Beden Sağlığı Mikrofiliz nedir, nasıl yetiştirilir? Mikrofilizler bağışıklık sistemini güçlendiriyor
Dünyada kullanımı hızla yaygınlaşan mikrofilizlerin vitamin, mineral ve protein deposu olduğunu söyleyen Prof. Dr. Kamil Bostan, tohumlardan filizlenerek yeşeren bitkilerin en küçük haline mikrofiliz denildiğini söyledi. Mikrofilizleri evde de yetiştirmek mümkün. Prof. Dr. Bostan, mikrofilizlerin içindeki bileşiklerden dolayı bağışıklık sistemini güçlendirdiğini vurgulayarak hem çiğ hem de pişmiş olarak tüketilebileceğini söyledi. Mikrofilizlerin sağlığa faydaları, mikrofilizleri evde yetiştirme yöntemi ve tüketme şekli hakkındaki detaylar haberimizde.
06 Mayıs 2020, Çarşamba 12:20	Son Güncelleme: 06.05.2020 12:20
Prof. Dr. Kamil Bostan, son yıllarda özellikle Avrupa'da büyük ilgi gören, Doğu ülkelerinde çok uzun yıllardır tüketilen ve "tohum filizi" de denen mikrofilizin nasıl üretildiğini, yararlarını ve üretim yollarını anlattı. Tohumlardan filizlenerek yeşeren bitkilerin en küçük haline verilen ad olan "mikrofiliz", son yıllarda büyük ilgi görüyor. İstanbul Aydın Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölüm Başkanı Prof. Dr. Kamil Bostan, herkesin ilkokul yıllarında en azından bir kez gerçekleştirdiği "fasulye deneyi" mantığına dayanan mikrofilizin üretimi, yararları ve kullanım şekillerini anlattı.
Mikrofilizlerin sağlığa faydaları
Çimlenme sırasında tanelerin biyokimyasal bileşiminde önemli değişimlerin meydana geldiğini, çimlenme, tanelerin kimyasal, besleyici ve duyusal özelliklerinde önemli değişikliklere neden olduğunu İHA'ya aktaran Prof. Dr. Bostan, "Çimlenmiş taneler içerdiği değerli besin elementlerinden dolayı beslenme açısından çok değerli. Çimlenme sırasında enzimatik aktivite ile karbonhidratlar, lipitler ve proteinler parçalanıyor. Sonuçta serbest aminoasit, yağ asitleri, şeker (glikoz maltoz gibi basit şekerler) düzeylerinde önemli bir artış görülüyor. Vitamin seviyelerinde de ciddi bir artış söz konusu. Aynı zamanda anti-beslenme faktörlerinin miktarı da (örneğin fitat, tripsin inhibitörü, tanen) önemli ölçüde azalmaktadır. Çimlenme sırasında tahıl ve baklagil tanelerindeki fitik asit, proteaz inhibitörleri, lektinler ve a-glaktosidler gibi bazı anti-beslenme faktörleri de yıkımlanabilmektedir" dedi.
Mikrofilizler hangi hastalıklara iyi geliyor?
Mikrofilizleri asıl değerli kılanın fitokimyasal (bitkisel kimyasallar) içerikler olduğunu söyleyen Prof. Dr. Bostan, "Filizlenmiş taneler, sağlığı destekleyen gıdalar için öngörüldüğü üzere hem beslenme gereken unsurların neredeyse tamamını hem de çeşitli antioksidan ve biyoaktif bileşikler bakımından zengin olan karmaşık bir gıda matrisidir. Fenolikler, fitosteroller, folatlar ve GABA (gamma-aminobütirik asit) gibi biyoaktif bileşikler miktarı önemli derece yüksek. Çimlenme sırasında başta polifenoller olmak üzere karotenoidler, askorbik asit ve tokoferoller gibi antioksidanlarda önemli artış görülüyor. Glisemik kontrol, dislipideminin düzeltilmesi, oksidatif stresin iyileştirilmesi, arttırılmış adiponektin konsantrasyonu, indirgenmiş tip 1 doku plazminojen aktivatör inhibitörü, artmış sodyum potasyum adenosin trifosfataz ve homosistein tiolaktonaz aktiviteleri gibi kanıtlanmış antidiabetik potansiyelleri var. Bir biyoflavonoid olan ve sağlık için çok sayıda yararlı etkilerinden bahsedilen apigeninden de zengindir. Karsinojenlerin metabolik aktivasyonunu, bağışıklık sistemini güçlendirilmesi, kanser hücrelerinin yayılmasının baskılanması, antioksidatif etki, lösemi hücrelerinin inhibe edilmesi gibi çok sayıda yararlı etkisinden bahsedilmektedir. Tohum filizlerindeki glukozinolat gibi kansere karşı kemoprotektif etki gösteren fitokimyasalların miktarı bitkinin kendisinden (yaprak, sap, kök vs) çok daha fazladır" diye konuştu.
