1 ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ LİSANSÜSTÜ EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Atatürk Üniversitesine bağlı lisansüstü eğitim veren enstitüler tarafından yürütülen lisansüstü eğitim-öğretim ve sınavlara ilişkin esasları düzenlemektir. Kapsam MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik; tezli ve tezsiz yüksek lisans, doktora, sanatta yeterlik, bilimsel hazırlık programı, özel öğrenci ve benzeri programlara ilişkin öğrenci kabulü, ders plan ve programları, sınavlar, tez, diploma ve bunların gerektirdiği faaliyetlerin düzenlenmesi ile ilgili hükümleri kapsar. Dayanak MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 14 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar MADDE 4 (1) Bu Yönetmelikte geçen; a) AGNO: Ağırlıklı genel not ortalamasını, b) AKTS: Avrupa kredi transfer sistemini, c) ALES: Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavını, ç) Anabilim/Anasanat dalı: İlgili enstitü anabilim/anasanat dalını, d) Danışman: Öğrenciye ders, seminer, tez ve benzeri çalışmalarında rehberlik eden öğretim üyesini, e) Enstitü: Atatürk Üniversitesine bağlı lisansüstü eğitim-öğretim yapan enstitüleri, f) Enstitü Kurulu: İlgili enstitü kurulunu, g) Enstitü Yönetim Kurulu: İlgili enstitü yönetim kurulunu, ğ) KPDS: Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavını, h) KPDS/ÜDS eşdeğeri sınavlar: Yükseköğretim Kurulu yetkili kurullarınca KPDS veya ÜDS ye eşdeğer kabul edilen sınavları, ı) Rektör: Atatürk Üniversitesi Rektörünü, i) Senato: Atatürk Üniversitesi Senatosunu, j) TUS: Tıpta uzmanlık sınavını, k) Uygulama esasları: İlgili enstitü için Senato tarafından onaylanmış uygulama esaslarını, l) ÜDS: Üniversitelerarası Kurul Yabancı Dil Sınavını, m) Üniversite: Atatürk Üniversitesini, n) Yarıyıl süresi: Bir yarıyıla ait ders kayıt başlangıç tarihi ile takip eden ders kayıt başlangıç tarihi arasındaki süreyi, o) YÖK: Yükseköğretim Kurulunu ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM Lisansüstü Programların Açılması, Kontenjanların Belirlenmesi, Programlara Başvuru, Kayıt ve Kabul Şartları Lisansüstü program açma teklifleri MADDE 5 (1) Lisansüstü programlar; a) Enstitülerin anabilim/anasanat dalları; ilgili fakültelerin bölüm, anabilim/anasanat dalları esas alınarak açılır ve yürütülür. Lisansüstü programlar ilgili mevzuat hükümlerine göre açılır. b) Açılan programlar enstitü anabilim/anasanat dalları ile aynı adları taşır. Ancak, ilgili enstitünün teklifi, Senatonun kararı ve YÖK onayı ile o enstitü anabilim/anasanat dallarından değişik bir ad taşıyan disiplinlerarası lisansüstü programlar ve aynı usule tabi olmak kaydıyla, yurtiçi ve/veya yurtdışındaki üniversiteler ile ortak lisansüstü programlar da açılabilir. Kontenjanların belirlenmesi ve ilanı MADDE 6 (1) Lisansüstü programlara hangi lisans ve yüksek lisans programlarından mezun olanların başvurabileceği, Üniversitelerarası Kurul kararı ile belirlenir. Belirlenen bu programlar dışında öğrenci kabulüne ilişkin usul ve esaslar Senato tarafından tespit edilir. (2) Öğrenci kontenjanları ve kontenjanlarla ilgili özel şartlar, ilgili enstitünün uygulama esaslarına göre, ilgili anabilim/anasanat dalı başkanlığınca hazırlanır, enstitü kurulunda görüşülüp karara bağlanarak, Rektör oluru ile ilan edilir. Söz konusu ilan her yarıyıl başında öğrenci almak üzere verilebilir.
2 (3) Öğrenci alınacak lisansüstü programlar, başvuru şartları, son başvuru tarihi, istenilen belgeler ve diğer hususlar Üniversitenin internet sitesinden duyurulur. Yüksek lisans programına başvuru şartları ve değerlendirme MADDE 7 (1) Tezli veya tezsiz yüksek lisans programına başvurular ve başvuruların değerlendirilme işlemleri, ilgili enstitü müdürlüğü tarafından düzenlenir ve yürütülür. (2) Başvurular, başvuru ilanında belirtilen belgelerle başvuru süresi içinde ilgili enstitü müdürlüğüne yapılır. (3) Öğrencinin herhangi bir anabilim/anasanat dalında tezli veya tezsiz yüksek lisans programına başvurabilmesi için; ilgili enstitü kurulunun belirlediği alanda lisans diplomasına ve programın ilgili olduğu puan türünde en az 55 ALES puanına sahip olması gerekir. Güzel Sanatlar Fakültesi ile Konservatuar öğrencilerinden ALES e girmiş olma şartı aranmaz. (4) Yüksek lisans programlarına başvuran adaylar; ilgili anabilim dalının ALES puanının %60'ı ile lisans AGNO sunun % 40'ının toplamı en az 55 olmak şartı ile ve en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere sıralanır, ilgili anabilim/anasanat dalı için ilan edilen kontenjanlara yerleştirilir. (5) Güzel sanatlar eğitimi anabilim dallarında; ALES puanının % 50 si, lisans AGNO sunun % 30 u, yeterlik sınav notunun % 20 si alınarak toplanır. Bu toplamın 55 den az olmaması gerekir. Adaylar, en yüksek puandan başlamak üzere ilgili anabilim/anasanat dalı için ilan edilen kontenjanlara yerleştirilir. (6) Güzel Sanatlar Fakültesi anasanat dalları yüksek lisans programlarına öğrenci kabulünde adayların, dosya incelemesi şeklinde yapılan yeterlik sınavı notunun % 60 ı, lisans AGNO sunun % 40 ı alınarak toplanır. Bu toplamın 55 puandan az olmaması gerekir. Adaylar, en yüksek puandan başlamak üzere ilgili anabilim/anasanat dalı için ilan edilen kontenjanlara yerleştirilir. Doktora programına başvuru şartları ve değerlendirme MADDE 8 (1) Doktora programına başvurular ve başvuruların değerlendirilme işlemleri ilgili enstitü müdürlüğü tarafından düzenlenir ve yürütülür. (2) Başvurular, başvuru ilanında belirtilen belgelerle başvuru süresi içinde ilgili enstitü müdürlüğüne yapılır. (3) Doktora programına başvurabilmek için adayların; bir lisans veya yüksek lisans diplomasına veya hazırlık sınıfları hariç en az on yarıyıl süreli tıp, diş hekimliği, eczacılık ve veteriner fakülteleri diplomasına veya Sağlık Bakanlığınca düzenlenen esaslara göre bir laboratuvar dalında kazanılan uzmanlık yetkisine sahip olmaları gerekir. (4) Yüksek lisans diplomasıyla başvuranlarda, ilgili ALES puanının en az 55 olması şartı aranır. (5) Dört yıllık lisans diploması ile doktora programına başvurabilmek için, ilgili ALES puanının en az 85 puan olması şartı aranır. Ayrıca, ALES puanının %60'ı ile lisans AGNO sunun % 40'ının toplamının 90 puandan az olmaması gerekir. (6) Doktora programına, öğrenci kabulünde adayın ÜDS den en az 55 puan veya Üniversitelerarası Kurulca kabul edilen bir sınavdan bu puana eşdeğer bir puana sahip olması gerekir. (7) Tıp Fakültesi mezunu olup, temel tıp bilimleri doktora programlarına başvuran adaylardan sayısal ALES veya TUS belgelerinden biri istenir. TUS puanı ile başvuranların en az 50 temel tıp puanı almış olması gerekir. (8) Doktora programına yüksek lisans diploması ile müracaat eden adayların, ilgili ALES puanının % 60'ı, lisans AGNO sunun % 20 si ve yüksek lisans not ortalamasının % 20 sinin toplamı alınarak hesaplanan yerleştirme puanının 65 puandan az olmaması gerekir. Adaylar en yüksek puandan başlanarak ilan edilen kontenjanlara yerleştirilir. (9) Doktora programına, dört yıllık lisans diploması ile başvuranlar ise, bu maddenin beşinci fıkrasında belirtilen şartları sağlamak kaydı ile ALES puanının % 60'ı ile lisans ağırlıklı not ortalamasının % 40'ının toplamı alınarak ilgili programın sıralamasına dahil edilirler. Sanatta yeterlik çalışmasına başvuru ve kabul şartları MADDE 9 (1) Sanatta yeterlik çalışmasına başvurabilmek için adayların bir lisans veya yüksek lisans diplomasına sahip olmaları ve ÜDS den en az 55 puan veya Üniversitelerarası Kurulca kabul edilen bir yabancı dil sınavından eşdeğer puan almış olmaları gerekir. (2) İlgili enstitü bünyesinde yürütülen sanatta yeterlik çalışmasına başvurabilmek için ALES e girmiş olma şartı aranmaz. Bu çalışmalara yüksek lisans derecesi ile başvuran adayların öğrenciliğe kabulünde dosya incelenmesi şeklinde yapılan yeterlilik sınavı notunun % 60 ı, lisans not ortalamasının % 20 si ve yüksek lisans not ortalamasının % 20 sinin toplamı en az 65 puan; lisans derecesi ile başvuran adayların öğrenciliğe kabulünde ise yeterlilik sınav notunun % 60 ı ile lisans not ortalamasının % 40 nın toplamının en az 90 puan olması gerekir. Değerlendirme bu toplam puana göre yapılır. Bu şekilde yapılan sıralamaya göre adaylar, en yüksek puandan başlamak üzere ilan edilen kontenjanlara yerleştirilir.
