14 yıl önce - Pzr 09 Nis 2006, 20:11
21 SKODA RTO-Max
Marka SKODA Toplam Kapasite 73
Model RTO-Max Oturma Yeri 31
Alındığı Yıl 1960 Ayakta Durma 42
Hizmet Sonu 1979 Uzunluk 11.35 m.
Hizmet Süresi 19 yıl Motor Gücü 163 BHP.
Alındığı Ülke Çekoslavakya Tipi Solo
Adet 21 Fiyatı . TL.
Filo No Aralığı Çeşitli Kapı Adedi 2
İETT Giriş Sırası 691-711 Ekstra Özellik -
Parti Adedi 1 Belediye Başkanı Refik TULGA
1960 yılında yine Çekoslavakya'dan 21 adet Skoda otobüs alındı. Bu yeni alınanlar ilk gelenlerin daha gelişmiş ve daha yüksek kapasiteli RTO-Max modelleriydi. İETT tarihinde filo içinde ilk defa ardışık numaralar konulmak yerine, daha önceden herhangi bir sebepten ötürü filodan çıkartılmış olan eski Skoda otobüslerin boş kalan sıra numaralarının yerine kodlandılar. Genellikle 400 ve 500'lü filo numaraları aldılar.
Ortada ve arkada bulunan kapılarıyla eski Skodalar'a benzeseler de, birçok yönden farklılıklar göze çarpmaktaydı. Tavandaki geniş havalandırma pencereleri, şoför camının bitimindeki enli pencere çubukları, öndeki motor ızgarasının farklı görünümü, aracın genel görünümündeki daha modern çizgiler gibi... Trenle İstanbul'a getirilen Skoda RTO-Max'ların motorları diğer Skodalar gibi önde olup, şoför mahallinin yanında çıkıntı yapmaktaydılar (Kaynak: Onur ORHON). Önceleri Şişli Garajı'na bağlandılar. Ağırlıkla, Merkez ve Batı yakasına çalışan hatlarda servise verildiler. 1979 yılının Ekim ayına kadar çalışan Skoda RTO-Max'lar, görevlerini bu tarihten itibaren peyderpey gelmeye başlayan İkarus otobüslere terkettiler ve tümüyle hurdaya ayrıldılar.
14 yıl önce - Pzr 09 Nis 2006, 21:52
24 LEYLAND LEVEND-PANTHER
Marka LEYLAND Toplam Kapasite 75
Model Levend-Panther Oturma Yeri 36
Alındığı Yıl 1968-69 Ayakta Durma 39
Hizmet Sonu 1992-93 Uzunluk 11.40 m.
Hizmet Süresi 24 yıl Motor Gücü . BHP.
Alındığı Ülke İngiltere Tipi Solo
Adet 300 Fiyatı 300.000 TL.
Filo No Aralığı 810-1109 Kapı Adedi 2
İETT Giriş Sırası 812-1111 Ekstra Özellik Yarı-otomatk vites
Parti Adedi 2 Belediye Başkanı Fahri ATABEY
1968 yılında Belediye Başkanlığı el değiştirerek AP’li Dr. Fahri Atabey Başkanlığa geldi ve ilk icraat olarak İETT’nin elindeki otobüs filosunun yenilenmesi için büyük bir ihale açılmasına gidildi. Bu ihale kapsamında 300 adet otobüs alınması öngörülmekteydi. Yapılan girişimler neticesinde bir İngiliz firmasından 300 adet Leyland-Levend marka yarı otomatik vitesli otobüs alınmasına karar verildi. Toplam bedelin yarısı faiz ödenmeksizin 25 yıl zarfında ve kalan diğer yarısı da ilk 5 yıl ödemesiz, sonraki 5 yıl %5.5 faizle ödenmesi koşuluyla anlaşma sağlandı. İlk parti olan 62 adet Leyland 20 Ekim 1968'de İstanbul'a getirildi ve bunlara; 810-871 arası filo numaraları verildi. 1969 yılında ikinci parti olan 238 Leyland-Levend otobüs daha getirilerek, bunlara da; 872-1109 arası filo numaraları verildi. Böylece Leyland otobüslerinin adedi 300’e tamamlandı. İETT tarihinde Skoda’lardan sonra yapılan 2. büyük toplu alımdı.
