Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi / 06.02.2017 / Teswirlemeler
Eziz Watanymyzy ösdürmek hem-de halkymyzyň abadan durmuşy baradaky alada giň gerimli özgertmeleriň başyny başlaıjy we ruhlandyryjy döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň hemişe üns merkezinde durıar. Şol özgertmeler netijesinde ıurdumyz ähli ugurlarda uly üstünlikleri gazanyp, nurana geljegine ynamly garaıar. Hormatly Prezidentimiz sebitler boıunça iş saparlaryny yzygiderli amala aşyryp, eziz Watanymyzyň ähli künjeklerinde ıaıbaňlandyrylan özgertmeleriň ilerleışi bilen ıerinde tanyşıar. Bu özgertmeleriň maksady bolsa ıurdumyzyň ykdysady kuwwatyny has-da berkitmek hem-de halkymyzyň durmuş derejesini ıokarlandyrmak bolup durıar.
Zawod her ıylda 1 milliard 785 million kub metr gazy gaıtadan işlär, şol gaz “Gündogar—Günbatar” gaz geçirijisi boıunça geler hem-de Euro-5 standarty boıunça ıokary ekologiıa talaplaryna laıyk gelıän A-92 görnüşli benziniň ıylda 600 müň tonnasy öndüriler. Şeıle hem toplumda ıylda 12 müň tonna dizel ıangyjyny we 115 müň tonna suwuklandyrylan gazy öndürmek göz öňünde tutulıar. Maıa goıum taslamasynyň umumy bahasy ABŞ-nyň 1 milliard 700 million dollaryna barabardyr. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow toplumyň ikinji tapgyrynyň taslamasyny işläp düzmekde A-95 kysymly benzin önümçiliginiň mümkinçiligine garamagy hem tabşyrdy.
Kärhananyň 2018-nji ıylda doly gurlup, ulanmaga berilmegi bilen, ıüzlerçe iş orunlary dörär. Taııar önüm demir ıol, soňra bolsa deňiz boıunça sarp edijilere iberiler, bu bolsa dünıä bazarlaryna eksport etmegiň amatly usuly bolar.
Bu maıa goıum taslamasy milli ykdysadyıetimiziň strategiıasyny üstünlikli durmuşa geçirmegiň ıolundaky möhüm ädim bolan dünıäniň energetika ıurtlarynyň hataryna girıän Türkmenistanyň baı nebitgaz serişdelerini doly we netijeli peıdalanmak bilen baglanyşykly wezipeleri çözmekde ileri tutulıan ugurlaryň biri bolup durıar.
“Mawy ıangyjy” düıpli hem-de toplumlaıyn esasda gaıtadan işlemek, ondan alnan önümleriň eksport möçberlerini artdyrmak bilen baglanyşykly meseleleri esasy ugur edinıän Türkmenistan öz ornuny daşary bazarlarda tebigy gaz we çig nebit ıaly çig mal serişdelerini çykarıan däl, eısem, düşewüntli hasaplanylıan gazhimiıa önümlerini öndürıän ıurt hökmünde has-da pugtalandyrıar diıip, döwlet Baştutanymyz täze gurulıan desganyň zähmetkeşler topary bilen söhbetdeşlikde belledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow gürrüňi dowam edip, iş saparlarynyň, hususan-da, ıurdumyzyň tebigy gazynyň eksport ugurlaryny köpugurly esasda ösdürmek boıunça wezipeleri durmuşa geçirmegiň çäklerinde giň möçberli işler alnyp barylıan Balkan welaıatyna bolan saparynyň jemlerine ünsi çekdi. Döwlet Baştutanymyzyň belleışi ıaly, bu ugurda alnyp barylıan giň möçberli işler mundan beıläk-de yzygiderli dowam etdiriler. Şunuň ıaly birnäçe desgalaryň gurluşygyna badalga berler. Şolar bilen bir hatarda, durmuş maksatly desgalar yzygiderli bina ediler.
