Nakş-ı Rüstem - Halil Durmus
Eski İran’ın baş şehirlerinden biri olan Persepolis, bugün Basra körfezinin kuzeyinde bir yerde bulunmaktadır. Bu şehir yakınlarındaki bir dağın eteğinde, kayalar içinde, Pers krallarının mezarları oyulmuştur; buraya Nakş-ı Rüstem denir.
İran’da Persepolis harabeleri yakınlarında bulunan ve Nakş-ı Rüstem denilen Krallar Mezarlığı’ndaki mezarların en büyüğü, halkı tarafından “hükümdarlar hükümdarı” ünvanıyla anılan Büyük Darius’un mezarıdır; Darius’un M.Ö 485’te gömüldüğü bu mezar kayalardan yontulmuş, haç şeklinde bir yuvanın içinde oturtulmuştur. Kapının iki tarafında ikişer yalancı sütun, aslan kabartmalı frizi tutar; frizin üstünde, hükümdarlık tahtını taşıyan yirmi sekiz dev kabartması vardır. Bu devlerin her biri imparatorluğun bir eyaletini gösterir ve Büyük Darius’un gücünü sembolize eder.
Nakş-ı Rüstem Nerededir?
Nakş-ı Rüstem, İran’ın Fars eyâletinde bulunan Persepolis’ten 12 km kuzeybatıda bulunan bir arkeolojik sitedir.
Nakş-ı Rüstem’deki kral mezarlarında bulunan alçak kabartmalar, tarihi İsa’dan dokuz yüzyıl öncesine kadar uzanan İran halkının o zamanki yaşayışı, büyük medeniyeti, gelenek ve görenekleri hakkında önemli ipuçları vermektedir.
Kompleksin haç merkezinde lahitlerin yer aldığı açık alanlar bulunuyor. Yapılan araştırmalara göre hala kesinlik kazanmayan konular arasında mezarların bir lahit içine yerleştirilip yerleştirilmediği ve kemiklerin geleneksel Zerdüşt ritüeli ile mezarlarda bulunup bulunmadığı gibi soru işaretleri dikkat çekiyor. Uçurumun dibinde yer alan dört mezar, mimari dekorasyon özellikleri ile göz alıcı olurken cephe tarafında yer alan paneller ise üstünde bulunan özgün sembollerle tarihe ışık tutuyor.
Darius I tarafından yazılmış yazıttır. Bilimsel çalışmalarda genellikle “DNa yazıt” olarak anılan MÖ 490, mezarının cephesinin sol üst köşesinde görünür. Darius I’in fethi ve hayatındaki çeşitli başarılarından bahsediyor. Kesin tarihi bilinmemektedir.
Mezarların dışında “Zerdüşt Küpü” olarak adlandırılan 12 metre boyunda bir yapı daha bulunuyor. 1979 yılından beri Unesco Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Persepolis kenti, hükümdar Dairus’un temel üç ana hedefine uygun olarak inşa edilmiş. Dairus’a göre antik kentle birlikte devlet hazinesini ve kültürünü koruma altına almak olanaklı hale gelirken yılbaşı gibi özel günler ve kraliyet törenleri için de özel bir kompleks yaratmak amaçlanmış. M.Ö 330 yılında ünlü hükümdar Büyük İskender şehri yakarak tüm sarayı yerle bir etmiş. Ünlü hükümdarın bu hareketinin arkasında ise Perslerin Atina’da bulunan Akropolis’i yakıp yıkmaları ve bunun üzerine İskender’in intikam alma isteği gösteriliyor.
Kaynakça : Wikipedia, Tebyan, Nereye
Darius İran Mezar Nakş-ıRüstem Nakş-ıRüstemNerede Persepolis Zerdüşt
3 Haziran 2020, 17:47