Âlim ile Cahil Müsabakası; Tasavvuf (Raunt - II) - Şilep Dergi
Mürsel Ferhat Sağlam 15 Ocak 2016 7 Aralık 2017
RAUNT – II
Edebiyata rahat nefes aldırmayan, ona baygınlık veren, onu sırılsıklam edip yalnızlığa iten, ona zorla kumar öğreten ama iskemleyi altından çekip onu konfordan men eden yeni yüzyılın yerden bitme cahilleriyle uğraşmak ben ve benim gibi ince bilekli kalem sahiplerine kaldı.
Açıkçası uğraşmaya da mecburuz. Eskinin büyük adamları oldukları yerde kalsınlar. Gönülleri ferah, mekânları geniş olsun. Ben ardımda bir boş sayfa bıraktım. O beyaz ve temiz kâğıdı bu karman çorman mısralara bağladım. Ardından daha lafa başlar başlamaz “ve” dedim. Hâlbuki birbirine bağlamaya çalıştığım herhangi iki kelime veya tümce yoktu. Sırf muziplik olsun diye “ve” demedim elbet, lakin öyle esrarlı bir tarafı da yoktu bu seslenişin… Aslında bu “ve”nin içinde eski Efes’in harabesine sırt çevirip Ege’nin yeni beyefendilerine, efe lakaplı koca adamlara özenmek var. Dimdik, bağımsız ve yeri inleten bir tavır var bu “ve”nin içinde… Ayrıca Yusuf Hayaloğlu’nun: “Ezilen insanları tek başıma kurtaracağımı sandım” deyişindeki sızı var bu “ve”nin içinde… Sayısı parmakla gösterilecek kadar az olan tüm romantik adamlar da var bu “ve”nin içinde… Örnekleri çoğaltmak konusunda asla yorulmayacağımı bilen kuşlar ve böcekler var bu “ve”nin içinde… Aslında şimdi biraz kemana ihtiyacım var. Nedense bir keman eksik bu “ve”nin içinde…
Yaşam; eğri ile düzü, uzun ile kısayı, var ile yoğu, olmuş ile olmamışı, kadın ile erkeği, kitap ile interneti, âlim ile cahili, kalem ile klavyeyi, siz ile bizi, şu ile bunu yani birbirine zıt mıknatıslanma yapacağı muhtemel, gerçek dünyaya ait tüm kelimeleri, ister maddi olsunlar ister manevi, gerek görünür olsunlar gerekse işitilen, ekşi veya tatlı, acı ya da tuzlu hiç fark etmez mutlaka bir kıyaslama üzerine kurulmuştur…
İnsanoğlunun yüzlerce, binlerce yıllık dünya hayatı boyunca kâğıda döktüğü veya dile getirdiği her cümle tek tek toplansa, yazılan ciltlerce kitap ve konuşulan katrilyonlarca laf üst üste atılıp ağırlıkları tartılsa, Allah’ın (c.c) tek ayetindeki bir kelimenin ufacık harfine denk düşmez. Tabii yazdığı ve konuştuğuyla insanı Rabbe yaklaştıran hak erlerinin yeri ayrı. Onları bu yargının dışına almak istiyorum. Çünkü onlar zaten Allah’ın kelamını yaymak için Allah’ın kelamını referans alırlar. Tekrar etmek gerekirse söylenmiş veya söylenecek olan hiçbir kelam Allah’ın tek ayetine denk değildir.
Az önceki bahsin sonunda geçen “söylenmiş olan” kelamlardan bir misal vermek gerekirse Kâdi İyaz’ın Şifâ-î Şerîf isimli eseri buna en güzel örnektir. Güvercine kanat çırpmak neden işkence olsun ki? O zulüm, tavuğadır. Kanat yerdekine acı, gök tahtında oturan güvercine ise şeker tadında bir lezzettir.
Bu örneği neden verdiğime gelecek olursak, şu son birkaç senedir Mevlânâ Celâleddin-i Rûmi’ye uygulanan edebiyat simsarlığı beni fazlasıyla rahatsız ediyor. Kitap kataloglarında şöyle genel bir tarama yapıp arama kısmına Mevlânâ yazarsanız, yüzlerce hatta binlerce kitap, doküman bulabilirsiniz. Yayıncıların ve yazarların bu işgüzarlığı tasavvuf edebiyatına gönül veren genç- yaşlı tüm kitapseverleri üzmeye başladı.
Konunun diğer can alıcı tarafıysa bazı okur kitlelerinin, medyatik yazarlardan Mevlânâ temalı kitap istemesidir. Tahminimi mazur görün ama bestseller meraklısı okuyucunun bu tavrı bana: “kandırılacaksak popüler adamlar tarafından kandırılalım” demenin farklı bir çeşidiymiş gibi geliyor.
Popüler edebiyatın can damarını oluşturan bu yazarlar uzmanlıkları dışında hangi konuyu yazarlarsa yazsınlar bence abes durur. Bir romancıdan yüzde yüz gerçeklerin anlatıldığı, öznelliğin sıfır olacağı bir Mevlânâ kurgusu beklersek hem tarihe hem edebiyata ve hem de romancıya haksızlık etmiş oluruz. Zira zaten roman edebi bir türdür ve yazarın hayal gücünü yansıtır. O halde bir romanın yüzde yüz gerçekleri anlatmasını beklemek yersizdir.
