AYM: Çocuğa annesi de soyadını verebilir
28 Aralık 2015 10:43
AYM, boşandıktan sonra velayetini aldığı çocuğunun soyadını kendi soyadıyla değiştirmek için açtığı dava reddedilen bir kadını haklı buldu.
Anayasa Mahkemesi, boşandıktan sonra velayeti kendisine geçen çocuğuna soyadını verme talebi mahkeme tarafından reddedilen annenin hakkının ihlal edildiğine hükmetti. Kararda velayet hakkının kullanılması kapsamında kadın ve erkeğin eşit olduğu vurgulandı.
Anayasa’nın 10. maddesinde güvence altına alınan, “ayrımcılık” yasağının ihlal edildiğine hükmeden Yüksek Mahkeme, velayet hakkının kullanılması kapsamında kadın ve erkeğin eşit haklara sahip olduğu vurgusunu yaptı.
Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre G.Ö. isimli bir kadın, Ankara 5. Aile Mahkemesi’nce verilen boşanma kararı sonrasında velayetini aldığı çocuğunun soyadını değiştirme talebiyle dava açtı. G.Ö., çocuğunun, boşandığı eşinin soyadı olan “Ejder” yerine “Özgüler” olarak değiştirilmesini istedi.
Ankara 23. Asliye Hukuk Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu uyarınca boşanma veya ölüm üzerine velayetin anneye geçmesinin soyadında değişikliğe neden olmayacağı gerekçesiyle davayı redetti. Yargıtay 18. Hukuk Dairesi de bu kararı onadı. G.Ö., Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulundu. AYM, G.Ö.’nün, Anayasa’nın 10. maddesinde düzenlenen ayrımcılık yasağının ihlal edildiğine karar verdi. Kararda, şöyle denildi:
‘Anayasa ihlal edildi’
“Eşler, evliliğin devamı boyunca ve boşanmada sahip oldukları hak ve yükümlülükler bakımından aynı hukuksal konumda olup erkeğe velayet hakkı kapsamında tanınan çocuğun soyadını belirleme hakkının kadına tanınmamasının, velayet hakkının kullanılması bakımından cinsiyete dayalı farklı bir muamele teşkil ettiği açıktır.
Başvuruya konu yargı kararları açısından çocuğun soyadının belirlenmesi noktasında velayet hakkının kullanılması bakımından kadın ve erkek arasında öngörülen farklı muamele makul şekilde gerekçelendirilmediği gibi çocuk reşit oluncaya kadar veya baba 4721 sayılı Kanun’un 27. maddesi uyarınca soyadını değiştirmediği sürece çocuğun soyadının değiştirilmesinin hiçbir koşulda mümkün olmadığı tespitlerine yer verilmek suretiyle kadın eş için haklı nedenlerin bulunması durumunda dahi çocuğun soyadını belirleme imkanı tanımayan söz konusu uygulamanın ölçülü olduğu da kabul edilemez. Açıklanan nedenlerle anayasanın 20. maddesi ile birlikte ele alınan anayasanın 10. maddesinin ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.”
Yüksek Mahkeme, ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapmak üzere kararı Ankara 5. Aile Mahkemesi’ne de gönderdi.