Honaz ilçesi, adeta Türkiye'nin cennet elması bahçesi gibi | Denizli Gündem
Denizli’nin Honaz ilçesinde 5 bin 600 dekarlık alanda yaklaşık 15 bin ton yaş cennet elması üretiliyor. Üreticiler, evlerinin önlerinde bu ürünü kurutarak yaklaşık 3 bin ton kuru cennet elması elde ediyor.
Evlerinin önünde cennet elması soyan Honazlılar, elmaları iplere dizerek, ürünlerinin kurumasını bekliyor. Bu zahmetli süreç yaklaşık 1 ay devam ediyor.
Denizli’nin Honaz ilçesinde cennet elması hasadına başlayan üreticiler, yaklaşık 15 bin ton hasat gerçekleştirdi. Elde ettikleri hasadın yaklaşık 12 bin tonunu yaş olarak satan Honazlılar, 3 bin tonunu kurutuyor. Bu rakamlar ülke üretiminin büyük bölümünü oluşturuyor. Hasadın ardından evlerin önünde hummalı kurutma çalışmaları başlıyor. Üretici, yaş cennet elmasının kilosunu 2 ila 3 lira arasında satarken, kuru elmanın kilosu 30 liraya kadar alıcı buluyor. Türkiye’de ilk kez Honaz ilçesinde kurutularak satılmaya başlayan kuru cennet elmasını serüveni de oldukça zahmetli.
Özenle boy boy ayrıştırılan elmaların önce kabukları soyuluyor,ardından saplarından ipe diziliyor. Son olarak da rüzgar alacağı açık bir alana asılıyor. Kurutma işlemi 15 ila 30 gün arasında sürüyor. Üreticiler satışlardan memnun olduğunu dile getirirken, Denizli Ziraat Odası Başkanı Hamdi Gemici, bölgede tesis kurulmasıyla katma değerin artacağını savunuyor. Gemici, ürünlerin henüz iç piyasada alıcı bulduğunu, ihracat yapılması durumunda Türk devletlerinin bu tür kuru meyvelere büyük ilgi duyduğunu ifade ediyor.
Denizligündem’e konuşan Üreticilerden Sultan Yalçın, “Bahçeden alıp geliyoruz. Burada komşularımı çağırıyorum. Soyuyoruz komşularımla asıyoruz. Kuruyor. Yemeklik ediyoruz fazla yapmıyoruz. Eşe dosta veriyoruz. Hediye gidiyor. Kendimiz satmaya etmiyoruz. Satmaya eden yerlerde çok. Bizlerde öyle yok. 2 gün topladık. 1’er motor 2 günde 1 ton gelse 2 ton işte hepsi bu” dedi.
Üretici Mehmet Tekinbaş ise,”Bu cennet elmaları kendi mahsulümüz. Topluyoruz, getiriyoruz. Amalerle soyuyoruz çok odlumu. Az odlumu kendimiz soyuyoruz. Kurutmak için asıyoruz böyle. Kapalı yerimiz varsa kapalı yerlere asıyoruz. Kurutuyoruz. Kuruduktan sonra satıyoruz. Almaya geliyorlar. Satabiliyoruz yani. Fiyatları 20-25 lira arası satılıyor. Kabuğunu soymadan olmaz. Çürüme yapar. Kurumaz sonra, soayrsak daha iyi kuruyor. Kurumada 25 gün ila 1 ay arası sürüyor. Kuruma esnasında ilaç kullanmıyoruz”
Üretici Rafet Uzun, “Bunu fidanını getiriyoruz. Dikiyoruz bahçelere. 5 metreye 5 metre dikiyoruz. 3.4. sene meyve geliyor. Topluyoruz. Bir kısmını böyle soyup kurutuyoruz. Hurma haline geliyor. Bir kısmını taze satıyoruz. Bu şekilde yetiştiriyoruz. Bunun kabuklarını soyuyoruz. Aparat dediğimiz askılara asıyoruz. Bu şekilde kurutuyoruz. Tabi hava olması lazım. Sirkülasyon yapması lazım. Yağmur yememesi lazım. Bu şekilde kurutuyoruz. Ben bu yıl 7 ton civarında soydum. Yani 7 ton civarında astık. Bundan da aşağı yukarı 1.5-2 ton kurusu çıkar”
Süreci anlatan Hasan Uzun, “Elmalarımızı bahçeden yaş olarak getiriyoruz. Burada bir işlem sürecine giriyor. Elmalarımızı boylara göre kalibresine göre ayırıyoruz. Ayırma işlemini gerçekleştirdikten sonra soyam işlemi yapıyoruz. Aparatlarımıza asıyoruz. Aparatlarımıza yerleştirdikten sonra bu şekilde asıyoruz. Bir sirkülasyon görüyor. Rüzgar sirkülasyonu gördükten sonra bir kuruma sürecine giriyor. Bu 16 günle-25 gün arası sürüyor. Bazen bu süreç 1 ay sürebiliyor. Kuruduktan sonra genelde kuruyemişçilere satıyoruz “dedi.
