﻿ Diyarbakır Gezisi - 1
buraksecer	-- Diyarbakır, Gezelim Görelim, Gezilecek Yerler	| 26 Kasım 2014
Nebi Camii Önü
DEVAMI 2. YAZIDA
Gezime Nebi Caminin meşhur ayakkabı boyacılarıyla başladım. Cami önünde sayıları yirmiyi bulan hoş sohbet ayakkabı boyacıları. Onlar bütün günün yorgunluğunu hissetmiyorlar eminim. Kimi akşam eve gitmeyi hayal ediyor, kimi ise çocuğunu.
Nebi camiye gidip İslamın beşinci camisi olan Ulu Cami’ye gitmemek olur mu? Tabi ki hayır. Ulu Cami anadolunun bilinen en eski camisi olma özelliği yanı sıra İslam dünyasının 5. Harem-i Şerif olarak bilinmektedir. Külliye şeklinde bir plan özelliği gösteren Ulu Cami’nin belli başlı bir yapı banisinden söz edilmese de, onarımlarda ya da eklemelerde adı geçen Selçuklu, İnaloğlu, Nisanoğulları, Artukoğulları, Akkoyunlular, Osmanlılar gibi medeniyetlerin sultanlarını bani yerine koymak mümkündür. Ancak yapının günümüze ulaşan ilk dönemi olan ve Hanefiler Camii olarak bilinen güney bölümünün, yani asıl Ulu Cami’nin banisi olarak Sultan Melikşah kabul edilir ki, Sultan Melikşah aynı zamanda bu yapının mihrap önü kubbeli ön örneği olan Şam Emeviye Camisi’nin de onarıcılarındandır.
Genel olarak caminin kiliseden çevrildiğine dair oluşan kanı dışında, antik döneme ait malzemelerin bolluğu nedeniyle olsa gerek, ilk yapım tarihi hakkında antik dönem ya da ateşperestliğin bilinmeyen bir yapıdan alınan devşirme malzemelere dayanmaktadır.
Ulu Camii Girişi
İlk yapım tarihi 639 yılındaki islam ordularının Diyarbakır’ı alması ve Cami yerindeki kilisenin camiye çevrilmesine bağlansa da, Büyük Selçuklu egemenliğine giren ve H. 484/M. 1091 yılında vali Amidüddevle tarafından Sultan Melikşah’ın talimatıyla onarılmıştır.
1115 tarihinden önceki onarım bir yana, bu tarihte yaşandığı belirtilen yangın ya da deprem veya her iki olayın birlikteliği söz konusudur.
Tamamen tahrip olmuş bir yapı yerine yapılan yapı, o yapının ilk yapımı olmadığı gibi, süreklilik olarak ilk çekirdek planlaması da değildir.
Bu durumda 1115-16 yılından sonra yapılan ve süreç içinde eklemelerle geliştirilen bugünkü Ulu Camii, başlı başına bir yapı olarak Büyük Selçuklu Dönemi eseridir.
Yapıya sonradan eklenen revaklar ve diğer ek birimler, külliye nitelikli yapılanmanın bölümleri olsa da, avlu güneyinde yer alan Ulu Cami’nin bireysel varlığını ifade eden yapı, 1115-16 yılında yapılmıştır.
Beni gezdirmekle görevli Necip kardeşim namaz kılarken 🙂 Caminin gerçekten çok huzur verici bir atmosferi var.
Eveeet Ulu Cami gezim bu kadardı, uzun bir süredir tadilatta Anadolunun en eski camii’si.
Amed de han çok fakat HasanPaşa Hanı’nda bir salep içmenizi öneriyorum. Yazları daha da çekici olacaktır. Ortamı gerçekten çok güzel, loş bir ışık ve yemekte var.
Duvarlar da eskiden kalma restore edilmiş ama yapı bozulmamış, içeride yere serilmiş halılar var o odalarda daha rahat edersiniz.
Burası da girişi altında dükkanlar var balkonu da tam oturmalık.
Böyle kocaman bir meydan düşünün, tam ortasında bir anıt. Ellerini havaya açmış bir annemiz, ben hikayesini dinledim, üzüldüm. Hava operasyonunda öldürülen 34 kişinin anısına yapılmış. Bu kişiler halktan insanlarmış…
Her ne uğruna olursa insan ayırmaksızın masumlar ölmesin istiyoruz, çok mu?
Anıtın etrafındaki füzeler anlayacağınız üzere uçak füzeleri.
Park orman roboski anıtına çokta uzak değil, insanların spor yaptığı, çocukların basketbol oynadığı, oturup dinlenebileceğiniz bir alandır.
Bu yazım bu kadar 2’ye böleceğim çok sıkıcı olmasın diye şimdilik bu kadar, devamı yakında…