Sonunda Suriye Ne Olacak? - Ahmet Taşgetiren
Suriye şu anda anormali yaşıyor. 2011’den beri. Arap Baharı ile girdiği süreçten buralara gelindi.
Gelinen noktada merkezi hükümet var, BM’de tanınıyor ancak ülkenin tümüne hâkim değil. Aslında merkezdeki hakimiyeti de Rusya’nın vesayeti ile kaim. Buna rağmen Rusya bile Suriye’deki varlığını merkezi yönetimin çağırması ile meşrulaştırıyor.
Bir de Suriye’de DAEŞ’le mücadele gerekçesine bağlı bir koalisyon varlığı söz konusu.
Son olarak da “terörle mücadele” gerekçesinin meşrulaştırması ile Türkiye’nin askeri varlığı orada.
Suriye’de, merkezi hükümetin silahlı gücü yanında içerde oluşmuş silahlı güçler de var. YPG’nin etkin olduğu Suriye Demokratik Güçleri (SDG) diye bilinen silahlı güç, önce Özgür Suriye Ordusu (ÖSO) diye başlayıp şu anda kendisini Suriye Milli Ordusu (SMO) diye tanımlayan ve Türkiye ile birlikte hareket eden bir güç var. Suriye’deki anormalliğin bir parçası da bu.
Suriye anormalliğinin bir diğer ve önemli parçası ise 3.5 milyona yakını Türkiye’de olmak üzere pek çok ülkeye yayılmış olan mültecilerle ilgili.
- Sınırda bir terör oluşumunun olmaması
- Mültecilerin geri dönmesi
- (Türkiye’nin himayesinde oluşan) Suriye Milli Ordusu’nun ne olacağı, noktalarında dolaşıyor.
Türkiye, nihai planda en yüksek kademelerce ifade edilen “Esed yönetiminin 1 milyon insanın ölümünden sorumlu” olmasının hesabı ile ilgilenecek mi? Bunu istese bile nasıl yapacak? Bu konu gölgeli. Çünkü Türkiye birçok şeyi Rusya üzerinden yürütüyor, Rusya da en azından şu anda Esed üzerindeki şemsiyesini çekmiyor.
Bir Anayasa Komitesi oluşturuldu. Orada Türkiye’nin hassasiyetleri dikkate alındı. Ancak, Barış Pınarı harekâtı ile başlayan süreçte farklı denklemler oluşuyor. Denklemin ilginç sonuçlarından biri YPG’nin merkezi yönetimle iletişime geçmesi, Rusya’nın bunu kolaylaştırması, bunun yanında yine Rusya’nın merkezi yönetimle Türkiye arasındaki ilişkileri, mesela Adana mutabakatı çerçevesinde geliştirme yönünde hamleler yapması, bu arada Türkiye’nin harekâtına yönelik rezervler seslendirmesi, uluslararası planda yalnızlık görüntüleri derinleşen Türkiye’nin Rusya’nın yönlendirmesine ihtiyaç duyması vs… Bunlar, Esed’in kontrolündeki merkezi yönetimin inisiyatifinin artması anlamına geliyor.
İş sanıldığı kadar kolay değil vesselâm.