Gürol Hukuk ve Danışmanlık | Faaliyet Alanları - Yurtdışı Stratejik Çözümler
Gürol Hukuk Bürosu tamamı konusunda uzman yabancı hukuk büroları ile ortak çalışmaları neticesinde bir dizi Avrupa ülkesinde şirket kuruluşu gerçekleştirme süreçlerinde hukuki danışmanlık ve altyapı hizmeti sunmaktadır. Bu kapsamda, başta Monako Prensliği ve Lüksemburg olmak üzere birçok ülkede ticari şirket kuruluşunda müvekillerine hukuki destek sunmaktadır.
TÜRK YATIRIMCILAR İÇİN İTALYA’DA ŞİRKET KURULUMU HAKKINDA PRATİK BİLGİLER
Tarih boyunca Türk-İtalyan ilişkileri kültürel ve ekonomik anlamda son derece ciddi anlamda derinliğe sahip olmuştur. Osmanlı İmparatorluğu döneminde İtalyan şehir devletleri ile var olan yoğun ticari ve diplomatik ilişkiler Cumhuriyet döneminde İtalya Cumhuriyeti ile artarak devam etmiştir. Günümüzde de İtalya en büyük ticari partnerlerimizin başında yer almaktadır. Otomotiv, turizm, optik, kimya sanayi, enerji, perakende , inşaat malzemeleri, mobilya ve tekstil sektörleri ikili ticari ilişkilerin yoğun anlamda yaşandığı alanlar içindedir. Diğer yandan son zamanlarda spor başlı başına bir endüstri haline gelmiştir. Futbol, basketbol, voleybol, motor sporları, tenis gibi branşlarda sporcu, teknik adam, menajerlik hizmetleri gibi kalemler ile yüksek bedeller ödenmektedir. Spor aynı zamanda beraberinde yüksek bütçeli sponsorlukları ve sportif organizasyonları da içeren bir ticari sektöre dönüşmüştür. Türk-İtalyan ticari ilişkileri değerlendirilirken spor sektörüne ayrı bir pencere açmakta fayda vardır.
Son dönemlerde Türk yatırımcıları İtalya’da faaliyet göstermeye, bu ülkenin değişik şehirlerinde şirketleşme ve şubeleşmeye başlamıştır. Kuşkusuz İtalya’da ticari bir varlık sahibi olmanın bir dizi avantaj sağladığı açıktır. Bunlardan ilki kuşkusuz “Made in Italy” ibaresinin tüketici nezdindeki değeridir.”Made in Italy” ibaresi İtalyan resmi organlarınca korunan ve tüm dünyada bir kalite ve vizyon garantisi veren bir garanti markası niteliğindedir. Diğer yandan İtalya coğrafi olarak Avrupa’ nın İsviçre, Almanya, Fransa, Avusturya gibi gelişmiş ülkelerine karayolu ile son derece yakındır. Hem bir Avrupa Birliği üyesi hem de bir Balkan ülkesi olan Slovenya ile sınır komşusudur. Yakın bir zamana kadar İtalya, ağır ve karmaşık bürokratik süreçler nedeniyle yatırımcılar açısından çok tercih edilmeyen bir limanken son zamanlarda yapılan uygulamaya dönük kolaylıklar, şirket kuruluşunu ve yabancı sermayenin ülkeye girişini hızlandırmayı başarmıştır. İtalyan Kanunları uyarınca yurtdışında yerleşik gerçek ve tüzel kişiler tarafından %100 yabancı sermayeli şirket kurmak yasal ve mümkündür. Diğer yandan Türk vatandaşlarının İtalyan şirketlerine ortak olmak ya da birlikte ortaklık kurma imkanı da bulunmaktadır. Dolayısıyla, yabancıların İtalya’da ortaklık ve şirket kurması ya da şube ve temsilcilik ofisi açmaları önünde gerekli hukuki prosedürlerin tamamlanması halinde bir engel bulunmamaktadır.