3 Temel tıp bilimlerinde doktora programlarına başvuru ve kabul şartları MADDE 10 (1) Temel tıp bilimlerinde doktora programlarına başvurabilmek için Tıp Fakültesi mezunlarının; lisans diplomasına, en az 50 temel tıp puanına veya en az 55 ALES sayısal puanına sahip olmaları gerekir. (2) Tıp Fakültesi mezunu olmayanların Diş Hekimliği, Eczacılık ve Veteriner Fakültesi lisans diplomasına, diğer fakülte ve yüksekokul mezunlarının yüksek lisans diplomasına sahip olmaları ve sayısal ALES puanlarının en az 55 olması gerekir. Ayrıca, fakülte veya yüksekokul mezunlarından yüksek lisans derecesine sahip olanların lisans mezuniyet not ortalamasının % 20 si, yüksek lisans mezuniyet not ortalamasının % 20 si ile sayısal ALES puanının % 60 ının toplamının en az 65 olması gerekir. (3) Temel tıp puanı; TUS un temel tıp bilimleri testi-1 inci bölümünden elde edilen standart puanın %70 i ile klinik tıp bilimleri testinden elde edilen standart puanın %30 unun toplanmasıyla elde edilir. (4) Tıp Fakültesi mezunlarının mezuniyet not ortalamasının % 50 si ile temel tıp puanının % 50 sinin toplamının en az 55 puan olması veya mezuniyet not ortalamasının % 40 ı ile sayısal ALES puanının % 60 ının toplamının en az 65 puan olması gerekir. (5) Adayın başvurduğu doktora programına yerleşebilmesi için, hazırlık sınıfları dışında en az on yarıyıl süreli tıp, diş hekimliği, eczacılık ve veteriner fakülteleri mezunlarının, mezuniyet not ortalamasının % 40 ı ve ALES sayısal puanının/temel tıp puanının % 60 ının toplamının en az 65 puan olması gerekir. (6) Dört yıllık lisans diploması ile doktora programlarına başvuracak olan adayların sayısal ALES puanının en az 85 olması gerekir. Ayrıca, sayısal ALES puanının % 60 ı ile lisans not ortalamasının % 40 ının toplamının en az 90 puan olması gerekir. (7) Temel tıp Bilimlerinde doktora programına öğrenci kabulünde, ÜDS den en az 55 puan veya Üniversitelerarası Kurulca kabul edilen bir sınavdan bu puana eş değer bir puanın alınması zorunludur. (8) Farklı mezuniyet programları için yukarıda belirtilen asgari başvurma kriterlerinde belirtilen yüzde oranları dikkate alınarak yerleştirme puanları hesaplanır ve tek bir sıralama listesi oluşturulur. Adayların yerleştirilmesi bu sıralamaya göre yapılır. (9) Yabancı uyruklu öğrenciler için ana dilleri dışında İngilizce, Fransızca ve Almanca dillerinden birinden ÜDS den en az 55 puan veya Üniversitelerarası Kurulca kabul edilen bir sınavdan bu puana eşdeğer bir puan alınması zorunludur. Yabancı uyruklu adaylarla yurt dışında ikamet eden Türk vatandaşların lisansüstü programlara kabul şartları MADDE 11 (1) Yabancı uyruklu adaylar; YÖK kararlarında belirtilen esaslar çerçevesinde, lisansüstü programlara kabul edilirler. Adayların başvuru işlemleri ilgili enstitü müdürlüğü tarafından yürütülür. (2) Yabancı uyruklu adaylarla yurt dışında ikamet eden Türk vatandaşlarının lisansüstü programlara başvurularında; a) Yüksek lisans programlarına başvuracak adayların, ilgili anabilim/anasanat dalında YÖK tarafından denkliği tanınan bir lisans diplomasına sahip olmaları gerekir. b) Doktora programlarına başvuracak adayların, ilgili anabilim/anasanat dalında YÖK tarafından denkliği tanınan bir yüksek lisans diplomasına sahip olmaları, kendi ana dillerinin dışında İngilizce, Almanca, Fransızca, Rusça veya YÖK tarafından kabul edilen dillerin birinden en az 55 ÜDS veya KPDS puanı veya YÖK tarafından kabul edilen dil sınavlarının birinden eşdeğer puan almak gerekir. c) Ayrıca yurtdışında ikamet eden Türk uyruklu adaylarda ilgili ALES puanının en az 55 olması şartı aranır. (3) Adayların lisans ve/veya lisansüstü programlarda okudukları dersler ve başarı notları, diğer kişisel bilgi ve belgeleri ile ilgili olarak anabilim dalının görüşü alınır ve başvurdukları lisansüstü programa enstitü yönetim kurulu kararı ile kabul edilirler. (4) Yabancı uyruklu öğrenciler, ilgili enstitü yönetim kurulunun belirlediği üç kişilik jüri tarafından yapılacak Türk dili sınavından 100 üzerinden en az 70 puan almak zorundadır. Sınavda başarısız olan öğrenciler, Türkçe öğrenmek için bir yıl izinli sayılır. Bir yıl içinde aynı şekilde yapılacak Türk dili sınavında da başarılı olamayan öğrencilerin yüksek lisans ve doktora programlarıyla ilişikleri kesilir. İlgili enstitü yönetim kurulu tarafından kabul edilen Türkçe başarı belgesine sahip adaylar Türkçe dil sınavından muaf sayılır. (5) Yabancı uyruklu adayların lisans veya yüksek lisans diplomalarının denkliğinde YÖK tarafından alınan kararlar uygulanır. Bu kararlara aykırı bir durumun belirlenmesi halinde programa devam eden öğrencilerin ilişikleri kesilir, mezun olanların da diplomaları iptal edilir. (6) Yabancı uyruklu öğrenciler, ilgili anabilim/anasanat dalının görüşü doğrultusunda bilimsel hazırlık programına tabi tutulabilir. Bu program en çok bir takvim yılı olup, bu sürede bilimsel hazırlık programını tamamlayamayan öğrencilerin enstitü ile ilişiği kesilir. Bilimsel hazırlık programını başarı ile tamamlayan öğrenciler, eğitim öğretimlerine bu Yönetmeliğe göre devam eder.
