Aşkımumya-İma Kılavuzu, Murat Yalçın’ın yazarlık yaşamının ilk on yılında yayımladığı iki kitabı bir araya getiriyor. Yalçın, ilk öykülerinden itibaren geleneksel anlatım yöntemlerinden uzak durmayı seçmiş, hikâyeye odaklanmak yerine dili bir anlatı karakteri olarak kullanmayı denemişti. Onun bu üslup arayışı ortaya ironik, derin düşüncelere kapı aralayan bambaşka bir öykü dünyası çıkarıyor. Aşkımumya, bu anlayışın olgunlaştığı öykülerden oluşuyor. İma Kılavuzu ise aynı yönelimi kıpkısa öyküler çerçevesinde somutlaştırıyor, deneysel öykülerden hoşlanan okurların beğenisine sunuyor. Açıksözlü, açıkyürekli değil, açıkgöz olmak yeterliydi. "Ya bu deve güdülecek ya bu diyardan gidilecek"ti. Herkes bunu söylüyor, bunu dinliyordu. Yarın içindi her şey, bir ömür, bugünler yarınlara adanarak tüketilecekti. Başka tüketim yolu yoktu. Bütün kapılar yüzüne kapandı. Piçkurusu olmanın bedeli çok ağırdı her yerde! Üç Başka türlü başlasın, bir başka metinden anımsandığı gibi: ayamzay koy mülümmaha Tahammülüm yok yazmaya miligves ülzüy kalbAblak yüzlü sevgilim elnirelzög ısıçıf turaBarut fıçısı gözlerinle ad nasta ralçaluk nuzUzun kulaçlar atsan da koy mülümmahaTahammülüm yok !fUf!
"Karanlıkta yol alan hikâye karanlıkta son bulur" demesi ne, Borges’in sevdalısı? Esin perileri kurşuna dizilirken, kalemin kurşunlarında can verirken. Gecenin sessizliği bozulunca perdeleri açmak, ışığı kapamak istemiyorum. Güneşin doğuşundan bana ne? Güneşin altında eski(yen’i) bir şey olmadığını ayırt etmek istemiyorum. Yazılanlar hafifler, kurur, uçar, silinir güneşte. Sözcükler, tümceler, bütün canlılıklarını, koyuluklarını, tazeliklerini yitirir ya! Sayfalar da ağarır, sözcükler solar; gece serpilen renklerle kelebek kanadına dönen sayfalar, hücre duvarın(a)ı (tırm)andırır artık. Hafif Metro Günleri, anlatıcısının zihninde ayrıntı avına çıkmış bir metin. "Tanımlanmayan" anlatıcıysa yaşamı da, tüm anlatıları da bir göstergeler kuyusu olarak görmeye başlamış, bu nedenle çevresinde gördüğü her şeyi durmaksızın yorumlayan, bu yorumlardan sonuçlar çıkaran, öfkeli ve alaycı bir kent gezgini. Hafif Metro Günleri, 1998’de "anlatı" olarak yayımlanmıştı; Yalçın sonraki baskılarda kitabına, türlü nedenlerle, "roman" demeyi uygun gördü.
90’larla birlikte canlanan genç öykücülüğümüzün en önemli yazarlarından Murat Yalçın, yeniden okurunun karşısında. Karga Zarif’te yer alan öykülerin ortak yanı, insanın sonsuz neşeye de, sınırsız hüzne de açık yüzüne ayna tutması. Murat Yalçın’a göre ne insanın ne de edebiyatın sınırlarla ve katılaşmış tanımlamalarla işi var; göz açıp kapayıncaya kadar geçiyor yaşam. Anlaşılır kılmaya kalkışmak, boşuna bir çaba... "Ana rahminden çıktım koştum pazara, bir kefen alıp döndüm mezara." Yalçın, modern öykünün de, Anadolu anlatılarının da el verdiği, bilgelikle ironinin iç içe geçtiği öykülerinde, yaşadığımız çağın (ya da çırpınışın) etkileyici bir manzarasını çiziyor. Zengin ve derin bir dille. Karga Zarif, Yalçın’ın renkli öykücülüğünün usta işi bir örneği. Öyküseverlerin el üstünde tutacakları bir kitap.
Kesik Hava’da en çok Ferit Edgü’yü gördüm, önce de dilinde onun dilini. Kendiliğinden bile olsa, aile içinde rastlanır yakınlıklardan, gelgitlerden. Şununla birlikte: Murat Yalçın ustaları kadar yenilikçi. En azından bu arayış içinde, başından beri ve arayışın durakladığı her basamakta niteliğinden kuşku duyulmayacak bir birikim oluşturduğu görülüyor, hâlâ da çıkıyor basamakları. -Semih Gümüş- İçlerine doğduğum, gölgeli, ağlak bahçelerdi: Zımak, Arkek, Avzik, Sersor, Varker, Kardak, Sirpok, Mamusag... Kayalı meşeli sarp yamaçların diplerinde, buz yataklarıyla yüklü Munzur’un sırtlarından kol kola çıkıp vadide bir yatakta fışkıran, kabara köpüre Fırat’a akan, bentlerle düğümlü şen şakrak derenin iki yanına sağlı sollu dizilmiş bu bahçeler, bulutlara yakın süzülen bir kartalın gözünde, derenin memelerine yapışmış boy boy yeşil cerenlerdi. Yamacın sınırında bir cılga yol, yanı sıra ark, yanı sıra kavakların gölgesinde sövenlerle desteklenmiş bir hinzan, çardak, çardağın içinde ocak, çaydanlık, bardak, çay kaşığı, çalı çırpı, borcak, naylona sarılı kibrit, çay, şeker, tuz...
Bu karanlık saklandığı mağaradan çıkıp çıkıp çöküyor tepemize. Yüzükoyun yatırıp iki küreğimizin arasına basıyor dizlerini, kollarımızı arkamızdan bağlayıp kâbuslara atıyor. Üstümüze kapattığı ağır kapıların paslı sürgülerini oynatmıyor güne dek.
Şen Saat'te yirmi yedi öykü yer alıyor. Sıradan insanlar, günlük yaşamdan alınmış izlenimler, duygular, acılar, gülümseten durumlar ve her gün hepimizin karşısına çıkabilecek görüntüler. Yalçın bütün bunları kendi üslubunu kurarak anlatmayı başarıyor.
Öykü5 Deneme2 Türk Edebiyatı2