IR35 - GOCHMEN UK
Herseyden once … IR35 kapsamindaki bir kontrata AA’li olarak basvuramazsiniz.
Kendi isini yaptigin muddetce yani bir software uretip satiyorsan zaten IR35 sana ugramiyor.
Eger kontratli calisiyorsan seni etkiliyor.
Bu tip calismayi biliyor musun bilmiyorum ama sanirim butun kafa karisikligi bu tip calismanin Turkiye’de olmamasindan kaynaklaniyor.
Kisaca bir sirket gecici bir proje kapsamindaki personel ihtiyaci icin ise almak yerine kontratli personel ile belli bir sureligine anlasir.
Turkiye’de ise almak çıkarmak kolay oldugundan mantikli degil ama burada birini isten atmak ciddi bir sorun.
Bilinen anlamda kontratlar belli bir sure icin sirketinde onlarin alt yapisini kullanarak calismak demektir.
İşte IR35 buradan yaklasiyor ve diyor ki boyle calisirsan aslinda sen maasli calisma sartlarina tabi olmalisin. Bunun denetlemesini de kendi ustunden atmak icin eger acentayla calisiyorsan denetimi acentaya, yok sirketle direk kontrat yaptiysan sirkete vererek hallediyor. Senin bu kapsama girip girmedigini ise seni işe alan sirketin belirlemesi gerekiyor. (yetkiyi ve sorumlulugu onlara vermisler)
Musteri dediginiz sirketler bu sorumluluktan dolayi ceza almamak icin kontrat yaparken en kolay yol olarak da IR35 kapsaminda deyip gececeklerdir.
Kac musteriye ne sureyle fatura kestigin degil aslinda konu. Kontratin zamana bagli olmasi ve calisma sartlarinda sirketin kurallarina tabi olarak onlarin ofisinde onlarin saatlerinde onlarin ekipmani ile calisiyor olmak asil baglayici söz konusudur.
IR35 calistiginiz sirketi degil sizin calismanizi duzenleyen bir kanun
Simdi bu durumun birkac olasi cozumu veya sonucu var.
Birincisi sirketin ve calisanin IR35 kapsamini kabul etmesi. Bu durumda calisan daha dusuk bir paraya razi olur, normal calisan gibi muamele gorur ama yillik izin vs gibi haklari olmaz.
Sirket acisindan da risk yoktur direk kesintilerini yapıp devlete vererek kalan rakami calisana verir.
Bu durum Ankara anlasmasina uyumlu değildir. Sebebi de calisan konumuna geldiginizde kendi isinizi yaparak elde ettiginiz hakkin ihlali olarak ele alinmasi.
Bunu Home Office nasil algilar ?
Çok basit kesintileriniz devlete gittiginden devlete calisanmis gibi rapor de edilmis olacaksiniz. Tam bu asamada vizenizin turu devreye girecek ve vizeye aykiri davrandiginiz tespit edilmis olacaktır.
Kontratlilar acisindan sorun bir kat daha buyuk. Boyle ayni sartlarda calisirsa sabit iste kazandigi para ile ayni parayi kazanacak ama kontrat bulamaman, ucretli izine cikamama, hastalik izni gibi konularda dezavantaj yasayacak.
Dolayisiyla bunu kompanse etmek icin kontratlilar net gelirlerini artirmak icin fiyat yukseltmek ya da kontratli calismaktan vaz gecip sabit ise girmek yoluna gidecekler.
Yuksek fiyata sirketlerin ne kadar sicak bakacagi bir muamma. Dolayisiyla bu cok nitelikli is gucunu ellerinde tutamayacaklar veya maliyete katlanacaklar. Her iki durumda da sirketlerin zararina bir nokta olusuyor.
Bundan nasil kurtulunur :
Birinci yontem tanimin disina cikmak ve IR35 kapsamina girmemek. Bunun icin de zaman bazli degil proje bazli kontrat almak, adamlarin ekipmani degil kendi ekipmanini kullanmak, kendi ofisinde, evinde calisip saatlere uymamak gerek.
Bir diger yontem de yurt disindan kontrat almak. Bu durumda yine IR35 kapsami disina cikiliyor.
Bazı kelimelerde düzeltme yapılmıştır.