Başkent Gaz'ın bitmeyen usulsüzlükleri – Berat Kangal - Politeknik - Halkın Mühendisleri Mimarları Şehir Plancıları
Ankara halkı yıllardır Melih Gökçek başkanlığındaki Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin doğalgaz hizmetlerinde EGO’nun (Ankara Elektrik, Havagazı ve Otobüs İşletme Müessesesi) yaptığı usulsüzlüklerle boğuşurken şimdilerde ise Mehmet Torun’un ya da Torunlar GYO’nun sahibi olduğu Başkent Gaz’ın1 karına kar katmak için sayaç sökmeleriyle, ‘usulsüz kullanım’ gerekçesiyle Ankara halkına ödettiği para cezalarıyla ve birçok hukuksuz uygulamasıyla boğuşmakta.
Kartlı-ön ödemeli sayaçlar
Ankara’da 90’lı yıllarda mekanik sayaç (faturalı sayaç) kullanılıyordu. EGO’nun 1996 yılında aldığı kararla mekanik sayaçtan kartlı yani ön ödemeli sayaca zorunlu geçiş dönemi başlatıldı. EGO sayacın bedelini 300 dolar belirledi. Kullanıcılardan 300 doların ‘servis hattı bedeli’ için alındığı söylense de ödenen bu dolarların güvence bedeli olması gerektiği herkes tarafından bilinmektedir.2 Ankara halkı ise ödediği 300 doların güvence bedeli olmadığını(!) yıllar sonra kartlı sayacını sökmeye gelen Başkent Gaz yetkililerinden öğrendi.
Evet, bu kez de mekanik sayaca geçiş var. Ankara halkı şimdi de Başkent Gaz’ın aldığı kararla kartlı sayaçtan, mekanik sayaca geçişe zorlanıyor. Tabi bu uygulama 300 doların üzerine çizgi çekilerek, yok sayılarak yapılıyor. Yeniden güvence bedeli karşılığında mekanik sayaca geçiliyor. Yeni abone olacak kullanıcılara ise mekanik sayaç veriliyor.
Kullanım ömrü dolmadan sökülen sayaçlar
Kartlı ve mekanik doğalgaz sayaçlarının ortalama kullanım ömrü 20 yıldır. Ömrünü dolduran sayacı gaz dağıtım şirketinin sökmesi ve yerine aynı tip yeni sayacı parasız takması gerekiyor. Ancak bu şekilde işlemesi gereken değişim sürecini Başkent Gaz bu şekilde yapmıyor. Birçok sayaç kullanım ömrü dolmadan sökülüyor ve kullanıcının fikri dahi alınmadan 537 TL güvence bedeli(!) karşılığında mekanik sayaçla değişime zorlanıyor. Böylelikle iki türlü hak gaspı gerçekleşiyor. Birincisi zamanında EGO’ya 300 dolar ödenerek alınan sayaçların geri ödemesinin yapılmaması ve ikincisi ise kartlı sayaç kullanmak isteyen kullanıcıların faturalı sayaç kullanımına zorlanması. Sonuç olarak da kullanıcının geçmişte ödediği 300 dolar çöpe gitmiş oluyor. Ayrıca sökülen sayaç kullanıcıda kalmıyor, Enerji Bakanlığı’na gönderiliyor. Yani kullanıcı zamanında parasını ödediği sayacı bozuk dahi olsa geri alamıyor. Enerji Bakanlığı sonrasında bu sayaçları tamir ederek kullanıcıların tekrardan kullanımına sunabilir.3
Zamdan önce alınan gaza yeni dönem zammının yansıtılması
Kartlı sayaçlarına zamdan önce doğalgaz alımı gerçekleştiren kullanıcılardan zamdan sonra m3 kesintisi veya zam farkı faturalandırılarak ücret tahsis ediliyor. Buna karşı Başkent Gaz’a başvuruda bulunan kullanıcılar 29 Temmuz 2018 tarihinde 30493 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan “Sistemde kullanılmakta olan mevcut ön ödemeli sayaçlara Türk Lirası yükleme/Türk Lirası düzeltme/Türk Lirası satış yöntemleri uygulanabilir.(…).” hükmüyle karşılaşmaktılar. Bu madde değişikliğindeki açık ise ”uygulanabilir” ibaresi. Yani zam olduğunda gaz dağıtım şirketi aradaki farkı sizden tahsis edebilir. Ancak her hangi bir indirim olduğunda aradaki m³ farkını kullanıcıya iade etmek zorunda değil!!
Usulsüz (!) kullanım cezası
Yeni abone olan veya proje yenilemesi yaptıran kullanıcıların doğalgaz kullanabilmeleri için Başkent Gaz kontrol ekibi yönlendiriyor. Kontrol ekibi ev sahibini evde bulamaması ya da hayati önem arz etmeyen, proje-tesisat uyumsuzluğu, tesisat imal uygunluk gibi eksikler nedeniyle gazı kullanıma açmaması durumunda sayaca mühür takıyor. Mühürlü de olsa kış aylarında olduğumuz için kullanıcı mecburen gaz tüketim vanasını açarak Başkent Gaz yetkilisi gelene kadar gaz kullanmaya devam ediyor. Başkent Gaz ise yeni döneme ait faturaya, kullanıcının o aralıkta kullandığı m3 bedelini ve ortalama 70 TL civarında olan ‘usulsüz kullanım cezası’nı keserek yansıtıyor. Yaklaşık 1 milyon insanın Başkent Gaz’a abone olduğunu ve günde ortalama 400 kullanıcıya4 gaz kontrolüne gidildiğini düşünürsek buradan büyük bir rantın döndüğü görülecektir.
