Kordon Kanı ve Bebeğinizin Sağlığı | Tüm annelerin buluşma noktası - Gebelik, Çoğul Gebelik, İkizlerle Yaşam, Tek bebekler, İkizler, üçüzler ve daha fazlası hakkında en kapsamlı site.
Ana Peri 01 Ocak 2012	Bebeklerim Geliyor Leave a comment 12 Views
KORDON KANI NAKLİYLE DOĞACAK BEBEĞİNİZİN SAĞLIĞINI GARANTİLEYİN…
Geleceğin neler getireceğini önceden kestirmek imkânsız. Ancak önlem almak mümkün. Doğacak çocuğunuzun gelecekte yaşayabileceği ciddi sağlık problemleri için şimdiden tedbir alabilirsiniz. Nasıl mı? Yanıtı bu yazıda….
Bebek ve hastalık kelimelerini insan yan yana görmek bile istemiyor. Oysa ne yazık ki doğdukları andan itibaren onları birçok hastalık bekliyor. Bu rahatsızlıkların büyük çoğunluğunu ise genetik kökenli hastalıklar oluşturuyor. Çok kısa bir süre öncesine kadar hiçbir önlem alınamayan birçok genetik hastalığa karşın tıbbın bir çaresi var: Kök hücre. Son zamanlarda adı çok sık olarak duyulan kök hücre ve kordon kanı bankaları sayesinde şimdiden bir çok hastalığa çare bulunuyor. Artık yeni doğan bebeklerin kordon kanından alınan kök hücreler saklanabiliyor. Bu sayede ilerde ortaya çıkabilecek, çoğu ağır seyredebilen hastalığın tedavisi için önemli bir seçenek sağlanıyor. Türkiye’de bu uygulamayı ilk olarak başlatan Acıbadem Sağlık Grubu, kendi bünyesinde bir “Kordon Kanı Bankası” oluşturdu. Dünyada bilinen en uygun teknolojileri kullanarak kurulan Acıbadem Kordon Kanı Bankası, ailelerden gelen istek doğrultusunda yeni doğan bebeklerin kanını ülkemizde saklama olanağı sağlıyor.
Kök hücre sözcüğünü son zamanlarda çok fazla duyduk. Ancak ne anlama geldiğini pek bilmiyoruz. Acıbadem Hastanesi Kadıköy Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Umur Çolgar kök hücreyi şöyle anlatıyor: “Kendini yenileme ve başka hücrelere değişebilme özelliği olan hücrelere kök hücre denir. Embriyodaki kök hücreler çok geniş potansiyele sahiptirler ve istenen her hücreye dönüşebilirler. Kan sistemindeki kök hücreler ise sadece kan hücrelerine dönüşebilir.” Acıbadem Hastanesi Genetik Tanı Merkezi Sorumlusu Doç. Dr. Ender Altıok ise kök hücreyi şu şekilde anlatıyor: “Kök hücreler, birçok dokuda bulunan ve değişerek vücudun diğer dokularını oluşturma yeteneğine sahip bir grup hücredir. Kök hücreler doku ve organlara oksijen ve karbondioksit taşıyan eritrositlere (alyuvar), vücudun bağışıklık sistemini oluşturan lökositlere (akyuvar) ya da kanın pıhtılaşmasını sağlayan trombositlere, kemik, kıkırdak, damar duvarı, bazı sinir sistemi destek hücreleri, kalp kası, böbrek hücrelerine farklılaşabilir.” Kök hücrelerin vücuttaki diğer tip hücrelere farklılaşma özelliğinin keşfedilmesi ile birlikte bu hücrelerin kanser, felç, Parkinson, Alzheimer, omurilik zedelenmeleri, kalp ve birçok genetik kaynaklı hastalıkların tedavisinde kullanılabileceği fikri ortaya çıkıyor. Günümüzde kök hücreler özellikle kemoterapi ve/veya radyoterapi gören kanser hastalarının kan ve bağışıklık sistemini yeniden canlandırmak için kullanılıyor.
Kök hücre bakımından zengin olan kaynaklardan biri de kordon kanı. Bilindiği gibi anne karnındaki bebek ile anne arasındaki besin ve oksijen alışverişi plasenta tarafından sağlanıyor. Bebek ise göbek kordonu ile plasentaya bağlı. Doğum sürecinin tamamlanmasından kısa süre sonra plasenta görevini tamamlayarak rahim dışına atılıyor. Bu noktada Acıbadem Hastanesi Kadıköy Başhekimi İbrahim Ünsal kordon kanını şöyle tarif ediyor: “Kordon kanı” olarak isimlendirilen kan, bebeğin doğumundan sonra göbek kordonu içinde kalan kandır. Son gelişmelerle kordon kanının çeşitli hastalıkların tedavisi açısından önemi anlaşılmış ve özel yöntemlerle toplanıp saklanmaya başlanmıştır.” Peki nasıl ve neden bu kanın saklanması gündeme gelmiş? Bu soruyu Prof. Dr. Çolgar yanıtlıyor: “1980‘li yıllarda kordon kanındaki kök hücrelerin dolaşım sistemindeki kök hücrelerine çok benzediği görülmüş ve bu hücrelerin transferinin, kemik iliği transferinin yerini tutabileceği öne sürülmüştür. Gerçekten de kordon kanından kök hücreler elde edilebilmekte ve daha sonra kullanılmak üzere dondurulup saklanabilmektedir. Önceleri hasta çocuklara yeni doğan kardeşlerinden alınan kordon kanındaki kök hücreler transfer edilirken, daha sonraları başka çocuklardan alınan kordon kanındaki kök hücrelerin de nakledilebileceği gösterilmiştir. Burada en önemli tehlike hücreler arası uyuşmazlığın ortaya çıkmasıdır.”
