Vergi uzmanı Dr. Ozan Bingöl, Sözcü Gazetesi Yazarı Nedim Türkmen'in gündeme taşıdığı hükümetin net aktif vergisi getirmeye hazırlandığı iddiasını değerlendirdi.
Sözcü Gazetesi Yazarı Nedim Türkmen’in yazdığı, düşen vergi gelirlerini telafi etmek isteyen hükümetin net aktif vergisi getirmeye hazırlandığı iddiası, yeni bir tartışma başlattı. Hazine ve Maliye Bakanlığının konuya açıklık getirmesi gerektiğini belirten Başkent Üniversitesi Öğretim Görevlisi Dr. Ozan Bingöl, “Koronavirüs ile uğraşan, ayakta durmanın ötesinde hayatta kalma mücadelesi veren esnafı, serbest meslek erbabını, tüccarı, sanayiciyi yeni bir vergi mi geliyor kaygısına sevk etmiş durumdalar” dedi.
Sözcü Gazetesi’ndeki köşesinde “Koronaya Karşı Ekonomik Aşı Bulundu” başlıklı bir yazı kaleme alan Nedim Türkmen, “Düşen vergi gelirlerini telafi etmek isteyen hükümet, Çiller dönemindeki ekonomik denge vergisinin bir benzeri üzerinde çalışıyor. Haziranda Meclis’e gelecek Net Aktif Vergisi’nin mükellefleri bilançoları üzerinden en az 20 bin lira vergi ödeyecek” diye yazdı.
NET AKTİF VERGİSİ GELECEK Mİ?
BU TARTIŞMAYI BİR DE BİZDEN DİNLEYİN!https://t.co/Nx6iunKboE
— Ozan Bingöl (@ozanbingoll) May 7, 2020
Net aktif vergisi gelecek mi?
Başkent Üniversitesi Öğretim Görevlisi Dr. Ozan Bingöl, vergiyedair.com internet sitesinde, Türkmen’in iddiasını “Net Aktif Vergisi Gelecek mi? Tartışmasını Bir de Bizden Dinleyin” başlığıyla kaleme aldığı yazısında değerlendirdi.
Vergi uzmanı Bingöl, 1994 yılında Çiller hükümeti döneminde “Ekonomik Denge Vergisi”, “Net Aktif Vergisi”, “Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi”, “Ek Emlak Vergisi” adları altında yeni vergiler ihdas eden 3986 sayılı Kanunun ayrıntılarına yer verdiği yazısında, tüm kamuoyunu, serbest meslek erbabını, iş alemini çok yakından etkileyecek bir düzenlemenin köşe yazısından öğrenildiğine dikkat çekti.
“Hazine ve Maliye Bakanlığı ‘ölü taklidi’ yapıyor”
“Koronavirüs ile uğraşan, ayakta durmanın ötesinde hayatta kalma mücadelesi veren esnafı, serbest meslek erbabını, tüccarı, sanayiciyi yeni bir vergi mi geliyor kaygısına sevk etmiş durumdalar” diye Bingöl, böyle önemli bir haber karşısında Hazine ve Maliye Bakanlığı ve Gelir İdaresi Başkanlığı’nın “ölü taklidi” yaptığını belirterek, “Sorumlu habercilik örneği gösteren Fatih PORTAKAL’ın böyle bir haber öncesi Hazine Maliye Bakanlığına sordurduğu “Böyle bir düzenleme var mı?” sorusuna Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından verildiği belirtilen yanıt: “Herhangi bir açıklamamız veya cevabımız yoktur .” şeklinde bir tür “Cevabımız yok cevabı” oluyor” diye yazdı.
Maliye Bakanlığı’nın tüm toplumu etkileyen vergi ile ilgili böyle bir haber çıkar çıkmaz yazılı veya sözlü olarak kamuoyunu bilgilendirmesi ve böyle bir düzenleme söz konusu değilse insanların gereksiz yere kaygı düzeyinin yükselmesine izin vermemesi gerektiğini dile getiren Ozan Bingöl, “Eğer böyle bir düzenleme yapılıyor idiyse de; bunu köşe yazılarında kulis haberi olarak duymak yerine ayrıntıların kamuoyu ile paylaşılması, tüm paydaşların görüş ve önerilerine müracaat edilmesi, böyle bir düzenlemenin gerekliliği ve/veya yerindeliği konusunda insanları ikna etmesi gerekirdi” ifadelerini kullandı.
1994 yılında hangi ek vergiler getirilmişti?
Dr. Bingöl, 1994 yılında patlak veren ekonomik kriz üzerine 3986 sayılı Kanun ile getirilen, Ekonomik Denge Vergisi (EDV), Net Aktif Vergisi (NAV), Ek Gayrimenkul Vergisi, Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi konusunda ayrıntılı bilgiler verdiği yazısında, bu vergilerle elde edilen geliri de bir tablo halinde gösterdi.
