Elon Musk – Şirketi ve Çılgın Projeleri - Benim Blog
Elon Reeve Musk, bilinen adı ile Elon Musk (d. 28. Haziran 1971, Pretoria, Güney Afrika Cumhuriyeti) mühendis ve girişimci. Elon Musk, hem doğum yeri Güney Afrika Cumhuriyeti, hem Kanada, hem de Amerika Birleşik Devletleri vatandaşıdır.
1992 yılında, Kingston, Ontario’daki Queen’s Üniversitesi’nde iki yıl geçirdikten sonra, Pennsylvania Üniversitesi’nde işletme ve fizik okumak için Kanada’dan ayrlıdı. The Wharton School of the University of Pennsylvania’da anadalını seçip, Ekonomi alanında lisans diploması aldı. Ayrıca University of Pennsylvania, School of Arts and Sciences’dan da, Fizik alanında yan dal diploması aldı. Daha sonra Uygulamalı Fizik ve Malzeme Bilimi alanında doktora yapmak için Kaliforniya’nın Silikon Vadisi bölgesine taşındı. Ancak doktorayı tamamlamadı.
Musk 1995’te Stanford’da uygulamalı fizik ve malzeme bilimi alanında doktoraya başladı. Ancak iki gün sonra kardeşi Kimbal Musk’la beraber yeni organizasyonlar için bir çevrimiçi içerik yayınlama yazılımı olan Zip2 projesine başlamak için okulu bıraktı. 1999’da, Compaq’ın AltaVista birimi Zip2’yu 307 milyon dolar nakit ve 34 milyon dolarlık hisse senedi vererek satın aldı.
Musk 1999 yılının Mart ayında bir çevrimiçi finans ve ödeme servisi olan X.com’un ortak kuruculuğunu yaptı. Ertesi yıl X.com bir 50/50 birleşme anlaşmasıyla X.com ile aynı büyüklükte bir açık arttırma sistemi olan Confinity’yi bünyesine katarak PayPal’ı oluşturdu. Musk çevrimiçi aktarım, ya da “P2P” teknolojisine olan inancından dolayı alımın organize edilmesinde kilit rol oynadı. Musk’a göre Confinity alt markası X.com içerisinde bir kişiden kişiye ödeme platformu kurulup geliştirilmesinde mutlaka gerekli bir araçtı. Birleşen şirketler önceleri şirket adı olarak X.com’u tercih ettiler, ancak Şubat 2001’de isim değiştirip PayPal Inc. ismini aldılar. Musk PayPal’ın küresel ödeme sisteminde ve X.com’un çekirdek finansal tekliflerinden ayrılmasında yine önemli bir rol üstlenmişti.
Musk, eski ABD başkanı Barack Obama ile Falcon 9 fırlatma tesisinde, 2010
Musk üçüncü şirketi Space Exploration Technologies’i (SpaceX), Haziran 2002’de kurdu. Şu anda bu şirketin CEO’su ve CTO’sudur. SpaceX roket teknolojisinin durumunu ilerletmeye odaklanmış fırlatma araçları geliştirip üreten bir şirkettir. Şirketin ilk iki fırlatma aracı Falcon 1 ve Falcon 9 roketleri; ilk uzay aracı ise Dragon’dur
Musk’a göre uzayın keşfi insanlığın bilincini, korumak için değilse de, genişletmek için önemli bir adımdır. Onun deyişiyle çok gezegenli hayat insan ırkının hayatta kalmasını tehdit eden şeylere karşı bir önlem olabilir. “Bir asteroid veya büyük bir volkan bizi yok edebilir, ayrıca dinozorların hiç görmediği risklerle karşı karşıyayız: mühendislik ürünü bir virüs, yanlışlıkla oluşturulmuş bir mikro karadelik, küresel ısınma ya da sonumuzu getirecek henüz bulunmamış bir teknoloji. İnsan ırkı milyonlarca yıldır evrimleşmekte, fakat son 60 yılda atomik silahlar kendimizi tüketmek için bir potansiyel oluşturdu. Er ya da geç hayatı mavi-yeşil topun ötesine genişletmek zorunda kalacağız ya da soyumuz tükenecek.” Musk’ın amacı insanlı uzay uçuşlarının maliyetini onda birine indirmektir. SpaceX’i daha önceden sahip olduğu $100 milyon’luk bir servetle kurdu. Şu an hala Kaliforniya merkezli şirketin CEO’su ve CTO’sudur.
