AdsL'in Tüm YönLeri | Etüt Odası Öğrencilerin Buluşma Noktası
AdsL'in Tüm YönLeri
Kiralık hatların ADSL’e göre avantajı senkron olması, yani 128 kbps bir hat aldığınızda bu 128 kpbs gönderim ve alım yapabileceğiniz anl***** geliyor (oysa ADSL’de indirim hızı yüksek ama gönderim hızları düşük 2048 / 512 gibi).
Uydu üzerinden İnternet çok yüksek hızları vaadetmesine rağmen bazı dezavantajları nedeniyle yeterli ilgiyi göremedi. Yakın bir zamana kadar uydu bağlantısı için kurulacak ekipman pahalıydı ve tek yönlü veri aktarımına izin veriyordu. Yani uydu üzerinden sadece veri indirebiliyordunuz. Veri gönderimi için yine telefon hattından ikinci bir bağlantınızın olması gerekiyordu. Ancak şu anda karasal hatlardan bağımsız, veri alıp gönderebilen uydu seçenekleri mevcut (Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN... ). Ayrıca son dönemde rekabet ve yaygınlaşma sonucu fiyatlarda da önemli düşüşler meydana geldi.
Bu arada uydudan veri indirmekle ilgili bir noktayı açıklamak lazım. Uydu İnternet kullanmak için bir dijital uydu kartına (bilgisayara takılacak bir PCI kart), çanak anten ve LNB'ye ihtiyacınız var. Daha sonra bu hizmeti veren firmalara başvurup, parasını ödeyip abone olmanız gerekiyor. Bundan sonra normal olarak İnterneti kullanabilirsiniz. Ancak eğer bir dijital uydu kartınız ve uydu/lnb setiniz varsa, çeşitli programlar kullanarak, uydu İnternet servisini parasını vererek kullanmakta olan kullanıcıların indirdikleri dosyaları sizde kendi bilgisayarınıza kaydedebiliyorsunuz. Uydunun doğası gereği bir kullanıcıya gönderilen veri aslında o bölgedeki tüm uydu antenlere ulaşıyor. Siz de, sizin çanağınıza da gelen bu veriyi kendi bilgisayarınıza kaydedebiliyorsunuz. Ancak bunu İnternet bağlantısı olarak tanımlamak mümkün değil. Çünkü belli bir **b sayfasını veya dosyayı seçip indirmeniz mümkün değil, sadece diğer kullanıcıların o anda indirmekte olduğu dosyaları sizde kendi bilgisayarınıza kaydedebiliyorsunuz.
Kablo İletişimcileri Derneği'nin **b sitesinde (Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...) Türkiye’de kablotv şebekesinin tarihçesi böyle anlatılmış. Kablo TV, bir bölgede her binaya koaksiyel kablo çekilmesi ve TV yayınının bu kablo üzerinden verilmesidir. Yurt dışında, özellikle de ABD’de çok geniş kablo tv şebekleri mevcuttur ve milyonlarca abonesi vardır. Tek bir kablo üzerinden yüzlerce tv kanalı çok net görüntüyle (antendeki gibi parazit olmaksızın) izlenebilir.
Diğer bir husus da fiyat elbette. Eğer bulunduğunuz bölgede hem kablonet hem de ADSL varsa fiyatlarını karşılaştırıp ona göre karar vermeniz gerekiyor. Tabii ki çevirmeli ağ İnternet’in nimetlerinden tam olarak faydalanmak için yeterli bir çözüm değil. En önemli problem hız; çevirmeli bağlantı ile ulaşabileceğiniz maksimum hız 56000 bit/saniyedir. Bu ise, saniyede (yaklaşık olarak) 7 Kilobayt’la download yapabilirsiniz demektir. Ancak bu “en iyi koşullarda” geçerli bir hesaplamadır. Ortalama bir İnternet kullanıcısı 43000-50000 Bit/Saniye arası bir hızla bağlanır ve download’lar 5 K’yı geçmez. Böyle bir bağlantı üzerinden radyo dinlenebilir ancak canlı tv yayınlarının kesintisiz izlenmesi pek mümkün olmaz.