İtalyan Hükümeti tarafından 2005, 2007, 2009, 2012, 2015 ve 2016 yıllarında şirket tasfiyesi alanında reform sayılabilecek önemli değişikliklere gidilmiştir. İtalyada ağırlıklı olarak görülen şirket yapılanmaları 1; 1. “Societa a Responsabilita Limitata” (S.r.l.) - Limited Şirket 2. “Societa a Responsabilita Limitata Semplificata” (S.r.l.S) – Basite İndirgenmiş Limited Şirket 3. “Societa per Azioni” (S.p.A.) - Anonim Şirket’tir. İtalya’da yabancı yatırımcılar tarafından en yaygın şekilde kurulan ticari yapılar ortakların sorumluluklarının payları ile sınırlı olduğu Limited Şirketler (S.R.L) dir. Limited şirketlerin yanı sıra, şube ve temsilcilik şeklindeki ticari yapılar da, ana firmanın yurt dışındaki yerel birimleri olarak kabul edildiğinden ve Kurumlar Vergisi ve KDV gibi mali yüklerden muaf olarak faaliyetlerini sürdürebildiklerinden uluslararası girişimciler tarafından sıklıkla tercih edilmektedir. 2012 yılında benimsenen “Cresci Italia” başlıklı Kararname kapsamında yapılan yeni düzenlemeler çerçevesinde, İtalya'da iki tip limited şirket kurulabilmektedir. Klasik anlamdaki limited şirket, yani S.R.L ve basite indirgenmiş limited şirket yani S.R.L.S (S.R.L semplificata). Organizasyonel esnekliği ve sınırlı sorumluluk dolayısıyla limited şirket, İtalya’da en fazla tercih edilen şirket türüdür. Geçmişte daha çok küçük şirketler limited şirket şeklinde kurulurken, günümüzde daha büyük ve daha aktif işletmeler de limited şirket olarak kurulabilmektedir. Limited şirketin en önemli özelliği ise kural olarak şirket ortaklarının şirket borçlarından doğrudan sorumlu tutulmamalarıdır.
ŞİRKET KURULUŞUNDAKİ BAŞLICA SÜREÇLER
Bu çalışmada uygulamada en çok karşılaşılan şirket türü olan limited şirket kuruluşunun temel süreçleri değerlendirilmiştir.
1-Şirket ana sözleşmesinin (esas sözleşme) bir İtalyan noter tarafından hazırlanması :
Ülkemizde şirketlerin büyük kısmı kuruluş süreçlerinde Şirket Esas Sözleşmesi’ne gereken önemi vermemektedir. Uygulamada genellikle matbu metinler , (çoğunlukla hukukçu olmayan kişilerce ve bazen de muhasebeciler tarafından ) kullanılmaktadır. Ortakların ortaklara, şirket yönetiminin şirkete ve ortaklara sorumluluğu aslen bu sözleşme ile tayin olunur. Şirketin faaliyet sahası, temsili, şirket paylarının devri gibi en can alıcı hususlar bu metinde tespit edilir. Şirket ana sözleşmesi şirketin adeta Anayasası niteliğindedir. İşte bu sebeple işbu sözleşme sadece şeklen var olsun diye değil ileride doğabilecek her türlü uyuşmazlığın da öngörülerek tanzim edilmesi gereken bir belgedir. Uygulamada kullanılan “copy paste” “hazır” sözleşme şablonları son derece tehlikelidir. İtalya’da kurulacak olan şirketin esas sözleşmesinin ortaklık yapısı, şirketin faaliyet konusu ve şirket ile ilgili tüm detaylar nazara alınarak tanzim edilmesi elzemdir. Bu sebeple İtalyan Ticaret Hukuku’nda uzman bir hukukçudan destek alınması gerekmektedir. İtalya’da uygulamada bu işlemleri hepsi hukukçu olan noterle yapmaktadır. Ancak notere sözleşme tazmin edilmeden önce şirketin temsil, yetkilendirme, sorumluluk esasları gibi konularında detaylı bir bilgi notu verilmesini tavsiye etmekteyiz. Uygulamada noterler tarafından tanzim olunan ana sözleşme Ticaret Odası bünyesinde yer alan Şirket Kayıt birimine sunulmaktadır.
