7 Eylül 2000 Perşembe
Kuşadası'nda 'gay' krizi
EMİNE GÖZEN, TOLGA ALBAY Kuşadası
Kuşadası'na bir günlük tur için gelen çoğu Amerikalı 850 gay, polisce Efes'e sokulmadı ve sınırdışı edildi. Turistler isyan ederken, rehberler ve esnaf polisle tartıştı. Kuşadası Belediye Başkanı Fuat Akdoğan, turistlerden özür diledi. Turistlerin İçişleri Bakanlığı'nın eşcinsellerin toplu halde gezmelerini engelleyen genelgesi nedeniyle Efes'e sokulmadığı öne sürüldü.
İsrail'den yola çıkan Amerika, Hollanda, Fransa ve İngiltere'den 800 gay turisti taşıyan Tura Gemi Turizm Acentası'na ait Olympie Vuyager adlı gemi, dün saat 14.30'da Kuşadası Limanı'na demir attı. Aralarında bir çift lezbiyen ve dört transseksüelin de bulunduğu sıradışı cinsel tercihli turistler, gemiden inip gümrükte hatıra fotoğrafı çektirdi. Turistler daha sonra kendilerini Efes antik kentine götürecek 25 otobüse bindi, Selçuk'a doğru yola çıktı.
Turist otobüslerinden 17'si Selçuk'a giriş yaptı. Grubun arkasında kalan sekiz otobüs ise, Kuşadası - Selçuk sınırındaki Kuştur tesisleri önünde polisce durduruldu. Neye uğradıklarını şaşıran gay turistlerin limana geri dönmesi istendi. Talimatın İçişleri Bakanlığı'ndan geldiği belirtilerek, turist otobüsleri limana geri döndürüldü. Gayler'in gemilerine bindirilip geri gönderileceği belirtildi.
Efes antik kenti ve Meryemana Evi'ni gezen diğer grup da dönüşte polis engeliyle karşılaştı. Kuştur'un önünde kontrol noktası oluşturan polis, gayleri taşıyan otobüs şoförlerinin ruhsat ve ehliyetlerini aldı. Otobüsler, trafik polislerinin eskortluğunda Kuşadası Limanı'na getirildi.
Gümrük Müdürlüğü'nde toplanan turistler, çarşıya gidip alışveriş yapmak istediklerini bildirdi, ancak limanın etrafını saran polisler izin vermedi. Sabahın erken saatlerinden itibaren kalabalık gay grubunu bekleyen esnaf da uygulamayı protesto etti.
Tura Gemi Turizm Acentası Kuşadası yetkilisi Figen Ayan, Emniyet Müdürlüğü ile Kaymakamlık arasında mekik dokuduğunu, Kaymakam Hayrettin Altunok ve İlçe Emniyet Müdürü Gökhan Erdönmez'den net cevap alamadığını bildirdi. Ayan, "Bu bir rezalet, böyle bir olay olamaz. Bundan sonra Amerikalı turist gelmez. Gayler, travestiler toplum ahlakına aykırıysa o zaman Bülent Ersoy'u da sahneden indirsinler" dedi.
Gazetecilerin gümrük sahasına girmesine de izin verilmedi.
Rehber protesto etti
Turistlerle birlikte Efes'ten dönen rehberler ve limanda toplanan esnaf, uygulamayı protesto etti. Türk milleti ve devleti adına turistlerden özür dilemek zorunda kaldıklarını öne süren rehberler, emri verenleri istifaya çağırdı. Rehberler, "Kuşadası'nı bitirip bizim ekmeğimizle oynamaya kimsenin hakkı yok" diye bağırdı.
Amerika'nın en büyük iki turizm acentasından Atlantis'in sahibi ve gaylerin Türkiye turunu organize eden Johathan Evrin ise olayı rezalet olarak nitelendirerek, şöyle konuştu:
"Bu olayı protesto ediyorum. Biz hiçbir ülkede böyle bir olay yaşamadık. Geçen hafta başka bir grupla Kuşadası'na gelmiştim. Geçen yılki grubun da içindeydim, böyle bir olay yaşamadık. Burada açıklama yapacak bir yetkili, bir muhatap da bulamıyoruz."
Bu arada turistler arasında bulunan Atlantalı Drew Cockrell ve Karl Gustafson'un, Olimpic Voyager gemisinde kaptan tarafından nikahlarının kayıldığı kaydedildi.
Akdoğan özür diledi
Yaklaşık 800 gay turist, akşam saatlerinde ilçeden ayrıldı. Turistlerin tamamı gemiye binerken, Kuşadası Belediye Başkanı Fuat Akdoğan limana giderek, turistlerden özür diledi. Akdoğan, Türkiye turunu organize eden Johathan Evrin'le görüşerek, "Uygulama kesinlikle yerel yönetimlerden kaynaklanmıyor. Özür dileyerek affedilecek bir durum değil. Ama Kuşadası halkı adına sizlerden özür diliyoruz. Çok üzgünüz" dedi. Evrin de uygulamanın Türkiye'ye yakışmadığını ifade etti.
Gayler'i taşıyan gemi programını bozmadı ve İstanbul'a doğru yola çıktı.
KTO Başkanı şokta
Bu arada Kaymakam Hayrettin Altunok'la görüşen Kuşadası Ticaret Odası (KTO) Başkanı Ali Ergül, gay turistlerin polisce engellendiğini öğrendiğinde şok yaşadığını belirterek, "Turistleri cinsiyetine göre mi ayıracağız? Turizm Bakanı bunun cevabını verecek" dedi.
Geçen yıl da gelmişlerdi
Geçen yıl 4 Eylül'de yine Tura Gemi Turizm Acentası Odysseus adlı gemiyle Kuşadası'na 450 gay turist gelmiş, sıradışı cinsel tercihlerini, günlük yaşamlarında da sürdüren gay erkekler, dört saat boyunca cadde ve sokaklarda dudak dudağa öpüşüp dikkatleri üzerlerine çekmişti. Gemiden ilginç kıyafetleri ve tarzlarıyla inen gaylerden Thomas Sayrery, "Bizim tercihlerimize müdahale etmeyen Türk halkına hayran kaldık. Bazen Amerika'da bile sert tepkilere alıyoruz. Türkiye'ye yine geleceğiz" demişti.