ABD ve Karmaşık İlişkiler | 7Sabah | YediSabah
Kurban bayramını ve bir haftayı daha geride bıraktık. Önümüzde Gadir-i Hum velayet bayramı var. Bu iki bayram arasında da gündem ve haberler yoğun. Özellikle komşumuz Suriye ile olan ilişkiler, ABD’nin burada kurmak istediği yönetim ile PYD’ye verdiği destek ve ABD-Türkiye arasında varılan mutabakat ile sınır bölgesinde oluşturulacak “güvenli bölge” konusu gündemden düşmüyor. Nijerya İslami Hareket önderi Şeyh İbrahim Zakazaki’nin tedavi amaçlı Hindistan’a gidişi ve bu süreç de önemli bir haber. Pakistan ve Hindistan arasındaki gerginlik devam ederken, ABD’nin İran’a uyguladığı yaptırım ve onun etkilerini gösteren haberler de gündemi işgal etmeye devam ediyor. Filistin konusu ve işgalci İsrail’in uyguladığı işgal ve zulüm ise daha da artarak çekilmez bir hale geldi…
Suriye’nin kuzeyinde güvenli bölge kurulması konusunda Türkiye ile ABD arasında uzun zamandır görüşmeler yapılmaktaysa da özellikle bölgenin derinliği, işlevi ve kimin tarafından denetleneceği gibi noktalarda anlaşma sağlanamıyordu. Fakat ne olduysa geçen hafta Ankara’da askeri heyetlerin müzakereleri sonrasında nihayet bir mutabakata varıldığı ilan ediliverdi. Ne var ki durum gerçekte pek de anlatıldığı gibi değil. Zira taraflarca yapılan yazılı açıklamalara bakılırsa “anlaşma oldu” değerlendirmesi eksik ve dolayısıyla hatalıdır. Çünkü karşılıklı açıklamalar incelendiğinde, güvenli bölge konusunda anlaşmak için sadece görüşmelere devam etmek hususunda mutabık kalındığı görülecektir. (1)
Suriye Cumhurbaşkanı Beşar Esad ve Şam yönetimi kararın “Suriye’nin toprak bütünlüğüne saldırı” olduğunu söyledi ve 2014’ten bu yana Amerikan saflarında savaşan PKK/YPG’ye “saflarımıza dönün” çağrısı yaptı. (2)
Haftabaşında Şanlıurfa'ya giden ABD'li askerlerden oluşan heyet, Türk askerlerle birlikte sınır hattında incelemelerde bulundu. Demirören Haber Ajansı (DHA), kapalı kapılar ardında yapılan toplantılarda iki ülke askerlerinin birçok başlıkta uzlaşmaya vardığını bildirdi. Askerlerin güvenli bölgedeki devriye görevi sırasında izleyeceği güzergahının saptandığı belirtildi. Ayn-el Arap bölgesinden başlayıp Kamışlı kentine kadar uzanan yüzlerce kilometre uzunluğundaki ikmal ve lojistik hatları konusunda da görüş birliğine varıldığı aktarıldı. (3)
Özdağ,, "2011'de Suriye'de başlayan ve AKP Hükümetleri tarafından Beşar Esad rejimini devirerek Müslüman Kardeşleri iktidara getirmek için kışkırtılan Suriye iç savaşından, en zararlı çıkan ülke Suriye'den sonra Türkiye olmuştur" dedi. (4)
Gündem böyleyken Suriye ordusu da tekfirci örgütlere karşı kazandığı başarılarına devam ediyor. Suriye ordu birlikleri, İdlib'in kuzeyinde ilerlemeye devam ederek bazı kasabalarda kontrol sağladı.
el-İ'lam el-Harbi'nin bildirdiğine göre, Suriye ordu birlikleri, İdlib'in güneyinde terör örgütü Nusra Cephesine karşı operasyona devam ederken Zeytune çiftliği ve Medaya kasabasında kontrol sağladılar. (5)
Suriye’de etkin olan Rusya’da olaylara kayıtsız değil. Fırat'ın doğusuna düzenlenmesi planlanan harekata ilişkin değerlendirmede bulunan Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, Suriye topraklarında düzenlenecek tüm askeri harekatlar için Şam yönetiminin onayının alınması gerektiğini söyledi. (6)
Haberler bu şekildeyken esas merak edilen soruya cevap Vatan Partisi’nden geldi. Vatan Partisi Genel Başkanı Doğu Perinçek, Euro News’te katıldığı programda ‘Türkiye Şam yönetimiyle hali hazırda görüşüyor mu?’ sorusuna yanıt verdi.
