Ekonomik-Ticari İlişkiler , 18.6.2017
Komşu ülkelerle ticari ve ekonomik işbirliğinin geliştirilmesi doğrultusunda İran’la ekonomik ilişkilere de özel bir önem atfedilmektedir. İran, Türkiye açısından Asya’ya açılan kapı, keza Türkiye de İran için Avrupa’ya açılan bir kapı niteliğindedir. Bu coğrafi konum iki ülkeyi transit ticaret bakımından da birbirleri için önemli birer ortak haline getirmektedir.
2002-2012 döneminde sürekli bir artış eğilimi göstererek 2012’de 21,9 milyar Dolarla en yüksek seviyeye ulaşan ikili ticaret hacmi, önemli ölçüde İran’a uygulanan yaptırımların etkisiyle 2013’de % 33’lük bir azalma ile 14,5 milyar Dolara, 2014’de 13,7 milyar Dolara, uluslararası petrol fiyatlarındaki düşüşün de etkisiyle 2015’te 9,7 milyar Dolara ve 2016 yılında 9,6 milyar Dolara gerilemiştir. Yine de İran halen ülkemizin en büyük on dış ticaret ortağı arasında yer almakta, ülkemiz de İran’ın en büyük beş dış ticaret ortağından biri konumunda bulunmaktadır.
Son yıllardaki ikili ticaret rakamlarımızı gösteren bir tablo ilişikte sunulmuştur.
Türkiye’nin İran’a ihraç ettiği başlıca ürünleri; değerli taşlar ve mücevher, makinalar, örme giyim eşyası ve aksesuarlar, plastikler, ahşap eşyalar, motorlu kara taşıtları, tütün ürünleri oluşturmaktadır.
Türkiye’nin İran’dan ithal ettiği ürünler arasında ise, ağırlıklı olarak ham petrol ve doğalgaz, ayrıca plastik mamüller, bakır, çinko, demir-çelik, alüminyum bulunmaktadır.
İki ülke arasında uzun yıllardır müzakereleri devam eden Tercihli Ticaret Anlaşması’nın (TTA) 2016 Ocak ayında yürürlüğe girmesi iki ülke ekonomik-ticari ilişkileri açısından son yıllardaki önemli gelişmelerden birini teşkil etmiştir. Sözkonusu anlaşmanın, tam anlamıyla hayata geçirilerek ve tedricen genişletilerek iki ülke arasındaki ekonomik-ticari ilişkilerin geliştirilmesine ve bu çerçevede iki ülke Cumhurbaşkanları’nın koyduğu 30 milyar Dolarlık ticaret hacmine ulaşılmasına katkı sağlaması beklenmekte, bu yöndeki çabalar da devam etmektedir.
Öte yandan, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından kurulan yurtdışındaki ilk Türk Ticaret Merkezi 25 Şubat 2017 tarihinde Tahran’da faaliyete başlamıştır.
Türk Hava Yolları Tahran Ofisi’nin yanısıra hazır giyim, tekstil, kimya ve mobilya sektörlerinden şimdilik 59 firmayı bünyesinde bulunduran
Merkez’in, ülkemiz ve İran arasındaki ekonomik/ticari ilişkileri daha da güçlendirmesi hedeflenmektedir.