26 Mayıs 2017 Yazar: Çisem Soylu
Bebek liderliğinde beslenme ( BLW ) yönteminin faydalarına bir önceki yazımızda değinmiştik. Bu yazıyı okuyup bebeğinize ek gıdaya geçiş sürecinden itibaren BLW yöntemini ile tanıştırmaya ve bu yöntemle beslemeye karar verdiyseniz bunun için bazı detaylara ihtiyacınız olacak. Bu yazıda bu detaylara değiniyor olacağız.
BLW’ye başlamak için geçerli şartlar nelerdir?
Öncelikle BLW ye başlamak için bebeğinizin mutlaka ama mutlaka 6. Ayını doldurmuş ve herhangi bir destekle dahi olsa dik oturabiliyor olması gerekir. Dik oturmaktan kasıt bir mama sandalyesine koyduğunuzda yanlarına ya da öne doğru düşmeyecek şekilde oturabiliyor olmasıdır.
BLW’de ihtiyacınız olan pişirme gereçleri nelerdir?
Bebek liderliğinde beslenme yönteminde ihtiyacınız olan pişirme gereçleri imkânınıza göre çeşitlilik göstermektedir. Bir buharlı pişirici kullanabilirsiniz. Buharlı pişiriciniz yoksa ve satın almayacaksanız tencere içerisinde kullanılan ve besinlerin suya temasını engelleyen pratik süzgeçlerden yararlanabilirsiniz. Önemli olan süzgecin gıda ile temasa uygun bir materyalden üretilmiş olmasıdır. Sağlıklı silikon ürünleri tercih edebilirsiniz. Bununla birlikte fırında ya da tost makinesinde pişirme yöntemini de tercih edebilirsiniz.
BLW’de 3 gün kuralı ve önemi nedir?
BLW yöntemine başladığınızda bebeğinizi besinlerle tanıştırırken uygulamanız gereken kural 3 gün kuralıdır. Bebeğinize ilk kez vereceğiniz gıdayı 3 gün üst üste vermeniz gerektiği temeline dayanır. Böylece bebeğinizin o 3 gün boyunca o gıdaya verdiği tepkileri kontrol etmenizi sağlar ve o besine karşı herhangi bir alerjik reaksiyon gösterip göstermeyeceğiniz takip etmenize yardımcı olur. Tadımını yapacağınız gıdayı uygun yumuşaklığa getirdikten sonra 3 gün boyunca aynı gıdayı günde 1 ya da 2 kez bebeğinize vermeniz yeterlidir. Bu deneme sürecinin 3 gün olmasının sebebi de bebeklerdeki sindirim sistemini etkileyen besin alerjilerinin ortalama olarak 3 günde kendini göstermesidir. Aynı besini verdiğiniz 72 saat boyunca bebeğinizin dışkılarını takip ederek o besinin sindirim sistemini etkileyen bir alerji yaratıp yaratmadığını gözlemleyebilirsiniz. Bebekte pişik sorunu oluştuysa, kakası normalden daha katı ya da daha sulu ise, mukuslu kaka sorunu varsa ve geçmeyen bir kabızlık ya da ishal durumu söz konusuysa o besinin alerji yaptığı sonucunu çıkarabilirsiniz. Bağışıklık sistemini etkileyen alerjileri fark etmek daha kolaydır. Bebeğiniz besini ağzına götürür götürmez kendini rahatlıkla gösterir. Ağız bölgesinde kızarıklıklar, döküntüler, oluştuğunda alerjik tepkiyi rahatlıkla görebilirsiniz.
3 gün kuralının bebekteki alerji durumunu gözlemlemek dışında bir diğer önemi de bebeğin o besine alışması için zaman tanımaktır. Bebeğiniz verdiğiniz besini ilk günden itibaren iştahla yiyebilir ya da ilk gün hiç ilgilenmeyip ilerleyen günlerde o besine yaklaşıp ağzına götürebilir. Bu tamamen bebeğin karakteri ve damak tadıyla ilgili bir durumdur.
BLW’de hangi ayda hangi besin tüketilmelidir?
BLW de bebeklerin içinde bulunduğu aya göre farklı besinler tüketmesi önerilir. Her besini her ayda vermeniz uygun değildir.
BLW’de 6. Aydan itibaren tüketilmesi uygun gıdalar nelerdir?
Yumurta sarısı, kefir, peynir, yoğurt, bal kabağı, havuç, enginar, brokoli, patates, tatlı patates, yeşil kabak, soğan, sarımsak, pırasa, irmik, arpa, pirinç, yulaf, elma, ayva, şeftali, kayısı, avokado, armut, mor erik, mango
BLW’de 7. Aydan itibaren tüketilmesi uygun gıdalar nelerdir?
Bebeğiniz 7. ayına girdiğinde 6. aydaki gıdalara ilave olarak bu gıdaları de beslenme rutinine ekleyebilirsiniz; fesleğen, toz nane, toz kekik, toz kimyon, toz karanfil, gün kurusu kayısı, kuru erik, kırmızı pancar,
BLW’de 8. Aydan itibaren tüketilmesi uygun gıdalar nelerdir?
Bebeğiniz 8. ayına girdiğinde 6. Ve 7. aydaki gıdalara ilave olarak bu gıdaları de beslenme rutinine ekleyebilirsiniz; zeytin, karnabahar, bezelye, salatalık, taze fasulye, mısır unu, un, tam buğday unu, biber, börülce, kuşkonmaz.
BLW’de 9. Aydan itibaren tüketilmesi uygun gıdalar nelerdir?
