Ankara her konuda ABD ile mutabık
Obama, Gül?ün kitaplarını okuduğunu öğrenince mutluluğunu dile getirdi. FOTOĞRAF: AA
Obama'nın Ankara temaslarında iki ülkenin Afganistan ve Irak konularında 'tam mutabık' kaldığı kaydedildi. Obama, 'laik, Batılı, hukukun üstün olduğu bir Türkiye'yle bölgesel ve kapsamlı işbirliği' arzusunu aktardı. Gül, 'Sorun Bush'tu, sizin mesajlarınızsa tüm dünyada umut yarattı' dedi
İSTANBUL - Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün, ABD Başkanı Barack Obama’ya Türkiye’de ve dünyada ABD karşıtlığının Bush yönetiminin üslubundan dolayı büyüdüğünü anlatarak, “Herkesle açık şekilde konuşacağınızı, el uzatacağınızı söylemeniz, dünyada yeni bir umut oldu” dediği öğrenildi. İki ülke arasındaki kapsamlı görüşmelerde, Irak ve Afganistan konusunda ‘tam mutabakat’ sağlandığı belirtilirken, ABD’nin ‘model ortak’ olarak ‘Laik, Batılı, hukukun üstün olduğu bir Türkiye’yle bölgesel ve kapsamlı işbirliği yapmak istediği vurgulandı.
Obama ve Gül’ün baş başa ve heyetlerarası görüşmeleriyle, çalışma yemeğinde, Türkiye ile ABD arasındaki ilişkilerin hem yeni çerçevesi belirlendi, hem de Afganistan, Irak ve Ermenistan gibi sıcak konular ele alındı.
‘Bush gitti karşıtlık bitti’
Edinilen bilgiye göre, Gül, görüşmenin başında iki-üç yıl önce Obama’nın yazdığı kitapları okuduğunu söyledi. Obama da memnuniyetini “Kitaplarımı bir devlet başkanının okuduğunu duymak etkileyici” diye aktardı.. Gül, Türkiye ile ABD’nin dünya üzerinde ilgilendiği konulara ilişkin karşılaştırma yaptıktan sonra Türkiye’deki ve dünyadaki ABD karşıtlığı ile ilgili görüşlerini açıkladı. Türkiye kamuoyundaki ABD karşıtlığının Bush yönetiminin yanlış uygulamalarından kaynaklandığını belirten Gül mealen şu mesajı verdi: “İlişkiler sıkıntılı dönemler yaşadı. Bu da önceki ABD yönetiminin kararları, tek yanlı empoze girişimleri ve uygulamalarının ürünüydü. Bizim yaşadığımızı bütün dünya yaşadı ve Amerikan karşıtlığı yükseldi. Herkese el uzatacağınızı açıklamanız, dünyada yeni bir umut yarattı. Bu yaklaşımınız dünyada ABD karşıtlığını ortadan kaldıracaktır. Size gösterilen sempati bunun göstergesidir.”
Şu ‘model ortaklık’ nedir?
Görüşmelerde gelecek günlerde Washington-Ankara hattında ele alınacak sıcak başlıklar ve Obama’nın telaffuz ettiği ‘model ortaklık sistemi’ şu şekilde özetlendi:
Ortak payda laiklik: Her iki ülke de laikliğin ‘güçlü savunucusu’ olacak. Müslüman ve Hıristiyan dünyasına “Sorunları laiklik ilkesiyle aşalım” mesajı verilecek.
Karşılıklı yardımlaşma: Türkiye; Afganistan ve Irak’ın yeniden yapılanmasında, Tahran-Washington diyaloğu için zemin hazırlanmasında ve Obama’nın Müslüman dünyaya yakınlaşmasında Amerika’ya yardımcı olacak. ABD ise bu yardımın karşılığında Türkiye’yi AB, Kıbrıs ve Kafkasya konularında destekleyecek. İki ülke Ortadoğu’da barış ve istikrara katkıda bulunulmasını ve bu çerçevede, Gazze’de yaşanan insani krizin hafifletilmesini ve İsrail-Filistin sorununun iki devlete dayalı şekilde çözümlenmesini savunacak. İki ülke Arap-İsrail ihtilafının kalıcı çözümüne destek olacak, enerji arzı güvenliğinin güçlendirilmesini ve Hazar Havzası ile Irak enerji üreticilerinin Avrapa ve dünya pazarlarına ulaşabilmelerini sağlamak için güney koridoru doğalgaz ve petrol altyapılarının geliştirilmesini ön planda tutacak.
Ermenistan desteği: ABD, Türkiye ve Ermenistan ilişkilerinin normalizasyonu çabalarını cesaretlendirecek. Türkiye , Heybeliada Ruhban Okulu’nu açarken, Yunanistan’la yaşayacağı sorunları da Amerika’nın desteğiyle aşacak.
Ekonomik ortaklık: ABD ve Türkiye, küresel ekonomik krizle mücadelede yakın işbirliğini sürdürecek. Ticaret, yatırım, bilimsel ve teknolojik işbirliği başta olmak üzere ikili ekonomik ilişkiler geliştirilecek.
Yakın diyalog: Taraflar devlet başkanı ya da dışişleri bakanı düzeyinde yılda en az iki kez karşılıklı ziyaret gerçekleştirecek. Anlık istihbarat paylaşımı güçlendirilecek. Türk ve Amerikan genelkurmay yetkilileri uluslararası platformlara ortak gruplarla katılacak.