BilgiMayıs 4, 2015Yorum Yok
Hasta hakları; sağlık hizmetlerinden yararlanma ihtiyacı bulunan kişilerin T.C. Anayasası, milletler arası anlaşmalar, kanunlar ve diğer mevzuat ile teminat altına alınmış haklarıdır.
Bir sağlık kuruluşuna başvuran hastanın haklarından bazıları şunlardır:
Sağlık Hizmetlerinden Yararlanma Hakkı Hasta, sağlıklı yaşamanın teşvik edilmesine yönelik faaliyetler ve koruyucu sağlık hizmetleri de dahil olmak üzere sağlık hizmetlerinden adalet ve hakkaniyet ilkeleri çerçevesinde, ihtiyaçlarına uygun olarak faydalanma hakkına sahiptir. Bu hak, sağlık hizmeti veren bütün kurum ve kuruluşlar ile sağlık hizmetinde görev alan personelin adalet ve hakkaniyet ilkelerine uygun hizmet verme yükümlülüklerini de içerir.
Hasta, sağlık hizmetlerinden nasıl yararlanabileceği konusunda bilgi isteyebilir. Bu hak, hangi sağlık kuruluşundan, hangi şartlara göre yararlanabileceğini, sağlık kurum ve kuruluşları tarafından verilen her türlü hizmet ve imkanın neler olduğunu ve müracaat edilen kuruluşta verilen sağlık hizmetlerinden yararlanma usulünü öğrenme hakkını da kapsar. Bütün sağlık kurum ve kuruluşları, hastayı bilgilendirmek için yeterli teknik donanımı haiz birimi oluşturmak; bu birimde, hastaya kesin ve yeterli bilgi verebilecek nitelik ve ehliyete sahip personel istihdam etmek; hastanın ihtiyacı olan birimlere kolayca ulaşabilmesini temin etmek üzere kuruluşun uygun yerlerinde bilgilendirici tabela ve işaretler asmak zorundadır
Hasta; sağlık durumunu, kendisine uygulanacak tıbbi işlemleri, bunların faydaları ve muhtemel sakıncaları, alternatif tıbbi müdahale usulleri, tedavinin kabul edilmemesi halinde ortaya çıkabilecek sonuçlar ile hastalığın seyri ve sonuçları konusunda sözlü veya yazılı olarak bilgi isteme hakkına sahiptir. Sağlık durumu ile ilgili gereken bilgiyi, bizzat hasta veya hastanın küçük, temyiz kudretinden yoksun veya kısıtlı olması halinde ise velisi ya da vasisi isteyebilir. Hasta, sağlık durumu hakkında bilgi almak üzere bir başkasına da yetki verebilir. Gerek görülen hallerde yetkinin belgelendirilmesi istenilebilir. Hasta, tedavisi ile ilgilenen doktor dışında bir başka doktordan da sağlık durumu hakkında bilgi alabilir.
Hasta tabi olduğu mevzuatın öngördüğü usul ve şartlara uyulmak kaydı ile sağlık kurum ve kuruluşunu seçme ve seçtiği sağlık kuruluşunda verilen sağlık hizmetinden yararlanma hakkına sahiptir. Mevzuat ile belirlenmiş sevk sistemine uygun olmak şartı ile hasta, sağlık kuruluşunu değiştirebilir. Ancak kuruluşu değiştirmenin hayati tehlikeye yol açıp açmayacağı ve hastalığının daha da ağırlaşıp ağırlaşmaya cağı hususlarında hastanın doktor tarafından aydınlatılması ve hayati tehlike bakımından sağlık kuruluşunun değiştirilmesinde tıbben sakınca görülmemesi esastır. Hastanın sağlık kuruluşunda kalmasında tıbben yarar bulunmayan veya bir başka sağlık kuruluşuna nakli gerekli olan hallerde, durum hastaya yetkili personelce açıklanır. Nakilden önce gereken bilgiler, nakil talebinde bulunulan veya tıbben uygun görülen sağlık kuruluşuna, sevk eden kuruluş veya mevzuatla belirlenen yetkililerce verilir. Her iki durumda da hizmetin aksamadan ve kesintisiz olarak verilmesi esastır.
