ÇEVRE KORUMA. - ppt video online indir
YayınlayanErsoy Boz Değiştirilmiş 2 yıl önce
... konulu sunumlar: "ÇEVRE KORUMA."— Sunum transkripti:
1 ÇEVRE KORUMA
2 Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED)
Geç de olsa çevre tahribatının tüm canlılar üzerindeki olumsuz etkilerini fark eden endüstrileşmiş ülkeler de 1950 ile 1960 yılları arasında çevre koruma bilinci ortaya çıkmaya başladı. Çeşitli ülkelerde oluşan baskı grupları ve basın, çevre sorunlarını gündeme getirerek kamuoyunun dikkatini ekoloji ve çevre kavramlarına çekmeyi başarmıştır
3 Çevreye İlişkin Tanımlar
Kısaca, canlı ve cansız varlıkların bir arada bulundukları birbirini etkiledikleri ve birbirinden etkilendikleri ortamı çevre olarak tanımlayabiliriz. Çevrebilimi Tüm canlı ve cansızların karşılıklı etkileşimini inceleyen bilim dalına çevrebilim denir. Çevre Kirliliği Çevrenin doğal yapısını ve bileşiminin bozulmasını, değişmesini ve böylece insanların olumsuz yönde etkilenmesini çevre kirlenmesi olarak tanımlanabilir.
4 Çevreye İlişkin Tanımlar
Yaşam Kalitesi Yaşam kalitesi, kişinin içinde yaşadığı çevrede kendi sağlığını kişisel olarak algılayışını tanımlamaktadır. Sürdürülebilir Kalkınma Bugünkü ve gelecek kuşakların çevreyi koruyarak, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşamasını güvence altına alan kalkınma politikalarının bütününe sürdürülebilir kalkınma denir. Çevre Koruma Çevresel değerlerin ve ekolojik dengenin tahribini, bozulmasını ve yok olmasını önlemeye, mevcut bozulmaları gidermeye, çevreyi iyileştirmeye ve geliştirmeye yönelik çalışmaların bütününe çevre koruma denir.
5 Çevreye İlişkin Tanımlar
Ekoloji Ekoloji, çeşitli türdeki canlıların çevreleri ile uyumlu olarak nasıl yaşamlarını sürdürdüklerini veya bu canlı varlıkların hangi şartlar altında besinlerini ve ihtiyaçlarını karşıladıklarını ve çeşitli fonksiyonların ne tür bir canlı topluluğu içinde yürütüldüğünü inceleyen bilim dalıdır. Ekolojik Denge İnsan ve diğer canlıların varlık ve gelişmelerini doğal yapılarına uygun bir şekilde sürdürebilmeleri için gerekli olan şartların bütününe çevre dengesi denir. Doğa İnsan etkinliğinin dışında kendi kendini sürekli olarak yenileyen ve değiştiren güç canlı ve cansız maddelerden oluşan varlığın tümüne doğa denir.
6 Çevreye İlişkin Tanımlar
Alıcı Ortamlar Hava, toprak ve suyu alıcı ortamlar olarak tanımlamaktayız Atık Herhangi bir faaliyet sonunda çevreye bırakılan her türlü maddeye atık denir. Endüstriyel Atık , Evsel Atık , Plastikler ,. Hastane Atıkları Radyoaktif Atık, Piller
7 Çevreye İlişkin Tanımlar
Arıtma Atık su veya gazların kirleticilerden temizlenmesi işlemlerine arıtma denir Geri kazanım (Geri Dönüşüm) Demir, çelik, bakır, kurşun, kâğıt, plastik, kauçuk, cam gibi atık maddelerin,hammadde gibi kullanılarak, çeşitli işlemler sonucunda şişe, kutu, plastik, kâğıt, gübre gibi yeni bir maddeye dönüştürülerek kullanılır hale getirilmesine geri kazanım denir. Çevre Hakkı Çevre hakkı, bugün çevre politikaları alanında önemli ve belirleyici bir değer olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu açıdan, çevre hukuku ve hakkının konusu, çevre kavramının tanımı ile açıklığa kavuşturulmuştur.
