AİHM'den Oturma İznine Rağmen Sınır Dışı Edilen Mülteciye Tazminat Kararı
13 Mayıs 2016, 13:35'te eklendi
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, oturma izni kapsamında karakola imza verdikten sonra gözaltına alınıp sınır dışı edilen Özbekistanlı Babajanov’a maddi ve manevi tazminat ödenmesine karar verdi. Türkiye Babajanov’a 6 bin 500 Euro manevi tazminat ve 2 bin 202 Euro mahkeme masrafı ödeyecek.
Bianet'ten Ayça Söylemez'in haberine göre, turma izni olmasına rağmen gözaltına alınıp İran’a sınır dışı edilen Özbekistanlı Mohammad Kuranbay Babajanov’un AİHM başvurusu sonuçlandı. AİHM, oturma izni kapsamında karakola gittiğinde gözaltına alındığı ve yasa dışı sınır dışı edildiği için Babajanov’un işkence yasağı ile özgürlük ve güvenlik hakkının ihlal edildiğine hükmetti.
Türkiye Babajanov’a 6 bin 500 Euro manevi tazminat ve 2 bin 202 Euro mahkeme masrafı ödeyecek.
13 Mayıs 2016, 13:35 Ne oldu?
41 yaşındaki Özbekistanlı Mohammad Kuranbay Babajanov, 1999’da Müslüman olduğu için soruşturmaya tabi tutulacağından korkarak ülkesini terk etti. Tacikistan, Afganistan ve Pakistan’a gitti.
2005’te Pakistan’dan İran, Zahedan’a geçti ve 2007’ye kadar burada kaldı. Kasım 2007’de de illegal yollardan Türkiye’ye giriş yaptı.
Türkiye’ye geldiğinde, hem Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliğine (BMMYK) hem de Türkiye kurumlarına yasal yollardan mültecilik başvurusu yaptı. Başvurusu sonucunda 24 Eylül 2008’e kadar geçici oturma izni aldı. Bu süre içinde de, haftada üç kez karakola gidip imza vermesi, zorunlu tutuldu.
İmza vermeye gitti, gözaltına alındı
Babajanov, 12 Eylül 2008’de imza vermek için karakola gittiğinde, 29 sığınmacıyla birlikte gözaltına alındı. Gözaltına alındıkları günün akşamı da İran sınırına götürülüp zorla sınır dışı edildiler. Sınır dışı edildikten sonra insan ticareti yapanlar tarafından kaçırıldı ve fidye ödemek zorunda kaldı.
Birkaç gün sonra da yine illegal şekilde Türkiye’ye girdi.
AİHM başvurusunda, o tarihten beri Türkiye’de illegal olarak yaşadığını belirtti. Mültecilik statüsü ise BMMYK tarafından halen inceleme altında ve Türkiyeli yetkililerden başvurusuna hiçbir yanıt alamadı.
Türkiye: 'Güvenli bir üçüncü ülkeye gönderildi'
Hükümet ise AİHM’e gönderdiği savunmada, Babajanov’un “güvenli bir üçüncü ülkeye gönderildiğini” ve bunun, yasalara uygun olduğunu savundu.
Savunmada, Babajanov’un halen Türkiye’de olması durumunda, Nisan 2014’te yürürlüğe giren yeni 6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu çerçevesinde Babajanov’a uluslararası koruma teklif edilebileceği ifade edildi.
Babajanov AİHM başvurusunda, 2008’de kanuna aykırı sınır dışı edilmesiyle, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde işkence ve kötü muamele yasağının düzenlendiği 3. maddenin ihlal edildiğini söyledi. Sınır dışı edildiği tarihte oturma izninin bulunduğunu ifade eden Babajanov, ayrıca sınır dışı edilmesiyle ilgili bir mahkeme kararı olmadığını da ekledi.
Başvurusunda ayrıca halen İran ya da Özbekistan’a sınır dışı edilme tehdidiyle ve bu ülkelerde de siyasi fikirleri ve dini görüşleri nedeniyle ölüm ya da kötü muamele riskiyle karşı karşıya olduğunu da belirtti.
Sınır dışı öncesi uyarı yapılmadığı ve öncesinde gözaltına alınmasıyla AİHS’in 5. maddesi uyarınca özgürlük ve güvenlik hakkının da ihlal edildiğini ifade etti.
AİHM’in bugün resmi internet sitesinde yayınlanan kararında, Babajanov’un İran’a sınır dışı edilmesiyle işkence ve kötü muamele yasağının ihlal edildiği ifade edildi.
Ayrıca, özgürlük ve güvenlik hakkının da ihlal edildiğine hükmedildi.