İdari ve Adli Para Cezalarında Takip Usulü - Alomaliye.com
Gümrük Antrepolarında Depolanan Eşyaya İlişkin “Devir Beyanının” Damga Vergisi Karşısındaki Durumu ve Ba/Bs Açısından İncelenmesi 7 saat önce Yıllık İzinlerin Bölünmesinde Yeni Düzenleme: Yıllık İzinler Kaç Parçada Kullanılabilecek? 1 hafta önce Gümrüklerde Yolcu Beraberi Nakit Para Girişi ve Nakit Para Çıkışının Usul ve Esasları 1 hafta önceHepsine bakHepsine bak Programlar
Forum İstanbul Konferansı 5-6 Mayıs Tarihlerinde İstanbul’da Gerçekleşecek
Reel Efektif Döviz Kuru Nisan 2016
Türk Telekomünikasyon A.Ş. ve TTNET A.Ş. Hakkında Yürütülen Soruşturma Sonuçlandı
Büyük Girişimler Daha Verimli
Nisan 2016 Fiyat Gelişmeleri – TCMB
Savunma Sanayi, Ar-Ge Harcamamızın Yüzde 15 ‘ine Tekabül Ediyor
Devlet Destekleri Bilgi Sistemine Veri Aktaracak Kurum ve Kuruluşlar İle Mevzuat Listesi
İşsizlerin Yüzde 41,9’u Üç Büyük İlde Yaşıyor
Gümrük Antrepolarında Depolanan Eşyaya İlişkin “Devir Beyanının” Damga Vergisi Karşısındaki Durumu ve Ba/Bs Açısından İncelenmesi
Tarih: 27 Haziran 2008 / 12:00Kategori: Makaleler Yazdır E-posta
Bilindiği üzere; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 1. maddesi kanunun şümulü başlığını taşımakta olup bu kanun kapsamında takip ve tahsil edilecek amme alacaklarını düzenlemektedir. Buna göre; Devlete, İl özel idarelerine ve belediyelere ait aşağıda sayılan amme alacakları bu kanunun şümulü içerisinde işlem görecektir:
Vergi, resim, harç, ceza tahkik ve takiplerine ait muhakeme masrafı, takip masrafı, vergi cezası, para cezası gibi asli amme alacakları,
Gecikme faizi, gecikme zammı, tecil faizi ve haksız çıkma zammı gibi feri amme alacakları,
Bunun yanında 5326 Sayılı Kabahatler Kanununun (1) yürürlüğe girmesi ile birlikte tüm kanunlarda yer alan idari para cezaları hakkında Kabahatler Kanununun genel hükümleri uygulanacaktır. 6183 Sayılı A.A.T.U.H.K’nun 1.maddesinin 2.fıkrasına göre Türk Ceza Kanununun para cezalarının tahsil şekli ve hapse tahvili hakkındaki hükümleri mahfuzdur hükmü yer aldığından adli para cezası kabahatler kanunu kapsamı dışındadır.
Buna göre; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre takip edilecek Para Cezaları; İdari Para Cezası (İ.P.C) ve Adli Para Cezaları (A.P.C) olmak üzere iki ana başlık halinde değerlendirileceğinden para cezalarının ölüm halinde düşüp düşmeyeceği konusu başta 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 38 maddesi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 20.maddesi kapsamında değerlendirilmiş olup iş bu makale kaleme alınmıştır.
İDARİ VE ADLİ PARA CEZALARININ TAKİBİNDE USUL VE ESASLAR:
2.1. İdari Para Cezası
Tüm kamu tüzel kişilerince verilecek idari para cezalarında uygulama birliği açısından 5326 Sayılı Kabahatler Kanunu yürürlükte olup usul ve esaslar bu kanun kapsamında yürütülmektedir. Buna göre toplum düzenini, genel ahlâkı, genel sağlığı, çevreyi ve ekonomik düzeni korumak amacıyla idarî yaptırım uygulanmasını öngördüğü haksızlıklara karşı caydırıcılık için uygulanan bu müeyyideye İdari Para Cezası denir.
