ABSTRACT | ENG PDF (124 KB)
Geliş tarihi: 21 Ocak 2012; Kabul tarihi: 2 Mayıs 2012; Çevrimiçi yayın tarihi: 16 Temmuz 2012
doi:10.2399/yod.12.012; Telif Hakkı © 2012, Deomed
Avrupa Bilgi Toplumu ve yükseköğretim: Gelenek ve dönüşüm arasındaki üniversite*
Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Fakültesi, Ankara
*13-18 Haziran 2010 tarihlerinde İstanbul'da yapılan 14. WCCES Dünya Kongresi'nde kısmen sunulan bu araştırma, Avrupa Komisyonu Sokrates Programı tarafından desteklenen NESOR Projesi'nin bir bölümüdür. Projenin sonuç raporu için bkz.: http://ec.europa.eu/education/transversal-programme/doc/studies/ 2006nesor_en.pdf
Bu çalışmada gelişmekte olan Avrupa Bilgi Toplumu ile ilgili olarak ortaya çıkan yeni sosyal riskler ve değerler dizisi değişimi, yükseköğretimin pay sahiplerinin görüşleri açısından incelenmiştir. Araştırma sorusu bilgi toplumu ile ilgili olarak yükseköğretimdeki yaklaşım değişimi, politikalar, uygulama, gerçeklik ve deneyim konularını kapsamaktadır. Araştırma altı Avrupa ülkesinde altmışaltı katılımcı ile bir yılda tamamlanmıştır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşmeler ve odak grup toplantıları ile toplanmıştır. Araştırmanın tasarımı ve örneklem niteliksel araştırma yöntemlerinden kartopu yöntemi ile yapılmıştır. Her odak grup toplatısında yeni sorular oluşmuş bu sorular görüşmelerin sorularını yapılandırmıştır. Ayrıca küçük bir grup ile başlanan odak grup toplantılarında görüşmeler için daha geniş bir katılımcı grubuna ulaşılmıştır. Veriler niteliksel veri analizi algı kodlama yöntemi ile analiz edilmiştir. Bulgular Avrupa'daki üniversitelerin geleneksel rollerini koruduklarını ve bilgi toplumunun geliştirilmesi için yeni bir role hazır olmadıklarını göstermiştir. Hızla değişen toplumda üniversiteler gelenek ile dönüşüm arasında bir ikilemle yüz yüze kalmışlardır. Üniversiteler Brüksel ve/veya ulusal kaynaklı değişim isteklerinin baskısı altındadır. Değişim baskısı küreselleşme sorunlarına yanıt vermekten çok kuramsal düzeyde kalmaktadır. Böylece toplumun dönüşmesinde rolü olan üniversitelerin, temel sorunlar nedeniyle, hızla değişmekte olan toplumun gerisinde kaldığı ortaya çıkmıştır. Avrupa vizyonunda yer alan toplumun hızlı dönüşüm ihtiyacı ile Avrupa üniversitelerinin gerçeği arasındaki uçurum bu çalışmada ortaya çıkan önemli bir vargıdır.
Anahtar Sözcükler: Avrupa Bilgi Toplumu, dönüşüm, gelenek, yükseköğretim.