2 B ´YE DİKKAT! HOŞ GELDİN MİLLİ EMLAK!
Bu haber 19 Mayıs 2012 - 0:00 'de eklendi ve 1.080 kez görüntülendi.
Muğla’da 2B kapsamına giren 45 bin adet taşınmaz var. Buna kadastrol çalışmaları devam edenleri de eklediğimizde 2B’lik gayrimenkul sayısı 70 binlere çıkacak.
Mirasçıları, hissedarları ve aile fertlerini hesaba kattığımızda bu süreçten olumlu veya olumsuz etkilenecek 300 binin üzerinde kişi var. Bunlar sadece Muğla’nın rakamları. Türkiye’yi artık siz düşünün.
Bu rakamların açılımı şudur. Hiç bir siyasi parti, hele iktidar partisi durduk yerde bu kadar seçmeni karşısına alamaz. 10 yıldır iktidarda kalmayı başarmış, her seçimden galibiyetle çıkmış, hala oy oranı %50’nin üzerinde seyreden AK PARTİ eğer bu riski göze alabiliyorsa, artık bıçak kemiğe dayanmış demektir. Bir başka deyişle AK Parti hükümetinin eseri olmayan, kucağında bulduğu bu sorunu bedeli ne olursa olsun, çözme kararlılığı takdire şayan siyasi bir risktir.
Şimdi geçmiş dönemlerde olduğu gibi yağma Hasan’ın böreği misali devlet malını fırsatçılara peşkeş çeken bir siyasi anlayışın artık olmadığı sevindirici bir durum.
Eğri oturup doğru konuşalım. Evet bir takım mağduriyetler yaşanacak, hesap hataları olacaktır. Bu altın değil ki, gramı gramına tartasın. Bir takım subjektif, göreceli, kişiye ve ihtiyaçlara göre değişen fiyatlar söz konusu olacak.
Vatandaş bu risk ihtimallerini, hakkı olmayan devlet malını işgal ederken hesaba katmalıydı. Demek ki; gün geldi, devran döndü, kapanın eline kar kalmadığı görüldü. Onun için kimse kusura kalmasın herkes işgal ettiği taşınmazın bedelini geçer fiyattan ödesin. Aksini savunmak zaten kul hakkıdır. Yani Muğla’da 70 bin kişiyi memnun edeceğim diye 850 bin kişinin hakkını gasp etmek hangi vicdanla ve adaletle izah edilebilir?
Buraya kadar demem o ki; hükümetin bu kararlılığı doğru ve yerindedir. Mağduriyetlerin yaşanması, yani sıfır hata mümkün değildir amma işi tamamen komisyonların insafına bırakıp, rayiç bedelinin üstünde fiyat tespitleriyle vatandaş ezdirilmemelidir. Nasıl ki, yargıda çapraz sorgu var, burada da çapraz fiyat tespiti yöntemleriyle geçer fiyatlar açıklanmadan önce, sağlaması yapılmalı, test edilmelidir. Mağduriyetleri minimuma indirmek hem AK Parti iktidarının Muğla’daki siyasi başarısı için, hem de 2B’lik vatandaşlar açısından çok önemli bir icraat olacak. Bekleyip göreceğiz.
Gelelim teknik detaylara; yasa çıktı ama henüz tebliğ yayınlanmadı. Bir kısım ayrıntıları tebliğle düzeltme fırsatı hala var. Ayrıca 2B yasası çıkmış bile olsa, eğer istenirse, muhtemel mağduriyetlerin önlenmesi ve hata payını azaltma adına yasada tadilat yoluna gitmek milletvekillerinin vereceği bir öneriyle mümkündür. Burada özellikle AK Parti milletvekillerine büyük görev düşüyor.
Mesela, takdir komisyonun belirlediği “geçer fiyat”a gerekçesi ne olursa olsun vatandaşın itiraz etme veya yargı yoluna gitme hakkı yasayla elinden alınmış görünüyor. Çünkü yasa “ idarece tespit edilen bedeli kabul etmek kaydıyla” müracaat yolunu açıyor.
Burada anayasal ve hukuki bir çelişki yok mudur? Edinme yöntemi ne olursa olsun 2B’lik vatandaş yasayla muhatap alındıysa, koşullu hak sahibi sayılır. Hak sahibinin mağduriyetini giderecek hukuk yolu tıkanmamalıydı.
