Türkmen wekiliıeti ynsanperwer gatnaşyklaryň geljeginiň ara alnyp maslahatlaşylmagyna gatnaşıar | TDH
опубликованно 19.06.2018 // 1161 - просмотров
Şu gün Gazagystan Respublikasynyň paıtagtynda Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyna gatnaşyjy ıurtlaryň döredijilik we ylmy intelligensiıasynyň XIII forumy işläp başlady. Oňa Türkmenistanyň wekiliıeti hem gatnaşıar. “GDA-nyň çäklerinde gatnaşyklar — XXI asyrda ynsanperwer hyzmatdaşlygyň geljegi” baradaky gürrüňler her ıyl geçirilıän duşuşygyň esasy meselesi boldy.
GDA döwletleriniň ynsanperwer hyzmatdaşlygynyň Döwletara gaznasynyň goldaw bermeginde guralan çäre görnükli medeniıet, ylym we bilim işgärlerini, döwlet düzümleriniň, halkara guramalarynyň hem-de Arkalaşygyň ıurtlarynyň jemgyıetçilik birleşikleriniň ıolbaşçylaryny, köpçülikleıin habar beriş serişdeleriniň wekillerini bir ıere jemledi.
Gazagystan Respublikasynyň Milli muzeıi Azerbaıjandan, Ermenistandan, Belarusdan, Gyrgyzystandan, Moldowadan, Russiıa Federasiıasyndan, Täjigistandan, Türkmenistandan we Özbegistandan 200-den gowrak adamy ıygnan forumyň geçirilıän ıeri hökmünde saılanyp alyndy.
Duşuşyga gatnaşyjylar iki günüň dowamynda forumyň işiniň netijelerini jemlärler hem-de bilim, ylym, sport we syıahatçylyk, medeniıet, maglumatlar ulgamlarynda hem-de ıaşlar bilen işleşmek ugry boıunça mundan beıläk-de özara hereket etmegiň ugurlaryny kesgitlärler. Şeıle hem GDA-nyň giňişliginde ynsanperwer ulgamda hyzmatdaşlyk etmegiň has möhüm meseleleri boıunça täze çemeleşmeler işlenip taııarlanylar.
…Türkmenistan öz Bitaraplyk derejesi babatda Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň assosiirlenen agzasy bolmak bilen GDA-nyň işlerine işjeň gatnaşyp, ikitaraplaıyn görnüşde bolşy ıaly, köptaraplaıyn görnüşde hem giň gerimli ugurlar boıunça netijeli gatnaşyklary ösdürmek ugrunda çykyş edıär. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň alyp barıan daşary syıasat ıörelgesiniň möhüm ugurlarynyň biri hoşniıetli erk, taryhy taıdan ıola goılan dostluk däpleri, birek-biregiň bähbitlerine, deňhukukly açyk gatnaşyklar hem-de özara bähbitli uzak möhletleıin hyzmatdaşlyk ıörelgelerine hormat goımagyň esasynda Arkalaşygyň döwletleri bilen gatnaşyklary ıola goımakdan ybaratdyr.
Hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak meselelerinde Türkmenistanyň başlangyçlar bilen çykyş etmek ıörelgelerine yzygiderli eıerıändigini bellemek gerek. Şunda söwda-ykdysady, ulag-kommunikasiıa, energetika ulgamlarynda, ynsanperwer ugry boıunça hem-de syıahatçylyk, ekologiıa, sport ıaly ugurlarda tagallalary birleşdirmek üçin bar bolan köptaraply mümkinçiligiň amala aşyrylmagyna uly ähmiıet berilıär.
İurdumyz GDA-nyň çäklerinde dürli çärelere yzygiderli gatnaşyp, Arkalaşygyň möhüm duşuşyklaryny we forumlaryny, şol sanda döwlet Baştutanlarynyň hem-de hökümet Baştutanlarynyň geňeşiniň mejlislerini ençeme gezek kabul etdi. 2012-nji ıylda Türkmenistan Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň başlygy bolup, bu möhüm wezipäniň ıerine ıetirilmegine örän çynlakaı we jogapkärli çemeleşıändigini görkezmek bilen, GDA agza ıurtlaryň arasynda däp bolan dostlukly, hoşniıetli goňşuçylyk gatnaşyklarynyň pugtalandyrylmagyna, umumy abadançylygyň maksatlaryna kybap gelıän hyzmatdaşlygyň ösdürilmegine ıardam berdi.
