DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE - PDF
Download "DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE"
1 Tiedot turkiksi DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE Çocukların oturup konsantre olmakta ve dürtülerini kontrol etmekte zorlanmaları normaldir. Ancak DEHB li (Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu) çocuklarda bu zorluklar öylesine şiddetlidir ki, bunlar günlük yaşamlarında sorunlara neden olur ve doğal gelişimlerini etkiler.1 DEHB li çocuklar için günlük yaşam kaos haline gelebilir. Sıklıkla eşyalarını kaybederler, zamanı ve ev ödevlerini unuturlar. Dahası, DEHB li çocuklar sıralarını beklemekte veya hoşlanmadıkları işleri bitirmekte zorlanırlar. Diğer çocuklara göre daha kolay üzüldüklerinden ve kızdıklarından, en önemsiz şeyler için bile kolayca kavga edebilirler. Doğru destek ve tedaviyi almayan çocukların, okulda başarısız olma ve kendilerine olan güvenlerini kaybetme riski oldukça yüksektir. 2 Arkadaş edinmekte ve sosyal durumlara uyum sağlamakta zorlanabilirler.
2 DEHB nedir? DEHB, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu anlamına gelir. DEHB, okul çağındaki çocukların %3 %5 ini etkileyen, oldukça iyi belgelenmiş ve kapsamlı şekilde araştırılmış bir rahatsızlıktır. DEHB nin başlıca semptomları: Dikkatin kolay dağılması Dürtüleri kontrol edememe Hiperaktivite Basit bir ifadeyle, DEHB li çocuklar dikkatlerini toplamakta ve dürtülerini kontrol etmekte büyük zorluklar yaşarlar. Ebeveynlerden birinin DEHB li olduğu ailelerde çocuklardan birinin de aynı rahatsızlığı yaşama riski yüksektir. Günümüzde, DEHB nin kalıtsal olduğuna dair bilimsel kanıtlar bulunmaktadır. 1 Semptom: Kısa dikkat süresi 1. Belirli bir işe yoğunlaşmakta zorlanır 2. Ev ödevinde sıklıkla dikkatsizlikten kaynaklanan hatalar yapar 3. Kendisiyle konuşulurken dinlemiyor gibi görünür 4. Talimatlara uymakta zorlanır ve çeşitli işlerde sıklıkla başarısız olur 5. Yapacağı işleri ve faaliyetleri organize etmekte zorlanır 6. Zihinsel dayanıklılık gerektiren görevleri yapmak konusunda isteksizdir 7. Çevresinden gelen uyarılarla dikkati kolaylıkla dağılır 8. Günlük yaşamda genellikle unutkandır 9. Sıklıkla eşyalarını kaybeder
3 Semptom: Hiperaktivite 1. Ellerini hareket ettirmeden tutmakta veya hareket etmeden oturmakta genellikle zorlanır 2. Sınıfta veya uzun süre oturması gereken başka yerlerde sıklıkla ayağa kalkar 3. Çoğu zaman, uygun kabul edilebilecekten daha fazla ortalıkta koşuşturur, tırmanır, eşyaların üzerine çıkar. Ergenlerde ve yetişkinlerde bu durum sübjektif bir huzursuzluk haliyle sınırlı olabilir. 4. Çoğu zaman oyun veya eğlence faaliyetlerini sakin ve huzurlu bir şekilde sürdürmede zorlanır 5. Çoğu zaman hareket halindedir veya kurulmuş bir motor gibidir 6. Çoğu zaman çok konuşur Semptom: Dürtülerini kontrol edememe 1. Soruları çoğu zaman soru tamamlanmadan aceleyle yanıtlar 2. Sırasını beklemede çoğu zaman zorlanır 3. Sıklıkla başka insanların sözünü keser veya araya girer (örn. başkalarının oyunlarına veya konuşmalarına müdahale etme) DEHB aileyi nasıl etkiler? DEHB ile yaşamak genellikle çocuk veya ergenin kendisi için zordur. Ancak DEHB li bir çocuğun ebeveyni olmak da gayet zor olabilir. Sorunlar özellikle talep durumunda fark edilebilir hale gelir. Birçok DEHB li çocuk hızlı bir şekilde kuvvetli duygularla reaksiyon verir, yani hoşlanmadıkları taleplere kızgınlıkla itiraz ederler. Küçük şeyler dahi patlamalara ve duygusal açıdan yoğun sahnelere yol açabilir. Ebeveynlerin çocuklarının durumunu anlamaları çok önemlidir; böylece yasaklama, olumsuz yorumlar ve ceza tehditlerine başvurmadan çocuklarının davranışlarını kontrol edebilirler. Bu tür zorluklarla karşı karşıya olan çocuğun çevresini nasıl etkileyebileceğinin anlaşılmaması halinde, ebeveynlerin gözlenen sorunların nedeni olmakla suçlanması riski söz konusudur.
