Polikistik Over Sendromu’nda Doğum Kontrol Yöntemleri – Polikistik Over
Yumurta gelişiminin ve buna bağlı olarak yumurtlama tarihinin değişken olması polikistik over sendromu olan kadınların bir kısmında planlanmayan gebeliklerin diğer kadınlara göre daha fazla görülmesine neden olmaktadır.
1-Doğum kontrol haplarının polikistik over sendromu tedavisinde yeri olmadığı gibi yan etkileri nedeniyle gebelikten korunma yani doğum kontrol yöntemi amacıyla kullanılması da doğru değildir. Doğum kontrol hapları suni östrojen (ethinyl estradiol) ve suni progesteron hormonu içermektedir. Polikistik over sendromu olan fazla kilolu kadınlarda bacak damarlarının tıkanıklığı (derin ven trombozu), selülit, varis, insülin direnci, depresyon ve anksiyete gibi psikiyatrik sorunlar, migren, pankreas iltihabı, safra kesesi taşları, kilo artışı ve meme kanseri gibi suni östrojen ve suni progesteron hormonlarına bağlı olarak görülen yan etkiler daha kolaylıkla ortaya çıkabilmektedir. Doğum kontrol hapları doğuştan pıhtılaşma bozukluğu olanlar tarafından kullanıldığında kişinin hayatını kaybetmesine yol açabilmektedir. The Guardian ve Le Figaro gazetelerinde doğum kontrol haplarının neden olduğu ölümlerle ilgili haberlere ulaşabilirsiniz.
3-Suni bir progesteron hormonu olan levonorgestrel içeren rahim içi araçların (Spiral) progesteron hormonunun yan etkileri nedeniyle polikistik over sendromu olan kadınların büyük çoğunluğunda kullanılması uygun değildir. Levonorgestrel içeren doğum kontrol haplarında olduğu gibi bu hormonu içeren rahim içi araçlar (spiral) da meme kanseri ihtimalini arttırmaktadır(4). Rahim içi araçtan gereğinden fazla miktarda salınan progesteron hormonu adet kanamasının tamamen kesilmesine veya bazen aşırı kanamalara veya lekelenme şeklinde uzun süren kanamalara neden olmaktadır. Progesteron hormonu içeren rahim içi araçları kullanan kadınlarda görülen uzun süren fazla miktarda adet kanamaları ve lekelenme kanamalarının rahim içi araçtan mı yoksa içerdiği progesteron hormonundan mı kaynaklandığını anlamak mümkün olmamaktadır. Bu nedenle uzun süren fazla miktarda adet kanamaları ve lekelenme kanamalarının olması progesteron hormonu içeren rahim içi aracın çıkartılmasına neden olmaktadır. Ayrıca bu yöntem progesteron hormonu içerdiği için polikistik over sendromu tedavisinin takibi amacıyla belirli aralıklarla yapılan hormon tahlili sonuçlarını da etkilemektedir. Bu durum polikistik over sendromu tedavisini ve takibini zorlaştırmaktadır.
∗Polikistik over sendromu olan kadınlarda ister doğum yapmış olsun ister yapmamış olsun en uygun gebelikten korunma yöntemi herhangi bir hormon içermeyen mekanik etkili rahim içi araçların (spiral) kullanılmasıdır (1,2,3).
4-Contemporary Hormonal Contraception and the Risk of Breast Cancer. Mørch LS, øSkovlund CW, Hannaford PC, Iversen L, Fielding S, Lidegaard Ø. N Engl J Med. 2017 Dec 7;377(23):2228-2239.