8 Elektrik ve Enerji Sektörünün Yol Açtığı Çevre Sorunları
Elektrik enerjisi, termik, hidrolik, jeotermal ve nükleer kaynaklı olarak üretilmektedir.Dünyanın tüm enerji ihtiyacının %85 kadarı kömür, petrol, doğalgaz, bitümlü şist gibi fosil yakıtlardan üretilmektedir. Türkiye’deki elektrik üretiminin %65’i fosil kaynaklı; %35’i ise,hidrolik kaynaklıdır Fosil yakıtlar ozon tabakasının incelmesine neden olurlar Fosil yakıtlar asit yağmuruna yol açarlar Fosil yakıtlarda bulunan Co atmosferde sera etkisi yaratır
9 Elektrik ve Enerji Sektörünün Yol Açtığı Çevre Sorunları
Fosil yakıtlardan dolayı yayılan diğer gaz ve parçacıklar ise, solunum yolları hastalıklarına, kanserlere ve erken ölümlere sebep olmaktadır. Kömür dumanlarında da radyoaktivite mevcuttur. Hatta termik santraller,nükleer tesislerden daha fazla radyoaktivite yayarlar Nükleer enerjinin temelini oluşturan uranyum da yenilenemeyen bir enerji kaynağıdır ve fosil denen klasik yakıtların tersine parçalanabilir bir yakıt türüdür. Petrolün üretimi, rafinajı, taşınması ve kullanımı sırasında çeşitli yollarla kirlenmeler meydana gelmektedir. Petrol rafinaj sırasında hava ve su kirlenmesi meydana gelmektedir
10 Turizm Sektörünün Yol Açtığı Çevre Sorunları
Aşırı kalabalıklar, çevresel stres yaratır. Hayvanlarda davranış değişikliğine neden olur. Aşırı gelişme, sahillerde köy kentlerin ortaya çıkmasına, bunun sonucu olarak da aşırı ve plansız yapılaşmaya neden olmuştur. Av turizmi yabani yaşamın yok edilmesine neden olmaktadır. Hız botları ve yatlar su kirliliğine neden olmaktadır. Yüksek sesli müzik, insanlarda duyma bozukluğu ve çevrede gürültü kirliliği oluşturmaktadır.
11 Turizm Sektörünün Yol Açtığı Çevre Sorunları
Birçok turistik tesisin alt yapı yetersizliğinden dolayı kanalizasyon problemi vardır ve arıtma üniteleri yoktur. Belediyelerde turistik bölgelerde çöplerin toplanması ve imha edilmesi konusunda yetersiz kalmaktadır. Turistik tesisler katı ve sıvı atıklarını denize veya kullanılabilir arazilere boşaltılabilmektedir. Kumsalları kullananların atıklarını kumsala veya denize bırakmaları çevre kirliliği oluşturmaktadır
12 Yapı/İnşaat Sektörünün Yol Açtığı Çevre Sorunları
Malzeme ve çimento taşıyan kamyonların motorlarının ve egzozlarının çıkardıkları sesler gürültüye ve hava kirliliğine neden olmaktadır. İnşaat sırasında kullanılan araçlar gürültüye neden olmaktadır. Kullanılan kum, çimento, kireç, boya ve moloz tozları havaya toz zerrecikleri olarak karışmaktadır. İnşaat halindeki yapılar çevre görüntüsünü bozmaktadır. İnşaat boya ve çimentoları yapıların çevresindeki toprak yüzeyinde kalmaktadır. İnşaat sırasında su kullanılmaktadır. Su atıkları içinde boya, çimento atıklarını da barındırmaktadır.
