Kamulaştırma Hukuku İstimlak Kanunu - SS Konya Hukuk Bürosu
KAMULAŞTIRMA (İSTİMLAK) NEDİR?
Devletin ve kamu tüzel kişilerinin kamu yararının gerektirdiği hallerde, özel mülkiyette bulunan taşınmazlara, bedelini peşin ödemek şartıyla el koymasına KAMULAŞTIRMA (İSTİMLAK) denir. Devlet ve kamu tüzel kişileri kamu yararı şartıyla, özel mülkiyette bulunan gayrimenkullerin tamamını veya bir bölümünü kamulaştırabilmektedir. Üzerinde yapı olsa da olmasa da arsalar, araziler, tarlalar kamulaştırmanın konusu olabilir.
KAMULAŞTIRMA KANUNU NEDİR ?
Kamulaştırma Kanunu; kamu yararının gerektirdiği hallerde gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerinin mülkiyetinde bulunan taşınmaz malların, Devlet ve kamu tüzelkişilerince kamulaştırılmasında yapılacak işlemleri, kamulaştırma bedelinin hesaplanmasını, taşınmaz malın ve irtifak hakkının idare adına tescilini, kullanılmayan taşınmaz malın geri alınmasını, idareler arasında taşınmaz malların devir işlemlerini, karşılıklı hak ve yükümlülükler ile bunlara dayalı uyuşmazlıkların çözüm usul ve yöntemlerini düzenler. Özel kanunlarına dayanılarak gerçek ve özel hukuk tüzelkişileri adına yapılacak kamulaştırmalarda da, Kamulaştırma Kanunu hükümleri uygulanır.
ACELE KAMULAŞTIRMA DAVASI NEDİR?
Acele Kamulaştırma davaları hangi kanun çerçevesindedir? Acele Kamulaştırma Kanunu yoktur, Acele Kamulaştırma, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 27. maddesinde düzenlenmiştir. Madde metni aynen şöyledir;
3634 sayılı Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanunu’nun uygulanmasında yurt savunması ihtiyacına veya aceleliğine Bakanlar Kurulunca karar alınacak hallerde veya özel kanunlarla öngörülen olağanüstü durumlarda gerekli olan taşınmaz malların kamulaştırılmasında kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanmak üzere ilgili idarenin istemi ile mahkemece yedi gün içinde o taşınmaz malın 10. madde esasları dairesinde ve 15. madde uyarınca seçilecek bilirkişilerce tespit edilecek değeri, idare tarafından mal sahibi adına 10. maddeye göre yapılacak davetiye ve ilanda belirtilen bankaya yatırılarak o taşınmaz mala el konulabilir. Bu Kanunun 3. maddesinin 2.fıkrasında belirtilen hallerde yapılacak kamulaştırmalarda yatırılacak miktar, ödenecek ilk taksit bedelidir.
Acele kamulaştırma kararının dayanağının kamu yararı olması ve gerçek bir ihtiyacın karşılanmasına yönelik olması gerekmektedir. Kamulaştırma Kanununun 27.maddesinde sayılan haller dışında Acele Kamulaştırma işlemi yapılabilmesi mümkün değildir. Acele kamulaştırma davasının davacısı kamu, davalısı taşınmazın malikidir. Bu davada mahkemenin görevi acele kamulaştırılmasına karar verilen taşınmazın değerini tespit etmek ve tespit edilen bedeli taşınmazın mal sahibi adına yatırılmasını sağlamaktır. Dava sonunda mülkiyet kamuya geçmez.
ACELE KAMULAŞTIRMADA GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME
Acele kamulaştırma davalarında görevli mahkeme dava değerine bakılmaksızın Asliye Hukuk Mahkemeleridir. Yetkili mahkeme gayrimenkulün bulunduğu yer mahkemesidir. Acele kamulaştırma davasında yapılan işlem kıymet tespiti içeriğinde olduğundan temyizi mümkün değildir.
KAMULAŞTIRMA BEDELİNİN TESPİTİ VE TESCİL DAVASI NEDİR?
Acele el koyma kararı verilen taşınmaz sahibi yatırılan parayı alır ve tapu devrini yaparsa bu bedel kamulaştırma bedeli olur ve kamulaştırma kesinleşmiş olur. Taşınmaz sahibi tapu devrini yapmazsa, idare taşınmaz sahibine makul süre içerisinde Kamulaştırma Bedelinin Tespiti ve Tescil Davası açar.
KAMULAŞTIRMASIZ EL ATMA DAVASI NEDİR?
İdarenin 6 ay içerisinde Kamulaştırma Bedelinin Tespiti ve Tescil Davası açmaması durumunda malik KAMULAŞTIRMASIZ EL ATMA DAVASI ile mülkün bedelini tazmin edebilir. Bir taşınmaza kamulaştırmasız el atıldığından söz edilebilmesi için, öncelikle
idarenin, o taşınmaza eylemli olarak el koyup, malikin kullanımını, yasaya aykırı şekilde tamamen ortadan kaldırması ve bu durumun kalıcı olması şarttır. Eş söyleyişle idare, elkoyma eylemini, o taşınmazı sahiplenme amaç ve kastı ile yapmış olmalıdır.
KAMULAŞTIRMA VE ACELE KAMULAŞTIRMA ARASINDAKİ FARKLAR NELERDİR?
Acele kamulaştırma ve kamulaştırmada yapılan işlemler aynıdır, sadece işlem sıralaması farklıdır.
Detaylı bilgi için kamulaştırma davası ve kamulaştırma danışmanlığı alanında Konya ili başta olmak üzere ülke geneline hizmet veren S&S Hukuk Bürosu Gayrimenkul avukatı ve Kamulaştırma avukatı ile iletişime geçebilirsiniz.