Dial-up’ın böyle dezavantajları olsa da hala en yaygın kullanılan bağlantı şekli ve bir süre daha bu böyle sürecek diyebiliriz. GPRS
Ancak, GPRS’in tam bir kurtarıcı olduğu uygulamalar da yok değil. Örneğin bayileri dolaşıp fiyat veren, sipariş alan plasiyer tipi elamanlar için, bir Pocket pc, GPRS bağlantısı ve genellikle **b tabanlı bir uygulama üzerinden veri girişi en kolay çözüm durumunda olabiliyor.
Bilgi için : Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...
Tüm yönleriyle ADSL (2)
Bir word dosyasını önce normal, sonrada zipleyip göndermeyi denerseniz, zip'li dosyanın boyutu daha küçük olduğu için daha hızlı gittiğini görürsünüz. Siz zip'lide olsa, açık da olsa bir dosya gönderirken, bir **b sitesinde gezerken, kısacası her türlü veri aktarımında, modeminiz aktarılan veriyi sıkıştırma teknikleriyle sıkıştırarak gönderip/almaya çalışır. Ancak gönderilen dosya türüne göre bu sıkıştırma az yada çok etkili olabilir. Zaten sıkışıtırılmış bir zip dosyası 3 Kilobayt/saniye hızında indirilirken, tamamen tekst bir dosyayı indirdiğinizde hızın birden 12-15 KB/Sn'ye çıktığını görebilirsiniz, aslında olan şey modeminizin açık bir tekst dosyayı çok iyi sıkıştırabilmesi ve toplamda gönderilen/alınan veri miktarının birden artmasıdır.
xDSL bir iletim teknolojileri ailesidir demiştik, ADSL bu ailenin haşarı çocuğudur desem buna bir bahane bulamam, o sebepten teknik ayrıntıya girelim daha iyi. Şimdi ortalama bir ev kullanıcısının İnternet kullanım alışkanlığı daha çok download eğilimlidir. Yani biz ****** gibi mp3, divx vs. indiririz. Buna karşın İnternete doğru veri gönderimimiz daha azdır (mail göndermek, **b sitesi yapıyorsak upload etmek vb.). Bunu göz önüne alan mühendisler, 4 kHz’nin üstünde kalan alanı asimetrik olarak bölmüşler, download’a daha fazla frekans aralığı bırakmışlar ve ADSL doğmuş.
Tüm yönleriyle ADSL (3)
Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN... bu adrese girip, telefon numaranızı yazarsanız, bağlı olduğunuz santralde ADSL hizmetinin verilip verilmediğini görebilirsiniz. Bu sayfada olumsuz yanıt alsanız bile, bağlı olduğunuz santrale gidip sormakta fayda var.
ADSL hizmeti ilk verilmeye başlandığında sadece tek bir markanın birkaç mo**** bulunabiliyor ve çok pahalıya satılıyordu. Ancak şimdi bir çok marka ve model seçeneği var ve fiyatlar da makul seviyelere indi. Modem seçiminizi belirleyecek iki kriter söz konusu, nasıl kullanacağınız ve bütçeniz. Şimdi seçenekleri avantaj ve dezavantajlarıyla inceleyelim.
En ucuz, en basit, çoğu zamanda en sorunsuz modem tipi budur diyebiliriz.
Bu tip modemler bilgisayarın PCI slotuna takılır, driver yüklendikten sonra bir çevirmeli bağlantı olarak kurulumu yapılır. Bir PCI kart olduğu için kasanın içinde durur, ele ayağa takılmaz, harici güç beslemesi istemez. Bu kart sizi sadece nete bağlar, firewall, paylaşım gibi olayları kendi bilgisayarınız üzerinde yazılımlarla halletmeniz gerekir. Dolayısı ile, kendi kendinize en ucuz ve sorunsuzca, tek pc’yi ADSL’e bağlamak istiyorsanız bu seçenek sizin için uygun olabilir.
