23 Nisan 2017 BİLGİ ARŞİVİ
Yabancıların Türkiye’de işyeri açması son dönemde en çok tartışılan konulardan biridir. Özellikle Suriye’den ülkemize yüz binlerce mültecinin geldiği ve bu mültecilerin büyük bölümünün illerimize dağılması nedeniyle iş ve ekonomi hayatı bu göç nedeniyle etkilenmiştir. Özellikle Suriye’ye ve çadır kentlere yakın olan illerde Suriyeli nüfusunun her geçen gün arttığı gözlemlenmektedir. Ülkemize Suriye’den göç etseler de, Türkiye’de esnaflık yapıp, dükkan açmak isteyenlerin vergi mükellefiyeti konusunda çelişkili bilgiler mevcuttur. Bu çelişkinin giderilmesi için Suriye’liler işyeri açabilir mi? sorusunu araştırdık. İşte detaylar..
Suriye’lilerin Türkiye’de Vergi Mükellifiyeti Nasıldır?
Bilindiği üzere Türkiye’de bir işyeri açabilmek için işyeri açma ruhsatı almanız gerekiyor. Bunun içinde vergi mükellifiyeti olmak en önemli şart. Bu işlemi yapmak isteyen esnafların vergi dairelerine giderek işyeri açılış bildirimi yapmaları gerekiyor. Ancak Türkiye’de Suriyeli’lerin veya yabancı vatandaşların işyeri açabilmeleri hususu izin almalarına bağlıdır. Türkiye’de bulunan yabancılar çalışma izni veya oturma izni gibi izinlere tabidirler. Hiçbir kaydı ve ülkemize kaçak yollardan girmiş olan Suriyeli vatandaşların işyeri açabilmelerine imkan yoktur.
Ülkemizde çalışmak isteyen vatandaşlar için verilen birçok farkı izin çeşitleri mevcuttur. Bu izin çeşitlerinden bazıları şunlardır.
Süreli Çalışma İzni: En çok bir yıl sürelidir.
Süresiz Çalışma İzni: Türkiye’de uzun dönem ikamet izni bulunanlar başvurabilir.
Bağımsız Çalışma İzni: Profesyonel meslek gruplarına verilen izindir.
Turkuaz Kart; İlk üç yılı geçiş süresi olmak kaydıyla şartları taşıyanlara verilmektedir.
Suriyeli mültecilerin Türkiye’de işyeri açabilmeleri için bağımsız çalışma izni almaları gerekmektedir. Bağımsız çalışma izni alan tüm Suriye’liler Vergi Dairelerine başvuru yaparak işyeri açabilirler ve vergi mükellefi olabilirler.
Hükumetin Suriyeli politikasını eleştiren vatandaşlardan bazıları Suriyeli’lerden vergi alınmadığını, vergi ödemeden işyeri açtıklarını, vergi muafiyetine sahip olduklarını Devletin bu hakkı Türk vatandaşına dahi vermediğini öne sürmektedirler. Bu eleştiriler doğru değildir. Suriyeli bir vatandaşın işyeri açabilmesi için bağımsız çalışma izni alması şarttır.
Bağımsız çalışma izinleri Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında ki kanunu 7. maddesinde düzenlenmiştir. 27 ŞUBAT 2003 tarihinde kabul edilen ve 06 MART 2003 tarihinde resmi gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren kanunun yedinci maddesi şöyle der.
Bu kanunun gereği olarak işyeri açmak için bağımsız çalışma izni isteyen Suriye vatandaşlarının
Türkiye’de en az 5 sene boyunca kesintisiz olarak ikamet etmiş olmaları,
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından onay almaları gerekmektedir.
Türkiye’de alınan çalışma izinlerinin bazı istisnai halleri vardır. Bu istisnai hallerin neler olduğunu aşağıda ki görselden inceleyebilirsiniz.
Suriyeliler Türkiye’de İşyeri Açabilir mi?
Diğer bir hususta kaçak yoldan giriş yapan kayıtsız, Suriye’li vatandaşların ve diğer mültecilerin Türkiye’de çalıştırılması ile ilgili olup, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bu hususta hazırlandığı bilgilendirme notunda,
Çalışma iznine sahip olmayan mültecileri işyerinde çalıştıranlara ceza yaptırımı uygun görmüştür. Buna göre yaptırım her çalışan başına belirlenmekte olup, 2016 yılında işyeri sahibi esnafa 8 bin 848 lira para cezası uygun görülmüştür. Ceza sadece işçi olarak çalıştıran esnafa değil tabi ki. Çalışma izni almadan bağımsız olarak çalışan yabancılara ise 2016 yılında 3 bin 536 lira ceza en görürken, herhangi bir iş verenin yanında izinsiz olarak çalışan yabancılara ise 881 lira tutarında idari para cezası verileceği belirtilmiştir. 2017 yılında ceza miktarları yeniden değerlendirme kapsamında belirlenmektedir.
İçeriğimiz internet üzerinde ki araştırmalar sonucunda hazırlanmış olup, resmi bilgi niteliğine sahip değildir. Suriye vatandaşlarının işyeri açmaları, çalıştırılmaları ve diğer hususlar için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Alo 170 telefon hattından ayrıntılı bilgi alınabilir.
Yeni iş fikirlerinden olan İşletmelerin Aylık Sabit Gider Kalemleri başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.
Yeni İş Kuran Vatandaşa Finansman Destekleri