4 (7) Kayıt hakkı kazanan yabancı uyruklu öğrencilerin geçici kayıtları ilgili enstitüye yapılır ve öğrencilik işlemleri başlatılır. Bu öğrencilerin mezun oldukları yüksek öğretim kurumunun YÖK tarafından denkliği kabul edildikten sonra kesin kayıtları yapılır, aksi takdirde adayların ilgili enstitü ile ilişikleri kesilir. Öğretmen yetiştirme alanlarındaki lisansüstü programlar MADDE 12 (1) Öğretmen yetiştirme alanlarındaki lisansüstü programlara öğrenci kabulü, değerlendirme ve verilecek diplomalara ilişkin usul ve esaslar ile bu programların asgari müşterek dersleri ve uygulamaları ilgili mevzuat hükümlerine göre yapılır. Öğretim elemanı yetiştirilmesi MADDE 13 (1) Yeni kurulan veya gelişmekte olan üniversitelere veya yüksek teknoloji enstitülerine alınan araştırma görevlileri, 2547 sayılı Kanuna göre YÖK ün belirleyeceği şartlara uygun olarak, bulundukları üniversitenin teklifi ile yeniden değerlendirme veya sınav yapılmasına gerek kalmadan lisansüstü eğitime ek kontenjanlı olarak kabul edilebilirler. Bu adayların kabulünde ilgili anabilim/anasanat dalının öğrenci kabul onayı ve bu Yönetmelikte yer alan asgari başvuru şartları aranır. (2) Söz konusu araştırma görevlilerinin tez projeleri, kendi üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünün bilimsel araştırma birimleri bütçesinden ve/veya bulundukları üniversitelerde bu amaca özel olarak tahsis edilmiş projelerden desteklenir. Yabancı dil hazırlık sınıfına öğrenci kabulü MADDE 14 (1) Enstitülerde yabancı dil hazırlık sınıfı, Atatürk Üniversitesi Yabancı Diller Yüksek Okulu tarafından yürütülür. Yabancı dil hazırlık sınıfına kayıtlı enstitü öğrencilerinin; kayıt, eğitim-öğretim, başarı ve muafiyet gibi işlemleri ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür. (2) Tezli yüksek lisans programlarını kazanan öğrenciler, kabul edildikleri programda yabancı dil hazırlık sınıfının zorunlu olması durumunda, muaf olanlar hariç, yabancı dil hazırlık sınıfına kayıt yaptırmak ve devam etmek zorundadırlar. (3) Tezli ve tezsiz yüksek lisans öğrencileri, isteğe bağlı yabancı dil hazırlık sınıfına kayıt yaptırabilir. Bu durumdaki öğrenciler, bir yıllık yabancı dil hazırlık sınıfı süresi tamamlanmadan yerleştirildikleri programa devam edemezler. (4) Yabancı dil hazırlık sınıfına kayıtlı öğrenciler, eşzamanlı olarak yüksek lisans, ders, seminer, tez gibi çalışmaları yürütemezler. Lisans ve yüksek lisans not ortalamalarının dönüştürülmesi MADDE 15 (1) Lisansüstü öğrenci alımlarında dörtlük sistemdeki notların yüzlük sistemdeki karşılıkları YÖK ün not dönüşüm tablosuna göre yapılır. Bilimsel hazırlık programı MADDE 16 (1) Yüksek lisans ve doktora programlarında, nitelikleri aşağıda belirtilen adayların eksikliklerini gidermek amacıyla ilgili anabilim dalının teklifi, enstitü yönetim kurulu kararı ile bilimsel hazırlık programı uygulanabilir. (2) Bilimsel hazırlık programına; a) Lisans derecesini başvurdukları yüksek lisans veya doktora programından farklı alanda almış olan adaylar, b) Lisans derecesini başvurdukları yükseköğretim kurumu dışındaki yükseköğretim kurumlarından almış olan yüksek lisans programı adayları, c) Lisans veya yüksek lisans derecelerini başvurdukları yükseköğretim kurumu dışındaki yükseköğretim kurumlarından almış olan doktora adayları, ç) Lisans veya yüksek lisans derecesini başvurdukları doktora programından farklı alanda almış olan adaylar kabul edilir. (3) Bilimsel hazırlık programına bu Yönetmeliğin 7, 8, 9 ve 10 uncu maddelerine göre öğrenci kabul edilir. (4) Bilimsel hazırlık programında alınması zorunlu dersler, ilgili lisansüstü programı tamamlamak için gerekli görülen derslerin yerine geçemez. Ancak, bilimsel hazırlık programındaki bir öğrenci, bilimsel hazırlık derslerinin yanı sıra ilgili anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile lisansüstü programa yönelik dersler de alabilir. Bilimsel hazırlık programı en az 12, en fazla 30 (otuz) kredilik ders yükünden oluşur. (5) Bilimsel hazırlık programı ile ilgili devam, ders sınavları, ders notları, derslerden başarılı sayılma şartları, ders tekrarı, kayıt silme ve diğer esaslar ilgili enstitünün uygulama esaslarına göre yürütülür. (6) Bilimsel hazırlık programında geçirilecek süre en çok bir akademik takvim yılıdır. Bu programda geçirilen süre, bu Yönetmelikte belirtilen yüksek lisans veya doktora programı sürelerine dâhil edilmez. Devamsızlık ve başarısızlık nedeniyle öğrenim süresi bir akademik takvim yılını aşacağı belirlenen öğrencinin enstitü ile ilişiği kesilir. (7) Bilimsel hazırlık sınıfı öğrencileri yaz okulundan ders alabilir.
