En başarılı 'sosyal medya' bulundu
‘2017 Kuzey Kıbrıs Yolsuzluk Algı Raporu’na yön veren ankete katılan iş insanları, yolsuzluğu önlemede veya ifşa etmede aralarında Meclis, Sayıştay ve mahkemelerin de yer aldığı çeşitli kurumları değerlendirdi
Ülkedeki yolsuzluk algısının ele alındığı rapora göre iş insanları, yolsuzluğu önlemede ya da ifşa etmede önemli rol biçilen çeşitli kurumları oldukça başarısız buluyor. Mahkemeler ve medyanın da yer aldığı anketten şaşırtıcı bir sonuç çıktı.
‘2017 Kuzey Kıbrıs Yolsuzluk Algı Raporu’na yön veren anketin sonuçlarına göre iş insanları, yolsuzluğu önlemede veya ifşa etmede; Meclis, Başbakanlık Denetleme Kurulu, Sayıştay, MaliyeTeftiş ve İnceleme Kurulu, medya, Ombudsman, sendikalar, sivil toplum örgütleri, mahkemeler ve sosyal medyanın yer aldığı listede ilk sırada sosyal medya yer verdi. Listede, meclis ve MaliyeTeftiş ve İnceleme Kurulu’nun son sırada kaldığı dikkat çekti.
Akademisyenler Ömer Gökçekuş ve Sertaç Sonan tarafından hazırlanan ve ülkedeki yolsuzluk algısının ele alındığı rapor, Uluslararası Şeffaflık Derneği’nin (Transparency International) (TI) her yıl yayımladığı Yolsuzluk Algı Endeksi (Corruption Perception Index) (CPI) metodolojisi kullanılarak hazırlandı.
Rapora yön veren anket, KTTO üyesi firmalarda yönetici pozisyonunda bulunan 366 iş insanının katılımıyla Lipa Danışmanlık Şirketi tarafından yapıldı.
Ankette, farklı sorularla yolsuzluğu engelleyici pratikler yanında, yasal düzenleme ve kurumların olup olmadığı sorgulanmakta ve eğer varsa bunların katılımcıya göre ne kadar etkili ve caydırıcı olduğu ölçülmeye çalışıldı.
Üst düzey kamu yönetiminin atanma sistemini ele alan sorgulayan kısımda, katılımcılara kamu yönetiminin ağırlıklı olarak siyasi atamalardan mı yoksa profesyonellerden mi oluştuğu soruldu. Katılımcıların yüzde 80'i atamaların tamamen siyasi olduğunu ifade ederken, sadece yüzde 7'lik çok küçük bir kısım profesyonellerden oluşan bir kamu yönetimi olduğunu savunabildi.
Denetime tabi olmayan fonlar
Akademisyenler Ömer Gökçekuş ve Sertaç Sonan’ın araştırmasına katılan iş insanlarının yüzde 74’ü, yetkililerin elinde hesap verme kaygısı taşımadan kullanabilecekleri denetime tabi olmayan fonların olduğu algısını da ortaya koydu. Ayrıca, genel olarak kamu kaynaklarının kullanımını düzenleyen kesin prosedürlerin olduğuna inanan katılımcıların oranı yüzde 53'te kaldı.
Katılımcılara, kamu maliyesinin idaresini denetleyen 'bağımsız' kurumlar bulunup bulunmadığı ve kamu kaynaklarını istismar eden bakanları/yetkilileri yargılayabilecek güce sahip 'bağımsız' bir yargı olup olmadığı soruları da soruldu. Her iki soruya da yanıt veren her 10 kişiden 6’sı olumsuz yönde görüş belirtti.
Başka deyişle, “kamu maliyesinin idaresini denetleyebilecek nitelikte bağımsız kurumlar” olduğunu düşünenler ise sadece yüzde 40 düzeyinde oldu. Bu kurumların “kamudaki yetkililerin şahsi çıkarları için mevkilerini istismar etmelerini başarılı bir şekilde engelleyebildiğine” inananların oranının ise yüzde 28 düzeyinde kaldığı dikkat çekti.
Yargıya inanç güçlü değil
Yargının caydırıcılığı konusundaki algı nispeten daha iyi olsa da ankete katılanların yargıya olan inançlarının çok güçlü olmadığı belirlendi.
“Kamu kaynaklarını istismar eden bakanları/yetkilileri yargılayacak güce sahip bağımsız bir yargı var mı” sorusuna katılımcıların yüzde 38’i “evet” cevabını verdi. Bunların içinden sadece yüzde 28'i “bağımsız yargı kamudaki yetkililerin şahsi çıkarları için mevkilerini istismar etmelerini engellemekte ҫok etkilidir” fikrine sahip.
Kamudaki yetkililerin işlerini dürüst bir şekilde yapmalarını sağlamak için oluşturulan mekanizmaların fiiliyatta ne ölçüde caydırıcı olduğu sorulan katılımcılar, genel olarak caydırıcılığın çok düşük olduğu fikrinde birleşti.
