4. HASTA HAKLARI. - ppt indir
YayınlayanOkyanus Guclu Değiştirilmiş 3 yıl önce
... konulu sunumlar: "4. HASTA HAKLARI."— Sunum transkripti:
1 4. HASTA HAKLARI
2 Adalet ve hukukun kişilere kazandırdığı kazanç ve yetkidir.
Hak; Adalet ve hukukun kişilere kazandırdığı kazanç ve yetkidir. Her ülkede hak ve özgürlükler standart değildir. Ülkeden ülkeye farklılıklar gösterebilir. Bunun yanı sıra uluslararası kabul görmüş, evrensel varsayılan haklar vardır. Bu haklar insan hakları olarak bilinir.
3 Hasta hakkı; Devlet tarafından kişinin sağlığının korunması, gerektiğinde tedavi edilmesi, iyileştirilmesi ve T.C. Anayasası, milletlerarası antlaşmalar, kanunlar ve diğer mevzuat ile teminat altına alınmış hakları ifade eder.
4 Hasta hakkı İlk kez 1972 yılında Amerikan Hastaneler Birliği tarafından “Hasta Hakları Bildirgesi” yayınlanmış ve 1992’de yeni düzenlemeler yapılmıştır. Daha sonra, Dünya Tabipler Birliği’nin 1981’de hasta ve sağlık hakkı kavramları ile ilgili önemli bir metin olan Lizbon Bildirgesi’ni yayımlamıştır. Bu bildirgede; Hastanın hekimini özgürce seçebileceği Hastalığı ile ilgili yeterli ölçüde bilgilendirilmesi gerektiği Bu bilgilendirmeden sonra hastanın tedaviyi kabul edebileceği veya reddedebileceği Hastalığı ile ilgili bilgilerin gizli kalmasını istemek hakkının olduğu belirtilmiştir. Hasta hakları ile ilgili hazırlanan bir diğer uluslararası belge de Amsterdam Bildirgesi'dir.
5 Türkiye’de Hasta Hakları
Türk hukuk sisteminde hasta haklarını da ilgilendiren birçok düzenlemeler olmakla birlikte “Hasta Hakları Yönetmeliği” 1998 yılında yayınlanıncaya kadar hasta hakları ile ilgili doğrudan bir düzenleme yoktu. Hasta Hakları Yönetmeliği 1 Ağustos 1998 tarih ve sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 26 Ekim Türkiye Hasta Hakları Günü olarak kabul edilmiştir. Yönetmelikte temel amaç; hasta haklarını somut olarak göstermektir.
6 Hasta Hakları Yönetmeliği (Hekim ve İnsan Hakları)
Yönetmeliğin içerdiği konular şunlardır; Uluslararası Sözleşmelere Uyma Zorunluluğu: Her hekim, başta İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi olmak üzere tüm insan hakları belgelerine ve hekimlikle ilgili ortak kurallara uymakla yükümlüdür. İşkenceye Yardım Yasağı: Hekim, tıbbi bilgi ve becerisiyle, işkence ve benzeri uygulamalara katılamaz, yardımcı olamaz, gerçeğe aykırı rapor düzenleyemez. İşkence iddiası olan olgularla karşılaşan hekim, mesleki bilgi ve becerilerini gerçeğin ortaya çıkarılması için kullanır.
7 Hasta Hakları Yönetmeliği (Hekim ve İnsan Hakları)
Tutuklu ve Hükümlülere Verilecek Tıbbi Yardım: Tutuklu ve hükümlülerin muayenesi de öteki hastalarınki gibi, kişilik haklarına saygılı, hekimlik sanatını uygulamaya elverişli koşullarda yapılır ve onların gizlilik hakları korunur. Hekimin, bu koşulların sağlanması için ilgililerden istekte bulunma hakkı ve sorumluluğu vardır. Muayene sonucu düzenlenecek belge veya raporlarda hekimin adı, soyadı, diploma numarası ve imzası mutlaka bulunur. Belge ve raporun bir örneği kişiye verilir. Belge ve rapor baskı altında yazılmış ise, hekim bu durumu en kısa zamanda meslek örgütüne bildirir.
8 Hasta Hakları Yönetmeliği (Hekim ve İnsan Hakları)
Tutuklu ve Hükümlülerin Tıbbi Yardımı Reddetmesi: Hekim, muayene ve tedavi olanaklarını bilinçli olarak reddeden tutuklu ve hükümlülere bu davranışlarının sonuçlarının neler olabileceğini açıklar. Zorla muayene ve tedavi yolunu deneyemez, öneremez. Ölüm Cezasına Etkin Katılım Yasağı: Hekim, hiçbir zaman ölüm cezasının infazında bulunamaz, infaza yardımcı olamaz, ölüm cezası uygulamasında tıbbi hizmet veremez.