Perinçek, ‘Var. Görüşmeler olduğunu hem Tahran yönetiminden hem Suriye yönetiminden hem Türkiye hükümetinin çevrelerinden öğreniyoruz. Hatta Sayın Tayyip Erdoğan da görüşmeler olduğunu ifade etti.’ Açıklamasında bulundu. (7)
Türkiye’de de bazı akademisyenler güvenli bölge ve ABD ile yapılan işbirliğine dikkat çekerek bunun Türkiye’nin ve bölgenin zararına olacağını belirtiyorlar. (8)
Medyadaki diğer bir önemli konu Hindistan ve Pakistan arasındaki gerginlik ve Hindistan’ın Keşmir’e uyguladığı işgal ve baskı politikası.
İngiliz yönetimindeki Hindistan'ın parçalanmasıyla Pakistan 14 Ağustos 1947 tarihinde kuruldu. O günden itibaren de sorunlar bölgede artarak tansiyon yükseldi. (9)
Pakistan’ın bağımsızlık günü kutlamaları için düzenlenen törende konuşan cumhurbaşkanı Arif Alvi, Hindistan’ın uluslararası hukuku ihlal ederek Cammu Keşmir’in statüsünü kaldırmasını kınadıklarını söyledi.
Han, ziyareti öncesinde yayımlanan yazılı açıklamasında, “Keşmirli kardeşlerime onların yanında olduğumuz güvencesini veriyorum” ifadesini kullandı. (10)
Bölgedeki tansiyon artarken çatışma haberleri de gelmeye başladı. Pakistan ve Hindistan arasındaki Cammu Keşmir Kontrol Hattı'nda çıkan çatışmada ise 5 Hint askeri, 3 Pakistanlı asker ve 2 sivil hayatını kaybetti. (11)
İslam dünyasından önemli bir haber de kanayan yara Nijerya’dan. Baskıcı Nijerya rejimi ülkenin önde gelen İslami hareketine ve bunun lideri Şeyh İbrahim Zakzaki’ye baskı yapmaya devam ediyor. Yıllardır tutuklu bulunan ve yaralı olup sağlık sorunları yaşayan Şeyh Zakzaki’ye Nijerya’da hapishanede gerekli tedavi yapılmamıştı. Yapılan baskılar sonucu geri adım atan baskıcı rejim tedavi amaçlı olarak Şeyh Zakzaki’nin hapishaneden çıkarılarak Hindistan’a gönderileceğini söylemiş ve bu doğrultuda işlemler yapılmıştı.
Nijerya İslami Hareketi lideri Şeyh İbrahim Zakzaki, Amerika’nın Hindistan’daki Büyükelçiliğinin, hastanelere, kendisini ve eşini tedavi etmeyi kabul etmemeleri için baskı yaptığını açıkladı. (12)
Şeyh Zakzaki ise Hindistan’dayken herhangi bir tedavi yapılmaması üzerine ve ABD tarafından uygulanan baskılar nedeniyle ülkesine dönme kararı aldı.
El Manar TV kanalına göre, tedavi amaçlı Hindistan’a giden Nijerya İslami Hareketi (IMN) lideri Şeyh İbrahim Zakzaki, burada tedavi sürecinde aksamalar yaşandığı için ülkesine geri döndü.
"Nijeryalı yetkililer sağlığım hakkında Hindistan'a yanlış bilgiler vermiş." diyen Şeyh Zakzaki, Hindistan hükümetinin bundan ötürü tedavisini aksattığını ve bu nedenle sağlığının daha da kötüleştiğini belitti. (13)
Sorunların bitmediği işgalci zülmünün devam ettiği diğer bir İslam coğrafyası ise Filistin.
Filistin İslami Direniş Hareketi-Hamas, Mescid-i Aksa'ya yapılacak herhangi bir saldırının, tüm bölgelerde durumun tamamen kontrolden çıkması için yeterli olduğunu belirtti. (14)
Qodsna'nın Lübnan El Ahbar gazetesinden aldığı habere göre HAMAS makamları Mısır ve BM'nin Filistinli gençler tarafından Gazze sınır duvarında gerçekleştirilen bireysel operasyonları engelleme isteğini ise reddetti. (15)
Hamas'ın üst düzey liderlerinden biri “İsrail'in Gazze Şeridi'ne kapsamlı bir saldırı gerçekleştirmesi durumunda İran İslam Cumhuriyeti'nin çatışmaya dâhil olacağını” iddia etti.
