Yazı Dizisi II – ‘Güneş ışığının’ gölgesinde KÜBA
23 Haziran, 2016 05:45
Türkiye’den Küba’ya giden herkesin mutlaka görmek istediği yerlerden biri de, içinde Atatürk büstünün bulunduğu parktır. Havana’nın kıyı şeridindeki Del Puerta Caddesi’nde yer alan büstü biz de merak ediyorduk. Gezi programında yer almasa da, yolumuzun üzerinde olduğu için, orada kısa bir mola vererek grup üyeleriyle fotoğraf çektirdik. Büstün kaidesinde “Türkiye Cumhuriyeti’nin Kurucusu Atatürk” yazılıydı. Hemen altında ise Türkçe ve İspanyolca olarak Atatürk’ün ünlü özdeyişi: “Yurtta Barış, Dünyada Barış” (“Paz en el pais, paz en el mundo”).
Devrimden sonra Fidel Castro’nun Küba halkına sık sık seslendiği, önemli toplantıların yapıldığı Devrim Meydanı, kitlesel 1 Mayıs kutlamalarının da simgesel buluşma yeri olarak biliniyor. Tüm dünyadan binlerce insan, her yıl bu kutlamalara katılmak için uzak yerlerden geliyor. Son yıllarda Türkiye’den gelenlerin sayısında da hayli artış gözleniyor. Bu yıl Havana’daki 1 Mayıs törenine Türkiye’den 6 bin kişi katılmış.
Devrim Meydanı’nda José Marti’nin 142 metre yüksekliğinde bir anıtı var. Meydanın çevresinde Milli Kütüphane ve kimi bakanlık binaları bulunuyor. İçişleri Bakanlığı binasının duvarına Che Guevara’nın dev bir resmi çizilmiş. Altında, “Hasta la Victoria Siempre” (Zafere kadar, daima) sözü yazıyor. Görevini bırakmadan önce Fidel Castro’nun Başkanlık ofisi de buraya yakın bir yerdeymiş. Devrim Meydanı’na tepeden bakan bir yükseltide ise, Batista döneminde dikilen, ancak yeni rejimin dokunmadığı dev bir İsa Anıtı bulunuyor.
13 Mart 1957’de devrimci öğrencilerden oluşan bir grup, Batista’yı öldürmek için Başkanlık sarayını basar. Ancak diktatör saraydan kaçırılır. Çatışma sırasında 40 öğrenci öldürülür. Bina içindeki ana merdiven duvarlarında bu çatışmanın kurşun izleri hâlâ görülebiliyor.
Müzede Küba Devrimi’ne ilişkin her şeyi bulabilirsiniz. İspanyollara karşı verilen Bağımsızlık Savaşı (1895-1898) ile ilgili bölümler de burada yer alıyor. Özellikle Che Guevara ve Camilo Cienfuegos’un heykellerinin bulunduğu bölüm çok etkileyici.
Müzenin hemen yanında Granma anıtı bulunuyor. Granma, Kasım 1956’da Batista’yı devirmek üzere Meksika’dan Küba’ya doğru yola çıkan 82 devrim savaşçısını taşıyan teknenin adı. Şimdi Küba Komünist Partisi’nin yayın organı da Granma adını taşıyor.
Che’nin Nâzım’la buluştuğu müze
“Che’nin Evi” (Casa del Che) olarak da anılan Che Müzesi, Havana’nın Casablanca semtinde bulunuyor. Burası, Che’nin Küba’da ailesiyle birlikte yaşadığı ev değil, daha çok büro olarak kullandığı bir mekân. Çalışma odasının ve masasının sadeliği dikkati çekiyor. Bir de küçük yatak odası var. Demek ki Che, bazı geceler burada kalıyormuş. Che’nin cenazesinin Bolivya’dan Küba’ya getirildiği tabut da bir odada sergileniyor. Bu binayı bizim için daha da ilginç ve önemli kılan bir başka özellik ise, müzenin kapısındaki duvarda, Nâzım Hikmet’in Piraye için yazdığı “Karıma Mektup” şiirinden bir alıntının yer alması… Che’nin bir mektubundan alınarak müzenin duvarına İngilizce olarak şu satırlar yazılmış:
Metnin Türkçe çevirisi ise şöyle: “Bundan böyle tıpkı Hikmet’in yaptığı gibi, ölümümü rahatsız edici bir olgudan daha fazlası olarak değil, yarım kalmış bir şarkının acısı olarak göreceğim.”
Ernesto Che Guevara ve onunla birlikte 1967 yılında Bolivya’da öldürülen on altı savaşçı arkadaşının yattığı yer burası. Che’nin naaşı, 17 Ekim 1997’de Bolivya’dan Küba’ya getirilmiş. Bu anıt, başta Che olmak üzere, Devrim için yaşamlarını yitiren kahramanların anısına adanmış.
Mozolenin bitişiğindeki müzede ise Che ile yoldaşlarının Sierra Maestra’da kullandığı çeşitli nesneler sergileniyor. Silahlardan haberleşme araçlarına, satranç takımından tıbbi aygıtlara, Che’nin dürbününden piposuna dek her şeyi görmek olanaklı burada…
Küba’da turistlerin uğrak yerlerinden biri de Hemingway’in uzun süre yaşadığı Hotel Ambos Mundos. “Silahlara Veda” ve “Çanlar Kimin İçin Çalıyor?” adlı kitaplarını burada yazmış Hemingway. Otelin girişindeki iki duvarda yazarın fotoğrafları görülüyor. Castro ile birlikte çekilmiş fotoğraf da duvarda asılı. Ernest Hemingway’in kaldığı 511 numaralı oda ise müzeye dönüştürülmüş.
Küba’yı ziyaretimiz sırasında birçok tarihsel olaya da tanıklık ettik. ABD Başkanı Barack Obama ve ünlü rock müzik topluluğu Rolling Stones, bizimle aynı tarihte Küba’daydı. Havana’daki görkemli Rolling Stones konseri, Obama’nın Küba ziyaretini biraz daha renklendirip sevimli göstermeye yardım etti. Zamanlaması herhalde rastlantı değildi. Salt Rolling Stones konserini izlemek için Küba’ya gelen Ertuğrul Özkök, bu olayı, “Küba’nın dünyaya açılış töreni” olarak niteledi. Hatta daha da ileri giderek, 400 bin kişinin izlediği konseri, Berlin Duvarı’nın yıkılışına benzetti… Küba’da Batılı yaşam tarzına özenenler yok değil. Özellikle Amerikan müzik endüstrisinin yarattığı ikonlar, gençlik üzerinde etkili oluyor. Havana’nın Katedral Meydanı’ndaki bir parkta Michael Jackson taklidi yaparak çılgınca dans eden Kübalı bir gencin gösterisine tanık olduk. Giysileri ve kıvrak devinimleriyle hık demiş, öykündüğü şarkıcının burnundan düşmüştü sanki! Bir bakıma Küba’daki yeni eğilimin temsilcisi gibiydi. Havana’da yerel müzik dinlemek için gittiğimiz bir müzikevinde (Casa de la Musica) kulakları sağır eden gürültülü disko müziği ile karşılaşacağımı ise hiç düşünmemiştim…
Önceki haberTehdit ve inşa
Sonraki haberMükemmeli bulamadım hâlâ arıyorum