T.C. KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ ve İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ BÖLÜMÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ
Download "T.C. KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ ve İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ BÖLÜMÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ"
1 T.C. KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ ve İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ BÖLÜMÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ YEREL İKTİSADİ KALKINMA BAĞLAMINDA MİKRO KREDİ UYGULAMALRININ İSTİHDAMA ETKİSİ VE KARAMAN İLİNDE BİR UYGULAMA Hazırlayan HASİBE CEYHAN TEZ DANIŞMANI YRD.DOÇ.DR. ERCAN OKTAY KARAMAN 20102 3 4 ÖZET Mikro kredi, dar gelirli insanların geçimlerini sağlayabilmeleri, kendi işletmelerini kurmaları veya geliştirmeleri için verilen krediler ile tasarruf hizmetleri, iş geliştirme programları gibi diğer finansal hizmetlerin tümüdür. Bangladeşli bir ekonomist olan Muhammed Yunusun ülkesinde yaşanan yoksulluğa çare arayışları esnasında yoksul insanların kişisel becerileriyle iyi işler yaptıklarını fakat teminat eksiklikleri nedeniyle ticari bankalardan uygun kredi alamadıklarını görmüştür.. Kendi birikimleri ve mal varlığı olmayan kişilerin başlangıç sermayesine ulaşımını sağlamak, yoksulla finansal piyasalar arasındaki uçuruma bir köprü atmak amacıyla 1983 yılında Grameen Bankası kuruldu.dünya Bankası mikrofinans kuruluşlarının Gelişmekte olan ülkeler (GOÜ) de 16 milyonun üzerinde insana hizmet sunduğunu belirtmektedir. Grameen Bank Uygulaması : Projede ihtiyaç sahibi yoksul bireylere maddi teminat talep etmeksizin işlerini geliştirmeleri için küçük miktarlarda krediler sağlandı.hindistan da, krediye olan talep hem çok yüksek hem de çok çeşitli oldu. Kırsal kesimin kalkındırılması ve bu kesimdeki fakir nüfusun azaltılması amaçlarıyla 1978 den itibaren devlet destekli kırsal kalkınma programları başlatılmıştır.1970 li yıllardan itibaren Endonezya da gerek kamu bankaları yoluyla ihtiyaç sahiplerine piyasa faiz oranlarının altında kredi sunulmaya başlanmış ve gerekse yarı formel yöresel kredi kuruluşlarının ortaya çıkması teşvik edilmiştir.rusya daki mikrokredi uygulamasına baktığımızda 1990 lı yılların sonlarına doğru ortaya çıkan bu alandaki kuruluşların daha çok küçük işletmelerin desteklenmesi ve köy bankacılığı (village banking) sistemi üzerinde yoğunlaştıkları gözlemlenmektedir.amerika Birleşik Devletleri nde mikrokredi alanındaki ilk uygulamaların 1980 lerin ortalarında başlatıldığı bilinmektedir yılında mikrofinansla ilgili bir tasarının yasallaşması ile bu alanda çok büyük bir adım atılmış ve bu sayede günümüzde 200 den fazla mikrokredi ve mikrofinans kuruluşunun federal hükümet fonlarından yararlandırılması sağlanmıştır. Mikrokredi uygulamalarının özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde kırsal kadının yoksulluğu azalmasında,kadın ve çocukların daha sağlıklı yaşam sürmelerinde,çocukların eğitimöğretim olanakları artmasında ve kırsal kadın sosyal olarak güçlenmesinde çok önemli katkıları olmuştur.türkiye de formal yapıdaki kurumların yanısıra, yarı formal organizasyonlar da mikrokredi hizmeti vermektedirler.türkiye de kadın girişimciliğinin geliştirilmesine yönelik mikrokredi uygulamaları olarak Maya ve Türkiye Grameen Mikrokredi Projesi gösterilmektedir. Türkiye de tam anlamıyla mikrokredi çalışmalarını ilk başlatan Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfı (KEDV) olmuştur. Ortaya çıkan sonuçların da gösterdiği gibi, mikrokredi uygulamasının en önemli zorluğu hizmetin verildiği müşterilerin maddi imkanlarının yok denecek kadar kısıtlı olmasıdır. Mikrokredi faaliyetlerini düzenleyici ve sektörü teşvik edici bir yasaya acil ihtiyaç duyulmaktadır. Bu sayede hem ilgili kuruluşların farklı yükümlülüklerle karşılaşma olasılığı ortadan kalkmış olacak hem de sektöre girmek isteyen kuruluşlar önündeki yasal belirsizlik ortamı giderilmiş olacaktır. Başarılı dünya uygulamaları yakından takip edilmeli ve Türk halkının sosyokültürel yapısıyla Türkiye ekonomisinin gerçekleri dikkate alınarak uygulanmasına çalışılmalıdır. Sonuç olarak Yoksulluk asla bir kader değildir ve mikrokredi yoksullukla savaşta etkili bir araçtır. Ancak mucize dönüşümlerden ziyade uzun zaman diliminde sonuç vermeyi hedefleyen bir yoksullukla savaşım projesidir.5 ABSTRACT Microcredit is the wide range of financial services where the impoverished are provided loans for use as capital to make a living, start or expand their own businesses and others such as saving services and business development programs. During his search for a remedy, a Bangladeshi economist, Muhammad Yunus observed that the poor were doing good jobs using their personal skills but they were not granted appropriate loans from commercial banks since they lacked collateral. Grameen Bank was founded in 1983 for the purpose of providing the people who lack personal savings or assets with access to the initial capital and bridging the gap between the poor and financial markets. The World Bank has stated that microfinance organisations serve more than 16 million people in Developing Countries. Grameen Bank: With this project, small amounts of money were loaned to the impoverished to develop their businesses without requiring collateral. In India demand for the loan was both very high and various. For the purposes of developing the rural and reducing the population of the impoverished living in those regions, subsidized rural development programs have been launched since Since 1970s, not only have they started to provide loans below the market interest rates for needers through state banks in Indonesia, but also they have encouraged the emergence of semi-official local loan organizations. When we analyze the microcredit application in Russia, it is seen that the organisations in this field, started towards the end of 1990s, centred mostly upon supporting small businesses and village banking system. It is known that the first applications of microcredit were started towards the midst of 1980s in the United States of America. In 1991, with the enactment of a draft regarding microfinance, a considerable step was taken and therefore, more than 200 microcredit and microfinance organisations were provided to benefit from federal government funds nowadays. In developing countries like Turkey, microcredit applications have contributed to the decline of rural women s poverty, women and children s leading healthier lives, improvement of education opportunities and women s gaining social strength. Together with the official organisations in Turkey, semi-official organisations also provide loan servicing. Maya and Turkish Grameen Microcredit Programs can be set as examples of microcredit applications intended for the development of women's entrepreneurship in Turkey. Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfı (KEDV) (foundation for the support of women's work), was the first in Turkey to launch the microcredit works strictly. As it is understood from the results, the most significant hardship of the microcredit application was that the financial opportunities of the customers were almost non-existing. We are in urgent need of legislation that will regulate the microcredit operations and encourage the sector. Thus, both the possibility of related organisations confronting by various obligations shall be removed and the legal environment of uncertainty before the organisations that wish to enter the sector shall be eliminated. Successful world applications shall be followed closely and tried to be applied by taking into consideration the sociocultural structure of Turkish people and facts of Turkish economy. As a result, poverty is not fate and microcredit is an effective tool for alleviating poverty. However, rather than a miraculous transformation, it is an anti-poverty programme which aims to give results in the long run.6 I İÇİNDEKİLER Sayfa No: BİRİNCİ BÖLÜM: MİKROKREDİ... 1 I.1. GENEL OLARAK MİKROKREDİ KAVRAMI, SİSTEMİ, PRENSİPLERİ VE UYGULAMALARI... 1 I.1.1. Mikrokredi Kavramı... 1 I.1.2. Mikrokredi Sisteminin Tarihi Gelişimi... 3 I Mikrokredi Sisteminin Ortaya Çıkışı... 3 I Mikrokredi Sisteminin Gelişimi... 9 I Mikrokredi Sisteminin Özellikleri I Mikrokredinin Hedef Kitlesi I Mikrokredinin Amacı I Kurumsal Yaklaşım I Refahçı Yaklaşım I.1.3. Mikrokredinin Temel Prensipleri I Mikrokredi Uygulamalarında Başarı Koşulları I Mikrokredinin Uygulanamama Koşulları I.1.4. Mikrokredi Müşterilerinin Özellikleri I.1.5. Mikrokredi Kuruluş Modelleri I.1.6. Mikrokredi Kuruluşları ile Klasik Bankacılığın Karşılaştırılması I.1.7. Kırsal Kesimlerdeki Yoksullara Yönelik Mikrokredi Hizmetleri I Kırsal Alanda Mali Hizmetlere Yönelik Kısıtlamalar I Kırsal Kesimdeki Yoksulları Desteklemedeki Güçlükler I Kırsal Kesimdeki Yoksullara Erişimi İyileştirme Çalışmaları I.2. