Abdurrahman Bin Avf (r.a.) | Tarih Sayfası
Peygamber efendimize peygamberlik emri bildirilmeden bir yıl önce, ticâret için Yemen´e gittiğim zaman, Askelân bin Avâkir-ül-Himyerî´ye misâfir olmuştum. O zât, çok yaşlı idi ve ona her varışımda ona konuk olurdum. O da bana Mekke´den haber sorarak derdi ki:
O´na kitap indirdi
Nihâyet, Resûlullah efendimize peygamberlik bildirilip, İslâm dînini insanlara gizlice tebliğ etmeye başladığı sene idi. Yemen´e yine gidip aynı zâta misâfir olduğumda bana dedi ki:
- Hiç şüphesiz, Allah senin kavminden, kendisinden râzı olduğu, seçtiği bir peygamber gönderdi ve O´na Kitab da indirdi. O, insanları putlara tapmaktan men edecek ve İslâmiyete da´vet edecek. Hakkı buyuracak ve işleyecek, bâtılı da men ve iptâl edecektir. O, Hâşimoğullarındandır. Siz O´nun dayılarısınızdır. Dönüşünü çabuklaştır! Gidip O´na yardımcı ol! Kendisini tasdîk et ve şu beytleri de Ona götür!
- O kimse, Abdullah´ın oğlu Muhammed aleyhisselâmdır. Allahü teâlâ, Onu insanlara peygamber olarak gönderdi. Hemen Ona gidip îmân et!
- Bana tevdî edilmek üzere o kimsenin seninle gönderdiğini getir, ver. Hiç şüphesiz onu bana gönderen Hımyeroğulları mü´minlerinin üstünlerindendir.
- Zaman zaman öyle mü´minler bulunacak ki, onlar beni görmeden bana inanacak ve beni tasdik edeceklerdir. İşte, bunlar, benim gerçek kardeşlerimdir.
Hz. Abdurrahman İslâmiyeti kabûl edince diğer Müslümanlar gibi eziyet ve işkencelere mâruz kaldı. Böylece vatanını terketmek suretiyle hicrete mecbur oldu. Habeşistan´a hicret eden müslümanlarla beraber bu memlekete gitti. Çok geçmeden Peygamber efendimiz Medine-i münevvereye hicretinden sonra Medîne´ye gelerek Resûlullaha katıldı.
Hz. Abdurrahman bütün harplerde bulundu. Bedir´de kahramanlıkları çok oldu. Abdurrahman bin Avf hazretleri, Bedir muhârebesinde şâhit olduğu bir hâdiseyi şöyle anlatır:
- Biz, islâm düşmanı Ebû Cehil´i öldürmeye azmettik. Fakat kendisini tanımıyoruz. Onu bize gösterir misin?
Ebû Cehil´i gören gençler, Ebû Cehil´in askerlerinin çokluğuna bile bakmadan, kılıçlarını çektikleri gibi, üzerine atıldılar.
Ebû Cehil´in askerleri hiç beklemedikleri böyle bir durum karşısında donakaldılar. Onların şaşkınlıkları geçmeden, gençler, Ebû Cehil´i öldürünceye kadar kılıç darbesine tuttular.
Abdurrahman bin Avf hazretleri, Uhud savaşında yirmi yerinden yaralandı. 12 dişi kırıldı. Peygamber efendimiz, Medîne´de kendisini Saîd bin Rebii hazretleri ile kardeş yaptı. Kardeşi, malına ve servetine onu da ortak yapmak istediğinde şöyle dedi:
Birgün buğday, un ve çeşitli zahire yüklü 700 devesi ile Medîne´ye girdiğinde, Hz. ^Aişe, Resûlullah efendimizin;
Tebük harbi dönüşünde, Peygamber efendimiz gecikince, namaz geçmesin diye, Abdurrahman bin Avf hazretleri imâm yapıldı. İkinci rek´atte iken Peygamber efendimiz yetişip kendisine uydu. Namazdan sonra;
- Ben Abdurrahman´ım.
- Biz bu kadar ni´metler içerisindeyiz. Resûlullah vefât etti. Fakat kendisi ve ehli arpa ekmeğinden bile bir defa olsun doyasıya yemedi. Biz bu yediklerimizin şükrünü nasıl yapacağız? Bunun için ağlarım.
Abdurrahman bin Avf, Hicretin 6. senesinde, Resûlullah efendimiz tarafından Kelb kabîlesini İslâma da´vet etmek için Dûmet-ül-Cendel´e gönderilen 700 kişilik orduya, kumandan tâyin edildi. Dûmet-ül-Cendel, Tebük şehrinin yakınında olup, büyük bir panayır ve ticâret merkezi idi.
