Elektrikte Serbest Tüketici Nedir? | EnCazip
> enerji > bilgi > serbest tuketici
Serbest Tüketici Ne Demek? Elektrikte Serbest Tüketici Nedir?
Serbest tüketici, kanunlar ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından düzenlenen yönetmelik ve benzeri resmi evraklarda geçen ve elektrik tedarikçisini değiştirebilecek tüketicilere verilen isimdir. Enerji ve elektrik piyasasını düzenleyen kanunlar ile ilk defa ortaya çıkmış, serbest tüketici kavramı zamanla piyasada geçerli bir isim olarak yerini almıştır. Kısacası elektrik tedarikçisini değiştirme hakkına sahip olan her tüketiciye serbest tüketici adı verilmektedir.
Elektrik tedarikçilerini karşılaştırıp ucuz elektrik kullanabilirsiniz! Serbest tüketici olmak ve elektrik tedarikçisini değiştirmek için tüketicilerin yıllık belli bir elektrik tüketimi gerçekleştiriyor olmaları gerekmektedir. Serbest tüketici olarak elektrik tedarikçisini değiştirebilecek tüketiciler için tüketim limitleri yıllık olarak Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından alınan kararlarla belirlenmektedir. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), 2016 yılı için serbest tüketici limitlerini yıllık 3600kWh elektrik tüketimi olarak belirlemiştir. Bu şu anlama gelmektedir; eğer yıllık olarak toplamda yaklaşık olarak 1440 TL elektrik faturası ödeyen tüm tüketiciler 2016 yılında elektrik tedarikçisini değiştirebilir. Yıllık 1440 TL olarak elektrik tüketiminiz olması, ayda ortalama 120 TL ve üzerinde elektrik faturası ödüyor olmanız demektir.
Serbest tüketici kavramı ilk olarak 2001 yılında ortaya çıkmıştır. İlk defa 2001 yılında tüketicilere elektrik tedarikçisi değiştirme hakkı verilmiş ve Türkiye tarihinde ilk defa elektrik piyasasında birden fazla elektrik tedarikçisinin tüketicilere elektrik tedariği sağlaması mümkün hale gelmiştir. Burada hedeflenen elektrik piyasasının serbestleşmesi ve rekabetin önünün açılması, böylelikle tüketicilerin daha iyi şartlarda (örneğin yenilenebilir enerji kaynakları ile, yerli kaynaklar ile üretilen elektrik enerjisi) üretilen elektrik enerjisini daha cazip fiyat ve kullanım koşulları ile elektrik enerjisi kullanmaları olmuştur.
Elektrik enerjisinin stratejik önemi nedeniyle bu piyasanın hemen serbestleştirilmesi doğru bulunmamış, bu nedenle serbest tüketici olarak elektrik tedarikçisini değiştirebilecek tüketicilerin sayısı kontrollü olarak artırılmıştır. Bunun sonucunda serbest tüketici limitleri 2001 yılında başlayan süreç ile zamanla düşmüş, ilk başta yalnızca çok yüksek enerji tüketimi olan tüketicilerin serbest tüketici kapsamına alınması ve tedarikçi değiştirmelerine olanak tanınması sağlanmıştır. Geçen her senede limitler biraz daha düşürülmüş, sürecin sonlarına doğru ev tüketicileri de serbest tüketici kapsamına alınmış ve 2016 yılında aylık elektrik faturası 120 TL ve üzerinde olan her tüketici serbest tüketici kapsamına alınmış ve 120 TL’nin üzerinde fatura ödeyen herkesin elektrik tedarikçisi değiştirmesi mümkün hale gelmiştir.
Elektrik piyasasının serbest ve rekabete açık bir piyasa haline getirilmesindeki esas amaç tüketicilerin daha kaliteli elektrik enerjisini daha cazip fiyatlarla kullanmasına olanak tanımak olarak belirlenmiştir. Ancak bu sürecin hayata geçirilmiş olmasında en büyük pay sahibi süreç de Avrupa Birliği Uyum Süreci olarak karşımıza çıkmaktadır. Adını ister Avrupa Birliği’ne uyum koyun, isterseniz de modernleşme olarak düşünün, sonuç olarak gelişmiş ülkelerin yıllar önce geçtikleri yoldan ülkemizin de geçmesi, böylelikle çağdaş bir piyasaya sahip olmamız hedeflenmektedir. Bu doğrultuda serbest tüketici ve elektrik tedarikçisi değiştirme kavramının Avrupa ülkelerindeki serüvenini öğrenmek isteyebilirsiniz.
