Konu: Riskli bina tespit analizi (betonarme)
11-07-2013, 21:37 #1
YöRiskli bina, bulunduğu bölge için TDY2007 de tanımlanan tasarım depremi altında yıkılma riski olan binadır.
Yapı 8 kat ve daha az katlı ise son yönetmelikde çıkan hesap yöntemi kullanılabilir.Eğer 8 kattan fazla ise, TDY2007 nin 7.bölümüne göre performans belirlenip teşhis konulur.
(YÖNETMELİK 2 TEMMUZ 2013 TARİHLİ, 28965 SAYILI RESMİ GAZETEDE YAYIMLANDI.HESAP KISMI EK:2 DE BULUNMAKTA İNCELEYİNİZ.)
Örneğimizde Bodrum + 3 kattan oluşan bir yapıyı ele alalım.Bodrum kat tamamen perdelerle çevrilmiş olsun.Bu binanın riskli olup olmadığını bulmak için izlenecek yolu sırayla yazalım.Mühendis arkadaşlar betonarme bir binada risk tespiti yapacaklarsa sırayla aşagıdaki işlemleri yapmalıdırlar.
RİSKLİ YAPI TESPİTİNDE İZLENECEK ADIMLAR...
1.....Kritik katı belirleyin. (Kritik kat, en alttaki kattır.Ancak ötelenme tutulmuş ise kritik kat olarak bir üst kat alınır.Örneğimizdeki bina bodrum + 3 kattan oluşuyordu.Kritik kat bodrum kat olmalıydı.Ancak bodrum kat tamamen perdeyle çevrili olduğundan , kritik kat zemin kat olmuştur.Bodrumda perdeler olmasaydı kritik kat bodrum kat olacaktı.)
2.....Sadece kritik katın rölevesini çıkartın.Kat adedini ve yüksekliklerinide bir köşeye not edin.
3.....Binanın bilgi düzey katsayısını belirleyin.
(Risk tespitinde 2 çeşit bilgi düzeyi vardır.
Binanın projeleri yoksa asgari bilgi düzeyi kabul edilir.Projeler varsa kapsamlı bilgi düzeyi kabul edilir.Projeler varsa ama yerindeki ile tutmuyorsa yine asgari kabul edilir.Bilgi düzeyi katsayısı asgari için 0.90, kapsamlı için 1.0 dır.)
4.....Sadece kritik katta en az 3 adet kolonun betonunu kazıyın donatıları açığa çıkarın..Donatıların çapını,adedini mesafelerini kontrol edin.Bunların haricindeki 3 kolondanda donatı tespit cihaazları ile donatı kontrolü yapın.Toplam 6 adet kolon olacak.
5.....Donatının sınıfı neyse hiçbir deney yapmadan/yaptırmadan donatı akma gerilmesini o sınıfa ait çelik akma gerilmesini kabul edin.Örneğimizde BÇIII VE fyk=4200 kg/cm2
6.....Projeler var ise kiriş donatılarını projede ne görüyorsanız kontrol etmeden onu kabul edin.Eğer projeler yoksa 1.4G +1.6Q yüklemesinden çıkan donatıları kirş donatısı kabul edin.Bu işlemler sadece kritik kat için yapılacak.
7.....Mevcut betonun dayanımını belirleyin.Sadece kritik kattan 10 elemandan çekiç yöntemi ile geri tepmeleri ölçün.Çekiç geri tepmesinin en küçük olduğu 5 kolondan karot alın.(kat 400 m2 den buyuykse ilave her 80 m2 için bir karot daha alın)
8.....Beton dayanımını hesaplayın..5 karottan elde edilen sonuçları toplayıp 5'e bölün ortalamayı bulun.Çıkan ortalama sonucu 0.85 ile çarpın.Beton dayanımını bu değer alın.
9.....Zemin etüdü yaptırmayın.Eğer önceden varsa zemin sınıfını oradan alın.Yoksa yan parsellerde veya yakın olan bir yerdeki etüdden alın.O bölgede hiç etüde ulaşamadıysanız zemin sınıfını Z4 kabul edin.
10.....Bilgisayarın başına geçin.
11.....Bu maddeye kadar olan kısmı yazılıma aktarın.Sadece yazılıma röleve olarak ve değerler olarak kritik katı girin.Sonra yapı kaç kat ise kritik katı kopyalayıp geçin.Sanki yapı tamamen kritik katlardan oluşmuş.Örneğimizde yapı 3 kat olduğundan üst katlarada aynı kritik katı kopyalıyoruz.Bodrumada aynı katı kopyalıyoruz ama perdeleri gelişigüzel ilave ediyoruz..Ancak üstte çıkmalar varsa sadec çıkmaları yaklaşık olarak üst katlara modelleyiyoruz.ayrıntıya girmiyoruz.
