İRFAN DONAT 30 03 2015, 15:14 Güncelleme: 15:43
Söz konusu gelişmenin hem dünyadaki süt piyasasına etkileri hem de Türkiye'deki yansımalarına değinmeden önce isterseniz AB'de süt kotalarının ne zaman ve ne amaçla konulduğuna kısaca değinelim.
Avrupa Birliği, tarım bütçesi rakamlarının çok yükseldiği ve buna bağlı olarak artan üretim sonucunda, ürün stoklarındaki fazlalık yüzünden 1984 yılında inek sütü üretimine kota getirdi. Kararın ardından, belirlenen kotaların üzerinde inek sütü üretimi yapan ülke ve üreticilere yaptırımlar uygulandı. Aslında kota önce 5 yıllığına konulmuştu ancak sonraki yıllarda piyasa şartları gözönünde bulundurularak süre uzatıldı.
ÜRETİCİ ÇİĞ SÜT FİYATININ 1.3 TL OLMASINI İSTİYOR Mart ayı sonunda süt fiyatlarınd...
Kotalara rağmen son 5 yılda AB'nin süt ihracat hacmi yüzde 45, ihracat değeri ise yüzde 95 artmış durumda. Kotaların kalkması ile AB'li üreticilerin 2020 yılında bugünkünden en az yüzde 50 daha fazla süt üretmesi bekleniyor. Zaten bu yönde de kapasite artırımına yönelik yatırımlar çoktan başladı. Avrupa'da son birkaç ayda bu alanda yapılan yatırımın toplamı 1.5 milyar euroyu aştı.
Söz konusu gelişme ile birlikte AB'li süt üreticilerinin küresel piyasa fiyatları açısından daha rekabetçi bir konuma gelmesi bekleniyor.
Peki Avrupa, kotaların kaldırılması sonrası oluşabilecek arz-talep dengesi ve fiyat risklerini hesaplamış mı?
Kotaların kaldırılması Avrupa’da üretimin daha da artması ve fiyatların gerilemesi anlamına geliyor. Bu durum tüketicileri memnun ederken bazı üreticileri fazlasıyla üzebilir.
AB'de süt üretiminin talepten fazla artması, özellikle süt tozu üretiminde artışa ve dünya süt fiyatlarında düşüşe yol açabilir.
Son dönemde özellikle dolar kurundaki yükselişin de etkisiyle girdi maliyetlerindeki artışların engellenememesi ise Türkiye'deki süt üreticilerini sıkıntıya sokabilir.
Türkiye'nin bu karardan olumsuz etkilenmemesi ve ihracat tarafında rekabet edebilmesi için süt sektörünün başta yem olmak üzere tüm girdi maliyetlerini azaltmak yönünde ciddi adımlar atması zorunlu gözüküyor.
AB’nin kararının, sektörde mevcut sıkıntıları daha da derinleştirmesinin önüne geçmek için yeni politikalara ihtiyaç duyulabilir.