Kök hücre insan vücudunda bulunuyor. O halde neden kordon kanının saklanması gerekiyor? Acıbadem Sağlık Grubu Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Sorumlu Konsültanı Prof. Dr. Murat Tuncer bu soruyu şöyle yanıtlıyor: “Bu kök hücreler kişinin hastalanması halinde kullanılıyor. Bir kişinin kanser olması halinde bu hücrelerin kullanılması demek yine hastalıklı hücrelerin kullanılması demektir. Kordon kanı kök hücreleri elde edilebilecek en genç kök hücreleridir. Bunlar saklanmak için dondurulduklarında yaşlanma ve yıpranma süreçleri de durdurulmuş olur. Kordon kanı kök hücrelerinin kemik iliği kök hücrelerine göre üreme hızı daha fazladır.”
Kordon kanının toplanması halinde sadece kanı saklanan kişiye değil aile fertlerine de faydası oluyor. Doç. Dr. Altıok bunu şöyle açıklıyor: “Kemik iliği nakli için alıcı ile verici arasında çoğunlukla tam bir doku (HLA) uyumu olması gerekir. Kök hücrelerin bağışıklık ret cevapları henüz tam olarak gelişmediğinden kordon kanı naklinde tam bir uyum olmasa da başarı sağlanabilir. Bu özellik aile bireyleri arasında kordon kanı nakli gerçekleştirilmesine olanak sağlar. Saklanan kordon kanındaki kök hücreler, gerekli olduğu durumda hemen kullanılabilecek haldedir. Bu durum, hastalıkların ilerlemesini önleyebilmek için en kısa sürede tedavinin zorunlu olduğu durumlarda önem kazanır.”
Peki nasıl bir prosedür izlenerek kordon kanı toplanıyor ve saklanıyor? Doç. Dr. Ünsal soruyu şöyle yanıtlıyor: “Kordon kanı bebek doğar doğmaz ilk 15 dakika içinde, göbek bağı kesildikten sonra göbek bağından alınır. Bu kan, toplanmadığı tüm durumlarda plasenta ile birlikte atıldığından, toplanması normal doğum prosedürünü ve bebeği herhangi bir şekilde etkilememektedir. Genelde toplama işlemi doğum esnasında doğumu yaptıran hekim tarafından yapılır. Hem normal yolla hem de sezaryen doğumlarda uygulanabilir. Sadece birkaç dakika alan kordon kanının toplanması işlemi; basit, tehlikesiz ve acı vermeyen bir uygulamadır. Bilindiği gibi bebek doğduktan hemen sonra göbek kordonu bağlanarak ayrılmaktadır ve bu ayrılmadan hemen sonra eğer kordon kanı toplanacaksa plasentaya bağlı olan kordonun içindeki kan özel bir sistem yardımı ile pıhtılaşmayı önleyici madde içeren kan torbası içine toplanır. Çoğunlukla yaklaşık 30-60 mililitre kordon kanı alınması yeterli olmaktadır. Araştırmalar çok miktardaki kök hücre örneklerinin nakil sonrası daha başarılı sonuç verdiğini kanıtlamıştır.”
Doç. Dr. Altıok toplanan kanın nasıl bir laboratuar işlemlerine tabii tutulduğunu şöyle anlatıyor: ” Toplanan kan 36 saat içinde kordon kanı bankası laboratuarına gönderilir. Kordon kanı laboratuarda özel yöntemler ile dondurulur ve sıvı azot içinde saklanır. Dondurulan hücreler daha sonra gerek duyulduğunda çözülerek tedavide kullanılabilir. Kordon kanı saklanmasına karar verildiğinde beklenen doğumdan en az 1-2 hafta önce ilgili laboratuar ile doğumu yaptıracak olan hekime durum bildirilmeli ve gerekli hazırlıkların yapılması sağlanmalıdır. Bu sayede gerekli malzeme ve belgeler doğum anında hazır bulundurulabilir.”
Hangi aileler için uygun ?
Bu konuda bilim çevrelerinde henüz tam bir fikir birliği yok Bu konuda iki farklı görüş var. Bazı araştırmacılar sadece ailelerinde ilik nakli gerektirebilecek hastalık öyküsü bulunan ailelerin bebeklerinde bu uygulamanın yapılmasını savunuyor. Bazılarıysa herkesin bu alternatifi kullanmasını öneriyorlar. Ancak şu bir gerçek ki kök hücreler hayat kurtarıyor. Üstelik yıllık kullanım bedeli çok pahalı değil. Prof. Dr. Tuncer bu işin yıllık bedelinin bir aylık sigara bedeli kadar olduğunu belirterek aileleri kordon kanı saklama konusunda teşvik ediyor.