Bale ve Bale Tarihi
Cumartesi, 08 Mart 2008 17:54	Zeus
İmparatorluk Balesi’ne diğer bir canlılık Sergey Diaghilev’in (1872-1929) bireysel yaratıcılığı sayesinde oluşturduğu ‘Ballets Russes’ tarafından getirilmiştir. Rusya’nın en iyi dansçı, koreograf, müzisyen ve artislerini bir araya toplayarak dünyanın en güzel temsillerini yaratmayı başarmıştır. Grubun dansçıları arasında Pavlova, Karsavina ve Nijinsky; koreograflar arasında Fokine, Massine, Nijinskaya ve Balanchine; müzisyenler arasında Çaykovski, Chopin, Stravinki ve Rimski-Korsakov; artisler arasında Benois, Bakst, Goncharova ve Picasso bulunmaktaydı. 1909 senesinden itibaren grup Paris’ten başlayarak yurdışı turnelerine çıkmıştır. mparatorluk Balesi ‘1917 Ekim Devrimi’ sonrası Sergey Diaghilev ve grubu Ballets Russes’in bir çok üyesinin yurdışına iltica etmesiyle başlıca yıldızlarını kaybetmiştir. Zamanla Moskova’daki Bolşoy Tiyatrosu’nun hazırladığı daha devrimci ve emosyonel prodüksiyonlar Petersburg Balesi’ni gölgelemiş ve ön plana çıkmıştır. Gene de Petersburg Balesi, daha zarif ve klasik gelenekleri ile Rudolph Nureyev, Natalia Makarova, Mikhail Barişnikov gibi yetenekleri yetiştirmeye devam etmiş, maalesef bu son yetenekler de Sovyet dönemi başka ülkelere iltica etmişlerdir. Petersburg’un tüm balelerinin galaları Marinski Tiyatrosu’nda gerçekleştirilmiştir. 1860’da Albert Kavos tarafından inşa edilen Tiyatro adını Çar II.Aleksandr’ın eşi Maria’dan almıştır. 1935’de Sovyet döneminin belirgin politik şahsiyetlerinden biri olan Kirov’un anısına ismi değiştirilerek ‘Kirov Balesi’ olarak anılmaya başlanmıştır. 1992’de ise tekrar Marinski ismini geri almıştır.
Dünya üzerindeki çeşitli halkların sanatları, onların kültürlerinin bir ifadesidir. Dans da toplumun kültürünü yansıtan unsurlardan biridir.Cumhuriyet dönemiyle birlikte sanata verilen önem yeni bir boyuta geçmiştir. O dönemde, Türkiye Cumhuriyeti'nin en ciddi sanat eğitimi veren kuruluşu olan Devlet Konservatuarı Ankara'da kuruldu. Bu konservatuarın baleyi de içermesi, hemen mümkün olmadı. Hükümet, Avrupa'nın önde gelen sanatçılarını Türkiye'ye çağırdı ve İstanbul'da Yeşilköy Bale kursu, Ninette de Valois öncülüğünde kuruldu. Bale Akademisi 6 Ocak 1948'de açıldı. Milli Eğitim Bakanlığı'ndan onay alınamama sürecinde, üç yıl, Bale Akademisi, Yeşilköy'de bir ilköğretim binasında barındı. Daha sonra Yeşilköy Bale Okulu, Ankara Devlet Konservatuarı'nın Bale bölümü haline geldi. Sanatçı öğretmen Molly Lake, günümüz Türk balesinin temelini oluşturan Meriç Sümen, Sait Sökmen, Gülcan Tunççekiç, Evinç Sunal, Rengin Taş ve diğer sanatçıları yetiştirmiştir. Ankara Devlet Konservatuarı'nda sahnelenen ilk baleler "El Amor Brujo" ve "Coppelia"dır.
Ankara Devlet Konservatuarı'ndan mezun olan dansçılar, Devlet Tiyatrosu Bale bölümünü oluşturdular. 1948'de Operaevi yapımı tamamlandı.stanbul'da bir Rus göçmeni olan Lydia Krassa Arzumanova, özel bir bale stüdyosunda bale eğitimini başlattı. Daha Ninette de Valois Yeşilköy Akademisini kurmadan 19 yıl önce, Atatürk, Arzumanova'yı çağırarak Türkiye'de bale konusunda görüşlerini almıştı. Arzumanova, ilk gösterisini, Casa d'İtalia salonunda 1931'de sergiledi. Gösteriler, Kızılay ve Yardımsever dernekler yararına yapılıyordu. 1940'larda Türkiye'ye gelen Macar göçmeni Olga, 1953'te İstanbul Belediye Konservatuarı bale bölümüne öğretmen olarak alındı ve Rezzan Sidinoğlu ile birlikte bale sanatçılarını yetiştirmeye başladı. İstanbul Devlet Opera ve Balesi, Taksim Kültür Sarayı'na taşındı.
İzmir Devlet Konservatuarı, 1959'da kuruldu; gösterilerine Sunal Şenel ile 1982 yılında başladı (Çeşmebaşı Balesi). Türk çizgi ve motifleri, "Çoban Yıldızı" balesi ile sunuldu. 1985 yılı sonlarında "Copellia" balesi İzmir Devlet balesinin üç perdelik yapımı olarak tarihe geçti. "Copellia" sergilenen ilk uzun klasik bale yapıtıdır.
Türkiye'de cumhuriyetin kuruluşu ile başlayan bale eğitimi, günümüzün en sevilen sanat dalları arasında yerini aldı. Modern dansa ilk adımlar, ilk çağdaş denemeler ise 1968-1977 yılları arasında gerçekleşti. Sergilenen ilk modern dans yapıtı, 1968 yılında Sait Sökmen'in koreografisini yaptığı "Çark" adlı eserdir. Bu yapıtı Ankara Devlet Balesi tarafından dans edilmiştir.
Ortalama : 4.3 / 10 | Oy veren : 52 kisi | Toplam Puan : 226