İZMİR TİCARET ODASI MEKSİKA ÜLKE RAPORU
Download "İZMİR TİCARET ODASI MEKSİKA ÜLKE RAPORU"
1 İZMİR TİCARET ODASI MEKSİKA ÜLKE RAPORU MAYIS 2011 DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER VE ULUSLARARASI ORGANİZASYONLAR MÜDÜRLÜĞÜ Hazırlayan: Gündem KONT Uzman Yardımcısı Dış İlişkiler Masası
2 GENEL BİLGİLER Resmi adı Yönetim Şekli Başkenti Yüzölçümü Nüfusu Dil Para Birimi Devlet Başkanı T.C. Meksika Büyükelçisi Zaman Ayarı : Meksika Birleşik Devletleri : Federal Cumhuriyet : Mexico City : km2 : 113,8 Milyon (2011 tahmini) : İspanyolca. Ayrıca 60 dan fazla yerel dil konuşulmaktadır. : Meksika Pesosu (MXN) 1 USD = MXN : Felipe Calderon : Alev Kılıç : Türkiye saatinden 8 saat geri Meksika nın Bureau International des Expositions ( BIE) üyeliği bulunmaktadır. TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELER Meksika GSYH : 1.56 Trilyon Dolar (Dünya sıralaması 12) Kişi başı Milli Gelir : Dolar Enflasyon Oranı : % 4.1 İşsizlik Oranı : % 5.6 Büyüme Oranı : % 3.9 (2011 tahmini) İhracat : 303 Milyar dolar İhracat Ürünleri : İmalat Ürünleri, Petrol ve Petrol ürünleri, Gümüş,Meyve, Sebze Kahve, Pamuk Başlıca İhracat Ortakları : ABD %80, Kanada %3.6, Çin %1,4, Brezilya%1.3 İthalat : 306 Milyar dolar İthalat Ürünleri : Metal İşleyen Makinalar, Çelikhane Ürünleri, Tarım Makinaları, Elektrik Cihazları,Araba Parçaları, Motorlu Araçlar için Tamirat Parçaları, Uçak ve Havacılık Ürünleri Başlıca İthalat Ortakları : ABD % 49, Çin %15, Japonya %5.3, Güney Kore %4.1, Almanya%4.1, Kanada %2.8 Kaynak: İgeme-CIA World Fact Book GENEL EKONOMİK DURUM 1980 li yıllardan itibaren geçirdiği ekonomik dönüşümün ve 1994 yılında yürürlüğe giren NAFTA nın etkisi ile ABD ve Kanada ile ticareti üç kat artan Meksika, liberal bir ekonomiye sahiptir. Son yıllarda ülke ekonomisindeki ağırlığı azalmakla birlikte petrol gelirleri, hala ihracat gelirlerinin %10 unu ve tüm kamu gelirlerinin %40 ını oluşturmaktadır. Devlete ait olan petrol şirketi Pemex, dünyanın 5. büyük petrol şirketi olup, ülke gelirlerinin üçte biri bu şirketin kazançlarından sağlanmaktadır.
