COVID-19 İŞ HAYATINA DÖNÜŞ VE RİSKE DAYALI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURALLARI - Doga HSE
Tüm kurum/kuruluşların çalışma düzenlemelerini yeniden yapılandırmalarına kılavuz niteliğinde olup, Covid-19 pandemi sürecini başarı ile yöneten Türkiye Cumhuriyeti Covid-19 Bilim Kurulu önerileri ile birlikte, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) , Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), dünyanın en köklü Sağlık ve Güvenlik Örgütü British Safety Council’ın yayınları dikkate alınarak hazırlanmıştır. Dünya Sağlık Örgütü, Sivil toplum kuruluşları, hükümetler tarafından yayınlanan yeni yönergeler ve Doğa HSE ekibi tarafından yapılan çalışmalar sonrası periyodik olarak güncellenecektir.
Covid-19 salgınının kontrol altına alınmaya başlandığı ancak kontrolün hiçbir zaman elden bırakılmaması gereken ve ‘Yeni Normal’ olarak adlandırdığımız bir döneme geçiş yapmış durumdayız. Bu doğrultuda sektörlerin dinamik çalışma koşullarına ÇALIŞAN ve TOPLUM sağlığını önceliklendirerek geçiş yapması ve hazırlıklı olması önem arz etmektedir.Uzaktan çalışma veya Evde çalışma gibi kişisel temastan tamamen korunmanın dışında mutlak koruma sağlayabilecek tek bir önlem yoktur. Bu kılavuz kurum/kuruluşlara, çalışanlara ve topluma “Yeni Normal” düzende belirli kontrol önlemleri sunar.
Bu kılavuz, COVID-19’dan kaynaklanan enfeksiyon riskinin İş Sağlığı ve Güvenliği ve diğer ilgili yasal gereklilikler doğrultusunda uygulanmasına yönelik hazırlanmıştır. Öncelikle belirtmek gerekir ki sürdürülebilir bir Covid-19 korunma sistemi kurmak ve kontrol altında tutabilmek, doğru bir İSG yönetim sistemi gerektirir.
Bu bölüm, Covid-19’un işyerinde veya rutin iş faaliyetleri sırasında bulaşma riskine karşı koruyucu kontrol oluşturmak, uygulamak ve sürdürmek için bir iş sağlığı ve güvenliği yönetim sisteminin minimum beklentilerini ve bileşenlerini ana hatlarıyla açıklamaktadır.
Belirtilen kontrol önlemleri, çalışanların faaliyetlerinden kaynaklanan potansiyel risklerinin değerlendirilmesine dayanarak seçilmeli ve uygun şekilde uygulanmalıdır. Uygun ve yeterli bir risk değerlendirmesi şunları dikkate almalıdır:
COVID-19’u virüs taşıyan herhangi birinden virüs bulaşabilir. Hastalık, kişiden kişiye, öksürük ve nefes alış-verişinde yayılan küçük damlacıklardan veya ağızdan yayılabilir. Bu damlacıklar kişinin etrafındaki nesnelere ve yüzeylere düşer. Diğer insanlar daha sonra bu nesnelere veya yüzeylere dokunarak virüse maruz kalırlar.
Çalışma Alanı Kurulumu/Yerleşimi
Çalışanların İşyerine Ulaşım Koşulları
Çalışma Saatleri (Vardiyalar)
Çalışanların Uyum Sağlaması
Calışanların Davranış ve Refahına Etkisi
Yasal, Sektör Bazlı veya Dünya Sağlık Örgütü Rehberleri
Covid-19’un bir çalışma ortamında temas edilen ekipmanlardan, eşyalardan, kapı kolları, iş istasyonları, telefonlar gibi işyerinin genel kullanım alanlarındaki temas ile birlikte kişiden kişiye bulaşma riski yüksektir. Müşteriler, İşyeri Ziyaretçileri, Yükleniciler ile gerçekleşen etkileşim ile, doğrudan veya dolaylı iki yönlü bir risk oluşur. Bu, işyerinin açılması için hazırlanacak risk değerlendirmesinin, bu tür potansiyel bulaşma kanallarını dikkate alması gerektiği anlamına gelir.
Temelde bir risk değerlendirmesi şunları içermelidir;
Çalışma alanlarında insanların direk temas ve yakın temas edebileceği yerler neresidir? Dokunabileceği kirlenmiş yüzeyler, ekipmanlar, malzemeler nerededir?
Yayılıma fırsat verebilecek hangi aktiviteler gerçekleştirilmektedir?
Bu kapsamda kurum/kuruluşlar iş akışlarını yeniden analiz etmeli, çalışanların etkileşim kurabileceği veya bir araya gelebileceği yerler, yüksek bulaşma riskinin olabileceği temas noktaları, yeniden tanımlanmalıdır.
Kontrol Önlemlerinin Planlanması
Risk değerlendirmesi, Covid-19 Hazırlık ve Eylem Planı veya alternatif olarak, işyerini yeniden açmak için bir dizi aşamalı plandan oluşmalı ve en az iki taraflı düşünülmelidir.
Bölüm 1: Yeniden açılacak veya faaliyetleri genişletilecek işyerlerinde alınması gereken aksiyonlar ve evden çalışmaya devam edecek çalışanların detaylarını içermelidir.
