rojevakurdistan.org - Ahmet Kaya’nın ardından 19 yıl: Değişen bir şey yok
Özgün müziğin usta ismi Ahmet Kaya'nın hayatını kaybetmesinin üzerinden 19 yıl geçti. Geçen bunca yılda ise Türkiye'de hiçbir şeyin değişmediğini belirten Kardeş Türküler grubu üyesi Vedat Yıldırım, "Bugün de Kürt bir sanatçı aynı konuşmayı yapsa yine ırkçı saldırıların hedefinde olacaktır" dedi.
Türkiye'de, tarihe damgasını vuran birçok devrimci ve demokrat aydın, düşüncelerinden dolayı yaşadıkları toprakları terk etmek zorunda kaldı. Kimi yazdığı şiirde, kimi yazdığı yazıda kimi söylediği şarkıda doğup büyüdüğü toprakları uzak diyarlardan andı. Ahmet Kaya da bunlardan biri. Sürgün edildiği Paris'te, duyduğu memleket hasretini "Ya beni sararsa memleket hasreti" dizelerine döken Kaya'nın, hayata gözlerini burada yummasının ardından 19 yıl geçti.
Şarkıları yüzünden başı sık sık polis ve yargı ile belaya giren Kaya, 10 Şubat 1999'da Magazin Gazetecileri Derneği'nin Princess Otel Kongre Salonu'nda düzenlenen ödül töreninde yılın en iyi sanatçısı ödülünü aldı. Ödülü alırken yaptığı konuşmada sarf ettiği "Ben bu ödül için İnsan Hakları Derneği'ne, Cumartesi Anneleri'ne, tüm basın emekçileri ve tüm Türkiye halkına teşekkür ediyorum. Bir de bir açıklamam var. Şu anda hazırladığım ve önümüzdeki günlerde yayımlayacağım albümde bir Kürtçe şarkı söyleyeceğim ve bu şarkıya bir klip çekeceğim. Aramızda bu klibi yayınlayacak yürekli televizyoncular olduğunu biliyorum, yayınlamazlarsa Türkiye halkıyla nasıl hesaplaşacaklarını biliyorum" sözleri nedeniyle lince maruz kaldı.
Davetliler hakaret edip, çatal ve bıçak fırlattıkları Kaya'yı bunlarla da yetinmeyip "vatan haini" olarak yaftaladı.
Yaşanan olayın ardından Kaya, ana akım medyada da hedef haline geldi. Ertuğrul Özkök, Hürriyet Gazetesi'nin Genel Yayın Yönetmenliği'ni yaptığı dönemde Kaya'ya hakaret içeren "Vay şerefsiz" manşetini atmıştı. Hakkında birçok dava açılan Kaya, 16 Haziran 1999'da Fransa'ya sürgüne gitmek zorunda kaldı. Kaya sürgünde yaşadığı özlemi ve sitemi, şu sözlerle ifade etti: "Burada, bu şarkımı söylerken, benim Türkiye'de yaşadığım çok zor günlerde, bir merhabasını istediğim, fakat o merhabayı benden esirgeyen ulusal anlamda bu kaderi paylaştığım, bütün arkadaşlarıma ve dostlarıma ince bir sitemdir. Umarım, beni anlarlar."
Memleket hasreti ağır gelen Kaya, 16 Kasım 2000'de, "Hoşçakalın Gözüm" isimli albümünün çalışmaları sırasında, Paris'deki evinde bir gece geçirdiği kalp krizi sonucu yaşamını yitirdi. Cenaze merasimi Paris Kürt Enstitüsü'nde yapılan Kaya, 17 Kasım 2000'de 30 binin üzerinde kişinin katıldığı törenle kendisi gibi sürgünde yaşamını yitirmiş yönetmen Yılmaz Güney'in defnedildiği Paris'in Père Lachaise Mezarlığı'a defnedildi.
'KÜRTÇE ÜZERİNDEKİ BASKI DEVAM EDİYOR'
Kaya'ya yapılan saldırının üzerinden 20 yıl geçtiğini belirten Kardeş Türküler grubu üyesi Vedat Yıldırım, "Buna rağmen Türkiye'de Kürtlere ve Kürtçeye bakış açısı değişmiş değil. Kürt sorununda silahla çözüm arayanlar Kürtlerin dili üzerinde de baskısını ağırlaştırarak devam ediyor. Kayyumlar ile birlikte belediyelerin Kürtçe çalışma yapan birimleri kapatılıyor. Festivallerde Kürtçeye yer verilmiyor. Muhtemelen benzer bir gecede Kürt bir sanatçı aynı konuşmayı yapsa yine ırkçı saldırıların hedefinde olacaktır. Yani 19 yıldır değişen bir şey olmadı" dedi.
