Tezli yüksek lisans programındaki derslerini ve seminer dersini başarı ile tamamlayan bir öğrenci hazırladığı tezi ilgili enstitünün yetkili kurullarınca belirlenen esaslara uygun biçimde yazıp, dört kopyasını ABD veya ASD başkanlığınca önerilen tez savunma tarihinden bir ay önce ABD veya ASD başkanlığına teslim eder. ABD veya ASD başkanlığınca enstitüye teslim edilen tezini öğrenci jüri önünde sözlü olarak savunmak zorundadır. (2) Yüksek lisans tez jürisi tek danışmanlılarda üç asil iki yedek, iki danışmanlılarda beş asil iki yedek öğretim üyesinden oluşur. Jüri üyeleri biri öğrencinin tez danışmanı ve en az biri Üniversite içindeki başka bir ABD veyaASD’ndan veya başka bir üniversitedeki ilgili ABD veya ASD’ndan olmak üzere ilgili ABD veya ASD kurulutarafından önerilen tek danışmanlarda beş, iki danışmanlarda yedi öğretim üyesi arasından EYK tarafından belirlenir. (3) Jüri üyesi tezin kendisine teslim edilmesinden sonra tez değerlendirme raporunu hazırlar. Tez jürisi, tez kendilerine teslim edildikten en geç bir ay içinde toplanarak öğrenciyi sözlü tez savunmasına alır. Tez savunmasının yeri ve tarihi ABD veya ASD başkanlığının önerisi EYK kararı ile belirlenir. Jüri bir başkan seçer. Sınav, tezin takdimi ve soru-cevap kısımlarından oluşur. Tez savunması süresi en az 45, en çok 90 dakikadır ve dinleyicilere açıktır. (4) Tez savunmasının tamamlanmasından sonra jüri tez hakkında salt çoğunlukla kabul, ret veya düzeltme kararı verir. Bu karar ABD veya ASD başkanlığınca tez savunmasını izleyen üç gün içinde ilgili enstitüye tutanakla bildirilir. Tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrenci en geç üç ay içinde gerekli düzeltmeleri yaparak tezini aynı jüri önünde yeniden savunur. Tez savunmasına girmeyen, tezi reddedilen veya tez düzeltme savunmasında başarısız olan öğrenci için en geç altı ay içinde ABD veya ASD Kurulunun önerisi ve EYK kararı ile yeni bir tez konusu belirlenir. Bu durumdaki öğrenci için ABD veya ASD Kurulunun önerisi ve EYK kararı ile danışman değişikliği de yapılabilir. Öğrenci, başarısız olduğu tezle ilgili tüm haklarından feragat etmiş olur. Öğrencinin öğrencilik dönemindeki Erasmus, Farabi ve Mevlana değişim programlarına katılabilmektedir.
İlgili enstitü bünyesindeki başka ABD veya ASD’de veya Üniversite dışındaki yükseköğretim kurumlarına bağlı lisansüstü programlarda kayıtlı olup en az bir yarıyılı başarı ile tamamlamış olan öğrenciler, Üniversitenin lisansüstü programlarına yatay geçiş yolu ile kabul edilebilir. Yatay geçişler; ABD veya ASD başkanlığının teklifi EYK’nın kararı ile belirlenir. Yatay geçiş için öğrencinin; ilgili programın öğrenci kabul şartlarını taşıması, geldiği programda devam ettiği derslerin tamamını başarmış ve bu derslerden başarı notu ortalamasının 100 tam not üzerinden yüksek lisans için en az 70, doktora için en az 75 veya eşdeğeri puan olması gerekir. Öğrencinin kabul edildiği programdaki intibakına ABD veya ASD başkanlığının görüşü alınarak EYK’ca karar verilir.
Programın tüm gereksinimlerini yerine getirerek başarı ile tamamlayan mezunlar “ Toprak Bilimi ve Bitki Besleme” alanında yüksek lisans diploması alarak mezun olurlar.
