Envârü’l - Aşıkîn - Hak Âşıklarının Nurları-1706
Envârü’l - ‘Aşıkîn
Hak Âşıklarının Nurları
(EKSİKSİZ TAM METİN)
Sadeleştirerek Basıma Hazırlayanlar: DR. ARSLAN TEKİN - MELEK TEKİN
Besmele, hamdele, ve salvele vazifesini yerine getirdikten sonra... Malu­munuz olsun ki, geniş halk tabakaları için en faydalı eserler irşad, vesâya (nasihatler), tasavvuf ve ahlâk kitaplarıdır, İslâmi bilgiler bunlarda kuru bir nazariye şeklinde değil, okuyanları duygulandıran, bazan tüylerini ürperten, bazan ağlatan canlı bir tahkiye ile anlatılır. Bu tür kitaplardır ki, halkımızın imanını, îslâmi heyecanını asırlarca zinde tutmuş, milyarlarca insanın ebedî saadet ve selâmetine vesile olmuştur.
Bedir Yayınevinin neşriyatını takip edenler, müessesemizin neşriyat ağır­lığını bu cins kitaplara verdiğini farketmişlerdir. İmam Gazâli'nin Ihyâü Ulû- mi'ddin ve Kimyâ-yı Saadet'i, Ebûl-Leys Semerkandi'nin Tenbihül-Gafilin ve Büstanü'l-Ârifîn'i, İmam Şârâni'nin El-Uhûdu 1-Kübrâ’sı neşrettiğimiz kıy­metli; İslâmî irşad ve nasihat kitaplarından bâzılarıdır.
Zamanımızda türeyen bir takım bid’atçı ve pusulayı şaşırmış kişiler bu gi­bi kitapları hor görüp küçümsemekte ve bir takım fildr züppeliklerine heves etmektedirler. Onların nazarında her müslüman şunlara benzer unvanlar ta­şıyan modern veya çağdaş (!) kitapları okuyarak kendini yetiştirmelidir, "İs­lâm Ekonomisinin Morfolojisi... Yediden Yetmişe Kadar Beş Derste Mücahid- lik... Ruhullah (!) Humeyni'nin Amerikan Emperyalizmi ile Mücadelesinin Menkıbeleri... İslâmiyet, Kapitalizm, Sosyalizm, Sendikalizm, Faşizm Ma- şizm... İslâmınm Stürüktürünün Analiz Sentezinin Konik Kesiti..."
Doğru ve yanlış bilgilerin, faydalı ve zararlı kanaatlerin, sağlam ve çürük el­maların bir küfeye rastgele dolduruluşu gibi bir araya geldiği bu kitapları okuyarak ehl-i sünnetten sapmış, kafaları dumanlanmış bu züppeler "Envâ- rü’l-Aşıkin" gibi irşad kitaplarını beğenmezler, çok avâmi bulurlar. Halbuki elinizdeki şu Envâru 1-Aşıkin beş asırdan beri Türkçe konuşan müslümanla- rı aydmlata gelmiş, onlara imanın tatlılığını, ibâdetin zevkini, Allah korkusu­nun lüzumunu, Peygamber sevgisinin zaruretini öğretmiş çok faydalı, çok mübarek, çok aziz bir eserdir. Halk için yazıldığından eski kıssalara, büyük­lerin menkıbelerine, Cennetin nimetlerine, Cehennemin azap ve mihnetleri­ne geniş yer verilmiştir. Eser genellikle Kur’anı Kerim âyetlerinden, Peygam­ber hadislerinden, Selef-i Sâlihin "eser'Terinden, her asırda yaşamış Rabbani âlimlerin, kâmil mürşidlerin örnek davranışlarından derlenmiş bilgiler hâzi­nesidir. Bazı kimseler bu kitapta zayıf rivayetler olduğunu ileri sürerek ten­kit ediyorlar. Bu tenkitleri yersiz ve haksızdır. Zayıf hadislerden şer î ve fıkhî ahkam istinbat ve istihraç edilemez ama onların tehzib-i ahlâk ve halka vaaz sahasında kullanılmalarına müsaade olunmuştur. Meselâ namazı kılmaya teşvik eden, kılmamaktan korkutan zayıf bir hadisin müslümanlara duyurul­masında bir sakınca yoktur. Çünkü namazın kılınmasını teşvik eden, kılma­yanları da tehdit eden muhkem âyetler ve kuvvetli hadisler zaten mevcuttur.
Kaynak verilmeden zikredilen, eski kavimlere ait kıssalar ve vak'alar için de, şayet bunlar halk tabakası için faydalı ise, hüküm böyledir. Yeter ki Kita­ba, Sünnete, icmaya, dine, şeriata muhalif tarafları olmasın.
