Güzel Ses, Doğru Müzik; Jim James
Başlamadan önce, Jim James’in solo kariyerini, 15 yılda 7 albüm yayınladığı ve onu üne kavuşturan grubu My Morning Jacket’le ayrı tutmak lazım. My Morning Jacket’i bu yazıya konu yapabilecek kadar sevemedim maalesef. Evet arada “Victory Dance” gibi güzel şarkılara imza attılar ama bana hep fazla Amerikan gelmişlerdir. Dave Matthews Band veya Bruce Springsteen gibi (onlar kadar da iyi olmadılar). Adlarını 2005’teki Z ile duyururlarken James’in gözünün farklı tarzlara kaydığını hissedebiliyorsunuz. Kanımca James’in katıldığı projeler ve geçtiğimiz günlerde 2. albümünü yayınladığı solo işleri çok daha ilgi çekiciler. Yeni albümü Eternally Even, harika Regions of Light and Sound of God’dan sonra farklı ama gene keyifli bir iş. James artık bir yazıyı hak etti.
My Morning Jacket’i bir yana bırakabiliriz ama solo kariyerine geçmeden önce dahil olduğu bolca ortaklıktan bahsetmek lazım. Folk tarzının tavan yaptığı 2000 sonlarında Monsters of Folk ile başladı. Kendileri de gayet saygın kariyerlere sahip Conor Oberst (Bright Eyes) ve M Ward ile beraber kotardıkları proje tek albüm verdi. Sonrasında Woody Guthrie’nin sözlerinden Jay Farrar, Will Johnson gibi alt. country veteranı diyebileceğimiz isimlerle New Multitudes albümünü yayınladı. Guthrie’den sonradki doğal seçenek Dylan’dı. Bu sefer daha kaymak tabakadan Elvis Costello, Mumford & Sons’dan Marcus Mumford ve Dawes’dan Taylor Goldsmith gibi isimlerle Bob Dylan sözleri besteledikleri Lost on the River: The Lost Basement Tapes’i yayınladılar.
Bu arada 2009’da James’in Yim Yames adıyla Tribute to adında, George Harrison cover’ları içeren bir EP de yayınladığını da belirtmeli. Bu Guthrie, Dylan* ve Harrison gibi referanslar özünün nereden geldiğinin ipuçlarını veriyor. 2012’de Louisville Magazine’e yazdığı kısa otobiyografisinde REM’in Out of Time albümünü ve “Losing My Religion” şarkısını çaldıklarından bahsediyor başlangıç yıllarında. My Morning Jacket eklektik klasik rock diyebileceğimiz gayet Amerikan şarkılar yaparken, James’in solo albümleri gene rock’un öğelerini bulabileceğiniz ama çok daha törpülü, dikkatli seslerle karşımıza çıkıyor. Daha evrensel olduklarını da söylemeli.
2013’te yayınladığı ve çok iyi eleştiriler alan, davul dışında tüm enstrümanları çaldığı ilk solosu Regions of Light and Sound of God** niye bu kadar beklediğini sorduruyor insana. James’in yaratıcı özgürlüğüne kavuşunca ne kadar doğru kararlar verebildiğini gösteriyor. Albümün açılış şarkısı “State of the Art (A.E.I.O.U)” imza bir gruva sahip bir teknoloji eleştirisi olarak albümü taşıyan şarkıydı. (Sonra birçok dizide kullanılıp biraz değeri azaltıldı maalesef.) Pop’a yakın “Know Til Now”, ağıt tadında “All is Forgiven” albümün çeşitliliğine ve James güzel sesine tam da yerinde hizmet ediyordu. Bize de “Evet, James bu yoldan devam etmeli,” dedirtiyordu.
Neyse ki grubuna ve farklı projelerde yer almasını düşündüğümüzde gene de çabuk geldi ikinci albüm Eternally Even. James’in folk ve klasik rock geçmişinden hâlâ tam olarak uzaklaşmadığı ama bunları artık oldukça özgün bir şekilde icra edebildiği kanıtladığı işi. Kendisi de prodüksiyon konusunda yeteri kadar tecrübeli bir isim*** olsa da bu albümde son zamanların yetenekli gitarist ve şarkı yazarlarından Blake Mills de omuz atmış James’e. Ama albüm sound olarak ilkinden çok da fazla uzaklaşmıyor. Drone-vari altyapı seslerinden minimal ama vurucu gitar riff’lerine, James’in iyi kotardığı davul-bas gruvlarına beklediğimiz her şey var.
Sound daha köşeli ve yüksek; “Same Old Lie” ve “Here In Spirit”te pop (hatta hip hop) damarı kabarmış bir James duyarken, “Hide In Plan Sight” ve “We Ain’t Getting Any Younger” drone temelli, neredeyse bir film noir soundtrack’i kafasındalar. Kapanışa doğru “True Nature”da ise eski ekol r&b ve soul tatları alabiliyorsunuz.
Jim James’in bir çıkış albümüne ihtiyacı yok. Onun her albümünde güzel bir şeyler duyabileceğinizi biliyorsunuz. Zaten döneminin en iyi vokalistlerinden biri olması gibi büyük bir avantajı da var.
* Dylan biyopik’i I’m Not There‘de, Calexico’yla beraber “Goin’ To Acapulco”yu harika yorumlamıştır.
** Albümün ismi Amerikalı sanatçı Lyn Ward’un 1929 tarihli ve God’s Man isimli tahta kalıplara basılmış yazısız illüstrasyon-romanından alınma.
*** My Morning Jacket albümlerinin yanı sıra geçen sene şarkıcı / şarkıyazarı Ray LaMontagne’ın Ouroboros albümündeki prodüksiyonu çok başarılıydı. Bir önceki LaMontagne albümünde The Black Keys’den Dan Auerbach’ın başaramadığını James kotarabilmişti. Özellikle gitar sound’u özgünlüğüyle çarpıcıydı.