Boot edilebilir medya
Acil durumlarda yardımınıza koşacak bir başlangıç diski, her bilgisayar kullanıcısının temel ihtiyacıdır. Siz de kendi ihtiyaçlarınıza yönelik başlangıç disklerinin nasıl hazırlanacağını merak ediyorsanız, bu yazıda aradığınız cevapları bulacaksınız.
Sisteminizin ansızın çöktüğünü düşünün. Yapabileceğiniz tek şey, bir başlangıç diskiyle sabit diskinize ulaşmak ve gerekli düzeltmeleri yapmak. Ne yazık ki elinizin altında Windows XP kurulum CD’si veya Windows 98/ME başlangıç disketleri yok. Bu durumda, bir arkadaşınızın bilgisayarını kullanarak kendi başlangıç CD’lerinizi veya disketlerinizi hazırlamayı düşünebilirsiniz.
Yeni ve yüksek kapasiteli: Başlangıç CD’leri
Başlangıç diski olarak CD medyasını kullanmak, benzersiz bir çözümdür. 700 MB sınırına dayanan kapasitesi, boş bir CD içerisine ihtiyaç duyabileceğiniz her türlü sistem aracını koyma şansı tanır. Buna ek olarak, güncel PC’lerin tamamı CD’den boot edebilecek (sistemi başlatabilecek) bir yapıya sahiptir. Tüm bu avantajlarına rağmen, çoğu bilgisayar kullanıcısı için bootable CD hazırlamak tam bir karmaşadır. Zira bir CD’nin başlangıç diski olarak kullanılabilmesini sağlayan bazı bileşenler vardır. Bu bileşenlere dikkat etmeden hazırlanacak bir CD, sistemi başlatmak için yeterli olmayacaktır. Bu yüzden, bootable CD hazırlarken aşağıdaki yöntemlerden veya uygulamalardan bir tanesini tercih etmelisiniz.
Buna ek olarak, sistemi CD’den başlatmak için BIOS içerisinde de bazı ayarlamalar yapmanız gerekir. Bu ayarların başında, bilgisayarın ilk boot diski olarak CD sürücüyü ayarlamak gelir. Değişik BIOS türlerinde farklılıklar gösterebilecek bu ayara ait örnek bir ekran görüntüsünü sayfa içerisinde görebilirsiniz.
En popüler CD/DVD yazma programlarından bir tanesi olan Nero, bootable CD hazırlamak için hızlı ve kullanışlı bir çözüm sunmaktadır. Henüz sisteminizde yüklü değilse, Nero programına www.ahead.de adresinden ulaşabilirsiniz.
Nero’yu çalıştırdığınızda ekrana gelen pencerenin Data başlığı altındaki Bootable Data Disc seçeneğine tıklayarak, sistem açılış disketi olarak kullanabileceğiniz bir CD oluşturmaya başlayabilirsiniz. Bu önemli seçim işleminden sonra, Nero’da alışık olduğunuz gibi CD içeriğini belirleyebilirsiniz. Başlangıç diski olarak kullanacağınız bir CD’nin içerisini sistem uygulamaları ile doldurmak oldukça mantıklı bir seçim olacaktır.
CDBurnerXP Pro, ücretsiz olmasına rağmen gelişmiş özelliklere sahip bir CD/DVD yazma programıdır. Web sitesine www.cdburnerxp.se adresinden ulaşabileceğiniz program, bootable CD hazırlamanıza da imkan sağlamaktadır.
CDBurnerXP Pro programını kullanarak bootable CD hazırlamak için, öncelikle ekrana gelen sihirbaz penceresindeki Create a new Data CD/RW... metniyle başlayan seçeneğe tıklayın. Daha sonra ekrana gelecek yeni penceredeki Disc menüsünde yer alan Boot Options... düğmesine basın. Bu pencerede yer alan Make Disc Bootable seçeneğine tıkladığınızda, hazırlayacağınız CD’nin bootable olmasını sağlarsınız. Üstelik Emulation Type bölümünde yapacağınız ayarlamalar sonucunda, elde edeceğiniz bootable CD’nin çalışma mantığını düzenleyebilirsiniz.
