Homosistein - B12 Eksikliği - Bağırsak Emiliminde Bozulma - Enflamatuar Hastalıklar • Dr. Ceyhun Nuri
Homosistein kandaki bir kimyasaldır. Besin ve vücudumuzdaki proteinlerin yapı taşı olan metioninin, idrarla atılması için doğal olarak parçalandığında homosistein ve ondanda idrarla atılım ürünü sistein oluşur. Bu parçalama işlemi sırasında homosistein vücudumuz tarafından diğer proteinlerin yapımında yeniden kullanılmak üzere geri dönüştürülebilir. Bu geri dönüşüm için B12, B6 vitaminlerine ve Folatlara ihtiyacımız var. Bir insanda B12, B6 Vitamini veya Folat da eksikse, homosistein verimli bir şekilde geri dönüştürülemez ve bu nedenle kanda birikir. Ayrıca, geri dönüşümün en verimli olması için, metilentetetrahidrofolat redüktaz (MTHFR) enzimine ihtiyaç vardır. MTHFR enzimini yapan gendeki kalıtsal mutasyonlar, optimal olarak aktif olmayan bir enzime yol açabilir ve sonuçta homosistein seviyelerinin yükselmesine neden olabilir. Hafif ve orta dereceli homosistein yükselmeleri yaygındır, son derece yüksek homosistein yükselmeleri ise nadirdir.
Kalıtsal durum dışında B12, B6, Folik Asit eksikliklerinde de homosistein kanda birikerek istenmeyen sonuçlara neden olabilir. Homosistein atışı arteriyel tromboz riskini arttırır. Kan kimyasının değişmesi inme, pulmoner emboli, derin ven tromboz, kalp krizi, nedeni belli olmayan infetilite ve gebelik komplikasyonları gibi birçok hastalığa kapı aralamaktadır. Normalin üstünde seyreden homosistein anlamsız bacak ağrıları, huzursuz bacak sendromları, anlamsız sırt ağrıları, görme kalitesinde bozulma ve uyku kalitesinde bozulmaya neden olabilir. Bu şikayetlerin uzun sürmesi bazı hastalarda ruhsal bozukluklara neden olabilir. Genetik kaynaklı olmayan homositein düzeyindeki yüksekliklerin en sık nedeni B12, B6 ve Folik Asit eksiklikleridir. B12 eksikliği çağımızda özellikle bağırsak düzeyinde meydana gelen bozukluklar nedeni ile gıda ile yeterli düzeyde alınmasına rağmen kana efektif oranda yansımamaktadır. Kan B12 düzeyi her ne sebeple olursa olsun 500 pg /dl değerinin altında olmamalıdır. Bu değer cinsiyet farkı gözetmeden 70 yaş üzerinde ise 700 pg /dl ve üzerine olmalıdır. Takiplerde 1000 pg /dl üzerindeki değerlerde ise takviyelere ara verilmesinde fayda vardır.
Bağırsak düzeyindeki bozulmaların en sık nedeni inflamasyondur. İnflamasyon B12 vitaminin bağırsaktan emilememesine neden olur. Kronik durumda B12 eksikliği homosistein üzerinden inflamasyon artışına neden olmakta, inflamasyonun süregen hal alması ile birlikte bağırsak yüzeyinde dejeneratif değişiklikler oluşmakta ve B12 emilimi engellenmektedir. Yeterli düzeyde beslenmeye rağmen B12 düzeyinde anlamlı artış sağlanamıyorsa bağırsak yüzeyindeki inflamasyon göz ardı edilmemelidir.
GEREK DAMAR YAPISINDAKİ ATEROSKLEROTİK DEĞİŞİKLİKLERİN ARTMASI GEREK BAĞIRSAK YÜZEYİNDEKİ ENFLAMATUAR PROÇESLERİN TIRMANMASI METABOLİZMANIN ÖNEMLİ SACAYAKLARI OLAN DOLAŞIM, EMİLİM, ELİMİNASYON MEKANİZMALARININ BOZULMASINI KAÇINILMAZ KILMAKTADIR. BUGÜN HALA ETKİ – TEPKİ BOYUTLARI ÜZERİNDE YETERİNCE DURULMAYAN HOMOSİSTEİN, B12 VİT, FOLAT, D VİT. GİBİ ELEMENT, MEDİATÖR GÖZ ARDI EDİLDİĞİNDE BİRÇOK DOLAŞIM BOZUKLUĞU, ENFLAMATUAR ZEMİNE OTURAN ANKİLOZAN SPONDİLİT, ROMATOİD ARTRİT GİBİ HASTALIKLARA ALT YAPI HAZIRLAMAKTADIR.
Kan B12 düzeyi 500 pg /dl üzerinde olmalı
Kanda doğal yollarla B12 desteği sağlanmalı, buna rağmen optimal düzeylere gelinemiyorsa bağırsak yüzeyindeki inflamasyon düşünülmeli.
Bağırsak yüzeyindeki inflamasyon özel karaciğer ve mide bağırsak diyet programları ile azaltılmaya çalışılmalı
B12 doğal yollarla yükseltilmesi öncelikle hedeflenmeli, aksi durumda mide bağırsak yüzey onarım işlemi tamamlanana kadar mutlaka oral destek tedavileri alınmalıdır.
Homosistein artışının ve dolaylı olarak B12 eksikliğinin neden olduğu hastalıklar unutulmamalı.
ÖNCEKİ Akılcı Ramazan Orucu Davranışları
SONRAKİ Romatoid Artrit Ankilozan Spondilit Riski Taşıyan Şikayetler