Çocuklarda İdrar Yolu Enfeksiyonlarına Dikkat
Trabzon Özel Yıldızlıgüven Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Yaşar Derya Karakaş, idrar yolu enfeksiyonlarının çocukluk çağında sık görülen bir hastalık olduğunu belirterek bu hastalığın oluşturabileceği böbrek hasarı ve işlev kaybının önlenebilmesi için çocukluk çağı üriner sistem enfeksiyonlarının erken ve hızlı tanısı ve tedavisinin çok önemli olduğunu söyledi.
İdrar yolu enfeksiyonu konusunda uyarılarda bulunan Dr. Karakaş, "Ergenlik öncesinde kızlarda yüzde 3-5, erkeklerde yüzde 1-2 oranında en az 1 kez üriner enfeksiyon geçirilmektedir. Kızlar bu hastalıktan daha fazla etkileniyor görünmesine karşın yeni doğan döneminde ve ilk 1 yılda erkeklerde daha fazladır. Son yıllarda tanı ve tedavideki gelişmeler sayesinde böbrek iltihabı nedeni ile olan ölümler sıfıra yaklaşmış, ancak bu kez de tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu’nun uzun dönem sonuçları olan yüksek tansiyon, böbrek yetmezliği ve sonuçta diyalize mahkumiyet gibi komplikasyonlar sorun olmaya başlamıştır.Genellikle ilk İidrar yolu enfeksiyonu tanısı ilk iki yaş içinde konulur. Bu dönemde tekrarlayan üriner enfeksiyon veya tek bir şiddetli böbrek iltihabı böbrekte kalıcı yara dokusunun oluşumuna sebep olabilir" dedi.
"İdrar Yolu Enfeksiyonunda Şikayetler Değişkendir"
İdrar yolu enfeksiyonunda şikayetlerin değişken olduğuna dikkat çeken Dr. Karakaş, "İdrar yolu enfeksiyonunda şikayetler oldukça değişkendir. Bu üriner sistemin neresinde enfeksiyon olduğu ile de ilişkilidir. Yeni doğan döneminde ağırlık kaybı ve ya kilo alımının yavaşlığı, huzursuzluk, kusma, sarılık bulguları çıkabilir. Daha sonraki dönemlerde ise ateş, huzursuzluk, iştahsızlık, kusma, ishal, idrar kokusunda değişiklik gibi şikayetlere sebep olabilir. Bazen hiçbir belirti olmadan alınan tetkiklerde bulgular saptanabilir. Daha sonraki çocukluk dönemlerinde ise idrar yaparken ağrı - yanma, idrar sıkışması, gece veya gündüz idrar kaçırma, bel ağrısı, ateş rastlanabilecek yakınmalardır.
Bazen idrara kan bulaşı ile idrarın renginin değişmesi, kokusunun farklılaşması gibi bulgular saptanabilir. Bu şikayet ve bulgularla doktora başvurulduğunda yapılacak idrar tahlili ve idrar kültürü tetkikleri bazen de yardımcı kan tetkikleri ile tanıya gidilir. İdrar kültürü ve tahlili için idrar eğitimi almış çocuklarda durum daha kolayken bazen daha küçük yaşlardaki bebekler için torba ile toplama, sondalama ve bazen de iğne ile sidik kesesinden direkt alma yöntemleri gerekebilmektedir. Bu tetkiklerle tanı konulan idrar yolu enfeksiyonu tedavisi ise çocuğun durumuna veya hastalığın idrar yolunum neresinde olduğuna bakılarak hastanede yatırılarak veya ayaktan evde tedavi ile yapılabilir. Bu karar hekim tarafından verilir.
Bir sonraki aşama ise daha ileri tetkiklerin yapılması kararıdır. Hastalar üst üriner sistem enfeksiyonu geçirmeleri, küçük yaşta olmaları veya tekrarlayan enfeksiyona maruz kalmaları durumunda daha ileri tetkiklere alınırlar. Üriner sistem ultrasonografisi, sonda takılarak çekilecek üriner sistem filmleri, nükleer tıp yöntemleri ile yapılacak incelemeler, işeme fonksiyonlarının değerlendirilmesi bunların bazılarıdır.
Bundan sonraki aşamalarda çocuk yakından izlenir, kontrolleri yapılır. Bazen altta yatan sorun reflü, taş, yada şekil kusurları bulgularında cerrahi müdahaleler tedaviye eklenebilir. Bütün bu takip ve tedavilerle tekrarlayan enfeksiyonları engellemek ilerde gelişebilecek böbrek hasarını, tansiyon hastalıklarını ve son dönem böbrek yetmezliği tablosunun gelişip diyalize girme ihtimalini engellemek gibi önemli bir amaç içindir" diye konuştu.