Gırtlak Otu (Trachelium) Yetiştiriciliği | Kesme Çiçek Üretimi – Defteriniz.com
2 Haziran 2016 Admin Bahçecilik, Kesme Çiçek Üretimi, Kütüphane 0
İlk defa ABD’de on yıl boyunca kesilebilen kesme çiçek olarak yetiştirilmiştir. İlk üretimi yapıldığında özellikle iki kültürü ticari olarak ( beyaz şemsiye ve mor şemsiye ) kullanılıyordu. Sonraki yıllarda yapılan çalışmalarda dokuz yeni kültür çeşidi kullanılmaya başlandı.
Trachelium bitkisi çiçek düzenlenmelerinde özellikle dolgu malzemesi olarak kullanılmaktadır. Kullanılan bitkilerin vazo ömrü ne kadar uzun olursa yapılan düzenlemenin kalitesi de o kadar artmış olmaktadır. Trachelium bitkisinin vazo ömrü de 11 güne kadar çıktığından son yıllarda çok kullanılmaya başlanmıştır.
Trachelium bitkisinin çiçek düzenlenmesinde kullanımı:
Gırtlak Otu (Trachelium) Bitkisinin Genel Özellikleri
Alem: Plantae ( Bitkiler)
Şube: Magnoliophyta ( Kapalı Tohumlular)
Familya: Asteraceae ( Çangiller)
Botanik Adı: Trachelium sp.
Türkçe Adı: Gırtlak otu
Trachelium bitkisi çan çiçeğigiller (Campanulaceae) familyasındandır. Tek ya da çok yıllık otsu bitkilerdir. Olumsuz koşullara yarı dayanıklıdır. Çalı formunda çiçekli bitkilerdir. Trachelium bitkisinin boyu yaklaşık olarak 75 – 100 cm arasında değişmektedir.
Birçok türü süs bitkisi olarak yetiştirilir. Yapraklar alternat veya nadiren karşılıklı dizilmiştir. Çiçekler yaprak koltuklarında tek veya uçta küresel başçıklarda; spikamsı ya da panikulamsı durumdadır. Çiçekler erdişi, ışınsal simetrilidir. Sepal sayısı petal sayısı kadardır. Ovaryum alt durumludur. Temelde çiçekleri beyaz, mavi ve morun gölgeleri şeklinde üç renge ayırabiliriz; ancak en çok karşımıza mor çiçekler çıkmaktadır.
Gırtlak Otu (Trachelium) Fidesi Üretimi
Çelik, tohum ve ayırma ile üretim yapılır.
Tohum ile yapılır. Tohumlar kasalara ya da yastıklara atılır. 2-3 hafta içerisinde çimlenen tohumlar 60 – 70 günde dikime hazır hale gelir. Mayıs – haziran aylarında veya temmuz – ağustos aylarında tohum atılır.
Vegatatif üretim çelik ile olur. Çelikler kış aylarında önceden budanmış bitkilerden yeşil çelik olarak alınır. Çelik alınacak bitkinin iyi gelişmiş ve sağlam olmasına dikkat edilmelidir. Çelikler 10-15 cm uzunluğunda hazırlanmalıdır.
Ayırma ile üretimde ise daha önceki yıllarda gelişerek kardeşlenmiş olan bitkiler sökülür. Yeni sürmüş olan her bitki, köklerine zarar gelmeyecek şekilde ana bitkiden ayrılır. Zaman kaybetmeden gerçek yerlerine dikilir.
Gırtlak Otu (Trachelium) Fidelerinin Bakımı
Tohumdan olan fidelere, yerlerine dikilene kadar geçen sürede özenli bir bakım yapmak gerekir. Özellikle sulamaya dikkat edilmelidir. Yapılacak fazla sulama fidelerde çökme meydana gelmesine neden olacaktır. Sulama genellikle sisleme şeklinde yapılır. Mümkün olduğu kadar gece bitki üzerinde su kalmamasına dikkat edilir.
Çelikle üretilen fidelerde ise nemlendirme yapılarak bitkinin su kaybı önlenmelidir. Fazla sulamadan dolayı ortamda nem oluşacağından havalandırmaya da dikkat edilmelidir. Havalandırma seranın cam açıklarından veya vantilatörler yardımı ile sağlanır. Her gün düzenli olarak fidelerin mutlaka havalandırılması gerekir.
