Hit (3535) M-188
Elmalılı Muhammed Hamdi
Yazar Adı : Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır İlim Dalı : Biyografi
Özelliği : Makale Türü : Yazar Tanıtım
Ekleyen : Nurgül Çepni/2009-07-24 Güncelleyen : /0000-00-00
"Üç dört yıl aralıksız felsefe ile meşgul olan Muhammed Hamdi, Batılı bazı yazarların mantık ve felsefe kitaplarını tercüme etmek, pozitivizm, materyalizm ve tekâmül nazariyesi başta olmak üzere çeşitli felsefi sistemleri eleştirmek suretiyle felsefede de söz sahibi bir âlim olduğunu göstermiştir.
Bilgiler arasındaki ilişkileri düzenleyerek mutlak senteze varmayı önemli gören Elmalılı, diğer mütefekkir ve âlimlerden bağımsız olarak düşünebilmesi ve onları yer yer eleştirerek farklı görüşler ortaya koyması acısından müslümanların tefekkür hayatının canlanmasına katkıda bulunmuştur.
Elmalılı varlık şuurundan insanın açık seçik bilgisine, oradan da Allah'ın varlığına ve idealist bir âlem anlayışına ulaşabilmiş, nübüvvet konusunu felsefî problemler arasına alarak felsefe-din kavgasına köklü bir çözüm getirmeye çalışmıştır.
Ona göre mutlak olarak dinle çatışan filozoflar gerçeğe ulaştıklarından değil gerçeği kavrayamadıklarından bu tavır içine girmişlerdir. Gözlem ve deneycilikte bir taassup olan pozitivizm gerçekte fikrî taassuba kapılmış ve duyu ötesini inkâr etmek suretiyle aklın ilkelerine, hatta tecrübî verilere aykırı düşmüştür. Zira hiçbir aklî ilkeye veya deneye göre "tecrübe sınırlarının ötesi yoktur" denemez; aksine bütün deneylerin verileri bize gözlemle deneyin ötesinde bilemediğimiz bazı gerçeklerin bulunduğunu öğretir. Mukaddesatı ortadan kaldırmak isteyen ve sonunda kendi vicdanında mahkûm olarak putperestliğe yakın bir inanca sığınma ihtiyacını duyan Auguste Comte, "üç hal kanunu" teorisini ileri sürerek önce Allah'ın varlığına ilişkin bilginin kendi fıtratında bulunduğunu itiraf etmişse de daha sonra bu selim yaratılışının sürekli olarak bozulduğunu ilân etmiş oldu. Ancak Comte kendisindeki değişikliğin bütün insanlarda da mevcut olduğu vehmine kapılmıştır (a.e., IV, 2326; VIII, 5339-5340).
Elmalılı'ya göre gerçeği kavramak için akıl tek başına yeterli değildir, onun da ötesinde iman alanı vardır. Akıl bu alanın gerçekliğini kavrayıp doğrulayabilir. Gerçekliğin bütününü felsefî tefekkürüne konu edinen Elmalılı tekâmül nazariyesinin tutarlı olmadığını söyler.
Zira canlı varlıkların meydana geliş biçimlerini ortaya koyarken spekülasyon yerine gözlem ve deneye dayanmak gerekir. Ancak hiçbir gözlem ve deney, tekâmül nazariyesinde iddia edildiği gibi bir canlı türünün başka bir canlı türünden meydana geldiğini göstermemiş, aksine her canlının kendi türünden bir canlıdan doğduğunu kanıtlamıştır.
Bundan dolayı insanların maymunlardan titrediği iddiasının kesinlikle ilmî değeri yoktur. Esasen insanla maymun arasındaki gerçek fark kıl ve kuyruk farkı değil akıl, mantık ve ahlâk farkıdır. Bütün hüneri taklit içgüdüsünden ibaret olan maymun, önünde günlerce ateş yakılsa ve kendisine ateş karşısında ısınma eğitimi verilse bile tek başına terk edildiği soğuk bir ortamda önündeki kibritle ateş yakıp ısınmayı düşünme mantığını yakalayamaz, aklın ürünü olan ahlâkî davranışları ise hiçbir zaman gösteremez (a.e., 1,330, 379).
Ontolojik delile yönelttiği tenkitlerden ötürü Kant'ı da eleştiren Elmalılı, onun vâcibü'l-vücûd kavramım tahlil ederken hataya düştüğünü söyler (a.e., 1,24).
Elmalılı, gerçeği veya doğru olanı değil sadece faydalı olanı bulmayı amaçlayan pragmatizme de ciddi eleştiriler yöneltmiştir
Makale Linki :
11-12 Ekim 2001 de Londrada Yapılan Kuran Metin Çeviri ve Yorum Adlı Konferanstan Genel İzlenimler
13. 14. Yüzyıl Anadolusunda Kentsel Yönetim ve Kent Toplumunda Otorite İlişkileri
13. Asır Anadolusunda Tasavvuf ve Hazreti Mevlana
13. Asrın İlk Yarısında Anadolunun Doğusunda Yaşanan Hakimiyet Mücadeleleri
13. Yüzyılda Eyyubiler Memlükler ve Latin Doğu
15-16. Yüzyıl Sancak Kanunnamelerine Göre Osmanlı Devletinde Tahıl Üretimi
15. Yüzyıl Bursa Alimleri ve Arap Diline Katkıları
15. Yüzyıl Sonlarında Ağrıboz Adası Ekonomi ve Nüfus 1474 Yılının Osmanlı Kayıtları
1536 Kapitülasyonları ve Cumhuriyet İdeolojisi
16. 17. Yüzyıllarda Hindistanda Dini İlahi Tartışmaları ve İmamı Rabbani
Hilafet Kavramlarıyla İlg...
Yatak Odasında Kuran Ve D...
Dr. Safi Arpaguş İle Söyl...
Adnan Menderes Üniversite...
Naat - Sultanım Efendim...
Hata Bildirimi (Makale No : M-188)
Güvenlik Sorusu: ( 15 + 16 = ?)
Tavsiye Et (Makale No : M-188)
Güvenlik Sorusu: ( 11 + 2 = ?)