Sosyal Bilgiler - Sosyal Bilgi Kaynağı, Haritalar, Ders Notları, Sunumlar - İlk Türk-İslâm Devletleri Konu Tarama Testi
İlk Türk-İslâm Devletleri Konu Tarama Testi
1- Sultan Mesut'un Dandanakan Savaşı'nda Selçuklu­lara yenilmesi ve bu savaştan kısa bir süre sonra çı­kan bir isyanda öldürülmesi Gaznelilerin yıkılış süre­cini hızlandırmıştır.
Bu bilgilere bakılarak Gaznelilerle ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisine varılamaz?
A) Dandanakan Savaşı'ndan sonra siyasi olarak za­yıfladıkları
B) Yıkılmasında diğer Türk devletlerinin etkili oldu­ğu
C) Toplumla yönetim arasında sorunların yaşandı­ğı
D) Gaznelilerde orduda onluk sistemin uygulandığı
2- Tarihte birçok topluluk coğrafi, siyasi ve ekonomik nedenlerden dolayı yaşadıkları bölgeleri terk etmek zorunda kalmıştır.
I. İklim değişiklikleri
II. Dış baskılar
III. Bağımsız yaşama arzusu
IV. Boylar arası mücadele
gibi nedenlerinden hangileri, göçlerin siyasi ne­denleri arasında sayılamaz?
A) Yalnızl B) I ve II
3- "Boyun eğmeyeceğiz. Zira, öteden beri Türkler kuv­veti takdir eder. Savaşçı süvari hayatımız sayesinde adı yabancıları titreten bir millet olduk. Biz ölsek de kahramanlığımızın şöhreti kalacak. Çocuklarımızı ve torunlarımız diğer kavimlerin efendisi olacaklardır."
Hun hükümdarı Çi-Çi'ye ait yukarıdaki sözlerde, aşağıdakilerden hangisi vurgulanmıştır?
C) Göktanrı inancı
D) Bağımsızlık duygusu
4- Büyük Selçuklular, Pasinler (1048) ve Malazgirt sa­vaşlarında Bizanslıları yenilgiye uğratmış ve Türkle­rin Anadolu'ya yerleşmesini başlatmışlardı.
Bu durum aşağıdakilerden hangisine kanıt gös­terilemez?
A) Anadolu'nun Türkleşmeye başladığına
B) Türklerin yeni yaşam kaynaklarına kavuştuğuna
C) Askeri faaliyetlerin yeni oluşumlara neden oldu­ğuna
D) Anadolu'da Türklerden başka toplum bırakılma­dığına
5- Karahanlılar Dönemi'ne ait olduğu tespit edilen üç türbe karşılaştırıldığında ilk iki türbenin sadece yazı motifleri ile süslendiği, üçüncü türbenin süslenme­sinde farklı tekniklerin kullanıldığı görülmüştür.
Yalnızca bu bilgiye göre Karahanlı sanatıyla ilgili olarak;
I. En önemli mimari eserler türbelerdir.
II. Sanat anlayışı, yenilik ve değişimlere açıktır.
III. Farklı milletlerin mimari üslupları değiştirilerek kullanılmıştır.
6- Mısır'da kurulan ilk Türk devleti olan Tolunoğulları halkın refahı için bu bölgede hastaneler, kervansa­raylar, imarethaneler (aşevleri) yapmışlardır.
Bu gelişmeler aşağıdakilerden hangisini kanıtla­maktadır?
A) Fetih politikasını
B) İstilacı bir devlet olduklarını
C) Cihat ve gaza anlayışını
D) Sosyal devlet anlayışını
7- İlk Müslüman Türk devleti olan Karahanlılarda;
I. Ülke doğu-batı şeklinde ikiye bölünerek yönetil­miştir.
II. Hükümdarlar han, hakan gibi unvanlar kullan­mışlardır.
III. Hicri Tavkim kullanılmıştır.
Bunlardan hangileri islâm öncesi Türk kültürü­nün etkisini sürdürdüğünü kanıtlar?
8- Karahanlılar ipek yolu üzerinde kervansaraylar yap­mışlar bir çok bölgede, hastaneler, çeşmeler, aşev­leri ve medreseler kurmuşlardır.
Bu durum Karahanlılarla ilgili,
I.İlk kervansarayları yaptıkları,
II. Demokrasiyle yönetildikleri,
III. Lâik devlet oldukları,
IV. Eğitime önem verdikleri
çıkarımlarından hangilerini doğrular?
A) Yalnızl B) Yalnız IV C) I ve III D) III ve IV
9- Büyük Selçuklu Devleti'nde;
- Vezirlik makamına Iran'lı Nizam'ül Mülk getirilmiş
- Bağdat'ta Nizamiye medreseleri kurulmuş
- Malazgirt Savaşı'yla Bizans yenilgiye uğratılmış­tır.