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE FİNANSAL YAPI, MİKROKREDİ VE ÖNCELİKLER I.2.1. Ulaşılmak İstenen Amaçlar Açısından Öncelikler I.2.2. Mikrokredi Organizasyonları Açısından Öncelikler I.3. SİVİL TOPLUM ÖRGÜTLERİNİN MİKROKREDİ SİSTEMİNDEKİ ROLLERİ... 357 II I.4. MİKROKREDİ UYGULAMALARI I.4.1. Bangladeş-Grameen Bank Uygulaması I Tarihçesi ve Gelişimi I Grameen Bank ın Başarısının Nedenleri I.4.2. Hindistan Uygulaması I Hindistan daki Mikrokredi Kuruluşları I Dayanışma Grupları I Grupların Oluşturulması I Hindistan da Dayanışma Grubu Esasına Dayalı Mikrokredi Uygulamaları I Mysore Yerleşim Yeri Geliştirme Acentası (MYRADA)...46 I Ulusal Tarım ve Kırsal Alan Kalkınma Bankası (NABARD) I Kredi Kooperatifleri I Kendi Hesabına Çalışan Kadınlar Kooperatifi (SEWA).. 48 I Çalışan Kadınlar Federasyonu (WWF) I Grameen Bank Benzeri Kuruluşlar I.4.3. Endonezya Uygulaması ve Bank Rakyat I.4.4. Geçiş Ekonomilerinde Mikrokredi Uygulaması: Rusya Örneği I.4.5. Gelişmiş Ülkelerde Mikrokredi: ABD Örneği İKİNCİ BÖLÜM: TÜRKİYE DE MİKROKREDİ UYGULAMALARI II.1. MİKROKREDİ UYGULAMALARININ ETKİLERİ, TÜRKİYE DEKİ GELİŞİMİ VE TÜRKİYE DE MİKROKREDİNİN GELECEĞİ II.1.1. Mikrokredinin Sosyal Etkisi ve Ölçümü II.1.2. Kırsal Kadının Yaşamına Etkileri II Kırsal Kadının Yoksulluğunun Azaltılması II Kadın ve Çocukların Daha Sağlıklı Yaşam Sürmeleri II Çocukların Eğitim-Öğretim Olanaklarının Artması II Kırsal Kadının Sosyal Olarak Güçlenmesi... 618 III II.2. TÜRKİYE DE MİKROKREDİNİN GELİŞİMİ II.2.1. Maya II Maya nın Hedef Kitlesi II Maya nın Kredi Ürünleri II Rakamlarla Maya II Maya dan Kredi Alanların Özellikleri II Kredi Ödeme Planları II Tanıtım, Üyelikler ve İş Birlikleri II.2.2. Türkiye Grameen Mikrokredi Projesi (TGMP) II.3. TÜRKİYE DE MİKROKREDİ UYGULAMALARI II.3.1. Mikrokredinin İstihdama Etkileri II.3.2. Maya Mikro Ekonomik Destek İşletmesi II Kredilerin Verilme Süreçleri II Sunulan Kredi Tipleri II Dayanışma Grubu Kredileri II Bireysel Krediler II İhtiyaç Kredileri II Proje Performansı II.3.3. Karaman Mikrokredi Uygulaması ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: KARAMAN İLİ İLE İLGİLİ BİLGİLER VE MİKROKREDİ UYGULAMALARI III.1. KARAMAN İLİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER III.1.1. Konum III.1.2. Karaman İlinin Sosyoekonomik Yapısının İncelenmesi III.2. MİKRO KREDİLERİN YEREL KALKINMADA İSTİHDAMA ETKİSİ ÜZERİNE KARAMAN İLİNDE BİR UYGULAMA ÖRNEĞİ III.3. GİRİŞ III.3.1. Konunun Önemi III.3.2. Araştırmanın Önemi III.3.3. Araştırmanın Amacı III.3.4. Araştırmanın Kapsamı9 IV III.4. KONU İLE İLGİLİ ÇALIŞMALAR ÜÇÜNCÜ BÖLÜM SONUÇ VE ÖNERİLER KAYNAKÇA10 1 BİRİNCİ BÖLÜM MİKROKREDİ I.1. GENEL OLARAK MİKROKREDİ KAVRAMI, SİSTEMİ, PRENSİPLERİ VE UYGULAMALARI I.1.1. Mikrokredi Kavramı Mikrokredi, dar gelirli insanların geçimlerini sağlayabilmeleri, kendi işletmelerini kurmaları veya geliştirmeleri için verilen krediler ile tasarruf hizmetleri, iş geliştirme programları gibi diğer finansal hizmetlerin tümüdür yılında Washington da gerçekleştirilmiş olan Mikrokredi Zirvesi nde kabul edilen tanımıyla mikrokredi, gelir yaratmak, kendilerine ve ailelerine bakmalarına imkan sağlamak amacıyla yürütülecek istihdam projeleri için yoksul insanlara tahsis edilecek küçük miktarlı kredi programlarıdır (Erdoğan, 2004:13). Mikrofinans, belirli bir düzeyin altında gelire sahip bireylere yapılacak yardım ve bağışlar yerine, bankalar, sivil toplum kurulusları, kredi kooperatifleri ve diğer resmi mali sistem öğeleri aracılıgı ile onların ihtiyaçlarını karsılayacak, onları üretime sevk edecek düsük meblağlardaki kredilerin kullandırılması, böylelikle bir yandan bu bireylerin mevcut refah seviyelerinin arttırılması, diger yandan ise dolaylı olarak çok küçük degerlerin de üretim sürecinde kullanılması ile kisi basına düsen milli gelirin ve büyüme oranının yükseltilmesi amaçlarına hizmet eden ekonomik bir sistemi ifade etmektedir (Korkmaz,Bayramoğlu, 2003:99) Geçtiğimiz yirmi yıl içerisinde, mikrofinans uygulamaları, hedeflenen belirli sektörleri geliştirmek için verilen arz odaklı kredilerden, talep odaklı ve sürdürülebilir hizmetlere (kredi, tasarruf, sigorta hizmetleri gibi) dönüşmüştür. Diğer bir deyişle, dar gelirli kesimlerin finansal ihtiyaçlarına sürekli olarak cevap verebilecek sürdürülebilir ve yerel kurumlar oluşturmak, bu uygulamanın odak noktası haline gelmiştir (Erdoğan, 2004:13). Son yıllarda dünyada çok önemli bir sorun haline gelen yoksulluk ve bununla mücadeleye dair çözüm arayışları Mikrokredi Projesini gündeme getirmiştir. Mikrokredi Projesi; iş yapma fikri olup, küçük bir başlangıç sermayesine ihtiyacı olan yok-11 2 sullara imkan verilmesi projesidir. Sadece güvene dayanan, teminatsız ve kefilsiz küçük sermaye şeklindeki mikrokredi, yoksulların kendi kendilerine yoksulluktan kurtulmaları için etkili bir stratejidir. Gerçekleştirilen mikrokredi uygulamalarını izleyen çoğu kişiye göre mikrokredi, çok yoksul ailelerin üretici faaliyetlere girişmelerine veya çok küçük işletmelerini büyütmelerine yardımcı olmak amacıyla onlara çok küçük meblağlarda kredi açılması ve verilmesi anlamına gelmektedir. Zamanla, geleneksel resmi finans kuruluşlarına erişim olanağı bulunmayan yoksulların çeşitli farklı finans ürünlerine gereksinim duydukları anlaşıldıkça, mikrokredi kapsamı, kredi, tasarruf ve sigorta gibi hizmetleri de içerecek şekilde genişlemiştir (Beşinci, 2009). Bir ülkede üretim sürecinde yer almayan ve mevcut koşullarda hiçbir finansal kuruluştan istifade edemeyecek durumda olan en fakir grubun geniş bir yelpazede çesitli kamu ve özel sektör kuruluslarınca sunulan finansal olanaklardan yasal olarak yararlandırılmaları esasına dayanan mikrofinans sistemi, bir yandan söz konusu bireylerin ekonomik anlamda bağımlı konumlarından kurtulup onları üretken hale getirerek düzenli bir gelir sahibi olmalarını tesvik etmekte, diger yandan üretim sürecine katılan yeni iş gücü sayesinde mevcut üretim kapasitesini ve dolayısıyla çıktı seviyesini arttırarak büyüme ve kalkınma gibi diğer makro ekonomik hedeflerin gerçekleştirilmesine de yardımcı olmaktadır ( Çak, 2007 ) Mikrokredi Sistemi Kişiye balık tutmasının öğretilmesinin ötesinde, balık tutmak için bir ağ veya kayık kiralamasını veya almasını sağlamak görüşüne dayanmaktadır. İnsanların doğuştan yeteneklerinin olduğunu kabul eden küçük kredi sistemi, insanlardaki atıl kapasitenin açığa çıkarılmasında önemli bir rol oynamaktadır (Beşinci, 2009). Mikrokredi, birbirlerini tanıyan ve grup baskısının oluşabileceği 5 ile 8 kişilik gruplara, grup içindeki fertlere ayrı ayrı verildiği bir sistemdir. Ortak sorumluluk sistemi sayesinde, bu kişiler birbirinin garantörü olmaktadır. Kişinin toplumdaki itibarı ve iş yapma fikri en büyük teminat olarak kabul edilmektedir. Kredi geri ödemesi, genellikle haftalık eşit taksitlerle yapılmakta ve daha sonraki kredi kullandırımları eskilerinin sorunsuz olarak ödenmesine bağlı bulunmaktadır.12 3 Faiz oranlarını sadece kredi açma masraflarını karşılayacak düzeyde tutarak, faaliyetlerin odak noktasını yoksullara sürdürülebilir hizmet amacı güden mahalli finans kuruluşlarının oluşturulmasına kaydıran mikrokredi uygulamaları 1980 sonrasında hızla yaygınlaşmaya başlamıştır (Beşinci, 2009). Mikrokredinin diğer parasal desteklemelerden en önemli farkı, krediyi geri ödeme konusunda ısrarcı olmak suretiyle kredi verilen kişilerin başladıkları ekonomik faaliyetin devamını getirmelerine zemin hazırlamasıdır. Bu fark mikrokredinin temel prensiplerinden en önemlisini oluşturmaktadır. I.1.2. Mikrokredi Sisteminin Tarihi Gelişimi I Mikrokredi Sisteminin Ortaya Çıkışı Özellikle 1950 lerle birlikte, ülkeler tek başlarına veya Birleşmiş Milletler, Dünya Bankası ya da OECD gibi uluslararası kuruluşların yardımıyla sürdürülebilir kalkınma ve yoksullukla mücadele için bir takım politikalar uygulamışlardır. Bu politikalar bir çok ülkede istenilen ölçüde başarılı olamamıştır. Bu durum, uygulanan politikaların yeniden gözden geçirilmesini ve yeni yaklaşımları ortaya çıkarmıştır. Bu alanda ortaya çıkan ve uluslararası kuruluşlarca da etkinligi kabul edilen en önemli araçlardan biri mikrofinans uygulamasıdır. Makro alandaki kalkınma ve fakirlikle mücadele stratejilerinin aksine; mikrofinans, hali hazırda büyük bir kısmı tüketim toplumu içerisinde bulunmanın dahi çok gerisinde olan en fakir kesimi, üretim sürecinin aktif üyeleri haline getirerek hem yoksullukla mücadelenin etkin bir biçimde sağlanması hem de topyekün kalkınmanın başarılması amaçlarına birlikte hitap eden bir sistem olarak kullanılmaya başlanmıştır.