﻿ Üstün Akmen: Limonata - Tiyatro sıfırnoktaiki,
Güncelleme: 07.07.2018 00:48
Çok Katmanlı Bir Aile Dramı: Limonata
Yeni estetik yöntem ve teknikler deneyerek, değişik ifade yolları araştıran alternatif tiyatro gruplarının başını çeken Tiyatro sıfırnoktaiki, 2011-2012 sezonunda sahneye koyduğu “Limonata” başlıklı oyunuyla da oyuncunun yaratıcılığını irdeleyen dinamik tiyatro anlayışını sürdürdü, izleyicisine yeni bir soluk aldırdı, tekdüzeliğe başkaldırdı.
“Limonata”nın yazarı Sami Berat Marçalı, oyunda aile kavramını masaya yüzükoyun yatırmış. Yatırdıktan sonra, basit bir aile öyküsünü hesaplaşmaya dönüştürmüş; bu dönüştürme sırasında evrendeki en anlamsız “hizmet” olan askerliğe, vicdani retçiliğe, şiddete, popüler kültüre ve cinsel tercihlere değinmeden de geçmemiş. Sevdiği kadın için karısını ve üç çocuğunu terk edip gitmiş baba, çocuklarının tüm sorumluluğunu üstlenmiş demans hastası acılı anne Özlem ve bu taşlı çakıllı ortamda el yordamıyla yol bulmaya çalışan, bireyselliklerini öne çıkarmak için uğraş veren, mutlu günleri sadece aile fotoğraflarında kalmış biri kız üç kardeş.
yazar-yönetmen işbirliği örneği
Sami Berat Marçalı ve (kısıtlı olanakları olan ikinci kat adını taşıyan salonda) oyunu sahneye taşıyan Murat Mahmutyazıcıoğlu, belli ki birlikte çalışmışlar. Alışageldiği gibi “al metni”, “aldım metni, haydi şimdi sahne metnini hazırlayayım” yöntemini dehleyip, yazılı metni sahne deneyleriyle ortaya çıkaran bir “oyun metni” oluşturmuşlar. Yanlarına da sorumluluğu paylaşabilecek yetenekteki Iraz Yöntem’i katmışlar.
şimdiki zamana ve şimdinin mekânına yayılan olay örgüsü
durağanlık oyuncu yönetiminden mi nereden geliyor
Sami Berat Marçalı’nın metninde aksiyon hantallığı yok, ama oyun içinde (bazı tablolarda) nedenini saptayamadığım gereksiz bir durağanlık var. Bu durağanlık, üzgünüm, ama “oyun, ilerleme güçlüğü taşıyor” izlenimini de beraberinde getiriyor. Oysa serim bölümü hiç uzun değil, karakterlerde boyutsuzluk bulunmuyor. Marçalı’nın söze dayandırdığı koyu “edebiyatçı” bir yaklaşım da yok. Canlandırma performansı, oyunun aksiyon hızı da mükemmel. “Limonata”nın genel anlamda düzen anlayışından, plandan yoksun sahnelenmediği de ayan beyan belli.
Ben “müsebbibini” bulamadım.
Diğer taraftan, oyunculuk başarı oranı dorukta… Yaşadıklarını unutmak istercesine aklı bir gidip bir gelen Anne’de Deniz Türkali, Özlem Hanım’ın içsel, ruhsal imgelerini tümüyle anlamış olmanın rahatlığı içinde. Banu Çiçek Barutçugil, Müge’nin tutkularının nasıl, nerede, ne biçimde ürediğini yeteneğiyle, bireysel malzemeleriyle süsleyerek aktarıyor. Aileyi toparlamak için çırpınan, ama başaramayan, başaramamanın ezikliğini yaşayan, içindeki öfkeyi yazdığı kitaplara yansıtan Müge’ye pek güzel can veriyor. Güneydoğu’da 30 yıldır sonlandırılamayan iç savaşta bacaklarını kaybetmiş, tekerlekli sandalye tutsağı Ege’de Tevfik Şahin, oyuncunun çekirdek ya da gizemli “ben” olarak tanımladığı en içlerdeki derinliklere, derece derece, mükemmel bir performansla ulaşıyor.
Sözün özünü isterseniz, deyivereyim: “Limonata” konusu ve yaratıcı kadrosuyla, bu sezon izlenmesi gereken oyunlar arasında kendisine ciddi bir yer edinmekte.
Anahtar Kelimeler: limonata, Tiyatro 0.2, tiyatro sıfırnoktaiki
Limonata - İkinci Kat