inanç ile zeka seviyesi arasındaki ilişki - ekşi sözlük
ideal duş alma sıklığı 439
inanç ile zeka seviyesi arasındaki ilişki
enteresan bir araştırma konusudur. bu konuda yapılan araştırmalar da gerçekten vardır. elbette doğrulukları, kullanılan yöntemler sorgulanabilir.
ortalarda dolaşan sonuçlar kimilerini rahatsız edebilir. fakat bunların her biri sadece araştırmadır; ne dindar insanların kendilerini sonuçlar yüzünden kötü hissetmesi ne de kendisini ateist olarak görenlerin kendilerini sonuçlar yoluyla iyi hissetmesi mantıklı olur. inanç bambaşka bir şeydir.
çok merak ettiğim için kendi çapımda araştırdım ve değişik şeyler buldum, bir iki tanesini paylaşmak istedim. belki örnekler zaman içerisinde çoğaltılabilir. son olarak bu sonuçlar bireyin zeka seviyesi ile dindar/agnostik/ateist olma olasılığı olarak da ele alınabilir.. fakat herhangi bir tartışmada "zaten araştırmalar da dindarların aptal olduğunu gösteriyor, fazla konuşma" demek puştluktur ve bu verilerin bu amaçlarla kullanılması katiyen yasaktır.
2008 yılında helmuth nyborg isimli bir profesör amerika'daki ulusal istatistiklerden faydalanarak bir araştırma yapmış ve bu araştırma sonuçlarını da "intelligence" isimli bilimsel bir dergide yayınlamış. vardığı sonuçların ortalamalarına göre ateistler agnostiklerden 1.95 iq puanı, açık fikirli (liberal) inançlılardan 3.82 iq puanı, dindarlardan ise 5.89 iq puanı daha zeki çıkmışlar . kendisine araştırması ile ilgili yöneltilen bir soruya da şu şekilde cevap vermiş: "tanrıya inanmak insanları aptallaştırır demiyorum. benim hipotezim, düşük zekalı insanların bir takım şeylere kesin yanıtlar veren dinler içerisinde kendilerine daha kolay yer buldukları, daha zeki olanların ise sorgulayıcı oldukları" .
öte yandan istatistikler bir kişinin ateist olma olasılığı ile eğitim seviyesi arasında doğru bir orantı olduğunu gösteriyor (örneğin nature dergisinde yayınlanmış bir istatistiğe göre amerika'daki ulusal bilim enstitüsü'ndeki insanların %93'ü bir tanrı olduğuna inanmıyor . fakat bununla beraber amerika'daki ateist'lerin toplam nüfusa oranı sadece %0.4 . bir bilim kurumundaki ateistlerin bilim kurumundaki tüm nüfusa oranının, ülkedeki ateistlerin tüm ülke nüfusuna oranı arasında neredeyse 235 kat fark olması çok şaşırtıcı. elbette bunu mevzuya bağlamak için eğitim seviyesi ile zeka seviyesi arasında bir doğru orantı olduğunu göstermek lazım..
 journal nature, larson & whitham, 1998 (cilt 394, sayı 6691, sayfa 313) (internet'te bulamadım, merak eden ve erişimi olan journal'e bakabilir)
uluslararası kamuoyu yoklamaları yapan bir şirket olan pew global'in verilerine göre hazırlanmış olan bir grafik ülkelerin ortalama zeka seviyeleri ile dine verilen ortalama önem arasında ters bir orantı olduğunu ima ediyor .
elbette ülkelerin ortalama zeka seviyelerinin nasıl belirlendiğine dair çok ciddi eleştiriler var. ben de mesela bir türk olarak zeka seviyesi itibarı ile 81 ülke arasından 42. sırada olduğumuzu gösteren araştırmayı  eleştiriyorum (yunanistan bile 37. sırada, dikkatinizi çekerim).