5326 Sayılı Kabahatler Kanununun 17.maddesinin 4.fıkrasına göre “Kesinleşen İdari Para Cezası, derhal tahsil için mahallin en büyük mal memuruna verilir. İdarî para cezası, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir” hükmü yer almaktadır. Bu nedenle idari para cezasının tahsil şekli ve esasları 6183 sayılı kanun ve bu kanuna dayanılarak çıkartılan Seri: A No: 1 Tahsilat Genel Tebliği (2) ile 2006/1 Uygulama İç Genelgesi hükümleri dikkate alınarak takip edilecektir.
Bu düzenlemeler ışığında İdari Para Cezaları, kararı veren kamu tüzel kişilerince ilgililerine 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilecektir. Kararın ilgilisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 15 gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulmadığı takdirde bu sürenin bitiminde kesinleşmektedir.
Kesinleşmeden sonra idari para cezaları için ilgili kanunlarında ödeme zamanı gösterilmemiş ise 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 37.maddesine göre 1 ay içinde ödenmesi gerekmektedir. Bu süre içerisinde ödenmeyen idari para cezaları ödeme emri tebliğ edilmek suretiyle cebri icra takibine tabi tutularak tahsil edilecektir.
2.2. Adli Para Cezası
Adli para cezaları, açılmış kamu davası neticesinde işlenen suçun niteliğine göre mahkemeler tarafından verilen mali cezalardır. 6183 sayılı Kanun, Türk Ceza Kanununun para cezalarının tahsil şekli ve hapse tahvili hakkındaki hükümlerini saklı tutmaktadır. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 5. maddesi gereğince mahkemeler tarafından verilen ve kesinleşen kararların infazı, Cumhuriyet Savcılıklarınca yerine getirilmektedir.
Türk Ceza Kanununun 51.maddesi “Hapis Cezalarının Ertelenmesi” hükümlerini düzenlemektedir. Buna göre; İşlediği suçtan dolayı iki yıl veya daha az süreyle hapis cezasına mahkûm edilen kişinin cezası ertelenebilecektir. Aynı kanunun 52.maddesi “Adli Para Cezası”;
Adlî para cezası, 5 günden az ve kanunda aksine hüküm bulunmayan hâllerde 730 günden fazla olmamak üzere belirlenen tam gün sayısının, bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ile çarpılması suretiyle hesaplanan meblağın hükümlü tarafından Devlet Hazinesine ödenmesinden ibarettir,
En az yirmi ve en fazla yüz Türk Lirası olan bir gün karşılığı adlî para cezasının miktarı, kişinin ekonomik ve diğer şahsî hâlleri göz önünde bulundurularak takdir edilir,
Kararda, adlî para cezasının belirlenmesinde esas alınan tam gün sayısı ile bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ayrı ayrı gösterilir,
Adli para cezalarının ne şekilde infaz edileceği aynı Kanunun 106.maddesinde düzenlenmiştir. Kanun maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, Cumhuriyet Savcıları tarafından hükümlüye adli para cezasının 30 gün içinde ödenmesi için 5275 sayılı Kanun hükmüne göre düzenlenmiş ödeme emri tebliğ edilmelidir. Bu süre içinde adli para cezasının ödenmemesi halinde, ödenmeyen kısma karşılık gelen gün sayısınca hükümlü hapsedilecektir.
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanununun 106/11 maddesine göre; İnfaz edilen hapsin süresi, adlî para cezasını tamamıyla karşılamamış olursa, geri kalan adlî para cezasının tahsili için ilâm, Cumhuriyet Başsavcılığınca mahallin en büyük mal memuruna verilir. Bu makamlarca 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre kalan adlî para cezası tahsil edilir hükmüne yer vermiştir. Buna göre Cumhuriyet Savcılıklarının, 5275 sayılı Kanun hükmüne göre düzenleyerek tebliğ ettikleri ödeme yapılmasına davet içerikli “ödeme emrinde” yer verilen 30 günlük ödeme süresinin son günü vade tarihi olduğundan, tahsil dairesine tahsil edilmek üzere bildirilen adli para cezaları için yeniden ödeme süresi belirlenmeyecektir. Bu nedenle, tahsil dairelerince adli para cezalarının takibine 6183 sayılı Kanunun 55.maddesine göre düzenlenecek ödeme emrinin tebliği ile başlanılacak ve cebri icra takibi devam edecektir.
