Çalışanların kabusu mobbinge karşı neler yapılabilir?
İşveren, mobbing mağduru işçinin taleplerini dikkate almak, mobbinge karşı önlem almak zorundadır. Eğer işyeri yönetimi önlem almıyorsa işçi hukuksal yöntemlere başvurmalıdır
Bu hafta Tele1 TV’deki çalışma yaşamı programımızda aldığımız bir soru işyerinde psikolojik taciz ya da duygusal taciz olarak adlandırılan mobbing konusu üzerineydi. Ben de bugünkü yazımı ülkemizde pek bilinmese de oldukça yaygın bir konu olan mobbinge ayırdım.
Soru: Mobbing ile karşı karşıya kalan çalışan hukuksal açıdan ne yapabilir? Bu uygulama karşısında daha önceden açılmış bir dava var mıdır? İlgili çalışan bu durum karşısında ne yapmalıdır?
CEVAP: Aslında soru oldukça yüzeysel sorulmuş, yani somut olayın detaylarını sorunun içeriğinden anlayamıyoruz. Yine de biz bu konudaki genel bilgileri aktaralım ve pek çok çalışanın işyerinde adeta kâbusu olan mobbinge karşı neler yapılabileceğini aktaralım.
İşyerinde psikolojik taciz özetle bir çalışanın işvereninden, amirlerinden ve/veya çalışma arkadaşlarından gördüğü duygusal şiddet olarak tanımlanabilir. Psikolojik taciz zaman zaman farklı nedenlerle uygulansa da bu şiddeti uygulayan kişilerin temel amacı mağduru uyguladıkları sistematik olumsuz davranışlarıyla yıpratmak ve uzun vadede onu işyerinden ayrılmaya zorlamaktır.
Kullanılan yöntemlere bakıldığında; kalabalık ortamlarda (diğer çalışanların bulunduğu) küçültücü konuşmalar yapmak, alaycı isimler takmak, bağırmak, hakarete varan sözler sarf etmek, yaptığı işleri görmezden gelmek ve/veya küçümsemek, yaptığı işlerde sürekli hata arayarak tedirgin etmek ve hataya zorlamak, giderek kendisine çok önemsiz görevler vermek veya hiç görev vermemek, gerekmediği halde ihtar ve uyarılar vermek, mağdur hakkında dedikodular üretmek, sosyal ortamlara davet etmeyerek yalnızlaştırmak, izole etmek gibi pek çok yıpratıcı davranış sıralanabilir.
Burada belirtmemiz gereken önemli hususlardan biri de işçinin maruz kaldığı her türlü olumsuz davranışın psikolojik taciz tanımı içerisinde yer almayacağıdır. Gerçekten de işçinin uğradığı olumsuz davranışların psikolojik taciz olarak nitelendirilebilmesi bakımından sistematik olarak uygulanması ve süreklilik arz etmesi gerekmektedir. Bu elbette ki çalışanın uğradığı sistematik olmayan olumsuz davranışların bir yaptırımı olmadığı anlamına gelmemektedir. Bu tür davranışlar da haksız fiil teşkil eder ve bu fiilin hukuki yaptırımlarına tabidir.
Konumuzla ilgili bu açıklamalardan sonra şimdi dilerseniz bu tür davranışlara maruz kalan bir çalışanın davranışsal ve hukuksal açıdan neler yapabileceği ve yasal bakımdan nasıl korunduğu üzerinde duralım.
Bu tür davranışlara maruz kalan bir çalışanın öncelikle telaşa kapılmaması gerekmektedir. Kendisine yapılan haksızlar sonucunda tahrik olması ve tacizci kişi ya da kişilerle bir çatışmaya girmesi haklılığına gölge düşürebilir. Hatta işinden olmasına da sebebiyet verebilir. Bu nedenle soğukkanlılığını muhafaza ederek işyerinde var ise insan kaynakları veya personel departmanını ya da yöneticileri durumdan haberdar ederek önlem alınmasını istemesi gerekmektedir.
Ortada somut bir biçimde kanıtlanabilecek psikolojik taciz vakası varsa işveren ve/veya işveren vekili mağdur işçinin bu talebini mutlaka dikkate almak zorundadır. Çünkü işverenin yasalardan kaynaklanan işçiyi gözetme (koruma) borcu bulunmaktadır. İşverenin bu borçları Anayasa, Medeni Yasa, Borçlar Kanunu ve İş Kanunu’ndan kaynaklanmaktadır.
ÖZET: Dava, disiplin cezalarının kaldırılması ve işyerinde duygusal taciz (mobbing) nedeniyle istenen manevi tazminat talebine ilişkindir. İşveren kişisel nedenlerle davacı işçinin yanında çalışmasını istememekte olup, kendisinden bir yıl içinde 5 kez yazılı savunma talep etmiştir. İşveren işçisini gözetme yükümlülüğüne uymayarak davacıyı iş arkadaşları önünde sürekli olarak küçük düşürmüş, bağırmış ve işleri beceremediğini ifade etmiştir. Davacı mesai sonrası ağlama krizleri geçirmiş, psikolojik tedavi görmüştür. Mobbing kavramı, işyerinde bireylere üstleri, eşit düzeyde çalışanlar ya da astları tarafından sistematik biçimde uygulanan her tür kötü muamele, tehdit, şiddet, aşağılama vb. davranışları içermektedir. Açıklanan olaylar ışığında davacının davasının kabulü gerekir. (Y.9.H.D. E.2007/9154 K.2008/13307 T.30.05.2008)
HÜSEYİN İRFAN FIRAT - birgun.net
mobbing mobbing mağduru Hangi davranışlar mobbinge girer Psikolojik taciz nedir mobbinge karşı neler yapılabilir
Anasayfa ÖĞRETMEN Çalışanların kabusu mobbinge karşı neler yapılabilir?