Atıl Durumda Bulunan ve Ekonomik Olmayan Çatlak Blok Mermerlerinin Tamiri İçin Sürece Ar-Ge Projesi İle Başlamalı
Ana Sayfa » Ar-Ge » Atıl Durumda Bulunan ve Ekonomik Olmayan Çatlak Blok Mermerlerinin Tamiri İçin Sürece Ar-Ge Projesi İle Başlamalı
Tarih : 01 Ağustos 2014 - 8:27
ATIL DURUMDA BULUNAN VE EKONOMİK OLMAYAN ÇATLAK
BLOK MERMERLERİNİN TAMİRİ İÇİN SÜRECE AR-GE PROJESİ İLE BAŞLAMALI
Basından elde ettiğimiz bilgilere göre ,İstanbul Maden İhracatçıları Birliği Başkanı sayın Ali Kahyaoğlu mermer ocağı işleten firmaların blok mermer ihracatı yanında işlenmiş mermer ihracatı yapmaları gerektiğini ifade ederek, özellikle madenlerde atıl durumda bulunan ve ekonomik olmayan çatlak blok mermeleri tamiri için Bilecik Osmaneli Organize Sanayi bölgesinde 5 milyon dolarlık yatırımla bir hastane kuracaklarını,bu yolla her ay ekonomiye 1 milyon dolarlık katma değer yaratılacağını ifade etmiştir.
Biz de Başkanın bu görüşüne katılıyoruz.Ancak bizim öngördüğümüz yöntem,böyle bir hastane işine yatırım ile değil ar-ge ve yenilik projeleri ile başlamak yönündedir.Bu konuda mermer atıklarından plaka üretimine yönelik Yatağan’da bir firmanınTÜBİTAK ar-ge projesine danışmanlığını yapıyoruz,proje onaylandı ve şu anda böyle bir pilot tesisin yapımı devam ediyor.Firma sahibinden aldığımz bilgilere göre,ürün için patent/faydalı model başvurusunda bulunulduğu,proje bitince KOSGEB’in endüstriyel uygulama programına başvurarak,ticarileşme için gerekli olacak bazı makine alımı ve yeni personel istihdamı için 500.000 TL’lik desteğe başvuracaklarını,daha sonra Sanayi Bakanlığının seri üretime yönelik makine,otomasyon,teçhizat alımı için % 50 hibeli teknolojik ürünler yatırım destek programına başvuracaklarını belirtmiştir. Ayrıca 2015 Ocak ayından itibaren uygulanacak protototipi ar-ge projesi ile tamamlanmış ve patenti/faydalı modeli alınmış ürünün seri üretimi sonucu satışında KDV’siz teslim ile koruma süreci boyunca geçici vergi ve kurumlar vergisi ödemelerinde % 50 indirim için ilgili teşvik proramına başvuracağını ifade etmiştir.
Bize göre sayın Başkanın ifade ettiği madenlerde atıl durumdaki çatlak blok mermerleri için de ar-ge projesi verilerek,belirttiğimiz desteklerden yararlanılması yönündedir.
MERMER ATIKLARINDAN PLAKA ÜRETİMİ İÇİN YAPTIĞIMIZ PROJE NEDENİYLE ELDE ETTİĞİMİZ BAZI BİLGİLER
Yurdumuzun zengin doğal kaynakları arasında yer alan mermer sektöründe Araştırma ve Yenilik faaliyetleri kapsamında neler yapabiliriz sorusuna cevap aramak için yerinde inceleme yapmak üzere 2014 Mart’ın son haftasında Mühendis arkadaşlarımızla birlikte Muğla/Yatağan’a gittik. Mermer ocaklarını ve mermer işleme tesislerini gezdik, birçok firma yetkilisi ile görüşmede bulunduk.
Mermer doğal olarak yer altından çıkartılmakta ve işlenerek gerek yurt içi gerek yurt dışına satışı yapılmaktadır. Ülkemiz dünya mermer rezervlerinin yaklaşık % 45’ine sahiptir.
