NOHUT TARIMI M. Fethi ÖRS Ziraat Yük. Müh.
M. Fethi ÖRS
Bu ayki gazetimizin sayısında bölgemizde ekiliş miktarı bir hayli fazla olan nohut yetiştiriciliği hakkında bilgiler vereceğiz.
Nohudun iklim ve toprak isteği: Kurak bölgelerimizde yağmura bağlı olarak yetiştirilir. Ani soğuklara hassas olmakla beraber -10 dereceye kadar dayanabilir. Ancak sert kışlara dayanmaz. Bu nedenle yurdumuzda erken ilkbaharda ekilir. Nohut fazla nemi sevmeyen bir bitkidir. İlkbaharda ekildikten sonra hava ve toprak sıcaklığı git gide arttığından nohudun çıkışı ve gelişmesi hızlanır. Fazla nem ve fazla sıcak dane tutmaya zarar verir. Çiçeklenme ve dane doldurma devresinde fazla yağış, çiçeklenme ve bakla bağlama üzerindeki olumsuz etkisinin yanısıra, antraknoz hastalığı epidemisi için de ortam hazırladığından iistenmez. Vejetataif dönemdeki hafif yağışlar ise bitki gelişmesini artırır.
Süzek ve çok ağır olmayan killi topraklar veya kara ve kırmızı topraklar nohut tarımı için uygundur. Kuvvetli ve derine giden kökleri ile fakir topraklarda da oldukça verimli bir şekilde yetiştirilir. Tuza dayanıklı olarak bilinir. Fakat alınabilir kalsiyum miktarının fazlalığı, ürünün pişme kalitesi üzerine olumsuz etkide bulunmaktadır.
Toprak hazırlığı: Nohut yetiştirilen bütün bölgelerimizde, hububat hasadından sonra tarla sonbaharda soklu pullukla 15-20 cm. derinliğinde sürülür. Böylece bitki artıklarının toprağa gömülmesi ve karışması sağlanır. İkinci toprak işleme ilkbaharda ekimden önce tarla tava gelir gelmez kazayağı- tırmık yada diskaro kullanılarak yapılır.
Gübreleme: Nohut köklerinde yeralan bakteriler toprağa azot kazandırır ve kendinden sonra ekilecek bitkilerin verimini artırır. Bu sebeple çok fazla azot ihtiyacı bulunmamaktadır. Bitkinin ilk gelişme devresinde ihtiyaç duyduğu en uygun gübre dozları saf madde olarak; 2-2,5 kg. azot ve 5-6,5 kg. fosfordur. Bu miktarlar dekara 12-14 kg. DAP gübresine karşılık gelmektedir. Nohudun fosforlu gübreye ihtiyacı vardır.
Ekim mibzerle yapılacak ise gübrenin ekimde verilmesi tavsiye edilmektedir. Eğer ekim mibzerle yapılmıyorsa, gübre ikinci sürümden önce tarla yüzeyine elle atılarak kazayağı veya diskaro ile toprağa karıştırılır.
Çeşit ve tohumluk: Çiftçilerimiz “bulut çaldı” ve “ülker” denilen antraknoz hastalığına hassas yerel çeşitleri kullanmaktadır. Bu hastalık tohumla bulaştığı için hastalığa dayanıklı çeşit kullanmak son derece önemlidir. Tohumluk aynı zamanda saf ve çimlenme gücü yüksek danelerden oluşmalıdır. Tarımsal Araştırma Enstitüleri tarafından geliştirilmiş antraknoz hastalığına dayanıklı veya toleranslı, kaliteli ve makinalı hasada uygun nohut çeşitleri bulunmaktadır. Geliştirilen nohut çeşitleri: Eser 87, Canıtez, 87 ILC482, Akçin 91, Aydın 92, Menemen 92, İzmir 92, Damla 89, Aziziye 94, Diyar 95, Gökçe, Sarı 98, Cevdet bey 98, Er 99, Küsmen 99, Uzunlu 99’ dur. Bu çeşitlerin tohumlukları TİGEM ve özel sektör tarafından üretilmekte olup, kolaylıkla temin edilebilmektedir. Hastalıklara dayanıklı çeşitleri erken ekerek verimi önemli derecede artırmak mümkündür.
Ekim: Ülkemizde ekim zamanı yörelere göre şubat ortası ile nisan ayları arasında değişiklik gösterir. Nohut ekiminin ilkbahar son donlarından 7-10 gün önce yapılması önerilir. Sahil kesimlerinde kışların sert geçmediği yerlerde kışlık olarak da ekilebilir. Çiftçinin elinde bulunan yerel nohut çeşitleri antraknoz hastalığına hassas olduğundan, çiftçi bu hastalıktan kaçmak için ekim zamanını ilkbaharda yoğun yağışların azaldığı ve hava sıcaklığının yükseldiği geç döneme kaydırmaktadır. Geç ekimde ise verim potansiyeli düşmektedir.
