Sayan dağlarında irbisin izi takip edilecek
Güney Sibirya’da nadir tür hayvanları inceleme programının uygulanmasına başlandı.
Üç federal Tabiat parkında uzmanlar irlis adı ile bilinen kar parslarının kış güzergahlarından geçecekler. Bilim adamlarının amacı, dünyada en nadir ve esrarengiz tür kedilerden biri olan kar parsı sayısını belirlemektir.
31 Ocak ile 10 Şubat tarihleri arasındaki dönemde Tabiat parklarında foto tuzaklarından veriler toplanacak,pilleri ve veri taşıyıcıları değiştirilecek. Bilim adamları ayrıca irbislerin gözlemlenebildiği alanı genişletmek için foto kameraları yerleştirileceği yeni yerleri belirleyecekler. Sayano-Şuşenskiy Tabiat parkı Ekolojik eğitim müdür yardımısı Yuliya Surman “Rusya’nın Sesi” radyosuna verdiği demeçte şunu anlattı:
Bundan başka kar parslarının dolaşım yollarını gözlemlemek, hayvanların hayati etkinliğinin izlerine göre sayısını belirlemek ve elde edilecek verilerin analize edilmesinden sonra soyu tükenmek üzere olan bu tür hayvanı koruma tedbirlerini planlamak gerekecek. İlgili faaliyetler Rus Cografya Derneğinin desteği ile uzun yıllardır sürdürülüyor. Bu sayede “Sayano-Şuşenskiy” ve “Hakasskiy” Tabiat parklarında Rusya ve tüm dünyanın kar parsını inceleme konsepti için teklifler öne sürülmesine yardım eden projeler uygulanıyor.
Batı Sayan dağları bölgesinde topu topu 5-7 kar parsı yaşıyor. Söz konusu,bu bölgede devamlı olalak yaşayan hayvanlardır. Çiftleşme döneminde foto kameralarında diğer bölgelerden gelen irbisler de kaydediliyor. Fakat Sayano-Şuşenskiy Tabiat parkında devamlı olarak yaşayan kar parsları sayısı 10’u aşmıyor.Yuliya Surman tüm dünyada da pek az sayıda kar parslarının yaşadığını belirterek sözüne devamla şunu söyledi:
Değişik veri kaynaklarında uzmanların değerlendirmelerine işaret ediliyor. Uzmanlar tarafından her zaman hayvan sayısına gerçeğe kıyasla daha büyük değerlenirme veriliyor. Bilim adamları bu değerlendirmeleri hayvanların hayati etkinliğinin izlerine göre verilen değerlendirmelerle karşılaştırarak dünyada insanlığın tahmin ettiğinden kat kat daha az sayıda nadir hayvanların kaldığı kanısına varıyorlar.
Rusya’da kar parsı sayısı kritik düzeye yaklaşıyor. Değişik değerlendirmelere göre Rusya’da 70 ila 150 irbis yaşıyor. Hem de irbis dünyada en az derecede incelenen büyük kedilerden biridir. Bunun nedeni, kar parslarının insan için ulaşılması zor olan dağlık alanlarda yaşaması ve genellikle pek nadir görülmesidir. Sayano-Şuşenskiy Tabiat parkının çalışanlarından Timur Muhamediyev bununla ilgili olarak şunu söyledi:
İrbisler başlıca olarak deniz seviyesinden 2000 bin metre yükseklikte yaşıyor. Söz konusu, Güney Sibirya’da Baykal gölü bölgesinden Kazakistan’a kadar uzanan dağlar. Kar parsının yaşadığı yerlerde incelemelerin organize edilmesi için yüksek nitelikli uzmanlanın yanısıra büyük tutarda para bulunması gerek. Uzmanları incelemelerin yapılacağı yerlere ulaştırmak için helikopterler, özel elbise ve donatım sağlanmalıdır. Kar parsı yalnız yaşayan çok kapalı bir tür hayvan. Bu da bir problem.
Böyle olmakla beraber Tabiat parkının çalışanları bazı kar parslarını “tanıyabiliyorlar” Sevilen parslar da var. Örneğin bazı fotograflarda görülen Mogol adlı kar parsı ve bir dişi pars. Tabiat parkının çalışanları pasaportta C-14 olarak kaydedilen dişi parsa Sara adını verdiler. Foto kameralarında bu senpatik hayvanın fotograflarına sıkça raslanıyor. Sayan dağları bölgesinde yaşayan irbisler düzenli olarak döl veriyorlar. Bir kaide olarak dişi hayvan iki yılda bir ikişer yavru doğuruyor. Fakat Sayano-Şuşenskiy Tabiat Parkında bir dişi irbis iki kez üçer yavru doğurdu. Dünyanın hiçbir yerinde böyle olaylar kaydedilmedi, yalnız Sayano-Şuşenskiy Tabiat parkında böyle bir olay oldu.
Kar parsını inceleme programının uygulanmasının sonuçları Şubat ayında belli olacak ve “Sayano-Şuşenskiy” ve “Hakasskiy” Tabiat parklarının sitelerinde yayınlanacak.