5 Özel öğrenci kabulü MADDE 17 (1) Bir yükseköğretim kurumu mezunu olup, belirli bir konuda bilgisini arttırmak isteyenler, ilgili enstitü yönetim kurulu kararı ile lisansüstü derslere özel öğrenci olarak kabul edilebilir. (2) Özel öğrenci statüsünde ders alanlar öğrencilik haklarından yararlanamaz. Ancak, öğrenciler derse devam, sınav, disiplin ve benzeri yükümlülükleri yerine getirmek zorundadır. (3) Üniversitede özel öğrencilik statüsünde alınan derslerin kredilerinden en fazla % 50 si, daha sonra öğrencilik hakkı kazandığı programın derslerinin kredilerine sayılabilir. Hangi derslerin sayılacağı, anabilim dalı başkanlığının görüşü alınarak, Yönetim Kurulu kararı ile belirlenir. (4) Özel öğrenciler ile ilgili diğer hususlar enstitülerin uygulama esaslarında belirlenir. Yatay geçiş yoluyla öğrenci kabulü MADDE 18 (1) Üniversitede veya diğer bir yükseköğretim kurumunda, eşdeğer bir lisansüstü programda en az bir yarıyıl okumuş ve almış olduğu tüm dersleri başarı ile tamamlamış öğrenciler, lisansüstü programlara yatay geçiş yoluyla kabul edilebilir. (2) Doktora tez önerisi kabul edilmiş olan öğrenciler yatay geçiş yapamazlar. (3) Yatay geçiş için başvuruların en geç yarıyıl başlangıcından on gün öncesine kadar ilgili enstitü müdürlüğüne yapılması zorunludur. (4) Yatay geçiş yoluyla alınacak öğrenci sayıları ilgili anabilim/anasanat dallarının görüşleri alınarak ilgili enstitü kurulunda belirlenir ve yarıyıl başlamadan önce ilan edilir. (5) Yatay geçiş için başvuran öğrencinin not dökümü ve ders içerikleri, ilgili anabilim/anasanat dalı başkanlığı tarafından değerlendirilir. Anabilim/anasanat dalı başkanlığı gerekli görmesi halinde ilgili öğrencinin müracaat ettiği programa intibakı için ek dersler almasını önerebilir. Yatay geçiş işlemi, ilgili enstitü yönetim kurulu kararı ile kesinleşir. (6) Tezli ve tezsiz yüksek lisans programları arasında geçiş yapılmaz. Lisansüstü programlara kesin kayıt MADDE 19 (1) Programlara kayıt yaptırmaya hak kazanan asil ve yedek adayların listesi, ilgili enstitü tarafından kayıt tarihleri ile birlikte ilan edilir. (2) Kesin kayıt yaptırmaya hak kazanan adayların kayıtları, ilan edilen tarihlerde, adaylar tarafından bizzat yaptırılır. Ancak, haklı ve geçerli mazeretleri sebebiyle bizzat başvuramayan adaylar, belirledikleri vekilleri aracılığı ile kayıt süresi içerisinde kayıt yaptırabilir. Belirlenen kayıt tarihlerinde kayıt yaptırmayan adaylar kayıt hakkından vazgeçmiş sayılırlar. Bu adayların yerine yedek listedeki sıralamaya göre yerleştirme yapılır. (3) Eksik belge ile kesin kayıt yapılmaz. (4) Kesin kaydını yaptıran öğrencinin sunduğu belge ve bilgilerin doğru olmadığının belirlenmesi durumunda ilgili öğrencinin, hangi yarıyılda olduğuna bakılmadan ilgili enstitü ile ilişiği kesilir. Söz konusu öğrencinin mezun olması halinde kendisine verilmiş olan tüm belgeler, diploma dahil iptal edilir ve hakkında kanuni işlem yapılır. Lisansüstü programlara dönem kaydı MADDE 20 (1) Öğrenciler, her yarıyılda o yarıyıla ait öğrenci katkı payı makbuzu ile birlikte alacakları dersler veya yapacakları seminer, tez gibi çalışmalar için, enstitüye bizzat başvurarak dönem kaydı yaptırmak zorundadır. Ders kayıt işlemleri öğrenci otomasyon programı üzerinden de yapılabilir. Bu durumda, ders kayıt işlemlerinin öğrenciler tarafından ilgili danışman ve enstitü müdürlüğüne onaylatılması zorunludur. (2) Mazeretleri ilgili enstitü yönetim kurulunca kabul edilen öğrenciler dönem kayıtlarını belirledikleri vekilleri tarafından da yaptırabilirler. (3) Dönem ve/veya ders kayıtları, her yıl Senato tarafından onaylanan akademik takvime göre yapılır. (4) Öğrenciler, ders kayıtlarını takip eden iki hafta içinde kayıt yaptırdıkları dersi/dersleri danışman onayı ile bırakabilir veya yeni dersler alabilirler. (5) Kayıt süresi içerisinde dönem kaydını yaptırmayan öğrenciler, o yarıyıl devam etme hakkını kaybetmiş olur. Kaybedilen yarıyıl öğrenim süresinden sayılır. Birbirini izleyen iki yarıyılda dönem kaydını yaptırmayan öğrencinin ilgili enstitü ile ilişiği kesilir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Dersler, Sınavlar, Değerlendirme ve Başarı Dersler MADDE 21 (1) Lisansüstü programlarda dersler; ilgili enstitü/anabilim/anasanat dalı tarafından zorunlu ve seçmeli dersler ile kredisiz dersler şeklinde düzenlenebilir. (2) Bir lisansüstü dersin yarıyıl kredi değeri, bir yarıyıl devam eden bir dersin haftalık teorik ders saatinin tamamı ile haftalık uygulama veya laboratuar saatinin yarısının toplamı olup, uzmanlık alan dersi hariç, diğer dersler için 4 kredi ve 20 AKTS değerinden fazla olamaz. (3) Uzmanlık alan dersi; haftalık 5 kredi saat olup, öğretim üyesinin danışman olarak atandığı yarıyılda başlar, yarıyıl ve yaz tatilleri de dahil olmak üzere kesintisiz olarak öğrencinin öğrenim süresinin bitimine kadar devam eder. (4) Lisansüstü derslerle ilgili diğer düzenlemeler ilgili enstitünün uygulama esasları ile belirlenir.
6 Derslere devam MADDE 22 (1) Lisansüstü programlarda alınan derslerden sınava girebilmek için %70 devam şartı aranır. (2) Devam yükümlülüğü, dersi veren öğretim üyesi tarafından takip edilir ve ilgili enstitü müdürlüğü tarafından denetlenir. Sınavlar MADDE 23 (1) Sınavlar; kısa süreli sınav, ara sınavı, yarıyıl sonu sınavı, mazeret sınavı, muafiyet sınavı ve bütünleme sınavlarından oluşur. (2) Sınavlar; yazılı, sözlü veya hem yazılı hem sözlü ve/veya uygulamalı olarak çeşitli türlerde yapılabilir. Ancak özellik gösteren dersler/uygulamalar için sınavlar en az üç öğretim üyesi tarafından sözlü ve uygulamalı da yapılabilir. Sınavların türleri, ilgili yarıyılın ilk iki haftası içerisinde duyurulur. (3) Her ders için en az bir ara sınav yapılır. (4) Ara sınavların süresi bir ders saati, yarıyıl sonu sınavı ile bütünleme sınavlarının süresi iki ders saatidir. (5) İlgili enstitü yönetim kurulunun uygun göreceği mazeretler sebebiyle, ara sınavlara ve bütünleme sınavlarına giremeyen lisansüstü öğrencilere, enstitü yönetim kurulunca mazeret sınav hakkı verilir. Kısa süreli sınavlar ile yarıyıl sonu sınavları için mazeret sınav hakkı verilmez. Sınavlarda değerlendirme ve başarı MADDE 24 (1) Ders başarısının tespitine ilişkin esaslar şunlardır: a) Sınavlar 100 üzerinden verilen puanlar ile değerlendirilir. b) Başarı notu, ara sınav not ortalamasının % 30 u ile yarıyıl sonu sınavı veya bütünleme sınavının % 70 inin toplamı alınarak hesaplanır. c) Tezli ve tezsiz yüksek lisans programlarında başarı notu, 100 puan üzerinden en az 65 puan; doktora ve sanatta yeterlik programlarında ise 100 puan üzerinden en az 75 puandır. ç) 100 puan üzerinden alınan başarı notunun harf notu ve dörtlük sistem karşılıkları aşağıdaki Tablo 1 de belirtildiği gibidir: Tablo 1 Başarı Notunun Harf Notu ve Dörtlük Sisteme Çevrim Tablosu Harf Notu Katsayısı Başarı Notu AA4, BA3, BB3, CB2, CC2, FF 0, G (Geçer) Kredisiz dersler, uzmanlık alan dersi, seminer ve tez çalışmasının başarı ile tamamlanması halinde kullanılır. M (Muaf) Yatay geçişle gelen öğrencilerin önceki programlarında başarılı oldukları veya daha önce başka bir lisansüstü programa kayıtlı iken alıp başardıkları ders/derslerden ilgili yönetim kurulu kararı ile muaf tutuldukları durumda kullanılır. D (Devamsız) Dersin devam yükümlüğüne ilişkin şartların yerine getirilmemesi durumunda kullanılır. FF notu olarak değerlendirilir. K (Kalır) Kredisiz dersler, uzmanlık alan dersi, seminer ve tez çalışmasının başarısızlığı durumu için kullanılır. E (Eksik Not) Mazeret hakkı verilen sınav için verilen nottur. Mazeret sona erdiğinde verilen hakla başarılamaması durumunda E notu, K veya FF notuna dönüşür. d) Başarı notu (G), (M), (K) ile takdir edilen dersler not ortalaması hesaplamasında değerlendirmeye alınmaz. Sınavlarda kopya MADDE 25 (1) Sınav esnasında veya sınav evrakının incelenmesi sırasında kopya yaptığı, kopya yaptırdığı veya kopya yapılmasına yardım ettiği tespit edilen öğrenci o sınavdan sıfır (0) almış sayılır. Bu öğrenciler hakkında ayrıca ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem yapılır. Notların ilanı MADDE 26 (1) Öğretim üyeleri, lisansüstü programlarda yer alan derslerin sınav sonuçlarını, sınav evrakı ve protokolünü yarıyıl sonu sınavlarının tamamlanmasını takip eden en geç onbeş gün içinde anabilim/anasanat dalı başkanları aracılığı ile ilgili enstitü müdürlüğüne gönderir. (2) Ara sınav ve kısa sınav notları ilgili anabilim/anasanat dalı başkanlığınca ilan edilir. (3) Yarıyıl sonu/yılsonu ders notları, tez, seminer, yeterlik gibi her türlü çalışmaların başarı durumu, ilgili enstitü müdürlüğüne ulaştırılması ve onayı ile kesinleşir; öğrenci işleri otomasyon programında veya duyuru panolarında ilan edilir.
