BAĞLAYICILAR - biŞantiye
Anasayfa » Kütüphane » Ders Notları » BAĞLAYICILAR
Ders Notları Kütüphane Şantiye/Ofis
İnce bir toz halinde iken çeşitli reaksiyonlar sonucu hamur haline gelen ve daha sonra plastikliğini kaybeder sertleşen malzemelere bağlayıcılar denir. Kum, çakıl, kırma taş gibi malzemeleri kalıcı bir şekilde birbirine bağlarlar. En temellerinden kireç alçı çimento ve puzolanlar toz bağlayıcılardır, bitüm ise sıvı bağlayıcıdır.
Havada priz yapabilen bağlayıcılar ve suda priz yapabilen ve suda erimeyen bağlayıcılar olarak ikiye ayrılırlar.
‌Kireç: Kirecin ham maddesi kireç taşıdır. Kireç taşına kalker de denir. Yeryüzündeki kayaçların yüzde onu kalkerden oluşur. Kalkerin %90 95’e yakını kalsiyum karbonattır. bazılarında magnezyum karbonat ve kalsiyum karbonat birlikte bulunur bunlara dolomit denir. Kirecin üretimi için özellikle kalkerler 900 derecenin üzerinde pişirirler. Pişirilen kalsiyum karbonat kalsiyum oksit artı karbondioksit olarak ayrışır. kalsiyum oksit sönmemiş kireç olarak adlandırılır ve yapıda kullanılması sakıncalıdır. Bunun için kalsiyum oksit su ile söndürülür ve kalsiyum hidroksit artı ısı şeklinde denklemi oluşur bu denklem sonunda iki buçuk kat hacim artışı gerçekleşir ve kalsiyum oksit kalsiyum hidroksit yani sönmüş kirece dönüşür. Magnezyum karbonat 700 derecede ısıtıldığında magnezyum oksit artı karbondioksit oluşur çıkan karbondioksit havaya karışır buradaki karbondioksit yaklaşık %40 44’ünü oluşturur daha sonra magnezyum oksit de su ile söndürerek magnezyum hidroksit artı ısı açığa çıkar yine buradaki ısı havaya karışır. 500 gram kireç 0 derecedeki 1 litre suyu 100 dereceye çıkarabilecek büyüklükte ısı meydana çıkarabilir. Kalsiyum hidroksit artı n tane su molekülü yağlı kireç olarak adlandırılır.Kalsiyum hidroksit artı karbondioksit kalsiyum karbonat artı su denklemini oluşturur bu olaya karbonatlaşma denir ya da gireceğim birisi yani asıl sertleşme denir. söndürme işlemi gerçekleştikten sonra sıcaklık tekrar yükselir ve 550 dereceyi aşarsa reaksiyon tersine döner kalsiyum hidroksit -> kalsiyum oksit artı su denklemine oluşturur TS EN 459 Yapı kireçlerin den bahseden standarttır.
Su kireci:içerisinde yüzde 10-25 arasındaki kil bulunan kalkerin pişirilmesi sonucu elde edilir böylece kalker ayrışarak kireci oluşturur ve bu kireç içerisinde kilde bulunan silis ve Ali ile birleşir pişirilen malzeme su ile söndürülür ve Su kireci elde edilir bu malzeme karmaşık yapısı dolayısıyla sıvı içerisinde de sertleşebilir.
Kirecin inşaatlarda kullanımı:Sıva, harç, karayollarında stabilizasyon malzemesi ve bütün katkısı, gaz beton üretimi, kireç kum tuğlası üretimi badana işleri.
Kullanırken nelere dikkat etmeliyiz: Kireç yapılarda kullanılmadan önce 15 gün sonra bekletilerek söndürülmelidir tam olarak sönmemiş kireç sönümünü yapıda tamamlar ve meydana gelen hacim artışı lokal çatlakları neden olur.Kireç sıvısı fazla kalın yapılmalıdır aksi takdirde karbondioksit harcın içine fazla giremeyeceğinden orta kısımlar hamur halinde kalır.Kireç suya karşı dayanıksız olduğundan ve su içerisinde eridiğinde su ile temas eden alanlarda kullanılmalıdır. Kirecin yapı elemanlarına yapışma yeteneği fazladır ancak mekanik özellikleri iyi değildir bu yüzden taşıyıcı elemanlar da bağlayıcı olarak kullanılamaz. Kirecin plastik özelliği çok iyidir çok rahat şekil alır çimento ile yapılan harçlardan da daha kullanışlıdır ve daha az çatlama yapar ancak dış cephe sıvası olarak tavsiye edilmez. Söndürme işleminde çok aşırı yüksek ısıda çıktığından dikkat edilmelidir iş kazası olasılığı yüksektir.