'KAYA BİZİM İKİ GÖZÜMÜZDÜR'
Kaya için "Hep Sonradan" adlı bir tiyatro oyunu yaptıklarını da hatırlatan Yıldırım, "Ahmet Kaya şarkılarını söylemek, onu insanlara hatırlatmak bizim için gururdu. Kaya bizim iki gözümüzdür" diye konuştu.
AHMET KAYA'NIN EŞI GÜLTEN KAYA: AHMET'IN MEZARINI TÜRKIYE'YE GETIRMEYI DÜŞÜNMÜYORUM
Magazin Gazetecileri Derneği'nin 12 Şubat 1999'daki ödül töreninde Kürtçe şarkı söyleyip klip çekeceğini söylediği için salonda bulunan 'sanatçılar' Ahmet Kaya'ya saldırdı. Ahmet Kaya dönemin Hürriyet gazetesi tarafından hedef gösterildi. Ahmet Kaya'nın 1993 yılında Berlin'de Kürt İşadamları Derneği'nin düzenlediği bir gecede verdiği iddia edilen bir konsere ilişkin fotoğrafların Hürriyet Gazetesi'nde yayınlanması üzerine "Bölücü PKK örgütüne yardım ve yataklık yaptığı ve halkı ırk farklılığı gözeterek kin ve düşmanlığa tahrik ettiği" iddiasıyla hakkında İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi'nde toplam 10.5 yıl ağır hapis istemiyle iki ayrı dava açıldı. Kaya daha sonra 16 Haziran 1999'da Türkiye'den ayrıldı. Yargılamaların sonucunda gıyabında toplam 3 yıl 9 ay ağır hapis cezasına çarptırıldı. Daha sonra bu görüntülerin düzmece olduğu belirlendi.
Ahmet Kaya Paris'e yerleştikten 1,5 yıl sonra 16 Kasım 2000 yılında Hoşçakalın Gözüm isimli albümünün kayıtlarını yaparken, Paris'in Porte de Versailles semtindeki evinde bir gece kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. 17 Kasım 2000'de 30.000'in üzerinde kişinin katıldığı törenle Paris'in Peré Lachaise mezarlığına defnedildi.
Ahmet Kaya'nın eşi Gülten Kaya ölümünün 19. yılına dair bianet'ten Ruken Tuncel'in sorularını yanıtladı. O gece Ahmet Kaya'ya saldıranların daha sonra özür dilemesine ilişkin değerlendirmede bulunan Gülten Kaya, "Özür neden dilenir? Bir daha aynı hatanın asla olmaması adınadır. Fakat yapılan şeyin telafisi yok. Hem de bugünden baktığınızda değişen gelişen bir şey de yok. O Kürt refleksi aynı yerde duruyor" dedi.
Ahmet Kaya'nın mezarını Türkiye'ye getirmeyi düşünmediğini söyleyen Gülten Kaya, "Sokaklarında özgürce dolaşamadığı ülkesine, omuzlar üzerinden getirmenin ne anlamı var? Bunun düşüncesi bile çok üzüyor beni. Uğruna hayatını verdiği dil hala yok sayılıyor, onun önemsediği, kutsadığı tüm değerler yerle yeksan. Her şey bir yana böyle bir yere getirmek onu incitir" ifadesini kullandı.
Gülten Kaya için Ahmet Kaya'sız 19 yıl nasıl geçti?
Ahmet Kaya'yı sadece şarkılarından bilen şu an 19-20 yaşlarında olan gençlerin de Ahmet Kaya'ya ilgisi oldukça fazla. Youtube videolarının altına şarkılarının ne kadar güzel olduğunu ve tanımamış olma talihsizliğine olan sitemlerini yazıyorlar. Bunları görüyor musunuz, size ne hissettiriyor?
Pir Sultan Abdal'ın o gün arkasında reklam şirketi, yapım şirketi yoktu. Ama kendisini bugüne kadar taşıdı. Yüz yıllar öncesindeki edebiyatçılara, heykeltıraşlara, ressamlara bakın hala yaşıyorlar. Dolayısıyla gerçek sanat ve sanatçı bu tarafta kalıyor, giden biz ölümlüler oluyoruz.