13 Tekstil Sektörünün Yol Açtığı Çevre Sorunları
Tekstilde kullanılan, boya ve apreler (kolalar) zararlı kimyasal maddeleri içermektedirler. Boya ve apreler solunduğu zaman solunum yolları hastalıklarına neden olurlar Kumaş boyası ve apre atıkları karıştıkları ortamda ekolojik dengeyi bozmaktadır, insana, toprağa, bitkilere, mikroorganizmalara zarar verirler. Tekstilde kullanılan boya ve apre atıkları, genellikle kanalizasyona verilmektedir Bazı kumaş veya kumaş boyası üreten firmalar zararlı atık maddeleri toprağa gömmektedir veya çevredeki su yataklarına boşaltmaktadır Dikim üniteleri makinelerin çıkardığı ses nedeniyle gürültü kirliliğine neden olurlar Dikim ünitelerinde kumaş atıkları oluşur. Bu atıkların yakılarak imhası sırasında hava kirliliği oluştururlar
14 Motorlu Taşıtlar Sektörünün Yol Açtığı Çevre Sorunları
Motorlu taşıtlar sektöründe kullanılan, boya ve metal tozları zararlı kimyasal maddeleri içermektedirler. Kullanılan boya, metal ( saclar, metal tozlar ) ve yağ atıkları karıştıkları ortamda ekolojik dengeyi bozmaktadırlar Boya, metal ve yağ atıkları, bazı firmalar tarafından kanalizasyona verilmektedir . Bazı firmalar boya, metal ve yağ atıklarını toprağa gömmektedir veya çevredeki su yataklarına boşaltmaktadır.
15 Motorlu Taşıtlar Sektörünün Yol Açtığı Çevre Sorunları
Motorlu taşıt üretiminde kullanılan kömür, petrol gibi fosil yakıtlar ve bu yakıtların atıkları çok yönlü çevre kirliliğine neden olurlar Motorlu taşıtların üretimi ve kullanımında petrol türevi ürünler kullanılmaktadır. Gerek içten, gerekse dıştan yanmalı motorlarda kullanılan benzin ve mazot (motorin) gibi yakıtlarda motorda yandıktan sonra egzozlardan dışarı atık gazlar çıkmaktadır. Başlıca egzoz gazları; Hidrokarbonlar (HC),karbonmonoksit (CO), azotoksitler (NOx), kurşunoksitler (POx),kükürtdioksitler (SO2)’dir. Bu gazlar çevreye ve insana zararlı olan gazlardır
16 Makine ve Metal Sektörünün Yol Açtığı Çevre Sorunları
Metal parçaları, metal tozları, makine parçaları, makine ve metallerin boyaları,boyalara karıştırılan katkı maddeleri, doğramada kullanılan kaynak,makinelerde ve metal doğramalarda kullanılan yağlar vs. insan ve çevre için zararlı olabilecek maddelerdir Metal parçalarının, makine parçalarının, metal tozlarının atıkları yeryüzünden yok olmayan parçalardır Oksitlenmiş metaller, boyalar ve boyaların katkı maddeleriyle temas edildiğinde, başta deri hastalıkları olmak üzere insan vücuduna zarar verirler. Metallerde ve makinelerde kullanılan yağlar döküldükleri yüzeylerden kolayca temizlenmezler Metal işleri çoğu zaman kulağa hoş gelmeyen, yüksek seslerin çıkmasına ve gürültü kirliliğine neden olurlar
17 El Sanatları ve Materyalleri Yol Açtığı Çevre Sorunları
Değerli metallerin (altın, gümüş vb.) ve camın biçimlendirilmesi için eritme işleminin yapılması gerekmektedir Cam, seramik, gibi dallarda biçimlendirmede fırınlar kullanılmaktadır El sanatları ve materyalleri sektöründe değerli metal, cam, kağıt, dokuma atıklarının geri kazanımı olabilmektedir El sanatları ve materyalleri sektöründe geri kazanımı mümkün olan veya olmayan atıklar boşaltıldıkları ortamda toprak kirliliğine ve çıkardıkları tozlardan dolayı hava kirliliğine neden olular El sanatları ve materyalleri sektöründe boya ve diğer kimyasal maddeler kullanılmaktadır. Bu maddeler solunduğunda veya temas edildiğinde insan vücuduna zarar verebilirler.
