... konulu sunumlar: "KÜRESEL ISINMA VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ. KÜRESEL ISINMA  Atmosfere salınan gazların neden olduğu düşünülen sera etkisinin sonucunda, dünya üzerinde ölçülen."— Sunum transkripti:
KÜRESEL ISINMA  Atmosfere salınan gazların neden olduğu düşünülen sera etkisinin sonucunda, dünya üzerinde ölçülen ortalama sıcaklıklarda görülen artışa verilen isimdir.  Sera etkisi; Güneşten yansıyan ışınlar başta karbondioksit, ozon, metan ve su buharı olmak üzere atmosferde bulunan gazlar tarafından tutulur, böylece dünya ısınır. Işınların bu gazlar tarafından tutulmasına sera etkisi denir.  Küresel ısınmadaki tehlike karbondioksit ve diğer sera gazlarının miktarındaki artışın bu doğal sera etkisini şiddetlendirmesinde yatmaktadır.  Küresel ısınma, sera etkisiyle atmosferin periyodik olarak sıcaklığının artarak ısınması olup, doğal bir süreçtir. İnsanların aktiviteleri sonucunda atmosfere, özellikle gazların girdileri arttığından etki giderek fazlalaşmaktadır.
SERA GAZLARININ ARTIŞ SEBEPLERİ  Fosil yakıtların yakılması  Ormansızlaşma  Arazi kullanımı değişiklikleri  Çimento üretimi  Sanayi süreçleri  Şehirleşme
SERA GAZLARI  Sera gazlarının en önemlisi karbondioksittir  CO2, yeryüzü bitki örtüsü başta olmak üzere birçok faktörün etkisiyle denge halindeyken, fosil yakıt tüketiminin artması (ısınma, ulaşım ve endüstri) ve ormanların yakıp kesilmesi sonucu bu denge bozulmaktadır  Kutuplardaki donmuş olan kara parçalarının çözülmesi de metan gazı salınımına yol açmaktadır
SERA GAZLARI  İnsan kaynaklı sera gazlarının en önemlisi CO2  1970-2004 arasında CO2 salınımı %80 artmıştır  Ulaşım, endüstriyel gelişim ve taşıma
KÜRESEL ISINMA  Küresel yüzey sıcaklıklarında 19. yüzyılın sonlarında başlayan ısınma, 1980’li yıllardan sonra daha da belirginleşerek, hemen her yıl bir önceki yıla göre daha sıcak olmaktadır  Yüksek sıcaklık rekorunun en sonuncusu 1998 yılında kırılmıştır.  1998, hem küresel ortalama hem de kuzey ve güney yarımkürelerin ortalamaları açısından, 1860 yılından beri yasanan en sıcak yıl olmustur.  Son yüzyılda küresel sıcaklıkta 0,8 C°’lik bir artış olmuştur  Küresel ortalama yüzey sıcaklıklarında 1990-2100 dönemi için 1.4 ile 5.8 C° arasında bir artış olacağını öngörmektedir.
İKLİM DEĞİŞİKLİKLERİ  İklim sistemini oluşturan güneş, atmosfer ve yerküre arasındaki ilişkilerin bozulması  Sanayi Devrimine kadar olan süreç içerisinde olan değişiklikleri doğal nedenlere bağlamak doğrudur  Sanayi devrimiyle beraber insan etkisi başlamıştır
KÜRESEL ISINMANIN OLUŞTURDUĞU İKLİM DEĞİŞİKLİKLERİ  Buzulların erimesiyle su seviyelerindeki artış  Sel  Göç  Bulaşıcı hastalıklar ve psikiyatrik bozukluklar  Canlıların yaşam alanlarının azalması  Suyun termal yapısı ve kalitesinde bozulma  Kirlilik artışı  Yangınlar  Akut güneş yanıkları