Hormatly Prezidentimiz hünärmenleriň gyzyklanıan sowallaryna ıokary döwlet wezipesine dalaşgär hökmünde hem jogap berdi. Duşuşykda berlen sowallaryň biri döwlet Baştutanymyzyň maksatnamasynyň ugurlarynyň biri bolan ıurdumyzda telekeçiligi ösdürmek bilen baglanyşykly döredilıän şertler, şonuň bilen bagly maksatlar we wezipeler barada boldy. Hormatly Prezidentimiz bu sowala jogap bermek bilen, ıurdumyzy bazar gatnaşyklaryna esaslanıan ösen döwletleriň hataryna çykarmagyň esasy maksat bolup durıandygyny belledi. Şundan ugur almak bilen, biz senagat desgalaryny hususylaşdyrıarys, ulag-aragatnaşyk kärhanalaryny paıdarlar jemgyıetlerine öwürıäris. Soňlugy bilen senagat toplumy hususylaşdyrylar. Şeılelikde, döwletimizi hususy telekeçilige daıanıan ıurda öwreris diıip, hormatly Prezidentimiz belledi.
Şeıle hem döwlet Baştutanymyz ilatyň ıaşaıyş-durmuş şertlerini has-da gowulandyrmagyň ileri tutulıan ugurlaryny belledi. 2017—2023-nji ıyllar aralygynda Ahal welaıatynda umumybilim berıän mekdepleriň 50-ä golaıyny, şonça çagalar baglaryny, birnäçe täze hassahanalary we medeniıet öılerini gurmak, hereket edıän saglygy goraıyş edaralaryny döwrebaplaşdyrmak zerur bolup durıar. Sebitde täze şypahanalary gurmak üçin uly mümkinçilikler bar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ahal welaıatynyň oba hojalyk pudagynda alnyp barylıan özgertmeleriň işjeň dowam etdiriljekdigini belledi. Şunda tohumçylyk-seçgi işlerine ylmy esasda çemeleşmäge, oba hojalyk önümlerini gaıtadan işleıän pudagyň ösdürilmegine, welaıatyň telekeçilik ulgamynyň mümkinçiliklerini çekmek arkaly azyk önümlerini öndürıän kärhanalaryň artmagyna esasy üns berler. Welaıatda iri guşçulyk fermasyny, süıdi, ösümlik ıagyny gaıtadan işleıän kärhanalary gurmaly, bagçylyk hojalyklaryny döretmeli, sowadyjy enjamlary bolan ammary, suw arassalaıjy döwrebap kärhanalary gurmak zerur bolup durıar, “Altyn asyr” Türkmen kölüniň akabalarynyň gurluşygy dowam etdiriler.
Senagat kuwwatlyklaryny artdyrmak işi ıerli serişdeleri gaıtadan işlemegi ugur ediner. Şundan ugur almak bilen, tebigy gazy gaıtadan işläp, sintetiki suwuk ıangyja öwürıän zawody gurmak, gazhimiıa toplumynyň gurluşygyny dowam etmek, Kelete sement zawodynda täze önümçilik ulgamy işe girizmek, bezeg-örtük daşlary öndürıän kärhanany gurmak zerur bolup durıar diıip, hormatly Prezidentimiz aıtdy.
Täze senagat toplumlarynyň elektroenergiıa bilen üpjünçiligi üçin Ahal we Balkan welaıatlarynyň arasynda elektrik geçiriji ulgamyň gurulmagy maksadalaıyk bolar. Ulag ulgamynyň ösdürilmegine ägirt uly maıa goıum serişdeleriniň gönükdirilmegi göz öňünde tutuldy, Türkmenbaşy — Farap we Aşgabat — Daşoguz halkara ähmiıetli ıokary tizlikli ulag ıollarynyň gurluşygy dowam eder.
Hut şunuň üçin hem tutuş ıurdumyzda bolşy ıaly, Ahal welaıatynda döwrüň talabyna laıyk gelıän çeıe ykdysady ulgam, özüni üpjün edıän we daşky täsire durnukly ösüş döredilmelidir. Şunda adamlaryň ıokary durmuş derejesini üpjün edıän şertleriň döredilmegi möhüm bolup durıar diıip, döwlet Baştutanymyz aıtdy.
Duşuşygyň barşynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa sungatyň ugurlary bilen gyzyklanıandygy barada aıdylyp, häzirki döwürde döwlet Baştutanymyzyň haısy sungat eseriniň üstünde işleıändigi barada sowal berildi. Mälim bolşy ıaly, işiniň köpdügine garamazdan, döwlet Baştutanymyz sportuň dürli görnüşleri, sungat, ylym bilen meşgullanmaga, saz ıazmaga, çeper eserleri döretmäge wagt tapıar. Iň esasy bolsa, hormatly Prezidentimiz ıokary ussatlygy bilen watandaşlarymyza nusgalyk görelde bolıar. Şeıle hem hormatly Prezidentimiz tarapyndan Aziada—2017-niň resmi nyşanlary tassyklanyldy.
