Beşerin, rububiyeti ammeye temas eden amelleri ve fiilleri muhafaza edilmesi konusunu izah eder misiniz? | Sorularla Risale
Rububiyet, Cenab-ı Hakk'ın her zaman her yerde her mahluka, muhtaç olduğu şeyleri vermesi, terbiye ve tedbir etmesi ve mâlikiyyeti ve besleyiciliği keyfiyetidir. Terbiye ve tedbirin en önemli unsurları ise şefkat, hikmet ve adil olmaktır. Terbiye ve idare bu üç ismin üstünde duran veya bu üç temel üstünde yükselen bir icraat ve fiildir.
Allah’ın kainattaki Rububiyet dairesi zaruri bir şekilde ubudiyet dairesini iktiza ediyor. Mesela, sonsuz bir şefkat harika bir şekilde insan üzerinde tecelli ediyorsa, elbette bu şefkat dairesi bir şükür ve teşekkür dairesini iktiza eder. Yine sonsuz bir izzet ve azamet kendini kainat sahnesinde insan için perdeliyorsa, elbette insanın bu izzet ve azamet karşısında ibadet ile eğilmesini ister.
Tabiri yerinde ise, nasıl tiyatroyu biletsiz seyretmek mümkün değilse, aynı şekilde Allah’ın kainat sahnesinde sergilediği sayısız isimlerinin seyri ve takdiri elbette ibadeti iktiza eder. Yani ibadet Rububiyet dairesinin bir tamamlayıcısı ve tekmil edicisi hükmündedir. Elbette Allah bu iktiza ve tamamlayıcı unsuru şiddetle bizden talep edecektir.
Netice olarak; Allah’ın isim ve sıfatları ibadeti gerektiriyor. Madem Rububiyet ibadeti ve ameli iktiza ediyor, elbette yapılan bu ibadet ve amellerin muhasebe için muhafaza edilmesi gerekir. Muhasebe ise ya mükafat ya da mücazat içindir.
Özet olarak, muhafaza muhasebe için, muhasebe de mükafat ya da mücazat içindir. Böyle Rububiyeti her şeyi kuşatmış bir Allah’ın insanların amellerini hesaba almayarak muhafaza etmemesi mümkün ve kabil değildir.