Bölüm 2: İşyerinde çalışan sayıları arttığı ofislerin yeniden açılma durumlarında uygulanacak kontrol önlemlerini ele almalıdır.Her önlemin, çalışanlarınıza bulaşmasını (ve bulaştırmasını) önlemeye ve her kontrolün işyeriniz, iş faaliyetleri ve çalışanlarınızın desteği ile birlikte ne kadar etkili olacağına dikkat etmek gerekir.
Uygulanan kontrol önlemleri, çalışma faaliyeti yoluyla enfeksiyonu önlemek için en etkili araçlara dayanmalıdır.
İşyerine Hazırlık ve Eylem Planı kayıt altına alınmalı, dokümante edilmeli ve tüm çalışanlara ve çalışan temsilcilerine sunulmalıdır.
Kontrol önlemlerinin belirlenmesi ve dokümante edilmesi aşamasında çalışanlara ve çalışan temsilcilerine danışılmalı ve onların da katılımları ile hazırlanmalıdır.
Çalışanların işyerinde bulunduğu sırada alınması gereken önlemlerin uygulama aşamaları plan içerisinde yer almalıdır.
İnsanların işyerlerine ulaşımı planlamaya dahil edilmelidir.
Covid-19 Hazırlık ve Eylem Planı aşağıdaki fiziksel ve idari önlemleri içermelidir:
İşyerinde insanların giriş, çıkış, acil durumlarda kaçış gibi işleyişin akış yönü belirlenmelidir.
Giriş kontrol alanları gibi noktalar için kısıtlamalar yeniden gözden geçirilmelidir.
Faaliyetler sırasında kimlerin özel önlemlere uyması gerektiğinin belirlenmesi gerekir.
Çalışanlar, ziyaretçiler, tedarikçilere yeni uygulamalar hakkında öncesinde bilgi verilmelidir.
Rolleri Belirleyin Ve Sorumlulara Atayın
İşletmenizdeki ilgili personele belirli roller tahsis edilmelidir ve kontrol önlemlerinin etkinliğinin geliştirilmesi, iletilmesi, uygulanması, izlenmesi ve gözden geçirilmesi için sorumluluk verilmelidir. Büyük organizasyonlarda bir hazırlık ve eylem ekibi oluşturmak daha koordineli bir yaklaşım sağlamaya yardımcı olacaktır. İşe geri dönüşü planlamak ve hazırlamak için yeterli zaman tanınmalıdır. Birçok kurum/kuruluş, işe yeniden başlamadan önce üç veya dört haftalık ileri planlama, hazırlık, test ve iletişimin gerekli olduğunu belirtmiştir. Bu hazırlıkları yönlendirmek ve denetlemek ve uygulama için yeterli kaynakları ve desteği sağlamak kurum içinde üst yönetimin rolü olmalıdır.
Üst düzey yöneticiler ve birim amirleri, çalışanların endişelerinin yeterli şekilde ele alındığından emin olmalı, belirlenen önlemlerin etkinliğini gözden geçirmelidir.
Plan üzerinde belirlenen her bir alan, yasal gerekliliklerin izlenmesi ve etkin yönetilmesi için takımlar oluşturulmalı ve kişiler sorumlulukları ile birlikte atanmalıdır.
Çalışma alanlarında Covid-19 durumuna özel danışmanlar/sorumlular atanmalıdır.
Kontrollerin Uygulanması ve Bakımı
Sürdürülebilir iş modelleri ve şirketler için kontrol önlemlerinin uygulanabilir ve verimli olması önem arz eder. Bulaş riskini kontrol etmek, birçok işyerinde geleneksel çalışma yöntemlerinde yenilikçi ve önemli değişiklikler gerektirebilir. Bu tür değişikliklerin Covid-19’dan önce var olmayan uygulamaların çalışanlar tarafından tamamen asimile edilmesi ve kabul edilmesi için zamana ihtiyaç duyulacaktır. Çalışanların ve/veya temsilcilerinin kontrol tedbirlerinin geliştirilmesi ve uygulanmasında istişaresi ve katılımı, işyerinde kabulü ve uyumu bu süreci etkileyecektir.
Dikkate aIınması gereken önemIi hususlar:
Risk analizlerinin, sistem kurulumlarının iş yeri faaliyetleri başlatılmadan önce tamamlanması önemlidir.
Belirlenen kontrol önlemleri, uygulandıkları yer veya faaliyetler dokümante edilmelidir.
Mevcut İSG planları ve risk değerlendirmeleri, Covid-19 için kabul edilen yeni önlemleri yansıtacak ve işyerinde acil durum düzenlemelerini içerecek şekilde güncellenmelidir.
Bilgi paylaşımı, seçilen önlemlerin ve altında yatan mantığın anlaşılması, çalışanlara, ziyaretçilere ve diğer paydaşlara uygunluk, sürdürülebilirlik ve en önemlisi yeniden güven sağlanmasında çok önemli olacaktır.
Hazırlık ve Eylem Planı geliştirildikten sonra, iletişimi doğru yönetebilmek adına çalışanların ve paydaşların ihtiyaç duyacağı kilit mesajlar önem arz etmedir. Bunları etkili bir şekilde iletmek için gerekli yöntem ve malzemeler hazırlanmalıdır.
