Karpuz Kabuğundan Gemiler Yapmak Ekran Dedektifi
“Şu tren rayı ardına takılıp çekip gitmeli arkadaş!”
Karpuz kabuğundan gemiler yapmak; adı üzre bir film. Adını gördüğünde ne hissediyorsanız, film bittiğinde de duygularınızın aynı noktanın etrafında toplandığı göreceksiniz. Fakat bir farkla; bitirdiğinizde, başladığınız noktadan çok daha farklı bir yere peşinden sürükleyecek sizi.
Ahmet Uluçay filmin yönetmeni; kendi hayatından ilhamla çekiyor bu filmi. 12 yaşındayken, Anadolu’nun küçük bir kasabası olan Tavşanlı’da, kendi çabalarıyla bir sinema makinesi yapmış, kasabalıyla sinemayı buluşturan insan olmuştu.
Birçoğunuzun bugüne kadar belki karşılaştığı, belki karşılaşmadığı; belki de uzun süreler hiç karşılaşmayacağı bir duygunun tezahürü film; yokluk. Çok klasik gibi görünse de, film yokluk ve ümidi öyle güzel iç içe geçirmiş ki; o yokluğa gidip bir şeyleri Recep ve Mehmet kadar istemek geliyor insanın içinden. Filmden yola çıkarak, belki umut dolduruyorsunuz içinizi, belki de bambaşka yerlere gidiyorsunuz bitince, öyle bir film bu.
Uluçay’dan yıllar sonra, Kütahya Tavşanlı’da hayat buluyor film. Anadolu’nun o sıcak havasını bize verdiğinden söz etmeye gerek yok belki ama, filmde kasabanın yerli halkının rol almasını, bu sıcaklıkta önemli bir faktör olarak sunabiliriz. Berber karakteri ise Uluçay’ın ta kendisi…
İnsanın tabiatıyla bağlantılı olarak içerisinde yatan, nerede yaşarsa yaşasın bir özgürlük hissi, bazı insanlarda da bunun ötesinde bir kabına sığmama vardır. Recep ve Mehmet işte tam olarak bir kabına sığmamanın sonucunda, karpuz kabuğundan gemiler yapacak birer karakter olarak çıkıyorlar karşımıza.
Recep ve Mehmet aynı köyün iki delikanlısı. Mevsimlik işçi olarak yazları Tavşanlı kasabasına giderler. Recep, karpuzcu çırağı, arkadaşı Mehmet ise berber çırağıdır. Yazlarını çalışarak geçiren bu iki arkadaşın dünyaları etrafındaki diğer insanlara nazaran farklıdır.
Daha geniş sınırları olan birer akla sahip Recep ve Mehmet. İnsanları çok sınırlı bir düşünce yapısına sahip bir kasabada; sinemaya merak salıyorlar. Hayaller kuruyorlar. Bu hayaller, o dönemde kasabadaki kimse tarafından gerçekçi ya da mantıklı bulunmuyor tabiİ ki. Kasabada iki arkadaşa inanan bir kişi var: kasabanın delisi… İmkanın çok kısıtlı olduğu bir dönemde, kasabanın sinemasından zar zor alabildikleri yırtık film parçalarıyla yapıyorlar projeksiyon makinesini…
“Resimler gımıldadı, söndürün şunları. Vallahi gımıldadı!”
Uluçay’ın üç kısa metraj filminden sonraki, ilk uzun metraj filmidir Karpuz Kabuğundan Gemiler Yapmak. O’nun hayatından kısa bir kesit. 2004 yılında vizyona giren film, genel kaygının dışına çıkıp, tanınmamış yüzlerle, tanınmadık bir etki oluşturuyor seyircide. 2001 yılında yapımı sona ermiş olsa da, hak ettiği değeri görmesi ve en azından vizyona girebilmesi için üç yıl beklemek zorunda kalıyor. 2004 yılında Ulusal Film Ödülü’nü alana kadar kimse tarafından değer görmüyor film.
Eski kopmuş filmlerle, defalarca başarısız olan denemeleriyle Samuel Beckett’in bir sözünü getiriyor aklımıza:
Film bir yandan içimizi burkan bir düğüm olurken, öbür yandan sevinçli bir ümitle dolduruyor içimizi. Herkesin hayatında bir karpuz kabuğu vardır, gemiler yapmaya çağırıyor bizi; sonucu her ne olursa…
ahmet uluçaykarpuz kabuğundan gemiler yapmakkarpuz kabuğundan gemiler yapmak izle
ahmet uluçay,karpuz kabuğundan gemiler yapmak,karpuz kabuğundan gemiler yapmak izle