Yedi yıl içerisinde SpaceX Falcon fırlatma araçları ailesini ve Dragon çok amaçlı uzay aracını sıfırdan tasarladı. Eylül 2009’da SpaceX’in Falcon 1 roketi özel bir şirket tarafından finanse edilmiş Dünya yörüngesine uydu yerleştiren ilk sıvı yakıtlı fırlatma aracı oldu. NASA, Uluslararası Uzay İstasyonu’na kargo ulaştırılması için özel şirketlerin görevlendirildiği ilk programının bir parçası olmak üzere SpaceX’i seçti. Minimum değeri $1.6 milyar, maksimum değeri $3.1 milyar olan bu anlaşma Uzay İstasyonu’nun kargo alımı ve gönderimine devam eden erişiminin bir mihenk taşı oldu. Bu hizmetlere ek olarak SpaceX’in hedefleri arasında ilk tamamen yeniden kullanılabilir yörüngesel fırlatma aracını oluştururken aynı anda yörüngesel uzay uçuşu maliyetini on kat azaltıp güvenilirliği on kat artırmak bulunmaktadır. Önümüzdeki yıllarda Musk Uluslararası Uzay İstasyonu’na astronot göndermeye yoğunlaşacaktır ancak belirtmiştir ki nihai hedefi Mars’ın keşfedilmesini ve iskânını mümkün kılmaktır. 2011’deki bir röportajında 10-20 yıl içinde Mars’a insan göndermeyi umduğunu söylemiştir. 25 Mayıs 2012’de, SpaceX’in Dragon aracı Uluslararası Uzay İstasyonu’na girmiş ve böylece SpaceX Uluslararası Uzay İstasyonu’na bir araç gönderen ve yanaştıran ilk ticari şirket olarak tarihe geçmiştir.
Musk en büyük hissedarı ve yönetim kurulu başkanı olduğu SolarCity’ye başlangıç konseptini verdi. SolarCity Birleşik Devletler’in en büyük güneş enerjisi sistemi sağlayıcısıdır. Kuzeni Lyndon Rive de şirketin CEO’su ve ortak kurucusudur. Hem Tesla’ya hem de SolarCity’ye yatırım yapmanın altındaki motivasyon küresel ısınma ile savaşmaktır. 2012’de Musk, SolarCity ve Tesla Motors’un çatı üzerindeki güneş panellerinin elektrik şebekesi üzerindeki etkisini yumuşatmak için elektrikli araç bataryalarını kullanmak üzere iş birliği yaptığını duyurdu.
Musk’ın çılgın projeleri arasında SpaceX ile yapmaya çalıştığı uydu internet ağı da var. İlk olarak 2015 yılında resmen duyurulan bu fikir, SpaceX tarafından 11.000’den fazla geniş bantlı uydunun uzaya fırlatılmasını kapsıyordu. 2020 yılına geldiğimizde bu hizmeti sağlayan Starlink, sektörünün en büyük potansiyeline sahip firmaların başında geliyor.
Hız: Geleneksel uydular 25 Mbps iken, SpaceX’ler 1 Gigabit’e kadar ulaşıyor.
Maliyet: Yukarıda da bahsettiğimiz gibi, SpaceX daha şimdiden maliyeti yarısından fazla indirdi ve indirmeye de devam ediyor.
Gecikme: Bir verinin dünya ile uydu arasında gidip gelmesi için gereken süre şu an 600 milisaniye. SpaceX ise bunu 30 milisaniyeye indirmeyi hedefliyor.
Bu listeye dikkate alındığında, SpaceX ve Starlink’in ne kadar önemli bir görev üstlendikleri görülüyor. Bu proje kapsamında Starlink ilk iki uydusunu Tenten A ve B’yi 2018 yılında uzaya gönderdi. SpaceX’i bekleyen bir tehlike var. Amerika Federal İletişim Kurumu(FCC) uyduların 2024’e kadar en az yarısının başlatılmasını istiyor. SpaceX ise bu tarihe kadar en fazla üçte birini başlatmayı planlıyordu.
6 yıllık süre boyunca toplamda 11.000 üzeri uyduyu bu proje kapsamında uzaya gönderecek SpaceX’in bir diğer sorunu da uydu enkazları. ABD Federal İlişim Komisyonu (FCC) bu konuda da SpaceX’ten ayrıntılı ve güncellenmiş bir yörünge planı sunmasını istedi. Yani bir bakıma SpaceX uyduları bozulduğunda diğer uydulara tehlike yaratmayacağından emin olunması isteniyor. Nede olsa 11.000’den fazla uydudan bahsediyoruz.