( Çak,2007 ) 1974 yılındaki kıtlık Bangladeş'i kalbinden vurmuştu. Bağımsızlıklarını kazandıkları 1971 yılından bu yana ülkede esen umut yelleri bir türlü Bangladeşlilerin sabırla beklediği kalkınma rüzgârına dönüşmüyordu. Ülkenin zorlu kurtuluş savaşı sırasında tükenmiş olan kaynakları art arda gelen doğal afetler -tarımsal üretimi harap eden erozyon ve seller- yüzünden yenilenemiyordu. Hükümetin ayyuka çıkan yolsuzlukları ve ekonominin kötü yönetimi tekrarlanan kıtlık dönemlerine neden oluyor, nüfusun büyük kısmını kırsal kesimin oluşturduğu Bangladeş'te yoksulluğun şartları gittikçe sertleşiyordu.13 4 Bu esnada, Bangladeşli bir ekonomist iki senedir ülkesindeki yoksulluk sorunu üzerine kafa yoruyordu. Muhammad Yunus, 1972 yılında eğitimini tamamlayıp, ekonomi dersleri vermek üzere memleketi Chittagong'a geri dönmüştü. Ancak Yunus ülkesindeki yoksulluğun boyutlarını, insanların çaresizliğini gördükçe, hayatın çıplak gerçeklerinden soyutlanmış Ortodoks ekonomi politakasının yetersizliğini fark ediyordu. Ne basmakalıp iktisadi denklemler ne de klişeleşmiş yoksullukla savaşım politikaları sokaktaki insanların açlığına bir çözüm bulabiliyordu. Tepeden inme siyaset anlayışı ve etkisiz devlet müdahaleleriyle Bangladeş'teki yoksulluğun azaltılamayacağını gören Yunus, yoksulluk sorununun kalbine inebilmek, etkilerini ve nedenlerini yerinde tespit edebilmek için Chittagong Üniversitesi yakınlarındaki köyleri ziyaret etmeye başladı. Öğrencileriyle birlikte Jobra köyüne düzenlediği bir saha gezisi sırasında Yunus, bambudan tabureler yapan bir kadınla tanıştı. Yaşlı kadın yetenekli elleriyle bambu kamışlarına şekil veriyor ve gün içinde ürettiği zarif ve ince tabureleri pazarda satıyordu. Peki, tüm bu yaratıcılığına, çalışkanlığına ve nadir yeteneğine rağmen neden yaşlı teyze hâlâ sefil koşullarda yaşamaya mahkûm oluyordu? Eksik parçalar yerine oturuyordu (Adaman ve Bulut, 2007: 25). Araştırması sırasında yoksul insanların kişisel becerileriyle oldukça iyi işler yaptıklarını görmüştür. Ancak bu insanlar, teminat eksiklikleri nedeniyle ticari bankalardan uygun faiz oranlarıyla kredi alamıyorlardı. Bu durum onlara, üretim yapıp geçimlerini sağlamak için çok yüksek faiz oranlarıyla tefecilerden borç almaktan başka seçenek bırakmıyordu. Genellikle akşamdan tefeciden borç alıp, ertesi akşama kadar ürünlerini üretip, bu ürünleri çok küçük bir kâr marjı ile -ancak bir sonraki günün bir ya da iki öğün yemeğini karşılayabilecek bir kar marjı ile- aynı tefeciye satarak borçlarını geri ödüyorlardı. Ancak bu durum bir kısır döngüye sebep oluyordu. Yoksul insanlar kendilerini geçindirip birikim yapabilecekleri fikir ve becerilere sahiplerdi fakat tefecilerden aldıkları kabul edilebilir bir maliyete ve geri ödeme sistemine sahip olmayan borç nedeniyle kendilerini tek finansman kaynağı ve tek alıcı zorunluluğu içerisine düşmüş halde buluyorlardı. Bu durum ise onların geçimlerini sağlamalarını ve birikim yaparak sermaye oluşturmalarını önlüyordu. Sonuç olarak Yunus, yoksul insanların yoksul olma sebebinin aslında sanıldığı gibi eğitimsiz ya da cahil olmaları değil sermayelerini ellerinde tutamamaları olduğu sonucuna ulaşmıştır.( Gülden Şen:2003 )14 5 İnsanı yoksulluğa düşüren, kendisine iş yaratacak becerilere sahip olmaması değil, bu işin başlangıç maliyetlerini karşılayabilecek sermayeden yoksun olmasıydı. Örneğin, bambu dokuyan teyze bir tabure yapabilmesi için gereken malzemeleri satın alabilecek finansal kaynağa sahip değildi. Bu durumda ya yüksek faiz oranlarıyla tefeciden borç almak ya da ona hammaddeyi sağlayacak yerel bir tüccarla anlaşmak zorundaydı. Ancak yaptığı işte kâr oranları yüksek olmadığından, tefecinin yüksek faizle verdiği borcu geriye ödeyemezdi. Yerel tüccarlar ise yoksul üreticilerin çaresizliğinden faydalanıyorlar ve gerekli hammaddeleri tedarik etmek karşılığında üretilenlerin kendilerine, kendi belirledikleri fiyattan satılmasını zorunlu kılıyorlardı. Bu sömürü sistemi içinde, üreticilerin yoksulluk kapanından kurtulmalarına imkân yoktu. Ürettiklerinden elde edecekleri bütün kâr ya tefeciye ya da tüccara gidiyordu. Kazandıkları para temel ihtiyaçlarını bile karşılamadığı için tasarrufta bulunup işleri için gerekli sermayeyi biriktirmeleri söz konusu bile değildi. Oysa ihtiyaç duydukları başlangıç sermayesi o kadar küçüktü ki, çok ufak bir kaynakla yoksulluğun kısır döngüsünden kurtulabilirlerdi. Örneğin, bambu taburelerin üretimi için günde yalnızca 0,2 dolar yeterliydi. Eğer ihtiyaç duydukları sermayeyi makul bir faiz oranıyla borç alabilecekleri bir kaynak olsaydı, elde ettikleri kârla yoksulluktan kurtulma şansları doğacaktı (Adaman ve Bulut, 2007: 25). Yunus, var olan bankacılık sisteminin yoksulun ihtiyaçlarına cevap vermediğinin farkındaydı. Bir bankadan kredi alabilmek için sayfalarca form doldurmak, dokümanları imzalamak ve bankaya gidip bizzat başvuruda bulunmak gerekiyordu. Bu çetrefilli süreç okuma-yazma bilmeyenleri ve kadınları bankacılık hizmetlerinden dolaylı olarak dışlıyordu. Okuma-yazma bilmeyen bir kişinin başvuru formlarıyla başa çıkması mümkün değildi. Dinî kuralların kadının evden çıkmasını dahi yasakladığı Bangladeş'te, kadınların ticari bankalarla iş yapma ihtimali hayal güçlerinin bile ötesindeydi. Bankalar kadınları kredi vermeye değer görmemekte ve resmî anlaşmaların mutlaka bir erkek akraba tarafından imzalanmasını şart koşmaktaydı. Tüm bu zorluklar Bangladeş'teki banka müşterilerinin neden sadece yüzde birinin kadın olduğunu çok iyi açıklıyordu. Kredi almak için maddi teminat gösterme zorunluluğu, herhangi bir mal varlığı bulunmayan yoksulları da bankacılık sisteminin dışına itiyordu. Teminatın olmadığı bir durumda kredinin geri dönüşünü ne garanti edebilirdi? Ayrıca yok-15 6 sul insanların talep ettiği kredi miktarları o kadar düşüktü ki, bu kredilerden elde edilecek faiz geliri bankaların yüksek işlem maliyetlerini karşılayamıyordu. Geleneksel bankacılık sisteminin yapısı ve işleyiş şeklinin okuma-yazma bilmeyenlerin, kadınların ve yoksulların ihtiyaçlarına cevap veremediği aşikârdı. Toplumdan ve ekonomiden dışlanan bu kesimlerin kendi ihtiyaçlarına göre şekillenmiş finansal hizmetlere ihtiyacı vardı. Sermayeye erişimin bir insan hakkı olduğunu düşünen Yunus, becerilerine ve çalışkanlıklarına inanç duyduğu yoksullara yardım için kollan sıvadı (Adaman ve Bulut, 2007:27). Daha kapsamlı bir araştırma yapmak için tekrar Jobra köyüne dönen Yunus, mutlak yoksulluk koşullarında yaşayan 42 kişinin kendi işlerini kurmaları için gereken toplam paranın sadece dolar olduğunu tespit etti. Finansal piyasaların hâkimi klasik bankalar bu yoksul kişilere kredi vermeyi reddedince, Yunus krediyi kendi adına alıp, uygun bir faiz oranıyla projeye dahil olmuş 42 kişiye dağıttı. Böylece ilk mikrokredi projesi 1976 yılında Jobra köyünde başlamış oldu. Yunus'tan aldıkları krediyle işleri için gerekli hammaddeyi satın alan üreticiler elde ettikleri gelirle hem hayat standartlarını yoksulluk çizgisinin üstüne çıkarmayı hem de krediyi geri ödemeyi başardı. Tefecilere ve tüccarlara göre daha avantajlı şartlarla kredi sağlandığında yoksulların işlerinden elde ettikleri gelirin nasıl artabileceğini, henüz deneysel aşamadaki mikrokredi projesi başarıyla göstermişti. Bütün mesele kendi birikimleri ve mal varlığı olmayan kişilerin bu başlangıç sermayesine ulaşımını sağlamak, yoksulla finansal piyasalar arasındaki uçuruma bir köprü atmaktı. Bu köprü, 1983 yılında kurulacak olan Grameen Bankası olacaktı. "İlk mikrokredi projesinin başarıyla sonuçlanmasına, dağıtılan tüm paranın faiziyle geri toplanabilmiş olmasına rağmen geleneksel bankalar yoksullara kredi vermek konusunda isteksiz davranmaya devam ediyordu. Bu sırada "mikrokredi mucizesi" komşu köylerde ağızdan ağza yayılıyor, uygun faizlerle kredi sağlandığını duyan tüm köylüler borç almak için sıraya giriyordu. Projeyi genişletmek isteyen Yunus, bu işin var olan bankacılık sistemiyle yürütülemeyeceğini anlamıştı. Yoksul insanların sermayeye erişimini sağlamak amacıyla 1983 yılında Yunus, pek alışılmamış tarzda bir banka kurdu. Bu banka özellikle kırsal kesimde yaşayan yoksul kadınların ihtiyaçlarına cevap vermeyi ve onlara başlangıç sermayesi tedarik ederek gelir düzeylerini arttırmayı hedefliyordu. Kredi alan kadınlar kâra geçtikçe tasarrufta16 7 bulunmaya başlayacak, bu tasarruflar zaman içinde yeni yatırımlara dönüşecek, bu yatırımlar sayesinde artan gelirleri onları yoksulluk kapanından kurtaracaktı. Geleneksel bankaların kredi verme prosedürlerinin yoksulları otomatik olarak dışladığının farkında olan Yunus, Grameen Bankası'nın çalışma sistemini yoksulların özel ihtiyaçlarına göre düzenledi. İş kurmak isteyen yoksul kadınlara, herhangi bir fiziksel teminat istenmeden, küçük miktarlarda kredi verilecek, geri ödeme de her hafta küçük taksitler halinde yapılacaktı. Böylece başka bir birikimi olmayan yoksul kadınların borç yükünü ağırlaştırmamak hedefleniyordu. Ayrıca kredi başvuru işlemleri basitleştirilmiş, hatta evden çıkmaya çekinen kadınlar sorun yaşamasın diye bankacılık hizmetleri müşterilerin evinde verilmeye başlanmıştı. Yunus, 1974 yılında araştırmasını yapmış olduğu köyde bir pilot uygulama başlatarak yoksul insanlara yönelik ilk mikrokredi deneyimini gerçekleştirmiştir. Yüksek geri ödeme oranıyla cesaretlenen Yunus, Grameen Bank ı kurmuş ve daha yüksek meblağlardaki kredi uygulamalarını başlatmıştır. Sadece Grameen Bank bugün yaklaşık 2 Milyon yoksul insana kredi vermektedir. Grameen Bank ın bu başarıları mikrokredi kavramının gelişmiş-gelişmekte