AÇIK VE KAPALI UÇLU SORULAR: Açık uçlu sorular, kişinin yaşantısına ait geniş kapsamlı sorulardır. En fazla bu sorulardan yararlanılır. Kapalı uçlu sorular da, danışanın açılması yönünde soruları içerir. Kısa cevaplıdır. Bu nedenle danışmada bu tür sorulardan uzak durulur. Açık uçlu sorular danışmayı soru-cevap ilişkisinden kurtarır. Kapalı uçlu sorular ise danışmayı soru-cevap ilişkisine sokar.
YÖNLENDİRME OLAN VE YANLI OLMAYAN SORULAR: Yönlendiren sorulara örnek: Bir anneyle görüşürken, ‘Çocuğunuzu dövmeyi uygun buluyorsunuz değil mi?’ sorusunu sormaktır. O da cevap olarak ‘tabi efendim haklısınız. ‘ gibi bir cevap verebilir doğal olarak. Bu nedenle yönlendiren sorulardan uzak durulmalıdır. Bu sorular genellikle, danışmanın ön yargılarından ve peşin hükümlerinden doğan sorulardır. Yönlendiren soruların içerisinde sanki olumsuzluk bildiren türler de vardır. Babanı seviyor musun? Bu soru yerine baban hakkında neler düşünüyorsun gibi bir soru sorulmalıdır.
DOLAYLI VE DOLAYSIZ SORULAR: Açık uçlu sorular genellikle dolaylı, kapalı uçlu sorular ise dolaysız sorulardır. Sorular dolaylı olarak sorulduğunda direnç azalır, sorgulama niteliği ortadan kalkar. Örneğin, 8 haftadır yaptığımız görüşmelerin izlenimleri nelerdir? Vb. sorulursa kişi rahat cevap verir. Ama, 8 hafta geçti yararlı oldu mu? gibi sorular danışanda güçlük meydana getirir.
SEÇENEKLİ SORULAR: En az iki tane seçenek içeren ve danışanı bunlardan birini seçmeye mecbur bırakan sorulardır. Bu nedenle bu tip sorulardan uzak durulmalıdır. Çünkü zorlayıcı bir niteliği vardır. Örneğin; Annenle mi kalmak istersin, babanla mı? Gibi sorular danışanda güçlük oluşturur.
NİÇİN’Lİ SORULAR: Bu sorular genellikle davranışların nedenini bulmaya yönelik sorulardır. Danışan tarafından hoş karşılanmaz. Danışanda kabul edilmemiş olma duygusu oluşturabilir. Ancak ilişki kurulup güven ortamı oluşturulduktan sonra niçinli sorular sorulabilir. Niçin yerine, ‘merak ettim, ne oldu?’ şeklinde sorulabilir. Hayırdır inşallah, ne bu vaziyet vb. sorular daha uygun olur.
SORULARIN CEVAPLANMASI: Psikolojik danışmada amaç, danışanın kendini anlamasına yardımcı olmaktır. Bu nedenle soru-cevap tekniğine girmemek gerekir. Danışan bize bir soru sorduğunda, soruyu alıp hafif değiştirip ona geri yansıtırız. Böylece kendi sorusuna kendisi cevap verir. Hafif zorlansa da cevaplar. Bazen açıklama ister gibi bize bakabilir. Biz de soru sorduğunu düşünerek hemen cevaplamaya kalkışırız. Bu yanlış bir tutumdur.
Örnek: Eşiyle kavgalı bir danışan: Kabahat bende mi, eşimde mi? (Danışanın danışmanı yanına çekme isteği var.)
Danışman: Böyle bir soruda bunu kestirmek sana zor gelebilir.
Danışan: Niçin bu kadar kaygılıyım? Ya da kendime hâkim değilim?
Burada danışanın kendi sorusuna kendisinin bulabileceği cevaplar önemlidir.
ESPRİ: Danışma etkileşimi ciddi bir iştir. Danışma gülme yeri değildir. Bazen gerginlik anlarında gevşeklik gerekir ki espri o zaman ortamı yumuşatır. Espri, çok ciddi ve dikkatli kullanılması gereken bir tekniktir. Espri tekniği danışana kendine gözlemci gibi bakmayı öğretir ve danışanda suçluluk duygusunu hafifletir.