Aşağılık Kompleksi Hakkında - Çocuk Psikoloğu - Terapi Hizmeti.
Aşağılık kompleksi,kendisini her hangi bir işte değersiz görme ve o işi yapma isteğinin olmamasından kaynaklanır.O işi yapamayacağını ve ondan hariç herkesin o konuda başarılı olabileceğini düşünmektedir. Aşağılık kompleksi yaşayan bireylerde daha çok bu durumu çözmek yerine bastırma eğilimi görülmektedir.
Üstünlük kompleksi, aşağılık kompleksinin tam tersi olarak ortaya çıkar ve kendisini her konuda tam,olgun,yeterli hisseden ama hiç bir konuda tam olmayan insanlarda görülmektedir..
''Ben bu işi yaparım '' derken o işle ilgilisi olmayan fakat o an için kendisini yeterli görmesi bakımından böyle bir tutum sergileme isteği gösteren bir duygu şeklidir.
Aşağılık kompleksi genel itibariyle insanların çoğunda görülen birşeydir.Bilinçaltında ki yapısal bozukluk bilinci olumsuz yönde etkileyerek yaşamdaki davranışsal olayları tetiklemektedir.Kişi kendisinin farkında olmadan bilinçaltındaki olumsuzluklarla boğuşur ve yaşamında da onu uygulamaya çalışır.
Bireyler aşağılık kompleksini çözmek yerine kolayını seçerek üstünlük kompleksine geçiş yaparlar.Buda onun aşağılık kompleksini çözdüğü hissi verir. Bu tutum tamamen yanlış ve çözümsüzlük içerisinde devam eden bir süreçtir.
Bununla ilgili kurgulanması gereken bir hikaye oluşturalım..
Bir adam düşünün,güzel ve hoş bir kokteyle katılıyor.. Çevresindeki herkes çok zengin ve ihtişamlı duruyor.Kokteyle katılan adam o kadar zengin değil.Masada konuştuğu adamlarla sürekli kafa sallayarak eşlik ediyor.Sürekli onaylama davranışı içinde olduğunu gözlemliyoruz. Ve yan masadan birisi bu adamın diğer insanlara göre maddi açıdan zayıf olduğunu fark ediyor ve yanına geliyor.
''Ben servetimi size bağışlamak istiyorum.Hesap numaranızı söyler misiniz?'' Adam şaşırıyor ve söylüyor..
''Şuan hesabınıza bu insanların servetinden 3 kat daha para geçti hesabınıza ''
Adam şaşkın ve ne diyeceğini bilmiyor..
1 Hafta sonra kokteylin aynısına tekrar katılıyor.
Kendisinin kimseyi görmediği ve kimseyle konuşmak istemediği fark ediliyor.Onunla konuşmak isteyenlerle ukalaca ve parasının varlığıyla konuşuyor.
Oradan bir kişi; ''1 hafta önce hiçtin..! Şimdi ne oldu ? '' demesi üzerine 1 hafta öncesindeki acziyetine giderek kendisini aşağılık kompleksi içinde bulur ve o anki tutum parasının önüne geçer..
Aşağılık ve üstünlük kompleksini genel itibariyle çoğumuz yaşıyoruz..Hepimizin eksik olduğu noktalar mevcut illaki.Çünkü biz insanız. Eksikliklerimiz olacak.Hatalarımız olacak.Kusurlarımız olacak. Bu eksiklikleri,hataları,kusurları bireyselleştirirsek ve çözümsüzleşmesi için elimizden geleni yaparsak bu bize pahalıya patlar.
Aşağılık kompleksi yaşayan bireylerin bilinçaltındaki bozukluklar küçük yaşlara dayanmaktadır.
-Ailesi tarafından dinlenmeyen çocuk,
-Ailesi tarafından hor görülen çocuk
-Ailesinin ''bundan birşey olmaz'' dediği çocuk
-Ailesinin sevgisinden mahrum kalan çocuk
-Yanlış arkadaş seçimi
-Ailesi tarafından sürekli şiddet gören çocuk
-Ailesi ve çevresi tarafından sürekli yetersiz görülen çocuk ve erişkin...