Girişlerde, çıkışlarda ve işyerinde posterler, tabelalar, ekran koruyucu sistemleri ve televizyon sunumları aracılığıyla görsel bilgi sağlamak, bu önlemlerin neden önemli olduğunu ve nedenlerini pekiştirmek için önemli olacaktır.
Dikkate alınması gereken önemli konular şunlardır:
Çalışanlara kontrol önlemleri hakkında bilgilendirme yapılmalıdır.
Kontrol önlemleri ile ilgili tabela, poster gibi görsel çalışmalar iş yerlerine asılmalıdır.
Çalışanlar iş başı yapmadan veya vardiya değiştirmeden önce kontrol önlemleri hakkında eğitimleri verilmelidir. Bu eğitimler mümkünse uzaktan eğitim veya online eğitim olarak yapılmalıdır.
Çalışanlara ve yüklenicilere kontrol önlemlerin amacını açıklayan ve bu önlemlere ilişkin görüşleri var ise değerlendirmelerini almayı sağlayan sunumlar, bilgilendirmeler sıklıkla yapılmalıdır.
İletişim Planı’nın en az iki bölümden oluşması gerekir:
İlk bölüm, insanların işe dönmeden önce veya işyerinizi ziyaret etmeden önce hazırlık yapmalarına yardımcı olmak için ihtiyaç duyacakları bilgileri sağlamalıdır. Müşterilerinizi ziyaret ederek hizmet sağlayan çalışanlarınızın alması gereken önlemler konusunda ziyaret öncesi müşterilerinizi bilgilendirmelisiniz.
İkinci bölüm, insanların sağlık ve güvenlikleri için yapılan düzenlemeleri anlamalarını ve kabul etmelerini sağlamak olan “günlük” operasyonları kapsamalıdır.
Çalışanlar geri döndüklerinde hem kişisel sağlıkları ve güvenlikleri hem diğer çalışanların güvenliği konusunda kontrollü endişe duymalıdır. Çalışanların (ve diğerlerinin) belirlenmiş olan kontrol önlemleri ve bunların nasıl uygulanacağı konusunda net bilgiye sahip olmaları gerekmektedir. Oluşabilecek endişelere karşı açık ve kişiye özel düzenlemeler oluşturulmalı ve etkin şekilde iletişimi yapılmalıdır.
Deneyimler, en iyi tasarlanmış iş sağlığı ve güvenliği kontrollerinin bile zaman içinde körleştiğini ve sürekli iyileştirmenin gerekliliğinin önemini göstermektedir.
Hazırlanan kontrol önlemlerin izlenmesi, takip edilmesi, bu kontrol önlemlerinin varsa zayıf alanlarının tespit edilmesinde ve verimliliğinin gözden geçirilmesinde çok önemli olup, gerektiğinde ek önlemler alınması açısından gereklidir. Bunun için:
Kontrol önlemlerinin uygulanması en az günlük izlenmelidir.
Belirlenen önlemlerin uygulanmaması veya kötüye kullanılması kaydedilmeli ve önlemlerin hala etkin ve sürdürülebilir olduğu takip edilmelidir.
Kontrol Önlemlerini Gözden Geçirme Ve Revize Etme
Takip ettiğiniz kontrol önlemlerinin bulgularını kullanarak, etkili olup olmadıklarını gözden geçirin ve gerekli koruma seviyesini sağlayın. Kontrol önlemlerini sürekli iyileştirmek için çalışanlardan ve diğerlerinden gelen geri bildirimleri dikkate alın.
Sürekli iyileştirme faktörleri:
İşyeri izlemesinden elde edilen sonuçlar, kontrol önlemlerinin yerinde gözden geçirilmesi ve revize edilmesi için kullanılmalıdır.
Hükümet tavsiyeleri ve pandemi uzman tavsiyeleri yeni düzenlemeler ve/veya düzenlemelerde hafifletmeler açısından sürekli izlenmelidir.
Çalışanlardan ve paydaşlardan geri bildirimler düzenlemelerde değişikliklerin gerekli olup olmadığını belirlemek için alınmalıdır.
Operasyonel faaliyetlerde bir değişiklik olduğunda Risk Analizi ile Hazırlık ve Eylem Planı gözden geçirilmelidir.
KONTROL ÖNLEMLERİ – BULAŞ RİSKİNİ EN AZA İNDİRME
Bu doküman, enfeksiyonun yayılma riskini mümkün olduğu ölçüde kontrol etmek için bir işyerinde (veya iş faaliyetlerinde) uygulanabilecek bir dizi kontrol önlemi sunar.
Sistematik bir risk değerlendirmesi uygun kontrol seçeneklerinin seçiminde rehberlik sağlamalıdır. Bir iş yerinin farklı faaliyetleri ya da farklı vardiyaları/çalışma saatleri için kontrol önlemleri değişebilir.
Pandemi ile mücadele kapsamında uygulanabilecek evrensel bir çözüm ya da kesin bir kurallar kümesi yoktur. Bununla birlikte, koruma önlemlerin her biri veya koruma önlemler grubu, olabilecek en iyi ve en uygun uygulama örneklerini desteklemelidir.