12.....Bina ne olursa olsun, bina önem katsayısını I=1.0 alın.
13.....TS498 E GÖRE YÜKLERİ BELİRLEYİN.
14.....Analiz yapmadan 4 adet kombinasyon oluşturun.sadece 4 adet.
15.....Kirişlerde ve perdelerde rijitliği 0.3EI olarak girin.
16.....Beton elastisite modulünü KÖK(5000xfcd) MPa olarak kabul edin ve girin.
18.....Eşdeger deprem yönteminde 0.85 katsayısı ile azaltarak kullanın.(1 ve 2 katlı yapılarda R=1 e göre deprem kuvveti ne ise aynen kullanılır.Yapı 2 kattan fazla ise R=1 e göre bulunmuş deprem kuvveti 0.85 ile azaltılarak kullanılır)
19.....Tüm bu olayları sadece kritik kat için uygulayın.Sonra yapı kaç kat ise ayne kritik katı o kadar kopyalayın.
(Örnekte 3 kat ve bodrum yani 4 kat.Hepsini kopyaladığımızda aynı özellikte 4 adet kritik kat oluştu.Tüm kat özellikleri malzemelri vb aynı)
20.....Sadece krik kat için analiz sonuçları kullanılacakYazılım tabiiki tüm katların sonuçlarını verecek .Ancak siz sadece krtik katın değerini dikkate alın.Örneğimizde sadece zemin kat değerleri bizim için önemli.Binanın riskli olup olmadığına da sadece bu kritik kat sonuçlarına göre karar verecegiz.
21.....Tüm katlardaki öteleme değrelerini yönetmelikdeki değerler ile karşılaştırın.(TABLO 4 a)
22.....Sadece kritik kattaki kolonların Ve sini hesapla(Ve=(Ma+Mü)/L)
(Vr yi hesplarken etriye aralığı olarak kolon ortasındaki etriyelerin aralığı dikkate alınacak)
23.....Sadece kritik kattaki(Ve/Vr) değrini her kolon için hesapla.
24.....TABLO 2 ye göre kolonun hangi gruba girdiğini bul(A,B yada C grubu)
25.....Kritik kattaki kolonların moment kapasitesini belirle Donatı dayanımı olarak 4200 kg/cm2 alınacak(BCIII).pEKLEŞME VB DİKKATE ALINMAYABİLİR. Mk=kolon moment kapasitesi
26...Sadece kritik kattaki kolonlara yükleme sonucunda gelen momentleri belirle(yukarıdaki 4 kombinasyondan hangisi en buyukse o değer)=Mg
27.....Sdece kritik kattaki kolonların her biri için m=( etki/kapasite ) hesapla...m=Mk/Mg
28.....Çıkan m değerlerini, sadece kritik kattaki her kolon için TABLO 4a, 4b ,4c deki sınır değerlerle karşılaştır.Buyukmü küçük mu olduğunu belirle.Bunları açıkça listele.
29.....İlk önce ötelemeleri kontrol et(tüm herşey kritik kata göre yapılmasına ragmen , sadece ötelemde her kata bakılacak)..öteleme/h sınır değeri herhangi bir katta saglanmıyorsa başka birşeye bakmadan hesabı bitir .Binayı riskli bina sınıfına sok.(öteleme sınır değerleri TABLO 4a,4b ve 4s de belirtilmiştir.)
30...Eğer ötelemede problem yoksa sınır değerler aşılmıyorsa hesaba devam et.
31.....Kritik kattaki basınç gerilmelerini her kolon için ayrı ayrı hesapla(G+nQ)
32.....Ortalama basınç gerilmesini bul(kolon sayısına toplam gerilmeyi böl)
33...Eğer ortalama 0.65xfcd değerinden buyukse, yani basınç gerilmesi yüksekse herhangi bir kolonda m=(etki/kapasite ) değeri aşılmışsa binayı riskli sınıfa sok ve hesabı bitir.
34.....Eğer ortalama 0.65xfcd değerinden küçükse, yani basınç gerilmesi göreceli olarak az ise kolonlarda m=(etki)kapasite) sınır değerleini aşan kolonları belirle.Bu kolonların aldığı kesme kuvvetlerini topla(sadece sınırı aşanların).Bu değer, kritik kata gelen toplam kesme kuvvetinin değerinin 0.35 inden az ise bina riskli değil.
Bu değer kritik kata gelen toplam kesme kuvvetinin 0.35 inden buyukse binayı riskli sınıfa sok hesabı bitir(TABLO 6)
Son bir açıklam TDY 2007 YE GÖRE bir analiz yaptığınızda risk tespiti şu şekilde yapılacak.