Benim için insanları söylediği hiç birşey bir anlam ifade etmez diyen insanların genelde söylemek istediği cümle şudur.
''Sizin söyledikleriniz duyuyorum lakin benim doğrularım,benim kararlarım sizin düşünce tarzınızdan daha önemli.Sizin söylediklerinizle yüzleşmekten korkuyorum.Çünkü bana öğretilen buydu. ''
Bu tarz düşünen bireyin Ailesel olarak yanlış yetişme tarzı içinde olduğunu görebiliriz.Ailesi tarafından hiç dinlenilmeyen çocuk kimseyi dinlemeyi tercih etmiyor. Çünkü konuşacak çok cümlesinin olduğunu düşünüyor.
Vakit kısıtlı ve biran önce konuşmalıyım.! Karşımdakini bastırmalıyım..! Sesimi yükseltmeliyim..
Bu tip durumlar ve olaylar sürekli insanı geçmişe götüren bilinçaltı oyunlarından ibarettir.Bireyin bilinçaltını gözden geçirmesi gerekmektedir.Bilinçaltı tedavi şekli mevcuttur.Bir uzmandan yardım alarak bunu çok rahat bir şekilde yapması mümkündür.
Bireyin kendisi uzmana gitmeden aşağılık kompleksini çözebilir mi ?
Genel itibariyle hayır.Uzman dediğimizde onu dışardan gözlemleyen ve yaptğı bilişsel ve davranışsal etkileri gören bir kişi olarak tanımlayabiliriz. O sizi daha rahat analiz edecek size göre daha fazla gerçekçi tutum sergileyecektir. Sizin kendinizle yüzleşmek istemediğiniz durumlarda sizi yüzleştirerek fark etmenizi sağlayacaktır.Bunun için uzman çok önemlidir.
Aşağılık kompleksindeki olumsuz tutumlar kişinin gelişmesini engelleyerek insan ilişkilerindeki iletişimide bozmaktadır.Aşağılık kompleksi yaşayan bireylerde kendisini aciz hissetmek durumu söz konusu olduğu için kendilerini hiç bir zaman net bir şekilde ifade edemezler. Bir olay ve durum karşısında başarılı olmaları zorlaşmaktadır.
Kişinin kendisine inanıp, güven potansiyelini yükselterek farkındalık seviyesinde olabilmesi gerekmektedir.
''Farkındalık seviyesi yüksek olan insanın güç potansiyelide farklıdır.''
Olayların farkında olan insan daha güçlü bir şekilde potansiyelini yerine getirir.Paldır küldür yaşamak yerine bilinçli bir tutum sergileyen birey farkındalık seviyesiyle daha yaşanılabilir bir hayatın adımlarını atar...
Bireydeki aşağılık kompleksinin konu başlıklarından bazıları..
*Eleştirilere açık olmamak,
*Özgüvene uygunsuz cevap vermek,
*Aşırı eleştirel yaklaşım,
*Karşı tarafa zarar verme isteği,
*Yalnızlık ve çekingenlik durumu
''Eleştirilere açık olmamak.. ''
Kişiyi en fazla geliştiren tutumlardan biriside eleştirileri dikkate alarak yanlışlarını düzeltme tutumu sergilemektir.Karşımızdaki insanın kim olduğu elbette ki önemli fakat,eleştirilere saygı göstermek bizim olgunluğumuzu ve kendimize güvenimizi göstermektedir.Kişilik yapımıza zarar verecek olan insanlarla aynı ortamda olmaksızın statümüzün aynı olduğu insanlar tarafından gelen ve bizi geliştirdiğine inandığımız eleştirilere her zaman açık olmak bizi bulunduğumuz konumdan bir kaç çıta yükseğe taşımaktadır.Aşağılık kompleksinin bariz belirtilerinden birisidir eleştirilere açık olmamak.. Dinlememek ve ön yargılı bir şekilde karşı tarafı susturma eğilimi göstermek..