Leylandlar İETT İdaresi'nin alçak tabanlı, yarı-otomatik vitesli, perçin harikası otobüsleri olarak, filodaki amiral görevini devraldılar. İstanbul’un her iki yakasında da yoğun olarak servislere verildiler. Kendilerine özgü motor tıkırtıları, dikdörtgenler prizması şeklinde kamufle edilmiş yarı-otomatik vites kutuları, debriyajsız oluşları, çok çabuk hızlanabilmeleri, komple camla kaplı ön ve arka kapılarının açılıp-kapanması sırasındaki orijinal sesleri, arkalarındaki kapalı sahanlıkları, içiçe geçmiş oda görüntüsü veren iç dizaynları, tutacaklarının dahi orijinalliğiyle, otobüsseverlerin ilk günden gönüllerini fetheden Leylandlar, İngiltere caddeleri baz alınarak imal edildiklerinden olsa gerek, İstanbul’a alışmaları bayağı zor oldu. Şehrin tümsekli caddelerinde karşılaştıkları zorlukların altından başarıyla kalkmasını bildiler. Özellikle İETT’nin ring hatlarının değişmez elemanları olarak, bu hatları uzun yıllar sırtlarında taşıdılar. 1979-82 yılları arasındaki darboğazda ve yedek parça yokluğunda 100 kadar Leyland, Şişli Garajı’nda yatmak zorunda kaldı.
1973 yılnda açılan Boğaziçi Köprüsü üzerinden geçen hatları da Büsing-U47D’lerle ortak olarak taşıdılar. 1979-80 yıllarındaki; İkarus, Mercedes ve Magirus otobüs alımlarıyla birlikte, Kadıköy yakasındaki servisleri sona erdirildi ve bu yakadaki Leyland’ların tamamı Avrupa yakasına alındı. Bu yakada Beyoğlu-Beşiktaş-Şişli bölgesinde ve Suriçi ile Londra Asfaltı’nın güneyinde kalan semtlerin merkezle bağlantısını sağlayan hatlarda sefere verildiler.
1980’lerin ortalarından itibaren İstanbul’un Haliç bitimindeki semtlerine de servis vermeye baladılar. 1990’ların başlarına kadar çok az fireyle ulaşan Leyland’lar, yeni alınan İkarus partilerinin hizmete girmesiyle son yıllarını sadece Kuzey-Batı İstanbul’a, yani Alibeyköy-Kâğıthane-Eyüb-Silâhtarağa yönlerine hizmet etmekle tamamladılar. 1992 sonunda ve 1993’ün başında seferdeki son 50 kadar Leyland da hizmetten alınarak, İkitelli Garajı’nın hurda alanına çekilerek yan yatırıldılar. Böylece, İETT tarihinde yaklaşık çeyrek asır süren Leyland hâkimiyeti de sona ermiş oldu.
LEYLAND-LEVEND MODEL İETT OTOBÜSLERİNİN ÇEŞİTLİ FOTOĞRAFLARI
14 yıl önce - Prş 13 Nis 2006, 19:06
25 BÜSSİNG CONSUL-U47D
Marka BÜSSİNG Toplam Kapasite 80
Model CONSUL-U47D Oturma Yeri 50
Alındığı Yıl 1970-73 Ayakta Durma 30
Hizmet Sonu 1991 Uzunluk 10.15 m.
Hizmet Süresi 21 Motor Gücü 100 BHP.
Alındığı Ülke Türkiye Tipi Solo
Adet 178 Fiyatı 460.000 TL.
Filo No Aralığı 1110-1287 Kapı Adedi 2
İETT Giriş Sırası 1112-1289 Ekstra Özellik Kamyon Şasisi
Parti Adedi 4 Belediye Başkanı Fahri ATABEY
1970 yılında bu kez iç piyasadan otobüs teminine gidilerek, yapılan anlaşma gereği 130 adet Büssing marka aracın alınması kararlaştırıldı. Eskiden Maltepe'de Ankara yolunun kenarında, şimdi Adapazarı'nda IVECO lisansı ile üretim yapan OTOYOL Sanayi A.Ş.’de üretildiler.
İlk parti olarak da 15 Büssing Consul-47D (U-7D) model otobüs aynı yıl içinde teslim alındı. Leyland filosunun sona erdiği sayının bir üzeri olan; 1110’dan 1124’e kadar numaralandırıldılar. İşletmenin elindeki otobüs adedi yeterli rakama ulaştığından eski model otobüslerin hızla tasfiyesi programına geçildi. 1971’de ikinci parti 70 Büssing Consul-47D daha teslim alındı. 1125-1194 arası numaralandırıldılar. 1972 yılında üçüncü parti 45 Büssing Consul-47D daha idareye katıldı. 1195-1239 arasında numaralandırıldılar.