KÜRESEL ISINMANIN OLUŞTURDUĞU İKLİM DEĞİŞİKLİKLERİ  Kaynak yetersizliği  Bitki ve hayvan türlerinin azalmasıyla biyoçeşitlilik azalması  Beslenme yetersizlikleri  Sahil erozyonu  Kuraklık  Vektörler, patojenler  Enf. (fekal-oral, sol. sis.i, vektör kaynaklı)  Katarakt  Kanser
Hava OlayıSağlık Üzerine EtkisiEn çok Etkilenen Kesim Sıcak DalgalarıTermal Stres Solunum Hastalığı olan kişiler, atletler, bebekler, çocuklar ve yaşlılar Sıra dışı Hava olayları (yağmur, fırtına, kasırga, sel)Yaralanmalar, boğulma Kıyılarda, alçak alanlarda yaşayanlar, düşük gelir seviyesindeki kişiler Kuraklık, sel, ortalama sıcaklık artışıTaşıyıcı (yiyecek ve sudan) kaynaklı hastalıklarToplumun büyük bir kısmı risk altındadır Deniz seviyesinin yükselmesi Yaralanmalar, boğulmalar, su ve toprakta meydana gelen tuzlanma, ekolojik ve ekonomik bozulmalar Kıyılarda yaşayanlar ve düşük gelir seviyesindeki kişiler Kuraklık, eko sistem göçüGıda ve su kıtlığı, yetersiz beslenmeDüşük gelir seviyesindeki kişiler, yaşlılar ve çocuklar Aşırı hava olayları, kuraklıkKitlesel nüfus hareketleri, uluslar arası çatışmalarGenel olarak toplumun tümü Yer seviyesindeki ozon artışı, havadaki alerjen miktarındaki ve diğer kirletici miktarındaki artış Solunumsal hastalıklarda artış (KOAH, astım, bronşit,alerjik rinit) Yaşlılar, çocuklar, solunum yolu hastalığı olanlar Genel olarak iklim değişikliği, sıra dışı olaylarRuh sağlığıGençler, evsizler, tarım kesiminde çalışanlar, düşük gelir seviyesinde olanlar
Leeds Üniversitesi öğretim üyesi Profesör Chris Thomas tarafından yayınlanan bir yazıda ise “küresel ısınma 2050’ye kadar bitki ve hayvan türlerinin dörtte birini ya da 1 milyondan fazlasını yok edecek” denmektedir.
 Chris Thomas,eğer bir çözüm üretilmezse, türlerin kitlesel tükenişlerinin tarihte görülmemiş boyutlara ulaşabileceğine dikkat çekmektedir.  Bu canlı türlerin insan marifetiyle yok olma hızları, doğal yok olma hızlarının 100 ila 1000 katı olarak tahmin edilmektedir. Bu eğilim devam ederse 50 ilâ 100 yıl içerisinde mevcut türlerin %10-50’sinin yok olacağı hesaplanmaktadır.
 Doğadaki besin zincirinin bir kez kırılması inanılmaz sonuçlara yol açacağından canlı türlerinin bazılarının ortadan kalkması, diğer canlı türlerini de doğrudan etkileyecektir.  Mevsim anormallikleri ve küresel ısınma, yağmur ormanlarının beslediği Amazon Nehrini de derinden vurmakta kuraklıklar sonucunda, hepsi birer karbon emme makinesi olan mercanların yavaş yavaş ortadan kalktığı görülüyor. Böyle bir durum doğadaki karbon zincirinin kırılmasına ve buna bağlı olarak karbondioksit emisyon miktarlarının inanılmaz boyutlarda artmasına sebep olabilir
 Science dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, 1998′den önce 704 mercan türünün sadece 13′ü tehditle karşı karşıyaydı, ancak şu anda bu tür sayısı sayı 231. Isının yükselmesiyle mercanların simbiyotik ilişki içinde oldukları deniz yosunları da yok olmaya başlamıştır.