Bu tip modemler, yani sadece usb portundan bilgisayara bağlanan modemler en ucuz harici ADSL modem tipini oluştururlar. Kurulumları da nispeten kolaydır. Ancak usb teknolojisi uzun süreli veri aktarımlarına uygun olmadığı için bu tip modemler aynı zamanda en sık arıza yapan modemler olarak tecrübe edilmiştir.
Bu noktaya kadar incelediğimiz modem tipleri esasen tek bir bilgisayarı nete çıkarmak için tasarlanmış modellerdir. Ancak yine de, aynı dial-up bağlantısı gibi yazılımsal yöntemlerle bu bağlatıyı paylaşmak da mümkündür.
Evinizde yatağa uzanmış veya mutfakta kahvenizi yudumlarken, İnternet’te sörf yapmak ister misiniz? Kablosuz ağ kartı olan bir notebook/pc ve kablosuz destekli bir ADSL modem ile bu reklam sahnesini sizin de yaşamanız mümkün olabilir.
Bu tip ADSL modemler üzerinde kablosuz bağlantıyı sağlayan antenlerin yanı sıra kablolu ethernete bağlanmak için bir Ethernet portu da bulunur.
Tüm yönleriyle ADSL (4)
Bu durumda seçim yapmak biraz zorlaşıyor. Birden fazla bilgisayarın olduğu bir ortam genellikle ofis ortamı demek oluyor ve güvenlik, İnternet servisleri sağlamak (kendi **b/mail sunucunuza sahip olmak gibi) vb. konuları da hesaba katmak gerekiyor. Ama öncelikle en basit seçeneği inceleyelim. Yukarıda bahsettiğimiz tek kullanıcı için olan modem tiplerini kullanarak da birden fazla bilgisayarı nete çıkarabilirsiniz.
Eğer PCI veya USB bağlantıyı kullanıyorsanız, İnternet’e bağlanan bilgisayar üzerinde bir paylaşım programı kullanarak (ICS, Winroute, ISA vb.) sizinle aynı ağa bağlı diğer bilgisayarların sizin üzerinizden nete çıkmasını sağlayabilirsiniz. İkinci bir seçenek olarak da, eğer tek Ethernet çıkışı olan bir modem almışsanız, bu Ethernet çıkışından bir bilgisayarın Ethernet portuna değil de, ağınızdaki bilgisayarların bağlı olduğu hub’a bağlantı yaparsanız bu hub’a bağlı tüm bilgisayarlar nete çıkabilirler.
Yukarıda grafiklerde splitter/ayırıcı (sprinter değil, o mutant bir fareydi…) olarak geçen cihaz basit bir kutudan ibarettir. Yaptığı görev ise, ses için kullanılan frekans aralığı ile, ADSL bağlantısında kullanılan frekans aralığını birbirinden ayırt etmektir. Genellikle adsl modemle birlikte verilir (eğer vermiyorlarsa ısrarla isteyin), ama tüm ısrarlarınıza rağmen gene alamazsanız üzülmeyin, 2-3 dolara satın alabilirsiniz. Bu cihaz evinize/işyerinize gelen ve ADSL’e açılmış telefon hattına diğer herhangi bir cihaz takılmadan önce takılır. Splitter üzerinde LINE (hat), ADSL veya DSL (modeme gidecek taraf) ve Tel/Telefon (telefon, fax veya telefon santralinin dış hat girişine gidecek taraf) olarak etiketlenmiş çıkışlar bulunur.
Burada da gene bir kavram kargaşası yaşanıyor, splitter İngilizce bir kelimedir ve manası da “ayırıcı”dır. Bu yabancı terim yerine gerçek ismi olan mikro-filtre demek daha doğrudur diye düşünüyorum.
Telekom’dan gelen telefon hattını, diğer hiçbir cihaza takmadan önce (paralel bir telefon, telefon santrali vb.) mikro-filtre’nin LINE girişine takarız. Mikro-filtre üzerindeki “Telefon” çıkışından gelen kabloyu daha önce bu hat üzerinde kullanmakta olduğunuz cihaz her ne ise (faks, telefon veya telefon santralinin dış hattı olarak) o cihaza takarız. Mikro-filtre üzerindeki DSL çıkışı ise, başka hiçbir cihaza uğramadan, direkt olarak ADSL modemin LINE, ADSL veya DSL olarak işaretlenmiş hat girişine takılır.
