Paris’teki ünlü Louvre Müzesi’nden Smyrna Apollonu ve Smyrna Jüpiteri heykellerinin İzmir’e iadesini isteyen Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu’na yanıt geldi: “Biz o eserleri, 1680’de Türk piyasasından tamamen yasal yollardan edindik. İade edemeyiz”
“Bu yanıt bizim için sürpriz olmadı” diyen Başkan Kocaoğlu, hemen ikinci mektubu yazdı. XIV. Louis döneminde Türk piyasasının ne olduğu ve bunun ‘hukuki bir edinim’ için ne kadar öne sürülebileceği konularını gündeme getiren Başkan Kocaoğlu, “Dünyadaki yankılarına bakılırsa, mektubumuzun hedefine ulaştığı anlaşılıyor. Bu uzun soluklu bir mücadeledir. Kültürel ve tarihsel mirasımıza sahip çıkma kararlılığımızı sürdüreceğiz” dedi.
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu’nun bir süre önce ünlü Louvre Müzesi’nin CEO’su Henri Loyrette’e gönderdiği mektuba yanıt geldi. Louvre’da sergilenen Smyrna Apollonu ve Smyrna Jüpiteri heykellerinin İzmir’e iadesini isteyen Başkan Kocaoğlu’na olumsuz yanıt veren Loyrette, “Bu eserler, 1680’de, o vakitler ülkenizle ayrıcalıklı ilişkileri bulunan Kral XIV. Louis adına Türk piyasasından tamamen yasal yollardan edinilmiş bulunmaktadır. Mektubunuzda değindiğinizin aksine, uluslararası sözleşmeler, tümüyle kanuna uygun yollardan yüzyıllar önce edinilmiş eserlerin iadesini öngörmemektedir. Bu konudaki tek düzenleme, Fransa’nın da 1997’de onayladığı ve geriye yürümeyen 1970 tarihli Kültürel Değerler Hakkında UNESCO Sözleşmesi’dir. Bu eserler, ayrılmaz biçimde Fransız koleksiyonlarındadır ve iadeleri düşünülemez” dedi.
Loyrette’in olumsuz yanıtı üzerine vakit kaybetmeden ikinci mektubunu yazan Başkan Kocaoğlu ise satırlarında şu ifadelere yer verdi:
UNESCO Sözleşmesi’ne atıf
“İzninizle XIV. Louis döneminde, yani 1680’de ‘Türk Piyasası’nın ne olduğu ve bunun ‘hukuki bir edinim’ için ne kadar öne sürülebileceği konularını şimdilik bir yana bırakıyorum. 1970 UNESCO Sözleşmesi’nin de tüm diğer sözleşmeler gibi emsaller ve teamüllerle değiştirilip geliştirilebilir nitelikte bir uluslararası belge olduğu görüşümü sizin de paylaşacağınızı sanıyorum. Ayrıca isimleri bile kentimizle anılan eserlerin, müzenizin de desteği ve işbirliğiyle düzenlenerek açılacak bir müzede, ait oldukları topraklarda, beraber var oldukları eserlerle yan yana sergilenmesinin anlamlı olacağına dikkatinizi çekmek istiyorum.”
Yazdığı ilk mektubun, kendi imzasını taşımakla birlikte, İzmir’de düzenlenen Kültür Çalıştayı’nın katılımcısı sanatçı, kültür profesyoneli, akademisyen ve sivil toplum temsilcilerinin ortak kararıyla kaleme alınmış olduğunu hatırlatan Başkan Aziz Kocaoğlu, “Tarihsel ve kültürel miras konusunun yöneticiler ve akademisyenler tarafından halklar adına yürütüldüğü bir gerçektir. Konunun büyük bir yankı bulması, uluslararası medyanın konuya gösterdiği ilgi ve hassasiyetten kaynaklanmıştır. İzmir’in mirasını korumak ve geliştirmek için etkin bir çalışma yürütme kararlılığını sizinle paylaşır, yapılacak çalışmalara Louvre’un ve uzmanlarınızın katılımından memnuniyet duyacağımızı özellikle belirtmek isterim” şeklinde konuştu.
“Yanıt sürpriz olmadı”
Louvre CEO’su Henri Loyrette’in yanıtındaki olumsuz ifadelerin kendisi için sürpriz olmadığını kaydeden İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu, bu konuda şu değerlendirmeyi yaptı:
“Öncelikle Louvre’a yazdığımız mektubun hedefine ulaştığına inanıyorum. Bir kere kamuoyunda müthiş bir sahiplenme oluştu. Uluslararası medya, iade talebimize büyük ilgi gösterdi. İzmir’in kültür mirasına sahip çıkışı, dünyada çok olumlu yankı buldu. Blog’larda Türkiye’nin dört bir yanından insanlar ‘biz de bir şeyler yapmaya hazırız’ diye yazdılar. Louvre’dan gelen yanıtta ‘heykelleri vermeyiz’ deniyor. Şimdi bu isteğimizden vazgeçmeden işbirliği talebimizi yineliyoruz. Kendilerini görüşme yapmak için İzmir’e, Agora’ya; müzelerinde, vitrinlerde duran eserlerin yurdu olan topraklara davet ediyoruz. İzmir, kültürel ve tarihsel mirasına sahip çıkarak kültür alanındaki atılımlarını sürdürmeye kararlıdır.”