Teknoloji, bilişim ve iletişim alanında yaşanan hızlı gelişmelerin öncülüğünde siyasetten ekonomiye, sosyal yaşamdan yönetime
Teknoloji, bilişim ve iletişim alanında yaşanan hızlı gelişmelerin öncülüğünde siyasetten ekonomiye, sosyal yaşamdan yönetime kadar insan ve toplum yaşamının her bölümünü etkisi altına almış, her türlü devlet sınırlamalarını kaldırarak ortak ve evrensel bir alan yaratmaya çalışan ve dünyayı küçülterek tek bir pazar konumuna getiren bir kavram. ( Anthonny Giddens)
“Küreselleşme, sadece mal ve sermaye dolaşımının dünya çapında gerçekleşmesi değil, aynı zamanda dünyadaki tüm insanların iletişim halinde olmasını ve birbirlerine bağımlı hale gelmesini ifade eder. ( BM Kalkınma Programı Raporu)
Ekonomi Kültür Siyaset Sosyal Yaşam
IMF, Dünya Bankası
Petrol fiyatlarının varil başına 10 kattan fazla artması, OPEC ülkelerine büyük fon sağlarken, Avrupa ve ABD büyük bir ekonomik durgunluk yaşıyordu.
Temel Amaç: Azalan kâr oranları sorununa çare bulmak. Nasıl? Sosyal harcamaların kısılıp ve vergi reformu yapmak.
Çokuluslu şirketlerin ve yabancı yatırımların etkinliği artıyor.
RonaldReagan ve Margaret Thatcher döneminde, ulusal devletin ekonomiye müdahale alanı kısıtlanarak uluslararası sermaye hareketleri hızlanıyor.
Sosyal Devlet Anlayışından Ricat
Devletin Müdahale Alanında Kısıtlama
Finans Piyasaları küresel hale geliyor.
Batı’nın ilerleyişindeki en önemli engel SSCB ortadan kalkıyor
- Ticaretteki tarife, gümrük ve kotaları kaldırarak mal ve hizmetlerin serbest dolaşımlarını sağlamak.
- Üçüncü ülkelere karşı her ülkenin kendi özel dış ticaret politikalarını uygulamaya koymak.
Liberal politikaların uygulanması ile devletin ekonomiye müdahale alanının kısıtlanması
IMF, Dünya Bankası – Ulus devletlerin karar alma süreçleri etkileniyor
Bireyler ve uluslararası örgütlere atfedilen rol artıyor –Uluslararası Hukuk
Küresel çevre, sağlık ve güvenlik sorunları
Bilgiye ulaşmak kolaylaşmış, fiziki mesafeleri daraltarak iletişim güçlendirmiş, ulaşım maliyetlerini düşürmüştür.
Elektronik posta, uydu sistemleri, video konferans, gps gibi sistemler yaygınlaşıyor
Tek bir kültür yaratma
Korkutma, yıldırma, tedhiş
Siyasi, askeri veya ideolojik bir davayı zorla kabul ettirmek ya da belli bir grubu veya devleti sürekli korku içinde tutmak için sistematik olarak şiddete başvurma eylemi
Savaş ve diplomasi ile kazanılmayan sonuçları elde etmek, korkutmak ve itaat ettirmek için bir teoriye, felsefeye ve ideolojiye dayanıp, siyasi maksatlarla iktidarı veya rejimi hedef alarak terör ve şiddetin sistemli bir şekilde kullanılmasıdır
Terör Dönemi (la Terreur)
- 5 Eylül 1793- 28 Temmuz 1794
ABD-Rusya arasında yaşanan gerginlik -Terörün araç olarak kullanılması
Devlet Destekli Terörizm Kavramı
ABD Üçüncü dünya ülkelerindeki diktatör yönetimler ve silahlı gruplar
SSCB Batı Avrupa’daki Marksist örgütler
1960 ile 1980 arasındaki yirmi yıl boyunca dünyanın hemen her yerinde, demokratik ve sanayileşmiş ülkelerden geri kalmış ülkelere kadar her yerde, çeşitli ideolojilere ve amaçlara dayanan, bir kısmı günümüzde de aktif olan pek çok terör örgütü kurulmuş ve eylemde bulunmuştur
Bu örgütlerin bir kısmı anarşist, bir kısmı anti-emperyalist, bir kısmı Marksist-Leninist, bir kısmı milliyetçi, bir kısmı da ayrılıkçı ideoloji ve amaçlar taşımaktadır
Bu örgütlerin başlıca eylem biçimi uzunca yıllar bombalı saldırılar ile siyasi cinayetlerle sınırlı kalmıştır. 1960’lardan sonra bu eylem biçimlerine adam kaçırmalar ve uçak kaçırmalar eklenmiştir .
