T.C. MARDİN ARTUKLU ÜNİVERSİTESİ KÜRT DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ
Dersler (Bologna İçerikler)
DERSİN KODU: KDE 327
DERSİN ADI: Kürtçe Grameri (Kirmancki/Zazaki) I
Zazacada isim tamlaması
Zazacada ismin halleri
Zazacada sıfat tamlaması ve sıfatlar
Zazacada edatlar ve bağlaçlar
Zazacada şimdiki zaman
Zazacada geniş zaman
DERSİN KODU: KDE 427
DERSİN ADI: Modern Kürt Edebiyatı (Kirmancki/Zazaki)
Zaza edebiyatına giriş
Zazaca yazılan romanlar hakkında bilgi
Kilama Pepûgî romanının analizi
Zifqira Berî romanının analizi
Kilama Şîlane romanının Analizi
Zazaca yazılmış olan hikayeler hakkında bilgi
Hîkayeyê Koyê Bîngolî kitabının analizi
Teberik kitabının analizi
Beyi Se Bena kitabının Analizi
Çakêto Sipî kîtabının Analizi
DERSİN KODU: KDE115
DERSİN ADI: TEMEL KÜRTÇE GRAMERİ(KURMANCÎ)-I
Zayend di Ravekê de
Tamlayanın belirsiz hali
“Hev” ve “Xwe” zamirleri
KÜRTÇE SÖZLÜ ANLATIM
Dersin Dili: Kürtçe
Dersin Düzeyi: Fakülte
Dersin Staj Durumu: Yok
Bölümü/Programı: Kürt Dili ve Edebiyatı
Kredi AKTS: 4+7
Dersin Amacı: Dersi̇n amaci bi̇r duygu veya düşünceni̇n, bi̇r konunun, bi̇r di̇lek veya i̇steği̇n di̇l araciliğiyla söz i̇le i̇fade edebi̇lmek. Sözlü anlatim günlük yaşamdaki̇ ev, okul, i̇şyeri̇ gi̇bi̇ alanlarda; topluluk önünde gerçekleşen sunum, panel, konferans gi̇bi̇ etki̇nli̇klerde yer alabi̇lmek. Sözlü anlatim herhangi̇ bi̇r metne bağli kalmaksizin yapilabi̇ldi̇ği̇ gi̇bi̇, yazili bi̇r metni̇n okuyabi̇lmek.
1 SÖZLÜ ANLATIM NEDİR – I ?
2 SÖZLÜ ANLATIM NEDİR – II
3 ANLATIM TÜRLERİ – I
4 ANLATIM TÜRLERİ – I I
5 ANLATIM TÜRLERİ – I I
6 ANLATIM VE CÜMLENİN ÖNEMİ
7 EŞ ANLAMLI KELİMELERİN ÖNEMİ
8 CUMLEDE DOLAYLI VE DÜZ ANLATIM
9 ANLATIMDA KÜLTĞREL ÖĞELER
10 DİL VE MANTIK UYUMU
11 ANLATIM BOZUKLUKLARI
12 UYGULAMA – I
13 UYUGULAMA – II
14 UYGULAMA - III
KÜRTÇE SENTAKS T+U+ 2
KÜRTÇE SENTAKS T+U +2
Kredi AKTS 2+4
Temel cümle yapisini genel ve özel olarak tanimasi. Düz cümle ve devri̇k cümle farkini görebi̇lmesi̇. Cümleni̇n tamlayan gi̇bi̇ öğeleri̇ üzeri̇nde farkliliklari tanimasi, anadi̇l ve hedef di̇ller arasindaki̇ farklari tanimasi öğretim yöntem ve teknikleri:cümleyi̇ tanimasi, cümlede parça ve bütün i̇li̇şki̇si̇ni̇ yakalayabi̇lmesi̇, örnek cümlelerle di̇zi̇m ve anlatim farkini yakalayabi̇lmesi̇.