.......BİNA CANGÜVENLİĞİNİ SAGLIYORSA RİSKLİ DEĞİL
.......BİNA HEMEN KULLANIM SAGLIYORSA RİSKLİ DEĞİL
........BİNA GÖÇME ÖNCESİ DÜZEYİ SAGLIYORSA RİSKLİ DEĞİL
........BİNA GÖÇME DÜZEYİNİ SAGLIYORSA R İ S K L İ
Dolaytısıyle yukarıda yapılan hesaplrada bine nın göçme durumunda olup olmadığını yaklaşık belirliyor.Yoksa riskli olmayan binanın can güvenliğini sağlaması bir durum söz konsuu değil.
The Following 5 Users Say Thank You to CEL?KKOLLU For This Useful Post:
gyatko (12-07-2013), mturkmeen (15-07-2013), salargh (07-01-2014), torunoğlu (11-07-2013), Y.Yıldırım (02-06-2015)
12-07-2013, 10:09 #2
Ellerinize sağlık. Çok açık ve öz bir anlatım olmuş. '' Keşke yönetmelik de bu şekilde anlatım yapsaydı '' demekten alamadım kendimi...
12-07-2013, 10:21 #3
teşekkürler Ahmet Bey. acaba yığma bina risk tespit çalışmaları içinde bu şekilde ayrıntılı bir paylaşım yapacakmısınız?
12-07-2013, 20:55 #4
mturkmeen Nickli Üyeden Alıntı
Evet şimdi yaptım...İlgili yerde bulabilirsiniz.
20-03-2014, 14:10 #5
Ahmet bey Bizim incelediğimiz binada kısmi bodrum mevcut.2. Bodrum katta kısmi bodrumumuz var. Şimdi biz numuneleri bu kattan mı alacaz (2.Bdorum) 2.bodrum tamamen perde ile çevirili değil
20-03-2014, 18:20 #6
Kritik kat tanımına bakarsanız, toprakla çevrili olmamak yani gömülü olmama kaydı da var .Perde ile çevrili olmasada kritik katınız kısmi bodrum olan kat deği.Üstteki kat.Ama idealize ederken o katı kısmi gireceksiniz.Numuneyide kısmi kattan değil üstten alacaksınız.
20-03-2014, 19:51 #7
Ahmet Bey teşekkür ettim. Acaba birde Sta4cad de veri girişlerini anlatabilir misiniz. Mesela buldugumuz donatı oranını herhangi bir yere giriyormuyuz.
20-03-2014, 23:09 #8
Mevcut yapılarda güçlendirme ve performans için donatıları girmelisiniz.Önce binayı yazılıma yeni yapı gibi girin.eleman numaralarıda aynı olsun.daha sonra donatıları ilgili elemanlara tanıtın.mevcut yapılarda donatıları girmelsiiniz
21-03-2014, 11:58 #9
3 tahribatlı kolon ve 3 tahribatsız kolon donatı bilgileri var elimde. Her kolona kendi donatısını giriyorum ve diğer kolonlara da ortlama etriye aralığını ve donatısını giriyorum. Herhangi bir yere donatı oranı falan girmiyorum dogrudur dimi .
21-03-2014, 18:14 #10
En az 10 elemanda tahribatsız çalışma yapacaksınız.Çekiç sonucu düşük 5 elemandan karot alacaksınız.En az 5 karot sonucu gerekli.2 adet daha almalısınız.Beton dayanımı olarak da 5 karot sonucunu toplayıp 5 e böleceksiniz ortalamayı bulacaksınız.Sonra ortalama beton dayanımını 0.85 ile çarpıp hesaplarınızda beton dayanımı olarak bu degeri kullanacaksınız.Etriyeleri ise hem sıklaştırma hem orta bölgede tespit edeceksiniz.Kolonlarada sıklaştırma ve orta bölge için ayrı ayrı gireceksiniz.Ortalama değil yani.Donatı girdiğiniz için oran girip girmemeniz birşey ifade etmiyor.Ama yanlışlıkla tekrar donatı hesaplattırmayın yazılıma.
Riskli bina tesbit -performans farklar
Son Mesaj: 20-05-2013, 13:34
Riskli bina tesbit yönetmeliği
Son Mesaj: 16-05-2013, 16:05
Bina cephelerinde kullanılan mekanik soğal taş kaplamaların statik ve dinamik analizi
Son Mesaj: 04-08-2012, 13:35
Örnek bina analizi
By engin girgin in forum Yapı Denetim
Son Mesaj: 05-05-2011, 16:19
By sgokcentr in forum Sorularınız (Çizim)
Son Mesaj: 02-04-2010, 01:50
analizi, betonarme, bina, riskli, tespit