Münekkid Nedir. - YAZILAR / Edebiyat Terimleri Mazmunlar | Edebiyat ve Sanat Akademisi
Osmanlıca - münekkid : منقد
Münekkid Arapça, kökenli bir sözcüktür.
Münekkid ve tenkid kökleri Arapça’daki gagalama, iğneleme, eleştirme anlamına gelen “ naḳd” نقد nakit, kökünden gelmektedir.
Tenkid edici. Kötüyü iyiyi ayıran ve onları söyleyen, kusurları söyleyen. Tenkid eden, eleştiren, değerlendiren. Eleştirmen. Anlamlarına gelmektedir.
Şu halde münekkid, tenkit etmeyi eleştirmeyi meslek edinmiş, iş haline getirmiş kimse anlamına gelmiş olur. Tenkit yapıcı ve yıkıcı olmak üzere iki yönlü de olabilir. Eski edebiyatta ikisinin ortası pek yapılamamış münekkitler, ya illa yakıcı ya da illa abartılı bir şekilde övücü olmuşlardır. Oysaki tenkidin amacı doğrunun ve yanlışın ortaya konulması, yansız bir biçimde gerçeklerin belli edilmesi için yapılmalıdır. Tenkidin en sağlıklı yolu da budur.
Sadece yanlışı bulmaya odaklanmak veya sadece övmek maksadı ile bakmak tenkidin asli hali değildir. Tenkid, hem iyi hem de olumsuz tarafları ortaya koyarak muhataba doğruları ve güzel olanları işaret etmek amacıyla yapılmalıdır.