Tüketici hakkı olarak tüketicinin aydınlanma hakkı
Tüketicinin aydınlanma hakkı
Bankadan kullandığımız tüketici veya konut kredisinde aleyhimizdeki hususları biliyor muyuz ? Banka bizi ne kadar bilgilendiriyor ? Şirketlerden aldığımız konut veya devre mülklerde tüketici kanunundan kaynaklanan yasal haklarımız bize hatırlatılıyor mu
Birleşmiş Milletler Tüketici Hakları Evrensel Beyannamesinin 3. Maddesinde: “Tüketicilere, kendi ferdi istek ve ihtiyaçlarına göre bilinçli seçim imkanı sağlamak için yeterli bilgilere erişim sağlanması” ilkesi vardır.
Özellikle Büyükşehir yaşamının kompleks yapısında her alanda bir tüketici işlemi ile karşı karşıyayız. Bir tüketici olarak satın aldığımız ürünün kullanımı ile ilgili, ürün kutusunun içine konulan broşür veya kitapçık dışında ne kadar bilgilendiriliyoruz. Bir tüketici taraf olarak satın aldığımız ürün veya hizmetle ilgili doğru ve yeterince aydınlanma hakkımız vardır. Bu hakkın kullanımında aktif taraf tüketici değil; tüketiciye mal, devre mülk, tüketici kredisi, konut kredisi gibi ürün veya hizmet satan satıcı olmalıdır. Tüketici bu bilgilenme hakkını kullanmaktan açıkça yazılı olarak vazgeçmediği takdirde karşı tarafı, tüketiciyi ey uygun vasıta ve materyallerle aydınlatmak zorundadır.
Tüketicinin aydınlatılması, bilinçlendirilmesi sözleşmeden sonra başlamamalı, sözleşmeden önce başlamalı ve tüketiciye daha baştan neye imza atacağı öğretilmeli ürün ve haklar konusunda tüketici kendi inisiyatifi dışında bilinçlendirilmelidir. Tüketicinin bilinçlendirilmesi salt sözleşme imzalanması ve karşılıklı hakların güvencesi ile geçiştirilemez. Onun, teknolojik araçlarla eğitilmesini de gerektirir.
Özellikle tüketici kredilerinde sayfalarca belge imzalanırken bilmeden veya dikkatlice okumadan aleyhte olan hükümlere de imza atmış oluyoruz. Zira artık bu tür sözleşmelerin okunmadığı yaygın bir hale kavuşmuştur.
Bu nedenlerle özellikle tüketici kredisi veya konut kredisi veren sattığı ürünle ilgili olarak tüketiciyi kendi aleyhindeki hususlarda bile bilinçlendirmesi gerekir. Orta düzeyde bir tüketicinin bilinçsizce imzaladığı lisans sözleşmesi tek yeter şart olmamalı ve tüketici hakkının zedelenmesi oldu bittiye getirilmemelidir.
Ortaya çıkan hukuki sorunu tüketici hakları çerçevesinde çözümlemek en doğru çözüm olacaktır. Tüketiciyi yeterince bilinçlendirmeyen ve bilgilendirmeyen şirket veya banka tüketiciyi bilgilendirme yükümlülüğüne uyup uymadığı irdelenmelidir.
Yapılması gereken, tüketici haklarını banka veya satıcı şirketlerin insiyatifine bırakmadan teknolojik gelişmelere paralel olarak yasal olarak düzenlemek olmalıdır.
Bankalar haksızken bile hep haklı çıkıyorlar ...