ÖLÜM HALİNDE PARA CEZALARI NEDEN DÜŞER?
213 Sayılı Vergi Usul Kanununun 331.maddesi “Cezalar” başlığını taşımaktadır. Buna göre; Vergi kanunları hükümlerine aykırı hareket edenler vergi cezaları (vergi ziyaı cezası ve usulsüzlük cezaları) ile cezalandırılır denilmektedir. Aynı kanunun 372.maddesi ise ölüm halinde vergi cezaları düşer hükmüne yer vermiştir.
Aynı kanunun 12.maddesinde ise; ölüm halinde mirasçıların sorumlulukları düzenlemiş olup mütevaffanın ödevlerinin mirası reddetmemiş kanuni ve mansup mirasçılara geçeceği ve ancak, mirasçılardan her biri ölünün vergi borçlarından miras hisseleri nispetinde sorumlu tutulacağı ifade edilmiştir. 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun 606.maddesine göre Miras, üç ay içinde reddolunabilir. Bu süre, yasal mirasçılar için mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe miras bırakanın ölümünü öğrendikleri; vasiyetname ile atanmış mirasçılar için miras bırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten işlemeye başlar.
Vergi Usul Kanunun 164.maddesine göre de ölüm işi bırakma hükmündedir. Ölüm mükellefin mirası reddetmemiş mirasçıları tarafından vergi dairesine bildirilir. Mirasçılardan herhangi birinin ölümü bildirmesi diğer mirasçıları bu ödevden kurtarır.
Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde; Vergi Kanunları ölüm halinde mükellefin ödevleri ve bu ödevlerin mirasçılar tarafından ne şekilde yerine getirileceği tek tek düzenlenmiştir. Buna göre; ölüm, işi bırakma hükmünde sayıldığından vergi aslı ve asla bağlı olarak hesaplanacak gecikme faizi ve gecikme zammı gibi feri amme alacaklarının düşmeyeceği açıktır. Bunun yanında cezaların şahsiliği ilkesi gereği vergi ziyaı, özel usulsüzlük, usulsüzlük ve kaçakçılık cezaları ölümle birlikte düşer.
Ölüm halinde para cezaları düşer mi? sorusuna gelince, 6183 sayılı Kanunda adli ve idari para cezalarının amme borçlusunun ölümü halinde düşüp düşmeyeceği hususunda herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Gerek Vergi Usul Kanunu ve gerekse 6183 Sayılı kanun ölüm halinde para cezalarının ne şekilde işleme alınacağı konusunda duraksama göstermiştir.
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 38 inci maddesi “Suç ve Cezalara İlişkin Esasları” düzenlemiştir. Bu maddenin 7.fıkrasında “Ceza sorumluluğu şahsidir.” hükmü yer almaktadır. Anayasanın bu hükmü ile şahısların işledikleri idari veya adli suçlara istinaden gerek adli gerekse idari merciler tarafından verilen cezaların yalnızca o kişiye yönelik olarak infaz edilmesi gerektiği hüküm altına alınmaktadır.
5237 sayılı Türk Ceza Kanununun (3) Ceza sorumluluğunun şahsîliğini düzenleyen 20.maddesine göre; Ceza sorumluluğu şahsîdir. Kimse başkasının fiilinden dolayı sorumlu tutulamaz. Aynı kanunun Sanığın veya hükümlünün ölümü başlıklı 64.maddesine göre ise, Sanığın ölümü hâlinde kamu davasının düşürülmesine karar verilir. Ancak, niteliği itibarıyla müsadereye tâbi eşya ve maddî menfaatler hakkında davaya devam olunarak bunların müsaderesine hükmolunabilir.