Lübnan gazetesi, Hamas delegasyonunun Temmuz sonunda Tahran'da İslam Devrimi Lideri Ayetullah Ali Hamenei ile yaptığı görüşmeler hakkında ayrıntılara yer verdi. Buna göre fotoğrafların çekilip medyanın ayrılmasından sonra İslam Devrimi Muhafızları Ordusu Kudüs Gücü Komutanı General
Kasım Süleymani de toplantıya dâhil olduğu belirtilirken, Filistinli direniş gruplarına işgalci İsrail rejiminie karşı savunma amaçlı silahlar verileceği sözünün alındığı belirtiliyor. (16)
Geçen hafta içerisinde en çok gündemde olan diğer bir haber ise ABD ve İran arasındaki ilişkiler ile ABD’nin uyguladığı ekonomik yaptırımların daha da artması ve bunun etkileri oldu.
ABD yönetimi İran tankerlerinin petrol taşımasını ve ticaretini engellemeye çalışırken İngiltere de ABD’ye destek çıkmıştı. Bu siyasete destek olarak geçtiğimiz günlerde Cebeli Tarık Boğazı’nda bir İran tankerine el koymuş ve bu olay iki ülke arasında gerginliğe neden olmuştu.
ABD ve İngiltere, Cebelitarık mahkemelerinin Suriye’ye petrol taşıdıklarından şüphelenilen petrol tankerlerini serbest bırakmasından dolayı ciddi şekilde hayal kırıklığı yaşadığını belirtti ve mürettebat ile herhangi bir iş yapan banka ve kişilere karşı yaptırım uygulanacağını açıkladı.
İngiltere Dışişleri Bakanlığı, Cebelitarık hükümetinin serbest bıraktığı "Grace 1" adlı tankerin Suriye’ye gitmeyeceğine dair İran’dan güvence aldığını iddia ederek, İngiltere’nin ne İran’ın ne de başka bir ülkenin Suriye'ye yönelik yaptırımları delmesine izin vermeyeceğini bildirdi. (17)
İran yönetimi ise bu iddiaları yalanladı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Abbas Musevi, "Grace 1" petrol tankerinin serbest bırakılması için hiçbir taahhütte bulunmadıklarını ve tankerin Suriye'ye gidip gitmeyeceğiyle ilgili güvence vermediklerini söyledi. (18)
Lübnan Hizbullah Hareketi Genel Sekreteri Seyyid Hasan Nasrallah, yayınladığı bir mesajla İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif’in ABD tarafından yaptırım listesine alınmasını kınadı.
Nasrallah, mesajında “Amerika sizi yaptırım listesine aldığı zaman ben ve Hizbullah’taki kardeşlerimiz bir mesajla sizin yanınızda olmamızı ve dayanışmamızı ilan etmeye karar verdik. Ama ben bu mesajı bugüne kadar yani 33 günlük Lübnan savaşının yıldönümüne dek ertelemeyi tercih ettim. Çünkü bu savaştaki zaferi İran İslam Cumhuriyeti’nin desteği sayesinde kazandık” ifadelerini kullandı.
ABD’nin bu kararını şiddetle kınadıklarını belirten Seyyid Nasrallah, İran dışişleri bakanı Zarif'in dünyada zalimler ve tağutlar karşısında hakkın sözcüsü olduğunu belirtti. (19)
ABD’nin Farz Körfezi ile ilgili yaptığı açıklamalara cevap veren İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, yapılan son bakanlar kurulu toplantısında gündemdeki gelişmeleri değerlendirdi.
Ruhani, Fars Körfezi ve Umman Denizi'ndeki yeni koalisyonla ilgili öne sürülen iddiaların yapmacık olduğunu belirterek bunun pratikte gerçekleşmeyeceğini ifade etti.
Fars Körfezi’ne kıyısı olan Arap ülkelerine seslenen Cumhurbaşkanı Ruhani, “İran İslam Cumhuriyeti, bu tarihi körfeze kıyısı olan ülkelerle birlikte, tarih boyunca yaptığı gibi bölgenin güvenliğini sağlamaya hazır.” dedi. (20)
Diğer bir konu ise Yemen, Yemen Ordu Sözcüsü Yahya Serie yaptığı açıklamada Suudi güçlerin Yemen savaşında art arda yenilgi aldıkları ve ağır kayıp verdiklerini belirterek, Suudi işbirlikçilerine genel af fırsatından yararlanmalarını tavsiye etti.
Yahya Serie, işbirlikçilerin saldırgan Suudi rejimine desteklerinin utanç verici olduğunu açıkladı. (21)