Ortadoğu Hamaney Nükleer Anlaşmayı Onayladı 21 Ekim 2015
İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, P5+1 ülkeleriyle varılan nükleer anlaşmayı onayladı, ancak, anlaşmadaki muğlaklıklar ve yapısal zayıflıklar konusunda uyarıda bulundu.
Hamaney, Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’ye yolladığı bir mektupta, bu zayıflıkların şimdi ve gelecekte İran’a zarar verebileceğini yazdı.
Devlet televizyonunda içeriği halka açıklanan mektupta Hamaney, İranlı yetkilileri, anlaşmadaki tutarsızlıklar konusunda dikkatli davranmaya da çağırdı.
P5+1 ülkeleriyle imzalanan anlaşma İran’da büyük tartışmaya yolaçmıştı. Katı tutum yanlıları anlaşmada İran’ın P5+1 ülkelerine çok fazla taviz verdiği görüşünde.
İran ile Amerika, İngiltere, Çin, Fransa, Rusya ve Almanya’da oluşan P5+1 ülkeleri, uzun süren bir müzakere sürecinden sonra Temmuz ayında anlaşmayı imzalamışlardı.Anlaşma tam olarak yürürlüğe girdiğinde Tahran’a uygulanan yaptırımlar, nükleer programının kısıtlanması karşılığında kaldırılacak.
Başkan Barack Obama, Pazar günü, yaptırımların kaldırılması için çalışmalara başlanılmasını istedi. Obama, İran’ın, kendi adına düşenleri yapmaya başladığını, bu çerçevede santrifüjleri kaldırıp, uranyum stoklarını eritmeye ve Arak ağır su nükleer santralini çimentoyla doldurmaya başladığını söyledi.
Anlaşmayı, İran Meclisi ve Devrim Muhafızları Konseyi de onayladı. Amerikan Kongresi de geçen ay anlaşmayı gözden geçirme sürecini tamamladı. Demokratlar, Cumhuriyetçiler’in anlaşmayı reddetmesini engelledi.
Nükleer anlaşmanın yürürlüğe girmesi için bundan sonraki adım Uluslararası Atom Enerjisi Dairesi’nden bekleniyor. Daire, 15 Aralık tarihine kadar, on yıldır sürdürdüğü araştırma sonucunda İran’ın nükleer programının askeri amaçlı olup-olmadığına karar verecek.
Daire, anlaşma yürürlüğe girdikten sonra da İran’ın anlaşma hükümlerine uyup-uymadığını denetleyecek ve bunun sonucunda yaptırımlar kaldırılmaya başlanacak.
İran uzun zamandır, nükleer programının sivil amaçlı olduğunu savunurken, Batılı ülkeler aksini iddia ediyor ve Tahran’ın nükleer silah geliştirmeye çalıştığını düşünüyor.