Döwlet Baştutanymyz İapyk binalarda we söweş sungaty boıunça V Aziıa oıunlarynyň nyşanlary bilen baglanyşykly sowala jogap berip, onda türkmen halkynyň gadymy gymmatlyklarynyň we gadymy taryhyň, baı medeniıetiň hem-de özboluşly däp-dessurlaryň öz beıanyny tapandygyny belledi. Milli guwanjymyz bolan ahalteke bedewi hem-de alabaı köpasyrlyk taryhymyzyň dowamynda häzirki günlere çenli halkymyzyň wepaly hemrasyna hem-de dostlaryna öwrüldi.
Hormatly Prezidentimiziň ıetip gelıän Halkara zenanlar baıramy mynasybetli ıurdumyzyň aıal-gyzlaryna sowgat hökmünde täze aıdymlaryň birnäçesini döredendigi hem-de olaryň birini — “Bagt nury” atly aıdymy ıerine ıetirjekdigi baradaky habary duşuşyga gatnaşyjylar üçin ıakymly täzelik boldy. Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň bu aıdymy ıygnananlarda ıatdan çykmajak täsir galdyrdy hem-de uly ruhubelentlik bilen diňlenildi.
Döwlet Baştutanymyz iş saparynyň barşynda Ahal welaıatynyň öri meıdanlaryna aılanyp, Ak bugdaı etrabynyň “İerbent” daıhan birleşiginiň çopan goşlarynyň birine baryp gördi.
Çopan bilen mesawy söhbetdeşlikde döwlet Baştutanymyz onuň hal-ıagdaıy, gündelik iş-aladalary, dowarlaryň gyşladylyşy we owlak-guzy möwsümine taııarlyk görlüşi hem-de netijeli işlemek üçin döredilıän şertler bilen gyzyklandy.
Hormatly Prezidentimiziň belleışi ıaly, soňky ıyllaryň dowamynda welaıatlarda iri maldarçylyk we guşçulyk toplumlary guruldy hem-de gurulıar, bu ugurda alnyp barylıan işler dowam edıär. İurdumyzyň oba hojalyk önümlerini öndürijilere maliıe goldawyny bermegi, şol sanda ıeňillikli şertleri döretmegi olar üçin uly mümkinçilik bolup durıar.
2-nji fewralda Türkmenistanyň Prezidenti, ıurdumyzyň İaragly Güıçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň mejlisini geçirdi. Onda 2017-nji ıylyň birinji aıynda ıurdumyzyň harby we hukuk goraıjy edaralarynyň alyp baran işleriniň netijeleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
Hormatly Prezidentimiz geljekde hem harby we hukuk goraıjy edaralaryň ähli düzümlerinde düzgün-nyzamy berk berjaı etmek, harby gullukçylaryň hünär derejesini ıokarlandyrmak bilen bagly meseleleri üns merkezinde saklamagy tabşyrdy. Döwlet Baştutanymyz bu işiň wajypdygyna ünsi çekip, harby we hukuk goraıjy edaralaryň işiniň Türkmenistanyň durmuş ugurly syıasatyna gabat gelmelidigini belledi. Adamyň bagtyıarlygy we abadançylygy şol syıasatyň esasy ugrudyr.
Şeıle hem ıurdumyzyň İaragly Güıçleriniň Belent Serkerdebaşysyna geçirilen ıörite tälimler barada habar berildi. Okuw tälimlerinde häsiıetli aıratynlyklaryny görkezen meşhur türkmen alabaılary ulanyldy. Öz tohumynyň arassalygyny saklap galan alabaıyň İapyk binalarda we söweş sungaty boıunça V Aziıa oıunlarynyň tumary hökmünde saılanyp alynmagy hem tötänden däldir.
Bu gün ençeme asyrlar geçenden soň, güıçli we gaıduwsyz, akylly, çydamly, wepaly alabaılar özboluşly medeniıetimiziň aırylmaz bölegine öwrüldi diıip, hormatly Prezidentimiz alabaılary gullukda ulanmak boıunça ıöriteleşdirilen merkezleri döretmegi tabşyrdy.