30 Ekim 1973 tarihinde Boğaziçi Köprüsü’nün hizmete girmesi, İstanbul’un Avrupa ve Anadolu yakasının belediye otobüs hatları vasıtasıyla entegre edilmesini gündeme getirdi. Bu amaçla her iki yaka arasında çalışmak üzere köprü geçişli 5 adet İETT hattının hizmete konulmasına ve bu hatlarda çalıştırılmak üzere 48 adet daha Büssing otobüs alınmasına karar verildi. 1973 yılının sonlarında iç piyasadan 48 Büssing Consul-47D temin edilerek, plânlandığı gibi köprü hatlarında servislerine başladılar. Bunlara da; 1240-1287 arasında numara verildi.
Büssing-Consul-47’ler o sıralar üretilmekte olan 169-NT çekicilerin şaseleri uzatılıp, Almanya’dan getirtilen Büssing motorları kullanılarak üretilen, kamyondan bozma otobüslerdi. Arka tekerlekten sonra şasi hatalı tasarlandığı için, zamanla arka tarafları çökmüş, Leyland benzeri arka sahanlıklarına koltuklar yerleştirildi. Aktarma organları motor ile doğru dürüst uyuşmadığından düz yolda bile binbir zahmet ile hareket ederlerdi. Sağ yanda ön kapının kenarında, ve arkada sağ alta doğru OTO-YOL etiketleri vardı. Kamyon şasesi üstüne yapıldıkları için ön tekerler karoseriden bir hayli içerideydi. Zaten bir süre sonra karoserileri bir yana meyletmeye başlayarak, denge ve görünümlerinde asimetriler başgösterdi.
Büssing-U47D’ler ön ve arkada kapısı olan, oturma düzeni tamamıyla iki sıralı çift ve düz koltuklar şeklinde dizayn edilmiş, mesafeli basamaklarla binilebilen oldukça yüksek araçlardı. İstanbul’un Avrupa yakasında ve Boğaziçi geçişli hatlarda servislere verildiler. Toplamları 178’e ulaşan Büssinglerin İETT’ye katılmasını takiben, İdare’nin araç parkındaki eski otobüslerden; 204 adedi servis dışı bırakıldı. 1979-80 yılındaki toplu İkarus alımları sonrasında, Büssing-U47D’ler, İstanbul’un sadece Batı yakasında çalışmaya başladılar. Beyoğlu-Şişli-Levend bölgesine olan servisleri sona erdirildi. Tamamı Pazartekke Garajı’na bağlandılar. Ayrıca Boğaziçi geçişli Büssing de hiç kalmadı.
1983-87 yılları arasındaki toplu MAN alımları sonrasında Aralık 1989’da filodaki toplamları; 28’e düşürüldü. 1991’den itibaren alınan yeni İkarus’ların da servislere başlamasıyla; Mayıs 1991 tarihinde son kalan 5 adet Büssing-U47D de filodan çıkartıldı. 5-6 tanesi İETT Tamir otobüsü olarak bir süre daha kullanıldılar.
BÜSSİNG-CONSUL-U47D MODEL İETT OTOBÜSLERİNİN ÇEŞİTLİ FOTOĞRAFLARI
1226 kapı numaralı Büssing-U47D, Aksaray araç üstgeçidini aşarak, Laleli-Bayazıd istikametine doğru yol alıyor. Eminönü son durak... 1129 filo numaralı Büssing-U47D, Yıldıztabya'dan kalkmış, Gaziosmanpaşa'dan geçerek Eminönü'ne doğru yol alırken... 2 adet Büssing-U47D, Eminönü A terminallerinin başında makas arabalarının parkettiği yere çekmişler, sefer saatlerinin gelmesini bekliyorlar... Bir Büssing-U47D, Fatih otobüs başdurağının önünde transit durak yapıyor. Yıl 1970'lerin ortaları... Bir başka Büssing-U47D, yine Aksaray araç üstgeçidinden geçerek Çarşıkapı'ya doğru yol alıyor...
