SAĞLIK KONULU YAYINLARDA YANLIŞIN ÖNÜNE NASIL GEÇİLEBİLİR? - DÖRDÜNCÜ KUVVET MEDYA - Özgür Gazeteciler Platformu
ETİKETLER:Erkan YüksellSağlık HaberciliğilAli Uzun (Sağlık Bakanlığı)lAslıhan Çobaner (Sağlık Bakanlığı)lCelalettin Cengiz (İstanbul Tabip Odası)lÇiğdem Kurtar (Tarım ve Köyişleri Bakanlığı)lMustafa Sütlaş (BiaNet Yazarı)lMutlu Sereli Kaan (Türk Tabipleri Birliği)lOkan Doğan (Sağlık Bakanlığı)lProf. Dr. Coşkun Özdemir (Cumhuriyet Gazetesi Yazarı)lProf. Dr. Erkan Yüksel (Anadolu Üniversitesi)lSelma Bıyıklı Kürün (Anadolu Ajansı)lSevgi Hasipek (Radyo ve Televizyon Üst Kurulu)lYeşim Sert Karaaslan (Anadolu Ajansı)lYusuf Ziya Eraslan (Ankara Sağlık Muhabirleri Derneği)lSerkut Bozkurt (TV8)
Yaklaşık bir yıl süresince 79 sağlık profesyoneli, 59 medya profesyoneli ve 13 akademisyen ve diğer uzmanlarla görüştük. Sağlık konulu medya içerikleri hakkında ne düşündüklerini ve kendi deneyimlerini sorduk.
Ardından bu alanda ileri gelen kişilerle dört oturum halindeçalıştay (atölye çalışması) düzenledik. Görüşmelerde öne çıkan görüşleri tartışarak bir sonuca ulaşmaya çalıştık. Çalıştayın sonunda da bir sonuç bildirgesi hazırlayarak imza attık.
TÜBİTAK ve Anadolu Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu’nun desteğiyle sürdürülen “Türkiye’de Sağlık Konulu Yayıncılık İlkelerinin Belirlenmesi: Kaynak, İleti ve Hedef Kitle Bağlamında Sağlık Konulu Yayınların Analizi” başlıklı proje kapsamında organize edilen çalışta, Anadolu Üniversitesi’nin İstanbul-Aksaray’daki Konukevi’nde 29-30 Nisan günleri arasında gerçekleştirildi. Çalıştayın farklı oturumlarına medya ve sağlık profesyonelleri ile Sağlık Bakanlığı, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu temsilcileri katıldı.
Çalıştayınbirinci oturumunda “sağlık haberi nedir, ne değildir?” sorusuna yanıt aradık. Görüşmelerden elde ettiğimiz veriler, hangi haberin sağlık haberi olduğu konusunda görüşlerin farklılık gösterdiğini ortaya koymaktaydı. Çalıştayda da aynı bulgu doğrulandı…
Gerek sağlık profesyonelleri ve gerekse medya profesyonellerinin bir haberin sağlık haberi olup olmadığına ilişkin verdiği yanıtlar farklılaşıyordu. Bu bağlamda, çalıştayda ortaya çıkan tartışma sonrasında, sağlık haberlerinin tanımlanmasına yönelik olarak bazı alt başlıkların ya da kategorilerin oluşturulması yönünde daha belirgin sonuçlara ulaşıldı.
İkinci oturumda tartışma biraz daha büyüdü. “Sağlık haberciliği alanında uzmanlaşma ve eğitim” konusunda görüşmelerden elde edilen verilerin paylaşılmasının ardından bu konudaki açık daha belirgin bir biçimde kendisini hissettirdi. Genel görüş sağlık haberciliği alanında uzmanlaşma ve eğitim eksikliğinin ciddi nitelikte olduğuydu. Bu açığı kapatmak üzere kimin ya da hangi kurumların ne yapması gerektiği konusu üzerinde de fikir ayrılıkları yaşanıyordu. Ancak iletişim fakülteleri açısından bakıldığında bu alana yönelik bir dersin konulmasının yararının büyük olacağı ısrarla dile getiriliyordu.
İkinci günün ilk;çalıştayın üçüncü oturumunda, “sağlık haberciliğinde ticari boyut”, “Sağlık yayıncılığında denetim” ve “sağlık yayıncılığının etik boyutları” ele alındı. Oturum sırasında ortaya çıkan görüşler bir denetim mekanizmasının gerekliliğine işaret ediyordu. Ancak bunun nasıl olması ve kimin bu işi organize etmesi gerektiğine ilişkin somut bir adımın atılması noktasında sıkıntı yaşanıyordu. Bunun üzerine gelişen tartışma,çalıştay sonuç bildirgesinin imzalanması ile son buldu.
Oturumda ayrıca, bildirgeninçalıştayın diğer oturumlarındaki katılımcılarına da gönderilmesi ve onların da imza atarak, ortaya çıkan görüşlere destek vermelerinin istenmesi kararlaştırıldı.
Çalıştayın dördüncü ve son oturumda ise, “sağlık yayınlarının halk üzerindeki etkileri” bağlamında, proje kapsamında düzenlenmesi planlanan kamuoyu anketinin ön hazırlık soruları ele alındı. Her bir soru, katılımcıların görüşleri doğrultusunda tartışmaya açıldı.
TÜBİTAK ve Anadolu Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu’nun desteğiyle sürdürülen “Türkiye’de Sağlık Konulu Yayıncılık İlkelerinin Belirlenmesi: Kaynak, İleti ve Hedef Kitle Bağlamında Sağlık Konulu Yayınların Analizi” başlıklı proje 1 Nisan 2010 tarihinde başladı. Anadolu Üniversitesi’nden Prof. Dr. Erkan Yüksel’in yöneticisi olduğu projede, Selçuk Üniversitesi’nden Doç. Dr. Ahmet Yalçın Kaya ve İstanbul Üniversitesi’nden Doç. Dr. Ece Karadoğan Doruk ve Anadolu Üniversitesi’nden Yard. Doç. Dr. Sinan Aydın araştırmacı; Araş. Gör. Pelin Öğüt, Öğr. Gör. Asuman Kaya, Uzm. Hande Demiroğlu, Araş. Gör. Barış Yılmaz, Araş. Gör. Kutlu Akçoral, Araş. Gör. Çağdaş Ceyhan ve Araş. Gör. Gamze Polat da bursiyer olarak görev alıyor.
Proje kapsamında bundan sonraki aşamada medya içeriklerinde sağlık konulu yayınların bir anlamda fotoğrafının çekilmesi amacıyla gerçekleştirilen içerik analizi çalışmasının tamamlanması bekleniyor. Ardından halkın bu içeriklerden nasıl etkilendiğini belirlemek üzere bir kamuoyu anketi düzenlenecek. Projenin sonuç raporu ise yaklaşık iki yıllık bir sürenin ardından tamamlanmış olacak.