American Beauty'nin Gülleri Ne Anlama Geliyor? - FilmLoverss
Sinema tarihine damga vuran yapımlardan biri olan Sam Mendes imzalı American Beauty’nin gülleri neyi temsil ediyor?
Sembolizm sinemanın olmazsa olmazlarından biri kuşkusuz. Semboller, hikayeye derin bir anlam katarken aynı zamanda da sanatsal bir boyut kazandırmayı ihmal etmez. İnanılmaz bir boyuttan ve katmandan bahsederiz. Birçok dalda Oscar ödülüne layık görülen Sam Mendes’in American Beauty’sinde olduğu gibi… Film sadece bu ödüllere sahip olmadı, aynı zamanda da birçok tema ve içeriğinde yer verdiği birçok metaforla bizi hikayeyi çözmeye iterek muazzam bir seyir vaat etti.
Bazen öyle çok güzellik var ki dünyada… Dayanamayacağımı hissediyorum. Kalbim içine kapanacak.
Daha önce birçok film okuması yapan ScreenPrism, banliyöde yaşayan orta sınıf klasik bir Amerikan ailesinin hikayesinin anlatıldığı American Beauty’e ve içinde yer alan motiflerden sembollere varıncaya kadar derin bir analiz yapar. Özellikle filmin merkezini oluşturan ‘güller’den bahseden video, bize filmdeki sembolizmin nasıl bir alt metine işaret ettiğini vurgular.
American Beauty’de orta yaş krizine yakalanmış Lester’in fantezileri ve gerçek yaşamı arasında gidip gelen hayatını izleriz. Tipik bir orta yaş krizine yakalanan herkes gibi; yeni bir araba satın alan, işinden istifa eden ve genç bir kadınla dolu fanteziler kuran Lester; 1962 yapımı Lolita’nın Humbert Learns karakterinin bir nevi aynısıdır. Her iki karakter arasında sadece davranışsal olarak değil, ismen de benzerlikler vardır. Lester Burnham ismi aslında Humbert Learns ismindeki harflerin farklı kompozisyonu olarak yaratılmıştır.
Filmin benzer teknikleriyle dikkatleri çektiği bir diğer ilham aldığı yapım ise Luis Bunuel’in 1962 yapımı filmi The Exterminating Angel’ıdır. Lester’ın hayallerini ‘gerçeküstü’ olarak izleyiciyle sunmak amacıyla başvurulan yakın plan çekim ve sürekli olarak tekrar eden sahneler filmdeki gerçek dışılığı vurgular.
Aslında güller ilk Lester’in arzu ettiği kızının arkadaşı Angela ile değil, eşi Carolyn ile bağlantılı olarak ortaya çıkar. Pembe gözlüklerle bakan ve dış dünyada oldukça mutlu görünen; onun aksine gerçek hayatında endişeli ve obsesif bir kadın olan Carolyn aslında tipik bir ev kadınıdır. Gülleri onların ellerinde kesilirken gördüğümüz an ‘gül’ün temsil ettiği kavramın gerçek güzellik olmadığından eminizdir artık. Abartılmış olan güzellik kavramını kabul etmeyen, ve o kavramın hapsettiği toplumsal düşüncenin bir nevi kurbanı olarak gösterilen Carolyn, o gülleri keserek anlatımın ilk adımını atmıştır. Güllerin kesilmesi; güzellik kavramının içi boşaltılmış olduğunu vurgular.
Sembolizm bir anlatım tarzıdır ve American Beauty’de bunun en dikkat çekici örneği ‘güller’dir. Güller filmin her alanında karşımıza çıkar; kimi zaman gerçek bir gülü görürken kimi zaman ise gül motifli objelerle karşılaşırız. Hikaye aslında ilk sahneden itibaren farklı forumlarda karşımıza çıkan gülün ekseninde gelişir. Ama sanılanın aksine film aslında güzellik üzerine değil, ‘olmayan güzellik’ üzerine bir hikaye anlatır. Güzellik nasıl baktığınla ilişkilidir esasında, aynı zamanda da nerede aradığınla…
Videoda da ayrıntılı bir şekilde anlatıldığı gibi aslında gülün temsil ettiği durumları şöyle açıklayabiliriz. Bir klişe olarak gül genel anlamda aşkın ve romantizmin simgesidir. Çünkü, pahalıdır, çok rağbettedir ve sıradan değildir. Ama açıkçası oldukça da yaratıcı olmayan bir seçimdir. Bu nedenle diyebiliriz ki gül, tam anlamıyla güzellik yanılsamasını temsil eder. Herkes tarafından kabul görür ve arzulanır. Film boyunca güller, şehvet ve boş arzuların baş gösterdiği yerde karşımıza çıkar.
American Beauty’de gerçek güzellik aslında gülün antitezi olarak görünür. Filmdeki gerçek güzellik kavramı aslında görünüşte sıradan, mütevazı, özen gösterilmeyen şeyde, hakiki olanda saklıdır. Gülü gördüğümüzde akla gelen şehvet, tutku, savaş ve kan gibi olumsuzluklar gerçek güzelliğin ancak karşıt anlamını oluşturur. Çünkü gerçek güzelliği sevgi, mutluluk ve memnuniyet gibi olumlu tanımlarla betimleriz.
Muazzam Bir Video: American Beauty’nin Gülleri Ne Anlama Geliyor?
Amerikan Güzeli’nin aslında ne olduğunu filmin son sahnesini referans alarak tanımlayan video şunu söyler; Amerikan Güzei, gül değil, bir fantezi de değil. Mükemmellik veya başarı hiç değil. Rüzgarda süzülen bir çöptür. Güllerle örülü bu arayış bizi filmin sonunda rüzgarda salınan bir poşet ile baş başa bırakır. Sanırım, sembolizmi anlamak için hayatı ve hayatta önemli olarak gördüğümüz kavramları kavramak gerekiyor… American Beauty’de yer alan güllere ve onların ne anlama geldiğine dair muazzam bir anlatım sunan videoya aşağıdan ulaşabilirsiniz.
American BeautyKevin SpaceySam Mendes