Hun Türkleri ve Çinliler | Hep İnsan
Çin’in kuzeyinde olan Hunlar Orhun ve Selenga ırmakları arasında yer alıyordu. Ötüken yaşamı hayvancılığa dayanıyor, tarım ve diğer ekonomik faaliyetler az da olsa yapılıyordu. Hunlar gözlerini Çin üzerine çevirdiler. Yaşayabilmek ve geçinebilmek için Çinlilerin birikmiş mallarını ve servetlerini ellerinden almak zorundaydılar. Çin kralı akınları durdurabilmek ve Hunları sınırların ötesine atabilmek için sıradağlar boyunca devam eden […]
Çin’in kuzeyinde olan Hunlar Orhun ve Selenga ırmakları arasında yer alıyordu. Ötüken yaşamı hayvancılığa dayanıyor, tarım ve diğer ekonomik faaliyetler az da olsa yapılıyordu. Hunlar gözlerini Çin üzerine çevirdiler. Yaşayabilmek ve geçinebilmek için Çinlilerin birikmiş mallarını ve servetlerini ellerinden almak zorundaydılar.
Çin kralı akınları durdurabilmek ve Hunları sınırların ötesine atabilmek için sıradağlar boyunca devam eden büyük bir sürü duvar inşa ettirdi. Aynı zamanda Hunlarla savaşa bilmek için zor da olsa askerlerini onlara benzetti. Onları silahlarıyla, giyim-kuşam ile ortadan kaldırmak istiyordu.
Çin devleti beyliklerden meydana geliyordu. Devlet kendi içinde bir bütünlük arz etmiyor derebeyliklerin sayısı da gittikçe artıyor. Milattan Önce 500 yıllarında Çin’deki derebeylik sayısı bine ulaşmış bulunuyordu. M.Ö. 300 sonlarına doğru otoritenin iyice zayıflamasıyla bu derebeyleri birbirini yok etmeye başladı. Böylece ortaya Bir lokma lokma yiyerek genişleyen daha büyük devletler çıktı. Kendi dışındaki varlıklarla çok ilgilenmeyen Çinliler Kuzeylerindeki kavimlerle de savaşmak zorunda kaldı. Çin’in kuzeyinde bulunan kavimlerde karışmışlardı. Esasen Çin tarihinde en çetin savaşlar Kuzey Çin’deki devletler ile Kuzey arasında cereyan etmiştir.
Milattan Önce 300 yüzyıl sonuna doğru Hunların komşuları arasında zayıf bir duruma düştükleri belirtilmiştir. Bu sırada doğu komşuları, güney batı komşuları ve güney komşularda Çin’de bunların başında da büyüklük ve genişlik anlamında şanyü ve unvanını taşıyan tuman var. Güçlü komşu devletleri arasında adeta sıkışmış bir durumda. MÖ 210 yılında büyük imparator ölümü üzerine önüne çıkardığı fırsattan yararlanmasını Çin ülkesinin içine doğru yaptığı akınlarla ekonomik durumunu düzeltmek…
Mete’nin gençlik hayatı hakkında toplayabildikleri en önemli bilgi bir olayının hikâyesinden oluşmaktadır. Hun hükümdarı Teoman şöyle anlatılmaktadır. Adı Mete olan daha sonra kendisine bir oğlan doğuran özellikle sevgili bir hanımı artık o Mete’yi ortadan kaldırmak ve yerine küçük oğlunu koymak istiyor. Teoman büyük oğlu ve yeni karısından doğan oğluna tercih etmiş ve onu Yü-Çilere yollamıştı. Onu ortadan kaldırmak, olayı erken uyanan Mete ise bir yolunu bulup saldırıdan kaçıp babasının yanına sağlam bir şekilde geldi. Durumu belli etmemek için hükümdar oğlunun tebrik etti. Meseleyi unutturmak ve kapatmak istemiştir.
BUNU DA OKUMALISINIZ>>> Bilardoya Yoğun İlgi Camiayı Sevindiriyor
Asya Hun Devleti komutanı Mete kısa bir süre sonra oku yine kendi sevgili eşini vurdu. Bu defa da mahiyetinden bazıları donup kaldı. Oklarını atmaya cesaret edemedi. Bunlar Mete tarafından idam edildi. Bir süre sonra Mete av sırasında ıslık çıkaran okunu yine babasının değerli atını vurduğu zaman mahiyeti istisnasız hep birlikte aynı yere ok attı. Mete mahiyetine tamamen güvenebileceği öğrendi. Sonra babası ile ava gitti ve babası Teoman’a ses çıkaran oku yönetti. Mahiyeti de aynı istikamete nişan aldı ve böylece Hun hükümdarını öldürür. Bunun üzerine Mete üvey annesini ve kardeşini kendisine itaat etmeyen bütün devlet büyüklerini öldür ve kendisini Hun hükümdarı ilan eder.
Metehan MÖ 209 yılında hükümdar olur. Orduya çok önem veren bir hükümdarın onluk sisteme göre düzenli orduyu kurmuştur. O kadar ki günümüzde Türk Silahlı Kuvvetleri’nin kuruluş tarihi de o gündür.