SICAK HAVA  Sıcak hava dalgalarına bağlı hastalık ve ölümler mevsimsel olarak görülmeye başlanmıştır  Ayrıca, vektörlerle yayılan hastalıkların artması, vektör üreme bölgelerinin genişlemesi ve değişmesi  Viral ensefalit ve hemorajik dang gibi arbovirüs hastalıkları artacaktır  Su kalitesi sorunları ve su talebinde artım  Doğal yangın tehlikesinde artış
ENFEKSIYONLAR  HIV pandemisi, tbc, frengi, ebola virüs, hanta virüs, borelia burgdorferi (lyme) ve legionella pneumophila (lejyoner hastalığı) artışı ve iklim değişikliğine bağlı nitelik değişikliği
ALLERJENLER  Küresel ısınmaya bağlı polen mevsiminin uzaması  İklim değişikliğine bağlı olarak, akarlar, hamam böcekleri vb artması  Astım, saman nezlesi vb artışı
AŞıRı HAVA OLAYLARı  Sel, fırtına, hortum, kasırga, kuraklık  Cilt döküntüleri, stres, psikolojik travma, boğulmalar, travma  Fırtına sonrası kopan elektrik direkleri  Seller ile toprak altındaki kimyasalların açığa çıkması  Enfeksiyon hastalıklarında artış, salgınlar  Su ve gıda kaynaklarının azalması  Su ve gıda kaynaklı hastalıkların artması
ÖNLEMLER  Atmosferde artan CO2 birikiminin yol açabilecegi olumsuz etkiler konusundaki uluslararası ilk ciddi adımın atılması Dünya Meteoroloji Örgütü’nün (WMO) öncülügünde 1979 yılında düzenlenen Birinci Dünya İklim Konferansı'nda konunun önemi dünya ülkelerinin dikkatine sunulmustur.  1985 ve 1987 yıllarında Avusturya ve 1988’de Toronto’da düzenlenen toplantılar, dikkatleri ilk kez iklim değişikliği karşısında siyasal seçenekler geliştirilmesi konusu üzerinde toplamıstır.  Avusturya 1985 Toplantısı, Karbondioksit ve Öteki Sera Gazlarının İklim Degisimleri Üzerindeki Rolünü ve Etkilerini Değerlendirme Uluslararası Konferansı başlığını taşımaktaydı.  1988 yılında düzenlenen Değişen Atmosfer Toronto Konferansı’nda, uluslararası bir hedef olarak, küresel CO2 salımlarının 2005 yılına kadar % 20 azaltılması ve protokollerle gelistirilecek olan bir çerçeve iklim sözleşmesinin hazırlanması önerilmiştir.
ÖNLEMLER  Aralık 1988’de Malta'nın girişimiyle, BM Genel Kurulu insanoğlunun Bugünkü ve Gelecek Kuşakları için Küresel İklimin Korunması konulu kararı kabul etmiştir.  Kararda, küresel iklim insanoğlunun ortak mirası, iklim değişikliği ortak sorunu olarak nitelendirilmistir.  Kasım 1989’da, Hollanda’da Atmosferik ve İklimsel Değişiklik konulu Bakanlar Konferansı düzenlenmistir.  Bu toplantıda ABD, Japonya ve eski Sovyetler Birliği dışındaki ülkelerin çoğu, CO2 salımlarının % 20 oranında azaltılmasını destekledikleri halde, azaltmaya ilişkin özel bir hedef ya da takvim belirlenememiştir
ÖNLEMLER  WMO öncülüğünde 1990 tarihlerinde Cenevre’de yapılan 2. Dünya İklim Konferansı’nda, ana konusu iklim değişikliği ve sera gazları olan Bakanlar Deklarasyonu, aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 137 ülke tarafından onaylanmıştır.  Hem Konferans sonuç bildirisi, hem de Bakanlar Deklarasyonu, Birleşmis Milletler Çevre ve Kalkınma Konferansı’nda (UNCED) imzaya açılmak üzere, bir iklim değişikliği çerçeve sözleşmesi görüşmelerine ivedilikle başlanması açısından tarihsel bir önem taşımaktaydı.  Bu belgelerde, sera gazlarının atmosferdeki birikimlerinin azaltılmasını sağlayacak önlemler savunulmuştur
ÖNLEMLER  İklim değişikliğine neden olan sera gazı salımlarını azaltmaya yönelik eylem stratejilerini ve yükümlülüklerini, İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (İDÇS) düzenlemektedir.  1992’de Rio’da gerçekleştirilen Yerküre Zirvesi’nde (UNCED) imzaya açılan ve Mart 1994’te yürürlüğe giren İDÇS’ye, bugüne kadar yaklaşık 185 ülke ve Avrupa Topluluğu taraf olmuştur.  Sözleşme’nin nihai amacı, “Atmosferdeki sera gazı birikimlerini, insanın iklim sistemi üzerindeki tehlikeli etkilerini önleyecek bir düzeyde durdurmaktır”
ÖNLEMLER  İDÇS’nin amacı;  İklim sisteminin eşitlik temelinde, ortak fakat farklı sorumluluk ilkesine uygun olarak korunması,  İklim değişikliğinden etkilenecek olan gelişme yolundaki ülkelerin ihtiyaç ve özel şartlarının dikkate alınması,  İklim değişikliğinin etkilerine karşı önlem alınması ve alınacak önlemlerin etkin maliyetli ve küresel yarar sağlayacak şekilde olması,  Sürdürülebilir kalkınmanın desteklenmesi ve belirlenecek politika ve önlemlerin ulusal kalkınma programlarına dâhil edilmesi,  Tarafların işbirliği yapmalarıdır.
