Deri Kanatlı Yeni Dinozor Türü Keşfedildi!
Ambopteryx longibrachium adı verilen bu türün kollarının altında yarasalar gibi patagium bulunmaktaydı.
Yayınlanma Tarihi 12/05/2019 15:02
New species of bat-wing dinosaur discovered | Kaynak: National Geographic
Son Düzenlenme 12/05/2019 16:17
Bu türev bir içeriktir. Yani bu yazının omurgası, Nat Geo isimli kaynaktan alınmıştır; ancak anlatım ve konu akışı gibi detaylar Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından güncellenmiş, değiştirilmiş ve/veya geliştirilmiştir. Yazar, kaynaktan alınan metin omurgası üzerine kendi örneklerini, bilgilerini, detaylarını eklemiş, içeriği zenginleştirmiş ve/veya çeşitlendirmiş olabilir. Bu ek kısımlarla ilgili kaynaklar da, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.
Günümüzde uçabilen memeliler kollarından bacaklarına kadar uzanan patagium isimli bir deri tabakası sayesinde kendilerini yüksek bir noktadan bıraktıklarında havada kalabilirler. Yarasalar ise bu deri tabakasını vücutlarını yerden havalandırmak için kullanabilmektedir. Çin’de keşfedilen yeni bir dinozor fosili ise bu yapının dinozorlarda da ortaya çıkmış olduğunu, daha önce bulunmuş kuzeni ile birlikte ispatlıyor. Ambopteryx longibrachium adı verilen bu türün üyelerinin kollarının altında bir deri tabakası bulunmaktaydı. Günümüzdeki yarasa kanatlarına benzeyen bu yapılar canlının süzülmesini hatta belki de yarasalarda olduğu gibi uçabilmesini sağlıyordu. Yaklaşık 160 milyon yıl önce Geç Jura'da yaşamış olan bu non-avian theropod, yaklaşık 32 santimetre boyunda ve 306 gram ağırlığındaydı. Ayrıca vücudunun oldukça küçük ve hafif olması, uçabiliyor olduğu tezini de desteklemekte.
Ambopteryx longibrachium rekonstrüksiyonu
Fosil bundan iki yıl önce Çin’in Wubaiding köyünde yaşayan bir köylü tarafından bulundu. Bulunan örnekler palentolog Min Wang tarafından incelendi ve bir dinozor olduğu tespit edildi. Bu bölgede daha önce bulunan fosillerin yalnızca birkaç semender fosili olmasından dolayı Min Wang örneklerin bir dinozora ait olduğunu tespit ettiğinde sevinç çığlıkları attığını söylüyor.
Cins isminde Latince “ambo”(ikili) ve Antik Yunanca “pteryx”(kanat) kelimeleri kullanıldı. Tür adı ise yine Latince “longus”(uzun) ve “brachium”(üst kol) kelimelerinden oluşturuldu.
A. longibrachium, Scansoriopterygidler adlı bir aileye yerleştirildi. Bu grup bilinen en küçük non-avian dinozorları içermekte. Aynı zamanda bu dinozorlar diğer dinozorlardan, sahip oldukları birinci ve ikinci parmaklarına göre oldukça uzun olan üçüncü parmaklarıyla ayırt edilebilmektedirler. Diğer bilinen tüm theropodlarda ise ikinci parmak diğer parmaklara oranla daha büyüktür. Aynı zamanda bu grup 2015’te keşfedilmiş Yi qi (bilinen en kısa dinozor ismi) adlı bir başka yarasa kanatlı dinozora da ev sahipliği yapmaktadır. Başta iguana gibi ağaçlara tırmanmak amaçlı olduğu düşünüldü. Ardından bu parmakların arasında patagium (uçma derisi) olduğu anlaşıldı. A. longibrachium’un ise ailedeki en yakın akrabasının Yi qi olduğu tahmin ediliyor. Dolayısıyla an itibari ile Yi qi, Epidexipteryx, Scansoriopteryx gibi zar kanatlı türler biliniyor.
2015 yılında çıkarılmış Yi qi fosilinin iskelet diyagramı
Yi qi ve Ambopteryx longibrachium uçmanın sadece kuşlara atalık eden dinozorlara özgü olmadığını, uzak kuzenlerinin de uçabildiğini kanıtlayan oldukça önemli örnekler. Paleontolog Julia Clarke yeni keşif için “Bu, dinozorların pek çok farklı şekilde uçmaya adapte olduklarını gösteren büyüleyici bir buluş.” diyor. Her ne kadar bu iki dinozor da kuşlara atalık eden avian dinozorların aksine soylarını devam ettirememiş olsalar da yakınsak evrim için harika örnekler oluşturuyor ve dinozorların pek çok farklı şekilde uçmayı destekleyen yapılar ile evrimleştiğini kanıtlıyor.
Türev İçerik Kaynağı: Nat Geo
Wikipedia. Yi Qi. (2019, Mayıs 11). Alındığı Tarih: 11 Mayıs 2019. Alındığı Yer: https://en.wikipedia.org/wiki/Yi_(dinosaur)
Wikipedia. Ambopteryx. (2019, Mayıs 11). Alındığı Tarih: 11 Mayıs 2019. Alındığı Yer: Wikipedia
Ed Yong. Another Bat-Winged Dinosaur Has Been Found. (2019, Mayıs 11). Alındığı Tarih: 11 Mayıs 2019. Alındığı Yer: The Atlantic
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/07/2019 00:39:51 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7794