Dalgaları Ne Yapıyor? - Haftanın Yüksek Enerji Astrofizik Görseli
Ana sayfa Genel Dalgaları Ne Yapıyor?
Dalgaları Ne Yapıyor?
Kütle çekim dalgalarının (GW) ilk doğrudan tespiti, 14 Eylül 2015 saat 12:51’de Lazer İnterferometre Kütle Çekim Dalgası Gözlemevi (LIGO) tarafından yapıldı. LIGO’nun ikiz gözlemevlerinin aldığı sinyal, Einstein’in iki dev kara deliğin çarpışması ve birleşimi için Genel Görelilik kuramı tarafından ön görülen uzayzamandaki geçici bozulmayla uyum gösteriyordu. Ancak astrofizikçiler bu gibi olayların başka tür bir sinyal üretip üretmediği konusunda o kadar emin değiller. İki kara deliğin birleşmesi, örneğin, herhangi bir tür yüksek enerji elektromanyetik radyasyon üretir mi? Hatta başka herhangi bir tür elektromanyetik radyasyon? Veya bugüne kadar yalnızca elektromanyetik imzalarıyla tespit edilen süpernovalar ya da Gama-ışını (GR) parlamaları gibi diğer astronomik patlamalar tespit edilebilir kütle çekim dalgaları üretirler mi? Bu soruları cevaplamak oldukça zor ve hem elektromanyetik sinyalin hem de kütle çekim dalgası sinyalinin eş zamanlı tespitini gerektiriyor. Fermi Gama-ışın Uzay Teleskobu, astronomların kütle çekim dalgası olaylarından yüksek enerji radyasyonu tespit edeceği belki de en iyi aracı sunuyor. Çünkü Fermi’nin Gama-ışını bakışı neredeyse bütün gökyüzünü eş zamanlı takip ediyor. Bu nedenle Fermi’nin, LIGO tarafından gökyüzünde neredeyse her yerde tespit edilen kütle çekim dalgalarından herhangi biriyle ilişkili bir Gama-ışını parlaması tespit etme şansı oldukça yüksek. İlginç bir şekilde Fermi LIGO’nun GW kaynağından gelen bir GR sinyali tespit etmiş olabilir. LIGO 14 Eylül 2015’te GW olayını tespit ettikten yarım saniyeden daha kısa süre sonra Fermi’nin Gama-ışını Parlaması Gözlemcisi, gökyüzünün aynı bölgesinden gelen kısa süreli ve zayıf bir Gama-ışınları parlaması tespit etti.
Referans: NASA/Bernard J. Kelly (Goddard and Univ. of Maryland Baltimore County), Chris Henze (Ames) and Tim Sandstrom (CSC Government Solutions LLC)
Önceki makaleTip 1a Tetikleyici
Sonraki makaleDiski Kırpmak