Amino Asit, Proteinleri meydana getiren temel yapı taşları olan amino asitler amin ve karboksil fonksiyonel gruplar içeren meloküldür. Peptit Bağları ile uç uca eklenen amino asitlerin oluşturdukları kısa polimer zincirlere peptid uzun polimer zincirlere polipeptit ya da protein ismi verilir. Ribozomlar hücre içinde mRNA moleküllerini kalıp olarak kullanıp aminoasitleri ucuca ekler ve proteinleri sentezler. Bu sisteme translasyon yani çeviri adı verilir.
Amino asitlerin her birinin aynı zamanda bir proteinin yapı taşlarında yer alması gerekmez. Aminoasitlerin her biri eşit miktarda bulunmaz. Bu amino asitler 20 tane temel amino asitin oluşturmuş olduğu polipeptidlerin zamanla farklılaşması sonucunda meydana gelir. Bu aminoasitlerin farklılaşması proteinlerin görevlerini ve özelliklerini aşırı olarak değiştirir. Yani proteinlerin çözünürlük oranları artar ve az olabilir ya da başka melokülerle birleşimlerini düzenleyebilir. Proteinler değişik gruplar da bulundururlar. Amino asit haricinde yapısında değişik türleri olan amino asitlere konjuge proteinler adı verilir. Konjuge proteinler, metal ya da metal içeriği olan kompleks yapılar oluşturabilir.
Amino asitlerin yapısı:
Her amino asit, bir amino grup ve karboksil den gruptan meydana gelmiştir. Bu gruplar a karbon diye isimlendirilen bir tek C atomu ile birbirlerinden ayrılırlar.
Nitroal sulu çözeltilerde C atomu bir protonu kaybederek - (eksi) duruma geçer. (-COO). Bu durumda amino grubu bir elektron kaybeder ve + (artı) yüklü hale geçer. (-NH3+)
Amino asitlerin kiral karbonları yani asimetrik merkezleri bulunur. Mesela glisinde amino asitin karbonu değişik olarak dört gruba bağlanır. Bu nedenlerden dolayı D aminoasitle yada L formunda yer alabilir. Her zaman amino asit sentezinde ribozomlar üstünde amino asit kullanılır. Yalnızca mikroorganizmalar belirli küçük peptidlerin sentezlenmesinde amino asit kullanır.
Amino asit yan gruplarının özellikleri:
Polipeptitler her amino asitin aynı olan grubunun birleşimidir. rekoru Bu yan zincir ise 20 amino asitin hepsinde farklı olarak bulunur ve karbonona bağlıdır. Hepsinde farklı olması proteini kendine has birçok farklı yapı ve görev kazandırır. Aminoasitlerin bütün yan zincirleri artı ya da eksi yüklerinden hidrofobik kadar birçok farklı yapı özellikleri gösterir. Aynı zamanda yan zincirler birçok farklı türde kovalent ya da nonkovalent bağların yapısına katılır.
Apolar amino asitler:
Yan zincirinde hidrofobik özellikte olan radikal gruplar bulunduran apolar aminoasitler elektrostatik bağlar yapamazlar. Yan zincirlerinde çoğunlukla azot ya da oksijen bulunmaz. İlk olarak şekil ve büyüklüklerine göre ayrılan apolar amino asitler hidrofobik etkileşimve Van der Waals Kuvvetleri neticesinde bir arada bulunurlar. Apolar amino asitlere örnek olarak alanin, glisin, triptofan Losin, fenilalanin, izolösin ve metiyonin verilebilir.
Polar yüksüz amino asitler:
Genellikle oldukça reaktif amino asit olan polar yüksüz aminoasitlere treonin, sistein, tirionin, glütamin, serin ve asparajin örnek verilebilir.
Polar asidik amino asitler:
Fizyolojik pH dan negatif yüklü olan ve asidik özellik gösteren polar asidik amino asite, glutamik ve aspartik asit örnek olarak verilebilir.
Polar bazik amino asitler:
Yan zincirinde proton alıcı melolüler bulunduran polar bazik amino asitlere, arjinin, lizin ve histidin örnek verilebilir.
Besin maddesi olarak amino asitler:
Proteinlerin yapısını oluşturmak görevine sahip olan 20 adet amino asitten 10 adeti temel amino asit olarak isimlendirilir. İnsan vücudunda yeterli miktarda sentezlenemediklerinden dolayı bu amino asitlerin vücuda dışarıdan beslenerek alınmaları gerekir. Çocuklar için gerekli olan amino asitler tirozin, arjinin, histidin ve sisteindir. Çünkü bu asitlerin sentezlenmesi çocuklarda tam anlamıyla gelişmiş değildir.