PAGOS’UN ETEKLERİ - Gezi Tatil İl İl Türkiye Pagos'un Etekleri,İzmir,Basmane Meydanı,Dondurmacı Yokuşu,Ünlü Makedon Kral Büyük İskender,İzmir Kordon,Alsancak,Göztepe
Anasayfa » Genel » PAGOS’UN ETEKLERİ
19’uncu yüzyılda kentte yaşayanların bölgesel dağılımı aşağı yukarı bellidir. Yerli Rum nüfus, Punta (Alsancak) ile Göztepe arasındaki sahili mesken edinmiştir. Levanten tüccarlar kent merkezi yerine Buca ve Bornova’daki köşkleri tercih etmiştir. Karşıyaka o dönemde daha çok bir sayfiye yeri gibidir. Türklerin yoğun olarak yaşadığı bölge ise Pagos’un etekleridir.
Bir gece önce yağan şiddetli yağmurdan eser yok. Tüm sokaklar yağmurla birlikte pırıl pırıl yıkanmış, tertemiz. Hava, Aralık ayı ortalamalarının çok üstünde ve sıcak. Nefis bir gün… kahveye oturup birer çay içiyoruz.
Çaylarımızı yudumlarken, tatil günü olması nedeniyle sadece dışarıdan bakmakla yetindiğimiz, galerilerinde, sokaklarında ve küçük meydanlarında yürüyemediğimiz Agora hakkında konuşuyoruz. Son yıllarda hızlanan kazı ve restorasyon çalışmaları ile iyiden iyiye gün yüzüne çıkan İzmir Agorası; dünya üzerinde, modern bir şehrin tam ortasında kalabilmiş iki Antik örnekten biri aslında. Diğeri ise o zamanki imparatorluğun başkentindeki Roma Agorası… Yeri gelmişken, 2002’de yayımlanan İzmir Guide adlı kitabımdan aşağıdaki satırları paylaşıyorum yol arkadaşımla. Elbette yanımda getirdiğim orijinal Türkçe’si ile birlikte:
“Pagos Tepesi’nin (Kadifekale) kuzey yamacındaki Namazgâh ile Tilkilik mevkiinde bulunan Roma Dönemi’ne ait Agora’dayız. İ.S.178 yılında Roma İmparatoru Marcus Aerelius tarafından yaptırılan ve bugüne kadar sadece yarısı gün ışığına çıkarılmış olan İzmir Agorası, ticaretten çok siyasi amaçlarla kullanılan resmi bir devlet agorası olup politik toplantılar ile seçimlerin yapıldığı bir alandır. Romalılar’ın Forum dedikleri Agora, ticaret ve siyaset işlerinin konuşulduğu ve günlük hayatın en canlı şekilde yaşandığı bir mekân topluluğudur. Tarihi Kemeraltı Çarşısı’nın da kuruluşuna öncülük etmiş Agora’da yapılan kazılarda, kalıntıların büyük bir bölümü ortaya çıkarılmıştır. Günümüzde müze haline getirilmiş olan Agora’nın kuzey ve batı bölümleri ziyarete açıktır. Batı galerisindeki kapısı ile 13 adet Korint üslubundaki sütunları hâlen ayakta olan Agora’da, Deniz Tanrısı Posedion’un, Antoninler Dönemi’ne (İ.S.2’nci yüzyıl) ait bir kabartma heykeli bulunmuştur. Bazilikanın batı tarafından çıkarılan bu heykel, günümüzde Toprak ve Bereket Tanrıçası Demeter’in kabartma heykeli ile birlikte İzmir Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmektedir. Yine Agora’da bulunan 160 m. uzunluğundaki Bazilika’nın kemerleri iyi korunmuştur. İmparator Marcus Aerelius’un karısı Küçük Faustina’nın büstü de Agora’nın en güzel eserleri arasındadır. Doğu kapısı ile Agora meydanı ise tamamen yıkılmış durumdadır.”
Bir zamanlar İzmir’in en canlı konaklama yeriyken, Basmane Meydanı’ndaki İzmir Şehirlerarası Garajı’nın taşınmasıyla bir anlamda kaderine terk edilen, izbele hâle gelen, ama yakın geçmişte Konak Belediyesi’nce bir bir restore edilerek tekrar turizme kazandırılmaya çalışılan Oteller Sokağı’ndayız. Sıra sıra sıralanan otellerin, moda deyimle “butik” olma sevdaları devam etse de eski günlerin yeniden canlanmaya başladığının izlerini görmek, elbette sevindirici bu güzel sokakta…
Yemekten sonra niyetimiz, köşedeki iki metrekarelik tatlıcı dükkânında ayaküstü katıksız enerji almak. Ama öylesine doyduk ki, hepsi günlük yapılan aşure, irmik helvası, kuru baklava ya da lokmanın tadına bakmayı istemiyor midemiz…
Konak Belediyesi’nin ek bina inşaatı için istimlâk edip çalışmalara başladığı, ancak Tarihi Roma Yolu’nun kalıntılarına rastlayınca projesini değiştirmek zorunda kaldığı geniş alandayız. Söylenenler doğruysa proje şu şekilde devam edecekmiş: Üstü cam gibi saydam ama elbette sağlam bir plaka ile örtülüp altı ışıklandırılacak ve bina bu sistemin üzerinde yükselecekmiş.
Büyük İskender’i, uykusuna giren perilerini ve en çok da kâhinini saygıyla selâmlıyorum.