Aşık Mahsuni Şerif bir gün bir yerde misafir oluyor. Çay ikram ediliyor, önce Mahsuni'ye uzatıyorlar; 'Diyor ki; 'Önce siz buyurun', 'Olur mu efendim siz buyurun, siz misafirsiniz' diyorlar. Mahsuni: 'Olur mu biz Ozanız siz misafirsiniz' cevabını veriyor. Bu hakikaten doğrulanmış bir şey, onlar Ozan, yaratıcı; misafir olan bizleriz. O nedenle Ahmet'in yeni kuşaklar tarafından dinlenmesi şaşırtıcı değil.
20 sene önce 'vatan haini, bölücü, şerefsiz, Kürt diye bir şey yok' manşetlerinin atıldığı, linç edilen bir insandı Ahmet Kaya. Sokakta, televizyonlarda albümleri kırılıp parçalanırdı. Ama bugün yeni kuşak Ahmet Kaya ile tanışıyor, anlıyor ve çok seviyor.
Sanatçıların tutumundan konu açılmışken; o gün Ahmet Kaya'ya çatal bıçak fırlatan ya da hakaret edenler daha sonra özür dilediler. Özür dilenmesi sizi tatmin etti mi?
Hiç ilgilenmiyorum, bana göre; o tavrın adı cahil cüreti. O davranışın altında gerçekten sahiden bir entelektüel kültür, bakış açısı gibi bir şey olsa üzülebilirim. Ama böyle bir durumda insan sadece acıyor. Bir kültürün, dilin ve bir halkın farkında olmayıp, 'Bu vatan bizim, ellerin değil' derken ki, cehaleti görmek acınası bir durum. Çünkü vatan kimin meselesinin içini açtığınızda çok mahcup olurlar: Kim bu coğrafyanın asli unsurları?
Sanki bir bildirge yayınladılar ve 'Sistem bugüne kadar bize başka şeyler ezberletmiş, biz Kürt gerçeğinin farkında değilmişiz' mi dediler? Yine karşılaşsalar belki yine aynı şekilde davranacaklar. Çünkü bir entelektüel altyapınız yoksa her döneme göre şekillenirsiniz. Barış süreci olur, birkaç kişi Kürtçe şarkı söylemeye kalkar, savaş süreci olur tekrar geri adım atarsınız.
Son olarak, Ahmet Kaya'nın mezarını Türkiye'ye getirmeyi düşünüyor musunuz? Daha önceki röportajlarınızda, getirmeyi düşünebileceğinizi söylemişsiniz, fikriniz değişti mi, hala aynı mı?
Bir daha hiç kimseye bunun yaşatılmaması adına bu utanç orta yerde açık durmalı ki hesaplaşılsın yüzleşilsin. Bir de hangi ülkeye, nereye getiriyoruz? Ahmet'in bin kere tekrar ettiği bir cümlesi var: "Ben tam demokratik ve gerçekten bağımsız bir ülkenin dürüst bir yurttaşı olarak yaşamak istiyorum" diyor. Altını çiziyorum yaşama! Hani öyle bir ülke, yok öyle bir ülke. Sokaklarında özgürce dolaşamadığı ülkesine, omuzlar üzerinden getirmenin ne anlamı var? Bunun düşüncesi bile çok üzüyor beni. Uğruna hayatını verdiği dil hala yok sayılıyor, onun önemsediği, kutsadığı tüm değerler yerle yeksan. Her şey bir yana böyle bir yere getirmek onu incitir.
0 #1 Simko Engizek 17-11-2019 07:48
Kengi Kürdistan Serxwebun u Azad olur-o zaman Ape Yılmaz u Ape Ahmedo geri
İkisi Kürdistanlı ve Niştiman.
TC ile namuslu Kürdün işi yok-biz Kürdüz.
Madem herkes Ulus devlet dayatıyor (ki dört Komara bizim topraklarımızı işgal
ediyor ve ya ediyordu) biz de Ana sütü gibi helal olan Kürdistan toprağımızı geri
alacağız.Bunun lami cimisi kalmadı.
Ware Bav u Kale me bi nave Kürdistan
bizim ar, namus kitapımız ve Lideri de
Seroke u Re ya ne mir
Qazi Muhammed'dir.Bi zim Muhammed Kürd!!!
Kürdistan'da ne Türkün, Acemin ne de Arabın temelli durma hakkı yok.
Gelirse bilsin ki Mevan'dır. Adam gibi
Kürdistan Kürdün, Ermeni ve Süryani'nin yurdu!!!
Ben şahsi sabah akşam Aram Tigran Pirimi dinlerim-Kurman ci olsun.