraberdik zaten. Yoldaşlık çok kıymetli. İnsan birbirinden de güç alıyor. Onur Savaş da yanımdaydı. Yoldaştık. Yine. Runtalya’da da beraber koşmuştuk. Gönlü inanılmaz zengin, şahane bir genç Onur! Soner Sarıhan, Soner öğretmen de bizimleydi parkurun en zor son kısımlarında.
60.km’ye çok iyi girdim. Hep beraber girdik. Hatta verilen süreden 15 dakika erken.
Çok da moralli çıktık 60km’den… Hatta köy çocukları: “Abla sen deli misin makyajla koşuyorsun!” diye yanımda gülerek koştular, Erhan Abi kızdı çocuklara “çok ayıp” diye, öldüm gülmekten. Ah ama bir zeytinlik içinde balçığa saplandık ki sormayın. İnsan koşulamayacak yerde koşmaya çabaladıkça hadsiz bir efor sarfediyor. Ben orada tükendim.
Oysa daha önce daha az çene yapsaydım, koşabildiğim yerlerde bu kadar temkinli ve ürkek davranmasaydım, vaktimi daha iyi kullansaydım, o balçıkta zaman kaybetme lüksüm olabilir veya daha sonrası için gücüm kalabilirdi. Ama moral gidince, bacaklar gitmiyor.Muş. Totoma giren kramp aklımı yedi bir süre. İnsan ağrıyı düşündükçe ağrı sarıyor kafasını. Örümcek ağı gibi. O ağrı fikrini kovalamak da bayağı zaman kaybettirdi bana. Tam o balçık bitti, buz gibi suların içinden geçtik. Şoka girdim. Hiç aklıma ayakkabılarımı çıkarıp geçmek gelmedi. Oysa yapanlar olmuş. Tecrübe işte.
Duraklarda bizlere bisküvi, kraker, tuzlu fıstık, tencerelerde kaynatılan hazır çorbalar kepçe kepçe veriliyordu. Kaybettiğimiz tuz ve mineralleri yerine koymamız için… O an insan o noktaya gelince bunları yedi mi, anlatamam size nasıl iyi hissediyor. Canlanıyorsunuz resmen!
Sırtımızdaki çantada taşımamız gereken zorunlu malzemelerimiz de var. O da bir ağırlık tabi. İçinde; acil durum battaniyesi, yedek kıyafet, bere, eldiven, kafa lambası, yedek pil, su, gerektiği kadar yiyecek, mesela muz, özel mineral jelleri, çikolata, tahin pekmez tüpleri vesaire vardı. Ben yiyecek sorunu yaşamadım. Ama sanırım son kilometrelerde jelleri daha akıllıca kullanabilirdim.
Bu fotoğrafta eldiven komedisine dikkat.. hava soğuk olur, yağmur olur dendi, ben kalk atmatik hijyenik eldiven al… tecrübesizlik böyle bi şey işte. Bu arada en sinir olduğum şey Blackberry’nin 2 saatte şarjının bitmesi oldu. iPhone tam 12 saat sonra hala %20 ile hayattaydı ve üstelik onca saat çekim de yaptım.
Saatimin de pili dayanmadı. 46.km’den sonra ne süre, ne km bildiren bir saatim olmayınca, boşluğa düştüm. Kendime strateji belirleyemedim. Hani olaydı en azından saatte 7km yapıyor muydum belki görür, azcık hızlanırdım…
Yarış bittikten sonraki keşkelerim bunlar. İnsanlar kollarına bi de normal saat takmışlar. Bi daha ben de alırım. Ders oldu.
75.km’ye gelirken son 3 km çok zordu. Moral sıfır. Totom ağrılar içinde. Kafamı toplamaya çalışıyorum. Zor. Acaba bıraksam mı diye bir içimden geçiyor, ama finişteki coşkuyu düşündükçe ilerliyorum.
“Diskalifiye? Bence yarışın en değerli km’leri saatin 19:30 olduğunu gördüğü halde ilerleyen o altı kişinin 75km’ ye kadar hep beraber devam etmesiydi. İznik Gölü hep burada. Sakatlık olmadan bitirdik…”
Bu cümle işte! Bu cümle o kadar önemli ki. Önümde giden o 4 kişi gittikçe gittim ben de.
Onur da. Onur’la yan yana hiç konuşmadık son 2km.
Kim bilir kafalardan neler geçiyordu. Belki de düşünemiyorduk bile. 75km noktasında bekleyen ekipler, araçların ışıklarını açtılar. O anı hayatım boyunca unutmayacağım.
Göl sağımızda. Zemin çakıl ve kum. Bata çıka ilerliyoruz. Çıt yok. Alacakaranlık bir gök. O ışığa ilerliyoruz ama bir türlü yaklaşamıyoruz gibi… İnanılmazdı.