edit: şuna rastladım bugün, buraya not düşeyim dedim:
01.03.2009 00:37 ~ 30.01.2012 21:38 evreniz
var olmayan ilişkidir. "inanmak" her ne kadar mantık çerçevesiyle yapılan bir eylemmiş gibi görünse de aslında bunu bize yaptıran içgüdülerimiz, hislerimiz ve bir bilim insanı olmama rağmen rahatlıkla söyleyebilirim ki, bilimin çözemediği ve asla çözemeyeceği olgulardır. zeki bir adam hiçbir şeye inanmayabilir. çünkü anlatılanlar ona mantıksız gelir ve gerçeği bulduğunu sanır. daha zeki biri ise dinsel öğelerin ve "mucizelerin" aslında "bilinmeyen" oldukları için saçma göründüklerini bilir ve onları mantıkla açıklamaya çalışmaz. belki gördüğü bir rüya onu bir peygamberin arkasından sürükler, bazen tanrının kanıtı olarak kabul ettiği bir hamamböceği. ama sonuç olarak üç bilinmeyenli bir denklemi tek bilinenle çözmeye uğraşmaz. öte yandan zekası yerlerde sürünen başka bir kişi annesinin tanrı hakkında anlattıklarını masal tadında dinleyip bunlara inanarak ateist olmaz. çünkü ateist olmak için de bu konular hakkında kafa yormak, düşünmek, irdelemek gerekir. sadece kullanılan yöntem yanlıştır.
01.03.2009 01:51 beyaz zambak ve mezar
3-4 yasina kadar cok belli olmayan bir iliskidir, ben mesela he-man olduguma inaniyordum, sonradan superzeka ciktim oysa. akranim cocuklar da allah kitap inaniyordu, hala inaniyorlar. zekalarina saygim sonsuz.
01.03.2009 02:05 barbie
bu zeka veya zekasızlığın genetik kaynaklı olabileceğini belirtmek abesle iştigal olsa da mantığınızı biraz kullandığınızda neden böyle bir genellemenin var olduğunu anlamanız çok kolay olacaktır. açıklamak gerekirse; her hangi bir inanç sistemine ve onun yarattığı ahlak çerçevesine sıkışmış bir bireyin, düşünceleri ve yaratıcılığı için kendi eliyle belirlediği bir sınır vardır. bu birey, karşısına çıkan sorunları hızlı çözmek yerine (ki zeka dediğimiz şeyin asıl tanımı budur ve buradan türlere ayrılır.) bu problemin çözümünün sonuçlarına ve bu sonuçların inandığı ahlak sistemiyle çelişip çelişmediğine bakmak eğiliminde olacaktır. öte yandan, ateist,deist diye tanımladığımız kitle (ki inanç olarak dipte tanımlamamız gereken kitle budur), bilimsel veya sanatsal ürünler ortaya koyarken sınır olarak sadece pragmatizme ve yeteneklerine sahiptirler. bu da inanç sahibi olmayan kitlenin, yaratıcı zekasını kullanırken sonuçlarını bir ödül-ceza sistemine göre değil, yarar-zarar ilişkisine göre değerlendirmesine yol açar. sonuç olarak da inançsız veya inançsızlığa meyilli insanların, budizm'den tutun da islam'a kadar her hangi bir dine mensup olan türdeşlerine göre, yaratıcı bir zekanın ürünü sayılabilecek şeyleri ortaya çıkarma olasılığı daha yüksektir.
bütün bunların yanında, bir kişinin sadece bir dine veya inanç bazlı bir kültüre mensup olması yüzünden zekasının az olacağını belirtmek veya bunu ispatlamaya çalışmak gülünçtür. 5000 yıllık gelişimimiz içinde hatırı sayılır ölçüde inançlı bilim insanımızın, sanatçımızın, şairimizin, yazarımızın olduğu gerçeği tek başına bütün bu saçma önermeyi yıkmaya yetecektir. o yüzden zeka ile inanç arasındaki bağıntıyı bulmak yerine, zeka ile sosyal çevre ve bu çevrenin oluşturduğu tabular arasındaki ilişkiyi incelemek daha sağlıklı olacaktır.
