Secde - Ahmet Nebil SOYER
08:4018 Ocak 2020
Secde kelimesi İslamın temel kavramlarından ve kelimelerinden biri. Kelimeler sınıf sınıftır, tek anlamlı kelimeler çok anlamlı kelimeler. Çok anlamlı kelimeler dinin, felsefenin ve sanatın yükünü taşıyan kelimelerdir. Secde kelime değil bu sefer ona tavır, bir davranış emmuzeci diyelim.
Bediüzzaman‘ın kelimeler dünyası çok geniş demek çok da bir şey ifade etmez. Cümle düşüncenin evidir, hepimiz o evlerde oturarak bu hayat denen darül meşakkatte yaşarız. Ya kelime kelime de cümlenin yapı taşıdır. Atalarımız yazmaya inşa demişler, yazana da münşi. Yazı mecmualarına münşaat denmiş. Eviniz ne kadar sağlamsa siz de o kadar emniyet içinde yaşarsınız. Bediüzzaman bir münşidir, kelimelerden ev yapan adam. Onun evlerinden bihaber dolaşan insanlar şehirlerdeki yersiz yurtsuz bir kenara kıvrılmış yatan insanlara benzer. Bizi güçlü yapan onun kurtuğu bu evlerden kainata ve insana ve sahib-i kainata bakmaktır.
Edebiyatımız secde kelimesi ile yapılmış evlere sahiptir, özellikle divan şiiri. Şinasi‘nin bir şiiri vardır. Münacaat, dua demek, bizim edebiyatımızın en harika şiirlerindendir. Onda secde kelimesi ile yapılmış bir beyit vardır, beyt diyelim.
Allah’ı anlatmakta gerçekten büyük apokaliptik imajlar taşıyan bu şiirin konumuz ile ilgili şu beyti harikadır.
"İzzet ü şânını takdis kılar cümle melek
Eğilir secde eder pîş-i celâlinde felek."
Dine çok hakim bir şiirdir ,bütün melekler O'nun izzet ve şanını takdis eder yani büyüklüğünü ve azametini takdis eder. Sonra felekler, yaldızlar da onun azamet ve haşmetinin önünde eğilir ve secde ederler. Şirimizin harika imajlarından biridir bu cümle.
Şinasi’nin babası savaşta Şumnu muharebesinde şehit olmuş bir subaydır. Reşit Paşa’nın vasıtasıyla Avrupaya gider tahsil için, maliye eğitimi alır ve ülkesine döner. Namık Kemal bu şiiri sahaflarda satan bir çocuktan alır ve şiire vurulur, şairi ilahi bir kelim olarak niteler.
Şinasi’ye gider şakird olur. Namık Kemal siyasetle uğraşır düzene çeki düzen vermek ister, bu hastalık çoklarını zebun etmiş, bir tek Bediüzzaman bu hastalığa tutulmamış ama tutulmaktan beter edilmiş, ömrü çilehane-i uzlet bu dünyada geçmiştir. O bu zulümlerden eserlerini ortaya çıkarmıştır. Depoda bekleyen demir paslanır ama ateşe giren ve dövülen demirden herşey yapılır. Herkes depoda uyumayı ister. "Oh ne rahat” der. Bediüzzaman ise “fıtraten müteheyyiç olan insanın rahatı say ve cidaldedir” der. "Rahat zahmette zahmet rahattadır” der. İlk nesil akıncı neferi gibi idiler, Kırkıncı Hoca, Sungur abi vb. Yeni nesil depoda bekleyen demirler, sahilde demirleyen gemiler.
Şinasi siyasetten katı alaka etmiş ve münzevi yaşamıştır. "Halkın zekası hakaik-i siyasiyeyi anlayamaz” der, isabetli bir duruşla yaşar. Namık Kemal ise mısralarının kamuoyunda dolaşmasından özel bir haz duyar, bu yüzden bir devlet adamı “Bu adamı asmalı sonra oturup altında altında ağlamalı" demiş.
Bediüzzaman kelimeleri evlere, malikhanelere ve saraylara çevirir, sizin melufunuz olan kelime onun elinde büyür büyür ruhun ve aklın rahat ettiği bir dünyaya döner.
Hayvanistan'da grev var!Kur'an kime yeter?
Hüseyin ÇEŞİTCİOĞLU Rusya/Musya