Hamilelikte Ciğer Yenilir mi? - Jinekoloji
Karaciğer önemli bir organdır ve birçok kültürde popüler bir besindir. Sığır, kuzu ve tavuk ciğeri belki de en yaygın olanıdır. Diğer etlere benzer şekilde pişirilmiş karaciğeri ana yemek olarak yiyebilirsiniz.
Karaciğer mükemmel bir protein kaynağıdır. 28 gram dana karaciğeri 6.2 g protein içerir. Bu, günlük almanız gereken değerin yaklaşık % 12’sini temsil eder. Protein, kas, saç ve tırnaklar dahil olmak üzere vücut dokularının bakımı ve inşası için önemli bir makrobesindir. Protein ayrıca enzimlerin ve hormonların önemli bir bileşenidir. Birçok kişi karaciğerin aşırı derecede yüksek yağ ve kaloriye sahip olduğunu düşünürken, bu aslında gerçek değildir. Aslında, 28 gram dana karaciğeri sadece 2,4 g yağ veya günlük değerin % 3’ünü içerir. Tavuk karaciğeri, sığır ve dana karaciğerinden daha az kalori ve yağ barındırır. Bununla birlikte, aynı zamanda daha az proteini vardır.
Karaciğer çok konsantre bir vitamin kaynağıdır. 28 gram dana karaciğeri, B12 vitamini ve A vitamininin günlük değerinin yüzde 100’ünden fazlasını sunar. Aynı zamanda folat ve riboflavin için de iyi bir kaynaktır. Kırmızı kan hücresi üretimi ve sinir sistemi işlevi için B12 vitamini önemlidir. A vitamini göz, saç ve cilt sağlığında önemli bir rol oynar. Folat sindirim ve kırmızı kan hücresi sağlığı açısından önemlidir ve vücut gıdalardan enerji üretmek için riboflavin kullanır.
Özellikle dana ciğeri, 100 gramlık porsiyon başına 11 mg ile 18 mg demir içerir. Bu, günlük alınması gereken demir değerinin % 61’ini sağlıyor demektir. Dana karaciğeri, günlük bakır değerinin yüzde 100’ünden fazlasını ve selenyum ile çinko için günlük değerin yaklaşık yüzde 25’ini sunar. B12 vitamini ve folat gibi, doğru kırmızı kan hücresi fonksiyonu için bakır da önemlidir ve demir metabolizmasına yardımcı olur. Bir antioksidan olarak kabul edilen selenyum, bir dizi enzimde yer alır ve erkek fertilitesi için önemlidir. Çinko, yara iyileşmesini kolaylaştırır ve sağlıklı bir bağışıklık sistemini korur.
Karaciğerin ılımlı tüketimi, besin profili nedeniyle faydalı olabilirken, kolesterol içeriğinden dolayı aşırı tüketim zararlı olabilir. Doktorlar, hamile kadınlara karaciğer ürünlerini kullanmamalarını tavsiye ediyorlar çünkü yüksek A vitamini alımı, doğmamış bebeğe zarar verebilir. Karaciğer ve sakatat, ayrıca, gut ve böbrek taşlarını ağırlaştırabilecek pürin bakımından da yüksektir.
Bununla birlikte ayda bir kez ciğer tüketmenin bebeğiniz için herhangi bir zararı olmayacaktır.
Karaciğer yüksek miktarda A vitamini veya retinol içerir. A vitamini, süt, yumurta, ve karaciğer gibi hayvansal besinlerde bolca bulunur. Yüksek miktarda A vitamini, büyümekte olan bebeğiniz için zararlı olabilir. Özellikle hamileliğin ilk aylarında doğum kusurlarına sebebiyet verebilir.
USDA, günde 10.000 IU’dan fazla A vitamini takviyesi almamanız gerektiğini belirtir ve vitamini aslında A vitamini içeren hayvansal besinlerden almanızı tavsiye ediyor. Bu miktar, özellikle 19 yaşından küçük kadınlar için daha düşüktür.
Eğer ciğer tüketecekseniz, bir porsiyon tüketmemelisiniz. Çünkü bir porsiyon ciğer tükettiğinizde günlük alınması gereken A vitamini miktarını fazlasıyla aşmış olursunuz. Ancak aşırı tehlikeli sonuçlarıyla karşılaşmak için, neredeyse her gün ciğer tüketmeniz gerekir. Yani aslında ılımlı şekilde tüketildiğinde korkacak bir durum söz konusu değildir.