Yıl 1970'ler... Büssing-U47D, Meşrutiyet Caddesi'nden gelerek Galatasaray Meydanı'ndan İstiklâl Caddesi'ne girmiş, Taksim sonduraklarına doğru ilerliyor. Muhtemelen; A, B1, F veya Y hatlarından birinde... Açıklama Açıklama Açıklama Açıklama
14 yıl önce - Pts 17 Nis 2006, 23:55
29 IKARUS-Z80 (İETT'nin İlk Körüklü Otobüsleri)
Marka IKARUS Toplam Kapasite 155
Model 280 Oturma Yeri .
Alındığı Yıl 1979-80 Ayakta Durma .
Hizmet Sonu 1993 Uzunluk 16.50 m.
Hizmet Süresi 13 Motor Gücü . BHP.
Alındığı Ülke Macaristan Tipi Körüklü
Adet 110 Fiyatı . TL.
Filo No Aralığı 1600-1709 Kapı Adedi 3
İETT Giriş Sırası 1457-1566 Ekstra Özellik Körüklü
Parti Adedi 3 Belediye Başkanı Aytekin KOTİL
1970'ler, bilhassa ikinci yarısından itibaren, Türkiye için ekonomik olarak büyük sıkıntıların yaşandığı yıllar olarak tarih sayfalarındaki yerlerini aldılar. Birçok ürün karaborsaya düştü. Kıbrıs Harekâtı'na karşı Türkiye'ye uygulanan boykotlar, ekonomimizi çökme noktasına getirdi. Devletin her kademesinde olduğu gibi, İETT İdaresi de bundan nasibini aldı ve 1973'den itibaren 6 yıl boyunca filosuna bir tek yeni otobüs katamadı. 1974'de filoya dahil olan 10 otobüs de, THY'den devirle alınan araçlardı. Yeni otobüs alınamaması ve eldeki araçların peyderpey eskiyerek hurdaya ayrılmaya başlamaları üzerine, 1978'de İdare'nin araç parkı; 654 otobüs ve 101 troleybüse kadar düştü.
Günden güne erimeye başlayan araç filosunun bir şekilde yenilenmesi amacıyla çalışmalar başlatıldı. Aytekin Kotil'in Belediye Başkanlığı yaptığı dönemde, 1979 yılı Belediye Çalışma Programı çerçevesinde; toplam 245.000.000 lira bedelle 620 adet yeni otobüs alınmasına karar verildi. Ayrıca İzmir Belediyesi'nden de 7'de 1 devirle 60 adet eski otobüsün alınması kararlaştırıldı. Hükümet kredisi içinde; 36.000.000 Dolar'lık döviz tahsisi ile aynı yıl içinde 130 adet İETT otobüsünün temin edilmesine karar verildi.
1979 Nisan'ında İETT'ye Macaristan İkarus firmasından; 390 adet solo ve 160 adet körüklü otobüs alınması kararlaştırıldı. Ancak Bakanlar Kurulu kararıyla, bu araçların 50 Körüklü ve 35 Solo'sunun EGO'ya, 50 adet Solo'sunun da Adana Belediyesi'ne verilmesi kararlaştırıldı (Böylece İETT'ye 110 Körüklü kaldı, 305 adet de Solo İkarus).
8 Ekim 1979 tarihinde İstanbul'a 30 adet Körüklü Otobüs geldi. Bu araçlar İETT'nin sahip olduğu ilk körüklü (mafsallı) araçlardı. İki vagon birbirlerine ortalarından bir körük ve mafsallar yardımıyla raptedilmişti. 155 kişi taşıma kapasiteleri olan bu uzun araçlara İstanbullular'ın ilgisi çok büyük oldu. İlk gelen 30 körüklüye; 1600-1629 arasında kapı numaraları tahsis edilerek, derhal İdare'nin prestij hatlarında servislerine başladılar.
1979 yılı sonu ve 1980 yılı başında, İETT’ye Macaristan’dan alınması plânlanan Körüklü İkarus marka otobüsten 85’i Bakanlar Kurulu kararıyla Ankara EGO işletmesine verildi (Ankara’ya İETT’nin araçlarından bir kısmının aktarılması neticesinde, 1 yıl sonra 1980’de yeni ek bir otobüs ihalesi daha açılarak, İstanbul’un bu eksikliği yeni 80 körüklü İkarus’la giderildi. Sıra No :30).
