Makale Yönetmelik, Standart ve Uygulamaları
Asansörcüler ASGEP’le sinerji kazanıyor M. Akif TEMELLİ
Kentsel Dönüşüm Yasası'nın Getirdikleri Hüseyin YILDIRIM
FUARDA YÜZLEŞME… M. Akif TEMELLİ
Kurumsallaşamama Sancısı Veli SARITOPRAK
Siyaset ve Sivil Toplum Kuruluşları (I) Veli SARITOPRAK
Yasa çıkmış ama yürürlük tarihi unutulmuş Şükrü KIZILOT
İş Kanunu ve yönetmelikler çerçevesinde iş sağlığı ve güvenliği yönünden işverenlerin sorumluluklar Kemal YANARDAĞ
Mühendis Ne İş Yapacak ? TSE Nasıl Kontrol Edecek ? Fehmi PİRECİ
Ahilik ve Biz... Mehmet Nuri KAYA
EN 81-1 + A3 ve EN 81-2+A3'ün getirdikleri Mustafa GÖRMÜŞ
Türk asansör markası heyecanı: Büyük yolculuklar küçük adımlarla başlar… Hasan İLGEN
Eş ve çocuğa alınan ev, araba ve ortak hesaba aman dikkat... Şükrü KIZILOT
Türkiye’deki durumu yurt dışındaki fuarlara gitmeye başladığımızda kavradık Hasan ALTUN
İşadamı, Liderlik ve Girişimcilik Veli SARITOPRAK
Çek Yasası Yeni Mağdurları M. Akif TEMELLİ
Bu Fuar, Neden Bir Şanstır? Müfit ŞEKERCİ
Eğitim şart mı? Şart. Yasemin BULUT
Sektörün Üvey Evladı Yürüyen Merdivenler/Bantlar Mustafa TUTSAK
Asansör sektöründe uzman makina mühendisleri yetiştirilmesine ihtiyaç var Yrd. Doç. Dr. Gürol ÖNAL
Yönetmelik, Standart ve Uygulamaları İlhan Yıldırım
Önemi nedeniyle asansör sektöründe uyulması gereken birçok yönetmelik ve standart mevcuttur. İhtiyaçlar doğrultusunda zaman zaman bu yönetmelik ve standartlarda değişikliğe gidilmekte yada ilave olarak yenileri çıkmaktadır.
Maalesef yönetmelik ve standartlarda anlatılmak istenenler bazen uygulamada tam olarak yapılamamaktadır. Bu durumun oluşmasında birkaç neden vardır.
1-) Standart veya yönetmeliklerde belirtilen maddelerin açıklayıcı olmayışı ya da yoruma açık durumların olması.
Kendi görüşüm olmakla birlikte Avrupa Standartlarından direkt çeviri yapılarak yayınlanan standartlarımızın ne yazık ki anlaşılabilirliği yetersizdir. İlk bakışta anlaşılması zor birçok kavramın yer aldığı maddeler görsel sunumlarla desteklenerek daha yararlı hale getirilebilir. Böylelikle birçok kişi ne anlatılmak istendiğini çok daha rahat anlayacaktır.
2-) Yönetmelik ve standartları okumak, anlamaya çalışmak yerine başkalarından duyulan bilgilerle yalan yanlış uygulama yapılması.
Montajlardaki birçok hata bu durumdan kaynaklanmaktadır. Standartta belirtilmemesine rağmen “standartta böyle isteniyor” denen bazı örnekler :
• Seyir mesafesi 30 metreyi geçen yada 10 kattan fazla durağı olan kuyularda denge zinciri kullanılmalıdır.
Madde 14.2.3.4.: Kabin içi ile acil durum çalışmasının yürütüldüğü yer arasında doğrudan sesli iletişimin mümkün olmadığı veya asansörün seyir mesafesinin 30 m’yi geçtiği durumlarda, kabin içi ile acil durum çalışmasının yürütüldüğü yer arasında Madde 8.17.4‘te belirtilen acil durum kaynağından beslenen bir dahili telefon sistemi veya benzeri tesis edilmelidir.
Standartta 30 metrenin belirtildiği tek yer seyir mesafesi 30 metreyi geçtiği takdirde acil durum çalışmasının yürütüldüğü yer ile kabin arasında haberleşme sistemi olması.
• Halat şişelerinde 3 adet klemens kullanılmadır .
Madde 9.2.3.1 Halat uçları kabine, karşı ağırlığa veya dengeleme ağırlığına veya palangalı sistemlerde askı noktalarına, kurşun dökülmüş soketler, kendinden sıkıştırmalı konik soketli halat kilitleri, en az üç uygun halat klemensiyle bağlanan kurt gözü (radansa), presle sıkıştırılmış boru veya aynı derecede güvenli başka bir sistemle bağlanmalıdır.
