Tanrı'nın 8'inci Emri 'ÇALMAYACAKSIN' - Devrimci, Güncel, Haber ve Makale Sitesi -
Tanrı'nın 8'inci Emri 'ÇALMAYACAKSIN'
29 Mart 2014, 23:39 Bahattin Gülyuva
Uzun süredir Ankara, dahası Türkiye siyasi söylem taşıyan tiyatro oyunlarından yoksundu.
1970’li yılları dev Brecht, Gorki oyunlarıyla süsleyen tiyatro sahneleri, 1980 faşist darbesiyle siyasi içerik taşıyan oyunlardan tamamen soyutlanmıştı. Yönetim normale döner gibi olduğunda ise bu kez devreye televizyon parodileri girmiş, hiciv sanatı da televizyon üzerinden devşirilmeye başlanmıştı.
AKP iktidara geldiğinde şu veya bu biçimde siyasi eleştirilerle yüklü oyunlar için bir yasak söz konusu değildi, ama açıkçası başta devlet tiyatroları olmak üzere, bütün tiyatrolarda bir tedirginlik egemendi.
Bu tedirginlik giderek korkuya dönüştü. Siyasi eleştiriler tümden yok edildi, en ufak eleştiri içeriği taşıyan sanat eserleri neredeyse “vatana ihanet” olarak görülmeye başlandı. Bu konuda bu ülkenin aydınları ellerinden geldiğince uyarılarda bulundu, ama dinleyen olmadı. Daha ileriye gidildiğinde, var olan egemen ideolojileri eleştirmeye kalkan tiyatro eserleri de, bu kez izleyicilerin “korkusu” nedeniyle iş yapamaz hale geldi.
20 Mart Perşembe günü, Ankara Meydan Sahnesi’nde, NOT (Nous Oyuncular Topluluğu) Stefan Tsanev’in “Jeanne d’Arc’ın Öteki Ölümü” aynı adlı eserinden bir oyun sahneye koydu. Sessiz sedasız, kendi halinde bir oyun gibi, ortalığı ayağa da kaldırmadan oynadılar.
Tanrının on emri ile başlıyor oyun. Günümüze en sert gönderme yapan emir de, sekizinci emir: Çalmayacaksın.
Bu özellikle seçilmiş bir emir de değil. Diğer emirler de günümüze uyuyor elbette, ama “çalmayacaksın” emri doğal olarak izleyiciden alkış alıyor.
Tiyatronun dışlandığı, artık yok gibi görüldüğü, muktedirlerin ortadan kaldırmaya çalıştığı bir dönemde NOT oyuncularının hem de sahneye konması güç böyle bir oyunu üstlenmiş olmaları, Dünya Tiyatrolar Günü’nün hemen ertesinde tiyatro adına umut veren önemli bir çalışma, emin olabilirsiniz.
Öyle zengin bir ekip değil NOT oyuncuları. Yöneten de, yönetmen yardımcısı da aynı zamanda oyuncu olarak sahne alıyor. Eseri Hüseyin Mevsim çevirmiş, ama metin üzerinde günümüze göndermeler yapılacak şekilde oynanmış. Zaten o anarda salon alkıştan inliyor, zira insanların “siyasi” hicivlere ihtiyacı had safhaya yükselmiş durumda. Televizyonlardaki “müsamelerelerden” bıkmış insanların ete kemiğe bürünmüş tiyatro oyunu ile karşılaşması büyük bir mutluluk yaratıyor. Yanınızdakilerin de coşkulandığını hissediyorsunuz; alkışlar, kahkahalar, ayağa kalkmaya yeltenmeler, yutkunmalar, anlamlı suskunluğa bürünmeler... Bütün bunlar özlenen bir eserin, sanki sokağa çıktığında devrim sabahını karşılar gibi hislere büründüren bir oyunun insanlar üzerinde yarattığı müthiş olumlu etki.
BU OYUNDA ÖZLEDİKLERİNİZİ YAŞAYACAKSINIZ
Oyunda “şaklaban” Tanrıyı oynayan Mutlu Mert Ağacık, aynı zamanda yardımcı yönetmenlik görevini de üstlenmiş. Oyunda en fazla ilgiyi üzerinde topluyor ister istemez, zira rolü gereği “şaklabanlık” yapmak zorunda. İsa heykelinin önüne kendini gizleyinceye kadar da oyunu alıp götürüyor. İlginizin bir dakika olsun başka tarafa yönelmesine izin vermiyor. Müzik geride kalıyor, sahne dekoru unutuluyor ve aklınız bu “şaklaban” Tanrının ağzından çıkacak ve sizi yerinizden alıp Ankara göbeğine, Gezi parkına, Reyhanlı’ya fırlatacak cümleleri bekletiyor. Gülüyorsunuz, alkışlıyorsunuz ama en çok da ne çok özlediğinizi yaşıyorsunuz.
Cellat rolüyle oyuna dahil olan yönetmen Cihan Kaymak ise “şaklaban” Tanrı karşısında insanların düştüğü bir diğer “şaklabanlığı” anlatıyor. Şaklabanlık karşısında daha da şaklaban da olunabileceğini anlatıyor Cihan Kaymak ve elbette güldürüyor da. Yaşadıklarımıza gülüyoruz, onu da hatırlatıyor arada bir.
Jeanne d’Arc’ı Didem Çam Öztunç canlandırıyor. Onda ironi yok, onda insanı güldüren figürler de yok. Çiğdem Çam, oyunun daha çok “ciddi” bölümünü yüklenmiş. “Hey,” diyor seyirciye, “burada komedi oynamıyoruz. Engizisyon tarafından yargılanan bir kadın var karşınızda.” İrem Akdeniz ve Hicran Akıllıoğlu da çok başarılı performans sunuyor. Ama oyun bütünüyle özlediğimiz bir tablo ile karşımıza çıkıyor, bu önemli.
Jeanne d’Arc’ın Öteki Ölümü oyunu, NOT oyuncuları tarafından 4 Nisan Cuma günü akşamı yine Meydan Sahnesi’nde oynanacak. Seçim sonrası atmosferde oyun daha da anlamlı hale gelecek herhalde. Biletler Ankara Meydan Sahnesi’nden edinilebilir. Ankara’yı bilenler, eski Sinema 70’in artık Meydan Sahnesi olduğunu da biliyorlardır.
Jeane d’Arc’ın önce cadı diye Rouen meydanında yakılmasını, ardından da “azize” ilan edilmesini hemen herkes bilir. Bu ise aynı “azizenin” çok farklı ölümünün öyküsü. Diyaloglar ve bir manifesto gibi okunmayan, ince biçimde izleyiciye aktarılan dünya görüşü, replikler ve heyecan görülmeye değer.
Tiyatroyu yaşatmaya çalışan herkesin orada olması, salonu doldurması ve oyuncuları ayakta alkışlaması gerek. Shakespear’in, Çehov’un, Gogol’ün sokakları dolduran tiyatro eseriyle devrimlere davetiye çıkardığını hiçkimse unutmasın. Recep İvedik pespayeliğinden kurtulmak ve sanata sıkıca sarılmak için tiyatro her zamankinden daha çok desteklenmeli.
Bu haber 901 defa okunmu?tur.
GRUP YORUM 13 Nisan'da Sizlerle: Ekmek, Adalet, Özgürlük ve Tam Bağımsız Türkiye İçin...
Haber Sayısı 24196
Haber Okuma 10830792