Bakan Ergin ne demek istedi?
Adalet Bakanı Sadullah Ergin, "Demokratikleşme Sürecinde Hukukun Üstünlüğü ve Yargı" konferansın açılışında konuştu.
T24 - Adalet Bakanı Sadullah Ergin, "Tarafsız olmak yerine, sınırsız bir iktidar sahibi olarak aktif, şekillendirici ve yönetime hukuk üstü müdahalelerde bulunan bağımsız bir yargı, bağımlı bir yargıdan daha kötü sonuçlar doğurabilir" dedi.
Bakan Ergin, Stratejik Düşünce Enstitüsü tarafından düzenlenen "Demokratikleşme Sürecinde Hukukun Üstünlüğü ve Yargı" konulu konferansın açılışında konuştu.
Ergin, tarafsızlığın, "yargı görevinin tam ve tarafları tatmin edecek şekilde yerine getirilmesinin esası olduğunu" vurgulayarak, bu ilkenin sadece karar için değil, aynı zamanda kararın oluşturulduğu yargısal süreç açısından da geçerli olduğunu ifade etti.
Ergin, "Tarafsız olmak yerine, sınırsız bir iktidar sahibi olarak aktif, şekillendirici ve yönetime hukuk üstü müdahalelerde bulunan bağımsız bir yargı, bağımlı bir yargıdan daha kötü sonuçlar doğurabilir" dedi.
Bu nedenle Montesquieu'nun öyle bir bağımsız yargı erkinden ürkerek onu "korkunç yargı kuvveti" olarak nitelediği örneğini veren Ergin, "Bu durum hakimler devleti riski olarak tanımlanmakta ve demokrasinin önündeki en ciddi tehlikelerden biri olarak değerlendirilmektedir. Jüristokrasi ile ilgili en büyük handikaplardan biri de halka hesap vermemesi, siyaseten sorumsuz olmasıdır" diye konuştu.
Hukuk devletinin, yönetenlerin ya da siyasal iktidar sahiplerinin keyfi eylem ve işlemlerine karşı yönetilenlere hukuki güvenceler sağlayan bir devlet tipi olarak tanımlanabileceğini ifade eden Ergin, "Bu anlamda hukuk devleti sadece hukuku olan değil, hukukun üstünlüğüne dayanan ve evrensel standartlarla uyumlu hukukun egemen olduğu devlettir" diye konuştu.
Yargı reformu ve HSYK
Bu kapsamda yargının tarafsızlığının, bağımsızlığının ve etkinliğinin güçlendirilmesine yönelik bir "Yargı Reformu Stratejisinin" hazırlanma süreci ve içeriği hakkında bilgi veren Ergin, "Yargı reformu stratejisinin de temel konularından olan yargının bağımsızlığı ve tarafsızlığı konusuna özellikle değinmek istiyorum. Yargı bağımsızlığı, hukuk devletinin ön koşulu ve adil yargılamanın temel garantisidir. Diğer bir değişle bağımsız ve tarafsız bir yargı, hukukun üstünlüğüne dayalı hukuk devleti ile eş anlamlıdır. Yargı bağımsızlığı, karar verilirken hür olunması, hiçbir baskı ve etki altında kalınmamasıdır. Bağımsızlık kavramının içerdiği unsurlar ise, talimat ve emir almama, karar vermede özgürlük, yasaya ve hukuka bağlılık, yasama, yürütme ve yargıya karşı bağımsızlıktır" dedi.
"Yargı bağımsızlığı bir kast ayrıcalığı olmayıp yürütülen hizmetin niteliğinden kaynaklanmaktadır" diyen Ergin, "Buradaki temel amaç, yargıcın karar verirken tarafsızlığını ve özgürlüğünü sağlamaktır. Yargı mensuplarının özgür ve tarafsız olarak karar verebilmeleri, yargı üzerinde iç ve dış etkilerin bulunmaması ile mümkündür. Devlet kurumlarından ve her türlü baskı gruplarından gelen müdahaleler dış etkiyi, yargının kendi içinden gelen müdahaleler ise iç etkiyi oluşturur. Her türlü dış etkinin ortadan kaldırılmasının yanında yargı içinden de hakimlerin kararlarına yön verebilecek müdahalelerin öngörülmesi ve bunları engelleyecek bir sistemin oluşturulması, yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığını sağlamanın bir gereğidir. Hukuk devleti olmanın en önemli unsurlarından biri de güven veren bir yargıya sahip olmaktır" ifadesini kullandı.
Özellikle Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun (HSYK) yeniden yapılandırılması ile ilgili tartışmaların öne çıkarıldığını, hatta Strateji Belgesinin çok daha kapsamlı olmasına rağmen "konunun sadece Adalet Bakanı ve Müsteşarının HSYK'da bulunup bulunmamasına indirgendiğini" vurguladı.
Bakanlığın HSYK önerisi
Ergin, "Oysa bizim önerdiğimiz yapıda Parlamento, hakim sınıfından üye seçmeyecektir. Cumhurbaşkanı ve Parlamento, Türkiye Adalet Akademisi Genel Kurulu üyelerinden, hukukçu öğretim üyelerinden, üst kademe yöneticilerinden ve avukatlardan üye seçecektir" dedi.
Adalet Bakanı Sadullah Ergin, "Yargı erkinin devletin üç temel erkinden birisi olduğu ve yargı mensuplarının reformları ve ilkeleri hayata geçirecek en önemli uygulayıcılar arasında olduğu göz önüne alındığında, yargı reformunun bir an önce hayata geçirilmesi ayrı bir önem kazanmaktadır" diye konuştu.