KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ BAŞVURULARI BAŞLADI |
25 Mart 2020 - 17:02:58
Kısa çalışma uygulaması; Genel ekonomik, sektörel, bölgesel kriz veya zorlayıcı sebeplerle işyerindeki haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak en az üçte bir oranında azaltılması veya süreklilik koşulu aranmaksızın işyerinde faaliyetin tamamen veya kısmen en az dört hafta süreyle durdurulması hallerinde, işyerinde üç ayı aşmamak üzere sigortalılara çalışamadıkları dönem için gelir desteği sağlayan bir uygulama olarak tanımlanmıştır.
Ayrıca Çin Halk Cumhuriyeti’nin Wuhan kentinde ortaya çıkan ve birçok ülkede etkisini gösteren yeni tip Korona virüsün (Covid-19) olası etkileri dikkate alınarak dışsal etkilerden kaynaklanan dönemsel durumlardan ileri gelen, zorlayıcı sebep kapsamında kısa çalışma uygulaması başlatıldığı bildirilmiştir.
İşyerinde kısa çalışma uygulanabilmesi için; İşveren tarafından genel ekonomik, sektörel, bölgesel kriz veya zorlayıcı sebeplerle işyerindeki çalışma süresinin önemli ölçüde azaldığı veya durduğu yönünde İŞKUR’a başvuruda bulunması ve İş Müfettişlerince yapılan uygunluk tespiti sonucu işyerinin bu durumlardan etkilendiğinin tespit edilmesi gerekmektedir.
İşverenler, genel ekonomik, sektörel, bölgesel kriz veya zorlayıcı sebeplerle Kısa Çalışma Talep Formunu ve kısa çalışma yaptırılacak işçilere ilişkin bilgileri içeren listeyi tanzim ederek 22 Mart 2020 Pazartesi gününden itibaren kısa çalışma başvurusunda bulunulabilir. Kısa çalışma başvuruları, işçiler adına işverenler tarafından yapılır. İşçiler kısa çalışma talebinde bulunamaz.
İşverence bildirilen işçinin kısa çalışma ödeneğinden yararlanabilmesi için; işçinin kısa çalışmanın başladığı tarihte, çalışma süreleri ve işsizlik sigortası primi ödeme gün sayısı bakımından işsizlik ödeneğine hak kazanmış olması gerekmektedir. Ayrıca kısa çalışmanın başladığı tarihten önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olanlardan, son üç yıl içinde en az 600 gün süreyle işsizlik sigortası primi ödemiş olanların da bu uygulamadan faydalanması mümkün bulunmaktadır.
Korona virüsten olumsuz etkilendiği gerekçesiyle kısa çalışma talep eden işveren; buna ilişkin kanıtlarla birlikte kısa çalışma talep formu ile kısa çalışma yaptırılacak işçilere ilişkin bilgileri içeren listeyi bağlı olduğu İŞKUR biriminin elektronik posta adresine, elektronik posta göndermek suretiyle kısa çalışmaya başvuru yapabilir.
Başvuruların işyerine gidilmeden de belge üzerinden hızlı bir şekilde sonuçlandırılabilmesi için korona virüsten olumsuz etkilenildiğine dayanak teşkil eden belgelerin başvuruya eklenmesi önem taşımaktadır. Gerektiğinde işverenle irtibata geçilerek ilave belgeler talep edilebilecektir. İşverenlere başvurusunun alındığı yine aynı yolla en kısa sürede bildirilecek ve başvurular uygunluk tespiti amacıyla Rehberlik ve Teftiş Başkanlığına gönderilecektir.
Günlük kısa çalışma ödeneği; sigortalının son on iki aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının %60’ı olarak belirlenmiştir. Bu şekilde hesaplanan kısa çalışma ödeneği miktarı, aylık asgari ücretin brüt tutarının %150’sini de geçemeyecektir.
Bu durumda asgari ücretle çalışan bir işçinin son bir yıllık ortalama günlüğü (2.943*3 + 2.558,40*7)/360 = 88,485TL olup alacağı ödenek 88,485*30 = 2.654,55*%60 = 1.592,73TL olarak hesaplanmıştır. Daha yüksek maaş alanlarda brüt maaşının %60’ı kadar ödenek alacak ama bu tutar hiçbir zaman (2.943*%150) 4.414,50TL tutarı aşamayacaktır. Ayrıca ödenecek tutar üzerinden ne yazık ki binde 7,59 oranında damga vergisi kesintisi de yapılacaktır.
Kısa çalışma ödeneği, işyerinde uygulanan haftalık çalışma süresini tamamlayacak şekilde çalışılmayan süreler için, işçinin kendisine ve aylık olarak her ayın beşinde ödenecektir. Ödemeler PTT Bank aracılığı ile yapılacak olup ödeme tarihini öne çekmeye Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı yetkili kılınmıştır.
Kısa çalışmanın günlük, haftalık veya aylık çalışma süresi içerisinde yapılacağı zaman aralığı işyerinin gelenekleri ve işin niteliği dikkate alınarak işverence belirlenecektir. Kısa çalışma yapılan süreler için, kısa çalışmaya tabi tutulan işçiler adına SGK Aylık Prim ve Hizmet Belgesi ile eksik gün gerekçesi “18-Kısa Çalışma Ödeneği” olarak bildirilecektir.
Diğer taraftan zorlayıcı sebeplerle işyerinde kısa çalışma yapılması halinde, ödemelerin 4857 sayılı Kanunun 24’üncü maddesinin (III) numaralı bendinde ve 40’ıncı maddesinde öngörülen bir haftalık süreden sonra başlayacağı bildirilmiştir. Bu bir haftalık süre içerisinde ücret ve prim yükümlülükleri işverene aittir. Kısa çalışma yapan işçinin çalışılmayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerine ilişkin ücret ve kısa çalışma ödeneği miktarı, kısa çalışma yapılan süreyle orantılı olarak işveren ve Kurum tarafından ödeneceği de belirtilmiştir.
Uygulamanın çalışanlar ve işverenler açısından bir nebze de olsa nefes aldıracağı düşünülmektedir. Korona virüsten bir an önce kurtulmak ve zaten var olan ekonomik durgunluğun atlatılması için alınan önlemlere uyulması konusunda halkımızın göstereceği duyarlılığın çok önemli olduğunu unutmayalım ve unutturmayalım.