“Yargılamanın Bir Bütün Olarak Dürüstlüğü”
- Devlet Güvenlik Mahkemesi kararında, başvurucunun emniyet ifadelerini de içeren dava dosyasındaki her bir delilin tanımlandığını,
- Devlet Güvenlik Mahkemesinin başvurucunun mahkumiyetine karar verirken, defaten “tüm dosya içeriği” gerekçesine yer verdiğini,
- Devlet Güvenlik Mahkemesinin, davanın esasına girmeden önce dava dosyasında yer alan delillerin kabul edilebilirliğini değerlendirmediğini,
- “Hak ihlali tespitinin en uygun telafi şeklinin, Sözleşmenin 6. maddesi uyarınca yapılacak yeniden yargılama olduğunu” ortaya koymuş,
- Hak ihlalinin ortadan kaldırılabilmesinin, ancak yargılamanın yenilenmesi usulü ile mümkün olacağını, bu usule başvurulmasının zorunluluğunu bildirmiş ve Anayasa Mahkemesi’nin bireysel başvuru kararlarında olduğu gibi, hak ihlalinin yalnızca yargılamanın yenilenmesi yoluyla ortadan kaldırılabileceği sonucuna varmıştır.
- Anayasa Mahkemesi Birinci Bölümü’nün 09.09.2015 tarihli ve 2013/2541 bireysel başvuru numaralı Burak Çileli kararına konu somut olayda başvurucu; gözaltına alındığı sırada kolluk kuvvetleri tarafından işkenceye uğradığını, soruşturma ve kovuşturma işlemlerinin Devlet Güvenlik Mahkemelerinin (DGM’lerin) faal olduğu dönemde yerine getirildiğini, işkence ve baskıya dayalı ifadelerinin mahkumiyet hükmünde esas alındığını, bu sebeple Anayasa m.36’de düzenlenen “dürüst yargılanma” hakkının ihlal edildiğini iddia etmiştir.
- Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu’nun 27.10.2015 tarihli ve 2013/1138 başvuru numaralı Aligül Alkaya ve Diğerleri kararının 170. paragrafında işaret edildiği üzere; “Diğer başvurucuların mahkumiyetlerinin, esas olarak başvurucu Aligül Alkaya'nın kolluk aşamasında müdafi olmaksızın alınan ifadelerine dayandırıldığı, o ifadeler dikkate alınarak mahkumiyet hükmünün gerekçesinin oluşturulduğu anlaşılmaktadır. Başvurucu Aligül Alkaya'nın kolluk aşamasında müdafii olmaksızın ifadesinin alınması nedeniyle başvurucunun, İHAS m.6/3’ün (c) bendinde özel olarak düzenlenen ve Anayasa'nın 36. maddesi bağlamında güvence altına alınan soruşturma aşamasında avukat yardımından yararlandırılma hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir. Bu durumda başvurucu Aligül Alkaya'nın kolluk aşamasında müdafii olmaksızın alınan ifadeleri, diğer başvuruculara isnat edilen suçlamaların değerlendirilmesinde tek başına kullanılamayacağı gibi, bu ifadelerden yola çıkılarak diğer başvurucular hakkında mahkumiyet kararı verilmesi de hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlali niteliğindedir”.
- Anayasa Mahkemesi Birinci Bölümü’nün 18.11.2015 tarihli ve 2013/2516 sayılı Müslüm Turfan kararında; başvurucu, polisler tarafından düzenlenen "kendisini ve bazı kişileri suçlayıcı ifadeler içeren" tutanakları imzalamak zorunda bırakıldığını, soruşturma evresinden itibaren bu beyanların kendisine ait olmadığını belirtip itiraz ettiğini, ifadede isimleri geçen diğer sanıkların da ifadedeki suçlamaları kabul etmediğini, gerekçeli karar incelendiğinde işkence altında alınan bu beyanlara dayalı olarak tanzim edilmiş tutanakların delil olarak kullanıldığını ileri sürmüştür. Diğer sanıklardan A.T. ve D.E. hakkında daha önce verilen ve kesinleşen mahkumiyet kararı ise, sanık A.T. ve başvurucunun müdafii hazır olmaksızın savunmalarının alındığı ve işkence yasağının ihlal edildiği gerekçeleriyle hak ihlali tespit eden İHAM kararında “yenilenmesi gereken bir yargılama” olarak açıkça ortaya koyulmuştur.
Ihamİnsan Hakları Avrupa SözleşmesHUKUKA AYKIRI DELİLYerel MahkemeAnayasa Mahkemesi