Anal fissur (makat çatlağı) nedir?
Makatta anal kanalın dış çizgisinden başlayıp içeri doğrultuda 1 cm kadar uzanan bir yaradır.Yara ilk oluştuğunda yüzeyel bir sıyrık şeklindedir,iyileşmeyip ilerlemeye devam ederse kronikleşir ve daha derin ülser halini alır.En sık makatın kuyruk sokumu hizasında arka tarafta orta hatta görülür.Kadınlarda makatın ön tarafında vajina hizasında orta hatta (daha az olmak üzere) görülebilir.Bu iki yerin dışında görülmesi çok nadirdir ve görülürse buna sebep olan barsak hastalıkları (crohn hastalığı,sifilis…) araştırılmalıdır.
Anal fissür başlangıçta büyük tuvalet esnasında ağrı ve yanma dışında belirti göstermez.Ağrı defekasyon esnasında batma yırtılma şeklinde tarif edilebilir.Hastalk kronikleştikçe ağrı iyice şiddetlenir özellikle kabızlık varsa bu ağrı makat yırtılır gibi olur ve tuvaletten sonra da uzun süre devam edebilir.Aralıklı olarak makattan tuvaletle birlikte parlak kırmızı renkte az miktarda kanama görülebilir.Bazı hastalar tuvalet yaparken duyacağı ağrı yüzünden tuvalet ihtiyacını gidermez ve devamlı ertelemeye çalışır,buda kabızlığa sebep olur.Kabızlık büyük abdest yapmayı iyice zorlaştırır ve bu zorlama ağrıyı daha çok şiddetlendirir ve hastalığın ilerlemesine sebep olur.Hastalık kronikleştikçe yaranın hemen dışında bir deri çıkıntısı oluşur ve bu gittikçe meme şeklinde 1-2 cm ye kadar büyür.Büyük tuvalet sonrası temizlenirken elle hissedilir. Anal bölgede kaşıntı olabilir.
Anal kanalın iç yüzeyine olan travmaların oluşturduğu sıyrıkların anal fissürün oluşumuna neden olan ana faktör olduğu kabul edilmektedir.Özellikle kabızlık sonucu oluşan hacimli ve sert dışkı anal kanaldan geçerken sıyrıklara sebep olur.Bu sıyrıklar genellikle 5-10 günde kendiliğinden iyileşir.İyileşmeyi engelleyen faktörler sıyrığın derinleşmesine neden olur.Anal kanalın kuyruk sokumu hizasındaki arka tarafı anatomik olarak destek dokusundan yoksun olduğundan bu bölgenin iç yüzü zorlanma ile daha kolay yırtılır,ayrıca bu bölgenin kan dolaşımı daha zayıf olduğundan yara iyileşmesi daha zor olur.
Küçük sıyrıklardan sonra makatta olan ağrı anal kanalı çevreleyen kaslarda spazma neden olur.Spazm anal kanal basıncını yükseltir,bu da kan dolaşımı az olan bölgenin dolaşımını iyice bozar ve iyileşmeyi engeller.Anal fissürlerin çoğunun kuyruk sokumu tarafında olmasının nedeni budur.Kadınlarda doğumdaki zorlanma ile vajen tarafında fissür olabilmektedir.Bu iki yerin dışında yerleşen fissürlerin arkasında başka hastalıklar olabilir ve bunlar araştırılmalıdır.15 güne kadar olan fissürler acut fissür olarak kabul edilir,daha uzun süre devam eden fissürlere kronik fissür denir.Bu ayırım anal fissür tedavisinde önemlidir.Acut fissürler kısmen de olsa ilaç tedavisine cevap verirken kronik fissürler ilaçla düzelmez.
Kremlerle tedavi:Makatta çatlak oluştuktan 3-5 gün sonra çoğu kendiliğinden geçer,devam ediyorsa kas gevşetici ve ağrı kesici kremlerle tedavi denenir,başarı şansı düşüktür.
Botox ile tedavi:Kremlerle iyileşmeyen veya kronikleşmiş hastalar botox enjeksyonu ile tedavi edilir.Botox enjeksyonu uygulaması 1-2 dakikada kolaylıkla yapılır ve başarı oranı oldukça tatmin edici oranda yüksektir.
Cerrahi tedavi:Yukarıdaki yöntemlerle tedavi olamayan hastalar için ameliyat önerilebilir.Ameliyat riski ve komplikasyonları nedeniyle ancak diğer tedavi yöntemleri ile iyileşemeyen hastalara uygulamalıdır.
Updated: 14 Ağustos 2017 — 13:50