Download "a. Aşağıdaki hususlar Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir:"
1 Kararın Çeşidi : Genel Kurul Kararı Kararın Konusu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar Kararın Numarası : 5061/1 Kararın Tarihi : KONU Yükseköğretim Kurulunca kabul edilen Ders Yükü Tespitinde Uyulacak Esaslar ve her üniversitenin yayımladığı lisansüstü eğitim ve öğretim yönetmeliklerinde, ders kredisini tamamlamış ve tez önerisi kabul edilmiş lisansüstü öğrencileri için uzmanlık alan dersi adı altında teorik ders ihdas edilmesinin, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu ile Üniversitelerarası Kurulca yayımlanmış Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinde yer alan hükümlere aykırı olup olmadığı ve bu mevzuat hükümleri ile verilen düzenleme yapma yetkisinin aşılıp aşılmadığı. KONU İLE İLGİLİ MEVZUAT 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun; Çalışma Esasları başlıklı 36 ncı maddesinin (d) fıkrası: Öğretim üyelerinin haftalık ders yükü en az on saattir. Öğretim üyelerinin yaptıkları ve yaptırdıkları uygulama, yönettikleri seminer ve doktora çalışmalarının ne ölçüde ders yükünden sayılacağı Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir. Yönetmelikler başlıklı 65 inci maddesi: a. Aşağıdaki hususlar Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir:.. (6) Haftalık ders yükü çalışma esasları,.. b. Aşağıdaki hususlar Üniversitelerarası Kurul tarafından çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir: (1) Lisansüstü öğretim esasları, (2) Bu Kanunun uygulanması ile ilgili diğer akademik hususlar sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun; Ek ders ücreti başlıklı değişik 11 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları: 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 36 ncı maddesine göre haftalık okutulması mecburi ders yükü saati dışında, kısmi statüde bulunanlar dahil öğretim elemanlarına görev unvanlarına göre aşağıda belirlenen mecburi ve isteğe bağlı dersler ve diğer faaliyetler için bu ders ve faaliyetlerin haftalık ders programında yer alması ve fiilen yapılması şartıyla en çok yirmi saate kadar, ikinci öğretimde ise en çok on saate kadar ek ders ücreti ödenir. Ders yüklerinin tamamlanmasında öncelikle normal örgün öğretimde verilen ders ve faaliyetler dikkate alınır. Öğretim elemanlarının teorik derslerle yaptırdıkları uygulama, yönettikleri tez, seminer ve
2 doktora çalışmalarının ve ara sınavların ne ölçüde ders yükünden sayılacağı Yükseköğretim Kurulunca belirlenir. Ara sınavlar için Yükseköğretim Kurulunca öğrenci sayısı göz önünde bulundurulmak suretiyle tespit edilecek ders yükü beş saati, diğer faaliyetler için belirlenecek ders yükü ise bir saati geçemez. Teorik dersler dışındaki faaliyetlerin ders yükünün tamamlanmasından sonraki kısmı ek ders ücretinin hesabında dikkate alınır. Ancak mecburi ders yükünün tamamlanmasında ve ek ders ücretinin hesabında, teorik dersler dışındaki faaliyetlerin haftalık en fazla on saatlik kısmı dikkate alınır, kalan kısmı ise maaş karşılığı sayılır. Yükseköğretim Yürütme Kurulunun tarih ve sayılı kararı ile kabul edilen Ders Yükü Tespitinde Uyulacak Esaslar ın; Öğretim Elemanlarının Ders Yükleri başlıklı 1 inci maddesinin (a) bendi: Maaş karşılığı haftalık normal ders yükü, öğretim üyeleri için 10 saat, öğretim görevlileri ve okutmanlar için 12 saattir. Bu normal ders yükünün dışında, bir öğretim elemanı, gerek kadrosunun bulunduğu, gerekse diğer yükseköğretim kurumlarında, güz ve bahar yarı yıllarında mecburi ve isteğe bağlı olarak, ek ders ücreti ödenmek kaydıyla ders verebilir. Mecburi ve isteğe bağlı bu dersler ile diğer faaliyetler için haftalık ders