Nasıl erken emekli olursunuz?
Doğum borçlanmasının erken emekliliğe etkisi değişik koşullara bağlı. Bu nedenle borçlanma yaparken bilinçli olmalı, borçlanmayla arzu ettiğiniz sonucu elde edip edemeyeceğinizi iyi değerlendirmelisiniz.
Doğum borçlanması yapacak yüz binlerce bayanın aklını, “Borçlanma yaparsam erken emekli olabilir miyim” sorusu meşgul ediyor.
Doğum borçlanması kimi durumlarda emeklilik tarihinizi erkene çekerken, kimi durumlarda hiçbir değişiklik yapmıyor.
SSK’lı için çözüm değil
SSK’lı bayanların emeklilik şartları, ilk sigorta başlangıcına göre belirleniyor. Doğum borçlanması sigorta başlangıcını değiştirmediği için, emeklilikte tabi oldukları yaş ve prim günü şartı da değişmiyor.
Örneğin ilk defa 1 Ocak 1995'te sigortalı olan bayan, 5 bin 750 gün ve 51 yaş şartıyla emekli olacak. Bu kişinin örneğin 1999 ve 2002 yıllarında yaptığı doğumları borçlanması, sadece prim gününü artırmış olacak fakat emeklilik yaşını değiştirmeyecek.
Prim günü artırılabilir
SSK’lı annelere tavsiyemiz; emeklilik için prim gününe ihtiyacınız varsa borçlanma yapın. Fakat prim gününüz tamam ve yaşı bekliyorsanız, borçlanma yapmanız emeklilik tarihinizi etkilemez.
Aynı tavsiyemiz tarım SSK ile banka-borsa sandıklarına tabi çalışan anneler için de geçerli.
Emeklilik yaşınız değişmez
So­ru: Sa­det­tin Bey, ilk de­fa 23 Ni­san 1994'te si­gor­ta­lı ol­dum. Yak­la­şık iki yıl ça­lış­tık­tan son­ra iş­ten ay­rıl­dım. 1998 ve 2000'de do­ğum yap­tım. Da­ha son­ra bir sü­re is­te­ğe bağ­lı si­gor­ta öde­dim. Şu­ an top­lam 2800 prim gü­nüm var. Aca­ba do­ğum borç­lan­ma­sı ya­par­sam er­ken emek­li ola­bi­lir mi­yim? Ha­nım M.
Ce­vap: Do­ğum­la­rı­nız si­gor­ta baş­lan­gı­cı­nız­dan son­ra ol­du­ğu için her iki do­ğu­mu da borç­la­na­bi­lir­si­niz. Borç­lan­ma yap­ma­nız top­lam­da 1440 gün (4 yıl) prim ka­zan­ma­nı­zı sağ­lar fa­kat emek­li­lik ta­ri­hi­ni­zi de­ğiş­tir­mez. Zi­ra her hal­de 50 ya­şı bek­le­me­niz ge­re­kir. Di­ler­se­niz sa­de­ce 800 gün borç­la­nıp prim gü­nü­nü­zü 3600 gü­ne ta­mam­la­yıp, 58 ya­şı­nı da bek­le­ye­bi­lir­si­niz.
Memur ve Bağ-Kur’luya tüyo
Bağ-Kur’lu ve memurlar için durum biraz daha farklı. Duruma göre borçlanma, Bağ-Kur’lu ve memur bayanları daha erken emekli edebiliyor. Fakat bunun için;
* Sigorta/ çalışma başlangıçlarının 8 Eylül 1999'dan önce olması,
* Borçlanacakları doğumun da 1 Haziran 2002'den önce gerçekleşmiş olması gerekiyor.
Örneğin Şerife Hanım 1.1.1996'da Bağ-Kur sigortalısı olmuş, 1.7.1997’de Bağ-Kur’dan çıkmış ve 1.1.1998’de doğum yapmış olsun. Şerife Hanım iki yıl doğum borçlanması yaparsa hem prim gününü artıracak hem Bağ-Kur’dan bir yıl daha erken emekli olacak.
Şerife Hanım memur olsaydı yine aynı şartlarla emeklilik yaşı düşecekti. Buna karşın Şerife Hanım’ın doğumu 1998’de değil de 2003’te olsaydı, doğum borçlanması sadece prim gününü artıracaktı.
Son 1260 güne dikkat
Doğum borçlanmasında ilgili sürelerin hangi statüde (SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı) sayılacağı da önemli. Pek çok kişinin SSK (4/a) kapsamında emekli olmak istediğini biliyoruz. Zira Bağ-Kur’a göre hem daha az prim ödüyor hem daha yüksek aylık alıyorsunuz.
Fakat SSK’lı emekli olabilmek için prim gününün son 1260 gününü bu kapsamda ödemiş olmanız gerekiyor:
Doğum borçlanması yaptığınız tarihte en son hangi statüden prim ödediyseniz, borçlanma primleriniz de o statüye sayılıyor. Yani Bağ-Kur ve isteğe bağlı prim öderken borçlanma 4/b kapsamında sayılıyor.
Fakat bundan çıkıp bir işyerinden sigortalı (4/a) olursanız ve bundan sonra doğum borçlanması yaparsanız, primleriniz SSK kapsamında sayılıyor.
Meryem Hanım 5 yıl avantajlı
Örnek: Meryem Hanım, 10 Şubat 1993'te SSK’lı olmuş ve 9 Kasım 1997'de işten ayrılmıştır. 1999 ve 2004'te doğum yapan Meryem Hanım, 1 Ocak 2010 itibariyle de isteğe bağlı prim ödemektedir. Meryem Hanım doğum borçlanması yaparsa, borçlandığı süreler 4/b (Bağ-Kur) kapsamında sayılacak.
Böylece emeklilik için 54 yaş ve 7 bin 200 günü tamamlamak durumunda kalacak. Fakat Meryem Hanım, doğum borçlanmasından önce bir işyerinden sigortalı olur ve sonra borçlanma yaparsa, borçlandığı süreler SSK’ya sayılacak. Böylece Meryem Hanım, 49 yaşında ve 5600 günle emekli olabilecek.
Bugün Gazetesi - Doğum borçlanması yazı dizisi 2. Gün
YARIN: Doğum borçlanmasıyla aylığınız nasıl artar?