Gastroskopi – Doç. Dr. Fatih Ünal
Gastroskopi, yemek borusu, mide ve oniki parmak bağırsağının içinin direkt olarak fiber optik aletle incelenmesidir. Üst sindirim sistemi hastalıklarının daha iyi tanınması ve tedavisinin yapılabilmesi için gerekli olabilen bir işlemdir. Radyolojik inceleme yöntemleri ile tanısı ortaya konulamayan hastalıklar gastroskopi işlemi ile kolayca tespit edilebilir ve tedavisi yapılabilir.
Gastroskopi (endoskopi ) aleti bir kurşun kalem kalınlığından başlayarak değişik kalınlıkta ucunda parlak ışık olan ve kıvrılabilen küçük bir kamerası olan fiber optik bir borudur. Kamera sistemi ile elde edilen görüntü ekrana yansıtır bu şekilde yemek borusu, mide ve oniki parmak bağırsağının iç yüzü görülebilir hale gelir. Böylece yemek borusunda, midede ve ince bağırsakta herhangi bir hastalığın olup olmadığı da kolayca belirlenebilir. Gastroskop içerisindeki kanülden geçirilen ince bir telle (biyopsi penseti ) ile doku örnekleri alınabilir (biyopsi), polip çıkartılabilir (polipektomi ) veya kanayan bölgelere gerektiğinde müdahale edilebilir (bant ligasyonu, skleroterapi, endoklips işlemleri ile ) veya yutulmuş olan yabancı cisimler yabancı cisim penseti ile ağız yolu ile kolayca çıkartılabilir.
Çocuk hastalarımıza neden gastroskopi yapma gereği duyarız?
• Gastroskopi işlemini yutma zorluğu, ağrılı yutma, karın ağrısı, yanma, ekşime, gaz şikayetleri, açıklanamayan kilo kaybı, kansızlık, üst sindirim sistemi kanaması durumlarında yapmaktayız. Ayrıca
• Üst sindirim sisteminde yabancı cisim varsa yabancı cismin ağız yoluyla ameliyatsız endoskop yardımıyla çıkartılabilmesi için
• Mide ve üst sindirim sistemi poliplerinin çıkartılması
• Çölyak hastalığı gibi uzamış ishal sebeplerinin araştırılması için
• Bazen de beslenme problemi olan kronik hastalığı veya nörolojik problemi olan çocuk hastalarımıza PEG ( mideye endoskop yardımı ile ameliyatsız tüp konulması ) takılması gerektiği durumlarda gastroskopi yapma gereği duymaktayız.
Çocuğumuzu gastroskopiye nasıl hazırlamalıyız ?
Çocuğumuzun midesi endoskopi işleminden önce tamamen boş olmalıdır. Yani gastroskopi yapılacak çocuk 6 saatlik açlık sonrası endoskopi işlemi için getirilmelidir. Tetkikten en az 30 dakika önce hasta yakınları ve çocuk endoskopi ünitesinde olunmalıdır.
• Bu süre içersinde hemşire tarafından çocuğunuzun damar yolu açılır ve gastroskopi işlemine hazırlanılır.
• İşlem öncesi çocuğun anne ve babası olarak sizlerden sedasyon ve işlem onayı belgelerini imzalamanız istenecektir.
• Bu sırada çocuğunuzun düzenli kullanmakta olduğu ilaçları varsa listesini işlem öncesi hemşire ve doktorunuza lütfen bildiriniz. Örneğin; aspirin ve benzeri ilaçlar endoskopiden bir gün önce kesilmelidir. Antiasit kesinlikle kullanılmamalıdır.
• Doğumsal kalp hastalığı varsa ve profilaktik antibiyotik kullanılması gerektiren bir durum varsa doktora ve hemşireye mutlaka belirtilmelidir.
• Çocuğunuzun bilinen herhangi bir ilaç ve besin alerjisi varsa bilgi verilmelidir.
Çocuk hastamıza ağız yoluyla boğaza lokal anestezik sprey uygulanır. Bu gastroskopi aletinin rahatça boğazdan geçebilmesi için gereklidir. Daha sonra hastanın konforunun sağlamak için damardan anestezi uzmanı tarafından ilaç verilir. Bununla birlikte hastaya oksijen verilerek işlem sırasında nabız, tansiyon ve kandaki oksijen satürasyonu devamlı gözlem altında tutulur. Gastroskopi işlemi süresi yaklaşık 10-15 dakikadır. Çocuğunuz endoskop ağız içinde olduğu halde rahatça nefes alınıp verilebilir. Tüm bu işlemler sırasında çocuğunuz hiç bir acı duymaz.
Gastroskopi sonrası izlem
Gastroskopiden sonra çocuğunuzu yarım saat uyanma odasında ilaçların etkisi geçesiye kadar dinlendirilir ve daha sonra damar yolu kapatılarak işlem sonucu ile ilgili olarak hastamızın yakınları bilgilendirilir. Bir sonraki geleceği randevusu belirlenir.. Böylece tedavi altına alınan hasta, eğer biyopsi alınmış ise çıkacak sonuçlar ile birlikte tekrar değerlendirilip ve tedavisi yazılır, daha sonraki muayene randevuları ayarlanır.