Osmanlı nasıl traş olur, yıkanırdı? | İlber Ortaylı
19 Nisan 2006 18:41 tsi
Osmanlılar’da kullanılan hamam eşyaları, berber takımları, kişisel bakım ile ilgili objelerin yer aldığı “Hamam: Osmanlı’da Yıkanma Geleneği ve Berber Zanaatı” sergisi 31 Temmuz 2006’ya kadar Topkapı Sarayı Müzesi’nde m
Tamamı Topkapı Müzesi’nin koleksiyonlarından seçilen sergide yer alan eserler 16. yüzyıldan 20. yüzyıl başına uzanan bir dönemi kapsıyor. Osmanlılar’da kullanılan hamam eşyaları, berber takımları, kişisel bakım ile ilgili objelerin içinde yer aldığı yaklaşık 130 adet eserden oluşan sergide ayrıca Osmanlı yapımı olanların yanı sıra saray ve çevresi için Avrupalılar tarafından üretilmiş olan eserler de bulunuyor.
“Hamam: Osmanlı’da Yıkanma Geleneği ve Berber Zanaatı” sergisi kapsamında ayrıca Sultan II. Bayezid (1481-1512) döneminden 1511 tarihli Enderun Hünkar hamamının planı ile Sultan III. Murat (1574-1595) dönemine ait Surname-i Hümayun (1582) ve Sultan III. Ahmet döneminden Surname-i Vehbi nüshalarında berber ve hamamcı esnafının geçiş sahneleri de sergileniyor.
Sergide yer alan eserler arasında Sultan II. Mahmud’un (1808-1839) berberbaşısı Girildi Ali Ağa’nın H.1227 (M. ) kitabeli ve Enderun’a hediye ettiği tombak gülabdan, Sultan II. Mahmut tuğralı, gümüş üzerine altın yaldızlı berber takımı, Sultan II. Abdülhamid’e (1876-1909) ait som altında leğen-ibrik, 18. yüzyıl sonu- 19. yüzyılın başına ait murassa altın saplı ustura, Mineli H. 1114 (1702) tarihli bakır üzeri mineli tombak hamam tası, 18. yüzyılla ait saray hamamlarında kullanılmış hamam muslukları da yer alıyor.
“Hamam: Osmanlı’da Yıkanma Geleneği ve Berber Zanaatı” adlı sergi için bir de kitap hazırlanmış. Kitapta eserlerin katalog bilgileri ile müze uzmanlarının yazdığı makalelere de yer verilmiş.
ESERLER, SARAY DEPOLARINDA BULUNAN KOLEKSİYONLARDAN
Topkapı Sarayı Müzesi Başkanı Prof. Dr. İlber Ortaylı, sergiye ilişkin düzenlediği basın toplantısında, 16. yüzyıldan 20. yüzyıl başlarına kadar olan dönemi kapsayan eserlerin tamamının Topkapı Sarayı Müzesi’nin depolarında bulunan koleksiyonlardan seçildiğini belirtti.
“OSMANLI’DA PLANSIZ BİR MİMARİ VARDI” YALANI!
Sergilenen parçalar arasında Osmanlılar döneminde kullanılan hamam eşyaları, berber takımları, kişisel bakım ile ilgili objelerin yanı sıra Sultan II. Bayazıd’dan Sultan III. Ahmet’in, II. Abdülhamid’in kullandığı eşyalara kadar gün yüzüne çıkmamış pek çok eserin yer aldığını anlatan Prof. Dr. Ortaylı, yine saray arşivinden olan 1511 tarihli hünkar hamamı planının, serginin en önemli eserlerinden olduğunu ve bunun Osmanlı’da plansız bir mimari olduğu söylentilerine güzel bir cevap olacağını vurguladı.
ÖNCEKİ MÜDÜR FİLİZ ÇAĞMAN’A VEFALI TUTUM
Prof. Dr. Ortaylı, serginin, kendisinin de aralarında bulunduğu müze uzmanları Selma Delibaş, Emine Bilirgen, Deniz Esemenli, Feza Çakmut ve Ömer Tufan tarafından hazırlandığını belirterek, “Küratörlerimizin uzun zamandır sadece dışarıdan gelen sergiler için hazırlanma dönemi bu sergiyle sona erecektir. Kendi seçtiğimiz konuları işleyerek sergileme dönemine girdik. Umut ederiz, bu sergi ve ardından düzenlenecek ‘Faberge Sergisi’ ve bu yıl içinde açılacak ‘Harem Sergisi’ gibi sergiler yabancı müzelerin de dikkatini çekecektir. II. Bayazıd’dan Abdülhamid dönemine kadar süren uzun bir dönemi kapsayan sergide, daha önce gün yüzüne çıkmamış pek çok eser yer alıyor. Hamam, Akdeniz medeniyetinin en önemli kurumlarındandır. Kökleri Roma hamamına kadar uzanır. Türk hamamı da bu bölgede Roma hamamından sonraki en etkili müessesedir. Bu sergiyi, içinde bulunduğumuz maddi sıkıntılar nedeniyle gerçekleştirme imkanımız yoktu. Bu konuda bize sponsorluk eden Akbank ve diğer kuruluşlara da teşekkür ediyoruz. Bu sergi, hayatını Topkapı Sarayı Müzesi’ne adamış bundan önceki Müdür Filiz Çağman’a ithaf edilmiştir” diye kaydetti.
Bu haber 43,322 defa okundu.