Bu bağlamda 442 Sayılı Tahsilat Genel Tebliğinde (4); “İdari para cezalarının düzenlendiği özel kanunlarda, cezaya muhatap olan kişilerin ölümü halinde idari para cezalarının mirası reddetmemiş mirasçılarından takip edilip edilmeyeceği yönünde ayrıca bir hüküm bulunmaması koşuluyla, Anayasanın 38 inci maddesinde yer verilen “Cezaların Şahsiliği” ilkesi gereğince, bu idari para cezalarının tahsilinden vazgeçilmesi icap etmektedir” denilmektedir.
Sonuç itibariyle; İdari veya Adli Para Cezaları 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın
38/7.maddesi ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 20 ve 64. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde idari veya adli para cezalarının düzenlendiği özel kanunlarda, cezaya muhatap olan kişilerin ölümü halinde para cezalarının mirası reddetmemiş mirasçılarından takip edilip edilmeyeceği yönünde ayrıca bir hüküm bulunmaması koşuluyla tahsil edilmemesi gerekir.
KONUYA İLİŞKİN İDARENİN GÖRÜŞÜ:
2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca para cezası kesilen kişi hakkında söz konusu Kanunun tetkiki neticesinde cezaya muhatap olan kişilerin ölümü halinde idari para cezalarının mirası reddetmemiş mirasçılarından takip edilip edilmeyeceği yönünde ayrıca bir hüküm bulunmadığı tespit edilmiş olup, bu durumda, söz konusu para cezasının adı geçenin mirasçılarından tahsil edilmemesi gerekmektedir (5)
4817 Sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkındaki Kanunda, cezaya muhatap olan kişilerin ölümü halinde idari para cezalarının mirası reddetmemiş mirasçılarından takip edilip edilmeyeceği yönünde bir düzenleme bulunmaması nedeniyle idari para cezasının terkini gerekir
Trafik para cezalarının düzenlendiği 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda, trafik para cezası verilen amme borçlusunun ölümü halinde bu amme alacağının mirası reddetmemiş mirasçılarından takip edilip edilmeyeceği yönünde bir düzenleme bulunmadığından, kendisine trafik para cezası verilen amme borçlusunun ölümü halinde bu alacak, borçlunun mirasçılarından takip edilmeksizin tahsilinden vazgeçilecektir
(1) 31.03.2005 tarih ve 25772 mükerrer sayılı 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
(2) 30 Haziran 2007 Tarihli ve 26568 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
(3) 12.10.2004 tarihli ve 25611 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak 1.6.2005 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
(4) 12.05.2007 tarih ve 26520 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmıştır.
(5) İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığının 02.07.2007 tarih ve B.07.1.GİB.4.34.20.01/288-3146 sayılı yazıları
(6) Bursa VD. Başkanlığının 10.07.2006 tarih ve B.07.1.GİB.4.16.17.02-302-06-84/3048 sayılı yazıları
(7) 442 sayılı Tahsilat Genel Tebliği
İç Ticaret Hizmetlerini Geliştirme Payının Kullanılması Hakkında Yönetmelik
Muharrem ÖZDEMİR YMM / Manisa (E) Defterdarı / Vergi (E) Müfettişi
Özgeçmiş İçin Tıklayınız	İlgili Yazılar
4 Mayıs 2016 / 10:00
Yıllık İzinlerin Bölünmesinde Yeni Düzenleme: Yıllık İzinler Kaç Parçada Kullanılabilecek?