Bebeğiniz 9. ayına girdiğinde 6, 7 ve 8. aydaki gıdalara ilave olarak bu gıdaları de beslenme rutinine ekleyebilirsiniz; bamya, kereviz, ıspanak, semizotu, pazı, dereotu, maydanoz, beyaz lahana, brüksel lahanası, mercimek, bulgur, nohut, kırmızı et, tavuk eti, balık eti, kuzu eti, hindi eti, yer elması, erik, incir, muz, vişne, üzüm, kiraz, kavun, karpuz, Trabzon hurması, toz tarçın, toz zencefil
BLW’de 10. Aydan itibaren tüketilmesi uygun gıdalar nelerdir?
Bebeğiniz 10. ayına girdiğinde 6, 7, 8 ve 9. aydaki gıdalara ilave olarak bu gıdaları de beslenme rutinine ekleyebilirsiniz; öğütülmüş ceviz, öğütülmüş badem, öğütülmüş fındık, susam, keten tohumu, çörek otu, sakatat, turp.
BLW’de 11. Aydan itibaren tüketilmesi uygun gıdalar nelerdir?
Bebeğiniz 11. ayına girdiğinde 6, 7, 8, 9 ve 10. aydaki gıdalara ilave olarak bu gıdaları de beslenme rutinine ekleyebilirsiniz; kızılcık, mısır, nar
BLW’de 2 yaştan itibaren tüketilmesi uygun gıdalar nelerdir?
Bebeğiniz 2 yaşına girdiğinde bundan önceki dönemlerde verdiğiniz gıdalara ek olarak mandalina, portakal, greyfurt, limon, kestane, domates, ananas, çilek, kivi, ahududu, böğürtlen, süt, bal, yumurta beyazı.
Aylara göre dağılımı yapılan gıdaları mutlaka mevsiminde vermeli, mevsimi olmayan gıdaları tercih etmemelisiniz.
BLW de bazı gıdaların belli bir dönem öncesinde verilmemesinin sebepleri nelerdir?
Tavuk ve kırmızı et damakta ezilmesi ve öğütülmesi oldukça zor gıdalardandır, bu sebeple 9. aydan önce tüketilmemesi önerilir.
Gaz yapma ihtimali yüksek olan gıdalar arasında yer alan muz, brüksel lahanası, beyaz lahana, bamya, brokoli, kereviz, yer elması ve turp aynı zamanda ufak parçalı ve çiçekli yapıda besinler olduğu için boğaza yapışma ve soluk borusunu tıkama riskleri vardır. Bu sebeple 8.aydan önce başlanmamalı ve 8. ay ile 10. ay arasına serpiştirilerek sunulmalıdır.
Kara lahana guatr hastalığını tetikleme riski olan bir gıda olduğu için 2 yaştan önce tüketilmemesi gerekmektedir.
Bakla BLW de ve klasik beslenmede en riskli besinlerden biridir. G6PD enzimi olarak geçen glukoz 6 fosfat dehidrojenaz enziminin eksikliği durumunda kişinin alyuvarları metabolik atıklar ve bir takım dış etkenler tarafından hasar görebilmektedir ve bu durum Favizm denen rahatsızlığa yol açar. Alyuvarları zorlayan ve favizme sebep olan dış etkenlerden biri de bakladır. G6PD enziminin eksikliği 2 yaştan önce tespit edilemediği için uzmanlar 2 yaşında altındaki bebeklere kesinlikle bakla verilmemesini iletir. Bazı uzmanlar bu 2 yaş sınırını 7 yaşa kadar çekmiştir ve 7 yaşın altındaki çocuklara bakla verilmesini yasaklamışlardır. G6PD enzimi eksikliğinin yani favizm hastalığının tamamen tedavi edilmesi ne yazık ki mümkün değildir.
Sindirimi zor olması ve alerjiyi tetiklemesi sebebiyle süt, yumurta beyazı, şeker, tuz ve bal 1 yaştan önce bebeklere verilmemesi gereken besinlerdendir.
Yer fıstığı hem bebeklerde hem de yetişkinlerde en yüksek alerjen gıdalardandır. Bu sebeple 2 yaş öncesinde bebeğe yer fıstığı ve yer fıstığı içeren herhangi bir gıdanın verilmemesi gerekmektedir.
İçerisinde bebeğe zarar verecek oranda nikotin olması sebebiyle özellikle patlıcan 2 yaşından önce bebeklere verilmemesi gereken besinler arasındadır.
Çapraz alerji gösteren besinler domates, ananas, patates, avokado, kestane, muz ve kividir. Bu besinlerden herhangi birine alerjik tepki veren bebeklerde diğerleri verilirken de oldukça dikkatli olunmalıdır zira alerjik tepki verme olasılığı yüksektir.
Yüksek oranda asit içerdikleri için pişik yapma riski yüksek olan meyvelerden mandalina, portakal, greyfurt ve kivi dönemlerine uygun tüketilmelidir. Bu meyvelerin 1 yaştan önce bebeğe verilmesi durumunda da yüksek ihtimalle bebek tolere edemez ve alerjik reaksiyonlar oluşur.
Kimi uzmanlara göre 1 yaştan önce kimilerine göreyse 2 yaştan önce bebeklere mantar verilmemelidir. Bunun sebebi mantarın içeriğinde bulunan toksinlerden dolayı oluşabilecek zehirlenme riskidir. Kültür mantarında zehirlenme ihtimali düşük olsa dahi bu tür vakalarla karşılaşıldığı için bu konuda oldukça dikkatli olmak gerekir.
Çilek meyveler arasında en alerjen etkiye sahip olanlardandır. Bu sebeple 1 yaş öncesinde tüketilmemesi istenir. 1 yaş öncesi verilmesi durumunda görülebilecek alerjik reaksiyonlar iç organlarda tahribata sebep olabileceği için bu konu oldukça önemlidir.