Tüketici Hakları Derneği - Yazılarımız - Makaleler - Konutlardaki Sağlamlık, Güvenlik ve Ayıplar
Konutlardaki Sağlamlık, Güvenlik ve Ayıplar
Ekonomik gücü iyi olan tüketiciler satın aldığı ve yaşadığı konutlarda daha çok estetik ve dış görünüşe önem verirler. Ekonomik gücü olmayan tüketiciler de bir an önce başımı sokacak bir evim olsun ister konut sağlamlığı ve güvenliği neredeyse ikinci planda gelir.
Ülkemiz, çok uzun yıllardan beri deprem felaketleri nedeniyle büyük acılar çekmiş ve çekmektedir. Ancak, ne toplum ne de yöneticiler konu ile ilgili taraflar olarak bu konunun önemini kavradığı ve gerekli önlemleri aldığı söylenemez.Çünkü asıl sorun deprem değil, depremin her an olabileceğini düşünerek gerekli önlemleri almamak ve bilinçli davranmamaktır.
Diğer taraftan, deprem ya da hiçbir dış etki olmadan çöken binalar nedeniyle de birçok canlar yok olmuştur. Ayrıca, bazı yüksek binalarda çıkan yangınlarda yangın merdiveni bulunmaması nedeniyle can kayıplarının artışına neden olunmuştur. Demek ki asıl sorun, satın aldığımız ve yaşadığımız konutların sağlamlığı ve güvenirliliği konusundaki önlemlerin yetersizliği, bilinçli olmayışımız ve davranmayışımızdır.
Bu nedenle, aşağıdaki soruları sorarak çözüm aramak doğru olur, sanırım.
Satın aldığımız ve yaşadığımız konutların ne kadar sağlam ve güvenli olup olmadığı hakkında bilgimiz var mı?
Oturduğumuz ya da satın alacağımız konut veya dairenin bulunduğu bina kaç yıllıktır, fiziksel durumu nedir?
Her türlü tesisat ( elektrik, su, kanalizasyon, ısıtma) durumu nasıl, projeleri uygun bir şekilde yapılmış ve gerçekleştirilmiş mi?
Bina, nasıl bir zemin üstünde inşa edilmiş, zemin incelemesi ve araştırması yapılmış mı?
Çevre ile bağlantıları nedir; yeşil alan, park, bahçe barındıran bir çevrede mi?
Daha önceden kalan borçları var mı?
Depreme dayanıklılık raporu var mı?
Konutta her hangi bir ayıp varsa tüketici haklarını nasıl arayacak?
SATIN ALINACAK KONUTLARDA ARANACAK KOŞULLAR
Konutun imar planı, imar planına uygun jeolojik raporu, mimari projesi, statik-betonarme projesi, tesisat projeleri ( su, elektrik, ısı) bulunmalıdır. Bu projeler, belediye veya bayındırlık müdürlüğünce onaylanmalıdır.
Konutun bağlı bulunduğu belediye veya bayındırlık müdürlüğünce onaylanmış yapı ruhsatı bulunmalı ve konut yapı kullanma iznine bağlanmalıdır.
Bina belediye sınırları içerisinde ise binanın kanalizasyon tesisatı belediyenin kanalizasyon şebekesine bağlanmalıdır.
Konutun depreme dayanıklılık raporu olmalıdır. Konutun yapımında kullanılan malzemelerin onaylı projelere uygun seçilip seçilmediğine, standartlara uygun olup olmadığına bakılmalı, baktırılmalıdır.
Binanın ve binadaki tüm tesisatların yapımındaki işçilik kalitesi kontrol edilmeli ve incelenmelidir.
Konutun ısı yalıtımının, otoparkının, asansörünün, yangın merdiveninin, bahçe düzenlemesinin, çocuk oyun alanının ve yeşil alanının bulunması gerektiğine dikkat etmeli ; bu düzenlemelerin mevcut yönetmelik ve mevzuata uygun yapıldığı ilgili belediye veya bayındırlık müdürlüğünce belgelendirilmelidir.
Kolon kirişlerinde ve köşelerde dikkat çekecek derinliklerde çatlaklar olmamalıdır. Temellerde yalıtım işlemleri yapılmalıdır. Kar, yağmursuyu için çatı ve balkon giderleri bulunmalıdır. Giderler suyu bina çeperlerine ve temellerine zarar vermeyecek şekilde uygun yerlere iletmelidir.
Dört kattan yüksek binalarda asansör olmalı; asansörler yönetmeliğe uygun şekilde yapılmalıdır.
Su ve elektrik sayaçları bina içinde uygun yerlere monte edilmelidir. Yeni binalarda kullanılan su ve elektrik için abonelik işlemleri yapılmalıdır.
Binanın bodrumu bulunmalıdır. Pencere üstlerinde sahte kirişler olmamalıdır.
Konutun ulaşım güzergahlarına yakınlığına, iç ve çevre yollarının yapılı olması gerektiğine dikkat edilmelidir.
Konutun altında ve yakın çevresinde patlayıcı, parlayıcı, yanıcı maddeleri imal eden ve satan firmalar bulunmamalıdır.
Konut, tapu sicil kütüğüne kayıtlı olmalı, eğer apartman dairesi alınıyorsa kat mülkiyeti kurulmuş olmalı, kat mülkiyeti tapu senedi alınmalıdır. Konuttun tapu kaydında ipotek , şerh vb. kayıtlar olmamalıdır.
AYIPLI KONUTLARDA HAK ARAMA YOLLARI
Satın aldığımız yeni konutlarda herhangi bir sorun ya da ayıp çıktığında veya görüldüğünde Tüketicinin Korunması Hakkında Kanuna göre haklarını arayabilirler.
Satın aldığımız yeni konutta ayıp açık bir şekilde görülüyorsa ya da ayıp farkına varılabilecek bir durumda ise bir ay içerisinde, eğer ayıplar ya da sorunlar kullanım süresi içinde ortaya çıkmış ise beş yıl içerisinde, ayıplar tüketiciden satıcıdan ağır kusuru veya hile ile gizlenmişse görüldüğü tarihte tüketici bu ayıpların ücretsiz olarak giderilmesini konutu satın aldığı müteahhit ya da firmadan isteyebilir.