olan ülke ayrımı yapmaksızın tüm dünyada ilgi uyandırmasına ve bu tür kredileri sağlayan Mikrofinans Kuruluşları (MFK) nın artmasına yol açmıştır. Tüm dünyada yoksullukla mücadelenin kaçınılmaz hale gelip, başta BM Dünya Bankası gibi uluslararası kuruluşların gündemlerinde öncelikli hale gelmesi sonucunda ve Binyıl Kalkınma Hedefleriyle bir vizyonun ortaya konmasıyla konunun önemi küresel hale gelmiştir. Bu bağlamda Prof. Yunus un 30 yılı aşkın süren çalışmalara Nobel Ödülü verilmesi mikrokredi yoluyla fakirlikle mücadele etme sürecinin yaygın bir farkındalığa dönüşmesine neden olmuştur. (Gülden Şen:2003) Ekonomik durumu mikrokrediye ihtiyacı olduğunu gösterenlerin bu krediyi alabilmek için beş kişilik gruplar kurması gerekiyordu. Aynı mahallede yaşayan, birbirini tanıyan ve güvenen kişilerin bir araya gelmesiyle oluşan bu "destek grupları" kredilerin geri dönüşünü garanti etmek için tasarlanmıştı. Grameen Bankası'nın yoksul üyeleri belki maddi teminat veremiyorlardı ama sahip oldukları "toplumsal sermaye" sayesinde birbirlerinin borçları için "ortak sorumluluk" alabilirlerdi. Bu sosyal teminat bankayla borçlular arasındaki güven bağını kuruyordu. Gerçi üyeler birbirinin borcunu ödemekle yükümlü değillerdi ama aralarından biri geri ödemeleri tamamlamazsa gru-17 8 bun diğer üyeleri de ileride tekrar kredi alamayacaktı. Bu nedenle gruptaki üyeler birbirlerine maddi manevi destek olacaklar ve gerektiğinde "grup baskısı" oluşturarak kredinin geri dönüşünü sağlayacaklardı. Üyeler kredilerini almadan önce gruplarıyla beraber iki haftalık bir eğitime katılıyorlardı. Bu eğitim süresince Grameen Bankası'nın amaçlarını, felsefesini, kurallarını ve eğer biliniyorlarsa kendi isimlerini yazıp imza atmayı öğreniyorlardı. Her grubun bir başkanı bir de sekreteri vardı. Grup başkanı tüm üyelerin haftalık toplantılara eksiksiz katılımını sağlamakla yükümlüydü. Tüm para alışverişleri üyelerden birinin evinde gerçekleşen bu toplantılar sırasında yapılıyordu. Krediyi alan yoksul kadınlar, bu parayla ne yapacaklarına kendileri karar veriyorlardı. Yunus'a göre, kendi köyünde hangi işin para getireceğini en iyi yine köylünün kendisi bilirdi. Grameen'in tek amacı kafalarındaki projeleri gerçekleştirebilmeleri için insanlara başlangıç sermayesi sağlamaktı. Yoksulun akla değil, paraya ihtiyacı vardı (Adaman ve Bulut, 2007:29). Mikrokredi projesi kısa zamanda bir başarı hikâyesine dönüştü. Grameen Bankası'na üye olanlar birer birer boyunlarındaki yoksulluk zincirini koparıyorlardı. Elde ettikleri gelirlerle hem kredi borçlarını ödemeyi hem de yoksunluklarının giderek azaldığı bir hayat sürmeyi başarmışlardı. Hızla genişleyen proje kısa sürede tüm Bangladeş'e yayıldı yılının Mayıs ayı itibariyle Grameen Bankası'nın 2185 şubesi Bangladeş in çeşitli köylerindeki 6.39 milyon üyesine hizmet vermekteydi. Grameen'in yoksullukla savaşımdaki başarısı bütün dünyanın ilgisini çekti. Bangladeş'te yoksullara rahat bir nefes aldıran sistem neden farklı coğrafyalarda da yoksulluğa çare olmasındı? Başka ülkelerde hayata geçirilen mikrokredi projelerine destek olmak amacıyla 1989 yılında Grameen Vakfı kuruldu. Vakfın görevlendirdiği eğitimli Grameen çalışanları dünyanın çeşitli bölgelerine giderek Grameen Bankası'- nın modellerini kuruyorlardı. Ancak yoksulluğun yüzü her yerde farklı tezahür ediyor ve mikrokredi projeleri başlatıldıkları her ülkede farklı zorlukları göğüslemek zorunda kalıyordu. Türkiye Grameen Mikrokredi Projesi de Diyarbakır'da karşılaştığı engelleri aşarak, yöre yoksullarının güvenini kazanmaya çalışıyordu (Adaman ve Bulut, 2007:30).18 9 I Mikrokredi Sisteminin Gelişimi İkinci Dünya Savaşı sonrasında dünya ekonomik, sosyal ve siyasal açılardan yeniden biçimlenme sürecine girerek yeni düzen olarak da adlandırılan bir oluşumun içine girmiştir. Bu sürecin belki de en belirgin özelliği, gelişmiş ülkelerin yönetim kurullarında etkin rol alarak yönlendirdikleri BM ler, DB ve Uluslararası Para Fonu (IMF) gibi kuruluşlar aracılığı ile dünya sistemini yeniden oluşturma imkânlarına sahip olmalarıydı. Nitekim ülkelerin imarına yönelik kalkınmalarını da hızlandıracak projeler DB tarafından finanse edilirken, IMF aracılığı ile özellikle dış açıkların ve dış borçlarının finanse edilmesi sağlanarak, ekonomik istikrara ulaşılması hedeflenmekteydi. Sözü edilen kurumlar aracılığı ile kalkınma projelerinin desteklenmesinde önemli adımlar atıldığı ve birçok ülkenin bu yolla imara yönelik projeleri başarı ile gerçekleştirdiği ve bunun yanında ekonomilerinin finansman imkânlarına kavuştuğu ileri sürülebilir. Ancak yoksul kitlelere ulaşılmasında spesifik programlar ve politikalar geliştirilemediği için bu projeler kanalı ile yoksulluğun azaltılması mümkün olamamıştır. Hatta geri kalmış veya gelişme yolundaki ülkelerde gerek kamu yönetiminin yapılanma biçimi ve gerekse yoksulluk sınıflandırmalarındaki eksiklikler nedeniyle uluslar arası kurumlardan sağlanan yardımlar ve fonlar bu kesimlere ulaşamamıştır. Yoksulluğun daha yoğun yaşandığı kırsal bölgelerin kalkındırılması amacıyla gerek uluslar arası ve gerekse yerel kalkınma bankaları köylü ve küçük çiftçiyi geliştirmek amaçlı krediler açmışlardır. Ancak çoğu zaman sözü edilen kitlelerin zayıf geri ödeme disiplini nedeniyle bu kurumlar daha iyi durumdaki çiftçilere yönelmişlerdir lerde, Bangladeş, Brezilya ve diğer birkaç ülkede özellikle küçük kadın gruplarını hedef alan bazı uygulamalar söz konusu olmuştur. Yoksul kadınların küçük ölçekli mikro işlere yatırım yapmalarını sağlamak üzere kredi veren bu kurumlar, çoğunlukla bir üretim aracına dayalı(bir dikiş makinesi, bir inek, bir miktar sepet örmek için hasır vb.) mikro girişimi desteklemişlerdir. Bu mikro girişim tipi, bir grubun her bir üyesinin bütün üyelerin geri ödemelerini garanti altına aldığı bir yardımlaşma grubu esasına dayanmaktadır. Bu sayede kendi hesaplarına üretim yapan kadınların oluşturduğu küçük grup birbirlerini kredinin geri ödenmesinde kontrol edebileceklerdir (Altay, 2007:61).19 yılında Bangladesh de bir iktisat profesörü olan Muhammed Yunus tarafından düşünülerek uygulamaya geçirilen mikrokredi ve mikro finansman yaklaşımları, Grameen Bank adı ile kurulan bankanın öncülüğünde hızla gelişmiştir. Günümüzde yalnızca mikro finansman faaliyetlerinde bulunan kuruluş sayısının on bine yakın olduğu tahmin edilmektedir. Dünya Bankası bu kuruluşların Gelişmekte olan ülkeler (GOÜ) de 16 milyonun üzerinde insana hizmet sunduğunu belirtmektedir. Bu kuruluşların tüm dünyada elde ettiği toplam nakit cironun ise 2.5 milyon Amerikan Doları olduğu tahmini yapılmaktadır ler ve 1990 lar boyunca, dünya çapında mikrokredi programları farklı metodolojiler üzerinde gelişmelerini sürdürmüşlerdir. Çok yoksulları da sisteme dâhil etmenin bir aracı olan mikrokredi yöntemi ile sanılanın aksine kredilerin geri dönüşleri çok yüksek olmuştur. Bunun yanında, mikrokredinin sadece bir finansman yaklaşımı olmadığı yoksul insanların sosyal statülerini yükselten ve yaşam kalitelerini artıran bir özelliğe sahip olunduğu görülmüş.tür (Hulme, ). Nitekim mikro finansmanın yaklaşımının temel amaçları arasında, klasik yollarla kredi alamayanlara mikrokredi ile ulaşılabilmesi; yoksulluğun, gelir dağılımındaki adaletsizliğin ve işsizliğin azaltılabilmesi gelmektedir. Kredi alan aileler ve özellikle kadınlar için, kendi kendine gelir getirici bir faaliyete başlayabilmesine aracılık etmesi ve böylece gerek kişinin ve gerekse ailenin ve toplumun gelişimine katkıda bulunabilmek gibi amaçlar mikrokredi kapsamında yer almaktadır. Bu konuda Bangladesh li bir grup araştırmacı Bangladesh de kırsal alanda yaşayan ve mikrokredi programlarından yararlanan yoksul kadınlara bu durumun neler kazandırdığına ilişkin ampirik bir çalışma yapmışlardır. Krediden yararlanan kadınlar ile yararlanmayanlar arasında yapılan karşılaştırmalar sonucunda, mikrokredi kullanan kadınların ve ailelerinin refah seviyelerinin daha yüksek ve yaşamlarından daha memnun oldukları görülmüştür (Ruhul Amin vd., 1998: ). Sonuç olarak mikro finansman herhangi bir ülkenin finansal sisteminin ayrılmaz bir unsurudur. Kapsamalı araştırma sonuçları göstermektedir ki (MFT, , Mikro finans çok yoksul hane halklarının temel ihtiyaçlarını karşılamalarına ve kendilerini risklerden korumalarına yardım etmektedir.20 11 Düşük gelirli hane halkı tarafından kullanılan finansal hizmetler, hane halkının ekonomik refahının artışı ve girişimlerin istikrarlı büyümesine eşlik etmektedir. Mikro finans, kadınların ekonomik girişimlerini destekleyerek güçlenmelerine, cinsiyet eşitliğinin yaygınlaşmasına ve hane halkının refahının artmasına yardımcı olmaktadır. Müşterilerin program kapsamı içinde kaldıkları sürenin uzaması ortaya çıkan etkinin kapsamını olumlu yönde belirlemektedir. Ancak bütün bu olumlu gelişmelere rağmen başvuruların çoğu karşılanamamakta, tahmin edilen kişi sayısının çok altında kişiye hizmet verilmektedir. Ancak yapılan çalışmaların son yıllarda mikro finans müşteri sayısının %25 30 artış gösterdiğini