Tehlikeli dörtlü: Brexit, Spexit, Grexit, Frexit | Güncel Haberleri
USD/TRY 5,2912 % 0,18
EUR/TRY 6,0387 % 0,32
ALTIN/ONS 1.283,23 % 0,04
Tehlikeli dörtlü: Brexit, Spexit, Grexit, Frexit
Haziran ayı yalnızca İngiltere'nin Avrupa Birliği'nde kalıp kalmayacağını belirleyecek referanduma değil, İspanya seçimlerine, Yunanistan borç ödemesine ve Fransa'daki protestolara da sahne olacak
MATTHEW LYNN- MARKETWATCH 01 06 2016, 17:39 Güncelleme: 17:49
İngiltere, Avrupa Birliği’nden çıkıp çıkmamayı (Brexit) 23 Haziran’da referanduma taşımaya hazırlanırken, Marketwatch yazarlarından Matthew Lynn’e göre piyasalar 27 Mayıs haftasında sadece İngiltere değil, Yunanistan, İspanya ve Fransa endişesiyle de başlayabilir.
20 Aralık’taki genel seçimler sonrası bir türlü hükümet kuramayan İspanya 26 Haziran’da ikinci kez sandık başına giderken, Yunanistan, ödeme tarihi yaklaşan borcu için kaynak aramaya devam edecek. Çalışma yasasındaki değişiklikler nedeniyle haftalardır protestoların devam ettiği Fransa’da ise petrol şirketlerinin grevi nedeniyle benzin sıkıntısı devam ediyor. Ülkedeki sekiz rafineriden altısında grev kısmen de olsa sürüyor ve ülkede yeni bir grev dalgası bekleniyor.
Mevcut riski, “Brexit, Spexit, Grexit ve Frexit’in bir araya gelmesi Avrupa’da büyük bir araba kazasına yol açabilir” diyerek tanımlayan Lynn’in yazısı şöyle:
Brexit yatırımcılar için en büyük endişe. Oylamaya üç hafta kala anketler “Evet” ve “Hayır” diyenleri başabaş gösteriyor. İngiltere, neredeyse bir nesildir böyle bir referanduma gitmedi. Kimse hangi soruların sorulacağını, hangi demografik verilerin ele alınması gerektiğini ve hangi sonucun “daha iyi” olacağını bilmiyor. Sandıktan çıkanın ne kadar “iyi” olduğunu yine para birimi piyasaları belirleyecek.
Öte yandan aynı hafta seçim heyecanı yaşayacak diğer bir ülke de İspanya. Geçen yılın sonuçları tam bir çıkmazla sonuçlandı. Oylar dört parti arasında bölündü ve bu partilerin uzlaştığı tek nokta birbirlerinden nefret ettikleri gerçeği oldu.
İspanyol sandıklarından büyük bir sürpriz beklenmezken, tek farkı geçen seçimlerde parlamentoya ilk kez giren solcu parti Podemos’un yaratacağına inanılıyor. Anketlere göre aralık seçimlerinde yüzde 20 oyla 69 milletvekilini parlamentoya sokan partiye destek yüzde 24 seviyesinde. Bu oran, Podemos’u en büyük ikinci parti yapabilir.
Yunanistan’ın iktidardaki partisi Syriza ile benzer ideolojiye sahip Podemos da uluslararası para otoritelerinin empoze ettiği masraf kesintilerine karşı çıkıyor. Podemos’un Syriza’nın yaptığı gibi IMF ve AB ile karşı karşıya gelmesi, işsizlik oranının yüzde 20 seviyelerinde olduğu İspanya’nın Birlik’tekini pozisyonunu tehlikeye sokabilir.
“Hiç bitmeyen sorun” Yunanistan’da durum ise hâlen çıkmazda. Ülkenin Avrupa Merkez Bankası’na olan 2,3 milyar euroluk borcunun son ödeme tarihi Temmuz’da.
Son altı yıldır neredeyse her yazı bir kriz veya protesto dalgasıyla geçiren Yunanistan, ihtiyacı olan parayı bulamazsa Grexit seçeneği yeniden masaya koyulabilir.
Bu olumsuz havanın son halkası ise Fransa.
İşçi sendikalarını ve çalışanları sokağa döken yasa tasarısının onaylanması halinde, günlük azami 10 saatlik çalışma süresi 12 saate çıkarılacak, iş sözleşmesinde değişiklik yapmak isteyen çalışanlar işten atılabilecek, yarı zamanlı çalışanların haftalık 24 saat olan asgari çalışma süresi düşürülecek ve fazla mesailerde daha az ödeme yapılabilecek
Sendikalar ve işçi örgütleri, hükümetin tasarıyı geri çekmesini, aksi halde geri adım atmayacaklarını söylüyor. Ülkedeki sekiz petrol rafinerisinden altısında da greve gidilirken, işçiler, protestolar boyunca rafinerilerin girişlerinde barikat kurdu. Ülkedeki Total harici 10 bin 271 istasyondan 3 bin 47'sinde benzin kıtlığı devam ediyor. Mayıs ortasında yapılan açıklamada 115 günlük benzin stoğu kaldığı belirtildi. Fransa’nın elektriğinin yüzde 75’ini sağlayan ülke genelindeki 19 nükleer santralden 16’sı da greve katıldı.
Söz konusu tasarı 8 Haziran’da Senato’ya gelecek. Protestoların Francois Hollande hükümetini çökertmesi durumunda ise iktidarın en kuvvetli adayı göçmen ve euro karşıtı Marine Le Pen. Bu risk de Frexit senaryosunu güçlendiriyor.
İYİ SENARYO MÜMKÜN MÜ?
İngiltere’nin AB’de kalması, İspanya’nın yola Başbakan Mariano Rajoy’la devam etmesi ve her krizin çözüme kavuşması da diğer bir ihtimal.
Ancak dolar karşısında işlevini yitiren euro, sönük büyüme ve giderek büyüyen işsizlik gibi verilere bakıldığında kıta Avrupa’sı hâlâ istikrardan uzak görünüyor. Tüm bu konular bu ayın sonunda netli kazanacak ve gelecek 30 gün zorlu bir yolculuk olacak.