2012-nji we 2016-njy ıyllarda Mary we Daşoguz şäherlerine Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň medeni paıtagtlary diıen hormatly derejäniň berilmegi mynasybetli guralan çäreleriň GDA-nyň giňişliginde medeni gatnaşyklaryň ösdürilmegine, ynsanperwer gatnaşyklaryň baılaşdyrylmagyna, Arkalaşygyň ıurtlarynyň halklarynyň gymmatly milli mirasyny geljekki nesillere ıetirmek üçin gorap saklamak hem-de dünıäde wagyz etmek işine uly goşant bolandygyny bellemek gerek.
Aşgabatda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda GDA döwletleriň döredijilik we ylmy intelligensiıasynyň VII forumynyň geçirilmegi döwletara derejesinde bolşy ıaly, abraıly guramalaryň we düzümleriň çäklerinde hem netijeli hyzmatdaşlygy giňeltmäge tarap Türkmenistanyň yzygiderli eıerıändiginiň subutnamasy bolup durıar.
Aşgabat duşuşygynda Türkmenistanyň Baştutany eden çykyşynda biziň halklarymyzyň gatnaşyk etmegiň, dostanalygyň we özara kömek bermegiň baı tejribesine eıedigini belläp, bularyň ählisini täze eııama kybap ıaramly etmegi, jemgyıetçilik ylalaşygyny gazanmak maksady bilen çylşyrymlaşan dünıäniň wezipelerinden ugur alyp ösdürmegi we kämilleşdirmegi teklip etdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow gatnaşyklary işjeňleşdirmek boıunça başlangyçlary öňe sürüp, ıurdumyzyň medeniıet we ylym ulgamyny ynsanperwer diplomatiıanyň möhüm ıagdaıy hökmünde halkara gatnaşyklaryny giňeltmäge tarap gönükdirıär. Astanadaky nobatdaky duşuşyk düzüminde Medeniıet ministrliginiň, Ylymlar akademiıasynyň, Şekillendiriş sungaty muzeıiniň, Türkmen döwlet medeniıet institutynyň, Döwlet çeperçilik akademiıasynyň ıanyndaky Türkmen döwlet ıörite çeperçilik mekdebiniň, Lebap welaıatynyň Seıitnazar Seıdi adyndaky Döwlet sazly-drama teatrynyň, “Gadymy Merw” Döwlet taryhy-medeni goraghananyň, Döwlet habarlar agentliginiň we telewideniıäniň wekilleri bolan türkmen wekiliıetiniň agzalaryna ylmy, halypaçylyk, wagyz ediş işlerini guramakda milli tejribäni paılaşmaga, ynsanperwer gatnaşyklarynyň möhüm ugurlary boıunça pikir alyşmaga ajaıyp mümkinçilik döretdi.
…Forumyň öňüsyrasynda çärä gatnaşyjylar üçin sergi ıaıbaňlandyryldy. Ol gazak halkynyň taryhy, özboluşly medeniıeti we häzirki zaman gazananlary, şu ıyl özüniň 20 ıyllygyny belleıän Astananyň döreışi hem-de ösüşiniň meıilnamalary bilen tanyşdyrıar. Bu ıerde täsin hem-de arheologik taryhy gymmatlyklar, sungat eserleri, şeıle hem “Arkalaşygyň ıyldyzlary” atly döwletara baıragynyň eıeleri barada gürrüň berıän foto işler görkezildi.
Açylyş dabarasynda iri forumyň maslahat meıdançalarynda duşuşyp, GDA ıurtlarynyň medeniıet we ylym-bilim jemgyıetçiliginiň hünär taıdan gönüden-göni gatnaşyk etmäge hem-de ynsanperwer ulgamda möhüm taslamalary goldamaga mümkinçilige eıe bolıandygy bellenildi. Şeıle duşuşyklaryň çäklerinde hemişe täze pikirler döreıär, geljegi uly teklipler öňe sürülıär. Bu pikir-tekliplere döwlet we hökümet Baştutanlarynyň geňeşleriniň derejesinde ençeme gezek garaldy.
