ysk.gov.tr TC kimlik no ile sandık sorgulama 24 Haziran nerede oy kullanacağım
15 Haziran 2018 Cuma 10:35 | Son Güncelleme: 15 Haziran 2018 Cuma 10:35
YSK sitesinde nerede oy kullanacağım sorusu TC no ile yapılan sandık sorgulama ile öğreniliyor. Seçmenler sandık sorgulamada oy verecekleri okulu ve sınıf numarasını bulabiliyorlar. 24 Haziran seçimlerinde oy kullanacağı yeri öğrenmek isteyen seçmenler YSK'nın ysk.gov.tr internet adresindeki 'Nerede oy kullanacağım' sayfasından sorgulama yapabilirler. YSK sandık sorgulama ekranına girdiğinizde önünüze aşağıdaki gibi bir ekran gelecek. Nüfusa kayıtlı olduğunuz ili ve TC kimlik numarınızı yazdıktan sonra resim doğrulama kısmında gördüğünüz harf ve rakamları yazın. Ardından sorguma tuşuna basın. Nerede oy vereceğim sorunuzun yanıtı anında önünüze gelecek. Sandık sorgulama için aşağıdaki görsele tıklamanız yeterli; Şentop, "Oy pusulasında fazla bir değişiklik olsun istemedik. İttifak yapan partiler oy pusulasında yan yana yer alacak. Her parti için bir sütun olacak. İttifakın unvanı olan bir çerçeve olacak. Bütün detayları düşündük. Yine herkes kendi partisine oy verecek ana prensip bu. AK Parti'ye oy verecek olan AK Parti'ye MHP'ye oy verecek olan MHP'ye mühür vuracak." şeklinde konuştu.
YSK sitesindeki Seçmen Sandık Sorgulama sistemine giriş yapıldığında nerede oy kullanacağınızı öğreneceksiniz. YSK seçim takvimi uyarınca seçmen sorgulamanın ardından sandık sorgulama sistemini devreye aldı. Sandık sorgulama işlemi secmen.ysk.gov.tr adresinden olduğu gibi e devlet üzerinden de yapılıyor. 24 Haziran cumhurbaşkanlığı seçimlerindeki oy pusulası için kura çekimi yapıldı.Kura çekimine göre, AK Parti, MHP ve BBP'nin oluşturduğu Cumhur İttifakı oy pusulasında birinci sırada, CHP, Saadet Partisi, İyi Parti ve Demokrat Parti'nin yer aldığı Millet İttifakı ise altıncı sırada yerini aldı. Birleşik oy pusulasında Cumhur İttifakı içerisinde AK Parti birinci, MHP ikinci sırada yer aldı. Milletvekili genel seçiminde kullanılacak oy pusulasında HÜDA PAR 2'nci, Vatan Partisi 3'üncü, HDP 4'üncü, BTP ise 5'inci sırada yer alacak. TBMM Anayasa Komisyonu Başkanı Mustafa Şentop geçersiz oylarla ilgili, "Mührü nereye vurursanız vurun, isterseniz birden fazla vurun diğer partinin alanına geçmeyince geçersiz olmayacak. İttifak alanı içerisinde farklı yerlere vurulduğunda ise geçerli olması lazım. Bu sorunu bir formülle çözmeye çalışıyoruz. İttifakın ortak oyu dediğimiz oy. Ama hangi parti olduğu belli değil. Bu oyları partilerin tek tek almış oldukları oy oranında partilere dağıtıyoruz. Tabii bunlar istisnai durumlar. Esas olan herkesin kendi partisine oy vermesidir." şeklinde konuştu.
Seçim devresi: Seçim dönemi. Herhangi bir görev veya hizmet için seçilen kimselerin veya bu kimselerin meydana getirdiği meclis veya heyetlerin, vazifelerinin devam edeceği belli müddet. Türkiye'de millet meclisi ve belediye seçimleri 5 (beş) yılda bir yapılır.
Seçim giderleri: Seçimlerle ilgili işler için gereken araç, gereç ve personel giderlerinin tamamı. Seçim dairesi (çevresi): Milletvekili, belediye ve il genel meclisi üyelerinin seçildikleri bölge, çevre. Türkiye'de her il bir seçim çevresidir.
a) Nisbi çoğunluk: En çok sayıda oy alan liste veya aday kazanmış ilan edilir. Mesela, A,B,C partilerinin listeleri 25.000, 22.000 ve 15.000 oy alsın. En çok oy alan liste veya aday kazanmış olur. İngiltere'de uygulanır. Partilerin çokluğu halinde en çok oy alamamış olan parti, mecliste çoğunluğu alabilir. Türkiye'de 1950-60 arası uygulanan nisbi çoğunluk sistemiyle toplam oyları muhalefet partileri oylarından az olan bir parti, büyük bir çoğunlukla iktidar olmuştu. (1957 seçimlerinde oyların % 48'ini alan D.P. 424; oyların % 52'sini alan muhalefet partileri ise toplam 186 milletvekili çıkarmışlardır.)
c) Belli yüzde çoğunluğu sistemi: Buna çoğunluk da denir. Kazanabilmek için aday veya aday listesinin; kullanılan oyların belli bir yüzdesinin çoğunluğunu alması gerekir. Mesela, oyların % 40'ının, % 50'sinin, % 80'inin alınması halinde kazanılmış olacağı gibi.
