1301 - Atık Hidrolik Yağlar
130101 - * (A) - Pcb Içeren Hidrolik Yağlar
130104 - * (A) - Klor Içeren Emülsiyonlar
130105 - * (A) - Klor Içermeyen Emülsiyonlar
130109 - * (A) - Mineral Esaslı Klor Içeren Hidrolik Yağlar
130110 - * (A) - Mineral Esaslı Klor Içermeyen Hidrolik Yağlar
130111 - * (A) - Sentetik Hidrolik Yağlar
130112 - * (A) - Kolayca Biyolojik Olarak Bozunabilir Hidrolik Yağlar
130113 - * (A) - Diğer Hidrolik Yağlar
Bu kategori; kullanılmış veya kullanıma uygun olmayan atık yağları kapsar. Alıcının lisans koşulu vardır. Atık motor yağlarını sadece yetkilendirilmiş kuruluş alabilir. PCB-PCT içeren yağlar bu kategori dışındadır.
Atık Yağların Kontrolü Yönetmeligi
Atık Yağ Pazarı Akım Şeması
Atık Motor Yağlarının Toplanması Hakkında Bilgi Notu
Çevre Lisansı Başvurusunda Bulunacak Atık Yağ Geri Kazanım Tesislerinin Sağlaması Gereken Fiziki Şartlar
#1 Atık yağ nedir?
Kullanılmış benzinli motor, dizel motor, şanzıman ve diferansiyel, transmisyon, gres ve diğer özel taşıt yağları ile hidrolik sistem, türbin ve kompresör, kızak, açık-kapalı dişli, sirkülasyon, metal kesme ve işleme, metal çekme, tekstil, ısıl işlem, ısı transfer, izolasyon ve koruyucu, izolasyon, trafo, kalıp, buhar silindir, pnömatik sistem koruyucu, gıda ve ilaç endüstrisi, kağıt makinesi, yatak ve diğer özel endüstriyel yağlar ve endüstriyel gresler, kullanılmış kalınlaştırıcı, koruyucu, temizleyici ve benzeri özel müstahzarlar ve kullanıma uygun olmayan yağ ürünleridir. Bitkisel atık yağlar, atık yağ tanımının dışındadır.
#2 Atık yağların geçici depolama kriteri nelerdir?
Atık yağlar geçirimsiz zemin üzerine yerleştirilmiş, kırmızı renkli ve üzerinde "Atık Yağ" ibaresi yer alan tanklar/konteynerler içinde toplanır. Farklı kategorideki atık yağlar, farklı tank/konteyner içinde ve birbirleriyle karıştırılmadan depolanır. Bu tankların içine su, benzin, fuel-oil, boya, deterjan, solvent, antifiriz ve motorin gibi herhangi yabancı bir madde karıştırılmaz. Atık yağ geçici depolama tankları/konteynerleri göstergeli, aşırı dolmayı önleyici tertibata sahip olmak zorundadır. Tanklar/konteynerler işaretli yere kadar doldurulur ve hiçbir zaman tam dolu bırakılmaz. Tanklar/konteynerler kolayca doldurulabilir ve boşaltılabilir olmak zorundadır. Tankların/konteynerlerin ağzı yeterli büyüklükte ve kapalı, diplerinde toplanmış katı veya çamurumsu çökeltilerin temizlenmesi için gerekli düzeneğe sahip olmak ve yağmur suyundan korunmak zorundadır. (AYKY Madde: 18)
#3 Atık motor yağlarını lisanlı taşıma firmalarına verebilir miyim?
Hayır. Atık motor yağları, motor yağı üreticileri veya bunların yetkilendirilmiş kuruluşları tarafından toplanır. Bunlar dışındaki gerçek ve tüzel kişiler tarafından atık motor yağları toplanmaz. (AYKY Madde:13)
#4 Motor yağı dışındaki diğer atık sanayi yağları için ne yapmalıyım?
Her türlü sanayi faaliyetlerinden kaynaklanan atık sanayi yağlarının, kategori testleri yaptırılmalı, kategorisine göre lisanslı atık işleme tesislerine gönderilmelidir.
#5 Atık yağ kategorileri nasıl belirlenir?
