PressReader - Capital (Turkey): 2015-09-01 - CARİ AÇIKTA DÜŞÜŞ YOK
CARİ AÇIKTA DÜŞÜŞ YOK
Capital (Turkey) - 2015-09-01 - KONJONKTUR -
ürkiye’nin cari işlemler dengesindeki açık, yılın ilk yarısında yatay bir seyir izledi. Ocak ayında 44 milyar dolar seviyesinde olan yıllık cari açık, haziran ayında da buna yakın ve 44,7 milyar dolar olarak gerçekleşti.
Altın dış ticareti hariç tutulduğunda durum daha da kötü. Altın hariç cari açıkta duraklama da değil yeniden yükseliş var. Ocak ayında 41,3 milyar dolara kadar gerilemiş olan altın hariç cari açık, yılın ilk yarısını 45,4 milyar dolar düzeyinde kapattı.
Yılın ilk yarısında ekonomide yavaş büyüme vardı. Ekonomi ilk çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre sadece yüzde 2,3 büyümüştü. Konjonktür’ün diğer kutularından birinde ayrıntılarını okuyabileceğiniz gibi ikinci çeyrekteki büyümenin biraz daha yüksek (yüzde 3,5-4 arası) ama Türkiye ölçülerine göre yine yavaş çıkmasını bekliyoruz.
Normalde ekonomi yavaş büyüdüğünde cari açıkta düşüş yaşanması gerekir. Türkiye’nin geçmişinde durum genelde böyledir ve nitekim geçen yıl da aynen böyle olmuştu. Çünkü ekonomi yavaş büyüdüğünde ithalatta gerileme yaşanır.
Esasında bu yıl da ithalatta gerileme var. Ancak geçmiş yıllardan farklı olarak bu yıl ihracatta da gerileme yaşanıyor. Temel ihracat pazarlarımızdaki sorunlar, ihracatın ithalata yakın bir düşüş göstermesine neden oluyor. Bu da ekonomi yavaş büyüdüğü halde cari açıkta düşüş yaşanmaması gibi pek de alışık olmadığımız bir sonuca yol açmış bulunuyor.
Ödemeler dengesinde yer aldığı biçimiyle yılın ilk yarısında ihracat 77,7 milyar dolar olarak gerçekleşirken, ithalat ise 102,7 milyar dolar oldu. Geçen yılın aynı döneminde ihracat 85,5 milyar dolar, ithalat ise 114,9 milyar dolardı. Buna göre ithalatta yüzde 10,7 gerileme olurken, ihracatta da yüzde 9,1’lik düşüş yaşanmış durumda. Rakamsal olarak da ithalatta 12,3 milyar dolarlık ve ihracatta 7,8 milyar dolarlık düşüş olduğu görülüyor.
İhracat pazarlarımızdaki sorunlar hala devam ediyor. Bunun sonucu da ihracatın hala düşüş göstermeye devam etmesi olarak karşımıza çıkıyor. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın verilerine göre, temmuz ayında ihracattaki düşüş yüzde 15,4’ü buldu ve ithalattaki yüzde 8,5’lik düşüşü de geçti. Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin (TİM) öncü gösterge niteliğindeki günlük ihracat verileri, ihracatın ağustos ayında da düşmeye devam ettiğini gösteriyordu.
İhracat pazarlarımızdaki sorunların hala devam etmesi, yılın ikinci yarısında da cari açıkta düşüş olmayacağını düşündürüyor. şekilde hükümetin kurulması ihtimalini yüksek görüyoruz. 2016’nın kaderini de bu hükümetin uyumunun ve performansının belirleyeceğini düşünüyoruz.
Türkiye’de siyasetin ekonomiye ve toplumsal barışa ayak bağı olmasına ilk kez rastlanmıyor. Maalesef ülkemiz, her 10-15 yılda bir böyle bir sorunla yüz yüze geliyor. 1950’lerin sonlarında iktidardaki Demokrat Parti (DP) ile Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) arasındaki demokrasinin de dışına taşan çekişmeler, Türkiye’ye ağır bir fatura çıkarmıştı. 1970’lerde siyasetçilerin bir türlü aralarında uzlaşıp memleketin sorunlarına el atamamaları, hem ekonomik hem de toplumsal açıdan büyük acılara yol açtı. 1990’larda da aynı şeyler yaşandı. Maalesef 2010’ların ortasında 1990’lara geri döndük.
Bütün bunlar, demokrasinin bu topraklarda bir türlü kökleşememesinden kaynaklanıyor. Ülke genelinde olmadığı gibi siyasi partilerin içinde de yeterli demokrasi yok. Bu nedenle liderliği bir kez ele geçiren oradan gitmemek için sonuna kadar direniyor. Belli bir yaşa gelip de kendiliğinden köşesine çekilmeyi tercih eden bir lider henüz görmedik. Bu yüzden huzur içinde bir lider değişimi de neredeyse hiç yaşayamadık. Türkiye’nin demokrasiye adım attığı 1950’den bu yana liderlerin büyük kısmı ya askeri müdahaleler ya da ekonomik krizler sonucunda koltuklarını terk etti.
Yine de Türkiye’nin büyük yürüyüşünün demokrasiye doğru olduğuna ve siyasetçilerin de eninde sonunda çağdaş demokratik ülkelerdeki olgunluğa erişeceğine inanıyoruz. O ülkelerde de demokrasi gökten zembille inmedi, nice siyasi çalkantılardan ve büyük acılardan sonra yerleşti. O zaman geldiğinde Türkiye’nin sorunlarına daha acısız bir şekilde çözüm bulunacak. Bunun bir an önce olabilmesini umuyoruz.