Enflasyon Tek Haneye İndi
Tarih: 3.10.2019 11:28:23 / 0 Yorum
3 Ekim son dakika enflasyon oranı açıklandı! TEFE TÜFE Eylül ayı enflasyon oranı ne oldu? Enflasyon nasıl hesaplanır?.
TEFE TÜFE Eylül ayı enflasyon oranı oldukça merak ediliyor. Enflasyon oranı bugün saat 10.00´da açıklandı. Ana harcama grupları itibarıyla 2019 yılı Eylül ayında endekste yer alan gruplardan, giyim ve ayakkabıda %2,13, çeşitli mal ve hizmetlerde %2,09, alkollü içecekler ve tütünde %1,79 ve ulaştırmada %1,61 artış gerçekleşti. Aylık en fazla düşüş gösteren grup %0,60 ile gıda ve alkolsüz içecekler oldu. Ana harcama grupları itibarıyla 2019 yılı Eylül ayında endekste yer alan gruplardan eğlence ve kültürde %0,53 ve haberleşmede %0,07 düşüş gerçekleşti. İşte TEFE TÜFE Eylül ayı enflasyon oranı ve tüm detaylar
3 Ekim son dakika enflasyon oranı açıklandı! TEFE TÜFE Eylül ayı enflasyon oranı ne oldu? Eylül ayı enflasyon rakamları oldukça merak ediliyor. Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık %0,99 arttı. TÜFE´de (2003=100) 2019 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre %0,99, bir önceki yılın Aralık ayına göre %8,42, bir önceki yılın aynı ayına göre %9,26 ve on iki aylık ortalamalara göre %18,27 artış gerçekleşti. Ana harcama grupları itibarıyla 2019 yılı Eylül ayında endekste yer alan gruplardan eğlence ve kültürde %0,53 ve haberleşmede %0,07 düşüş gerçekleşti.
EYLÜL AYI ENFLASYON RAKAMLARI AÇIKLANDI
Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık %0,99 arttı. TÜFE´de (2003=100) 2019 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre %0,99, bir önceki yılın Aralık ayına göre %8,42, bir önceki yılın aynı ayına göre %9,26 ve on iki aylık ortalamalara göre %18,27 artış gerçekleşti.
İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE´de 2019 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre %0,99, bir önceki yılın Aralık ayına göre %7,95, bir önceki yılın aynı ayına göre %8,90 ve on iki aylık ortalamalara göre %17,56 artış gerçekleşti.
Eylül 2019´da endekste kapsanan 418 maddeden; 42 maddenin ortalama fiyatlarında değişim olmazken, 292 maddenin ortalama fiyatlarında artış, 84 maddenin ortalama fiyatlarında ise düşüş gerçekleşti.
EYLÜL AYI ENFLASYON BEKLENTİSİ NEDİR?
TCMB Para Politikası Kurulu toplantı özetinde, "Eylül ayında bir önceki yıldan gelen yüksek baz etkisinin de katkısıyla enflasyonda belirgin bir düşüş kaydedilecektir." denildi.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK) toplantı özetinde, eylül ayında bir önceki yıldan gelen yüksek baz etkisinin de katkısıyla enflasyonda belirgin bir düşüş kaydedileceği belirtildi.
Kurulun 12 Eylül´de gerçekleştirdiği PPK toplantısına ilişkin yayımlanan özette, ağustos ayında yüzde 0,86 arttığı, yıllık enflasyonun 1,64 puan düşerek yüzde 15,01´e gerilediği anımsatıldı.
Enflasyondaki düşüşte büyük ölçüde temel mal ve enerji gruplarının belirleyici olduğu, gıda yıllık enflasyonundaki yavaşlama eğiliminin sürdüğü ifade edilen özette, Türk lirasındaki istikrarın yanı sıra enflasyon beklentilerindeki iyileşme, emtia fiyatları ve iç talep koşullarının seyrinin çekirdek enflasyon göstergelerinin yıllık enflasyonundaki düşüşü desteklediği kaydedildi.
