AnasayfaMemurDiğer HaberlerFAZLA ÖDEMELER EMEKLİLERDEN GERİ ALINMAMALI	FAZLA ÖDEMELER EMEKLİLERDEN GERİ ALINMAMALI
Aktif 18 Eylül 2012. Yayınlanma Memurlarla İlgili Diğer Haberler	Twitter
İntibak Yasası olarak bilinen düzenlemeye istinaden bazı emeklilerin aylıkları yeniden hesaplanıyor.Yetkililer tarafından yapılan açıklamalar ile gazete ve internet sitelerinde yer alan haberlerde, yeniden hesaplama sonucunda bazı emekli aylıklarının eksik, bazılarının ise fazla hesaplanmış olduğu belirtilmekte ve fazla ödemelerin geri alınacağı ifade edilmektedir.
Bu açıklama ve değerlendirmeler, hangi emeklinin maaşının fazla ödendiğinin bilinmemesi ile birleşince, çok sayıda kişinin endişelenmesine neden olmaktadır.
Yapılan açıklamalarda, emekli aylığı fazla bağlananlara geriye doğru beş yıl için yapılmış fazla ödemelerin geri isteneceği, bunun da ilgililerin her ay emekli aylığından dörtte bir oranına kadar kesinti yapılarak tahsil edileceği, geriye dönük faizin ise işletilmeyeceği vurgulanmaktadır.
Emekli aylığı alanlarda oluşan endişeyi gidermek ve konuya açıklık getirmek düşüncesiyle, gelinen son durum memurunyeri.com tarafından değerlendirilmeye çalışılmıştır.
Kamuoyunda intibak yasası olarak bilinen 01.03.2012 tarih ve 6283 sayılı “Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” bazı düzenlemelerin yanı sıra 2013 yılı Ocak ayında yürürlüğe girecek 5 inci maddesiyle (5510 sayılı Kanunun geçici 39 uncu maddesi) kapsama giren SSK emekli aylıklarının, 6 ncı maddesiyle (5510 sayılı Kanunun geçici 40 ıncı maddesi) de kapsama giren Bağ-Kur emekli aylıklarının yeniden hesaplanmasını öngörmüştür.
2013 yılı Ocak ayında yürürlüğe girecek olan hükümlere göre;
-SSK ekmeklileri hakkında; son tahsis talep tarihi veya ölüm tarihi 2000 yılı Ocak ayı başından önce olup, 506 sayılı Kanunun mülga hükümleri uyarınca gösterge sistemine göre bağlanan malûllük, yaşlılık ve ölüm aylıkları ile bu tarihten önce malûllük veya yaşlılık aylığı almakta iken bu tarihten sonra ölen sigortalıların ölüm aylıkları, -BAĞ-KUR emeklileri hakkında; 1479 sayılı Kanunun mülga geçici 17 nci maddesine göre 01.04.2002 ile 30.06.2002 tarihleri arasında kullanılmak üzere hazırlanan gelir basamakları esas alınarak hesaplanmış olan aylıklar yeniden hesaplanacak.
Kanunda belirtilen şekilde yapılacak yeniden hesaplama sonrasında, ilgililere geriye yönelik herhangi bir ödeme yapılmayacak.
Ayrıca, hesaplanacak aylık tutarının, sigortalı veya hak sahiplerine 2013 yılı Ocak ayı ödeme döneminde ödenecek olan aylık tutarının altında kalması halinde, yüksek olan mevcut aylıkların ödenmesine devam edilecek.
