Yan Projeler’in Gücü Adına (Side Projects) | 2kere2beseder
2kere2beseder	Entrepreneur, Girişimcilik, Girişimcilik, Liderlik, İş Dünyası, Startupside project, startup, yan proje
Geleneksel pazarlama yöntemleri özgirişimlerin (startups) ihtiyacını kısmi olarak karşılıyor. Böyle olunca yan proje modelleri geometrik büyüme adına önemli çözümler sunuyor.
Yan proje esasında çoğu zaman sizin hiç önemsemediğiniz, bir tarafta öksüz yetim duran kendi projeniz olabiliyor. Bazen de bu başkası için oluşturmuş olduğunuz bir prototip oluyor. Ne olursa olsun yan projeler sizin ana projenizi uçuran ve sizin tanınmanıza yardımcı olan önemli dinamikler barındırıyor.
Montreal, Canada’da Mikael Cho tarafından 2012’de kurulan Crew.co startup şirketini kendi yan projesi kurtardı. Crew.co tasarımcılarla yazılımcıları buluşturan bir site olmasına rağmen tanınırlılığı yoktu. $19 lık basit bir Tumblr temasıyla Unsplash‘ı kuran ekip sayfayı HackerNews‘te paylaşır. YCombinator‘a ait olan Hacker News tasarımcı yazılımcı kurucu vs. bütün startup dünyasının haber paylaştığı bir platform olarak ün yapmıştır. Unsplash tam 3 saat içinde 50,000 ziyaretçiye ulaşınca kendi Crew.co siteleri de böylelikle tanınmış oluyor. Crew.co’da bir yıl içinde ulaşamadıkları ziyaretçiye 3 saatte ulaşınca ve bunu kendi bloglarından paylaşınca yan projeler startup dünyasının ilgisini çekmeye başlıyor.
Medium.com’da blog yazarlığı yapan Ali Mese’nin kurduğu Producthunt.com aslında bir yan projeydi. “The 1,000 Upvote Club” sloganından anlaşıldığı üzere ürünlerin oylanmasını kolaylaştıran sade bir platformdur. Siz bir ürünü merak ettiğinizde burada ne kadar oy aldığını görerek kalitesi hakkında bir tahminde bulunabilirsiniz.
TheMuse.com ‘un kurucusu Kathryn Minshew aslında ekibiyle birlikte yan proje olarak kariyer danışmanlık blogları yazıyordu. İş aramak için hemen site oluşturmak yerine neden bir iş bulmaları gerektiği konusunda kafa yoruyorlardı. Böyle olunca bloglardan tanınırlıkları arttı. Şu an halen kariyerle ilgili güzel blog yazılarıyla yollarına devam ediyorlar.
3 milyondan fazla kullanıcısı bulunan Buffer.com da yan proje olarak başlayanlardan. Sosyal medya içeriğinizin zamanlı yayınlanmasını yönetebildiğiniz site önemli bir ihtiyacı karşılıyor. Aynen bunun gibi Launch This Year, How Much to Make an App, Moodboard ve daha nice startuplar yan proje (side project) olarak başladı.
Peki Bu Güç Nereden Geliyor?
Hemen hemen hepsi hiç kod yazmadan Tumblr, WordPress veya başka araçları kullanarak kısa zamanda kullanıcıyla buluşturdular. Son derece sade ve hedefi net olduğu için tutarlılık gösterdiler. Bağlı bulundukları ana startuplar için can simidi oldular.
Unsplash 10 gün içinde en iyi 10 fotoğrafı sundu, Buffer.com içerik zamanlamasıyla (content scheduling) kullanıcıların çok temel ihtiyacını karşıladı. Producthunt kaliteli ürünleri basit bir oylamayla sade tasarım olarak listeledi.
Yan projeler bir iki sayfalık projeler oluyor. Proje çerçevesi tasarım ve kodlama olarak çok dar tutuluyor. Başında bir en fazla iki kişi bulunuyor. O kadar ki bazen unutuluyor veya önemsenmiyor bile. Aslında dikkatinizi çektiyse farkına varmadan MVP (Minimum Viable Product) modelini uyguluyorlar. En sade prototip ürünü kullanıcılara sunup erken geri dönüşüm alıyorlar. Sürpriz bir şeyler çıkarsa yollarına devam ediyorlar.