Eğer mikro-filtre doğru şekilde takılmazsa ne olur? Eğer DSL ve Telefon çıkışlarını karıştırırsanız, telefon cihazınız çalışmaya devam eder, ama ADSL’e bağlanamazsınız. Eğer hiç mikro-filtre takmazsanız, her şey normal gözükmekle beraber, telefon konuşması yaparken (aynı zamanda ADSL ile İnternet’i de kullanıyorken) ahizede arka planda klavye tıkırtısına benzer sesler duyarsınız. Ayrıca hiç mikro-filtre takmazsanız ve faks cihazı kullanıyorsanız, ADSL hattınızda kopmalar olabilir.
Bazı ADSL modemlerde, mikro-filtre modemin üzerinde olabilir, yani aynı eskiden 56k modemlerde olduğu gibi, LINE girişi ve Tel çıkışı modem üzerinde olabilir.
Bizim kullandığımız mikro-filtrenin bir benzeride Telekom telefon santralinde bulunmaktadır.
Eğer bu telefon hattını sadece ADSL için kullanıyorsanız mikro-filtre kullanmanıza gerek yoktur.
Eğer iş yerinizde telefon santralinize giren dış hatlardan birisini ADSL'e açtırırsanız bu hattı santralde kullanmaya devam edebilirsiniz.
Santralin dış hat girişinden hattı çıkarın, mikro-filtrenin girişine takın, mikro-filtrenin telefon çıkışını santralin dış hattına takın, ADSL çıkışını ise başka hiçbir yere uğramadan direkt ADSL modemin LINE girişine takın.
Tüm yönleriyle ADSL (5)
Yazıyı buraya kadar sıkılmadan okuduğunuza göre ADSL işini ciddi ciddi düşündüğünüzü varsayıyorum. ADSL’e abone olmak için ilk yapmanız gereken, bu adrese girip Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN... adsl hizmeti almak istediğiniz telefon numarasını girmek ve bu numaranın bağlı olduğu santralde adsl verilip verilmediğini kontrol etmektir. Buradan olumlu yanıt aldıktan sonra, aynı sitede yer alan açıklamalara göre adsl başvurunuzu yapıyorsunuz.
Başvuru esnasında size kullanıcı adı ve şifre verilecektir, buna dikkat edin. Kullanıcı adı ve şifre konusu TT’nin adsl kullanıcılarına çektirdiği çilenin büyük bir bölümünü oluşturuyor. Kullanıcı adı ve şifre yapısındaki belirsizlikler, sizden habersiz değişen şifreler (bağlanamayınca, destek hattını arıyorsunuz ve “Aaa, ee, sizin şifreniz o değil ki !!!” diyebiliyorlar) ve hatta sizin şifrenizle başka bir adsl kullanıcısının sisteme girmesi ve sizin girememeniz…
Demek ki kullanıcı adınıza ve şifrenize dikkat ediyorsunuz, ayrıca size bir de “hat numarası” verilecek 18 veya 19 ile başlayan bir numara bu, o numarayı da kaybetmeyin.
Bunun yanında Türk Telekom’un yanı sıra büyük İSS’lerde ADSL hizmeti vermeye başladılar, örneğin Superonline. Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN... adresinden bilgi alabilirsiniz.
Başvuru yapılıp, hattınız açılınca modem almanın sırası geliyor. Yukarıda ayrıntılı olarak modem seçiminde dikkate almanız gereken noktaları sıraladık, ancak marka konusunda bir şey söylemedik. Bu konuda da çeşitli donanım inceleme sitelerine ve bilgisayar dergilerine başvurmanız gerekiyor. Buradan da fiyat/performans oranı en uygun ve sizin ihtiyaçlarınıza cevap verecek bir modemi tercih etmelisiniz.