O ülkede veya bölgede ortalama kaç geçerli oya bir milletvekili düştüğünü gösteren rakamdır. Mesela, seçim birimi: 30.000 oy olsun. O ildeki 3 partidan a partisi: 150.000, B partisi: 90.000, C partisi: 30.000 ve D partisi: 20.000 oy alsın. Bu durumda (A= 5), (B= 3) ve (C= 1) milletvekili çıkaracak (D) partisi ise milletvekili çıkaramayacaktır. Buna "Barajlı D'hont" nisbi temsil sistemi denir. Türkiye'de 1961'den sonra en çok uygulanan sistem budur. Ancak 1965'te "Milli bakiye sistemi" adı verilen ve alınan oy sayısının, parlamentoda tam orantılı şekilde temsilini sağlayan, bir seçim sistemi tatbik edilmiştir. Buna göre milli çerçeveli, ülke çapında yapılan bir genel seçimde; her parti tek bir milli aday listesi sunar. Sandalyeler de, milli seçim birimine göre dağıtılır. Boş sandalyeler ise, en fazla oy artığı bulunan listelere ilave edilir.
Türkiye'de seçim siyasi bakımdan, 1876 Birinci meşrutiyet Anayasasıyla ilk defa uygulandı. Buna göre, her il bir seçim çevresi ve seçimler gizli olacaktı. Muvakkat Talimat adlı geçici bir talimatla(5 Kasım 1876'da) ilk Milletvekili Genel Seçimi 1877 yılında yapılmıştır. Seçim kanunu hazırlanıncaya kadar Muvakkat Talimatla seçimler olacaktı. Servet ilkesine göre, aday olabilmek için Türkiye'de az-çok bir emlak sahibi olmak gerekiyordu. İstanbul ve çevresi dışında kalan yerlerin milletvekillerini, o yerlerin idare meclisi üyeleri gizli oyla seçtiler. İstanbul ve çevresi ise 20 seçim çevresine ayrıldı.
Eşraf ve erkandan birer seçim kurulu kuruldu. Seçim çevresi halkından 25 yaşını bitiren, emlak sahipleri iki vekil seçti. 40 kişi olan bu vekillerse İstanbul milletvekillerini seçtiler. Birinci Meşrutiyetin tek seçimi bu oldu. 1908'de İntihab-ı Mebusan seçim kanunu çıktı. Buna göre, iki dereceli, servet ve çoğunluk esası getirildi. İlk defa siyasi partiler bu seçimde mücadeleye girdi. istiklal Harbi sırasında ilki, (23 Nisan 1920 toplantısı için) 19 Mart 1920'de; ikincisi ise 1923'te yapılan iki seçim vardır. Servet esası kalkmış ve seçmen yaşı 18'e inmişti. 1927, 1931, 1935, 1939, 1943, 1946, 1950, 1954 ve 1957 seçimleri yapıldı. İlk dördü İntihab-ı Mebusan Kanununa göredir. 5 Aralık 1934'te 2598 sayılı kanunla kadınlara da seçme ve seçilme hakkı verildi. Seçmen yaşı 22 oldu.
1942 tarihli Mebus Seçimi Kanunu da, iki dereceli sistemi kabul ediyordu. İlk defa 1946 tarihinde, Milletvekili Seçimi Kanunu ile tek dereceli sistem getirildi. Ancak, bu kanun da açık oy, gizli tasnife dayandığı için sağlıklı ve dürüst bir seçimden bahsetmek imkansızdı. Türkiye'de, gerçek milli iradeyi, dürüst bir şekilde yansıtabilecek ve çok partili hayata yol açabilecek ilk seçim kanunu, 16 Şubat 1950 tarihli ve 5545 sayılı Milletvekilleri Seçimi Kanunu'dur. Bu kanuna göre, 14 Mayıs 1950'deki seçimle tek parti iktidarından, çoğulcu demokrasiye geçildi. 1954 ve 1957 seçimleri de aynı şekilde ve çoğunluk sistemine göre yapıldı. Kuvvetli ve millet çoğunluğuna dayanan iktidarlar işbaşına geldi. 1961 Anayasası, seçme ve seçilme hakkı ve bunların teminat altına alınması için temel ilkeleri koydu. Türkiye tarihinde ilk defa seçimlerin, serbest, eşit, gizli, tek dereceli genel oy (gizli oy), açık tasnif ve döküm esasına göre yapılacağı belirlendi.
