Hukuka Uygun Adaletsizlikler! | AYDIN YEREL
HUKUKA UYGUN ADALETSİZLİKLER
Hukuk ve adalet eş anlamlı mıdır? Veya hukuk adaleti kapsar mı? Diğer yandan, hukukun üstün olduğu bir toplumda adalet gerçekleşmiş mi olur? Daha can alıcı bir soru : Adaletsizliğin hüküm sürdüğü bir toplumda hukuk egemen olabilir mi?
Hukuk ve adalet özdeş kavramlar değildirler. Bu nedenle adaletsizlikleri salt hukuk kapsamında değerlendirmek mümkün değildir. Başka türlü söylersek, adaletsizlikler, hukuksuzlukların son bulması ile bitmez. Bu nedenle, gerçek adalet mücadelesi, hukuk mücadelesinin ötesindedir.
Şimdilerde ülkemizde derin hukuksuzlukların bu anlamıyla da adaletsizliklerin yaşandığı açıktır. Adil yargılanma hakkının hiçe sayıldığı, masumiyet karinesinin dikkate alınmadığı, vatandaşların keyfi şekilde tutuklanabildiği, ifade özgürlüğü hakkının yerlerde gezdiği koşullarda hukuksuzluk dizboyudur. Ülkemiz böylesi bir hukuksuz tabloyla karşı karşıyadır maalesef. Bu hukuksuzluklara tepki göstermek ve adalet çağrısında bulunmak son derece doğaldır ve meşrudur. Ancak, ülkemizdeki adaletsizlikler daha derindedir. Bu adaletsizlikler özellikle gizlenmek istenmekte ve daha kötüsü doğal karşılanmaktadır. Üstelik hukuka uygun adaletsizliklerdir bunlar. Oysa, asıl bu adaletsizlikler tüm kötülüklerin ve olumsuzlukların kaynağıdır kanımca. Ekonomik ve sosyal adaletsizliklerden bahsediyorum. Servet ve gelir dağılımı eşitsizliğinden yani.
İktisadi eşitsizliğin olduğu yerde adalet yoktur esasen. Adalet talebi, iktisadi adaleti içermediği sürece eksik kalmaya daha doğrusu içi boş kalmaya mahkumdur. Düşünebiliyor musunuz; ülkemizde nüfusun en zengin %10’u toplam servetin yaklaşık % 80’ine sahiptir! Gene ülkemizde nüfusun en zengin % 20’lik kesimi milli gelirin yaklaşık yarısını elde etmektedir. Dikkatinizi çekerim, bu koşullarda adalet olabilir mi? Şimdi bu derin ve korkunç adaletsizliğe karşı çıkmadan, dahası bu adaletsizliği üreten sistemi değiştirme amacı gütmeden yükselteceğimiz adalet talebi ne derece gerçek ve etkili olabilir? Adaletsizliğe karşı mücadelemiz hukuksuzluklara karşı mücadelenin ötesine geçmek zorundadır bu nedenle. Unutmayalım ki, iktisadi ve sosyal eşitsizliğin son bulduğu koşullarda gerçek adalet tecelli edecektir. Peki, nedir bu adaletsizliği üreten mekanizma? Yanıt açıktır : Mülkiyet ilişkileri. Üretim araçları üzerinde dar bir azınlığın egemenliğinin olması yaratmaktadır bu adaletsizliği. Başka türlü söylersek; fabrikaların, bankaların, enerji işletmelerinin, toprağın vs. sahibinin bir avuç kişi olmasıdır adaletsizliğin kaynağı. Niye, servetin yaklaşık % 80’ine sahiptir en zengin % 10’luk kesim? Tabi ki, ülkemizdeki büyük işletmelerin yani mülklerin önemli bir kısmına sahip oldukları ve emekçilerin emeklerini sömürdükleri için. Sözgelimi, AKP döneminde özelleştirilen Tüpraş’ı kim satın almıştır? Koç grubu. Tüpraş bugün en fazla kar eden kuruluştur. Bu örnek, ülkemizdeki en zenginlerin nasıl servetlerini büyüttüklerinin göstergesidir. Böylece de, servet uçurumu büyümektedir doğal olarak.
Üretim araçlarının özel mülkiyetine dayanan kapitalist düzen (piyasa ekonomisi) servet ve gelir eşitsizliğinin kaynağıdır. Başka bir yazının konusu olacak olan kapitalist düzenin işleyiş tarzı, bir yanda (dar bir azınlıkta) zenginlik biriktirirken, diğer yanda (geniş çoğunluk) yoksulluk yaratmaktadır. Bu, sistemin kaçınılmaz sonucudur. Dolayısıyla, üretim araçlarının mülkiyetine dar bir azınlığın sahip olmasını sorun etmeden başka deyişle kapitalist ekonomiyi değiştirmeye çalışmadan adalet mümkün değildir. Velhasıl, iktisadi ve sosyal eşitsizliğin hüküm sürdüğü koşullar adaletsizliğin bizatihi kendisidir. Bir avuç azınlığın korkunç zengin ve güçlü olduğu koşullarda üstün olan hukuk değil, bu zengin sınıftır.
adalet adaletsizlik adil yargılanma Burak Özdemir hukuk Koç Grubu masumiyet karinesi milli gelir mülkiyet nüfus özgürlük servet uçurumu Tüpraş Türkiye vatandaşlar zenginlik