PUSULA’DA BUGÜN: “Şaka Yapıyor Olmalısın”
II. Dünya Savaşı sonrasının en etkili teorik fizikçisi kabul edilen Feynman, oldukça sıradışı bir karakterdi. Işık ve madde arasındaki ilişkiyi yeniden kuran, dalga ve parçacık teorilerini baştan aşağı değiştiren Feynman, “Surely You’re Joking, Mr. Feynman!” (Eminim Şaka Yapıyorsunuz Bay Feynman) isimli kitabında anılarını oldukça eğlenceli bir dille anlatır (Kitabın ismi şuradan gelir: Feynman, misafirlikteyken kafası karışır ve çayına aynı anda hem limon, hem de süt ister, ev sahibesi şaşkınlıkla bu cümleyi sarf eder. Hayatı boyunca da kendisine buna benzer tepkiler verilir. Feynman bu olayı unutmaz). İşte böyle dahi bir fizikçinin “demek ki ben de anlamamışım” demesi, kuşkusuz insanlığın tüm fizik bilgisinin bir saatlik bir derse sıkıştırılmasının zorluğundan ibaret değil. Demek istediği, bir konuyu tam anlamak istiyorsak onu temelden başlayarak anlamamız gerektiği. Feynman’ın daha öğrenciyken bile sık sık ilk fizik derslerine ait alıştırmaları tekrarladığı bilinir. Böyle böyle Feynman kuantum mekaniği ve nükleer fizikte o zaman dek kimsenin göremediği şeyleri görmüş ve 1965’te Nobel ile ödüllendirilmiştir. Bugün Feynman’a zihnen en yakın kim diye sorsanız, sanırım olayları basite indirgeme yetisiyle Elon Musk derim.
O zaman yatırımcıları gelişen ülkelere çeken nedir? Buna birkaç neden sayabiliriz: Küresel ekonomide en kötünün geride kaldığı algısı, merkez bankalarının hala genişlemeci olan para politikaları ve 2008–2009 krizi sonrasında gelişmiş ülkelerde ortaya çıkan tasarruf eğiliminin yarattığı getiri arayışı. Halen yatırımcılar ABD ekonomisinin Trump yönetimi altında sorunsuz bir büyüme kaydedeceğinden oldukça eminler, borsa endeksleri bunu işaret ediyor. Eh, ABD ekonomisi için genel beklenti bu ise, küresel ekonomi için kötümser olmaya da gerek yok. Yalnız son dönemde ABD’den gelen verilerin bu toparlanmada bir ivme kaybı olduğunu gösterdiğini bir kez daha vurgulayayım. Eğer veriler tatsızlaşırsa, piyasalardaki bu tatlı havanın tersine döndüğünü göreceğiz. Ya da Trump’ın artık uygulamasına zor gözüyle bakılan bazı uygulamalarında başarıya ulaşması da borsalardaki iyimserliğin sorgulanmasına yol açar.
*Önceki gün gönderdiğim swap ile ilgili yazıya, fikirleri ve piyasa öngörüleri ile katkıda bulunan Garanti Bankası Hazine Müdürü Barış Karaayvaz’a teşekkür etmeyi unuttum. Özür ve geç kalmış teşekkürlerimi bugün kendisine sunuyorum.