saptamıştır. Finansman kaynağı temel alınarak yapılan sınıflamada mikro finans aşağıdaki gibi Üç kategoriye ayrılabilir (Wisniwski, 1999; Seyitbekov, 2007:7). gibi. Tam teşekküllü finansal aracılar; mikro müşteriye önem veren ticari bankalar Tasarrufa dayalı mikro finans kuruluşları; tasarruf ve kredi kooperatifleri ve kredi ayakları üzerinde durabilen köy bankaları Yardımlara dayalı sivil toplum örgütleri; özel mikro kredi programları olan kuruluşlar gibi. Hem tam teşekküllü, hem de tasarruflara dayalı kuruluşlar kaynaklarının büyük bir bölümünü mevduatları harekete geçirerek oluştururlar. Fakat tam teşekküllü finansal aracıların daha geniş fon seçeneği olması nedeniyle diğerlerinden farklıdır. Bunlardan farklı olarak sivil toplum örgütleri, kredilendirmede kullandıracakları kaynağı elde etmek için hayır kurumları ve devletten yardım almaktadır (Bilen, 2003:52). Günümüzde, mikro finansman adeta bir endüstri halini almıştır yılını BM ler Mikrokredi Yılı ilan etmiş ve böylece mikro finansman birçok ülkenin yoksullukla mücadele programında bir yöntem olarak görülmeye ve uygulanmaya başlanmıştır. Yoksulluğun acınacak insanlar kitlesi demek olmadığı, desteklenildiğinde mikro düzeyde de olsa girişimci olabilecekleri ve bu yolla önemli ekonomik değerler üretebilecekleri de ortaya çıkmıştır. Yine BM ler tarafından 2000 yılında ilan edilen ve GÜ lerce imzalanan Binyıl Kalkınma Hedefleri kapsamında başta yoksulluk ile eğitim, sağlık, kadınların güçlendirilmesi gibi alanlar yer almaktadır. Mikro finansman21 12 yaklaşımı sözü edilen hedeflere ulaşılmasında kullanılacak etkin araçlardan biri olabilir. Ancak bunun gerçekleşmesinin, mikro finansman yaklaşımını ülkelerin finansal sistemlerinin ayrılmaz bir parçası olarak görmelerine bağlı olduğu unutulmamalıdır (Altay, 2007:61). I Mikrokredi Sisteminin Özellikleri Dünya genelinde uygulanmakta olan mikro finans sistemi ülkeden ülkeye farklılık gösterebileceği gibi genel itibariyle şu özellikleri taşımaktadır. Küçük miktarlı kredi ve tasarruflar Genellikle kayıt dışı sektörde faaliyet gösteren yoksul müşteri kitlesi Klasik teminat yapısı yerine grup sistemi gibi sosyal teminatlar Geri ödeme performansına göre daha yüksek tutarlı kredilere ulaşma imkânı Kredi verilen müşterilerin sürekli takibi ve gerektiğinde krediden farklı desteklerin sağlanması (Çalışkan, 2008:6) I Mikrokredinin Hedef Kitlesi Mikro finansman imkânlarından yararlananların ortak özelliği düşük gelir seviyesinde olup, kendi işini yürütmek amacına sahip kişi veya işletmeler olmalarıdır. Genellikle ticari bankalardan hizmet alamayan düşük gelire sahip, tasarruflarını yastık altında tutan veya taşınır veya taşınmaz mal şeklinde değerlendirme yoluna giden kişilerdir. Uluslararası uygulamalarda öncelik, günlük geliri 1 USD $ altında olan ve yaşamını sürdürebilmek için kendi işini sürdürmek durumda olan kişilerdedir. Mikro finansın hedef kitlesinin özellikle kadınlardan oluşması da yadsınamaz bir gerçektir. Kadınların tercih edilmesinin nedenleri daha fazla sorumluluk sahibi olmaları, ödemelerini aksatmadan düzenli bir şekilde yapmaları, daha az riskli ve daha gerçekçi yatırımlara yönelmeleridir. Kadınların hedeflenmesindeki diğer bir neden de hep arka plana itilmiş olan kadınların desteklenerek iş sahibi olmalarına, gelir elde etmelerine ve toplumda söz hakkı elde etmelerine yardımcı olmaktır. Mikro finansın hedeflediği diğer bir kesim de kırsal kesimde yaşayan genellikle tarım ve hayvancılıkla geçimini sağlamaya çalışan kesimdir. Çoğu ülkede bu kesime düşük faizli kredi bankalar, kooperatifler, kredi birlikleri gibi kuruluşlar tarafından22 13 sağlanmaktadır. Bu tip krediler genellikle devlet veya uluslararası kuruluşlarca desteklenmektedir. Kredi tutarları düşük olmakta veya bazı hallerde mal olarak verilebilmektedir (Çalışkan, 2008:8). I Mikrokredinin Amacı I Kurumsal Yaklaşım Kurumsal yaklaşım taraftarlarına göre, yoksul kesimin kredi imkanlarına ulaşmalarında izlenecek en iyi yöntem, o ülkede bu amaca hizmet eden formel yapıdaki finansal kuruluşların sayısını arttırmaktır. Finansal kuruluşların sayılarındaki artış hem daha fazla yoksul insanın bu sistemden yararlanmasını sağlayacağı gibi hem de toplumdaki en fakir kesime ulaşmayı kolaylaştıracaktır. Bu yaklaşımın en bariz örneklerini Endonezya daki Bank Rakyad ve Bolivya daki Banco Solidario oluşturmaktadır. Kurumsalcılar kalkınmada ve yoksullukla mücadelede başarılı bir mikrokredi projesinin sınırlarını tüm dünyadaki yoksulluk sınırının altında kalan nüfus ile bu nüfusa yetecek olan mikrokredi talebinin belirlediğini savunarak, mikrokredi sistemini çok geniş ölçekli olarak düşünmektedirler. Ayrıca kapsamın genişliği ile birlikte mevcut mikrokredi sistemi içerisinde yer alan finansal kuruluşların amaca ulaşmada yeterli olamayacaklarını, bu nedenle yoksul kesime kaynak aktaran çok büyük ölçekli finansal aracıların bulunduğu, tamamıyla yeni bir yapılaşmaya gidilmesi gerekliliğinden bahsetmektedirler. Yine bu yapı içerisindeki finansal aracıların çok iyi organize olmuş, etkin bir biçimde işletilen ve karlı kuruluşlar olması gerektiğine dikkat çekmektedirler (Çak, 2007:36). Kurumsal yaklaşımın ortaya çıkmasında li yıllarda birçok ülkede yaygın olarak yürütülen kırsal kalkınma kurumları uygulamasının yer aldığı söylenebilir. Şöyle ki, söz konusu yıllarda tarımsal kesimi desteklemek için fakir çiftçilere devletçe oluşturulan kırsal kalkınma kuruluşlarınca krediler verilmekte idi. Geleneksel Bankalar, mevcut müşteri portföylerini terk etmeden yoksul insanlara mik-rokredi hizmetleri verebilirler. Bu hizmeti verebilmeleri için doğrudan ya da dolaylı olarak seçeneklere sahiptir. Doğrudan hizmet sunulmasında: banka içerisinde Dâhili Birim Oluşturulması dır. Bu yöntemle mikrofinans hizmeti geleneksel banka hizmetlerine dâhil edilebilir. İkinci yöntem ise geleneksel bankanın ayrı bir tüzel kişiliğe sahip uzman finans kurumu oluşturmasıdır Dolaylı hizmet sunumunda23 14 ise, MFK lara değişik hizmetler sağlanır. Birincisi; hizmetlerin dışarıdan alımıyla olur. MFK, aldığı hizmet karşılığında ücret ya da faiz ödemeyi kabul eder. MFK lara altyapı ve sistem sağlanması ise diğer hizmetler olarak bilinmektedir. ( Jennifer,David, 2005 ) Bu programın daha başında işlem maliyetleri, karar almada yaşanan aksaklıklar ve yolsuzluklar nedeniyle başarısızlığa uğramasının ana nedeni kurumsallaşamamaları olarak gösterilmiştir. Bu nedenle, kurumsal bir hüviyete sahip olmak ve bunun sürdürülebilmesi, kurumsalcılar tarafından mikrokredi programlarının başarısı için birinci öncelik olarak görülmüş, sürdürülebilir kurumsal kimliğin başarılmasında ise finansal yeterliliğin önemi birçok defa vurgulanmıştır (Çak, 2007:36). I Refahçı Yaklaşım Öte yandan refahçı yaklaşımın taraftarları ise mikrokredi sisteminin temelinde kurumlardan ziyade toplumdaki en fakir kesime nasıl ulaşılabileceği, onların kendi kendilerine yeterli bir hale nasıl getirilebileceği hususlarının bulunması gerektiğinden hareket etmekte ve kurumsalcıların mikrokredi sistemini ticari bir hale getirdiklerini savunmaktadırlar. Onlara göre, mikrokredi sisteminin temel amacı mümkün olduğunca daha fazla yoksul insana ulaşmak ve bu insanları ekonomiye kazandırılmaktır (Çak, 2007:37). Refahçı yaklaşıma göre bir mikro finansman kuruluşunca bir mikro girişimciye, işini geliştirmesi amacıyla verilmiş olan kredidir.mikro kredi genellikle işletme sermayesi ihtiyacının karşılanması,hammadde ve malzeme alımı,imalat için gerekli sebit techizatın alımı gibi amaçlarla verilmektedir.sıklıkla şu örnek verilmektedir ; Mikro kredi sistemi vasıtasıyla kişiye yemesi için bir balık verilmez.ona nasıl balık tutacağıda öğretilmez.ancak bunun ötesinde,yoksulun balık tutmak için bir ağ veya kayık kiralaması veya alması sağlanır.insanların yaradılışında bir kabiliyetlerinin olduğunu kabul eden küçük kredi sistemi, insanlardaki atıl kapasitenin açığa çıkarılmasında önemli bir rol oynamaktadır.ortaya çıkarılan bu atıl kapasite ile içinde bulundukları yoksullukları bir nebze olsun aşılabilmektedir.( Gökyay, 2008 ) Refahçılar mikrokredi kurumlarının öncelikle karlılık noktasından hareket etmelerinin hem amaca hizmet etmeyeceğini hem de sistemin ruhuna aykırı olduğunu belirtmektedirler. Refahçıların bir diğer eleştirileri finansal alanda kendi kendine ye-24 15 terli mikrokredi organizasyonlarının uyguladıkları programlardan ziyade, kurumsal performanslarına öncelik verecekleri ve ticari bankalardan farklı bir görüntü sergileyemeyecekleridir. Bununla birlikte, finansal yeterliliğin sisteme gönüllü destek veren kişi ya da kuruluşların azalmasıyla sonuçlanacağını da vurgulamaktadırlar (Çak, 2007:37). Refahçıların eleştiri ile yaklaştığı bir diğer durum ise yoksulların resmi finansal sistemden tamamen çıkartılması ve değerlendirmelere tabi tutulamamalarıydı çünkü bu tutumun mikrofinans sistemini destekleyen finans kuruluşlarını sıkıtınya sokacağını ve geleneksel bankacılık sistemine yaklaşabileceklerini düşünüyorlardı. Mikrofinans ise resmi finansal sistem tarafından dışlanmış kimselere geniş bir aralıkta finansal hizmet sağlamaktadır. Sistemin yoksul insanları dışlamasının temelinde sadece yoksul insanların servet sahibi olmamaları yatmamaktadır. Ayrıca, sosyo-kültürel yönden ayrımcılık veya cinsiyet ayrımı da bu dışlanmanın etkenlerindendir. Mikrofinans kredi müşterilerin karakterlerinin, nakit akışlarının ve bir krediyi geri ödemeye olan bağlılıklarının analizi sonucunda geliştirilmiştir.