Türkiye: Suriyeliler Sınırda Geri İtiliyor – Göçmen Dayanışması
November 23, 2015 admin Haberler // News 0
(İstanbul) – İnsan Hakları İzleme Örgütü bugün yaptığı açıklamada, Türkiye’nin neredeyse tüm sınırlarını Suriyeli sığınmacılara kapattığını ve sınırdan geçmeye çalışırken yakaladığı Suriyelileri kısa yoldan geri ittiğini bildirdi. Suriyeliler İnsan Hakları İzleme Örgütü’ne, Türkiye’deki sınır görevlilerinin kendilerini sınırda veya sınırın yakınında durdurduklarını, bazı durumlarda dövdüklerini ve kendilerini ve daha onlarca kişiyi Suriye’ye geri ittiklerini veya gözaltına aldıktan sonra yüzlerce başka kişiyle birlikte kısa yoldan sınırdışı ettiklerini anlattılar.
İnsan Hakları İzleme Örgütü Ekim ayının ikinci yarısında Suriye’deki hava bombardımanlarından veya diğer şiddet eylemlerinden kaçarak Türkiye’ye gelen 51 Suriyeli ile görüştü. Görüşülenlerin tamamı, Türkiye’ye sadece kaçakçılar aracılığıyla girilebildiğinin Suriyeliler arasında yaygın bir bilgi olduğunu kaydettiler. Görüşülen kişiler, kadın, erkek ve büyük korku içindeki çocukların gece yarısı, etraftan gelen silah sesleri arasında, dağlık arazideki yasadışı geçiş noktalarına tırmanarak ilerlemeye çalıştıklarını anlattılar.
İnsan Hakları İzleme Örgütü’nde kıdemli mülteci araştırmacısı olan Gerry Simpson“Türkiye’nin sınırları kapatması, hamile kadınları, çocukları ve yaşlı, hasta ve yaralıları Suriye savaşının dehşetinden kaçmak uğruna Türkiye sınır görevlilerinin eziyetine maruz bırakıyor” dedi ve şunları ekledi: “Türkiye Suriyelilere büyük bir cömertlikle ev sahipliği yapmaktadır ve güvenlik sebebiyle sınırlarını özenle koruma hakkına da sahiptir, ancak sığınmacıları savaş bölgesine dönmeye zorlamamalıdır” dedi.
Kasım ayı ortası itibarıyla, Türkiye’de yaklaşık 2,200,000 kayıtlı Suriyeli bulunuyordu. Bu nüfusun 250,000 kadarı Türkiyeli yetkililerce yönetilen 25 kampta yaşıyor. Eylül ayında, Türkiye 2011 yılından beri Suriyeli mülteciler için 7.6 milyar dolar harcadığını açıkladı. İnsan Hakları İzleme Örgütü, Türkiye’nin mültecilere ev sahipliği yaptığı ve destek verdiği için övgüyü hak ettiğini, ancak sığınacak yer arayan insanlara sınırlarını açık tutma yükümlülüğünün de sürdüğünü belirtti.
Türkiye sınırlarını neredeyse tüm Suriyelilere son olarak Mart ayı başında iki kez kapattı ve yalnızca acil tıbbi bakıma ihtiyacı olan bazılarının geçmesine izin verdi. Suriyeliler kaçak yolları kullanarak Türkiye’ye ulaşmayı sürdürdüler. Ancak, sınır bölgeleriyle ilgili geniş bilgiye sahip Güneydoğu’dan kaynaklara göre Türkiye, Suruç’taki 20 Temmuz saldırısından bu yana gayrı resmi sınır geçiş noktalarında da tedbirleri arttırmaya başladı.
Görüşülen kişilerin çoğu İnsan Hakları İzleme Örgütü’ne, Eylül ayından bu yana Rusya ve Suriye’nin Halep ve İdlib’e yönelik hava saldırıları yüzünden sonunda Suriye’yi terk etmek zorunda kaldıklarını söylediler. Ayrıca, aşırı yoksulluk, elektrik ve temiz suyun olmaması, kısıtlı insani yardım ve nitelikli personel eksikliği ve tıbbi tesislerdeki aşırı yığılma nedeniyle tıbbi bakımın kötüleştiğinden de söz ettiler.
İnsan Hakları İzleme Örgütü, sınır denetiminin artırılmasından sonra, Suriyelilerin kaçakçılar aracılığıyla geceleri kalabalık gruplar halinde sınırı geçmeye devam edebildikleri Antakya’nın güney doğusunda tek bir nokta bulabildi. Görüşülenlerin neredeyse tamamı, buranın Türkiye’ye geçmek için en iyi nokta olduğu bilgisinin kendi yaşadıkları yerlerde herkesçe paylaşıldığını anlattılar. Buradaki yoğunluğun sebebi, dağlık arazide geçişleri kontrol altına almanın Türk yetkililer açısından, sınırın kuzey ve doğusundaki düzlük alanlara oranla daha zor olması.