Öğr.Gör Ayhan YILDIZ
1 SENTAKS NEDİR?
2 TEMEL KÜRTÇE SÖZ DİZİMİ
3 BELİRLİ VE BELİRSİZ HALLER
4 EKLENME BAĞLANTISI
5 NİTELEME BAĞLANTISI
6 ŞAHIS ZAMİRLERİNİN KULLANIMI
7 ÇATI KULLANIMI
8 KİPLER VE ÖNEMİ
9 ZAMAN DİZİMİ
10 CÜMLENİN ÖĞELERİ
11 YALIN CÜMLE TİPLERİ
12 YALIN CÜMLE TİPLERİ
13 YAN CÜMLE YAPISI
14 KARIŞIK (KOMPLEKS) CÜMLE
Roman, hikaye, tiyatro metni, şiir, efsane, masal ve destan gibi edebi metinleri Türkçeden doğru ve tam olarak Kürtçeye çevirebilmek; aynı şekilde Kürtçeden bu tür metinleri Türkçeye çeviri biliminin kurallarına göre çevirebilmek.
Öğretim Yöntem ve Teknikleri:
Çeviri biliminin kuralları, Türkçe bir çeviri metnini inceleyebilir, Edebi eser çevirilerini inceleyerek, İngilizce ve Türkçe edebi kelime ve kavramları öğrenebilir. Kürtçe edebi yazınsal eserleri Türkçeye çevirebilir.
1 Edebi Çeviri ile ilgili kurallar
2 Kürtçe bir öykünün okunması ve Türkçeye çevirisinin yapılması
3 Türkçe bir öykünün okunması ve Kürtçeye çevirisinin yapılması
4 Kürtçe bir romandan bir bölümün okunması ve Türkçeye çevirisinin yapılması
5 Türkçe bir romandan bir bölümün okunması ve Kürtçeye çevirisinin yapılması
6 Türkçe bir tiyatrodan bir bölümün okunması ve Kürtçeye çevirisinin yapılması
7 Kürtçe bir tiyatrodan bir bölümün okunması ve Türkçeye çevirisinin yapılması
8 Türkçe bir şiirin okunması ve Kürtçeye çevirisinin yapılması
9 Kürtçe bir şiirin okunması ve Türkçeye çevirisinin yapılması
10 Kürtçe bir dini metnin okunması ve Türkçeye çevirisinin yapılması
11 Türkçe bir dini metnin okunması ve Kürtçeye çevirisinin yapılması
12 Türkçe bir destan metni Kürtçeye çevrilmesi
13 Kürtçe bir destanın Türkçeye çevrilmesi
14 Tekrara giştî
KÜRT HALK EDEBİYATI ANLATI TÜRLERİ-I
T+U Kredi AKTS
Dersi Veren: Öğr.Gör Ayhan Yıldız
Kürt halk edebiyatının manzum ve mensur anlatı türleri hakkında bilgi vererek bunların özelliklerini kavratmak.
Öğretim Yöntem ve Teknikleri:
Halk edebiyatı kapsamında sözlü kültürün önemi ve kapsamı. Yazılı edebiyat ve sözlü edebiyat. Kürt halk edebiyatında sözlü ürünlerin yeri ve önemi. Manzum ve sözlü Kürt halk edebiyatı ürünleri. Qewlêrk, mamik, zûgotinok, lorî, destan, mîtolojî, çîrok, çîrçîrok, gotinên pêşiyan ..
1 Halk Edebiyatının tanımı ve kapsamı.
2 Halk edebiyatı kapsamında sözlü kültürün önemi ve kapsamı.
3 Sözlü Edebiyat.
4 Yazılı edebiyat ve sözlü edebiyatın karşılaştırılması.
5 Kürt halk edebiyatında sözlü ürünlerin yeri ve önemi.
6 Manzum ve sözlü Kürt halk edebiyatı ürünleri. Qewlêrk.
11 Destan ve Mîtolojî.
12 Çîrok ve Çîrçîrok.
