Artroskopik Cerrahi | Dr.Özgür Oktay NAR
Artroskopik Cerrahi Nedir? Artroskopi, yaklaşık bir santimetrelik küçük kesiler yapılarak eklemlerin içinin bir kamera ile ( yaklaşık kalem boyunda ) görüntülenmesidir. Yetmişli yıllarda sadece teşhis amaçlı kullanılırken, günümüzde gelişen teknoloji ve özel aletler sayesinde hem teşhis hem tedavi için kullanılmaktadır. En sık diz eklemi olmak üzere, omuz, ayak bileği, el bileği, dirsek ve kalça eklemini ilgilendiren hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadır.
Artroskopi işlemi, narkoz (anestezi ) altında ve ameliyathanede yapılır. Tanı amaçlı basit girişimler lokal anestezi altında yapılabilir ancak tedavi amaçlı artroskopiler için bölgesel uyuşturma ( belden aşağı, spinal anestezi) veya genel anestezi kullanılır.
Görüntüyü sağlamak için eklemin içi bir sıvı kullanılarak şişirilir, işlem sonunda bu sıvı boşaltılır. Ameliyat sırasında, eklem içindeki yapılar 10-50 kat büyütülerek görüntü sağlanır, böylece ayrıntılı bir tanı imkanı vardır. Kamera, açık cerrahi sırasında kolay ulaşılamayan bölgeleri de görüntüleyebildiği için eksiksiz bir tanı işlemi gerçekleştirilmiş olur. Tanısal inceleme tamamlandıktan sonra, eklem içinde saptanan sorunların tedavisi, yine küçük başka kesilerden yerleştirilen mekanik, motorlu veya termal enerji (radyofrekans veya lazer) aletleri kullanılarak yapılabilir.
Artroskopik cerrahi eklemleri ilgilendiren sorunların çoğunun tanı ve tedavisinde kullanım alanı bulmuştur.
Menisküs yırtıklarının onarımı veya çıkartılması, ön ve arka çapraz bağ yırtıklarının tamiri, eklem kıkırdağı sorunlarının düzeltilmesi, eklem içi biyopsiler ( örnek alınması), kistler ve iyi huylu tümörlerin çıkartılması, romatizmal hastalıklarda eklemi döşeyen sinovya isimli zar dokusun çıkartılması, eklemi ilgilendiren kırıkların tedavisi, tekrarlayan diz kapağı çıkıklarının tedavisi, travma veya ameliyat sonrası gelişen hareket kısıtlılıklarının açılması (eklem donukluğu), kıkırdak-kemik dokusu nakilleri artroskopik veya artroskopi destekli açık ameliyat yöntemleri ile yapılabilir.
Ayrıntı için Diz artroskopisi yazımı okuyabilirsiniz.
Ayak bileği artroskopisi ile kıkırdak ayrılmaları, burkulma sonrası meydana gelen yumuşak doku sıkışmaları, futbolcu ayak bileğindeki kemik çıkıntıların temizlenmesi, eklem içi biyopsiler ve sinovyal zarın çıkartılması, ayak bileği artrodezi (harap olan eklemin hareketsiz ve ağrısız hale getirilmesi), eklemi ilgilendiren bazı kırıklar artroskopi yardımı ile tedavi edilebilir. Ayak bileği çevresi liflerine yönelik bazı işlemler de yapılabilir.
Ayak bileği artroskopisi TV programını izlemek için tıklayınız. Bölüm 1 , Bölüm 2 Omuz eklemi Artroskopisi
Kapalı olarak omuzda tekrarlayan çıkıkların tedavisi, omuz çevresi kas sıkışmaları ve kopmalarının tamiri, donmuş omuzda hareket kısıtlılıklarının açılması, serbest cisimlerin çıkartılması, eklem içi kıkırdak ve tendon kirişi sorunlarının tedavisi, sinovyal dokuların temizlenmesi yapılabilmektedir.
Açık cerrahi sırasında ekleme ulaşmak için sağlam dokuların kesilmesi gerekir. Buna karşın artroskopi işlemi sağlam dokulara zarar vermeyecek şekilde çok küçük deliklerden yapıldığı için, ameliyat sonrası ağrı açık cerrahiye göre çok daha azdır. Eklemde enfeksiyon ve hareket kısıtlılığı oluşma riski çok daha düşüktür. Hastanede kalış, günlük yaşam aktiviteleri ve spora dönüş süresi çok daha kısadır. Yapılan cerrahi işleme göre değişiklik gösterebillir fakat sıklıkla ameliyattan sonra fizik tedavi programına başlanabilir.
Artroskopik cerrahinin istenmeyen etkileri nelerdir?
Bütün cerrahi işlemlerde olduğu gibi artroskopik cerrahinin de istenmeyen etkileri olabilir. Eklemde iğne ile boşaltmayı gerektirecek şişlik ( hemartroz = kan birikmesi), enfeksiyon, derin ven trombozu (toplar damarlarda kan pıhtısı oluşması), yara iyileşmesi sorunları, damar ve sinir yaralanmaları, kullanılan aletlerin eklem içinde kırılması, teknik nedenlerle açık cerrahiye geçilmesi gibi sorunlar olabilir. .Ancak bu istenmeyen etkilerin görülme riski çok düşüktür (binde bir ile yüzde dört arasında değişir) .