2013 7. Halı Tasarım Yarışması
İHİB’İN GENÇ YETENEKLERİ SEKTÖRE KAZANDIRMAK AMACIYLA DÜZENLEDİĞİ HALI TASARIM YARIŞMASI’NDA 7’NCİ DÖNEME GELİNDİ. YARIŞMAYLA “10 YILDA 10 ULUSLARARASI TASARIMCI” YETİŞTİRMEYİ HEDEFLEYEN İHİB, BU AMACA BİR ADIM DAHA YAKLAŞMIŞ OLDU.
Türkiye’de köklü bir geçmişe sahip olan halıcılığı modernize edip, bu mirası kullanarak dünya piyasalarında rekabetini artırmak isteyen İstanbul Halı İhracatçıları Birliği (İHİB), Halı Tasarım Yarışması’nın 7’ncisini 7 Kasım’da Domotex Middle East Fuarı ile eş zamanlı gerçekleştirdi. Sadece genç yeteneklerin çalışmalarını sanatsal anlamda ortaya çıkarıp tanıtmak değil, aynı zamanda bu tasarımları işlevsel bir hale getirip sektörün ihtiyaçlarını karşı- layacak şekilde sunmak amacıyla düzenlenen yarışmaya ‘Hücre’ temasıyla katılan Lokman Gençtürk birinci, ‘Küf’ temasıyla Miray Çakır ikinci, ‘Saf doku’ temasıyla Uğur Özdemir ise üçüncü oldu. Bu yıl ilk kez inovatif halı kategorisinin de eklendiği yarışmada, Seyitali Dönmez “Süspansiyonlu halı” temasıyla bu alanda ödül almaya hak kazandı. İlk üçe kalan finalistlerinden birinciye 5 bin TL, ikinciye 3 bin TL, üçüncüye ise 2 bin TL para ödülü verildi. Dereceye giren 8 finalistin MacBook Pro almaya hak kazandığı organizasyonda, ayrıca genç tasarımcılar Almanya’da sektörün en önemli iki fuarı olan Heimtextil Frankfurt ve Domotex Halı ve Yer Kaplamaları Fuarı’nı ziyaret etme şansı yakaladı. 8 finalistin 6 aylık yabancı dil kursu bedelinin yüzde 90’ı İHİB tarafından karşılanırken, en inovatif halıyı tasarlayan Seyitali Dönmez de elde ettiği başarı sayesinde Fransa’nın önde gelen tasarım fuarı Maison&Objet’i ziyaret etme şansı yakaladı.
“Türkiye’ye değer katıyoruz”
İHİB Başkanı , gecede yaptığı konuşmada yarışmanın önemini ve sektöre sağladığı yararları anlattı. Halıcılığın, Türkiye’nin kültüründe ve tarihinde önemli bir yer edindiğini ifade eden Yılmaz; halı sanayinin yarattığı istihdam, katma değer ve ihracat hacmiyle de ülkemizin en önemli sektörlerinden biri olduğunu vurguladı. Yılmaz, halı sektö- rünün son yıllarda üretimde, ihracatta ve pazarlamada kat ettiği gelişmelerle Türkiye’nin potansiyeli yüksek sektörler arasında konumlandığını bildirerek, “2012 yılı itibariyle, Türkiye’nin halı ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 23.5’lik bir artışla 2 milyar doları aştı” dedi. 2013 yılının Ocak-Ekim döneminde ise halı ihracatının yüzde 8.7’lik artışla 1.8 milyar dolara ulaştığını söyleyen Yılmaz, yılsonu itibariyle de ihracatta 2.1 milyar dolarlık bir seviyeye ulaşacaklarına inandıklarını söyledi. Yılmaz, bu artışın Türkiye’nin genel ihracat artışının çok üzerinde bir performans olduğunu anlatarak, “Sektö- rümüzün 2023 yılı için hedeflediği ihracat miktarı olan 5.5 milyar dolarlık ihracatı elde etmede tasarım unsurunun önemi çok büyük. Tam bu noktada bugün biraya gelmemize neden olan İHİB 7. Halı Tasarım Yarışması çok büyük önem arz ediyor. Sektörümüze yeni bir soluk getirmesini beklediğimiz genç, vizyonu geniş, sektörün gerçeklerine hakim, dünya trendlerini ve tüketici beklentilerini yakından takip edebilecek tasarımcıları sektörümüzle tanıştırmayı hedeflediğimiz bu yarışmanın, sektörümüze ve genç tasarımcılara büyük faydalar getireceğini umut ediyorum” şeklinde konuştu.
