ANTEP FISTIĞI YETİŞTİRİCİLİĞİ Bakımı, Hastalık ,Zararlıları, Besin Noksanlığı ve Bitki Beslemesi
Antep fıstığı ağaçları Nisan ayının ilk yarısında çiçek açmaktadır.
Bu dönemde olabilecek düşük sıcaklıklar, ağaçların ileriki aşamada küçük meyve dökümüne neden olmaktadır.
Antep fıstıkları, bitkinin gelişmesi, meyve içinin tam olarak dolması ve olgunlaşma için, uzun bir vejetasyon süresi ile birlikte yüksek sıcaklığa ihtiyaç duymaktadır.
Sıcaklık toplamının yetersiz olduğu yıllarda ve bölgelerde, meyveler içlerini tam dolduramamakta, çıtlama oranı ve çıtlama aralığı az olmakta, dış kabuk sert kabuktan zor ayrılmaktadır.
Antepfıstığı yazları uzun, sıcak, kurak ve kışları nispeten soğuk olan bölgelerde ekonomik olarak yetişebilmektedir.
Yaz aylarında meyvenin gelişmesi ve olgunlaşması için oldukça fazla ve uzun süre yüksek sıcaklık, kış aylarında ise belli süre düşük sıcaklığa ihtiyaç gösterir.
Kış soğuklarının -15 derece ve daha fazla düşme ihtimalinin olduğu alanlarda meyve gözleri zarar görür.
Antep fıstığı nispeten derin, süzek, tınlı ve kısmen kireçli toprakları sevmektedir.
Karakter olarak kurak şartlarda yetişebilen bir meyve türüdür.
Antep fıstığı yetiştiriciliği için, Araziye kaç metre dikim aralığı verilecekse enine ve boyuna olarak çizilir.
Çizgilerin birbirlerini kestikleri yerler çukurların açılacakları noktalardır.
Antep fıstığı çöğür anacı ile kurulan tesislerde sıra arası ve sıra üzeri mesafeleri kıraç yerlerde 10-12 metre taban arazilerde ise 8-10 metre olmalıdır.
ANTEP FISTIĞINDA ÇİNKO NOKSANLIĞI
Bu ölçümün nedeni ise boğum aralarıuzunlukları oldukça kısalmış olmasıdır.
Yaprak kenarları önce sararır, daha sonra bu kısımlarda renk koyu kahverengine döner.
ANTEP FISTIĞINDA POTASYUM NOKSANLIĞI
ANTEP FISTIĞINDA AZOT NOKSANLIĞI
ANTEP FISTIĞINDA BOR NOKSANLIĞI
ANTEP FISTIĞINDA FOSFOR NOKSANLIĞI
Yaprak sistemi koyu yeşil görünümlü, yaprak sapları ve genç sürgünler mor renklidir. Yaşlı yapraklarda bronzlaşır ve erken dökülür. ;
Şubat ayında ağacın yaşı ve toprağın özelliği göz önüne alınarak, 2-5 kg arasında olmak üzere, amonyum sülfat gübresi taç izdüşümüne verilip, tırmık veya çapa ile toprağa iyice karıştırılmalıdır.
ANTEP FISTIĞI HASTALIKLARI, ZARARLILARI ve MÜCADELESİ
Antep fıstığı meyve iç
Antep fıstığı karagöz
Antep Fistigi Siyah
fistigi Yesil Pisillidi
Antep Fistigi Meyve
antep fıstığı Meyve
Çöğürlerin yaralı kısımları kesilir, hafif bir kök tuvaleti yapılır.
Çukur başına 3 kg yanmış çiftlik gübresi, 200 gr P205 üst toprakla karıştırılarak çukurun taban kısmına konulur. Çiftlik gübresinin kesinlikle yanmış olması gerekir.
Dikimde, çöğürün toprak üstünde kalan kısmı, söküm seviyesi ne ise o şekilde olmalıdır. Hemen dikimden sonra can suyu verilir.
Çöğürlerin dikimini mütakip yağmurların kesilmesinden sonra, ilkbaharda ve sonbaharda kontur sürümleri yapılarak, çöğürlerin etrafı çapalanır.
Nisan, Mayıs aylarında sıcaklık fazla artmadan çöğürlerin evcikleri yapılmalıdır.
Evcikler taş veya tahta parçası ile yapılır.
Taşların üzeri toprakla kapatılmaz ise güneşin sıcaklığı ile ısınan taşlar çöğürün gelişmesi üzerine olumsuz etki yapar.
üç yönü ve üzeri kapalı, sadece kuzey yönü açık olarak yapılır.
Bunlarda kışın kuzey tarafı kapatılır, güney tarafı açılır ve kış soğuklarından zararlanmaları önlenir.
dört yönü kapalı sadece üzeri açık ters çevrilmiş huni şeklinde olan evciklerdir.
Bu evcik şekli genellikle Şanlıurfa bölgesinde yaygın olarak yapılmaktadır.
Yaz ayları çok sıcak geçen bölgelerde evciksiz çöğür düşünülemez.