2012 yılı rakamları ile Dünya mermer ihracatı 1.390.850.000 USD olup, Türkiye ihracatı ise 649.991.000 USD’dir (Kaynak: İstanbul Sanayi Odası Haziran-2013 raporu. Hazırlayan Özge Sarıçay (osaricay@iso.org.tr)
2012 rakamları ile dünya ihracatının %47’si Türkiye tarafından yapılmaktadır.
Buna karşı ihracat birim ton fiyatı 175USD iken, Dünya ihracatının %12,4’ünü karşılayan İtalya’nın birim ton ihracat fiyatı 351USD, %10’nu karşılayan İspanya 438 USD
Yine 2012 rakamları ile, Türkiye 3.726.000 ton ihracat yapmışken, İtalya 495.000 ton, İspanya 247.000 ton ihracat yapmıştır.
Yukarıdaki açıklamalardan anlaşılacağı üzere, Türkiye doğal mermer kaynaklarını işleyerek katma değerli üretim haline getirmekte zorlanmaktadır. Gözlemlediğimiz kadarıyla Türkiye; Çin, Hindistan, İtalya vb. ülkelere mermer blokları ihraç edip, yurtdışından işlenmiş mermer ithal etmektedir. Mermer malzemesini işleme teknolojisinde ülkemiz belli düzeyde çekirdek yetkinliklere ulaşmasına rağmen, makine ve ekipman alanında büyük oranda yurt dışına bağımlı durumdadır. Başka bir deyişle, teknoloji ediniminde; Ar-Ge – işbirliği – satın alma seçeneklerinden ağırlıklı olarak satın alma alternatifinin kullanılarak, öz sermayelerinin sonuna geldikleri gözlenmiştir.
Mermerin işlenmesi esnasında Türkiye’de ciddi anlamda mermer atıkları oluşmaktadır. Mermer doğası gereği tarım alanlarına yakın yerlerde çıkmakta ve yine yakın yerlerde işlenerek ihracat yapılmaktadır. Bir örnek vermek gerekirse, sadece Yatağan bölgesinde mevcut 200 mermer fabrikasının günlük 400 ton mermer atığı oluşmaktadır. Bu atık fabrikanın stok sahasını doldurmaktadır. Daha sonra bertaraf edilmesi için belediyenin belirlediği sahalara ücret karşılığında taşınmaktadır. Taşıma esnasında kamyonların aşırı yükünden dolayı çevreye, trafiğe, yola olumsuz etkileri olmaktadır. Yatağan bölgesi aynı zamanda zeytin bölgesidir. Etrafta bulunan bazı mermer imalatçıları söz konusu atıkları kontrolsüz olarak boş/tarım arazilerine dökerek zarar vermektedir.
Mermerin kesilmesi, işlenmesi ve şekillendirilmesi esnasında oluşan atıklar çevreye ve özellikle tarım alanlarına ciddi anlamda zararlar vermektedir.
Mermer ocaklarına yakın yerlerine kurulan imalat atölyelerindeki, mermer imalatında oluşan atıklar çevreye rastgele atılmakta hatta su kaynaklarını da ciddi anlamda tehdit etmektedir.
Mermeri daha fazla işleyerek katma değerini arttırmak yanında, mermer atıklarını değerlendirip ekonomik değer haline getirilmesi ve çevreye olan zararlarını en aza indirmek için ulusal ve uluslararası Ar-Ge ve Yenilik Destek Programları büyük önem taşımaktadır. Aşağıda Mermer sektörünün ihtiyaçları göz önüne alınarak gereksinim duydukları teknoloji edinimi için Ar-Ge ile İşbirliği seçenekleri dikkate alınarak hibeli fon kaynakları için öneriler sunulmaktadır.
1.Mevcut mermer işleyicisi firmalarından bazıları ürün yeniliği ve bunun uygulanması için gerekli olan makine ve ekipman konusunda da belli bir teknolojik yetkinliğe ulaştıklarından bu firmalara TÜBİTAK’ın 1507 ve 1501 Ar-Ge ve Yenilik programlarına başvurmalarını önerdik. Ayrıca KOSGEB’in Ar-Ge ve yenilik destek programına da müracaat etmelerini belirttik. Bu programlarla proje bütçesinin % 40-75’i oranında hibe desteği sağlamaları yanında, 5746 sayılı Ar-Ge Teşvik Yasası’yla da SGK işveren, çalışanların gelir vergisi stopaj desteği ile %100 Ar-Ge indirimi ile Gelir ve Kurumlar Vergisi matrahından düşme gibi mali teşvikler sağlanmaktadır.
