Beden Kütle İndeksi Nasıl Hesaplanır?
Her insanın vücut yapısı farklı olduğundan, ideal kilo hakkında kesin önerilerde bulunmak mümkün değildir. Ancak kilonuzun boyunuza uygun olup olmadığı konusunda bir fikir sahibi olabilirsiniz. Beden kütle indeksi gibi antropemetrik ölçümler beslenme durumunun saptanmasında, protein ve yağ durumunun göstergesi olması nedeniyle önem taşır. Antropemetrik ölçümler sürekli ve düzenli olarak kullanıldığında bireyin beslenme durumu sağlıklı olarak değerlendirilebilir.
Bireyin beslenme durumunun saptanmasında sıklıkla kullanılan antropemetrik ölçümler; vücut ağırlığı, boy uzunluğu, BKİ, deri kıvrım kalınlıkları, bel çevresi vb.’dir.
Kemik, diş, kas, organlar, sıvılar ve yağ dokunun toplamıdır. Yetişkin bedeninin ortalama % 60’ını oluşturan sıvılar su alım ve kayıp durumuna göre 1-2 kg değişiklik gösterir. Kemikte ve kasta yaşa bağlı değişiklikler yağ dokuda, enerji alımı ve fiziksel aktivite düzeylerine göre farklılıklar gösterir. Vücut ağırlığı, beslenme yetersizliklerinde boy uzunluğundan daha kolay etkilenmektedir.
Bireyin enerji harcaması fazla, aldığı besinler yeterli enerji sağlamıyorsa vücut önce yağ dokusunu, sonrada kas dokusunu kullanarak ağırlık kaybına neden olur. Büyüme ve gelişme dönemi geçtikten sonra, vücudun enerji temini için yapı taşlarını yakmaya başlaması durumuna zayıflık denmektedir. Çocukluk dönemindeki zayıflık durumuna malnütrisyon denilmektedir.
Genelde vücut ve iskelet yapısının temel göstergesidir. Boy uzunluğu dikey büyümenin ölçümü olup bedensel gelişimi en iyi tanımlayan antropemetrik değişkenlerden biridir. Vücut ağırlığı ölçümleri ile birlikte kullanılmakta olup, vücut ağırlığına kıyasla daha durağandır.
Beden Kütle İndeksi (BKİ):
Beden kütle indeksi, kişinin aşırı kilolu, obez, aşırı zayıf ya da normal kilolu olup olmadığını belirleyen bir hesaplama yöntemidir. Şişmanlık kavramı vücut yağlarının fazlalığını göstermek için kullanılmaktadır. Fakat vücut yağı ve hastalıklar arasındaki ilişkiyi ortaya koyan pek çok analizde, vücudun yağlılığının bir göstergesi olarak vücut ağırlığı alınmaktadır. Vücut ağırlığının, boy uzunluğu metre cinsinden karesine oranı beden kütle indeksi (BKİ) olarak ifade edilmektedir. BKİ’lerine göre bireyler aşağıdaki kriterlere göre değerlendirilmektedir. Siz de kolayca beden kitle indeksinizi hesaplayabilirsiniz.
Vücut ağırlığının (kg olarak), boy uzunluğunun (metre cinsinden) karesine bölünmesiyle hesaplanır. Örneğin vücut ağırlığı 70 kg, boyu 1.60 m olan bir kişinin beden küle indeksi ; 70/1.602 = 70/1.60×1.60 = 70/2.56 = 27.34 kg/m2 ’dir.
Kadınlarda en iyi değerin 20 ile 22 arasında olduğuna inanılır. Erkekler de ise genellikle 23 ile 25 arasındaki değerleri tatminkâr bulunur. Eğer BKİ değeriniz 17 ile 22 arasındaysa, kilo vermeye ihtiyacınız yok demektir.
BKİ değeriniz 23 ile 25 arasındaysa çoğu insanın kabul edeceği gibi kişinin beden kütle indeksinin 25- 29.9 kg/m² arasında olması, o kişinin şişmanlık sınıfına aday olduğunu gösterir. Bu durum, özellikle bazı hususlara dikkat edilmesi gerektiğinin göstergesidir. Beden kütle indeksi bu değerler arasında olan kişi;
* Fazla yağlı yemeklerden kaçınarak (kızartmalar, kavurmalar, yağlı etler, salam, sosis, soslar, mayonez, tahin, çikolata gibi)
* Dengeli ve sağlıklı bir şekilde beslenerek
* Fiziksel aktivitesini artırarak (yürüyüş yapmak gibi) beden kitle indeksinin 30kg/m2’nin üzerine çıkmasını önlemiş olur.
Beden kütle indeksinin 30kg/m² nin üzerinde olması şişmanlık olarak kabul edilmiştir. Bu değere ulaşan kişilerin önemli sağlık riskine sahip oldukları bilinmektedir. Beden kütle indeksi değerinin 30kg/m² nin üzerinde olması ile bireylerin vücut yağ miktarlarının da çok fazla olabileceği tahmin edilmektedir.
kaynak: Diyet, MEB
Artrit – Eklem ve Kemik Rahatsızlıkları
Tenisçi Dirseği Nedir? Nasıl Oluşur?
Güneş Çarpması ve Sıcak Çarpması
Sıtma ve Kan Bağışı