Aşılama (IUI) - Prof. Dr. Ulun Uluğ
Kısırlık (infertilite) problemi yaşayan çiftlerin başvurduğu yöntemlerden biri olan aşılama (IUI) tedavisi cinsel ilişki dışında gerçekleşen bir yöntemdir. Erkeğin spermleri alınarak, yumurtlama döneminde ki kadının rahmine iğneler yardımıyla direkt olarak bırakılması işlemidir.
Aşılama Kimlere Uygulanır.
Sperm sayısının az ve hareketinin yetersiz olduğu hastalar
Spermlerinde hareket bozukluğu olan hastalar
Sperm ve yumurtanın birleşmesine engel cinsel fonksiyon bozukluğu olan hastalar
Yumurta kalitesi düşük olan hastalar
Kadının rahim ağzından sperm hücrelerinin geçememesi veya yaşayamaması (infertilitede servikal faktör) sorunu yaşayan hastalar
Sebebi belli olmayan kısırlık sorunu yaşayan hastalar
Aşılamanın başarılı bir şekilde uygulanabilmesi için öncelikle kadında yumurtlama (ovülasyon) sorunu olmaması gerekmektedir. Hastanın 2 tüpünden 1 tanesinin açık olması gerekmektedir, tüpler sperm ve yumurtanın birleşmesini sağlayabilmelidir. Hastanın sperm analizinin normal ya da normale yakın olması gerekmektedir. Oluşan gebeliğin tutunması engelleyecek durumların olmaması gerekmektedir
Aşılama işlemi öncesinde, yumurtalıkların uyarılması için hastaya dışarıdan ilaç verilmektedir. Verilen bu ilaçların amacı yumurtalıkların sağlıklı bir şekilde büyüyüp gelişmesini sağlamaktır.
Yumurta gelişimi ultrasonografi (USG) ile takip edilmektedir. Ultrasonografi, yumurta hücresinin boyut takibini etmeye yardımcı olur. Boyut takibi oldukça önemlidir, çünkü yumurta büyüklüğü 17-18 mm civarına ulaştığında, çatlamaya hazır hale gelmiş olur.
Östrojen hormonunun artmasıyla birlikte sağlıklı bir folikül gelişimi gözlenmektedir. LH hormonunun yumurtlama döneminde ani bir yükselme göstermesi folikülün çatlamasını ve yumurta hücresinin serbestleşmesini sağlamaktadır. Yumurta hücresinin tüplere geçmesi sonucu sperm hücresi tarafından döllenir. Eğer LH hormonunda beklenmeyen bir yükseliş gerçekleşirse yumurtanın erken çatlamasına ve aşılama işleminin engellenmesine sebep olabileceğinden dolayı bu ölçümlerin takibi çok önemlidir
Hasta adetin 2-5. günleri arasında ilaç kullanmaya başlar. 8-9. günler de ise USG ve hormon tahlillerine başlanır daha sonra doz ayarlaması yapılır ve bundan sonra düzenli olarak her gün takibe alınır.
Yumurtlama Zamanı Nasıl Belirlenir?
USG’de folikül büyüklüğü 18-20 mm ye ulaştığında, dışarıdan iğne yardımıyla hCG hormonu verilmesiyle folikül çatlatılır. Ve bu hormon yumurta hücresinin serbestleşmesini sağlar
Hastanın yumurtlama dönemine yakın zamanlarda çok gerekmedikçe ağrı kesici kullanmamalıdır. Fazla ağrı kesici kullanmak yumurtlamayı olumsuz yönde etkilediği için tavsiye etmiyoruz
Tedavi sürecinde cinsel hayatınıza devam edebilirsiniz bunu engeleyecek bir durum yoktur
Sürekli kullanmakta olduğunuz bir ilaç varsa, tedavinize başlanmadan önce lütfen doktorunuza bildiriniz.
Doktorunuza danışmadan önce kesinlikle ilaç kullanmayınız
Radyasyon alanlarından uzak durunuz
Aşılamanın gerçekleşeceği gün erkekten alınan sperm örnekleri bir takım işlemden geçirilir daha sonra aralarından yumurta hücresini dölleme oranı en yüksek olan sperm hücreleri ayrılır ve kateter adı verilen plastik bir kanül yardımıyla rahim içerisine enjekte edilir
Aşılama sırasında anesteziye gerek duyulmaz ve ağrısız bir işlemdir.
Yaklaşık olarak 10 ile 15 dakika sürmesi beklenir.
Aşılama işleminin sonlanması ardından kalmanız gerekmez dilediğiniz zaman klinikten ayrılabilirsiniz
İşlem sonrası cinsel hayatınızda kısıtlama yapmanız gereken bir durum yoktur.
Beklenmeyen bir vajinal kanamanız olursa doktorunuza başvurunuz.