Bosna′daki Müslümanların durumu | DÜNYA | DW | 09.02.2006
Karikatür krizi, dünyanın dört bir yanındaki Müslümanları ayağı kaldırdı. Bosna Hersek’in başkenti Saraybosna’da da halk sokaklara döküldü. Oysa Bosna Hersek Müslümanlarının dini lideri “Reis-ül Ulema” Mustafa Çeriç ve ülkenin ileri gelen din adamları, protesto gösterileri yapılmasına karşı çıkmıştı. Bosna Hersek’te köktendinciler giderek güçleniyor mu? DW’den Benjamin Pargan araştırdı...
Çeriç şiddetten uzak durulması çağrısında bulunmuştu
Bosna Hersek Müslümanlarının dini lideri Mustafa Çeriç. Çeriç, “Reis-ül Ulema”; yani bir tür diyanet işleri başkanı veya başmüftü. Reis-ül Ulema, Arapça bir terim. Ve 1993 yılında göreve getirilen Çeriç, günümüzde bu ünvanla anılan tek kişi.
Müslümanların siyasi lideri
Reis-ül Ulema Çeriç, Bosnalı Müslümanlara sadece dini konularda değil, siyasi olarak da liderlik yapıyor. Bosna Hersek nüfusunun yaklaşık yüzde 48’ini Müslümanlar oluşturuyor.
Peki 54 yaşındaki Çeriç’e dünya nasıl bakıyor? Genel olarak ılımlı, açık fikirli biri olarak tanınıyor. Bu nedenle Hz. Muhammed’in karikatürize edilmesini protesto etmek amacıyla Bosna’da gösteri düzenlenmesine karşı çıkması kimseyi şaşırtmadı. Çeriç şöyle konuşuyor:
"Bosna Hersek İslam Birliği adına, protesto gösterileri düzenlemek niyetinde olmadığımızı bildirmek isteriz. Karikatürlerden duyduğumuz hoşnutsuzluğu Cuma hutbesinde dile getirdik zaten. Ve bu basın toplantısıyla da karikatürlerin bizde rahatsızlık yarattığının yine altını çizmek istiyoruz. Ülkenin tüm Müslümanlarını bize güvenmeye, uymaya davet ediyorum."
"İslamiyet fobisi körükleniyor"
Hz. Muhammed karikatürleri basan gazeteleri İslamiyet fobisini körüklemekle suçlayan Çeriç, İslam dünyası ile Batı arasındaki diyaloğun önemine vurgu yapmıştı:
"Dünyadaki tüm Müslümanlar, özellikle de Avrupa’da yaşayanlar, dinler ve kültürlerarası diyaloğa açık olmalı."
Çeriç'e farklı bakış açısı
Avrupa, Çeriç’ten memnun, ancak tabii ki Çeriç’i eleştirenler de var. Çeriç, Bosna Savaşı’ndan sonra yardım örgütleriyle birlikte ülkeye sızan Arap Vahabilere ve aynı şekilde, eski Komünist yönetimde yer almış kişilere fazla yumuşak davranmakla suçlanıyor. Eskiden ABD’deki Chicago İslami Kültür Merkezi’nin imamı olan Çeriç,’in, Avrupa’daki tüm Müslümanların bir Reis-ül Ulema tarafından temsil edilmesi gerektiğine ilişkin tezi de, “Avrupa başmütfüsü olmak istiyor,” diye eleştiriliyor.