Tablo: 1994 Yılı Ek Vergi Gelirleri ve Toplam Vergi Gelirleri İçindeki Payı
Toplanan ek vergilerin 1994 yılı genel bütçe gelirleri içindeki payının %7,17 olduğunu, ek emlak vergisi bir mahalli idare vergi türü olduğu için genel bütçede yer almadığını vurgulayan Bingöl, “Dolayısıyla toplanan vergi miktarı öyle çok da derde derman bir büyüklükte değil” diye yazdı.
1994 krizi döneminde lirada devalüasyona gidilirken, başka TEKEL ürünleri ve akaryakıt olmak üzere vergi oranlarında çok ciddi artışlar yapıldığını dile getiren Bingöl, Mayıs 1994’te de Uluslararası Para Fonu (IMF) ile 14 aylık bir stand-by anlaşması imzalandığını anımsattı.
Vergi Uzmanı Bingöl: “Ek vergi uygulaması akıllıca değil”
O dönem pek çok ek vergi uygulamasının geldiği sürecin sonunun IMF kapısına gitmek olduğunu gösterdiğini, bu açıdan da IMF’e karşı tutumu bilinen mevcut iktidarın geçmişteki bu kötü anıları çağrıştıran bu tür vergi düzenlemesine gitmesinin pek akıllıca olmayacağını dile getiren Bingöl, yazısında şu değerlendirmeleri yaptı:
“Koronavirüs küresel salgınının oluşturduğu ekonomik ortam ve koşullar 1994 ekonomik krizinin ortam ve koşullarından çok farklıdır. Koşullara uygun ekonomi ve vergi politikaları üretilmelidir.
Eğer net aktif vergisi, ekonomik denge vergisi ve benzeri ek vergiler gibi 1994 koşullarında getirilen, o dönem için bile arkaik kalan, vergi adaletine aykırı bu tür vergiler düşünülüyorsa yandığımızın resmidir. Çünkü bu, son dönemde sürekli geri vitese takmış vergi sistemimizin iyice geriye gitmesi demek olur.
“Dönem vergi koyma değil, şirketleri ayakta tutma zamanı”
Tüm dünyada koronavirüsün işletmeler üzerindeki etkisini azaltmak için işletmeler desteklenirken, vergi kolaylıkları sağlanırken net aktif vergisi gibi ucube bir verginin tartışılması yersiz ve anlamsızdır. Dönem vergi koyma değil, şirketleri ayakta tutma, işsize iş, aşsıza aş olma zamanıdır.
Böyle bir haber üzerine Maliye’nin hiçbir açıklama yapmaması anlaşılmazdır. Pek çok mükellefi ve vatandaşı tedirgin eden, koronavirüsün etkilerinin üzerine yeni kaygılar ekleyen böyle bir haber üzerine Maliye Bakanlığı hemen açıklama yapmalı ve böyle bir çalışma olmadığını açıklamalı idi. Böyle bir açıklama yapılmaması, ucube ve arkaik ek vergi düzenlemelerinin hayatımıza gireceği endişelerimi artırdı.
Kulis bilgisine dayanan ek vergi düzenlemesi haberinin sunuluş tarzı, Yüce Meclisi ve yetkilerini yok sayar niteliktedir. Haziran ayında böyle bir teklif gelecek ve yasalaşacak şeklinde kesin ifadeler mevcut siyasi sistemimizin görüntüsünü, özellikle de Meclisin bu sistemdeki yeri ve ağırlığını tartışılır hale getirmektedir. Bu konuda milletvekillerinin ve/veya muhalefet partilerinin bir iki çift lafının olması gerekir.
“Atılan taş, ürkütülen kurbağaya değmeyecek”
1994 yılında toplanan ek vergiler ilgili yıl genel bütçe gelirlerinin %7’sine tekabül etmektedir. Bu kriz ortamında böyle bir vergi konsa bile, tahsilat imkanlarının güçlüğü nedeniyle bu performansın bile yakalanamayacağını düşünüyorum. Bu nedenle, ekonomik konjonktür ve yaşanan salgın krizi şartlarına uymayacak olan böyle bir düzenleme, yersiz ve atılan taşın ürkütülen kurbağaya değmeyeceği bir adım olacaktır.
İşletmelerin net aktifi, bu işletmelerin ödeme gücünün göstergesi değildir. Çok büyük aktif büyüklüğüne sahip bir işletme ciddi borçlu olabilir. Hatta öz kaynakları bile önemli ölçüde erimiş bulunabilir. Net aktif büyüklüğüne dayalı bir vergileme işletmeler açısından bir tür varlık vergisi anlamı taşıyacak, Anayasa’nın 73 üncü maddesinin amir hükmü olan ödeme gücü ilkesine göre vergileme ilkesi ile de açıkça çelişecektir.
Umarım tüm bu tartışmalar, asılsız bir kulis bilgisinin ürünüdür. İşletmelerin, vatandaşların hayatta kalma mücadelesi verdiği dönemde insanların kafasını gereksiz yere meşgul etmez.”
Etiketler: Dr. Ozan BingölHazine ve Maliye BakanlığıNedim Türkmennet aktif vergisi