8 bin 333 kilometre kıyı şeridine sahip Türkiye’de toplamda 180 adet liman ve iskele mevcut. Biz, büyük hacimlerde ithal ve ihraç malların transferinin gerçekleştirildiği konteyner limanlarını ele aldık.
Genel olarak limanları devlet kurumlarına ait olan kamu limanları ve özel teşebbüslere ait olan özel limanlar olarak ikiye ayırabiliriz. Kamu limanlarında liman arazisinin mülkiyeti ve limanın işletmesi tamamen kamu kuruluşlarına yani devlete aittir. Özel limanlarda ise limanın inşası, işletmesi ve bazen de mülkiyeti bir şirket veya birkaç şirketin birliğinden oluşmuş konsorsiyumlara aittir. Fakat liman işletmeciliğinde çoğu zaman bu homojen yapıdan söz etmek mümkün olmuyor. Özellikle serbest piyasa ekonomisi işleyişinin önemli bir parçası olan ve özetle kamuya ait varlıkların özel kuruluş ya da kişilere satılması anlamına gelen özelleştirme, limanlar gibi büyük yatırımların işletilmesinde sıkça kullanılan bir sistem olarak karşımıza çıkıyor. Türkiye açısından incelendiğinde ise özellikle 1980 sonrasında hız kazanan özelleştirme faaliyeti limancılık sektöründe de kendini gösteriyor. TCDD, TDİ gibi devlet kurumlarına ait birçok liman, özel şirket ya da konsorsiyumlara sınırları değişkenlik gösteren anlaşmalarla devrediliyor. Bu anlaşmalar aşağıdaki şekillerde olabiliyor.
Osman Pamukoğlu söz konusu tweetinde 22 tane büyük limandan hiçbirine “Türklerin sahip olmadığını” söylüyor. (Bu söylem Osman Pamukoğlu’na aittir ve katılmıyoruz) Bu ifadeden limanların sahipliği hakkında ne demek istendiği net anlaşılamasa da ilk olarak Türkiye’de liman idarelerini özel ve devlet sahipliği açısından ele aldık. Ardından büyük konteyner limanlarına sahip özel işletmelerin yabancı ve yerli sahiplik / ortaklık yapılarını inceledik.
EFSUN AĞIRTAŞ – TEYİT.ORG