VPN arşivleri - Fatih Erikçi Kişisel Sayfası
Raspberry Pi ile Neler Yapılabilir? (Ya Da Neler Yapılamaz?)
18 Eylül 2018 ferikci
Merhaba, bu seferki yazımda uzun yıllardır elimde oyuncak olmuş Raspberry Pi ile yaptığım ya da dünyanın farklı yerlerinde yapıldığını gördüğüm projelerden biraz bahsetmek istiyorum.
Biliyorsunuzdur Raspberry Pi Kredi kartından biraz daha büyük bir Single Board Computer (SBC). En son çıkan versiyonu olan Pi 3 Model B+ ın özellikleri kısaca şöyle:
Broadcom BCM2837B0, Cortex-A53 (ARMv8) 64-bit SoC @ 1.4GHz İşlemci
Gigabit Ethernet over USB 2.0 (burada USB 2.0 bizi 300 Mbps hızına sınırlandırıyor)
4 USB 2.0 Portu
Kamera Bağlamak için CSI Kamera Portu
Dokunmatik Ekran Bağlamak için DSI Portu
4-pinli Stereo Ses ve Kompozit Video Çıkış Portu
İşletim Sistemi ve Depolama Alanı için Micro SD Portu
PoE HAT ile Power-over-Ethernet (PoE) Desteği
Donanım olarak fiyatına göre hiç fena değil aslında.
Peki Bununla Neler Yapabiliriz?
Raspberry Pi’nin kendi web sitesindeki tanımı ise şu : A small and affordable computer that you can use to learn programming. Bu tanıma katılmakla birlikte biraz ürünü kısıtladığını düşünüyorum. Bu elektronik kart ile programlama öğrenmenin yanında eklediğimiz donanım ve yazılımlar ile işimize yarayacak bir sürü cihaz yapabiliyoruz. Bunlardan bazılarını sizler için aşağıda derledim.
Bu sanırım yapabileceğiniz en kolay şey, cihaza USB klavye-mouse ve HDMI üzerinden bir monitör/TV bağlamanız yeterli. Daha sonra en az 8GB lık bir microSD karta linkteki official Raspbian Desktop imajını bu linkteki prosedür ile yüklemeniz yeterli. Daha sonra kartı Raspberry Pi’ye takıp boot edince kişisel bilgisayarınız karşınızda. Çok karmaşık işler yapamasanız da basit bir web tarayıcı, kelime işlemci gibi işleriniz için kullanılabilir. (zaten ürünün çıkış amacı bir desktop gibi kullanılarak çocuklara kodlama öğretmek)
Bu işlem çok kolay, Raspbian distrosunu kurduktan ve Ethernet veya WLAN bağlantısını yaptıktan sonra tek yapmanız gereken repository den bir web server indirip kurulumunu yapmak. Raspberry Pi’nin official sitesinde Apache ile kurulumu anlatıyor.
Bu sefer Raspberry Pi’mizi bir dosya sunucusuna çeviriyoruz. Bunun için Ethernet veya WLAN bağlantısına ve eklemek istediğimiz kadar veri depolama aygıtına (USB Flash Disk, USB HDD) ihtiyacımız var. Orçun Başlak’ın sitesinde Raspbian ile kurulum güzel bir şekilde adım adım anlatılmış. Sadece dikkat edilmesi gereken konu USB diskleri beslemek için harici adaptör kullanılmalı 🙂
4. Cloud File Server
Üstteki dosya sunucumuzu bu sefer cloud tabanlı yapalım. Bunun için Owncloud’u kullanacağız. Şu sitedeki adımları takip edip yazılımları kurduktan sonra yapmamız gereken bir dinamik DNS servisine abone olmak (ör. Dynu) ve modemde HTTPS için port forwarding ayarlarını yapmak.
5. BitTorrent Client
Artık çok fazla talibi olmasa da Raspberry Pi’mizi çok düşük güç tüketimi olan ve sessiz bir BitTorrent client olarak çalıştırabiliriz. Bunun için yine Raspbian üzerinde Transmission kurmamız yeterli. Bu sayfada detaylı kurulum adımları mevcut.
6. DLNA Server
Multimedya dosyalarınızı ortak bir yerde tutup ağ üzerinden TV, müzik seti gibi cihazlarda oynatabilmeniz için Raspberry Pi’nizi bir DLNA sunucu olarak kullanabilirsiniz. Instructables’ın bu sayfasında detaylı bir anlatım mevcut.
