Parçacık Hızlandırıcısına Kafasını Sokan Adam: Anatoli Bugorski
Başlık, sevgili Kaiser Bey’in başlıkları gibi olunca ben de yazıma onun gibi gireyim istedim… Sevgili okuyucularımız, hiç kafamı parçacık hızlandırıcısına soksam ne olur diye düşündünüz mü? Eğer düşündüyseniz, devam eden satırları lütfen okuyunuz.
Parçacık hızlandırıcıları 1930’larda, quantaların, parçacıkların karakteristiklerini incelemek maksadıyla keşfedilmiş, devamında “Tanrı Parçacığı” ismi de verilen Higgs Boson’unun bulunmasına (4 Temmuz 2012) yol veren çeşitli buluşlara imza atılmasında kullanılan bir teknoloji. Higgs Boson’u ile ilgili daha ayrıntılı bir yazı yazma gayreti içerisindeyim fakat şimdilik bu parçacığın cisimlerin kütlelerinin var olmasına neden olduğunun varsayıldığını söylemekle yetineceğim.
Anatoli Bugorski, 70’li yıllarda, Rus parçacık hızlandırıcısı “Synchrotron U-70”de çalışan bir bilim adamı idi. (Parçacık hızlandırıcılarının genel adının Synchrotron olduğunu bu noktada söylemeliyim. Bir çoğumuz bunların en büyüğünün, ismini biliyoruz: CERN) Bugorski, bir türlü çalışmayan cihazda neyin yanlış olduğunu anlamak için kafasını yüklü parçacıkların geçme güzergahı içerisine sokmuş hatalı bir parça ile uğraşırken bir anda kafasının arka kısmından yüklü proton ışınına maruz kaldı. Bu olay gerçekleştiğinde herhangi bir acı hissetmemiş olmasına karşın, kendi ifadesine göre bir anda binlerce güneş parlaklığında bir ışık gördüğünü söylüyor.
Yüklü parçacıklardan kaynaklanan radyasyonun ölçü birimi Gray (Gy) (İngiliz bilim adamı Louis Harold Gray’in ismini almış). 1 Gy aynı zamanda, radyasyon ile alınan 1 joule/kg’a eşit. Bugorski’ye çarpan ışının enerjisinin 2000 Gy kadar olduğu, burun kısmından çıkan ışının enerjisinin ise 3000 Gy kadar olduğu söyleniyor. Normalde 5 Gy kadar radyasyona maruz kalan bir kişinin 2 hafta ömrü kalacağı öngörülürken, Bugorski halen hayatta ve şu an 75 yaşında.
Bugorski hayatta kalmış olmasına rağmen, ışın ona hiç zarar vermemiş de diyemeyiz. Işın, Bugorski’nin kafasına girdiği ve çıktığı noktalar arasında izlediği yol boyunca dokuların tamamını yakarak büyük zarar vermiş. Bununla birlikte sol kulağı sağır olmuş ve sürekli çınlama halindeymiş. Sol yüzü felç kalmış. Bunlar yetmezmiş gibi onlarca kez bilinç kaybı ve nöbet geçirmiş. Bütün bunlara rağmen, Bugorski, yine de hayatta kalmış olmasını büyük bir mucize olarak görüyor.
Kaiser Bey nasıl diyor? Bir sonraki yazımıza kadar lütfen kafanızı parçacık hızlandırıcısına sokmayın.
Göklerden Gelen Felaket
Uzay Yolculuğunu Uykuyla Geçirmek
Aynalar Nasıl Çalışır?
Japon Bal Arılarının İnanılmaz Savunma Stratejisi
Bitkiler Acıyı Hissedebiliyor mu?