HÜKÜMETLERARASI İKLİM DEĞİŞİKLİĞİĞ PANELİ  Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) 1988 yılında Birleşmiş Milletler'e bağlı olarak faaliyet gösteren Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) ve Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) tarafından, iklim değişikliği konusunda mevcut bilimsel, teknik ve sosyoekonomik bilgi ve çalışmaların değerlendirilmesi, bilimsel çıktılar ışığında iklim değişikliğiyle mücadele ve iklim değişikliğine uyum konularında karar vericilere yol göstermek üzere kuruldu.  Her 5 ila 7 yılda bir, dünyanın iklim sisteminin bugün geldiği durum ile ilgili derlenen Değerlendirme Raporları basın ve karar vericilerle paylaşılıyor.  2103 yılında 5. rapor yayınlanmıştır
5. DEĞERLENDİRME RAPORU  Küresel ortalama yüzey (kara ve okyanus) sıcaklığı verileri, 1901-2012 döneminde yaklaşık 0.9°C'lik bir artış göstermiştir. Bu dönem boyunca yerkürenin hemen hemen tüm yüzeyi ısınmıştır.  Geçen 30 yıl, küresel ölçekte 1850'den beri kaydedilen en sıcak ardışık 30 yıl, 21'nci yüzyılın ilk 10 yılıysa en sıcak 10 yıldır.  Karbondioksit (CO 2 ), metan (CH 4 ) ve diazotmonoksit (N 2 O) gazlarının atmosferik birikimleri (konsantrasyonları) bugün itibariyle en azından son 800,000 yıllık dönemde hiç olmadığı kadar yüksek bir düzeye yükselmiştir.  CO 2 birikimleri, temel olarak fosil yakıt yanması ve ikincil olarak net arazi kullanımı değişikliğinden kaynaklanan salımlar nedeniyle, sanayi öncesi döneme göre % 40 oranında artmıştır.  Grönland ve Antarktik buz kalkanları geçen 20 yıllık dönemde kütle kaybetmekte, buzullar neredeyse küresel ölçekte küçülmeyi sürdürmekte ve Kuzey Kutup deniz buzu ve kuzey yarımküre ilkbahar kar örtüsü alansal olarak küçülmelerini sürdürmektedir
5. DEĞERLENDİRME RAPORU  Küresel ortalama deniz düzeyi 1901-2010 döneminde 19 cm yükselmiştir.  Okyanuslar atmosfere salınan insan kaynaklı karbonun yaklaşık %30'unu emmiş ve bu da okyanusların asitlenmesine yol açmıştır.  Büyük olasılıkla, küresel ölçekte soğuk gün ve gecelerin sayıları azalmış, sıcak gün ve gecelerin sayısı artmıştır.  Büyük olasılıkla, dünyanın bazı bölgelerindeki sıcak hava dalgalarının sıklığında artış gözlenmiştir  2016-2035 dönemindeki küresel ortalama yüzey sıcaklığı değişikliği, olasılıkla 0.3°C ile 0.7°C aralığında olacaktır.
KYOTO PROTOKOLÜ  1997 yılında Japonya’nın Kyoto kentinde toplanan ve 160 ülkeden gelen 10.000 civarında bilim adamı, uzman ve hükümet yetkililerinin katıldığı uluslararası konferansta, iklim değişikliği ile ilgili konular bütün açıklığı ile gündeme gelmiştir  Konferans sonunda “Kyoto Protokolü” olarak adlandırılan bir anlaşma imzalanmıştır.  Bu anlaşma hükümlerine göre; gelişmiş ülkeler, başta CO2 ve metan olmak üzere sera gazı üretimlerini, 2012 yılına kadar, 1990 yılı düzeylerinin en az %5’i oranında azaltacaklarıdır.  Tek başına dünya sera gazı üretiminin dörtte birini atmosfere yayan ABD için, bu oran % 8; Japonya için %6 olarak belirlenmiştir.
