BAŞARILI ANNE-BABA OLMAK - PDF
Download "BAŞARILI ANNE-BABA OLMAK"
1 BAŞARILI ANNE-BABA OLMAK ÇÇ Çocuklarınıza Nasıl Davranmalısınız? S. Mitra Çeviri: N. Şekercioğlu
2 Copyright Bilim Teknik Yayınevi Orijinal adı: The Art of Successful Parenting, S. Mitra, 2003 Bu eserin yayın hakkı Bilim Teknik Yayınevi ne aittir. Eserin hiçbir bölümü hiçbir şekilde fotokopi, teksir ya da benzeri bir araçla çoğaltılamaz. Aksi davrananlar yazarın ve yayınevinin uğradığı zararı kabul etmiş olurlar. Baskı: Ulus Matbaası Genel Dağıtım: Platform Dizisi Genel Dağıtım Adres: Alemdar Mah. Salkım Söğüt Sok. Keskinler İş Merkezi No: 8/305 Tel: (0212) Faks: (0212) Şube: Cengiz Topel Cad. No: 5/D Eskişehir Tel: (0222) Faks: (0222)
3 İthaf Bu kitabı, bana evlat yetiştirmeyi en iyi şekilde öğreten anne-babama ve çocuklarıma adıyorum.
5 İÇİNDEKİLER 1. Başarılı Anne ve Baba Davranışları Disiplin Nedir? Çocuğunuz İçin Rol Modeli Olma Birleşik Aile Düzenindeki Rolünüz Çocuğun Olumlu Davranışlarına ve Tutumlarına Odaklanma Çocuklar Söylediklerinize Uygun Davranır Kurallar ve Sonuçları Karar Vermeyi Öğretir İyi Davranışları Planlama Yanlış Davranış Sergileyen Çocuklarla Baş Etme Çocukları Motive Etme Sağlıklı Bir Aile Ortamının Önemi Çocuklarda Sağlıklı Bir Özgüven Geliştirme Tutarlı ve Kararlı Olma Daha Tutarlı Olma Çocukların Sizi Çileden Çıkarmasının Sebepleri Cezalandırma Çocuklara Dayak Atılmalı Mıdır? VII
6 18. İlginin Ne Kadarı Fazladır? Kardeşler Arasındaki Çatışmaların Çözümlenmesi Öğrenme Güçlüğü Çeken Çocuklarla İlgilenme Ödev Sorunlarına Çözüm Bulma Kariyer Seçiminde Çocuklara Yardımcı Olma Çocuklar Sorumluluğu Öğretme Sonsöz İÇİNDEKİLER... VII VIII
7 ÖNSÖZ Çocukluğumdan beri severim çocukları. Zannedersem, çocukların çoğu akranlarını sever. Zararsız, sevgiye layık, güzel şeyler olarak gördüm onları hep. Fakat, anne olduğum zaman, dünyadaki her şey gibi, onların da çok farklı yönlerinin olduğunu fark ettim. Yeri geldiğinde sinir bozucu, rahatsız edici ve hatta nefret uyandırıcı olabildiklerini öğrendim. Dünyadaki en zor işlerden birinin çocuk yetiştirme olduğuna kanaat getirdim. Çocuk yetiştirme emek ister. Sayısız özveride bulunmayı ve ardı arkası kesilmeyen zor işlerle uğraşmayı gerektirir. Kendine güveni olan, sorumluluk duygusuna sahip ve her şeyden önemlisi terbiyeli çocuklar yetiştirmek, çok fazla enerjinizi, vaktinizi ve sabrınızı alabilir. Bütün ebeveynler yapar bunları ama yine de başarısız olurlar. Peki neden? Çocukların yanlış davranışlarından değişen toplum değerleri sorumlu tutulur ve bu sebeple hep televizyon lanetlenir. Bütün suçu toplumun ve televizyonun üzerine atmak doğru mudur? Bu sorunun cevabı kesinlikle HAYIR dır. Kusurlu çocuklar, anne babaların çocuk yetiştirme anlayışlarındaki hatalardan ortaya çıkarlar. V
8 Çocuklar fırınlanmamış çamur gibidir; istenilen şekle sokulabilirler veya şekilsizlikleri nedeniyle hor görülebilirler. Anne babalar ise, hem üreten, hem de ürettiğine şekil verebilen çömlekçiler gibidir. Bu kitap, çocuklarınızın sevgiyi hak eden, sorumluluk duygusuna sahip, terbiyeli insanlar haline gelebilmeleri için, davranışlarını nasıl şekillendirebileceğinizi anlatmaktadır. Kitabın Yazarı VI
