Medya Arkası (06.07.2017)
Adalet yürüyüşü, Suriyelilerin karıştığı olaylara toplumdaki tepki, Avrupa ile ilişkiler, Ekonominin hali, seçim ihtimali.. Türkiye'nin gündemi çeşitli.. Yazarların gündemi de öyle.. İşte günün köşeleri..
SORUN BİZDE/ MEHMET TEZKAN / MİLLİYET
Doksanlı yıllardan günümüze uzansak..
Dört aylık hükümet gördük..
Hem de iki kez..
Beş aylık hükümet gördük..
Bir yıllık hükümet gördük..
İki yıllık gördük..
Üç yıllık gördük..
Girmediğimiz, denemediğimiz test etmediğimiz kalmadı..
2002’den bu yana tek parti iktidarı var.. Dört başbakan (Gül, Erdoğan, Davutoğlu, Yıldırım ) görsek bile kadrolar aynıydı..
15 yıldır ülkeyi yöneten aynı ekip..
Ezcümle; hükümet çeşitlerinin her türlüsünü gördük..
Kısasını da gördük, uzununu da..
Tek partilisiyle de yaşadık, iki partili üç partili koalisyonlarla da..
Güçsüzünü de çok güçlüsünü de..
Gelin, şimdi de Türkiye’nin kronik sorunlarına bakalım..
Terörü birinci sıraya koyalım mı?
Hele son yıllarda yenileri de katıldı..
Mesela enflasyon.. Derecesi değişse de hâlâ önemli baş ağrıtıyor..
Mesela işsizlik.. Gençler perişan.. Her dört gençten biri işsiz..
Mesela yüksek faiz.. 90’lı yıllara bakıldığında buna da şükür dense bile hâlâ manşetlerde.. Hâlâ yatırımın önündeki en büyük engel..
Mesela bürokrasi.. Ayrı bir millet olarak her dönem etkin..
Mesela özgürlük-güvenlik dengesi.. Ben kendimi bildim bileli ayar tutmadı.. Ayar tutturulamadı..
Mesela adalet.. On binlerce kişi üç haftadır yürüdüğüne göre, hâlâ mumla aranıyor..
Bir ara düzelir gibi olsa da 2007’den sonra rayından çıktı.. Daha doğrusu çığırından çıktı.. FETÖ denen yapı dibe vurdurdu..
Sorunlar neredeyse 25 yıldır, 30 yıldır aynı..
Bazen biri manşete çıkıyor, bazen biri..
Sıcak örnek.. Bugünlerde manşette olan adalet.. Ama maalesef siyaset dünyasının bir kısmı adalet arıyor öteki kısmı adalet arayanlara karşı çıkıyor..
Toplum da karnıyarık gibi bölünüp arkalarında hizalanıyor..
Siyasetin kelepçesinden kurtulup sağlıklı düşünüp sağlıklı tartışamıyoruz..
SURİYELİLER OLAY ÇIKARA ÇIKARA YERLEŞİYOR / CAN ATAKLI/ KORKUSUZ
UÇAK GEMİSİ YAPACAĞIZ, İNŞALLAH MAŞALLAH!/ EMİN ÇÖLAŞAN / SÖZCÜ
Örneğin siz dersiniz ki “Ey benim vatandaşım az kaldı. En kısa zamanda kendi uçak gemimizi Türkiye'de yapıp denize indireceğiz!..”
“Abicim bu ne iştir, nasıl yapacağız o uçak gemisini? Bu işin maliyeti ne olacak? O kadar para nereden bulunacak… Varsayalım yaptık, uçak gemisi bizim ne işimize yarayacak?.. Hint Okyanusu'nda savaşa mı göndereceğiz?”
Anlı şanlı dünya liderimiz birkaç gün önce bir açıklama yaptı…Neredeyse tek cümleden oluşuyordu!
“Kendi uçak gemimizi yapacağız!”
Ciddiyetten yoksun, ülke ve devlet gerçeklerinden uzak sözler…
“Belli ki iktidarın yeni konseptler bulması gerekiyordu. Eskiler artık kesmiyordu. İktidar da durumu uçak gemisiyle kotardı.
İstikamet Katar mı olacak?”
Sen burada her gün ABD, NATO, AB, Almanya, Fransa vesaireye posta koyacaksın, “Bak sonra karışmam haaa” diye seslenip kendince gövde gösterisi yapacaksın, sonra da onların kapısına gidip “Aman abicim bana teknoloji satın” diye yalvar yakar olacaksın.