18 Hizmet ve Diğer Sektörlerin Yol Açtığı Çevre Sorunları
Eğlence hizmetlerinde yüksek sesle yapılan gösteriler, yüksek sesli müzik,insanlarda işitme problemlerine yol açar, çevrede bulunan insanların rahatsız olmasına neden olur. Eğlence hizmetlerinde yapılan gösterilerde kullanılan malzemelerden lastik türü, plastik türü atıklar çevre kirliliğine neden olmaktadır. Hastanelerden veya diğer sağlık kuruluşlarından tıbbi, enfekte patojen ve patolojik atıklar çevre kirliğine neden olurlar Ofis ortamında oluşan kâğıt atıkları, plastik malzemeden üretilmiş malzemelerin atıkları, ofiste oluşan evsel atıklar, çevre kirliliğine neden olur
19 HAVA KİRLİLİĞİ Hava, yerkürenin etrafını saran atmosferi meydana getiren, normal şartlarda bileşimi%78 azot, %21 oksijen ve %1’de diğer gazlardan oluşan, canlı cansız varlıklara zarar vermeyen doğal bir kaynaktır Havanın içerisin de çeşitli maddeler vardır. Bu maddeler şunlardır: Azot Oksijen Karbondioksit Soy gazlar Ozon
20 Hava Kirliliğinin İnsan ve Çevreye Etkileri
İnsan Sağlığına Etkileri Havadaki karbon parçacıkları, ozon, karbonmonoksit, kükürtdioksit, doymamış hidrokarbonlar, aldehitler, kanserojen maddeler solunum yolu ile insan vücuduna girer.Böylece solunum yollarında rahatsızlıklar kendini hissettirir, vücudun mekanizması bozulmaya başlar, bronşlarda iltihaplanma, daralma görülür. İleri safhalarda ise, bronşit,anfizom ve akciğer kanseri gibi rahatsızlıklar kendini gösterebilir
21 Tabiata Etkileri İklime Etkilere ; Ozonu Delen Maddeler
Sera Gazlar, Sera Etkisi Küresel Isınma Asit Yağışları (Asit yağmurları ) Ozon Tabakası, Görevi ve Korunumu Ozonu Delen Maddeler Atmosferdeki stratosfer içinde ozon dinamik bir denge içinde doğal proseslerle(süreçler) sürekli olarak oluşmakta ve tahrip olmaktadır. Ancak yer yüzeyinden atmosfere yayılan pek çok kaynak gaz, ozonu yok eden bazı kimyasal maddelerin artmasına neden olmakta ve bu maddeler de havanın oksijeni ile reaksiyona girerek ozonun tahribine yol açmaktadırlar. Hayvan ve Bitkilere Etkileri Eşyaya Etkileri
22 Hava Kirliliğinin Sebepleri
Şehirleşme ve Konutların Isıtılması Endüstrileşme Motorlu Taşıtlar Atmosferik Özellikler (Topoğrafik Özelliklerin Etkisi, Meteorolojik Özelliklerin Etkisi , Yeşil Alanların Azalması )
23 Hava Kirliliğini Önleme Çalışmaları
Bütün problemlerin çözümünde olduğu gibi hava kirliliğinin çözümünde de öncelikle eğitimi ağırlık verilmeli, çevre eğitimi dersleri okutulmalı ve halk da bu konuda çeşitli yollarla bilinçlendirilmelidir Evleri ısıtmak için yüksek kalorili kömürler kullanılmalı, kalorisi düşük olan ve havayı daha çok kirleten kaçak kömür kullanımı engellenmeli, Her yıl evlerin bacaları ve soba boruları temizlenmeli Evlerin pencere, kapı ve çatıların izolasyonuna önem verilmeli,Kullanılan sobaların TSE belgeli olmasına dikkat edilmeli
24 Hava Kirliliğini Önleme Çalışmaları
Yeni yerleşim yerlerinde merkezi ısıtma sistemleri kullanılmalı,Yeşil alanlar arttırılmalı, imar planlarındaki hava kirliliğini azaltıcı birlikte kaliteli yakıt kullanımı (is ve duman oranı az ) teşvik edilip,desteklenmeli, imkânlar ölçüsünde ısınmada fosil yakıtlardan uzaklaşılmalı,doğal gaz, elektrik, güneş enerjisi. vb. alternatif yollara ağırlık verilmelidir Kalorifer ve doğalgaz kazanlarının periyodik olarak bakımı yapılmalı,Egzoz gazlarının kontrolü için tedbirler alınmalı, filtre zorunluluğu getirilmelidir
25 Hava Kirliliğini Önleme Çalışmaları