( Burritt,Kiendel, 2003 ) Görüldüğü üzere kalkınmanın sağlanması ve yoksullukla mücadelede makro düzeydeki programlara kimi zaman alternatif olarak düşünülen, kimi yerde ise onları tamamlayıcı şekilde hizmet edeceği varsayılan mikrokredi sisteminin kendi içerisinde de nihai hedefe nasıl ulaşılacağı konusunda fikir ayrılıklarının oluşturduğu birtakım kamplaşmalar bulunmaktadır. Ancak, her iki yaklaşımın birbirlerinden ayrıldıkları noktalar göz önüne alındığında, asıl amaçlar olan yoksullukla mücadele ve sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması hedeflerine ulaşmada birer engel teşkil etmedikleri görülecektir. Şöyle ki, bir mikrokredi kurumunun finansal olarak kendi kendine yeterli olmasıyla o kurumun toplumdaki en yoksul kesimlere kredi sağlayabilmesi amaçları birbiriyle kesinlikle çelişmemektedir. Nitekim Cristen ve diğerlerinin 1995 yılında yaptıkları bir ampirik çalışmanın bu sonucu doğruladığını görmekteyiz. Yine Bancosol, Grameen Bank vb. kuruluşların kurumsal yapılarına rağmen hatırı sayılır miktarda yoksul müşterilerine kredi sağlamaları da bu tezimizi güçlendirmektedir(çak, 2007:37).25 16 Sonuç olarak, mikrokredi sisteminde hedefe giden yolda her ne kadar fikir ayrılıklarının bulunduğu bilinse de, başarılı uygulamaların varlığı sisteme olan inancı her geçen gün kuvvetlendirmektedir. I.1.3. Mikrokredinin Temel Prensipleri Dünyanın en yoksul bölgelerine ve buralarda yaşayan insanlara pazar ekonomisinin canlılığını getiren, bu kişilerin kendi yeteneklerini kullanarak ve kendi emekleriyle yoksulluktan kurtulmalarını sağlayan mikro kredi uygulamalarının temel prensipleri şu şekilde sıralanmaktadır: 1. Fakir insanların ödünç vermeden farklı finansal desteklere ihtiyaçları vardır. 2. Mikrokredi yoksullukla savaşta güçlü bir araçtır. 3. Mikrokredi yoksullara hizmet veren ekonomik sistemler kurar. 4. Mikrokredi kendi kendini ödeyebildiği için bu yolla çok büyük sayıda yoksul insana ulaşabilir. 5. Mikrokredi devamlı çalışan yerel finans kurumları oluşturmayı hedefler. 6. Mikrokredi her sorunun cevabı değildir. Her durum ve kurum için en ideal araç da değildir. 7. Yüksek faiz oranları ile kredi vermek yoksulluğu arttırabilir. 8. Devletin görevi ekonomik yardımlar sağlamak değil bu yardımlara imkan tanımaktır. 9. Bağışlar, sermayeyle yarışmak yerine onu tamamlayıcı olmalıdır. 10. Esas engel kuvvetli kurum ve yöneticilerin olmamasından kaynaklanmaktadır. 11. Mikrokredi performansı ölçülebildiği ve gösterilebildiği zaman iyi çalışıyor demektir. I Mikrokredi Uygulamalarında Başarı Koşulları Mikrokredi projelerinin belirlenen hedeflere ulaşabilmesinde öne çıkan bazı durumlar şu şekildedir: Mikrokredi programının başarılı olması, hem müşteri disiplini (zamanında geri ödeme) hem de kurumsal disiplin (sürdürülebilirliği sağlayacak uygulamalar) gerektirmektedir.26 17 Mikrokredi en iyi, kendisini işletimsel anlamda kendi kendine yeterli olmaya adamış, güçlü, yerel bir mikrokredi kuruluşu tarafından, profesyonel bir bankacılık faaliyeti olarak uygulanmaktadır. Mali olmayan bir kuruluşun, sürdürülebilir bir mikrokredi kurumuna (MFK) dönüştürülmesi kayda değer ölçüde teknik destek ve kurumsal gelişim gerektirmektedir. Performans gelişimi, açık bir şekilde tanımlanmış mikro borç verme performans göstergelerinin kullanımıyla izlenmelidir (Parker, Pearce, 2001). I Mikrokredinin Uygulanamama Koşulları Mikrokredi uygulamaları bazı durumlarda son derece olumsuz sonuçlar ortaya koyabilmektedir. Mikrokredinin uygulamadığı bu koşullar şu şekildedir: Mikrokredinin, acil durum ortamlarının hemen ardından, aşırı mahrumiyet içindeki kırsal alanlarda, ve kronik anlamda muhtaç olanlar için bir müdahale yolu olarak uygun olmadığı ifade edilmektedir. Güçten düşürücü bir hastalığı (Örn. HIV / AIDS) olan müşteriler ile aşırı derecede dağınık, çoğunlukla hareket halinde ve/veya istikrarsız topluluklar genellikle mikrokredi programları için uygun bulunmamaktadır. Tek bir ekonomik faaliyete ve/veya takasa dayalı işlemlere bağımlılık; iç savaş, doğal afet veya aşırı yüksek enflasyon riski olan; ya da asayişin sağlanamadığı ortamlarda mikrokredi programlarının uygulanması önerilmemektedir. Faiz oranlarının yüksek tutulması ya da teminatsız kredilere izin verilmemesi gibi sürdürülebilirliğin sağlanmasını önleyebilecek durumlarda mikrokredi uygulamaları mümkün olmamaktadır (Parker, Pearce, 2001). I.1.4. Mikrokredi Müşterilerinin Özellikleri Klasik anlamda mikrokredi müşterileri, resmi finans kuruşlarına erişim imkanı olmayan düşük gelirli, genellikle kendi evlerinde çalışan serbest meslek sahibi kişilerdir. Kırsal alanlarda, küçük çiftçiler ve özellikle kadın çiftçiler mikrokredi hizmetlerinden sıklıkla yararlanmaktadırlar. Bu güne dek yapılan çalışmalar; mikrokredinin yoksullara gelirlerini arttırmaları, yaşamlarını sürdürebilecek ve başarılı olabilecek işler kurmaları ile dışarıdan gelebilecek darbelere karşı güçlü olmalarına yardımcı olabildiğini göstermektedir. Daha göster
o r k i M i d e r k Merhaba değerli hanımlar; Sizlere yeni bir müjdeli haberim var. Ülkemize mikrokredi uygulamasını kazandırıp girişimci hanımlarımızı ortaya çıkartan Türkiye İsrafı Önleme Vakfı, Sosyal Detaylı Türkiye de Dünya Bankası: Öncelikler ve Programlar
Türkiye de Dünya Bankası: Öncelikler ve Programlar Dünya Bankası Grubu Hakkında Dünya Bankası nedir? 1944 te kurulan Banka, kalkınma desteği konusunda dünyanın en büyük kaynağıdır 184 üye ülke sahibidir Detaylı BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI!
BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! Birleşmiş Milletler Genel Kurulu; kooperatiflerin sosyo-ekonomik kalkınmaya, özellikle yoksulluğun azaltılmasına, istihdam yaratılmasına ve sosyal bütünleşmeye olan Detaylı TGMP FAALİYETLERİNİN BANKALAR VE BANKA HESAPLARI İLE İLİŞKİSİ
TGMP FAALİYETLERİNİN BANKALAR VE BANKA HESAPLARI İLE İLİŞKİSİ Türkiye Grameen Mikrokredi Projesi; geleneksel bankacılıktan farklı bir anlayışa sahiptir. Mesela, geleneksel bankalar teminat ve kefalet verebilen Detaylı C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.
Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler ECA Bölge Perspektifi Marius Koen TÜRKİYE: Uygulama Destek Çalıştayı 6-10 Şubat 2012 Ankara, Türkiye 2 Kapsam ve Amaçlar Detaylı GELİR GETİRİCİ PROJE DESTEKLERİ VE KASDEP
T.C. BAŞBAKANLIK Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü GELİR GETİRİCİ PROJE DESTEKLERİ VE KASDEP Bilgi Broşürü İnsanımızın kimseye muhtaç olmadan doğrudan devlet desteği ile gelir getirici projeler Detaylı MİKRO FİNANSMAN UYGULAMALARI. Prof. Dr. Yıldırım B.ÖNAL
MİKRO FİNANSMAN UYGULAMALARI Prof. Dr. Yıldırım B.ÖNAL MİKROFINANS UYGULAMALARININ ORTAYA ÇIKIŞI Özellikle 1950 lerle birlikte, ülkeler tek başlarına veya Birleşmiş Milletler, Dünya Bankası ya da OECD Detaylı FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4
SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI Sürdürülebilirlik vizyonumuz 150 yıllık bir süreçte inşa ettiğimiz rakipsiz deneyim ve bilgi birikimimizi; ekonomiye, çevreye, topluma katkı sağlamak üzere kullanmak, paydaşlarımız Detaylı IMF, Birleşmiş Milletlerin uzmanlaşmış kurumlarından biri olsa da, kendi tüzüğü, yönetim yapısı ve mali kaynağı vardır.
IMF ye Genel Bakış Biz kimiz? Uluslararası Para Fonu (IMF) parasal konularda küresel işbirliğini arttırmak, mali istikrarı sağlamak, uluslararası ticareti kolaylaştırmak, yüksek istihdamı ve sürdürülebilir Detaylı GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI EĞİTİM YAYIM VE YAYINLAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI Kırsal Kesimde Kadın Kooperatifleri
GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI EĞİTİM YAYIM VE YAYINLAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI Kırsal Kesimde Kadın Kooperatifleri Uzm.Nimet KALELİ Kırsalda Kadın Hizmetleri Koordinatörü 20 OCAK 2013 Tarımsal üretimi Detaylı Dağlık alanda yaşayan insanlar ve yaşadıkları çevreler için birlikte çalışmak
Havza Rehabilitasyon Projeleri Planlaması, Uygulaması ve Çıkarımlar Halil AGAH Kırsal Kalkınma Uzmanı Şanlıurfa, 2013 Havza Rehabilitasyonu Planlaması İÇERİK Tanımlar (Havza, Yönetim ve Rehabilitasyon) Detaylı 3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı,
G20 BİLGİLENDİRME NOTU A. Finans Hattı Gündemi a. Büyüme Çerçevesi Güçlü, sürdürülebilir ve dengeli büyüme için küresel politikalarda işbirliğinin sağlamlaştırılması Etkili bir hesap verebilirlik mekanizması Detaylı Sosyal Girişimler, Sosyal bir amaçla kurulur ve faaliyet gösterir, Ekonomik faaliyetler yürütür, Elde ettikleri karı sosyal amaçları için kullanır.
