UNUTULMAZ TAMARA - Mahinur Tuna Papapha
10 Kasım 2014, 15:29
(Cenaze töreninde Vasil Ayüzba’nın yaptığı konuşma)
Biliyorsunuz doğumu yaratan ölümü de yarattı. Fakat bütün ölümler bir değil. Bazı ölümler bir halkın içini titretir, yüreğini paralar, isyan ettirir, derinden üzer. Şakrıl-pha Tamara’nın ölümü de böyle oldu..
Abhazya’nın her tarafında yaşayan ve tarihsel bir aile olan, içinden değerli insanlar, ünlü kahramanlar yetiştiren Şakrıl ailesi bugün yasta. Bu gün sadece Şakrıl ailesi değil bütün Abhaz halkı yasta. Herkesin örnek aldığı, akıl danıştığı, tüm yaşamını ülkesinin özgürlüğüne ve bağımsızlığına adayan yurtsever bilim insanı, kahraman kadın Şakrıl-pha Tamara, bu gün toprağa veriliyor.
Babası Platon Şakrıl ve amcası Konstantin Şakrıl’ın Abhaz tarihinde emekleri çok büyük. Onların üzerinde yürüdüğü yol kolay bir yol değildi. Onlar kişisel çıkarları için değil halkı için çalıştılar. Şakrıl-pha Tamara da bu yolda yürüdü.
Şakrıl-pha Tamara 2 Eylül 1926’da Sohum’da ünlü halk adamı Şakrıl Semyon’un oğlu Platon’un evinde doğdu.
1944 yılında ilk öğrenimini tamamlayan Tamara, Sohum’da öğretmen okuluna girdi. 1948 yılında Enstitüyü bitirince Moskova’da Dilbilimleri Enstitüsü’ne girdi.
Burada kızkardeşi Şakrıl-pha Ekaterina ile birlikte doktora tezi yaparken Stalin’e mektup yazdılar. Bu mektup Abhazların anadilde eğitim görmelerini talep ediyordu. Bunun için yapılan engellerin kaldırılmasını istiyorlardı. Açık söylemek gerekirse; Gürcü faşistlerin Abhazya’da Abhazca yerine Gürcüce eğitim yapmak için yarattıkları karanlık ve korkulu günlerde, iki kız kardeş kimsenin cesaret edemediğini yaptı, büyük bir yüreklilikle baskıya uğrayan anadilimize ışık tuttular.
1953 yılında tezini bitirince RCFCP’de Pedagoji Bilmleri Akademi’sinde işe başladı. Buradaki görevi bu akademiye bağlı Ulusal Okullar Enstitü’sünde akademisyen olarak çalışmaktı.
1955 yılında tezini “Axıpxiadzaratü xdzi Apsuwa bızfüaçı” yani “Abhaz dilinde nüfus sayımı” konusunda yaptı ve o yıl Abhazya’daki öğretmen okulunda işe başladı.
1956-62 yıllarında kendi gayretleriyle açılan “Abhaz dili ve Edebiyatı” kürsüsünde yönetici olarak çalıştı.
1963-64 yıllarında önce Moskova’da bilimsel yönetici olarak çalıştı. Sonra 1965-67 yılları arasında Sohum’a geldi, Abhaz öğrencilere dersler verdi.
1967 yılında Abhazya’da yapılan ayaklanmalara katıldığı için, hatta bu ayaklanmaların önderi olduğu için o zamanki yönetim onu gençlerden uzaklaştırmak amacıyla öğretmen enstitüsünden alıp Abhaz Enstitüsüne atadı. Buna itiraz eden Şakrıl-pha Tamara 1973 yılına kadar altı yıl işe gitmedi.
Ondan sonra Tamara son günlerine kadar D.Gulya Abhazoloji Enstitüsü’nde çalıştı.
Şakrıl-pha Tamara halkın sorunlarıyla ilgili çalışmalarını ve bilimsel araştırmalarını birlikte yürütmeyi olaganüstü bir biçimde başarıyordu. Dilbilim hakkında 50’den fazla makalesi vardı. Bunun dışında monografyalar, ders kitapları ve sözlükler yazmıştı.
Değerli halkım yüreğinizi ferah tutun, Şakrıl Platon’un kızı Tamara ölmedi. Onun kurduğu, yarattığı, yaşattığı başardığı işler sonsuza dek sürecek, onu kimse unutmayacak.
Asıl yaşarken ölenler şimdi onun bu şekilde aramızdan ayrılışına neden olanlardır. Onların suçları bu gün de yarın da unutulmayacaktır.
D.Gulya Abhazoloji Araştırmaları Müdürü Vasil Ayüzba
Dileğimiz o topraklarda derin ihtiyaç duyulan böyle eğitimcilerin yetişmesi. Işıklarda yatsın.