Bireysel otobüsçü sektörden çekildi
Sektör firmalarının sorunlara ekonomik çare bulmak için kendi içlerindeki bireysel otobüsçüyü sektörden uzaklaştırdıklarını söyleyen Mustafa Ünal “Bu sektörün uzun yıllar iş ortağı olan bireysel otobüsçüler, artık yok denilecek kadar az. Artık hiçbir iş adamı otobüs yatırımı yapmak istemiyor ve sektörden çekildiler. Firmalar daha fazla kendi öz mal otobüsleri ile çalışmak zorunda kalıyor. Bireysel otobüsçünün sektörden çekilmesi önce firmaların işine geldi, ancak zamanla hepimiz yaptığımız yanlışı anladık. Sektör artık daraldı ve daha çok öz mal otobüsle hizmet veriliyor” dedi. 10 yıldır sektörün artan giderlerle daralma yaşadığını belirten Ünal, “Sektörün taşıdığı yolcu belli, gider kalemlerimiz de ortada. Fakat her şeye rağmen bizler firmamızı yaşatmak ve işimize sahip çıkmak için mesleğimizi yapmaya gayret ediyoruz” dedi.
Küçük firmalar yaşatılmalı
2000 yılından sonra büyük firmaların küçük firmaları kendi bünyelerine almalarının doğru bir hamle olduğunu belirten Ünal, “Küçük firmalar mağdur olmasın diye büyük firmaların içine girdi. Ancak bazı bölgelerde bu sisteme uyulmadı. Her bölgenin kendi geleneği, yapısal özelliği olduğu gerçeğini unuttuk. Küçük firmalar da yaşatılmalı, desteklenmeli ve mağdur edilmemeli. Küçükler büyüklerle olsun ancak gelenek ve görenek devam etsin. Bu sektörün bu şekilde yapılan evlilik ve birleşmelere ihtiyacı var” diye konuştu.
Kaptan ve personel sorunu
Ses Turizm’in bir Yozgat firması olarak kendi bölgesinde oluşan kaptan ve personel ihtiyacını karşıladığını söyleyen Mustafa Ünal, “Fakat ulusal olarak diğer bölgelerde kaptan ve personel açığı var. Gençler bu işe artık girmek istemiyor. Neden insanlar bu işe girmiyor diye düşünmek ve çalışmak zorundayız. Bu sektör bir yere gelecekse bizler bunu başta kaptan ve eğitimli personelle beraber sağlarız” dedi.
TOFED çalışmalarını sürdürüyor
Kaptan sorunu için TOFED’in çalışmalarını sürdürdüğünü hatırlatan Ünal, “Kaptan ve personel için eğitim şart. Bu işi cazip hale getirmek için devletin desteğiyle okul açmak gerekir. Yüksekokuldan mezun olanlara iş vererek bünyemizde çalıştırır ve istihdam sağlarız. 2018 yılı ile birlikte federasyon olarak bu işin çok daha fazla takip edilmesini sağlamalıyız. Bakanlık ile görüşerek mesleğin ihtiyacı olan gençleri yetiştirecek okulların hizmete girmesini sağlamalıyız. Ben bu konuda her türlü desteği veririm” dedi. Bu sorunun tüm sektörün ortak sorunu olduğunu, kaptan ve personel eksikliğinin giderilmesi için gençlerin teşvik edilmesi gerektiğini ifade eden Ünal, “Biz bu sorunu sektör çalışanları, federasyon ve devlet olarak hep birlikte çözmeliyiz. Kaptan ve diğer personel açığı böyle giderse, makas açılır ve zor bir sürece giren bizler kalite olarak gerileriz” dedi.
Otobüs yatırımı yapılamıyor
Döviz fiyatlarındaki artış ve gider maliyetlerinin yükselmesi nedeniyle 2018 yılı yaz sezonu için otobüs yatırımlarında ilk tercihin ikinci el otobüsler olduğunu belirten Mustafa Ünal, “Sıfır otobüs fiyatlarının aşırı yüksek olması ise yatırımların yönünü değiştirdi. Firmalar para kazanamadığı ve önünü göremediği için sıfır otobüs yatırımı yapamıyor. Firmalar otobüs filosu açığını ikinci el otobüs alarak kapatıyor. Zaten 5 veya 7 yaşındaki bir otobüs, teknik bakımları yapılmış ve bakımlı ise her firmada çalışır” dedi. Avrupa’da halen 10 ve 15 yaşında otobüslerin yolcu taşımada hizmet verdiğini aktaran Ünal, “Türkiye’de otobüs üreticileri 2018 yılı içinde yenilenen ürünlerini tanıttılar ancak, tüm kampanyalara rağmen hedeflenen satışlar gerçekleşmiyor. Artan döviz kuru ile birlikte 2018 yılı, otobüs yatırımlarında geçmiş yıllara oranla çok düşük kaldı diye konuştu.
Yatırım maliyeti Viva Turizm’in geleceğini etkiliyor
Ses Turizm ve Gülen Turizm gibi bölgesel firmaların sahibi olduğunu ve bir ulusal firma olarak Viva Turizm firmasını alarak sektöre yatırım yaptığını belirten Mustafa Ünal, “Viva Turizm başarılı olacak bir markadır. Biz 2018 yılında hatlarımızı güçlendirip yeni hatlar açtık. Firmamız tatil bölgelerine havayolu konforunda hizmet veren bir firma konumunda. Ancak bizim bu firma için daha fazla yatırım yapmamız gerekir. Firmanın kalitesini artırmak için ekonomik şartlar çok ağır. Bu yıl gerekli desteği tam sağlayamadığımızı düşünüyorum. Yatırım maliyeti Viva Turizm’in geleceğini etkiliyor. Ekonomik gelişmeler böyle devam ederse Viva Turizm için bazı kararlar almak zorunda kalacağım” dedi.
Hep beraber işimize bakalım