Elinizdeki bu kitap beş asrı geçen uzun bir zaman boyunca imana, İsla­m'a, Kur'ân'a, Şer-i Şerife, Sünnet-i Seniyyeye, nurlu ehl-i sünnet yoluna hiz­met etmiştir. Bu kitap insanları Cenab-ı Hakka itaata ve teslimiyete çağır­maktadır. Bu kitabın müellifi ehlullahtan bir zattır. Bu kitabı okuyanlar iyiye, güzele, doğruya yönelirler. Bu kitap küfrün, şirkin, şeytanın, nefsi emmâre- nin, eğriliğin, çirkinliğin, kötülüğün düşmanıdır, işte bu sebeplerden dolayı bu kitap asırlarca okunmuştur. Ve bundan sonra da okuna gelecektir. Bid’at- çi züppelerin hoşuna gitmese de...
Bedir Yayınevi olarak din kardeşlerimize böyle bir "misbahı münir"i (nurlar saçan fener) sunmanın sevinci ve bahtiyarlığı içindeyiz, içinde bulun­duğumuz kültür anarşisi dolayısıyla ve bütün gayretlerimize rağmen Envâ- rü'l-Âşıkin'in bu tab'mda gözden kaçmış hatâ, eksiklik ve kusurlarımız var­sa bunların iyi niyetimize bağışlanmasını ve müteakip baskılarda tashih edil­mek üzere tarafımıza bildirilmek lütfunda bulunulmasını istirham ederiz. Bu vesile ile müellif Yazıcıoğlu Ahmed Bican Hazretlerini rahmetle anıyoruz. Cenab-ı Hak'tan bütün ümmet-i Muhammed'e iki cihanda selâmet ve saadet­ler dileriz. Tevfik ve başarı ancak Allah'tandır.
BEDİR YAYINEVİ (1403 -1983)
Envârül'-Aşıkîn, telif edildiği 15'inci asırdan bu yana müslüman Türk halkı tarafından her devirde büyük bir zevk ve istekle okunmuş mübarek ve talihli bir eserdir. Gerek Yazıcıoğlu Ahmed Bîcan'm bu «Envârü'l-Aşıkîn»i, gerekse ağabeyi Yazıcıoğlu Mehmed'in "Muham- mediye" adlı kitabı, Anadolu ve Rumeli Türkleri tarafından asırlar boyunca devamlı okunmuş, ezberlenmiş, hattâ Muhammediye'nin birçok yeri, mevlid gibi bestelenmiştir.
Envârü’l-Âşıkîn'in bu kadar çok sevilip tutulmasının ilk sebebi, di­nî ve ahlâkî konuların çok tatlı bir dil ve üslup ile anlatılmasıdır.
Envârü'l-Âşıkîn'i bugünkü Türkçe ile neşre hazırlanırken, zaten sa­de olan diline fazla dokunulmamış, cümle kuruluşları, imlâ hususi­yetleri mümkün olduğu kadar muhafaza edilmiş, yalnızca gramer ka­idelerinde, günümüz Türkçe'sinde artık kullanılmayan Eski Anadolu Türkçe'sindeki kök, ek, deyim ve ıstılahlar bugünkü Türkçe'ye çevril­miştir. Yalnız, Hamd ü Sena ve Sebeb-i Te'lifi Kitab kısımları aynen bı­rakılmıştır.
Eserde âyet-i kerîmelerin mealleri verilirken merhum Haşan Basrî Çantay'm "Kur'ân-ı Hakim ve Meâli Kerim" adlı eserinden faydala- nılmıştır.
Okuyucunun dikkatini dağıtmamak ve konu bütünlüğünü sık sık ansiklopedik bilgilerle kesmemek için, dipnotlardan mümkün olduğu kadar kaçınılmış, sadece zarurî açıklamalar yapılmıştır.
Üzerinde çalıştığımız Envârü’l-Aşıkîn metni, H. 1300/1882 tarihli Bulak (Mısır) baskısıdır.
Bu kitabı hazırlarken, dinî bir kitap üzerinde çalışmanın vebal ve mes'ûliyeti bizi eser üzerinde daha önce yapılmış bütün çalışmaları inceleme mecburiyetinde bıraktı. Mehmed Figânî (M. Faruk Gürtun- ca), H. Mahmud Serdaroğlu A. Lütfi Aydın, Ahmed Kahraman ve Ha­şan Ege'nin çalışmaları bunlardan bazılarıdır.
Bu kitap hazırlanırken, zaman zaman tereddüt ettiğimiz yerleri, Tercüman Gazetesi Kütüphânesi'nde (Y364) numarada kayıtlı, bilinen en eski Envârü'l-Âşıkîn nüshalarından biri (İstinsah tarihi: H. 1002/ 1593) ile, Süleymaniye Kütüphanesinde (Yazma bağışlar 2033 ve Ha- sib Efendi 211) numaralarda kayıtlı yazma nüshalardan (İstinsah tari­hi: H. 938/1531-1532, H. 1026/1617) faydalanılmış, ayrıca H. 1267/1850 ile, H. 1275/1858 tarihl-i İstanbul baskılarına da müracaat edilmiştir.