programında yer alması ve fiilen yapılması şartıyla öğretim elemanının toplam olarak okutabileceği ek ders yükü normal örgün öğretimde en çok 20 saat, ikinci öğretimde ise en çok 10 saattir. Buna göre öğretim elemanlarının toplam olarak okutabileceği ek ders yükü (saat/hafta) aşağıda belirtilmiştir.... Ders Yüklerinin Denklikleri başlıklı ve Yürütme Kurulunun tarihli kararıyla değişik 2 nci maddesi: Haftalık ders yükünün hesabında bilfiil, bizzat bulunmak ve yapmak şartıyla aşağıdaki denklikler esas alınır. Öğretim elemanının her türlü eğitim ve öğretim faaliyetleri teorik dersler ve diğer faaliyetler olmak üzere iki grupta toplanır. a) Teorik Dersler: Haftalık ders programında yer alan, günü, saati ve yeri belirlenmiş, öğrenciye hitap eden, öğretim elemanının aktif olarak katıldığı eğitim öğretim faaliyetleri olup her saati bir ders yüküne eşdeğerdir. Bu dersler önlisans, lisans ve lisansüstü düzeyde açılabilir. Benzer tez konularında çalışan lisansüstü öğrenciler için ilgili yönetmeliklere uygun olarak açılabilecek uzmanlık alan dersleri de yukarıdaki koşulları sağlamak kaydı ile bu kapsamda değerlendirilir. Uzmanlık alan dersleri Enstitü Yönetim Kurulunca tez danışmanının atandığı tarihte başlar ve Enstitü Yönetim Kurulu nun öğrencinin mezuniyetine karar verdiği tarihe kadar devam eder. Bu dersler yarıyıl ve yaz tatillerinde de devam edebilir. b) Diğer Faaliyetler: Teorik dersler dışındaki tüm eğitim öğretim faaliyetlerini kapsar Her bir yüksek lisans öğrencisi tez danışmanlığı (tezli yüksek lisans için), dönem projesi danışmanlığı (tezsiz yüksek lisans için) ve doktora öğrencisi tez danışmanlığı, her bir öğrenci için, 1 saat/hafta ders yüküdür. Ancak bir öğretim üyesinin yüksek lisans ve doktora tez danışmanlıklarından kazanabileceği azami ders yükü 10 saat/haftayı geçemez. Lisansüstü tez danışmanlığı, öğretim elemanının öğrencinin danışmanlığına (ders ve tez dönemleri için) Enstitü Yönetim Kurulunca atandığı tarihte başlar ve Enstitü Yönetim Kurulunun öğrencinin mezuniyetine karar verdiği tarihe kadar devam eder.
3 ... Üniversitelerarası Kurulun 2547 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca hazırladığı Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin; Ders Sınavları ve Değerlendirme başlıklı 7 nci maddesi: a) Bir lisansüstü dersin yarıyıl kredi değeri, bir yarıyıl devam eden bir dersin haftalık teorik ders saatinin tamamı ile haftalık uygulama veya laboratuvar saatinin yarısının toplamıdır. b) Lisansüstü programlarla ilgili devam, ders sınavları, ders notları, derslerden başarılı sayılma koşulları, ders tekrarı ve diğer esaslar ilgili senato tarafından kabul edilen yönetmelikle belirlenir. c) Yüksek Lisans Programı başlıklı 8 inci maddesinin (a) bendi: Yüksek lisans programı, tezli ve tezsiz olmak üzere iki şekilde yürütülebilir. Bu programların hangi enstitü anabilim dallarında ve nasıl yürütüleceği ilgili senato tarafından kabul edilen yönetmelikle belirlenir. Tezli Yüksek Lisans Programı bölümünün Amaç ve Kapsam başlıklı 9 uncu maddesinin (a) bendi: Tezli yüksek lisans programının amacı, öğrencinin bilimsel araştırma yaparak bilgilere erişme, bilgiyi değerlendirme ve yorumlama yeteneğini kazanmasını sağlamaktır. Bu program toplam yirmi bir krediden az olmamak koşuluyla en az yedi adet ders, bir seminer dersi ve tez çalışmasından oluşur. Seminer dersi ve tez çalışması kredisiz olup başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. Öğrenci, en geç üçüncü yarıyılın başından itibaren her yarıyıl tez çalışmasına kayıt yaptırmak zorundadır. Tez Danışmanı Atanması başlıklı 11 inci maddesi: a) Tezli yüksek lisans programında, enstitü anabilim dalı başkanlığı her öğrenci için bir