Atık yağ kategorileri analiz yapılarak belirlenir. Kullanılan yağ türünde değişiklik yapılmaması durumunda atık yağ kategori analizleri atık üreticisi tarafından bir kez yaptırılır. Atık yağ kategori analizleri yetkilendirilmiş kuruluşlar, işleme veya bertaraf tesisleri veya atık üreticileri tarafından yaptırılabilir. Atık yağ kategorisini etkileyecek koşulların oluşması durumunda atık yağ analizi yenilenerek Bakanlığa bilgi verilmesi zorunludur. Atık yağ analizleri, Atık Yağ Kategorileri ve Müsaade Edilen Kirletici Parametre Sınır Değerlerinde belirtilen parametrelere göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yetki verilen özel veya kamu kurum ve kuruluşlarına ait laboratuarlarda yaptırılır. Atık Yağ Kategorileri ve Müsaade Edilen Kirletici Parametre Sınır Değerleri tablosu “bilgi merkezi” sekmesinde verilmektedir.
#6 Atık yağlar kategorilerine göre nasıl değerlendirilmelidir?
1. Kategori atık yağlar; öncelikle rejenerasyon ve rafinasyon yolu ile geri kazanılmalıdır. I. kategori atık yağların geri kazanım işlemleri sonucunda ürün kalitesi tutturulamayan atık yağlar, enerji geri kazanımı amacıyla mevcut yakıta ilave edilerek kullanılabilir. 2. Kategori atık yağlar; enerji geri kazanımı amacıyla kullanıma uygun atık yağlardır. Ancak klorür, toplam halojen ve PCB parametreleri aşılmayan endüstriyel atık yağların rejenerasyon ve rafinasyon yoluyla geri kazanımı mümkündür. 3. Kategori atık yağlar; rejenerasyon ve rafinasyona uygun olmayan, yakıt olarak kullanılması insan ve çevre sağlığı açısından risk yaratan ve atık yakma tesislerinde yakılarak zararsız hale getirilmesi gereken atık yağlardır. Her üç kategorideki atık yağları kabul edecek tesislerin çevre lisansı alması zorunludur.
#7 Atık yağımı kalıp yağı olarak veya fırıncılara yakma amaçlı olarak satabilir miyim?
Hayır. Atık motor yağları yetkilendirilmiş kuruluş tarafından toplanmalı, diğer endüstriyel yağlar ise kategorisine göre çevre lisansı almış tesislere gönderilmelidir. Aksi halde cezai müeyyide ile karşılaşabilirsiniz.
#8 Atık yağ toplayan firmalara ücret karşılığında satsam ne olur ki? Herkes satıyor!
Öncelikle hem yasalara aykırı hareket etmiş, hem başka insanların hayatını riske atmış, hem de çevreye zarar veren bir tutum sergilemiş olursunuz. Ülkemizde yasa dışı yollarla atık yağ toplayan şahıs/firmalar maalesef topladığı atık yağları 10 numaralı yağ olarak yakıta karıştırabilmekte veya doğrudan başka kişilere satışını yapmaktadır. Tespit edilmesi halinde yüksek çevre cezasına çarptırılabilir ve hakkınızda adlı yönden işlem başlatılabilir. O nedenle yasal kriterlere uygun hareket etmenizi ve yürütülen çalışmalara destek olmanızı öneririz. TAPBİS yetkisiz şahıs/firmaları filtreleyecek ve yasa dışı atık ticaretine aracı olmayacak şekilde tasarlanmıştır.
#9 Atık yağımı yetkilendirilmiş kuruluşa veya lisanslı tesise teslim ederken MoTAT sistemine giriş yapmam gerekiyor mu?
Evet. Ulusal Atık Taşıma Formunu Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Atık Yönetim Uygulaması içerisinde yer alan MoTAT sistemi üzerinden doldurabilirsiniz. Ancak bunun için Çevre Bilgi Sistemi Atık Yönetim Uygulamasına kayıtlı olmanız gerekmektedir. Detaylı bilgi atık taşıma kategorisinde belirtilmektedir.
#10 www.online.cevre.gov.tr adresinde atık beyanı yaparken atık yağları da beyan edecek miyim?
#11 Atık beyan formunu online olarak doldurdum. Ayrıca atık yağ beyan beyan formunu da kağıt ortamında doldurmalı mıyım?
Evet. Her ne kadar www.online.cevre.gov.tr adresinden yapılan atık beyanı sırasında atık yağlar da beyan edilse de, Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinin 9/e maddesi uyarınca yönetmeliğin Ek:2 sinde bulunan atık yağ beyan formunu doldurarak şubat ayı sonuna kadar Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne göndermelisiniz.