06.03.2009 20:12 smiling waterfall
bu konuda yapilan arastirmalar hakkinda, "hangi maksatla boyle seyler yapiliyor, ayip degil mi?" diyenleri anlamak zordur arkadas. dunyayi 6000 yasinda bilenlere, yildizlarin sus olsun diye yaratildigina inanmis insanlara soralim, hangi seyler uzerinde arastirma yapmamiz gerektigini onlardan ogrenelim madem.
bugun giderek daha cok kabul goren gercege gore, boylesi ilkel inanclara sahip olmak sapkinlik mertebesinde bir olaydir. "sunu kesin, bunun kafasini alin, otekisini derisi eriyinceye kadar kaynar sularda tutun, bagirsaklarini sokun" diye emreden bir imajiner arkadasa sahip milyarlarca insandan bahsediyoruz. elbette bu mental rahatsizligin nedenlerini arastirmak, bilim insanlarinin gorevi. bugun bundan daha onemli, daha arastirilmaya muhtac kac sey var?
halihazirda $eker gibi bir din sanilan hristiyanligin kutsal kitabi incil'de bile, cok fazla vahset ve siddet icerigi var. ornegin, deuteronomy 13:6-16, "the lord instructs israel to kill anyone who worships a different god or who worships the lord differently" yani "tanri israillogullarina emretti ki baska tanriya tapinan veya tanrimiza farkli sekilde tapinan herkesi oldurun"
hic masum diyemeyecegimiz, zirvalik diyip gecemeyecegimiz bu seyleri halen gercek belleyen insanlarin uzerinde dusunulmesi gerektigi aciktir, cocuklarin isine karismayin.
06.03.2009 21:07 ~ 13.03.2015 15:07 knox carson
(bkz: ozel inanc lisesi)
06.03.2009 21:10 sarkuthoca
bir cok insanin hayatini kararttigina, sayisiz geceler ecel terleri dokerek uyanmalarina filan sebep olduguna inandigim bir iliski.
01.12.2009 20:36 nuitari
iq ile tanrıya inanmama ilişkisini şöyle bir grafiğe dökmüşler: http://en.wikipedia.org/…elievegod-intelligence.svg
şöyle bir çalışmayla: lynn, richard; john harvey and helmuth nyborg. "average intelligence predicts atheism rates across 137 nations".
04.10.2011 10:55 modern kulkedisi
daha buraya yapıştırdığı linklerdeki grafiklerin ne anlama geldiğini bilmeyen dincileri üzecek ilişki.
grafiğimiz bu, kaynağı olan çalışma da bu.
çalışmanın öz (abstract) kısmı da aşağıdaki gibi:
"evidence is reviewed pointing to a negative relationship between intelligence and religious
belief in the united states and europe. it is shown that intelligence measured as psychometric g
is negatively related to religious belief. we also examine whether this negative relationship
between intelligence and religious belief is present between nations. we ?nd that in a sample of
137 countries the correlation between national iq and disbelief in god is 0.60."
ingilizce bilmeyenler için özetleyelim: zeka (intelligence) ve dini inanç (religious belief) arasında genel olarak negatif korelasyon var. yani dini inanç kuvvetlendikçe zeka seviyesinde düşüş var. bir başka deyişle zeka seviyesi düştükçe dini inanç kuvvetleniyor.
henüz bunu yorumlayamayıp da sözlüğe yapıştıran dincinin zeka seviyesini de ayrıca araştırsalar iyi olur. zira beklediklerinden de vahim bir sonuç çıkabilir ortaya.
düzeltme: haha daha giriyi toparlayıp yollayana kadar dinci velet yazdıklarını silmiş. yazdıklarının görüntüsünü de alamadığım için buraya koyamıyorum. en azından saçmaladığının farkına varması iyi. ancak ben yukarıdakileri yazarken harcadığım zamana saygımdan silmiyorum bunu.
16.02.2013 23:27 ~ 23:31 fuchsite
he canım he ateist olucaz hepimiz.arkadaş anlamadım gitti nedir bu müslümanlıkla alıp veremediğiniz.2 başlıktan birinde ateizmi överek ne amaçlıyosunuz.
16.02.2013 23:59 ~ 17.02.2013 09:44 aytekin88