Bezelyenin Oluş Sıralanışı - Mendel Bezelye Deneyi
Bezelyenin Oluş Sıralanışı - Mendel Bezelye Deneyi konusu
Genetik Biliminin Gelişimi bilgi - Mendel Bezelye deneyleri - Bezelyenin Oluş Sıralanışı bilgi Mendel deneylerini yaparken bezelye bitkisinden faydalandı. Mendel, bezelye bitkilerinin tohum sekli (buruşuk, düz), tohum rengi (sari, yeşil), bitki boyu (kısa, uzun) gibi özelliklerinin bir sonraki kuşağa nasıl aktarıldığını incelemiştir.
Mendel’in yaptığı bu çalışmaya benzer çalışmalar, daha önceden de yapılmıştı. Ancak, Mendel’in çalışmalarının diğerlerinden farkı, elde ettiği sonuçları olasılık hesaplarından faydalanarak ifade etmesidir.
Mendel Niçin Bezelye Kullanmıştır
Kromozomlarda kalıtsal özelliklerimizi belirleyen gen adi verilen yapılar bulunur. Her organizma türü kendine özgü sayı ve çeşitte genlere sahiptir. Bu, canlıların özelliklerinin birbirinden farklı olmasını sağlar. Genler sizi dünyada essiz yapar. Ayni özellik üzerine etki eden genler kromozom çiftinin ayni bölgelerinde bulunur. Kulak memesinin ayrık olma özelliğini taşıyan gen kulak memesinin yapışık olma özelliğini taşıyan gene göre daha baskındır. Kulak memesinin yapışık olma özelliğini taşıyan gen ise çekiniktir. ilk kuşakta kendi özelliklerinin ortaya çıkmasına neden olan genler (Dominant) baskın genlerdir. Baskın genle birlikte bulunduğu zaman kendi özelliğini gösteremeyen genler ise (Resesif) çekinik genlerdir. Genler harflerle ifade edilir. Büyük harf baskın geni, ayni harfin küçüğü çekinik geni temsil eder. Örneğin bezelyelerde sari tohum rengi baskın ve yeşil tohum rengi çekinik olduğundan bezelyelerdeki kalıtımda sari rengi göstermek için “S”, yeşil rengi göstermek için de “s” kullanılır. Bu özellikleri belirleyen genler çiftler halinde bulunduğu için onları temsil eden harfler de çiftler halinde gösterilir. Aşağıdaki tabloda genlerin bu şekilde gösterimi yer almaktadır.
Birinci kuşakta fenotipi uzun boylu, genotipi “Tt” olan bezelyeler ortaya çıkmıştır.
Fakat genotiplerini incelediğimizde uzun boylu bezelyelerden birinin genotipi “TT”, diğer i tt ikisinin ise “Tt”dur.
Kisa boylu bezelyenin genotipi ise “tt”dur. Bu gösterimdeki “TT” ve “tt” birbirine benzeyen iki genden oluştuğu için bunlara(Homozigot) saf döl adi verilir.
“Tt” ise bir baskın bir çekinik genden oluştuğu için (Heterezigot) melez döl olarak adlandırılır.