Aksi halde, Temmuz ve ağustos ayı sıcaklıkları çöğürleri kurutmaktadır.
Sonbaharda yaprak dökümünden önce kuruyan dallar ayıklanır, gövde ve dip kısımlarından çıkan istenmeyen taze sürgünler tırnak bırakılmadan kesilir.
Birinci yılda yapılan bakım işleri tekrar yapılır.
Tutmayan çöğürlerin yerlerine ilkbaharda yenileri dikilir.
Tutan çöğürlerin evcikleri ikinci yılın sonbaharında kaldırılır. Yeniden dikilen çöğürlerin ise tekrar evcikleri yapılır.
Birinci ve ikinci yılda uygulanan bakım işleri aynen tekrarlanır.
Çöğürler baş parmak kalınlığını aldığı zaman aşı yapılmalıdır.
Bu süre yıllık çöğürlerin dikiminden 3-4 yıl sonra olmaktadır.
Antep fıstığı reçineli olduğundan, prensip olarak, budamada kalın dal kesilmemelidir.
Reçine akan yerlerde kurumalar olabilmektedir.
Ağaç fidan devresinde iken, üç veya dört bazen iki ana dal bırakılarak şekil budaması yapılır.
Antep fıstığı ağaçlarında budama; fidan döneminde şekil budamasından sonra, genç ağaçlarda kuru dalların ayıklanması, sık birbiri aleyhine gelişen dalları seyreltilmesi, çok yaşlı ağaçlarda yeni sürgün teşekkülünü teşvik etmek için fazla derin olmayacak şekilde kesimler yapılması şekilde olmalıdır.
Kuru dal ayıklanmasına hasattan hemen sonra, kuru yaş kısımları belli iken girilebilir.
Antep fıstığında kuru dal ayıklanması çok önemlidir.
Mutlaka yapılmalı ve ağaçta hiç kuru dal bırakılmamalıdır. Aksi halde kuru dallar haşere yatağı olmaktadırlar.
Döllenme Antep fıstığı yetiştiriciliğin de en önemli olaydır.
Çünkü bu olay, doğrudan içli meyve oluşumu ile ilgilidir. Döllenme yetersizliğinin bir çok nedeni bulunmakla birlikte, en önemli neden, çiçek tozu yetersizliğidir.
Antep fıstığı bahçelerimizde çiçek ve küçük meyve dökümleri sık sık görülmekte ve üreticilerimiz hüsrana uğramaktadır.
Antep fıstığı yetiştiriciliğinde Dökülecek çiçek salkımlarının önce uçları kıvrılmakta, daha sonrada dökülmektedir. Normal bir Antep fıstığı çiçek salkımında ortalama olarak 120 adet çiçek bulunur.
Bunun 20 tanesi meyve bağlarsa, bu orta derecede bir verime karşı gelmektedir.
Şayet salkımlarda 40 tane meyve oluşmuşsa, bu da oldukça yüksek mahsul demektir.
Halbuki salkım seyrelmesi gösteren meyve dallarında ( cumba ) 1- 6 meyve kalmaktadır.
Tüm bunların en önemli nedeni, üreticilerimizin bahçelerine erkek ağaç dikmemeleridir.
Antep fıstığı yetiştiriciliği genel olarak 10 dişi ağaca 1 erkek ağaç hesaplanmalıdır.
Erkek ağaçlar ürün vermediğinden, üreticilerimiz bahçelerinde bunlara yer vermemekte veya çok az yer vermektedirler.
Üreticiler bahçelerindeki erkek ağaçlara kayıp değil kazanç gözüyle baktıkları taktirde yukarıda anlatılan çiçek ve meyve dökümleri olmayacaktır.
Aksi taktirde bu dökümler, her ürün yılında kaçınılmazdır.
Antep fıstığı bahçelerinde bulundurulan erkek ağaç sayısı genellikle % 1-2'dir. Bu oran mutlaka % 8-10'lara çıkarılmalıdır.
Olay tamamen tozlanma ve döllenme ile ilgili olduğuna göre, bahçesinde yeterli sayıda erkek ağacı bulunmayan üreticilerimiz, bu eksikliği mutlaka telafi etmelidir. Eksiklik, Antep fıstığı bahçelerine yapay tozlanma yapılarak giderilebilir.
Bunun için önce çiçek tozlarının toplanması gerekir. Çiçek tozları toplamayan üreticiler için Antep Fıstığı Araştırma Enstitüsünde çiçek tozu satışı yapılmaktadır.
Her ağaç için 1 çay kaşığı ((1 g) çiçek tozu yeterli olmaktadır. Çiçek tozları her ağaç için 1 su bardağı dolusu una iyice karıştırılarak verilmelidir.
Burada önemli olan dişi çiçeklerin kabul edici olgunlukta olmalarıdır.
Hazırlanan çiçek tozu ve buğday unu karışımı dişi ağaçlara ya tülbent torbalarla, ya da motorlu sırt atomizörü ile uygulanabilir.
En iyisi küçük bahçelere yapılacak yapay tozlama için tülbent torba, büyük bahçeler için ise motorlu toz atıcı kullanmaktır.