O kadarını yemezler…
Eğer sayın dünya liderimiz “Yaa kardeşim, benim ağzımdan çıkan her sözü bu kadar ciddiye almayın. Uçak gemisi yapmak kim, biz kimiz” diyorsa, o zaman mesele yok.
Deriz ki “Recep Bey'in amacı kendisine oy veren eğitimsiz, fazla düşünme zahmetine katlanmayan fanatik kitleleri gaza getirmektir…”
Aslında Türkiye'nin bir “Uçak gemisi” var.
BU İŞİN SORUMLUSU MERKEL / FATİH ALTAYLI / HABERTÜRK
Rakamlar son anda değişmediyse Türkiye’nin dünyadaki en önemli ticari partneri Almanya.
Bu ülkeyle yılın ilk 8 ayında yaklaşık 23 milyar dolarlık ticaret yapmışız.
İkinci sırada Rusya var, ama Almanya’yla ticaretimiz daha önemli; çünkü Almanya’yla karşılıklı ticaretimiz var.
Neredeyse aldığımıza yakın satıyoruz Almanya’ya.
İki ülkenin çok eskiye dayanan bir siyasi ortaklığı cabası.
Bu ülkede yaşayan 3 milyonu aşkın vatandaşımız da bir başka ortak noktamız.
Türkiye’ye yerleşen epey bir Alman da var.
Ve bu iki ülke neredeyse kavgaya tutuşacak.
Bizim zaman zaman duygusal tepkiler verdiğimiz gerçek, ama Almanya da Türkiye’ye karşı “dostane bir tutum” içinde değil.
Schröder sonrası Merkel’in, Türkiye’nin AB üyeliğine karşı tavrı zaten malumdu.
Ardından Almanya’nın terör örgütlerine karşı hoşgörülü tavrı üzerine tuz biber ekti ve darbe girişimi sonrası FETÖ’ye kol kanat germe politikası da işi iyice zıvanadan çıkardı.
Ayrıca mülteci krizi sırasında Türkiye’ye verilen sözlerin tutulmaması ve 3 milyar Euro’nun aktarılmaması da bir başka “karşıt” tavır olarak görülüyor.
Türkiye de buna karşı Alman siyasetçilerin İncirlik’teki askerlerini ziyaretini engellemek dışında somut bir şey yapmadı.
Almanya yaklaşan seçimlerinin de etkisiyle Türkiye’ye karşı tavrını daha da tırmandırıyor.
Erdoğan’ın Almanya’daki G-20 Liderler Zirvesi sırasında Türk vatandaşlarıyla “toplu buluşmasını” engellemek istiyor.
Erdoğan ise “Bu Almanya’nın intiharıdır” diyerek gerilimi bir üst seviyeye taşımaktan çekinmiyor.
Şurası kesin ki, işlerin bu hale gelmesinin asıl sorumlusu Merkel.
O da dış politikayı iç politikada kullanmak için gerilimi tırmandırmaktan memnun. Almanya’daki Türklerin, Türkiye’de sağ, Almanya’da sol partilere oy verdiğini bildiği için de hiçbir çekincesi yok Merkel’in.
Peki Erdoğan’ın “intihar”dan kastı ne?
Büyük ihtimalle uzun süredir engellediği mülteci sorununu Avrupa’nın başına yeniden musallat edecektir. Bu da Avrupa’da ciddi sıkıntı yaratır. Üstelik bunun için haklı gerekçesi de var.
Çünkü Almanya öncülüğündeki AB, mülteciler konusunda verdiği sözleri tutmadı.
Üstelik Merkel’in Avrupa’daki durumu da Brexit sonrası pek sağlam değil. Elinde Fransa’dan başka destek yok.
Erdoğan ise Fransa’nın yeni cumhurbaşkanı ile şimdilik iyi bir ilişki içinde gibi görünüyor.
Sonuç olarak, Türkiye ile en büyük ticari partneri giderek uzaklaşıyor.
Bu durum her ikisinin de zararına.
ANLAŞILAN EKONOMİDEN HERKES MEMNUN/ OKAY GÖNENSİN / VATAN
Turgut Özal öncesinde ekonomiyle ilişkimiz sürekli şikayet üzerineydi. Sürekli şikayet ederdik ama ülkemizin ve kendimizin ekonomik durumunun gelişmesiyle ilgili fazla bir fikrimiz yoktu.
Özal, ekonomiyi bir anlamda siyasetin önüne çıkarırken veya siyasetin birinci maddesini ekonomi yaparken büyüme ve zenginleşme ile tanıştık.