Standartta 3 adet klemens kullanılması durumu kurtgözü diye tabir edilen radansalı bağlantılar içindir. Günümüz halat şişelerinde radansa kullanılmamaktadır (regülatör halat şişeleriyle karıştırılmasın kabin halatından bahsedilmektedir). 2 adet klemens yeterli olacaktır.
• Seperatör sacının yüksekliği en az 2,50 m olmalıdır.
Madde 5.6.1 : Karşı ağırlık veya dengeleme ağırlığının hareket sahası, kuyu tabanından en fazla 0,3 m’den başlayıp en az 2,5 m yüksekliğe kadar uzanan sert bir ayırıcı bölme ile korunmalıdır.
Aslında cümle yetersiz olduğundan farklı yorumlar ortaya çıkmaktadır. “ kuyu tabanından en fazla 0,30 m den başlayıp kuyu tabanından en az 2,5 m yüksekliğe uzanan “ deseydi hiçbir soru işareti kalmayacaktı. Bu haliyle yorum yanlışlığından dolayı kimi zaman seperatör sacının kendi yüksekliği 2,5 m istenmiştir. Bu maddede seperatör sacının üst kısmının kuyu tabanından en az 2,5 m yükseklikte olması gerektiğinden bahsedilmektedir.
Bu örnekler artık hepimizin bildiği örneklerdir. Buna benzer örnekler çoğaltılabilir.
3-) Yanlış montaj uygulamasına bir diğer önemli sebep ise ilgili belediye yada kuruluşlardan tescil belgesi alırken yapılan kontrollerde muayeneyi yapan uzman veya görevlilerin eksiklik olarak belirttiği işlerin sorgulanmaması .
Kimi zaman uzman yada görevlilerin bilgi eksikliğinden kaynaklı olarak yapılan yanlış tespitler tescil belgesinin biran önce alınması için istenilen şekilde düzeltilmektedir. Bu durum ileriki montajlarda yanlışın devam etmesine sebep olmaktadır. Montaj fi rmaları haklı olarak “uzman tespit ettiyse doğrudur “ diyerek söz konusu işleri araştırma gereği duymamaktadır. Bir başka uzmanın farklı yorumuna kadarda bu durum gündeme gelmemektedir. Bu durumun önüne geçmek için montaj fi rmaları öncelikle standart ve yönetmeliklere vakıf olmalıdır. Tespit edilen eksikliklerde bilgisi yoksa yada bilgi eksikliği varsa öncelikle bu tespitler konusunda sorgulama yapmalıdır. İlgili standart veya yönetmelik incelenmelidir. Söz konusu madde yoruma açık bir durum oluşturuyorsa bu konu karşılıklı görüşülmelidir. Unutulmamalıdır ki hiçbir uzman kasıtlı olarak eksiklik yazmaz. Gerekirse onaylanmış kuruluşlardan bilgi alınarak doğru uygulama tespit edilmelidir.
A tipi muayene kuruluşlarının devreye girmesiyle birlikte asansörlerin denetim ve kontrolleri artmış ve böylelikle montajlardaki uygulama hataları eskiye göre daha da azalmıştır. Ne var ki ilgili bakanlığın belirlediği kontrol listelerinin aynı olmasına karşın muayene kuruluşları arasında da farklı uygulamalar söz konusudur. Kimisinin istediğini bir başka fi rma istemeyebiliyor. Bu durumda montaj fi rmaları da farklı uygulamalarla karşı karşıya kalabiliyor. Kimi montaj fi rma olmuşken tam olsunu savunurken kimi fi rmada belediyesine göre hareket edebiliyor. Bu durumun önüne geçmek sanırım biraz zaman alacaktır.
Ülkemizde yeni çıkan yada güncellenen yönetmelik ve standartlar hemen uygulamaya girmemektedir. Alt yapısı tam olarak hazırlanmamış standart ve yönetmelikler uygulamada aksaklıklara sebep olmaktadır. Bu duruma en güzel örnek A3 sisteminin yürürlüğe girdiği dönem verilebilir. A3 sistemi ilk dönemlerinde, hem ne olduğu tam anlaşılamamasından hem de sistem için gerekli tertibat veya ürünlerin piyasada yetersiz bulunmasından kaynaklı olarak yürürlüğe girmesine rağmen çoğu fi rma tarafından uygulamada yapılmamıştır. Söz konusu uygulama eksikliğini birçok belediye göz ardı ederek belirli bir süreye yaymıştır. Umuyorum ki belediyeler bu konuda ilgili bakanlıktan görüş alarak bu kararı vermişlerdir. Aksi taktirde A3 sistemi olmamasına rağmen tescili verilmiş bir asansörde A3 olmamasından kaynaklı bir kaza olması durumunda sorumluluğu kim alacak sorusunun cevabını merak ediyorum. Umarım böyle bir durum ile hiç karşılaşılmaz.
