150109 - Tekstil Ambalaj
Bu kategori, ambalaj atığı üreticileri ile çevre lisanslı/geçici faaliyet belgeli ambalaj atığı toplama ayırma tesisleri arasında gerçekleştirilecek ambalaj atığı alışverişini kapsar. Toplama ayırma tesisleri ile geri dönüşüm tesisleri arasındaki atık ticareti için sektörel kategoriler başlığı altındaki “hurda ambalaj” kategorisini kullanınız.
Ambalaj Atığı Pazarı Akım Şeması
Ambalaj Tanımına İlişkin Kriterler ve Açıklayıcı Örnekler
Ambalaj Etiketleme Sistemi
Ambalaj Atığı Üreticlerinin Atıklarını Vermekle Yükümlü Oldukları Tesislere İlişkin Tablo
Ambalaj Atıklarının Geri Kazanım Hedefleri
Ambalaj Atığı Üreticilerinin Yükümlülükleri
#1 Ambalaj atığı nedir?
Üretim artıkları hariç olmak üzere, hammaddeden işlenmiş ürüne kadar, bir ürünün üreticiden kullanıcıya veya tüketiciye ulaştırılması aşamasında, taşınması, korunması, saklanması ve satışa sunulması için kullanılan herhangi bir malzemeden yapılmış, iadesi olmayan ambalajlar da dâhil, çevreye atılan veya bırakılan ya da atılması zorunlu olan atıklara ambalaj atığı denir. Ambalaj atıklarına ilişkin kriterler ve açıklayıcı örnekler yönetmeliğin Ek:1’inde verilmekte olup, bu kriterleri “bilgi merkezi” sekmesinden indirebilirsiniz.
#2 Tehlikeli maddelerle kontamine olmuş ambalaj atıkları da bu kategoriye girer mi?
Hayır. Tehlikeli maddelerle kontamine olmuş ambalaj atıkları için “tehlikeli atıklar” kategorisini kullanabilirsiniz.
#3 Ambalaj atıklarını toplama yetkisi ve sorumluluğu kime aittir?
Ambalaj atıklarının ayrı toplanmasından, büyükşehir belediyesi olan illerde ilçe belediyeleri ve diğer illerde merkez ve ilçe belediyeleri sorumludur. Ambalaj atığı üreticileri, ambalaj atıklarını, bağlı bulundukları belediyenin ambalaj atıkları yönetim planına uygun olarak, ayrı biriktirmek ve belediyelerce belirlenen şekilde belediyenin toplama sistemine veya atık getirme merkezlerine vermekle yükümlüdür. Ancak çevre kirliliğine yol açmayacak şekilde ambalaj atıklarını oluştuğu noktada cinslerine göre ayrı biriktiren sanayi işletmeleri ile altıncı bölümde belirtilen toplama sisteminin oluşturulmadığı ve biriktirme ekipmanlarının temin edilemediği yerlerdeki ambalaj atığı üreticileri ambalaj atıklarını çevre lisanslı ambalaj atığı işleme tesislerine (Ambalaj atığını toplayıp ayıran, geri dönüştüren ya da geri kazanan tesislere) verebilirler.
#4 Ambalaj atıklarını kime verebilirim?
Konutlar, işyerleri ve benzer ticari kurumsal yerler, satış merkezleri, AVM’ler, atık getirme merkezleri belediyenin toplama sistemi bulunan yerlerde; ambalaj atıklarını belediyenin toplama sistemine vermek zorundadır. Belediyenin toplama sistemi bulunmayan yerlerde ise atık getirme merkezlerine veya çevre lisanslı ambalaj atığı işleme tesislerine (Ambalaj atığını toplayıp ayıran, geri dönüştüren ya da geri kazanan tesislere) verilebilirsiniz. Sanayi tesislerinde oluşan ambalaj atıkları için 6. Maddeyi inceleyiniz.
#5 Ambalaj atıklarının biriktirileceği ekipmanlarla ilgili kriterler nelerdir?
Ambalaj atıklarının ayrı toplanmasına yönelik kullanılacak biriktirme ekipmanları mavi renkli olmalıdır. Ambalaj atıklarının malzeme cinslerine göre ayrı biriktirilmesi halinde kullanılacak biriktirme ekipmanlarında cam için yeşil ve/veya beyaz, kağıt için mavi, plastik için sarı, metal için gri renk kullanılmalıdır. Kumbara, konteyner, iç mekan kutusu, poşet ve benzeri ayrı toplama ekipmanlarının üstünde ayrı toplanacak ambalaj atıkları şekil ve yazı ile açık olarak belirtilmelidir.
#6 Sanayi tesisleri, ambalaj atıklarını belediyenin toplama sistemi dışında başka lisanslı tesislere verebilir mi?
Evet. Çevre kirliliğine yol açmayacak şekilde ambalaj atıklarını oluştuğu noktada cinslerine göre ayrı biriktiren sanayi işletmeleri ambalaj atıklarını çevre lisanslı ambalaj atığı işleme tesislerine (toplama-ayırma, geri dönüşüm/kazanım) veya belediyenin toplama sistemine verebilirler.
#7 Sanayi tesisleri, ambalaj atıklarını lisanslı atık işleme tesislerine bedel karşılığı satabilir mi?
