Sıkça Sorulan Sorular | Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi- Diş Hekimliği Fakültesi
Cevap: Dişleri barındıran ve gözle görülmeyen kemik içi yapıların durumunun izlenmesi, var olan diş/dişeti rahatsızlıklarının kök ve kemik ile olan ilişkilerinin belirlenmesi amacıyla diş filmi çektirilir. Bu da başlangıçta var olan ya da dışarıdan gözle görülemeyecek rahatsızlıkların teşhis edilmesine ve erken tedavisine olanak sağlar. Ağız içerisindeki diş yapısı bozuklukları, herhangi bir iltihap varsa hangi dişten kaynaklandığı, diş köklerinde mevcut olan kırıklar, tümör ve kistler için röntgen çekmek en doğru sonucu verir.
Cevap: Modern diş radyolojisi cihaz ve metotları ile çekilen diş röntgeninden alınan doz minimal düzeydedir. Tek bir diş röntgen filminden alınan ışın dozu, güneş ışığına maruz kalındığında alınan radyasyondan bile daha azdır. Tek seferde tüm ağızdan 16 tane diş röntgeni alınmasında tıbbi açıdan herhangi bir sakınca yoktur. Aksine teşhis açısından röntgenden elde edilen fayda çok daha fazladır.
Cevap: Hamileler diş sorunları için röntgen çektirmekten kaçınmalıdır. Eğer gerekliyse kurşun önlük giyilerek çekilmelidir.
Cevap: Eğer elinizde bulunan röntgen filmleri teknik olarak sorunlu ya da şimdiki durumunuzu yansıtmayacak kadar eski ise muayene sırasında kullanılması uygun değildir. 6 aydan daha eski röntgen filmlerinin yerine yenisi çekilmelidir. Fakat eski röntgen filmlerinin muayene sırasında yanınızda bulundurulması şimdiki durumla eski durumun kıyaslanması açısından faydalıdır. Bu nedenle eski röntgen filmleri atılmamalı, muayeneye gelirken getirilmelidir.
Cevap: Dental tomografi x-ışını kullanılarak incelenmek istenilen bölgenin kesitsel görüntüsünü oluşturmaya yönelik radyolojik teşhis yöntemidir. Tomografi görüntüsü ile normal röntgen filmlerinde görülmeyen kemik ve yumuşak doku detayları görülebilmektedir. Dental tomografi cihazı ile 3 plandan çok sayıda kesit alınır. Daha sonra bu kesitler ileri düzey yazılımlar yolu ile yeniden dilimlenip yapılandırılarak hedeflenen bölgenin istenilen açıdan ve her yönden görüntülenebilmesi sağlanır.
Diğer dental görüntüleme yöntemleri ile görüntülenemeyen alanlar tomografi ile görüntülenmektedir. Tıpta kullanılan tomografi cihazlarına göre %90’a varan oranda daha az radyasyon ile görüntüleme gerçekleşmektedir. X-ışınları yalnızca hedeflenen bölgeye gönderildiğinden, tiroid bezi ve katarakt gibi hassas organlar radyasyondan korunur. Görüntü kalitesi çok yüksektir. Yüksek teşhis detayı ve ölçüm doğruluğu veren bu kesitler her türlü tedavide yol gösterici olmaktadır. Ayrıca bu teknikle kafatasının hacimsel görüntüsü oluşturularak kemik yapısı da incelenebilmektedir.
Cevap: Düzenli şekilde fırçalanan dişlerin ağrımaması, problem olmadığı anlamına gelmemektedir. En az altı ayda bir ayrıntılı bir diş kontrolünün yapılması gereklidir.
Cevap: Evet, olabilir. Bu nedenle, yakınmalarınızın ağız ve diş kaynaklı mı, yoksa vücudunuzdaki diğer düzensizlikler nedeniyle mi oluştuğunu belirlemek üzere mutlaka diş hekiminize başvurmanız gereklidir.
Cevap: Dental implant, titanyumdan yapılmış kök şeklinde küçük bir tutucudur. Çekilmiş bir diş kökünün yerini alacak şekilde çene kemiğinin içerisine yerleştirilir. İyileşme süreci sonunda implantın kemikle kaynaşması sağlandıktan sonra yerleştirilen implant üstü protez, doğal diş görevi görür. Bu yeni diş, doğal diş gibi görünür ve doğal diş hissi verir.