Hastaya talebi halinde kendisine sağlık hizmeti verecek veya vermekte olan doktorların ve diğer personelin kimlikleri, görev ve unvanları hakkında bilgi verilir. Mevzuat ile belirlenmiş usullere uyulmak şartı ile hastanın, kendisine sağlık hizmeti verecek olan personeli serbestçe seçme, tedavisi ile ilgilenen doktoru değiştirme ve başka doktorların konsültasyonunu isteme hakkı vardır.
Mevzuat: Bir ülkede yürürlükte olan yasa, tüzük, yönetmelik vb. bütününe verilen addır.
Vasi: Bir yetimin veya akılca zayıf, hasta birinin malını yöneten ya da ölen bir kimsenin vasiyetini yerine getirmek-le yükümlü olan kimsedir.
Öncelik Sırasının Belirlenmesini İsteme Hakkı
Sağlık kuruluşunun hizmet verme imkanları yetersiz veya sınırlı olması sebebiyle sağlık hizmeti talebinin zamanında karşılanmaması durumlarında, hastanın, öncelik hakkının tıbbi kriterlere dayalı ve objektif olarak belirlenmesini isteme hakkı vardır. Acil ve adli vakalar ile yaşlılar ve özürlüler hakkında öncelik sırasının belirlenmesinde ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.
Hasta, modern tıbbi bilgi ve teknolojinin gereklerine uygun olarak teşhisinin konulmasını, tedavisinin yapılmasını ve bakımını isteme hakkına sahiptir. Tedavi ilkelerine ve ilgili mevzuat hükümlerine aykırı veya aldatıcı mahiyette teşhis ve tedavi yapılamaz. Teşhis, tedavi veya koruma maksadı olmaksızın ölüme veya hayati tehlikeye yol açabilecek, vücut bütünlüğünü ihlal edebilecek ya da akli ve bedeni mukavemeti azaltabilecek hiçbir şey yapılamaz ve talep edilemez. Personel, hastanın durumunun gerektirdiği tıbbi özeni gösterir. Hastanın hayatını kurtarmak veya sağlığını korumak mümkün olmadığı takdirde bile acılarını azaltmaya ya da indirim ye çalışmak zorunludur.
Kayıtları inceleme ve Düzeltilmesini İsteme Hakkı
Hasta, sağlık durumu ile ilgili bilgiler bulunan dosyayı ve kayıtları kendisi, vekili veya kanuni temsilcisi vasıtası ile inceleyebilir ve bir örneğini alabilir. Bu kayıtlar, sadece hastanın tedavisi ile doğrudan ilgili olanlar tarafından görülebilir. Hasta, sağlık kurum ve kuruluşları nezdinde bulunan kayıtlarında eksik, belirsiz, hatalı tıbbi ve şahsi bilgilerin tamamlanmasını, açıklanmasını, düzeltilmesini; nihai sağlık durumu ve şahsi durumuna uygun hale getirilmesini isteyebilir. Bu hak, hastanın sağlık durumu ile ilgili raporlara itiraz, aynı veya başka kurum ve kuruluşlarda sağlık durumu hakkında yeni rapor düzenlenmesini isteme haklarını da kapsar.
Hastanın mahremiyetine saygı gösterilmesi esastır. Hasta, mahremiyetinin korunmasını da açıkça talep edebilir. Her türlü tıbbi müdahale, hastanın mahremiyetine saygı gösterilmek suretiyle icra edilir. Mahremiyete saygı gösterilmesi ve bunu isteme hakkı;
• Hastanın, sağlık durumu ile ilgili tıbbi değerlendirmelerin gizlilik içerisinde yürütülmesini,
• Muayenenin, teşhisin, tedavinin ve hasta ile doğrudan teması gerektiren diğer işlemlerin makul bir gizlilik ortamında gerçekleştirilmesini,
• Tıbben sakınca olmayan hallerde yanında bir yakınının bulunmasına izin verilmesini,
• Tedavisi ile doğrudan ilgili olmayan kimselerin, tıbbi müdahale sırasında bulunmamasını,
• Hastalığın mahiyeti gerektirmedikçe hastanın şahsi ve aileyi hayatına müdahale edilmemesini,
• Sağlık harcamalarının kaynağının gizli tutulmasını kapsar. Ölüm olayı, mahremiyetin bozulması hakkını vermez.