Kontrol önlemleri aşağıdakilere dayalı bir kontrol ilkesi hiyerarşisine dayanmaktadır:
Riski mümkün olduğunca ortadan kaldırın.
Potansiyel maruziyeti kontrol edin.
Kontaminasyon seviyesini azaltın.
Maruz kalma süresini azaltın.
Daha spesifik olarak etki düzeyinin sırasına göre:
Doğrudan kişisel temastan kaçınma
Sağlık gözetimi (destek sağlanması dahil) ve semptomları olan kişilerin (veya semptomları olan aynı hane halkı üyelerinin) hariç tutulması
Sosyal mesafe (en az 1,5m)
KKD ve fiziksel bariyerler (koruyucu ekranlar)
İşyeri temizlik önlemleri
Kontrol önlemlerinin etkinliği, Covid-19’a potansiyel maruziyeti azaltmak için her önlem tarafından sağlanan nispi koruma düzeyine dayanmaktadır.
Her kontrol önlemi mümkün olduğunca benimsenmeli ve uygulanabilecek en etkili önlemlere en yüksek öncelik verilmelidir.
Her kontrol önlemi, kontrolleri benimsemesi veya gereksinimlerine uyması gereken personel için danışmanlık, bilgi ve eğitim ile desteklenmelidir. İnsanlar kontrol önlemlerine neden ihtiyaç duyulduğunu, kendilerinin ve diğerlerinin virüsten korunmasına nasıl yardımcı olacağını anlarlarsa tedbirlere bağlı kalmaya daha istekli ve açık olurlar.
Doğrudan Kişisel Temastan Kaçının
Covid-19 virüsü doğrudan insandan insana havadaki damlacıklardan (öksürme veya hapşırma yoluyla) bulaşır, ekshale edilir ve/veya dolaylı olarak virüslerin yüzeylere, nesnelere veya malzemelere (fomitler) bulaşması sonrası, ellerimiz ile bu yüzeylere dokunduğumuzda, eller ile ağız, burun ve gözlerden virüsün vücudumuza girmesine sebep olur.
Bulaşı kontrol etmenin tek ve en etkili yolu, insanların başkalarıyla doğrudan temastan veya potansiyel olarak kontamine olmuş yüzeylerle temastan kaçınmalarına dayanır. Tüm karantina uygulamaları bu esasa dayanmaktadır.
İşyerlerinde bu ilke uygulanmaya devam etmeli ama öncesinde ev veya uzaktan çalışma mümkün olduğunca teşvik edilmelidir. İşlerini yapmak için işyerine girmek zorunda olan kritik çalışanlar tanımlanmalı, diğerleri ise olabildiğince uzaktan çalışmaya devam etmelidir.
Özellikle karantina kısıtlamalarının gevşetildiği işe dönüşlerin başladığı erken dönem ve insanların çalışma koşullarının ve kontrollerinin değişmeye başladığı uyum aşamaları bu durumu kapsayacaktır.
Çalışırken diğer çalışanlarla veya halkla veya potansiyel olarak kontamine olmuş yüzeylerle ve nesnelerle doğrudan kişisel temas halinde olmamak.
İş yeri sebebi ile bulaşı önlemenin tek yol budur.
Evde veya başkalarından uzak çalışmalarda,
Telefon görüşmelerinde ve görüntülü konferanslarda
Sadece gerekli çalışanlar, gerektiği zaman periyodunda işyerinde bulunacaktır.
Sağlık koşulları elverişli olmayan, hamile kadınlar ve 70 yaş üstü gibi kolay etkilenebilecek çalışanlar için evden yapılacak çalışmalarda
Nerede Ve Ne Zaman Uygulanmalıdır?
Mümkün olan her yerde ve her zaman
Birden fazla teması azaltmak için çalışma alanlarında.
Evden veya işyerinden uzaktan çalışma imkanı ve fırsatına sahip herhangi bir çalışan veya yüklenici
Riskli Çalışan Grubu:
Altta yatan sağlık sorunları olan çalışanlar
İş yeri koşullarına bağlı olarak belli yaş üstü çalışanlar
En etkili ve istenen kontrol önlemi olmasına rağmen, sürdürülebilirliği en zor olandır. Ancak, uzaktan çalışma, bu kılavuzda belirtilen diğer önlemlerin yanı sıra yeni çalışma modellerine dahil edilebilir.
Farklı gruplar için uzaktan çalışma dahil olmak üzere işyerinde alternatif çalışma saatleri potansiyel maruziyeti diğer sağlık ve güvenlik tehlikelerine (örneğin gürültü) maruz kalmayı kontrol etmeye benzer şekilde azaltacaktır.
Bununla birlikte, Covid-19’da görünür olmadığı veya kolayca tespit edilemediği daha geniş kontrol önlemleri gereklidir.
Sağlık Kontrolü ve Gözetimi
Covid-19 ile enfekte olabilecek veya enfekte olmuş bir kişiyle yakın kişisel temasta bulunan kişileri tanımlamak ve daha sonra enfeksiyondan temizlenene kadar bir süre işten izole etmek önemli bir kontrol önlemidir.
Covid-19 virüsünü taşıyan insanlar herhangi bir belirti göstermeden enfeksiyon bulaştırabilir ve aslında hiçbir zaman belirti göstermeyebilir.