Sosyal Girişimler, Sosyal bir amaçla kurulur ve faaliyet gösterir, Ekonomik faaliyetler yürütür, Elde ettikleri karı sosyal amaçları için kullanır. Sosyal girişimler, çoğunlukla ürün ve hizmetler yaratırken Detaylı İSTİHDAM VE SOSYAL YENİLİK PROGRAMI. EMPLOYMENT AND SOCIAL INNOVATION PROGRAMME (EaSI)
İSTİHDAM VE SOSYAL YENİLİK PROGRAMI EMPLOYMENT AND SOCIAL INNOVATION PROGRAMME (EaSI) T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve MALİ YARDIMLAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI Hülya TEKİN AB Uzmanı Detaylı ONBĠRĠNCĠ BÖLÜM BÜYÜME, KALKINMA VE YOKSULLUKLA MÜCADELE
ONBĠRĠNCĠ BÖLÜM BÜYÜME, KALKINMA VE YOKSULLUKLA MÜCADELE Bu ünite tamamlandığında; Büyümenin kaynaklarının neler olduğunu belirtebileceğiz Büyüme teorilerini açıklayabileceğiz Hızlı büyüme için nelerin Detaylı AVRUPA BİRLİĞİ MALİ KAYNAKLARI
AVRUPA BİRLİĞİ MALİ KAYNAKLARI 1. KATILIM ÖNCESİ YARDIM PROGRAMI 2001 yılı sonuna kadar Türkiye ye Avrupa Birliği nin çeşitli bütçe kalemlerinden mali ve teknik işbirliğine yönelik yardımlar gelmekteydi. Detaylı tepav Biyoteknolojide son yıllarda artan birleşme ve satın alma işlemleri ne anlama geliyor? Haziran2014 N201419 POLİTİKANOTU
POLİTİKANOTU Haziran2014 N201419 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Selin ARSLANHAN MEMİŞ 1 Yaşam Bilimleri ve Sağlık Politikaları Analisti Biyoteknolojide son yıllarda artan birleşme ve Detaylı Sentez Araştırma Verileri
Eğitim, Görsel-İşitsel & Kültür Yürütme Ajansı Eğitim ve Kültür Genel Müdürlüğü Yaşam Boyu Öğrenim Programı İnternet Üzerinden Kişisel İşgücünü Geliştirin Leonardo da Vinci LLP (Yaşamboyu Öğrenim Programı) Detaylı TURKCELL DAHİLİ. Ekonomiye Kadın Gücü 27.09.2012
Ekonomiye Kadın Gücü 27.09.2012 Ekonomiye Kadın Gücü 27.09.2012 Süreyya CİLİV TURKCELL, CEO Yeni Bir Dünya Üretim Girişimcilik ve İstihdam Eğlence Film-TV Sağlık Alışveriş İletişim Medya Eğitim Güvenlik Detaylı Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası
Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası Bu politika, Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. nin (Banka) faaliyetlerinin kapsamı ve yapısı ile stratejileri, uzun vadeli hedefleri ve risk yönetim yapısına Detaylı İşletmelerin Özel Hedefleri Müşteri/Çalışan memnuniyeti - eğitimi ve kariyer gelişimi
İşletmelerin Genel Hedefleri Finansal Hedefler: Kârlılık ve yeni kârlı yatırımlar Pazarlama hedefleri Var olma hedefi: Ticari hayatı sürdürmek Sosyal sorumluluk ve topluma hizmet İşletmelerin Özel Hedefleri Detaylı Yapı Kredi Finansal Kiralama A. O. Ücretlendirme Politikası
Yapı Kredi Finansal Kiralama A. O. Ücretlendirme Politikası Bu politika, Yapı Kredi Finansal Kiralama A.O. nın ( Şirket ) faaliyetlerinin kapsamı ve yapısı ile stratejileri, uzun vadeli hedefleri ve risk Detaylı 2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ
2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ TEPAV EPRI Dış Politika Etütleri AB Çalışma Grubu 9 Kasım 2005 Ankara Zeynep Songülen Detaylı Proje DöngD. Deniz Gümüşel REC Türkiye. 2007,Ankara
Proje Yönetiminde Y Temel Kavramlar Proje DöngD ngüsü Yönetimi ve Mantıksal Çerçeve eve Yaklaşı şımı Deniz Gümüşel REC Türkiye 2007,Ankara TEMEL KAVRAMLAR Proje nedir? Proje Yönetimi nedir???? Proje Döngüsü Detaylı Temiz üretimin altı çizilmeli ve algılanması sağlanmalıdır
KSS Söyleşileri Temiz üretimin altı çizilmeli ve algılanması sağlanmalıdır Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı (TTGV) Çevre Projeleri Koordinatörü Ferda Ulutaş ile Vakfın faaliyetleri, kurumsal sosyal sorumluluk Detaylı SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası
STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar Detaylı T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI
DEVLET MALZEME OFİSİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ UYGULAMA VE ÖDÜL YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde l - Bu Yönergenin amacı, Devlet Malzeme Ofisi Merkez, Taşra Teşkilâtı ve Detaylı ÖZGEÇMĠġ VE ESERLER LĠSTESĠ
ÖZGEÇMĠġ Adı Soyadı: Erol YENER Doğum Tarihi: 20/06/1970 Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMĠġ VE ESERLER LĠSTESĠ Derece Bölüm Üniversite Yıl Lisans İşletme Böl. Karadeniz Teknik Üniversitesi 1992 Y. Lisans İşletme Detaylı Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu. I) Pazarlama Stratejilerine Giriş
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası FĐNANSAL EĞĐTĐM VE FĐNANSAL FARKINDALIK: ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Durmuş YILMAZ Başkan Mart 2011 Đstanbul Sayın Bakanım, Saygıdeğer Katılımcılar, Değerli Konuklar Detaylı TÜRKIYE NIN EN BÜYÜK KULLANıLMAYAN
TÜRKIYE NIN EN BÜYÜK KULLANıLMAYAN POTANSIYELI : KADıNLAR T.C. Devlet Planlama Teşkilatı Dünya Bankası TEMEL BULGULAR Türkiye deki birçok kadın çalışmak istiyor ancak çalışmalarını engelleyen bazı zorluklarla Detaylı SPONSOR DOSYASI. fikir. Yeni Fikirler, Güçlü Girişimciler. sosyal girişimcilik başarı. eğitim strateji. gelişim. inovasyon yaratıcılık liderlik
Yeni Fikirler, Güçlü Girişimciler sosyal girişimcilik başarı fikir eğitim strateji inovasyon yaratıcılık liderlik gelişim Ödüllü Girişimcilik Yarışması ve Eğitimi SPONSOR DOSYASI facebook.com/girisimkampusu Detaylı KADIN DOSTU KENTLER - 2
KADIN DOSTU KENTLER - 2 KADIN DOSTU KENT NEDİR? KADINLARIN Sağlık, eğitim ve sosyal hizmetlere İstihdam olanaklarına Kaliteli, kapsamlı kentsel hizmetlere (ulaşım, konut vb) Şiddete maruz kaldıkları takdirde Detaylı GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM ORTAKLIĞI SİSTEMİ
GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN Girişimcinin finansman ihtiyacı: Finansman ihtiyacının karşılanmasında Detaylı PROJE FİNANSMANI SÜRECİNDE KDM FİNANSAL DANIŞMANLIK. Temmuz 2014
PROJE FİNANSMANI SÜRECİNDE KDM FİNANSAL DANIŞMANLIK Temmuz 2014 İÇİNDEKİLER Proje Finansmanı Nedir? Proje Finansmanı Süreci ve KDM nin Sürece Katkıları Proje Finansmanının Yapısı ve Danışman Firma İhtiyacı Detaylı KALKINMA BAKANLIĞI DESTEKLERİ DOĞU KARADENİZ KALKINMA AJANSI
KALKINMA BAKANLIĞI DESTEKLERİ Bu çalışmada Kalkınma Bakanlığı desteklerinin derlenmiş listesi bulunmaktadır. Derlenen bilgiler ilgili kurum sitelerinden alıntıdır. DOĞU KARADENİZ KALKINMA AJANSI İçindekiler Detaylı Tarımsal İşletmelerin Kredilendirilmesi
Tarımsal İşletmelerin Kredilendirilmesi Mikro İşletmeler Ciro veya aktif büyüklük Detaylı Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Mart 2015. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş.
Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Mart 2015 Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. 1 Yönetim Kurulu Başkanı nın 2015 Dönemi Değerlendirmeleri ve Beklentileri Bank of America Merrill Lynch, küresel stratejisinin Detaylı Kadın Dostu Kentler Projesi. Proje Hedefleri. Genel Hedef: Amaçlar:
ÜNİVERSİTE VE SOSYAL SORUMLULUK Prof. Dr. Yunus Söylet İstanbul Üniversitesi Rektörü Küreselleşmenin etkisi Devlet bir çok sosyal alandan çekilmiştir Küresel ekonomi sürecinde özelleştirmeler ile eşitsizlik, Detaylı ECE Hizmetleri Yoksullara Nasıl Yaygınlaştırılır ve Kadınlar için Güçlendirme Stratejisi Olarak Nasıl Kullanılır?
ECE Hizmetleri Yoksullara Nasıl Yaygınlaştırılır ve Kadınlar için Güçlendirme Stratejisi Olarak Nasıl Kullanılır? Kadın ve Çocuk Merkezleri ECE Hizmetleri Sunan Kadın Kooperatifleri Kadın Emeğii Değerlendirme Detaylı SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF
DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF Detaylı Haziran. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. ve Bağlı Ortaklığı Merrill Lynch Menkul Değerler A.Ş.
Ara Dönem Özet Konsolide Faaliyet Raporu Haziran 2015 Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. ve Bağlı Ortaklığı Merrill Lynch Menkul Değerler A.Ş. 1 Yönetim Kurulu Başkanı nın 2015 Dönemi Değerlendirmeleri ve Detaylı PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR
TEB KOBİ BANKACILIĞI Türkiye de KOBİ ler İşletme Büyüklüğü İstihdam Grubu (Çalışan Sayısı) İşletme Sayısı (2013) % Mikro 1 9 3.303.073 93,68% KüçükÖlç.İşl. 10 49 190.514 5,40% OrtaB.İşl. 50 249 27.330 Detaylı BİRLEŞMİŞ MİLLETLER GIDA VE TARIM ÖRGÜTÜ (FAO) KIRSAL KALKINMA VE YEREL KOORDiNASYON
BİRLEŞMİŞ MİLLETLER GIDA VE TARIM ÖRGÜTÜ (FAO) KIRSAL KALKINMA VE YEREL KOORDiNASYON Dr. AYŞEGÜL AKIN 14 ARALIK 2012 ANKARA FAO - Gıda ve Tarım Örgütü 1 Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), Detaylı KAMU MALİ YÖNETİMİNDE SAYDAMLIK VE HESAP VEREBİLİRLİĞİN SAĞLANMASINDAKİ GÜÇLÜKLER VE SAYIŞTAYLARIN ROLÜ: EUROSAI-ASOSAI BİRİNCİ ORTAK KONFERANSI
KAMU MALİ YÖNETİMİNDE SAYDAMLIK VE HESAP VEREBİLİRLİĞİN SAĞLANMASINDAKİ GÜÇLÜKLER VE SAYIŞTAYLARIN ROLÜ: EUROSAI-ASOSAI BİRİNCİ ORTAK KONFERANSI Berna ERKAN Sunuş ASOSAI (Asya Sayıştayları Birliği) ve Detaylı KIRSAL KALKINMA YATIRIMLARININ DESTEKLENMESİ PROGRAMI. Mart 2011 ANTALYA
KIRSAL KALKINMA YATIRIMLARININ DESTEKLENMESİ PROGRAMI Mart 2011 ANTALYA Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP), Tarım ve Köyişleri Bakanlığı nın 2011-2015 Tarım Strateji Belgesi Detaylı Türkiye nin nasıl bir büyüme hikayesine ihtiyacı var?