Özette, bu görünüm altında, çekirdek göstergelerin eğilimindeki ılımlı seyrin korunduğu bildirildi.
Eylül ayında bir önceki yıldan gelen yüksek baz etkisinin de katkısıyla enflasyonda belirgin bir düşüşün kaydedileceği vurgulanan özette, gıda ve alkolsüz içecekler grubu yıllık enflasyonunun ağustos ayında 0,99 puan düşerek yüzde 17,22´ye gerilediği hatırlatıldı.
Özette, bu dönemde yıllık enflasyonun hem işlenmemiş hem de işlenmiş gıda grubunda gerilediği aktarıldı.
Ertelenmiş maliyet etkilerine bağlı olarak mayıs ayından itibaren yüksek artışlar gösteren işlenmiş gıda fiyatlarının aylık artış eğiliminin ağustos ayında yavaşladığı belirtilen özette, öncü göstergelerin yıllık gıda enflasyonundaki yavaşlama eğiliminin eylül ayında da sürdüğüne işaret ettiği ifade edildi.
"Temel mal grubu enflasyonundaki yavaşlama eğilimi sürüyor"
PPK özetinde enerji grubu fiyatlarının ağustos ayında yüzde 0,34 arttığı, bu dönemde, Türk lirasındaki ılımlı seyir ve petrol fiyatlarındaki gerilemeye bağlı olarak düşen akaryakıt fiyatlarının, doğalgaz fiyatlarındaki yükselişin etkisini sınırladığı belirtildi.
Eylül ayında doğalgaz fiyatlarında yapılan ayarlamanın yukarı yönlü etkisine rağmen, enerji grubu yıllık enflasyonunun baz etkisiyle gerilemeye devam edeceği öngörülen özette, ağustos ayında tütün ürünleri fiyatlarının yüzde 20,84 arttığı ve grubun yıllık tüketici enflasyonuna katkısının 0,99 puan yükseldiği bildirildi.
Özette, ağustos ayında temel mal grubu yıllık enflasyonunun 4,79 puanlık düşüşle yüzde 13,02 olarak gerçekleştiği anımsatıldı.
Bu gelişmede dayanıklı ve diğer temel mal gruplarının etkisinin öne çıktığı ve giyim grubu yıllık enflasyonunun ise sınırlı bir artış gösterdiği ifade edilen özette, "Dayanıklı mal grubu fiyatları beyaz eşya fiyatlarındaki artışa karşın, otomobil fiyatlarındaki düşüş öncülüğünde gerilemiştir. Diğer temel mallar grubu fiyatları, 2010 yılının haziran ayından bu yana ilk defa sınırlı da olsa aylık bazda düşüş kaydetmiştir. Bir önceki yıldan gelen belirgin baz etkisinin yanı sıra yakın dönemdeki döviz kuru gelişmeleri ve iktisadi faaliyetteki ılımlı seyrin etkisiyle temel mal grubu enflasyonundaki yavaşlama eğiliminin sürdüğü değerlendirilmektedir." değerlendirmesi yapıldı.
Özette, hizmet grubu fiyatlarının ağustos ayında yüzde 1,12 yükseldiği, grup yıllık enflasyonunun 0,38 puan gerileyerek yüzde 14,19 olduğu belirtildi.
Yıllık enflasyonun lokanta-otel ve haberleşme gruplarında gerilediği, kira ve ulaştırma gruplarında yatay seyrettiği, diğer hizmetlerde ise artış gösterdiği kaydedilen özette, "Lokanta-otel grubunda yemek hizmetleri kaynaklı görülen yavaşlamada gıda fiyatlarındaki ılımlı seyir de etkili olmuştur. Diğer hizmetler grubundaki yüksek aylık artışta ise temel belirleyici özel üniversite ücretlerinde gözlenen yükseliş olmuştur. Bu görünümle hizmet grubu ana eğiliminde sınırlı bir yavaşlama izlenmiştir. Bu dönemde, iç talep koşullarının hizmet enflasyonu üzerindeki düşürücü etkisinin; bazı kalemlerdeki birikimli maliyet artışları, reel birim iş gücü maliyetleri ve geçmiş enflasyona endeksleme eğilimine bağlı olarak sınırlandığı değerlendirilmektedir. Eylül ayında, ulaştırma hizmetlerinde şehir içi ulaşım kalemi kaynaklı fiyat artışlarının gözleneceği öngörülmektedir." ifadelerine yer verildi.