1) ULUSAL SINIRLARIN AŞILMASI
Terörist eylemin ulusal sınırların dışına taşarak yabancı bir devletin vatandaşlarına ya da organların yöneltilmesi.
1993 Dünya Ticaret Merkezine saldırı
Remzi Ahmet Yusuf (El-Kaide)
300 milyon $ zarar.
İlk ortaya çıktığı yıllarda tekil cinayet ve suikast eylemleri biçiminde.
İlerleyen yıllarda teknolojik imkânların gelişmesi dolayısıyla fiziki tahribatı ve yıkımı esas alan (bombalama, uçak kaçırma, molotoflu saldırı v.b.) yeni eylem formları
Daha profesyonel eylemler
Etkili bir tahribat gücü
Daha kısa sürede sonuç alma
Kimyasal, Nükleer & Biyolojik Silahların Gelişmesi
Nükleer silahlara göre kullanımları çok daha yaygın ancak askerî açıdan kullanılabilirlikleri çok daha kısıtlı kitle imha silahlarıdır. Nükleer silahlara karşı korunma önlemleri almak adeta imkânsızken, kimyasal ve biyolojik silahlara karşı korunma yolları mevcuttur
Kimyasal silahlar teneffüs ve deri teması yoluyla kana karışarak ve sinir sistemini etkileyerek canlılar üzerinde kalıcı veya geçici sakatlık veya ölüme yol açmaktadır.
Sarin gazı, hardal gazı, sianid ve klor gazı.
Aum Shinrikyo” (Yüce Gerçek) örgütü metroda sarin gazı kullandı.
12 ölü, 54 yaralı
5000 den fazla kişi etkilendi.
Asahara 2009’da idam edildi.
İran-Irak Savaşı esnasında, Saddam Hüseyin'in, 16 Mart 1988'de Irak'ın kuzeyindeki Kürtler’e karşı düzenlediği saldırı.
Hardal gazı kullanılıyor.
Doğada halihazırda canlılarda bulunan zehirlerin, virüs ve bakterilerin çoğaltılarak silah haline getirilmesi
Daha az oranda kullanım ve daha ucuz. / Daha ciddi ölümler
Tahıllara ve hayvansal ürünlere karıştırılıyor.
Soluma yoluyla da içeri alınabiliyor.
Tıp dilinde ANTRAKS
Hayvansal ürünler ya da soluma yoluyla.
I. Dünya Savaşı’da Almanlar tarafından Şarbon Bombaları kullanıldı.
1925-Cenevre Protokolü: Kimyasal ve Biyolojik Silahların Yasaklanması
II.Dünya Savaşı sırasında ABD tarafından 5000 Şarbon Bombası üretildi.
İnternet aracılığı ile dikkat çekmeden, silah satışından bomba yapımı için gerekli teknik bilgilere kadar çeşitli bilgilere ulaşılabilmektedir
Sivil veya askeri yapıların çalışmalarında arıza yaratılması, bankaların soyulması, gerekli finansal aktarımların yapılması..
El Kaide sanal alemde uzaktan öğretim okulu açtı. Eskiden militanlarını Afganistan'daki kamplarda eğiten örgüt, artık onlarca internet sitesinde adam kaçırmanın, bomba yapmanın inceliklerini anlatıyor.
İnternet üzerinde kurulan site Nükleer bomba yapımını resimli olarak anlatıyor. Arapça olarak yayın yapan site bir haftada 57 bin ziyaretçi topladı.
Siyasi ve sosyal mercilere ve kişilere gözdağı vermek, baskı oluşturmak maksadıyla resmi birimlerin bilgisayarlarına, network sistemlerine, bilgi ve veri tabanlarına yapılan yasadışı tehdit ve zarar verici saldırılardır.
Siber Savaşı Cazip Kılan Sebepler
Klasik yöntemlere kıyasla çok ucuz olmaları
Ani ve beklenmeyen saldırı ile düşmanı hazırlıksız yakalar, savunma imkanı vermez
Tanınma, bilinme olasılığı yok
Sınırlar, kıtalararası ulaşım
Fiziksel bir eğitim gerektirmez
Şubat 2000’ de ortaya çıktı
Kurbanın şifreleri çalınıp, gizli belgeleri ele geçiriliyor.
