Yemen hükümeti: İsveç anlaşması bütünüyle uygulanmalı
Mon, 11 Feb 2019 07:10:05 +0000
Pazartesi, 11 Şubat, 2019 - 07:15
Yemen Genelkurmay Başkanı Tümgeneral Abdullah en-Nahi dün Aden’deki ekonomi kurumunu denetlerken (SABA)
Yeniden Düzenleme Koordinasyon Komitesi (RRC) Başkanı Danimarkalı General Michael Lollesgaard’ın güvenli koridorlar açılmasını ve uluslararası güçlerin bölgeye konuşlandırılması planını açıklamasının ardından Yemenli bir hükümet kaynağı, Husilerin Hudeyde şehrinden ve limanlarından çekilmeleri konulu İsveç anlaşmasının maddelerinin ihlal edilmesi girişimlerini reddettiklerini ifade etti.
İsminin açıklanmasını istemeyen kaynak Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, “Yapılan herhangi bir planın bütüncül ve parçalanmamış olmakla birlikte, Husilerin şehirden ve limanlardan geri çekilmesi ve yeniden konuşlandırmanın uygulanmasına ilişkin bir zaman çizelgesi belirlemiş olması gerekiyor. Bunun yanı sıra, yapılan plan dâhilinde devlet kurumlarının ve limanların teslim edilerek, meşru hükümetin yerel güvenlik güçlerinin buralarda konuşlandırılmasını öngörmesi gerekiyor” dedi.
Lollesgaard’a, Yemen Genelkurmay Başkanı ile görüşmeden ve kendisine güvenli koridorlar oluşturulması konusundaki ilk planını sunmadan önce, Hudeyde’ye ilişkin İsveç anlaşmasının uygulama mekanizmaları hakkındaki istişarelerin üçüncü turuna sahne olan uluslararası bir gemide hükümet tarafının temsilcileri eşlik etti.
Lollesgaard başkanlığındaki RRC toplantılarının üçüncü turu, Birleşmiş Milletler’in (BM) taraflar arasında yeniden konuşlandırma planı ile ilgili bir ön anlaşmanın yapıldığını duyurması dışında herhangi bir ilerleme kaydedilmeksizin Perşembe günü sona ermişti.
BM Temsilcisi Husi liderleri ile görüşecek
BM kaynakları, BM Yemen Özel Temsilcisi Martin Griffiths'in bugün Husi liderleriyle görüşmek üzere Sana'ya ziyarette bulunacağını ifade etti. Kaynaklar, General Lollesgaard’ın da hazır bulunacağı bu toplantılarda, Husi grubu liderlerinin BM'nin İsveç anlaşmasını uygulama planını kabul etmeleri için ikna edilmeye çalışılacağı yönünde bir beklentileri olduğunu dile getirdi.
Yemenli gözlemciler, Griffiths'in, gerek söz konusu dosyada ve gerekse de geçtiğimiz hafta Ürdün'ün başkenti Amman'da yapılan toplantıların bitiminden bu yana hala nihai bir anlaşmanın yapılmadığı mahkûm ve cesetlerin mübadelesine dair olan dosyada gerçek bir atılım sağlamak için Husi grubunu İsveç anlaşmasının uygulanmasına dâhil etmeye çalışacağını düşündüklerini söylediler.
Yemen hükümeti ile Husi grubu arasındaki İsveç anlaşmasının imzalanmasından yaklaşık sekiz hafta geçmesine ve Hudeyde ile limanlardan geri çekilme anlaşmasının uygulanması için planlanan sürenin sona ermesine rağmen, anlaşmayı çöküşten kurtarmaya yönelik uluslararası çabalar devam ediyor.
Yemeni hükümeti, anlaşmaya uyması ve zaman çizelgelerine saygı duyması için BM’nin Husi milislerine yeterli baskı yapmadığı ve bu konuda kayıtsız ve esnek davrandığı yönündeki eleştirileri ile defalarca memnuniyetsizliğini dile getirdi.
İsveç anlaşması kapsamında, Husilerin Hudeyde şehrinden ve üç limandan çekilmesi, şehirdeki silahlı tezahürlere son verilmesi, yolların açılması, Husi askeri engellerinin kaldırılması ve insani yardımların Hudeyde limanından çeşitli bölgelere ulaşmasına izin verilmesi gibi hususların sağlanması bekleniyor.
Yemen hükümetinden önemli çağrı
Husi grubu defalarca insani yardım yollarını, özellikle de kentin güneydoğusundaki Kilo 16 yolunu açmayı reddetti. Ayrıca Kızıldeniz Değirmeni buğday ambarlarını birçok kez hedef aldı.
Yemen Dışişleri Bakanı Halid el-Yemani Twitter hesabı üzerinden yaptığı son paylaşımda uluslararası toplumdan, barışın gerekliliklerine saygı duymaları, Taiz de dâhil olmak üzere birçok şehirdeki ablukayı kaldırmaları ve insani yardımların ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmasına izin vermeleri için Husi grubuna azami bir baskı yapması çağrısında bulundu.
BM İnsani İşler Genel Sekreteri, Acil Yardım Koordinatörü Mark Lokoc’un “Husiler, BM’nin Kızıldeniz Değirmeni’ne ulaşmasını engelliyor” açıklamasına atıfta bulunan Yemani, bu durumun Husilerin siyasi çıkarları uğruna insani durumları sömürdüğünün bir kanıtı olduğunu söyledi.
Lokoc, Perşembe günü yaptığı açıklamada, Hudeyde’deki Kızıldeniz Değirmeni’ne ulaşmak isteyen BM’nin Husiler tarafından engellendiğini belirtmiş ve BM’nin Eylül 2018’den bu yana 3,7 milyon insanı bir ay boyunca besleyecek kadar tahıl içeren değirmenlere erişememesi konusundaki endişelerini dile getirmişti. Silolarda dört aydan fazla bir süre boyunca depolanan tahılın zarar görebileceğini kaydeden Lokoc, Yemen'deki yaklaşık 10 milyon insan açlık tehlikesi ile karşı karşıya kaldığını belirtmişti.
Gözlemcilerin çoğunluğu, yeniden konuşlandırmaya ve Hudeyde’ye ilişkin olan İsveç anlaşmasının uygulanması hususunda hızlı bir ilerleme kaydedileceği beklentisinde olmasa da, mahkûm ve cesetlerin mübadelesine ilişkin dosyada nihai bir anlaşmaya varılması yönündeki BM çabalarının devam edeceği konusunda umutlular.
İsveç heyeti Suriye’deki özerk bölgeye ‘ilk resmi ziyaretini’ gerçekleştirdi