Giriş : 17.11.2007 / 12:24:00
İran'ın tartışmalı nükleer programıyla ilgili raporunu açıklayan Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK), ABD ve diğer Batılı ülkelerin Tahran'a yönelik suçlamalarını temelsiz kılacak tesbitlerde bulundu.
Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK) Başkanı Muhammed El Beradei tarafından hazırlanan 10 sayfalık raporda, İran yönetiminin nükleer programla ilgili şüphelerin giderilmesi noktasında “temel ve şeffaf adımlar” attığı belirtildi.
İRAN'IN VERDİĞİ BİLGİLER DOĞRULANDI
Eylül ayından beri UAEK ve İran arasında gerçekleştirilen görüşmelere ve taraflar arasında sorun oluşturan teknik konulara dair bilgiler sunuldu. Beradei'nin raporuna göre İran nükleer programı konusunda devrim öncesini de kapsayacak şekilde geniş bilgiler sundu. Bu bilgilerin doğruluğu Kurumun üçüncü taraflarla yaptığı görüşmeler sonucunda da teyit edildi.
Bu doğrultuda ABD ve Batılı ülkelerinin özellikle gündeme getirdiği uranyum zenginleştirilmesinde kullanılan P1 ve P2 santrifüjlerinin yapımına ilişkin meseleler ile bazı santrifüjlerdeki nükleer kirliliğin kaynağı açıklığa kavuştu. Raporda, İran'ın, nükleer programına katkıda bulunan yerli ve yabancı kişi ve kuruluşlarla görüşülmesi konusunda da kolaylıklar gösterildiği kaydedildi.
NÜKLEER SİLAH BELİRTİSİ YOK
UAEK, İran'da yapılan geniş araştırmalar sonucunda nükleer faaliyetlerin askeri hedeflerle gerçekleştirildiği hususunda hiçbir belirti bulunmadığını da belirtti. Bununla birlikte raporda İran'ın ABD ve Batılı ülkeler tarafından tepki çeken uranyum zenginleştirme çalışmalarını durdurmadığı ve aynı şekilde devam ettirdiği bildirildi. Rapordan memnun olan İran yönetimi, İran'ın nükleer dosyasının artık tamamen kapanması gerektiğini belirtti.
İsrail rapordan memnun değil
Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'nun (UAEA) İran'ın nükleer programıyla ilgili olarak yayımladığı rapor İsrail tarafından tepkiyle karşılandı. Dışişleri Bakan Yardımcısı Majalli Whbee, “Rapor, İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmendinecad'ın niyetlerini teşhir etmedi” diye konuştu. İngiliz The Guardian gazetesi ise, raporun, bu ülkeye yaptırımların sıkılaştırılmasına yönelik Amerikan ve Avrupa baskılarını ve bir potansiyel askeri müdahale spekülasyonlarını arttıracağı yorumu yaptı UAEK, İran'ın nükleer programı konusunda kendisiyle iş birliği yaptığını bildirmiş fakat uranyum zenginleştirme faaliyetlerine de devam ettiğini açıklamıştı.
İran'ın Natanz'daki nükleer tesise tümü faal 3 bin santrifüj kurmasının, Washington yönetiminin Tahran'ın geçmesine izin vermeyeceğini söylediği “kırmızı çizgi” olduğunu yazan gazete, bu kapasitenin tam hızla çalışması durumunda 1 yıla kadar bir nükleer savaş başlığı için yeterli (yüzde 90'ın üzerinde saflıkta zenginleştirilmiş) uranyum üretebileceğinin altını çizdi.
Baradey olumlu mesajlar verdi
Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK) Başkanı Muhammed El Baradei, uluslararası toplumun merakla beklediği raporunda İran hakkında olumlu değerlendirmelerde bulundu. İran önceki gün de UAEK'ya, BM müfettişlerinin uzun süredir talep ettiği, uranyum metalini nasıl savaş başlığı şekline dönüştürdüğünü gösteren belgeyi verdiği bildirilmişti. Diplomatlar, İran'a karşı muhtemel BM yaptırımlarının niteliğinin, dünya liderlerinin UAEK raporlarını nasıl değerlendireceğine bağlı olacağını belirtiyor.
Hak ettiğimiz yere geleceğiz!