İşyerinde kadın da erkek de mağdur
Blog 1 Ocak 2019
ANKARA (A.A) – Fatma Can/Ferdi Türkten – Meslek yerlerinde erkekler maddesel, kadınlar ise cinsel şiddet yönünden daha çok risk aşağıda bulunuyor.
Prof. Dr. Nazmi Bilir, Doç. Dr. Ali Naci Yıldız ve Uzman Dr. Mehmet Kaya kadar hazırlanan ”Meslek Uygun Zorlama” adlı kitap Türk-Meslek kadar yayımlandı.
”Bir toplumsal sorun” olarak tanımlanan şiddetin önlenebilir olduğuna muhabere edilen kitaba tarafından, şiddetin uygulanmasının önüne geçmek tartma taşıyor.
Dünya genelinde 15-44 yaş grubundaki ölümlerin başlıca nedeni zor ve şiddetin yol açtığı sonuçların düzeltilmesi için milyarlarca dolar harcama yapılıyor.
Zorlama fiziksel, cinsel, psikolojik, yoksun vazgeçme veya dikkatsizlik almak üzere 4 grupta değerlendiriliyor.
Kitapta, iş uygun kuvvet, çalışanların işle ilgili ortamlarında saldırı, istismar, tehdit ve öteki baskı taşıyan davranışlara maruz kalması olarak tanımlanıyor. Kitaba göre, meslek yerinde zor, meslek kazaları içinde değerlendiriliyor ve son yıllarda artma gösteriyor. Bu yükselme, konuya ilginin artması ve güç uygulamalarının daha artı bildirilmesi ve saptanmasından kaynaklanıyor.
Araştırmalara göre, meslek uygun karşılaşılan şiddete yönelik bazı davranışlar şöyle:
”Cinayet, tecavüz, hırsızlık, yaralama, vurma, fiziki hücum, tekmeleme, cinsel taciz, ırksa kökene ilişkin taciz, yumruk atma, tükürme, zorbalık, şantaj, ayrımcılık, tehdit, tehdit etme verme, agresif konuşma, kaba davranma, küfür etme, bağırma, alegorik söylev, dışlama ve fena muamele.”
ABD verilerine göre, iş yerindeki baskı olaylarının yüzde 62’sini kolay saldırılar, yüzde 21,7’sini önemli saldırılar, yüzde 11,7’sini soygunlar, yüzde 4,3’ünü tecavüz ve cinsel saldırılar, yüzde 0,2’sini ise cinayetler oluşturuyor.
Iş yerinde şiddet uygulamaları, aile içi zorlama uygulamalarında olduğu gibi bildirim eksikliği sebebiyle sık sık sıcacık kalıyor, konu önemsenmiyor, bazen de işin bir parçası olarak kabul ediliyor.
Konuyla ilgili güvenilir veriler, daha çok vefat ya da ağır yaralanmayla sonuçlanan olaylara ilişkin. Ölümcül olmayan, maddi şiddetten cinsel tacize kadar geniş bir kapsamı bulanan olaylar ise genel olarak daha az biliniyor ve daha az rapor ediliyor.
-İngiltere’de tezgahtarlar, Fransa’da otobüs şoförleri şiddete maruz kalıyor-
Iş yerinde zor, ülkeler arasında alıcı ve yoğunluk açısından çeşitlilik gösteriyor. Yapılan çalışmalara tarafından, iş yerlerinde kadına karşın cinsel taciz maksimum yüzde 7,5 sıklıkla kuzey Amerika ülkelerinde, erkeğe yönelik maddi şiddetse yüzde 2,7 sıklıkla Batı Avrupa; kadına yönelik bedensel baskı ise yüzde 4,6 çoğunlukla Kuzey Amerika ülkelerinde yaşanıyor.
Bölgelere ve cinsiyetlere tarafından iş yerinde kuvvet olaylarının yüzde dağılımı şöyle:
Alan Erkeğe hamle Kadına saldırı Kadına cinsel taciz
Batı Avrupa 2,7 3 5,4
Kuzey Amerika 2,5 4,6 7,5
Asya 0,4 1 1,3
Afrika 2,3 1,9 3,7
Latin Amerika 1,9 3,6 5,2
Rapora tarafından, Amerika’da her sene takriben 2 milyon çalışan meslek uygun kuvvetle karşılaşıyor. Her hafta ortalama 20 çalışan öldürülüyor ve 18 bin çalışan saldırıya maruz kalıyor.
İngiltere’de perakende satmak elemanlarında fiziksel şiddet sıklığı yüzde 0,5 iken, korkutma ve benzeri sözel zorlama sıklığı ise yüzde 8,1. Fransa’da ise toplu taşıma araçlarında çalışanlara yönelik baskı olayları uyarı çekiyor.
Japonya’da cinsel taciz, zorbalık ve stres içeren uygulamalar meslek yerlerinde gitgide artarak artıyor. Almanya’da ise bayan çalışanların yüzde 93’ü alıştırma hayatlarında asgari bir kez cinsel tacize uğradıklarını açıklama ediyor.
