Akne nedir, nasıl oluşur | abcevreodulleri.info
Akne vulgaris, halk arasındaki adı ile sivilce, sık görülen ve gerçekten sinir bozucu olabilen bir sağlık sorunudur. Akne yavaş iyileşir, bir taraftan iyileşirken, diğer taraftan yeniden oluşmaya devam eder. Hormonların özellikle gençlerdeki akne oluşumunda rol oynadığı düşünülmektedir. Fakat akne her yaşta görülebilen bir sorundur. Bazı kadınlarda, adet
dönemleri, hamilelik, doğum kontrol hapı kullanımı veya bırakılması, gibi hormonal değişimlerin yaşandığı dönemlerde akne sorunu ortaya çıkabilir. Akne insanlarda depresyon ve stres yaratabilir, aknenin kaşınması ve koparılması sonucu yara izleri kalabilir.
Akne, genellikle yüzde, boyunda, göğüste, sırtta ve omuzlarda çıkar. Bu bölgelerin ortak özelliği, yüzeylerindeki derinin yağ bezlerinden zengin olmasıdır. Akne birkaç değişik şekilde görülebilir:
-Siyah noktalar ve beyaz noktalar, kıl folliküllerinin derinin dışına açılan kısımlarının salgılanan yağ, ölü deri hücreleri ve bazen bakteriler tarafından tıkanması ile meydana gelir.
-Küçük kabarıklıklar şeklinde ortaya çıkan akneler çoğunlukla hassastır, ve iltihaplanmaya işaret eder.
-Nodüller; geniş, sert, acı verici kabarıklıklardır. Kıl foliküllerinin derinliklerinde yapılan sagıların birikmesiyle oluşurlar.
-Kistler ağrılıdır, deri içine doğru girintileri vardır ve iz bırakabilirler.
Akne oluşumundan sorumlu üç ana faktör vardır. Birincisi yağ bezlerinde aşırı yağ üretimi, ikincisi ölü deri hücrelerinin düzensiz dökülmesi ile kıl foliküllerinde irritasyona sebep olması, üçüncü sebep ise bakteri üremesidir.
Akne, kıl follikülerinin dışarı açılan kısımlarının yağ veya ölü deri hücreleriyle tıkanması sonucu meydana gelir. Her kıl follikülü, sebasöz bezler denilen yağ bezleri ile bağlantılıdır. Üretilen yağ normalde, kılların etrafından deri yüzeyine doğru yol alır ve dışarı boşalır. Fakat, vücut normalin çok üzerinde yağ üretir ve bunlara ölü deri hücreleri de eşlik ederse, bu iki faktör kıl föllikülünü tıkayabilirler.
Ölü deri hücreleri ve yağın olşturduğu bu tıkaç, kıl follikülünün duvarlarını esneterek beyaz nokta oluşmasına sebep olabilir veya deri yüzeyine açılarak koyulaşır ve bir siyah nokta oluşturur. Eğer tıkanıklık derinin biraz daha alt katmanlarında olursa, kistik akneler oluşabilir.
Akneye yol açan aşırı yağ üretiminin nedeni henüz bilinmemekle beraber hormonların, bakterilerin, genetik yapının ve bazı ilaçların akne oluşumunda rol oynadığı kabul ediliyor. Ayrıca çoğu insanın düşündüğünün aksine, yağlı yiyecekler ve çikolatanın akne oluşumu üzerindeki etkisi oldukça azdır. Bununla beraber, nişasta içeriği bol olan ve kan şekerini yükselten yiyeceklerin akne oluşumunda daha önemli paya sahip olduğu düşünülüyor.
Yine sanılanın aksine akne yüz temizliğinin iyi olmamasından kaynaklanmaz. Aslında bunun tam aksine, cildi çok sert ovalamak, sabun veya diğer kimyasal temizleyicilerle temizlemek cildi tahriş eder ve akneyi kötüleştirebilir. Yüzü cildi tahriş etmeden nazikçe yıkamak, fazla yağı ve ölü deri hücrelerini uzaklaştırmak için yeterlidir.
Daha önce de bahsettiğimiz gibi vücuttaki hormonal değişimler akneye yatkınlık yaratabilir. Özellikle ergenlik çağındaki kız ve erkekler, adet dönemlerinden önceki yedi gün boyunca kadınlar, hamileler, kortizon kullanan insanlar akne oluşumu açısından normal toplumdan daha yüksek risk taşırlar. Bunun yanında aile hikayesi de akne oluşumunda bir risk faktörüdür. Bazı kozmetik ürünlerin de akneye yol açtığı düşünülmektedir.