Mevsimsel Depresyonun Ilaci “Gün Isigi”
Bakirköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sagligi ve Sinir Hastaliklari E.A. Hastanesi (BRSHH) Ruh Sagligi ve Hastaliklari Uzmani Dr. Dilek Yesilbas, mevsimsel depresyondan korunmak için gün isigindan mümkün oldugu kadar fazla yararlanmanin yollarini bulmak gerektigini dile getirdi.
Yaz geldi ve günes gülen yüzünü nihayet gösterdi. Yüzlerimiz de gülüyor. Sadece yüzlerimiz mi güldü? Enerjimiz artti, daha erken kalkip daha enerjik ve mutlu olacagimiz günler geldi. Bakirköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sagligi ve Sinir Hastaliklari E.A. Hastanesi (BRSHH) Ruh Sagligi ve Hastaliklari Uzmani Dr. Dilek Yesilbas, insanin yasadigi çevre ile bütün olarak degerlendirilmesi gereken kompleks bir varlik oldugunu söyledi. Yasadigi olaylar kadar içinde bulundugu iklim sartlari da insanin ruh halini etkiledigini belirten Yesilbas, “Günes girmeyen eve doktor giriyorsa eger bunun bir sebebi vardir” dedi.
Melankolik depresyon en yaygini
Mevsimsel depresyonlarin depresyon vakalarinin yüzde 10’unu olusturdugunu ifade eden Yesilbas, söyle devam etti: “Melankolik Depresyon terimi edebiyatta da var olan sikça islenen bir konuyu ifade etmektedir. Melatonin Epifiz bezinden salgilanir. Melatonin fiziki hareketlerimizi yavaslatan, bizi uykusuz ve bitkin yapan hormondur. Melatonin karanlik, isiksiz ortamlarda salgilanan bir hormondur. Kisin yaza göre daha karanlik, kapali havalar yasanan günlerde artan melatonin kis aylarinda yasanan karamsar ve depresif ruh halinden ve hatta kis depresyonundan sorumlu tutulmaktadir. Kis depresyonunda yorgunluk, bitkinlik, kol ve bacaklarda agirlik olmaktadir. Parlak isikta melatonin saliniminin baskilanmasi esasina dayanan fototerapi, antidepresan etkisinden faydalanilarak depresyon tedavisinde kullanilmaktadir.”
Gün isigindan yararlanin
Kisin uzun sürdügü ve kapali havalarin nispeten fazla oldugu ülkelerde depresyon ve intihar oranlarinin daha fazla oldugunu hatirlatan Yesilbas, mevsimsel depresyondan korunmak için gün isigindan mümkün oldugu kadar fazla yararlanmanin yollarini bulmak gerektigini dile getirdi.
Güne erken baslamak, kalin perdeleri açmak, içeriye daha fazla gün isiginin girmesini saglamak ve isinan havalar ile birlikte açik havada yapilacak yürüyüslerin endorfinleri de artirarak depresyondan koruyucu etki yaptigini belirten Yesilbas, “Gün isigi ve güzel havalar, baharin gelisi ve tüm doganin uyanisi hemen herkeste bir heyecan ve coskuya sebep olmaktadir. Topraga su yürümekte, kisi adeta bir kuru odun gibi geçiren dallar bahar çiçekleri ile süslenirken, insanlarin gönülleri de civiltili bir nese ile dolmaktadir. Hayat ayni, sartlar ayni ama siz baskasinizdir” diye konustu.
Asiri sicaklara dikkat!
Yaz ve günes insan üzerinde böyle olumlu etkiler yapmasinin yani sira asiri sicak havalarin ve artan nemin bir takim olumsuz etkilerinin de oldugunu vurgulayan Yesilbas, sunlari kaydetti: “Yazin sicaklarda kahve, alkol ve yakici gidalardan uzak durmali, bol su ve sivi tüketimi olmalidir. Elektrolit dengesi açisindan ayran önerilebilir. Asiri fiziksel egzersizlerden kaçinmali, mümkünse rahat giyinmeli, dengeli ve hafif yiyecekler tüketilmelidir. Trafikte lüzumsuz tartismalardan uzak durmayi, mümkünse affetmenin kendi sagliginiz açisindan en kestirme ve faydali yol oldugunu unutmayin. ‘Sen sen ol “ayagini sicak tut basini serin, kendine bir is bul düsünme derin.’ Saglicakla..”