Bu dokümandaki diğer kontrol önlemlerinde olduğu gibi bu önlem de işyerindeki diğer kontrollerle birlikte kullanılabilir. İşe dönmeden önce yaşları veya altta yatan sağlık koşulları nedeniyle ciddi hastalık riski yüksek çalışanların belirlenmesi de tavsiye edilir.
Esasen, çalışanların (yaşam alanlarını paylaşan aynı hanehalkında yaşayanlar da dahil olmak üzere) kendi beyanlarıyla işyerine ait gizli sağlık değerlendirmelerinin ön-dönüşü dikkate alınmalıdır. Bu, çalışan tarafından tamamlanan ve işe dönmeden önce işverene gönderilen basit bir sağlık beyanı ifadesi olabilir.
• Son 14 gün içinde Covid-19 semptomları göstermemiş,
Aynı süre içinde virüs için pozitif test edilmemiş olmamalıdır.
Hane halkının da son 14 gün içinde Covid-19 için pozitif test edilmemesi ve semptom göstermiş olmaması gerekir.
Tercihen bu, evrak işlerini önlemek için elektronik olarak veya telefonla sözlü olarak yapılmalıdır. Bu, çalışanın tıbbi muayenesini gerektirmez. Bu yaklaşımı desteklemek için kullanılabilecek mevcut ve hızla gelişen “Uygulamalar” vardır.
Çoğu durumda, yüksek riskli mesleklerdeki temel çalışanlar dışında, basit bir sağlık bildirimi yeterli olabilir. İyi geliştirilmiş testlerde bile, yanlış sonuçların (pozitif veya negatif) çıkma şansı vardır, bu nedenle testlerde bile dikkatli olunmalıdır.
Kişisel sağlık bilgileri ile uğraşırken çalışanların kişisel gizliliği korunmalıdır.
İnsanlar işyerine döndükten sonra sağlık beyanları rutin olarak tekrarlanmalıdır (örneğin sağlık beyanının haftalık olarak tekrarlanması). Hazırlık ve Eylem Planı, aşağıdaki durumlarda işyeri yeniden açıldığında çalışanların işvereni bilgilendirmesi için açık talimatlar içermelidir:
Kişi veya hane halkının bir üyesi, belirtiler gösterir veya,
Kişi veya hane halkı testlerinin bir üyesi Covid-19 için pozitifse,
Bir çalışan veya ziyaretçi işteyken Covid-19 semptomları gösterirse aşağıdaki önlemler önerilir:
Konuyu derhal rapor etmeli ve daha sonra bu kişiyi izole etmek için adımlar atılmalıdır.
Semptomları gösteren kişi/kişiler, bir sağlık merkezine gitmek yerine durumunu iş yerinden bildirmelidir.
Bir yerde kalmalılar ve dönüş beklemelidirler.
Müdahale, uygun KKD kullanımı ile eğitilmiş personel (örneğin ilk yardım görevlileri) tarafından yapılmalıdır.
Etkilenen kişiye bir yüz maskesi takmalı veya takılmalıdır.
Daha sonra gözetim altında tıbbi müdahale personeli dışında başka insanlarla temas etmeyecekleri güvenli bir yolla ya işyerinde belirlenmiş bir yere veya hastaneye götürülmeleri gerekir.
En son kimler ile temasa geçtikleri ve o günkü çalışma süreleri boyunca işyerinde nerede olduklarını belirlenmelidir.
Kişinin yakın zamanda temasa geçtiği kişilere bilgi verilmelidir.
Eğer kilit çalışanlarsa ve güvenilir bir antijen testi mevcutsa, test edilmeleri tavsiye edilir.
Çalışma alanı, uygun KKD’ler bulunan özel personel tarafından iyice temizlenmeli ve dezenfekte edilmelidir.
Etkilenen kişinin yakın zamanda temasta olduğu tüm yüzeyler ve eşyalar da temizlenmelidir.
İşyerine giriş öncesi uzaktan ateş ölçümü yapılması yararlı bir önlem olabilir.
Bununla birlikte, bu sağlık izleme biçiminin yürütülmesi zaman aldığı ve şüphesiz işyerlerine giriş zamanını geciktireceği birçok dezavantajı vardır. Kontroller ayrıca eğitimli personel tarafından yapılmalıdır, sonuçların doğruluğu değişken olabilir. Kontrol, semptomları olan herkesi tespit etmeyebilir (yüksek ateş birçok semptomdan sadece biridir) veya Covid-19 dışında bir şeyin işareti olabilir.
İzlemenin bir diğer önemli yönü, endişe, depresyon veya stres yaşayan çalışanlar için uygun desteğin mevcut olmasını sağlamaktır. Çalışan yardım programları, psikoloji eğitimli ilk yardım görevlileri ve dış destek hizmetleri ile ilgili bilgiler çalışanlara uygun şekilde iletilmelidir.
• Mümkünse testler yaparak enfekte olabilecek kişileri tespit edin.
Enfekte ve potansiyel olarak enfekte olmuş kişileri işyerinden uzak tutun.
Semptomları olan veya enfekte olduğu bilinen bir kişinin son çalışan temaslarını izleyin.
Enfekte olmuş çalışanların hızlı tespiti ve çalışanlar ve yakın çevresi ile izolasyonu bulaşma riskini azaltır.
