Kooperatife Ait Arsanın Satılması veya Kamulaştırılması Halinde Vergisel Durumu Nedir? - Alo Bilgi
Kooperatifler gayesi kar elde etmek olmayan ve sadece üyelerinin yararlandığı teşekküllerdir.
Günümüzde bir çok kooperatif başlangıçta güzel hayallerle kurulmakta, arsası dahi alınmakta ancak aradan yıllar geçmesine rağmen üyeleri ve yönetimde oluşan zaaflıklar nedeniyle kooperatif üyelerine daire veya işyeri yapamamaktadır. Böyle olunca da üyeleri kooperatif üzerine kayıtlı arsanın satılmasını ve kooperatifin tasfiyesini yapmaktadırlar. Bu şekilde arsanın satması veya devlet tarafından kamulaştırılması halinde Kooperatifin ve üyelerinin Vergisel Sorumlulukları vardır. Bu sorumluluklar hem kooperatif yönetimini hem de tüm üyeleri ilgilendirmektedir. Ancak bundan bir çok kooperatif yönetimi ve üyelerinin bilgisi yoktur. Bu makalemiz ile bir çok konuda detaylı bilgi sahibi olacaklardır.
a) 2 yılı aşkın süredir Kooperatif bünyesinde ise; 5 Yıl süre ile kooperatiften çekilmemek kaydıyla % 75 Kurumlar Vergisinden Muaftır. Karın % 25’i ise % 20 oranında Kurumlar Vergisine tabi olacaktır. Ancak Satış Bedelinin 2 yıldan uzun tahsil edilmemesi gerekir. Eğer 2 yılı aşan vadeli bir satış var ise 2 yılı aşan kısmının karının % 75 Muafiyeti olmayacaktır.
GELİR VERGİSİ STOPAJI YÖNÜNDEN
ORTAKLARIN GELİR VERGİSİ YÖNÜNDEN
Buna göre örneğin, 120.000 TL Arsa Satış Karı payı alan bir Üye eline, yüzde 15 vergi kesildikten sonra 102.000 TL geçecek. Brüt tutar olan 120.000 TL’nin yarısı olan 60.000 TL, beyan sınırı olan 52 bin TL’yi aştığı için, ortak 120 bin TL’nin yarısı olan 60 bin TL’yi beyan edecek. Hesaplanan Vergiden de Dağıtım esnasında kesilen % 15 vergi olan (120.000 x % 15 = 18.000 TL Stopaj) 18.000 TL.’yi de mahsup edebilecektir. Arsa Satış Karının % 50’si 52.000 TL’yi aşmayan üyeler bu karlarını beyan edilmeyecektir.
Kooperatifler kendi faaliyetleri nedeniyle Kurumlar Vergisi ve KDV Mükellefiyetleri olmadıkları için VUK hükümlerine göre de FATURA kullanmak zorunda değillerdir. Ancak Arsa satışı yapıldığı tarihte, kooperatif Kurumlar Vergisi mükellefiyeti tesis ettirmelidir. Ayrıca bu tarih itibari ile Fatura ve İrsaliye bastırılmalı ve Satış tarihi itibari ile Fatura kesilmelidir. Böylelikle VUK açısından belge düzeni sağlanmış olacaktır.
Kooperatifler Vergi Dairesine karşı sorumluluğu 6183 A.A.T.K. gereğince Kanuni temsilcileridir. Bu nedenle vergi ve beyannamelerin verilmemesinden dolayı oluşan vergi ve Cezalardan Yönetim Kurulu müşterek sorumludur.
Bize göre Kooperatif yönetim kurulunun Vergi ve Cezalarından dolayı sorumlu olmak istemiyorlar ise, yukarıda bahsettiğimiz Vergilerin ve beyannamelerin verilmesini ihmal etmemelerini öneririz. Aksi taktirde ödenmemiş vergi ve Cezalardan sorumlu olacaklardır.