Bugün ise ekonomi siyasetin ilk maddeleri arasında gelmiyor. Anlaşılan ekonomiyle ilgili şikayeti olan yok.
Son rakamlar Türk ekonomisinin geçen yıl yüzde 3 dolayında büyüdüğünü söylüyor. İşsizlik rakamları ise artıyor. Ekonomi büyürse işsizlik azalır diye öğretirler okullarda.
Son birkaç yılın siyasi gelişmelerinin hepsinin ekonomi üzerinde olumsuz etkisi olduğunu biliyoruz.
Ortadoğu krizi ve terör, güney komşularımıza yaptığımız ihracatı olumsuz etkiledi.
Rusya krizinin ardından turizmin yaşadığı sıkıntı halen çözülmüş olmadığı gibi, Avrupa ülkeleriyle süren atışma ve gerilimlerin buradan gelen turist sayısını da etkilediğini turizmciler söylüyor.
Yabancı yatırımcıların gelmediğini de TÜSİAD birkaç kez ifade etti. Olağanüstü Hal rejimi ile yönetilen bir ülkeye kimsenin parasını getirmeyeceğini açıkça söylediler, ama bunun tartışması bile yapılmadı.
Bu arada Avrupa Birliği’nde yaygın havanın Türkiye’nin tam üyeliğinin uzaklaştığı şeklinde olması, Almanya’nın açık karşı tavır almaya hazırlanması da Avrupa’dan gelecek sermayeyi daha da azaltacaktır.
İç siyasette ortaya yeni dengeler çıkarken, dış siyasette yeni sıkıntılar eklenirken ekonominin ağırlığı da değişmektedir.
Bugün ekonomi diye bir konu yokmuş gibi davranıyoruz, konuşulması gerekenleri erteliyoruz. Bu, herkesin şu anda ekonomik durumdan memnun olduğu gibi yorumlanabilir.
Ama ekonomik çıkarlarla tam örtüşmeyen dış politikanın da bir sınırı vardır. Sokaktan ses gelmesini beklemek de gerekmez.
HSK / MELİH AŞIK / MİLİYET
HSK tarafından düzenlenen yaz kararnamesiyle 780 hakim ve savcının yeri değişti.
Bundan önceki adı HSYK olan kurumdan da şikayetler vardı.
Ama bu kadar yoğun ve sert tepkiye ilk kez rastlanıyor.
Yargıçlar Sendikası diyor ki:
“780 kişilik bu kararnameyle yargıçlık teminatı, yargının bağımsızlığı, hukukun üstünlüğü ilkeleri bir kez daha katledilmiştir.
15 üyemizin görev yerleri istekleri dışında değiştirilmiştir. Bu atama işlemi esasen bir sürgündür.
Yargıç ve savcıları iktidara teslim olmaya zorlayan, siyasi iktidarın talimatıyla düşünen, iktidarın düşüncelerini emir telakki eden HSK’nın meşruiyetini reddediyoruz.”
13 üyeli HSK malum... Partili cumhurbaşkanı ve onun partisi tarafından seçildi...
SEÇİM KAMPANYASI MI BAŞLATILIYOR? / İSMET ÖZÇELİK / AYDINLIK
AKP önce partiyi seçime hazırlama kararı aldı. Örgütlerdeki değişiklik için düğmeye basıldı. Ciddi değişiklik gündemde. Oran bile veriliyor. Yüzde 60’lardan söz ediliyor.
Süre de belli. Bu iş yıl sonuna kadar tamamlanacak.
PEŞ PEŞE KARARLAR
Eş zamanlı olarak başka gelişmeler de yaşanıyor:
Zeytinliklerin talan edilmesine yol açacak yasa geri çekildi.
Emeklilik yaşının yükseltilmesi kararından vazgeçildi.
Kıdem tazminatının kaldırılması soğumaya bırakıldı.
Sigara zammı ertelendi.
Elektriğe zam olmayacağı duyuruldu.
200 bine yakın kamu işçisini kapsayan toplu sözleşme görüşmeleri krize yol açmadan sonuçlandırıldı. Görüşmelere katılan bir sendikacı anlattı. Masadan kalkılmak üzere iken bir üst müdahale ile sorun çözülmüş. Sendikacılar bile şaşırmış.
Belli ki AKP’yi sıkıntıya sokacak bir toplumsal tepki istenmiyor.
OKLAR SEÇİMİ İŞARET EDİYOR
Hükümet uzun vadeli hesap yapmıyor. Kısa vadeli planlar peşinde. Bu da erken seçimi işaret ediyor.