3 Çin deki üretim maliyetlerinin Meksika ya kıyasla üç kat düşük olması, sanayi malı üreticileri üzerinde olumsuz bir rekabet baskısına yol açmaktadır. Hizmetler sektöründe ise özellikle restoran işletmeciliği, perakendecilik ve turizm alanlarında H1N1 virüsü ve ABD kaynaklı küresel ekonomik kriz dolayısıyla gelirler düşmüştür. Turizm sektörü ülkedeki işgücünün %13 üne istihdam sağlamaktadır. Bankacılık sektörünün ekonomideki payının az olması, ekonomik krizden etkilenme düzeyi açısından olumlu bir gelişme olsa da, firmaların kredi olanaklarını kısıtlayan önemli bir faktördür. Ekonomik faaliyetler, genel olarak başkentte yoğunlaşmıştır. GSYİH nin %20 sinin üretildiği başkent Mexico City nin bağlı olduğu eyalet, ağır sanayinin merkezidir. Kuzey sınırındaki altı eyalet (Baja California, Sonora, Chihuahua, Coahuila, Nuevo León ve Tamaulipas), Meksika nın imalat sanayi ve özellikle ABD ye ihraç edilen üretim mallarının üretildiği ve satıldığı fabrikaların yoğunlaştığı bölgedir. Jalisco, Puebla ve Guanajato refah seviyesi yüksek olan ve imalat sanayinin geliştiği eyaletlerdir. Veracruz, tarım ve petrol sanayi ile öne çıkmaktadır. Meksika Körfezi ndeki eyaletlerden özellikle Quintana Roo turizm açısından gelişmiştir. Ülkenin yarısı yoksul olarak değerlendirilmekle birlikte, tarımsal üretim yoğun olduğu güneydeki eyaletlerde bu oran %75 e ulaşmaktadır. Chiapas, Oaxaca, Guerrero nun bazı alanları ve Pasifik kıyılarında da yoksulluk oranı yüksektir. Ticaretinin %90 ından fazlasını serbest ticaret anlaşmaları ile yürüten Meksika nın 44 ülkeyi kapsayan 12 Serbest Ticaret Anlaşması yürürlüktedir. Meksika, yabancı sermaye girişi açısından Latin Amerika da ikinci sırada yer almaktadır. KPMG tarafından yapılan Competitive Alternatives 2010 adlı araştırmada 10 ülkede (Avustralya, Kanada, Fransa, İtalya, Japonya, Almanya, Meksika, Hollanda, İngiltere ve ABD) toplamda 100 den fazla şehir incelenmiş ve karşılaştırmalı sonuçlarda Meksika, üretim maliyetlerinin en düşük olduğu ülke olarak belirlenmiştir. Meksika da 704 faaliyet alanının 656 sı %100 yabancı yatırıma açıktır. Meksika nın 20 den fazla ülke ile (AB, Arjantin, İzlanda, Panama, Avustralya, Trinidad ve Tobago, Hindistan, Uruguay, Küba, Güney Kore ve İsviçre gibi) İkili Yatırım Anlaşması bulunmaktadır. Meksika nın ayrıca AB, Arjantin, Avustralya, Brezilya, Güney Kore, Şili, Çin, Ekvator, Endonezya, İsrail, Japonya, Yeni Zelanda, Rusya, Singapur ve İsviçre gibi ülkelerle imzaladığı ve yürürlükte olan Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşması mevcuttur. Latin Amerika ve Karayip ülkeleri arasında ithalat ve ihracat rakamlarıyla en yüksek paya sahip olan Meksika, bölge ihracatının ve ithalatının üçte birini gerçekleştirmektedir. Ülke, 110 milyonluk nüfusunun yanı sıra NAFTA ile birlikte yaklaşık 450 milyon, diğer ülkelerle imzalanan STA lar dahil edildiğinde ise 1 milyar nüfusa ulaşan geniş bir hinterlanda sahiptir. Türkiye, %0,05 payla Meksika nın 2010 yılı ihracatında 42. sırada yer almıştır. Türkiye, Meksika nın gerçekleştirdiği ithalat sıralamasında 2010 yılında %0,1 pay ile 47. sırada yer almıştır.