Cevap: Yaralanma, çürüme veya kırılmadan dolayı dişlerinizi kaybettiyseniz ve şiddetli sistemik hastalığınız (diabet, osteopöröz, kan hastalıkları vb.) yoksa muhtemelen implant tedavisi sizin için uygundur. Bununla birlikte, implant yerleştirilecek çene bölgelerinde yeterli kemiğine sahip olmanız gerekmektedir. Doktorunuz, implantın sizin için doğru bir tedavi seçeneği olup olmadığına klinik ve radyolojik incelemelerden sonra karar verecektir.
Cevap: Diş çekiminden sonra kemikteki çekim yerinde meydana gelen enfeksiyon durumudur. Şiddetli ağrı söz konusudur ve ağrı kesicilerle hafiflemez. Bu durumla karşılaşmamak için operasyon sonrası önerilerine mutlaka uyunuz. Böyle bir durumla karşılaştığınızda lütfen en kısa zamanda kliniğimize başvurunuz.
Cevap: Hekim kararına bağlı olarak çeşitli anestezi tipleri uygulanabilir. Bunlardan birincisi lokal anestezidir, ilgili bölgeyi uyuşturur. İkincisi sedasyondur, kısmen bilinçli olursunuz. Üçüncüsü, genel anestezidir, bilinciniz geçici bir süre için tamamen kaybolur ve operasyonu hatırlamazsınız.
Cevap: Sedasyon veya genel anestezi öncesi 8 saat bir şey yiyip içmemelisiniz. Herhangi bir şey yemiş ya da içmişseniz işleminiz iptal edilir. Lokal anestezi altında gerçekleştirilecek işlemlerde karnınız tok geliniz.
Cevap: Kimliğiniz ile Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Oral Diagnoz AD.'na başvurmanız ve ilk muayenenizin yapıldıktan sonra kliniğimize sevkedilmeniz gerekmektedir.
Cevap: Diş fırçası çeşitleri kıl sertliklerine göre; Sert, Orta Sert, Yumuşak olmak üzere çeşitlendirilmiştir. Bu fırçalar manuel veya elektrikli olarak da piyasada bulunmaktadır.
Cevap: Diş Hekimleri fırçanızın, en geç üç ayda bir değiştirilmesini önermektedir. Fırça kılları yıprandığında, plak uzaklaştırma etkinliği giderek azalır. Bu nedenle diş fırçasının düzenli olarak değiştirilmesi gerekir. Fırçalamayı nasıl yaptığınız da değiştirme süresini doğrudan etkilemektedir. Örnek olarak; eğer bütün kıllar 1 hafta sonra düzleşmişse, fırçalama çok sert yapılıyor demektir. Kıllar 6 ay sonra hala düzse, ya çok baskısız fırçalanıyor ya da her gün fırçalanmıyor demektir. İdeal bir diş fırçasında kıl uçları, dişetini zedelememesi için yuvarlatılmış olmalıdır. Diş fırçasının yapısı, dişlerin tamamına ve tüm yüzeylere ulaşabilir olmalıdır. Unutulmamalıdır ki, her diş fırçası bir kişi içindir!
Diş fırçası kişiye özel bir üründür ve hiçbir şekilde birden fazla kişi tarafından kullanılmamalıdır. Ağzında problem olan kişilerin kullandığı diş fırçalarının gerek sertlik derecesi ve gerekse tipi bir diğer kişi için uygun olmayabilir. Ağız içinde barınan bakteriler ve mikroplar fırça yolu ile diğer kullanıcıya rahatlıkla geçebilmektedir.
Cevap: Macun olmadığı durumlarda sadece su ile de dişlerin fırçalanması yeterli olabilir. Ancak günde en az iki kere diş macunu ile fırçalanması gereklidir.
Cevap: Fırçalanmayan dişler, öncelikle rahatsızlık yaratan kötü ağız kokusu ile kendisine ve çevresine zarar verir. Fırçalama olmadığı için dişler arasında ve diş-dişeti birleşiminde biriken yiyecek artıkları bu bölgelerde bakteri plağının oluşumuna neden olur. Zamanla biriken bakteri plağı dişeti iltihaplarına ve daha ileride dişeti çekilmelerine zemin hazırlar. Sağlıklı dişler bile bu nedenle kaybedilebilir. Diş aralarında biriken bakteriler dişlerin çürümesine sebep olur. Bir süre dişler fırçalanmaz ise, ilk fırçalamalar sırasında dişeti kanaması meydana gelir. Bu kanama, düzenli ve sürekli bir ağız bakımı ile düzeltilebilir.
