İşte ABD'nin diğer darbeleri
Ortadoğu'dan Latin Amerika'ya, Asya-Pasifik'ten Avrasya'ya...
BirGün dış haberler editörü İbrahim Varlı'nın yeni kitabı "Hegemonya Savaşı" çıktı.
Varlı çalışmasında Latin Amerika'dan Asya-Pasifik'e, Ortadoğu'dan Doğu Avrupa'ya, Orta Asya'dan Afrika'ya uzanan geniş bir yelpazede son yıllarda öne çıkan gelişmeleri değerlendiriyor.
Kitap için Prof. Dr. Hayri Kozanoğlu bir sunu kaleme aldı.
Kozanoğlu şunları söyledi:
"Çin öncülüğünde Doğu'nun sessiz ve kararlı yükselişi sürüyor. Batı'dan Doğu'ya refah ve ekonomik güç kayması görülmemiş bir tempoda devam ediyor. Evet, Çin belki model alınacak bir sosyalizm deneyimi sergilemiyor, ne var ki başarılı bir ulusal kalkınma deneyimi olarak parmak ısırtmayı başarıyor.
ABD bu nedenle Barack Obama döneminden başlayarak, önceliği Ortadoğu'dan kaydırarak hem askeri hem ekonomik bir tehdit olarak gördüğü Çin'i kuşatmaya verdi. ABD'nin hegemonyasındaki bu zayıflama, “kolektif emperyalizm”in ana merkezleri Washington-Brüksel-Tokyo arasındaki uyumsuzlukları da belirginleştirdi. Kapitalizmi yaymak, buna uygun politikaları tasarlamak ve NATO üzerinden askeri fonksiyonları üstlenmek şeklinde özetlenebilecek liderlik rolü de sallantıya girdi.
Tüm tarihsel deneyimlerin gösterdiği gibi 21. yüzyıldaki bu geçiş süreci de sarsıntılı, savaş ve çatışmalarla yüklü bir biçimde seyrediyor. İbrahim Varlı işte bu deneyimi, Latin Amerika'dan Asya-Pasifik'e, Ortadoğu'dan Doğu Avrupa'ya, Orta Asya'dan Afrika'ya uzanan geniş bir perspektifle irdeliyor."
ABD menşeli darbe girişimlerinin de ele alındığı kitapta, Venezuela başta olmak üzere Latin Amerika ülkelerinde 15 Temmuz gibi tezgahlanan darbe girişimleri anlatıldı.
İşte İbrahim Varlı'nın kaleminden o ABD darbeleri:
"Bir zamanlar erken kalkanın darbe yaptığı ABD’nin “arka bahçesi” Latin Amerika’da iki binli yıllarla birlikte yükselen “sol dalga” Venezuela’dan başlayarak Brezilya, Ekvator, Bolivya, Şili, Arjantin, Paraguay, Uruguay, Nikaragua, Peru, El Salvador gibi Orta ve Güney Amerika ülkelerini etkisi altına alarak bölgede bir sol iktidarlar kuşağı yarattı. Bu süreçte ABD’nin kıtadaki jandarması Kolombiya hariç bütün kıta genelinde sol rüzgâr esiyordu. Yükselen sol dalga “Latin Amerika’nın İkinci Bağımsızlığı” diye de adlandırılmaya başlandı. Birinci bağımsızlık İspanya’nın boyunduruğundan kurtulmaktı, ikincisi de Amerikan egemenliğine ve Ortodoks neo-liberal reçetelere başkaldırmaktı.
ABD dalgakıran olarak ilk Venezuela’da devreye girdi. 2002’de Hugo Chavez’e karşı gerçekleşen ABD menşeli darbe girişimi halkın direnmesi sonunda başarısız oldu. 2009’da Honduras’ın popülist başkanı Manuel Zelaya askeri bir darbeyle görevden alındı, ülke dışına sürüldü. Ekvator’un solcu başkanı Rafael Correa’ya karşı 2010’da bir darbe girişimine kalkışıldı. Bir yıl sonra ABD bu kez de 2012’de Paraguay’da ortaya çıktı, “Yoksulların papazı”, “kızıl piskopos” diye adlandırılan Fernando Lugo “parlamento darbesi” ile görevinden alındı. Sonrasında da sıra Brezilya’ya geldi, 2016’da Devlet Başkanı Dilma Rousseff görevden uzaklaştırıldı. 2018 baharında ise Brezilya oligarşisinin ABD’nin desteğiyle tezgâhladığı darbe süreci, sonbaharda yapılacak başkanlık seçimlerinin en büyük favorisi Lula Da Silva’nın uyduruk gerekçelerle cezaevine gönderilmesiyle şimdilik tamamlanmış oldu."
İbrahim Varlı Ortadoğu'dan Latin Amerika'ya Asya-Pasifik'ten Avrasya'ya Hegemonya Savaşı