tez konusu ve tez danışmanını en geç ikinci yarıyılın sonuna kadar ilgili enstitüye önerir. Tez danışmanı önerisi ilgili Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile kesinleşir. Tez çalışmasının niteliğinin birden fazla tez danışmanı gerektirdiği durumlarda ikinci tez danışmanı atanır. b) Tez danışmanı, öğretim üyeleri veya ilgili senatonun belirleyeceği niteliklere sahip öğretim görevlileri arasından seçilir. ESAS YÖNÜNDEN İNCELEME Konu ile ilgili mevzuat ve bu husustaki Daire kararı incelenerek gereği görüşüldü : Üniversite öğretim elemanlarının maaş karşılığı ve ek ders olarak okutacakları derslere ilişkin temel hükümler, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununda yer almaktadır sayılı Yükseköğretim Kanununun 36 ncı maddesinin (d) fıkrasında öğretim üyelerinin haftalık ders yükünün en az 10 saat olduğu, öğretim üyelerinin yaptıkları ve yaptırdıkları uygulama, yönettikleri seminer ve doktora çalışmalarının ne ölçüde ders yükünden sayılacağının Yükseköğretim Kurulu tarafından belirleneceği; 65 inci maddesinde de, haftalık ders yükü çalışma esaslarının Yükseköğretim Kurulu tarafından ve lisansüstü öğretim esasları ile Kanunun uygulanmasına ilişkin diğer akademik
4 hususların Üniversitelerarası Kurul tarafından çıkarılacak yönetmeliklerle düzenleneceği hükme bağlanmıştır sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun değişik 11 inci maddesinin birinci fıkrasında, 2547 sayılı Kanununun 36 ncı maddesine göre haftalık okutulması mecburi ders yükü saati dışında, kısmi statüde bulunanlar dahil öğretim elemanlarına görev unvanlarına göre maddede belirlenen mecburi ve isteğe bağlı dersler ve diğer faaliyetler için bu ders ve faaliyetlerin haftalık ders programında yer alması ve fiilen yapılması şartıyla en çok yirmi saate kadar, ikinci öğretimde ise en çok on saate kadar ek ders ücreti ödeneceği, ders yüklerinin tamamlanmasında öncelikle normal örgün öğretimde verilen ders ve faaliyetlerin dikkate alınacağı ifade edilmiştir. Maddenin ikinci fıkrasında da, 2547 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinde olduğu gibi, öğretim elemanlarının teorik derslerle yaptırdıkları uygulama, yönettikleri tez, seminer ve doktora çalışmalarının ve ara sınavların ne ölçüde ders yükünden sayılacağı hususunun Yükseköğretim Kurulunca belirleneceği hükmü yer almıştır. Görüleceği üzere, anılan Kanun hükümlerinde, maaş karşılığı olarak ve ek ders ücreti ödenmek suretiyle öğretim elemanlarının alabilecekleri ders yüklerinin genel sınırları çizilmiş, derslerin ve yapılacak ders dışı uygulamaların ne oranda ders yükünden sayılacağını belirleme yetkisi ise Yükseköğretim Kuruluna bırakılmıştır. Bu yetkiye istinaden Yükseköğretim Kurulunca çıkarılan Ders Yükü Tespitinde Uyulacak Esasların 2 nci maddesinin (a) bendinde, teorik derslerin, haftalık ders programında yer alan, günü, saati ve yeri belirlenmiş, öğrenciye hitap eden, öğretim elemanının aktif olarak katıldığı eğitim öğretim faaliyetleri olduğu ve her saatin bir ders yüküne eşdeğer bulunduğu, bu derslerin ön lisans, lisans ve lisansüstü düzeyde açılabileceği, benzer tez konularında çalışan lisansüstü öğrenciler için ilgili yönetmeliklere uygun olarak açılabilecek uzmanlık alan derslerinin de yukarıdaki koşulları sağlamak kaydı ile bu kapsamda değerlendirileceği, uzmanlık alan derslerinin Enstitü Yönetim Kurulunca tez danışmanının atandığı tarihte başlayacağı, Enstitü Yönetim Kurulunun öğrencinin mezuniyetine karar verdiği tarihe kadar devam edeceği ve bu derslerin yarıyıl ve yaz tatillerinde de devam edebileceği belirtilmiştir. Aynı maddenin (b) bendinde ise teorik dersler dışında kalan diğer faaliyetler açıklanmış ve tez danışmanlığı