Geçen hepdede hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Energetika Hartiıasynyň Baş sekretary Urban Rusnak bilen duşuşdy. Duşuşygyň barşynda taraplar energetika ulgamynda halkara hyzmatdaşlygyň möhüm meseleleri boıunça pikir alyşmaga hem-de Türkmenistanyň 2017-nji ıylda Energetika Hartiıasynyň Konferensiıasyna başlyklyk etmegini nazara almak bilen, bilelikdäki işiň meıilnamasyny ara alyp maslahatlaşdylar. Şunuň bilen baglylykda, jenap Urban Rusnak ählumumy energetika howpsuzlygyny üpjün etmäge täze çemeleşmeleri öz içine alıan möhüm halkara başlangyçlaryň birnäçesini öňe süren ıurdumyzyň işjeň ornuna ıokary baha berdi. Energiıa serişdeleriniň üstaşyr geçirilmeginiň halkara-hukuk taıdan kadalaşdyrylmagy bilelikdäki işiň möhüm ugurlarynyň biri hökmünde görkezildi. Munuň özi İewropa we Aziıa döwletleriniň onlarçasyny birleşdirıän Energetika Hartiıasynyň möhüm wezipeleriniň biri bolup durıar. Şunuň bilen baglylykda, türkmen tarapynyň teklibi boıunça kabul edilen BMG-niň degişli Kararnamasynyň ähmiıeti nygtaldy.
İurdumyzyň jemgyıetçilik-syıasy durmuşynyň esasy wakasyna — 12-nji fewralda boljak Türkmenistanyň Prezidentiniň saılawlaryna taııarlygyň jemleıji pursady geldi. Saılaw çäresine 2017-nji ıylda ilkinji gezek üç partiıa, ıagny Demokratik partiıa, Senagatçylar we telekeçiler partiıasy hem-de Agrar partiıa gatnaşar. Merkezi saılaw topary syıasy partiıalar we teklipçi toparlar tarapyndan hödürlenen resminamalara garap, ıokary döwlet wezipesine dalaşgärleriň dokuzysyny bellige aldy. Dalaşgärleriň saılawçylar bilen duşuşygy ıurdumyzyň ähli welaıatlarynda we paıtagtymyzda geçirildi. Dalaşgärleriň saılawçylar bilen meıilleşdirilen 48 duşuşygynyň 47-si geçirildi.
Şeıle hem häzirki wagtda milli telewideniıede ıokary döwlet wezipesine dalaşgärleriň çykyşlarynyň ikinji tapgyry tamamlanıar. 2-nji fewralda bolsa uzak wagtlyk iş saparlaryna ıa-da dynç alşa gidıän raıatlar hem-de beıleki sebäplere görä, saılawlar güni — 12-nji fewralda saılaw uçastogyna gelip bilmejek we has mynasyp dalaşgäre ses berip bilmejek raıatlar üçin öňünden ses berilmegi başlandy.
Türkmenistanda Saılawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparyň habar berşi ıaly, saılawlaryň öň ıanyndaky möwsümiň hemme tapgyrlary öz wagtynda hereket edıän milli kanunçylygyň hem-de umumy kabul edilen halkara kadalarynyň talaplaryna laıyklykda guraldy. İurdumyzyň saılaw uçastoklarynyň 2548-si, şeıle hem Türkmenistanyň daşary ıurtlardaky diplomatik wekilhanalarynyň ıanynda döredilen saılaw uçastoklarynyň 39-sy işe doly taııar edildi.
Saılawlaryň adalatly geçmegine oňa syn etmäge gatnaşıan milli synçylar, Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyndan bolan daşary ıurtly synçylar we türkmen tarapynyň başlangyçlary boıunça çagyrylan İHHG-niň Demokratik institutlar we adam hukuklary edarasynyň baha beriji topary ıardam berer. Olaryň ählisine saılawlaryň öňüsyrasynda bolşy ıaly, gönüden-göni ses berilıän gününde hem paıtagtymyzyň we ıurdumyzyň ähli welaıatlarynyň saılaw uçastoklaryna baryp görmäge mümkinçilik döredildi.
Aşgabatda Hazarıaka döwletleriniň arasynda söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk hakynda Ylalaşygyň taslamasyny ara alyp maslahatlaşmak boıunça Hazarıaka döwletleriniň ygtyıarly wekilleriniň mejlisi geçirildi. Bu resminamanyň döredilmegi barada başlangyçlar we anyk teklipler 2014-nji ıylyň sentıabrynda Russiıa Federasiıasynyň Astrahan şäherinde geçirilen Hazarıaka döwletleriniň Baştutanlarynyň IV sammitinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan teklip edilipdi.
Sebitiň ıurtlarynyň hökümet we işewür toparlarynyň wekilleri üçin netijeli gepleşikleriň meıdançasyna öwrülmeli, dünıä işewürleri, abraıly halkara guramalary bilen önjeıli gatnaşyklary ıola goımaga ıardam etjek hemişelik hereket edıän Hazar Ykdysady Forumyny döretmek boıunça Türkmenistanyň tekliplerini durmuşa geçirmäge aıratyn üns berildi.