Evet, anlıyorum, şayet böyle bir kapı aralanırsa Muğla’da 2B’lik 70 bin kişi mahkemeye başvurursa bunun önü alınmaz, yılan hikâyesine döner, 2B sorununu çözmek Türkiye’nin bir 10 yılını daha alır diye düşünmüyor değilim ama yine de belli şartlara bağlı bir hukuk veya itiraz yolunun açık olması daha şık, daha demokratik ve hakkaniyetli olurdu diyorum.
Çünkü fiyat tespitlerinde o kadar su götüren hususlar var ki, anlatmaya bu köşenin boyutu yetmez. Şimdilik sadece birkaç örnekle yetineyim.
Bazı 2B’lik taşınmazlar hala kadostral parsellerde görünmelerine rağmen, yol, su, elektrik, yerleşim birimlerine uzaklık gibi fiyatı doğrudan etkileyen sosyal imkânlardan yoksun olmalarına rağmen, belediyelerin planlarında harita üzerinde imarlı alan olarak işlenmiş. Şimdi takdir komisyonu neye göre karar verecek? Birinci şıkka göre vasıfsız kıraç arazinin birim fiyatı 10 lira ise, belediyenin kâğıt üzerindeki planlarına göre 100 lira. Ayıkla pirincin taşını.
İş bununla da kalmıyor. Ayrıca kadastrol parsellerin henüz terkleri yapılmadığı için, vatandaş belediyenin planlamasında imar görülüyor diye %40 kamuya terk edeceği alanın da bedelini imarlı fiyattan ödemek zorunda kalacak. Bu da bir mağduriyet değil midir?
Muğla siyaseti açısından bu dönem sürprizlerle dolu. Büyükşehir modeline geçişte, ecr-i misillerde ve 2B’lerde tahrik ve dezanformasyon olabilir. AK Parti’nin yereldeki tüm organlarına ve ilgili bakanlığın bürokratlarına çok görev düşüyor.
2B’lik taşınmazların geçer fiyat tespitleri yapılırken kabalama bölgesel tespitler büyük hatalara gebe. Çünkü bırakın bölgesel rayiçleri yan yana iki parselin bile yol cephesine, manzarasına ve alıcının ihtiyaç durumuna göre rant ivmesi değişkendir. Mevcut kriterler her zaman bize geçer fiyatı vermeyebilir. Onun için süreyi biraz daha uzatıp komisyonun taşınmazlar üzerinde bir bir detay çalışması yapmasına fırsat verilmeliydi.
Bir de müracaat esnasında yatırılacak 1.000 TL’den başlayan paralar var. Bunu teminat gibi algılayabiliriz. Vatandaş uhdesindeki taşınmazı almaktan vazgeçerse parası iade edilecek, alırsa borcundan düşülecek. Keşke ödeme kesin satışla birlikte başlatılabilseydi.
Bu yasanın tabii ki güzel yanları da var. Vatandaş taşınmazını tespit edilen geçer fiyattan %30 daha ucuza alacak. Peşin öderse bir %20 daha indirim alacak. Taksitli ödemede faizsiz 4 yıl vade tanınıyor. Bunlar az şeyler değil. Bakanlık daha ne yapsın? Sonuçta bunlar hepimizin ortak malı.
Velhasıl imkânı olan, tüyü bitmemiş yetimin de hakkı olan taşınmazı tespit edilen geçer fiyattan satın alacak. İmkânı olmayan da işgal ettiği devlet malını terk edecek. Ayrıca şimdiye kadarki kullanımlarından dolayı ecr-i misil ödemeyecek.
Zaten başka türlüsü de olmaz. Yoksa 2B macerası bir asır devam eder. Tüm bunları bildiğim halde, talebimin özü şu; doğacak mağduriyetleri ve fiyat tespit hatalarını en aza indirmek için bazı çözümler bulunabilirdi. Bu da siyasetçinin işi. Mesele bundan ibaret.
Aldığım bir güzel haberi de Bodrumlularla paylaşmak istiyorum. Bodrum Milli Emlak Müdürlüğü kurulması Bakanlık onayından çıktı. Sanıyorum yaz sonuna kadar faaliyete geçer. Konusunda uzmanlaşmış daha ehil kadrolarla 2B ve ecr-i misil sorunları umarım bundan sonra yaşanmaz. Milli Emlak Müdürlüğü Bodrum’a hayırlı olsun.