Kırıkkale gelenek ve görenekleri - Bakimliyiz.Com
30-04-2008, 11:23 #1 (permalink)
Düğünün son günüdür. Bu genellikle Pazar günü sabahta hazırlıklar yapılır. Gelini almaya gelenlere babası kızını teslim eder. Kız eğer varsa bir erkek kardeşinin koluna girmiş olarak evden dışarı çıkar. Oğlan evinden gelenler o anda sevinç gösterileri yaparlar. Düğünün kız evi açısından en dramatik anı bu zamandır. Gelin oğlan evine girerken eline bir parça yağ verilir. Bu yağ gelin eve girerken tavana sürülür. Bu da " Yağ gibi yapışsın kalsın" demektir. Ayrıca gelin oğlan evine gelirken beraberinde kaşık çivi bıçak. gibi şeyleri de getirir. Bu da gelinin "bereketiyle gelmesi " anlamına gelir.
Kırıkkale mutfağı klasik Orta Anadolu mutfağıdır. Şehre gelenler geldiği yerlerin yemeklerini yaparlar. Buna karşın zamanla yöreye özgü yemekler de meydana gelmiştir.Bölge tarım sebzecilik ve hayvancılık ile uğraştığı için yemek çeşitleri de bu yönde gelişmiştir.Kırsal kesimin tamamında ekmek olarak "YUFKA" yapılır. Ayrıca buna bağlı olarak; Bazlama Gözleme Alazlama Kömbe Katmer gibi türler yaygındır.Yemekler için sebze yemeklerinin her çeşidine rastlanır. Fasülye patlıcan patates kabak lahana. gibi sebzelerin kızatma haşlama sulu yemeği ve kavurmaları yapılmaktadır.Et her yemeğe katkı olarak kullanıbildiği gibi kendi başına yemek türleri de oluşturur. Külleme Haşlama kızartma kavurma en yaygınlarıdır.Hayvansal ürünlerden süt ile yoğurt peynir her türlü yemeğe katkı maddesi olarak kullanılabiliyor. Ayrıca; çılbır sütlaç (uyutma). gibi tatlı ve yemeklerde de kullanılmaktadır. Yöremizin diğer yörelerden ayrı özellik arzeden yemeklerden bazıları da şunlardır. Arap Aşı Batallaş çürütme (çılbır) hamun işinde: su böreği mantı. Özellikle bağlardan elde edilen üzümlerden pekmez çalma ekşi ayranlı pekmez yumurta tatlısı gibi tatlılar yapılmaktadır. Ayrıca ; helva höşmerim yine tatlı türlerindendir.
Un Tarhanası : Domates biber tuz yoğurt ile birlikte hamur yoğrulur. İki gün mayalanması beklenir. Daha sonra küçük parçalara ayrılarak kurumaya bırakılır. Kuruduktan sonra elle ufalanır ve kalburdan geçilir.
Yoğurtlu Tarhana: Yarma kaynatılıp soğuduktan sonra yoğurt ilave edilir. Küçük parçalara ayrılarak serilir ve kurutulur. Pişirmeden önce su içine bırakılarak ıslanıp yumuşaması sağlanır. Ezilerek tencereye konur su ilave edilir. Pişinceye kadar karıştırılır. Piştikten sonra yağda kızartılmış nane ilave edilir.
Etli - Mercimekli Bulgur Pilavı : Et ve pilav ayrı pişirilir. Kuyruk yağı eritip içine önceden terbiye edilen etleri bir tencereye konur ve ocağa oturtulur. Suyu çekince ve yağı kalana kadar kavrulur ve sonra kavrulan etin üstü kapatılır. Mercimeği (haşlanmış) suyla 4-5 defa yıkadıktan sonra su dolu bir tencereye koyarak avuç arasında iyece bastırıp ovuşturarak yüzeyde beliren kabukları atılır. Pilavı pişirilecek tencereye tereyağı konularak pembeleşinceye kadar eritilir. Daha önce yıkamış olduğumuz bulgur tencereye konur. Tuzunu ve soğanı ilave ettikten sonra bulgur tane tane oluncaya kadar kavrulur. Daha sonra haşlanmış mercimeği ekleyip bir miktar daha kavurarak sıcak suyunu ilave edip kırmızı biberini ekleyerek pişirmeye bırakılır. Pişen pilav dinlendirilir ve üzerine nane atarak karıştırılır. Sonra geniş bir tabağa pişen pilav dökülür ve yaygın hale getirilir. Kavurma yöntemiyle pişirilmiş olan kuşbaşı et pilavın üzerine yayılır. Soğan maydanoz sumak karışımı olan söğüşü kenarlarına dizilir. Biber turşusu ve salatalık turşusu etlerin üzerine serpiştirilir. Sıcak olarak servis yapılır.