Avrupa Birliği üye ülkelerinin neredeyse tamamı elektrik piyasalarındaki serbestleşmeyi yıllar önce tamamlamış ve günümüzde bu ülkelerdeki elektrik piyasaları tam anlamıyla açık, rekabetin hızlı olduğu serbest piyasalar haline gelmiştir. Hatta bu ülkelerde artık serbest tüketici kavramı dahi ortadan kalkmış, çünkü tüketicilerin tamamı elektrik tedarikçilerini değiştirme hakkına sahip olmuştur. Dolayısı ile serbest tüketici olan ve serbest tüketici olmayan kullanıcılar diye bir ayrım ortadan kalkmıştır. Elektrik piyasası serbest olan ülkelerin de en başında gelen, belki de en gelişmiş elektrik piyasasına sahip ülke İngiltere’dir. İngiltere’de elektrik piyasalarının rekabete açık hale gelmesi fikri 1983 yılında ortaya çıkmıştır. Ülkemizin elektrik piyasasının geçtiği yollardan yaklaşık 25 yıl önce geçmiş olan İngiltere’de 1999 yılında tüm tüketiciler serbest tüketici olarak elektrik tedarikçilerini değiştirme hakkına sahip olmuş, bunun sonucunda da İngiltere elektrik piyasasında 1999 ile 2006 yılları arasında çok ciddi anlamda fiyat düşüşleri yaşanmıştır. Ülkemizde yaklaşık üç yıl önce tecrübe ettiğimiz, elektrik dağıtım şirketleri ile elektrik tedarikçilerinin tam olarak özelleştirilerek birbirinden ayrı yapılar haline getirilme süreci İngiltere’de 1997 yılında tamamlanmış, 1997 ile 2000 yılları arasında ise her ne kadar piyasa kanunen serbestleşmiş ve serbest tüketici hakkı pek çok kişiye verilmiş olsa da, fiilen çok büyük bir rekabet gözlemlenememiştir. Bu, ülkemizin günümüzde geçirdiği döneme tekabül etmektedir. Ancak tedarikçi değiştirme hakkının her bir tüketiciye verilmesini müteakip elektrik piyasası tam anlamıyla serbestleşmiştir.
Serbest tüketici olan herkes elektrik tedarikçisini değiştirebilir
Ülkemizde enerji piyasaları, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından denetlenmekte ve yönetilmektedir. Tüketicileri ilgilendiren kısım ise, elektrik tedarikçisini değiştirme hakkı verilen kişileri belirleyen serbest tüketici yönetmelikleri ya da bu limitleri belirleyen kararlardır. Enerji Piyasaları Düzenleme Kurumu (EPDK), her yılın Ocak ayında serbest tüketici limitlerini belirlemektedir. 2016 yılı için, daha önce de bahsettiğimiz gibi, serbest tüketici limitleri yıllık 3600kWh olarak belirlenmiş, yani ayda ortalama 120 TL elektrik faturası ödeyen tüketiciler serbest tüketici olarak kabul edilmiştir. Dolayısı ile 120 TL ve üzerinde elektrik faturası ödeyen tüketiciler artık tek bir tedarikçi şirketten tek bir fiyatta elektrik kullanmak zorunda değil, farklı elektrik tedarikçilerinden daha ucuz fiyatlarla elektrik kullanabilmektedir.
Tedarikçileri EnCazip’te karşılaştırıın
EnCazip’te Türkiye’nin sermaye anlamında en güçlü, ticari anlamda en güvenilir, marka anlamında ise en prestijli elektrik tedarikçilerinin tarifelerini saniyeler içinde karşılaştırabilirsiniz. Gücünü dünyanın en önemli elektrik piyasalarında görev almış ve gelişmiş ülkelerin enerji piyasalarını tecrübe etmiş, ülkemizin en önemli uzmanlarınca titizlikle kurulmuş CazipEnerji’den alan EnCazip elektrik tedarikçisi karşılaştırma sistemi ile serbest tüketici olan herkes tasarruf etmeye saniyeler içinde başlayabilir. Eğer sizin de aylık 120 TL ve üzeri elektrik faturanız var ise hemen EnCazip’te bir karşılaştırma yapın, en cazip elektrik tedarikçisinin tarifesine kolayca geçiş yapabilirsiniz. EnCazip Türkiye’nin ilk ve en büyük tedarikçi değiştirme internet sitesi olarak öne çıkmakta, her ay yüzlerce tüketici EnCazip’te elektrik tedarikçisini değiştirerek tasarruf etmeye kolayca başlamaktadır.
