Yeditepenin Birinden Yansıyan Işık (Fener - İstanbul)
04.04.12, 10:31 #1
Ettiği Teşekkür: 42764
Aldığı Teşekkür: 74677
Fatih ilçesinin sınırları içinde, Eski İstanbul'un yedi tepesinden Yavuz Sultan Camii ile taçlanan beşincisinden Haliç sahillerine kadar uzanan yöreyi içine alıyor.
Fener İstanbul'un Haliç kıyısındaki tarihi semtlerinden biridir. Bir yanında Cibali, diğer yanında Balat'ın bulunduğu semtin en önemli özelliği, Ortodoks mezhebinin merkezi konumundaki İstanbul Patrikhanesi'nin 1601 yılından bu yana burada Ayios Yeoryios (Aya Yorgi) Kilisesi'ne yerleşmiş olmasıdır.
Bizans döneminde burada, Haliç kıyısında bulunan bir fener semtin Fanarion adıyla anılmasına neden olmuştur. O dönemde Haliç surlarından semte girmek için kullanılan kapıya Porta Fari (Fener Kapısı) denilmekteydi. Bu kapı bugün mevcut değildir.
Fener'de Osmanlı döneminde Rumlar ve varlıklı Museviler oturuyordu. Osmanlı yönetimi başka ülkelerle ilişkilerinde Fenerli Rumlardan tercüman olarak yararlanıyordu. Fenerli Rumlar Osmanlı Hariciye Vekaleti'nde yüksek mevkilere tırmanmışlardı. 18. ve 19. yüzyıllarda Fener sahillerinde varlıklı Rum ailelerin yalıları bulunuyordu.
Solda Süleymaniye Cami, sağda Fener Rum Lisesi,
önünde Sveti Stefan - Bulgar Kilisesi (Demir Kilise)
20 yüzyılın başında semt tamamen gayrimüslimlerin oturduğu bir görünümdeydi. I. Dünya Savaşı sonunda İstanbul'da galip devletlerce kurulan işgal yönetiminin 1923'te kalkmasıyla birçok Rum aile Yunanistan'a göç etti. Semt 6-7 Eylül 1955 olaylarına kadar yarı yarıya Müslüman ve Hristiyan ailelerden oluşan bir nüfus yapısına sahipti. Müslüman aileler genellikle Karadeniz kökenliydiler.
Kıbrıs sorunu nedeniyle 6-7 Eylül olaylarında semtteki Rum ev ve işyerleri tahrip edilince Rum nüfus İstanbul'un başka semtlerine taşınmak ya da Yunanistan'a göç etmek zorunda kaldı. Bugün Fener'de Rum ve diğer gayrimüslim nüfus yok denecek kadar azdır.
Semtte 19. yüzyılda çıkan yangınlardan sonra ızgara planlı bir sokak yapısında, kagir evlerden oluşan bir doku oluşmuştur. Bugün harap haldeki bu yapıların küçük bir bölümü Avrupa Birliği fonlarıyla onarılmaktadır. 1930'lu yıllardan sonra semtin Haliç kıyısı fabrikalarla dolmuş, ancak bu yapılar 1984-1989 arasında İstanbul Büyükşehir Belediye başkanlığını yapan Bedreddin Dalan tarafından yıktırılarak bugünkü sahil yolu açılmıştır.
Fener (Phanarion), İstanbul'un yedi tepesinden birinin üzerine kurulduğundan dik yokuşlu sokaklardan oluşur. Bizans Dönemi'nde Petrion (kaya) adıyla anılan semt, gerek Bizans Dönemi'nde gerekse Osmanlı Dönemi'nde Rum ailelerinin yerleştiği bir semttir. Rum ailelerinin tercih ettiği bir semt olmasının nedenlerinden biri 1600'lerde Patrikhane'nin Fener'deki yerine taşınmasıdır.
Rumlar, Fener'de taş konaklar, yalılar yaptırdılar. Çocuklarını dil eğitimi için Avrupa'ya yolladılar. Birden fazla dil öğrenen iyi eğitimli Rum çocuklar önce bürokraside, sonra Eflak-Boğdan Prensleri, Divan-ı Hümayun ve Donanma-i Hümayun'da tercüman olarak görev aldılar. Fenerliler'in yükselişi 1821'de Yunan İhtilali ile son buldu. Bugünlerde ise Rum aileler gitmiş ve onların evleri Anadolu'dan gelenlerin meskeni olmuştur.
