Anthrax | Medicinase
by Kadir Timuçin GünerenNovember 1, 2016
Anthrax Nedir ?
Antrax , anthrax yada şarbon hastalığı Bacillus anthracis bakterilerinin sebeb olduğu bulaşıcı bir hastalıktır , ve bu bakteriler genellikle geviş getiren hayvanlardan yada onların üretmiş oldugu ürünlerden bulaşmaktadır ( Keçi , sığır , inek ,at ).
Anthrax hastalığı deri , akciğerler de ve son olarak bağırsaklarda cok ciddi rahatsızlıklara sebep olabilir ve ölümle sonuçlanabilir. Örneğin : Pulmonary Anthrax.
Biz bu hastalığı nasıl teşhis ederiz ?
İnfekte olmuş dokudan aldığımız kültürleri kullanarak teşhis edebiliriz.
Anthrax’a ne sebep olur ?
Anthraxın etkin maddesi Bacillus anthracisdir. Alman doktor ve aynı zamanda bilim adamı olan Dr . Robert Koch , bu bakteriye maruz kalmış çiftlik hayvanlarının anthrax hastalıgına sebep oldugunu kanıtlamıştır. Mikroskop altında bu bakteriler büyük çubuk şeklindedir.
Anthrax bakterisinin organizmaları hareketsiz bir formda toprakda yaşamaktadır, ve bu form spore(kaynak yada kök ) olarak adlandırılmaktadır. Bu sporeları çok dayanaklı ve yok edilmesi hayli zordur. Bu sporelar bilindiği üzere 48 yıla kadar hayatta kalabilmektedir.
Anthraxı insanlara nasıl bulaşır ?
Anthrax insalara 3 yolla bulaşır . Bunlardan en yaygın olanı doğrudan deriye enjekte olanıdır ve enjekte edilen bölgede çirkin görünümlü koyu yaralar oluşur. İnsanlar ve hayvanlar daha önceden anthrax bulaşmış ölü bir hayvanın cesedinden anthrax yiyebilir , ve bu yeme işlemi ciddi hastalıklara bazen ölümcül hastalıklara sebep olabilir. Anthrax’ın en ölümcül formu “inhalation anthrax” solunum yoluyla bulaşan formudur. Eğer anthrax spore(kök) solunmuşsa , sporelar göğüsdeki lenf bezlerine yayılıp ,çoğalıp zehir üretmeye başlar ve bu işlemin sonunda sıklıkla ölüm görülmektedir.
Hangi mesleklerde anthrax bulaşma riski daha fazladır ?
Hayvancılık ve Tarımla uğraşanlar
Anthrax üzerine çalışan laboratuvar personelleri
Posta işleyicisi , askeri personeller ve son olarak bioterroristler.
Anthraxın kuluçka dönemi ne kadar sürer ?
Kuluçka süresi (anthrax ile ilk temas ve ilk bulgu arası dönem başlar) kısa olabilir , bir günden 5 güne kadar , kuluçka dönemi diğer bulaşıcı hastalıklarda olduğu gibi oldukça değişkendir , hastanın kendisini hasta hissetmesi haftalar alabilir.
Anthrax ne çeşit hastalıklara sebep olur ?
Anthraxın sebep olduğu hastalıkların dört çeşit formu vardır : Deri anthrax , Akciger anthrax , Gastrointestinel anthrax ve son olarak yakın zamanda dizayn edilmiş injection anthrax (enjekte).
Deri anthrax : Anthraxın bu formu en yaygın olanıdır ( anthrax 80% vakalarının), Bulaşmış olan dokuda önce koyu kahverengi renginde leke daha sonra dikkate alınması gereken ölçüde kızarıklık yayılmaya başlar ayrıca tomurcuklanma ve sertlik görülür. Nokta merkezinde daha sonra kan renginde toplanmış su ile ülser çukuru görülür ve siyah bir kabuğun oluşumuna da eschar (kabuk) denir. Şişik lenf düğümleri bulunmaktadır o bölgede. Semtomları kas agrılar , baş ağrısı , ateş , mide bulantısı ve kusma görülür. Hastalık 6 hafta içerisinde iyileşir fakat hasta gerekli antibiotikleri almazsa hastalık ölüme sebep olabilir.