Semptomu olan çalışanların kendilerinin bildirmesi
İşyerinin semptomu olan kişileri izlemeleri
Çalışanların hane halkındaki semptomların ve teyit edilen vakaların raporlanması.
İşyerini ziyaret eden veya çalışılan yüklenicilerin (örneğin teslimat) belirtileri bildirilmesi.
Belirtileri veya doğrulanmış bir enfeksiyonu olan çalışanların çalışmalarına ara verme
Teyit edilmiş bir vakayla veya semptom gösteren bir kişiyle aynı haneyi paylaşan çalışanların karantinaya alınması.
Bildirilmeyen işe gelmemeleri takip etmek.
Covid-19 güncel semptomları takip etmek
İş yerinde veya işe gitmeden hemen önce semptomlar ortaya çıkması
İşe başlamadan önce veya farklı hastalıklardan iyileşmeyi takiben sağlıklı olduğunun belge ile raporlanması
Sağlık bildirimlerinin periyodik tekrarları
İşyerinde çalışan yükleniciler.
Yarı zamanlı veya tam zamanlı tüm çalışanlar
Tesise gelen tüm paydaşlar
Covid-19 ve solunumla ilgili diğer semptomları gösteren kendine rapor veren ve kendisini izole eden çalışanlara müsamaha gösterilmelidir, bu yüzden sağlık raporu almadan işe gelmeyebilirler.
Semptom gösteren kişiler negatif test etseler bile, şiddetli öksürüğü olan bir çalışanın, bu tür semptomları sergilemek için işe dönmeleri durumunda diğer çalışanlara veya başkalarına neden olabilecek kaygı nedeniyle evde kalması tavsiye edilmelidir.
İşyerinde sosyal mesafeyi korumak, virüsün doğrudan temas ve / veya hava yoluyla bulaşma olasılığını azalttığı için işyerlerinde kabul edilen en yaygın koruma şekli olacaktır. İnsanların hayatımızın her alanında sosyal mesafeye alışması önemlidir ve bu nedenle işletmeler yeniden açıldıkça bu uygulama işyerine taşınmalıdır.
Bununla birlikte, sosyal mesafenin nasıl sağlanabileceğine ve sürdürülebileceğine karar vermeniz gereken sınırsız çeşitlilikte çalışma durumu olacaktır. Bu önlemin uygulanması hem lojistik hem de davranışsal zorlukları ortaya çıkaracaktır.
Hükümet kısıtlamaları kapsamında, birçok insan sosyal mesafe ilkelerini benimsemiştir. Tedbirler ve nasıl korunacakları konusunda çalışanlara ve diğer paydaşlara danışmanlık, iletişim ve güvence sağlanmalıdır.
Her durumda diğer insanlardan en az 1.5 m mesafeyi korumak.
Müşterileri, ziyaretçileri, yüklenicileri içerir.
Virüsün damlacıklarla yayılmasını azaltmak.
Kişisel teması azaltmak.
• Kontrol hattı ve yaya akışı (mümkün olduğunca tek yönlü akış).
Müşteriler ve ziyaretçilerin mümkün olduğunca tesis dışında kontrol hattına girmesi
İş yeri doluluğunu azaltmak veya kısıtlamak (değiştirilmiş çalışma saatlerini göz önünde bulundurabilirsiniz).
Asansör ve merdiven kullanımının yönetilmesi
Genel kullanıma açık alanlara erişimi azaltmak ve/veya kontrol altına almak
Online toplantılar/görüşmeler gerçekleştirmek
Fiziksel bariyerler kullanmak
Yönlendirme ve sosyal mesafe işaretleri koymak
Ayrı giriş ve çıkış alanları kurulmaso
Vardiyaları yeniden düzenlemek
En az 1.5 m’lik sosyal mesafesinin sağlanamayacağı ve ortadan kaldırılamadığı iş yerlerinden kuralların belirlenmesi; çalışmanın nasıl yürütüleceğini kapsayan göreve özgü bir risk değerlendirmesi yapılması
Birimlerin/Ekiplerin mümkün olduğunca minimize edilmesi
Bireysellerin ayrı tutulması
‘Yakın çalışma’ alanlarını yeniden düzenlemek
Ekip üyelerindeki değişikliklerin ön izninin planlanması
Uygun KKD sağlanması
Yüz yüze çalışmaktan kaçınılması
Yakın çalışma süresinin mümkün olduğunca azaltılması
Artan hijyen önlemleri
Giriş ve çıkışlarda.
İnsanların işyerine girerken sıraya girdiği alanlarda
Teslimat ve sevkiyat alanlarında.
Acil Durum toplanma alanlarında
Çalışanlar, ziyaretçiler, müşteriler, sözleşmeli çalışanlar, teslimat ve sevkiyat çalışanları, tedarikçiler gibi iş yeri ile teması olan tüm bireyler.
1.5 metrelik bir mesafeyi sürdürmenin zor olabileceğini veya yığılmaların nerede olabileceğini belirlemek için çalışmanın iki yönüne dikkat edilmelidir:
• Yerleşim planı ve erişim yolları, koridorlar, merdivenler ve faaliyetlerin yeri
İş süreçlerinin ve işyerindeki kişilerin akışı
İşyeri akış ve genel kullanıma açık alanların yeniden düzenlenmesi gerekebilir.
