Deride yama görüntüsü veren hastalık: Vitiligo - HALİT YEREBAKAN
Esmer tenlilerde daha belirgin olarak görünen Vitiligo, deride yama şeklinde beyaz bölgelere neden oluyor. İnsanlık tarihi kadar eski bir hastalık olan Vitiligo, yüz kişiden 1.5'inde görülüyor
Hepimiz vücudunun belli bölgelerinde beyaz lekeler oluşmuş birini görmüşüzdür. İşte bu beyaz lekelenmeler, Vitiligo olarak adlandırılan bir cilt hastalığıdır. Yapılan araştırmalara göre; ülkemizde her 100 kişiden 1.5'inde Vitiligo'ya rastlanıyor. Her yaşta ortaya çıkabilen bu hastalık, genelde 10-30 yaş arasındaki kişilerde görülüyor. Vitiligo, vücudun deriyle kaplı her yerinde oluşabilir. Araştırmalar; hastalığın en çok kol ve bacaklarda ortaya çıktığına işaret ediyor. Derimizde pigment üreterek ten rengimizi oluşturan melanosit hücreleri bulunur. Bu melanositler, çeşitli sebeplerle zarar gördüklerinde görevlerini yerine getiremezler ve pigment üretimi neredeyse durur. Bu durum, ilgili bölge derisinde sınırları belli ama dağınık ve yamaya benzetebileceğimiz renk açılmalarına sebep olur. Oluşan beyazlık, neredeyse süt beyazıdır. Kişinin ten rengine göre belirginliği değişiklik gösterir. Vitiligo, esmer tenli kişilerde çok daha belirgindir. Vitiligo, türleri olan bir hastalıktır. Temelde aynı beyaz lekelenme ile ortaya çıkan türler, yaygınlık oranına göre sınıflandırılır. Lokalize, yaygın ve universal (total) olmak üzere üç temel sınıfta toplanır. Vitiligo'nun neden ortaya çıktığı tam olarak bilinmiyor. Hastalık ile ilgili yapılan araştırmalar, neredeyse insanlık tarihi kadar eski bir hastalık olduğunu gösteriyor.
Hasta ve hasta yakınlarını inceleyen bir başka araştırma, Vitiligo ile mücadele eden kişilierin yüzde 25'inin ailesinde de hastalık hikayesine rastlandığını ortaya çıkardı. Vitiligo, aniden ortaya çıkan bir hastalıktır. Daha önce hiçbir işaret vermeden gelişebilir. Kesin olmamakla birlikte, ağır depresyon, stres, yakınlardan birini kaybetme gibi ani sıkıntılar, hasta hikayelerinde sıklıkla karşılaşılan bulgular arasında yer alıyor. Vitiligo, dışarıdan kolaylıkla görülebilecek bölgelerde oluştuğundan hasta için durum çok daha ciddi bir hal alıyor. Hastalığın dikkat çekmesi, devamlı soruluyor olması ve benzer durumlar; hastalar üzerindeki stresi artırıyor. Hastalığın tetikleyicileri arasında sayılan stresin artması, tedaviyi daha da güç hale getiriyor.
Vitiligo'nun en önemli belirtisi hastalığın kendisini de oluşturan, beyaz lekelerdir. Bazı durumlarda, ilgili bölgenin üzerinde bulunan kılların da beyazladığı görülür. Kişinin ten rengi hastalığın teşhis süresi üzerinde etkilidir. Esmer tenli kişilerde gelişen Vitiligo, beyaz tenlilere göre çok daha erken fark edilir. Vitiligo'nun şiddet ve seyri kişiden kişiye farklılık gösterir. Kimilerinde ilgili bölgede koyu renk bir nokta bile olmazken bazılarında beyaz lekeleri bölen koyu renk alanlar görülebilir. Bu durum o bölgede hâlâ bir miktar pigmentin bulunduğu anlamına gelir. Vitiligolu kişilerde pigment kaybı, hastalık ortaya çıktıktan bir süre sonra durur. Yani pigment miktarı sabit kalır. Sonra tekrar pigment kaybı ortaya çıkabilir ve bu şekilde devam eder. Hastalık sıklıkla yüz, dirsek, diz, el ve ayaklarda görülür. Genital bölge de vitiligonun sıklıkla görüldüğü bölgelerden biridir. Teşhisi benzer hastalıklara göre daha kolay olan Vitiligo'nun kesin tanısı, fiziki muayene ile mümkündür.
Tedavisi tam olarak keşfedilemeyen bu hastalıkla mücadelede uygulanan bazı yöntemlerin etkili olduğu bir gerçek. Denenen yöntemlerin etkinliği ile ilgili yapılan çalışmalara göre, koyu renk deriye sahip kişilerin tedaviye daha olumlu cevap verdikleri gözlemlendi. Vitiligo'nun tedavisinde ilgili bölge de çok önemli. Mesela yüz ve boyunda yerleşen lezyonlar tedaviye daha iyi cevap verirken; gövde, kol ve el-ayak lezyonları tedaviye daha dirençli olduğu biliniyor.
Toplum genelinde birçok insan özellikle çocuklar, Vitiligo ile mücadele eden birini gördüklerinde ondan uzak durmaya ve aynı eşyaya dokunmamaya çalışıyorlar. Ancak bu son derece gereksiz bir davranış. Vitiligo, tamamen kişinin hücre yapısında meydana gelen bozukluklar yüzünden ortaya çıkar ve tamamen bireyseldir. Hiçbir şekilde kişiden kişiye bulaşmaz. Araştırmalar; güneş yanması, stres ve ilgili bölgeye alınan darbeler gibi etkilerin Vitiligo'nun şiddetini artırdığını gösteriyor.
Çocuklu ailelere özel yolculuk tüyoları (23.09.2015)
Candida mantarı ile probiyotiklerle savaşın (18.09.2015)
Alkali diyet ile bel ve karın yağlarınızı eritin (16.09.2015)