ORTAÖĞRETİM OKULLARINDA GÖREV YAPAN OKUL MÜDÜRLERİNİN VİZYONER LİDERLİK DAVRANIŞLARI İLE ÖĞRENCİ AKADEMİK BAŞARISI ARASINDAKİ İLİŞKİ
(THE RELATIONSHIP BETWEEN SECONDARY SCHOOL PRINCIPALS’ VISIONARY LEADERSHIP BEHAVIORS AND STUDENTS’ ACADEMIC SUCCESS )
Yazar : ÖZKAN KÜÇÜK , ZÜLFÜ DEMİRTAŞ
Bu çalışmada müdür yardımcıları ve öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin vizyoner liderlik davranışları ve bu davranışlar ile öğrencilerin akademik başarısı arasındaki ilişki incelenmiştir. İlişkisel tarama modelinde bir çalışma olarak yürütülen araştırmanın evrenini Elazığ il merkezindeki liselerde görev yapan müdür yardımcıları ve öğretmenler oluşturmaktadır. Örneklemini de Yüksek Öğretime Geçiş Sınavı sonucuna göre başarı düzeyi düşük, orta ve yüksek yedişer okuldan toplam 21 lisede görev yapan 337 müdür yardımcısı ve öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada okul müdürlerinin vizyoner liderlik yeterlikleri ölçeği kullanılmıştır. Okul müdürlerinin vizyoner liderlik davranışlarını ölçmek amacıyla müdür yardımcıları ve öğretmenlerden elde edilen verilerin karşılaştırılmasında yüzde, frekans, aritmetik ortalamanın yanı sıra, görev ve cinsiyet değişkenlerinde varyansların homojen olduğu durumlarda t testi, heterojen olduğu durumlarda MWU testi uygulanmıştır. Öğrencilerin akademik başarı durumu, meslekî kıdemlerine ve öğrenim durumlarına göre tek yönlü varyans analizi uygulanmıştır. Tek yönlü varyans analizi testine göre anlamlı fark çıkması durumunda, farkın hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek amacıyla Post-Hoc testi olarak Scheffe testi kullanılmıştır. Araştırma sonunda okul müdürlerinin vizyoner liderlik davranışları ile ilgili olarak katılımcıların cinsiyet değişkenine göre tüm boyutlarda ve öğrencilerin akademik başarı durumu değişkenine göre iki boyutta (iletişim ve etkileme ile değerler ve inançlar) anlamlı farklılık bulunmuş; öğrenim durumu, mesleki kıdem ve görev unvanı değişkenlerine göre anlamlı farklılık bulunmamıştır.
Lider, Vizyon, Vizyoner Lider, Akademik Başarı
School principals’ visionary leadership behaviors and the relatıonshıp between these behaviors and the academic successes of students were examined in this study based on the perceptions of vice-principals and teachers. The study was conducted through the relational screening model. The population of the study consisted of vice-principals and teachers who work in high schools in the center of Elazığ. The sample of the study consisted of 337 vice-principals and teachers who work in 21 high schools, seven schools each from the three categories low, moderate and high level of success based on the University Entrance Exam results. The school principals’ visionary leadership competencies scale was used in the study. Percentage, frequency, arithmetic mean was used for comparing the data collected from the vice-principals and teachers to measure school principals’ visionary leadership behaviors. In addition, t-test was conducted when the variances were homogeneous for the duty and gender variables; MWU test was conducted when the variances were heterogeneous. One-way variance analysis was conducted based on the academic success of students, professional seniority and educational status variables. When the one-way variance test results were significantly different, the Scheffe test as the Post-Hoc test was conducted to determine between which groups the difference occurred. Study results indicated that there was a significant difference for all dimensions based on the gender variable and for the two dimensions (communication-influence and values-beliefs) based on the academic success of students variable regarding school principals’ visionary leadership behaviors; there were no significant differences for the educational status, professional seniority and duty title variables.
Leader, Vision, Visionary Leader, Academic Achievement