Mikrofiliz hangi tohumlardan üretilir?
"Filiz üretimi her türlü tahıldan, baklagillerden ve sebze olarak tüketilen çoğu bitkinin tohumlarından yapılabilir" diyen Prof. Dr. Bostan, şöyle devam etti:
Maş fasulyesi, soya fasulyesi, yonca, çemen otu, bezelye, mercimek gibi baklagiller; yulaf, buğday, mısır, pirinç (esmer pirinç olmalı), arpa ve çavdar gibi tahıllar; kinoa, amaranth ve karabuğday gibi yalancı tahıllar; susam, ayçiçeği, kenevir, keten tohumu gibi yağlı tohumlar; brokoli, lahana, tere, roka, hardal, turp, şalgam, kereviz, rezene ve maydanoz gibi sebze ve yenebilir otların tohumları filiz üretme için kullanılabilir. İşlem görmüş taneler filizlenmez. Beyaz pirincin kepek katmanı uzaklaştırıldığından filiz vermeyecektir. Bir ısıl işlemden geçirilmiş tanelerde filizlenmez. Ekim amaçlı tohumlar ise toksik kimyasallarla muamele edilmiş olabileceğinden filizlendirme için kullanılmamalıdır. Marketlerde bulunabilmesi itibariyle ben maş fasulyesini öneririm. Aslında soya filizi diye satılan ürünlerin çoğu maş fasulyesiyle yapılmaktadır. Asya kökenli olan bu fasulye ülkemizde de yetiştirilmekte ve Çin börülcesi gibi isimlerle de biliniyor. Özellikle Güneydoğu Anadolu bölgesinde tüketimi yaygın. Diğer baklagillere oranla taneleri küçük. Salata olarak tercih ediliyor.
Evde mikrofiliz nasıl üretilir?
Prof. Dr. Bostan, "Mikrofilizlerin evde üretilmesi en iyisidir. Bazı firmalar tarafından üretim hijyenik olmayan koşullarda yapıldığından bu tip filizlerin tüketimi ciddi sağlık riski oluşturabilir. Filiz tüketimi ile ilişkilendirilen zehirlenme vak'alarının sayısı oldukça fazladır. Filizlendirme topraklı veya topraksız yapılabilir. Hijyen probleminden dolayı toprak ve toprak/perlit karışımında filizlendirmeyi tavsiye etmiyorum. Zaten aşağıda verilen yöntemde olduğu gibi toprağa da ihtiyaç yok" açıklamalarında bulundu.
"Evde mikrofiliz yetiştirmek için ortam sürekli nemli tutulmalı"
Mikrofilizler nasıl tüketilir?
"Filizler hem çiğ hem de pişmiş olarak tüketilebilir" diyen Prof. Dr. Bostan, "Her ne kadar temiz çalışılsa da bir bulaşmaya maruz kalmış olabilir ve içinde bakteriler üretmiş olabilir. Dolayısıyla tükettiğimiz diğer yeşilliklerde olduğu gibi tüketmeden önce iyice yıkamak ve biraz sirkeli suda bekletmekte fayda vardır. Bu haliyle buzdolabında 4-5 gün dayanacaktır. Çerez gibi çıtır çıtır yenebilir. Üzerine limon, nar ekşisi vb. eklenerek lezzetlendirilebilir. Yoğurtla karıştırılarak yenebilir. Her türlü salataya yakışır. Çoban salata, mevsim salatası vs. hatta kısır, mercimek salatası. Bunun haricinde çok az yağda sote edilip et/tavuk/balık yemeklerinin yanına garnitür olarak kullanabilirsiniz. Domates sosuyla birlikte pişirip makarnanızın üstüne ilave edebilirsiniz. İsterseniz sulu yemeğini bile yapabilirsiniz. Yani filizleri kullanabileceğiniz çok sayıda alternatifiniz olur" dedi.
mikrofiliz nasıl yetiştirilir
evde miktofiliz yetiştirme
SIRADAKİ HABER Sağlıklı sindirim için laktozsuz süt tüketin