kefaet - omü sözlük
#95190 • 18:53 30.03.2016 ≈ 19:51
evlenme akdinin lüzum şartlarından bir tanesidir.
* Denklik anlamına gelmektedir.
islam hukukunda ise, kadının çeşitli bakımlardan kendine denk sayılan bir erkekle evlenmesi anlamında kullanılmıştır.bu açıdan bakılacak olursa; kefaet sadece kadın bakımından aranmıştır. yani kadının kendine denk bir erkekle evlenmesi gerektiği halde, erkek kendine denk bir kadınla evlenmek zorunda değildir.
*kefaetin unsurları her mezhep tarafından ayrı ayrı belirlenmiştir. bizim için önem arz eden hanefi mezhebine göre denklik şu noktalarda aranır:
1. nesepte eşitlik; sadece araplar için aranır.
2. dinde, Müslüman olmada eşitlik: sadece babası Müslüman olan bir erkek, hem babası hem de dedesi müslüman olan bir kızın dengi(küfvü) değildir.
3. dindar ve iyi ahlak sahibi olmada denklik.
4. hürriyette denklik: hür bir kadın, bir kölenin dengi olmadığı gibi, azat edilmiş bir kimse de babası ve ataları hür olan bir kadına denk değildir.
5. meslekte denklik: burada kefaet kocanın mesleği ile kadının babasının mesleği arasında aranır.
6. servette veya malda denklik. ebu yusuf'a göre mehir ve nafaka mükellefiyetlerini yerine getirebilecek durumda olan erkek kefaet şartına da sahip demektir. bu içtihat osmanlı'da da tercih edilen görüştür.
yukarıda bulunan üçüncü maddenin nasıl belirleneceği bana da çok saçma gelmektedir. Fakat kabul etmişler işte. Kime göre? Neye göre? belirlendiğini kim bilebilir?
* kefaet şartının yerine getirilmemesi durumunda veliye ve kadına akdi feshetme yetkisi tanınmıştır(HAK, m.47-48). ancak fesih için mutlaka mahkeme kararı gerekir. kadı kararı olmadıkça evlilik devam eder.
* hanefiler kadın hamile kalırsa artık evliliğin bağlayıcı hale geldiği ve kefaer sebebiyle feshedilemeyeceği görüşündedirler. ayrıca kefaet nikah akdini yapıldığı tarihte aranır. denkliğin sonradan kaybedilmesi, veli ve kadına fesih yetkisi vermez(HAK, m.46).
* 1917 tarihli hukuk-ı aile kararnamesi'nden de kefaet için bir fasıl ayrılmıştır. 45.-51. maddelerde düzenlenen bu konuyla ilgili getirilen en önemli değişiklik, o güne kadar hanefi içtihatları doğrultusunda altı konuda aranan denkliğin ikiye indirilmiş olmasıdır. kararname sadece meslek ve servette denkliği evliliğin lüzum şartı olarak kabul etmiştir.
not: hak= hukuk-ı aile kararnamesi.