tepav türkiye ekonomi politikaları araştırma vakfı Türkiye nin nasıl bir büyüme hikayesine ihtiyacı var? Güven SAK Ankara, 1 Şubat 2010 Dünya Bankası TEPAV Bilgi Merkezi 8 Kasım 2006 da kuruldu. 3 yılda Detaylı Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü. Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı
Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Büyüme: Yatırım ve Tasarrufun Fonksiyonu Büyüme : Büyümenin Temel Unsuru : Üretimin Temel Faktörleri : Üretimin Diğer Detaylı İŞLETMELERİN AMAÇLARI. İşletmenin Genel Amaçları Arası Denge 24.03.2014. Genel nitelikli kuruluş ve faaliyet amaçları Özel nitelikli amaçlar
İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık Detaylı Banka kredilerinde teminat sorunu çeken KOBİ lere hazine desteği kapsamında verilecek kredi garanti fonu kefaletleri
Banka kredilerinde teminat sorunu çeken KOBİ lere hazine desteği kapsamında verilecek kredi garanti fonu kefaletleri GİRİŞ; 1. KOBİLERİN FİNANSMAN SORUNLARI KOBİ lerin sorunları arasında finansal sorunlar Detaylı www.gencfikirlerguclukadinlar.com
www.gencfikirlerguclukadinlar.com 2013 Proje Hakkında Proje T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Intel Türkiye ve KAGİDER tarafından hayata geçirilmektedir. 18 30 yaş arası gençlerin, yaşadıkları Detaylı İçindekiler kısa tablosu
İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM Detaylı Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013
Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program 22 Kasım 201 Büyüme Tahminleri (%) 4, 4,1 Küresel Büyüme Tahminleri (%) 4,1,2,0 ABD Büyüme Tahminleri (%) 2,,,,,,1,6,6 2,8 2,6 2,4 2,2 Detaylı İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLERDE OTORİTE KAYNAK: SourceOECD
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLERDE OTORİTE KAYNAK: SourceOECD Metin TUNÇ Ekonomik İşbirliği ve Gelişme Örgütü, 1948 yılında aralarında kurucu üye olarak Türkiye nin de bulunduğu Avrupa ülkeleri tarafından Organization Detaylı İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş. 1 OCAK 31 MART 2015 KONSOLİDE OLMAYAN ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU
FİNANS Koç-Amerikan Bank ile 1980 li yıllarda büyümeye başladığımız bankacılık sektöründe ülkemiz ekonomisi ve sektördeki değişimleri doğru okuduk ve 2005 yılında Yapı Kredi Bankası nı bünyemize katarak Detaylı FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ
FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ 1 İçerik Finansal Yönetim, Amaç ve İşlevleri Piyasalar, Yatırımlar ve Finansal Yönetim Arasındaki İlişkiler İşletmelerde Vekalet Sorunu (Asil Detaylı Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023
AB 2020 Stratejisi ve Türk Eğitim Politikasına Yansımaları Y. Doç. Dr. Tamer Atabarut Boğaziçi Üniversitesi Yaşamboyu Eğitim Merkezi Müdürü atabarut@boun.edu.tr Avrupa 2020 Stratejisi: Akıllı, Sürdürülebilir Detaylı Selçuk KARAÇAY HasanSÜEL Vodafone Türkiye
Selçuk KARAÇAY HasanSÜEL Vodafone Türkiye Vodafone, Dünyanın Vodafone En dünyanın Büyük en Mobil büyük mobil Şirketidir iletişim şirketidir. VODAFONE VOice + DAta + telefone 1985 te İngiltere nin ilk cep Detaylı İKV DEĞERLENDİRME NOTU
107 Aralık 2014 İKV DEĞERLENDİRME NOTU TÜRKİYE G-20 DÖNEM BAŞKANLIĞI NI DEVRALDI Selen Akses, İKV Kıdemli Uzmanı İKTİSADİ KALKINMA VAKFI 1 www.ikv.org.tr TÜRKİYE G-20 DÖNEM BAŞKANLIĞI NI DEVRALDI Türkiye Detaylı KATILIMCILAR Konuyla ilgili bankacıların katılımına yöneliktir.
1. İŞ MÜKEMMELLİĞİ Seminerde basarılı, etkili, istenen sonuçları üreten mükemmel ve profesyonel olmak için gerekli, bilgi, beceri, tutum, bakıs açısı ve davranıslar hakkında bilgi aktarılması amaçlanmaktadır. Detaylı İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2
İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2 PLANLAMAYI GEREKTİREN UNSURLAR Sosyalist model-kurumsal tercihler Piyasa başarısızlığı Gelişmekte olan ülkelerin kalkınma sorunları 2 Detaylı Araştırma Raporu. Ekonomik ve Sosyal Konsey. Yozlaşmanın Yoksulluğa Etkisi. Çağla Bektaş, Ömer Sarıtaş. Pozisyon: Başkan, Başkan Vekili.
Forum: Sorun: Yazar: Ekonomik ve Sosyal Konsey Yozlaşmanın Yoksulluğa Etkisi Çağla Bektaş, Ömer Sarıtaş Pozisyon: Başkan, Başkan Vekili Araştırma Raporu Giriş Yozlaşma benliğini kaybetme asimile olmak Detaylı Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu?
Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu? Yrd. Doç. Dr. Elif UÇKAN DAĞDEMĠR Anadolu Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat Bölümü Öğretim Üyesi 1. GĠRĠġ Avrupa Birliği (AB) Detaylı A.Kemal SARUHAN Selda ÖZCAN Ediz DELİHASANLAR
A.Kemal SARUHAN Selda ÖZCAN Ediz DELİHASANLAR girişimci kimdir? girişimcilik örnekleri iş fikri ve özellikleri sermaye kaynakları Girişimci, bir ihtiyacı teşhis ederek, iş fikrine dönüştüren ve gerekli Detaylı AKOFiS ÖDEME VE MENKUL KIYMET MUTABAKAT SİSTEMLERİ, ÖDEME HİZMETLERİ VE ELEKTRONİK PARA KURULUŞLARI HAKKINDA KANUN. Halkla İlişkiler Başkanlığı
ÖDEME VE MENKUL KIYMET MUTABAKAT SİSTEMLERİ, ÖDEME HİZMETLERİ VE ELEKTRONİK PARA KURULUŞLARI HAKKINDA KANUN Halkla İlişkiler Başkanlığı TA K D İ M Değerli; Ana Kademe, Kadın Kolları, Gençlik Kolları MKYK Detaylı Şeffaflık, Sürdürülebilirlik ve Hesap Verilebilirlikte Yeni Yaklaşımlar: Finansal Raporlama ve Denetim Penceresinden Yeni TTK
Şeffaflık, Sürdürülebilirlik ve Hesap Verilebilirlikte Yeni Yaklaşımlar: Finansal Raporlama ve Denetim Penceresinden Yeni TTK Prof. Dr. Serdar ÖZKAN İzmir Ekonomi Üniversitesi İzmir Ticaret Odası Meclis Detaylı İNOVİTA. İstanbul Yaşam Bilimleri Platformu için Gözden Geçirilmiş Sürüm
Yenileşim-İnovasyon ve Ticarileştirme 2010 McKinsey Tarafından Yapılan Küresel Araştırma Sonuçları İNOVİTA İstanbul Yaşam Bilimleri Platformu için Gözden Geçirilmiş Sürüm 2 Aralık 2011 ABD merkezli McKinsey Detaylı 1. İŞLETMELERDE KAYNAK BULMANIN ÖNEM NEMİ VE KAYNAK SAĞLAMA SİSTEM STEMİ OLARAK FİNANSMAN 1.1. İşletmelerde Kaynak Bulmanın Önemi ve Likidite Kavramı Bütün işletmeler amaçlarını gerçekleştirmek için temel Detaylı EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU
EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU Sosyal, Bölgesel ve Yenilikçi Politikalar Başkanlığı (ŞUBAT 2014) Ankara 0 Avrupa 2020 Stratejisi ve Eğitim de İşbirliğinin Artan Önemi Bilimsel ve teknolojik ilerlemeler Detaylı TİCARİ bilimler fakültesi
Sütlüce YERLEŞKESİ TİCARİ bilimler fakültesi BANKACILIK VE FİNANS (İngİlİzce DESTEKLİ) İKTİSAT (TÜRKÇE/İNGİLİZCE) İŞLETME (TÜRKÇE/İNGİLİZCE) MUHASEBE VE DENETİM SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER Detaylı TURQUALITY Projesine Nasıl Başvurulur?
TURQUALITY Projesine Nasıl Başvurulur? BAŞVURU ÖNCESİ Ön Koşul: Müracaat eden markanın Türkiye de tescilinin yapılmış olması, yurtdışında da ibraz edeceği İş Planında belirtilecek hedef pazarlarının en Detaylı 2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ
TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU TARTIŞMA METNİ 2003/6 http://www.tek.org.tr 2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Zafer Yükseler Aralık, 2003 Detaylı Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti
Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti TEPAV Değerlendirme Notu Şubat 2011 Cari işlemler açığında neler oluyor? Ekonomide gözlemlenen Detaylı Gürc r an n B ange g r
Gürcan Banger Hareket Noktası Kendi işini kurmaya karar vermede başlıca etkenler şunlardır: 1. İşini kaybetmek, 2. İşsizlik döneminin uzun sürmesine tepki, 3. Bir iş fırsatının belirlenmesi, 4. Daha çok Detaylı tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı
POLİTİKANOTU Mart2011 N201139 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Cari açık, uzun yıllardan Detaylı TEB KOBİ AKADEMİ Tarım Buluşmaları. 13 Aralık 2012 İZMİR
TEB KOBİ AKADEMİ Tarım Buluşmaları 13 Aralık 2012 İZMİR Hizmetlerimiz 13 Aralık 2012 İZMİR KOBİ Akademi KOBİ lerin yurtiçi ve uluslararası pazarlardaki karlılıklarını ve rekabet güçlerini artırabilecekleri Detaylı Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Eylül 2012. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş.
Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Eylül 2012 Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı nın Eylül 2012 Dönemi Değerlendirmeleri ve Beklentileri Bank of America Merrill Lynch, küresel stratejisinin Detaylı GENEL DEĞERLENDİRME TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI
GENEL DEĞERLENDİRME Küresel kriz sonrası özellikle gelişmiş ülkelerde iktisadi faaliyeti iyileştirmeye yönelik alınan tedbirler sonucunda küresel iktisadi koşulların bir önceki Rapor dönemine kıyasla olumlu Detaylı HAFTALIK EKONOMİ RAPORU
İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık Detaylı EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:4
EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:4 Bu sayıda; Kredi Derecelendirme Kuruluşu Standard and Poor s (S&P) un yerel para cinsinden Türkiye nin kredi not artış kararı değerlendirilmiştir. Detaylı BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU