Amerikan görsel sanatlar dergisi Artnews, son 10 yılın en önemli arkeolojik keşiflerini dokuz arkeolog ve bilim insanına sordu. Ege Üniversitesi (EÜ) bilim insanın “Kurban Edilmiş Çocuk Kalıntıları” keşfi son 10 yılın en önemli arkeolojik bulguları arasında yer aldı.
Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Haluk Sağlamtimur’un başkanlığını yaptığı ekibin, Siirt Başur Höyük’te, yaklaşık 5 bin yıl önce, Erken Tunç Çağı’nda kurban edilmiş çocukların kalıntılarını bulduğu kazı, Artnews’in son 10 yılın en önemli arkeolojik keşifler arasında yer aldı.
17 adet mezar
Artnews’de yer alan makalede Doç. Dr. Lorenzo d’Alfonso, “Bu arkeolojik keşif Arkeologlar tarafından çevre olarak kabul edilen Batı Asya’nın uzak bir bölgesinde; Anadolu Platosu, Mezopotamya ve İran Platosu’nun kenarlarında, eski medeniyetlerin odak noktasında gerçekleşti.
Ege Üniversitesi öğretim üyesi Haluk Sağlamtimur liderliğindeki ekip, Sirt Başur Höyük’te MÖ 3.100-2.900 tarihli, Metal nesneler (silahlar, kült objeleri semboller), mücevherler ve diğer mezar mallarının yer aldığı zengin bir envantere sahip 17 adet mezar buldu” ifadelerine yer verdi.
“İnsan kurban edildiğine dair kanıtlar”
Buluntular hakkında bilgi veren Doç. Dr. Sağlamtimur, “Seramik kaplar, boncuklar ve mozaikler, uzak Güney Mezopotamya kent medeniyetleri ile doğrudan bağlantı olduğunun bir göstergesidir. Zenginliği metal nesneler şeklinde gömmek, eski medeniyetlerin ortak bir özelliği olarak kabul edilir, ancak batı Asya’da Başur Höyük mezarları bu uygulamanın en eski örneğini temsil eder. Yapılan kemik incelemeleri, bu mezarlarda insan kurban edildiğine dair kanıtlar gösteriyor.
Keşifleri, yeni bir savaş ağası toplumu ile ilişkili farklı bir zenginlik ve değer kavramının ilk örneğini ve muhtemelen kökenini gösterir. Bu yeni dünya görüşü batıya yayıldı ve Arslantepe, Alaca Höyük ve Troy’un kraliyet mezarlarının anlaşılmasına yardımcı oluyor, aynı zamanda Ur kraliyet mezarlarındaki zenginlik ve değer, ilk olarak Başur Höyük mezarlarında temsil edilen yeni bir dünyadan geliyor olabilir” diye konuştu.
Dergide yer alan diğer arkeolog ve tarihçilerin önemli bulduğu keşifler ile ilgili Metropolitan Sanat Müzesi Mısır Sanat Bölümü Müdürü Dieter Arnold 2013 yılında, Pierre Tallet liderliğindeki bir Fransız misyonu, Wadi El-Jarf’taki Kızıldeniz sahilindeki bir mağarada, Giza’daki Kheops piramidine yapı taşlarını nakleden bir tekne kaptanının seyir defterinin kalıntılarını keşfetmesini önemli bir bulgu olarak değerlendirdi.
Glasgow Üniversitesi Kölelik Tarihi Bölümünde Öğretim Üyesi Peggy Brunache ise 2017 yılında Thomas Jefferson’un tarihi Virginia konağı Monticello’daki köleleşmiş bir kadın olan Sally Hemings’in ikamet odası keşfedilmesini son 10 yılın önemli keşfi olarak yorumladı.
“Son 10 Yılın En Önemli Arkeolojik Keşfi Nedir?” makalesinde yer alan diğer keşifler arasında, İngiltere Whittlesey’de Must Farm’daki su dolu ve yanmış Bronz Çağı köyü, Mora Yarımadası’ndaki Bronz Çağı’na ait Pylos mezarları, Endonezya’nın dünyanın en eski kaya sanatlarını barındırdığının açığa çıkması yer alıyor.