Çorum'un 'bebek' işçileri - Evrensel.net
31 Temmuz 2004 21:00
Çorum'un 'bebek' işçileri
2004 yılında, Türkiye'nin orta yerinde Ortaçağ koşulları hüküm sürüyor. Yüzlerce çocuk, Çorum'daki tuğla ve kiremit fabrikalarında köle gibi çalıştırılıyor.
Çorum'da, tuğla ve kiremit fabrikalarının ağır koşullarında, 7 yaşından 15 yaşına yüzlerce çocuk çalıştırılıyor. Yetişkin işçilerin deyimiyle "bebekler". Boylarından büyük işler başarması istenen bu çocuklar, dayağa ve hakarete de maruz kalıyor. Tuğla ve kiremit fabrikalarında çalışan işçilerin, "sendika, sigorta, 7.5 saat işgünü" talepleriyle iki haftadır sürdürdüğü mücadele, toprak sanayiindeki çalışma koşullarını da gündeme getirdi. Artık patronların koyduğu kurallarla çalışmaya "yeter" diyen işçilerin direnişini izlerken, aralarında ne çok çocuk olduğu dikkatimizi çekiyor. Gazetemize derdini anlatan işçilerin çoğu, önce çocuk işçileri çağırarak, "En çok onlar eziliyor. Nasıl çalıştıklarını görseniz, içiniz acır" diyor.
Hakaret ve dayak Yetişkin işçilerle birlikte, 9 ay boyunca günde 9 saat çalışan erkek ve kız çocuklarına genellikle taşıma ve istif gibi görevler veriliyor. Sıcaklığın 40 dereceyi aştığı, tozun dumanın içinde nefes almanın bile zorlaştığı fabrikalarda çalışan çocuklar, yorulduklarını söylediklerinde dayak ve hakaretle karşılanıyorlar.
Kiralık çocuklar Bir kısmı Çorum ve civar köylerde oturuyor. Bazıları ise aileleriyle birlikte çalışmak üzere Van, Ağrı, Sinop, Erzurum'dan Çorum'a gelmişler. Kimi çocuklar ise Doğu illerinden aracılar vasıtasıyla getirilmiş. Aracılar, çocukların ailelerine birer koyun veriyor, geriye kalan paraya ise el koyuyor. Yani 9 aylığına patronlara kiralanıyorlar.
Tuğlalardan yatak Diğer illerden gelen çocuk işçiler, fabrikalardaki koğuşlarda kalıyor. Ranza bulamayan çocuklar, tuğlaların üzerine serdikleri yorganlarda yatıyorlar. Çocukların diğer işçilerle birlikte kullandığı pis kokan banyolar, leş gibi tuvaletler, kırık dökük kalaslardan yapılma masa ve sandalyelerin bulunduğu yemekhane yaşanan ilkelliği bütün açıklığıyla gözler önüne seriyor.
KAÇ YAŞINDASIN? Van'dan gelen Vedat konuşmaya çekiniyor. "Kaç yaşındasın" diye sorduğumuzda iki elinin parmaklarını havaya kaldırıyor. Büyüklerinden etkilenen bir çocuk işçi ise "İş güvencesi, sigorta istiyoruz. Sendika gelirse daha iyi olacak" diyor.
'TERLİĞİMİN ALTI ERİYOR' Çocuklardan biri çalışma koşullarını "Bize köpek muamelesi yapıyorlar" diye özetliyor. Bir diğeri "Fırın kaç derece abi?" diye soruyor. Terliğinin altı eriyormuş, "Ayaklarım yanıyor" diyor. 14 yaşındaki Yasin, en büyük dileğini, "Pazar günü tatil olsun. Yoğurt diye ayran veriyorlar. Yoğurt versinler. Bir de yanlış yapınca pata küte adam dövmesinler" diye anlatıyor.
YETKİLİLER ONAYLIYOR MU Çorum İl SSK Müdürlüğü'nden bir yetkili, "adının yazılmaması koşuluyla" yaptığı değerlendirmede, çocuk işçiliğin varlığını kabul etmekle yetinmeyip, onaylayan cümleler sarfetti. Yetkili, "Fabrikaların çocukların yaz aylarını değerlendirmesi için olanak yarattığını, maddi durumu kötü olan ailelerin çocuklarının para kazanmasını sağladığını" savundu.
'YAPACAK BİR ŞEY YOK'! AKP Çorum Milletvekili Muzaffer Külcü, toprak sanayiinde çocuk işçiliğinin mümkün olabildiğini belirterek, "Yapacak çok bir şey yok. Türkiye'nin ekonomik şartları ortada" dedi. "Çocuk işçiliğinin iyi bir şey olmadığını" da sözlerine eklemeyi ihmal etmeyen Külcü, SSK'nın ve Çalışma Bakanlığı'nın çocuk işçiliğin önlenmesi için çalışma başlattığını söyledi.
PATRONLAR İNKÂR EDİYOR Toprak Sanayicileri Kooperatifi eski Başkanı Ali Osman Yiğittaşçı ise "Bu iş ağır işçilik gerektiriyor. Çocuk işçiliği diye bir şey yok" diyerek, fotoğraflara yansıyan çocukları inkâr etti. Basında çıkan haberlerin asılsız olduğunu da savunan Yiğittaşçı, "Aslı astarı olmayan şeyler. Avrupa Birliği'ne gireceğimiz günlerde mümkün değil. Hangi çağda yaşıyoruz" diye konuştu.
Putin 5 Eylül'de geliyor
Türk-İş'ten patronlara çağrı