Toplu taşım araçları yaygınlaştırılmalı, Endüstri kuruluşlarının bacaları da yüksek olmalı ayrıca modern imkânlardan faydalanılıp filtre taktırılmalıdır. Hava kirliliği ölçümleri her yerleşim biriminde düzenli ve sürekli olarak yapılmalıdır
26 SU KİRLİLİĞİ Suların özellikleri dört grupta ele alınır:
Fiziksel özellikler Kimyasal özellikler Bakteriyolojik özellikler Radyoaktif özellikler
27 Su Kirliliğinin Nedenleri
Tarımsal Faaliyetlerin Neden Olduğu Kirlilik Sanayi Faaliyetlerinin Neden Olduğu Kirlilik Yerleşim Yerlerindeki Atıkların Neden Olduğu Kirlilik Atık Sular ve Arıtmaları Su Kirliliğinin Çevresel Etkileri İnsan Sağlığına Etkisi Doğaya Etkisi
28 Su Kirliliğinin Önlenmesi
Su kirliliğini önlemek için devlet tarafından yapılacak müdahalelerde ilk akla gelen girişim, kirlilik standartlarının belirlenmesidir Yüzeysel ve yeraltı sularında kirlenmelere neden olabilecek katı atıklar çeşitli yöntemlerle bertaraf edilmelidir. Fabrikalara filtre ve arıtma tesisleri konulmalıdır.Üretimde doğaya zarar vermeyecek maddeler kullanılmalıdır.
29 Su Kirliliğinin Önlenmesi
Alıcı ortamların durumu iyileştirilmelidir Alıcı su ortamlarının seyreltme ve doğal arıtma potansiyelleri kullanılabilir Birey olarak çevremizdekileri daha az kirletme konusunda uyarabiliriz. Bütün bunların yanında insanlar çevreyi koruma adına bilinçlendirilmelidir
30 TOPRAK KİRLİLİĞİ Toprağın meydana gelmesinde beş ana faktör rol oynar.
Bunlar: Bitki örtüsü ve canlılar İklim Ana kaya veya ana madde Topografya Zaman
31 Toprak Kirliliğinin Nedenleri
Kimyasal gübre ve tarım ilacı uygulamaları Belediyelerce şehir çöplerinin verimli tarım arazilerinde depolanması Sanayi bölgelerindeki kimyasal katı ve sıvı atıkların toprağa bırakılması maden atıklarının toprak üzerinde bırakılması radyoaktif atıkların toprağa verilmesi sonucunda ağır metaller toprağa karışabilmektedir.
32 Toprak Kirliliğinin Nedenleri
Egzoz gazları Sanayi atıklarının ve evsel atıkların karıştığı sularla sulanmış topraklar Sanayi atık suları Kanalizasyon suyunun ve arıtma çamurunun Erozyon
33 Toprak Kirliliğinin Insan ve Çevresine Etkileri
Erozyonun Etkileri Yaşlık ve Çoraklığın Etkileri Taşlık ve Kayalığın Etkileri Gübre ve Gübrelemenin Etkileri Endüstriyel Kirlilik ve Tarım Arazisinde Bozulmaların Etkileri
34 Toprak Kirliliğinin Önlenmesi
Her şeyden önce çok yaygın ve şiddetli derecedeki erozyon devam etmektedir Tarımsal arazilerin amaç dışı kullanımına son verilmelidir Kurumlar arası koordinasyon eksikliği giderilmeli, Tarım ve hayvancılıkla uğraşan çiftçilere gübreleme, ilaçlama gibi konularda eğitim verilmelidir Belediyeler şehir çöplerini verimli tarım arazilerinde ve çevrelerinde depolamamalıdır
35 Toprak Kirliliğinin Önlenmesi
Sanayi bölgelerinde kimyasal katı ve sıvı atıklar toprağa bırakılmamalı Kanalizasyon suları veya arıtma çamurları tarımda çiftçiler tarafından kullanılmamalıdır Çevre, sağlık, tarım ile ilgili kamu kuruluşları tarafından; toprak kirliliğini önlemek için, belediyeler, madenler, sanayi bölgeleri, tarımsal araziler sıkıdenetim altına alınmalıdır
36 GÜRÜLTÜ Gürültünün Tanımı
İnsanların işitme sağlığını ve algılamasını olumsuz yönde etkileyen, fizyolojik ve psikolojik dengeleri bozabilen, iş performansını azaltan, çevrenin hoşnutluğunu ve sakinliğini yok ederek niteliğini değiştiren önemli bir çevre kirliliği türüdür Ses şiddetinin ölçüm birimi, DESİBEL’dir. dB simgesi ile gösterilir.