İnjection anthrax : Anthraxın bu yeni formu kuzey avrupada eroin enjekte eden uyuşturucu bağımlılarında tespit edilmiştir fakat henüz amerika birleşik devletlerinde böyle bir vaka rapor edilmemiştir. Semtomların görülmesi günler , aylar alabilir . Enjekte edilen anthraxsın belirti ve bulguları enjekte edilmiş bölgede küçük kabarcıklar ve bu kabarcıklar kaşınmaya sebep olabilir , ateş , titreme , yaranın etrafında şişmeler ve deri yada kas altın derin iltihaplanmalar oluşabilir
Akciğer anthrax : İlk semptomları grip(influnza)hastalığının semptomlarıyla benzerdir , boğaz ağrısı ve baş ağrısı.Hastalık bir kaç gün içerisinde kötüleşir göğüs yada kaslarda ağrı ve nefes darlığıyla şiddetli solunum zorluğu olabilir.Bazı hastalar öksürerek kan çıkarabilir. Şok , koma ve son olarak ölümle sonuçlanır. Akciğer anthrax düzgün zattüreye sebep olmaz , hatta spore’lar temizleyici hücreler makrofajlar tarafından akciğerde toplanır. Sporeların çoğu makrofajlar tarafından yok edilir fakat ne yazık ki,bazıları hayatta kalır ve bu hayatta kalan spore’lar göğüsdeki lenf bezeciklerine taşınır. Lenf bezleri şişer. Lefn bezlerinin içindeki spore’lar çoğalmaya başlar ve ölümcül zehir üretir ve vücuda yayılır.Göğüsde ki lenf bezlerinde şiddetli kanamaya ve doku ölümüne sebep olur. Buradan hastalık akciğerlere ve vücüdun geri kalanına yayılır. Akciğer anthrax çok ciddi bir hastalıktır ve ne yazık ki bu hastalığa maruz kalmış bireyler gerekli antibiotikleri almalarına rağmen ölüceklerdir , çünkü antibiotikler bakterileri öldürmede etklidirler , fakat antibiotikler anthrax bakterisinin önceden bırakmış olduğu ölümcül zehiri yok edemezler.
Gastrointestinel Anthrax : Anthraxin nadir görülen formudur. Bağırsak anthraxı yeterince pişmemiş , bozulmuş etlerin tüketimi sonucudur.Bu anthraxın semtomları mide bulantısı , iştah kaybı , kanlı ishal , ateş ve karın agrısı takip eder. Bakteriler bağırsak duvarına saldırır sonra enfeksiyon kan yoluyla vücuda ölümcül zehir yayar.
Anthrax tedavisi : Çoğu vakada erken tedavi anthrax tedavi edebilir. Anthraxın deri formu yaygın olan antibiotiklerle tedavi edilebilir penicillin , tetracycline , erythromycin ve ciprofloxacin(cipro) gibi. Anthraxın akciğer formu tıbbi acil vakadır.Erken teşhis ve devamlı antibiotiklerle damar içi terapisi belki hayat kurtarabilir. Bioterörist saldırısında ,anthraxa maruz kalmış kişilere hasta olmadan antibiotik verilmiş olucaktır.Aşısı bulunmaktadır fakat henüz kamuoyuna sunulmamıştır .Çoğu uzman aşının bir bioterörist saldırısına magruz kalmış kişilere verilebileceğini düşünüyor.Önemli not , anthrax raporlanabilen bir hastalıktır.Bunun anlamı eğer anthrax teşhisi konulmuş vaka varsa bu yerel yada devlet sağlık örgütlerine bildirilmelidir.Bu örgütler anthraxı daha iyi tanımlar böylece anthraksa magruz kalmış birey en etkili tedaviyi alır.