Yeşil Mercimek Çorbası : Mercimekle yarma karıştırılarak suda kaynatılır üzerine yağda kavrulmuş un ilave edilir.
Ekmek Aşı (Guymak) : Yufka ekmeği ufalanarak yağda kavrulur. İçine su ile birlikte salça sızgıt ve biber ilave edilerek hazırlanır.
Madımak : Toplanan madımaklar bulgur salça ve etle birlikte pişirilir. Üzerine tereyağı eritilerek sarımsaklı yoğurt ile birlikte dökülerek hazırlanır.
Su Böreği : Unun içine yumurta kırılır su ile yoğrularak yufka şeklinde açılır. Açılan yufkalar su içinde haşlanır. Haşlanmış yufkalar tepsiye dizilerek üzerine taze yağ dökülür. Peynirle maydanoz karışımı serpilerek pişmeye bırakılır.
Mantı : Yufka halinde açılan hamun küçük kareler halinde kesilir. Bu kareler içine biber soğan kıyma maydanoz karışım konulmak suretiyle suda pişirilir.
Sarığı Burma : Un yağda kavrulur hazırlanmış yufkalar üzerine serpilir. Yufkalar üzerine serpilir. Yufkalar rulo şeklinde dürülür ve tepsiye dizilir. İki saç arasında kızartılır. Küçük parçalar halinde kesilip üzerine kaynatılmış şerbet ilave edilerek hazır hale getirilir.
Çalma : Çöğen denilen bitkinin kökü kaynatılarak çıkarılır.Bu su hazırlanmış pekmeze ilave edilir. Karıştırılarak katılaşması beklenir. Çalma'nın siyahı ve beyazı vardır.
Kırıkkale insanının giyim kuşamı gelenekselliğini yörelere göre kısmen sürdürmektedir.
Ayakta papuç işlemeli yün örgülü çorap üç etek çembere başta yemeni ve üstünde de fes veya başlık dikkati çeker. Bazı yörelerimizde üç eteğin yerini çok renkli şalvar almaktadır.
Kimi yörelerimizde de renkli poşu oyalı yazma sırmalı dolamalar önü altın sırmalı kofiler çene ve boyun bağları baştan iki yana sallıntılı kırmızı yeşil mavi ziliflik kadın başına güzellik veren süslerdir. Sırtta bürümcük işlik üstüne şetarı yelek giyilir. Bele ibrişim ya da şal kuşak da süslü giyimi tamamlayan ögelerdir. Varlıklı olanlar bellerine gümüş şavatlı kabartma tokalı kemer takarlar. Genellikle ipek alaca önlük ya da üç etek giyilir. Ayaklarda tiftikten örülmüş çorap tongurdaklı kundura ya da altı yumuşak papuçlar vardır.
Kinot pantalon sivri burun ayakkabı yelek yakasız işlik (gömlek) ve ceket giyilir. Ne var ki gerek kadın ve gerek erkeklere özgü ve geleneksel giysiler her geçen gün kaybolmakta ve yerini çağımızın getirdiği çağdaş ve daha basit giysiler almaktadır.
Kırıkkale halk oyunları yönünden komşu Ankara Kırşehir Çorum illeriyle benzerlik gösterir. Halaylar kaşıklı oyunlar yaygındır. Zeybek bilinmez. Karakeçili ilçesinde halay olarak ; Köprüden Geçti Gelin Oy Pambığım Pambığım (Bugün Ayın Işığı) Üç Ayak Yeldirme Kaşıklı Oyun olarak da Konyalı Gel Gel Süpürgesi Goruhdan Ay Doğar Bedir Allap meşhurdur. (ÖZÇELİK 1995; 186-191 yılmaz 1996; 239-240). Ateş etrafında geceleri oynanan Sinsin bu ilde de yaygındır. Cirit ve Tura oyunları da davul-zurna eşliğinde oynanır.
Kırıkkale yöresinin hakim oyunu halaydır. Halay çekilirken halay türküsü değişik türlerde olabilir. Bir halayın başından sonuna kadar tamamlanması süreye bağlı değildir. Bir saat bile sürdüğü olur. Düğün şenlik gibi günlerde çekilir. Bu halaylar kadınlarca da zılgıt ile süslenerek ayrı bir ahenk kazanır.