Eski ama hala kullanışlı: Başlangıç disketleri
Her ne kadar günümüzde popülerliğini kaybetse de, disketler geçtiğimiz yılların vazgeçilmezlerinden bir tanesiydi. Veri taşımak veya yedeklemek için disketlere artık pek ihtiyaç duymasak da; sistemi açmak (boot etmek) için oluşturacağınız bir başlangıç disketi, hiç beklenmediğiniz bir anda yardımınıza koşabilir.
Başlangıç disketi hazırlamak, Windows işletim sistemlerinin hepsi tarafından standart olarak desteklenen bir özelliktir. Değişik Windows sürümlerinde başlangıç disketi hazırlamak için takip etmeniz gereken adımlar şöyledir:
Windows’un 95, 98 ve ME sürümlerinde başlangıç disketi aynı şekilde oluşturulur. Bu işlem için Başlat menüsü altında yer alan Ayarlar sekmesi altındaki Denetim Masası simgesine tıklayarak, Denetim Masası’na ulaşmalısınız. Denetim Masası içerisindeki Program Ekle/ Kaldır simgesine tıklayıp, açılacak diyalog kutusunun Başlangıç Disketi sekmesine geçmelisiniz. Bu sekmede göreceğiniz Disket Oluştur tuşuna tıklayarak, başlangıç disketi oluşturmaya başlayabilirsiniz. Bu esnada Windows sizden bir adet disket isteyecektir. Başlangıç disketi oluşturmak için kullanacağınız disketin içinde önemli veriler olup olmadığını mutlaka kontrol etmenizi öneririz. Zira Windows, başlangıç disketi oluştururken disketteki tüm bilgileri silecektir.
Windows 2000 ve XP altında başlangıç disketi oluşturmak için daha farklı bir yol izlemeniz gerekir. Bu işletim sistemleri altında başlangıç disketi oluşturmak için, Bilgisayarım içerisindeki disket sürücü simgesine sağ fare tuşuyla tıklamalı ve açılacak menüdeki Biçimlendir… komutuna tıklamalısınız. Bir sonraki aşamada, ekrana gelecek penceredeki MS-DOS başlangıç disketi oluştur seçeneğini işaretli konuma getirdikten sonra Başla düğmesine basmalısınız. Başlangıç disketiniz oluşturulduktan sonra ekrana Biçimlendirme tamamlandı biçiminde bir bilgi penceresi gelecektir. Bir dipnot olarak, Windows 2000/XP altında oluşturacağınız bu tip bir başlangıç disketinin NTFS desteği bulunmayacağını (dolayısıyla da NTFS ile formatlanmış disklerinize ulaşamayacağınızı) hatırlatmalıyız. NTFS destekli bir başlangıç disketini nasıl hazırlayabileceğinizi öğrenmek için Microsoft’un resmi sitesindeki http://support.microsoft.com/?kbid=305595 adresini ziyaret edebilirsiniz.
Microsoft’un orijinal disketleri
Microsoft, özellikle Windows XP’ye yönelik başlangıç disketleri oluşturmak için çeşitli programlar hazırlamıştır. Bu programlar aracılığıyla ön yükleme disketleri oluşturabiliyorsunuz. Oluşturduğunuz bu ön yükleme disketleri, Windows XP kurulumunu CD’den başlatamayanlar için idealdir. Ön yükleme disketleri için gerekli programları Microsoft’un www.microsoft.com/downloads adresinde “Setup Disks for Floppy Boot Install” biçiminde yapacağınız bir arama sonucunda bulabilirsiniz. İndireceğiniz ön yükleme disketi oluşturma programının, kullandığınız işletim sistemi ile uyumlu olması önemli bir ayrıntıdır.