Epizyotomi, doğum sırasında bebeğin başı daha çıkmadan önce ve vajina açıklığının büyümesini sağlamak ve doğumu kolaylaştırmak adına perine bölgesine yapılan bir cerrahi kesidir. Epizyotomi ilk defa doğum yapacak kadınların büyük bir kısmına uygulanabilmektedir. Şayet annenin ikinci ya da üçüncü doğumu ise doğumların %50’sinde kesi uygulanır.
Epizyotominin Uygulandığı Durumlar Nelerdir?
Epizyotomi için çeşitli koşulların olması gerekir. Bu şartlar ve zorunluluklar ise:
Bebeğin makat gelişi,
Bebeğin kafasının daha büyük olması,
Bebeğin prematüre olması halinde epizyotomi yapılması gerekir.
Bunların dışında anne adayının ıkınmalarının yetmemesi durumunda,
Perine alanın hassas olması ve bu sebeple yırtılabilme riski varsa epizyotomi uygulanır.
Epizyotomi sayesinde ıkınma süreli kısalır ve doğum süreci daha kolay olur.
Epizyotominin esas hedefi bebeğin kafasının çıkarken perine bölgesi aşırı gerildiği için yırtılabilir. Bu sebeple de yırtılmasının engellenmesi için epizyotomi uygulanır.
Bu kesinin yapılmasındaki bir diğer amaç da perine kaslarının aşırı gerilmesinin engellenmesi ve ileride meydana gelebilecek estetik ve yapısal sorunlar için riski en aza indirmektir.
Epizyotomi uygulanacak kişiler kimlerdir?
İlk önce her doğum yapacak olan kadın için standart bir şekilde epizyotomi uygulanması düşünülmekteydi. Doktorlar ilk doğumda, ya da sonraki doğumlarda da epizyotomi uygulamayı tartışmaktaydı.
Günümüzde ise ilk olarak ilk doğum ardından ikinci doğumlarda rutin epizyotomi yapılan doktorların sayısı oldukça azalmıştır. İlk doğumda da rutin olarak epizyotomi yapılmamaya başlanmıştır. Gerekli görüldüğü durumlarda uygulanmaktadır.
Fakat anne adayının perinesinin dar olduğu,
perine kaslarının çok fazla gerildiği,
bebeğin başının perineden geçerken zorlanacak kadar geniş olması halinde epizyotomi uygulanır. Bu durumda perinenin aşırı yırtılması önlenir. Bunun yanında bölgenin estetiği de korunmuş olur.
Epizyotomi iz bırakır mı?
Epizyotomi iyileşmesi dönemi ardından kesinin tecrübeli eller tarafından dikilmesi neticesinde ve o bölgenin hijyeni yeteri kadar sağlandığı taktirde kesi hatta süresince çizgi biçimde bir iz kalır. Bu izin ne kadar derin olacağı, ne kadar görüneceği ise doktorun denetimi, kişinin genel özellikleri, kesi açılırken hangi tekniğin kullanıldığı gibi faktörlerle belirlenir.
Annelerin bazılarında yöntemin iyi olması, doktorun başarılı bir iş çıkarması gibi durumlar söz konusu olsa da iz kalabilir. Bu durum, bünyeyle ilgilidir.
Epizyotomi ardından hangi olumsuz durumlar oluşur?
Epizyotomi dikildikten sonra en fazla karşılaşılan sorun ağrıdır. Fakat bu ağrılar, ağrı kesiciler ile giderilebilen sorunlardır.
Uygulanan alana buz torbası koymak ya da sprey biçiminde anestezik ilaçlar kullanmak oldukça faydalı olabilmektedir. Ağrı kesicilerle kesilmeyecek kadar yoğun ağrılarda ise alanda hematom denilen kan birikmesi konusu meydana gelebilir. Kan birikmesi epizyotomi dikilirken gözden kaçan bir atardamarın açık kalması neticesi kanamanın durmaması ve epizyotomi alanından çıkamaması neticesinde gelişir. Tedavi için epizyotomi kesisi tekrar açılır. Damar tespit edilir. Bağlanır. Epizyotomi bölgesi kapatılmış olur.
Bunun dışında oluşabilecek bir diğer risk ise epizyotomi kesisinin dikişlerinin müdahale olmadan kendi kendine açılmasıdır. Bu duruma en yaygın olarak enfeksiyon yol açar. Dikişler eriyen metaryelden yapılır. Bu dikişler erimeden enfeksiyon oluşması, alanda kanama olması dikişlerin açılmasına yol açabilir. Bu duruma bazen de doğum ardından cinsel ilişkide bulunulması da yol açar. Tedavisi için epizyotomi alanında herhangi bir enfeksiyon sorunu yoksa dikişlerin yeniden atılması yeterli olacaktır. Şayet enfeksiyon mevcutsa dikişler yeniden atılmaz. İlk olarak o bölgenin temizliği sağlanır. Antibiyotik ilaçlar kullanılır. İyileştiğinde ise yeniden dikiş atılır.
Epizyotominin en büyük riski de cinsel ilişkide ağrı sorununa yol açmasıdır. Bu soruna disparoni denir. Bu duruma doğru şekilde açılmayan ya da doğru bir şekilde dikilmeyen epizyotomilerde karşılaşılır. Bunun dışında epizyotomi bölgesinde enfeksiyon meydana gelirse gene cinsel ilişki sırasında ağrı duyulabilir.