Yapay zeka ve robotlar gelir eşitsizliğini nasıl etkileyecek?
Yapay zeka ve robotlar insanların üstlendiği bazı görevleri uzunca bir zamandır yerine getirebiliyor. Özellikle endüstriyel anlamda otomasyon, bugünden çok daha eskilere dayanan, sonuçları kanıtlanmış bir gelişme.
Fakat son yıllarda gelişme hızı dramatik bir biçimde artan bu iki teknoloji insanlığın önünde yeni kapılar açmaya aday hale gelmiş durumda. Yapay zeka konusunda devrim yaşayacağımızdan artık kimsenin bir kuşkusu olmasa gerek. Fiziksel anlamda da robotlar, yapay zekanın yeteneklerine ayak uydurabilir hale gelmeye başlıyor. Dolayısıyla önümüzdeki 50 yıl içerisinde olacakların insanların sosyal hayatlarını nasıl etkileyeceğine dair araştırmalar da başlamış durumda.
Bu konuda İngiltere'de yapılan yeni bir araştırma, yapay zeka ve robotların değiştireceği dünyada kolay adapte olanların ayakta kalacağını ve iletişim konusunda yeteneklilerin ön plana çıkacağını gösteriyor. Sutton Trust vakfı tarafından yapılan araştırmaya göre daha hızlı gelişim gösteren ve fiziksel yeteneklere pek fazla ihtiyaç duymayan yapay zeka, öncelikle yönetimsel görevleri insanlardan devralmaya başlayacak. Dokümantasyon yönetimi ve muhasebe gibi alanlarda yapay zekanın yakın zamanda devreye girdiğini görebilmemiz mümkün olacak. Özellikle devlet memuru, avukat yardımcısı ve muhasebe sorumlusu gibi meslek dallarında değişim yaşanacak.
Bir başka değişim ise iş hayatına atılma yönünde yaşanacak. Üniversiteden mezun olduktan sonra profesyonel hayata atılmak isteyen kişilerin tercih ettikleri 'basamak mesleklerin' çoğu değişim geçirecek ya da ortadan kalkacak. Bu sebeple mesleğe atılma konusunda da değişim yaşanacak. Özellikle daha düşük puanla girilebilen üniversitelerden mezun olan ve daha az uzmanlık gerektiren işlere yönelen kişiler yapay zeka ve robot devrimi açısından daha fazla tehdit altında olacak. Bu konuda iki farklı bakış açısı mevcut. Birincisi bu durumun toplumdaki gelir eşitsizliğini artıracağını düşünüyor. Zira profesyonel mesleklere erişemeyen kişiler gelir elde etmek konusunda sorun yaşayacak. Gelir durumu iyi olanlar ise kendilerini yeniden eğitmek konusunda daha fazla fırsat sahibi olabilecek.
İkinci görüş ise sonuçların maddi imkanlara değil kişisel becerilere bağlı olacağı yönünde. Fiziksel ve yönetimsel mesleklerdeki azalma insanların iletişim ve teknolojiye uyum gibi becerileriyle ön plana çıkmasını sağlayabilecek.
İngiltere'ye odaklı araştırma, sadece bu ülkede 15 milyon işin değişime uğrayacağını öngörüyor. Dolayısıyla ciddi bir değişim ve uyum süreci söz konusu olacak.
Elbette tüm bunlar işsizlik rakamlarının kaygı verici derecede yükseleceği anlamına da gelmiyor. Hem ekonomistler hem de teknolojistler yakın vadede birçok yeni iş dalının doğacağını belirtiyor ancak bu yeni alanların neler olacağını şimdinden tahmin etmek imkansız. Bu işlere hızlı adapte olanlar ve yeni iş dallarını icat edenler ise geleceğin zenginleri olacak.
Gelecekte yapay zeka ve robotlar gelir eşitsizliğini tümüyle ortadan kaldırmayacak. Aksine artan nüfus ile birlikte gelir adaletsizliğinin daha da artması muhtemel. Fakat bu imkanlar herkese gelir getirmese de herkes için kolaylıklar sunacak ve birçok şeyin maliyetinin azalmasını mümkün kılacak.