Cevap: Genellikle şekerli ve asitli yiyecekler diş sağlığını olumsuz etkiler. Ancak bu tür gıdalar tüketildikten sonra, ağız bolca su ile çalkalanırsa bakteri üretimi geciktirilebilir. Özellikle biskuvi, çikolata vb. yapışkan yiyecekler yedikten sonra ağız iyice çalkalanmalı, eğer olanak varsa fırçalanmalıdır.
Cevap: Ağız sağlığı düzenli bir ağız bakımı ile korunabilir. Ağız yapısı için uygun bir diş fırçası, diş macunu, doğru fırçalama yöntemi, diş fırçasının düzenli aralıklarla değiştirilmesi, diş fırçasının beraberinde diş ipi kullanarak ara yüzlerin temizlenmesi ve herhangi bir problem olmasa dahi, altı ayda bir, kontrol için Diş Hekimine gidilmesi, ağız sağlığınızı korumada yeterli olacaktır.
Cevap: Diş çürümelerinin ana nedeni; “Mikrobiyal Dental Plak” tır. Plak; ağzın temizlenmemesi sonucu, dişlerin bütün yüzeylerinde, diş-dişeti birleşiminde biriken milyonlarca mikroptur. Bu plak temizlenmezse mikropların ürettiği zararlı maddeler diş çürüklerine ve dişeti hastalıklarına neden olur. Plak, ağız çalkalama veya parmaklarla yapılan ovma sonucu çıkmaz. Bunu yok etmek için, kesinlikle diş fırçası kullanılmalıdır.
1. Protez nedir, protez uzmanı kimdir?
Protez uzmanlığı, fasial ve oral protezleri kullanarak, hastalığın veya yaralanmanın sonucunda oluşan görünüm, konuşma ve fonksiyonel problemleri düzelten veya rehabilite eden dental uzmanlık alanıdır.
- Protez Çeşitleri Nelerdir?
- Çene-Yüz Protezleri
Hareketli ve Sabit Parsiyel Protezler: Dişlerin bir kısmının kaybedildiği durumlarda yapılan protezlerdir. Sabit protezler kalan dişlerden destek alınan ve destek dişler üzerine hekim tarafından yapıştırılan protezler olup, hasta tarafından çıkarılamazlar. Hareketli protezler ise kalan dişlerden destek alan ama takılıp çıkartılabilen protezlerdir. Parsiyel dişsizlikte hangi tip protezin yapılacağı dikkatlice değerlendirilmesi gereken birkaç faktöre bağlıdır. Bu faktörleri şu şekilde sıralayabiliriz; kalan dişlerin alveolar kemik desteği miktarı, kalan dişlerin durumu, kalan dişlerin sayısı ve konumu, hastanın genel ağız sağlığı.
İmplant Destekli Protezler: Yukarıdaki geleneksel protez tekniklerine bir alternatif olarak tercih edilen dental implant destekli protezler, hastalara özellikle fonksiyon bakımından avantaj sunar. Bu tip bir protez yapımının tercihi daha önce de belirttiğimiz faktörlere bağlıdır. Dolayısıyla hekiminizin sizin için uygun görmesi ve yönlendirmesiyle sağlıklı bir tedaviye kavuşabilirsiniz.
Çene-Yüz Protezleri: Çene yüz bölgesinde gözlenen eksikliklerin rehabilitasyonu için protez uzmanları tarafından yapılan protezlerdir.
Cevap: Diş sıkmanın nedenleri ve mekanizmasıyla alakalı çeşitli hipotezler mevcuttur. Ancak bu hipotezlerden hareket edilerek diş sıkmanın tam ve kesin bir tedavisi hala bulunamamıştır. Bu yüzden diş hekimlerinin amacı dişlerde, çene ekleminde oluşabilecek kalıcı zararları önlemek ve ağrıyı ortadan kaldırmaktır. Bu amaçla kişiye özel hazırlanan okluzal splintler diş sıkmasının semptomatik tedavisinde kullanılan en önemli araçtır.
Ancak okluzal splintler çoğunlukla tek başlarına yeterli olamamaktadır. Bu nedenle hastalığın sergilediği tabloya göre okluzal splintlerin yanında bazı ek tedavilerinde uygulanması gerekmektedir. Bunlar;
1. Soru: 7 yaşındaki oğlum üst ön dişini kaybetti. Şimdi alt dişi sallanıyor ve o bölgenin ağrıdığını söylemekte. Ben süt dişlerinin arkasından daimi dişlerinin geldiğini görüyorum fakat daimi dişlerden biri sallanıyor. Bu durum normal midir? 5 yaşındayken röntgenini çeken hekim her şeyin normal olduğunu söyledi. Ve temizlik ile örtücü dışında herhangi bir tedavi uygulamadı.