Burada bilinmesi gereken 2 önemli yönetmelikten bahsetmek istiyorum.
1- ) Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (Haziran 2013)
MADDE 36 : “İmar planına göre kat adedi 3 olan binalarda asansör yeri bırakılmak, 4 ve daha fazla olanlarda ise asansör tesis edilmek zorundadır. İskan edilen bodrum katlar dahil kat adedi 4 ve daha fazla olan binalarda asansör yapılması zorunludur. Daha az katlı yapılarda da asansör yapılabilir.
Madde 36’da tanımlanan asansör 800 Kg’lık asansörü işaret etmektedir. Yürürlüğe girmesine rağmen birçok asansör avan proje 800 Kg kapasitenin altında ki değerlerde onaylanmıştır. Asansör fi rmaları montajlarında belediye tarafından onaylanan avan projelerini baz alarak uygulamada birçok 320 Kg – 400 Kg – 450 Kg – 630 Kg vs. kapasitede asansör montajı yaparak ilgili belediyeden tescil belgelerini almıştır.
Bazı muayene kuruluşları yıllık kontrollerde asansörün yapım tarihine göre bu yönetmeliği gözeterek, söz konusu asansörlere uygunsuzluk belirtmiştir. Montaj fi rmasının sorumluluğunda olmamasına rağmen fi rmalar zor durumda kalmıştır. Neyse ki belediye ve muayene kuruluşları arasındaki görüşmeler sonucu bu uygulamadan vazgeçilmiştir. Ancak hala birçok belediyede bu yönetmeliğe aykırı avan projeleri onaylanmaktadır. Tescil zamanı sıkıntı yaşanmaması için montaj fi rmaları alacakları işlerde işvereni konu hakkında bilgilendirmeli ve söz konusu durumda sorumluluğunun olmayacağını kayıt altına almalıdır.
2-) Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (2007-2009-2015)
Yapı yüksekliği 51.50 m’den daha fazla olan yapılarda, en az 1 asansörün acil hâllerde kullanılmak üzere acil durum asansörü olarak düzenlenmesi şarttır.
Yapı yüksekliği: Bodrum katlar, asma katlar ve çatı arası piyesler dâhil olmak üzere, yapının inşa edilen bütün katlarının toplam yüksekliği
Not: 09.07.2015 te bu yönetmelikte düzenleme yapılmıştır. Düzenlemeyle kat kapılarının yangın sınıfı ile ilgili olarak
??Yapı yüksekliği 51,50 m den yüksek binalarda E60 (60 dk sızdırmazlık)
??Yapı yüksekliği 51,50 m den alçak binalarda E30 (30 dk sızdırmazlık) maddesi eklenmiştir.
(Acil durum asansörleri hakkında detaylı yazı dergimizin Mayıs-Haziran 2015 sayısında yer almaktadır.)
Belirtilen yükseklik değerine göre söz konusu binalarda zorunlu olarak acil durum asansörü (itfaiyeci asansörü) yapılmalıdır. Montaj fi rmaları alacağı işlerde bunu göz ardı etmemelidir. Maalesef belediye avan projelerinde acil durum asansörü olacağı kimi zaman belirtilmiyor. Montaj fi rmaları bazen bilerek bazen de bilgi eksikliğinden dolayı normal asansör montajı yapmakta . Firmalar bu anlayıştan şiddetle vazgeçmelidir. Bahsedilen yükseklik değerlerindeki bir binada yangın çıkması durumunda acil durum asansörü yapılmamasından kaynaklı itfaiye müdahalesinin gerçekleşmemesinin sonuçlarını düşünmek çokta zor olmasa gerek. Proaktif yaklaşım çerçevesinde ilerde yaşanabilecekleri öngörmeli ve zaten yapılması gereken bir işten kaçınılmamalıdır.
Tam da bu noktada hem tescil veren belediye görevlilerine hem de muayene kuruluşlarındaki uzmanlarımıza büyük görev düşmektedir. Tespitlerinde kontrolü yapılan asansörün acil durum asansörü olup olmayacağını da değerlendirmeye almalıdırlar.
prescription discounts cards link free prescription cards discount