7. TOR Router / Proxy
Eğer web gezinmenizi anonim olarak yapmak isterseniz Raspberry pi’nizi bir TOR proxy olarak kullanabilirsiniz. Bunun için yapmanız gereken Raspberry Pi’yi bir hotspot olarak kullanıp bütün web trafiğini üzerinden geçirmek. Detayları ve işlem basamaklarını Lifehacker’ın ilgili proje sayfasında bulabilirsiniz.
Dışarıdan ev ağınıza dahil olmak, güvensiz bir yerden internete bağlandığınızda güvenliğinizi sağlayabilmek için Raspberry Pi’niz ve OpenVPN i kullanarak kendi VPN sunucunuzu yapabilirsiniz. Aynı Cloud File Serverda olduğu gibi bu iş için de port yönlendirme ve dinamik DNS kaydına ihtiyacınız olacak. Bu sayfada detaylı anlatımını bulabilirsiniz.
9. Ağ Kamerası / NVR
Raspberry Pi’nin CSI portu ve kendi kamerası ya da USB’den bağlayacağınız bir web kamerası ile cihazınızı bir ağ kamerası ve kayıt aracına (NVR) dönüştürebilirsiniz. Bunun için Motion veya ZoneMinder‘ı kullanabiliriz. Techradar’da bununla ilgili proje sayfasına buradan ulaşabilirsiniz.
10. Media Center / Player
Yine üsttekine benzer şekilde USB klavye-mouse ve HDMI monitör/TV ile Raspberry Pi’mizi bir media center olarak kullanabiliriz. Piyasada bir çok Kodi tabanlı ürün var, benim favorim OSMC. Aynı Raspbian kurar gibi bu linkten OSMC Installer‘ını indirip MicroSD karta yükleyip boot ediyorsunuz ve artık televizyonunuza IP streamleri de alabilen bir media player özelliği kazandırdınız.
11. Dijital Fotoğraf Çerçevesi
Bu proje üsttekinin çok benzeri aslında, sadece biraz elektronik ve marangozluk el becerisine ihtiyacımız var. Yine HDMI üzerinden bir LCD monitör ve etrafına yapacağımız dekoratif bir çerçeve ve bir Kodi distrosu ile dijital çerçevemizde ister fotoğraf albümünüzü koyun, ister video oynatın. Konu ile ilgili Instructables proje sayfasına buradan ulaşabilirsiniz.
12. Akıllı Ayna
Ufak bir kiosk uygulaması gibi olan bu projede ise dijital fotoğraf çerçevesi ile çok benzerlik gösteriyor, farklı olan kısmı ise ekranda dinamik bir web sayfasının görüntüleniyor oluşu ve ekran üzerine konulan akrilik ayna ile ekranın gizleniyor oluşu. Dylan Pierce’ın blog sayfasından detaylarını bulabilirsiniz.
13. Meteoroloji İstasyonu
Raspberry Pi’nin bir diğer güzel yanı GPIO pinleri üzerinden farklı çevre birimleri (ör. sıcaklık, nem sensörleri, I2C cihazlar vb.) bağlayabilmeniz. Biraz uğraştırıcı bir iş ama sırf okuması bile zevkli. Raspberry Pi’nin resmi sitesinde ilgili projenin adımlarını bulabilirsiniz.
14. Arcade Emülatör
Eski Amiga, Commodore, MAME, Atari oyunlarını seviyorsanız RetroPie distrosu tam size göre. Gerekli donanımları buradan, desteklenen arcade sistemlerini buradan ve kurulum adımlarını buradan bulabilirsiniz.
15. Akıllı Hoparlör (Google Assistant / Alexa)
Raspberry Pi’nize bir hoparlör ve bir mikrofon ekleyip akıllı bir hoparlöre sahip olabilirsiniz. Bu sayfada Google Assistant, burada da Amazon Alexa için örnek uygulamaları bulabilirsiniz. Açıkça söylemek gerekirse henüz Türkçe desteği olmadığı ve geliştirme platformunu kullandığınız için (tüm fonksiyonlar çalışmıyor) için çok kullanışlı bulmadım.