Güneybatısında yeni güçlü komşusudur Yü-Çiler iki devlet arasındaki kurak bir arazi istedi. İşte o anda devletin temeli olan toprağa biz nasıl verilir diyerek teklifi reddetti. Aslında rakiplerinin küçümsemekte gösterdikleri ihtiyatsızğın bedelini çok ağır Mete’nin sürpriz baskını karşısında şaşkına dönmüşler. Kendini savunmaya bile fırsat bulamamışlardır. Hunlar atlarının üzerinde yıldırım geri gelen un cengaverlerinin delip geçen oklarına hedef olmuşlardır. Kimse teslim alınmamış kimseye de merhamet gösterilmemiştir. Yü-Çiler uzun yıllar dağlarda ormanlarda korku içinde yaşadı. Yü-Çiler ülkesinden İPEKYOLU geçiyordu. Bu yol üzerinde çeşitli kavimlerin ticaret kolonileri bulunuyordu.
Mete gibi rakip tanımaz bir liderin bu durumu içine sindirmesi mümkün değil. Öte yandan gücüyle üzerinden Mete sonra üzerine yürüdü .Göçe zorladı. Hunların Çin’e giden akın yollarını açtı. Yü-Çiler Mete’nin gücü karşısında dayanamayacaklarını, ülkelerin içinde üzerine yaptığı sefer üzerine yaptığı baskın harekatı gibi bir imha ve fetih hareketi olmamıştır.
Görüldüğü gibi Yü-Çileri yenmek ve gücünü onlara tanıtmak ve istemiştir. Bundan da anlaşılıyor ki Mete gücünü fazla yıpratmak ve fazla zaman kaybetmek istememiştir çünkü onun önünde Çin gibi daha büyük bir hedef ve daha büyük bir rakip var. Seferine çıkmadan önce devletin kuzey ve kuzey batısında bulunan kavimleri de itaat altına alarak arkasına emniyet altına almak istiyordu.
Hun Devleti’nin Kuzey ve kuzey batısında Kutsa soyundan ve bunlarla akraba olan kavimler bulunuyor. Mete ordusu ile kuzeye doğru bunları birer birer bağladı. Mete Türkçe konuşan Türk boyları tek bir bayrak altında toplamayı başarmıştır. Bu durumda işini bir hayli kolaylaştırıyor. Böylece bu askeri harekatın sonucunda hemen hemen garanti ediyordu. Bütün Kuzey Çin Mete’nin düzenlediği sefer hazırdı.
Mete ordusunun atlı birlikleri Peteng dağ eteklerinde yaylara geldiği halde Çin birlikleri çok gerilerde kalmıştı. Çin askerleri birbirinden tamamen kopmuş ve bunun tabii sonucu olarak emir komuta yitirmişti. Bu askeri taktik asla bağışlanmayacak bir hataydı. Zira bu ve bunun gibi hatalar imparatoru o zamana kadar Çin tarihinde görülmemiş bir felakete götürüyordu.
Asya Hun Devleti Tarihi
Milattan Önce 200 de imparator ordusu ile Peteng Yaylası’nda konaklamıştır. Ordusunun nerede bulunduğunu haberi yok, daha da kötüsü imparator bir pusu mevkiinde konaklamış olduğunun farkında bile değildi. Hunların uyguladığı taktikleri anlayamamış şahsi emniyetini ihmal etmişti. Dağın üzerinde bir kale bulunuyordu. Bu kalede şahsi emniyetini sağlayabilirdi, diğer taraftan uzun bir süre ortalıkta görülmemiş olan METE 400 bin kişilik tamamen atlı birlikleriyle birdenbire Peteng Yaylası’nın çevresinde ortaya çıkıverdi.
BUNU DA OKUMALISINIZ>>> Beynimizi Harekete Geçirelim
Gerçekten yerinde ve zamanında hızlı ve doğru hareket etmesini iyi bilen mükemmel bir strateji ustasıydı Mete Han. Çin hükümdarını adım adım takip etmiş ve onu istediği yere çekmişti. Şimdi de dört taraftan aynı anda kuşatıvermiştir.
Bu savaş tarihinde çok nadir olan bir başarıyı akıllara durgunluk verecek. Bu çevirme hareketi ile askeri dehasını bütün parlaklığı ile ortaya koydu. Çin yıllıklarının kayıtlarına göre Hun ordusunun sayısı 400 bindir. Bu sayı hiç şüphesiz abartılmış bir sayı olmakla birlikte, bunun ordusunun ne kadar büyük olduğunu gösteriyordu. Bu kuşatmada Hun ordusu Çin ordusunu dört taraftan bir kare içine almıştır. Bu karenin her biri yönünde bulunan adlarda farklı birer rengi de temsil edilmiştir. Bu kuşatmada kuzeydeki birliğini adları ve Kara, Yağız; doğudaki birliğin adları Demirkırı, Kürsü; güneydeki birliğin adları al ve batıdaki ak beyaz.
Türk devlet teşkilatının bir özelliği dikkat çekmektedir. Askerlerin bildikleri adlarını renklerine göre dört ana bölüme ayrılmıştır. Bundan da anlaşılıyor ki Hun Türkleri ordularını dünya anlayış ve tasavvurlara uygun bir şekilde düzenlemişlerdir.
Türklerin düşünce ve tasavvurlarında dünya dört köşe. Dört köşe olarak düşünülen dünyanın merkezinde ise Türk hükümdarı bulunuyordu. Hükümdarın altında da 4 günü temsil eden dört büyük memuriyet yer almaktaydı.
Asya Hun Devleti Çin tarihi Çin yıllıklarının kayıtları Hun Türkleri Hunlar Mete Han Türk devlet teşkilatı Türklerin düşünce ve tasavvurları