Uncategorized | selcukoktay
Zizek’in, Charlie Hebdo katliamına ilişkin New Statesman’de yazdığı yazı (Orijinali için burayı, Ege Galip’in çevirisiyle Türkçesi için burayı tıklayınız) meselenin özüne ilişkin iyi bir derleme. Tarihten teoriye uzanan bir hatta Zizek özce şunu diyor: “Köktencilik, liberalizmin kusurlarına karşı bir tepkidir – elbette sahte, yanıltıcı bir tepkidir – ve bu yüzden liberalizm tarafından her defasında yeniden üretilir.” ABD’nin Yeşil Kuşak projesi, Sovyetlere karşı silahlandırılan El Kaide’nin köktenciliği anlatılırken kullanılan formülasyonun teorik zeminini işaret ediyor bu tek cümle. Buna denecek bir şey yok. Ama bu hikaye eski bir hikaye değil mi? Zizek, köktencilerin Batı karşısındaki ezikliği bu halleri yarattı diyor. Ama Kobani’de Kürtlere silah sıkan, Alevilerin yani İslam’a dahil olan insanların kafasını kesen IŞİD de Batı’ya karşı ezikliğini mi gösteriyor? IŞİD’e silah gönderen, destek veren Müslümanlar da mı bu ezikliği yaşıyor? Ortadoğu’da Batı kapitalizminin yönlendirmeleri sürüyor, ama hikayenin bir tarafında siyasal islamın, demokratik olmayan islamın, kendi dininden olanlar dahil bu coğrafyadaki tüm kesimleri boğuyor olması var. Artık onların köktenciliğinde tek suçlu liberal demokrasinin iki yüzlülüğü değil, İslamın hegemonyalaşması. Zizek, yazısıyla Batı’ya iyi bir tokat atmış, ama burada bir polis kurşunuyla ya da IŞİD tarafından kafası kesilerek öldürülmeyi bekleyen bizler için teorinin temelinde o hegemonyaya karşı verilecek mücadele var.
Zaman gazetesine yapılan operasyonu, gazetenin tüm o geçmişine, arşivindeki devlet aklını sivil siyasete üstün gören yorum ve haberlerine rağmen kabullenmek söz konusu olamaz. Devlet denen mekanizmanın türlü katmanlarına sirayet etmiş, bu mekanizmaları kendi gündemi için değerlendiren bir hareketi tasfiye ederken demokrasinin dışına çıkılmamalı. Ama Yeni Türkiye’de bu tip temenniler olduğunca naif kalıyor. Siyasal islam bırakın muhaliflerini, bir zamanlar birlikte olduğu cemaatleri bile antidemokratik bir şekilde baskı altına alabiliyor. Böylesi bir ortamda daha fazla demokrasiye, daha fazla müzakereye, daha fazla özyönetime, devlet denen o mekanizmanın parçalanmasına ihtiyaç var. Zaman gazetesinin operasyondan bir gün sonra çıkan nüshasını karıştırırken bunlar geçiyordu aklımdan. Demokrasinin kurumsallaşması için gazete yönetimi belki bir özeleştiri yapar, kendi gündemini dayatmaktansa toplumun sosyolojik gerçekliğine dayanan bir yayın politikası için o günden tezi yok adım atar diye düşünüyordum. Sayfaları karıştırdıkça buna ilişkin emareler de almadım değil. Naiflik de olabilir tabii ama, Ahmet Şık’ın twitini alıntılamak, Dumanlı’nın Ahmet Şık’a teşekkür etmesi gibi hareketler birçokları gibi benim de dikkatimi çekti. Sayfaları çevirirken yorum sayfasına geldim. Ahmet Turan Alkan’ın yazısı ilişti gözüme. Alkan, cemaatin önemli bir kalemi, hemen daldım okumaya. Doğaldır, kendi kitlesine psikolojik olarak destek sunuyordu yazı. Duygusaldı, belki de çok tartılmadan yazılmıştı. Zaten o karmaşada bulduğu bilgisayara oturup yazdığını ifade ediyordu yazının başında. Ama bir cümleye rastgeldim ki bunu yazının apar topar yazılmasıyla ne kadar açıklamak mümkün, emin değilim. Daha çok demokrasiye ve müzakereye ihtiyaç duyduğumuz bu dönemde, antidemokratik uygulamalarla yeni tanışmış bir kişinin bu cümleyi yazmasını en hafif tabiriyle yadırgadım. Altını çizdiğim cümle şu:
“Terörle mücadele ekiplerinin şanlı Zaman muhasarasına giriştikleri saatlerde, PKK diye anılan sevgi, şefkat, rikkat, hayırseverlik ve barış örgütüyle bir kısım devlet uzuvları arasında, ‘Efendi ol, canımı ye; özerklik ne kelime, yeter ki kamu düzenini şaapmayın!’ ekseninde yürütülen müzakereler esnasında, necip ve rakik milletimizin üzülmesini engellemek için Zaman Gazetesinin bir terör odağı olarak lanse edilmesi fevkalade isabetli bir düşüncedir.”
Kendince satirik bu cümlelerin meali şu: “Ey hükümet PKK dururken neden bize saldırıyorsun, neden bu hareketle müzakere ediyorsun? Ey millet Kürtlerle müzakere eden bu hükümete neden tepki vermiyorsun?”
Alkan’ın hayali barış müzakerelerinin olmadığı, şiddet araçlarının genişlediği bir Türkiye mi? Açık ki öyle. Müzakereyi sindiremediğini verdiği refleksle tekrar sergilemiş. Bu coğrafyanın insanları birçok söylemi geride bıraktığı gibi bu refleksin temeli olan söylemi de aşar elbet. Basın özgürlüğü, ifade özgürlüğü belli gruplar, cemaatler için değil toplumun her kesimi için hayatidir. Umalım ki Alkan, devletçi akıldan sivil akla geçiş yapar.
Neredeyse bir yıl önce 3 trilyon doları yöneten bir grup kurumsal yatırımcı, 45 petrol şirketine, iklim değişikliğinin işlerini nasıl etkileyeceğini sordu.
Özellikle öğrenmek istedikleri keşfettikleri kaynakları, hükümetlerin karbon regülasyonları sonucunda tam kapasite ile kullanıp kullanamayacaklarıydı.
Exxon Mobil`in cevabı, “riskimiz sıfır” oldu. Sadece Exxon Mobil değil, birçok petrol şirketi bu alanda yatırımcılara riskleri olmadığı konusunda güven telkin etmeye çalışıyor.
By selcukoktay ¶ Posted in Uncategorized, Yazı İşleri	¶ Leave a comment
Salt Galata’da bir sergi… Adı ve konsepti yukarıdaki fotoğrafın çağrıştırdıkları bakımından çok “manidar”: Arşivi Parça-lamak: Bir Osmanlı Ailesinde Temsil, Kimlik, Hafıza… Bir Osmanlı ailesinin özel arşivinden fotoğrafları, ajandaları, plakları sergileyen bir çalışma. Salt Galata’nın etkileyici salonunda bu efemera arasında gezerken birden yukarıdaki fotoğraf çıkıyor karşınıza. Salonda ailenin plaklarından Osmanlı dönemi Türk musikisi yükselirken fotoğrafın tanıtıcı yazısında şunu okuyorsunuz: “Hekimhan yakınlarında Alman subayları katledilmiş Ermenilerin kemikleri ile oynuyor” Bizim politikacılar arşivleri açtıklarından bahsederler hep, ama o arşivlerde nasıl tahribat yapıldığı malum. Ama işte arşiv bu, sizi her yerde, her ortamda yakalayabiliyor.