Bu bilgilere bakılarak Büyük Seçluklu Devleti'nin hangi alanda çalışmalar yaptığı söylenilemez?
C) Eğitim D) Siyasi
10- Karahanlılar, Islamiyetle beraber eski Türk kültürü, örf, adet ve geleneklerini devam ettirmişler, her alanda Türkçeyi kullanmışlardır. Ayrıca kervansaray, kümbet ve medrese yapımında ileri gitmişlerdir. Medrese öğrencileri için burs uygulamasını başlat­mışlardır.
Bu bilgilere göre, Karahanlılarla ilgili olarak aşa­ğıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
A) Sosyal devlet anlayışına sahiptirler.
B) Milli kültürlerini muhafaza etmişlerdir.
C) İslamiyet'i yaymak için cihat yapmışlardır.
D) Eğitime önem vermişlerdir.
11- Selçuklularda hassa ordusu sarayda yetiştirilir; silah kullanma, ata binme ve sultana hizmet usûlleri öğre­tilirdi.
Hassa ordusunun yetiştirilme usulleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisine ulaşılabi­lir?
A) Selçuklularda askerliğe önem verildiğine
B) Ordunun Türkmenlerden oluştuğuna
C) Türk Devletlerinden etkilenildiğine
D) Hassa ordusunun sultana yakın olduğuna
12- Karahanlılar, Orta Asya'da kurulan ilk Müslüman Türk devletidir. Bu yönüyle Türk-lslam medeniyeti­nin temelini atmışlardır. Devleti kuran Bilge Kül Ka­dir Han birçok Türk boyunun da desteğini almış, Satuk Buğra Han İslamiyet'i kabul ettikten sonra Arap adı olan Aldülkerim ismini de almıştır.
Yukarıdaki bilgilere bağlı olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
A) Karafıanlıların sentez bir kültür oluşturduklarına
B) Türk-lslam tarihini başlattıklarına
C) Arap dili ve kültürünün Türkleri etkilemeye başla­dığına
D) Devlet yönetiminde sadece Türk geleneklerine yer verdiklerine
13- Büyük Seçluklularda;
- Medreselerde dini bilimlerle pozitif bilimler birlik­te okutuluyordu.
- Hukuk sistemi şer'i ve örfî hukuk olmak üzere iki­ye ayrılıyordu.
Bu bilgilere göre, Büyük Selçuklularla ilgili aşağı­dakilerden hangisine ulaşılabilir?
A) Eğitim ve hukuk alanında Islamın etkisinin görül­düğüne
B) Örfi hukuka daha çok önem verildiğine
C) Dini bilimlerde başarının fazla olduğuna
D) Eğitim ve hukuk alanında sorunlar olduğuna
14- Büyük Selçuklu Devleti'nde, ikta sistemine göre; köylüler işledikleri toprağın kiracısı durumundaydı­lar. Elde ettikleri üründen toprağın verim derecesine göre vergi ödemek zorundaydılar. Köylüler işledikle­ri toprakları satamaz ve üç yıldan fazla boş bıraka­mazlardı.
Bu uygulama aşağıdakilerden hangisinin bir gös­tergesi olabilir?
A) Özel mülkiyet anlayışının gelişmediğinin
B) İslam kültüründen etkilenildiğinin
C) Siyasi birliğin sağlandığının
D) Hazineye yük olmadan asker beslendiğinin
I. Türkçeyi her alanda kullanmaları
II. Arapça karşısında Türkçenin daha zengin bir dil olduğunu kanıtlayan eserler yazmaları
II. Medreselerde dini ve pozitif ilimleri birlikte okut­maları
gibi gelişmelerinden hangileri Karahanlıların mil­li kültür değerlerini korumayı amaçladıklarının kanıtı sayılabilir?
16- Gazneli Mahmut Hindistan'a 17 sefer düzenlemiş, bunun sonucunda Hindistan'da İslamiyet hızla yayıl­maya başlamıştır. Bu durum ilerleyen tarihlerde Pa­kistan ve Bangladeş devletlerinin oluşumunda etkili olmuştur.
A) Gazneli Mahmut'un seferleri Hindistan ve çevre­sinin siyasi tarihini etkilemiştir.
B) Gazneli Mahmut İslamiyet'e önemli hizmetlerde bulunmuştur.
C) Gazneli Mahmut'un asıl amacı Hindistan üzerin­de ekonomik çıkar sağlamaktır.
D) Hindistan ve çevresinde Türk-lslam kültürünün tanınmasında Gazneli Mahmut önemli bir rol oy­namıştır.