"Dış talep nispeten gücünü korumaktadır"
PPK özetinde son dönemde açıklanan verilerin iktisadi faaliyetteki ılımlı toparlanma eğilimini sürdürdüğü belirtildi.
Sanayi üretiminin temmuz ayında, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış olarak aylık bazda yüzde 4,3 yükselerek, haziran ayında uzatılan bayram tatilinin de etkisiyle görülen düşüşün geçici olduğunu gösterdiği vurgulanan özette, bu görünümün, son dönemde sanayi üretimindeki artışı destekleyen diğer ulaşım araçları sektörü dışlandığında da korunduğu ifade edildi.
Özette, öncü göstergelerin, ılımlı toparlanma eğiliminin üçüncü çeyrekte devam ettiğine ve iktisadi faaliyetin sektörel yayılımının bir miktar iyileştiğine işaret ettiği kaydedildi.
Küresel büyümenin görünümündeki zayıflamaya rağmen rekabet gücündeki gelişmelerin etkisiyle mal ve hizmet ihracatı artış eğilimini sürdürdüğü, özellikle turizmdeki güçlü seyrin doğrudan ve bağlantılı sektörler kanalıyla iktisadi faaliyeti desteklediği belirtilen özette, şu değerlendirmelere yer verildi:
"Son dönemde başta Avrupa Birliği ülkeleri kaynaklı olmak üzere küresel büyüme görünümünde kısmi yavaşlama sinyalleri gözlenmekle birlikte dış talep nispeten gücünü korumaktadır. Avrupa Birliği bölgesine yapılan ihracat miktarındaki kısmi yavaşlamaya rağmen, diğer bölgelerdeki güçlü performans mevsimsellikten arındırılmış altın hariç ihracat miktar endeksinin artış eğilimini korumasını sağlamıştır. Aynı dönemde, yabancı ziyaretçi sayısı ile seyahat ve taşımacılık gelirlerindeki güçlü artış eğilimi de korunmuş ve hizmet ihracatının büyümeye desteği devam etmiştir. Turizmdeki güçlü seyrin, başta giyim olmak üzere dayanıksız tüketim malları üretimi ve taşımacılık hizmetleri gibi sektörler kanalıyla ekonomiye yayılımı, yurt içi yerleşik talebindeki zayıf seyri kısmen telafi etmektedir."
"Net ihracatın büyümeye katkısı sürecek"
Özette, büyüme kompozisyonunun dış dengeyi olumlu etkilediği belirtilerek, "Yurt içi talep görünümüne bağlı olarak firmaların dış piyasalara yönelme eğilimi ve pazar çeşitlendirme esnekliği mal ihracatını desteklemektedir. Gecikmeli döviz kuru etkileri, krediler ve iktisadi faaliyetteki ılımlı seyir ithalat talebini sınırlamakta, turizmdeki güçlü seyirle birlikte dış dengedeki iyileşme hızlı bir şekilde devam etmektedir. Bu doğrultuda, cari işlemler dengesindeki iyileşme eğiliminin sürmesi beklenmektedir." ifadeleri kullanıldı.
İş gücü piyasası verilerinin nispeten zayıf seyretti ifade edilen özette, 2019 yılının mayıs dönemi verilerine göre nisan dönemine kıyasla tarım dışı istihdamın azaldığı, tarım dışı işsizlik oranının ise arttığı bildirildi.
Özette, istihdamın sektörel kompozisyonu incelendiğinde, bir önceki döneme kıyasla, sanayi istihdamının yataya yakın seyrederken, hizmet ve inşaat sektörlerinde istihdamın düşüş kaydettiği kaydedildi.
