Fetal Cerrahi (Anne Karnında Ameliyat) - Hamilelik.com.tr
Hamilelik döneminde anne karnındaki bebeğin pek çok açıdan incelenmesi ve sağlık durumuna dair bulgular elde edilmesi mümkün olabiliyor. Bunun için öncelikli olarak tercih edilen yöntem; ultrasonografi oluyor. Özellikle anne karnındaki bebekte anomaliler mevcut olup olmadığının anlaşılması için kullanılan ultrasonla görüntüleme yöntemi pek çok anomalinin henüz anne karnındayken tespit edilebilmesini sağlıyor. Bazı anomalilerde bebeğe henüz anne karnındayken müdahale edilebiliyor.
Fetal cerrahi en genel tabiriyle bebeğin anne karnındayken ameliyat edilmesidir. Fetal cerrahinin çok eski bir tıp tekniği olduğu söylenemez. Son 25 yıldır uygulanan bu yöntem sadece belirli kliniklerde yapılabilmektedir. Konuya dair en çok merak edilen hususların başında gelen, neden doğumun beklenmediği olur. Bebeğe anne karnındayken neden cerrahi operasyon düzenlendiği, doğumdan sonra bu ameliyatın daha kolay olup olmayacağı merak konusudur. Feral cerrahi uygulanmasının başlıca nedeni gebelikte zararlı etkileri olabilecek bir anomalinin tespit edilmesidir. Annenin ya da bebeğin sağlığını tehdit edebilecek durumlar saptandığında ameliyat için doğumun beklenmesi sakınca ya da hayati tehlike doğurabilir. Bu durumda fetal cerrahi kararı alınır. Bazı anatomik malformasyonların düzeltilmesinde de bu teknikten faydalanılır.
Feral Cerrahi Uygulanan Durumlar
Konjenital diaframatik herni (CDH)(Karındaki organların göğüs boşluğunda fıtıklaşması)
Akciğerin konjenital kistik adenomatoid malformasyonu (CCAM)
Hidrotoraks (Akciğer zarında sıvı birikmesi)
Hidrosefali (Kafatasının içindeki sıvıda artış olması)
Fetal Cerrahi Ne Zaman Yapılmalı?
Günümüzde feral cerrahinin gebeliğin hangi döneminde uygulanması gerektiğine dair net bir veri yoktur. Çünkü bu cerrahi kendi içerisinde bazı riskler barındırır. Örneğin gebeliğin 22. haftasına varmadan yapılan fetal cerrahinin düşüğe sebebiyet verebildiği bilinir. Fakat gebeliğin 30. haftasından sonra gerçekleştirilen fetal cerrahi de erken doğum riskini berberinde getirmektedir. Bu nedenle hangi dönemde en az risk ile ameliyatın gerçekleştirileceğine hekim tarafından yapılan ve son derece kapsamlı olan bir muayene ve tetkikler dizisi sonrasında karar verilir. Minimal risk kapsamında ameliyatın gerçekleştirileceği dönemin belirlenmesi, günümüz koşullarında en doğru karar olarak kabul edilir. Genellikle aksi bir durum gerekmedikçe hekimler bu iki risk periyodunun tam ortasında yani gebeliğin 22. haftası ila 30. haftası arasında ameliyatı gerçekleştirme kararı almaktadır.
Fetal Cerrahinin Riskleri Neler?
Bebeğe anne karnındayken yapılan cerrahi operasyonun iki önemli riski bulunur. Bunlar düşük ve erken doğumdur. Bu nedenle zaruri olmadıkça fetal cerrahi uygulanmaz. Bir diğer risk de rahimin yırtılmasıdır. Aynı zamanda bu yırtılmaya bağlı olarak bebeğin içerisinde bulunduğu amniyon sıvısının rahim dışına sızması da bir diğer risk olarak belirtilebilir. Bebeğin vücut ısısının düşmesi de bu ameliyatta gerçekleşebilecek riskler arasında yer alır.
Fetal Cerrahinin Avantajları Neler?
Bebeğe sağladığı bazı avantajlar da olan fetal cerrahi fetusta yaranın skar oluşmadan iyileşmesini sağlayabiliyor. Yapılan pek çok araştırmada fetal cerrahi ile yapılan ameliyatlarda iz ve skarların yetişkinlere ya da doğumdan sonra yapılan ameliyatlara nazaran çok daha az olduğu ya da hiç olmadığı saptandı. Buna bağlı olarak bebeklerde yarık dudak gibi septomlarda ameliyatın anne karnındayken yapılmasının daha doğru olduğu konusu da tartışılmaya başlandı. Ancak riskler henüz çok düşük seviyeye indirgenemediği için konuya dair tartışmalar da devam ediyor.
Anne karnındayken ameliyat iki farklı teknik kullanılarak gerçekleştirilebiliyor. Bu teknikler; açık ameliyat ve laparoskopik ameliyat teknikleridir. Fetal cerrahi ilk olarak uygulanmaya başlandığında açık ameliyat tekniği tercih ediliyordu. Ardından kapalı ameliyat tekniği yani laparoskopik tekniklerde belirgin bir gelişme sağlandıktan sonra fetal cerrahide bu yöntem de uygulanmaya başlandı. Günümüzde kapalı ameliyat tekniği daha fazla tercih ediliyor. Ancak halen açık ameliyat tekniği ile de fetal cerrahi yapılabiliyor.
Açık ameliyat tekniği ile uygulanan fetal cerrahide, karın bölgesine kesi uygulanarak rahime ulaşılır ve fetüs rahim dışarısına alınarak ameliyat gerçekleştirilir. Ardından kesilen amniyon zarı dikilerek fetüs rahme yeniden yerleştirilir ve karın bölgesine uygulanan kesi de dikilerek cerrahi operasyon tamamlanır. Endoskopik yani laparoskopik yöntem ile gerçekleştirilen fetal cerrahide ise rahim içerisine çok ince deliklerden ulaşılır. Bu delikler yaklaşık 5 mm çapındadır. Bu yöntem için geliştirilmiş olan özel aletlerle bu deliklerden rahim içerisine ulaşılır ve fetüs anne karnından çıkarılmadan ameliyat gerçekleştirilir.