13 Gotinên pêşiyan.
DERSİN KODU: KDE 117
DERSİN ADI: Kürtçe İmla
Kürtçenin standart bir biçimde yazılmasına yönelik kuralların öğretilmesi
İsmin hallerinin doğru şekilde yazılması
Başka dillerde geçen kelimelerin doğru bir biçimde yazılması
Sade ve bileşik fillerinin yazım kuralları
Mastarların yazım kuralları
Etken ve edilgen çatının doğru yazım kuralları
İzafe ile belirli ve belirsiz isimlerin yazım kuralları
Ergatiflik yapısı ile bükümlülük yapısının doğru yazım kuralları
DERSİN KODU: KDE 124
DERSİN ADI: Kürtçe –Türkçe Çeviri
Genel olarak çeviri ve çeviri yöntemleri
Türkçe ve Kürtçe dillerinin genel yapısı
Çeşitli metin türlerinde bu dillerin hedef ve kaynak dilller olarak birbirlerinin çevrilmesinde karşılaşan zorluklar
Bu dillerde atölya tarzında çeviri etkinlikleri
DERSİN KODU: KDE215
DERSİN ADI: KLASİK EDEBİYAT BİLGİSİ-I
Edebiyatın tanımı, bir sanat ve bilim dalı olarak edebiyat, edebiyatın dalları.
Batıda klasik kavramı, klasik Kürt edebiyatı.
Klasik Kürt edebiyatının kaynakları ve tarihi gelişimi.
Klasik Kürt edebiyatının alt bilim dalları, nazım şekilleri, nazım ve şiir kavramları
Mahlas ve Klasik Kürt edebiyatında mahlasın özellikleri.
Eser türleri olarak divan, divançe, mecmua ve manzume kavramları.
Nazım şekillerini meydana getiren öğeler, nazım şekillerinin şematik olarak gösterilmesi, nazım şekli ve tür ilişkisi.
Kaside’nin tarihi gelişimi, dış yapı özellikleri ve türleri.
Gazel’in tarihi gelişimi, dış yapı özellikleri ve türleri.
Mesnevi’nin tarihi gelişimi, dış yapı özellikleri ve türleri.
Temel musammatlar’ın tarihi gelişimi, dış yapı özellikleri ve türleri.
Tazmin musammatlar’ın tarihi gelişimi, dış yapı özellikleri ve türleri.
Mürekkeb şekillerin tarihi gelişimi, dış yapı özellikleri ve türleri.
Türemiş şekillerin tarihi gelişimi, dış yapı özellikleri ve türleri.
Küçük nazım şekillerinin tarihi gelişimi, dış yapı özellikleri ve türleri.
DERSİN KODU: KDE220
DERSİN ADI: KLASİK EDEBİYAT BİLGİSİ-II
Edebiyatta ahenk ve musiqi kavramları ile vezin ve vezin çeşitleri
Aruz vezni ve aruz vezninin birimleri (hece, tef’ile, kalıp ve bahirler)
Aruz vezninin uygulanışı ile şairlerin uygulamada başvurdukları istisnai haller
Kürt edebiyatında aruzunun özellikleri
Kafiye ve özellikleri
Redif ve özellikleri
Nazımda ritmi sağlayan diğer unsurlar
Belagat ve ilgili kavramlar (me’ani, beyan, bedi’)
Şekil ile ilgili sanatlar
Ses ile ilgili sanatlar
Kelime tekrarı ile ilgili sanatlar
Anlam ve düşünce ile ilgili sanatlar
Alıntılama ile ilgili sanatlar
Deşifrasyon ve dil ile ilgili sanatlar
DERSİN KODU: KDE413
DERSİN ADI: KLASİK KÜRT EDEBİYATI TARİHİ-III
XIX yüzyılın ikinci yarısından birinci dünya savaşına kadar geçen sürede Osmanlı imparatorluğu ile Kürtlerin siyasi, sosyal, dini durumuna genel bir bakış
Halidi Nakşibendiliğinin İslam dünyası ve Kürt coğrafyasında yayılışı
Tekke edebiyatı kavramı ve Halidilik
Mevlana Halid ve döneminde yaşayan Halidi şairler