Bu arada, performans deyince şöyle bir nokta aklıma geldi, hiçbir markanın hiçbir mo**** sizi İnternet’e daha hızlı veya daha yavaş bağlamaz. Bağlantı hızı olarak ne satın almışsanız, modeminizin marka/mo**** ne olursa olsun o hızda bağlanırsınız. Sadece ping sürelerinde çok küçük farklar olabilir, ancak bu fark ortalama bir ev/ofis kullanıcısı için önemli değildir.
ADSL modem alırken dikkat etmeniz esas konu, sizin ihtiyaçlarınıza uygun bir model olması, fiyatı, ayarlarının, firewall v.b. gibi özelliklerinin yeterli olması, paket içinden çıkan parçaların kaliteli ve yeterli olması ve belki de en önemlisi donanımsal bir problem yaşadığınızda sizi süründürmeyecek, kısa sürede tamir veya değişimi yapacak bir yerden almanızdır.
Modemi aldınız, eve/ofise geldiniz, peki şimdi? Her modemin ayrı bir ayar yöntemi olduğu için size her işe yarar İngiliz anahtarı bir çözüm sunamıyorum, ama okumanız yazmanız varsa, ürünle beraber gelen kitapçıkta anlatılan kısa 1-2 adımı tamamlamanız yeterli olacaktır.
Ancak genel olarak şunlar söylenebilir:
Eğer Ethernet üzerinden bağlanıyorsanız veya genel olarak harici bir modem almışsanız, öncelikle kitapçığından cihazın sahip olduğu varsayılan ip adresini öğrenip, kendi ağ kartı ayarlarınızda uygun bir ip adresi tanımlanmanız gerekebilir. Ancak çoğu zaman otomatik ip al diye ayarlanmış ağ kartınızı modemin Ethernet portuna bağlamanız yeterli olacaktır. Sizin kartınız otomatik olarak bir ip adresi alacaktır. Daha sonra İnternet explorer’dan modemin ip adresini girip enter’a basacaksınız. Hemen hemen tüm modemlerde cihazın içine gömülü bir **b sayfası mevcuttur. Cihazla ilgili ayarlar ve durumunun gözlenmesi bu **b sayfaları üzerinden yapılır.
Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN... yazdınız enter’a bastınız, bilgisayarınız öncelikle DNS server’a gidip “bana Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN... IP adresini ver” der ve bu ip adresi ile Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN... bağlanırsınız.
DNS server dediğimiz çoğunlukla size İnternet servisi veren sağlayıcının sunduğu bir hizmettir. Ancak Türk Telekom’un DNS server’ları ya çok yavaştır ya da düzgün çalışmaz. Varolduğunu bildiğiniz (başka yerlerden sorunsuz girdiğiniz) **b sitelerine “**b sitesi bulunamadı” mesajı sonrasında ulaşamazsınız. Bu ADSL’in ilk günlerinden beri çok karşılaşılan bir durum. Eğer siz ilk ayarlarla böyle bir problem yaşamadan normal çalışıyorsanız, problem yok demektir, aynen devam edin. Ancak bu gibi sorunlar yaşıyorsanız, Türk Telekom’un dns server’larını kullanmak zorunda değilsiniz. Modem ayarlarınızda çalıştığını bildiğiniz diğer DNS server adreslerini girebilirsiniz.
Peki bunun avantajı veya dezavantajı nedir? Dışarıdan başka İnternet kullanıcılarının sizin bilgisayarınız üzerindeki bir servise (mesela kendi makineniz üzerinde tuttuğunuz **b sitesine) ulaşmalarını istiyorsanız sabit ip’ye sahip olmak daha kullanışlıdır. Ip adresinizi arkadaşlarınıza veya her kim kullanmak istiyorsa onlara verirsiniz ve diğer İnternet kullanıcıları **b gezginlerini açıp sizin ip adresinizi yazdıklarında, karşılarına sizin bilgisayar üzerinde çalışan **b sitesi gelir.
