Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi - Hukuk Ne Diyor?
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, “İçtihat Metni” niteliğinde tarihi bir karara imza attı. Adli hataların önüne geçilebilmesinin en önemli ilkelerinden biri olan “in dubio pro reo” (kuşkudan sanık yararlanır) ilkesi olduğuna dikkat çeken Kurul, sanığın bir suçtan cezalandırılmasının temel koşulunun, suçun kuşkuya yer vermeyen bir kesinlikle ispat edilmesine bağlı olduğuna karar verdi.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2015/1146 E. , 2019/206 kararında “şüpheden sanık yararlanır” ilkesi ile ilgili aşağıdaki açıklamalara yer verilmiştir.
“İn Dubio Pro Reo” ‘Şüpheden Sanık Yararlanır’ İlkesi
Maddi gerçeğe ulaşarak adaleti sağlamak, suç işlediği sabit olan faili cezalandırmak, kamu düzeninin bozulmasını önlemek ve bozulan kamu düzenini yeniden kurmak olan ceza muhakemesinin en önemli ve evrensel ilkelerinden birisi de öğreti ve uygulamada; ‘suçsuzluk’ ya da ‘masumiyet karinesi’ olarak adlandırılan kuralın uzantısı olan, Latincede; ‘in dubio pro reo’ olarak ifade edilen ‘şüpheden sanık yararlanır’ ilkesidir.
Bu ilkenin özü, ceza davasında sanığın mahkûmiyetine karar verilebilmesi bakımından göz önünde bulundurulması gereken, herhangi bir soruna ilişkin şüphenin, mutlaka sanık yararına değerlendirilmesidir. Oldukça geniş bir uygulama alanı bulunan bu kural, dava konusu suçun işlenip işlenmediği, işlenmişse sanık tarafından işlenip işlenmediği ve gerçekleştirilme biçimi konusunda şüphe belirmesi hâlinde de geçerlidir. Sanığın bir suçtan cezalandırılmasına karar verilebilmesinin temel şartı, suçun hiçbir şüpheye mahal bırakmayacak bir kesinlikle ispat edilebilmesidir.
Sanık Aleyhine Yorumlama
Gerçekleşme şekli şüpheli veya tam olarak aydınlatılamamış olay ve iddialar sanık aleyhine yorumlanarak mahkûmiyet hükmü kurulamaz. Ceza mahkûmiyeti, toplanan delillerin bir kısmına dayanılıp, diğer bir kısmı göz ardı edilerek ulaşılan kanaate değil kesin ve açık bir ispata dayanmalı ve bu ispat, hiçbir şüphe veya başka türlü oluşa imkân vermeyecek açıklıkta olmalıdır. Yüksek de olsa ihtimale dayanarak sanığın mahkûmiyetine karar vermek, ceza muhakemesinin en önemli amacı olan gerçeğe ulaşmadan hüküm kurmak anlamına gelecektir.
← Vergi İnceleme Sürecinde Mükelleflerin Hak ve Yükümlülükleri
KHK ile İhraç Edilenler Avukat Olabilir →
3,380 total views, 37 views today