9 Hasta Hakları Yönetmeliği (Hekim ve İnsan Hakları)
Olağanüstü Durumlar ve Savaş: Hekim, olağanüstü durumlar ve savaşta, evrensel nitelikteki tıbbi etik kurallarını yansızlıkla uygular. Hasta ve yaralı sayısının çokluğu nedeniyle, herkese gerekli tıbbi yardımın verilemediği koşullarda, hekim, tedavi olasılığı yüksek olan ağır vakalara öncelik verir. Cinsel İlişki Muayeneleri: Hekim, savcılıklar ve mahkemeler dışında kalan kişi ve kurumlardan gelen cinsel ilişki muayene istemlerini dikkate alamaz. Hekim ilgilinin veya ilgili reşit değilse, veli veya vasisinin aydınlatılmış onamı olmadıkça cinsel ilişki muayenesi yapamaz.
10 Hasta Hakları Yönetmeliği (Hekim ve İnsan Hakları)
Hekim Seçme Özgürlüğü hakkı : Hasta, mevzuatın belirlediği kurallara, tıbbi uygulamanın özelliklerine ve kurumun koşullarına göre hekimini seçmekte özgürdür. Bilgilendirilmeme Hakkı: Hasta hastalığı konusunda bilgilendirilmek istemediğini belirtmişse, hekimin bilgi vermesi gerekmez. Ailenin haberdar edilmesi hastayla görüş birliğine varılarak yapılmalıdır. Bilinçsiz durumdaki hastalar için, yakınlarının bilgilendirilip bilgilendirilmemesine hekim karar verir.
11 Hasta Hakları Yönetmeliği (Hekim ve İnsan Hakları)
Sağlık hizmetlerinden adalet ve hakkaniyete uygun olarak yararlanma hakkı: Herkesin ırk, dil, din ve mezhep, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, ekonomik ve sosyal durumları dikkate alınmadan hizmet alma hakkı vardır. Sağlık hizmetlerine ulaşma imkânı herkes için eşit ve sürekli olmalıdır. Sağlık kuruluşunu seçme ve değiştirme hakkı: Hayati tehlike bakımından sağlık kuruluşunun değiştirilmesinde tıbben sakınca görülmemesi esastır. Hastane vakanın durumuna göre hastayı başka bir hastaneye sevk edebilir. Bu durum hastaya ayrılmadan önce tam olarak açıklanmalıdır. Başka sağlık kurumuna nakil ancak o kurumun hastayı kabul etmesi durumunda yapılabilir.
12 Hasta Hakları Yönetmeliği (Hekim ve İnsan Hakları)
Bilgi isteme hakkı: Hastanın anlayacağı şekilde hastalığı ile ilgili teşhis, tedavi ve her bir girişimin olası risk ve yararlarını, önerilen girişimlerin seçeneklerini, tedavisiz kalmanın etkisini, tanı, sonuç ve tedavinin gidişi hastalığın seyri hakkında doktorundan bilgi alma hakkına sahiptir. Bu bilginin hastaya verilmesi mümkün olmadığı durumlarda yakınlarından birine bilgi vermek uygun olur. Hasta istediği takdirde, bilgilendirilmeme ve kendi yerine kimin bilgilendirileceğini seçme hakkına sahiptir. Taburcu olduğu zaman, hastalığı ile ilgili tanılar, tedavi ve yapılan işlemleri, elde edilen sonucu içeren yazılı bir belge isteme ve alma hakkına sahiptir.
13 Hasta Hakları Yönetmeliği (Hekim ve İnsan Hakları)
Personeli tanıma, seçme ve değiştirme hakkı: Hastaların kendini tedavi eden sağlık çalışanının adını bilme hakkı vardır. Hasta, sağlık sisteminin işleyişine uygun olarak, hekimini, sağlık personelini ve hizmet alacağı kurumu seçme ve değiştirme hakkına sahiptir. Öncelik sırasının belirlenmesini isteme hakkı: Sağlık kuruluşunun hizmet verme imkânlarının yetersiz veya sınırlı olması sebebiyle sağlık hizmeti talebi zamanında karşılanamayan hâllerde, hastanın öncelik hakkının tıbbi ölçütlere dayalı ve objektif olarak belirlenmesini isteme hakkı vardır. Acil ve adli vakalar ile yaşlılar ve özürlüler hakkında öncelik sırasının belirlenmesinde ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.
14 Hasta Hakları Yönetmeliği (Hekim ve İnsan Hakları)
Tıbbi gereklere uygun teşhis, tedavi ve bakım hakkı: Hasta, modern tıbbın bilgi ve teknolojinin gereklerine uygun olarak teşhisinin konulmasını, tedavisinin yapılmasını ve bakımını istemek hakkına sahiptir. Tıbbi gereklilikler dışında müdahale yasağı: Klinik çalışmalara katılım için hastanın bilgilendirilmiş onayı gereklidir. Bütün araştırma protokolleri etik kurul onayından geçirilmelidir. Hastanın veya yakınının onayı olmadıkça, tıbbi gereklilik dışında araştırma amaçlı uygulama yapılmaz. Hastanın vücudunun bütün parçalarının kullanımı ve korunması için onayı gereklidir.