7 Sınav sonuçlarına itiraz MADDE 27 (1) Öğrenciler, her türlü sınav sonuçlarının ilan edilmesinden itibaren en geç beş iş günü içinde ilgili enstitü müdürlüğüne dilekçe ile başvurarak sınav evrakının ve/veya başarı notunun incelenmesini isteyebilir. (2) Enstitü yönetimi bu sınav evrakını ve/veya başarı notunu, maddi hata yönünden ilgili öğretim üyesine yeniden inceletebilir. Sınav evrakı ve/veya başarı notunda, ilgili öğretim üyesi tarafından maddi bir hata tespit edilirse, bu hata ilgili enstitü yönetim kurulu kararı ile düzeltilir ve verilen karar, başvuru tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde öğrenciye bildirilir. Ders tekrarı MADDE 28 (1) Kayıt yaptırılan derslerin başarılması zorunludur. (2) Derslerden başarısız olan öğrenciler, başarısız oldukları dersleri açıldıkları ilk yarıyılda tekrarlamak zorundadır. Öğrenciler, bu derslerin en geç müteakip iki yarıyıl içerisinde açılmaması durumunda, danışman ve ilgili anabilim/anasanat dalı başkanlığınca önerilen ve enstitü yönetim kurulunca onaylanan eşdeğer dersleri alırlar. (3) Ders tekrarından veya eşdeğer dersten başarısızlık halinde öğrencinin enstitü ile ilişiği kesilir. (4) Öğrenciler, genel not ortalamalarını yükseltmek amacıyla başarılı oldukları dersleri bir kez tekrarlayabilir. Başarı ortalaması hesabında tekrarlanan dersler için öğrencinin aldığı en son not geçerlidir. (5) Not ortalamasını yükseltmek için tekrar edilen derslerin başarısızlığı halinde, bu Yönetmelikte dersler için belirlenen azami sürenin dolması durumunda öğrencinin enstitüyle ilişiği kesilir. Ders başarı ortalaması MADDE 29 (1) Öğrencinin aldığı tüm notlar not döküm belgesine işlenir. (2) Öğrencinin başarı durumu; yüzlük ve/veya dörtlük sistemlere göre AGNO olarak hesaplanır. AGNO; öğrencinin lisansüstü programda öğrenimine başladığı andan itibaren, tamamlamış olduğu yarıyıl da dâhil olmak üzere, o güne kadar kayıt yaptırdığı her dersin kredi saatinin yüzlük sistemde o dersin başarı notu, dörtlük sistemde ise başarı notunun bu Yönetmeliğin 24 üncü maddesinde belirtilen ağırlık katsayısı ile çarpılarak tamamının toplanmasından elde edilen sayının, toplam kredi saatine bölünmesi ile hesaplanır. Bölme sonucu, virgülden sonra iki hane olacak şekilde yuvarlatılır. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Tezli Yüksek Lisans Programı Programın amaç ve kapsamı MADDE 30 (1) Tezli yüksek lisans programının amacı, öğrencinin bilimsel araştırma yaparak yeni bilgilere erişme, bilgiyi değerlendirme ve yorumlama yeteneği kazanmasını sağlamaktır. Bu program toplam 24 krediden az olmamak şartıyla en az sekiz adet ders, bir seminer dersi ve tez çalışmasından oluşur. Seminer dersi ve tez çalışması kredisizdir. Seminer çalışması tamamlandıktan ve danışmanın onayından sonra öğrenci tarafından sunumu yapılır, başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. Öğrenci, en geç üçüncü yarıyılın başından itibaren her yarıyıl tez çalışmasına kayıt yaptırmak zorundadır. (2) Dersler, ilgili enstitü anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile diğer enstitülerde veya yüksek öğretim kurumlarında verilmekte olan derslerden de seçilebilir. Bu derslerin toplamı 9 kredi saatten fazla olamaz. Öğrencinin alacağı derslerin en çok iki tanesi, lisans öğrenimi sırasında alınmamış olması şartıyla, lisans derslerinden seçilebilir. Bu şekilde alınan dersler toplam kredi saatinden sayılır. (3) Öğrencinin alacağı derslerin belirlenmesi ve kayıt işlemleri tez danışmanı tarafından yürütülür. Ancak, tez danışmanı atanmadığı veya bulunmadığı durumlarda bu işlemler ilgili enstitü anabilim/anasanat dalı başkanı tarafından gerçekleştirilir. Süre MADDE 31 (1) Tezli yüksek lisans programını tamamlama süresi dört yarıyıldır. Derslerini başarıyla tamamlayan öğrenci tezini en erken üçüncü yarıyıl final sınavlarının başlangıcında teslim edebilir. (2) Dört yarıyıl sonunda kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan öğrencinin enstitü ile ilişiği kesilir. (3) Danışman, tez çalışmasını her yarıyıl için başarılı veya başarısız olarak değerlendirir ve enstitüye protokolle ve/veya raporla bildirir. Tez çalışmasından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız olan öğrencinin enstitü ile ilişiği kesilir. (4) Kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla bitiren, ancak tez çalışmasını dört yarıyıl sonuna kadar tamamlayamadığı için tez sınavına giremeyen öğrenciye, ilgili enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile tezini jüri önünde savunması için en fazla iki yarıyıl ek süre verilebilir. Tez danışmanı atanması MADDE 32 (1) Enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığı her öğrenci için bir tez danışmanını en geç birinci yarıyılın sonuna kadar, danışmanın belirleyeceği tez konusunu ise en geç ikinci yarıyılın sonuna kadar ilgili enstitüye bildirir. Tez danışmanı önerisi, ilgili enstitü yönetim kurulu onayı ile kesinleşir. Tez çalışmasının niteliğinin birden fazla tez danışmanı gerektirdiği durumlarda danışmanın önerisi ile ikinci tez danışmanı atanır.
