AHİLİK | Tavşanlı MESO
S.s Tavşanlı Küçük Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifi
Tavşanlı Kredi Kefalet Kooperatifi
Tavşanlı Madeni Eşya Sanatkarları Odası
Çukurköy Sanayi Sitesi 2.Etap işyerlerinin yollarına 12.12.2018 tarihi itibariyle kaldırım taşı…
Vakıfbank Kobi Sigorta Kampanyası
Başkanımız Yasin DEMİRCİ Kütahya’da Sosyal Kooperatifçilik tanıtım programına katıldı
Kooperatifçilik Genel Müdürü Arif Sami SEYMENOĞLU Sanayi sitemizi ziyaret ederek, müjdeler…
TümüBilgilendirmelerEğitim-Seminer DuyurularıFuarS.s Tavşanlı Küçük Sanayi Sitesi Yapı KooperatifiTavşanlı Kredi Kefalet KooperatifiTavşanlı Madeni Eşya Sanatkarları Odası
S.S Tavşanlı Küçük Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifi’nin 2018 Yılı Olağan Genel…
Çukurköy Küçük Sanayi Sitesi 3.Etap işyerleri hızla yapılmaya devam ediyor.
Başkanımız T.C Ticaret Bakanlığı Kooperatifçilk Genel Müdürü Arif Sami SEYMENOĞLU’nu makamında…
Solid Works Teknik resim çizim Kursu açılacaktır.
TümüBasında BizDevam Eden ProjelerTamamlanan Projeler
22 Aralık 2018’da Gazetelerde Yer Alan Haberlerimiz
19 Aralık 2018’da Gazetelerde Yer Alan Haberlerimiz
26 Temmuz’da Gazetelerde Yer Alan Haberlerimiz
Gazetelerde Yayınlanan 7 Temmuz Uluslararası Kooperatifler Günü İlanlarımız
Ana Sayfa AHİLİK
Gıyaseddîn Keyhüsrev’in ölümünden (642 / 1245) sonra saltanat naibliğine getirilen Celâleddîn Karatay, tutuklu Ahi ve Türkmenleri serbest bıraktı. Ahi Evran, Denizli’ye giderek orada bir yıl kadar kaldı. Selçuklu tahtına geçen Sultan II. İzzeddîn Keykâvus’un çağrısı üzerine Konya’ya dönerek muhtelif medreselerde ders vermeye başladı.
Ahîlik kurumunun anlaşılabilmesi ve onun toplumsal hayatta nasıl bir fonksiyon üstlendiğini ortaya çıkarabilmek için ilk önce Ahî kelimesinin kaynağı ve tarihi gelişim içerisinde kazandığı anlamlar üzerinde durmak gerekir.
Ahî kelimesinin kaynağı ile ilgili birbirinden tamamen farklı iki görüş bulunmaktadır. Birinci görüşe göre; Ahî kelimesinin kaynağı Türkçe olup, “akı” kelimesinin Anadolu’daki söyleniş tarzından doğmaktadır. Ahî, kelimesinin Türkçe olduğunu ileri süren araştırmacılara göre Ahî, kelimedeki “k” harfinin “h” olarak telaffuz edilmesinden ileri gelmektedir. Nitekim, Anadolu’da “k” harfinin “h” ve “ğ” şeklinde telaffuz edildiği bilinmektedir(1). Örnek olarak, okumak, bakmak yerine okumah, bahmah veya okumağ, bakmağ denilmektedir. Buna göre Ahî kelimesi “cömert, eli açık” anlamlarına gelen “akı” kelimesinin “h” sesi ile okunmasından türemiş ve terimleşmiş bir kelimedir.
Ahî kelimesinin reisler (başkanlar, liderler) için kullanılması, onun Türkçe “akı” kelimesindeki ses değişikliğiyle oluştuğu görüşünü kuvvetlendirmektedir. Nitekim, Ahî kurumunda reislere Ahî, diğerlerine fetâ, fityan denilmektedir(2).
