Sinir Sistemi | OYTUN ERBAŞ - Part 15
2. Tr. corticospinalis’in kesilmesi nedeniyle lezyon seviyesinin altında ve ipsilateral üst motor nöron felci. Spastik paralizi, Babinski belirtisi, yüzeyel karın refleksleri ve cremaster refleksinin kaybı,
3. Radix posterior’un (medulla spinalis’e giren duyu lifleri) lezyon seviyesinde kesilmesi nedeniyle lezyon segmentinde ipsilateral, band şeklinde tüm duyularda kayıp,
4. Funiculus posteriorda seyreden afferent yolların (fasciculus gracilis ve cuneatus) kesilmesi nedeniyle lezyon seviyesinin altında ipsilateral vibrasyon, diskriminasyon ve proprioseptif duyuların kaybı,
5. Tractus spinothalamicus lateralis’in kesilmesi nedeniyle lezyon seviyesinin bir yada iki segment altında ve karşı tarafta ağrı – ısı duyusu kaybı,
6. Lezyon altında, karşı tarafta tam olmayan hafif dokunma duyusu kaybı; bu durum, lezyon tarafında çapraz yapmış tractus spinothalamicus anterior’un harabiyeti nedeniyledir. Bu traktus’ta oblik olarak çapraz yaptığı için, duyu kaybı lezyonun bir yada iki segment altında olur. Bu duyunun tam olarak kaybolmamasının nedeni, sağlam olan fascİculus gracilis yada cuneatus ile iki nokta ayırımı duyusu içinde taşınmasındandır.
Tractus corticobulbaris’e ait liflerin bilateral harabiyeti sonucu görülür. Yutma, çiğneme, solunum ve konuşma kaslarında paralizi ile karakterize bir durumdur. Ekstremitelerde de relativ olarak çok az paralizi olabilir. Bu sendromun en önemli kısmı uygunsuz gülme ve ağlamalarla karakterize emosyonel kontrolün kaybıdır.
Canalis centralis’in anormal gelişimi nedeniyle meydana gelen bu durumdan en fazla beyin sapı ve medulla spinalis’in servikal bölgesi etkilenir. Lezyon yerinde bir kavitasyon vardır. Medulla spinalis’in etkilenen segmentleri ile ilgili vücudun her iki tarafındaki dermatom alanlarında ağrı ve ısı duyusunun kaybolur. Duyu kaybı omuz atkısı benzeri bir dağılıma sahiptir. Tractus spinothalamicus lateralis’in kesilmesi nedeniyledir.
Otonom sinir sistemi; kardiyovasküler sistem, organlar ve bezlerin fonksiyonlarını kontrol eder. Merkezi hypothalamus’dadır. Hypothalamus’un ön kısmı parasimpatik fonksiyonla, arka kısmı ise simpatik fonksiyonla ilgilidir. Otonom sinir sisteminde presinaptik ve postsinaptik olarak iki nöron vardır.
Presinaptik simpatik nöronlar, T1 – L2 (3) arası segmentlerde (toplam 14 segment) cornu laterale’de dizili nucleus intermediolateralis’ler içindedir.
Presinaptik parasimpatik nöronlar, III. (n. oculomotorius), VII. (n. facialis), IX. (n. glossopharyngeus) ve X. (n. vagus) kafa çiftlerinin parasimpatik çekirdeklerinde ve S2 – 4 segmentlerindedir.
Bu sisteme ait presinaptik nöronlar, medulla spinalisde T1 – L2 (3) segmentleri arasında bulunduklarından, Torakolumbar sistem adı ile de bilinir. Presinaptik simpatik nöronlar için primer nörotransmitter Asetilkolin’dir. Noradrenalin, postsinaptik simpatik nöronların nörotransmitteridir (sadece ter bezlerinde yine asetilkolin’dir). Noradrenalin nedeniyle simpatik sisteme Adrenerjik sistem de denilir.
Presinaptik nöronların aksonları, cornu anteriusda lokalize a – motor nöronların uzantıları ile beraber, medulla spinalis’i terk ederek, ramus communicans albus adı ile columna vertebralis’in her iki yanında uzanan truncus sympathicus’daki simpatik (paravertebral) ganglionlara gelir ve buradaki postsinaptik nöronlarla (yada buradan direk geçip, splanknik sinir adı ile aorta abdominalis’in ana dallarının orijinlerine yakın bulunan prevertebral ganglionlardaki postsinaptik nöronlarla) sinaps yapar. Bu nedenle ramus communicans albus, sadece simpatik hücrelerin yer aldığı medulla spinalis segmentlerinde bulunur ve 14 çifttir.
Simpatik gangliondaki postsinaptik nöronların bazı lifleri, ramus communicans griseus aracılığı ile spinal sinire geçerek, derideki ter bezleri ve kan damarlarına gider. Bu yüzden ramus communicans griseus’ların sayısı spinal sinir sayısı (31 çift) kadardır.
Truncus sympathicus: Columna vertebralis boyunca ve onun her iki tarafında seyreden simpatik zincirde, ganglion trunci sympathici (gg. paravertebrales) denilen 22 yada 23 çift ganglion bulunur.