YENİ TTK’ DA ÖNEMLİ DEĞİŞİKLİKLER (1) - Kocaeli Gazetesi
Yazar Fikret Gökmen -18 Haziran 2012
YENİ TTK’ DA ÖNEMLİ DEĞİŞİKLİKLER (1)
Uygulaması 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe girmesi beklenen Yeni Türk Ticaret Kanununu yürürlüğe girmeden törpülenmeye başladı. Değişikliklerle ilgili olarak 55 maddelik taslak metin hazırlandı.
Kamuoyunda çok tartışılan konularda yapılan bazı değişiklikleri sizlerle paylaşmak istiyorum.
Denetçilik Yürürlüğe Girmeden Sulandırıldı
Yeni TTK’ nın 400. maddesi kimlerin denetçi olacağını düzenlemekteydi. Yapılması düşünülen değişiklikte, 400. madde ile ilgili de önemli değişiklikler yapılmıştır. Daha önce denetçi olabileceklerle ilgili olarak yapılan düzenlemede denetçilerin YMM ve SMMM ruhsatı olması ön koşul olarak ileri sürülmüşken, bu kez yapılan değişiklikte, bu koşul kaldırılarak kamu gözetim ve muhasebe standartları kurumunun ruhsatlandıracağı kişiler olarak değiştirilerek durum daha karmaşık hale getirilmiştir. Böylece belki de ilgisiz birçok kişiye payı dağıtmanın önümü açılmıştır, bilinmez. Yasa yapma konusunda bu kadar beceriksiz bir hükümet olamaz herhalde. Bir yasa yapılıyor, mecliste kabul ediliyor, yayınlanıyor ancak yürürlüğe girmeden kabulü değişikliklere tabi tutuluyor. Böylesi bir örnek başka ülkelerde var mı bilmiyorum. Değişiklik düşünülse bile, yasanın en önemli hususu olan denetçilik konusunun bu şekilde sulandırılmasının arkasında neler var acaba? Şeklinde düşünmeden de edemiyoruz.
Diğer taraftan yasada yer alan bize göre de çok önemli görevler yerine getireceğine inandığımız “işlem denetçisi” ise yasadan tamamen çıkarılıyor. Yine hayali şirketler kurulabilecek, muvazaalı işlemlere dayalı faaliyetlere göz yumulacak demektir. Yasanın daha yürürlüğe girmeden, gereksiz diye değiştirilen hükümlerinin bunlar olması çok düşündürücü.
- Türk Ticaret Kanununun iş dünyası tarafından en çok eleştirilen maddesi olan şirkete borçlanma yasağına ilişkin maddesi yeniden düzenlendi. Yapılan yeni düzenlemeye göre, pay sahipleri sermaye taahhüdünden doğan vadesi gelmiş borçlarını ifa etmedikçe şirkete borçlanamayacaklar.
- Yine borçlanmayla ilgili "Şirketle işlem yapma, şirkete borçlanma yasağı" başlıklı 395. maddede de değişikliğe gidilerek söz konusu maddenin 2., 3. ve 4. fıkraları yürürlükten kaldırılıyor. Böylece "Yönetim Kurulu üyesi, yakınları, kendisinin ve söz konusu yakınlarının ortağı oldukları şahıs şirketleri ve en az yüzde yirmisine katıldıkları sermaye şirketleri, şirkete nakit veya ayni borçlanamazlar. Bu kişiler için şirket kefalet, garanti ve teminat veremez, sorumluluk yüklenemez, bunların borçlarını devralamaz. Aksi halde, şirkete borçlanılan tutar için şirket alacaklıları bu kişileri, şirketin yükümlendirildiği tutarda şirket borçları için doğrudan takip edebilirler. 202'nci madde hükmü saklı kalmak şartıyla, şirketler topluluğuna dahil şirketler birbirlerine kefil olabilir ve garanti verebilirler. Bankacılık Kanununun özel hükümleri saklıdır" ibareleri kanundan çıkarılıyor.
- Türk Ticaret Kanununda en çok eleştirilen konulardan biri olan hapis cezaları ise ağırlıklı olarak para cezasına çevriliyor. Hükümetin, hazırladığı taslak metinde "İşletme defteri tutmayanlar, her türlü belgenin fotokopisini tutmayanlar, defterlerini notere onaylatmayanlar, defter ve kayıtlarını Türkçe tutmayanlar, her faaliyet döneminin açılış ve kapanışında envanter çıkarmayanlar, bilgisayar ortamındaki defter ve kayıtları denetim sırasında basılı olarak hazır tutmayanlar" 4 bin lira idari para cezası çarptırılacak. Kanunda bu işlemleri yapmayanlar için 200 günden az olmamak üzere adli para cezası öngörülüyordu.
Yine 100 günden 300 güne kadar adli para cezası öngörülen, "defter ve kayıtlarını Türkiye muhasebe standartlarına uygun tutmayanlara" 4 bin lira idari para cezası verilecek. "Bağlı şirketlerle ilgili rapor tutmayanlara" 200 günden az olmamak üzere adli para cezası uygulanacak. Kanunda rapor tutmayanlar için 2 yıla kadar hapis cezası öngörülüyordu. "Defter, kayıt ve belgeler ile bunlara ilişkin bilgileri denetim elemanına sunmayan ve denetimi engelleyenlere" 300 günden az olmamak üzere adli para cezası verilecek. Kanun da bunlar için 2 yıla kadar hapis öngörüyordu.
- "İnternet sitesini oluşturmayan şirket yöneticilerine" 100 günden 300 güne kadar adli para cezası isteniyor. Kanunda bu durumdaki şirket yöneticileri için 6 aya kadar hapis, 100 günden 300 güne kadar adli para cezası öngörülüyordu. Teklifte, "İnternet sitesine konulması gereken içeriği koymayanlar" için 100 güne kadar adli para cezası öngörülüyor.
İnternet sitesi kurulmasında yeni düzenleme
- İnternet sitesi oluşturmak durumunda olan sermaye şirketleri, sitenin kurulma zamanı, siteye konulacak içeriklerin hangi sürede siteye konulacağı, sitede ilan edilecek konular ve geçişe yönelik kurallar yeniden belirlendi. İnternet sitesinde yayınlanacak bilgiler gelen eleştiriler doğrultusunda sınırlandı.
- Yapılan diğer bir değişikliğe göre, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından belirlenen şirketler 1 Ocak 2013 tarihinde veya özel hesap dönemi dolayısıyla daha sonraki bir tarihte başlayacak hesap dönemi için münferit ve konsolide finansal tabloların düzenlenmesinde Türkiye Muhasebe Standartlarını uygulamak zorunda olacak.
KAYNAK: MUHASEBE TR