Ahî kelimesini araştıranların bir kısmı ise; kelimenin Arapça’ dan Türkçe’ye geçtiğini ileri sürmektedirler. Bu görüşe göre Ahî, “erkek kardeş” anlamına gelen “ah” kelimesinin sonuna birinci tekil şahıslar için kullanılan ve sahiplik ifade eden “ye” zamirinin bitişmesinden oluşan bir kelimedir. Ahî kelimesi bu haliyle “kardeşim” anlamındadır. İkinci görüş benimseyenlerden biri olan Hüseyin Kâzım Kadri, Ahî kelimesinin Arapça olduğunu şöyle açıklamaktadır(3): “Ahî Arapça isim, Ahû yerinde “ahî” kardeş, birader, yar, dost, cemi (çoğul) “ihvan” kardeşler, dostlar, bir tarikata ve mesleğe tâbi olanlar”.
Ahî kelimesine, Türkçe-Arapça Lûgat’ta da Hüseyin Kâzım Kadri’nin verdiği anlamın yüklendiği görülür(4). Yine, Kur’an-ı Kerim incelendiğinde Ahî kelimesinin sahiplik ifade eden zamir ile birlikte tekil veya çoğul olmak üzere kırkdört âyette geçtiği görülür(5).
Ahi kelimesinin, fütüvvetnâmelerdeki ve Anadolu’da yaşamış bulunan Ahîlerin bırakmış oldukları vakfiyelerdeki yazılış şekli de ikinci görüşü desteklemektedir(6).
İbn Batuta seyahatnâmesinde geçen, “Müfredi (tekil) “Ah” kelimesinin birinci tekil şahıs şeklinde söylenmesinden meydana gelmiştir(7)” ifadesi de ikinci görüşü kuvvetlendirmektedir.
Ahî kelimesiyle ilgili olarak her iki görüşün de geçerli ve tutarlı yönleri bulunmaktadır. Ahî kelimesinin, cömert, eli açık anlamına gelen “akı” kelimesinin Anadolu’da “h” sesiyle okunması görüşü doğru olabileceği gibi diğer görüşün de yabana atılamayacağı görülmektedir.
Gölpınarlı bunu şu biçimde izah eder:
“Ahî kelimesi, Arapça’da ‘kardeşim’ demektir. 457 Hicride (1065) ölen şeyh Ferec-i Zincanî ile 736’da (1336) ölen Alâü’d-Devle halifesi Aliyy-i Mısrî’nin “Ahı” lakabıyla anıldıklarına ve bu kelimenin, oldukça eski fütüvvetnâmelerde geçtiğine, nihayet fütüvvet ehlinin birbirini kardeş saydıklarına ve Melamilerde ‘Filan şeyhin muridi’ yerine ‘Filanın ihvanından’ sözünün kullanıldığına bakılırsa bu sözün Arapça’dan geldiği hakkındaki fikir ve mülahaza da reddedilemez(8).”
Ahî kelimesinin, aynı zamanda tasavvufla ilgili oluşu, iki görüşün de doğru olduğunu göstermektedir. Çünkü; cömertliğe, el açıklığına, mertliğe dayanan Ahîlik kurumunun vazgeçilmez kurallarından biri de, üyelerinin birbirini kardeş görmeleridir. Müslümanlar birbirlerini tarih boyunca hep kardeş olarak görmüşlerdir. Kardeşleştirmenin ilk uygulamasının Hz. Muhammed döneminde gerçekleştirildiği bilinmektedir.
Ahî, Kur’an-ı Kerim’de geçtiği şekilde kullanılmış, ancak Türk’e has bir terim haline gelmiştir. Kardeşlik, cömertliğe, yardımlaşmaya ve dostluğa dayanan bir duygudur. Kardeşlik, sadece bir anadan doğmadan ibaret değildir.
Görüşlerini Kur’an âyetleri ile desteklemeye ve açıklamaya çalışan tasavvuf akımları, özellikle kişiler arasındaki düşmanlıkların kalkmasını ve yerine kardeşlik duygusunun hâkim olmasını, teşvik eden ayetleri kaynak alırlar.
“Elbirlik Allah’ın dinine sımsıkı sarılın. Birbirinizden ayrılıp dağılmayın. Allah üzerindeki (İslâm) nimetini düşünün ki, cahiliyet devrinde birbirinize düşmanlar iken O, sizin kalpleriniz arasında ülfet (yakınlık) meydana getirdi de onun nimeti sayesinde din kardeşleri oldunuz….(9)”
âyetinde belirtildiği gibi insanlar arasındaki düşmanlıkların kalkması ve dinde kardeş olmalarının gerekliliğinin Allah’ın arzusu olduğunu bütün tasavvufî anlayışlar ileri sürer.