8 (2) Tez danışmanı, o anabilim/anasanat dalında görevli profesör, doçent ve yardımcı doçentler ile doktoralı öğretim görevlilerinden; bunlar bulunmadığı veya sayıca yeterli olmadığı takdirde en yakın anabilim/anasanat dalındaki öğretim üyeleri ile o anabilim/anasanat dalındaki doktoralı öğretim görevlilerinden seçilir. İlgili anabilim/anasanat dalı başkanlığının teklifi ile ikinci tez danışmanı yurt içi veya yurt dışında bulunan başka bir yükseköğretim kurumundan da atanabilir. (3) Tez danışmanının başka bir yükseköğretim kurumuna geçmesi durumunda ilgili enstitü yönetim kurulu onayı ile bu danışmanlığı devam edebilir. (4) Tez danışmanları, öğrencinin ders, seminer ve tez çalışmalarında her türlü danışmanlık görevini yürütür. Bu faaliyetlerdeki aksaklıkların somut bilgi ve belgelerle ilgili enstitü müdürlüğünce tespiti halinde anabilim/anasanat dalı başkanlığının görüşü alınarak öğrencinin tez danışmanı ilgili enstitü yönetim kurulu tarafından değiştirilebilir. (5) Öğrenci ve/veya tez danışmanının talebi, anabilim/anasanat dalı başkanlığının görüşü ve ilgili enstitü yönetim kurulunun uygun görmesi halinde öğrencinin tez danışmanı değiştirilebilir. Yüksek lisans tezinin sonuçlanması MADDE 33 (1) Tezli yüksek lisans programındaki bir öğrenci, elde ettiği sonuçları ilgili enstitü yönetim kurulu tarafından belirlenen yazım kurallarına uygun biçimde yazmak ve tezini jüri önünde sözlü olarak savunmak zorundadır. (2) Yüksek lisans tez jürisi, ilgili Enstitü anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile atanır. Jüri, biri öğrenci danışmanı, biri ilgili anabilim/anasanat dalı öğretim üyesi, bir diğeri de enstitüye bağlı başka anabilim/anasanat dalından veya başka bir yükseköğretim kurumundan olmak üzere üç asil; birisi ilgili anabilim/anasanat dalından, diğeri de enstitüye bağlı başka anabilim/anasanat dalından veya başka bir yükseköğretim kurumundan olmak üzere iki yedek üyeden oluşur. İkinci tez danışmanı olan tezler için jüri beş asil, iki yedek üyeden oluşur ve ikinci tez danışmanı da jüri üyesi olarak atanır. Ancak, o bilim dalı için yeterli jüri üyelerinin olmaması halinde, jüri üç kişiden oluşur ve ikinci tez danışmanı jüri üyesi olamaz. Öğrenci, jüri üyelerine gönderilmek üzere beş adet, ikinci tez danışmanı olması durumunda yedi adet ciltlenmemiş tez örneğini ilgili enstitüye teslim etmek zorundadır. (3) Jüri üyeleri, söz konusu tezin kendilerine teslim edildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde toplanarak öğrenciyi tez sınavına alır. Tez sınavı öğretim üyelerine ve dinleyiciye açık olarak yapılır. Tez sınavı, tez çalışmasının sunulması ve bunu izleyen soru-cevap bölümünden oluşur. Tezin savunma süresi en az bir saat, en fazla iki saattir. (4) Tez jürisinin oluşturulmasından, jürinin toplanmasına kadar geçen süreçle ilgili işlemler ilgili enstitünün uygulama esaslarına göre yürütülür. (5) Tez sınavının tamamlanmasından sonra jüri tez hakkında salt çoğunlukla kabul, red veya düzeltme kararı verir. Bu karar enstitü anabilim dalı başkanlığınca tez sınavını izleyen üç gün içinde ilgili enstitüye tutanakla bildirilir. Tezi reddedilen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir. Tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrenci, düzeltme kararının verildiği tarihten itibaren, en geç üç ay içinde gereğini yaparak tezini aynı jüri önünde yeniden savunur. Bu savunma sonunda da tezi kabul edilmeyen öğrencinin enstitü ile ilişiği kesilir. Tezli yüksek lisans diploması MADDE 34 (1) Tez sınavında başarılı olan ve diğer şartları da sağlayan öğrenci, yüksek lisans tezinin en az ciltlenmiş üç kopyasını tez savunma sınavına giriş tarihinden itibaren en geç bir ay içinde ilgili enstitüye teslim eder. Öğrencinin tezi, ilgili enstitü tarafından belirlenen ve onaylanan yazım kurallarına uygun bulunduğu takdirde öğrenciye yüksek lisans diploması verilir. (2) Yüksek lisans diploması üzerinde, öğrencinin izlemiş olduğu ilgili enstitü anabilim dalındaki programın YÖK tarafından onaylanmış adı bulunur. BEŞİNCİ BÖLÜM Tezsiz Yüksek Lisans Programı Programın amaç ve kapsamı MADDE 35 (1) Tezsiz yüksek lisans programının amacı; öğrenciye mesleki konuda derin bilgi kazandırmak ve mevcut bilginin uygulamada nasıl kullanılacağını göstermektir. Bu program toplam 30 krediden az olmamak şartıyla en az on adet ders ile dönem projesi dersi ve yeterlik sınavından oluşur. Dönem projesi dersi kredisiz olup başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. Öğrenci, dönem projesinin alındığı yarıyılda dönem projesine kayıt yaptırmak ve yarıyıl sonunda yazılı bir rapor vermek zorundadır. İkinci lisansüstü öğretim programlarında sadece tezsiz yüksek lisans eğitimi yürütülebilir. Bu programlarda doktora ve tezli yüksek lisans eğitimi yapılmaz. (2) Öğrencinin alacağı derslerin en çok üç tanesi, lisans öğrenimi sırasında alınmamış olması şartıyla, lisans derslerinden seçilebilir.
9 (3) Tezsiz yüksek lisans programının sonunda, öğrenci ilgili anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu kararıyla kesinleşen üç kişilik bir jüri tarafından yeterlik sınavına alınır. Yeterlik sınavında, öğrencinin yüksek lisans çalışmalarını yaptığı bilim dalıyla ilgili temel bilgiler değerlendirilir. Yeterlik sınavı, en az bir saat, en çok iki saat olmak üzere sözlü olarak, öğretim üyelerine ve lisansüstü öğrencilere açık olarak yapılır. Jüri, öğrenciye bilim alanındaki bilgi düzeyini, araştırmaya eğilimini belirleyecek şekilde sorular sorar. Sınav sonunda, jüri çoğunlukla kabul veya ret kararı verir. Sonuç, jüri başkanınca açıklanır. Sınavda başarısız olan öğrenci en erken iki, en geç altı ay içerisinde, aynı jüri tarafından yeterlik sınavına tabi tutulur. Tekrar başarısızlık halinde, öğrencinin enstitü ile ilişiği kesilir. Yeterlik sınavına ilişkin tutanak en geç üç gün içinde enstitüye gönderilir. Danışman atanması MADDE 36 (1) Tezsiz yüksek lisans programında, her öğrenci için ders seçiminde ve dönem projesinin yürütülmesinde danışmanlık yapacak bir öğretim üyesi belirlenir. Danışman öğretim üyesi, bu Yönetmeliğin 32 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre belirlenir ve en geç birinci yarıyılın sonuna kadar atanır. Süre MADDE 37 (1) Tezsiz yüksek lisans programını tamamlama süresi en fazla altı yarıyıldır. Bir dersten iki defa başarısız olan veya iki yarıyıl üst üste ders kaydı yaptırmayan öğrencinin enstitü ile ilişiği kesilir. Tezsiz yüksek lisans diploması MADDE 38 (1) Kredili derslerini, dönem projesini ve yeterlik sınavını başarıyla tamamlayan yüksek lisans öğrencisine tezsiz yüksek lisans diploması verilir. (2) Tezsiz yüksek lisans diploması üzerinde öğrencinin izlemiş olduğu enstitü anabilim dalındaki programın YÖK tarafından onaylanmış adı bulunur. ALTINCI BÖLÜM Doktora Programı Programın amaç ve kapsamı MADDE 39 (1) Doktora programının amacı; öğrenciye bağımsız araştırma yapma bilimsel olayları geniş ve derin bir bakış açısı ile irdeleyerek yorum yapma ve yeni sentezlere ulaşmak için gerekli adımları belirleme yeteneği kazandırmaktır. Doktora çalışması sonunda hazırlanacak tezin; a) Bilime yenilik getirme, b) Yeni bir bilimsel yöntem geliştirme, c) Bilinen bir yöntemi yeni bir alana uygulama niteliklerinden birini yerine getirmesi gerekir. (2) Doktora programı; yüksek lisans derecesine sahip olan öğrenciler için toplam 24 krediden az olmamak şartıyla en az sekiz adet ders, lisans derecesi ile kabul edilmiş öğrenciler için ise en az 45 kredilik onbeş adet ders, yeterlik sınavı, tez önerisi, tez çalışmasından