Fidelerin bakımında ilaçlamaya dikkat edilmeli ve muntazam şekilde uygulanmalıdır. Fidelerin hassaslığı göz önünde tutularak her hafta mutlaka düzenli olarak koruyucu amaçlı ilaçlama yapılmalıdır.
Fidelerin bakımında dikkat edilmesi gereken en önemli hususlardan biri de fidelerin boya kaçmasına engel olmaktır. Bunun içinde fidelerin bol ışık alan yerlerde yetiştirilmesi gerekir.
Gırtlak Otu (Trachelium) Bitkisinin Toprak ve Gübre İsteği
Trachelium bitkisinin yaprak çürüntülü ve kumlu balçık topraklar üzerinde gelişimi çok iyidir. Trachelium yetiştiriciliği yapılacak toprağın pH değeri 5,5 – 6,5 arasında olmalıdır. Eğer seramızda toprak pH’ı 6,5 – 7’ den büyükse kükürtleme yapılmalıdır. Toprak reaksiyonunu bir derece azaltmak için bir dekar yere yaklaşık 20 kg toz kükürt verilmelidir. Buna karşılık toprak reaksiyonunu bir derece yükseltmek gerekirse bir dekar yere yaklaşık 200 kg ince kireç taşı kullanılmalıdır. İnce kireç taşı yerine yaklaşık 100 kg ticari kireç (yanmış kireç) de verilebilir. Toprak drenajı iyi ve organik maddece zengin olmalıdır.
Serada trachelium yetiştirciliği:
Açık alanda yapılan trachelium yetiştiriciliğinde toprağın dikimden önce derin işlenmesi gerekir. İlk zamanlarda bitkinin suya fazla ihtiyaç duymasından dolayı toprağın iyice havalanmaya ihtiyacı vardır. Trachelium yetiştirmeye uygun olan topraklar sürülerek veya bel ile işlenerek kabartılmalıdır. Yabancı otlar, kökler temizlenmeli, kesekler parçalanmalıdır.
Trachelium yastıkları 1,10-1,20 cm genişliğinde hazırlanır. Dikimden önce yastıklar tırmık ile düzeltilir ve iyice sulanır.
Trachelium yetiştirilecek toprağa gübre ilavesi gerekir. Açık arazilerde toprağın doğal gübrelerle karıştırılmasında yarar vardır. Bunun yanında yapay gübrelerden azot içeriği fazla olan gübreler seçilmelidir. Özellikle 15- 5- 15 içerikli kompoze gübreler belirli aralıklarla verilmelidir. İki haftada bir 500 ppm azot içerikli gübrelerden verilmelidir.
Bitkinin bir besin madde noksanlığı ile karşı karşıya bulunup bulunmadığı yaprak analizleriyle ortaya konabilir; ancak besin madde noksanlığı veya herhangi bir nedenden ileri gelen anormallikler ileri safhada gözle de teşhis edilebilir.
Bitkilerde besin noksanlığı sonucu ortaya çıkan belirtiler:
Gırtlak Otu (Trachelium) Bitkisinin Dikim ve Zamanı
Tohumdan üretilen trachelium fideleri 4-5 yapraklı ve boğum araları uzamadan dikilir. Dikim esnasında fidelerin boya kaçmamasına özellikle dikkat edilmelidir. 1-1,20 m genişliğinde ki tavalara 20 x 30 cm aralıklarla dikim yapılmalıdır.
Çelikle üretilen trachelium fidelerinde köklenme tam görüldüğünde ve kökler yeterince uzadığında yapılmalıdır. Bunlarda da tohumla üretilen fideler gibi 20 x 30 cm aralıkla dikim yapılır.
Ayırma ile elde edilen fidelerin gelişimleri diğer fidelere göre daha hızlı olacağından bunların sıra ara ve sıra üzerlerini biraz daha fazla tutmakta yarar vardır. Trachelium bitkisi ne kadar sık dikilirse o kadar çok kardeşlenme yapma imkânı bulur. Bunun içinde sık dikimden kaçınılmalıdır.
Dikim genellikle ilkbahar aylarının başında yapılır. Dikim esnasında fideler derin dikilmemelidir. Kök boğazına kadar toprağa yerleştirilip yanları toprakla doldurulup hafifçe bastırılmalıdır. Dikimden hemen sonra can suyu verilmelidir. Açık alanlarda dikim yapılacağında ise dikim için en uygun zaman eylül ayıdır. Ancak bitkilerin çiçeklenmesi ancak izleyen yıl mümkün olmaktadır.
