﻿ Türkiye, fındıktan hak ettiğini kazanıyor mu? - Bilge Yatırımcı
İrfan Donat tarafından 01 Ağustos 2019 02 Ağustos 2019 tarihinde yayınlandı.
Fındık hasadının eli kulağında…
Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) bu yılki fındık taban alım fiyatları da geçen hafta açıklandı.
Yüzde 50 randıman Giresun kalite kabuklu fındığın taban fiyatı 17 TL, levant kalite fındığın taban fiyatı da 16,5 TL olarak belirlendi.
İlk defa, taban alım fiyatlarının hasat öncesi açıklanması önemli ve olumlu bir gelişme.
Ziraat odalarından, ihracatçı birliklerine, ticaret Borsalarından üretici birliklerine kadar sektör paydaşlarının kamuoyuna yaptıkları açıklamalara bakılırsa, büyük çoğunluk açıklanan alım fiyatlarından memnun gözüküyor.
Herkes memnunsa bir sıkıntı yok ama bizce fiyatlara biraz da parite açısından bakmakta fayda var.
Neyi mi kastediyoruz?
Mesela son 5 yıllık bir karşılaştırma yaparsak, 2014 yılında çiftçi 1 kilogram fındık satarak yaklaşık 15 kilogram gübre alabilirken, 2018 yılında aynı çiftçi 1 kilogram fındığının karşılığında 10 kilogram gübre alabildi. Yani gübre alım gücü %33 azaldı.
TÜİK verilerinden yola çıkarak fındık/gübre paritesinin yanında bir de fındık/mazot paritesine bakalım.
Yine 2014 yılında sattığı 1 kilogram fındık karşılığında traktörüne 2,2 litre mazot koyabilen çiftçi, 2018 yılında 1 kilogram fındık karşılığında ancak 1,8 litre mazot satın alabildi. Bir diğer deyişle mazot alım gücü yüzde 18 azaldı.
Son 5 yıla baktığımızda girdi fiyatlarındaki artış oranının fındık üretici fiyatlarındaki artış oranının çok daha üzerinde olduğu net şekilde anlaşılıyor.
O yüzden bu sezon piyasada oluşacak fındık fiyatlarına ve çiftçinin fındık kazancına da bu pariteler üzerinden bakmak daha sağlıklı olacaktır.
Aslında biz bugün fındık konusuna fiyatların biraz ötesinde değinmek istiyoruz.
Sonuçta fındık, Türkiye açısından herhangi bir tarım ürünü değil.
Dünyada üretimden ihracata kadar çok önemli bir ağırlığımız var.
Etiketler: Ekonomi makaleleri, Ekonomi yazarları listesi, İrfan Donat yazıları