Pandora - Toplumlar Nasıl Anımsar - Paul Connerton - Kitap - ISBN 9789755391755
Türkçe | 170 Sayfa | 13 x 19.5 cm.
Belleği, bireysel olmaktan çok kültürel bir yetenek olarak ele alan bu kitap, yazıya ve kaydetmeye dayalı olmayan pratiklerin, gelenekler içinde nasıl kuşaktan kuşağa aktarıldığını irdeliyor. Kültürel bir beceri olarak bellek (“toplumsal bellek”) üzerine yapılan çalışmaların çoğu, yaşananların kayda geçirilmiş biçimiyle aktarılması üzerinde durur. Connerton ise bu kitabında bedene uyarlanmış, yani bedenle bütünleştirilmiş diye nitelediği pratikler üzerinde yoğunlaşıyor ve geçmişin imgelerinin ve anımsanan bilgisinin, törensel uygulamalar kanalıyla aktarılıp sürdürüldüğünü, dolayısıyla uygulayımsal belleğin bedensel olduğunu ileri sürüyor. Ona göre, bedensel toplumsal bellek, toplumsal belleğin temelini oluşturmasına karşın, bugüne kadar genellikle ihmal edilmiştir. Yahudi yortuları, Hıristiyan törenleri, Şiilerin Muharrem yas törenlerini örnek gösterdiği “anma törenleri” olgusuna değinen Connerton, ayrıca törenlerin geleneksel toplumların tekelinde olmadığını da gösteriyor. Örnek olarak görkemli Nazi törenlerini ve ardından kapitalist burjuva toplumlarında icat edilen çağdaş törenleri anlatıyor.1789’daki Bastille baskınının, 1871’de Fransa’ya karşı Prusya zaferinin yıllar sonra neden ulusal şenlik günlerine dönüştürüldüğünü açıklıyor Connerton; ayrıca İsrail’in İ.Ö. 66’da Romalılara karşı (unutulmuş) Masada ayaklanmasını, Şahlık İranı’nın (yabancı kaynaklardan bulup çıkararak) zamanımızdan 2500 yıl önce Kyros’un Pers devletini kuruşunu yirminci yüzyılda anma törenleriyle kutlamaya başlamalarıyla birlikte bu konuda Doğu’nun Avrupa uluslarından hiç de geri kalmadıklarını ortaya koyuyor.
Connerton, her türlü geleneği silindir gibi ezip geçen modernite koşullarında yerden mantar gibi biten çağdaş anma törenleri arasındaki paradoksa dikkat çektikten sonra, bu törenlerin işlevlerini açıklıyor. Bu çalışma toplumsal, siyasal ve antropolojik görüşlerle de desteklenen özgün bir bellek araştırması olarak her düzeyden okurun ilgisini çekecektir.