Osteoporoz Rehabilitasyonu - PDF
Download "Osteoporoz Rehabilitasyonu"
1 Osteoporoz Rehabilitasyonu
2 OSTEOPOROZ Kemik kitlesinde azalma, kemik mikroyapısında bozulma sonucu kemik kırılganlığının artması olarak tanımlanır.
4 Kemik yaşayan, dengeli bir şekilde oluşan yıkım ve yapım olaylarıyla devamlı yenilenen bir dokudur Trabeküler kemiğin % 25 i,. Kortikal kemiğin % 3 ü her yıl resorbe olur ve yenilenir.
5 Kemik (Makroskopik) Kompakt(Kortikal) Trabeküler(Spongioz) UZUN KEMİK DİAFİZLERİNİN ORTA KISMINDA ENKALIN İSKELETİN %80 APENDİKÜLER İSKELET YASSI KEMİKLERİN YÜZEYİ MEKANİK VE KORUYUCU İŞLEVMİĞE SERTLİK AZANDIRIR YASSI KEMİKLER VERTEBRA KORPUSU BÜYÜK KISMI UZUN KEMİKLERİN EPİFİZ VE METAFİZLERİ İSKELETİN %20 Sİ ESNEKLİK VE GÜÇ SAĞLAR METABOLİK İŞLEV
6 Kemik Organik(%30) İnorganik(%70) Matriks (%98) Yaşam boyu yenilenir Hidroksiapatit ile mineralize olur TİP I KOLLAJEN (%98) KEMİĞİN GERİLMEYE KARŞI DAYANIKLILIĞINI SAĞLAR KOLLAJEN DIŞI PROTEİNLER Kemik hücreleri(%2) OSTEOBLASTLAR OSTEOKLASTLAR OSTEOSİTLER KALSİYUM HİDROKSİAPATİT (Ca 10 (PO 4 ) (OH) 2 ) KOLLAJEN LİFLERİ İÇİNDE VE ARASINDA İĞNE,PLAK, ÇUBUK ŞEKLİNDE KRİSTALLER
8 20-25 yaşlarına kadar kemiği yapımı, kemiğin yıkım hızından daha yüksektir. 30'lu yaşlarda en yüksek kemik kütlesine ulaşılır. Bu dönem kemiğin en güçlü olduğu dönemdir. Doruk kemik kitlesi 40 yaşları civarında kemik kütlesi yavaş yavaş azalmaya başlar. Bu kayıp menopozdan sonra kadınlarda östrojen hormonunun seviyesinin düşmesine bağlı olarak hızlanmaktadır. Menopozdan sonraki ilk 5 yıl kemik kütlesinin en hızlı kaybedildiği zaman dilimidir.
9 Hızlı kayıp döneminin sonlarında, 60 yaş civarında Osteoporozun belirtileri ortaya çıkmaya başlar. Kamburlaşma, boy kısalması, yaygın sırt ağrıları yada ufak bir zorlama sonucu oluşan kırıklar şeklinde ortaya çıkabilir.
10 Osteoporozda rehabilitasyon programı 2 dönemde uygulanır. Birinci dönem : Önleme Çocukluk ve adölesan dönemde kalsiyumdan zengin beslenme ve fiziksel aktivite; Erişkin dönemde ise yüksek risk gruplarının saptanması ve korunma programları önemlidir.. İkinci dönem: Hastalığın tedavisi ve rehabilitasyonu
11 Osteoporoz rehabilitasyonunun amaçları 1- Kemik kuvvetini arttırmak 2-Düzgün postür sağlamak 3- Kas kuvvetini, denge ve koordinasyonu geliştirmek 4- Düşme ve kırıklardan korunmak 5-Akut ve kronik ağrının kontrolü 6-Hareket ve günlük yaşam aktivitelerinde bağımsızlık kazanmak 7-Yaşam kalitesini arttırmak
12 Bu amaçlara ulaşmak için ilaç dışı kullanılan yöntemler 1- Ağrı kontrolüne yönelik fizik tedavi uygulamaları 2- Egzersiz 3- Korse ve cihazlar 4-Eğitim 5- Düşme ve kırıktan koruyucu önlemler
13 Osteoporozda ağrının azaltılması Osteoporoz kırık ortaya çıkana kadar semptomsuz seyreden bir hastalıktır. Akut ağrı Yatak istirahati (2-7 gün) TENS Soğuk veya orta derecede ısı tedavisi Masaj İzometrik egzersizler Kronik ağrı Postür eğitimi Spinal korse kullanımı Terapötik egzersizlerin öğretilmesi TENS, sıcak uygulama gibi fizik ajanların kullanımı
14 Egzersiz Osteoporozda egzersizin amaçları Kemik kaybını azaltarak kemik kitlesini arttırmak Kas gücü ve kitlesini arttırmak Denge ve koordinasyonu arttırmak Fleksibiliteyi sağlamak Kardiyovasküler dayanıklılığı arttırmak Eklem stabilitesini geliştirmek Postürü düzeltmek ve deformiteleri önlemek, Ağrıyı azaltmak Kendine güveni arttırmak
15 Postür egzersizleri Egzersiz Sırt ekstansörlerine kuvvetlendirme Pektoral kaslara germe Kalça kaslarına kuvvetlendirme Denge ve proprioseptif egzersizler
18 Kemiklere yük bindiren, vücut ağırlığımızı kemiklere taşıtarak ayakta yaptığımız egzersizler, kemiklerimizi uyararak güçlenmesine yardımcı olur Bu açıdan yürüme en iyi fiziksel aktivitelerden biridir
19 Öne eğilerek yapılan hareketler omurga kırıklarına neden olacağından bu hareketlerden kaçınılmalıdır
20 Korse ve cihazlama Kullanım amaçları Kifozu azaltmak Vertebralarda kompresyon zorlanmalarını azaltmak Erektör spinal kasların zayıflığını kompanse etmek ve sırt ve bel ağrısını azaltmak. Osteoporozlu hastalarda yürüme emniyetini sağlamak amacıyla yürüteç ve bastonlar kullanılabilir.
21 Korse kullanımı
22 Düşme ve kırıkların engellenmesi Düzenli görme ve işitme kontrolü Yataktan ani kalkmama Lastik tabanlı ve alçak topuklu ayakkabılar Egzersizlerin düzenli yapılması Denge bozukluğu yapabilecek ilaçların kontrollü kullanılması
23 Düşme ve kırıkların engellenmesi Evin odalarının iyi aydınlatılması Yerde kaygan halı,paspas bulunmaması Banyo ve tuvalette kaymayan lastik paspaslar Merdivenler, banyo küveti, tuvalette destek alınabilecek trabzanlar