4 DEHB li bir çocuğun kardeşi olmak da oldukça zorlayıcı olabilir. DEHB li olmayan kardeşler genellikle ailede ihtiyaç duyduklarından daha az alana sahip olurlar, bu da çatışmalara yol açabilir. Ebeveyn olarak ne yapabilirim? Ebeveyn olarak endişeliyseniz bir çocuk doktoruna, öğretmene veya çocuk ve genç psikiyatri kliniğine başvurabilirsiniz. Değerlendirmeyi yapacak ekibin, çocuğun okuldaki durumu, arkadaşlarıyla ilişkileri ve evdeki durumu hakkında mümkün olduğunca çok bilgi sahibi olması gereklidir. Bu nedenle, nasıl davrandığı hakkında bilgi almak için çocuğun okuluyla veya okul öncesi eğitim aldığı kurumla konuşmak akıllıca olacaktır. Sağlık sistemi ne yapıyor? DEHB nin belirlenmesine yönelik basit bir test bulunmamaktadır. Teşhis için uzun süreli değerlendirme gerekmekte, bu sürece çocuğun ebeveynlerinin yanı sıra kendisiyle de yapılacak derinlemesine görüşmeler de dahil olmaktadır. Çocuğun farklı ortamlardaki durumunun değerlendirilmesi de önemli olduğundan, okul ve okul öncesi eğitim kurumu çalışanlarından da bilgi alınacaktır. Teşhis süreci, psikoloji testlerini ve tıbbi muayeneleri de içerebilir. 2 Genel değerlendirme, genellikle bir doktor, psikolog ve eğitimciden oluşan bir ekip tarafından yapılır. Ne tür yardımlar alınabilir? Şu anda DEHB nin tam olarak iyileştirilmesi mümkün olmamasına rağmen bazı faydalı çözümler bulunmaktadır. Tedaviyle birlikte psikolojik desteğe yönelik önlemler, genellikle iyi sonuç vermektedir. Çocuklar için psikolojik destek genel anlamda ebeveynlerin eğitimi, okulda alınacak önlemler ve doğrudan çocuğa yönelik sorun çözme ve sosyal becerileri geliştirme amaçlı önlemlerden oluşmaktadır. 2 Tedavinin avantajları arasında konsantrasyonun artması, böylece bilgi ve talimat alma üreçlerinin kolaylaşması yer almaktadır. Bu, birçok kişi için günlük yaşamı kolaylaştırmaktadır. Janssen-Cilag A/S
5 Soracağınız sorular veya DEHB hakkında daha fazla bilgi alma isteğiniz var mı? Ayrıca bkz.: Janssen den ADHD ile ilgili bilgiler Referanslar: 1. ADHD hos barn och vuxna/çocuklarda ve yetişkinlerde DEHB, İsveç Ulusal Sağlık Kurulu, Bu broşürdeki bilgiler Kasım 2007 de derlenmiştir. Vaisalantie 2, FI Espoo, Finland Tel , JC
ERGOTERAPİ VE DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU (DEHB)
ERGOTERAPİ VE DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU (DEHB) 1 Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu toplumda yaklaşık %5 oranında görülebilen, çocukluktan başlayıp erişkinlikte de sürebilen, dikkat
ile yalnız kalma, içe kapanma, sürekli öfke duyma ve yoğun çatışmalar ile kendini gösterir.
C Bir çocuğun kardeşini kıskanması doğal bir duygu olarak tanımlanabilir. Her birey özel olmak, ilk olmak, öncelikli olmak, tercih edilmek, beğenilmek isteyebilir. Karşıdaki kardeş olsa bile bu duyguların
Kur an-ı Kerim Öğretiminde Oyunlar ve Etkinlikler Harfi Tanıma Harfin Sesini Fark Ettirme 62 Etkinlik 108 Oyun Harfi ve Kelimeleri Eğlenerek Okuma Yüzünden Okuma Ezber Tecvid Kur an-ı Kerim Öğretiminde
EBEVEYNLİĞE GEÇİŞ HAKKINDA...
İÇİNDEKİLER EBEVEYNLİĞE GEÇİŞ HAKKINDA... 1 Aile Yaşam Döngüsü... 1 Ebeveynliğe Geçiş Süreci... 3 Ebeveynliğe Geçiş Döneminde Meydana Gelen Değişimler... 6 Cinsiyet Rolleri ve Görev Paylaşımı... 7 Çift