Eğitim verilen sağlık kurum ve kuruluşlarında, hastanın tedavisi ile doğrudan ilgili olmayanların tıbbi müdahale sırasında bulunması gerekli ise önceden veya tedavi sırasında bunun için hastanın rızası alınır.
Kanunen zorunlu olan haller dışında ve doğabilecek olumsuz sonuçların sorumluluğu hastaya ait olmak üzere, hasta, kendisine uygulanması planlanan veya uygulanmakta olan tedaviyi reddetme veya durdurulmasını isteme hakkına sahiptir. Bu durumda, tedavinin uygulanmamasından doğacak sonuçların hastaya veya kanuni temsilcilerine ya da yakınlarına anlatılması ve bunu gösteren yazılı belge alınması gerekir. Bu hakkın kullanılması hastanın sağlık kuruluşuna tekrar müracaatında hasta aleyhine kullanılamaz.
Güvenliğinin Sağlanmasını İsteme Hakkı
Hasta, sağlık kurum ve kuruluşlarında güvenliğinin sağlanmasını ve güvenli bir ortamda kalmayı isteme hakkına sahiptir. Bütün sağlık kurum ve kuruluşları, hasta ile ziyaretçi, refakatçi gibi yakınlarının can ve mal güvenliklerinin korunması ve sağlanması için gerekli tedbirleri almak zorundadır. Tutuklu ve hükümlülerin sağlık kurum ve kuruluşlarında korunmalan ise ilgili kuruluşça yapılır.
Dini Vecibeleri Yerine Getirebilme ve Dini Hizmetlerden Yararlanma Hakkı
Sağlık kurum ve kuruluşlarının imkanları ölçüsünde hastalara dini vecibelerini serbestçe yerine getirebilmeleri için gereken tedbirler alınır. Kurum hizmetlerinde aksamalara sebebiyet vermemek, başkalarını rahatsız etmemek ve personelce düzenlenip yürütülen tıbbi tedaviye hiçbir şekilde müdahalede bulunmamak şartı ile hastalara dini telkinde bulunmak ve onları manevi yönden desteklemek üzere talepleri halinde dini inançlarına uygun olan din görevlisi davet edilir. Bunun için sağlık kurum ve kuruluşlarında uygun zaman ve mekan belirlenir.
Hasta, kişilik değerlerine uygun bir şekilde ve ortamda sağlık hizmetlerinden faydalanma hakkına sahiptir. Sağlık hizmetlerinde görev yapan bütün personel; hastalara, yakınlarına ve ziyaretçilere güler yüzlü, nazik, şefkatli ve sağlık hizmetleri ile ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde davranmak zorundadır. Sağlık hizmetlerinin her safhasında hastalara, onların bedeni ve ruhi durumları dikkate alınarak hangi işlemin neden ve nasıl yapıldığı, yapılacağı ve bekletilmeleri söz konusu ise bekletilmenin nedenleri hususunda gerekli ve yeterli bilgi verilir. Sağlık kurum ve kuruluşlarında insan haysiyetine uygun her türlü hijyenik şartların sağlanması, gürültünün ve rahatsız edici diğer bütün etkenlerin bertaraf edilmesi esastır. Gerektiğinde bu hususlar hasta tarafından talep edilebilir. Hasta ziyaretçilerinin kabul edilmesi, kurum veya kuruluşça belirlenen usul ve esaslara uygun olarak hastaların huzurunu bozacak fiil ve davranışlara sebebiyet vermeyecek şekilde gerçekleştirilir.
Muayene ve tedavi sırasında hastaya yardımcı olmak üzere kurum imkanlarının elverdiği ve hastanın sağlık durumunun gerektirdiği ölçüde, tedaviden sorumlu olan doktorun uygun görmesine bağlı olarak refakatçi bulundurulması istenebilir.
