'Impostor (Sahtekarlık) Sendromu'
Okuldayken bir sistem hatası sayesinde kabul edildiğinizde dolayı endişe ettiniz mi?
Aldığınız notun maddi hata ile fazladan verildiğini düşündünüz mü?
Toplantıda bir konuyu en küçük detaylarına bilmiyorsanız konuyu açmamayı tercih edip veya soru sormayı es geçiyor musunuz?
Bir çok projeyi bir başkası tarafından yeterliliğinizin sorgulanmasını istemediğiniz için tek başınıza üstlendiniz mi?
Özel veya en iyisi olmaya çok ihtiyaç duydunuz mu? Ancak öyle sevilip sayılacağınıza dair hayallere kapılıyor musunuz?
Veya hata yapmaktan dehşet verecek şekilde korkuyor musunuz?
Kazandığınız başarının paylaşımı nedeniyle suçluluk ve utanç yaşadınız mı?
Yukarıdaki durumlar size yabancı değilse bu konuda yalnız değilsiniz. Kulübe hoşgeldiniz.
1976 ve 2006 da yapılan iki çalışma da bundan en çok kadınların mağdur olduğunu ortaya çıkarmıştır ve hatta akademideki etnik farklılıktaki kadınlarda daha yoğun gözlemlenmektedir.
Başardıklarımızın veya düşündüklerimizin başkalarının dikkatini çekmemesi gerektiğine bizi inandıran şeyi ''sahterkarlık sendromu'' diye açıklasak da altında bir çok katman var ve sandığımızdan daha yaygın. Kimi zaman depresyon ve anksiyete kaynaklı olabilse de çalışanların %70 ı hayatlarını bir döneminde bu sorun ile karşılaşabiliyor.
Bunun çok başarılı olup olmamakla alakası yok. Özellikle kadınların kariyerlerinde farkında olmaları gereken bir engel ve yanılsama olarak hayatlarımızı zorlaştırmaktadır.
Bir çok insanın mağdur olduğu bu yanılsama, bizlere bulunduğu noktayı hak etmediğimizi hissettirebilir veya fikirlerimizi paylaşmaktan alıkoyabilir. Hatta bir çok pozisyona başvurulmasında da engeldir.
Bir işi ele aldığımız da ya gereginden fazla hazırlanıyoruz ya da sonu gelmez ertelemelere maruz bırakıyoruz. Projeyi tamamladığınızda başarılı olduğunuzda da bu başarı ile ilgili tereddüte düşüyoruz. Maalesef en belirgin özelliği de burada bu sendromun. Başarı mutluluk veya tatmin getirmek yerine endişe şüphe veya stres getiriyor bizlere.
Bundan tamamen kurtulmak kısa vadede biraz zor ancak zararlı etkilerini azaltabiliriz.
Lütfen utanç duymayı bırakalım bir kenara. Gerek kendimizle gerekse başkaları ile şeffaf ve yalın bir iletişim her zaman çok şeye çare olabilir.
Ayrıca bu duygunun farkına varmak ve yanıltıcı olduğunu farketmek oldukça önemli. Bir durumda daha karşımıza çıktığında ona objektif bir gözle yaklaşabiliriz.
Başarı kadar başarısızlık üzerine de düşünmemiz gerekecek. Bu konuda çok sayıda paylaşımlar var ve güzel konuşmalar var. Başarısızlık her zaman olasılık ve başarıya giden yolu o hazırlıyor. Çoğu zaman hayatta da bir çok şeyi denemeden başarıp başaramayacağımızı bilemiyoruz. Başarısızlıklara karşı daha olumlu bir tavır takınabiliriz. Bu konuda favori konuşma için Saujani nin Türkçeyede çevrilmiş ‘Teach Girls Bravery Not Perfection’ başlıklı Ted Talk ını tavsiye edebilirim.
Bir başarıda ise onu kutlamak için size uygun bir kutlama mutlaka yapın. Ne kadarı ve nasıl olduğu size kalmış ama mutlaka tasarlayın ve paylaşın.
Sonuçta güzel günlerimiz sayılı ve bunları hak ettikleri gibi takdir etmeliyiz.
The Impostor Phenomenon- Jaruwan Sakulku & , James Alexander
International Journal of Behavioral Science Copyright 2011 by Behavioral Science Research Institute 2011, Vol. 6, No.1, 75-97 ISSN: 1906-4675 https://so06.tci-thaijo.org/index.php/IJBS/article/view/521/pdf
When Women Feel Like Frauds They Fuel Their Own Failures-Jenna Goudreau