Gazagystan Respublikasynyň Prezidenti Nursultan Nazarbaıewiň foruma gatnaşyjylara gutlagynda şeıle nygtalıar: “Biziň umumy wezipämiziň toplanan tejribe esasynda, gepleşikler arkaly Arkalaşygyň ıurtlarynyň arasynda ynsanperwer hyzmatdaşlygyň uzak möhletleıin ugurlaryny işläp taııarlamakdan ybaratdyr. Forum GDA-nyň giňişliginde parahatçylyk, hoşniıetli goňşuçylyk gymmatlyklaryny has-da öňe ilerletmäge goşant goşmaga gönükdirilendir”.
Russiıa Federasiıasynyň Prezidentiniň halkara medeni hyzmatdaşlyk boıunça ıörite wekili, Ynsanperwer hyzmatdaşlygyň döwletara gaznasynyň müdiriıetiniň başlyklarynyň biri Mihail Şwydkoı Russiıa Federasiıasynyň Prezidenti Wladimir Putiniň duşuşyga gatnaşyjylara İüzlenmesini okady. İüzlenmede ençeme ıyllaryň dowamynda forumyň Arkalaşygyň çäklerinde ynsanperwer ugurda geçirilıän möhüm çäre bolup, öz netijeliligini görkezendigi bellenilıär. Russiıanyň Lideriniň Gutlagynda duşuşykdaky teklipleriň we başlangyçlaryň GDA-nyň giňişliginde ıakynlaşmak ıagdaılarynyň öňe ilerlemegine hyzmat etjekdigine, biziň ıurtlarymyzyň halklarynyň arasynda dostlugy hem-de özara düşünişmegi berkitjekdigine ynam bildirildi.
Öz nobatynda, GDA gatnaşyjy döwletleriň ynsanperwer hyzmatdaşlygynyň Döwletara gaznasynyň müdiriıetiniň başlygy, geçen ıyl hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Permany bilen “Türkmenistanyň halk artisti” diıen hormatly belent at berlen Polat Bilbil ogly ösüşlere beslenen pikirleri öňe ilerletmek hem-de milletara gatnaşyklary ösdürmek üçin ajaıyp gural hökmünde häzirki forumyň oňyn häsiıetini nygtady. Gatnaşyjylary ynsanperwer hyzmatdaşlygyň hemme ugurlaryny gurşap alıan amala aşyrylan bilelikdäki taslamalar we maksatnamalar bilen tanyşdyryp, ol ıurtlaryň arasynda netijeli gatnaşyklaryň pugtalandyrylmagynda ylmy we döredijilik intelligensiıasynyň ähmiıetli ornuna aıratyn ünsi çekdi.
Wekiliıetleriň ıolbaşçylarynyň çykyşlarynda bellenilişi ıaly, globallaşmak şertlerinde halkara gatnaşyklar ulgamyndaky wajyp wezipeleri çözmekde medeni-ynsanperwer aragatnaşyklar ägirt uly ähmiıete eıe bolıar. Häzirki zaman dünıäsinde bu ugur innowasion çemeleşmeleri talap edıär. Şu babatda beıleki islendik serişdelere garanyňda, medeni diplomatiıa ıurtlarymyzyň arasynda gatnaşyklaryň berkidilmegi üçin has netijeli işlemäge ukyplydyr.
Forumyň açylmagy mynasybetli dabaralaryň barşynda GDA gatnaşyjy döwletleriň ynsanperwer hyzmatdaşlygy boıunça Geňeşi we GDA gatnaşyjy döwletleriň ynsanperwer hyzmatdaşlygynyň Döwletara gaznasy tarapyndan 2008-nji ıylda döredilen “Arkalaşygyň ıyldyzlary” diıen döwletara baıragynyň gowşurylyşy boldy. Bu baırak ylym we bilim, medeniıet we sungat ulgamynda, ynsanperwer işlerde örän uly goşant we üstünlikler üçin her ıylda gowşurylıar.
Umumy mejlisiň çäklerinde, şeıle hem “Arkalaşygyň 2019-njy ıylda medeni paıtagty — Brest şäheri, Belarus Respublikasy” diıen tanyşdyrylyş guraldy.
