Travma Sonrası Stres Boukluğu | Psikiyatrist Dr. Ekrem Güney
Kişiyi aşırı korkutan, dehşet içinde bırakan, çaresizlik yaratan, çoğu kez olağandışı ve beklenmedik olayların yol açtığı etkilere ruhsal travma denilmektedir.
Yaşam boyu sıkıntı ve üzüntü yaratan pek çok olay olur, ancak bunların hepsi ruhsal travma yaratmaz. Olayın korku, dehşet veya çaresizlik hissi yaratması ve kişinin kendisinin yada yakınının ölüm veya yaralanma tehlikesi bulunması koşuluyla ruhsal travma olarak tanımlanır.
Doğal afetler (deprem, sel, yangın gibi), insan eliyle oluşturulan (savaş, işkence, tecavüz gibi), kazalar, beklenmedik öümler, ciddi-ölümcül hastalıklara yakalanma sık görülen ruhsal travma nedenleridir. Travma yaratan durumlarla karşılaşma riski çok yüksektir, her iki kişiden biri hayatlarında en az bir kez böyle bir durumla karşılaşmaktadır.
Suç oranının yüksek olduğu yerlerde yaşayanlar, başka ruhsal hastalığı veya alkol-madde bağımlılığı olanlar, askerler, polisler, itfaiye personeli olanlar korkutucu olaylarla daha sık karşılaşırlar.
Travma sonrası stres bozukluğunda: uykusuzluk, kabuslar, olayla ilgili anıların rahatsız edici biçimde sık sık hatırlanması, sürekli olarak olayın tekrarlanacağı korkusu ve bu nedenle diken üstünde hissetme, kolay irkilme, çabuk sinirlenme, gelecekle ilgili plan yapamama, yabancılaşma (başkaları beni veya yaşadıklarımı anlamıyor hissi), olayı hatırlatan durumlarda huzursuz olma ve bu durumlardan kaçınma görülür.
TSSB yıllarca sürebilen kişi de ciddi işlevsel kayıplara neden olabilen bir bozukluktur.
Tedavisinde: ilaçlar, bilişsel-davranış terapisi (BDT), maruz kalma terapisi (exposure therapy), anksiyete ile baş etme programları ve EMDR kullanılır.