Resûlullah efendimiz, Abdurrahman bin Avf´ı yanına çağırıp buyurdu ki:
Sabah namazını mescidde kıldıktan sonra, Peygamber efendimiz onun Dûmet-ül-Cendel´e hareket etmesini ve oranın halkını İslâmiyete da´vet etmesini emir buyurdu. Dûmet-ül-Cendel´e gidecek ordu, seher vakti Medîne dışındaki Cürüf denilen mevkîde toplandı. Peygamber efendimiz, Abdurrahman bin Avf´ın geride kaldığını görünce buyurdu ki:
- Ey İbni Avf! Allahü teâlânın adıyla, O´nun yolunda cihâd et ve Allahı inkâr edenlerle çarpış. Zulüm ve taşkınlık yapma. Allahın emri dâiresinde hareket et. Çocukları öldürme. Eğer o belde ahâlisi senin da´vetine icâbet ederlerse, o kabîlenin reîsinin kızıyla evlen.
Abdurrahman bin Avf, emrine verilen 700 kişilik orduyla birlikte hareket ederek, Dûmet-ül-Cendel´e ulaştı. Kelb kabîlesini, tatlı bir üslûbla İslâma da´vet etti. Üç gün orada kaldıktan sonra, Kelb kabîlesinin reîsi Esbağ bin Amr ve kavminin büyük bir kısmı Müslüman olup, Hıristiyanlığı terkettiler. Bir kısmı da Hıristiyan olarak kalıp, cizye vermeye râzı oldular.
Abdurrahman bin Avf, Müslüman olan Esbağ´ın kızı Tümadır ile evlendi. Onunla birlikte Medîne´ye geldi. Tümadır, Abdurrahman bin Avf´ın oğlu Ebû Seleme´nin annesidir. Ebû Seleme ise Medîne´nin yedi büyük fıkıh âlimlerinden biridir.
Hz. Ömer´in halîfeliği zamanında bir ticaret kervanı gelip, gece Medîne´nin dışında kondu. Yorgunluktan hemen uyudular. Halîfe Ömer, şehri dolaşırken bunları gördü. Abdurrahman bin Avf´ın evine gelip dedi ki:
"Benden çok hayırlı olan Mus´ab bin Ümeyr şehîd olduğunda, onu bir kumaş parçası ile kefenledik. Başını örttüğümüz zaman, ayakları açık kalıyor, ayaklarını örttüğümüz zaman başı açık kalıyordu.
Sonra Hz. Hamza şehîd oldu. O da benden çok üstündü. Onu da zor şartlar altında defnettik. Onlar benden çok hayırlı olduğu hâlde, dünyayı bırakıp gittiler. Sonra bize dünya kapısı açıldı. Türlü türlü ni´metlere kavuştuk. Bunların hesâbını nasıl vereceğiz" deyip ağlamaya başladı.
Halîfe Ömer Şam´a gidiyordu. Şam´da tâ´ûn ya´nî vebâ hastalığı olduğu işitildi. Yanında bulunanların ba´zısı, "Şam´a girmiyelim" dedi. Bir kısmı da dedi ki:
- Allahü teâlânın kaderinden, yine O´nun kaderine kaçalım, şehre girmiyelim. Birinizin bir çayırı ile, bir çıplak kayalığı olsa, sürüsünü hangisine gönderirse, Allahü teâlânın takdîri ile göndermiş olur.
Sonra Abdurrahman bin Avf´ı çağırıp sordu:
Halife de, "Elhamdülillah, benim sözüm hadîs-i şerîfe uygun oldu" deyip Şam´a girmediler.
Hz. Ömer vefât ederken halîfeliğe aday olarak gösterdiği 6 kişiden biri de Abdurrahman bin Avf´dır. Hz. Ömer´in defninden sonra, tâyin edilen bu altı sahâbî toplandılar. İlk olarak Abdurrahman bin Avf söz alıp şöyle dedi:
- Ey Cemâ´at! Bu husûsta hepimizin de görüşleri var. Dinleyiniz, öğrenirsiniz, anlarsınız. Muhakkak ki, hedefe isâbet eden ok, isâbet etmeyenden üstündür. Bir yudum yavan fakat soğuk su, hastalığa sebep olan tatlı sudan daha faydalıdır.
Abdurrahman bin Avf´ıın bu teklifi hemen kabûl olunarak Zübeyr Ali´ye, Talhâ Osman´a, Sa´d bin Ebî Vakkâs da Abdurrahman bin Avf´a oylarını verdiler. Arkasından Abdurrahman bin Avf da çekildi ve Hz. Osman ile Hz. Ali kaldılar. Netîcede Hz. Osman´a bîât olundu.
Abdurrahman bin Avf´ı Peygamber efendimiz ve Eshâb-ı kirâmın büyükleri methetmişlerdir. Resûlullah efendimiz onun hakkında buyurdu ki:
‹ Zübeyr Bin Avvam (r.a.) up Ebu Ubeyde Bin Cerrah (r.a.) ›