Anlaşmalı Boşanmada Mal Paylaşımı Nasıl Olur
Evlilik kurumunun sonlandırılması, bir aile için ölüm ya da boşanma sonucu gerçekleşir. Anlaşmalı boşanmalarda taraflar, maddi ve manevi zarar süreçlerini gözden geçirmiş, ortak olarak evliliği bitirme kararı almış olarak boşanma talebinde bulunurken, boşanma sonrası maddi durumlarının da gözetilmesini ister. Nafaka talep ediliyorsa bu konuda da anlaşma sağlanmalıdır. Nafaka nedir ve nafaka nasıl belirlenir sorusu kadın müvekkillerin çokça sorduğu bir sorudur. Anlaşmalı boşanmalarda mal paylaşımı kapsamına giren edinimler, çiftlerin evlilik sürecinde edindikleri ve üçüncü kişiler tarafından çifte alınmış malları kapsar. Anlaşmalı boşanmanın bir şartı da evlilikte 1 yıllık sürecin doldurulmasıdır. Bu koşulların yerine gelmesiyle, tarafların avukatları bir anlaşma protokolü hazırlar ve bu protokolde mal varlığına ait bilgiler beyan edilir.
Anlaşmaya Hangi Mallar Dahil Edilir?
Boşanma protokolünde belirtilecek olan, anlaşmalı boşanmada mal paylaşımı yapılabilecek eşyalar, sadece evlilik sürecinde çiftlerin edindikleri malları kapsamaz. Evlilik akdi gerçekleşirken çifte hediye edilen ziynet eşyaları, çeyiz olarak getirilen eşyalar, bireysel emeklilik birikimleri, eşlerin birbirlerine aldıkları hediyeler, mal paylaşımı kapsamına girer. Ayrıca, evlilik sürecinde edinilmiş gayrimenkuller, ev eşyaları ve her türlü birikim anlaşmalı boşanmada mal paylaşımı protokolüne tabi tutulur.
Öte yandan, her türlü borç, kredi borçlanmaları, tapu alma sürecindeki gayrimenkuller gibi alacaklar da mal paylaşımı kapsamına girer. Bu mal kategorisine giren edinimler, anlaşmalı boşanma protokolünde belirtilerek ilgili mahkemeye sunulacaktır. Mahkeme huzurunda yapılacak açıklamalar sonucunda, protokolün mahkemece de onaylanması gerekir.
Mal Paylaşımı Kapsamında Miras Hususu
Anlaşmalı boşanmalarda, her konuda olduğu gibi çiftlerin mal paylaşımı konusunda da tam bir uzlaşmaya varması gerekir. Mahkeme bu uzlaşıda, tarafların hangi malı hangi oranda paylaşacağına karışmaksızın boşanma kararını onaylar. Ancak çiftlerden birine kalacak olan miras söz konusu olduğunda bazı kurallar vardır.
Tıpkı mahkemenin, anlaşmalı boşanmada mal paylaşımı kapsamına giren edinimlerde kanunen bazı standartları gözetmesi gibi, söz konusu mallar, kişisel mal ve edinilmiş mal kavramlarını gündeme getirir. Bu kapsamdaki her türlü mal, eşler arasında pay edilirken, miras payı, kişisel mal olarak kabul edilir ve anlaşmalı boşanmada paylaşılacak mallar kapsamına girmez. Ancak mirasın gelir getirici bir özelliği varsa, örneğin miras kalan bir ev ise ve bu evden kira geliri elde edilecekse, bu kazanım mal paylaşımına dahil edilecektir. Aynı şekilde bu gelirle alınmış herhangi bir mal da edinilmiş mallar statüsünde değerlendirilir.
Anlaşmalı Boşanmalarda Kim Ne Kadar Pay Alır?
Anlaşmalı boşanmalarda, çiftler mal paylaşımı konusunda ya da taraflardan birinin hiç bir hak talep etmeyerek tüm mal varlığını diğer tarafa bırakmasıyla uzlaşmaya varabilirler. Çekişmeli boşanmaların aksine, böyle bir uzlaşma durumunda mahkeme, tarafların paylaşım koşullarına müdahale etmez ve boşanma talebi tek celsede kabul edilir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken ve sıkça mağduriyet yaşanan durumlar söz konusu olmaktadır.
Boşanmanın bir an önce gerçekleşmesini isteyen taraflardan biri, süreci hızlandırmak için o an bir mal talebinde bulunmayabilir. Maddi ve manevi değerlerinin zarara uğraması nedeniyle ayrılmanın hemen gerçekleşmesini istemek, bu nedenle de boşanmada acele etmek gibi nedenlerden dolayı yasal haklardan vazgeçmek, ileride özellikle kadınlar için mağduriyet yaşanmasına neden olabilir. Temel amacı, kısa sürede sonuçlanması olan anlaşmalı boşanmada aceleci davranmadan önce bir avukata danışmak tavsiye edilir.
Yeni yasaya göre, boşanma davası sırasında herhangi bir mal talebinde bulunmadığını belirten taraf, sonraki süreçte fikrini değiştirirse, yeniden dava açarak mal talebinde bulunamıyor. Özellikle, evlilik sırasında yaşanan mağduriyet sonrası boşanmanın hemen gerçekleşmesini isteyen kadınlar, bu amaçla mal ve tazminat talebinde bulunmuyor. Ancak yaşam koşullarının zorlaşması gibi durumlarla karşı karşıya kalındığında, acele etmeden, uygun koşullar gözetilerek, hakların eşit derecede dağıtıldığından emin olarak boşanma sürecini başlatmak çok daha yararlı olmaktadır.
Anlaşmalı Boşanmada Tazminat Talebi
Anlaşmalı boşanmada tazminat genellikle kocanın belirlemesine dayanır. Adil bir değerlendirme yapılması, bir avukat danışmanlığında tazminat belirlenmesi ile ileride oluşabilecek zorluklara karşı önlem alınması önemlidir. Adil bir mal paylaşımı ve hakların korunması söz konusu olduğundan, anlaşmalı boşanmada tazminat belirlenirken bazı kriterler gözetilmelidir. Eşlerin mal varlıklarının değeri, yaşları, yeniden evlenme ihtimalleri, çalışma ve sağlık durumları, yani yeni bir hayat kurabilecek olma potansiyelleri değerlendirilmeli, tazminat tutarları bu şekilde belirlenmelidir.
Gerek mal paylaşımı gerekse tazminat miktarı belirlenirken, anlaşmalı boşanmada uzlaşmak dava sürecini hızlandırır. Ancak tarafların, haklarının korunması, ayrılık sonrası hayatlarında oluşabilecek mağduriyetlerden olabildiğince korunmaları için uzlaşmaya danışmanlık edecek, yol gösterici olacak bir avukata başvurmaları yararlı olacaktır.