Download "EĞİTİM. Kuş Gribi ve Korunma. Kümesler? Avian Influenza Virus. Korunma Önlemleri? Dayanıklılık??? Kümesler 1"
1 Kuş Gribi ve Korunma Dr.Gaye USLUER Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Avian Influenza Virus Orthomyxoviridae Hemaglütinin, Nöraminidaz H5 N1, H7N7, H9N2 Ellerde Sert yüzeylerde Kumaş ve kağıtta Suda 22ºC 4 gün, 0ºC 30 gün Dayanıklılık??? 5 dak saat 8 12 saat 60ºC de 30 dak %70 alkol yada Klorin ile inaktive WHO. Interim Infection Control Guidelines for Healthcare Facilities for HPAI : lines_for_hpai.pdf Korunma Önlemleri? Kümeslerde salgın kontrolü? İnsanda enfeksiyonun önlenimi? Pandeminin önlenmesi? Kümesler? Kümesler 1 Eradikasyon Biosecurity (temasın önlenmesi yada azaltılması) Sürveyans Tanı Enfekte kanatlıların eliminasyonu Konak duyarlılığının azaltılması Aşılama EĞİTİM Sürveyans ve hastalık bildirimi Doğru tanımlama / laboratuvar Yüksek riskli bölgelerde enfekte kuşların imhası Enfekte bölgelerin dezenfeksiyonu Düşük riskli bölgelerde kümeslerin haftada bir temizlenmesi ve dezenfeksiyonu Yüksek riskli bölgelerde haftada 3 kez temizleme ve dezenfeksiyon Hareket kontrolü Karantina ve gözlem istasyonları oluşturulması 1
2 Kümesler 2 İnsanda??? Aşılama Hayvanların aşılanması ÖNEMLİ Kümeslerin yeniden yapılanması Yaşam alanlarından uzakta Su kaynaklarından uzak tutulmalı Marketing sistemleri Kümes hayvanlarının doğru transportu Satış, kesim ve pazarlamada veteriner kontrolü Sürveyans ve tanımlama Doğru Tanı & Laboratuvar Yeni olguların karantinaya alınması Enfeksiyon hastalıkları kliniklerinin yeniden yapılanması Koruyucu ekiplerin oluşturulması Sağlık personeli için koruyucu giysi temini EĞİTİM Enfeksiyon Kontrol Önlemleri Standart Önlemler Bulaşma Yoluna yönelik Önlemler Havayolu Temas Standart Önlemler El yıkama & el hijyeni Personel Koruyucu Giysiler Hasta araç-gereçlerinin kontrolü Delici-kesici aletlerle yaralanmanın önlenmesi Çevre temizliği Atık kontrolü control.htm El Hijyeni ÖNCE Hastayla direk temas Kontamine alandan temiz alana geçerken Bir hastadan diğerine geçerken Yemek yerken Steril girişimlerden önce eldiven Ellerin Dekontaminasyonu SONRA Kan, kanlı sıvılar, sekresyonlar müköz membranlar, deri ve yaralarla temas Eldiven çıkartıldıktan Personel koruyucu giysi çıkartıldıktan Tuvalet yada alt değiştirme 2
3 Bulaşma Yoluna Yönelik Önlemler Tek kişilik oda Antre Banyo ve Tuvalet içeren Mümkünse negatif basınçlı Personel koruyucu giysiler Hava Yolu Önlemleri Hastayı hava yolu izolasyonlu odaya AL Antresi olan Kapısı içeriye açılan Negatif hava basınçlı Saatte 6-12 kez hava değişimi Havayı direk dış ortama veren Sabit yada portabl olabilir HEPA filtreli Respiratör kullanılmalı N-95 tipi filtreli (National Institute of Occupational Safety and Health (NIOSH onaylı ) Tek kişilik oda Negatif basınçlı Saatte 6-12 kez hava değişimi HEPA sistemi Sabit yada portabl Çok yataklı odalarda yataklar arasında en az 1 metre mesafe ve seperasyon Sağlık çalışanları için koruyucu önlemler N95 veya yoksa standart iyi filtre eden cerrahî maske Gözlük ve eldiven Hasta ile doğrudan teması olan