İlber Ortaylı: "Atatürk'ün hayalindeki ülke..."
Atatürk'ün hayalindeki ülkenin beyneminel kültürü benimseyen bir kültür olduğunu söyleyen İlber Ortaylı, "Müzik bileceksin, opera bileceksin, yapacaksın. 'Bunu yapan adam her şeyi iyi yapar' diyor" ifadelerini kullandı.
Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün aklındaki Cumhuriyet'in Jean-Jacques Rousseau tipi bir cumhuriyet olduğunu söyleyen Tarihçi-yazar İlber Ortaylı, "Ondan etkilenmiştir. Umumi bir kontrattır bu. Buna göre insanlar cumhuriyetlerini koruyorlar. Fransa cumhuriyeti bir kere çok tartışmalı, filozofik bir örgütlenmedir. Çünkü gerçek anlamda bu çağın ilk cumhuriyetidir. Bundan evvel Cumhuriyet yok mu? Roma’da, Atina’da, Lehistan’da, Venedik’te cumhuriyet var, fakat oligarşi cumhuriyetleri… Halbuki Fransız Cumhuriyeti geniş vatandaşın üye olduğu, citoyen (yurttaş) kavramının ortaya çıktığı bir sistem" şeklinde konuştu.
Hürriyet yazarı İpek Özbey'in sorularını yanıtlayan Ortaylı, Atatürk'ün hayalindeki ülke için "Atatürk’ün istediği Türkiye beynelmilel kültürü benimseyen bir ülke. Müzik bileceksin, opera bileceksin, yapacaksın. “Bunu yapan adam her şeyi iyi yapar” diyor. Kafasındaki projeler çok açık. Ve tarzını değiştiren bir adam. 50 sene önceki Türk subayından çok farklı, bütün arkadaşları gibi. Dans da ediyor, Fransızca da konuşuyor, opera da besteletiyor. Bu büyük bir değişimdir. Bu asrın en büyük sosyologlarından biri, belki de birincisi Rolf Dahrendorf, böyle bir değişim karşısında aşka gelmişti. Bu toplumun çalışma kalıpları değişiyor, hâlâ da oturmadı yerine ama değişiyor" ifadelerini kullandı.
İpek Özbey ve İlber Ortaylı'nın söyleşisinden satır başları şu şekilde: