Ara Güler Hayata Veda Etti... | Tiyatro Dergisi
editor 18 Ekim 2018 171 Görüntülenme
Usta fotoğrafçı Ara Güler dün gece hayata veda etti. 90 yıllık yaşamı boyunca, Nazım Hikmet’ten Picasso’ya, Can Yücel’den Dali’ye, Muhsin Ertuğrul’dan Sophia Loren’e, Anadolu’dan Avrupa’ya pek çok insanın ve mekânın unutulmaz fotoğraflarına imza atan Güler, görsel sanatların tüm dallarıyla ilgilendi ve foto muhabiri olarak başladığı meslek hayatını dünyaca ünlü bir “fotoğraf yazarı” olarak tamamladı. Hayatı boyunca kazandığı onlarca ödül ve ustalığına atfedilen övgülerle sadece ülkemizde değil, tüm dünyada bilinen en önemli fotoğrafçılar arasına girmeyi başaran Ara Güler’in birbirinden değerli fotoğraflarından oluşan arşivi, Anadolu coğrafyasının belleği olarak tarihi bir hazine değerinde.
Muhsin Ertuğrul, by Ara Güler
Ara Güler ve Tiyatro
16 Ağustos 1928’de Beyoğlu’nda dünyaya gelen ve tam adı Aram Güleryan olan sanatçı, lise yıllarında Muhsin Ertuğrul’un açtığı tiyatro kurslarına devam etmiş ve “görsel”liğe ilk adımlarını bu kurslarda atmıştır. O yıllarda “rejisör ya da oyun yazarı” olmayı hedefleyen Güler, 1950 yılında gazeteciliğe yelken açarak bu hayalinden vazgeçer. “Sanat olmasına gerek yoktur fotoğrafın. Fotoğraf tarihi olaydır. Tarihi zaptediyorsun. Bir makine ile tarihi durduruyorsun” diyen Güler, on yıllar sonra, bir bakıma tiyatrodan neden uzaklaştığını şu sözleriyle açıklıyordu: “Dünyada beş milyon tane sergi açılıyor ama bunlar her zaman açık kalmaz. Halbuki kitaplar kalır, yüz sene sonra da açıp bir kitaba bakabilirsin ama sergiyi gezemezsin. Tiyatro da öyledir… Oynadığın zaman vardır, perde inince biter. Çok nankör meslekler vardır hayatta, aktörlük de bunların başında gelir. Gerçi filmi yine oynatabilirsin ama tiyatro öyle değil.” (2005 yılındaki bir röportajından) Pek çok fotoğraf kitabıyla “kalıcı bir bellek” inşa eden Güler, belki de “suya yazı yazanlardan” olmak istememişti.
Pablo Picasso, by Ara Güler
16 Ağustos 1928’de İstanbul’da doğdu. 1950’de Yeni İstanbul Gazetesi’nde gazeteciliğe başlarken aynı zamanda İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’ne devam etti.
Sophia Loren, by Ara Güler
Salvador Dali, by Ara Güler
Can Yücel, by Ara Güler
Ara Güler’i bir kaç veciz sözü ile ışıklar ülkesine uğurluyoruz:
“Ne adamlar var! Bana soruyorlar; ‘Sen ne marka makineyle fotoğraf çekersin?’ diye. Fotoğraf makineyle mi çekilir? Şimdi en iyi, en gelişmiş daktilo bende olsa en büyük yazar ben mi olurum? Roman daktiloyla mı yazılır?
Arkadaş! (gözleriyle kalbini göstererek), fotoğraf burayla, burayla çekilir. Ben Singer dikiş makinesiyle bile fotoğraf çekerim! Şunlara bak. Alıyorlar Leica’yı, Canon’u, Nikon’u ellerine, yola düşüyorlar. Bir köylü mü gördüler. Dur! İki şipşak, tamam… Koyun sürüsü mü gördüler. Dur! İki şipşak, tamam… Çadır mı gördüler. Dur! İki şipşak, tamam… Ben bir çobanın fotoğrafını çekeceksem, onunla oturmalıyım, birlikte yemek yemeliyim, gece çadırında kalmalıyım… Onu tanımalıyım. Fotoğrafını ancak ondan sonra çekebilirim.”
Nazım Hikmet, by Ara Güler
“Fotoğraf makinesi bir alettir, fotoğrafı beyin çeker, realitede gördüğün olayın bir netice vereceğini düşündüğün anda basarsın deklanşöre.”
“Fotoğrafçı, çok dolu olmalı. Resim, müzik bilecek, tiyatrodan anlayacak, çok okuyacak, anında karar verebilecek, yani çok zeki olacak. Zevkleri çok gelişmiş olacak, kültürlü olacak, insan sevgisiyle dolu olacak. Bunlar varsa fotoğrafçı olur.”
“Fotoğraf sanat değil; ama fotoğraf çeken sanatçı olmalı. Çünkü bir fotoğrafta sanatçının bakış açısı, kültürü, eğitimi, algısı yatar.”