Cevap: Dokuların gelişimini bir pedodontistin görmesinde fayda vardır. Süt dişleri düşmeden daimiler süt dişlerinin önünden ya da yanından sürebilir ve süt dişleri düşmeden ağızda kalabilir. Daimi dişi ağızda korumak gerekmektedir.
2. Soru: 3 yaşındaki oğlumun ön iki dişinin köklerinde iltihap var. Ayrıca üst dişetlerinde yara var. Çocuk diş hekimi dişin çekilmesi gerektiğini söyledi. İkinci bir görüş için başka bir hekime götürdük. O da bu yaşta travmatize olacağı için çektirmememizi söyledi. Röntgende koyu bir alan görülmektedir. Çocuk diş hekimi bu iltihabın daimi dişleri etkileyebileceğini söyledi. Öneriniz nedir?
3. Soru: Üç hafta önce 3 yaşındaki kızım ağzını pencere kenarına vurdu. Üst sol taraf dişeti yırtıldı. Dişin kökü etkilendi ve kötü görünmekte. Bugün bir pedoodontiste götürdüm. Bir ay sonra tekrar görmek istedi ve dişin iyileşebileceğini söyledi. Diş eti için bir öneri istedim. Bu yaşta bir şey yapmaya gerek olmadığını söyledi. Bu gerçekten doğru mu?
Cevap: Çocuklarda diş gıcırdatma çok yaygındır. Hastaların %40-60'ının dişlerinde aşınma mevcuttur. Eğer daimi dişler sürdükten sonra aşınma devam ederse gece plağı önerilmektedir. Bu alışkanlık genellikle 8 yaşında sona ermektedir. Eğer sona ermezse gece plağı yapılır. Aşınmanın şiddetinden emin olmak için çocuk diş hekimine muayene olması önerilir.
Cevap: 3 yaşında çocuğunuzu diş hekimine götürebilirsiniz. Bu ziyarette, radyografik muayene, florür tedavisi ve klinik muayene yapılır.
Cevap: Periodontal hastalık dişleri destekleyen yumuşak ve sert dokuların enfeksiyonudur. Bu durum “plak” dediğimiz bakteriden oluşan yapışkan film tabakasının diş üzerine yerleşmesinden ve diştaşına (tartar) dönüşmesinden dolayı oluşmaktadır. Erken dönemlerde dişetinde iltihap gözlenmekte; fırçalama veya diş ipi kullanımı esnasında kanama olabilmektedir. Bu safha “gingivitis” olarak adlandırılmaktadır. Gingivitis, diş hekiminin uygulayacağı tedavi ve iyi bir ağız hijyeni ile geri döndürülebilir. Gingivitis tedavi edilmezse, hastalık plak ve diştaşı, dişetinin altına yerleşim gösteren “periodontitis”e ilerler. Dişetinin iltihaplanması ve irritasyonu, iltihaplı dişeti cepleri (diş ve diş eti arasında artmış boşluk) ile oluşur. Periodontitis ilerlerse cepler derinleşir ve dişleri destekleyen kemik kaybedilir. Tedavi edilmediği takdirde; bu durum sonunda diş kaybedilebilir.
Cevap: Diş hekiminiz ya da periodontolog, periodontal hastalığın tekrar oluşmasını önlemek için bir tedavi planı reçete edecektir. Bu “idame fazı“ olarak bilinmektedir. İdame fazınızın bir parçası olarak; diş hekiminize sık ziyaretler yapacaksınız ve böylece diş hekiminiz ya da periodontoloğunuz yeni bir hastalığın oluşmasına sebep olabilecek yeni tartar ve plak oluşumunu önleyebilecektir. Diş hekiminiz size ayrıca ağız- diş sağlığınızı korumanıza yardımcı olmak için ağız çalkalama solüsyonları, özel diş fırçaları gibi ev bakım önerilerinde bulunacaktır. İdame fazı, periodontal hastalığın tekrar oluşmasının önlenmesinde en önemli bölümü oluşturmaktadır.
Cevap: Evet yapılabilir. Yaygın olarak bilinen ortodontinin sadece çocuklara uygulandığıdır. Oysa dişlerin yer değiştirilmesi her yaşta mümkündür. Yani isterseniz 8 yaşındaki çocuğunuzun çıkmayan dişleri tedavi ile sürdürülürken aynı anda sizin de dişlerinizin arasındaki boşluklar ortodontik tedavi ile kapatılabilir. Ortodontik tedavinin yaş olarak üst sınırı yoktur. İhtiyacı olan bireylere her yaşta uygulanabilir. Siz erişkinler için diş renginde braketler olduğu gibi aynı zamanda braketlerin dil tarafından yapıştırılarak tedavi olduğunuzu gizlemek de mümkündür.
