Prof. Dr. Tarhan: Egonuzu tatmin etmek için topluma zarar veremezsiniz - Son Dakika Pazar Haberleri | STAR
08.04.2017 16:25 - Güncelleme: 10.04.2017 17:48
İnternet dizileri gün geçtikçe daha da popüler olurken aklımıza takılan bir sorunun yanıtını aramaya koyulduk. Denetlenmeyen internet ya izleyiciye zarar verirse? “İzleyici bilinçlenmeli” diyen Psikiyatri ve Nöropsikoloji Uzmanı Prof. Dr. Nevzat Tarhan bu işi yapanları uyardı: Sanat insan içindir. İnsanların kendi egolarını tatmin etmek için sanat yapması narsistliktir.
Fark ettiniz mi? Son zamanlarda yayıncılık anlayışında ciddi bir değişim var. Gelişen teknoloji özellikle dizi ve sinema sektöründeki sorunlara kökten bir çözüm getirecek gibi görünüyor. Amatör yapımcılar bir yandan Vlog denilen Youtube kanalları öte yandan IPTV gibi platformlar ve internette yayınlanmaya başlayan diziler… ABD ve İngiltere gibi ülkelerde birkaç yıldır yayılan bu yeni düzen sonunda Türkiye’de de uygulanmaya başladı. Buraya kadar her şey iyi, güzel. Ancak kafamızı kurcalayan bir soru var: TV dizileri RTUK tarafından kontrol ediliyor, peki internet yayınlarını kim denetleyecek? Sektör açısından faydalı bu girişimler özellikle gününün büyük çoğunu internet başında geçiren gençler için bir tehdit oluşturur mu? Bunun önüne nasıl geçeceğiz? İşte tüm bu soruların cevabını alanında uzman iki isimden aldık. Üsküdar Üniversitesi Rektörü Psikiyatri ve Nöropsikoloji alanında uzman Prof. Dr. Nevzat Tarhan ve Arel Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Aybike Serttaş konuyu değerlendirdi. Bu iki ismin fikirlerinin birleştiği bir nokta var: Bu konuda sorumluluk ebeveynde, her yaştaki izleyiciye özdönetim bilincinin aşılanması gerekiyor. Aksi taktirde sonuçları üzücü olabilir…
“Web yayıncılığı sektör açısından olumlu bir gelişme” diyen Serttaş “Geleneksel yayıncılığın tekelleşmesi söz konusu ve bunun da bir şekilde kırılması gerekiyordu. Bu da yeni medya sayesinde olacak. Ayrıca web yayınlarının sunduğu imkanlar sayesinde amatör yayıncıların da çoğaldığını gözlemliyoruz, bu da sektörde çeşitliliği ve üretimi arttırmak açısından faydalı. Ancak şimdilik yeni başlayan Türk web dizilerinin tek olumlu yanı sürelerinin kısa olması. Bu sektörde en çok tartışılan konulardan biri. Bu işler sektöre belli bir standart getirilmesi, kamera arkasındaki ekibin koşullarının iyileştirilmesi açısından bir faydası olabilir. İzleyici açısından reklamsız olması ya da en azından hedef kitleye uygun reklamların yayınlanması çok iyi” diyerek düşüncelerini aktarıyor.
Kültür Endüstrisinin Bir Yansıması
Son günlerde çok konuşulan ‘Fi’ adlı dizi hakkında da konuşan Serttaş, girişimi desteklese de içerik açısından umduğunu bulamamış: İçerik olarak bakarsak bir devrim yapıldığını söylemek ne yazık ki zor. Zaten bunlar kültür endüstrisinin bir yansıması. Yani çok popüler bir romanın okuyucu bazında tüketildikten sonra o romandan nasıl daha fazla faydalanabiliriz diye düşünülerek dizi formatında uyarlanması. Olay kültür endüstrisinin her şeyi metaya dönüştürmesi. ‘Fi’ de popüler kitabın bir yan ürünü gibi düşünülebilir. Çok kaliteli, klasik bir seri değil, ama bir başlangıç olması açısından ve tekelleşmiş geleneksel medyayı sarsacak olması belki onun toparlanabilmesi için bir enerji verebilir. Ayrıca pasif, kaderine mahkum izleyici yerine daha aktif bir izleyici kitlesine ulaşılabilir. Bu da ‘Halk bunu istiyor’ diyerek basma kalıp hazırlanan senaryolardan da kurtulmamıza yardımcı olabilir.”
“Çocuğu gözlemlemez ve doğruları ona anlatmazsak onların eğitim hayatından tutun da kişisel gelişimine kadar ciddi zararlar verebiliriz. Bugünün ebeveynleri, 20 sene önceki anne-babalardan çok daha fazla dikkatli olmalı.”
Gençlerde özbilinç oluşturulmalı
Çalışmalarını televizyon programları üzerine yoğunlaştıran ve izleyici araştırmaları yapan Arel Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Aybike Serttaş, internet yayınlarının sektör için son derece ilham verici olduğunu savunuyor. Ancak etik kuralları ve uygulaması hakkında birkaç konuya dikkat çekiyor: “Medyada tek tip etik kuralından bahsetmek çok zor. Sektör hızlı bir dönüşüm geçiriyor. Özellikle IPTV gibi yakın gelecekte, insanların TV izleme anlayışlarını tamamen değiştirebilecek, eğlence ve iletişim anlayışına yepyeni boyutlar getirebilecek teknolojiler, Türkiye’de de başlayan web TV’leri bunun ayak sesleri. Etik kuralları da aynı şekilde tartışılmaya ve değişmeye başladı. Ancak en basit haliyle şöyle açıklanabilir: hedef kitlenin yapısına, değerlerine, geleneklerine, alışkanlıklarına ve sosyoekonomik durumuna uygun yayınlar hazırlanmalı. Yani çocuklara ayrı, gençlere ayrı, yetişkinlere ayrı içerik üretebiliyor olmak ve üretilenlerin doğru kişiler tarafından takip edildiğinden emin olmak gerekiyor. Bunu da yayın saatleri ve yöntemleriyle denetleyebiliriz.”
Gençleri denetlemenin mümkün olmadığını belirten Serttaş asıl yapılması gerekeni şu sözler ile açıklıyor: Medyadaki içerikler ne kadar kısıtlanırsa kısıtlansın engellemek istenen içeriklere gençler bir şekilde ulaşabiliyor. Burada yapılması gereken yasaklamak değil internet kullanıcısı ya da izleyicisinin kendisini o mecrayı nasıl en doğru şekilde kullanacağı öğretmek. Özellikle çocuklara ve gençlere bu konuda çeşitli ilkeler benimsetilmeli. Neyi izleyecek, onu nasıl seçecek, kişi kendisine fayda sağlayacak yayınları nasıl tespit edecek bununla ilgili bir izleyici kültürü oluşturulmalı. Zaten bu kültür oluşturulabilirse bu zararlar minimuma indirgenir. Burada en büyük görev ebeveynlere düşüyor. Her yaştaki izleyiciye özdenetim bilincinin aşılanması gerekiyor.
SANATÇI ETİK KURALLARI KORUMALI