Günüň ikinji ıarymynda “GDA-da Medeniıetara gatnaşyklary — medeniıet, ylym, bilim üçin täze mümkinçilikler” diıen maslahat geçirildi. Onda biziň ıurtlarymyzyň arasynda ynsanperwer hyzmatdaşlygy giňeltmegiň geljegi uly ugurlary ara alnyp maslahatlaşyldy.
Bellenilişi ıaly, öňdebaryjy tehnologiıalaryň işjeň ornaşdyrylmagy hem-de ählumumy maglumat-kommunikasiıa giňişliginiň ösdürilmegi dünıäniň ähli jemgyıetçilik we syıasy ıagdaılaryny depginli özgerdıär, ıurtlaryň, dürli toparlaryň derejesinde hem-de aıry-aıry özbaşdak görnüşlerde hyzmatdaşlyk etmegiň häzirki zaman gurallary üçin şertleri döredıär.
Bu işler, öz gezeginde, adamlaryň diňe haısy millete degişlidigi baradaky alamaty boıunça däl-de, eısem, olaryň dünıä giňişliginde umumy elıeterli bolan özleriniň medeni taıdan ıakynlygyny erkin saılap bilıän ugry babatda hem birleşıän mahaly, medeni umumylyklaryň täze görnüşiniň kemala gelmegine ıardam berıär. Şunuň bilen baglylykda, GDA ıurtlarynyň intelligensiıasynyň eıeleıän möhüm ornuna aıratyn üns berildi. Olar biziň halklarymyza we dünıä üçin medeniıetleriň, ylmyň we bilimiň gazananlaryna esaslanan öz hususy ulgamyny, ıaşamagyň özüne çekiji ahlak, aň-düşünjesi ösen hem-de tehnologik nusgalaryny döredip we hödürläp biler.
Türkmen wekiliıetiniň çykyşynda nygtalyşy ıaly, ıurdumyzda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň üns bermegi netijesinde ylmy barlaglaryň döwlet tarapyndan goldanylmagy ulgamlaıyn häsiıete eıe boldy. Ynsanperwer ulgamda halkara gatnaşyklar medeniıet we sungat, ylym we bilim, köpçülikleıin habar beriş serişdeleri, ıaşlary alyşmak, neşirıat, muzeı, kitaphana we arhiw işleri, sport we syıahatçylyk ulgamlarynda hyzmatdaşlyk etmegi özünde jemleıär.
Foruma gatnaşyjylar häzir ynsanperwer hyzmatdaşlygyna döwrebap usullary, ilkinji nobatda, umumy ylym-bilim giňişligini ösdürmegiň hem-de ıaşlaryň hyzmatdaşlygyny işjeňleşdirmegiň, talyplaryň ylmy-barlag taslamalaryny goldamagyň we beılekileriň hasabyna häzirki zaman görnüşleri goşmagyň möhümdigi barada bir pikirde boldular. Hyzmatdaşlygyň esasynda milli mirasy, ruhy we maddy medeniıetiň ıadygärliklerini, Arkalaşygyň halklarynyň özboluşlylygyny bilelikde gorap saklamak we öwrenmek işleri durıar.
Iň esasy bolsa, ynsanperwer hyzmatdaşlyk İer ıüzünde parahatçylyga we ylalaşyga, halklaryň arasynda dostluga ıardam berip, umumadamzat gymmatlyklaryň ösdürilmegine hem-de berkarar edilmegine gönükdirilmelidir. Foruma gatnaşyjylar döredijilik alyşmalaryň ähmiıeti barada aıdyp, GDA ıurtlarynda ıaşaıan halklary goňşy döwletleriň medeniıeti we sungaty bilen tanyşdyrmak üçin bar bolan hemme mümkinçiliklerden, ilkinji nobatda, köpçülikleıin habar beriş serişdelerinden peıdalanmagyň möhümdigini nygtadylar.
Umuman, häzirki forumyň wezipesi bilelikde gatnaşyk etmegiň möhüm ıagdaılaryna täze itergi bermekden, onuň örän uly isleg bildirilıän ugurlaryny kesgitlemekden hem-de Arkalaşygyň ıurtlarynyň hyzmatdaşlygynyň mundan beıläk-de ösdürilmegi üçin täze çemeleşmeleri işläp taııarlamakdan ybaratdyr.