Çocuklara duygu eğitimi nasıl verilir? - Medyabar
İnsan toplumsal bir varlıktır. Toplum içerisinde yaşayan birey için kişilerarası iletişim olmazsa olmazlardandır. Birey, duygu ve düşüncelerini sözlü ve sözsüz ifadeler yoluyla karşısındaki kişiye aktarır. İletişimin sözlü kısmı kelimeleri içerirken; sözsüz kısmı ise jest ve mimikleri kapsar. Böylelikle sözlü ve sözsüz iletişim birbirini bütünleyen kavramlardır.
Yetişkin bireyler iletişim sürecinde kelimeleri ifade aracı olarak rahatlıkla kullanabilirler. Fakat çocuklar zihinsel ve dil gelişimlerinin devam ettiği süreç içerisinde bulunduklarından dolayı bir olayı aktarırken ya da kendilerini ifade ederken kelimeleri yetişkinler kadar ustaca kullanamazlar.
Birçok aile çocuğunun kendisiyle çok fazla paylaşımda bulunmadığından, gün içerisinde neler yaptığını sorduklarında kendilerine anlatmadığından bahseder. Örneğin;
‘’Günün nasıl geçti?’’
‘’Neler yaptınız bugün okulda?’’
‘’Başka neler yaptınız?’’
‘’Bir de oyun oynadık.’’
Ebeveyn ve çocuk arasındaki diyalog bu şekilde sona erer.
İçerisine duygular eklenen diğer diyaloğa bakalım.
‘’Bugün hangi duyguları hissettin?’’
‘’Mutluluk mu, üzüntü mü, kızgınlık mı?’’
‘’Hmm.. kime kızdın peki?’’
‘’Ahmet’e kızdım çünkü kalemimi elimden aldı.’’
‘’Kalemini elinden aldığı için Ahmet’e kızdın, kalemini neden aldı?’’
‘’Güneş çizecekmiş ama ben de çiçek çiziyordum.’’
‘’O sırada çiçek çiziyordun.
Sonra ne oldu?’’
‘’Sonra bende öğretmenime söyledim.’’
şeklinde diyalog sürdürülebilir. Dolayısıyla diyaloğa duygular eklendiğinde çocuğun yaşadığı duygular ile ilişkili olan yaşantıların zihnine gelmesi kolaylaşacaktır.
Çocuğun yaşadığı duyguyu anlamlandırabilmesi ve duyguları birbirinden ayırıp tanımlayabilmesi önemlidir. Bu sebeple duygu eğitimi verilirken ilk adım duyguların tanınması olmalıdır. Bunun için çocuk kitabı alırken sadece olayı değil aynı zamanda duyguyu da vurgulayan kitaplar seçilmelidir. Kitap sonunda yer alan sorular içerisinde duygulara da değinilmelidir. Ebeveynin çocuğu ile yaşadığı duygulara dair sohbet etmesi de yararlı olacaktır. Gün sonunda hangi duyguları hissettin, seni ne mutlu eder, korktuğun şeyler neler, birine en çok ne zaman kızdın, pişmanlık yaşadığın bir anı hatırlıyor musun vb. çeşitlendirilerek çocuk ile duygular hakkında konuşulabilir.
Her duygu bedende bir etki meydana getirir. Buna duyum denir. Duygu eğitimi verilirken; hissedilenin ne olduğu, çocuğun bunu bedeninde nerede hissettiği ve nasıl bir his olduğu hakkında konuşulabilir. Bu şekilde duyguların ayrımı daha kolay olur. Duyguların jest ve mimik olarak bedende ifade ediliş şekliyle ilgili oyunlar oynanabilir.
Çocuklar bazen duygularını olumsuz şekillerde ifade edebilmektedirler. Öfke duygusunu karşısındaki kişiye vurarak, eşyalarına zarar vererek ya da hakaret ederek ifade edebilmektedirler. Böyle durumlarda çocuğa duygusunun anlaşılıp kabul edildiği fakat davranışının kabul edilmediği vurgulanmalıdır. Öfkelenen bir çocuğa; ‘’Öfkeni anlıyorum, ben de öfkelenirdim ama arkadaşına vurmak yerine farklı şekilde davranabilirdin.’’ vurgusu yapılabilir.
Duygu eğitiminin son aşamasında başkalarının sözel veya sözel olmayan duygu ifadelerini anlamak yer almaktadır. Çeşitli kitap ve dergilerdeki insan figürlerinin yüzlerine bakarak hangi duygu içerisinde olduklarını tahmin etme oyunu oynanabilir.
Çocuğun hissettiği duyguyu fark ederek onu tanımlayıp ifade edebilmesi benlik gelişimi açısından olumlu bir etki meydana getirir. Karşısındaki kişinin hissettiği duyguları anlaması empati duygusunun gelişmesini sağlar. Bu şekilde kurulan iletişimin kalitesi artar. Kişilerle kurulan kaliteli iletişim iyi sosyal ilişkiler inşa eder. Bununla birlikte bireyin psikolojik iyi oluşuna katkı sağlar.
Yazar Tuğba Tosun - Mesaj Gönder 1033 Okunma Yazdır