(1) Yüksek lisans programına başvurabilmek için adayların; a) Yurt içi en az dört yıllık veya Yükseköğretim Kurulunca eş değerliği kabul edilen yurt dışı fakülte veya yüksekokuldan mezun olmaları gerekir. b) ALES’den fen bilimleri ve sağlık bilimleri için sayısal veya eşit ağırlıklı, sosyal bilimler için sözel veya eşit ağırlıklı puan türünde en az 55 puan veya eşdeğeri bir sınavdan buna denk puan almış olmaları gereklidir. Tıp fakültesi mezunları ALES yerine TUS puanı ile başvurabilirler. Temel tıp bilimlerine başvuracak adayların 45 temel tıp puanı, klinik tıp bilimlerine başvuracak adayların 45 klinik tıp puanı almaları gerekmektedir. c) Yurt dışından alınmış lisans diplomalarının denklikleri Yükseköğretim Kurulunca onaylanmış olmalıdır. Ayrıca adaylar ilanda yer alan diğer koşulları da sağlamak zorundadırlar. (2) Yüksek lisans programına başvuruda, adayların son başvuru tarihine kadar sağlaması gereken belgeler şunlardır: a) Lisans diplomasının aslı veya Üniversite tarafından onaylı örneği. b) Lisans not ortalaması ve not dökümü. c) ALES/TUS veya eşdeğer sayılan ve uluslararası düzeyde kabul gören sınavların sonuç belgesi. ç) Yabancı dil şartı isteyen enstitü anabilim dallarında, tezli yüksek lisans programına başvuracak adayların, ÜDS veya KPDS’den en az 40 veya eşdeğeri bir yabancı dil sınavından buna denk bir puan veya Üniversitenin Yabancı Diller Yüksekokulu tarafından yapılacak olan yabancı dil yeterlik sınavından yüksek lisans başvurusu için en az 40 puan, hazırlık sınıfından muaf olmak için en az 70 puan aldıklarını gösteren belge. d) Başvuru formu. (3) Yüksek lisans programına başvuran adayların değerlendirilmesi ve programa yerleştirilmesi; ALES veya TUS puanının %50’si, lisans diploma notunun %20’si ve mülakat değerlendirmesinin %30’u toplanarak EYK’cayapılır. Adayın başarılı sayılabilmesi için her üç değerlendirmeden alınan toplam puanın 100 tam not üzerinden en az 60 olması gerekir. Mülakat, anabilim dalınca önerilen dört öğretim üyesi arasından EYK’nın seçtiği üç öğretim üyesinden oluşan jüri tarafından, ilan edilen tarih ve yerde yapılır. Mülakat değerlendirmesi programın özelliğine göre yazılı, sözlü, kompozisyon, yetenek sınavı, ürün dosyası incelemesi ve benzerinden biri veya bir kaçının bileşimi şeklinde yapılabilir. Mülakata girmeyen adaylar değerlendirmeye alınmaz. Sonuçlar yüksek puandan düşük puana doğru sıralanır. Notların eşitliği hâlinde mülakat değerlendirmesi notu dikkate alınır. Sonuçlar mülakat değerlendirmesi bitişini izleyen ikinci iş günü sonuna kadar enstitü müdürlüğüne iletilir ve EYK kararından sonra ilan edilir. Kayıt hakkı kazanan adayların zamanında kayıt yaptırmaması durumunda, ilgili anabilim dalının isteğine bağlı olarak EYK’ca kayıt süresini izleyen iki iş günü içerisinde sıralama göz önünde bulundurularak kontenjan açığı sayısınca öğrenci alınabilir.
Türk yükseköğretim kurumlarında YÖK’ün belirlemiş olduğu düzenlemeler dâhilinde yatay, dikey ve yan dal geçişleri yapılmaktadır. Bu kapsamda önceki öğrenmeye ilişkin kredi transferleri ve muafiyetler mümkündür. Bunun dışında resmi olmayan sertifikaya ve tecrübeye dayalı öğrenmenin tanınması süreci henüz başlangıç aşamasındadır. Programların eğitim planlarında yer alan temel bilgi teknolojileri ve yabancı dil vb. dersler için ders yılı başında muafiyet sınavları düzenlenmektedir. Sınava giren ve başarılı olan öğrenciler ders programında ilgili derslerden muaf olmaktadırlar.
Program toplam 21 yerel krediden az olmamak koşuluyla en az yedi adet ders, bir seminer dersi ve tez çalışmasından oluşur. Yüksek lisans öğrenim programı seçmeli derslerden oluşur. Programın toplam AKTS kredisi 120'dir.