İnsanların işyerindeki hareketlerinin yeniden ayarlanması gerekebilir, insanların en az kişisel etkileşim ile iş istasyonlarına veya konumlarına ulaşmalarına imkan sağlamak ve mümkün oldukça aynı yerde kalmalarını sağlamak önemlidir.
Genel olarak, işyerinin kapasitesi normal zamanlara kıyasla kabul edilen belirli sosyal mesafeli önlemleri almak için kısıtlanmalıdır.
Etkili sosyal mesafeyi sağlamak ve insanların iş yerleri arasında kontrollü akışını sağlamak için odalarda çalışan kişi sayısının azaltılması gerekebilir. Ayrıca, sosyal mesafeyi sağlamak için masa mesafelerinin yeniden düzenlenmesi önemlidir. Çalışma yerleri arasına paravan/ ekranların eklenmesi de bu önlemler arasındadır.
İş yerleri içinde de bireyler/birimler arası toplantılar telekomünikasyon ve sanal toplantı teknolojisi kullanılarak bireysel iş istasyonlarından yapılmalıdır.
Mümkün olan yerlerde, insanların herhangi bir karşı akış olmadan sosyal mesafeleri koruyabilmeleri için tek yönlü akış yolları belirlenmelidir. Ayrı girişler ve çıkışların yanı sıra tek yönlü merdivenler, asansör kullanımına izin vermemek önlemler arasındadır. Tek yönlü düzenlemeler zemin işaretleri, tabelalar ve fiziksel bariyerler ile desteklenmelidir. Yeni akış planları, insanların yerlerini değiştirirken izlemeleri gereken güzergahlar hakkında bilgilendirmek için işyerinde yayınlanabilir. Mümkün olan her yerde ve bina yangın güvenliği bütünlüğünden veya güvenliğinden ödün vermeden, kapı ve kollara dokunma ihtiyacını azaltmak için açık bırakılmalıdır.
Yığılma potansiyeli olan alanlar, resepsiyon, giriş, merdivenler olacaktır.
Yığılmanın olmasını engellemek için denetim ve bekletme noktaları gerekebilir.
Yangın, terörizm gibi olaylar için acil durum düzenlemelerinde sosyal mesafenin uygulanmasına özel önem verilmesi
Mümkünse, yangın tahliye tatbikatları ve uygulamaları en aza indirilmelidir. Alarm testi yapılacaksa, çalışanlara ve ziyaretçilere iş yerlerinde kalmalarını bildiren gelişmiş uyarılar verilmelidir.
İşyerinde, insanları iş yerlerinden en yakın güvenli çıkış yoluna yönlendiren alternatifli yangın çıkış yolları belirlenmelidir. İnsanlar çıktıkça sosyal mesafeyle birlikte tek yönlü akışı mümkün olduğunca destekleyecektir. İnsanların alternatif çıkış yollarını öğrenmesini sağlamak için eğitimler verilmeli, bilgi sağlanmalıdır. Yangın veya başka bir acil durum durumunda, insanlar yine de mümkün olduğunca iş yerlerini terk etmeye yönlendirilmelidir.
Ortak alanları kullanan iş yerleri, kiracı iş yerleri, acil durumlarda bir tahliye planının iş birliğini gerektirmesi sebebi ile ortak hareket etmelidir.
Çalışanlar işyerine gidip gelirken enfeksiyon veya bulaşma riskini azaltmak için yönlendirilmelidir. Çalışma saatleri toplu taşımanın yoğun olduğu zamanlara göre de yeniden düzenlenebilir.
İşyerinde sosyal ve eğlence amaçlı etkinliklerin de ertelenmesi gerekir.
Kişisel hijyen kurallarına dikkat edilmesi enfeksiyonun yayılmasında önemli rol oynar, bu sebeple kişisel hijyen, alınacak önlemler ve davranışlar hakkında çalışanlar ve paydaşlar için talimatlar hazırlanmalıdır. Bunun için en uygun yöntemlerden biri işe dönüş protokolleridir, bu protokollere ek olarak işyerinde tabelalar, posterler ve görsel sunumlarla sık sık hatırlatma yapılabilir.
• Virüsün el ve ciltten sabun ve sıcak su ile giderilmesi veya alkol bazlı bir dezenfektanla (>% 70 alkol) temizleme.
Öksürme veya hapşırma yoluyla enfeksiyonun yayılmasını önleme.
Kontamine yüzeylerden / nesnelerden virüs partiküllerini almaktan kaçınma.
Virüs parçacıklarının elden yüze transferinden kaçınma
• Enfeksiyon damlacıklar ile bulaşır. Covid-19 virüsü doğrudan bulaşabilir veya eller ve yüzlerden alınabilir. Bu sebep ile rutin temizlik kontaminasyonu giderir.
En az 20 saniye sabunlu su ile sık sık el yıkamak
En az % 70 alkol bazlı dezenfektanlar ile elleri temizlemek
Doğru el yıkama tekniği ile elleri yıkamak
Tek kullanımlık kağıt havlular ve kapalı kapaklı çöp kutularının kullanımını sağlamak
Yeterli yıkama alanlarının bulunması, işyerinde dezenfektan dağıtımının sağlanması.