Serbest tüketici olan herkes EnCazip’te kolayca bir elektrik tedarikçisi karşılaştırması yapabilir ve tedarikçi değişikliği yapması durumunda bir yılda ne kaç Türk Lirası tasarruf edebileceğini saniyeler içinde görebilir. Karşılaştırma yapmanız için elektrik faturanıza, karışık bilgilere gerek yok. Elektrik enerjisine ayda ne kadar ödediğinizi biliyorsanız hemen bir karşılaştırma yapın ve yıllık ne kadar tasarruf edebileceğinizi öğrenin. Üstelik her bir tedarikçinin yalnızca fiyat ve tasarruf bilgilerini değil, elektrik kullanımı ile ilgili tüm şartlarını anında görün ve karşılaştırma yaptıktan sonra tercihinizi belirleyin, en cazip elektrik tedarikçisini seçtikten sonra geçiş başvurunuzu kolayca tamamlayın. İşte EnCazip’te sağladıkları tasarruflar öne çıkan elektrik tedarikçileri ve bu tedarikçilere geçiş yapmanız durumunda elde edeceğiniz tasarruf tutarları:
TedarikçiBirim Fiyatİndirim OranıYıllık Tasarruf 0,19 TL%14,03345 TLBAŞVUR >0,192 TL%13,13323 TLBAŞVUR >0,198918 TL%10246 TLBAŞVUR >0,1995 TL%9,74239 TLBAŞVUR >0,203338 TL%8197 TLBAŞVUR >0,206307 TL%6,66164 TLBAŞVUR >0,208 TL%5,89145 TLBAŞVUR >0,21881 TL%125 TLBAŞVUR >*Aylık ortalama 300 TL ödeyen bir ev tüketicisi için öne çıkan cazip elektrik tarifeleri ve yıllık tasarruf tutarlarıdır.TedarikçiBirim Fiyatİndirim OranıYıllık Tasarruf 0,19 TL%14,111.148 TLBAŞVUR >0,192 TL%13,21.074 TLBAŞVUR >0,194663 TL%12976 TLBAŞVUR >0,1985 TL%10,27835 TLBAŞVUR >0,19875 TL%10,15826 TLBAŞVUR >0,202053 TL%8,66704 TLBAŞVUR >0,203511 TL%8651 TLBAŞVUR >0,218995 TL%181 TLBAŞVUR >*Aylık ortalama 1000 TL ödeyen bir işyeri tüketicisi için öne çıkan cazip elektrik tarifeleri ve yıllık tasarruf tutarlarıdır.
Tarifeleri nasıl karşılaştırmalısınız?
EnCazip’te Türkiye’de ilk defa farklı elektrik tedarikçilerinin tarifelerini aynı anda, bir kaç saniye içinde karşılaştırabilirsiniz. Üstelik yaptığınız karşılaştırmalarda yalnızca bir yılda ne kadar tasarruf edeceğinizi değil, elektrik tarifelerinin tüm detaylarını kolaylıkla bulabilirsiniz. Bunun için EnCazip ana sayfasından hemen karşılaştır bölümünden devam ederek mevcut elektrik faturası bilgilerinizi girin. Sonrasında tedarikçilerin en cazip tarifelerini hızlıca karşılaştırın. Bu karşılaştırmayı yaparken tarife seçiminde en önemli noktalar olan cayma bedelleri, teminat durumu, indirim taahhütü gibi tüm bilgileri açıkça, kolayca ve anında görüntüleyebilirsiniz. Karşılaştırma yaptıktan sonra listede en cazip olduğunu düşündüğünüz elektrik tedarikçisini seçerek devam edin. Elektrik faturası bilgilerinizi girdikten sonra elektrik tedarikçisi değiştirme işleminiz hızlıca tamamlanacaktır.
Serbest tüketici olarak elektrik tedarikçinizi değiştirip tasarrufa başlamanız için öncelikle yeni tedarikçiniz ile bir sözleşme yapmanız gerekmektedir. 2016 yılında geçerli olan kurallar çerçevesinde yapılacak bu sözleşmelerde ıslak imza zorunluluğu bulunmaktadır. Aslında sözleşmeler için herhangi bir imza zorunluluğu olmasa da, serbest tüketici olarak tedarikçi değişikliği yapacak tüketicilerin, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından zorunlu olarak talep edilen ve ikili anlaşma formunu (IA-02 numaralı form) ıslak imzalı olarak gerçekleştirmeleri gerekmektedir. Bu kural her ne kadar tüketicilerin tedarikçi değişikliğini biraz daha zor hale getiriyor olsa da çok yakında bu form zorunluluğunun ortadan kaldırılması beklenmektedir. Dolayısı ile 2016 yılındaki uygulamaya göre elektrik tedarikçiniz ile geleneksel yöntemlerle yapılmış bir sözleşmeniz olması gerekmektedir.
