Vaillant ve Doğa Derneği Küçük Akbabalar Projesi
Doğa Derneği ve Vaillant’ın yıllara dayanan iş birliği
Vaillant, Doğa Derneği ile 2012 yılından bu yana çevre ve doğal hayatı korumaya yönelik çalışmalar yapmaktadır.
2015 – 2017 yılları arasında Vaillant tarafından desteklenen Beypazarı küçük akbaba araştırma ve koruma çalışması RSPB (Kraliyet Kuşları Koruma Derneği), BSPB (Bulgaristan Kuşları Koruma Derneği) gibi kuruluşlarla da işbirliği içinde ve yurtdışından uzmanlarla bilgi alışverişi içinde yürütüldü. Proje sayesinde Beypazarı’ndaki 96 yuvada yaşamlarını devam ettiren 120 çift küçük akbaba Balkanlar’daki en büyük nüfusu oluşturuyor.
Proje kapsamında neler yapıldı ve neleri hedefliyoruz?
2005 yılında yaptığı çalışmalarla Beypazarı ve Kirmir Vadisi’nin, küçük akbabaların Avrupa’daki en büyük üreme nüfusunu barındırdığını belirleyen ve akbabaların üreme başarısını izlemeye alan Doğa Derneği, 2015 yılında Vaillant’ın desteğiyle yapılan çalışmalarda toplam 93 yuva ve 120 çift tespit etti. Böylece bölgedeki akbaba nüfusunun tüm Balkan nüfusundan daha büyük olduğu ortaya çıktı. Doğa Derneği, proje kapsamında okul ziyaretleriyle öğrencilere küçük akbabalar ile ilgili eğitim vermiş, ilçede tür ile ilgili bilgilendirme çalışmaları gerçekleştirmiştir. Küçük akbaba ile tiftik üretiminin ilişkisi ve bu projeyle tiftiğin değerlendirilmesine katkı sağlamak amacıyla Beypazarı Tiftik Kooperatifi ve Halk Eğitim Merkezi ile işbirliği yapılmıştır. 2017 baharında ise Beypazarı’nda uluslararası akbaba konferansı düzenlenmiştir.
Bu bölge içinde tiftik keçiciliğinin desteklenmesi için Vaillant ile birlikte yapılan çalışmalar devam etmektedir. Birisi dijital satış mecrası olmak üzere iki mecradan üretilen tiftik ürünleri destekçilerine ulaşmaktadır. Buradan yapılan satışlar sonucunda hem bölgedeki tiftik çobanlarının hayvancılığa devam etmesi hem kadınların tiftik işleme yöntemlerinin devamlılığı amaçlanmıştır. Tüm bu süreç devam ederken aynı zamanda küçük akbabaların varlığı bölgede yaşayan tiftik keçileri ile desteklenmektedir.
Beypazarı’nda yapılan çalışmalarda küçük akbaba ile tiftik keçisi arasında; türün beslenme alanlarının korunması ve tiftiğin yuva materyali olarak kullanılması açısından önemli bir bağ olduğu ortaya konulmuştur. Bu nedenle küçük akbaba koruma çalışmaları kapsamında tiftik ürünlerinin yapımının devam etmesi ve yaygınlaşması için bölge halkı, çobanlar ve kadın üreticilerle çok sayıda ortaklık kurulmuştur. Çobanlar ve yerel halkla birlikte çalışılarak tespit edilen yuva sayılarında artış görünmüştür. Ayrıca küçük akbabaların alanlarına geliş tarihlerini, onların karşı karşıya olduğu tehditleri ve dönüş vakitlerini daha iyi anlayabilmek için de çobanlar ve yerel halkla birlikte çalışılmaktadır. Hem Beypazarı bölgesinde hem de Mersin’de yerel halkın ve çobanların küçük akbaba hakkında bilgi sahibi olması, sahiplenmesi için görüşmelerin devam etmesi planlanmaktadır. Ayrıca küçük akbabanın yaşamı tehdit eden zehirlenme, elektrik çarpmasına bağlı ölümler ve avcılık konusunda bölge halkının proje ekibini haberdar etmesini sağlayacak bir iletişim kanalı kurulmaktadır. Ayrıca akbabaların yuvalarına geliş, yavruların durumu ve göç yoluna çıkışları hakkında sahadaki çobanlardan bilgiler gelmektedir. Bu iletişim ağı sayesinde hem yereldeki halkın türü sahiplenmesi hem de koruma çalışmalarına aktif ve sürdürülebilir şekilde katılması planlanmaktadır.
Beypazarı, İç Anadolu Bölgesi’nde Ankara’ya bağlı bir ilçedir. Ankara’nın 98 km. batısında, denizden ortalama 700 m. yüksekliktedir.
Projenin ikinci etabı türün en önemli göç yolu üzerinde bulunan Mersin’de başladı.