Dimitir Kantemir, Boğdan hospodarlarından biridir. Osmanlı tarihi ve Klasik Türk Müziği ile ilgili sistematik ve bilimsel kitaplar yazdı. (1673-1723) Kantemir'in evinin bulunduğu bahçe, Fener'in en büyük ailelerinden Kantakuzenos ailesine aitti.
Bahçenin içinde bir Aya Yorgi Kilisesi (Ayios Yeoryios) var. Ortodoksların bir adeti uyarınca, bu kiliseyi, Kudüs Patrikliği kendi Metohion'u, yani bir çeşit şubesi olarak yaptırmıştı; dolayısıyla idari olarak kilise halen de Fener Patrikhanesi'nin yetkisi dışındadır. Bahçe kapısını açtırıp içeri girmek, kilise bekçisini bulmak son derece zordur. Kilise bazilika tipinde, fazla ilginç özelliği olmamakla birlikte güzel ve özenilerek yapılmış, yapımında bolca mermer kullanılmış bir binadır.
Anjelik, Anıl, Basakca, C.Doğan, Canan, Duayen, Kardelen26, LaLe, ReaL, Rukia, Sevda
07.04.12, 13:20 #2
Cevap: Yeditepenin Birinden Yansıyan Işık | Fener | İstanbul
Fener Rum Lisesi nam-ı diğer
Fener'in dik yokuşlarından bakılınca görkemli, Fener'in küçük evleri arasına sıkışmış devasa kırmızı bir bina göze çarpar. Bu bina 1881 yılında, mimar Dimaolis tarafından yapılan Fener Rum Lisesi nam-ı diğer Kırmızı Mektep. Çok az sayıda öğrenci ile de olsa halen eğitim veren özel bir erkek lisesi. Tamamen tuğla olan bina, herhangi bir üsluba bağlı kalmadan inşa edilmiş. Çoğu kimse bu binayı Fener Rum Patrikhanesi ile karıştırır.
Fener Rum Erkek Lisesi, İstanbul Fener'de bulunan bir azınlık lisesidir. İstanbul'un en güzel yerlerinden birinde yer alan okul, gerek mimari yapısı gerekse tarihsel değeri ile İstanbul'un en görkemli binalarından biridir.
Patrikhanenin arkasında, Sancaklar Yokuşu'nda bulunan okul, Fransa'dan getirtilen kırmızı tuğlalardan yaptırıldığı için halk arasında "Kırmızı Okul/Mektep" diye de anılmaktadır. Haliç'in her iki tarafından da görülebilen okul, kırmızı rengi ve kubbeli mimari yapısı ile hemen göze çarpar.
İstanbul´un fethinden sonra Bizans´ın yönetici sınıfı ve tüccarları kenti terk ederek Ege adaları, İtalya ve Fransa´ya sığınmıştı. Fatih Sultan Mehmet, 1454´te, tüm İstanbullu Ortodoksları kente geri çağırdı. Bu çağrısını bir fermanla resmileştiren Fatih, Ortodoklar´ın kendi dillerinde eğitim yapabileceklerini, patrikhanelerini yeniden ihya edebilecekleri ve tüm ibadetlerinin eskiden olduğu gibi serbestçe yerine getibileceklerini bildirdi. Bunun üzerine İstanbul´dan ayrılmış olan eski Bizanslılar gruplar halinde kente geri döndü.
Patrikhane, o dönemde Fatih Camii´nin bulunduğu, Oniki Havariler Manastırı´na yerleştirildi. Daha sonra Fethiye Kilisesi´ne nakledilen Patriklik makamı son olarak Fener´deki bugünkü yerine taşındı. Patrik Gennadios ile Fatih Sultan arasında yapılan anlaşma gereği 1454´te Fener sınırları içinde bir okul kuruldu. Yüzyıllar içinde adı, "Patrikhane Akademisi2 ya da "Rum Mekteb-i Kebiri" olarak anılan bu eğitim kurumuna Osmanlı geniş olanaklar sağladı.