9 Anne Babalık Artık Kolay Değil Neden disiplin 20 yada 30 yıl öncesinde olduğu kadar işe yaramıyor artık? Eski yöntemler neden işe yaramıyor? Anne baba olmak neden bu kadar zor ve karmaşık bir hale geldi? Çocuk yetiştirmek zorlaştı, çünkü çocuk olmanın kendisi güçleşti. Çocuklar artık baskı altında; okuldan, arkadaşlarından, medyadan ve diğer benzer kaynaklardan sürekli baskı görüyorlar. Çocukların üzerindeki baskı zamanla ailelerine yansıyor ve problemler ortaya çıkıyor. Bazı sosyo-kültürel değişiklikler, disiplin ve ebeveynlik rolleri üzerinde çok büyük bir etki yaratıyor. Anne babalar ve çocuklar için güçlü bir destek görevi gören birleşik (çoklu) aile düzeni hızla yıkılıyor. Büyük şehirlerde, neredeyse tamamen yok oldu bile. Birleşik ailelerin yerini, çekirdek aile düzeni aldı. Çalışan eşlerin yaşlılara ayıracak paraları ve zamanları yok. Çocuklar artık kreşlerde veya bakıcıların denetiminde büyüyor. Ülke ekonomileri doğrudan aileler üzerine etki ediyor ve evli çiftler stresli ve tahammülsüz olmaya başlıyor. Bunun sonucunda evlerdeki sıcak ortam son buluyor ve evliliklerin çoğu ayrılıkla veya boşanmayla son buluyor. Doğal olarak bu durum çocukları da etkiliyor. Ebeveyninden birinin yanında kalıp, ihtiyaç duyduğu sevginin yalnızca yarısını alan çocuk stresli hale geliyor. Bundan yirmi yıl önce, bir kasabadaki veya semtteki insanların hepsi aynı inançlara ve değerlere sahipti. Her nereye giderseniz gidin, kurallar hep aynıydı ve bütün ebeveynlerin beklentileri birbirinin aynısıydı. Şimdi ise her şey değişti. Her ailenin kendi kuralları ve standartları var artık. Bazı aileler, çocuklarının serbestçe MTV veya benzeri kanalları seyretmesine izin verirken, bazıları çocuklarını görsel kirlilikten ve etkiden kurtarmak için bu tür kanalları şifrelemektedir. Bizim çocuklarımız, önceden çocuklar için çok karmaşık gelen birçok doğruyu ve yanlışı yaşayabilmektedir. Toplumumuz çok karmaşık bir hale geldi. Eskiden basit sorunlara basit çözümler bulunuyordu. Anne babalarımız ne çocuk psikologlarına danışıyor, ne de çocuk yetiştirme hakkında kitaplar okuyorlardı. Buna rağmen çocuk yetiştirmekte hiç zorlanmıyorlardı. Çocuklar konusunda asla şikayet etmiyorlardı, veya arkadaşlarıyla oturup bu konuda tartışmıyorlardı. Ancak günümüzde geçerli olan sorunlar, o zamanın sorunlarından çok farklı. Çocuklarımız geçmiş zamanda değil, bizim gelecek zamanımızda yaşıyorlar ve sorunlarının çözüme kavuşturulması gerekiyor. Günümüzün sıkıntılarıyla baş etmek zorundayız. Başarılı anne babalar olmak istiyorsanız, bugünün çocuklarını nasıl disiplin edeceğinizi bilmelisiniz. Yetersiz olduklarından değil, çocuk yetiştirmenin zorlaşmasından dolayı ebeveynlerin eğitime ihtiyacı vardır. Çocuk eğitimi eskisi gibi değil artık; günümüzde bu bir sanat. Uygulanıp, icrasında ustalaşılması gereken bir sanat Hatırlatmalar i. Disiplin, cezalandırmak demek değil, bir eğitim sürecidir. ii. iii. Çocuklarınızın sağlıklı bir öz saygı geliştirebilmesi için, davranışlarının olumlu taraflarına odaklanın. Tatlı sert olun. iv. Başarılı ebeveynler ve çocukları, disiplini ortaklaşa yürütürler.