Henüz kesin karar verilmese de “erken seçim” öncelikli seçenek. Ön çalışmalar, araştırmalar sürüyor. Anketlerde birbirini destekleyen sonuçlar alınır alınmaz düğmeye basılırsa sürpriz olmayacak.
Temkinliliği ile tanınan bir AKP yöneticisi ile sohbet ettim. Çok emin değil. “Reis riski sever. Kazanacağını hissettiği anda harekete geçer. Sanırım şu anda ‘adalet yürüyüşünü’ değerlendiriyor” dedi.
Erdoğan’ın fırsat kolladığı çok açık.
Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın açıkladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın çağrısıyla o gece tekrar bir demokrasi nöbeti süreci başlatılacak. Erdoğan da bizzat demokrasi nöbetine katılacak.
Başta Ankara ve İstanbul olmak üzere 81 ilde gösteriler planlanıyor. 15 Temmuz gecesi gibi camilerden sürekli sela verilecek. Halk meydanlara çağrılacak.
Erdoğan 15 Nisan darbe girişiminin 1. yıldönümü törenlerine büyük önem veriyor. Birçok yerde halka hitap edecek. Konuşmalarında CHP’nin adalet yürüyüşünde HDP ile yan yana yürümesine vurgu yapacağı ifade ediliyor.
KUTLAMALAR TEST OLACAK
AKP’lilerin ağzında bir bakla var. Konuşmak istemiyorlar. Ama zorlayınca bazı ipuçları alabildim. Anlayabildiğim kadarıyla plan şu:
“Erdoğan 15 Temmuz törenlerinde havaya bakacak. Meydanlarda halkla diyalog kuracak. Halktaki ilgiyi ölçecek. Eğer istediği ilgi ve desteği görürse erken seçim için düğmeye basacak. 15 Temmuz kutlamaları test olacak.”
Belli ki yapılacak Cumhurbaşkanlığı ve genel seçimlerde ana tema yine 15 Temmuz darbe girişimi, PKK ve FETÖ olacak.
Erdoğan kendisine verilen pası gole çevirme peşinde.
EL CEZİRE’Yİ BİTİRECEKLER MATMAZEL/ MERVE ŞEBNEM ORUÇ / YENİ ŞAFAK
edya, Irak işgalinin önemli cephelerinden biriydi. ABD, vatandaşlarını ve dünyayı Irak’ı özgürleştirdiğine inandırmak zorundaydı. Bu nedenle işgal destekçisi ünlüler sabahtan akşama Fox News gibi kanallarda sol alt köşede dalgalanan Amerikan bayrağı ve ‘Irak’ı Özgürleştirme Operasyonu’ başlığı altında yorum yapmakta, canlı savaş yayını kesintisiz sürmekteydi.
Ama savaşın propaganda ve enformasyon cephesinde ABD’nin büyük bir sorunu vardı. Batılı olmayan bir medya network’ü, Katar’ın El Cezire’si tıpkı Afganistan’da olduğu gibi korkusuzca Irak’taki korkunç aldatmacaların peşindeydi. Durum o kadar ciddiydi ki, Bush ve Tony Blair’in telefon konuşmalarına konu oluyordu. Artık ne kadarı şaka ne kadarı ciddiydi bilinmez, sonrasında ortaya çıktığı üzere, Bush 2004’te El Cezire’yi bombalamaktan söz ediyordu, Blair’se onu ‘Yapma yapma’ diye sakinleştirmeye çalışıyordu. Ama zaten Amerikan savaş uçakları çoktan El Cezire’yi vurmuştu. 2003’te network’ün Bağdat ofisi, binanın her cephesi ve çatısı sapsarı ‘Basın’ işaretleriyle örülüyken vuruldu, bir gazetecisi yaşamını yitirdi. 2001’de de kanalın Kabil’deki ofisi vurulmuştu.
O yüzden bugün Körfez ve Katar krizinin göbeğinde El Cezire’nin de yer alması şaşırtıcı değil. Suudi Arabistan, BAE, Bahreyn ve Mısır’ın Katar ablukasını sonlandırmak için öne sürdüğü 13 şartın içinde El Cezire ve bağlantılı istasyonlarının kapatılması, aynı zamanda Arabi21, Rassd, El Arabi El Cedid (The New Arab) ve Middle East Eye da dahil olmak üzere Katar’ın kurduğu ya da finansman aktardığı tüm medya kuruluşlarının kapatılması başı çekiyor. ‘Özgür Dünya’nın liderlerinden bir tanesi de çıkıp ‘Medyanın sesini kısamazsınız, gazetecileri, televizyonları susturamazsınız,” demiyor.