ABD′nin gözü Yemen′in üzerinde | DÜNYA | DW | 29.08.2010
ABD'nin dikkati bir süredir Yemen'de. CIA'in, bu ülkedeki El Kaide uzantılarının güçlendiği değerlendirmesinin ardından Washinton'da şimdi Yemen'deki askeri operasyonların genişletilmesi konuşuluyor.
ABD, Yemen ordusuyla birlikte operasyonlar düzenliyor
Yemen'in gözden uzak dağlık ve kırsal bölgeleri, El Kaide için ideal bir barınak sağlıyor. El Kaide'yle bağlantılı örgütlerin bu bölgelerden video kayıtlarıyla yansıyan görüntüleri Amerikalı politikacılar arasında korkunun artmasına yol açıyor. El Kaide'nin eğitim kamplarında çekilen kayıtlarda militanların nasıl eğitildikleri görülüyor ve radikal bir imam olan Enver El Evlaki de işte bu topraklardan ABD'ye karşı cihat çağrıları yaptığı duyuluyor.
ABD'nin Merkezi Haber Alma Teşkilatı CIA de geçtiğimiz günlerde , 11 Eylül'den sonra ilk kez Yemen'deki El Kaide'ye bağlı örgütlenmeleri, Pakistan'daki El Kaide merkezinden daha tehlikeli olarak sınıflandırdı. Obama yönetimi, Yemen'deki radikal dinci örgütlenmelerin tasfiyesi için harekete geçmeye hazırlanıyor ve Washington'da büyüyen bu tehditle nasıl mücadele edileceği hararetli tartışmalara yol açıyor.
Yemen'deki eğitim kampları
ABD ordusunda görev yapan Nidal Malik Hasan adlı bir binbaşı, Teksas'daki en büyük Amerikan askeri üslerinden biri olan Fort Hood'ta 13 kişiyi ateş ederek öldürmüş, 30 kişiyi de yaralamıştı. İnfial yaratan bu saldırı sonrasında Hasan'ın, Yemen'deki İmam Enver El Evlaki ile bağlantısı olduğu ortaya çıkmıştı. Ardından Noel sırasında da Yemen'deki kamplarda bulunduğu tespit edilen genç bir Nijeryalı, bir Amerikan uçağına bombalı saldırı girişiminde bulunmuştu.
Yemen'de militanların eğitildiği bu kamplar uzun süredir ABD yönetiminin gündeminde. Ayrıca konu açıkça konuşulmasa da ABD, yıllardır Yemen'in terörle mücadele birimleriyle birlikte bu tehdite karşı işbirliği yapıyor. Bu işbirliği, Barack Obama'nın başkanlığı döneminde geçtiğimiz yılın sonundan bu yana daha da güçlendirildi.
Bu ortak mücadelenin büyük önem taşıdığını belirten ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton da “Yemen'de istikrarsızlık bölge istikrarına yönelik bir tehdittir, hatta küresel istikrarı da tehdit eder” diyerek bu örgütlenmelerin boyutuna dikkat çekmişti.
CIA'ın, Yemen'deki El Kaide uzantılarının, örgütün Pakistan'daki çekirdek kadrosundan daha tehlikeli olarak değerlendirmesinin başlıca nedenlerinden biri radikal söylemleri olan Enver El Evlaki.
CIA'e göre, Amerika doğumlu ve çok iyi İngilizce konuşan El Evlaki, El Kaide'nin Yemen'deki yapılanmasının mimarı. Ve bu nedenle Washington'da şimdi ABD'nin Yemen'de gizli operasyonlarını, insansız hava uçaklarıyla genişletmesi tartışılıyor. ABD halihazırda Pakistan'da bu tür operasyonlarını sürdürüyor. Ancak her ne kadar Taliban ve El Kaide'nin önde gelen isimleri hedef alınsa da bu operasyonlarda siviller de hayatlarını kaybediyor.
Bu endişeler yüzünden New York Times gazetesine bir açıklama yapan Amerikalı bir hükümet yetkilisi, operasyonlarla ilgili Yemen hükümetinin onayının alınacağını söyledi. Bu açıklamaya hemen yanıt veren Yemen hükümeti ise ABD'nin operasyonlarını genişletmesini arzu etmediklerinin altını çizdi.
Ancak bunun kamuoyunu rahatlatmaya yönelik resmi bir yanıt olmadığına işaret eden uzmanlar, Sanaa'daki hükümetin El Kaide'ye karşı düzenlenen operasyonları kendi başarısı gibi gösterdiğini söylüyor. Yemen ordusunun "vurucu gücü" bulunmadığını belirten uzmanlar, mutlaka ABD'den destek aldığına dikkat çekiyor.
Yoksul Arap ülkesi
Yemen, Arap dünyasının en yoksul ülkesi. Siyasi istikrarsızlık ülkeyi uçuruma sürüklüyor. Yemen hükümeti, El Kaide yapılanmasını küçümsemeye çalışsa da uluslararası uzmanlar, örgütün Yemen'de ciddi varlık gösterdiği görüşünde. İstihbarat örgütleri, Afganistan ve Pakistan'dan kaçan militanların Yemen'e konuşlandıklarını bildiriyor. Mısır'daki El - Ahram Siyasi ve Stratejik Araştırmalar Merkezi uzmanlarından Halil El Anani ise Yemen'de en bin ila bin 500 El Kaide militanı olduğuna dikkat çekiyor.
Uzman ayrıca örgütün yoksulluk ve kötü yaşam koşulları nedeniyle bölge halkından da destek bulduğunu söylüyor. Örgütün silah tedarik etmekte zorluk çekmediği 24 milyon nüfuslu Yemen'de 50 milyon tabanca ve tüfek olduğu belirtiliyor. Hatta sadece 500 dolara yeni bir kalaşnikof ve mühimmat alınabileceği vurgulanıyor. Ayrıca Ortadoğulu bazı kişilerin El Kaide'yi ayakta tutmak amacıyla mali destekte bulunduğu da istihbarat örgütleri tarafından aktarılan bilgiler arasında.
Sabine Müller, Peter Steffe, Çeviri: Değer Akal
Kısa link http://p.dw.com/p/OysG