oluşur. Lisans derecesi ile kabul edilmiş ve en az 24 kredi ve sekiz adet dersi başarıyla tamamlamış bir öğrenci yüksek lisans programına geçebilir. (3) Lisansüstü dersler, ilgili enstitü anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile diğer yükseköğretim kurumlarında verilmekte olan derslerden de seçilebilir. Bu derslerin toplamı 9 kredi saatten fazla olamaz. (4) Lisans dersleri doktora ders yüküne ve doktora kredisine sayılmaz. (5) Doktora programları, ilgili enstitünün teklifi ile yurtiçi ve yurtdışı entegre doktora programları şeklinde de düzenlenebilir. Bu programlar, YÖK tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yürütülür. Süre MADDE 40 (1) Doktora programını tamamlama süresi yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için sekiz yarıyıl, lisans derecesi ile kabul edilenler için on yarıyıldır. Bu Yönetmelik hükümlerine göre ilişik kesilme durumuna gelen öğrencilerin bu süreden önce de ilişiği kesilebilir. Derslerini başarıyla bitiren, yeterlik sınavında başarılı bulunan, tez önerisi kabul edilen ve tez çalışmasının gereklerini yerine getiren öğrencilerden, yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler tezini en erken altıncı, lisans derecesi ile kabul edilenler tezini en erken sekizinci yarıyılın bitiminde teslim edebilir. Ayrıca öğrenci, tez önerisi kabul edildikten sonra en az iki dönem için başarılı tez çalışması ara raporu vermek zorundadır. (2) Doktora programı için gerekli kredili dersleri başarıyla tamamlamanın azami süresi yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için dört yarıyıl, lisans derecesi ile kabul edilenler için altı yarıyıldır. Bu süre içinde kredili derslerini başarıyla tamamlayamayan öğrencinin ilgili Enstitü ile ilişiği kesilir. (3) Kredili derslerini başarıyla bitiren, yeterlik sınavında başarılı bulunan ve tez önerisi kabul edilen, ancak bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen yüksek lisans derecesi ile kabul edilen öğrenciler sekizinci yarıyıl sonuna kadar, lisans derecesi ile kabul edilen öğrenciler ise onuncu yarıyıl sonuna kadar tez çalışmasını tamamlayamadığı için tez sınavına girememeleri durumunda, ilgili enstitü anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile tezlerini jüri önünde savunması için en fazla dört yarıyıl ek süre verilebilir.
10 Tez danışmanı atanması MADDE 41 (1) Enstitü yönetim kurulu, doktora yapacak her öğrenciye, anabilim dalı başkanlığının görüşünü de alarak bir danışman tayin eder. Danışman, ilgili enstitünün yönetim kurulu kararıyla kesinleşir. Öğrencinin danışmanı ilk yarıyılın başında atanabilir. Tez danışmanı atanıncaya kadar öğrencinin danışmanlığını ilgili anabilim dalı başkanı yürütür. Ancak tez danışmanının, en geç üçüncü yarıyılın başına kadar atanması zorunludur. Tez çalışmasının niteliğinin birden fazla tez danışmanı gerektirdiği durumlarda, yurt içi veya yurt dışında bulunan başka bir yükseköğretim kurumundan ikinci tez danışmanı atanabilir. (2) Danışman o anabilim dalında görevli profesör, doçent ve yardımcı doçentler; bunlar bulunmadığı veya sayıca yeterli olmadığı takdirde en yakın anabilim dalındaki profesör, doçent ve yardımcı doçentlerden seçilir. İkinci tez danışmanının en az doktora derecesine sahip olması gerekir. Tez çalışmasının niteliğinin birden fazla tez danışmanı gerektirdiği durumlarda ikinci tez danışmanı atanabilir. İlgili anabilim/anasanat dalı başkanlığının teklifi ile ikinci tez danışmanı yurt içi veya yurt dışında bulunan başka bir yükseköğretim kurumundan da atanabilir. (3) Danışman, öğrencinin kabul edilmiş olduğu lisansüstü program için enstitü kurulu kararıyla belirlenmiş dersler arasından öğrencinin alacağı dersleri ve yapacağı uygulamaları belirler. Ders kayıt çizelgelerini, ders programlarını, ders belgelerini, sınav sonuçlarını, tespit edilen tez önerisini, tezini, ihtiyaç halinde izin, ek süre isteği gibi durumlarını zamanında enstitüye bildirir. Bu faaliyetlerdeki aksaklıkların somut bilgi ve belgelerle ilgili enstitü müdürlüğünce tespiti halinde anabilim/anasanat dalı başkanlığı görüşü alınarak öğrencinin tez danışmanı ilgili enstitü yönetim kurulu tarafından değiştirilebilir. (4) Tez danışmanının başka bir yükseköğretim kurumuna geçmesi durumunda ilgili enstitü yönetim kurulu onayı ile bu danışmanlığı devam edebilir. (5) Öğrenci ve/veya tez danışmanın talebi, anabilim/anasanat dalı başkanlığının görüşü ve ilgili enstitü yönetim kurulunun uygun görmesi halinde öğrencinin tez danışmanı değiştirilebilir. Doktora yeterlik sınavı MADDE 42 (1) Yeterlik sınavının amacı; öğrencinin temel konular ve doktora çalışmasıyla ilgili konularda derinliğine bilgi sahibi olup olmadığının sınanmasıdır. (2) Derslerini başarıyla tamamlayan ve yüksek lisans derecesi ile kabul edilmiş olan öğrenci, en geç beşinci yarıyıl, lisans derecesi ile kabul edilmiş olan öğrenci en geç yedinci yarıyılın sonuna kadar yeterlik sınavına girmek zorundadır. Yeterlik sınavları Ocak-Şubat ve Haziran-Temmuz aylarında yılda iki kez yapılır. Bu iki sınav dönemi dışında yeterlik sınavı yapılmaz. Belirtilen süreler sonunda doktora yeterlik sınavına mazeretsiz olarak girmeyen öğrencinin enstitü ile ilişiği kesilir. (3) Yeterlik sınavları, enstitü anabilim dalı başkanlığı tarafından önerilen, enstitü yönetim kurulu tarafından onaylanan ve iki yıl süre ile görev yapan beş kişilik doktora yeterlik komitesi tarafından düzenlenir ve yürütülür. Anabilim/anasanat dalı başkanı, yeterlik komitesinin doğal başkanıdır. Komite; farklı alanlardaki sınavları hazırlamak, uygulamak ve değerlendirmek amacıyla en az üç asil ve bir yedek üyeden oluşan sınav jürileri kurabilir. Jüri üyelerinden biri öğrencinin danışmanı olmak zorundadır. (4) Doktora yeterlik sınavı, yazılı ve sözlü olmak üzere iki bölüm halinde yapılır. Yazılı ve sözlü sınav süreleri bir saatten az, iki saatten fazla olmaz. Bu sözlü sınav dinleyicilere açıktır. Doktora yeterlik komitesi, sınav jürisinin önerilerini ve öğrencinin yazılı ve sözlü sınavlardaki başarı durumunu değerlendirerek başarılı veya başarısız olduğuna salt çoğunlukla karar verir. Bu karar, yeterlik sınavını izleyen üç gün içinde enstitüye tutanakla bildirilir. (5) Yazılı sınavı başaramayan öğrenci sözlü sınava alınmaz. Bir sonraki dönemde yazılı sınava tekrar girer. İkinci kez başarılı olamayan ya da yazılı sınavda başarılı olsa bile sözlü sınavda başarılı olamadığı takdirde, ilgili enstitü ile ilişiği kesilir. (6) Yazılı sınavı başaran öğrenci sözlü sınavda başarılı olamadığı takdirde, bir sonraki yeterlik sınav döneminde sadece sözlü sınava girer. Öğrencinin sözlü sınavında başarılı olamaması halinde ilgili enstitü ile ilişiği kesilir. (7) Doktora yeterlik komitesi, yeterlik sınavını başaran bir öğrencinin, ders yükünü tamamlamış olsa bile, bu Yönetmeliğin 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen sürelerden sonra da fazladan ders/dersler almasını isteyebilir. Fazladan alınacak ders/dersleri birbirini izleyen en çok iki yarıyıl içerisinde başarıyla tamamlayamayan öğrencinin ilgili enstitü ile ilişiği kesilir. Tez izleme komitesi MADDE 43 (1) Yeterlik sınavında başarılı bulunan öğrenci için ilgili enstitü anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile bir ay içinde bir tez izleme komitesi oluşturulur. (2) Tez izleme komitesi üç öğretim üyesinden oluşur. Komitede tez danışmanından başka ilgili anabilim dalı içinden ve dışından birer üye yer alır. İkinci tez danışmanı olması durumunda ikinci tez danışmanı dilerse komite toplantılarına katılabilir.