Simpson, “Hayatlarını kurtarmak için kaçtıktan ve gece yarısı Türkiye sınırından güvenli bir yere kelimenin sözlük anlamıyla sürünerek geçtikten sonra yaşadıkları tükenmişlik ve çaresizlik yüzlerinden okunabiliyor. Türkiye savaştan kaçan insanlara bu zorlukları yaşatmamalı” dedi.
Türkiye 1951 Mülteci Sözleşmesi’ni, yalnızca Avrupa’dan kaçanlara mülteci statüsü tanıyan coğrafi kısıtlamayı tutarak onayladı. Ancak geleneksel uluslararası mülteci hukuku ve uluslararası insan hakları hukuku uyarınca,nonrefoulement (geri göndermeme) ilkesine de saygı göstermek durumunda. Bu ilke hükümetleri, kişileri zulüm, işkence veya insanlık dışı ve aşağılayıcı muamele veya ceza görme tehlikesiyle karşı karşıya kalacağı bir yere geri göndermekten men ediyor. Ayrıca, sığınmacıların sınırda reddedilmesini de, bu uygulama sığınmacıları bu tür tehditlere maruz bırakacağı gerekçesiyle yasaklıyor.
Birleşmiş Milletler Mülteci Ajansı, Suriye ile ilgili son ülke rehberinde “an itibarıyla şiddet ülkenin her tarafına yayılmıştır” ifadesini kullanarak “tüm ülkeleri, Filistinli mülteciler ve Suriye’nin diğer daimi sakinleri de dahil olmak üzere Suriye’den kaçan herkese topraklarını açmaya ve iltica talebinde bulunmalarına olanak vermeye” teşvik ediyor.
1 Ocak’tan Kasım sonuna kadar, yaklaşık 420,000 Suriyeli Yunanistan üzerinden Avrupa Birliği’ne (AB) ulaşabilmek için Türkiye’yi botlarla terk etti. AB hükümetleri, Avrupa’ya gelen mültecilerin sayısı karşısında giderek artan endişeler doğrultusunda, Avrupa’ya göçmen akışını azaltmayı amaçlayan bir eylem planını müzakere ediyorlar. Eylem planınınson taslağında AB ve Türkiye’nin “AB’ye düzensiz göçmen akışını önlemek için işbirliğini güçlendirecekleri” kaydediliyor. İlk taslak “daha fazla düzensiz göçmenin Türkiye’ye gelişinin ve mülteci ve göçmenlerin Türkiye’den AB’ye düzensiz geçişlerinin önlenmesine” atıfta bulunuyor.
Türkiye’ye 15 Ekim’de geçen Dar’a’dan gelen 34 yaşındaki Suriyeli bir kadın, Türkiye sınırına ulaşabilmek için babası, kocası, beş kızı ve yeğeniyle Suriye’yi boydan boya geçmelerinin üç hafta sürdüğünü söyledi. Nihayet iki gün önce sınırı geçtiklerinde başlarına neler geldiğini ise şöyle anlattı:
İnsan Hakları İzleme Örgütü, Tel Abyad sınır kasabasındaki şiddetli çatışmalardan kaçan çoğu Suriyeli yaklaşık 25,000 kişinin Haziran ortasında Urfa’nın 50 kilometre güneyindeki Akçakale sınır kapısından veya yakınından Türkiye’ye girdiğini, ancak bu geçişin Türkiye güvenlik güçlerinin havaya uyarı ateşi açmak ve basınçlı su sıkmak suretiyle insanları sınırdan geri itmeye çalıştıkları bir ortamda, mültecilerin sınırı kapatan tellerden atlayarakgeçmesiyle mümkün olabildiğini kaydetti.
Ekim’de Türkiye’nin kapalı tutulan sınırlarına ulaşmalarından önce de buradaki Suriyelilerin birçoğunun hayatları tehlikedeydi ve inanılmaz zorluklar çekiyorlardı. İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün görüştüğü kişilerden 10’u Suriye’de yaşadıkları şiddeti ve son derece zorlu koşulları anlattı. Sürekli hava saldırısı korkusuyla yaşamak, yiyecek ve yardım yokluğu ve kötü sağlık hizmetleri bu zorlukların başında geliyordu. Halep ve İdlibli birçok kişi, nihayet Suriye’den kaçmaya karar vermelerine neden olan asıl sebebin, Ekim ayında şiddetlenen hava saldırılarının bitmek bilmez korkusuyla yaşamak olduğunu söyledi.
Haber Kaynağı: https://www.hrw.org/tr/news/2015/11/23/283650