4 TÜRKİYE-MEKSİKA DIŞ TİCARETİ DEĞERLERİ (MİLYON DOLAR) YILLAR İTHALAT İHRACAT DENGE HACİM ,9 140,7-121,2 402, ,1 196,7-155,4 548, ,9 152,1-229,8 534, ,2 93,3-241,9 428, ,6 145,5-348,1 639,1 2011* 180,9 30,1-150,8 211,0 *Ocak-Mart dönemi Kaynak : İgeme Türkiye nin Meksika ya İhracatında Başlıca 5 Ürün 1. Azot, Fosfor Ve Potasyum Gibi; İki/Üçünün Karışımları 2. İçten Yanmalı, Pistonlu Motorların Aksam-Parçaları 3. Vulkanize Kauçuktan Diğer Eşya 4. Otomobil, Steyşın Vagonlar 5. Kara Taşıtları İçin Aksam, Parçaları Türkiye nin Meksika dan İthalatında Başlıca 5 Ürün 1. Otomobil, Steyşın Vagonlar 2. Telli Telefon-Telgraf İçin Elektrikli Cihazlar 3. Nitril Gruplu Bileşikler 4. Tıp, Cerrahi, Dişçilik, Veterinerlik Alet Ve Cihazları 5. Otomatik Bilgi İşlem Makineleri, Üniteleri Kaynak: İgeme Türkiye Meksika Ticareti Genel Durum Değerlendirmesi Türkiye ile Meksika arasındaki ticaret, coğrafi uzaklık, nakliye masraflarının yüksekliği, kolay bozulabilir ürünlerin taşınmasındaki zorluklar, iki ülkenin de benzer üretim ve ihracat portföylerine sahip olmaları ve Türkiye nin AB pazarına, Meksika nın ise ABD pazarına odaklanması nedeniyle düşük hacimde seyretmiştir. Meksika ile AB arasında imzalanan ve Temmuz 2000 de yürürlüğe giren Serbest Ticaret Anlaşmasının Türkiye ile Meksika arasında hali hazırda imzalanmamış olması nedeniyle daha önceden Türkiye ile çalışan bazı Meksikalı firmalar yüksek vergi yükünden kurtulmak için tedarik kaynaklarını AB ülkelerine kaydırmışlardır. Meksika nın ithalatında önemli paya sahip ve Türkiye nin ihracatında potansiyel arz eden başlıca tarım ürünleri fındık ve işlenmiş fındık mamulleri, kuru meyveler, incir, zeytinyağı, konserve meyve ve sebzeler (vişne, şeftali, konserve kırmızı biber vb.), güneşte kurutulmuş veya doğranmış domates, fırıncılık mamulleri, maya, şekerli ve çikolatalı mamuller, baharatlar, dondurulmuş gıdalar, balık, mercimek ve nohut gibi bakliyat ürünleri, bulgur, bitkisel yağlar, makarna ve bisküvidir.
5 Meksika nın ithalatında önemli paya sahip ve Türkiye nin ihracatında potansiyel arz eden sanayi sektörleri/ürünleri ise; otomotiv yan sanayi, takım tezgahları, tekstil makineleri, gıda işleme makineleri, müteahhitlik hizmetleri, iş ve inşaat makineleri ve inşaat malzemeleridir. Tekstil ve turizm alanlarında iki ülke sanayicileri arasındaki ilişkilerin geliştirilmesi mümkün olup, her çeşit gemi ve deniz vasıtasının inşaası, mevcut gemilerin havuzlanması, bakım ve onarımlarının yapılması, çelik konstrüksiyon işleri ve gemi dizel motorlarının imalatı konularında söz konusu ülke ile işbirliği yapılmasının da, geniş bir atıl kapasiteye sahip olan gemi inşa sanayimize pazar temini bakımından yararlı olacağı düşünülmektedir. İZMİR MEKSİKA DIŞ TİCARETİ DEĞERLERİ YILLAR İTHALAT İHRACAT HACİM DENGE Kaynak: TUIK TÜRKİYE İLE MEKSİKA ARASINDAKİ ANLAŞMA VE PROTOKOLLER Meksika ile ticari ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi için gerekli olan hukuki altyapı (Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi, Yatırımların