Halay davul-zurna eşliğinde ağırlama ikileme üçleme şeklinde üç aşamada çekilmektedir. Keskin yöresi halayları daha çok ayak ve bel hareketlerine dayanır. Ağır fakat gösterişlidir. Yahşihan Karakeçili ve Delice halaylarında ise Keskin yöresine göre bazı farklılıklar gözükür. Bu nedenle yörede Keskin halayı daha yaygındır.
Köy meydanında bir ateş yakılır ateşin etrafını köy halkı sarar. Delikanlılar kendi aralarında gruplar oluşturur bu ateşin üzerinden atlarlar. Her defasında ateşin yüksekliği artırılır. Oyuncuların ateşin yüksekliğinden cesaretleri kırılıncaya kadar oyun devam eder.
Sinsin oyunu tehlikeli tehlikeli olduğu kadar da cesaret geliştirici bir oyundur.
Geleneksel bir Türk oyunudur. Bölgemizde bahar yaz mevsimlerinde ve düğünlerde oynanırdı. Yetiştirilen iyi cins atlar iki gruba ayrılır. Oyuncular ellerine bir metre uzunluğunda onar adet cirit alıp atlara binerler. Gruplar arasındaki mesafe 50 m. kadardır.
Gruplar karşı karşıya gelerek eşleşirler. Oyunculardan herhangi birisi rakibi üzerine at koşturup uygun bir mesafeden ciritini atar. Rakip oyuncu kendisine atılan bu ciritten atın sağına veya soluna eğilmek suretiyle sakınır. Cirit rakibe değmiş ise oyuncu oyundan çıkar eğer değmemiş ise ciriti atıp kaçan oyuncuyu cirit atılan oyuncu atı ile takip ederek ciritini fırlatır eğer değerse oyuncu çıkar eğer değmemiş ise yerlerine geçerler sıra diğer oyunculara gelir. Böylelikle oyunda tek kişi kalıncaya veya gruplardan birisi tüm oyuncularını kaybedinceye kadar oyun devam eder. Galip gelenler köy halkı tarafından ödüllendirilir.
Semah Hasandede Haydar Sultan Koçubaba ve Hamzalı kasabalarında yaygındır. Bağlama ve keman çalgılarıyla nefesler deyişler demeler söylenir semah dönülür.
Kırıkkale Osmanlı arşiv belgelerinde "Kırık Kal'a" olarak geçmekte olup yöreye 16. yüzyıldan itibaren Oğuzlar -Türkmen boyları iskan edilmiştir. Kırıkkale Kırık köyü arazileri üzerine kurulmuştur.Kırıkkale adını tarihi kayıtlardan almakta olup halk arasında rivayet edilen "Kırık" ile "Kale" adını irleşmesinden oluştuğu; bunun da Kaletepe'den kaynaklandığı fikri doğru değildir.Kırık köyü köy statüsünü kaybetmiş olup bugün Kırık köyü Mahallesi adıyla varlığını sürdürmektedir.
21-04-2012, 03:39 #2 (permalink)
benim bir performans ödevim var bunlar bana az geliyor şunlar gibi(mani türkü efsane masal ninni bilmece vb.)biraz daha ayrıntılı olsa daha iyi olur
28-12-2014, 01:37 #3 (permalink)
Ödevin için kolay gelsin arkadaşım
09-04-2016, 01:38 #4 (permalink)
çok yararlı oldu teşekür ederim
09-04-2016, 01:39 #5 (permalink)
14-02-2017, 07:54 #6 (permalink)
Kardeşimin ödevi var
kirikkale gelenek gorenekleri
« Şanlıurfa gelenek ve görenekleri | - »
Kırıkkale gelenek ve görenekleri konusu, GEZELİM, GÖRELİM, ÖĞRENELİM / Örf ve Adetlerimiz forumunda tartışılıyor.
Konu etiketleri: kırıkkale gelenek ve görenekleri, kırıkkalenin gelenek ve görenekleri, kırıkkale örf ve adetleri, ankara gelenek ve görenekleri, kırıkkalenin örf ve adetleri, kırıkkale nin gelenek ve görenekleri, kırıkkale yöresine ait yemekler, kırıkkale yemekleri, kırıkkalenin gelenekleri ve görenekleri, kırıkkale gelenek görenekleri, kırıkkaleye özgü yemekler, kırıkkalenin gelenek görenekleri, kırıkkale yöresel yemekleri, kırıkkalenin gelenekleri, kırıkkalenin düğünleri,