İKİ EDEBİYAT TEORİSİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: PSİKANALİZ VE ARKETİPSEL ELEŞTİRİ
(A COMPARISON OF TWO LITERARY THEORIES: PSYCHOANALYSIS AND ARCHETYPAL CRITICISM )
Author : Aydın GÖRMEZ & Barış GÖRÜNÜŞ
Page : 348-356
Edebiyat teorileri, eserleri algılamadaki farklılıklara rağmen edebi eserlerin daha iyi anlaşılmasını ve sağlıklı bir şekilde yorumlanmasını sağlar. Bu amaçla, bu teorileri uygulayanlar belirli bir amaç için bu teorilere özgü yöntemler kullanırlar. Bir edebiyat eleştirmeni, temaları, karakterleri, tarihi arka planı, sosyal ve kişisel ilişkileri gibi bir eserdeki bazı unsurları tartışabilir. Edebi eleştiri, edebi bir eseri okurken, eserin dışına çıkarak onu yorumlamaktır. Özetle söylemek gerekirse, eleştiri teorileri yorumlama yöntemleri olarak kullanılırlar. Edebi eserlerde, eserin, yazarın ve hatta bireysel okuyucunun iç dünyasının daha derin bir şekilde anlaşılmasına olanak sağlayacak ipuçları olabilir. Bu teoriler sayesinde, okuyucular daha derine inme ve bakış açılarını değiştirme şansına sahip olabilirler. Bu çalışmada Sigmund Freud tarafından ortaya konulan psikanalitik eleştiri ile Freud'un öğrencilerinden Carl Gustav Jung'un arketipçi eleştirinin benzerlikleri yanı sıra farklı yönlerini incelemeyi amaçlamaktadır.
Edebiyat teorileri, Psikanaliz, Arketipsel eleştiri, Sigmund Freud, Carl Gustav Jung.
Literary theories help literary works to be understood better and interpreted in a healthy way despite the differences in receiving the works. To this end, their practitioners apply their own unique methods for a particular purpose. A literary critic can discuss some elements in a single work, such as themes, characters, historical background, social and personal connections or implications. Literary criticism, while reading a literary work, is to go beyond the work and interpret it. To put it in a nutshell, critical theories are used as methods of interpretation. Within each piece of literature, there are clues to guide the reader to a deeper understanding of the work, of the author and even the inner workings of the individual reader. Through the critical theories, readers may have a chance to go deeper and change their primal perspective of the work. In this study, two critical theories, psychoanalytic criticism, theorized by Sigmund Freud and archetypal criticism by Carl Gustav Jung, one of Freud’s disciples, will be compared to show the differences as well as similarities.
Literary theories, Psychoanalysis, Archetypal Criticism, Sigmund Freud, Carl Gustav Jung.