Turgud: 'Anavatana 24 saat şükretmemiz gerek'
Emekli Büyükelçi Peker Turgud, KKTC’nin yerel gelirlerinin yüzde 90’nın maaşa gitmesinin kendi kendine yetmek olmadığını söyledi
“Kamu gelirlerinin yüzde 90’ı maaşa gidiyorsa, bizim günde 24 saat anavatana şükretmemiz gerekiyor”
“Müzakere masasında, yılların dengesizliğini ortadan kaldırmak için Türk tarafına birtakım önceliklerin verilmesi lazım”
Kıbrıs Türk tarihini yazacak olanların, birçok sayfada kullanacakları bir isim… Kıbrıs Türk Hava Yolları’nın (KTHY) kuruluşundan, Kıb-Tek Yönetim Kurulu Başkanlığı’na kadar birçok görevde yer almış. KKTC’nin ilk büyükelçisi olan Peker Turgud aynı zamanda Kuzey Kıbrıs Bankalar Birliği Başkanlığı ve Kuzey Kıbrıs Menkul Kıymetler Borsası’nı kurup, Başkanlığı’nı yapmış. KKTC Cumhurbaşkanı Özel Temsilcisi olarak, Senegal, İran, Pakistan ve Bangladeş’te kısa süreli görevlere gitmiş. 2004 yılında Birleşmiş Milletler gözetiminde yürütülen Avrupa Birliği - KKTC uyum görüşmelerinde, baş müzakereci olarak görev yapmış, şimdi Beşparmak Grubu’nun üyesi.
Bu açıklamadan böyle bir sonuç çıkarmak yanlış. Kendi kendimize yetiyoruz değil, maaşlara yetiyoruz diyebiliriz. Devletin mükellefiyeti sadece maaş değil ki… Devletin her alanında fazla istihdam var. Belediyelerde var, tüm kamu kuruluşlarında aşırı bir istihdam var. Ekonomik yapı kamuya istihdam düzeni üzerine kuruldu ve popülist politikalar hakim oldu memlekette. Yerel gelirlerin sadece personel maaşlarına gitmesi, işin ne kadar vahim olduğunu gösteriyor. Bir devletin görevi sadece personel maaşlarını ödemek değildir. Halka yol götürmesi lazım, elektrik götürmesi lazım, su götürmesi lazım, sağlık hizmeti götürmesi lazım, eğitim hizmeti götürmesi lazım. Bunlara ödenek ayrılamıyorsa ve kamu gelirlerinin yüzde 90’ı personel maaşlarına gidiyorsa, bizim günde 24 saat anavatana şükretmemiz gerekiyor. Aksi halde burada ne ulaşım, ne eğitim, ne sağlık, yani hiçbir hizmeti götürecek durumda değiliz. Sadece maaş ödeyeceğiz. Devletin görevi bu değil ki. Bu aşırı istihdam olduğunu, devlet yapısının hantal bir düzeye geldiğini bariz bir biçimde gösteriyor. Dolayısıyla KKTC ekonomisi bugünkü şekliyle sürdürülebilir değildir. Çok ciddi tedbirler gerekiyor.
Soru: Herkes düzenden şikayetçi ancak değiştirme noktasında son derece inatçı. Bir tedbir almaya kalktığınızda hemen karşı çıkılıyor. Sendikalar da bu düzenin koruyucuları gibi hareket ediyor.
Ekonomiyi düze çıkarmak, bu döngüden kurtarmak mümkün mü?
Kıb-Tek’in bugünkü durumunu çok iyi bilmiyorum ama genel olarak bir şey söyleyecek olursak fazla istihdam konusunun burada da sıkıntı yarattığını söyleyebiliriz. En fazla maliyetli elektriği kullanan bir ülke durumuna düştük. Bunu asgari düzeye indirmek gerekiyor. 1982 yılında Türkiye’den denizaltı kablosuyla Türkiye’nin enterkonnekte sisteme bağlanması gündeme gelmişti ve son aşamadaydı. O zaman Kıbrıs’tan kaynaklanan ideolojik bazı karşı çıkımlar, projenin rafa kalkmasına neden oldu. Bence bu projeyi yeniden canlandırmak, hayata geçirmek ve Türkiye’nin enterkonnekte sistemi içinde KKTC ekonomisine mantıklı maliyette elektrik enerjisi sunmak gerekir. Özal’ın Kuzey Kıbrıs için çok güzel önerileri oldu ama bunlardan bazıları bizim buradaki bazı politikacıların engeline takıldı. O zaman bu öneriler benimsenmiş olsaydı bugün toplum bu sıkıntıları çekmezdi kanaatindeyim. Ekonomik durum özetle bu.
Bilmiyorum… Siyasi irade belki de hazır değildi buna… Ülke ekonomisine büyük katkısı katkısı olacaktı. Üstelik kurulması talebi de hükümetten gelmişti, sonra nedense sahip çıkılmadı.Açılışına KKTC’den ve Anavatandan bakanlar
Son Güncelleme: 13.07.2015 10:16