Komisyon Kurulduğunu Gazeteden Öğrenen Patrik Bartholomeos: Konu Ruhban Okulu ama Patrikhane muhatap değil – HyeTert
Fener Rum Patriği Bartholomeos’un odasında ilk dikkati çeken duvarda asılı Atatürk portresi. Karşısında da Meryem Ana ikonosu var.
Eskiden, muhterem şahsiyetlerin huzuruna çıkmadan, küçük bir protokol dersine tabi tutulurmuşsunuz. El öpmek, ulvi şahısın gözlerine dik dik bakmamak gibi belli etiketlere uymanız gerekiyormuş. Zamanın değiştiğinin farkındayım ama ben, 250 milyon insanın ruhani lideri, dünyanın en köklü kiliselerden birinin başındaki Patrik hazretlerinin makamının dışında beklerken ‘Acaba Sayın Bartholomeos’un elini öpsem mi?’ gibi şeyleri düşünmekle meşguldüm.
Geç kalma evhamım yüzünden Ercan’la Patrikhane’ye erken gittik ve kabul salonundaki eski Patriklerin nazarları altında çikolata yedik. Yarım saat sonra Patrik’in ofisine davet edilince, ‘Elini öpsem mi?’ diye düşünürken fırsat bile vermeden elimi sıktı, beklettiği için tekrar tekrar özür diledi. Oysa bekletmemişti, biz erken gelmiştik. Ofisine girince gözüme ilk çarpan Atatürk’ün portresi oldu. Ülkemizdeki herhangi ofisten tek fark Atatürk’ün karşısında bir Meryem Ana ikonunun asılı olmasıydı. Hemen sohbete koyulduk.
– En gündemdeki. Ve kaç defa konuşuldu bu. Patrikliğimin 21 senesi boyunca kaç defa bana bu soruyu ilettiler, kaç defa cevap verdim, derdimizi anlatmaya çalıştım. Çok üzgünüz. Modern bir Türkiye’de bir ilim yuvasının 42 sene boyunca kapalı tutulması kolayca anlaşılacak bir durum değil. Okulumuz 1844’te açıldı. 1971’e kadar faaliyet gösterdi.
Bu da enteresan…
– Evet enteresan. Sanki biz muhatap değiliz. Bu okulu Patrikhane açtı 19. Yüzyılda. Patrikhanemizin denetimi altında ve Patrikhanemizin parasıyla faaliyet gösterdi yüz küsur sene boyunca. Şimdi ruhban okulu konusu konuşuluyor ve Patrikhanenin haberi yok, Patrikhane muhatap değildir. Birkaç sene önce dönemin YÖK Başkanı Kemal Gürüz’le konuştuk Ankara’da. Dedi ki; ‘Haftaya İstanbul’a geleceğim ve konuşmamıza devam edeceğiz’. Ne geldi, ne gördük, askıda kaldı. Bu 42 sene boyunca biz okulumuzu arıyoruz. Okulumuz nerede? Din özgürlüğümüz nerede? Eğitim özgürlüğümüz nerede?
– 1991’de Çankaya’ya çıktım. Ankara’daki büyüklerimize bir nezaket ziyareti yapmaya gitmiştim Ankara’ya. Ve rahmetli Özal’a bu bina için teşekkürlerimi arz ettim. Gülümsedi ve dedi ki; “Patrik hazretleri bu izin için biliyorsunuz çok tenkit edildim fakat doğrusunu yaptım. Madem ki eviniz, binanız yandı gayet tabii ki yeni bina yapmak hakkınızdır’.
Patrik Bartholomeos, Pelin Batu’nun sorularına samimi yanıtlar verdi.
– Şimdi aşağı yukarı 15 kişi buradalar, 25 kişi de yurtdışında. Demek ki önümüzdeki patrik seçimi 40 kişi, 45 kişi arasında gerçekleşecek. Bu çok müspet bir şey. Sonra benim memleketim olan Gökçeada’da 48 sene sonra bir Rum ilkokulunun açılmasına izin verildi. Bütün bunlar çok müspet, güzel şeyler. Ve hükümetimize müteşekkiriz.
‘40-50 yıl uğraştık’
O güne kadar tehlike yok…
– Yok. 1964’te çok zor bir dönemden geçti azınlıklar. Kapatıldı. Ve ondan sonra o binayı elimizden almaya kalkıştılar. Mahkemelere düştük. Buradaki mahkemeleri kaybettik. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvurduk ve hakkımızı bulduk. Demek istediğim 40-50 sene uğraştık.
YARIN: NİYE BU KADAR AZ KALDIK?