Temmuzda emekli aylıklarına yüzde 9.17, memur ve sözleşmeli personel maaşına yüzde 8.65 oranında yapılan zam yüzde 20’ye yaklaşan enflasyon karşısında eridi gitti.
Milyonlarca dar gelirli kitlenin satın alma gücü son günlerde iğneden ipliğe her şeye gelen zamla birlikte geriledi. Döviz artışından kaynaklanan zamlar halkın belini iyice büktü, içinden çıkılmaz hale geldi.
Elektrik ve doğalgaza üst üste yapılan zamlar kış mevsiminin vatandaş açısından oldukça zor geçeceğini gösteriyor. Temel ürünlere ardı ardına gelen artışlar maliyetleri yükselterek hem ekonomiyi olumsuz etkiliyor hem de yurttaşın cebini boşaltıyor. Zam yağmurunun önümüzdeki günlerde de sürmesi bekleniyor. Yani daha sıkıntılı günler bekliyor vatandaşı. Ne yapacağını bilemiyor eline geçen düşük aylıkla? Kılı kırk yarıyor hesabını ona göre yapıyor.
Yüksek enflasyon karşısında işçi, memur, emekli, dul, yetim, esnaf ve çiftçi maaşları ocak zammı beklenmeden revize edilmeli. Çalışan ve emeklilerin hayat pahalılığı karşısında korunabilmesi için ücret ve maaşların aylık olarak enflasyon oranında artırılması uygulamasına, yani eşel-mobil sistemine geçilmesi gerekir.
Dünyada benimsenen, daha önce çeşitli iktidarlar tarafından ülkemizde de hayata geçirilen sistem en azından ocak zammına kadar uygulanabilir. Eşel-mobille emekçinin, emeklinin, dulun, yetimin, esnafın ve çiftçinin parasal kaybının önüne geçilebilir. Eşel-mobil uygulaması kuşkusuz iktisaden geri kalmış milyonları rahatlatacaktır.
Her ne kadar toplu iş sözleşmesinin özüne aykırı görünse de sendikalar, üyelerinin yararına olacağından yılbaşına dek uygulanacak eşel mobile karşı çıkmaz. Açıklandığı günden bu yana eriyerek kuşa dönen net bin 600 liralık asgari ücretin de revize edilmesi gerekmez mi? Yılbaşına kadar bu para ile geçinmek için kendini oldukça zorlayacak milyonlarca asgari ücretli.
Tabii, başta Cumhurbaşkanı Erdoğan olmak üzere ekonomi yönetimi eşel mobile nasıl yaklaşır? Tasarruf çağrılarının yapıldığı bu günler de pek sıcak bakacaklarını sanmıyorum. Söz tasarruftan açılmışken üzerinde durmak lazım.
Dar gelirli vatandaş zaten alım gücünün kısıtlı olmasından ötürü temel gereksinimlerinin dışında evine istediğini alamıyor, yiyemiyor, içemiyor, gezemiyor, okuyamıyor. Yani zorunlu olarak bütçesine göre harcamalarında kısıntıya gidiyor, dolaylı yoldan tasarruf ediyor.
Devlet katında, özellikle belediyelerde belirgin bir tasarrufun uygulandığını görmek zor. Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak genelge yayınlayarak kamu kurum ve kuruluşları ile belediyelerden, il özel idarelerinden ellerindeki araçları bakanlığa iletmelerini istedi. Çıkarılacak envanter sonucu lüks yabancı makam otomobillerinin yerine yerli araçların kullanılması sağlanacak. Düşünce olarak güzel ve desteklenmesi gereken uygulama.
Ancak genelgeye karşın hala bazı Belediye Başkanlarının lüks makam aracı kullandıkları, ya da içlerini lüks şekilde dizayn ettikleri yönünde medyada haberler yer alıyor. Vatandaştan tasarruf etmesi istenirken, böyle bazı uç örnekler kamuoyunu rahatsız ediyor, “Bu ne perhiz ne lahana turşusu” atasözünü anımsatıyor.
Eğer tasarruf edilecekse Bakanlıklar kendi binaları olduğu lüks plazalarda, apartmanlarda yüksek ücretle niye kirada faaliyet gösteriyor? Akıl sır erdirmek mümkün değil. Eğer kendi binaları eski ve kullanılmaz halde ise onarılamaz mı? İlla bina kiralanacaksa daha düşük kira ödenerek mütevazı binalara taşınamaz mı? Bu ve bunun gibi daha çok soru akıllara gelebilir.
Tamam, ekonomi yaralı, vatandaş özveride bulunarak kendisinden istenilen tasarrufu gücünce yapabiliyor. Ama bakanlıkların, belediyelerin ve diğer kamu kurumlarının da bu tasarrufa harfiyen uyması gerekiyor. Demem o ki öncelikle kamu ve belediyeler örnek olacak topluma.
Umarım ekonomimiz içinde bulunduğu durumdan bir an önce kurtulur hem devlet hem de vatandaş rahata erer.
13.09.2018 Halk Geçim Partiler Seçim Derdinde
12.09.2018 Yaraya Merhem Olamadı