Hipertansiyon tedavisinde “daha az tuz al” mesajı gerçekçi değil – Akıllı Beslenme
Akıllı Beslenme, Vitamin ve Mineraller
Kanada Tuz çalışma grubu (2010) günlük sodyum alımını 2300 mg (5.7 gr tuz) düşürmeyi hedef olarak belirler (4). Dünya sağlık örgütü dünyadaki herkesin günlük sodyum alımının 2000 mg ı (5 gr tuz) geçmemesi gerektiğini savunur (5). Amerikan Kalp Derneği, günlük sodyum alımının 1500 mg dan az (3,75 gr tuz) olmalıdır der (6).
Bununla birlikte Tıp Enstitüsü (IOM ) 2013 yılında Amerikan Diyet Rehberini değerlendirmiş günlük 2300 mg dan (5,75 gr tuz) az tuz tüketimi önerisi için yeterli delil olmadığını ve bu önerinin bazı riskli durumlara yol açabileceğini ifade etmiştir. Bizim katıldığımız görüş te bu yöndedir (8).Günlük 6 gr tuz alımı tansiyonu etkilemez iken 6 gramdan sonra yükselişe geçmektedir.
Tarih öncesi dönemde insanoğlunun beslenmesi bol yeşillikli (potasyumdan zengin), tuzdan fakir idi. Bu dönemde böbrekler önemsiz miktarda alınan sodyumu tutmaya çalışırken, bol alınan potasyumu atmaya çalışırdı. Günümüzün modern beslenmesinde ise işlenmiş gıdalar ile bol miktarda tuz alınırken potasyumdan fakir beslenilmektedir. Modern çağın beslenmesi tarih öncesi döneme göre kodlanmış böbrek ile uyumlu değildir ve bu durumda hipertansiyon kaçınılmaz hale gelmektedir
Tuz ile ilgili önerilen diyetlerin en önemlilerinden birisi DASH diyeti olmuştur. Bu diyete ağırlıklı olarak taze sebze, meyva, baklagil, tam tahıl, az yağlı süt ve çok düşük tuzönerilmektedir. Söz konusu diyet oldukça başarılı olmuş tansiyonları düşürmüştür. Bizce buradaki başarının en önemli nedeni tuzun yanında şekerin kesilmesi ve potasyumun gıdalar ile alınması idi (10).
Bir diğer çalışmada potasyum alımının antihipertansif ilaç gereksinimini azalttığıgösterilmiştir (15).
Henüz yeni yayınlanmış bir çalışmada beslenmedekipotasyum eksikliğinin damar düz kas hücresi içerisinde kalsiyum artışına neden olarak damarların esnekliğini yitirdiği ve kireçlendiği gösterilmiştir. Bilindiği üzere yaş ile birlikte damar sertliğinin artışı da hipertansiyon nedenlerinden birisi olarak sunulmaktadır (23).