“YSK kararı meşru mudur ?!”
Nisan 17, 2017/ GÜNCEL, MANŞET/
YSK’nin mühürsüz zarflar ve birleşik oy pusulalarını referandum sırasında geçerli saymasına ilişkin kararının hukuki niteliğini Hukuk Öğrencileri Meclisi üyesi Rojhat Tunç’a sorduk.
YSK seçimleri organize eder, düzenler ve “Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun” hükümlerine göre seçimlerin yasalara uygun şekilde yapılmasını sağlar.
Siyasi iktidarın veya bir siyasi partinin etki ve denetiminde olacak bir seçim meşru olamayacağı için YSK bağımsız ve tarafsız bir tavırla seçimleri düzenlemek ve denetlemekle yükümlüdür.
Bir referandum esnasında mevcut yasalara ters bir değişiklik yapılamaz. Bu hükümlere göre yapılan ilk seçim bu değil. Mühür meselesi önceki seçimlerde de deneyimlenmiş ve hatta 30 Mart 2014 Yerel Seçimleri’nde Bitlis’in Güroymak ilçesinde bir sandıkta zarfların arkasına mühür vurulmamış ve seçim iptal olmuştu. Seçim daha sonra 1 Haziran 2014’te yenilendi.
Sandık kurulu başkanı ve üyelerinin pusula ve zarflara mühür vurmayı unutması bu yasa hükmüne ters bir karar almayı gerektirmez ve hukuk güvenliğini tehlikeye atar. Bireyler anayasalara, ilgili kanunlara göre yaşamak zorundayken yargı makamlarının o hükümlerin tersine davranması açık bir çelişki ve tehlikedir.
Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’un “Sandığın açılması ve zarfların sayımı” ile ilgili olan 98’inci maddesine bakalım:
“Sandık kurulunca verilen biçim ve renkte olmayan, üzerinde ilçe seçim kurulu ve sandık kurulu mührü bulunmayan, tamamı yırtılmış olan, üzerinde ilçe seçim kurulu ve sandık kurulu mührü dışında herhangi bir mühür, imza, yazı, parmak izi veya herhangi bir işaret bulunan zarflar geçersiz sayılır.“
Hüküm bu kadar açık ve YSK de zarf ile birleşik oy pusulalarına ilişkin açıkladığı görsellerde mühür olmasını vurgulamışken bu karar ile alınacak her referandum sonucu yok hükmündedir. Ek olarak, “geçerli kabul edilen mühürsüz oy pusulalarının miktarı ve oy oranına etkisi düşükse YSK neden hala bu sayıları açıklamıyor?” sorusu akla geliyor.
“Ne kadar oy pusulası ve zarf mühürsüz? Bunların ne kadarı evet, ne kadarı hayır?” Sorularına net bir cevap verilmesi gerekiyor. Oy pusulaları ve zarflara YSK’nin olduğunu ispatlamak ve herhangi bir artniyet ya da yanlışı önlemek amacıyla mühür basılıyor. Gerekçesi de bu olan bir yasa hükmüne aykırı karar alınması gelecekte yapılacak seçimlerde de halkın haklı olarak endişe etmesine neden olacaktır. Yüksek Seçim Kurulu kurulma amacına uygun davranmalı ve kendisini de boşluğa düşüren bu karardan vazgeçmelidir. Zira seçime ilişkin kanunların herhangi bir itiraz sonucu seçim esnasında dahi değiştirilebildiği bir ortamda YSK’ye neden var?
Bu karar ile sayımı yapılan bir referandumun yok hükmünde olduğu üzerine tartışmaya dahi gerek olmadığını düşünüyor ve dün sandıklara sahip çıktığımız kadar bugün de hukuk güvenliğine sahip çıkmamız gerektiğini düşünüyorum.