Cevap: Vakanın durumuna ve hasta yaşına bağlı olarak 6 ay ile 36 ay arasında değişebilir.
Cevap: Kötü alışkanlıklar dediğimiz parmak emme, yalancı emzik kullanımı, biberon kullanımı, tırnak yeme vb alışkanlıklar çocuk 3.5-4 yaşına geldiğinde halen devam ediyorsa mutlaka bıraktırılmalıdır. Devam etmesi halinde bu alışkanlıkların yarattığı etkiler kalıcı hale gelir ve çocuğun ciddi ve uzun süreli ortodontik tedavi görmesi gerekir. Parmak emme bu alışkanlıklar içinde en zor bıraktırılanıdır. Çocuğunuzda parmak emme teşhis ettiğinizde bir ortodontistin kontrolüne gitmenizde yarar vardır.
Cevap: Dişlerinizin üzerine yapıştırılan tellerin (braket) kırılmadan dişlerin yüzeyinde durması tedavinin başarısı açısından önemlidir. Bu sebeple yenilen gıdalara özen gösterilmelidir. Tedaviniz süresince aşağıdaki gıdalardan uzak durmanız gerekmektedir (ya da küçük parçalara bölerek yemelisiniz); sert gıdalar, kuruyemiş, sert şekerler, elma, erik , ayva gibi meyveler, cips, sakız, lokum gibi dişlere ve braketlerinize yapışabilecek temizlenmesi zor olan gıdalar, kola gibi asitli içecekler vb.
Cevap: Dişlerinizdeki düzensizlikler yaşınız ilerledikçe daha şiddetlenecektir. Yani uzun dönemde dişlerinizin görünümü sizi daha çok rahatsız eden bir hal alacaktır. Dişlerinizin düzgün kapanmıyor olması, çene eklemlerinize normalden daha fazla baskı gelmesine sebep olup, uzun dönemde ağız açıp kapama kısıtlamaları, çene kilitlenmesi gibi problemlere yol açabilir. Dişlerinizdeki düzensizlikten dolayı diş araları ve bazı yüzeyleri daha zor temizleneceğinden, çürük oluşumu düzenli diş dizisi olan bir bireye göre daha fazla olacaktır.
Cevap: Hastalarımız çoğunlukla köpek dişlerinin yukarda kaldığı şiddetli çapraşıklık durumlarında uzmana danışmaktadırlar. O düzeyde dikkat çekici bir durum yoksa ortodontik sorunlar geç yaşlarda fark edilmekte ve hastalar "bu yaşta tedavi olamam" diyerek ortodontik tedaviden vazgeçerek ya o şekilde kalmayı tercih etmekte ya da sağlıklı dişlerini kestirerek protez yaptırmak durumda kalmaktadır.
Cevap: Dişlerin üzerine yerleştirilen tellerin girintili çıkıntılı yüzeyleri yiyeceklerin birikimine oldukça elverişli alanlardır. Eğer dişler doğru fırçalanmazsa, ortodontik tedavi ile dişleriniz de çürümeler görülebilir.
Cevap: Genellikle buna derin çürükler neden olur. Derin çürüklerdeki bakteriler dişin damar sinir paketinin iltihaplanmasına yol açar ve kanal tedavisiyle bu damar sinir paketinin çıkarılması gerekir.
Cevap: Endodonti kliniğinde pulpa ve kökü çevreleyen dokular kaynaklı ağrıların tedavisi, pulpa kaplaması ve amputasyonu gibi vital pulpa tedavileri, kök-pulpa kaynaklı patolojik dokuların cerrahi olarak uzaklaştırılması, yerinden çıkan dişlerin yerine konması, renklenmiş diş mine ve dentin dokularının ağartılması ve kök kanal boşluğunu içeren koronal restorasyonlarla ilişkili post-core restorasyonları gibi tedavi işlemleri yapılmaktadır.
Cevap: Kanal tedavisini takiben, özellikle de canlı dişlerin tedavisinin ardından ilgili dişte birkaç gün katlanılabilir bir ağrı veya dişin üzerine basıldığında ağrı oluşabilir. Bu kanal tedavisi sonrası oluşan normal bir ağrıdır. Kanal tedavisi yapılan dişin biraz korunması ile kısa sürede ortadan kalkar.