Tesla ve SpaceX çok ilginç ve ilgi çekici olabilir ama eminiz ki Elon Musk’ın ulaşım planları da bir o kadar etkileyici. Bilim kurgu filmlerini aratmayan fikirlerini hayata geçirmeye başladı bile. Hyperloop kapsülü ile 6 saatlik bir mesafeyi yalnızca 30 dakikaya indirmeyi planlıyor. Bu yaklaşık 2.5 dakikada 48 km demek oluyor. Üstelik her sefer için sadece 20 dolarlık bir maliyeti olması gerekiyordu.
Maliyetine baktığımızda şu anki hızlı trenlerden çok daha hızlı ve daha az maliyetli olduğunu söyleyebiliriz. Yapıldığında dünyadaki en hızlı ulaşım türü olacak. 2. sırada ise havayolları yer alacak. Mevcut yolcu uçakları ortalama 925 km hızla hareket ediyor. Hyperloop ise bu hızdan yaklaşık 3 kat daha hızlı olacak. Bu nedenle Hyperloop’un havayolu sektörü üzerinde büyük etkisi olması bekleniyor.
Düşününce inanması bile bir o kadar zor oluyor. Bu hesaba göre İzmir’den İstanbul’a ulaşım yaklaşık 20-25 dakika sürecektir. Bu oturduğumuz şehirlerden, işlerimize kadar her şeyi etkiler. Örneğin İzmir’de oturan birisi rahatlıkla İstanbul’da çalışabilir hatta İstanbul’da oturmadığı için işine çok daha erken bile gidebilir. Bunları düşünmesi çok güzel ama uygulamada da aynısı olması gerekir.
Bu iş dünyası ve ulaşım dışında nakliye sektörünü de baştan sona değiştirecek bir durum. Amerika’dan, Japonya’dan, açıkçası dünyanın herhangi bir köşesinden satın aldığınız bir ürünün aynı gün içerisinde evinize gelmesi anlamına geliyor. Şirketler için de üretim ve dağıtım anlamında çok daha verimli ve hızlı olmasını sağlıyor. Elon Musk dünyayı değiştirmeye devam ediyor.
Bu ana kadar sürekli uzay, bilim, teknoloji ve enerji üzerine konuştuk. Elon Musk denilince akıllara bunlar gelse de aslında sağlık sektöründe de önemli çalışmalar yapıyor. Aslında bana sorarsanız yukarıdaki şirketler heyecan verse de, asıl bilim kurgu konusu olan ve heyecan veren Neuralink şirketinin yaptığı şeyler.
Neuralink insan beyni ile bilgisayarları birleştirmenin bir yolunu arıyor. Çocukluğumuzdan beri hayranlıkla izlediğimiz Robocop filmleri ve Evrim filmi gibi de düşünebilirsiniz. Direkt beynimiz ile kontrol edebildiğimiz bilgisayarlardan bahsediyoruz. Beyin makine arayüz araştırmaları ile ilgili iki büyük sorun var. Birincisi milyarlarca nöronumuz var ve beyin makine arayüzleri sadece birkaç tanesini kaydedebiliyor.
Yukarıda bahsettiğimiz şunu ifade ediyor; bir imleci beyninizle hareket ettirebilirsiniz ama bir piyano çalamazsınız. İkinci büyük sorun da bu bağlantının kablolarla yapılması. Bu da beyin enfeksiyonu riskini ortaya çıkarıyor ve insanlar için büyük tehlike oluşturuyor. Temel olarak Neuralink de bu sorunları çözmenin peşinde araştırmalar yapıyor.
İnsan beynini makinelere bağlayan şirket:
Şirket bu iki sorunu çözdükten sonra projesini önce hasta insanlar da, başarı elde edilmesinin ardından da tüm insanlarda kullanmaya başlayacak. Elon Musk’a göre gelecekte olabilecek bir yapay zeka darbesinden kurtulmamızın tek yolu bu olabilir. Musk’a göre en iyi senaryoda evcil hayvan oluruz, en kötüsünde de tamamen yok oluruz. Elon Musk ya gerçekten çok korkuyor ya da bizi iyi trollüyor…
Elon Musk ve bilim kurgu filmlerini aratmayan şirketleri, çalıştığı sektörler bu şekilde. Gelecekte adından çok daha fazla söz ettirecek olan Musk, sadece ülkesinin değil tüm dünyanın geleceğini tasarlıyor. En büyük hayali olan Mars projesi ile bizi dünya dışını da götümeye kararlı olan Musk, gelecekte çok daha farklı işler yapacak gibi duruyor.