9. Sınıf Türk Edebiyatı Dersi 2. Dönem 2. Yazılı Soruları cevap anahtarı
.............................LİSESİ 2015-2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 9. SINIFLAR TÜRK
EDEBİYATI DERSİ 2. DÖNEM 1. YAZILI CEVAP ANAHTARI
1- “Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, cinler top
oynarken eski hamam içinde… Ben deyim şu ağaçtan, siz deyin şu yamaçtan, uçtu
uçtu bir kuş uçtu; kuş uçmadı, Gümüş uçtu. Gümüş uçmadı, Memiş uçtu. Uçar mı,
uçmaz mı demeye kalmadı; anam düştü eşikten, babam düştü beşikten… Biri kaptı
maşayı, biri aldı meşeyi; dolandım durdum dört köşeyi. Az gittim uz gittim…
Dere tepe düz gittim. Çayır çimen geçerek, lale sümbül biçerek; soğuk sular
içerek, altı ayla bir güz gittim. Bir de dönüp ardıma baktım ki, ne göreyim,
gide gide bir arpa boyu yol gitmişim!.. (…)” Yukarıdaki
metin edebiyatımızın hangi geleneğine örnektir? Bu metnin özelliklerinden dört
Masaldır. 1. Olağanüstü konular vardır. 2. Kahramanlar gerçeküstü
özelliklere sahip olabilir. 3. Yer ve zaman belirsizdir. 4. Her masaldan bir
öğüt, bir ders çıkarılabilir. 5. Masallarda kalıplaşmış bir tekerleme ile
başlar. 6. Masallarda olağanüstü varlıklar (cin, peri, melek) bulunabilir. 7.
Masallar kalıplaşmış tekerlemelerle biter ve sonunda mutlaka gökten üç elma
düşer. 8. Masallar hep mutlu sonla biterler. 9. Niteliği ne olursa olsun her
şeyiyle hayal ürünüdürler. 10. Olaya dayalı sanatsal kurmaca metinlerdir. 11.
2- Aşağıdaki ifadeler
doğru (D) yanlış (Y) olarak değerlendiriniz. (10p)
a) Olay çevresinde oluşan metinlerin en belirgin özelliği günlük hayatta
kullanılan dili olduğu gibi kullanmasıdır. (Y)
b) Bir ülkede ortaya konan
edebi metin ile o ülkenin toplumsal yaşamı, yapısı arasında sıkı bir etkileşim
vardır. (D )
c) İlahi bakış açısında anlatıcı olaylar ve kahramanlarla
ilgili her şeyi bilemez. (Y)
metni çok anlamlı değildir. (Y)
hikayeleri halka açık alanlarda anlatılır. (D)
3- Aşağıdaki metinlerin hangi anlatıcının bakış açısıyla
yazıldığınızı bularak altındaki boşluğa yazınız. (15p)
a) Erdem arkasına bakmadan yürüyordu. Sinirliydi. Belli ki onu çok
kızdırmışlardı. Öfkesi her halinden belli oluyordu. Eliyle garip işaretle
yaparak hızlı hızlı yürüyor, bir yandan da eve gidince neler yapacaklarının bir
bir planını yapıyordu. İntikamını mutlaka almalıydı. Bu yapılanlar asla onların
yanına kalmamalıydı. İlk olarak Ahmet’e nasıl bir ceza verebileceğini düşündü.
Mutlaka işe Ahmet’ten başlamalı diyordu içinden. Çünkü onu en çok onun
kalleşliği yıkmıştı. Hâlbuki Ahmet onun yıllardır can ciğer dostuydu. Yediği
içtiği ayrı gitmezdi. Ne oldu da böyle iki kanlı bıçaklı düşman olmuşlardı.
İLAHİ (HAKİM, TANRISAL) BAKIŞ AÇISI
b) Babamın bu günlerde eve geleceğini biliyordum.
