Tezhipli Kuran dahil İslam Sanatları müzayedesi Sotheby's Londra'da | AV
KÜLTÜR-SANAT 14/10/2016 13:54
Tezhipli Kuran dahil İslam Sanatları müzayedesi Sotheby's Londra'da
Sotheby's’in 19 Ekim 2016’da gerçekleştireceği İslam Sanatları Dünyası müzayedesinde İslam dünyasında bin yılı aşkın bir döneme uzanan sanatsal alışverişin ve etkileşimin hikayesini anlatan seçkin ve nadir eserler alıcıların beğenisine sunulacak. Ekim müzayedesi müteveffa Jafar Ghazi'nin ünlü koleksiyonundan elli elyazması ve hat eserinden oluşan bir bölümle açılacak. AVRUPA / LONDRA-Eserlerin her biri hat sanatının Türkiye, Orta Doğu ve İran'da ortaçağdan Osmanlı döneminin sonuna kadar olan zaman dilimi içinde gördüğü yüksek itibarın tanığıdır.Müzayedede öne çıkan diğer eserler arasında Veronese okulundan bir sanatçının nadir bir yapıtı olan Sultan I. Bayezid resmi, Süleyman el-Üsküdari'nin istinsah ettiği tezhipli Kuran ve çok özel bir mavi-beyaz İznik çini tabağı yer almaktadır. İslam Dünyası Sanatları bu Ekim ayında gerçekleşecek Orta Doğu ve Hindistan sanatının içiçe geçmiş geleneklerine vurgu yapan dört müzayededen biridir. Bu sergi ve müzayedeler haftasında yılda iki kez yapılan 20. Yüzyıl Sanatı müzayedesi de düzenlenecek ve Orta Doğu, Modern & Çağdaş Güney Asya Sanatı ve saygın Khosrovani-Diba Koleksiyonu’ndan önemli bir Hint minyatürleri seçkisi de yer alacak.
18 Ekim: Modern & Çağdaş Güney Asya Sanatı
19 Ekim: İslam Dünyası Sanatları ve The Khosrovani-Diba Koleksiyonu 20 Ekim: 20.Yüzyıl Sanatı: Orta Doğu
Sultan I. Bayezid Portresi, Veronese Okulu, İtalya, yaklaşık 1580 (değer aralığı £150,000- 200,000)
Yıldırım lakaplı Sultan I. Bayezid (saltanatı 1389- 1402) Osmanlı İmparatorluğu'nun dördüncü hükümdarıdır. Saltanatı sırasında bölgedeki konumunu sağlamlaştırmak amacıyla bir Hıristiyan ordusunu yenilgiye uğratmış, imparatorluğun sınırlarını Balkanlar ve Anadolu'da genişletmiştir. Osmanlı'nın gücünü daha da artırmak için giriştiği Ankara Savaşı 1402'de Timur kuvvetlerine yenilmesi ve ölümüyle sonuçlanmıştır.
Sultanın yüzünü dörtte üç profilden, omuzunun üzerinden arkaya bakar halde gösteren bu portrede sultan büyük bir sarık takmakta ve zengin işlemeli bir kaftan giymektedir. Resim Paolo Veronese'nin
Münih'te Bayerische Staatsgemäldesammlungen’de bulunan bir portresinden doğrudan esinlenmiştir. Bu resmin ortaya çıkarılışı Veronese'nin şimdi tamamı Münih'te bulunan on dört Osmanlı sultanı portresinden oluşan özgün serisinin önemini yeniden vurgulamaktadır. Veronese'nin yaptığı bu portre serisi 16 ila 19.yüzyıllar arasında yapılan en azından üç adet belki de daha fazla padişah portresi serisinin üretimine esin kaynağı olmuştur.
MÜTEVEFFA JAFAR GHAZI KOLEKSİYONU
Tezhipli Abdullah Hafid Muhsinzade imzalı Kaside-i Bürde Murakkası, Türkiye, Osmanlı, 1296H/1879M (değer aralığı £10,000-15,000)
Abdullah Muhsinzade Damat Mahmud Paşa'nın torunu ve Istabl-ı Amire Müdürü Mehmed Bey'in oğludur. Kuruçeşme'de 1832'de doğmuştur. Çeşitli devlet görevlerinde bulunduktan sonra padişahın emriyle 1877'de askeri katip yetiştiren okulun hüsn-ü hat hocalığına atanmıştır. Bir diğer adı Banat Su'ad olan Ka'ab İbn-i Zübeyr'in kaleme aldığı Kaside-i Bürde Hazret-i Muhammed'i öven şiirlerin (na't) en eskisidir. Ka'ab İbn-i Zübeyr peygamberin çağdaşıdır ve önceleri onunla alay bir hicviye kaleme aldıktan sonra peygamber onunetmiştir. Peygambere sataşancezalandırılmasına karar vermiştir. Tövbe eden Ka'ab İbn-i Zübeyr İslam dinine geçmiş ve peygamberi öven bu kasideyi yazmıştır.
MÜTEVEFFA JAFAR GHAZI KOLEKSİYONU Ahmed Karahisari imzalı (ölümü yaklaşık 1556) haftanın her günü için dualar (Delail- ül Hayrat), Türkiye, Osmanlı, 16. yüzyılın ilk yarısı (değer aralığı £60,000—80,000) Bu çok nadir hat eseri on beş ve on altıncı yüzyıl Osmanlı hattatlarının en büyüklerinden biri olan Ahmed Karahisari tarafından yazılmıştır. Nabil Safwat'ın sözleriyle “geleneği ustalıkla birleştiren bir deha” olan Ahmed Karahisari Yakut el-Mustasımi ile Şeyh
Hamdullah okullarından ve eski geleneklerden bir kopuşu temsil etmektedir.
