Ibrahim Zencirci - Yaranda "Kütük" Olayı..!
Tarih: 15.07.2020 Saat 10:29
Konu: Yaranda "Kütük" Olayı..!
Mesaj Tarihi: 30.06.2009 Saat 16:45
Geçtiğimiz günlerde Çankırı/Postasında Ercan Şeker haber yaptı. “Yaranda Kütük Olayı” diye. <?:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />
Ercan Şeker’in röportajında, 1963 Merkez Yaran Ocağı Baş ağası İlhan Köprülü ağabeyimiz, baş ağalığı döneminde meydana gelen “kütük olayının” nasıl geliştiğini kısaca şöyle anlatmış;
“O yılın Küçük Başağası ocak yakma sırası kendine geldiğinde Bursa’ya gider ve dolayısıyla ocak yakılamaz. Bir hafta-iki hafta derken küçük başağadan ses seda çıkmaz.
O gecede küçük baş ağanın kütük tarafından temsil edilmesiyle verilmek istenen mesaj ise “kütükten farkın yok”(!) anlamı taşımaktadır.”
1963 Merkez Yaranı, Yeni Küçük Başağa Zeki Akay ve "küçük yaren ağa" İbrahim Zencirci'nin oturduğu köşede bu fotoğraftan bir gün önce malum"kütük" vardı.( Hasta olduğunu öğrendiğim Zeki Akay ağabeye acil şifalar diliyorum. İ.Z.)
Yedi, sekiz yaşlarında bir çocuk olarak ve cepken giyerek bulunma şerefine eriştiğim 1963 merkez yaranında, o günlerde neden veya niçin olduğuna pek anlam veremediğim kütük olayını bizzat yaşamış ve görmüştüm.
İlhan Köprülü’nün baş ağalığındaki loncanın aldığı karara göre, ocak yakmakta geciken, katılmayan küçük baş ağanın yerine yaran reisi Zeki Akay küçük başağa olarak seçilmişti. Seçimden bir gece önce eski küçük baş ağanın yerine orta boy bir kütük konularak dolaylı bir mesaj verilmek istenmiştir. Bildiğim kadarı ile sadece 1963 merkez yaranında uygulanan kütük olayı sözlü yaran geleneğinde vardır.
Yukarıda da dediğim gibi o ortamda bulunduğum için o günleri çok iyi hatırlıyorum. İmaret’te, Kız Meslek Lisesi karşısında bulunan başağa evi günler öncesinden, hazırlanmıştı, tüm odaların, koridorların, salonun tavanları ve duvarları, en yenisi yüz yıllık olan sırma işlemeli, bohça, yorgan yüzü, sedir halıları, duvar halıları ve yağlıklarla süslenmişti. İmaretten; Kastamonu caddesine, vali konağı ve hastane köprüsüne kadar yerlere gerçek halılar serilmişti. Tıpkı yaran meclisinde söylenip oynanılan kıvrak oyun havalarından olan,
“Merdiven altında bir lira buldum Hacerim" türküsünde söylendiği gibi yollara halılar çakılmıştı.
Başağa İlhan Köprülü’nün mürüvveti görülmeye değerdi. O günlerde Odun Pazarında, Büyük Caminin karşısında, Kiremitçinin Kahvesini işleten Hüseyin Salepçi’nin denetiminde ve başkanlığında, kadınlı erkekli onlarca kişi günlerce takım yemeği hazırlamıştı. Yine o yıllarda ocak yakan başka başağalarda, Hüseyin Salepçi’den ocak yakılacak evin genel düzeni ve yemek düzeninin hazırlığını ve denetimini yapması için yardım isterlerdi. Hüseyin Salepçi Çankırı Yaranı konusunda araştırma yapmak isteyenlerin başvurabileceği önemli kaynak kişidir. Allah uzun ömürler versin, sağ ve sağlıklı olarak İzmir’de yaşamını sürdürmektedir.
1963 Merkez Yaranı, Başağa İlhan Köprülü, yaran ağalar ve misafir ağalar Kembağlı Raşit Ağanın çiftliğinde.
Başağa İlhan Köprülü’nün yaktığı ocakta, yaran evinin dışında şimdi Fidanlık olarak bilinen Kembağ mevkiinde, rahmetli Kembağlı Raşit Ağanın çiftliğinde de, tüm yaran ağalara ve misafir ağalara ayrı bir takım yemeği verildiğini hatırlıyorum.
1963 yaranı gelmiş geçmiş yaran ocakları içinde en çok konuşulanı, en çok hatırlananıdır. İlk defa kapalı spor salonunda geleneklere, göreneklere ve aslına uygun olarak, bir tiyatro gösterisi gibi sergilenmişti.