Kriz yeniden kapıda mı?
ABD'de dün açıklanan tarımdışı istihdamın 263 binle beklentilerin oldukça üzerinde gelmesi borsalarda bomba etkisi yaptı. Avrupa borsalarında kayıplar yüzde 3'lere dayanırken İMKB'de düşüş bir ara yüzde 3.42'ye ulaştı. İMKB günü ise yüzde 1.98'lik kayıpla tamamladı.
Ekonomi / 03 Ekim 2009 Cumartesi 04:33
Ekonomilerde toparlanmanın simgesi olarak adlandırılan yeşil filizler ABD’den peş peşe gelen kötü verilerin ardından sararmaya başladı. ABD’de son iki günde açıklanan ekonomik verilerin beklentilerden olumsuz gelmesi tüm dünya piyasalarında havanın bir anda bozulmasına neden oldu. Dün ABD’de açıklanan tarım dışı istihdam rakamlarının Eylül’de 263 binle 180 bin olan beklentilerin oldukça üzerinde gerilemesi borsalarda düşüşleri hızlandırdı. Avrupa borsalarında kayıplar bir ara yüzde 3’lere dayanırken vadeli işlemlerde Wall Street endeksleri yüzde 1.5 geriledi. Piyasalardaki korkuyu gösteren VIX Endeksi son 10 günde yüzde 22.48 artarak 28.27’ye çıktı.
Yurtdışında bozulan hava İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nda da etkili oldu. Gün içinde kayıpların 1.6535 puana (yüzde 3.42) ulaştığı İMKB, haftanın son işlem gününü 947 puanlık (yüzde 1.98) kayıpla 46.856 puandan tamamladı. Endekste ağırlığı yüksek bankacılık ve holding hisselerine gelen satışlar borsada düşüşü hızlandırdı. Borsalardaki panik havasıyla dolar 1.51 TL’ye kadar yükseldi. Ancak gün içinde 1.4481’e inen Avro/Dolar paritesinin yeniden 1.46’nın üzerine çıkması doların yurtiçinde de değer kaybetmesine neden oldu. Dolar günü 1.4970 TL’den tamamladı. Bono faizleri ise Merkez Bankası’nın faiz indirimlerine devam edeceği sinyalini vermesi ve beklentilerin altında gelen Eylül ayı enflasyon rakamlarıyla düşüşünü sürdürdü ve yüzde 8.44 ile tarihi dibine indi.
Sert düşüşün ardından borsalarda bir miktar tepki alımı geldi ve kayıplar bir miktar azaldı. Dev borsalarda 4 günlük kayıplar yüzde 5’lere dayandı.
BARDAĞIN BOŞ TARAFI POPÜLER
UZMANLAR, yatırımcıların bardağın boş kısmını görmeye başladıklarını söylüyor. 2 hafta boyunca ticaretteki hareketliliği gösteren Baltic Dry Endeksi’nin düştüğünün altını çizen New York’ta bulunan trader Balı Fırat Ekin, “Ekim ayının başlamasıyla piyasalarda hava değişti. ABD’de gelen olumsuz veriler moralleri iyice bozdu. S&P 500 Endeksi destek seviyeleri teker teker kırıldı. 1020 seviyesinin altında kalınırsa ilk hedef 975 seviyesi. Buradan bir miktar tepki gelebilir ama Ocak ayına kadar piyasalarda dalgalanma sürer. Trend değişiyor. Düzeltme hareketinin ne kadar süreceği gelecek verilere bağlı” dedi.
ABD’DE İŞSİZLİK ZİRVE YAPTI
ABD’DE işsizlik oranı Eylül ayında yüzde 9.8’e çıktı. Çalışma Bakanlığı, geçen ay tarım dışı istihdamın beklentilerin üzerinde 263 bin azaldığını açıkladı. Geçen ay tarım dışı istihdamın 180 bin azalması beklenirken, bu rakam Ağustos ayı için 201 bin olarak revize edildi. Ağustos ayında yüzde 9.7 olan işsizlik oranının, Eylül ayında yüzde 9.8’e çıktığı belirtilen açıklamada, böylece işsiz kalan Amerikalı sayısının 15.1 milyon olduğu ifade edildi. ABD’de resesyonun başladığı Aralık 2007’den bu yana 7.1 milyondan fazla kişi işini kaybetti. ABD’de işsizlik oranının bu yıl yüzde 10’u bulması ve daha da artması bekleniyor.
İŞTE BORSALARDA HAVAYI BOZAN ABD VERİLERİ
Eylül ayı tarımdışı istihdam:
-263.000 (Beklenti: -180.000)
Eylül ayı işsizlik:
Yüzde 9.8 ( Ağustos: Yüzde 9.7)
Ağustos ayı fabrika siparişleri:
Yüzde -0.8 (Beklenti: Yüzde -0.7)
Haftalık işsizlik maaşı başvuruları: 551.000 (Önceki: 534.000)
Eylül ayı Chicago Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI): 46.1 (Beklenti: 52.5)
Eylül ayı özel sektör istihdam verisi:
-254.000 (Beklenti: -200.000)
AvrupaWall StreetChicagoMerkez BankasıNew York