Kahve ve Çay | PROF DR METIN OZATA
Kahve ve çay kafein içeren içeceklerdir. Kahvede çaya oranla 2 kat daha fazla kafein vardır. Bir bardak çayda 50 mg, bir fincan Türk kahvesinde 60 mg, kafein vardır.
Kafein fazla alındığında çarpıntı, tansiyonda yükselme ve uykusuzluk yapar. Günde en fazla 2 fincan kahve içilmelidir. Kahve idrar söktürücü olduğundan kahve içenlerin bol su içmesi gerekir. Espresso kahvenin kafein miktarı daha fazladır ve kolesterol düzeyini artırdığı bilinmelidir. Bir günde 200 mg kafeinden fazlası zararlıdır. O yüzden günde 1-2 çay ve bir fincan kahve içilebilir. Kahvenin fazla içilmesi osteoporoz denen kemik erimesini artırır. Günde 1-2 fincan kahve içilmesi safra ve böbrek taşı oluşumunu önlediği gibi, depresyona iyi gelir ve hafif öfori denilen çakırkeyif bir durum yaratır.
Çay dünyada sudan sonra en fazla içilen içecektir. Çay da kahve gibi böbrek ve safra taşı oluşumunu ve mide kanserini önler.
Gebelerin çok fazla kahve ve çay içmesinin zararlı olduğu, düşük tehlikesi yarattığı ve bebeğin düşük kilolu doğmasına yol açtığı öne sürülmüştür. Bu nedenle gebe kadınlar, kahve ve çay içimini sınırlamalıdır.
Demir eksikliği olan kişilerin de, çayı yemekten hemen sonra içmeleri uygun değildir.
Yeşil ve siyah çay içenlerde kalp hastalığı riskinin azaldığı gösterilmiş, ancak kanseri önlediği kanıtlanamamıştır.
Çay içenlerde kemik mineral yoğunluğu artmış, diş çürükleri ve böbrek taşı daha az görülmüştür.
Çayın sağlığa faydalı etkileri içinde bulunan kateşin isimli flavonoller ile olur. En fazla epigallokateşin gallat (EGCG) isimli kateşin vardır. Bu kateşinler en fazla beyaz ve yeşil çayda bulunur. Çayın sütle karıştırılarak içilmesi bu maddelerin antioksidan etkisinin kaybolmasına yol açar.