Aynı şekilde, Ahî birliklerinin de insanlar arasında kardeşliği oluşturma çabasında oldukları bilinmektedir.
Ahî kelimesinin, terim olarak Ahî birliklerinin başında bulunan kişilere (reislere) verilen bir unvan olarak kullanılmış olduğu tahmin edilmektedir. İbn Batuta’dan öğrendiğimize göre; “Ahî; evlenmemiş, bekâr ve sanat sahibi olan gençlerle, diğerlerinin (herhalde bekâr olmayanlar) kendi aralarında bir topluluk meydana getirerek, kendi aralarında seçtikleri reislerdir.” Reislerin zaviyeler yapmaları ve bunları tefriş etmeleri gerekir. Zaviyeler bir toplanma ve hizmet yeri olup, gerektiği takdirde gelen ve gidenlere konaklama yeri olarak hizmet veren mekânlardır.
Bir başka görüşe göre ise “Ahî”, birliğin başında bulunan kişi şeyh’ tir(10). Ahî müesseselerinin başında bulunan “Ahî”nin şeyh olduğu görüşünü İbn Batuta seyahatnâmesinde geçen ifadeler de desteklemektedir. Çünkü, bütün tarikatlarda şeyh olan kişinin tekke (zaviye) inşa ederek onu müritler (fetâ) için bir toplanma, gelene-geçene hizmet yeri yaptığı bilinmektedir.
Ahîlik, Türk illerinde yayılmış bulunan “dinî-meslekî” karakterli kurumlardır Bu birlikler, başta mensupları olmak üzere, insanlar arasında dayanışma ve yardımlaşma kurmaya çalışmışlardır.
AHİLİK ÜZERİNE DEYİŞLER
AHİ EVRAN HAYATI BOYUNCA POZİTİF BİLİMLERDE ARAŞTIRMALAR YAPIP, BULUŞLARI OLAN BİR BİLİM ADAMIDIR.
AHİLİK’TE AHLAKIN YARISI MANEVİYATA DİĞER YARISI MADDİYATA (ÇALIŞMAYA) DAYALIDIR. ÇALIŞMA OLMADAN AHLAK OLMAZ.
AHİLER DEVLETİNİ VE TÜM İNSANLARI SEVEN, KUDRETLİ, ŞEVKATLİ, ÇALIŞKAN, EKMEĞİ BOL VE SOFRASI AÇIK İYİ İNSANLARIN BİRLİĞİDİR.
AHİLİK BAŞKALARINA MUHTAÇ OLMAMAK İÇİN ÇALIŞMAYI ÖNGÖRÜR.
HAK İLE SABIR DİLEYİP BİZE GELEN BİZDENDİR, AKIL VE AHLAK İLE ÇALIŞIP BİZİ GEÇEN BİZDENDİR.
AHİLİĞİN AÇIK ŞARTLARI
ELİNİ AÇIK TUT,
KAPINI AÇIK TUT,
SOFRANI AÇIK TUT.
AHİLİĞİN KAPALI ŞARTLARI
DİLİNİ BAĞLI TUT,
GÖZÜNÜ BAĞLI TUT,
BELİNİ BAĞLI TUT,
BACİYAN-I RUM TARİHTEKİ İLK KADIN TEŞKİLATIDIR,
ÇEVREYİ KORUMAK AHİLİK’TE,
KADIN ERKEK EŞİTLİĞİ AHİLİK’TE,
AHİLİK=TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ,
KALİTELİ, BOL VE UCUZ ÜRETİM AHİLİK’TE,
SERMAYE VE EMEK BARIŞI AHİLİK’TE,
TÜKETİCİ KORUMAK AHİLİK’TE,
AYIPLI MAL ÜRETEN ESNAFIN PABUCUNU DAMA ATMAK AHİLİK’TE,
ÇALIŞANININ EMEĞİNİ ALNININ TERİ KURUMADAN ÖDEMEK AHİLİK’TE.
MESLEĞİ OLMAYAN AHİ OLAMAZ.
AHİLİK=EMEK VE SEBAT