2-Vergi numarasının (codice fiscale) alınması :
Ülkemizde olduğu gibi İtalya’da tüm gerçek ve tüzel kişilerin Maliye Bakanlığınca verilen bir vergi numarası bulunması gerekmektedir. Şirket kuruluşunda, öncelikle, İtalya’daki Maliye Ofislerinden (Agenzia dell’Entrate) vergi numarası (codice fiscale) alınması gerekmektedir. Vergi numarası, geçerli bir vize veya İtalya’da ikametgâh belirtilmeden Türkiye’deki İtalyan Konsoloslukları’ndan da alınabilmektedir. Geçerli pasaport ve kimlik ile bizzat başvurulması yeterlidir. Başvuru yapıldıktan sonra vergi numarası hemen çıkarılmaktadır. Vergi numarası almanın diğer bir yolu da İtalya’da işlemleri takip edecek kişiye (tercihen bir avukata veya mali müşavire) vekâletname verilmesidir. Vekâletname verilen kişi yani vekil Maliye Ofislerinden vekil eden kişi adına vergi numarası talep edebilecektir. Ancak bu durumda vekil eden kişinin başvuru sırasında geçerli bir vizesi bulunması gerekmektedir. Uygulama açısından tavsiyemiz şirket kuruluşu yapacak kişilerin bu süreçlerin başında geçerli bir vizeye sahip olmalarıdır.
3-Limitet Şirketlerde asgari sermaye :
Kurulacak bir limited şirket için asgari sermaye tutarı 1 Eurodur. . Eğer sermaye tutarı 10.000 Avro ve üzeri ise, şirket sözleşmesindeki kayıtlı sermayenin %25’i, şirket ana sözleşmesinin ortaklar tarafından imzalanması sürecinde şirket yöneticilerine ödenmelidir. Eğer sermaye tutarı 1 Avro ile 10.000 Avro arasında ise, kayıtlı sermaye sadece nakit olarak ve tümüyle ana sözleşmenin onay safhasında ödenmelidir. Örneğin şirket sermayesi 100.000 Euro olacak ise işbu sermayenin %25 i olan 25.000 Euro şirket sözleşmesinin imzalanması aşamasında nakden ödenecektir. Eğer şirket sermayesi 9000 Euro olacak ise bu rakamın tamamı nakden ödenmek zorundadır.
4-Gereli Belgeler :
Şirket kuruluşunda, kayıtla ilgili tüm işlemler İtalyan Noter tarafından gerçekleştirilmek zorunda olup, yine faaliyette bulunulan Bölge Ticaret Odasına kayıt işlemleri de Noter tarafından yapılmaktadır. Şirket kurulumu için notere sunulması gereken belgeler aşağıda yer almaktadır.
NOTER TARAFINDAN İSTENEN BELGELER
BELGE TÜRÜ Asgari ADET
Tüm ortak ve yöneticilerin kimlikleri 2
Ortakların şirket kuruluş akdinde hazır bulunması veya temsili bir vekaletname vermiş olmaları 1
Şirket unvanı 1
Sermaye miktarının ödendiğini gösteren belge 1
Şirket yöneticisinin bu görevi kabul ettiğine dair imzalı beyanı 2
Şirket ana sözleşmesi (İtalyanca) 1
TİCARET ODASI TARAFINDAN İSTENEN BELGELER
Şirket sözleşmesi, (adres ve sermaye gibi detayları içerecek şekilde) 2
Kayıtlı ve ödenmiş sermaye miktarı 1
Yöneticilerin isim ve kişisel bilgileri, − Her yöneticiye verilen sorumluluklar 1
Mali durum belgesi İtalyanca düzenlenmesi ve aşağıdaki bilgileri içermek zorundadır.
 Kar ve zarar hesabı,  Bilanço,  İstenildiği takdirde yönetici ve bağımsız denetici raporları 1
Dünya bankası İş Yapma kolaylığı endeksinde yer alan “işe başlama” göstergesi başlığında, İtalya’da şirket kuruluşunun yaklaşık 6,5 gün sürdüğü belirtilmekle birlikte, söz konusu belgelerin tamamlanması için ihtiyaç duyulan sürenin uygulamada 1 ile 6 hafta alabildiği nazara alınmalıdır.
T.C. Roma Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği İtalya’da Şirket Kuruluşu ve Feshi başlıklı bilgi notundan yararlanılmıştır.