Fazla ödemelerin geri alınması hususu
Kanunda aylıkların yeniden hesaplanacağı düzenlenmekle birlikte, “hesaplanacak aylıkların 2013 yılı Ocak ayı ödeme döneminde ödenecek olan aylık tutarının altında kalması halinde, yüksek olan mevcut aylıkların ödenmesine devam edilecektir.” hükmüne de yer verilmiştir. Bu hüküm “mevcut koşullarda 2013 yılı Ocak ayında alacakları emekli aylık tutarı, yeniden hesaplanacak aylık tutarının üzerinde olanlara, yeniden hesaplama dikkate alınmaksızın 2013 Ocak aylığının ödenmesine devam edilmesini” öngörmektedir. Yani, fazla ödeme yapıldığı tespit edilse dahi, ilgililerin 2013 Ocak ayı aylıklarında herhangi bir düşüş olmaması ve yeni hesaplama dikkate alınmadan aylıkların ödenmesine devam edilmesi gerekmektedir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Yersiz ödemelerin geri alınması” başlıklı 96 ncı maddesinde “Kurumca işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara gelir veya aylık almakta olanlara ve bunların hak sahiplerine, genel sağlık sigortalılarına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere, fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen bu Kanun kapsamındaki her türlü ödemelerin genel hükümlere göre geri alınacağı…” denilmiş olmakla birlikte, bu maddede sözü edilen yersiz ödemenin, idarenin tamamen kendi kusursundan kaynaklanan ve ödeme yapılan kişiler tarafından anlaşılması mümkün olamayacak, uzun yıllardan beridir süre gelen ödemeleri kapsayacağı da düşünülmemelidir.
Öte yandan, yapılmış bir hatalı fazla ödemenin, fark edildikten sonra geri istenmesi ve ödenmesi durumu, hatalı ödemenin kaynaklanış nedenine bağlı olarak değişiklik göstermektedir.
Konuya ilişkin uygulamalar, genellikle Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 22.12.1973 tarih ve E:1968/8, K:1973/14 sayılı Kararı ile Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 09.12.1997 tarih ve 64 Sıra Numaralı Genelgesi çerçevesinde sonuçlandırılmaktadır.
-Fazla ödeme, sakat bir işlemden (örneğin; yanlış kişiye emekli aylığı bağlanmış olması); emekli aylığı alanlar tarafından da rahatlıkla anlaşılabilecek açık hata içeren bir işlemden (örneğin;emekli aylığı alma hakkını kaybeden kişiye ödemelerin devam etmesi); kişilerin gerçek dışı beyanı veya hilesine dayanan bir işlemden (örneğin; emekli aylığı alanın gerçek dışı belgeyle aylık alması ya da gerçek dışı belge sunmak suretiyle aylık ödemesinin sürmesini sağlaması) kaynaklanıyorsa, yapılmış olan ödemekler hiçbir süreye bağlı olmaksızın, yasal faizi ile birlikte geri istenebilir.
-Fazla ödeme, ihmal ya da bilgi azlığı gibi nedenlerle idarenin kusuruna dayanan işlemlerden kaynaklanıyorsa, yapılmış olan ödemeler (örneğin; emekli aylığı hak sahibinin bilgisi dışında idare tarafından aylığın fazla ödenmesi), ancak ödemelerin yapıldığı tarihten itibaren 60 günlük dava açma süresi içerisinde geri istenebilir. 60 günden daha fazla süreden beri yapılan ödemelerde ise ancak son 60 gün içerisinde yapılmış fazla ödemeler ilgililerden istenebilecektir. Konu idari yargı yerlerine taşınabilir Bu bilgi ve açıklamalarda, uzun yıllar önce idarenin kendi hatası ya da yetersizliğinden kaynaklı olarak yanlış hesaplandığı ortaya çıkan emekli aylıklarına ilişkin olarak, fazla yapılan ödemelerin geri istenmemesi gerektiği sonucuna varılmaktadır. Ayrıca yeni hesaplama sonucunda aylıkları daha düşük hesaplananlardan, 2013 Ocak ayı mevcut aylıklarının ödemelerde esas alınacağı da dikkate alındığında, 60 günlük süre içerisinde yapılmış fazla ödemelerin dahi geri alınmaması gerektiği değerlendirilmektedir.
Ancak, fazla ödenmiş olduğu iddia edilen aylıkların Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından mutlaka geri alınması durumunda ise, ilgililerin idari yargı yerlerine başvurarak Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun sözü edilen Kararı çerçevesinde haklarına kavuşacakları düşünülmektedir.