Okulun bugünkü binası, Ondokuzuncu yüzyılın en önemli memerlerinden biri olan ve Fener Rum Erkek Lisesi mezunları arasında bulunan mimar Dimadis tarafından inşa edilmiş. Haliç´in her iki yakasındaki yapılar içinde Süleymaniye´den sonraki en büyük binası olan eserin yapı malzemelerinden çoğu Marsilya´dan getirilmiş. Avrupa´nın çeşitli ülkelerinde özellikle İtalya ve İspanya´da da şatolar yapan Dimadis, eseri beş sene içinde bitirmiş. Fener sırtlarındaki yüksek tepe üstüne inşa edilen eser, geniş ve yüksek cephesi, kırmızı ateş tuğlaları ve ortasındaki kubbeli kalın bir kulesiyle dikkatleri çekiyor.
Fener Rum Lisesi ve Fener İskelesi
Tarih ve edebiyat öncelikli bir eğitim müfredatı olan lisede eskiden yalnızca erkek öğrenciler eğitim almaktaydı. Bugünlerde ise okulda az sayıda öğrenci ile karma eğitime devam edilmektedir.Öğrenim dili Yunanca ve Rumcadır.Fener Rum Lisesi 4+1 yıllık eğitim vermektedir.
Sadrazam Ali Paşa Caddesi'ndeki Patrikhane, Ortodoks Rumları'nın en kutsal mekanıdır. 1602 yılında bugünkü binasına taşınan Patrikhane, şimdiki görüntüsüne 1800'lü yıllarda yapılan esaslı restorasyonla kavuştu.
Patrikhaneye üçlü bir kapıdan girilir. Basamaklardan yukarı doğru çıkıldığında ana kapı karşımıza gelir. Ana kapı, 1821 yılındaki Mora İsyanı'nı desteklediği gerekçesiyle idam edilen Patrik V.Grigorios ve üç metropolitin burada idam edilmesi anısına kapalı tutulmakta, giriş sol kapıdan yapılmaktadır. Soldaki kapıdan patrikhane kilisesi Aya Yorgi'ye geçilir.
Patriklik ibadethanesi olarak kullanılan Aya Yorgi Kilisesi ise 12'nci yüzyılda inşa edilmiş. 1601'e kadar kadınlar manastırı olarak kullanılan bu kilise Patrikhane'nin taşınmasıyla erkekler manastırına çevrilerek hizmet vermeye başlamış. Kilise'nin ana ibadet mekanı 12 sütun üzerine inşa edilmiş. 12 Havari'yi ifade eden bu 12 sütunun üzerinde havarilerin tasvirleri yapılmış.
Çeşitli kiliselerde bulunan üç taşınabilir mozaik ikon da burada toplanmıştır. Bu gibi ikonlardan bütün dünyada sadece on, onbeş tane bulunmaktadır. Kilisenin ikonostasionun tahta oymacılığı gerçekten etkileyici. Söylentiye göre iki usta bunun üzerinde kırk yıl çalışmış! Sağ köşede, demir kaplamasındaki açıklıktan görülen sütun parçasında bir delik var ki, bunun da İsa'nın gerildiği çarmıh olduğuna inanılıyor.
Gene sağ tarafta, biri gümüş olmak üzere üç azizenin tabutu var; gümüş tabut Rusya'dan armağan: Eufemia, Teofano ve Omonia. Patrikhane'de ayrıca Rus Ortodoks cemaatinin elinde kalmış değerli dini eşyalar mevcut. Örneğin Patrik tahtı üzerine İncil konan iki masa... Tahtın ünlü Patrik ve Aziz İoannes Hrisostomos'tan kaldığına inanılıyor.
Sanal Turu İçin Tıklayınız
Yazı ; Vikipedi ve derleme
Resimler; Bazıları wowturkey'den alıntıdır.
aakinaksoy, Anjelik, Anıl, Basakca, C.Doğan, Canan, Duayen, Kardelen26, LaLe, ReaL, Rukia, Sevda
07.04.12, 16:35 #3
Banemin, sayende Istanbul'un en renkli ve tarihinde yeri olan mahalleleri taniyorum. Önce Balat, simdi de Fener.