37 Desibel değerlerine göre sesler
0-30 Desibel arası Çok sessiz 30-50 Desibel arası Sessiz 50-60 Desibel arası Orta derecede gürültü 60-70 Desibel arası Gürültülü 70-80 Desibel arası Çok gürültülü ortam
38 Seslerin sınıflandırılması
Gürültü dB(Desibel) İşitebilen desibel Sakin yerde bir ev desibel Ortalama bir ev desibel Bir iş yeri desibel Normal konuşma desibel Orta ağırlıkta trafik desibel Kulağın rahatsız olduğu desibel Ağır trafik desibel Hava kompresörü desibel 500 m.’den uçan bir desibel jet uçağı
39 Gürültünün Kaynakları
Yapı İçi Gürültüler Yapı Dışı Çevre Gürültüleri Doğal Gürültüler
40 Gürültünün İnsan ve Çevresine Etkileri
İşitme Sistemine Etkisi Fizyolojik Etki Psikolojik Etki Performans Etkisi
41 Gürültü Kirliliğinin Önlenmesi
İnsan ve çevresinin pek çok yönden olumsuz yönde etkileyen gürültü her şeyden önce eğitimle önlenmelidir. Ancak, eğitim meyvesi geç alınan bir faaliyet olduğu için bununla birlikte teknik tedbirler ve kanuni tedbirler acil olarak alınmalıdır. Gürültü kirliliğine neden olacak yapıların ve eğlence ne ait mekânların ses yalıtımlarını arttırıcı önlemler alınmalıdır. Bir taşıttan çıkan gürültünün önlenmesi için uygun susturucunun tasarımı ve imalatı yapılmalıdır. Trafik gürültüsünü önlemek için hız kontrolü ve sinyalizasyon tedbirleri alınabilecek ilk tedbirler olarak düşünülmelidir
42 ENERJİ Maddelerin yapısında var olan çeşitli şekillerde (yanma, düşme, sürtünme, hareket etme vb.) açığa çıkan güce enerji denir. Fiziksel anlamda enerji, hareket ettirici güç demektir.Enerji, mekanik (potansiyel, kinetik), ışık, elektriksel, manyetik, kimyasal, hidrolik,nükleer enerjiler diye ayırt edilmektedir
43 Türkiye’nin Enerji Kaynakları
Kömür Petrol Doğal Gaz Hidrolik (Hidroelektrik) Enerji Elektrik Odun, Hayvan, Bitki Artıkları Jeotermal Enerji Biogaz ve Biomas Güneş Enerjisi Rüzgâr Enerjisi
44 Yeni ve Temiz Enerji Kaynakları
Jeotermal Enerji Biogaz Güneş Enerjisi Rüzgâr Enerjisi
45 Enerji Elde Etme Çalışmalarının Çevreye Etkileri
Fosil Yakıtlar (kömür, petrol, doğalgaz) Elektrik Santralleri Kömür Santralleri Nükleer Santraller Hidroelektrik Santralleri Odun, Tezek ve Bitki Atıkları Jeotermal Enerji Biogaz Güneş Enerjisi Rüzgâr Enerjisi
"ÇEVRE KORUMA." indir ppt