Gırtlak Otu (Trachelium) Bitkisinin Ekolojik İstekleri
İlkbaharda yastıklara dikilen trachelium fideleri, gündüz 21-27 0C gece ise 13-18 0C sıcaklığa ihtiyaç duyar.
Trachelium çiçekleri doğal halde temmuz – ağustos aylarından yaz sonuna kadar açar. Kış ve bahar yetiştiriciliği için vegetatif gelişme süresinde uzun güne ihtiyaç duyar. İyi bir gelişme için 16 saatten fazla gün uzunluğuna ihtiyacı vardır. Dipten gelen sürgünler 38-46 cm uzadığında kısa günlerde de çiçeklenebilir. Kısa günde ışıklandırma yapıldığında ise çiçek oluşumunun başlaması için 12 saatten fazla karanlık olmamalıdır. Çiçek dallarında tomurcuk rengi görüldüğünde kısa gün periyodu tamamlanmış demektir.
Trachelium bitkisi, yüksek toprak neminden hoşlanan bir bitkidir; bunun için de toprağın her zaman nemli olması istenir. Bunu sağlamak için de toprağın sık sık sulanması gerekir; ancak fazla sulamanın da fideleri çürüteceği düşünülerek sulamanın kontrollü yapılması gerekir.
Trachelium bitkisi yetiştiriciliği, açık arazide yapıldığından havalanma ihtiyacı yoktur; ancak kapalı alanlarda kısıtlı yapılan yetiştiriciliklerde fazla nemden fidelerin zarar görmemesi için mutlaka havalandırma yapılmalıdır. Sağlıklı ve kaliteli ürün ancak iyi havalandırma yapılırsa mümkün olur; bu nedenle seralar düzenli olarak havalandırılmalıdır. Kışın çok soğuk olduğu dönemlerde ise havalandırma yapılırken; soğuk hava ve rüzgârın bitkinin üzerine direkt olarak gelmesine engel olunmalıdır.
Gırtlak Otu (Trachelium) Bitkisine Uygulanan Kültürel İşlemler
Trachelium bitkisi suyu çok seven bir bitkidir. Ancak aynı oranda kuraklığa da dayanıklıdır. Fakat en iyi büyüme ve gelişme kuru dönemler boyunca düzenli olarak yapılan sulama ile elde edilir. Sulama salma sulama veya damlama şeklinde yapılabilir.
Gırtlak Otu (Trachelium) Bitkisinde Görülen Hastalık ve Zararlılar
Kök boğazı çürüklüğü: Daha çok fidelerin ilk dikildikleri zaman görülebilir. Sebebi derin dikim ya da fazla sulamadır. Mücadelesinde derin dikimden kaçınılmalı, sulama daha kontrollü olarak yapılmalıdır.
Kırmızı örümcek: Genellikle yaprakların alt yüzeyinde ördükleri ağlar arasında yavru ve yumurtaları ile birlikte bulunur. Yaprakların öz suyunu emerek zararlı olur. Zarar sırasında bazı toksik maddeler salgılayarak bitkilerin zayıflamasına neden olur. Yaprakların emgi yerlerinde önceleri küçük beyaz lekeler oluşur. Zararlı yoğunluğu arttıkça bu lekeler birleşir. Sonuçta yaprağın rengi önce açılır, sonra kızarır ve kahverengine dönüşür.Yapraklar sarararak döküldüğünden Trachelium büyümesi durur. Zarar gören yapraklar sararır, kıvrılır ve dökülür.
Galeri sineği: Ergin sineğin faaliyeti bütün yıl sürer. Yaprağın epidemisi arasına bırakılan yumurtalardan çıkan larvalar, yaprak epidermisini yiyerek beslenir. Larvaların beslenirken açtıkları galeriler, tüm yaprağı kaplayarak bitkinin fotosentez yapmasını engeller. Bu yapraklar daha sonra kuruyarak dökülür. Beslenemeyen bitki zayıflar, kurur ve önemli kayıplar oluşur.