2.Mermer malzemesi işleyicisi arasında bazı firmaların ürün yeniliği konusunda çekirdek teknolojik yetkinliğe sahip olmalarına karşın makine ve ekipman tasarımı konusunda alt yapılarının olmaması nedeniyle yerli makine imalatçıları ile yine TÜBİTAK’ın 1507 ve 1501 destek programları kapsamında ortak proje vermelerini önerdik. Yabancı makine imalatçısı ile ortak proje konusunda ise TÜBİTAK’ın 1509 destek programı ile EUREKA projeleri uygun bulunmaktadır.
3.Bölgedeki KOBİ’ler TÜBİTAK ya da KOSGEB’den Ar-Ge ve Yenilik projesini tamamladıktan seri üretime geçiş için gereksinim duyacakları standart makine ve donanım ve yeni personel istihdamı için KOSGEB’in Endüstriyel Uygulama programına başvurarak geri ödemesiz/ödemeli 500.000 TL kaynak sağlayabilmektedirler.
4.Bölgedeki firmalar arasında özellikle büyük ölçekli firmaların Ar-Ge ve Yenilik projesi ile prototip imalatını gerçekleştirdikleri ürünlerin seri üretimine geçişi için gerekli olan yerli ve ithal makine ve ekipman ihtiyaçlarını karşılamak için Ekonomi Bakanlığı’na başvurarak 5. Bölge desteği sağlayan yatırım teşvik belgesi almak uygun olmaktadır. Ya da Sanayi Bakanlığının Teknolojik Ürünler yatırımı destek programına başvurarak seri üretim için gerekli olan makine ve ekipmanı % 50’ye varan oranda hibe ile fonlayabilecektir.
5.Mermer malzemesi işleyicilerinin Ar-Ge projeleri kapsamında geliştirdikleri ürün yeniliği için patent ve faydalı model belgesi başvurusunda bulunarak, 2015 Ocak başında yürürlüğe girecek uygulama ile koruma süresi boyunca bu ürüne ait yurt içine KDV’siz mal satışı ile gelir ve kurumlar vergisi ödemelerinde % 50 indirim imkânına kavuşmaktadır.
6.Mermerlerin işlenmesi sırasında fire ve mermer tozu oluşmaktadır. Firelerden özel pres ve kumlama makineleri ile kaplama malzemesi imali yanında mermer tozlarından sanayi hammaddesi elde edilmesine yönelik pilot uygulama programları için TÜBİTAK ve Avrupa Birliği’nin H2020 Araştırma ve Yenilik Çerçeve programına hem firma düzeyinde hem de Mermerciler Derneği olarak başvurmak yurdumuza büyük fayda sağlayacaktır.
Yurdumuzun birçok problemi yanında bizce ekonomik konulara bundan sonra daha fazla ağırlık vermeliyiz. Üretim ve ihracat yaparsak, ancak diğer problemlerimizi çözebiliriz. Yukarıdaki Mermer Sektörü için ortaya koyduğumuz hibe ve teşviklerin portföy bileşimini bir dominant tasarım olarak değerlendirebiliriz. Bu ana tasarımının kıyaslamalı olarak yurdumuzun sahip olduğu birçok doğal kaynaklarda uygulamaya geçirerek, katma değeri daha yüksek ürünler üreterek daha çok döviz geliri elde edebiliriz.
Bir önceki yazımız olan AR-GE PROJELERİNDE ULUSLARARASI BAŞARIMIZ İYİ DEĞİL başlıklı makalemizde ar-ge, ar-ge projelerinde başarı ve ymm raporu hakkında bilgiler verilmektedir.
Etiketler : ar-ge, ar-ge projesi, Ekonomik, maden ihracatçıları