Sezgin Özcan: Emeklilik başvurusunda uygun zaman – Sözcü Gazetesi
Emeklilik başvurusunda uygun zaman
Her yıl sonunda olduğu gibi, mayıs-haziran ayları geldiğinde de temmuz ayından önce mi sonra mı emekli olmanın daha avantajlı olacağı ya da hangi durumda hak kaybının söz konusu olacağına/olmayacağına ilişkin sorular yoğunlaşır.
Sorunun temel nedeni de emekli aylıklarına temmuz ayında yapılacak zammın, emekli aylığına yansımasında yaşanan tereddüt.
6 Temmuz'da yaşını da doldurarak emekliliğini hak edecek olan EYT'li (Emeklilikte Yaşa Takılan) okurumun da birkaç kişiden aldığı farklı bilgi nedeniyle kafası karışmış. “Emeklilik için en uygun ne zaman başvuruda bulunmam gerek? Kimisi gününde, kimisi bir ay önce diyor. Temmuz zammından dolayı kaybım oluyor mu” diye sormuş.
Sorunun yanıtının, gelen benzer sorulara da yanıt olması için önce, teknik detayına girmeden emekli aylığının hesabı ve bağlanma tarihi ile ilgili temel bilgi paylaşmam yararlı olacak.
Emekli aylığı, 4/a (SSK) ve 4/b (Bağ-Kur) sigortalıları açısından, emeklilik başvurusunun yapıldığı yılın başı itibarıyla hesaplanıyor. Hesaplanan bu aylık, başvurunun yapıldığı yıla ait ocak aylığı olup, aylığın başlangıç tarihinin yılın ilk altı aylık dönemine rastlaması halinde ocak döneminde emekli aylıklarına yapılan zam oranında, yılın ikinci altı aylık dönemine rastlaması halinde ise öncelikle ocak döneminde, daha sonra da temmuz döneminde emekli aylıklarına yapılan zam oranları kadar artırılıyor.
Hesaplanan emekli aylığı, başvuru tarihini izleyen aybaşından geçerli olmak üzere bağlanıyor.
Bu bağlamda, yılın hangi ayında emeklilik başvurusunda bulunulursa bulunulsun, ocak ve temmuz aylarında emekli aylıklarına yapılan zamlar, emekli aylıklarına yansıtılmış oluyor. Ayın hangi gününde başvurulmuş olunursa olunsun, emekli aylığı izleyen aybaşından itibaren bağlanıyor.
Örneğin, ocak-haziran aylarında emekli olunması halinde, ocak ayı itibarıyla hesaplanan 100 birim emekli aylığı, ocak ayında emekli aylıklarına yapılan yüzde 4 zam oranında artırılarak 104 birim olarak bağlanıyor. Temmuz ayı geldiğinde, emekli aylıklarına yüzde 5 zam yapıldığını varsayarsak, emekli aylığı temmuzdan itibaren 109.2 birim oluyor.
Temmuz-aralık döneminde emekli olduğunda ise, yine ocak ayı itibarıyla hesaplanan 100 birim emekli aylığı, önce ocak ayında emekli aylıklarına yapılan yüzde 4 zam oranında artırılarak 104 birim, sonra temmuz ayında yapılan yüzde 5 zam oranında artırılarak, 109.2 birim olarak bağlanıyor.
Buna göre, okurum emekliliğe hak kazanacağı 6 Temmuz ila 31 Temmuz tarihleri arasında emeklilik başvurusunda bulunduğunda, 2020 Ocak ayı itibarıyla hesaplanacak olan aylığı, önce 2020 Ocak zammı, sonra 2020 Temmuz zammı oranında artırılarak, 1 Ağustos 2020 tarihinden geçerli olmak üzere bağlanacak. Herhangi bir hak kaybı söz konusu olmayacak.
Yılın ilk yarısında emekli olmak ile ikinci yarısında emekli olmak, kıdem tazminatı açısından önem arz edebiliyor. Kıdem tazminatı tavanı, memur maaş katsayısına bağlı olarak yılbaşında ve temmuz ayında artıyor.
Bu bağlamda, kıdem tazminatına esas alınacak aylık ücretin, kıdem tazminatı tavanının üzerinde olması halinde, emeklilik için temmuz ayında işten ayrılmak, daha fazla kıdem tazminatı alınmasını sağlayacağından, haziran ayında işten ayrılmaya göre avantajlı oluyor.