Karşılık Korunması ve Serbest Ticaret Anlaşması gibi anlaşmalar) henüz tamamlanmamıştır. Türkiye ile AB arasında imzalanmış olan Gümrük Birligi Anlaşması uyarınca Türkiye nin AB nin Meksika gibi üçüncü ülkeler ile imzaladığı STA lara uyumu çerçevesinde, Meksika hali hazırda tek taraflı olarak Türkiye ye AB üzerinden yapmakta olduğu ihracatlarda tavizli rejimden yararlanmakta, bu nedenle ülkemiz ile STA imzalamaya yanaşmamaktadır. Türkiye ile Meksika arasında tarihinde imzalanan Ticaret ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması tarihinde onaylanmıştır. Temmuz 2001 de Mexico City de Karma Ekonomik Komisyon (KEK) I. Dönem Toplantısı gerçekleştirilmiştir yılında Türk-Meksika İş Konseyi kurulmuştur. TÜRKİYE- MEKSİKA YATIRIM İLİŞKİLERİ tarihi itibariyle, Türkiye de toplam 6 tane Meksika Sermayeli firma bulunmaktadır. İzmir de yer alan firma ünvanı: S&MOHR İPLİK FABRİKALARI A.Ş. (Tekstil Ürünleri İmalatı)
6 ODAMIZIN MEKSİKA İLE İLİŞKİLERİ Meksika Büyükelçisi Mirea Teran ın ziyareti (2004) Meksika Büyükelçisi Mirea Teran 20 Eylül 2004 tarihinde Odamızı ziyaret etmiştir. Büyükelçiyi Odamız Meclis Başkanı Necip KALKAN karşılamıştır. İzmir de bulunmaktan dolayı çok mutlu olduğunu ifade ederek sözlerine başlayan TERAN, ÇOLAKOĞLU ile birlikte İzmir in hem tarihi hem modern kısımlarını görme imkanı bulduğunu söylemiştir. Şehrimizin ticaret, sanayi ve ekonomi alanında gerçekleştirmiş olduğu ilerlemeyi gözlemlediğini vurgulamıştır. İzmir e gelirken güzel bir şehir göreceğini tahmin ettiğini ama beklediğinden çok fazlasıyla karşılaştığını ifade etmiştir. TERAN, görevinin Meksika ile Türkiye arasındaki ticari ve ekonomik ilişkileri kuvvetlendirmek olduğunun üzerinde durmuştur. Ülkelerimizin coğrafi olarak birbirine çok uzak olduğunu ama bu engelin üstesinden gelmenin pek çok yolu bulunduğunu ifade etmiştir. İkili ilişkilerimizi güçlendirmemizin zorlu bir yol olduğunu ancak Odamızın yardımı ve öğütleriyle bunun gerçekleştirilebileceğini söylemiştir. TERAN ın Meksika nın ülkemizden kayısı satın aldığını söylemesi üzerine KALKAN, Meksika nın incir de satın alması gerektiğinin üzerinde durmuştur. İki ülke arasındaki ticaret hacminin son derece zayıf olduğunu ifade eden KALKAN, ikili ticari ve ekonomik ilişkilerimizin geliştirilmesi gerektiğini söylemiştir. Ülkelerimiz arasındaki mesafenin önemli olmadığını belirtmiş, ABD ye büyük hacimlerde ihracat yapıyor olmamızı buna örnek göstermiştir. Toplantı sonunda TERAN a bir kutu kuru incir hediye eden KALKAN, incirin üç dinde yeri olan bir meyve olduğunu söylemiş ve sadece tat için değil, Meksika nın İzmir den daha çok incir satın alması için de bu hediyeyi verdiğini ifade etmiştir. Ülkemizin Meksika yı ve Meksikalıları çok sevdiğini vurgulamıştır. Meksikalıların da Türkleri ve Türkiye yi çok sevdiğini ifade eden TERAN, kültürümüzü ve insanlarımızı yakından tanıdıklarını belirtmiştir. Bu ziyaretinin refah içerisindeki şehrimize gerçekleştirmeyi planladığı pek çok ziyaretin ilki olduğunu ifade etmiştir.