KARAR 2007/UY.Z-1388(2007) Kamu İhale Kurumu, 2007/UY.Z-1388 K. Kararı
Karar No: 2007/UY.Z-1388
Karar No : 2007/UY.Z-1388
Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı DTM İthalat Genel Müdürlüğü No:36 Emek 06100 ANKARA
Kayseri Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı MKP Bulvarı 38010 Kocasinan/KAYSERİ
19.02.2007 / 5518
2006/33841 İKN’li “ Cumhuriyet Meydanı Yer altı Çarşısı Girişlerine Yürüyen Merdiven Yapımı İşi”
10.04.2007 tarih ve 06.0134.0085/2007-11E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Kayseri Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı’nca 25.04.2006 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan “Cumhuriyet Meydanı Yeraltı Çarşısı Girişlerine Yürüyen Merdiven Yapımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın 19.02.2007 tarih ve 5518 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan yazısı ekinde yer alan dilekçede ihale mevzuatına aykırılık iddialarında bulunulduğu,
Mevzuata aykırı olduğu belirtilen ihale işlemlerinin değerlendirilmek, gerekiyorsa incelenmek ve/veya soruşturulmak üzere konunun, İdarenin bağlı bulunduğu İçişleri Bakanlığı’na bildirilmesine,
Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığının 19.02.2007 tarih ve 5518 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan yazısında; Kayseri Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı tarafından ihale edilen “Cumhuriyet Meydanı Yer altı Çarşısı Girişlerine Yürüyen Merdiven Yapımı” işi ile ilgili olarak, Löher Asansör ve Yürüyen Merdiven San. ve Tic. A.Ş.’den alınan ve ekte gönderilen yazıda, söz konusu ihaleye firmalarının teklif verdiği, ancak iş deneyim belgelerinin ithal yürüyen merdiven şartlarını sağlamaması nedeniyle değerlendirmeye alınmadığının bildirildiği, söz konusu ihalede yerli üretimi bulunan bir ürünün, mutlak olarak ithal edilmesi şartının getirilmesinin amacının anlaşılamadığının belirtildiği, bu itibarla Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından ithalatın ülke yararına düzenlemesine yönelik çalışmalarda kullanılmak üzere bu uygulamanın Kurumca tetkik edilerek Dış Ticaret Müsteşarlığı’na bilgi verilmesi talep edilmektedir.
Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından Kuruma iletilen yazı ve ekinde yer alan iddialara ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından “Cumhuriyet Meydanı Yeraltı Çarşısı Girişlerine Yürüyen Merdiven Yapımı İşi”’nin 25.04.2006 tarihinde anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edildiği, söz konusu işin 8 adet dış hava şartlarına uygun metro tipi yürüyen merdiven yapım işi olduğu, işin süresinin yer tesliminden itibaren 120 takvim günü olarak belirlendiği tespit edilmiştir.
Söz konusu ihalenin idari şartnamesinin “Diğer Hususlar” başlıklı 58 inci maddesinde;
“1- Yüklenici firma ile aynı ortak isme haiz olacaktır.
2- CE standardı olma şartı aranacaktır.
3- Türkiye servis ağının bulunması şartı aranacaktır.
4- Yürüyen merdivenler ithal olacak ve makine motor grubu ile kumanda tablosu firmanın kendi imalatı olacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.
Uygun olmayan belgelerin uygun sayılmama gerekçelerine ilişkin tutanaktan, söz konusu ihalede en düşük teklifi veren istekli olan Löher Asansör ve Yürüyen Merdiven San. ve Tic. A.Ş.’nin “dosyasında sunduğu iş deneyim belgelerinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 54. maddesi ve Kamu İhale Kurumu’nun tebliğlerine uygun olmaması, ayrıca idari şartnamenin 58 inci maddesinde yer alan hükümlerde yer alan yürüyen merdivenler ithal olacak ve yüklenici firma ile aynı ortak isme haiz olup makine motor grubu ile kumanda tablosu kendi imalatı olacaktır şartını sağlamaması” nedenleriyle değerlendirme dışı bırakıldığı ifade edilmiştir.