11 (3) Tez izleme komitesinin kurulmasından sonraki dönemlerde, ilgili enstitü anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile üyelerde değişiklik yapılabilir. Tez önerisi savunması MADDE 44 (1) Doktora yeterlik sınavını başarı ile tamamlayan öğrenci, en geç altı ay içinde, yapacağı araştırmanın amacını, yöntemini ve çalışma planını kapsayan tez önerisini tez izleme komitesi önünde sözlü olarak savunur. Öğrenci, belirlenen formata uygun olarak hazırladığı tez önerisi ile ilgili yazılı bir raporu sözlü savunmadan en az onbeş gün önce komite üyelerine dağıtır. (2) Tez izleme komitesi, öğrencinin sunduğu tez önerisinin kabul veya reddine ilişkin kararını salt çoğunlukla alır. Bu karar, ilgili enstitü anabilim dalı başkanlığı tarafından üç gün içinde enstitüye tutanakla bildirilir. (3) Tez önerisi reddedilen öğrenci, dilediği takdirde yeni bir danışman ve tez konusu seçilmesi talebiyle ilgili enstitüye başvurabilir. Bu talep, enstitü yönetim kurulunda görüşülerek karara bağlanır. Böyle bir durumda yeni bir tez izleme komitesi atanabilir. Programa aynı danışmanla devam etmek isteyen bir öğrenci üç ay içinde, danışman ve tez konusunu değiştiren bir öğrenci ise altı ay içinde tekrar tez önerisi savunmasına alınır. Tez önerisi bu savunmada da reddedilen öğrencinin ilgili enstitü ile ilişiği kesilir. (4) Tez önerisi kabul edilen öğrenci için tez izleme komitesi, Ocak Haziran ve Temmuz Aralık ayları arasında birer kere olmak üzere yılda iki kez toplanır. Öğrenci, toplantı tarihinden en az bir ay önce komite üyelerine yazılı bir rapor sunar. Bu raporda o ana kadar yapılan çalışmaların özeti ve bir yıl sonraki dönemde yapılacak çalışma planı belirtilir. Öğrencinin tez çalışması, komite tarafından başarılı veya başarısız olarak belirlenir. Komite tarafından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencinin enstitü ile ilişiği kesilir. Belirtilen sürede rapor verilmemesi durumunda, öğrenci başarısız olarak değerlendirilir. Doktora tezinin sonuçlandırılması MADDE 45 (1) Doktora tez çalışmasını tamamlayan öğrenci, elde ettiği sonuçları ilgili enstitü tarafından belirlenen yazım kurallarına uygun biçimde yazmak ve tezini jüri önünde sözlü olarak savunmak zorundadır. (2) Doktora tez jürisi, ilgili enstitü anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile atanır. Jüri, üçü öğrencinin tez izleme komitesinde yer alan öğretim üyeleri, en az biri başka bir yükseköğretim kurumunun öğretim üyesi ve diğeri öğrencinin aynı veya yakın anabilim dalından olmak üzere beş asil, iki yedek üyeden oluşur. İkinci tez danışmanı olan tezler için jüri yedi asıl iki yedek üyeden oluşur ve ikinci tez danışmanı da jüri üyesi olarak atanır. Ancak, o anabilim dalı için yeterli jüri üyelerinin olmaması halinde jüri beş kişiden oluşur ve ikinci tez danışmanı jüri üyesi olamaz. İlgili enstitü, öğrenciden jürinin oluşturulabilmesi için nitelikleri ilgili enstitü uygulama esasları ile belirlenen bir yayını/çalışmayı enstitüye teslim etmesini isteyebilir. (3) Jüri üyeleri, söz konusu tezin kendilerine teslim edildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde toplanarak öğrenciyi tez sınavına alır. Tez sınavı, tez çalışmasının sunulması ve bunu izleyen soru cevap bölümünden oluşur ve dinleyicilere açıktır. Sınav süresi bir saatten az, iki saatten fazla olmaz. (4) Tez jürisinin oluşturulmasından, jürinin toplanmasına kadar geçen süreçle ilgili işlemler ilgili enstitünün uygulama esaslarına göre yürütülür. (5) Tez sınavının tamamlanmasından sonra jüri tez hakkında salt çoğunlukla kabul, red veya düzeltme kararı verir. Bu karar, enstitü anabilim dalı başkanlığınca tez sınavını izleyen üç gün içinde ilgili enstitüye tutanakla bildirilir. Tezi reddedilen öğrencinin ilgili enstitü ile ilişiği kesilir. Tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrenci en geç altı ay içinde gereğini yaparak tezini aynı jüri önünde yeniden savunur. Bu savunma sonunda da tezi kabul edilmeyen öğrencinin ilgili enstitü ile ilişiği kesilir. Doktora diploması MADDE 46 (1) Tez sınavında başarılı olmak ve diğer şartları da sağlamak kaydıyla doktora tezinin ciltlenmiş en az üç kopyasını tez sınavına giriş tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili enstitüye teslim eden ve tezi şekil yönünden uygun bulunan öğrenci doktora diploması almaya hak kazanır. (2) Doktora diploması üzerinde, öğrencinin izlemiş olduğu enstitü anabilim dalındaki programın YÖK tarafından onaylanmış adı bulunur. YEDİNCİ BÖLÜM Sanatta Yeterlik Çalışması Programın amaç ve kapsamı MADDE 47 (1) Sanatta yeterlik çalışması; özgün bir sanat eserinin ortaya konulmasını, müzik ve sahne sanatlarında ise üstün bir uygulama ve yaratıcılığı amaçlayan bir yüksek öğretim programıdır. Hangi dallarda sanatta yeterlik programı açılabileceği Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine YÖK tarafından belirlenir. (2) Sanatta yeterlik programı; yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için toplam 24 krediden az olmamak şartıyla en az sekiz adet ders, lisans derecesi ile kabul edilmiş öğrenciler için ise en az 45 kredilik onbeş adet ders ve uygulamalar ile tez veya sergi, proje, resital konser, temsil gibi çalışmalardan oluşur.