2. Ödül, Menekşe Kibrit Fabrikası ve Yakın Çevresi Yeniden Canlandırma Ulusal Öğrenci Mimari Fikir Projesi Yarışması - Arkitera
“KORUMANIN EN ÖNEMLİ AMACI, YENİ KENTSEL İŞLEVLER KAZANDIRMA YOLU İLE TARİHSEL ÇEVREYİ, CANLI OLARAK YAŞATABİLMEK OLMALIDIR.”
“Endüstri mirası hakkında bilinçlenmeyi artırmak ve bu mirasın çağdaş toplumlar için anlamını tüm zenginliğiyle kavratmak için …sanayi veya kent müzeleri kurmak, yorum merkezleri, sergiler düzenlemek, yayın yapmak, rotalar oluşturmak ve sürdürmek gerekir…”
Küçükçekmece Menekşe Sokak’taki proje alanının Bizans’ı Avrupa’ya bağlayan Via Egnetia Rotası ve Osmanlı Dönemi’nde ise Yedikule Gazhanesi’nden Azatlı Baruthanesi’ne kadar uzanan Endüstri Aksı üzerinde bulunması, tarih boyunca geçmişin göstergelerini taşıyan önemli bir çevrede olduğunu göstermektedir. İlk dönem endüstri yapılarının yer seçiminde etkili olan temel faktörler enerji-güç temini, hammadde ve işgücü iken yeni enerji türlerinin (buhar, elektrik) kullanıma girmesiyle birlikte ana belirleyici unsur “ulaşım” olmuştur. Rumeli Demiryolu’na yakınlığı ve kibritin içerdiği kimyevi maddelerin patlayıcı özelliği sebebiyle konut yerleşmelerine uzaklığı; kurulduğu zamanlar için bir avantaj olarak görülmüştür. Fakat günümüzde; proje alanının karayolu, Rumeli Demiryolu Hattı (B1 Marmaray Hattı), deniz yolu ve Basınköy yerleşkesi ile kopma noktasına gelen bağlantısı projede tekrar değerlendirilmiştir.
Menekşe Kibrit Fabrikası’nın yeniden canlandırılması halinde, eski işlevini devam ettirmesi mümkün görülmemektedir. Bu bağlamda fabrikanın, bir Endüstri Mirası olarak tarihini ve endüstrinin ülkemizdeki gelişim aşamalarını ziyaretçilerine anlatacağı bir Kent Müzesi’ne dönüştürülmesi uygun görülmüştür. Projenin işlevsel açıdan, her yaş grubuna hitap eden, tamamen kamusal bir alan yaratma çabası, bu Endüstri Mirasını yaşatmak ve geleceğini güvence altına almak açısından önemli bulunmuştur. Yapının özgün plan çözümlemelerine saygılı yaklaşılmış ve oluşturulan yeni formların, fabrikanın tarihi sirkülasyonuna katkıda bulunacak şekilde bir tavır alınmıştır. Yeni formlarda oluşturulan açık, yarı açık, kapalı ve esnek kullanıma izin veren kamusal alanlar ile fabrikanın üretim işlevine kültür ve sanat üretimiyle devam etmesi hedeflenmiştir.
3.YAPININ DEMİRYOLU VE DOĞUDAKİ YERLEŞKELERLE İLİŞKİSİ: Basınköy yerleşkeleri ile yapı arasında yer alan Rumeli Demiryolu Hattı, yapının yerleşkelerle ilişkisini koparmıştır. Bu ilişkiyi tekrar sağlamak adına, demiryolu altından sağlanacak bir yaya geçidi önerilmiştir. Ayrıca 2019’da tekrar faaliyete geçecek olan B1 Marmaray Hattı da bu geçide eklemlenerek, yapının demiryoluyla birebir ilişki kurması hedeflenmiştir.
1. Ödül2. ÖdülYarışmayla Yap
Tasarım Ekibi: Ufuk Şencanlı Şeyma Can