2. İş Hakkında Dava Yolu ve Zamanaşımı
Güncelleme : 2013-01-18 21:24:45
Şehit ailelerine tanınan 2. iş hakkına yönelik olarak bu hakkın kullanımında halen çok ciddi sorunlar bulunmaktadır. İş hakkı için başvuru yapan bir Şehit çocuğu kardeşimiz başvurusunun reddedildiğini ve dava açmak için avukata gittiğinde kendisine yapılan bilgilendirmede idarenin iş başvurusuna takip eden ilk 60 gün sonunda yanıt vermediğinden zımnen reddettiği (Zımni Ret Kararı) ve müteakip 60 günü de geçirdiğinden (toplam 120 gün) dolayı dava açamayacağı iletilmiştir.
2. iş hakkına ilişkin atamaların yapılmaya başlamasına vesile olan uygulama yönetmeliğinin aralık ayında yayımlanarak yürürlüğe girmesine ve uygulama yönetmeliğinden 4 ay önce müracaat edilmiş olması nedeni ile dava zaman aşımı süresinin geçtiğinden bahisle yargı yoluna gidilemiyor olması oldukça düşündürücüdür. Ayrıca mevcut 2. İş hakkı yönetmeliği şahsi kanaatime göre yasaya uygun yapılamıştır. Şöyle ki; 2. iş hakkını düzenleyen 6353 sayılı yasanın 76. maddesi ile getirilen düzenleme aşağıdaki gibidir; MADDE 76 – 3713 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin (A) fıkrasında yer alan “%1” ibaresi “%2” şeklinde, aynı fıkranın (a) ve (b) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve fıkraya aşağıdaki bent eklenmiştir. a) Görevleri sona ermiş olsa bile 21 inci maddede belirtilen görevleri yapmaları nedeniyle uğradıkları saldırı sonucu şehit olanlar dahil kamu görevlileri, er ve erbaşlar ile geçici ve gönüllü köy korucularından veya 21 inci maddenin birinci fıkrasının (i) bendi ya da ikinci fıkrası kapsamındakilerden şehit olanların eş veya çocuklarından birisi ile ana, baba veya kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam iki kişinin; şehidin ana, baba ve kardeşi bulunmaması durumunda eş veya çocuklarından toplam iki kişinin; şehidin eş veyaçocuğunun bulunmaması durumunda ana veya babası ile kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam iki kişinin, ana veya babanın bu hakkı kullanmaması durumunda ise bir diğer kardeşi olmak üzere toplam iki kişinin, Yukarıda geçen "bulunmaması durumunda" ifadesini yönetmeliği yapanlar "hayatta olmaması" anlamında anlamışlar ve hak sahibi sayılmayacak olanları ise şu şekilde sıralamışlardır; - Eğitim durumu - Sabıka durumu - Zihinsel Engellilik durumu - Memuriyet yaş haddini aşmış olması - Kamuda memur, sürekli işçi ya da sözleşmeli personel olarak çalışması Yukarıda bahsedilen haller mevcut ise bu kişilerin hak sahibi sayılmayacağı belirtilmiştir. Yukarıda sayılan hususların dışında örneğin Şehidin kardeşi 60 yaşında olsa bile hak sahibi kabul edilerek, hakkını kullanmak istemese bile Şehit yetimine hakkından feragat edememektedir. Burada yönetmelikte "memuriyet yaş haddi" ifadesi de aslında B grubu kadrolarda yaş sınırı olmamasına ilişkin düzenlemeyi göz ardı etmiş olup, azami çalışma süresi olan 65 yaş baz alındığından 64 yaşındaki bir amcaya sen hak sahibisin bu iş hakkından yeğenin (Şehit yetimi) faydalanamaz denilmektedir. Ayrıca ilkokul mezunu olmamasına rağmen İçişleri Bakanlığı uygulamada ileride okuryazarlık belgesi alabilme ihtimali olduğundan hak sahibidir diyerek iş hakkının Şehidin yetimi tarafından kullanılması imkanı kısıtlanmaktadır. B Grubu kadrolarda memuriyet yaş haddi mevcut olmadığından yönetmeliğin ilgili maddesi de havada kalmaktadır. Asıl problem şu ki; İş hakkını kullanmak için uygulama yönetmeliği çıkmadan aylar öncesinden (kanun yürürlüğe girdikten sonra) başvuruları alan idare 2. İş hakkına ilişkin atamaları uygulama yönetmeliğinden sonra yapmaya başlamıştır. İş başvurusu olumsuz olan Şehit yetimi kardeşlerimiz konuyu yargıya taşımak istediklerine karşılarına 120 günlük hak düşürücü zaman aşımı süresi çıkmaktadır. Henüz idarenin hukuka aykırı işlem tesis ettiğinin bilinmediği bir durumda, idarenin işleminin iptali, geri alınması ya da karar düzeltmesi istenilmemesine rağmen bu hak düşürücü zaman aşımı normal bir hak kullanımına ilişkin başvuruda işleyip işlemeyeceği hususunu hukukçu arkadaşların yorumlarına bırakıyorum. Peki iş başvurusu olumsuz sonuçlanan Şehit yetimlerine yargı yolu zaman aşımı nedeni ile kapanırsa bu hususta ne yapacaklar? AYİM’e mi gidecekler? Şehit ailelerine verilen 2. İş hakkına ilişkin feragat sorununun bir an önce çözümlenmesi en büyük dileğimizdir. Her gün bana hayal kırıklığı içinde mailler atan ya da telefonla düşüncelerini ileten Şehit yetimlerinin daha fazla üzülmelerini istemiyorum. Şehitlerimizin emanetlerine bunu reva görmeye kimsenin hakkı yok. Saygılarımla