Size, o noktaya gelip sesim titreyerek “Kaçırdık mı zamanı?” sorusunu ne kadar zor sorduğumu, “Geçmiş olsun, maalesef…” denildiğini duyduğumda ne kadar çok ağladığımı anlatamam.
Sanırım bilinç de gitmiş. Videoyu izlerken fark ettim. Sayıklıyorum resmen, “ben devam edicem…” diye.
Organizasyon öyle bilinçli ki -iyi ki!- Akut’tan biri vardı, sakince bana, “Lütfen önce bi ateşinize bakayım, sonra devam edersiniz…” diyerek sakinleştirmeye çalışıyordu. O sırada ben deli gibi, çantamdan kafa lambamı, reflektörümü çıkarıp takmaya çalışıyorum.
Sürekli “Ben devam edicem, diskalifiye olsam da devam edicem…” diyorum.
Ve aradılar Caner’i. Ne utanıyorum şu an… Çok utanıyorum. Ama resmen kendimde değilmişim.
Kim bilir amma saçma haldeydim. Caner bana nasıl sakin, nazik; “Yoncacım, şu an o 5km senin için en az 45 dakika demek. Üstelik ekipleri değil, kendini ve yol arkadaşlarını da riske atıyorsun. Sağlıklı düşünmen gerek. Ekipler 130km yarışan arkadaşlar için yola çıkmalı. Seneye deneme şansın var. Sağlığınız ve güvenliğiniz her şeyden önemli..” dediğinde, bana nasıl dank etti halim anlatamam.
Mahvoldum… gerçeği kabullenmek de ağır geldi. Her şey ağır geldi o an.
Ve titremeye başladım. Zangır Zangır.
Hemen bizi araca aldılar ve Orhangazi’ye aktardılar. Ambulans her şey var zaten… Hazır.
Battaniylere sarıldık, serum alan aldı. Sanırım 40 dakika kadar sıkı titredim. Hipotermiye girmişim.
E normal. Venedik’de de olmuştu. Bu sefer hazır ve bilinçliydim ama. Korkmadan gerekenleri yapınca kendimi hızlı topladım. Bünye topladı ama gönlüm paramparça kaldı bir süre. Sürekli nerelerde ne hata yaptım onu düşündüm. Ağlamalara doyamadım. Anladım ki, bir yarışı koşmak ve finişi görmemek de var.
Oysa hep size: “Ne olcak canım, yapamadım mı, yapamadım derim…” demiştim.
Acayip içime oturdu, madalya alamadan eve dönmek. Yani o kadar emek boşa gitti sandım. Hep “Bi kere daha başlasam yapsam keşke” cümlesi geçti. Keşkeler sardı beni. Hem de ne sarmak! Halbuki ben o 75km’yi deneyeceğimi bile aklıma getirmezdim bundan 3 yıl önce. İnsan nasıl unutuyor görüyor musunuz?
Nankör oluveriyorsun birden. Hırs bu işte… Kötü bi şey.
Ben doğayı, çocukları, köyleri, yolları kucakladım… Ve bu hikaye burada bitmedi.
130km birincisi Elena Polyakova, Likya’da aynı çadırdaydım. Elena’ya bakıp kızım da böyle olsun diyorum hep. Dayanıklı. Asla yılmayan. Ben İznik’e hipotermi vesaire atlatıp gelirken bir baktım önümüzde koşuyor. 130km’nin finişine. Aman Allah’ım, hayatta unutmayacağım bir sahne. Tanrıçalar gibi! Nasıl koşuyor biliyor musunuz, sanki uçuyor. Geride bıraktığı 127km değil sanki de, şimdi başlamış koşmaya…Zaten son 11km’yi 45 dakikada koşmuş çılgınım benim. Muazzez Özçelik 2., Bakiye Duran ise 3. Oldu.
Çünkü bir ultra maraton organizasyonu çok zor bir iş. Caner Odabaşoğlu Macera Akademisi’nin hem kurucusu hem de ortağı. Caner ayrıca Dünya’nın en zor Ultra Trail maratonlarında da yarışan bir insan.
Aşırı mütevazı! Öyle çok genç ve çocuğa ilham kaynağı oluyor ki Macera Akademisi!
Mesela İznik Ultra’da çocuklar da gönüllü çalışıyor dedim ya; hepsine anlatılıyor koşu nedir, nasıl koşulur… Hatta Caner şahane bir anı anlattı geçen seneden; ilk başta çocuklar çekinmiş. Organizasyonda çalışmak istememişler.
Alamadım o madalyadan, içimde feci kaldı işte…
Geçen hafta 20 Nisan’da, İznik’de, 80km koşmaya çıktığımda, kalbimin ve topuğumun kırığının senesiydi dedim ya; Her iki kırık da doldu, kaynadı bitti o yolda. 75km’lik yolda her türlü kırık kaynadı. Nefsimi terbiye etmem gerektiğini öğrendim…
Emekleyen bir ultracıyım, elbet bir gün ben de koşacağım…