Halidiliğin Nehri koluna bağlı merkezlerde gelişen Kürt Edebiyatı
Halidiliğin Basret koluna bağlı merkezlerde gelişen Kürt Edebiyatı
Halidiliğin Tewile koluna bağlı merkezlerde gelişen Kürt Edebiyatı
Dönemin edebi özellikleri ve yenilikler
Bu dönemde İstanbul’da klasik Kürt edebiyatına genel bir bakış
DERSİN KODU: KDE 416
DERSİN ADI: KLASİK KÜRT EDEBİYATI TARİHİ-IV
Birinci Dünya Savaşından günümüze siyasi ve sosyal duruma genel bir bakış
Halidiliğin Nehri koluna bağlı şairler
Halidiliğin Basret koluna bağlı şairler
Halidiliğin Tewile koluna bağlı şairler
Bu dönemde gelişen didaktik şiir
Bu dönemde gelişen mevlid edebiyatı
Bu dönemde Batı Kürtleri arasında gelişen milli edebiyat
Bu dönemde Güney Kürtleri arasında gelişen klasik türler
DERSİN KODU: KDE332
DERSİN ADI: KLASİK KÜRT NESRİ
Nesir kavramı ve diğer ilgili kavramlar
Batıda ve doğuda bir edebi tür olarak nesrin gelişimi
Klasik Kürt nesrinin özellikleri
XVI ve XVII. yüzyıllarda klasik Kürt nesrinin temsilcileri
XVIII ve XIX. yüzyıllarda klasik Kürt nesrinin temsilcileri
XX. yüzyılda klasik Kürt nesrinin temsilcileri
Günümüzde klasik Kürt nesrinin temsilcileri
Sorani Kürtçesinde klasik nesre genel bir bakış
Klasik Kürt nesrinin tematik özellikleri
DERSİN KODU: KDE 226
DERSİN ADI: Dilbilime Giriş
Dilbilimin temel kavramlarını tanıma ve bunları ifade etme,
Dilbiimin alt dalları ifade etme ve alt dalların Kürtçeyle ilişkisini kurma,
Dilbilimi Ferdinand de Saussure öncesi ve sonrasına göre sınıflandırma, bu iki dönemin temel özelliklerini ifade etme,
Temel dil felsefesi okullarını tanıma, bu okulların temel özelliklerini ifade etme,
Kürtçenin lehçelerinde yapılmış olan dilbilim çalışmalarını açıklama,
Kurmancca yapılmış olan dilblim çalışmaları ve bu lehçede yapılmış olan dilbilim dilbilim tanımlamalarının ifade edebilme,
Soranca yapılmış olan dilblim çalışmaları ve bu lehçede yapılmış olan dilbilim dilbilim tanımlamalarının ifade edebilme,
Zazaca yapılmış olan dilblim çalışmaları ve bu lehçede yapılmış olan dilbilim dilbilim tanımlamalarının ifade edebilme,
Dilbilimin alt dalları açısından Kürtçede yapılmış olan çalışmaları sınıflandırma,
DERSİN ADI: Kürtçe Grameri (Kirmancki/Zazaki) II
Zazacada gelecek zaman
Zazacada emir kipi
Zazacada istek ve dilek kipleri
Zazacada gereklilik kipi
Zazaca sentaktik çözümlemesi
Dersin Adı: Kürt Dilinin Morfolojisi
Dersin kodu: KDE 122
Kürt Dilinin Morfolojisi dersiyle amaçlanan, Morfoloji ve morfolojinin temel kavramlarını tanımlayarak, sözcük yapısı ve söcük yapımı üzerinde durarak, Kürtçe’nin morfolojisinin ayrıntılı bir analizini yapmaktır. Bununla birlikte, fonoloji ile sentaks arasında bir hat olan morfolojinin fonoloji ve sentaks ile olan ilişkisini ortaya koymaktır.
Morfoloji ve Morfolojinin temel kavramları
Verimlilik ve yaratıcılık
Çekimsel morfoloji I (Izafe)
Çekimsel morfoloji II (Cinsiyet ve Durum)
Çekimsel morfoloji III (Fiilsel Çekim)