Gündüz Öğüt’ün “Kader Bozucu” adlı kitabı üzerine bir yazı – Bahadır Battal | Yitik Ülke Edebiyat Dergisi
‘Yükler’ adlı öyküsünde evrimsel süreci yeni baştan oluşturuyor, Gündüz Öğüt. Üç farklı zaman dilimine götürüyor okuyucuyu. Öykünün ilk sayfalarında okuyucu bu yeni dünyanın kurgusuna kendisini kaptırmış ilerliyorken, sonuna geldiğimizde bizi hayattaki ‘yükler’imizle karşılaştırıyor bir anda. ‘Yalan’ kavramını inceliyor, insan hayatına etkisini göz önüne seriyor. Üç farklı zaman dilimi oluşturarak anlatma nedeninin küçük bir işaretini de öyküde sorduğu bir soruyla veriyor: “Dünya yeniden dürüstlüğün en büyük erdem olarak yaşanabileceği bir dünyaya dönüşebilecek mi?”
Fantastik edebiyat ürünlerini çoğunlukla batılı yazarlardan okuduğumuzdan, Gündüz Öğüt ile birlikte yerli fantastik edebiyatın farklı bir tadına da varıyoruz. Örneğin ‘Bunak Ana’ öyküsünde bizzat Anadolu’nun bir köyünün ele alınıp, Stephen King tarzı bir korku kurgusu yaratıldığını görüyoruz. Anadolu’da yıllardır süregelmiş bazı batıl inançları fantastik edebiyatın içerisine başarıyla yerleştiriyor öyküde Gündüz Öğüt. Anadolu’da yıllardır anlatılan hikâyeleri kendi kurgusunda öğüterek sunuyor. Öykünün tanıdık mekânlarından mıdır bilinmez, kitapta okuyucu en çok içine çekebilen öykülerden biri Bunak Ana. Öykünün kahramanı olan Mahmut Usta’yı ve diğer köylülerle yaşadıklarını adeta bir film sahnesini izler gibi okuyorsunuz. Yani Orwell, King veya Tolkien okuduğunuzda doğal olarak görmediğimiz yerli özü, Kader Bozucu’da görebiliyoruz. Üstelik şaşırtıcı bir şekilde bir Anadolu köyünün fantastik bir korku öyküsü için ne kadar uygun olduğunun farkına varıyoruz bu öyküyle.
Kitabın benim için en etkileyici öyküsü ise ‘Aplkatastrofabl’ idi. Özellikle son bir yıldır Gezi Direnişi ile başlayan ekolojik kaygıların gün yüzüne çıkmasıyla birlikte çevre sorunlarını temel alan eserlerde artık daha çok dikkat çekmeye başladı. Aplkatastrofabl’da atmosferdeki zehirli gazları oksijene çevirmeyi amaçlayan Richet’in öyküsü anlatılıyor. Öykünün ilk sayfalarında Richet’in gazetede gördüğü bir ilandan Richet kadar öykü okuyucusu olarak biz de etkileniyoruz:
‘’Dünyaya daha fazla zarar veremeyeceksiniz. İcatlarınız, hırslarınız, tanrılığa soyunmanız sonucunda dünyayı mahvettiniz. Onu sizden, bizden ve herkesten, yani insandan kurtarma zamanı gelmiştir.’’
Öykünün sonrasında ise Richet’in dünyanın gördüğü en büyük felaketin karşısındaki tepkilerini görüyoruz.
Aplkatastrofabl’da ekolojik bir kaygıyı temel alan özelliği dışında insan ilişkileri ve insanın hayatını yaşayışı ile ilgili de bir sorgulamaya gidiyor Gündüz Öğüt. Özellikle diyaloglar yukarıda bahsettiğim gibi gerçeğin, gerçek olmayan yoluyla anlatılmasına en güzel örnek bu öyküde. Richet öyküde üzerinde çok çalıştığı projeyi düşündükçe kendi hayatını sorguluyor, ‘proje için mi yaşıyorum, yoksa yaşamak için mi projeyle uğraşıyorum’ diye soruyor kendisine. Günlük hayatta da birçok insanın yaşadığı duygusal gerilimlerin en temel nedenlerinden birine vurgu yapıyor Gündüz Öğüt. Bu bağlamda Richet’in meslektaşı Orlandy ile yaptığı konuşma etkileyici. Orlandy ve Richet öykünün bir bölümünde belki de tarihin en fasit sorusunu; tavuk yumurta ikilemini tartışırlarken Orlandy Richet’ye cevap veriyor: “Nedenler daima sonuçların gerisinde kalırlar, burada önemli olan senin neden olarak seçtiğin ögedir. Eğer yumurtayı neden olarak kabul edersen, sonuç tavuktur. Ama tavuğu neden olarak kabul edersen, bu kez de yumurta sonuçtur.”
‘Bileyci Dükkânı’ adlı öykü ise tam bir distopya. Yepyeni bir dünya var Bileyci Dükkânı’nda. Her insanın mutlaka belirli yerlerde belirli süreler içerisinde kendisini bileyletmesi gerekiyor ve öykü bu temel üzerine ilerliyor. Fakat her zaman ki gibi öyküde kurulan distopik dünya aracılığı ile birçok noktada gerçek dünyaya işaret ediliyor. Bileyci Dükkânı’nda Gündüz Öğüt, kurduğu distopya üzerinden “öfke” kavramı üzerinde duruyor. ‘Bileyci Dükkân’ını okuduğunuz zaman öykünün sonuna geldiğinize üzülüyorsunuz. Gündüz Öğüt ‘insanların bileylenmesi’ kavramıyla öylesine ilgi çekici bir nokta keşfetmiş ki keşke bu öykü çok daha uzun bir roman olsaydı diyorsunuz.
Kitapla ilgili daha fazla ayrıntıya girmeden Gündüz Öğüt’ün Kader Bozucu kitabını mutlaka okumanızı öneriyorum. Kader Bozucu ile Gündüz Öğüt rehberliğinde, var olanı anlamak için var olmayana yaklaşın.
Gündüz Öğüt, Kader Bozucu, fantastik öyküler, Yitik Ülke Yayınları 2014
← Pınar Akarsu Tınç resim sergisi – “Bir Çizgi Okyanus”	Adnan Yücel Şiir, Öykü, Kısa Film ve Karikatür Yarışmaları Başvuruları Başladı →