Yani nereden güç aldığı belli değil mi ancak bu gücün nedeni MVP değil. MVP sadece bu işin nasıl yapıldığı ama asıl nedeni değil. Asıl güç yan projelerin değer (value) yaratmasında yatıyor. İnsanlar değer yaratılan platformları da seviyorlar. Oradan istifade edince kendileri de değer yaratmaya yöneliyorlar.
The Muse şirketi belki de direkt olarak iş bulma sitesiyle yola çıksaydı başarılı olamayabilirdi. Bunun yerine insanlar neden iş değiştirmeliler, neden ve nasıl iş bulmalılar, iş ararken nelere dikkat etmeliler gibi sorunları çözerek değer yaratmayı tercih ettiler. Daha sonra iş bulma sitesine dönüşünce üstüne görsellik inovasyonu ekleyerek daha da büyüdüler.
Unsplash 10 gün içinde en güzel 10 fotoğrafları bekleyen kullanıcılar edindi. Fotoğrafların en güzelini 10 gün de olsa beklemeye değer gördüler. Yüksek çözünürlükteki fotoğraflar değerle birlikte her zaman insanların ilgisini görmüştür.
Türkiye’deki Eksisozluk te en tipik örneklerden. Yan proje olarak başlayıp hiç beklenmedik şekilde en iyi yazarların farklı üsluplarla gündemi veya türlü türlü konuları tartıştıkları çok farklı bir ortam. Yazarlarından daha çok okuyucuları var çünkü insanlar hiç bir şey yazmasa bile oraya gidip yorumları okumayı seviyorlar. Wikipedia gibi örnekler de değer yaratmak adına ilginçtir. Para kazanmasa bile dünyanın en dinamik kütüphanesini barındırıyor.
Google çalışanlarına %20 lik vaktini kendi yan projelerine ayırmalarına izin veriyor. Bunun için ciddi bir teşvik var. Google’daki amcalar bu uygulamayı çok önceden başlattıklarına göre yan projelerin önemini herkesten önce anladıklarını söyleyebiliriz. Ancak Google+ (Google Plus) Facebook ile rekabeti değer yaratmaya üstün gördükleri için başarısız oldular. Google amca hem değer oluşturmanın hem de oluşturamamanın sembolü oldu biz girişimciler için.
Değer yarattığınızda gerçekten sadece o alanla ilgili kullanıcılara ulaşırsınız. Bir nevi değer kulübü diyebileceğimiz örgütlenmeyi siz zamanla büyüterek oluşturduğunuz değerin size geri dönmesine şahit olabilirsiniz.
Yan Projeler Sevilmez
Aslına bakarsanız yan projeler çok sevilmez. Özellikle fikir dışarıdan başkası tarafından geldiyse hiç önem verilmez ve bir köşede tutulur. Genelde girişimci kendi fikrinin peşinden delice koştuğu için kompleks ve büyük projeler yapmaya çalışır. Tasarıma önem verir, kurucu ortak arar, konferanslara katılır ve zamanını kendi bildiği yolda harcar.
Yan proje ise nefsine ağır gelir. Kendisi nefsinin hoşuna gittiği şeyi yaparak ciddi zaman kaybeder. Kendi ana projesine olan duygusal bağlılığı onun önünde bir perdeye dönüşür. Yan projeler ise hemen hemen çok az kod gerektirdiği için ve tasarım olarak ta çok kötü olduğu için hiç ama hiç sevilmez. Özellikle değer yaratmak mı dediniz asla…!!!
Bir girişimciyle karşılaştığınızda ona projesini sorun ve size projesini nasıl anlattığına iyi bakın. Değerler üzerinden anlatıyorsa 10 puan verin.
Yalnız biz de size yan projenizi sevin demiyoruz, bu zaten mümkün değil. Ama diyoruz ki siz siz olun yan projeleri kesinlikle küçümsemeyin ve değerli projeleri tercih edin çünkü güçlü olmak için önce değer yaratın.
← Özgirişim’de Doğru Strateji Üretebilmek
Game of Thrones’da Liderlik →