Obsesyon; tekrarlayıcı ve zorlayıcı düşünce, duygu, fikir veya duygudur. Kompülsiyon; sayma, kontrol etme ya da kaçınma gibi bilinçli, standardize, tekrarlayıcı düşünce ya da davranıştır. Obsesyonlar kişinin kaygısını arttırırken, kompülsiyonlar azaltıcı etkiye sahiptir. Kişi obsesyonlarının mantıksız olduğunu farkındadır.
Obsesif kompülsif bozukluk’ta tek başına obsesyon veya kompülsiyon veya her ikisi birlikte bulunabilir.
Kişi aklına gelen düşüncenin gerçekleşeceğine inanır. Buna yönelik oluşabilecek riski sıfıra indirmek için uğraşır durur. Aklına takıntısı ile ilgili düşünceler geldiğinde sıkıntı hisseder ve sıkıntısını azaltacak davranışlarda bulunur.
Yapılan araştırmalarda beyindeki bazal gangllionlarda, frontal lobda ve cingulumda değişimler olduğu saptanmıştır.
Psikanalitik Kurama göre obsesif kompülsif belirtiler bilinç dışı bir çatışmadan kaynaklanmaktadır. Ritüeller ise yasaklanmış duygular veya rahatsız edici yaşantıları engellemektedir.
Çocuk ve ergende rastlanılan en yaygın obsesyonlar; mikrop bulaşma korkusu, kendine ve diğerlerine zarar vereceği korkusu ve dini takıntılardır. En yaygın kompülsiyonlar ise aşırı yıkanma, tekrarlama, kontrol etme, dokunma, sayma ve düzenlemedir. Ayrıca ilkokul çağındaki çocuklarda en sık görülen kompülsiyon sayma ve simetridir.
Genelde zaman içerisinde obsesyon ve komoülsiyonların değiştiği görülmektedir.
Uzun süre ödev yapmaya çalışan fakat üretken olmayan bir şekilde ödev yapmaya çalışan , ayrıntılarla fazla uğraşan, aşırı su ve sabun kullanan, yabancıların eşyalarına dokunmasından hoşlanmayan yapıları vardır.
En etkili tedavi yöntemi bilişsil davranışcı terapidir. %90'a yakın düzelme sağlanmaktadır. Farmakolojik tedavi olarak yeni nesil antidepressanlar kullanılması uygundur. Yanıt alınmayan vakalarda trisiklik antidepresanların kullanılması faydalı olabilir. Klomipramin en etkili ilaç olmasına rağmen yan etkileri kullanımını zorlaştırır.