Yabancı ot mücadelesi dikimden önce toprağa herbisit uygulayarak yapılabilir. Eğer dikimden sonra yabancı ot mücadelesi yapılacaksa el ile yapılmalıdır. Mücadele esnasında küçük çepinler kullanılarak aynı zamanda toprağın havalanması da sağlanır.
Trachelium bitkisi rüzgâr almayan kısımlarda yetiştirilmelidir. Eğer biraz da olsa rüzgâr alıyorsa bu dezavantajı ortadan kaldırmak için 1 – 1,5 metre yüksekliğe kadar destekleme sistemi kurulmalıdır.
Kapalı alan üretiminde destekleme sistemi diğer kesme çiçeklerde yapıldığı gibidir.
Gırtlak Otu (Trachelium) Bitkisinde Hasat
Trachelium hasadı, çiçek rengi hafif belirdiğinde yapılmalıdır. Çiçeklerin tamamen açması beklenmemelidir. Çiçeklerin % 70 – 75’i açtığında kesim yapılmalıdır. Hasat sabah erken saatlerde yapılmalıdır; çünkü bu devrede çiçeklerin bünyelerindeki su miktarı en üst düzeydedir.
Hasadı gelmiş bir sap trachelium bitkisi:
Çiçekler yağışlı havalarda kesilmemelidir. Böyle havalarda çürüme oranı daha yüksektir. Çiçekler, toprak seviyesinden 5- 6 cm üzerinden kesilerek yapılmalıdır. Çiçek kesilirken saplar uzun ve kesitler düz olmalıdır. Kesim sonrası çiçeklerin konduğu vazolar serin yerlere yerleştirilmelidir; ayrıca vazo içindeki çiçek saplarının çok az bir kısmı su içinde kalmalıdır.
Hasat edilen tracheliumlar serin bir yere getirilir. Boylara göre tasnif yapılır. Genellikle kısa, orta ve uzun olmak üzere üç boya ayrılır. Açmış tracheliumlar henüz açmakta olanlarla karıştırılmamalıdır.
Tasnifte açan çiçekler ve az açan çiçekler:
Boylarına göre tasnif edilen tracheliumlar 10 veya 20’li olarak demetlenir. Serin bir yerde su çektirmeye bırakılır.
Tracheliumlarda pazara hazırlık, demetlerin su çektirilmesi ile başlar. 15 – 20’şerli trachelium demetleri kovalara konularak su çektirilir.
Tasnifi yapılmış tracheliumlar:
Bir gün boyunca su çektirilen trachelium demetleri ertesi gün pazara gönderilmek üzere kutulara yerleştirilir. Tracheliumların pazara sunulmasında kullanılan kutular 115 cm uzunluğunda, 45 cm genişliğinde ve 25 cm derinliğindedir. Kutuların her tarafı çiçeklerin muhafazası ve hava almaması için gazete ile kapatılır.
Tasnifi yapılmış 5’li demet halindeki tracheliumlar:
Trachelium demetleri 5’li olarak karşılıklı gelecek şekilde kutunun en alt kısmına yerleştirilir. Üzerlerine çiçeklerin zarar görmemesi için gazete serilir. Bu şekilde kutu dolana kadar devam edilir. Genellikle kutulara 40-50 demet trachelium konulur; ancak çiçekleri fazla sıkıştırmaması için 40 demet tercih edilir. En üste konulan Tracheliumlar kutunun kendi gazetesi ile kapatılır. En son işlem olarak kutunun kendi kapağı geçirilir ve sağlı sollu iki yerden bağlanır. En son olarak gideceği yer kutu üzerine yazılır ve çiçek mezadına gönderilir.
Kesilen çiçekler, serin bir yerde su içerisinde 7-10 gün saklanır. Soğuk hava depolarında ise susuz olarak 2-5 0C’de 5 gün saklanabilir. Ayrıca tüm yaralı bitkiler etilen gazı üretir. Kesme çiçekler de yararlı bitkilerdir, onlar da etilen üretir; bu yüzden hasat edilmiş kesme çiçeklerimizi saklarken ister istemez bir problem yaratmış oluruz. Kendi ürettikleri etilen gazına maruz kalan çiçekler yapraklarını dökmeye, goncalarını zamanından önce açmaya başlar, böylece hasat sonrası yaşamlarını kısaltır. Tracheliumun çiçekleri de etilen gazına karşı hassastır.
Gırtlak Otu (Trachelium) Yetiştiriciliği