sağlık personelinin sayısı azaltılmalı Ziyaretçi sayısı sınırlı olacak Solunum Hijyeni-Öksürük Kontrolü Temas Önlemleri Öksürürken ve burun silerken ağız yada burnun kapatılması Kağıt mendil kullanımı ve kullanım sonrası atık kontrolü Solunum sekresyonlarıyla temastan sonra el yıkama Uygun sağlık bakımı Hastayla temasta eldiven ve önlük giyilmeli Aletler hastaya özel ve hasta odasında olmalı Steteskop Tek kullanımlık tansiyon aleti manşonu Tek kullanımlık termometre vb 3
4 Eldiven Gözlerin Korunması Temiz,steril olmayan Kanla temasta Vücut sıvıları, kontamine cihazlar ve deriyle temas Çamaşırhanede tek kullanımlık eldivenler Her hasta için ayrı Az kontamine alandan çok kontamine alana geçiş Kontamine olmayan alanlara dokunmadan önce çıkart Elbise giyiliyorsa eldiven üstte Her türlü girişim öncesinde değiştir Maske yada gözlük kullanımı Hastaya 1.5 m den daha yakın olunduğunda İş bittiğinde çıkart. KİŞİSEL KORUYUCU ÖNLEMLER Koruyucu Materyal Çıkarılırken Eldiven Giysi ve galoş ÇIKARTILIR Eller yıkanır veya dekontamine edilir Gözlük Maske ÇIKARILIR Eller yeniden yıkanır veya dekontamine edilir, El yıkama yerine alkollü el dezenfektanları (alkol derecesi % 60 ın üzerinde olmak kaydıyla) kullanılabilir. Sağlık Personelinde Aşılama? Tanımlanmış yada şüphe edilen Avian influenza ile temas eden personel Koenfeksiyonun önlenmesi Genetik yeniden düzenlenme Pandeminin önlenmesi Her Yıl AŞILAMA Gözlem Sağlık Personeli Şüpheli Temas? Avian İnfluenzalı hastayla temastan sonra 1 hafta içinde Ateş,Solunum semptomları, Ve/veya konjonktivit Hasta personel başka bir tanı oluşmazsa ateş düştükten 24 saat sonraya kadar evde kalmalı Evde solunum ve öksürük hijyeni SAĞLANMALI Çevrenin Dezenfeksiyonu ve Temizlenmesi Temizlik malzemeleri hasta odası dışında tutulmalı Temizliğin yapıldığı belgelenmeli Hasta odasını en az günde bir kez temizle Gözle görülür kirlenme olduğunda Odadaki cihazların temizliği önemli EPA- onaylı dezenfektanlar kullanılmalı Temizlik sırasında personel koruyucu önlemler Halı kaplı yüzeylerde buharla temizlik Personel eğitimi 4
5 DEZENFEKSİYON İŞLEMLERİ Hastanelerde enfekte malzemelerin ve yüzeylerin dezenfeksiyonu yapılmalı Ev & oda dezenfeksiyonu 1/10 oranında sulandırılmış çamaşır suyu veya ev temizliğinde kullanılan deterjanlar Cenaze hazırlama işlemlerinde damlacık izolasyon önlemleri alınmalı Defin işlemlerinde özel bir önlem almaya gerek yok Laboratuvar Önlemleri? Laboratuvarda Biyogüvenlik Düzeyi 3 olmalı Çift kapılı giriş Duş Respiratör kullanılmalı Atık dekontaminasyonu Şüpheli H5N1 olgularında PCR Sınıf II biolojik güvenlik kabininde uygulanmalı www2a.cdc.gov/han/archivesys/viewmsgv.asp?alertnum=00185 Vaka Tanımı &Kontrol Önlemleri Sonuç Erişkinlerde semptomlar ortaya çıktıktan sonra 7 gün veya taburcu olana kadar Çocuklarda semptomlar ortaya çıktıktan sonra 21 gün veya taburcu olana kadar En Az 14 Gün İnsandaki her enfeksiyonda insana adaptasyon riskinde artma İnsan İnsan geçişi PANDEMİ Pandeminin önlenimi Pandemiye hazırlıklı olmak İnsanda influenza sıklığı ve mortalitenin azaltılması ÖNEMLİ Rasyonel Korunma ÖNEMLİ 5