Ağaca ses veren Perşembeli bağlama ustası… | Ordu Hayat Gazetesi
Ana Sayfa > GÜNCEL > Ağaca ses veren Perşembeli bağlama ustası…
02 Mart 2016 Çarşamba, 11:25 Tweetle
Ağaca ses veren Perşembeli bağlama ustası…
Türk tarihi kadar eski bir enstrümandır bağlama. Türkün var olduğu her yerde uzun saplı telli, yanık sesli bu mucize müzik aleti hep olmuştur. Türk insanı arasından çıkan aşıklar, saz ustaları aşklarını, sorunlarını, önemli olayları, kahramanlıkları sazıyla dile getirip bağlamayı insanımıza sevdirmişler.
Bende 1980’li yıllarda merak sarmış üç ay gibi kısa bir dönem, Bağlama öğrenmek amaçlı bir kursa katılmıştım. Hekimoğlu türküsünü çalacak kadar öğrendikten sonra, bazı nedenlerden kursu yarım bırakmıştım. Küçüklüğümden beri içimde bağlama çalma arzusu hep vardı, halen de var.
Ordu Perşembe karayolu üzerinde yol kenarında reklamı bulunan Gönlüm Bağlama Evi, Türk Halk Müziği sevenlerin bildiği bir yer. Türk olup ta, türkü bilmeyen, türkü sevmeyen olur mu?
Çat kapı ziyaretlerine gittim. Baba Kazım Ceylan oturmuş gelininin yaptığı kahveyi yudumlarken genç yaşta bağlama yapmayı babasından öğrenmiş Samet Usta son rötuşlarını yapıp bitirdiği bağlamanın tellerine dokunmuş, Ordulu sanatçı Muhsin Tercan’ın yazıp bestelediği türküyü seslendiriyordu;
‘’Akşam oldu yanıyor da,
Türküsünü çalıp söylüyordu. El işaretimle devam etmesini söyleyip baba Kazım Ceylan’ın yanına oturdum. Öyle güzel bir ortamda, öyle bir anda gelmiştim ki haber verip gelsem bu ortamı bulamazdım. Doyurucu bir türkü ziyafetinden sonra, Kazım Ustayla konuşmaya başladım.
1953 doğumlu, Baba Kazım Ceylan 1969’da İstanbul’a Sultan Ahmet Endüstri Meslek Lisesi’ne okumaya gitmiş, ama okulu bırakarak, Unkapanı’nda Nida Saz evinin çalgı yapım bölümüne çırak olarak işe girmiş. Kısa zamanda işi öğrenmiş, bağlama çalmasını da geliştirerek 1973’de hep içinde bağlama yapma arzusu olduğu için Gönlüm isimli saz evi kurarak bağlama yapmaya başlamış.
İstanbul’da hem bağlama yapıp, hem de bağlaması ile guruplarla beraber eğlence merkezlerinde, sanatını da icra etmeye başlamış. Birçok ünlü sanatçının arkasında saz çalmış.
27 yıl gibi kısa sayılmayacak bir süre içinde binlerce bağlama yapmış. Sağlık sorunları nedeniyle mesleği bırakmak zorunda kalınca yanında yetiştirip bağlama yapmayı öğrettiği, “Beni bile geçti” dediği oğlu Serkan’a 2000 yılında mesleği devir etmiş. Ustası olan, babasının yanında olması kendi ifadesi ile Serkan’a güç veriyor. Ve bize Aşık Veysel’in bağlaması ile dertleşirken söylediği şu dörtlüğü hatırlatıyor;
“Sen petek misali Veysel de Arı.
Ben bir insanoğlu sen bir dut dalı.
Ben babamı sen Ustanı unutma.”
“Babam benim her şeyim. Ne öğrendiysem ondan öğrendim. Bağlama çalmayı da, yapmayı da babamdan öğrendim. Bağlama Ustalığında bağlama çalmak büyük avantaj. Bazen az evvel sizin geldiğiniz gibi bağlama yapmayı bitirip, iş kontrole geldiği zaman ben de yaptığım bağlamamla konuşurum, çalarak hem kontrolünü yaparım, hem de dertleşirim. Siz geldiğinizde biz konuşuyorduk” dedi.