KYOTO PROTOKOLÜ  1990 yılı rakamlarına göre, Güney Kore, Hindistan, Brezilya ve Çin gibi gelişmekte olan ülkeler, aynı yıl atmosfere bırakılan toplam 6 milyar ton karbon dioksitin yaklaşık % 36 sını paylaşmaktadırlar.  Kyoto Protokolü’ün yürürlüğe girebilmesi için, 1990 yılı toplam CO 2 salımlarının en az % 55'ine tekabül eden tarafların protokolü onaylaması gerektiğinden  2005 yılında Rusya’nın anlaşmayı imzalamasıyla yeryüzündeki toplam emisyonun %55’i karşılanarak protokol yürürlüğe girmiştir
KYOTO PROTOKOLÜ  Kyoto Protokolü şu anda yeryüzündeki 160 ülkeyi ve sera gazı salınımlarının %55'inden fazlasını kapsamaktadır. Kyoto Protokolü ile devreye girecek önlemler, pahalı yatırımlar gerektirmektedir. Sözleşmeye göre;sera gazı  Atmosfere salınan sera gazı miktarı %5'e çekilecek,  Endüstriden, motorlu taşıtlardan, ısıtmadan kaynaklanan sera gazı miktarını azaltmaya yönelik mevzuat yeniden düzenlenecek,  Daha az enerji ile ısınma, daha az enerji tüketen araçlarla uzun yol alma, daha az enerji tüketen teknoloji sistemlerini endüstriye yerleştirme sağlanacak, ulaşımda, çöp depolamada çevrecilik temel ilke olacak,  Atmosfere bırakılan metan ve karbon dioksit oranının düşürülmesi için alternatif enerji kaynaklarına yönelinecek
KYOTO PROTOKOLÜ  Fosil yakıtlar yerine örneğin bio dizel yakıt kullanılacak,  Çimento, demir-çelik ve kireç fabrikaları gibi yüksek enerji tüketen işletmelerde atık işlemleri yeniden düzenlenecek,  Termik santrallerde daha az karbon çıkartan sistemler, teknolojiler devreye sokulacak,  Güneş enerjisinin önü açılacak, nükleer enerjide karbon sıfır olduğu için dünyada bu enerji ön plana çıkarılacak,  Fazla yakıt tüketen ve fazla karbon üretenden daha fazla vergi alınacaktır
KYOTO PROTOKOLÜ  Türkiye'nin, Kyoto Protokolüne katılmasının uygun bulunduğuna ilişkin kanun tasarısı 05.02.2009 tarihinde, TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaştı.
1 ağaç ömrü boyunca yaklaşık 1 ton CO2 emer
Düzgün şişirilmiş lastiklerle lt başına alınan yol %3 artar. Her 4 lt benzin tasarrufu 10 kg CO2’i doğadan uzak tutar
Toplu taşıma araçlarını kullanmak. Araç kullanılmayan her 2 km için 0.75 kg CO2 tasarrufu sağlanır
Elektronik cihazlar yılda 450 kg CO2 salınımına neden olur
Suyu ısıtmak çok fazla enerji gerektirir. Daha az sıcak su kullanmak gerekir
Çamaşırları doğal ortamda kurutma
Tasarruf ampulü ile yılda 75 kg CO2 tasarrufu
Geri dönüşüme katkıda bulunun. Evden çıkan çöplerin sadece yarısını geri dönüştürerek yılda 1200 kg CO2 tasarrufu
HALK SAĞLIĞI OLARAK ÖNLEMLER  Güvenli güneşlenmeye yönelik mesajlar  Koruyucu giyecekler  Davranış değişikliğine yönelik sağlık eğitimi  Afet plan ve hazırlığı  Göçmenlerin sağlık bakımı  Gıda ve beslenme politikaları  Nüfus-sağlık araştırmaları  Çevre sağlığı araştırmaları  UV riski ile ilgili risk değerlendirmeleri  UV süzücü güneş gözlükleri ile ilgili kontrollü araştırmalar
"KÜRESEL ISINMA VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ. KÜRESEL ISINMA  Atmosfere salınan gazların neden olduğu düşünülen sera etkisinin sonucunda, dünya üzerinde ölçülen." indir ppt