“Tasarımcı kimliği önem kazandı”
İHİB Başkanı konuşmasında küreselleşme ve iletişim teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte artan rekabetin,
yeni ve farklı ürünlerin geliştirilmesini zorunlu kıldığını aktardı. Küreselleşme paralelinde artan bireyselleşme eğiliminin de dünyada farklı ve özel tasarımlı
ürünlere ilgiyi artırdığına değinen İhib Başkanı, “Diğer taraftan her alanda tasarım öne çıkarken, bu kavramın içeriğinde de değişim oldu”dedi. İhib Başkanı; Tasarım, kavramı 60 başlangıçta zaten geliştirilmiş bir ürünün tüketicilere nasıl daha cazip sunulabileceği aşamasını içerirken, artık tüketicilerin ihtiyaçlarına ve isteklerine çok daha uygun fikirlerin yaratılması aşamasını içerir duruma geldi. Tasarımcı düşünce tarzı olarak adlandırabileceğimiz bu yeni süreç; insanların ihtiyaçlarını karşılamak için müşteri, beğeni ve pazar fırsatı yaratabilecek hangi teknolojiyi ve hangi stratejiyi
kullanmasına uygun olacağına karar verirken
tasarımcı duyarlılığını ve yöntemlerini
kullanan bir disiplindir” dedi.
“İhracatını artırmak ve markalaşmak için tasarıma ihtiyaç duyan halı sektörünün bu hedef doğrultusunda, genç yeteneklere de önem vermesi gerekiyor.”
“Yarışma sürecinde, tasarımdan ziyade yeni tasarımcı düşünce tarzına sahip fikirleri sektörümüze kazandırmayı hedefledik.”
Bu gelişme perspektifinde tasarımın stratejik bir önem taşıdığını söyleyen İhib Başkanı, bu nedenle de tasarımcı düşünceyle yaratılan katma değerin oldukça arttığına dikkat çekti. Katma
değeri yüksek ürünlerin ortaya konulduğu yeni tasarımcı düşünce sürecinde, tasarımcının kimliğinin önem kazandığını söyleyen İhib Başkanı bu süreçte tasarımcının tüketicilerle empati kurabilme niteliğine sahip olması gerektiğinin altını çizdi. Yarışmada, tasarımdan ziyade yeni tasarımcı düşünce tarzına sahip fikirleri sektöre kazandırmayı hedeflediklerini dile getiren İhib Başkanı, bunda da başarılı olduklarını söyledi.
“Halı geçmişten gelip geleceğe taşınan nadide bir değer”
Halı sektörünün ihracatçılar için önem taşıyan sektörlerin başında geldiğini anlatan TİM Başkan Vekili Mustafa Çıkrıkçıoğlu da
“Halı, geçmişten alıp geleceğe taşıdığımızen nadide sektörlerimizden birsidir” dedi.
Halı sektörü ihracatının 2012’de yüzde 24 artarak 2 milyar dolara yükseldiğini söyleyen TİM Başkan Vekili sektörün normal ihracat artış hızından daha hızlı şekilde büyüdüğüne dikkat çekti. Türkiye’nin ihracatı yüzde 5.2 büyürken, halı sektörünün ilk 10 aydaki ihracatının yüzde 8.7 artış göstererek 1.8 milyar dolara ulaştığı bilgisini veren Çıkrıkçıoğlu, önümüzdeki yıllarda bu artışın daha fazla olmasını beklediklerini belirtti. Halı Tasarım Yarışması’nın geleneksel hale geldiğini belirten Çıkrıkçıoğlu, tasarım yarışmalarının Türkiye’nin ihracatına yönelik katkılarının yadsınamayacağını vurguladı.
10 yılda 10 uluslararası tasarımcı İHİB Yönetim Kurulu Üyesi ve İHİB Halı Tasarım Yarışması Jüri Başkanı tasarım yarışmasının halı sektörü ve Türkiye ihracatındaki önemine dikkat çekerek, “İhracatımızı artırmak ve markalaşmak için tasarıma ihtiyacımız var. Birlik olarak bunun yolunun da tasarımcı yetiştirmekten geçtiğini biliyoruz. Bu amaç doğrultusunda Halı Tasarım Yarış- ması aracılığıyla 10 yılda 10 uluslararası tasarımcı yetiştirmeyi hedefliyoruz” diye konuştu. Özellikle 21’inci yüzyılda bazı şeylerin çok hızlı bir şekilde tüketilmeye başlandığını ifade eden Evrengil, “ Bin yıldan beri halı üreten bu ülkede, bu kadar hızlı olan değer aşınmasını ancak tasarımla tamir etmek mümkün. Önümüzdeki yıllarda sektörlerin güç kazanmasının yolu tüketiciye dayalı tasarımdan geçiyor. Tüketiciye dayalı tasarımı ortaya koyabilirsek o zaman başarı elde edebileceğiz” dedi. Ekonomi Bakanlığı İhracat Genel Müdür Yardımcısı Yavuz Özutku ise 2023 ihracat vizyonun Ar-Ge, inovasyon, markalaşma ve tasarımla bütünleştiğini söyleyerek, “Bu hedefe ulaşmak için farklılaşmaya önem veren ve bunun en önemli yolunun da tasarımdan geçtiğini düşünen İHİB, bu amaçla her yıl halı tasarım yarışması düzenliyor” diye konuştu.
Özgünlük ve kalite birbiriyle yarıştı.
