ALTINCI BÖLÜM Son Hükümler Yürürlükten Kaldırılan Hükümler Madde 31
Yürürlük Madde 32
Korozyon ve Mekanik Dayanım Bakımından Topraklayıcı Malzemelerin Tipleri ve Minimum Boyutları
Topraklama İletkenlerinin ve Topraklayıcıların Akım Taşıma Kapasitelerinin Hesaplanması
Madde 31- Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinde 1/12/1979 tarihli ve 16715 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Madde 33- Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı yürütür.
Ekler: Ek-A’dan Ek-Z’ye kadardır.
Tekil değerler (m)
Ortalama değerler (m)
Derin topraklayıcılar için yuvarlak çubuk
Yüzeysel topraklayıcılar için yuvarlak tel
Kurşun 1) kılıflı
Sıvanmış bakır kılıflı
Elektrolitik bakır kaplamalı
*) Örgülü iletkeni oluşturan her bir tel için
1) Beton içine doğrudan gömülenler için uygun değildir
2) Kenarları yuvarlatılmış, soğuk çekme veya kesilmiş şeritler
3) Deneyimlere dayanarak korozyon ve mekanik aşınma tehlikesinin çok az olduğu tespit edilirse olağanüstü koşullarda 16mm2 kullanılabilir.
5 saniye içerisinde kesilebilen hata akımları için topraklama iletkenlerinin ve topraklayıcıların kesiti aşağıdaki formülden hesaplanacaktır.
İletken akımı ( A,etkin değer) ,
Hata akımı süresi (s),
Akım taşıyan kısmın malzemesine bağlı katsayı, çizelge B.1 de başlangıç sıcaklığı 20 o C baz alınarak en çok kullanılan malzemeler için değerler verilmiştir,
Akım taşıyan kısmın 0 oC’deki direncinin sıcaklık katsayısının tersi (Çizelge B1 e bakınız),
Başlangıç sıcaklığı ( oC); değerler IEC 60287-3-1 den alınabilir. Tespit edilmemiş ise1 m derinlikteki toprak sıcaklığı 20 o C olarak kabul edilebilir,
Son sıcaklık. ( oC).
Çizelge-B.1 Malzeme katsayıları
A (s )1/2 /mm2
Havadaki topraklama iletkenleri ve toprakta bulunan topraklayıcılar için yaygın koşullarda 20 o C başlangıç sıcaklığı ve 300 o C’e kadar son sıcaklıklar için kısa devre akım yoğunluğu G(=I/A) Şekil-B.1'den alınabilir.
Daha uzun süreli hata akımları için (Yıldız noktası yalıtılmış veya kompanze edilmiş şebekelerde olduğu gibi) izin verilen kesitler Şekil -B.2' de verilmiştir. 300 o C’ den farklı bir son sıcaklık seçilirse ( Bak Şekil B.2’ deki 1, 3 ve 4 nolu eğriler) akım, Çizelge-B.2’den seçilecek bir katsayı ile hesaplanabilir. Örneğin yalıtılmış iletkenler ve beton içine gömülü iletkenler için daha düşük son sıcaklıklar önerilir.
Çizelge-B.2 300 o C son sıcaklık için verilen sürekli akımın diğer son sıcaklıklara dönüştürülmesi için katsayılar
1,3 ve 4 no’lu eğriler 300 0C, 2 no’lu eğri 150 0C son sıcaklık için geçerlidir.
1) Bakır, çıplak veya galvanizli,
2) Bakır, kalaylı veya kurşun kaplı,
3) Alüminyum, sadece topraklama iletkeni için,
4) Galvanizli çelik.
Şekil-B.1 Hata akımı süresi tF’ ye bağlı olarak topraklama iletkenleri ve topraklayıcılar için kısa devre akım yoğunluğu G
1,2 ve 4 no'lu eğriler 300 0C , 3 no’lu eğri 150 0C son sıcaklık için geçerlidir. Diğer son sıcaklıklara dönüştürme katsayılarını Çizelge-B.2'de verilmiştir.
3) Bakır, kalaylı veya kurşun kaplı,
Şekil-B.2a Dairesel kesitli (A) topraklama iletkenleri için kesite bağlı olarak sürekli akım değerleri ID
1,2 ve 4 nolu eğriler 300 0C, 3 no’lu eğri 150 0C son sıcaklık için geçerlidir. Diğer son sıcaklıklara dönüştürme katsayılarını Çizelge-B.2'de verilmiştir.
4) Galvanizli çelik,
Şekil-B.2b Kesit ile profil çevresi (A x s) çarpımına bağlı olarak dikdörtgen kesitli topraklama iletkenleri için sürekli akım değerleri ID