Mustafa İzzet imzalı tezhipli murakka şeklinde Ka'b İbn-i Zübeyr'in Kaside-i Bürdesi, Türkiye, 1265H/1849M (değer aralığı £20,000-30,000)
19. yüzyılın belki de en iyi bilinen hattatı olan Mustafa İzzet
1801'de Tosya'da dünyaya gelmiştir. Babasının ölümünden
sonra tahsil için İstanbul'a gitmiş ve söylendiğine göre
Hidayet Camii'nde Cuma selamlığı sırasında sesinin güzelliği
Sultan II. Mahmud'un ilgisini çekmiş, eğitim için saraya
alınmıştır (enderun). Çömez Mustafa Vasıf Efendi'den
güzelyazı eğitimi almış ve müzik çalışarak tanınmış bir bestekar ve müzisyen olmuştur.
Süleyman el-Üsküdari tarafından istinsah edilen tezhipli Kuran, Türkiye, Osmanlı, 1087H/1676M (değer aralığı £120,000—150,000)
Süleyman Üsküdari (ölümü yaklaşık 1686) Belgrad'da Mehmed Efendi'den ders almış ve Topkapı Sarayı'nda hüsn-ü hat hocalığı yapmıştır. Bundan bir yıl önce yazılan bir başka Kuran’ı da İstanbul'da Türk ve İslam Eserleri Müzesi'nde bulunmaktadır.
II. Abdülhamid (saltanatı 1876-1909) tuğralı nadir gümüş ajurlu karlık ve camdan yapılmış iç bölümü, Türkiye, 19. yüzyıl (değer aralığı 40,000—60,000)
Bu nadir karlık Jön Türkler'den önce mutlak idareyi elinde bulunduran son Osmanlı sultanı II. Abdülhamid döneminde (1876-1909) üretilmiştir. Zamanımıza kadar gelebilen bir avuç gümüş karlıktan bir tanesi olan bu karlığı eşsiz kılan özelliği gümüş muhafazasının içinde cam soğutma kabının mevcut oluşudur.
Bu cam kabın içindeki özel bölmeye konulan kar
yardımıyla karlığın içindeki sıvı soğutulabilmekteydi. Bu cam kap sayesinde onu yapan zanaatkar, gümüş muhafaza üzerinde karmaşık delikli bitkisel motifler yaratma özgürlüğüne sahip olmuştu; bu gümüş karlığı nadide yapan niteliklerden bir başkası da budur.
Nadir İznik mavi-beyaz çini tabak, Türkiye, yaklaşık 1520 (£180,000 — 220,000)
Burada yer alan tabak erken İznik üsluplarını bünyesinde toplayarak erken Osmanlı çiniciliğinin eşsiz bir örneğini sergilemektedir.
Desenin ortasında kavisli ve birbirine geçkili dallardan oluşan firuze rengi 'Hayat Ağacı' motifi yer almaktadır; dallardan tipik 'Çinici üslubu'nda serbest elle yapılmış, incelikli bir tarzda resmedilmiş çiçek sapları çıkar. Bu gayet karmaşık lotus goncalarından meydana gelen desen, II. Bayezid türbesindeki dört kandilin süslemelerinde 'Lotusların Efendileri' denilen bezemelere benzemektedir. Türbenin sultanın oğlu Selim tarafından yaklaşık 1512-13 yıllarında
yaptırılmış olması tabağı kesin olarak tarihlendirmeye yardımcı olmaktadır.
Sultan IV. Mehmed (saltanatı 1648-87) tuğralı tezhipli büyük bir ferman, Türkiye, Osmanlı, İstanbul, 1076H/1666M (değer aralığı £40,000-60,000)
IV. Mehmed tuğralı bu büyük boyutlu ferman tarihsel öneme sahip bir belgedir. Ferman Fransa Kralı, 'Güneş Kral' XIV. Louis'ye hitaben Osmanlı Sultanı IV. Mehmed tarafından yazdırılmıştır. Bu dönem Fransız Osmanlı ilişkilerinin 1683'teki II. Viyana Kuşatması öncesinde çalkantılı bir seyir izlediği bir zaman dilimidir.
Nadiren sultanın kendisi tarafından muhatabına has olarak yazılan fermanlar genellikle divan-ı hümayunda fermanın konusu hakkında yapılan tartışmaların akabinde ferman yazmakla görevli yüksek memurlar tarafından hazırlanırdı. Bu belgelerin konuları idari konulardan, askeri, mali, diplomatik ilişkilere uzanan geniş bir çeşitlilik gösterir. Bir takım fermanlar da ülke halkının tamamına uygulanacak olan genel düzenlemeleri emreden belgelerdir ve bunlar daha sonra Osmanlı kanunnameleri ya da din dışı yaşamı düzenleyen kanunlara dönüştürülmüştür (a.g.e., s.805).
Buradaki ferman Fransa Kralı XIV. Louis'ye (hükümdarlık yılları 1643-1715) hitaben Sultan IV. Mehmed (saltanatı 1648-87) tarafından yazılmıştır. Metinde Fransız büyük elçisi Denis de la
Haye'ın İstanbul'a gelişini, saraya kabul edilişini ve beraberinde getirdiği resmi mektupların tercüme ettirilerek saraya sunuluşunu anlatır. Bu ferman kısa bir süre sonra yeniden canlanacak olan Fransız-Osmanlı ittifakı bağlamında karşılıklı iyi niyet ve iki ülke arasındaki dostane ilişkilerin sürdürüleceğini teyit eder.