İtalyan Şarap Kalitesi ve Gıda Uygunluk Belgeleri - Özhan Öztürk Makaleleri
İtalyan bayrağı renklerine boyanmış gıda ürünleri
Şarap Kalitesi Etiketleri
DOCG veya Denominazione di origine controllata e Garantita. En üst düzeyde İtalyan şaraplarında yer alan etiket kontrollü (Controllata) üretim yöntemleri ve garantili (garantita) şarap kalitesini göstermektedir. DOCG şarap üretimi izin verilen üzüm çeşitleri, verim limitleri, üzümlerin olgunluğu, şarapçılık işlemleri ve varil veya şişe olgunlaşması üzerinde tam ve katı bir kontrole sahiptir. Sahteciliğin önlenmesi için her şişenin boynunda numaralı bir devlet mührü bulunmaktadır. Chianti, Barolo, Amarone della Valpolicella DOCG etiketli İtalyan şaraplarıdır.
DOC /denominatˈtsjoːne di oˈriːdʒine kontrolˈlaːta/ veya Denominazione di origine
controllata. İtalyan gıda ürünleri özellikle şarap ve peynirlerinde kullanılan resmi kalite kontrol etiketi olup, İtalyan hükümetince 1963 yılında duyurulmuş, 1992 yılıda AB yasalarına uygun olarak yeniden düzenlenmiştir. Günümüzde DOC etiketi taşıyan 330 İtalyan şarabı bulunmaktadır. DOC oluşturulurken Fransızların Appellation d’origine contrôlée (AOC) sisteminden esinlenilmiştir. DOC kategorisindeki şarapların kalite tutarlılığı DOCG statüsüne yükselme şanslarını arttırmaktadır. Rosso di Montalcino ve Montefalco Rosso DOC etiketli İtalyan şaraplarıdır.
IGT veya Indicazione geografica tipica Tipik coğrafi işaret. DOC ve DOCG
kategorilerine giremeyen çeşitli üzümlerden yapılan düşük kalitede İtalyan şaraplarının 1992’den bu yana taşıdığı etikettir. IGT şarapları, Fransız şarap sınıflandırmasındaki Vin de pays (Köy şarabı) kategorisiyle eşdeğerdir. Merlot ve Rosso di Toscano IGT etiketli İtalyan şaraplarıdır.
VDT veya Vino da Tavola İtalyanca sofra şarabı anlamına gelen terim en düşük kalitede şarap kategorisini ifade etmekte olup, kuvvetlendirilmiş (yüksek alkollü) ve gazlı şarapların dışında sıradan ve ucuz sofra şarapları bu gruba mensuptur. Fransa’da vin de table, İspanya’da vino de mesa, Portekiz’de vinho de mesa, Almanya’da Tafelwein, Yunanistan’da επιτραπέζιος οίνος (epitrapézios oínos) adıyla bilinmektedir. 2004 yılı istatistiklerine göre İtalya’da üretilen şarapların % 26’sı Vino da Tavola, % 35’i IGT, % 33’ü ise DOC ve DOCG sttüsündeydi.
Geleneksel Gıda Etiketleri
IGP (Indicazione Geografica Protetta) Coğrafi işaret Korumalı. Avrupa Birliği üye
ülkelerinde tarım ürünleri ve gıda maddeleri için belirli bir kalite, itibar veya diğer karakteristik özelliklerine standart getirmek amaçlı verilen etikete sahip olabilmek için üretim ve işleme aşamalarında katı kurallara uyulması zorunludur.
DOP Denominazione di origine protetta (Menşe Adı Korunan Ürün). Bir bölge veya yörenin ve bu bölge veya yöreden kaynaklanan ürünün adını, bu ürünün geleneksel uygulamalardan kaynaklanan bir üne sahip olduğunu ve bu ürünün kendine has özellikler taşıdığını gösteren etikettir. Bir ürüne DOP etiketi kazandıran özellikler yeniden yaratılamaz, sadece tespit edilir ve tanımlanabilmektedir.
PAT İtalyan Tarım, Gıda ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan bir listeye dâhil ürünlere verilen isim olup, Geleneksel İtalyan gıda ürünleri anlamındaki ‘Prodotti agroalimentari tradizionali italiani’nin kısltılmış formudur.
STG Specialità tradizionale garantita. Geleneksel uzmanlık garantini ifade eden
terim Avrupa Birliği tarafından geleneksel üretim yöntemlerini korumak amaçlı 2006 yılından itibaren seçilen ürünlere verilmeye başlanmıştır.
Denominazione di origine controllataDenominazione di origine protettadoc nedirDOCGDOP nedirGıda Uygunluk BelgeleriIGP nedirIGT nedirImbottigliato all'origineIndicazione Geografica ProtettaIndicazione geografica tipicaİtalyan ŞaraplarıPAT nedirŞarap Kalitesi EtiketleriSpecialità tradizionale garantitaSTG nedirVino da Tavola