Rıdvan Gölcük: "Troya hazinelerini Hitler'den koruduk" - Çanakkale Yorum - Çanakkale Yorum
Kültür-Sanat - 2 Ekim 2019 10:56 A A
Troya Müzesi Müdürü Rıdvan Gölcük, müzenin konferans salanunda düzenlenen programda yaptığı “Görevimiz Tahliye: Müzelerimizi Hitler’den Korumak” isimli sunumda, savaş riskine karşı farklı ülkelerdeki “müzecilikte önleyici koruma” uygulamalarının tarihini anlattı.
“Alman ordularının Bulgaristan’a girmesi sonrası Türkiye’yi rahatlatmaya çalışan Hitler, Alman birliklerinin Türk sınırının yaklaşık 50 kilometre uzağında duracağının teminatını İsmet İnönü’ye vermiştir. Fakat Türkiye’nin tedbiri elden bırakmadan savaşın başından bu yana aldığı önlemlere devam ettiği görülmektedir. Savaşın sınırlarımıza bu kadar yakın seyrettiği anlarda nüfus tahliyesini bile uygulamaya geçiren Türkiye Cumhuriyeti elbette ki başka alanlarda da ciddi önlemler almıştı. Hitler tehdidi altındaki müzeciliğimiz de bu alanlardan biriydi. Hitler Avrupa’yı kırıp geçiriyor ama toprak almanın dışında bir yandan da müzeleri soyuyor. Çünkü yeni kurduğu, hayali olan devleti ve anlayışı bu kültürel mirasın üzerine inşa etmeyi planlıyor. Bu nedenle Avrupa’daki neredeyse tüm büyük müzeleri soygundan geçiriyor. Ve buna karşı hükümetimiz 1 Eylül 1939 tarihinde Müzelerimizdeki eserlerin Niğde’ye tahliye edilmesine karar veriyor.
Her bir eserin nasıl korunması gerektiğinin bu belgelerde ayrıntılarıyla bildirildiğini kaydeden Gölcük, “Yangın bombasının zararını azaltmak için İstanbul Arkeoloji Müzesinin içine kum serilmesi öngörülüyor. ‘Eserlere önce ahşap muhafaza yapın, kumlar eserin üzerine binmesin’ deniyor. Bu hassasiyet müthiş bir örnek. Düşünün ki Hitler’in Trakya’dan girebileceği ve İstanbul’un kaybedilebileceği gibi bir risk var ve siz, nakledemediğiniz eserlerinizi korurken ‘kum torbası ağırlık yapmasın ki eserler zarar görmesin’ diyorsunuz” ifadesini kullandı.
Alınan önlemlerin çok geniş çapta olduğunu hatırlatan Gölcük sözlerine şöyle devam etti:
“Çanakkale’nin müdaafası için Skoda fabrikasına 24/28 lik obüs siparişleri veriliyor. Bu obüslerin montajını yapmak için yabancı uyruklu 5 montörün Çanakkale’de çalışacağına dair belgeye rastladık. Alınan her önlem Hitler ordusunun sınırlarımıza girmesi ihtimali çerçevesinde düşünülmüş önlemler. Örneğin bir başka belgede hayvan sürülerinin Anadolu’ya nakli için Çanakkale’ye 5.000 lira gönderildiğini görüyoruz.”
Konuşmasının sonunda, “Müzelerimizdeki eserlerin olası bir savaştan korunması için mücadele veren İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürü Aziz Ogan, Topkapı Sarayı Müze Müdürü Tahsin Öz, eserlere Niğde’de gözü gibi bakan Hüseyin Arpacıoğlu ve 1 Eylül 1939 tarihli koruma kararını alan herkese çok şey borçluyuz” diyen Gölcük sözlerini şöyle sonlandırdı:
Konferans sonunda katılımcılar, uzmanlar eşliğinde Troya Müzesini gezdi.