Ortak alanlarda ve giriş / çıkışlarda dezenfektan kullanımının sağlanması.
Yüzeylere, korkuluklara, kapı kollarına, ışık düğmelerine ve kontrol panellerine ve tuş takımlarına dokunmaktan kaçınılması.
Kağıt mendillerin kullanımlarının sağlanması ve işyerinde güvenli imha yöntemleri.
Ayakla çalışan çöp kutuları kullanılmas
Çalışanlar telefonları, kalemleri ve diğer elde taşınan ekipman veya araçları paylaşmamalıdır. Yazıcılar ve kontrol panelleri gibi ortak ofis ekipmanlarının yakınında el dezenfektanı ve dezenfektan mendiller bulunmalıdır. Personelden her kullanımdan önce ve sonra bu tür ekipmanların dokunmatik yüzeylerini silmelidir.
Çalışanların temas edebileceği ofis alanları, ekipman ve yüzeylerin sık sık ve düzenli olarak temizlenmesi, elle temas edilebilecek her türlü kontaminasyonun giderilmesine yardımcı olur. Covid-19 bazlı temizlik önerilerinin odak noktası, çalışma yüzeyleri, ekipman, araçlar ve insanların rutin olarak temas ettiği alanlarıdır. Buna kapı kolları, telefonlar, tuş takımları, satış noktası ekipmanları, ışık butonları, kontrol gösterge panelleri, dokunmatik plakalar ve hatta su ısıtıcıları ve su sebilleri gibi ortak içecek ekipmanları da dahildir.
Virüsü temizlemek için yüzeylerin ve iş ekipmanlarının sık sık derinlemesine temizlenmesi gerekir.
Yüzeylerin ve ekipmanın temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi potansiyel kontaminasyon seviyesini azaltır.
Kontaminasyonu ve virüsün çalışanlara ve ziyaretçilere bulaşma riskini azaltır.
Çalışanlarda işyeri hijyeninin önemli olduğuna ve çalışma ortamlarına özen gösterildiğine dair algı yaratır.
Sık temizlik rutinleri ve dezenfektan kullanımı.
Özel eğitimli personeller tarafından temizlik yapılması.
İşyerinde ve çevresinde atık birikmesinin önlenmesi.
Temizleme protokolü ve programı belgelendirilmeli ve asılmalıdır.
Temizlik programı imza ile izlenmeli ve onaylanmalıdır.
Nereye ve Ne Zaman Uygulanmalıdır?
İnsanların dokunarak doğrudan temas edebileceği yüzeyler
Korkuluklar, kapılar, masalar, anahtarlar, tuş takımları, telefonlar ve bilgisayar ekranları
Diğer elde taşınan veya elle çalıştırılan iş ekipmanları.
Taşıtlar, makine kabinleri ve kontrol ekipmanları
Çalışanlardan kendi iş istasyonlarını ve kişisel ekipmanlarını rutin olarak temizlemelerini ve sterilize etmelerini istemelisiniz. Tüm paylaşılan ekipman ve araçlar için ‘kullandıktan sonra sil’ ifadesi kullanılabilir. Bu amaçla kağıt havlular ve temizlik malzemeleri, dezenfektan mendiller ve dezenfektan çözeltileri sağlanmalıdır.İşyerinin diğer alanları için, özel temizlik personeli kullanılmalı ve hangi öğenin, alanın temizleneceğini belirleyen yazılı bir protokol olmalıdır; kullanılacak temizleme yöntemi ve malzemeleri; ve temizlenmesi gereken sıklık bu protokolde yer almalıdır.
İster kadrolu çalışanlar isterse sözleşmeli personel olsun, temizlik personeli kendi sağlık ve güvenlikleri konusunda tedirgin olmalı ve uygun bilgi ve eğitimi almalıdır. Uygun eldivenler ve yüz maskeleri KKD’ler korunmaları için sağlanmalıdır.
Covid-19 hijyen gereklilikleri kapsamında, planlanan düzenlemelerin uygulanabilmesi ve sürdürülebilmesi için işyerinin yeniden açılması öncesinde sözleşmeli temizlik şirketinizle tüm detayları görüşmelisiniz.
Kapalı işyerlerinde havanın sık sık değiştirilmesi önemlidir. Yangın koruması veya güvenliğinden ödün vermeden genel havalandırma (pencere ve kapıların açılması) kullanılarak iyi bir hava akışı sağlanmalıdır. İşyerinde mekanik havalandırma varsa, sistemin çalışmasının ve işlevinin tam olarak anlaşılması önemlidir. Filtrelenmemiş havanın işyerinde sirkülasyonundan kaçınılmalı veya mümkün olduğunca azaltılmalıdır. Havalandırma ve klima sistemi gibi partikül filtrelerinin bulunduğu yerler düzenli olarak temizlenmelidir. Özel bir risk değerlendirmesi ve yöntem geliştirilmesini sağlamak için mühendislik servisi hizmeti alınmalı ve düzenlemeler yapılmalıdır. Pencerelerden, kapılardan doğal havalandırma sağlanması önem arz etmektedir.
Kaynak: British Safety Council
Haziran 2020 /tarafından Doğa HSE