da bu meyanda sayılarak tez danışmanlığının ders yükü her bir öğrenci için 1 saat/hafta olarak belirlenmiştir. Bu hükümlere göre, uzmanlık alan dersi teorik bir ders olarak kabul edilmekte, tez danışmanlığı ise uzmanlık alan dersinden farklı olarak diğer faaliyetler arasında yer almaktadır. Uzmanlık alan dersiyle tez danışmanlığı akademik açıdan birbirini tamamlayan faaliyetler olmakla birlikte, nitelikleri bakımından bunların aynı kapsamda değerlendirilmesi mümkün değildir. Bu faaliyetler için ayrı ayrı ödeme yapılması durumunda bir mükerrerlikten de söz edilemez. Zira uzmanlık alan dersi, esas itibariyle tez konusuna ilişkin bilgi aktarımı olup, teorik derslerin okutulması sırasında verilemeyen veya sonradan ortaya çıkan bilgilerin tez hazırlama aşamasında öğrenciye aktarılması ihtiyacından ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla bu şekilde yeni bilgi aktarımının da teorik bir ders olarak mütalâa edilmesi gerekir. Diğer taraftan Üniversitelerarası Kurul tarafından 2547 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca hazırlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin 7 nci maddesinde, lisansüstü programlarla ilgili devam, ders sınavları, ders notları, derslerden başarılı sayılma koşulları, ders tekrarı ve diğer esasların; 8 inci maddesinde de, yüksek lisans programlarının hangi enstitü anabilim dallarında ve nasıl yürütüleceğinin ilgili senatolar tarafından kabul edilen yönetmeliklerle belirleneceği hükme bağlanmıştır. Bu hükümlerle verilen düzenleme yetkisine istinaden üniversite senatolarınca lisansüstü
5 eğitim ve öğretimle ilgili yönetmelikler kabul edilmektedir. Kanunun verdiği yetkiye dayanılarak düzenlendiği için bu yönetmeliklerde uzmanlık alan dersi ile ilgili hususlara yer verilmesinin mevzuata aykırı bir yönü bulunmamaktadır. Ayrıca bu dersle ilgili düzenlemelerin her üniversitenin kendi ihtiyaçlarına göre gerçekleştirilmesi de tabiîdir. Bu itibarla, Yükseköğretim Kurulunca kabul edilen Ders Yükü Tespitinde Uyulacak Esaslarda ve üniversitelerce hazırlanan lisansüstü eğitim ve öğretim yönetmeliklerinde uzmanlık alan dersi belirlenmesi, 2547 ve 2914 sayılı Kanunlara ve Üniversitelerarası Kurulca hazırlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğine aykırılık teşkil etmediği gibi, bu mevzuat hükümleriyle verilen düzenleme yetkisinin aşılması anlamına da gelmemektedir. SONUÇ a) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu hükümleri uyarınca Yükseköğretim Kurulunca kabul edilen Ders Yükü Tespitinde Uyulacak Esaslarda, teorik dersler kapsamında uzmanlık alan dersine yer verilmesinin anılan kanun hükümlerine aykırılık teşkil etmediğine ve bu Kanunlarla verilen yetkinin aşılması olarak değerlendirilemeyeceğine, b) Üniversitelerarası Kurulca hazırlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinde düzenlenmemiş uzmanlık alan dersine, anılan Yönetmeliğin verdiği yetki uyarınca üniversitelerce kabul edilen yönetmeliklerde yer verilmiş olmasında mevzuata aykırılık olmadığına, Çoğunlukla karar verildi. Bu Kararın Görüntüleme Sayısı : Toplam Karar Görüntüleme Sayısı :
SAYIŞTAY KARARLARI. Genel Kurul Kararları. Temyiz Kurulu Kararları
SAYIŞTAY KARARLARI Genel Kurul Kararları Temyiz Kurulu Kararları SAYIŞTAY GENEL KURULU İÇTİHADI BİRLEŞTİRME KARARI Tarih : 5.5.2003 No : 5057/1 KONU 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun mükerrer 44
T.C. Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü. Sıkça Sorulan Sorular ÖĞRENCİ İŞLERİ
ÖĞRENCİ İŞLERİ 1- Lisansüstü programların kontenjanları ne zaman belli oluyor? Kontenjanlar Ocak ve Ağustos aylarında belli olmaktadır. Kontenjanlar belirlendiğinde Üniversitemiz ve Enstitü web sayfasından