Sabit ip’niz olmasa da kendi makinenizde **b sitesi sunabilirsiniz, ancak ADSL bağlantınız kesip, tekrar bağlandığınızda farklı bir ip adresi alacağınızdan yeni ip adresinizi arkadaşlarınıza bir şekilde iletmeniz gerekir. Hatta sabit ip’niz varsa, bir domain ismi alıp (benimsitem.com gibi), sonra da sabit ip’nizi bu adrese tanımlarsanız, ip adresiyle değil, benimsitem.com yazarak da sizin bilgisayarınıza ulaşabilirler.
Sonuç olarak, öyle **b sitesi, mail server’la falan işim olmaz, ben doğru düzgün İnternet’e gireyim bana yeter diyorsanız, sabit ip almanın size getireceği bir avantaj bulunmuyor. Ancak özellikle işyerleri için, kendi mail server’larına sahip olacak, **b sitesini kendi bilgisayarı üzerinden dünyaya açacak yerler için sabit ip alınabilir.
Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN... bu adres size bir şey ifade ediyor mu? Etmiyorsa bile okumaya devam edin, pişman olmayacaksınız.
Sistem basitçe şöyle işliyor: Bu servisi sunan **b sitelerinden birisine gidiyorsunuz (noip.com mesela), kayıt olup kullanıcı adı-şifre alıyorsunuz. Kayıt esnasında size bir subdomain veriyorlar (benimismim.noip.com gibi). Bu subdomain sizin bilgisayarınıza (o an geçerli olan ip adresinize) yönlendiriliyor. Sonra da **b sitesinden ufak bir program indiriyorsunuz. Programı bilgisayarınıza kurup, sitede tanımladığınız kullanıcı ve şifrenizi girince ayarlamalar bitmiş oluyor.
Tüm yönleriyle ADSL (6)
Güvenlik/Firewall Güvenlik ve kullanılabilirlik aslında birbirine zıt kavramlardır. En güvenli sistem dışarıyla hiçbir bağlantısı olmayan sistemdir. Ancak o zaman da, kullanılabilirliği sıfıra iner. O zaman güvenlik ve kullanılabilirlik dengeli bir şekilde ayarlanmalı ve hem yapmak istediğimiz işi yaparken, hem de güvenliğimizi mümkün olan en üst düzeyde tutmalıyız.
Şimdi bu noktada ufak bir bilgi verelim, bir bilgisayar üzerindeki servislere ilgili servisin portundan bağlanıyoruz. Örneğin **b sunuculara 80 numaralı porttan bağlanıyoruz. Ancak aslında **b sunucu da bizim bilgisayarımıza 1024-65536 arası rastgele bir porttan bağlantı kuruyor. Firewall, her paketi incelediği için bağlantıya çift yönlü olarak izin vermeliyiz.
Örneğin yerel ağı İnternet’te 80 numaralı porta açmak için aynı zamanda **b sunucunun içerideki makinelere doğru erişimini de tanımlamalıyız. Bazı firewall’lar bu geri dönüş bağlantılarını ya hiç kontrol etmezler veya kuralı kendisi otomatik oluştururlar. Biz burada bunu da tanımlamışız.
Örneğin, sizin iç ağda 10.0.0.1 gibi bir IP adresine sahip bir **b sunucunuz varsa ve İnternet'ten bu bilgisayarın üzerindeki **b sitesine ulaşılabilmesini istiyorsanız, aradaki yönlendirici cihazda (ADSL router mesela) Pat ayarlarını yaparsınız.
çeride çalışan servisin kulladığı port veya portları bu şekilde yönlendirici üzerinde Pat'ladıktan sonra, firewall üzerinden de ilgili portların iç ağa doğru açılması gerekir.
ADSL’e bağlandık, hemen sık sık girdiğimiz birkaç **b sitesini gezdik, “vay bee, baya hızlıymış hani” diye söylendik, şimdi de broadband yani genişbant internetin nimetlerini tanıma vakti geldi.
Ayrıca Winamp’ın en son sürümünü indirip onun içinden canlı radyo ve tv kanallarını izleyebilirsiniz (Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...).
ALINTI DIR KAYNAK TURKCENET