Ne güzel anlattı genç Serkan Usta, Ağacı konuşturup onunla dertleşmek. Ağaca ses vermek…
Nasıl yapılıyor bağlama? Zor mudur bağlama yapmak, kaç tür saz yapıyorsunuz burada?”diyerek sorularıma başladım.
Cevabını baba oğul sıra ile anlattılar…
‘’Bağlama yapmak hem sanat, hem de zanaat ‘’ dedi Kazım Usta. “Ağaç önemli bağlama yapmak için, işlenmesi kolay olacak, iyi ses verecek. Bu nedenle biz ustalar yıllardır Dut, kestane, maun, meşe, kayın, Ihlamur ve farklı meyve ağaçlarını kullanıyoruz.”
Serkan ilave etti; “Kapak döş ladin, köknar ağacından, burgular Meşe, Gül, Peleseng, Abanozdan. Biz ağaca ses veriyoruz, onu bir nevi konuşturuyoruz. Erbabı elinde dile gelir bağlama. Bir Arif Sağ, Yıldıray Çınar, Neşet Ertaş, Nida Tüfekçi, Muharrem Ertaş, Ömer Şan, Muzaffer Sarısözen, Muhlis Akarsu, Orhan Gencebay… Yöremizden de Şener Gök, Cengiz Dilaver ve isimlerini sayabileceğim onlarca saz üstadı, bağlama çalarken nameler canlanır bağlama dillenir’’dedi.
Bir Türk Halk Müziği sever ve bağlama sevdalısı olarak sözlerine katılmamak elde değildi. Türk musikisinin tarihi akışı aklıma geldi nereden, ne aşamalardan bu güne gelinmişti. Şemsi Yassıman’ın sözlerini, Aşık Dertli’den aldığı “Şeytan bunun neresinde” Türküsünü Kazım ustaya sordum.
Bunca yıl bağlama yaptın, Şeytan sazın neresinde, dedim. Kazım Usta güldü; ’’Şeytan insanın içinde, saz çalmaktan ben hiç zarar görmedim’’ dedi.
Türkünün sözlerini ve hikayesini anlattı. İslamiyet’in ilk yıllarında uydurma hadislere dayanarak Bağlamaya yasak koyan Kadılara cevabenAşık Dertli bir türkü söylüyor.
Telli sazdır bunun adı.
Abdest alsan, alma demez
Ne ayet dinler ne kadı.
Namaz kılsan, kılma demez Ardıç ağacından kolu
Şeytan bunun neresinde. Şeytan bunun neresinde.
Sonra da “İnsan doğar makamla Ezan okunur kulağına, Ölür Hüseyni makamında sela okurlar arkamızdan.Musiki hep içimizde, onsuz olmaz. Tıpta bile tedavide müziğe ihtiyaç duyuluyor. Ben tansiyonum yükselince bağlama dinleyerek rahatlıyorum “ diye devam etti.
Türkiye’nin her yerinden sipariş aldıklarını da belirterek, bu bilgilerle sohbetimizi noktaladık.
‘’Bağlama yapmak bizim işimiz, Meydan Sazı, Divan Sazı, Bağlama, Bozuk, Tambura, Çura, Çöğür siparişe göre her türlüsünü yaparız.” Türkiye’nin her yerinden sipariş gelir, Hatay, Samandağ üzerinden Türkmen kardeşlerimize bile Bağlama gönderdik.”
Baba oğul sevgisi, Usta çırak saygısıyla birleşip müzikle yoğrulmuş ortaya Gönlüm Saz Evi çıkmış.
Önceden sipariş vermek ya da ellerinde hazır olanlardan iyi bir bağlama sahibi olmak isteyenlere Gönlüm Saz Evi ni tavsiye ediyuroz…
Yüzlerce bağlamayı görünce bende bir Hekimoğlu çaldım.