Bir de işi Mevnevi yorumcuları safhası var. Oraya girersek hiç çıkamayız o yüzden biz yine Mevlana’yı yazan, kurgulayan yazarlar üzerine konuşmaya devam edelim.
Okurun tembelliği yüzünden başlayan bu döngü sonrasında İskender Pala, Elif Şafak, Sinan Yağmur, Ahmet Ümit gibi yazarlar piyasaya Mevlânâ temalı kitap çıkartmaya başladı. Alan memnun satan memnun bize söz söylemek düşmez lakin isterim ki kitapları çok satanlar listesinden düşmeyen diğer popüler yazarlar hazır hiç bulaşmamışken bu işe hemen sırt çevirsin. Öyle tamamen değil, en azından birkaç yıl, şu besin zinciri yerine oturana dek yani herkes kendi kurgusuna kendi hikâyesine kendi mısrasına dönene kadar değer verdiğimiz bazı yazarlar Mevlâna’yı yazmaktan, kurgulamaktan biraz uzak dursunlar.
Sitem ettiğim şey, Mesnevi’yi arka plana atıp insanları işin membaından koparmaya çalışanlaraydı. Bir de arzum var. Temenni de diyebiliriz… Hazır dilek kuyusu önümdeyken bu şansı kaçırmak istemiyorum. Madem eleştiri ailesinin bir üyesi oldum sırf olumsuz konuşma amatörlüğüne düşmeyeyim. İstiyorum ki yeni bir âlim tanıma ve tanıtma kampanyası başlatılsın. Bu kez asıl kitabı göz ardı etmeden, ciddi bir tanıtım ve okuma kampanyası başlasın. Maksat tasavvufsa bu dediğim mantık dışı gelmemeli… Ben sözü tekrardan Kâdi İyaz’a getirmek istiyorum.
Gerçek bir ilim adamı olan bu şahıs, yazdığı eserde Hz. Muhammed (sav) hakkında geniş, ayrıntılı ve tatmin edici bilgiler sunuyor. Günümüz kitap sektörü ancak gösterişli kapak tasarımı ve medyatik yazarlar sayesinde ayakta dururken Kâdi İyaz, yazdığı eserle bu günlere gelebilmiştir.
Yeniden eserin içeriğine dönecek olursak, Şifâ-i Şerîf bildik hadis külliyatlarından ziyade meseleleri bir nevi kronolojik olarak vermesinden dolayı özeldir. Salt fikir vermek yerine o hadisin geçmişi ve süreciyle ilgili hoş bir üsluba sahip. Bir nevi hikâyeleştirme söz konusu diyebilirim.
Eğer biri çıkıp bu kitabı tek cümleyle anlat deseydi abartısız söylüyorum ki tam bir başucu kaynağı derdim. Rafta bekletilmek için fazla kaliteli bir eser olan Şifâ-i Şerîf’i keşfetmiş olmaktan onur ve gurur duyuyorum. Bana kalırsa Şifâ-i Şerîf her an çalışma masamızın bir köşesinde beklemeli, ihtiyaç duyduğumuz an ona ulaşmalıyız. Niçin ihtiyaç duyarız diye aklınıza bir sual gelirse hemen yanıtlayayım; ihtiyaç duyarız çünkü bazen gönlümüzde sebepsiz bir huzursuzluk olur. İşte böyle anlarda Hz. Muhammed’i anmak ve hadislerini okumak iyi gelir. O yüzden bu kitabı yakınınızda tutmanızda fayda var diyorum.
Mevlânâ’yı dünya yıkılana dek gönlümüzde misafir edeceğimiz kesin ve aklımızı kullanmak için Mesnevi’nin bir başucu eseri olacağı tartışmaya kapalı bir gerçektir. Fikir ve görüşleriyle hayatımıza pozitif etki yapan bu âlim, son yıllarda popüler yazarlarca bilinçli veya bilinçsiz olarak uğradığı dezenformasyondan kurtulabilirse kısacası “Mevlânâ yazma” fenomenliği biterse onun yerini Kâdi İyaz dâhil daha birçok âlimin dolduracağına inanıyorum. Jenerasyon olarak birbirlerine bir iki yüzyıl uzak olsalar da kullandıkları şerit aynıdır.
Evet, o halde şimdi sıra Kâdi İyaz’da…
Kalemi altın kaplama olan ve toplumun bağrını mesken tutan tasavvuf meraklısı popüler yazarlar Kâdi İyaz’ı es geçmemeliler. Ben direkt bu âlimin romanı yazılsın demiyorum. Şifa-i Şerif’ten yararlanılmış eserler, Şifa-i Şerif’ten dipnot almış kitaplar türesin istiyorum.
Müfessirliğiyle hepimizi cebinden çıkarabilecek o kişiye selam olsun.
bestsellet kitapedebiyatincelemeKâdi İyazkitapMevlânâpopüler kitaplarTasavvuf
Bestseller ve Klasik Müsabakası (Raunt – I)
67 Paylaş2,265 Görüntülenme