Kaygı, genellikle insanın temel duygularından biri olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle kaygının evrensel boyutlar taşıdığını söyleyebiliriz.
STRES = bireyin tehlike olarak algıladığı ve yorumladığı, etkilerinin hoş olmadığı bir çevresel uyarıdır. Stersin mevcut olduğu durum, stresin şartı olarak kabul edilir.
DURUMLULUK KAYGI ( STATE ANXİETY)
Çevresel şartlara bağlı bir stresten dolayı ortaya çıkan tehlike ya da tehdit durumlarında bireyin gösterdiği karmaşık heyecansal tepkilerdir. Stresin ortadan kalkmasıyla bu tür reaksiyonlarda ortadan kalkar.
SÜREKLİ KAYGI (TRAİT ANXİETY)
Çevresel şartlardan bağımsız olarak bireyin huzursuzluk, endişe duyma ve karamsar olma, stres altında aşırı duyarlılık gösterme ve yoğun heyecansal tepkilerde bulunma eğilimidir.
GENEL ANLAMDA KAYGI :
İnsan yapısında mevcut çevresel ve psikolojik olaylara gösterilen bir duygusal reaksiyon şeklinde tanımladığımızda, bunun evrensel ve normal bir insan duygusu olduğunu kabul edebiliriz.
Dar anlamda kaygıyı, kaynağı ve başlangıcı bilinçsiz olmasına rağmen, bilinçli bir şekilde hissedilebilen, beraberinde bazı fizyolojik değişmelerin de görüldüğü hoş olmayan bir yaşantıdır diye biliriz. Bu şekilde tanımlandığında ne kadar evrensel ve yaygın olursa olsun, bu duygunun normal olduğunu söyleyemeyiz.
Nitekim, kaygı yaşantısının hoş olmama özelliği, onu olumsuzlaştırmış ve normal davranışlardan çok normal olmayan dar anlam kökenine yerleştirmiştir.
Kaygı, insanı yaşamı boyunca, bazen motive ederek yaratıcı ve yapıcı davranışları teşvik eden, bazen bu davranışları engelleyen bir süreç olarak vasıflandırabiliriz.
Tarihi, edebi ve felsefi kaynaklara göre kaygı, insan var olduğu zamandan itibaren kaçınılmaz bir yaşantı olarak karşımıza çıkmaktadır.
KAYGI : Kaygı; korku, endişe, gerginlik gibi subjektif hissedilen bir duygudur ve kişilik organizasyonunun tehdit edildiği herhangi bir durumda ortaya çıkar.
Yasaklanmış içgüdülerin ve agresif dürtülerin represyonunun gerçekleşmediği durumlarda sık sık yaşanan kaygı duygusu, kişiler arası ilişkilerde ve çevreye uyum ……. Ortaya çıkar.
Eksiztansiyalist felsefe akımında ; Kaygının, hiçlik ve yok olma düşüncelerinden ileri geldiği kabul edilir.
Günümüz psikolojisinde hala anxiety ve korku tam olarak birbirinden ayrılmış değildir.
Anksiyetenin korkudan ayrı bir psikolojik olay olarak ele alınmasını Psikanalitik teorilerde görüyoruz.
Pavlovcu ekolün laboratuar çalışmalarında olsun, deneysel psikoloji çalışmalarında olsun, korku ve anksiyete eş anlamda kullanılmaktadır.
Psikanalistler ; Korkuyu, kişiyi dışarıdan tehdit eden gerçek bir tehlikeye karşı gösterilen tepki, Anksiyeteyi ise kişiyi içeriden tehdit eden bir tehlikeye karşı gösterilen bir tepki olarak ele alırlar. Ancak bu teorik ayrım her zaman doğru değildir. NEMİAH’ın da belirttiği gibi .
Örneğin ; Fobi’de hasta tehdit edici durumun dışarıdan geldiğini hissetiiği halde gerçekte böyle bir şey yoktur. Veya gerçekten zarar verici olan bir dış durumu insanda ankiyete uyandırabilir.
Aslında belli bir durumda hem anksiyete hem de korku birlikte bulunmaktadır.
Yukarıda da belirtildiği üzere Freud, bütün nevrozların temelinde anksiyete bulunduğunu, daha da genel olarak anksiyetenin insan şahsiyetinin esasını meydana getiren bir temel olay olduğunu söylemiştir.
Bilindiği gibi anksiyetede, subjektif korku, sıkıntı, endişe gibi duygulara eşlik eden bir çok bedensel değişiklikler de meydana gelmektedir. Yani anksiyetehem psikolojik hem de fizyolojik parametreleri olan bir heyecandır.