Aptamer Nedir? kısaca
Aptamer, Spesifik hedef molekülleri ile bağlanan poligon nükleik asit yada peptid molekülleri olan aptamerler, çoğunlukla gelişi güzel düzenlenmiş olan büyük havuzlardaki gruplardan oluşturulur ve mRNA nın yapısında da yer alır. Aptamerler klinik çalışmalarda makro moleküler ilaç olarak ve yapılacak olan temel araştırmalarda kullanabilir. Aptamerler iki şekilde sınıflandırılır;
DNA ya da RNA aptamerleri çoğunlukla kısa oligonükleotid grupları içerir.
Peptid aptamerleri, değişebilen ve kısa peptik domainleri içererek protein scafffoldunun çift tarafında yer alırlar.
DNA ve RNA aptamerleri:
DNA ve RNA aptamerleri laboratuvar ortamlarında düzenlenmiş olan bir nükleik asit türleridir ve selex tekniği ile oluşturulmuştur. Bu teknik tekrarlamalı bir yöntemden meydana gelmiştir. Başlangıç kütüphanesi RNA ya transkribe edilir ve PCR ile çoğaltılmaktadır. PDF spesifik RNA hedef molekülle bir araya gelirek belirlenir ve güçlü bağlanan RNA molekülü ortamdan çıkarılarak cDNA ile zıt transkribe edilir. Daha sonra iki kat sarmal DNA, PCR ile çoğaltılır. Zenginleştirilmiş olan bu bağlama grupları yeniden RNA ya transkribe edilir.
Bu yöntem 5 ve 12 defa tekrarlandıktan sonra hedef Molekül ile en güçlü şekilde bağlanmış olan RNA seçilmiş olur. Aptamerler, en başta küçük moleküler ile başlayıp daha sonra proteinler, nükleik asitler, hücreler, dokular ve organlara bağlanırlar. Aptamerler biomolekül be antikor molekülü gibi biyoteknoloji alanında ve tedavi uygulamalarında tanımlama özelliklerinden dolayı kullanılmaktadır. Aptamerler kolay sentezlenme özelliklerinden dolayı ve bir deney tüpünde dahi oldukça çabuk elde edilmesi sebebiyle oldukça yaygındır.
Peptid aptamerleri, hücrenin içerisinde farklı proteinlerin aralarında olan etkilerin engellemesini sağlamak amacıyla oluşturulmuş olan protein yapılardır. İki kat sarmal yapıdan oluşmuş olan peptid aptamerleri bu sarmal yapı bağlanması sayesinde affinitesini oldukça yüksek noktalara taşır.
İlaç seçimi, tedavi amacı ile, hedef onaylamak için, diagnostik ve biyosensörler ve yakınlık ayrımı yapmak için kullanılmaktadır.