Doğalgaz’a %20,4 zam!
Ankara’da doğalgaza neredeyse her ay düzenli olarak zam yapılıyor. Ocak 2018’de m3 fiyatı KDV dahil 1,18330 olan doğalgaz Ekim ayında %35,80 oranında zamlandı, m3 fiyatı 1,60697 oldu. Yeni yılda yapılan sözde %10’luk indirimle doğalgazın m3 fiyatı KDV dahil 1,42448 oldu. Yani ara zamları göz ardı edersek Ankara halkı doğalgazı Ocak 2018’e göre %20,40 zamlı kullanıyor.
*Doğalgaz m3 fiyat listesi https://www.baskentdogalgaz.com.tr/Ara/fiyat/TR.aspx adresinden alınmıştır.
Son olarak Başkentgaz’ın sahibi Torunlar GYO’yu unutmayalım
AKP iktidarı bir gün enerji alanında yaptığı soygunlarla da anılacak. Torunlar GYO iktidarın bu soygun düzeni için semirttiği yandaş şirketlerden birisi. Tüm bu usulsüzlüklere, doğalgaz zamlarına karşı enerji hakkımızı savunurken yandaş Torunlar’ı unutmamalı. Torunlar GYO’nun yeşil alanlarımıza göz diken, işçilere mezar olan projeleri5 Başkent Gaz’ın halkı sayaç oyunlarıyla, zamlarla soymasından bağımsız değil belki de.
Yerel seçimler yaklaşırken, sağlıklı, güvenli, kar amaçlı olmayan doğalgaz hizmetinin mümkün olduğunu bilelim.
1EGO’nun doğalgaz faaliyetleri bölümü, 2013 yılında özelleştirildi. Torunlar GYO, Türkerler İnşaat-Gama Holding OGG, Zorlu Holding, Akfen Holding-STFA Yatırım Holding OGG’nin katıldığı ihaleyi 1 milyar 162 milyon lira teklif sunan Torunlar GYO kazanarak Ankara’da gaz dağıtımının başına Başkentgaz şirket ismiyle geçmiş oldu.
2EPDK tarafından yayımlanan yönetmelik ve kararlarda, daire başına abone bağlantı bedelinin azami 180 dolar + KDV olarak uygulanması, EGO vb kuruluşlar için 150 dolar+KDV bedel uygun görülmüştür. Oysa EGO, 1996 yılından beri abonelerden 300 dolar abone bağlantı bedelinin yanı sıra fazladan bir de servis hattı bedeli tahsil etmiştir.
EGO/Başkent Gaz yeni abonelere ve arızalandığı için sayacı sökülen eski abonelere ön ödemeli sayaç takılmasını şart koşması yanlış ve haksız bir uygulamadır. 1996’dan 2007’ye kadar yurttaşlardan peşin olarak yapılan tahsilatı yükseltmek ve elektronik sayaç temin ettikleri firmaların satışlarını arttırmak için, mevcut mekanik sayacı herhangi bir nedenle sökülen tüm tüketicilere, yüksek fiyatla elektronik sayaç satılmıştır. Ön ödemeli sayaçlarla yurttaşlar henüz yararlanmadıkları hizmetin bedelini peşin olarak ödemeye zorlanmaktadır.[Oğuz TÜRKYILMAZ – MMO Enerji Çalışma Grubu Başkanı]
3 90’lı yıllarda, geçmişte sökülen mekanik sayaçlar daha sonrasında gri renge boyanarak Ankara halkının ikinci defa kullanıma sunulmuştur. Günümüzde halen faaliyettedir. Kullanım ömürleri dolmasına rağmen müşteri talebi dışında herhangi bir değişim yapılmamıştır.
4Başkentgaz’da günde ortalama 30-40 çalışan gaz kontrolüne gitmekte ve günde her biri en az 15-20 kullanıcıya uğramaktadır. Ortalama hesap buradan yola çıkarak yapılmıştır.
5 Torunlar GYO’nun Mecidiyeköy’deki rezidans inşaatında işçileri taşıyan asansörün 32. kattan yere çakılması sonucu 10 işçinin hayatını kaybettiği dava 4 yıl sonra 23 Mart 2018’de karara bağlandı. Hem bilirkişi raporu hem de dava sonucunda, katliamın asıl sorumlusu olan, işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerini yok sayan Torunlar İnşaat yöneticileri ve inşaatın denetiminden sorumlu olan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yetkilileri ise yargılanmadı.[Torunlar Davası’nda karar verildi, Politeknik]
Torunlar Center Projesi’nin lansmanında ‘Üç futbol sahası’ büyüklüğünde yeşil alanın olacağı ve bu alanında yola bakan kısımda başladığı belirtiliyordu. Ancak hız kesmeden devam eden proje inşaatının yola bakan kısmında tek katlı yapıların inşaasına başlandı. Proje planlarında 10 bin 500 metrekare rekreasyon alanı, 23 bin 100 metrekare turizm ve ticaret alanı, bin 40 metrekare park alanı olarak görülüyor. Park ve rekreasyon alanının altına zeminaltı otopark da yapılıyor. Proje görsellerinde yeşil olarak görünen alanın üzerinde beton ve inşaat çalışmaları ise göze çarpıyor. Projedeki inşaat çalışmalarıyla ilgili bilgi aldığımız Şişli Belediyesi ‘her uygulamanın yasal’ olduğunu söyledi.[Katil Torunlar şimdi de yeşil alanı yuttu, Politeknik]
Berat KANGAL – Makina Mühendisi