Nohut ekimi yurdumuzda genellikle serpme olarak yapılmaktadır. Serpme ekim yönteminde fazla tohumluk kullanılmaktadır. Erken ekimlerde ve tavlı topraklarda mibzerle ekim yapmak en idealidir. Mibzerle ekimde dekara 12-14 kg. tohum atılır. Son yıllarda geliştirilen iri daneli nohutlarda tohumluk miktarı 100 dane ağırlığı dikkate alınarak, metrekareye 45 dane gelecek şekilde artırılır. Geç ekimlerde ekim derinliği biraz daha artırılmalıdır. Ekimden sonra merdane çekmek çıkışın daha çabuk ve düzenli olmasını sağlar. Mibzerle ekimde sıra arası 30-35 cm olmalıdır. Ancak ara çapası ile yabancı otları kontrol etmek amaçlanıyorsa nohudun 45 cm sıra aralığında ekilmesi tavsiye edilir. Ekim derinliği ise 4-6 cm olmalıdır. Ekimden sonra 1-2 gün içerisinde yabancı ot ilacı uygulamak, yabancı otların gelişmesini yavaşlatır.
Bakım: Hastalığa dayanıklı çeşitler kullanıldığında erken ekimler verimi artırır, ancak bu durumda yabancı ot problemi daha fazla olur. Erken ekimde yabancı ot kontrolu mutlaka yapılmalıdır. Gerekli görüldüğünde zararlılar ve hastalıklarla mücadele için ilaçlama yapılmalıdır. Havaların kurak geçmesi durumunda sulama imkanı varsa yüksek verim almak için sulama önerilmektedir. Çiçeklenme öncesinde ve dane doldurma döneminde yapılacak sulamanın verimi artırdığı belirlenmiştir.
Hasat- Harman: Nohutta dane dökme problemi olmadığından kuruyan bitkiler orakla biçilerek veya elle yolunarak hasat edilir. Hasat edilen bitkiler ufak yığınlar halinde iyice kuruyuncaya kadar bekletilir. Daha sonra harman makinalarında veya diğer yöntemlerle harman yapılır. Harman sırasında danelerin kırılmaması ve çatlamamasına dikkat edilir. Araştırma kuruluşları tarafından geliştirilen uzun boylu çeşitleri biçerdöverle hasat etmek mümkündür. Ancak böyle tarlaların yüzeyinin düzgün ve taşsız olması gerekir.
Yazan : Ramazan kiliç
Yazılış Tarihi : 28.2.2019 18:50:55
Nohut hasadindan sonra en iyi münavebe bitkisi hangisidir buğdaymi arpami?? Tesekkur ederim simdiden
Yazan : mehmet gültekin.
Yazılış Tarihi : 7.7.2018 12:54:15
Nohutta Aclonifen ilacını kaç gün arayla kaç defa kullanabilirim.Yabancı otlar ilacın tesirinden veya yağmurdan sonra tekrar çıkıyor.Aklonifeni veya önereceğiniz herhangi bir ilacı kaç defa ve kaç gün arayla kullanabilirim.Bu sene yağmurlar çok yağdı nohutla horoz ibiği ni ayırmak imkansız oldu.Mahsul alamayacağım.Teşekkürler.
Yazan : cemil
Yazılış Tarihi : 2.5.2018 11:34:41
selam ben kırıkkaleden cemil ben ilk kez bu sene aksa nohut ektim yeşillik boyu suan 12/15cm hastalık varmı yokmu bilmiyorum hastalık gelemden ilaç kullanıyormuş ama ne oldugunu bilmiyorum herkes birşey söylüyor bana ne ilaç önerirsiniz başka atmam gerekiyormu yada başka ne ilaçlar atmam gerek teşekkürler
Yazan : Faruk İPAR
Yazılış Tarihi : 18.3.2018 21:45:25
İlk defa Nohut ektim yanlız sulama şekli nasıl oluyor bilmiyorum yani karik sulama mı yoksa yağmurlama mı iyi oluyor yardimci olsanız sevinirim saygilarimla
Cevaplama Tarihi : 24.3.2018 11:16:26
Cevaplayan : idris inal
ACLONİFEN ETKEN MADDESİ ÇİKIŞ SONRASI GENIŞ YAPRAKLI OTLAR İÇİN KULLANA BILIRSINIZ
Yazan : muat karabay
Yazılış Tarihi : 23.2.2018 12:08:18
selamlar biz nohut ekecez nohudu ektikten sonra üzerine hangi ilacı kullanabilrlz teşekkür ederim
Cevaplama Tarihi : 12.3.2018 12:37:37
Cevaplayan : HANİFE BURSALI
Merlin Flexx 25 gr/dekar ektikten sonra atılır.20 dekara yetiyor.mısır için de uygulanabilir.toprak yüzeyi keseksiz olmalı ve dekara 30 -40 litre su ile ilaç hazırlanmalı .Dar ve geniş yapraklı yabancı otlara ekimden sonra çıkış öncesi uygulanmalıdır.