Hirşutizm tanısını koymak için kişinin tıbbi geçmişine bakmaya öncelik verilmelidir. Bu amaçla doktorunuz adet döngüleriniz, belirtilerin ne zaman başladığı, herhangi bir ilaç alıp almadığınız ya da böyle bir durumun ailede olup olmadığına ilişkin sorular soracaktır. Tıbbi öykü dinlendikten sonra aşağıdaki testlere geçilecektir:
• Fiziki muayene yapılması: Yüz, boyun, göğüs, meme, sırt, karın ve pelvis bölgeleri kıllanma açısından kontrol edilecektir. Ayrıca androjen fazlalığının ve hormonal dengesizliğin diğer belirtileri için testler yapılacaktır.
• Kan testleri: Kandaki testosteron gibi hormonların seviyesini ölçmek için yapılan kan testleri, Hirşutizme yüksek androjen düzeylerinin neden olup olmadığını belirlemeye yardımcı olabilir.
Sizden yapılması istenecek testler hirşutizm ve ortaya çıkan diğer belirtilerin şiddetine bağlıdır. Eğer yapılan kan testlerinde androjen düzeyleri yüksek çıkmışsa, görüntüleme testleri istenecektir.
• Ultrason: Bu görüntüleme testi vücudunuzun iç yapılarının görüntülerini elde etmek için yüksek frekanslı ses dalgalarını kullanır. Dolayısıyla hirşutizm ile ilişkili olabilecek yumurtalık veya böbreküstü bezlerinde kist veya tümör araması yapılır.
• Bilgisayarlı tomografi (BT): Tomografi filmleri iç organların kesitsel görüntülerini sağlar. Böbreküstü bezlerinin durumunu ayrıntılı şekilde değerlendirmek için kullanılabilir.
Hirşutizm tedavisi kapsamında genellikle kombine şekilde sunulan öz bakım yöntemleri yer almaktadır. Bunun içinde kılların alınması ve ilaç kullanımı yer almaktadır. Kıl alma tedavileri şunlardır:
• Elektroliz: Bu tedavi türünde, her bir kıl kökü içine küçük bir iğneyle elektrik akımı verilir. Bu sayede kıl köklerinin zarar görmesi ve yok edilmesi hedeflenir. Elektroliz işlemi sonucunda kıllar kalıcı şekilde yok edilmektedir fakat işlem biraz ağrı verici olmaktadır. Bazı uyuşturucu kremler cildin ilgili yerlerine sürülerek oluşan rahatsızlık azaltılmaya çalışılır. Prosedürün yan etkileri arasında cilt renginde açıklık ya da koyuluk ya da nadiren yara izleri yer almaktadır.
• Lazer tedavisi: Lazer tedavisinde, son derece konsantre bir ışın (lazer) ile kıl köklerinin zarar görmesi ve burada büyümenin engellenmesi hedeflenir. Seanslar tedavi edilen alanın büyüklüğüne bağlı olarak, birkaç dakika ile birkaç saat arasında değişebilir. Lazer epilasyonu sırasında da cilde rahatsızlık oluşabilir. Tedavi sonrası ilgili bölgede kısa bir süre için kızarıklık veya şişkinlik yaşanabilir. Ancak pahalı denebilecek bir tedavidir. Özellikle şiddetli kıllanmanın olduğu kişilerde maliyet daha da fazla olmaktadır. Tedavi sonrası bazı kadınlarda uzun bir süre tekrar tüylenme görülemezken, bazılarında zaman zaman rötuş işlemleri gerekebilir.
Hirşutizm tedavisi için uygulanan tıbbi tedaviler şunlardır:
• Doğum kontrol hapları: Doğum kontrol hapları veya östrojen ve progesteron içeren diğer hormonal kontraseptifler, androjen üretiminin yumurtalıklar tarafından inhibe edilmesini sağlayarak Hirşutizm tedavisini sağlar. Doğum kontrol hapları hamile kalmak istemeyen kadınlarda Hirşutizm için kullanılan yaygın bir tedavi çeşididir. Olası yan etkileri arasında baş dönmesi, mide bulantısı, baş ağrısı ve mide rahatsızlığı yer alır.
