İran'da yaşam ve çalışma şartları
Arzu Kayaoglu & Javad Montazeri, Cecilia Caccioto • Son güncelleme: 25/02/2016
İran ekonomisinin şu an ki durumu Türkiye’nin 1990’lı yıllarını hatırlatıyor. Batılı ülkelerin ambargosu nedeniyle çökmek üzere olan İran ekonomisi nükleer anlaşmaların ardından toparlanmaya çalışıyor.
Bankacılık sektörü tamamen Avrupa ve ABD’nin ambargosu altında olduğundan yurt dışından gelen kredi kartları burada işlemiyor. Kendine özgü bir bankacılık sistemi olan ülkeye ziyarette bulunduğunuzda yanınızda mutlaka nakit para bulunması gerekiyor. Zira burada Mastercard ve Visa kartları işlevsiz.
Tahran’da yaşayan 34 yaşında mimar ve müzisyen Omid Naraghi anlatıyor: “Tahran çok sayıda iş imkanı ve faaliyetin olduğu güzel bir şehir. Bu şehirde çok mutlu olabilirsiniz ama yaşam şekli tamamen size bağlı. Herkesin kendi kararıyla alakalı .”
İranlılar en fazla 2 çocuk yapıyor
Hayat şartlarının zor ve pahalı olduğunu savunan İranlı çiftlerin büyük bir çoğunluğu çocuk yapmamayı tercih ediyor . Azeri ve İranlıların ortalama 1-2 çocukları bulunuyor.
Türkiye’nin refah düzeyine gıptayla bakan İranlıların bir çoğu çocuklarını okumak için Türkiye’ye gönderiyor . İran’da eğitim her kesime sağlanmakla birlikte, ülkede doktora yapan öğrenci sayısının Avrupa’ya oranla oldukça yüksek olması dikkat çekiyor.
*Dört yıldan bu yana evli olan Omid ve eşi ilk çocuklarını bekliyor. Çift tatil günlerinde kayak merkezinde vakit geçirmeyi tercih ediyor. Omid Naraghi : “Burası uluslararası ve turistik bir kayak merkezi. İran’ın en büyük profesyonel turizm beldelerinden biri. Ailem ve arkadaşlarımla buraya geliyorum. Ancak eşim bu kez benimle gelemedi, çünkü hamile* .”
Maaşlar? Kiralar? Asgari ücret?
Vergilerin yüzde 20’si 2 bin ila 4 bin TL arasında maaş alan Mollalara gidiyor. Polisler ise 3 bin ila 5 bin arasında maaş alıyor. Ancak halkın büyük bir çoğunluğu yaklaşık 400 TL civarındaki asgari ücretle geçinmek zorunda. Orta gelirli halkın oturduğu kesimlerde kiralar 200-300 Euro arasında değişiyor.
Hamid Garavi 34 yaşında elektrik mühendisi. 11 yıldır evli olan Hamid’in iki çocuğu bulunuyor. İranlı gençlerin büyük bir çoğunluğu gibi Hamid de oturduğu evi satın almak istiyor: “Kiradayım. Oturduğum evi satın almak istiyorum. Bu yüzden ek iş yapıyorum. Sabahtan öğlen 4’e kadar resmi olarak bir işte çalışırken diğer yandan da akşam saat 10’a kadar başka bir yerde çalışıyorum. Para biriktirip ev almak istiyorum.”
Hamid ve eşi İran şartlarında normal sayılabilecek büyüklükte bir evde yaşıyorlar. Ekonomik gelirlerinin fazla yüksek olmadığını belirtiyorlar.
Ekonomik kriz intihar vakalarını artırdı
Ülkede aynı zamanda bilinen acı bir gerçek söz konusu. Uzun yıllardır süren ekonomik kriz nedeniyle intihar vakaları da hızlı bir artış göstermiş. Çok sayıda İranlı Türkiye’de iş bulma ümidiyle Türkiye’de ki kariyer sitelerini takip ediyor.
Hamid Gharavi“Tahran’ın Güney kısmında yiyecek ve giyecek bakımından yaşam şartlarının çok kötü olduğunu söyleyebiliriz. Diğer taraftaysa kentin kuzeyindeki sokaklarda evlerden çok daha pahalı olan arabalar görebilirsiniz. Zengin ve fakir kesim arasında çok büyük bir uçurum söz konusu. Ancak düzenli bir iş hayatınız varsa ve çalışkansanız Tahran yaşanacak bir şehir.”
Tahran’daki yaşam şartlarıyla ülkenin geri kalan kentleri arasındaki fark karşılaştırılmayacak kadar büyük.
Çin ve İran işbirliği
Tahran’a çalışmak için gelen yabancı sayısı oldukça yüksek olmakla beraber yabancı kesimin yarısından fazlasını Çinliler oluşturuyor. Siyasi ve ekonomik ilişkilerini artırma kararı alan Çin ve İran, sosyal alanda da değişim programlarını artırarak iki ülke arasındaki bağları güçlendirmeyi amaçlıyor.
İran halkının özellikle Fransız kültürüne büyük bir ilgisi olduğu belirtilse de Çin ile ticaret hacmini 10 yılda 600 milyar Dolar’a çıkarmayı hedefleyen İran rotasını Çin’e çevirmiş durumda.
Türkiye için önemli bir haber: İran ve Çin’den dev işbirliği – Ekonomi Haberleri https://t.co/pqjjxWgpXHhaber7</a> aracılığıyla</p>&mdash; Dr. Sıddık Arslan (siddikarslan) 27 janvier 2016
Cin from arzu2539