Mavi Gözlü Dev, Zekeriya Sertel | Yapı Kredi Yayınları
"Zekeriya Sertel'in, Nâzım Hikmet'in yaşamına ilk tanıklığı, şairin devrim Moskova'sında geçen üniversite yıllarından sonra Türkiye'ye döndüğünde ilk işi olan Resimli Ay dergisinde düzeltmen olarak çalışmasıyla başlayıp ülkeden kaçacağı son âna kadar sürer.
Elinizdeki kitap, Sertel'in aşağıdaki satırlarıyla bitiyor:
Memleketi terk edeceğinden bir gün önce Kadıköy'de Mühürdar Gazinosunda görüştük. Karısı ve çocuğuyla son defa olarak buraya gelmişti. Orada beraber son bir resim çektirdik. Kendisine hayırlı ve başarılı yolculuk diledik ve ayrıldık.
Umudun Şairi Nâzım Hikmet
Halikarnas Balıkçısı, Sabahattin Ali, Nâzım Hikmet...
20. yüzyıldan edebiyat tarihimize miras kalan nice yazar, ilk eserlerini Zekeriya Sertel'in dergi ve gazetelerinden Türkiye'ye sesini duyurdu.
İkinci Dünya Savaşı yıllarında hükümetin de eğilimi doğrultusunda, ülkede Nazi ideolojisi yayılırken, bir tek Sertel'in “Tan” gazetesiydi Hitlcr'e karşı Sovyetler, İngiltere ve savaş sonuna doğru devreye giren ABD güçlerini destekleyen.
"Gazete toplumu yansıtan ayna olmalıdır," diyen Zekeriya Sertel, bildiklerini okurlarıyla paylaşırken günümüzün bir tür Julian Assange, Edward Snowden'ıydı. Akıbeti de onlar gibi oldu. Devlet gazetesini yıktırttı. Eşi Sabiha Hanım'la linç edilmekten kurtulan Serteller, Türkiye'den ayrılmaya mecbur kaldı. Nâzım Hikmet'in davetiyle uzun yıllar Sovyetler Birliği'nde yaşadılar. Sonunda rejimin istibdatından kaçıp Fransa'ya siyasi mülteci olarak sığındılar. MİT'in, solu birleştirir paranoyası yüzünden Türkiye'ye dönmesi engellenen Zekeriya Sertel, 30 yıla yakın gurbet yıllarından sonra yurda alınmasına izin verildiğinde 87 yaşındaydı.
Ülkesine tek bir bavul getirdi.
Biliyorum çünkü dayım Zekeriya Sertel'le birlikte döndük.
İçinde, bir gün Türkiye'de kitap olarak yayımlamaya cesaret eden çıkar diye umduğu, gurbet yıllarında yazdıkları.
“Mavi Gözlü Dev”, ilk defa Doğan ve İnci Özgüden tarafından Ant Yayınları'ndan 1969'da yayımlandığında okur, Nâzım Hikmet'in yaşamıyla tanışmakla kalmadı, şiiirlerini, nerde, ne zaman, hangi koşul ve duyguların etkisi altında yazdığını öğrenme fırsatını bulmuştu.
Kitap ilk çıktığından bu yana nerdeyse yarım asır geçmiş.