Yeni alınan körüklü otobüsler uzun oldukları kadar, aynı zamanda İdare’nin toplu alımla sahip olduğu ilk 3 kapılı araçlardılar (Bundan 20 yıl önce alınan 2 adet Mercedes-0317 haricinde). Ön vagonda 2, arka vagonun en arkasında ise 1 kapı mevcuttu. 6 ay içinde 3 kapılı Körüklü İkarus alımı tamamlandı. 110 otobüs filoya dahil edildi. Numaraları; 1600-1709 olarak şekillendi.
Araçlar, prestij hatları haricinde, Boğaziçi Köprüsü geçişli hatlarda da yoğun olarak servise verildiler. Bu derece uzun araç kullanmanın zorlukları birtakım sıkıntıları da beraberinde getirdi. Şoförlerin bu konudaki acemilikleri sona erene kadar oldukça sancılı geçen bu ilk dönemde, sık sık istenmeyen kazalar da yaşandı. Arka körüğün, virajların hızlı alınmaları sırasında bir tarafa savrulması yüzünden, ufak-tefek çarpmalar ve sürtmeler çok sık görüldü.
Körüklü İkarus’ların şoför mahallinde, aracın içine anons yapılabilmesine imkân veren bir de mikrofon monte edilmişti. İlk aylarda, bu mikrofonlarla şoförler yaklaşmakta olan durağı, aracın içindeki hoparlörler kanalıyla yolculara anons ederlerdi. Ayrıca arka vagonun en arka camında da ışıklı bir hat tabelâ koyma yeri bulunmaktaydı.
110 adetlik bu ilk grup İkarus Körüklü otobüs, İETT filosunda 14 yıl boyunca servislere çıktılar. 1992-93 döneminde yine Macaristan’dan alınan otobüsler, bu 110 otobüsün hurdaya ayrılmasına sebep oldular. Hurdaya ayrıldıktan sonra 3 ay kadar sonra içlerinden 20 tanesi yeniden filoya katıldılar ve geçici olarak 2 ay kadar daha çalıştılar. Ardından da tamamıyla servislerden çekildiler.
IKARUS 280 - KÖRÜKLÜ MODEL İETT OTOBÜSLERİNİN ÇEŞİTLİ FOTOĞRAFLARI
İki körüklü İkaruıs, Galata Köprüsü'nünü Eminönü ayaklarının başında karşılaşmışlar... Troleybüslerin henüz faal olduğu 1980'lerin ilk yarısı. Troley telleri daha aktifler... 1707 filo numaralı bir İkarus Körüklü servis sırasında... Üzerine "İGS" reklâmı almış bir körüklü İkarus, Fatih Plântonluğu'nun yanındaki transit durakta yolcu indirip bindiriyor. Muhtemelen; ,  veya  hatlarından birinde... Açıklama Açıklama
13 yıl önce - Cmt 16 Eyl 2006, 19:00
Akın hocam çok güzel bir çalışma eline sağlık..
Ama sanırım güncel modeller henüz eklenmedi (ya da kapsamı bu kadar eklenmeyecek herhalde)
13 yıl önce - Cmt 16 Eyl 2006, 19:02
Bana bu konuda yardım edecek bir-iki eleman çıksa sitede, elimizdeki 250'den fazla eski İETT otobüs resmini ilgili yerlerine serpiştireceğiz ama, vakit yok ve de yardım eden yok
13 yıl önce - Sal 24 Ekm 2006, 14:26
Bence Akın Bey e bana bu nostaljik geziyi yaptırıp çocukluğuma götürdüğü için çok teşekkür ederim.Sağol varol.
13 yıl önce - Prş 26 Ekm 2006, 10:12
Benim çocukluğum Okmeydanı İETT evlerinde geçti İETT'den emekli şöför olan komşumuz Hasan amca çoğu zaman eski otobüsleri anlatırdı daha çok Bussing kullandığını hatta otobüsleri Almanya'dan getiren şöförler arasında kendisinin olduğunu da söylerdi ve günümüz şöförlerine (konuşmalarımız 80 li yılların sonunda olurdu) çok kızardı bizim zamanımızda ani fren yapsak bile şikayet edilirdik derdi.
13 yıl önce - Pzr 05 Ksm 2006, 01:50
Akın bey maaşallah bu ne geniş arşiv böyle , umarım bizleri bu arşiden mahrum etmezsiniz, merakla bekliyoruz.