Uluslararası Kurumlardan Kullanılan Kredilere İlişkin Kağıtların Damga Vergisi | Neks Yeminli Mali Müşavirlik ve Danışmanlık A.Ş
Serbest Bölgeler ve Ar-ge Merkezlerinde Çalışanların Ücret Gelirlerinin Beyanı Konusunda Kafalar Karıştı
Korona Salgını İle İlgili Tüm Duyurularımız
KDV İadesinde Gecikme Zammı Uygulamasının Hukuka Aykırılığı: Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu Kararı
7194 Sayılı Kanunda Yer Alan Şüphe Üzerine Mükellefiyet Kaydının Terkini Konusu
Damga Vergisi Kanununa göre Kanuna ekli 1 sayılı tabloda yazılı olan kağıtlar damga vergisine tabidir. Yurt dışında düzenlenen kağıtlar ise Türkiye’de resmi dairelere ibraz edildiği, üzerlerine devir veya ciro işlemleri yürütüldüğü veya herhangi bir suretle hükümlerinden faydalanıldığı taktirde Türkiye’de damga vergisine tabidir.
Damga Vergisi Kanununa ekli 2 sayılı tabloda yazılı kağıtlar damga vergisinden istisnadır. 2 sayılı tablonun "IV. Ticari ve Medeni İşlerle İlgili Kağıtlar" başlıklı kısmının (23) numaralı bendine göre "Bankalar, yurt dışı kredi kuruluşları ve uluslararası kurumlarca kullandırılacak kredilere, bunların teminatlarına, geri ödenmelerine, devrine ve krediden doğan alacakların temlikine ilişkin kâğıtlar ile bu kâğıtlar üzerine konulacak şerhler (kredilerin kullanımları hariç)” damga vergisinden istisnadır.
Yukarıda yer alan istisna hükmü bu halini 2.1.2004 tarihinde 5035 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle yapılan değişiklikle almıştır. Bu değişiklikten önce istisna için borç alınan kurumların kredi kuruluşu olması şartı aranırken, yapılan değişiklikle "uluslararası kurumlar" ibaresi metne eklenmiştir.
Bu istisnanın uygulanmasında “uluslararası kurumlar” ibaresinden ne anlaşılması gerektiği uygulamada tereddüt yaratmakta ve ihtilaf konusu olabilmektedir. İdarenin görüşüne göre "yurt dışı kredi kuruluşları ile uluslararası kurumlar" ifadelerinden, hangi kurum ve kuruluşların anlaşılması gerektiğine ilişkin olarak Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından yayımlanan Sermaye Hareketleri Genelgesine bakılmalıdır. (02.01.2002 tarih ve 2002/YB-1 sayılı Genelgenin "1.1.7. Yurt Dışından Alınacak Nakit Kredilerde Damga Vergisi ve Harç Mükellefiyeti" başlıklı bölümü ile 2.5.2018 tarihli Sermaye Hareketleri Genelgesinin 32 inci maddesi).
Sermaye Hareketleri Genelgesinde;
“Yurt dışı kredi kuruluşları ifadesinden; bu kuruluşların mukimi bulundukları ülkenin mevzuatına göre mali kaynak sağlamaya yetkili olan ve esas faaliyet konularından birisi de kredi vermek olan kuruluşların; uluslararası kurumlar ifadesinden ise Dünya Bankası (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), Uluslararası Para Fonu, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası, İslam Kalkınma Bankası ve gelişmekte olan ülkelerin kalkınmalarının veya bir ülkenin yeniden yapılandırılmasının finansmanının temini amacıyla bu ülkelere kredi verenbenzeri kuruluşların anlaşılması gerekmektedir.
denilmektedir. Dolayısıyla, İdareye göre bu sayılanlar dışındaki kurumlardan kullanılacak kredilere ilişkin kağıtlar damga vergisine tabidir. (Bkz; Ankara Vergi Dairesi Başkanlığının 16/9/2011 tarih ve B.07.1.GİB.4.06.17.02-DMG-1715-736 sayılı özelgesi).
Konuya ilişkin Danıştay’ın güncel sayılabilecek bir kararı İdare’nin görüşünün aksine, "uluslararası kurumlar" ibaresinin herhangi bir sınırlamaya tabi tutulmadan değerlendirilmesi gerektiği yönüdedir. Danıştay 9. Dairesi, 15.10.2018 tarih ve E: 2014/4000 K: 2018/6214 sayılı kararında; Damga Vergisi Kanununda düzenlenen istisnadan yararlanılabilmesi için kredilerin, bankalar, yurt dışı kredi kuruluşları ve uluslararası kurumlardan sağlanmasının yeterli olduğu, uluslararası kurumlardan kullanılan krediler için bu kurumların her hangi bir sınırlamaya ve belirlemeye tabi tutulmadığı, Kanunda 02.01.2004 tarihinde 5035 sayılı Yasanın 30. maddesiyle yapılan değişiklikten önce borç alınan kurumların kredi kuruluşu olması şartının aranmasına rağmen, yapılan değişiklikle "uluslararası kurumlar" ibaresinin kanun metnine eklenerek bu şartın ortadan kaldırıldığı ve istisna kapsamının genişletildiği, kanun koyucunun yeni düzenlemedeki amacının, dış krediler üzerindeki vergi yükünün azaltılması suretiyle döviz girişinin teşvik edilmesi olduğu ve aksi yöndeki düşüncenin bu amaca aykırılık teşkil edeceği yönünde hüküm tesis etmiştir. Kısaca, Danıştay'a göre krediyi kullandıranın, "uluslararası" olduğunun ve "kurum" olduğunun ortaya konulması istisnadan yararlanılması için yeterlidir.
Aynı "uluslararası kurum" ibaresi 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 30/1-ça bendinde de yer almakta olup dar mükellef kurumların alacakları için bu kurumlara yapılan faiz ödemeleri üzerinden hesaplanacak stopaj oranının %0 mı yoksa yüzde 10 mu olarak uygulanacağı konusunda belirleyicidir.