27.12.2017 tarihinde yayımlanan Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğinde ambalaj atıklarının bedelli olarak satılıp satılamayacağına ilişkin her hangi bir hükme yer verilmemiş olup, böylece Çevre ve Şehircilik Bakanlığı “bedel” ile ilgili bir tasarrufta bulunmayacağını belirtmiştir. Diğer taraftan Mülga 24.08.2011 tarihli Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğinin 5. ve 23. Maddelerinde yer alan “bedelsiz şartı aranmaksızın” ifadesi Danıştay kararı ile iptal edilmiştir. Bu durumda, her ne kadar Çevre ve Şehircilik Bakanlığı “bedel” ile ilgili tasarrufta bulunmasa da ortada daha önce verilen ve atıkların bedelli satılmasını engelleyen bir Danıştay kararı bulunmaktadır. Dolayısıyla ambalaj atıklarının bedel karşılığında verilip verilemeyeceği hususundaki tereddütlerin hukukçular tarafından değerlendirilmesi gerekir.
#8 Sanayi işletmesi olmanın kriteri nedir?
17/4/1957 tarihli ve 6948 sayılı Sanayi Sicil Kanununda tanımlanan ve sanayi sicil belgesi bulunan işletmeler sanayi işletmesi olarak adlandırılmaktadır.
#9 Sanayi tesisleri ambalaj atıklarını (toplama ayırma tesislerine vermeden) doğrudan çevre lisanslı geri dönüşüm/geri kazanım tesislerine verebilir mi?
Sanayi işletmeleri, ambalaj atıklarını cinslerine göre ayrı biriktirmesi şartıyla ilgili alanda faaliyet gösteren atık işleme (toplama-ayırma, geri dönüşüm/kazanım) tesislerine verebilirler.
#10 A tipi üyeler neden bu kategoriye ilan veremiyor?
A tipi üyeler ambalaj atıklarını belediyenin toplama sistemine vermek zorundadır. O nedenle bu kategoriye sadece sanayi tesisleri arz ilanı verebilmektedir.
#11 Sanayi tesisleri ambalaj atıkları için beyan verecek mi?
Evet. Atık üreticileri, atık beyan formunu bir önceki yıla ait bilgileri içerecek şekilde her yıl Ocak ayı itibariyle başlamak üzere en geç Mart ayı sonuna kadar Bakanlıkça hazırlanan çevrimiçi uygulamalar kullanarak doldurmak, onaylamak, çıktısını almak ve beş yıl boyunca bir nüshasını saklamakla yükümlüdür. Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğinin 13/2 maddesi ile ambalaj atıklarının da bu kapsamda olduğu açıkça belirtilmiştir.
#12 Serbest bölgede oluşan ambalaj atıklarını nereye vermem gerekiyor?
Serbest bölgelerdeki faaliyetler sonucu ortaya çıkan atıkların işlenmesi amacıyla bölgede uygun tesis bulunmaması veya atık üreticisi firma tarafından atıkların bu tesislere verilmemesi durumunda atık üreticisinin talebi üzerine serbest bölge müdürlüğü başkanlığında gümrük ve gümrük muhafaza müdürlüğü, işletici veya bölge kurucu ve işleticisi ve atık üreticisi temsilcilerinden oluşan bir komisyonun uygun görüşünü müteakip serbest bölge müdürlüğünce il müdürlüğünden alınacak onaya istinaden bu atıklar bölgeden çıkarılır. Serbest Bölge Komisyonuna aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler sunulacaktır.(a) Atıkların serbest bölge içindeki bir üretim ve/veya tüketim faaliyeti sonucu ortaya çıktığına ilişkin belge, (b) Atığı oluşturan faaliyetin türü, atık tür ve miktarı, (c) Atığı kabul edecek tesisin atığın türüne göre tehlikesiz atık toplama-ayırma tesisleri için il müdürlüğünden alınan izin belgesi, atık işleme tesisleri için geçici faaliyet belgesi/çevre izin ve lisans belgesi, (ç) Atıkların, bu fıkranın (c) bendi
#13 Defolu, spek dışı veya herhangi bir sebeple piyasaya sürülmemiş ambalajlar, ambalaj atığı olarak mı değerlendirilmelidir?
Hayır. Piyasaya sürülmemiş ambalajlar, defolu ürünler, fireler ve benzeri üretim artıkları ile tehlikeli maddelerle kontamine olmuş ambalajlar ve tıbbi atık olarak değerlendirilecek ambalajlar, ambalaj atığı kapsamına girmemekte olup, Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.
#14 Yeni Yönetmeliğe göre ambalaj atığı kapsamında değişiklik olmuş mudur?
Evet, Daha önce ambalaj olarak değerlendirilmeyen “kağıt veya plastik alışveriş poşetleri ve torbalar”, “ambalajlamada kullanılan plastik, metal ve benzeri şeritler” gibi bazı ürün ve malzemeler ambalaj kapsamına alınmıştır. Bu tür ambalajları piyasaya sürenler, üreticiler ve tedarikçilerin 2018 yılı için (yani 2019 yılında) bildirimde bulunması gerekmektedir. Ayrıca plastik alışveriş poşetleri 1/1/2019 tarihinden itibaren satış noktalarında ücreti karşılığı verilecektir.
#15 AVM ve satış noktaları ambalaj atıklarını belediyenin toplama sistemine vermek zorunda mıdır?