Gelecek dönemde net ihracatın büyümeye katkısını sürdüreceği, enflasyondaki düşüş eğilimiyle birlikte risk primi ve finansal koşullardaki iyileşmenin ekonomideki kademeli toparlanmayı destekleyeceği öngörülen özette, "Bu görünüm altında toplam talep koşullarının enflasyona düşüş yönlü katkısını sürdürmesi beklenmektedir." ifadeleri kullanıldı.
Küresel iktisadi faaliyetteki ivme kaybı sürecek
Yayımlanan özette, küresel iktisadi faaliyetin, özellikle Avro Bölgesi ve Çin´deki yavaşlamanın etkisiyle ivme kaybını sürdürürken, başta imalat sektörüne ilişkin veriler olmak üzere gerileyen öncü göstergelerin yavaşlamanın devam edeceğine işaret ettiği belirtildi.
ABD ve Çin arasındaki ticaret anlaşmazlıklarının devam etmesi ve korumacılık önlemlerinin başka ülkelere de yayılma ihtimalinin, Avro Bölgesi´nde yavaşlamanın belirginleşmesinin, Brexit´e ilişkin belirsizliklerin sürmesinin ve diğer jeopolitik gelişmelerin küresel ekonomi politikaları üzerindeki belirsizliğin yüksek seyretmesine ve küresel finansal piyasalardaki kırılganlıkların sürmesine neden olduğu vurgulanan özette, söz konusu unsurların, küresel ekonomik aktivite üzerindeki aşağı yönlü riskleri canlı tuttuğu ifade edildi.
Özette, emtia fiyatlarının küresel iktisadi faaliyetin ivme kaybetmesiyle talep kaynaklı olarak düşüşünü sürdürerek gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde enflasyondaki aşağı yönlü seyri desteklediği bildirildi.
Küresel iktisadi faaliyetin yavaşlamasına ek olarak, ham petrolde artan arz fazlasının, gelecek dönemde ham petrol fiyatlarının ılımlı bir seyir izleyeceğine işaret etmekle birlikte, jeopolitik risklerin önemini koruduğu aktarılan özette, şu değerlendirmelere yer verildi:
"Yakın dönemde küresel iktisadi faaliyetin zayıflaması ve enflasyona dair aşağı yönlü risklerin belirginleşmesiyle gelişmiş ülke merkez bankaları para politikaları genişleyici yönde şekillenmeye başlamıştır. Bu durum, gelişmekte olan ülke finansal varlıklarına yönelik talebi ve risk iştahını desteklemekle birlikte, korumacılık önlemleri ve küresel ekonomi politikalarına dair diğer belirsizlikler gelişmekte olan ülkelere yönelen portföy akımları üzerinde aşağı yönlü risk unsurları olarak öne çıkmaktadır. Söz konusu unsurların gerek sermaye akımları gerekse dış ticaret kanalıyla finansal piyasalar ve yurt içi iktisadi faaliyet üzerinde oluşturabileceği etkiler yakından takip edilmektedir."
ENFLASYON NASIL HESAPLANIR?
Enflasyonu hesaplamak resmi istatistik kurumları açısından oldukça zor olmakla birlikte, temsili bazı mallardan bir sepet oluşturularak hesaplama gerçekleştirilir. Sonra da bu sepet değerinin zaman içerisindeki değişimleri gözlemlenir. Oluşturulan bu endeksin genel olarak iki hesaplanma yöntemi bulunuyor;
? Tüketici Fiyat Endeski (TÜFE ? CPI): Tüketim malları veya hizmetlerinin (benzin, gıda, giyim, otomobil gibi) hesaplanmasında kullanılır. Tüketicinin perspektifinden değişimi gösterir.
? Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE ? PPI): Yurtiçinde üretilen mal ve hizmetlerden oluşturulan endeksteki değişimleri gösterir. Bu da üreticinin perspektifine göre yorumlanmaktadır.
Yukarıdaki iki kategori için de, mevsimsel (geçici) etkilerin bulunmadığı ve Çekirdek (Core) olarak adlandırılan hesaplama yöntemleri bulunmaktadır.