Mejlisiň bäşinji çagyrylyşynyň nobatdaky on sekizinji maslahatynda döwlet hukuk ulgamyny döwrebaplaşdyrmak bilen baglylykda işlenip düzülen täze kanunlaryň hem-de kadalaşdyryjy-hukuk namalarynyň birnäçesi kabul edildi. Deputatlar “Binagärlik işi hakynda” Türkmenistanyň Kanunynyň taslamasyna garap, ıurdumyzda ıaıbaňlandyrylan deňi-taıy bolmadyk gurluşygyň depginlerine aıratyn üns berdiler. Ähli ıerlerde köp sanly senagat, durmuş we medeni maksatly desgalar, obalar we şäherçeler gurulıar.
Gurluşyk we binagärlik ulgamynda innowasion tehnologiıalary hem-de iň gowy dünıä tejribesini ornaşdyrmak adamlaryň ıokary durmuş derejesini üpjün etmäge gönükdirilen giň gerimli özgertmeleri amala aşyrmakda esasy wezipeler bolup durıar. Şeılelikde, geçen hepdede ıurdumyzyň ähli sebitlerinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boıunça badalga alan maıyp adamlar hem-de durmuş goraglylygyna aıratyn mätäçlik çekıän raıatlar üçin mugt ıaşaıyş jaılaryny gurmak hakyndaky maksatnamanyň çäklerinde 4 gatly ıaşaıyş jaılarynyň düıbüni tutmak dabarasy boldy.
Täze desgalarda mümkinçilikleri çäkli adamlar üçin iň amatly şertleri döretmek göz öňünde tutulıar. Bagy-bossanly ıanaşyk ıerlerde futbol, woleıbol, basketbol oınamak üçin meıdançalar, çagalaryň oınamagy üçin meıdançalar gurlar.
Geçen hepde Daşoguz serhet galasynyň täze binalar toplumynyň dabaraly açylyşy boldy. Türkmenistanyň Prezidentiniň, ıurdumyzyň İaragly Güıçleriniň Belent Serkerdebaşysynyň başlangyjy boıunça harby özgertmeleri amala aşyrmagyň çäklerinde gurlan döwrebap toplum gulluk hem-de durmuş desgalaryny, sport toplumyny, lukmançylyk bölümini, naharhanany, kitaphanany we beılekileri öz içine alıar. Täze aragatnaşyk bölüminde serhetçiler üçin aragatnaşygyň we dolandyrmagyň döwrebap serişdeleri bar. Serhet galasynyň çäginde atlary we gulluk itlerini saklamak hem-de tälim bermek üçin ähli şertler göz öňünde tutulan ıörite binalar gurlupdyr. Bu bolsa mähriban Watanymyzyň mukaddes çäkleriniň goragçylarynyň hemişelik hemralaryny we kömekçilerini peıdalanmagyň netijeliligini ıokarlandyrar.
Dynç günleri paıtagtymyzyň we welaıatlaryň tokaı-seıilgäh zolaklarynda bagy-bossanlyk ıowary geçirildi. Onuň barşynda ozal oturdylan nahallara ideg edildi. Döwlet Baştutanymyz Türkmenistany bagy-bossanlyga öwürmek boıunça ıaıbaňlandyrylan maksatnamany durmuşa geçirmäge köpçülikleıin gatnaşmagyň ähmiıetini belläp, ıaş nahallara ideg etmegiň meselelerine jogapkärli çemeleşmegiň wajypdygyny hemişe nygtaıar. Paıtagtymyzy, mähriban Watanymyzyň obadyr şäherlerini gurşap alıan uly tokaı seıilgäh zolaklarynyň bölegi bolan, täze bagy-bossanly meıdanlar sahawatly türkmen topragyna has hem bezeg berer.
Mahlasy, geçen hepdäniň wakalary ıurdumyzda oba hojalyk toplumyny senagatlaşdyrmagy çaltlandyrmak, türkmen topragynyň tebigy baılyklaryny rejeli we netijeli peıdalanmak, Berkarar döwletimiziň bagtyıarlyk döwründe hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan amala aşyrylıan özgertmeleriň strategik wezipesi bolan adamlaryň durmuşy üçin iň gowy şertleri döretmek bilen baglanyşykly geçirilıän uly özgerişlikleri aıdyň görkezdi.