İHİB, en yaratıcı elleri seçmek için eleme sürecinde çalışmalarını titizlikle ve iki aşamada sürdürdü. 7’nci Halı Tasarım Yarışması için 1 Temmuz tarihinde gerçekleşen ön eleme aşamasında başvuru dosyalarının incelenmesinin ardından 38 tasarımcı belirlendi. 2 Temmuz tarihinde ise 38 finalistin dosyaları tasarımlarının özgün olması ve yeni fikir içermesi, halıya dönüştürülebilir olması ve kullanılabilir olması gibi kriterlere göre tekrar değerlendirildi. İHİB Yönetim Kurulu Üyesi başkanlığını yaptığı, sektörden ve akademi çevrelerinden çok sayıda ismin yer aldığı juri, uzun ve titiz bir çalışma sonrasında finale kalacak 8 tasarımcı adayını belirledi.
7.İHİB Halı Tasarım Yarışması Birincisi
SONUÇ, BENİM İÇİN SÜRPRİZ OLDU
Yarışmaya geçen yıl da katıldım, ama üretilebilir bir tasarım olmadığı için dereceye giremediğimi düşünüyorum. Bu yıl tekrar denedim ve 1’incilik ödülüne layık görüldüm, çok mutluyum.
Temamı belirlerken ev arkadaşımdan etkilendim. Kendisi sağlıkla ilgili bir bölümde okuyor. Kitaplarındaki histolojik görüntüler ilgimi çok çekti. Bu bazda hücre temalı tasarımıoluşturdum. Tasarımımda doğal hammaddeleri kullanmaya özen gösterdim. Yük taşımak için kullanılan kendir ip ve keçe Anadolu’da çok kullanılan malzemeler, ben de bunu günümüzdeki halılara uyarladım. Dereceye girmeyi bekliyordum, ama birinciliği beklemiyordum.
7.İHİB Halı Tasarım Yarışması İkincisi | İHİB TASARIMCI ADAYLARINI MOTİVE EDİYOR
Bu yarışmaya katılarak ve dereceye girerek kendimi çok şanslı hissettim. Halı tasarımı adına İHİB’den daha iyi bir yarışma platformu düşünmüyorum ve bu bağlamda en iyi kendimi ifade edebileceğim ortamın İHİB tarafından sağlandığını düşünüyorum. Birlik, her şekilde tasarımcıyı destekliyor ve motive ediyor. Temamı belirlerken fazla üzerinde durmadığımız, görüntüsünden hoşlanmadığımız küflerin renk skalasından etkilenerek belirledim. Bu fikri yünlerle kullanarak, daha sevimli bir hale getirmeye çalıştım. Diğer halıları görmeden önce de kendime çok güveniyordum.Dereceye girmek sürpriz olmadı.
7.İHİB Halı Tasarım Yarışması Üçüncüsü | UNUTULAN BİR TEKNİĞİ GÜNÜMÜZE TAŞIDIM
Bu ödülü bana layık gören İHİB’e çok teşekkür ederim. Bir aracı olarak çarpana dokumayı günümüze taşıdım. Öncelikle unutulan bir dokuma tekniğini günümüze taşımak çok gururlandırıcı bir durum. Yarışmaya son dakikada katıldım. Temamı tamamen saf dokuma üzerine bir çalışma olarak belirledim. Geçmişte çok daha saf ve sağlıklı malzemeler kullanılarak dokumaların yapılması temamı belirlememi sağladı. Tasarımımı hazırlamak bir ayımı aldı. Dereceye girmeyi bekliyordum, çünkü bu tekniği yeniden güncel hayata taşımak kolay değil. Bundan sonraki hedefim, gü- nümüz dokumalarına biraz daha eleştirel yaklaşacak ürünler ortaya koymak.
7.İHİB Halı Tasarım Yarışması İnovasyon Ödülü Sahibi | TASARIMIMDA SAĞLIK ÖN PLANDA
Yarışmaya ikinci kez katıldım, geçen yıl da finale kaldım ama dereceye giremedim. İHİB’in gençlere sunduğu imkanlar çok iyi olduğu için tekrar bu yarışmada yer almak istedim. Birlik bu yarışmayla bizim gibi genç yetenekleri hem destekliyor, hem de uzun vadede düşünüldüğünde bizlere önemli kazanımlar sağlıyor. Materyalden yola çıkarak temamı belirledim. İnsan sağlığını düşünerek halımda süspansiyon kullanmayı tercih ettim. Bu materyal normalde yataklarda ve araba döşemelerinde kullanılıyor. Kullanım alanı çok kısıtlı ve yeni bir malzeme. Tasarımımla süspansiyonun hem kullanım alanını genişletmek, hem de halı sektörüne yeni bir soluk getirmek istedim. İnovasyon alanında ödül almayı beklemiyordum. Bundan sonraki hedefim yurtdışında tasarım alanında yüksek lisans yapmak. Tekrar Türkiye’ye dönüp halı sektörüne katma değer sağlamak istiyorum.