Atina Anlaşması, Le Corbusier - Ayda Yörükân | Yapı Kredi Yayınları
La charte d’Athènes
2. Baskı / Şubat 2015
Atina Anlaşması, modern mimarlık ve şehirciliğin kutsal kitabı, anayasası.
Açıklamalarıyla birlikte 95 şehircilik yasasından oluşuyor. Konaklama, boş zaman, iş, dolaşım, tarihsel miras gibi konularda gözlemler, öneriler, ilkeler ve yasalardan oluşan Anlaşma, Avrupa ve ABD’nin 33 şehrinde yapılan araştırmaların ortaya koyduğu olumsuz tablonun etkisiyle, kötü gidişata dur demek amacıyla hazırlanmıştı. Bugün, arkeolojik bir kazıda bulunmuş, çok eski zamanlara, başka uygarlıklara ait tarihsel bir metin olarak görünüyor ne yazık ki. Modernizmin ve Atina’nın anlaşması çoktan feshedilmiş durumda.
Atina Anlaşması’nda çizilen ütopik, modern şehir, şu an yaşadığımız şehrin içinde bir yerlerde gizli yine de. Le Corbusier’nin metni, modern şehrin ortaya çıkış serüveninin, nerede hata yapıldığının anlaşılması, içinde yaşadığımız çevrenin, mahallenin, semtin bileşenlerinin ve birbirleriyle ilişkilerinin son derece kesin çizgiler aracılığıyla görülebilmesi ve bu kayıp şehrin bir an için bile olsa görünür kılınması açısından hâlâ geçerliliğini koruyor.
Sefalet yuvasını meydana getiren konutun içidir; fakat loş sokakların darlığı ve çocukların hareketli oyunları için son derece faydalı olan oksijeni yaratacak yeşil alanların hemen hiç bulunmaması, konutun sefaletini dışarıya doğru yaymaktadır.
Binalar için belki de en son yüzyıllar önce birtakım harcamalar yapılmış olsa da, bina sahiplerinin bu yapıları hâlâ konut amaçlı kullanılabilecek ticari bir mal olarak görmeleri hoş görülmektedir. Bu binalar, oturulabilirlik değerleri sıfıra indiği halde, hiçbir takibata uğramaksızın, sahiplerine önemli bir gelir getirmeye devam etmektedirler.
Kokmuş et satan bir kasap cezalandırıldığı halde, yasalar, çoktan çürümüş konutların yoksul sınıflara kabul ettirilmesine izin vermektedir.
Böylece, birkaç bencilin zenginleşmesi uğruna, korkunç bir ölüm oranına ve her çeşit hastalığın topluma ağır bir yük getirmesi¬ne göz yumulmaktadır.