Son Makaleler Gümrük Antrepolarında Depolanan Eşyaya İlişkin “Devir Beyanının” Damga Vergisi Karşısındaki Durumu ve Ba/Bs Açısından İncelenmesi
İnşaat Faaliyetinde Uygulamada Karşılaşılan Sorunlar
10 Nisan 2016 / 16:35
Mayıs 2016 Nisan 2016 Mart 2016 Şubat 2016 Ocak 2016 Aralık 2015 Kasım 2015 Ekim 2015 Eylül 2015 Ağustos 2015 Temmuz 2015 Haziran 2015 Mayıs 2015 Nisan 2015 Mart 2015 Şubat 2015 Ocak 2015 Aralık 2014 Kasım 2014 Ekim 2014 Eylül 2014 Ağustos 2014 Temmuz 2014 Haziran 2014 Mayıs 2014 Nisan 2014 Mart 2014 Şubat 2014 Ocak 2014 Aralık 2013 Kasım 2013 Ekim 2013 Eylül 2013 Ağustos 2013 Temmuz 2013 Haziran 2013 Mayıs 2013 Nisan 2013 Mart 2013 Şubat 2013 Ocak 2013 Aralık 2012 Kasım 2012 Ekim 2012 Eylül 2012 Ağustos 2012 Temmuz 2012 Haziran 2012 Mayıs 2012 Nisan 2012 Mart 2012 Şubat 2012 Ocak 2012 Aralık 2011 Kasım 2011 Ekim 2011 Eylül 2011 Ağustos 2011 Temmuz 2011 Haziran 2011 Mayıs 2011 Nisan 2011 Mart 2011 Şubat 2011 Ocak 2011 Aralık 2010 Kasım 2010 Ekim 2010 Eylül 2010 Ağustos 2010 Temmuz 2010 Haziran 2010 Mayıs 2010 Nisan 2010 Mart 2010 Şubat 2010 Ocak 2010 Aralık 2009 Kasım 2009 Ekim 2009 Eylül 2009 Ağustos 2009 Temmuz 2009 Haziran 2009 Mayıs 2009 Nisan 2009 Mart 2009 Şubat 2009 Ocak 2009 Aralık 2008 Kasım 2008 Ekim 2008 Eylül 2008 Ağustos 2008 Temmuz 2008 Haziran 2008 Mayıs 2008 Nisan 2008 Mart 2008 Şubat 2008 Ocak 2008 Aralık 2007 Kasım 2007 Ekim 2007 Eylül 2007 Ağustos 2007 Temmuz 2007 Haziran 2007 Mayıs 2007 Nisan 2007 Mart 2007 Şubat 2007 Ocak 2007 Aralık 2006 Kasım 2006 Ekim 2006 Eylül 2006 Ağustos 2006 Temmuz 2006 Haziran 2006 Mayıs 2006 Nisan 2006 Mart 2006 Şubat 2006 Ocak 2006 Aralık 2005 Kasım 2005 Ekim 2005 Eylül 2005 Ağustos 2005 Temmuz 2005 Haziran 2005 Mayıs 2005 Nisan 2005 Mart 2005 Şubat 2005 Ocak 2005 Aralık 2004 Kasım 2004 Ekim 2004 Eylül 2004 Ağustos 2004 Temmuz 2004 Haziran 2004 Mayıs 2004 Nisan 2004 Mart 2004 Şubat 2004 Ocak 2004 Aralık 2003 Kasım 2003 Ekim 2003 Eylül 2003 Ağustos 2003 Temmuz 2003 Haziran 2003 Mayıs 2003 Nisan 2003 Mart 2003 Şubat 2003 Ocak 2003 Aralık 2002 Kasım 2002 Ekim 2002 Eylül 2002 Ağustos 2002 Temmuz 2002 Haziran 2002 Mayıs 2002 Nisan 2002 Mart 2002 Şubat 2002 Ocak 2002 Aralık 2001 Kasım 2001 Ekim 2001 Eylül 2001 Ağustos 2001 Temmuz 2001 Haziran 2001 Mayıs 2001 Nisan 2001 Mart 2001 Ocak 2001 Aralık 2000 Kasım 2000 Ekim 2000 Eylül 2000 Ağustos 2000 Temmuz 2000 Haziran 2000 Mayıs 2000 Nisan 2000 Mart 2000 Şubat 2000 Ocak 2000 Şubat 1999 Yazarlarımız Ali ÇAKMAKCI