İsa öncesi 490 senelerinde persler (farslar) yunan topraklarını fethetme amacınla yunanlılara savaş açmış. Bu savaş Yunanistanın Maraton şehrinin yakınlarında oluşmuş. İlerleyen persler çoğunlukta oldukları halde, Atinaya yaklaştıkları halde, yunanlılar zaferi elde edebilmişler. Komutan Miltiades bu galibiyet haberini Atinaya ulaştırmak için bir ulak görevlendirmiş. Görevlendirilen ulak Pheidippides 40 km'yi koşarak Atinaya varmış. Sarayda müjdeyi bildirmiş: Selam, yendik.
Bu rivayet böyle veya benzer anlatılmakta. Bu efsanevi koşu modern maraton koşusunun temeli olarak adlandırılır.
Maraton ve Ispartatlon kaynakları
Çeşitli tarihsel kaynaklarda bu koşu küçük tefek değişiklerlen bulunmakta, ama ancak bu savaşın nice onyıl yahut yüzyıl sonrasında. Yani ne kadar doğru ne kadar yalnış ıspatlanmış değil. Başka bir kaynak olarak Herodot gösteriliyor. Ama oda şunu yazmış: Ispartalılardan perslere karşı olan savaşa takviye istemek için 'Onlar (atinalılar) Ispartaya ulak olarak, mesleği günlük koşucu olan, Pheidippides yolladılar.' Yola çıktığının ikinci gününde Atinadan gelen Pheidippides Ispartaya ulaşmış ve öylece 200 km koşmuş - Ispartaya koşu = Ispartatlon. Herodot ancak Isparta koşusunu yazmış.
Modern Maraton koşusu
1890 senesinde Maratondaki kazılarda binyılların asker mezarlıkları bulunmuş. Bu tarihsel kazılarlan birlikte Maraton efsanesi gene hafızalarda canlanmış ve Avrupadaki kişilerin eski yunan tarihine ilgisi artmış. Bu çağın anlayışınla birlikte Baron Pierre de Coubertin'de Olimpiyat fikiri oluşmuş, antik zamandaki eski yapılan oyunlar devam ettiren sportif yarışma. Kendisi öylece 1894 Olimpik komitenin (IOK) kuruluş üyesi ve genel başkanı olmuştur.
Dil bilim uzmanı olan Michel Breal Maraton kazılarını zıyaret edip Maraton efsanesinden etkilenip Baron Pierre de Coubertin'e Pheidippides'in Maratona koşusunu olimpiyat oyunlarına dahil edilmesine dair ricada bulunmuş. İlk modern olimpik Maraton koşusu böylece 1896 senesinde Atina ve Maraton arasında 40 km mesafe ile gerçekleşmiş.
yazar Zeynep Nurten Çınarcık
Kaynaklar (temel 06.04.2009):