Bu göstergeler büyük çaptaki anketler olarak düşünülebilir. Her ay, resmi istatistik kurumları, perakende satışçılar, hizmet sağlayıcıları, benzin istasyonları ve muayenehane gibi birçok yeri fiyat değişiminin saptanması için inceler.
Tefe kelime olarak Toptan Eşya Fiyat Endeksi anlamına geliyor. Bu tabiri de yine sık sık televizyonlardan ve diğer basın organlarından görüyoruz. Tefe kullanılan ham madde ürünlerinin baz alınması ile hesaplanmaktadır. Tefe ürün kalemlerinden bazılarını kömür ve buna benzer kömürsel ürünler, petrol bazlı ürünler, doğal gaz ürünleri, metal eşyaları, gıda ürünleri, tütün ürünleri, tekstil ve diğer giyim tutarları, kâğıt ve kimysallar, metal ürünleri, çeşitli kimyasal maddeler, mobilya eşyası gibi çeşitli ürünler meydana getirmektedir. Tefe, üreticiler tarafından piyasaya arz edilen ürünlerin fiyatlarındaki artış oranına göre değişkenliğinin hesaplanmasıdır. Bu hesaplama da asıl olan unsurun vergiyi hesaba katmaksızın oluşturulan peşin ücretler incelemeye dâhil ediliyor. Buradaki değişim oranları aylık olarak açıklanmak zorundadır. Aylık olarak yapılan açıklamalar neticesinde tüketici ve özellik de yatırımcı bilgilendiriliyor. Böylelikle yatırımcılar yatırım konusunda bir fikre sahip oluyorlar. Ekonominin kötü gittiği dönemlerde yatırımcının bu oranlara bakarak ülkede yatırım yapmaması ekonomik anlamda daha da kötü bir durum getirdiğini bilmekteyiz.
Enflasyon genel olarak meydana gelen fiyat artışlarının para üzerinde etki göstererek paranın değer kaybetmesi olayıdır. Enflasyon rakamlarının ortaya çıkarılabilmesi için Tefe ve Tüfe oranlarının net ve doğru bir şekilde ortaya çıkarılmasına ihtiyaç vardır. Yurt içinde ve yurt dışında meydana gelen fiyat değişiklikleri tefe ve tüfe ile ortaya konur. Buradan hareket edilerek enflasyon ortaya çıkarılır.
Tefe ve Tüfe Neleri Etkiliyor?
Tefe ve tüfe rakamlarının en fazla etkisinin kira artışları üzerine olduğunu biliyoruz. Bunun yanı sıra işsizlik, asgari ücret zamanları gibi durumların üzerinde de etkisi görülmektedir.
Tefe ve Tüfe Hesaplaması Nasıl Yapılıyor?
Tüfe için, hesaplamaya önce yurt içinde hanelerin mallar için ödediği fiyat alınarak başlanıyor. Bu yapılan harcamaların toplam harcamalardaki konumu belirleniyor. Belirli dönemler alınarak artış miktarları ortaya koyulur. Bu harcamalar üzerinde beş tane bölge belirlenir. Bu bölgelerde 16 şehir üzerinden yola çıkılarak hesaplamalar yapılır. Tefe de sektör ürünlerinde meydana gelen fiyat değişimi hesaplanır. Tüfe verilerinin tefeye göre yüksek olması bir enflasyon olayının belirtisidir. Tüfe ve tefe oranları belirlenerek kiralara ne oranda zam yapılacağı belirleniyor. Bu zaman oranlarının her seneni başında verildiğini bilmekteyiz.
Tefe ve Tüfenin Temel Farkları
Bu iki kelime genellikle hepimizin karıştırdığı iki kavramlar. İki kelimenin beraber kullanılması bir kavram karışıklığına yol açabiliyor. Tefe fiyatlar konusunda maliyet unsurlarını göstermektedir. Tüfe ise fiyatlarda meydana gelen yükselmenin talep tarafını ortaya koyuyor. Tefe, tüfeye göre daha kapsamlı bir içeriğe sahiptir. Bu iki veri de aynın üçüncü günleri vatandaşların bilgisine sunuluyor