Günlük takviye olarak Morina balığı karaciğer yağını içeren bir takviye kullanmak isterseniz, doktorunuza danışmalısınız. Morina balığı karaciğerinin yağı, vitaminler bakımından çok zengindir. Ayrıca içerisinde bulunan Omega3, artık herkesin bildiği gibi çok yararlıdır. Bir omega-3 takviyesi almak istiyorsanız, doktorunuzla konuşmalısınız.
Hamilelikte Ne Kadar Karaciğer Yiyebilirsiniz?
WHO, hamile kadınların günde 800 μg retinol (RE) almasını öneriyor. 100 gramlık karaciğer aşağıdaki retinol seviyelerine sahiptir:
Dana karaciğeri: 1,100 μgRE
Tavuk karaciğeri: 14,000 μgRE
Yumurta sarısı: 480 μgRE
Günlük olarak alınması gereken A vitaminini her gün yediğiniz yemeklerden kolaylıkla alabilirsiniz. Fakat fazla karaciğer tüketmediğinizden emin olun.
Hamilelikte karaciğerden özellikle kaçınmanıza gerek yoktur, ancak özellikle ilk üç aylık dönemde yemeseniz daha iyi olabilir. Çünkü fetüs için direk bir etkisi olabilir, ikinci trimesterde ılımlı miktarlarda tüketmekte sakınca yoktur. Fakat sık sık tüketirseniz, orada bir sorun var demektir.
Bebeğinizi Emzirirken Ciğer Tüketmekte Bir Sakınca Var Mı?
Emzirme döneminde ciğer tüketebilirsiniz. Bebeğiniz anne sütündeki A vitamininden etkilenmeyecektir. Ayrıca hamilelik döneminin aksine, doğumdan sonra emzirme döneminde annelere, özellikle karaciğer tüketmesi önerilir. Çünkü birçok yeni anne, doğum yaptıktan sonra demir eksikliği sıkıntısı yaşamaya başlar. Bu sebepten eğer ciğer sevmiyorsanız bile, az da olsa yemeye çalışmalısınız.
Asla ciğer yiyemeyeceğinizi düşünüyorsanız, onun yerine yeşil yapraklı sebzeler, brokoli, havuç, kabak ve sarı biber gibi besinler tüketmeyi düşünmelisiniz. Ayrıca kavun, mango ve kayısı gibi sarı ve turuncu meyveler ve süt ürünleri, A vitamini bakımından zengindir. Ancak dikkatlice tüketmelisiniz.
Her Türlü Besinin Fazlasından Uzak Durun ve Çeşitli Besinler Tüketin
Gebelik sırasında vücudunuzun yaşadığı değişimler, beslenme düzeninde de bir değişikliğe neden olacaktır ve ayrıca bu sadece ciğer yiyip, yememekle ilgili değildir. Çiğ balık enfekte olabileceğinden ve bazı balık türleri çok fazla civa içerdiğinden, kafein ve diğer pek çok gıda hormonları tetikleyeceğinden, tüketimini tıpkı karaciğer gibi sınırlandırmanız gerekebilir.
Ancak sadece belirli besinlere yönelmekten de çekinmelisiniz, hamilelikte tek yönlü beslenmek hem bebek hem de anne adayının sağlığı için olumsuz etkiler geliştirebilir. Bu sebepten dikkatli olmalısınız. Herhangi yararlı bir besinden hiç tüketmeseniz veya aynı şekilde, yararlı dahi olsa bir besini gereğinden fazla tüketirseniz, bu sorunlara yol açacaktır. Asla unutmayın; gebelikte ve ilerleyen dönemde de her çeşit besinden ılımlı oranlarda tüketmelisiniz.
Aşırıya kaçmadığınız sürece, ciğer tüketebilirsiniz. Ancak asla bir porsiyon tüketmeyin, 25 gramlık porsiyonlar yiyebilirsiniz ve gün içinde diğer A vitamini içeren besin alımını ona göre ayarlayabilirsiniz. Doktorunuza danışmanızı öneririz.