13 08 2017 - 17:19
Güneş tutulması olayı Ay Dünya ile Güneş’in arasına girmesi durumunda Güneş tutulması olayı meydana gelmektedir. Tutulmanın olabilmesi için ay Yeni ay olması yani hilal şeklini alması gerekir. Güneş, Ay ve Dünya aynı hizada yani aynı doğrultu üzerinde olması gerekmektedir. Güneş tutulmalarının tam olarak devirli bir şekilde tekrarlandığı bilinmektedir. Güneş tutulması üç evrede olmaktadır. Bunlar halkalı, parçalı ve tam güneş tutulması şeklindedir. Güneş tutulmasının şeklini Ay, Dünya ve Güneş’in durumları ortaya çıkarmaktadır. Ay Dünya çevresinde dönerken elips şeklini alır ve uzaklık mesafesi devamlı olarak değişmektedir. Tutulma esnasında Ay Dünyaya yakın durumda ise çapı Güneşin çapından daha büyük olarak görünür ve Güneşin tamamını kapatır. Buna tam Güneş tutulması adı verilir.
Ay Dünya’ya uzak durumda ise Güneş’in tamamını örtmez ve iç kısımlarını kapatır, buna da halkalı Güneş tutulması adı verilir. Ay bulunduğu durum nedeniyle Güneş’in bir kısmını kapatır ise buna da parçalı Güneş tutulması adı verilir. Güneş tutulmaları tam olarak sene içerisinde en az iki en fazla ise beş kez olmaktadır.
Ay tutulması olayı da Ay Dünya’nın gölgesine girmesi durumunda meydana gelmektedir. Ay Dünya’nın neresinden geçerse geçiş durumuna göre farklı olarak isimler alır. Dünya’nın gölgesi iki kısımdan meydana gelmektedir. Bunlara tam gölge ve yarı gölge adları verilmektedir. Ay tam tutulma durumunda karanlık bir durum alması gerekirken Dünya’nın Güneş gören yerlerinden Ay’a yansımakta olan ışıkları kırmızı rengi alır. Bu durumda Dünya’nın gölgesi kırmızı rengi almasından dolayı kırmızı renkte olur. Atmosferik şartlara göre Ay tuhaf olarak bakır renginde olur. Bu durumda Ay tutulması meydana gelmiş olur. Bu gibi olaylar doğa olayları adı altında toplanmaktadır. Ay ve Güneş tutulmaları dünya üzerinden heyecanla izlenmekte ve izleyicilerine bir doğa olayını güzelce anlatmaktadır.
Ay Dünya’ya tam olarak yakın bir mesafeye ulaştığında yüzde olarak 15 seviyelerine göre büyük olmaktadır. Bu durumdan kaynaklanarak parlak gözükme oranın tam olarak yüzde 30 seviyelerine çıktığı bilinmektedir. Ay tutulması buna bağlı olarak Dünya’nın tam olarak Ay ile Güneş arasına girmesiyle oluşmaktadır.
Süper Ay tutulması da bu iki vakanın aynı anda ortaya gelmesi ile yaşanıyor.
Ay tutulması esnasında Ay’ın kızıl bir renk alması gibi tasvir edilen durum ise Kızıl Ay tutulması olarak bilinmektedir. Bu durum son derece ender bir şekilde gerçekleşmektedir.
Güneş Tutulması Türleri
Gölgenin ortadaki bir bölümünden hiç Güneş ışığı geçmez. Tam Gölge adı verdiği bu gölge şayet Yer üstüne düşerse, bu bölgedeki gözlemcilere Güneş Ay doğrulusunda tamamıyla örtülmüş olarak gözükür. Buna Tam Güneş Tutulması denir. Güneş ile Ay’ın tam olarak büyüklükleri birbirine eşit olmamasına rağmen Dünya tarafından bakıldığında son derece eşit olarak görülmektedir. Ay biraz daha ufak ya da uzak olsaydı ya da Güneş biraz daha büyük ya da yakın olsaydı, Tam Güneş Tutulması gerçekleşemeyecekti.
Tam gölgenin dışında kalan Yarı Gölge bölgesindeki bir gözlemci ise, Güneş’in fakat bir bölümünün Ay doğrulusunda örtüldüğünü görür. Buna Parçalı Güneş Tutulması ya da Kısmi Güneş Tutulması adı verilir.
Yer’in Güneş etrafındaki ve Ay’ın Yer etrafındaki yörüngeleri eliptik olduğundan, Güneş ve Ay’ın Yer’e olan mesafesi değişkendir. Yer durumuna göre Güneş son derece yakın olmaktadır. Ay ise bu durumdayken en uzak konumda yer almaktadır. Bu tip tutulmaya da Halkalı Güneş Tutulması isminin verildiği bilinmektedir.