Kitapların nasıl basıldığını biliyor musunuz? Sizleri bu konuda bilgilendirmek için bir kitabın Buhan Yayıncılık'da başlayan ve Buhan Matbaacılık'da biten serüvenini fotoğraf ve kısa filmler kullanarak anlatmaya çalıştık.
DİZGİ, GRAFİK VE TASHİH AŞAMASI
Öncelikle hazırlanan yazılı materyeller yayınevimizin dizgi servisine gelir. Dizgi; basım için harfleri, kelimeleri, satırları, sayfalar oluşturacak biçimde düzenleme işidir. Burada kitabımızın bilgisayar ortamındaki şablon sayfa üzerinde belirlenen yazı puntosu ve karakteriyle yeniden yazılır. Uygun fotoğraf, resim ve renkler de eklenerek görsel tasarımı yapılır. Bilgisayar ortamında tasarımı tamamlanmış olan sayfalar, kontrolünün yapılabilmesi için kâğıtlara basılır. Yapılan dizgi hataları ve yanlışlıklar kâğıt çıktılarının üzerinde düzeltilir. Bu işleme tashih denir. Son düzeltmeler bilgisayarda yapılır. Böylece kitabımız film aşamasına gelmiş olur.
FİLM VE MONTAJ
Dizgisi tamamlanmış olan kitabımız artık baskıya hazırdır. Baskı için ise baskı makinesine bağlanarak çalışacak olan baskı kalıbının hazırlanması gereklidir. Ancak baskı kalıbının hazırlanması için öncelikle sayfaların filmlerinin yani şeffaf görüntülerinin elde edilmesi gerekmektedir. Bu filmler; mavi, kırmızı, sarı ve siyah olmak üzere dört renkte alınır.
Son aşamada montajlar yüzeyi ışığa duyarlı hâle getirilmiş metal plakalar üzerine pozlandırılır. Montajdaki görüntüler ışık yardımıyla metal baskı plakalarına aktarıldıktan sonra bazı kimyasal işlemlerden geçirilerek, baskı kalıplarının baskıya hazır hâle getirilmesi sağlanır.
Bu aşamada kitabımızın seri baskısına geçebiliriz. Kitabımız web baskı makinesinin bulunduğu Buhan Matbaacık'da basılacaktır. Buradaki baskılar için her biri yaklaşık 500'er kg olan kâğıt bobinleri kullanılmaktadır. Buradaki düzende bobinler makineye sırasıyla takılır ve baskı makinesinin diğer tarafından birbirini takip eden formalar çıkar. 1 forma 16 sayfadan oluşmaktadır. Bu şekilde kitabımızın her forması ayrı ayrı basılır. Baskı makinesinde renkler baskı yoluyla teker teker kâğıt üzerine basılmaktadır. Örneğin; önce mavi renk, ikinci olarak sarı renk mavi baskının üzerine basılırsa mavi, sarı ve yeşil tonlar elde edilir.
Kitabımızın kapakları da basıldıktan sonra artık cilt aşamasına geçebiliriz. Basılan formalar sırayla bir araya getirilir. Buna "harman çekmek" denir. Harmanı yapılmış kitap formaları birbirine ve kapağa tutturulur. Kapak takma işlemi tamamlandıktan sonra ağız kısımları düzeltilir. Bandrolleri basılan kitapları şimdi paketleyebiliriz.