Löher Asansör ve Yürüyen Merdiven San. ve Tic. A.Ş.’nin teklif dosyasında sunduğu iş deneyim belgeleri incelendiğinde, söz konusu istekli tarafından 06.01.2006 tarihli D.K.S. Asansör San. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen “Ereğli Tansaş mağazasına 4 adet yürüyen merdiven tesisi yapım işi” ne ilişkin iş deneyim belgesinin, 15.09.2004 tarihli Tekno Lift A.Ş. tarafından düzenlenen “Atsana Tren Garına 4 adet yürüyen merdiven tesisi yapım işi” ne ait iş deneyim belgesinin, yine Tekno Lift A.Ş. tarafından 15.09.2004 tarihli “Üsküdar Belediyesi Prestij İş Merkezine 2 adet yürüyen merdiven tesisi işi” ne ilişkin iş deneyim belgesi olmak üzere 3 adet iş deneyim belgesinin sunulduğu, ayrıca söz konusu istekli tarafından daha önce benzer nitelikteki yapılan işlere ait bir listenin referans listesi olarak sunulduğu belirlenmiştir.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgeyi düzenleyecek merci” başlıklı 50 nci maddesinde; “ İş deneyim belgeleri; bir sözleşme kapsamında, 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere, diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki kuruluşlara gerçekleştirilen işler için, iş sahibi tarafından düzenlenir ve sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından onaylanır.
Gerçek kişi veya yukarıda belirtilenler dışındaki tüzel kişilere gerçekleştirilen işler için ise, belediye sınırları veya mücavir alan içinde ise ilgili belediye tarafından, belediye sınırları veya mücavir alan dışında ise ilgili bayındırlık ve iskan il müdürlüğü tarafından düzenlenir. Belediyece düzenlenen iş deneyim belgeleri belediye başkanı veya yetki verdiği kişi tarafından, bayındırlık ve iskan il müdürlüğünce düzenlenenler ise, valilik tarafından onaylanır.” hükmü bulunmaktadır.
İdari şartnamenin 7.4 üncü maddesinde; “ Bu ihalede benzer iş olarak; Yapım İşlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek işlere ait tebliğin D/IV (elektrik işleri) grubu işler” olarak tanımlanmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12 nci maddesinde; “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.
Aynı hükme Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 22 nci maddesinde de yer verilmiştir.
Yukarıdaki tespitler mevzuat hükümleri ile birlikte değerlendirildiğinde; Löher Asansör ve Yürüyen Merdiven San. ve Tic. A.Ş.’nin teklif dosyasında sunduğu iş deneyim belgelerinin belgeyi düzenleyen merci açısından mevzuat hükümlerine uygun bir belge olmadığı ve bu şekliyle kabul edilemeyeceği anlaşıldığından idarenin söz konusu istekliyi değerlendirme dışı bırakmasına gerekçe olarak gösterilen ilk nedenin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
Ancak söz konusu isteklinin değerlendirme dışı bırakılmasına gerekçe olarak gösterilen ikinci neden olan, söz konusu istekli tarafından “idari şartnamenin 58 inci maddesinde yer alan hükümlerde yer alan yürüyen merdivenler ithal olacak ve yüklenici firma ile aynı ortak isme haiz olup makine motor grubu ile kumanda tablosu kendi imalatı olacaktır şartını sağlamaması” yönünde yapılan değerlendirmenin yerinde olmadığı, çünkü yukarıda mevzuat hükümlerinde belirtildiği üzere idarelerin ihale edilecek işe ilişkin teknik şartnameyi hazırlarken belirleyecekleri teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik hazırlanması, rekabeti engelleyici hususları içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacak şekilde hazırlanması gerektiğinden, bu açıdan yürüyen merdivenlerin ithal olması, ayrıca imalatçı firmanın yüklenici firma ile aynı ortak isme haiz olup makine motor grubu ile kumanda tablosu kendi imalatı olması şartını araması şeklinde yapılan düzenlemenin rekabeti kısıtladığı, ayrıca teknik şartnamede belirtilen tüm hususlara uymasına rağmen, yerli yürüyen merdiven imal eden bir firmanın söz konusu ihaleye girmesine engel olacak bir düzenleme olduğu, ayrıca idarelerce yapılan buna benzer düzenlemelerin ithalatın ülke yararına düzenlenmesine aykırı bir husus olduğu sonucuna varılmıştır.
Mevzuata aykırı olduğu yukarıda belirtilen ihale işlemlerinin değerlendirilmek ve bu aykırılıkların gerçekleşmesinde sorumluluğu olanlar hakkında gerekiyorsa inceleme ve/veya soruşturma başlatılmak üzere konunun İçişleri Bakanlığı’na bildirilmesine,