Ağadere ve İsimsiz Topçu Yüzbaşı Şehitliği
Eceabat’tan Kilitbahir’e doğru giderken, Çamburnu Kalesi’ni geçtikten yaklaşık 1 kilometre sonra, yolun yeniden deniz seviyesine indiği mevkide, sağ yanda, batı yönünde, tepeler arasında yer alan küçük bir vadi görülür. Burası Ağadere Vadisi’dir. Ağadere Vadisi, Kilitbahir Platosu’nun boğaz sahillerine doğru uzanan bölümünde yer alan iki vadiden biridir. Diğer vadi ise Havuzlar Vadisi’dir.
Çanakkale Kara Muharebeleri başladıktan hemen sonra (25 Nisan 1915 sonrasında) burada, ilk olarak 9. Tümen’in sahra hastanesi kurulmuş ve hizmet vermeye başlamıştır. Çanakkale Cephesi’ndeki çarpışmaların şiddetlenmesi üzerine aynı bölgede 3. Kolordu’nun 1. sahra hastanesi ile 4. Tümen’in sahra hastanesi de görev yapmıştır. Burada görev yapan ve “Ağır Mecruhin Hastanesi” (Ağır Yaralı Hastanesi) olarak kullanılan bu hastaneler, aynı zamanda birer sevk hastanesidir. Bir başka deyişle, kendilerine gelen ağır yaralıların ön tedavilerini yapıp, daha donanımlı hastanelere sevk edilebilir duruma getirmek için çalışmaktadırlar.
Bu hastanelerde tedavi gören askerlerimizden şehit düşen yaklaşık 3 bin (kimi araştırmacılara göre 2 bin 200) kadarının mezarları ise, Kilitbahir yönündeki yamaçlarda bulunmaktadır. Buradaki şehitliğin kaderine terk edilmiş durumunun, yakında başlatılacak çalışmalarla giderileceği öğrenilmiştir.
İsimsiz Topçu Yüzbaşı Şehitliği ise Eceabat-Kilitbahir yolu üzerinde, Kilitbahir’e 800 metre mesafede, yolun sağ yanında ve yoldan yaklaşık 7-8 metre yüksek bir noktada yer alır. Yol kenarından itibaren basamaklı bir yol ile şehitlik alanına ulaşmak mümkündür. Bu şehitlikte yatan kişi hakkında bir topçu yüzbaşısı olduğundan başka, bilinen herhangi bir kayıt yoktur. Ancak burada bulunan şehit mezarının, Ağadere Şehitliği’nin sahile doğru uzanan bir bölümü olma ihtimali yüksek görülmektedir.