Müracaat, Şikayet, Dava ve Tazminat Hakkı
Hastanın ve hasta ile ilgisi bulunanların, hasta haklarının ihlali halinde her türlü müracaat, şikayet ve dava hakları vardır. Hasta haklarının ihlali halinde personeli istihdam eden kurum ve kuruluş aleyhine maddi veya manevi veyahut hem maddi hem de manevi tazminat davası açılabilir. ta, haklarının kullanılmasında ve sorunların giderilmesi için ilgili kuruluşların “Hasta Hakları Sağlık kurum ve kuruluşlarının yetkilileri “hasta haklarını bir liste, tabela veya broşür getirerek bunları hastalar, personel ve ziyaretçiler tarafından kolayca ulaşılıp okunabilecek şekilde bulundurmakla yükümlüdürler.
Hasta ve Yakınlarının Uyması Gereken Kurallar ve Sorumluluklar
Hasta ve yakınlarının sağlık kuruluşlarında uymaları gereken kurallar ve sorumlulukları vardır. Bu sorumluluk ve kurallardan bazıları şunlardır:
• Kişi, sağlıklı bir yaşam için verilen tavsiyelere uymalıdır.
• Kişi, kan verebilir ya da organ bağışında bulunabilir.
• Gerekli durumlarda kişi kendi bakımını yapmalıdır.
Sosyal Güvenlik Durumu ile İlgili Sorumluluklar
Hasta sağlık, sosyal güvenlik ve kişisel bilgilerindeki değişiklikleri zamanında bildirmek zorundadır.
• Hasta, sağlık kuruluşunun kurallarına ve belirlenen sevk zincirine uymalıdır.
• Hasta daha önce geçirdiği hastalıkları eğer varsa hala kullandığı ilaçları, sağlığı ile ilgili bilgileri tam ve eksiksiz vermelidir. Tedavisiyle ilgili Önerilere Uyma
• Hasta, tedavisi ve ilaçlarla ilgili tavsiyeleri dikkatle dinlemeli, anlamadığı şeyleri sormalıdır.
• Hasta, önerilen tedaviyi uyum gösterip tarif edildiği şekilde uygulamakla yükümlüdür. Uygulamadığı takdirde haber vermelidir.
• Hasta, uygulanacak tedaviyi kabul etmemesi veya önerilere uymamasından dolayı doğacak sorunlardan kendisi sorumludur.
• Hasta, başvurduğu sağlık kuruluşunun kural ve uygulamalarına uymalıdır.
• Hasta, teşhis tedavi sürecinde hekim ve diğer sağlık personeli ile her aşamada iş birliği yapmalıdır.
• Hasta, verilen randevu tarihi ve saatine uymalı, varsa değişiklikleri ilgili yerlere bildirmelidir.
• Hasta hastane personelinin, diğer hasta ve ziyaretçilerin haklarına saygı göstermelidir.
• Hasta, hastane malzemelerine verdiği zararları karşılamalıdır.
Diğer Sorumluluklar ve Kurallar
• Hasta ve yakınları. hastanın tibbi durumu hakkında bilgilendirip, açıklamaları doğru anlayıp anlamadıklarını, hastanın bakımını sorumlu kişilerle birlikte tekrar değerlendirdikten sonra, alınacak aktif olarak katılmalı, yapılan tedaviye onay yerip vermediğini bildirmelidir.
Hasta ve hasta yakınları hastanın sağlık kuruluşundaki giderlerini karşılamalı ücretsiz tedavi söz konusuysa ilgili kuruluşlardan gerekli belgeleri getirmelidir.
• Hasta ve yakınları, hastanenin ziyaret politikasına uymalıdır.
• Hasta ve yakınları, hastanenin gizlilik politikasına uygun davranmalıdır.
• Hasta, yetkili doktordan uygun görülmeyen ve tedavi planında bulunmayan herhangi bir ilacın verilmesini ya da uygulanmasını talep etmemelidir.
• Hasta yakınları, ziyaret zamanına bağlı kalmalı, gecikmeye neden olmamalı ve bu konuda kuruma yardımcı olmalıdır.
Etiketler: hasta hakları birimi, hasta hakları kanunu, hasta hakları nelerdir, hasta hakları şikayet, hasta hakları yönetmeliği, Hasta Yakını Hakları Nelerdir