DERGİ - Sadece bir köyde üretilebilen özel peynir - BBC News Türkçe
Jonathan Knott BBC Travel
Kraliyet düğünlerinin vazgeçilmez tatlarından biridir ve sadece çok özel süpermarketlerde satılır. Fakat Västerbottensost peyniri İsveç’in bir tek köyünde üretilebiliyor ancak. Sebebini ise kimse bilmiyor.
Burträsk, İsveç’in kuzeyinde küçük bir köy. Burada Västerbottensost adı verilen, sarı, sert, içi minik deliklerle dolu bir peynir yapılıyor. Bu peynir kraliyet düğünlerinde, Nobel yemeklerinde ikram ediliyor ve sadece lüks süpermarketlerde satılıyor. Ünlü İsveçli oyun yazarı August Strindberg şiirlerinde anmış bu peyniri; Ürdünlü Prens Hasan ise “İsveç’te en sevdiğim şey” diye tanımlıyor onu.
Mandırada ziyaretçiler için ayrılmış bir bölüm de var. Her taraf peynir sergileriyle, onun tarihi ve İsveç kültüründeki yeri hakkında bilgiler kaplı. Sütten bakteri örneklerinin alındığı laboratuvarda 35 yıl çalışmış olan Inga Lill-Eklund gezdiriyor mandırayı. Şimdi peynir ustalığını oğlu Thomas’a bırakmış.
Inga, bir söylenceye göre bu peynirin 1872’de yanlışlıkla bulunduğunu söylüyor. Sevgilisiyle eğlenirken peynir yapımı sürecini uzatan bir mandıra çalışanı kadın, süzülmüş süt kesiklerini birkaç kez ısıtmak zorunda kalıyor ve bu ürünü mayalanması için bekletiyor. Sonunda peynirin tadına bakıldığında çok beğeniliyor.
Tadı Parmesan peyniri gibi biraz ekşimsi ve keskin, ama daha yumuşak, krema kıvamında ve hafif fındık ve meyve esintisi içeriyor. Arada bir ağzınızda ufak kristallerin çıtırtısını hissediyorsunuz. Bu peynirin bütün tat kategorilerini içerdiği söyleniyor. Tıpkı iyi bir şarap gibi hangi tadın ağır bastığını söylemesi zor.
Peki, Västerbottensost peynirine bu unutulmaz tadı veren nedir? Belki de şarapta olduğu gibi, harfi harfine tarif edilemeyecek özgül yerel koşullar ve nihai ürüne biçim veren kültürün bileşimi denebilir. Yani bu peynirin sırrını bir tek unsura bağlamak zor, ama bu tat sadece bu bölgede üretilebiliyor.