19 Haziran 2017, Pazartesi 11:49
Boşanma durumunda eşler arasında hangi malların paylaştırılacağı veya hangi malların paylaştırılmayacağı konusunu sorularla iki hafta önce incelemeye başlamıştım. Geçen hafta araya başka bir konu girdi. Bu hafta bu konuyu kaldığı yerden, incelemeye devam ediyorum.
6. Evlilik birliği içerisinde üzerine yatırım yapılmış olan kişisel mal, elden çıkarılmışsa, paylaşım açısından yasal durum nedir?
Örnek: Kadına ait arsa üzerine, evlilik birliği süresince 50 000 TL’lik yatırım yapıldı ancak, kadın, bu arsayı ve evi sattı ve satış bedeli elde etti. Böyle bir halde, elden çıkarılma tarihi önem arz etmektedir. Eğer elden çıkarma tarihi, boşanma davasının açıldığı tarihten önceki iki yıllık süreye tekabül ederse, o takdirde, elden çıkarma neticesinde elde edilen getirinin nasıl harcandığına bakılacaktır. Elde edilen getiri, evlilik birliği maksatları için harcanmışsa mesele yoktur. Yani böyle bir durumda elde edilen getiri, paylaşıma tabi olmayacaktır. Ancak, getiri, diğer eşin onayı alınmaksızın, şahsi menfaat için harcanmışsa, diğer eşin alacağı payı, hakkaniyete uygun olarak mahkeme saptar. Örneğimiz üzerinden hakkaniyete uygun bir paylaşım şöyle olabilir; Kadın, örneğimizdeki arsayı ve evi, boşanma davasının açıldığı tarihten önceki 2 yıllık süre içerisinde satmış ve getirisini tamamı ile kendi şahsi menfaati için, kocasının onayı olmaksızın kullanmış olsun. Diyelim ki satış bedeli de 150 000 olsun. Arsa, kadının kişisel malı olduğundan, satış bedeli içerisindeki arsanın değeri, paylaşıma tabi olmayacaktır. Ancak, evlilik birliği içerisinde ev yapımı için yapılmış olan yatırımın, satış bedeli içerisindeki karşılığı olacak olan miktar esas paylaşım oranları dikkate alınarak paylaştırılmalıdır. Satış bedeli 150. 000 TL olduğuna ve yatırım da 50 000 TL olduğuna göre, hakkaniyete uygun paylaşımda, yalnızca 50 000 TL’lik yatırım dikkate alınacaktır.
7. Kişisel mallardan elde edilen kazançlar paylaşıma tabi midir?
Yukarıdaki soruların cevaplarından da görülebileceği gibi, kişisel mallar, mal paylaşımına dahil edilmezler, ancak kişisel malların çalıştırılması veya kiralanması vs. gibi hallerde, kişisel taşınır malların üzerinden ve taşınmaz malların üzerinden elde edilen kazançlar, paylaşıma tabi olur. Örneğin, evli erkeğin kişisel malı olarak bir dairesi vardır ve bu dairesini kiralamıştır ve ayda, 500 TL kira geliri elde etmektedir. Bu kira gelirinin kendisi veya bu kira geliri ile elde edilen mallar, paylaşıma tabidir. (Dikkat: kişisel mallar üzerinden elde edilen kazançlar paylaşıma tabidir ancak, kişisel malların kendileri veya kendilerinin elden çıkarılması nedeniyle elde edilen gelirler veya bu malların yerine ikame edilen mallar paylaşıma tabi değildir.)
8.Yurt içindeki veya yurt dışındaki bir şirketteki, kişisel mal durumunda olan hisselerin mal paylaşımındaki durumu ne olur?
Yukarıdaki cevaplarda da görülebileceği gibi, kişisel mallar, mal paylaşımına dahil edilmezler. Bir şirketteki hisseler, kişisel mal durumunda ise, bu hisseler, mal paylaşımına dahil edilmezler. Ancakevlilik birliği içerisinde bu hisselerin değerlerindeki artışlar veya şirketin mal varlığındaki artışlar, mal paylaşımında dikkate alınır. Örneğin, kişisel mal olarak AB Ltd’de kocanın 100 adet hissesi vardır ve bu hisselere sahip olunulduğu tarihteki değeri 10 000 TL’dir. Duruşma tarihinde bu hisselerin değeri 20 000 TL olmuştur. Bu takdirde, evlilik birliği içerisinde hisselerin değerinde meydana gelmiş olan 10 000 TL’lık artış mal paylaşımında dikkate alınacaktır.