16. IP Telefon Santralı
Open source PBX yazılımı olan Asterisk Raspberry Pi de de çalışıyor. Çok yüksek kapasitede olmasa bile 10-15 telefon bağlayabileceğiniz bir telefon santrali kurabilirsiniz. Küçük işletmeler için ya da kendinizi bu alanda geliştirmek için ideal. Şu sayfada sıfırdan RasPBX i nasıl kurabileceğinizi bulabilirsiniz. PSTN çıkışı için de SIP trunk hizmeti alırsanız herhangi bir gateway almadan tamamen IP tabanlı bir telefon altyapısı kurabilirsiniz.
En başta Raspberry Pi’mizi bir desktop PC olarak kullanabileceğimizi belirtmiştik, eğer daha yüksek işlem gücüne ihtiyacımız varsa ya da masaüstü sanallaştırma yapmak istiyorsak yine bu cihazı kullanabiliriz. Raspberry Pi Thin Client Project ile bu mümkün. Üstelik Citrix ICA, Microsoft RDC, VMWare View, OpenNX & SPICE gibi çok bilinen / kullanılan platformları destekliyor.
18. Hackstation – Pentest Cihazı
Belki izleyenler vardır, Mr.Robot’un bir bölümünde Elliot iklimlendirme sistemine sızıp veri merkezinin sıcaklığını arttırmak için Raspberry Pi kullanılıyordu. Yüksek işlem gücüne sahip olmasa da Kali distrosunu kullanarak Raspberry Pi’ınızı bu tür işler için eğitim amaçlı olarak da kullanabilirsiniz (yav he he). Kali’nin hazır imajlarını buradan indirip cihazınıza kurabilirsiniz.
19. Ev Otomasyonu / IoT Hub
Yabancıların “last but not least” deyimi vardır ya, bu benim favorim. Eğer bir akıllı ev yapma hayaliniz var ise Raspberry Pi’nizi farklı sistemlerin entegrasyonunu sağlayan bir IoT servis hub olarak konumlandırabilirsiniz. Bu iş için Java üzerinde çalışan OpenHAB‘ı şiddetle tavsiye ederim. Çok geniş bir entegrasyon seçeneği, web ve mobil arayüzü ile farklı cihazları, protokolleri ve servisleri (ör. Philips Hue, Zigbee, IFTT, Google Home / Amazon Echo, REST API vb.) birleştirebiliyorsunuz. Kendi aksiyon setlerinizi de (ör. eve yaklaştığımda hava kararmışsa dış lambaları yak, ısıtıcıyı 22 dereceye getir ve perdeleri kapat) basitçe hazırlayabilirsiniz.
35$ lık bir oyuncak ile ne kadar çok şey yapabiliyoruz değil mi? Peki biraz da neler yapılamayacağına bakalım.
1. Raspberry Pi ile yukarıda listelediğim şeyleri ve çok daha fazlasını yapabiliyorsunuz, ama mesela bunlardan iki veya daha fazlasını tek bir Raspberry Pi ile yapmak istediğinizde donanımsal darboğazlar yüzünden çok verim alamıyorsunuz. Örneğin torrent üzerinden hatırı sayılır bir miktarda veri indirip diske yazarken aynı diskten yüksek çözünürlüklü bir video dosyasını çalmaya çalıştığınızda performans sorunları baş gösteriyor.
2. Özellikle NTFS dosya sistemine sahip disklere (Flash & HDD) veri yazarken bazen diskin çok yavaşladığını ve yazma hataları aldığımı söyleyebilirim. Bu da çok güvenilir olmadığı hissini uyandırıyor. Siz ne olur ne olmaz exFAT kullanın.
3. Hiç başıma gelmese de bazı forumlarda işletim sisteminin kurulduğu Micro SD kartın bir süre sonra corrupt olduğu yazılıyor. Bu durum cihazın kilitlenip bir daha açılamaması, şanslıysanız sd kartı formatlayıp işletim sistemi ve ilgili servisleri sıfırdan tekrar kurmanız anlamına geliyor. Genel kanı bunun sebebinin güç kaynağı olduğu yönünde. Siz siz olun güvenilir bir 5V (tercihen 2A) güç kaynağı kullanın derim
4. Hiç denemedim ama bazı yabancı kaynaklarda yazdığı üzere Raspberry Pi’nizin zenon flaş kullanarak fotoğrafını çektiğinizde cihaz kapanıyormuş. Dolayısı ile Raspberry Pi’nizin flaşlı fotoğrafını çekemiyorsunuz 🙂