Araştırmalara kadar, Avrupa Birliği ülkelerinde azami cinsel tacize uğrayan gruplar yüzde 6 ile otel ve lokanta çalışanları. Çalışanların yüzde 2’si iş yerlerinde yüzde 4’ü iş yeri haricen fiziki şiddete maruz kalıyor. Meslek yeri haricen en sık şiddete maruz kalan gruplar yüzde 6 ile halkla ilişkiler çalışanları.
Türkiye’de meslek yerindeki baskı ilişkin verilerin oldukça sınırlı olduğuna dikkat çekilen kitapta, konuya ilişkin esas veri kaynağının SGK’nın iş kazası istatistikleri olduğu belirtildi.
Kitaba kadar, sıhhat meslek kolunda yapılan çalışmalar meslek yerindeki şiddete ilişkin veriler sunuyor. Afiyet çalışanlarının iş hayatları baştan başa iş yerlerinde asgari bir defa sözel şiddete maruz kalma sıklığı yüzde 68,1, somut şiddete uğrama sıklığı yüzde 15, cinsel tacize uğrama sıklığı ise yüzde 4,4.
Akademisyenlerle yapılan bir araştırmaya kadar, akademisyenlerin yüzde 90’ı 1 sene içinde bir ya da birdenbire fazla psikolojik şiddete maruz kaldığını ve yüzde 7’si maruz kaldıkları psikolojik zorlama sebebiyle ara sıra intiharı düşündüğünü belirtiyor.
Psikiyatri uzmanlarının yüzde 19,9’u yalnızca sözel şiddete, yüzde 2,’si sadece fiziksel şiddete, yüzde 48,4’ü hem sözel ayrıca fiziksel şiddete olmak üzere toplamda yüzde 71’i iş hayatı baştan başa sözel ya da fiziki şiddete maruz kaldığını ifade ediyor.
Öğretmenler aralarında yapılan bir araştırmada, öğretmenlerin yüzde 8’inin iş hayatı baştan başa şiddete maruz kaldığı tespit edildi. Bunların yüzde 33,7’sinin öğrencisi, yüzde 32,7’sinin yöneticileri ve yüzde 22,6’sının meslektaşı göre baskı gördüğü belirtildi.
-Afiyet sektörü daha riskli-
Kitapta, toplumla temas kurma zorunluluğu olan işlerde çalışanların, değerli eşyalarla uğraşanların, acılı insanlarla temas kuranların, sağlık durumu ve eğitim alanında hizmet verenlerin, yalnız çalışanların ve gezici-göçmen işçilerin iş uygun zor görme riskinin yüksek olduğuna dikkat çekildi.
Özellikle afiyet sektörünün diğer sektörlere kadar zor yönünden daha riskli olduğu belirtildi.
”Kasiyer, banka çalışanı, hemşire, ambulans personeli, sosyal hizmet uzmanı, öğretmen, polis, bilet teftiş görevlisi, hapishane personeli, bar çalışanı, taksi şoförleri, geçici işlerde çalışanlar, acil cevap ekibi.”
-Genç çalışanlar daha fazla zor görüyor-
Kitaba tarafından, meslek yerinde ve iş yeri haricen, kadınlar şiddete uğrama yönünden erkeklere göre daha tehlikeli. Çünkü kadınlar genel olarak öğretmenlik, sosyal hizmet uzmanlığı, hemşirelik, banka çalışanı gibi baskı yönünden daha riskli işlerde çalışıyor.
Erkekler fiziksel zorlama, kadınlar ise cinsel zor yönünden daha fazla risk aşağı ve cinsel tacizin keskin mağduru kadınlar.
Çoğu araştırma, genç çalışanların meslek yerinde şiddete daha pozitif maruz kaldığını gösteriyor.
-Kuvvet intihara neden olabiliyor-
Meslek uygun baskı çalışanlarda motivasyon düşüklüğüne, performans azalmasına, kendine saygıda azalmaya, depresyona, sinirliliğe, anksiyeteye, iritasyona ve strese yol açıyor. Bunlar, fiziksel ve psikolojik hastalıklara, sigara kullanımına, alkol ve hap istismarına, meslek kazalarına, engelliliğe ve intihara neden olabiliyor.
Zorlama işveren açısından finansal kayba yol açıyor. Çünkü, iş uygun kuvvet meslek gücü kaybına, kazalara, hastalıklara, sakatlıklara ve ölüme neden olmasının yanı sıra emniyet sistemlerinin geliştirilmesi gerekliliğini ortaya çıkarıyor.
Kitapta meslek yerinde şiddet önlemlerini planlamak açısından rapor tutmanın manâlı olduğu vurgulandı. Etkin bir rapor sistemi için sadece ciddi olanlar değil, tüm güç olayları hakkında rapor tutulması, raporun gizliliğinin sağlanması, yöneticilerin rapor tutmayı desteklemesi, raporun hızlı, etkili ve sürekli şekilde tutulmasının önemine göze çarpan edildi.
Etiketler : işyerinde kadın, işyerinde kadın ayrımcılığı, işyerinde kadın çalışanlara daha düşük ücret ödeyen işveren iş sözleşmesinden doğan hangi borcunu ihlal etmiştir, işyerinde kadın erkek ilişkileri, işyerinde kadınlar
Türk kadınının en çok sevdiği iltifat
Şirketler ne kadar zam yapacak?