“Kurutma tesisleri refah seviyesini arttıracaktır”
Bölgede kurulacak olan işletme tesislerinin refah seviyesini arttıracağını belirten Ziraat Odası Başkanı Hamdi Gemici ise, “Honaz ilçemiz 2 ürünüyle ön planda olan bir ilçemiz. Öncelikle İzmir Kemalpaşa’dan sonra Türkiye’de ilk hasadı gerçekleşen kalibresi düzgün kiraz üretimiyle bilinir. Ama perde arkasından ikinci ürünüde biz cennet elması diye halk arasında tabir ettiğimiz bazı taraflarda cennet hurması yada Trabzon hurması diye bilinen bir elma türüde vardır .Bunun yaklaşık 5600 dekarlık bir alanda cennet hurması diye tabir ettiğimiz cennet elması dikili alan vardır. Ama yeni oluşturulmuş bahçeler buna dahil değil. Verim olarak ta yaklaşık bu bölgedeki yılın da iyi gitmesiyle birlikte 12 bin tonlarla, 15 bin tonlar aralığında değişmek kaydıyla yıllar itibariyle bir verim ve rekolte gerçekleşmektedir. Cennet hurmasının ülke içerisinde yaş olarak pazarlandığı iç piyasaya yoğun bir şekilde gittiği yakın komşu ülkelere de Irak gibi Suriye gibi bölgelere satıldığı ama bizim için esas olan katma değerini yükseltecek tesislerin daha hızlı bir şekilde oluşturularak bunun kurutulmuş olanı çok daha mutaber ve çok daha talep görüyor. Özellikle ülkemiz dışındaki Türk Cumhuriyetlerinde kurutulmuş meyveye biliyorsunuz yoğun bir talep var. Dünyanın bir çok yerinde de bu talep üreticimizin cebine daha fazla para girmesini sağlayacaktır. Bu bölgede oluşturulacak projeyle; bu ürünü işleyecek, ambalajlayacak kurutacak bir tesisin olması o potansiyelin daha da değerlendirilmesini öncelikle Honaz ilçesi çiftçisine, ilimize, ülkemize daha büyük katkılar sağlayacağını inanıyorum. 2019 üretim yılı içerisinde 13 bin tonlar civarında üretimin gerçekleştiğini, hasatların da tamamlanmadığını düşünürsek aşağı yukarı bu noktalarda gerçekleşeceğini tahmin ediyorum. Kurusuna çok büyük bir potansiyel olarak kurutma gerçekleşmiyor. Vatandaş kendi imkanlarıyla kendi geliştirdiği, avlusunda yapabildiği, açık alanlarda üzerini örterek sera gibi ayarladığı alanlarda kurutabiliyor. Bilmiyorum ama 1500-2000 bin ton veya 3 bin ton civarlarında olan kısmı yani 12-13 bin tonun 10 bin tonluk kısmı yaş olarak tüketime sunuluyor. Geri kalan kısmı belki ancak. O yüzden diyorum ki burada hijyenik ve sağlıklı bir şekilde bu işlerin yapılıp daha fazla katma değer kazanabilmek için bir tesise ihtiyaç var. Burada kurulacak olan kurutma tesisleri hiç boş kalmaz ve daha fazla bölgeye gelir ve huzur seviyesini, refah seviyesini arttıracak demektir bizim için anlamı. Kuruttuğu meyveleri iç piyasaya satılıyor. Türkiye’nin gitmediği yer yok. Çünkü ilk cennet elmasının kurutulmuş geleneği bizim Honaz ilçemizde gerçekleşti biliyorsunuz” dedi.
Cennet elması Honaz
Denizli Büyükşehir Belediyesi 2019 İcraatları Tanıtım Filmi