‘Dijital Parmak İzlerimiz...
18 Nisan 2018 Çarşamba • Bu yazıyı 4 dakika da okuyabilirsiniz. Okunma sayısı: 3119
Erişime izin ver adı altında tüm bilgilerinizin erişim kapısını açtığınızın farkında mıydınız?
Çok büyük bir çoğunluğumuz bunun yeni farkına vardık.
Geçtiğimiz günlerde hepimize farklı dillerde aynı soruyu sordurtan ‘’Acaba kişisel verilerime erişim sağlandı mı?’’ ve beş saniyelik bir şok etkisi yaratabilecek etkiye sahip evrensel bir gündemimiz oluştu.
Diğer gündemlerin aksine bu gerçek anlamda hepimizi etkileyebilecek derecedeydi çünkü yaklaşık olarak 2.2 milyar insan Facebook kullanmakta.
Türkiye Dünya’da en çok Facebook kullanan ilk beş ülke arasında yer almakta.
Olay Donald Trump’ın ABD’deki 2016 başkanlık seçimi kampanyasında da görev alan Cambridge Analytica isimli analiz şirketi tarafından kişisel verilerin ele geçirildiğinin ortaya çıkmasıyla anlaşıldı.
‘İzinsiz veri kullanımı’ adı altında karşımıza çıkan bu skandalın ana kaynağının Cambridge Analytica adlı veri analiz firmasının olduğu söylenmekte.
Facebook - Cambrige Analytica Skandalı Nasıl Gerçekleşti?
Facebook Verileri Kullanılması ile Oluşturulan Algoritma Seçimlerde İşe Yaradı Mı?
Cambridge Analytica Facebook verilerine ilk kez 2014 yılında akademik araştırma adı altında ulaştı. Kişisel verilerimize ise çeşitli uygulamalar aracılığıyla sızdı. Birçok uygulamada Facebook ile devam et seçeneği bulunmakta sonrasında ise karşımıza ‘’erişime izin ver seçeneği’’ sunulmakta ve birçoğumuz bu seçeneği onaylarak devam ederek kişisel verilerimize çıkan kapıyı bilmeden açmaktayız. Sonrasında ise farkında olmadığımız bir algoritma içerisinde buluyoruz kendimizi.
Bu algoritma şu şekilde işlemekte:
Cambridge Analtyica, Facebook ile etkileşime giren kullanıcıların psikolojik profilini çıkaran bir algoritma kullandı. Psikologlar, bu algoritmada ‘beş büyük faktör’ kuramını kullanıyor, bu kuramda beş ana özellikle ilgili size puan veriliyor. Açıklık, sorumluluk, dışa dönüklük, uyumluluk ve duygusal denge. Bunlar insanları kişilik özelliklerine göre sınıflandırıyor. Mesela: Maceracı, Koruyucu, Uyumlu, Yönetici vb.
Algoritma şaşırtıcı derecede hatasız çalışmakta çünkü sadece 10 beğeniye bakarak sizi arkadaşlarınızdan daha iyi tanıyabilen, 150 beğeni ile aileden daha iyi tanıyabilen, 300 beğeniyle ise partnerinizden bile daha iyi tanıyabilen bir algoritmadan söz ediyoruz.
Zaten Facebook’ta her gün farklı farklı sayfalarda çok daha fazla beğeni bırakıyoruz.
Bıraktığımız bu beğeniler ‘dijital parmak izlerimizi’ oluşturuyor, dijital parmak izlerimiz ise çok geniş bir yelpazeye sahip: Durum güncelleme, paylaşım mesajı.
Bunlar bize dair Facebook uygulamasına ipucu veriyor. Peki bu sistem seçim sürecinde Trump’a nasıl yardımcı oldu?
Cambridge Analytica şirketinin eski başkanı Alexander Nix, Amerika’daki yetişkinlerin kişisel özelliklerini çıkardı. Ve bu bilgilere dayanarak Facebook’a her gün yüzlerce reklam verip belirli gruptaki insanları hedef alarak onların iç korkularına, duygularına, ihtiyaçlarına göre bu reklamları tasarladılar. Örneğin Trump’ın silah sahibi olma hakkıyla ilgili vaadi.
Bu hakkı isteyenlerin karşısına Facebook’ta bununla ilgili bir reklam çıkardılar.
Maceracı, açık fikirli ve sıklıkla da tez canlılar hedef alındı.
Reklamda silah satın alma özgürlüğünün onları ‘dış tehditlerden koruyacağı’ söylendi. ‘Gözetici kişilere’ ise silahların korunmak için ‘temel bir alet olduğu’ propagandası yapıldı. ‘Yönetici, idareci ve liderlik’ özellikleri olanlara ise ‘ailelerini ve geleceklerini korumaları’ gerektiğiyle ilgili reklamlar gösterildi.
Cambridge Analytica penceresinden bu durum evet olarak görünüyor.
Olayın ortaya çıkmasının ardından Facebook %14 değer kaybetti. Bununla birlikte olay "Facebook, Sosyal Medya Gizliliği ve Veri Kullanımı ve Suistimali" başlığı altında yargıya taşındı. Facebook CEO’su Mark Zuckerberg ABD Senatosu’nda ifade verdi. Uzun süre sessizliğini koruyan Zuckerberg soruşturma öncesi açıklama yaparak suçlamaları kabul etti ve “Üzgünüm, benim sorumluluğumdu” dedi.
Zuckerberg, Cambridge Analytica olayında sosyal paylaşım sitesinin şu anda büyük verilere erişimi olan bütün uygulamaları inceleyen bir soruşturma yürüttüğünü vurguladı.
Mahkeme süreci hala devam ediyor. Uygulamanın güvenilirliği ise şuan için riskli durmakta. Bu süreç zarfında birçok Facebook kullanıcısı aşağıdaki adımları izleyerek yapılan ‘hesap dondurma’ işlemini yaparak hesaplarını geçici olarak kullanım dışı bırakmayı tercih ettiler.
Hesabını yönet'i seçin ve ekranda aşağı inip Hesabını dondur'a tıklayın.