Erkek İnfertilitesine Yaklaşım | Op.Dr.Serkan Aydogdu
AnasayfaErkek İnfertilitesine Yaklaşım
Yapılan çalışmalar tüp bebek merkezine başvuran çiftlerin %25’inde erkek kaynaklı bir problem olduğunu göstermektedir. Erkek infertilitesi 4 ana başlık altında incelenebilir.
1. Hypotalamic yetersizlik
2. Testiküler yetersizlik
3. Post-testiküler defektler
4. Seminifer tubuler defektler
Erkek infertilitesi değerlendirilirken dikkat edilmesi gereken özellikler;
Çocukluk çağında tanı konmuş inmemiş testis,kronik hastalıklar,geçirilmiş testis cerrahisi,geçirilmiş kabakulak,kızamık gibi enfeksiyonlar,sexüel yolla geçen hastalıklar alkol veya kullanılan uyuşturucu maddeler sperm sayısı ve kalitesi üzerinde etkisi olan durumlardır. Geçmişteki okul başarısızlıkları ve öğrenme güçlükleri de erkek infertilitesi ile ilgisi olabilecek genetik hastalıklar açısından sorgulanmalı ve araştırılmalıdır. Çiftlerin cinsel hayatları da erkek infertilitesindeki tedavi yaklaşımı açısından önemlidir
Hastaların genel görüntüsü azalmış kas kitlesi ve kadın tipi yağlanma testesteron üretimi ve sperm kalitesi hakkında fikir verebilmekte ve tüylenme yapısı ergenliğe giriş yaşı da değerlendirmede çok önem yer taşımaktadır. Testiküler hacimin 15ml’nin altında olması da sperm üretiminin yetersiz olabileceğine bir işarettir.
Değerlendirmede ve tedaviye geçiş sürecindeki en önemli basamak semen analizidir. Sağlıklı bir spermiogram şu şekilde olmalıdır:
Sperm konsantrasyon: 15mil/ml
Total sperm sayısı: 40mil/ejec
Progresive motilite: %32
Total motilite: %40
Tıbbi literatür bu değerleri kabul etse de bu değerlerin altında bir durum ile karşılaşıldığında en az iki hafta sonra mutlaka semen analizi tekrarlanmalıdır. Ayrıca yapılan çalışmalarda bu değerlerin altındaki kişilerde de normal yollarla gebelik oluştuğunu gösterebilmektedir.
Semen analizi eğer ciddi sperm sayı ve hareket bozukluğuna işaret ediyorsa genetik ve hormonal testler ile beraber değerlendirilmeli ve tedaviye geçmeden önce tedavi planı çok iyi oluşturulmalıdır. Spermiogram dışında sperm kalitesini değerlendirmek için yapılan birçok farklı testler de bulunmasına rağmen henüz tedavide kullanıma yerleşmemiştir. Spermin nükleer ve kromozomal yapısını değerlendiren bu testler ilerisi için umut vaatse de şuan için sadece araştırma konusudur.
Ciddi oligospermisi veya azospermisi olan hastalarda önerilen karyotip analizleri ve Y kromozomu mikrodelesyon testleri tedavi sonuçlarını değiştirmese de kişilerin ileride testis tümörlerine yakalanma olasılıkları hakkında fikir verebileceği için yapılmaları önerilmektedir.
Sabah ölçülen total testesteron, FSH ve LH değerleri sperm üretimi ile ilgili olası sürecin nerede hasara uğradığı konusunda da yol gösterici olması sebebi ile de önem kazanmaktadır.