• Anti-androjenler: Bu tip ilaçlar androjenlerin vücudun kendi reseptörlerine bağlanmasını engeller. Hirşutizm tedavisi için en yaygın olarak kullanılan anti-androjen spironolakton (Aldactone) ‘dir. Olası yan etkileri arasında uyku hali, mide bulantısı, düzensiz adet dönemleri, mineral bozuklukları ve ishal yer alır. Bu tür ilaçlar doğum kusurlarına neden olabileceğinden dolayı, alırken doğum kontrol haplarını kullanmak önemlidir.
• Topikal krem: Eflornitin (Vaniqa) kadınlarda yüz bölgesindeki aşırı tüylenme için reçete edilen özel bir krem türüdür. Krem yüzün etkilenen bölgesine doğrudan uygulanabilir ancak kılların büyümesini yavaşlatmaya yardımcı olur mevcut kıllardan kurtulmayı sağlamaz. Eflornitin’in etkisini göstermesi için iki ay gibi bir sürenin geçmesi gerekir. İlacı bıraktıktan yaklaşık sekiz hafta sonra da kıllar tekrar büyümeye başlar. Yan etkileri arasında batma, karıncalanma ya da deri döküntüsü yer alır.
Hirşutizmi önlemek için bir ilacı kullanmaya başladıktan yaklaşık bir ay sonra gözle görülür değişiklik yaşanır. İlaç değiştirmeden ya da doz değişikliğine gitmeden önce ilaca düzenli olarak en az altı ay devam edilmesi önerilir. Sizdeki tüylenme için etkili bir ilaç bulunamadıysa cilt hastalıkları konusunda uzman bir dermatologa sevk edilebilirsiniz.
Eğer Hirşutizm durumuna rağmen hamile kalmak istiyorsanız doktorunuzla konuşunuz. Çünkü Hirşutizm tedavisinde kullanılan bazı ilaçları almanız esnasında hamile kalmamanız tavsiye edilmektedir. Eğer Hirşutizm ve adet düzensizlikleriniz varsa, doğurganlığı engelleyebilen “polikistik over sendromu” yaşıyor olma ihtimaliniz yüksektir.
Yaşam tarzınız ve evde yapılabilecek ilaçlar
İstenmeyen vücut kıllarından kurtulmak için kullanılan öz bakım yöntemleri şunlardır:
• Yolma: Cımbız kullanarak birkaç tane kılın yer aldığı bölgeleri temizleyebilirsiniz ancak daha geniş alana yayılmış kıllanma için pek kullanışlı değildir. Kılların koparılması ağrı verici ve sürekli uygulanacak bir yöntem olmasa da kadınlar arasında istenmeyen tüylerden kurtulmak için en yaygın kullanılan yöntemdir.
• Tıraş: Tıraş hızlı sonuç verir ve ucuzdur ancak düzenli şekilde tekrarlanması gerekir. Çünkü kıl kökleri hala aktiftir.
• Ağda: Ağda istenmeyen kıl olan cilt bölgesine sıcak balmumu uygulanmasını içerir. Balmumu sertleştikten sonra kılların tersi yönde çekilerek kıllar temizlenir. Ağda hızlı bir şekilde geniş bir alandaki kılların alınmasını sağlar ancak geçici ağrı ve bazen deride tahriş veya kızarıklığa neden olabilir. Sıcak balmumu da cildi yakabilir.
• Kimyasal tüy dökücüler: Kıldaki protein yapısını parçalayarak çalışan jel, losyon ya da kimyasal dökücüler mevcuttur. Ancak bazı insanlarda kimyasallara karşı alerji gelişme riski bulunmaktadır.
İstenmeyen vücut kıllarının alınmasının yerine bazı kadınlar ağartma yapılmasını tercih etmektedir. Ağartma ile kıllar daha az görünür ve saç rengi ortadan kaldırılır. Ağartma cildin tahriş olmasına yol açabildiğinden dolayı ilkin küçük bir alanda çamaşır suyu ile test edilebilir.
Hirşutizm genellikle önlenemez. Ancak eğer polikistik over sendromlu iseniz, obezitenin kontrol altına alınması ve insülin direncinin önlenmesi (vücudun normal insülin düzeylerine yanıt vermediği bir durumdur), düşük androjen seviyelerini oluşturarak Hirşutizme daha az neden olabilir.
KADINLARDA ERKEK TİPİ TÜYLENME (HİRSUTİZM) HAKKINDA BİLGİ ALMAK İÇİN TIKLAYINIZ!!!!