15 Hasta Hakları Yönetmeliği (Hekim ve İnsan Hakları)
Ötenazi yasağı: Hastanın kendi yaşamına son verilmesini isteme hakkı yoktur. Hasta, çektiği acıların iyileştirilmesini isteme ve yaşamının son dönemi içinde, insanca bakılıp, itibar içinde ölme hakkına sahiptir. Tıbbi özen gösterilmesi hakkı: Hasta, hem teknik imkânlar hem de sağlık personeli ile hastalar arasındaki insani ilişkiler bakımından kaliteli hizmet alma hakkına sahiptir. Kayıtları inceleme hakkı: Hasta kendisi ile ilgili kayıtlara ulaşma ve kayıtlarının kopyasını alabilme hakkına sahiptir.
16 Hasta Hakları Yönetmeliği (Hekim ve İnsan Hakları)
Kayıtların düzeltilmesini isteme hakkı: Hasta; kendisi ile ilgili tıbbi ve kişisel bilgilerin uygunsuz, eksik, çift anlamlı olması, tanı, tedavi ve bakım amacı ile ilgili olmaması durumunda bu bilgileri yenileme, bazı kısımlarını çıkarma, tamamlama ve düzeltme hakkına sahiptir. Saygınlık görme hakkı: Hasta, tanı ve tedavileri yapıldığı sırada saygı, itina ve ihtimam gösterilerek, güler yüzlü, nazik, şefkatli bir yaklaşımla, kendisine ve kültür değerlerine uygun davranılması hakkına sahiptir. Herkesin insan olması dolayısıyla saygı görmeye hakkı vardır. Mahremiyete saygı hakkı: Gizliliğe uygun bir ortamda her türlü sağlık hizmetini almalıdır.
17 Hasta Hakları Yönetmeliği (Hekim ve İnsan Hakları)
Reddetme ve durdurma hakkı: Hasta tıbbi girişimi reddetme veya durdurma hakkına sahiptir. Bu durumun yaratacağı sonuçlar hastaya açıklanmalıdır. Rıza ve izin hakkı: Hastaların tıbbi müdahalelerde rızasının alınmasına ve rıza çerçevesinde hizmetten faydalanmaya hakkı vardır. Hastanın iradesini beyan etmesinin mümkün olmadığı ve acilen tıbbi girişim yapılması gereken durumlarda, daha önce bu girişimi reddettiğini gösteren bir açıklaması yoksa hastanın onayı varsayılarak girişim yapılabilir. Güvenlik hakkı : Hastaları sağlık hizmetini güvenli bir ortamda almaya hakları vardır.
18 Hasta Hakları Yönetmeliği (Hekim ve İnsan Hakları)
Dini vecibelerini yerine getirebilme hakkı : Hastanın kuruluşun imkânları ölçüsünde ve idarece alınan tedbirler çerçevesinde, dini vecibelerini yerine getirmeye hakları vardır. Rahatlık hakkı; hastaların her türlü hijyenik şartlar sağlanmış, gürültü ve rahatsız edici bütün etkenler bertaraf edilmiş bir ortamda sağlık hizmeti almaya hakları vardır. Ziyaretçi hakkı; hastaların kurum ve kuruluşlarca belirlenen usul ve esaslara uygun olarak ziyaretçi kabul etmeye hakları vardır. Refakatçi bulundurma hakkı ; mevzuatın, sağlık kurum ve kuruluşlarının imkânları ölçüsünde ve tabibin uygun görmesi durumunda refakatçi bulundurmayı isteme hakları vardır.
19 Hasta Hakları Yönetmeliği (Hekim ve İnsan Hakları)
Müracaat, şikâyet ve dava hakkı; Haklarının ihlali hâlinde, mevzuat çerçevesinde her türlü müracaat, şikâyet ve dava hakkını kullanma imkanları vardır. Sürekli hizmet hakkı ; Gerektiği sürece, sağlık hizmetlerinden yararlanmaya hakları vardır. Düşünce belirtme hakkı: Hastaların verilen hizmetler konusunda düşüncelerini ifade etme hakkı vardır.
20 Hasta Hakları Yönetmeliği (Hekim ve İnsan Hakları)
Bu hakların uygulanmasında, hasta evrensel insan hakları belgeleri ve yasaların belirlediği hükümler altındadır. Bu haklar, hasta tarafından kullanılamadığı durumlarda, belirleyeceği kişiler hasta adına sorumluluk alabilir. Bu kişilerin olmadığı durumlarda kurum hastanın temsil edilmesi için gerekli önlemleri almalıdır. Hasta, bu haklar ile ilgili bilgi ve belgelere ulaşabilmelidir. Hasta haklarına saygı gösterilmediği düşünüldüğünde şikâyet için başvuru imkânına sahip olmalıdır. Mahkemelere başvurunun yanı sıra bağımsız mekanizmalara başvurulabilir. Hasta, şikâyetlerinin değerlendirilmesini, ilgilenilmesini ve sonuç alınmasını isteme hakkına sahiptir.
"4. HASTA HAKLARI." indir ppt