ABD'de Yahoo, CNN, E-Bay gibi pek çok site saldırılar yüzünden hizmet veremez hale geldi
273 organizasyon TOPLAM KAYIP: $ 265 milyon 589 bin
Propaganda aracı olarak kullanılması
Eylemin geniş kitlelere ulaşması.
Toplumda baskı ve güvensizlik yaratılması
Rehin alma süreci
11 Eylül 2001 / ABD
11 Mart 2004 / Madrid
7 Temmuz 2005 / Londa
Terörle Savaş Değil, Terörle Mücadele
Daha yumuşak politikalar
Hukuk üstünlüğü, insan hakları ve demokrasi
Salt Militarist politikaları reddetme
11 EYLÜL saldırıları sonucunda “Terörizmle Mücadele Eylem Planı” geliştiriliyor. (2001)
i) Polis ve adli işbirliğini artırmak
ii) Uluslararası hukuk araçlarını geliştirmek
iii) Terörizmin finansmanını sonlandırmak
iv) Sınır güvenliğini güçlendirmek
A) Tehditlerin tespiti
Terörizm, KİS, bölgesel çatışmalar, organize suçlar tehdit olarak kabul ediliyor. Buna karşı mücadele salt askeri araçlarla olmamalı. İstihbarat, polis kuvvetleri, adli kurumlar ve askeri kurumlar arasında tam bir işbirliği sağlanmalı
B) Komşularda Güvenliğin İnşa Edilmesi:
AB içindeki ülkelerin güvenliğini sağlamak amacıyla, komşu ülkelerdeki çatışmalar önlenmeye çalışılıyor. Balkanlar, Güney Kafkasya ve Akdeniz ülkelerindeki sorunlara önem veriliyor.
AB KOMŞULUK POLİTİKASI (2004)
C) Çok taraflılığa Dayanan Uluslararası Düzen
AB nin güvenliği ve refahı artan bir şekilde uluslararası sistemin varlığına bağlıdır.
AB içindeki düzen BM nin çizdiği temel hukuk kuralları çerçevesinde sağlanır. / BM Konseyi
1992 de kurulması öngörüldü
( Maastricht Anlaşması)
800 çalışan ve 70 milyon Euro bütçe
İlk önceleri uyuşturucu ile mücadele ediyor.
2001 de görev alanı genişledi (Terörle mücadele birimi)
Avrupa genelinde 17 kişi terörden öldü
Fransa, İspanya ve İngilitere’de en çok.
167 Ayrılıkçı Terör saldırısı
18 Anarşist ve Sol Grup saldırısı
537 kişi tutuklandı.
Europol’un, 2012 de yayımladığı "Avrupa Birliği ülkelerinde terörizm" konulu bir rapora göre ; “Avrupa; finansman, militan devşirme, terör eğitimi ve propagandası açısından terör örgütlerinin lojistik destek üssü olmayı sürdürüyor...”
Adli kurumlar, kolluk kuvvetleri ve istihbarat servisleri arasında işbirliği ve bilgi alışverişi.
Kolluk kuvvetleri ve istihbarat görevlileri için düzenli forumların oluşturulması ve görüşlerin dile getirilmesi
Terörle mücadele eden devletlerin ekonomik kaynak ihtiyacını karşılamak adına GÜVEN FONU oluşturulması
b) Risk Faktörlerine Dikkat Çekmek:
Farklı dini ve etnik gruplar arasında kültürel ve dini diyaloglar geliştirerek çatışmaları azaltmak
Toplumlar arasındaki yapısal eşitsizlikleri kaldırmak, bunun için ekonomik politikalara önem vermek.
Marjinalleşmiş grupların katılımlarını sağlamak için siyasi politikalar benimsemek.
Devletlerin teröre verdiği desteği önlemek.
Üye Ülkeler, ortak güvenlik ve savunma politikasını uygulamak için gereken sivil ve askeri imkanları AB’nin hizmetine veriyor.
Bir Üye Devletin terör saldırısı ya da doğal veya insan kaynaklı felakete maruz kalması halinde, Birlik ve Üye Devletlerin dayanışma ruhuyla müştereken hareket etmelerini sağlamaktadır.
Askeri kapasitenin oluşturulması sorunu. ( Helsinki Headline Goal 2010)
AB küresel güç mü bölgesel güç mü?
Yetki devri sorunu ( Lizbon Anlaşması)