Astronomi Uzay Çalışmalarında Kullanılan Araçlar
2. Dünya Savaşı sırasında Almanlar tarafından geliştirilen V-2 roketleri, savaş sonrasında uzay araçlarının geliştirilmesine temel olan bir teknolojiye sahiptir. Aşağıdaki şekilde V-2 roketinin yapısı gösterilmiştir. Şekli incelediğinizde yakıtın ve bu yakıtın yanmasını sağlayacak gazın roket içerisinde olduğunu fark etmiş olmalısınız.Yakıtın yanması ile elde edilen itici güç (hareket yönüne zıt yönde dışarı itilen sıcak gaz) sayesinde roket hareket eder.
Roketler hava sürtünmesini en aza indirecek şekilde tasarlanan uzay araçlarıdır. İnsanlı veya insansız uzay uçuşlarında kullanılabilirler.
Aşağıdaki görselde bir roket yardımıyla uzaya gönderilen Apollo uzay aracının yapısı yer almaktadır. NASA’nın Apollo Projesi kapsamında üretilen bu uzay araçları 1968-1972 yılları arasında çeşitli kereler Ay’a insanlı uçuşlar gerçekleştirmiştir.
1981 yılından itibaren uzay çalışmalarında kullanılmaya başlayan uzay mekikleri; yeniden kullanılabilmeleri, büyük uyduları kolaylıkla taşıyabilmeleri, içlerinde bulunan laboratuvarlar sayesinde çeşitli deneylerin yapılmasına imkan vermeleri gibi özellikleri ile roketlere göre avantajlıdırlar. Ancak kullanıldıktan sonra bakımlarının oldukça maliyetli olması dezavantajlarıdır.
Üstteki görselde 1981 yılında uzaya gönderilen ilk uzay mekiği Columbia (Kolombiya)’nın fırlatılış anı gösterilmektedir.
Challenger, Discovery, Atlantis ve Endeavour uzay çalışmalarına katılan diğer uzay mekikleridir.
Dünya’nın çekim alanının dışında gezegenleri, gök cisimlerini veya galaksiler arası uzay boşluğunu incelemek amacıyla uzaya gönderilen uzay sondaları robotik uzay araçlarıdır. ABD dışında Rusya, Çin, Japonya, Ukrayna ve Avrupa Uzay Ajansı’na (ESA) ait uzay sondaları uzayda araştırmalarına devam etmektedir.
Uzun süreli konaklama ve çalışmaya uygun şekilde geliştirilen bir başka uzay aracı da uzay istasyonlarıdır.
Yandaki görselde hâlen kullanımda olan Uluslararası Uzay İstasyonu (UUİ) yer almaktadır. Bu istasyonun kullanımı uluslararası antlaşmalarla belirlenmiştir. Biyoloji, fizik, kimya, astronomi, meteoroloji gibi pek çok alanda deneyler yapılmasına imkân sağlayan bu istasyonun 2024 yılına kadar görev yapması planlanmaktadır.
Güneş Sistemi İçinde Dünya
Astronomi 20 Ocak 2019