Katılımcıların nerdeyse dörtte üçü kamu görevlilerinin mal beyanında bulunması mecburiyetini, siyasal partilerin gelir ve giderlerini regüle eden yasaları ve mali denetim kurumlarını yolsuzluğu engellemekte ya çok az caydırıcı buluyor ya da hiç caydırıcı olmadığını düşünüyor. Bunları çok caydırıcı ya da caydırıcı bulanların oranının sadece yüzde 10 civarında kalması ilginç bulundu.
Örneğin, kamu harcamalarını denetleyen kurumlar caydırıcıdır diyenlerin oranı yüzde 10; siyasal partilerin gelirlerini ve yaptığı harcamaları regüle eden yasaları caydırıcı bulanların oranı yüzde 11; kamu ihale sisteminin caydırıcı olduğunu düşünenlerin oranı yüzde 12; kamudaki yetkililerin hesap verebilirliğini artırmaya yönelik tedbirlerin (örneğin mal beyanında bulunulması; mesleki etik kuralları, kamu çıkarlarıyla şahsi çıkarların çelişmesini engelleyecek tedbirler) caydırıcı olduğunu düşünenlerin oranı yüzde 12; medya ve yurttaşların bilgiye erişimini kolaylaştıran düzenlemelerin caydırıcı olduğuna inananların oranı yüzde 13 ve son olarak yolsuzluğun etkin şekilde yargıya taşınmasının caydırıcı bir etkisi olduğunu düşünenlerin oranı da yüzde 23’te kaldı.
Buna benzer şekilde, katılımcıların aşağı yukarı üçte ikisi medya ve yurttaşların bilgiye erişimini kolaylaştıran düzenlemeleri ve kamu ihale sistemini yolsuzluğu engellemekte caydırıcı bulmuyor.
Araştırmanın bu kısmında ele alınan mekanizmalardan, yolsuzluğun yargıya taşınmasının nispeten en etkili mekanizma olduğu algısı öne çıksa da katılımcıların yarıdan fazlasının yargıyı çok az caydırıcı bulması ya da hiç caydırıcı bulmaması düşündürücü sonuçlardan biri olarak dikkat çekti. Sonuçlara göre, katılımcıların sadece yüzde 23'ü yolsuzluğun etkin şekilde yargıya taşınmasını çok caydırıcı ya da caydırıcı buluyor.
Sosyal medya cevabı şaşırttı
Akademisyenler Ömer Gökçekuş ve Sertaç Sonan’ın araştırmasına konu olan ankette çeşitli kurumların yolsuzluğu önlemede ya da ifşa etmede ne kadar başarılı olduğu sorulurken, verilen cevaplar karamsarlık yaratacak düzeyde olduğu da vurgulandı.
Katılımcıların en başarılı bulduğu iki kurum sosyal medya ve mahkemeler oldu. Ancak, en başarılı bulunan bu iki kurum için dahi çok başarılı ve başarılı diyenlerin oranı katılımcıların üçte birini geçemedi.
İlginç bir şekilde sosyal medya, mahkemelerden daha başarılı bulunurken, sivil toplum, sendikalar, ombudsman ve klasik medyayı başarılı ve çok başarılı bulanların sayısı yüzde 20 ile yüzde 25 arasında kaldı.
Ancak, esasta yolsuzluğu önlemek ve ifşa etmek amacıyla kurulan Sayıştay, Maliye Teftiş Kurulu ve Başbakanlık Denetleme Kurulu’nun en başarısız olarak algılanan kurumlar arasında yer alması, bunların arasında Cumhuriyet Meclisi’nin de katılması, can yakıcı bir sonuç olarak öne çıktı.
Ankete katılan iş insanlarının sadece beşte biri bunların tümü için de başarılı diyebildi.
“Yolsuzluk ve usulsüzlüklerle mücadele etmesi ya da bunları ifşa etmesi gereken kurumlar sizce bu işte ne kadar başarılıdır/etkilidir?” sorusu sorulan iş insanlarının herhangi bir kurumu son derece başarılı/etkili bulanların oranı çok düşük kalırken, çıkan sonuçlar şöyle:
- Meclis (%13)
- MaliyeTeftiş ve İnceleme Kurulu (%13)
- Sayıştay (%15)
- Başbakanlık Denetleme Kurulu (%17)
- Medya (%20)
- Ombudsman (%22)
- Sendikalar (%23)
- Sivil toplum örgütleri (%25)
- Mahkemeler (%29)
- Sosyal medya (%33).
Güncelleme Tarihi: 30 Temmuz 2018, 10:16
1 Okçulukta mali kurul yapıldı 2 Çanakkale Ortaokulu'ndan tesis hamlesi 3 Naili Moran'dan yıldızlar geçti 4 Köseoğlu veda etti 5 Forest ruhu canlanacak 6 MTG'de Avrupai şartlar 7 Baf'ta çifte hazırlık 8 Doğukan'la yine gururlandık 9 Erhürman: CAS özel bir şirket 10 Cinayet zanlısı 4 gün daha tutuklu kalacak