Çoğunluk sisteminden farklı bir sistem de seçim kanunlarıyla getirildi. 1961 seçiminde, Cumhuriyet Senatosu seçimi çoğunluk sistemine, milletvekilleri seçiminde nisbi temsil usulüne yer verildi. 1965'te, her iki meclis seçimlerinde de, bir nisbi temsil çeşiti olan Milli Bakiye sistemi getirildi. 3. Barajlı seçim sistemi: 1969 seçimlerinde Barajlı D'hont şekline göre seçimlere bir baraj sistemi getirildi. Buna göre bir seçim çevresindeki geçerli oyların toplamı, o ilin milletvekili sayısına bölünüyor, böylece de çıkan seçim (baraj) sayısından az oy alan siyasi partilere veya bağımsız adaylara milletvekilliği verilmiyordu. Açıkta kalan milletvekili varsa, baraj altında oy alan parti ve adaylar düşünülmeden D'hont sistemine göre paylaştırmak icab ederdi. Hiçbir parti ve aday seçim sayısına ulaşmazsa, çıkacak milletvekilleri D'hont sistemine göre tespit ediliyordu. Bu sisteme "Barajlı D'hont" adı verildi. Bu sistemi Anayasa mahkemesi iptal etti. Bu şekilde, yargı organı, yasama organına müdahale ediyor ve çoğunlukla tek bir partinin iktidar olmasını engellemeye çalışıyordu.
1982 Anayasası ve akabinde çıkarılan Siyasi Partiler ve Seçim Kanunu ile demokrasi rayına daha sağlam bir şekilde oturtuluyordu. Koalisyon ve güçsüz iktidarların memlekette anarşiyi önleyip, kalkınmayı gerçekleştirmesi imkansızdı. Cumhuriyet Senatosu (tabii senatörü, kontenjan ve seçimle geleni de olmak üzere) kaldırıldı. Millet meclisi üye sayısı ise 400'e indirildi. Fakat 1987'de yapılan değişiklikle tekrar 450'ye çıkarıldı. Türkiye genelinde partilere yüzde on barajı ve ayrıca, seçim çevresi barajı konuldu. Buna göre, bir seçim çevresinde, kullanılan geçerli oyların toplamının, o çevreden çıkacak milletvekili sayısına bölünmesiyle elde edilecek sayıdan az oy alan siyasi partilere ve bağımsız adaylara milletvekili tahsis edilmez. Yani bu yüzdenin altındaki bir parti o bölgede veya ilde milletvekili çıkaramıyor.
1987 genel seçimleri öncesinde çıkarılan bir kanunla, bir çeşit Dar Bölge Sistemine geçildi. Buna göre, her ilin nüfusuna göre tespit edilen milletvekili sayısı 6'yı geçerse, o il birden fazla seçim çevresine ayrılıyor. 6 milletvekili çıkaracak olan bölgelerde partiler birer kontenjan adayı gösteriyor. Bu sayı, toplam milletvekili sayısının % 10'u olan 45'e ulaşmazsa diğer bölgelerden dolduruluyor. Bir seçim bölgesinde en çok oyu alan partinin kontenjan adayı kazanmış oluyor. Geri kalan milletvekilleri; 5 çıkaracak olan bölgelerde % 20'yi, 4 çıkaracak yerlerde % 25'i, 3 çıkaracak yerlerde % 33'ü, 2 çıkaracak yerlerde % 50'yi geçen partiler arasında paylaştırılıyor.
1991 seçimlerinden önce çıkarılan bir kanunla, 2 ve 3 milletvekili çıkaracak olan yerlerde % 25 barajı kabul edildi. Ayrıca, bir seçmen, oy verdiği partiden yalnız bir adaya tercih işareti koyabiliyordu. Bu tercih işaretleri toplamı, o partinin, o bölgeden aldığı oyların % 15'ini geçerse, o aday birinci sıraya geçmiş oluyordu. Bu şekilde kuvvetli ve tek partili iktidarlar dönemi başlatılmak istendi. Mahalli İdarelerde İl Genel Meclisi ve Belediye Meclisi seçimlerinde istikrarı sağlamak için 1984 tarihli 2972 sayılı kanunla seçimde Baraj Usulü kabul edilmiştir. Buna göre, bir seçim çevresinde kullanılan geçerli oy toplamının onda birine tekabül eden sayı bütün partilerin ve bağımsız adayların aldıkları oy sayısından çıkarılır. Bu çıkarmadan sonra geriye kalan oy, oyu kalmayan siyasi partiler ve bağımsız adaylar üye tahsisinde hesaba katılmaz.
Seçim kurulları: Türkiye'de seçim işleri, seçim kurulları tarafından yapılır. Bağımsız yargı denetimi seçimlerde esastır.
Yüksek seçim kurulu: Ankara'da bulunur. Seçimlerin başlangıcından sonuna kadar düzen içinde geçmesini sağlar.