Ana Sayfa Gündem Tamamlayıcı Emeklilikte Yüzde 1 Devlet Katkısı Olacak
Tamamlayıcı Emeklilikte Yüzde 1 Devlet Katkısı Olacak
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2022’de başlayacağını açıklamış olduğu Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’ne ilişkin emek harcama hazır. İstifa eden çalışan kıdem tazminatı kazanacak. 30 günlük kıdem tazminatının 19 günü mevcut sistemdeki benzer biçimde devam edecek. 11 günü ise Kıdem Tazminatı Fonu’nda birikecek.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın açıklamış olduğu Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’nin (TES) bilgileri belli oldu. Hazine ve Maliye Bakanlığı, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile beraber yürüttüğü çalışmayı tamamladı. Hazırlanan ‘karma modele’ gore, çekilme eden çalışan da kıdem tazminatı alabilecek. Bugün 1 yıl dolmadan ayrılan işçinin hiçbir hakkı bulunmuyor. Sadece yeni sistemde, işyerinden bir yıldan ilkin terbiye ve iyi niyet kurallarına aykırılık sebebiyle işten çıkartılan çalışanın işveren katkı oranı ile devlet katkısı toplamının yüzde 50’si TES Sigorta Hesabı’na aktarılacak. Yüzde 50’si çalışanın hesabında kazanılmış hak olarak tutulacak.
4 Ayak Üstüne Oturtuldu
Yasanın yürürlüğe girmesiyle tüm çalışanların geçmiş döneme yönelik kıdem hakları aynı şartlara doğal olarak olarak korunacak. Hazine ve Maliye Bakanlığı, sistemi “Güvence, hakkaniyet, şeffaflık, sürdürülebilirlik” olmak suretiyle 4 ayak üstüne oturttu. Yeni modelde, “on gelirlerinin işletilmesi, işverenin devlet desteğiyle emeklilik finansmanına dâhil edilmesi, tamamlayıcı emeklilik, çalışanların korunması” esas alınıyor.
60 Yaşı Tamamlayana Emeklilik
Katılımcı, 60 yaşını tamamladıktan sonrasında emekli olmaya hak kazanacak. Talepte bulunanlara emeklilik hesabındaki birikimlerinin yüzde 25’ini geçmemek suretiyle defaaten ödeme yapılabilecek. Ödeme oranı toplamı (emeklilik ve kısmi çıkış toplamı) yüzde 30’u geçemeyecek. Kalan tutar aylık olarak ödenecek. Emekliliğe hak kazanan katılımcıya, bireysel TES hesabındaki birikimlerin, programlı geri ödeme yada yapılacak senelik gelir sigortası sözleşmesi kapsamında ödenmesi esas olacak.
566 Liralık İlave Gelir
Asgari ücretli bir çalışan 25 yıl sistemde kalırsa emekli maaşına, TES yardımıyla bugüne göre 300 ile 566 lira içinde ilave maaş alabilecek. Çalışanın kendi katkısı her durumda bireysel fon hesabında birikecek. TES sigorta hesabına aktarılacak meblağ, var ise hukuki süreç kesinleşinceye kadar çalışanın hesabında blokeli olarak bekletilecek. Yeni sistemde de SGK’ya bağlı olarak prim ve yaş şartı ile emekli olunacak. BES’teki haklar arzu edilirse tamamlayıcı emekliliğe dâhil edilecek, isteyen asgari miktarın üstünde fona katkı yaparak birikimini artırabilecek. TES’e işe yeni girenler girecek, emekliliğine uzun süre kalanlara tercih hakkı sunulacak. Yüzde 50’si TES sigorta hesabına aktarılacak, yüzde 50’si çalışanın hesabında tutulacak.
Mevcut kıdem tazminatı sistemi her hizmet yılına karşılık 30 günlük ücret üstünden ödeniyor. Yeni sisteme göre 30 günlük kıdem tazminatının 19 günü mevcut sistemdeki benzer biçimde devam ederken, 11 günü ise Kıdem Tazminatı Fonu’nda birikecek. Yeni sistemde yüzde 5.33 kıdem hakkı eski kıdem tazminatı hükümlerine uygun olarak korunurken yüzde 3 işveren katkısı çalışanın bireysel fon hesabına aylık olarak yatırılacak. Böylece çalışan, sözleşmesi kıdem tazminatını hak edecek şekilde sonlandırılmış ise yüzde 5.33 (19 gün) kıdem tazminatını alacak, yüzde 3’lük (11 gün) prim de fon hesabında tutulacak. Böylece sendikaların “Kırmızı çizgimiz” söylediği yüzde 8.33 (30 gün) ile bir hak kaybı söz mevzusu olmayacak. Fon’a yapılacak kesinti oranı nemalandırılarak kıdem tazminatı 30 günün fazlaca üstüne çıkarılmış olacak.
Ev’lenen Birikimin %10’unu Çekebilecek
Çalışanın bu parayı 60 yaşından ilkin bir tek evlilik, konut alımı, sağlık benzer biçimde gerekçelerle çekebilmesi öngörülüyor. Buna gore, ilk konut edinimi, evlilik (bir kereye mahsus), ağır hastalık ve işi olmayan kalınması (bir defaya mahsus/sözleşmenin nasıl sona erdiği mühim olmayacak) sebeplerinden her biri için müracaat zamanı itibarıyla bireysel TES hesabında bulunan birikim tutarının yüzde 10’unu (ödeme oranı) geçmemek suretiyle talebi halinde defaten ödeme yapılabilecek.
Emekliliği Yakın Olan Geçecek Mi?
Emekliliği yakın olanlar yeni sisteme girmeyecek. 1 Ocak 2022’de işe yeni girenler TES’e girecek. Emekliliğine uzun süre olanlara da tercih hakkı verilecek. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk, “Emeklilikte birinci basamak Sosyal Güvenlik Kurumu’nca sağlanıyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile çalıştığımız ikinci ve üçüncü basamak emeklilik sistemlerini etkinleştiriyoruz. Temel hedef emekli olunduğunda daha iyi gelir seviyesi sağlamak. Kazanılmış haklar korunacak. Yeni sisteme bir aktarım söz mevzusu olmayacak” vurgusu yapmış oldu.