Üzücü olan; güzel binasi ile Fener Rum Okulu'nun carpik yapilasmaya kurban gidip, sagdan soldan firlamis cirkin binalarin arasinda kalmasi. Ayni sekilde Fener Rum Patrikhanesi ve Aya Yorgi kilisesi de öyle. Harika yapisi ile Sveti Stefan - Bulgar Kilisesi daha da bir sansliymis, Haliç kenarinda kaldigi icin.
Bence Fener ve Balat Iskele civarinin iyi bir sekilde yeniden yapilanmasi ve bu güzelim binalarin orataya cikarilmasi gerekir.
aakinaksoy, Anjelik, Banemin, Basakca, Canan, Duayen, Kardelen26, ReaL, Rukia, Sevda
07.04.12, 16:48 #4
Aldığı Teşekkür: 38341
Cevap: Yeditepenin Birinden Yansıyan Işık (Fener - İstanbul)
Fener Rum Lisesi'nin tam karşısında kuzenimin evi var.
Sık sık çan sesleri duyuluyor.
Kendinizi değişik bir memlekette hissediyorsunuz.
Fener tam anlamıyla kendine özgü bambaşka bir havası olan bir semt.
Rum vatandaşların bıraktığı izler tarihi eser değerinde artık.
Teşekkürler Banemin detaylı bilgi için.
aakinaksoy, Anjelik, Banemin, Basakca, Canan, Duayen, Kardelen26, LaLe, ReaL, Rukia
07.04.12, 16:57 #5
Ellerine sağlık Banemin
10 Üyemiz Anıl'in Mesajına Teşekkür Etti.
Anjelik, Banemin, Basakca, Canan, Duayen, Kardelen26, LaLe, ReaL, Rukia
07.04.12, 17:09 #6
O can sesinin Fener Rum Lisesi'nden degil de, Fener Rum Patrikhanesi'nden geliyordur Sayler. Birbirlerine cok yakinlar ve Fener Rum Lisesi'nin genellikle Patrikhane oldugu sanilmakta, belki o seni yaniltmistir.
Anjelik, Banemin, Basakca, Duayen, Kardelen26, ReaL, Sevda
07.04.12, 17:13 #7
Banemin senin sayende tanıdığım ve beğendiğim bir İstanbul semti daha var artık, Fener...
Bu güzel sunumla konuyu okuyunca kırmızı mektebe gidesim, Haliç işkembecisine gidip işkembe yemeden gelesim geliyor.
Emeklerin için bir kez daha çok teşekkürler Banemin
Anjelik, Banemin, Basakca, Canan, Duayen, Kardelen26, LaLe, ReaL
07.04.12, 17:18 #8
Haliç işkembecisine gidip işkembe yemeden gelesim geliyor.
Tamam bunu beraber yapalım. Pilav-yoğurt yeriz. İşkembecilerde yediğim tek şey bu ikili benim de...
Anjelik, Basakca, Duayen, Kardelen26, LaLe, ReaL, Rukia
07.04.12, 17:21 #9
Olur valla . Hatta pilav-yoğurt bile yemeyelim. Fotoğraflarını çekip gelelim
07.04.12, 17:27 #10
İstanbul'un gerçek sahibinin Rum ve Ermeni'ler olduğunu savunurlar. Şimdi şu fotoğrflarda ki bakımsızlığa,sefalete bakarsak hak vermemek elde değil.
Sadece İstanbul değil Adana'da bile halen ikamet eden Rum ve Ermeni vatandaşlar var. Çok milliyetçi insanlar; Adana'da insanlar maddi durumlarını düzelince hemen göl kenarına taşınırlar,onlar eski vilayet cıvarında ikamet ederler ve semtlerini asla terk etmezler.
Rum patrikhanesinin kapısında idam edilen papazların vasiyeti üzerine ana kapı kapalı olmasının sebebi;ne zaman bir Türk büyüğü Rum'lar tarafından asılırsa işte o gün patrikhanenin ana kapısı açılacaktır.
Bizim siyasiler hala zeytin dalı uzatmaya devam ede dursun!
Banemin, Basakca, Canan, Duayen, Kardelen26, LaLe, ReaL
aya yorgi, balat, birinden, cibali, dimitir kantemir, fatih ilçesi, fener, fener iskelesi, fener rum lisesi, haliç, haliç işkembecisi, istanbul, kibris, kilise, mahalle, musevi, ortodoks, patrikhane, rumlar, yavuz sultan camii, yeditepenin, yunanistan