Yaşam çok karmaşık ve çok basit | Agos
Bilimsel olarak baktığımızda Darwin’in Evrim Kuramı çokhücreli canlıların tekhücreli canlılardan nasıl türediğini açıklarken ilk canlının ortaya çıkışını açıklamaz. Oysa, ilk canlının ortaya çıkışı ile dünya üzerinde yaşam meydana gelmiştir. Canlı ve cansız maddelerin farklı yasalarla yönetildiğini düşünmek ise hem iki ayrı dünyanın varlığını kabul etmek anlamına gelecektir hem de bu iki tür maddenin meydana gelişinde bir süreksizlik yaratmaktadır. Kuramsal kimyacı Addy Pross, ‘Yaşam Nedir? Kimyanın Biyolojiye Dönüşümü’ adlı kitabında canlı ve cansız maddeler arasında bir süreklilik olduğunu ve her iki dünyanın da fizikokimyasal kurallar ile yönetildiğini söylemektedir.
Pross tartışmasına canlı varlıkları cansız varlıklardan ayıran özellikleri açıklayarak başlar çünkü bu özellikler önemli bir paradoks yaratır. Örnek verecek olursak, yaşam hem organizedir hem de ileri derecede karmaşıktır. Organize karmaşıklık ve evrenin en temel yasalarından biri olan ‘Termodinamiğin İkinci Yasası’ tanım gereği birbirine zıttır. ‘İkinci Yasa’ya göre organize sistemler kendiliklerinden kargaşaya, düzensizliğe gitme eğilimindedirler. Üstelik yaşam dengeden uzaktır, oysa ki yine ‘İkinci Yasa’ya göre tüm sistemler daha kararlı bir duruma geçmek, yani dengede olmak isterler. Var olan sistemlerde bu iki soruya yanıt vermek kolaydır. Canlı sistemler hem organize karmaşıklığı hem de dengeden uzak durumlarını sürekli enerji harcamak suretiyle sağlarlar. Bu enerji de besinlerden sağlanır. Ama asıl paradoks o ilk canlının ortaya çıkışında yatmaktadır.
O halde, dengede olan cansız dünya içinden kararsız ve organize bir sistem nasıl meydana geldi? Bunun yanıtını vermek için Pross, kimyasal kararlılık kavramından yararlanıyor. Kimyasal tepkimeler görece kararsız malzemelerin daha kararlı olanlara dönüşmesi biçiminde olur. Yani bu, bir tepenin üzerindeki topun yuvarlanarak düz alanda dengede durmasına benzer. Ancak bazen tepedeki topun önünde bir engel vardır; bu, topun aşağı yuvarlanmasına engel olur. İşte topu oradan aşırmak için enerji kullanırız, top o engeli aştıktan sonra kendiliğinden aşağıya yuvarlanır. Kimyasal tepkimelerde de bazen daha kararsız malzemelerin tepkimeye girebilmesi için enerji veya katalizörlere ihtiyaç olur.