''Özgüvene uygunsuz cevap vermek''
Özgüven insanın kendisine ''has olan'' güveni demektir. Bu insanın kendisinde doğuştan varolan doğal kavramdır.Kullananlar özgüveni tam anlamıyla yaşarken kullanamayanlar ise özgüven eksikliği yaşamaktadır.Özgüveni eksik olan insanda çok fazla cesaretli bir yapı ile konuşamaz.Cümleleri genelde güvensizdir ve güven vermez.Ağzının içinde konuşur.Birileri duyacak ve söylenen cümleye müdahale edebilir düşüncesiyle eleştirilmekten ve tartışma ortamı doğurmaktan kaçınır.Bu sebeplede kendi has değerlerine karşı olarak cevap veremez.Söylenilen cümleleri ifade edebilmek için ya sesini yükseltir yada susar kalır..
''Aşırı Eleştirel Yaklaşım ''
Kendilerini iyi hissetmeyen kişiler başkaları hakkında iyi şeyler düşünmezler. Başarılı insanlara tahammüleri yoktur.Onların sürekli hatalarını ve kusurlarını ararlar.Bir işi karşısında sürekli öfke ve eleştirel yaklaşımda bulunma isteği içindedirler..
''Sen neden bu arabayı kırmızı aldın ?''
-Kırmızı rengi seviyorum..
''Kırmızı renk sevilir mi, ne zevksiz insansın.. ''
-Kırmızı renk hoşuma gidiyor ve o sebepten bu arabayı aldım..''
''Tipide güzel değilmiş arabanın,ben beğenmedim! ''
Kendisinin alamayacağını bildiği için karşısındaki insanında hevesini kursağında bıracak tutum sergilenmektedir.Bu tip insanlar çevremizde çok vardır.Dikkat edilmesi gereken bir dost,arkadaş biçimidir.v ''Suçlayıcı tavır göstermek''
Bir olay karşısında suçu diğerine atma eğilimi göstermektedir. Kendisine yapılan eleştiriinin yanında onunda suçlayıcı bir şekilde yapması gerektiği hissi doğan eleştirel ve suçlayıcı yapısı tetiklenmektedir.
Arabayı yıkamamışsın.. ?
''-Sen sanki çok yıkatıyorsun?
-Araba leş gibi..
-Sürekli ben yıkatıyorum..
-Bide soruyorsun bana yıkamamışsın diye .. ''
Suçlama cümleleriyle karşısındaki insana cevap verdirmeme eğiliminde bulunmaktadır.Yapılan hatayı örtmek ve karşı tarafı susturmak için çaba sarf eder. Doğru olan replik budur..
-Evet,bir işim çıktı ve yıkatamadım.Senin işin yoksa sen yıkatabilir misin ? Tamam ama haber verebilrdin.Ben hallederim.
''Karşı tarafa zarar verme isteği,''
Söylenecek cümlesi olmadığı için ve kendisini ifade edemediği için karşı tarafa sürekli şiddet uygulama eğilimi içine girer.Sadece yapabileceği eylem şekli budur ve kendisini sadece bu şekilde ifade etmektedir.
''Yalnızlık ve çekingenlik duygusu ''
Kendisini her ortamdan soyutlama çabası içinde olan birey kendisini ifade edemeyeceğini düşünerek hiç bir platformda kendi fikirlerini dile getiremez.Buda onu çekingen ve anlaşılmadığı duygusu içine hapseder.
Genel itibariyle aşağılık kompleksi bireyin kendi içinde çözemediği ve kendisini böyle geldi böyle gider düşüncesi içine sıkıştırdığı için çözümsüz bir yapı oluşturur.Kendisine ve çevresindekilere zarar veren bu davranış şekli tedavi süreciyle sağlıklı bir şekilde çözümlenmektedir. Karamsar yaklaşımların hiç kimseye faydası yoktur.
Güçlü olmak,gücü hissetmek bizi sürekli yenileyen duygulardan birtanesidir.