Envârü'l-Aşıkîn'in metninin yanında, müellifin hayatını, daha ge­niş bir çerçeve içinde ele alarak incelemek zaruretini hissettik. Bu yüz­den pek çeşitli kaynaklardan çoğu defa birbiriyle tenakuza düşen bil­gileri seçip ayıklayarak Yazıcıoğullarmın aile, şahsiyet ve tesirleri hak­kında toplayabildiğimiz bilgileri, eser ve yazar ismi zikrederek, ayrı bir bölüm halinde eserin metninden önce verdik.
Kitabın sonunda, "İsimler ve Istılahlar" başlığı altında, eserde ge­çen yer adları, şahsiyetler, dinî ve tasavvufî ıstılahlar hakkında kısa bilgiler verilmiştir. Ayrıca kitabın hazırlanması sırasında başvurulan kaynaklar, Bibliyografya kısmında gösterilmiştir.
Çalışmalarımız esnasında vâki olan hatâlarımız için erbabı ilmin aflarma sığınır ve müteakip baskılarda düzeltebilmemiz için gerekli tashihatm tarafımıza bildirilmesini istirham eyleriz.
Arslan TEKİN - Melek TEKİN İstanbul 1982
Yazıcıoğlu Ahmed Bîcan ve ailesi
Varlıkların tertip ve nizâmı
Yeryüzü, isimlerin ve yaratılanları hakkında söylenenler
Gökler ve içindekiler hakkında söylenenler
Allah Teâlâ'nm bildirdiği kelimelerin açıklanması
Allah Teâlâ'nm peygamberlere sözleri
Âdem(a.s.)'a ruh üfürülmesi
Allah'ın insanlardan söz almasının açıklaması
Âdem(a.s.) ile Havva(a.s.)'m vefatları
Yakûb(a.s.) ve Yusuf(a.s.)'ın peygamberlikleri
Yakûb ve Yûsuf (a.s)'m vefatları
Mişâ oğlu Musa(a.s.)'ın peygamberliği
Musa(a.s.) ve Harun(a.s.)'ın peygamberlikleri
Tevrat'ın inişi ve Musa'nın Allah'ı görme isteği
Tevrat'ta yazılı olanlar
Yûşa' bin Nûn(a.s.)'m peygamberliği
Nuri oğlu Hazkil'in peygamberliği
Allah'ın kullarına öğütleri
Allah'ın Dâvud(a.s.)'a vahiyleri
Dâvud(a.s.)'ın vefatı Süleyman(a.s.)'m peygamberliği
Beyt-i Makdis'in yapılması
Şe'ya(a.s.) ve Ermiya(a.s.)'m peygamberlikleri
Metta oğlu Yûnus(a.s.)'m peygamberliği
Zekeriyya(a.s.) ve Yahya(a.s.)'ın peygamberlikleri
Zekeriyya(a.s.) ve Yahya(a.s.)'m vefatları
Gökten sofra inmesi olayı
İsa(a.s.)’m göğe yükselmesi
Muhammed Mustafa(s.a.v.) ’in peygamberliği
Kuran-ı Kerim'in inişi
Hazret-i Peygamberin Allah (c.c) görmesi
Peygamber(s.a.v.) ’in Mekke'den Medine'ye Hicreti
Peygamber(s.a.v.) 'in Medine'ye gelişi
Hazret-i Muhammed'in(s.a.v.) cihadları
Ashabın faziletleri ve Fâtımatü'zZehra'nın(r.anha) vefatı
Ebû Bekir'in(r.a) vefatı
Hazret-i Ömer'in(r.a) vefatı
Hasan ve Hüseyin'in (r.anhum) vefatları
Allah'ın meleklere vahyettiği kelimeler
Kıyamet gününde Allah'ın hitapları
Emrbi'l-Ma'rûf ve Nehy ani'l-münker (iyiliği emretme ve kötülüğü yasaklama)
Kabir ve ölüler
İsa(a.s.)'m gökten yere inişi
Tövbe kapısının kapanması
Hazret-i Peygamber'in Şefaati
Hesapsız Cennete girecekler Kitap (amel defteri)
Kıyamet gününde diğer garip işler
Allah Teâlâ'nm meleklerle konuşmaları
Cehennem ve dereceleri
Allah Teâlâ'nm Yüce makamındaki sözleri
Allah Teâlâ'yı görmek
Hülefâ-i Râşidin'in cennetteki yerleri
Büyük ve küçük günah işleyenlerin durumu
Cennet ehlinin mertebeleri ve yüce değerleri
İsim ve Istılahlar