EnCazip’te elektrik tedarikçileri arasında bir karşılaştırma yaparak kendiniz için en cazip elektrik tarifesini seçmenizin ardından serbest tüketici olarak elektrik tedarikçinizin sorunsuz değişimi için sizden bazı bilgiler talep edilecektir. Bu bilgiler yalnızca elektrik tedarikçisi değişikliği amacıyla yeni tedarikçiniz ile paylaşılacak, elektrik tedarikçisi değişikliği dışında hiç bir şey için bu bilgileriniz üçüncü kişiler tarafından kullanılmayacaktır. Bilgilerinizi girmenizin ve başvurunuzu tamamlamanızın ardından yeni tedarikçiniz ile yapacağınız serbest tüketici elektrik sözleşmesi EnCazip’te karşınıza çıkacak, bu sözleşme aynı zamanda e-posta adresinize de yönlendirilecektir. EnCazip’te başvurunuzu tamamlamanızın ardından bu serbest tüketici elektrik aboneliği sözleşmesi bir kaç gün içinde EnCazip sisteminde belirtmiş olduğunuz adresinize kurye kanalı ile iletilecek ve bu sözleşme için imzanız kapınızda alınacaktır.
Türkiye’de tedarikçi değiştikliği ve serbest tüketici olan herkes için geçiş işlemleri merkezi bir sistem tarafından yapılmaktadır. Bu merkezi sisteme serbest tüketici sayaç kayıtları:
- İlk defa serbest tüketici olunuyorsa (Tüketici daha önce elektrik tedarikçisini değiştirmemişse): her ayın beşinci günü,
- Serbest tüketici ise (Daha önce elektrik tedarikçisi değişikliği yapılmış ise): her ayın dokuzuncu günü tamamlanmaktadır.
Bu günlerden sonra başvurular kapanmakta ve bu tarihten sonraki başvurular takip eden dönemde değerlendirmeye alınmaktadır. Bu değerlendirme uyarınca eğer elektrik tüketiminiz serbest tüketici limitleri üzerinde ise hiç bir aksilik olmadan geçiş işlemleriniz tamamlanacaktır. Elektrik tedarikçisi değişikliği için tüketicilerin yıllık minimum 3600kWh elektrik tüketimi yapıyor olmaları gerekmektedir. Bu limit aylık olarak yaklaşık 120 TL faturaya denk gelmektedir.
Tüketicilerin büyük bir çoğunlu aylık 120 TL elektrik faturasının ne anlama geldiği konusunda kafa karışıklığı yaşamaktadır. Aylık yaklaşık 120 TL elektrik faturası tabiri aslında tüketicilerin serbest tüketici olup olmadıklarını daha kolay anlayabilmeleri için sektör oyuncuları tarafından kullanılmaktadır. İşin aslı tüketicilerin yıllık olarak toplamda 1440 TL elektrik faturası ödeyip ödemediğidir. Tüketicilerin tedarikçi değiştirebilmeleri için yılda toplam 1440 TL fatura ödüyor olmaları gerekmektedir. Yılda 1 ay 1440 TL ödeyip diğer aylar 0 TL fatura ödüyor olunsa da, her ay düzenli olarak 120 TL ödüyor olunsa da dikkate alınması gereken yıllık fatura toplam tutarıdır.
Elektrik tedarikçisi değiştirmek için Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından belirlenmiş olan minimum tüketim limitini geçip geçmediğinizi anlamak için, tedarikçi değişikliği başvurusu yaptığınız (yani elektrik tedarikçinizi değiştirmek istediğiniz günden önceki 12 ay) andan geriye dönük olarak bir senelik elektrik enerjisi tüketiminize bakılmaktadır. Örneğin; 1 Mayıs 2016 tarihinde tedarikçi değişikliği için başvuru yapıyorsanız, sizin tedarikçi değiştirip değiştiremeyeceğiniz geriye dönük 12 ayda yapmış olduğunuz elektrik tüketimine bakılarak anlaşılır. Bunun için Nisan 2016, Mart 2016, Şubat 2016, Ocak 2016, Aralık 2015, Kasım 2015, Ekim 2015, Eylül 2015, Ağustos 2015, Temmuz 2015, Haziran 2015 ve Mayıs 2015 elektrik enerjisi tüketim tutarlarınıza bakılır. Bu bakılan aylarda toplam elektrik tüketiminiz 3600kWh, elektrik enerjisi tüketiminize toplam ödediğiniz fatura tutarı 1440 TL’nin üzerinde ise tedarikçi değişikliği için uygunsunuz demektir ve tedarikçi değiştirerek tasarruf etmeye hızlıca başlayabilirisiniz.
Serbest Tüketici Ne Demek? Tasarruf fırsatlarını kaçırmayın!