Çünkü ne zaman gelecek olsa birkaç gün öncesinden telefon eder, bir
ihtiyacımızın olup olmadığını sorardı. Yine öyle yaptı. Dün aradı ve bir
ihtiyacımızın olup olmadığını sordu. Ben de tatile girdiğimiz için bir bisiklet
istedim. Ertesi gün bütün gün evin arkasındaki tepenin üzerinde gezindim
durdum. Çünkü bu tepeden köyün tamamını görmek mümkündü. Babamı da geldiğinde
buradan göreceğime emindim. Akşam olduğunda tüm hayallerim suya düşmüştü.
Yanılmıştım. Babam gelmemişti. Ama yarın yine bekleyecektim.
KAHRAMAN ANLATICI BAKIŞ AÇISI
c) Gani, bildiği bütün duaları birer birer
okuyarak atladı havuza. Yüzmeye başladı. Gittikçe güçten düşüyordu. Güç
bela karşıya ulaşabildi. Havuzun diğer ucuna varınca derin bir nefes aldı.
Rahatlamıştı. Bir süre dinlendi, soluklandı. Çevreyi seyretmeye
başladı. Taştan yapılmış aslan heykeli karşısındaydı. Kuşkulu kuşkulu
yaklaştı. Gücünü toplayıp heykeli sırtladı. Yine, okuyarak bildiği bütün
duaları, dağa yükselen dik yokuşa doğru yürümeye başladı. Yokuş soluğunu
kesiyordu. Oldukça dikti.
GÖZLEMCİ ANLATICI BAKIŞ AÇISI
4-Aşağıdaki dörtlüklerin temalarını bularak yanına yazınız.
a) Saçında çoğalmış aklar Soluk bir çizgi dudaklar YAŞLILIK, YAŞLANMA
bu çökük yanaklar
karış toprağın armağan bize,
Bağrında şehitler yatar Türkiye’m. MEMLEKET,
5- Aşağıdaki ifadelerde boş bırakılan yerlere doğru
kelimeleri getiriniz. (15p)
a) Anlatmaya bağlı edebi metinlerde olay
örgüsünün gerçekleştiği yere MEKAN
b) Doğa ve kır hayatını anlatan şiirlere PASTORAL şiir denir.
c) Destanlar DOĞAL destan ve YAPMA
destan olmak üzere ikiye ayrılır.
ç) Destanlar, halk hikayeleri, masallar yazılı
gelenek içinde değil; SÖZLÜ gelenek
6- Destancılık geleneği hakkında bilgi vererek Türk
destanlarından üçünü yazınız. (15p)
milli anlamda sahip oldukları en eski edebî (sözlü edebiyat ürünü) metinlerdir.
Bu sebeple devletlerin oluşum süreçlerine ait olayları, toplumları derinden
etkileyen savaş, göç, kıtlık, doğal afetleri konu edilir. Birçoğu da
milletlerin hangi soydan geldiği, nasıl türediği hakkında bilgi verir.
Destanlar sözlü edebiyat ürünleridir. Sonradan yazıya aktarılmıştır. İlk
başlarda manzum olarak yazılmıştır, daha sonra manzum-nesir karışık
Destanı 2-Alp Er Tunga Destanı 3-Şu
Destanı 4-Oğuz Kağan
Destanı. 5- Ergenekon Destanı 6-Bozkurt Destanı
7-Aşağıdaki şiir parçalarının kafiyelerini bulunuz ve
çeşitlerini yazınız. (10p)
nerdense, bul da girmeye bak. AK SESLERİ TAM KAFİYE
b) Bin bahçeli
beldemizi yâd ellere bıraktık, Gölgesinde barınacak tek ağacım yok
artık, TIK SESLERİ ZENGİN KAFİYE
dörtlüklerin konusuna göre şiir türlerini bulunuz ve yanına yazınız. (10p)
Ben aşkımla bahar getirdim sana; LİRİK
o sabah ilk atılan safta yüz atlı. EPİK ŞİİR
Mohaç ufkunda görünmek hevesiyle,
o meşhur ova at kişnemesiyle!
Dili ve Edebiyatı Zümresi