> Twitter ve Bitcoin
Tarihi anlara tanıklık ediyoruz. Hepimizin sosyal hayatının önemli bir parçası olduğu kadar, dünyanın siyaset, ekonomi, teknoloji gündemini belki de en hızlı şekilde takip ettiğimiz Twitter’da çok önemli hesaplardan bir dolandırıcılık mesajı yayınlandı dün:
“Artık sizlere geri ödeme zamanı: Eğer ki aşağıdaki adrese $1000’lık Bitcoin gönderirseniz, size 2 katını göndereceğim”.
Mesaj aslında buram buram sahtekarlık kokmakla beraber, bu mesajın yayınlandığı hesaplara bir bakalım: Joe Biden, Barack Obama, Elon Musk, Bill Gates, Jeff Bezos, Mike Bloomberg, Kanye West, Apple, Uber, Binance, Coinbase, Gemini, Kucoin, Bitfinex, Coindesk, Ripple, Charlie Lee, CZ…
Bu kadar koordineli bir hack’leme hadisesi herhalde kime sorsak mümkün görülmezdi. Yaşandı, hepimizin gözleri önünde hem de…
Twitter’dan yapılan açıklamaya göre olay, bir Twitter çalışanının kendi yönetici panelinin bir şekilde ele geçirilmesi sonucu yaşandı. Şu ana kadar toplanan miktar 16 Temmuz sabahı itibariyle, 12.8 Bitcoin, yaklaşık: 110.000usd. Bu kadar koordineli bir Twitter saldırısı için aslında düşük bir miktar. Peki aslında neler oluyor? İlerleyen günlerde, konunun ayrıntılarını hep birlikte göreceğiz.
Yaşanan olayın verdiği mesajın, olayın kendisinden bile daha önemli olduğunu düşünüyorum:
“Size ait olduğunu düşündüğünüz ne varsa, yeniden düşünün!”
Öyle ya, 2020 yılında, teknoloji sayesinde herkesin fikrini hızlıca herkesle paylaşabileceği bu kadar dijital ortam varken, dünya üzerinde kurumların ve kişilerin “kimlikleri” ve “değerleri” sosyal medya hesaplarındaki “abone” ve “beğeni” sayısı üzerinden hesaplanırken, bir sabah uyanıyorsunuz, size ait sandığınız hesaplar başkaları tarafından kullanıyor ve yapabileceğiniz hiçbir şey yok! Peki sosyal medya hesapları için geçerli olan bu durum, finansal hesaplar için farklı mı?
2008 yılında “kişiler arası para gönderim sistemi: Bitcoin” ile başlayan, aslında kişi ve kurumların finansal özgürlüklerini teknoloji ve kriptografinin güvenliği ile teminat altına alan Blockchain Teknolojisi, hala daha kitlelerce doğru ve tam anlaşılabilmiş değil ne yazık ki. “Konuya ilginin çok, bilginin az olması” ve “çoğu insanın kısa yoldan ve bir değer üretmeden zengin olma açgözlülüğü” ise fırsatçıların ve sahtekarların ellerini ovuşturmasına zemin hazırlıyor. Son yaşanılan bu olayda ve konunun ele alınışında bile bu durumun emarelerini görüyoruz.
Bazı noktaları vurgulamakta yarar görüyorum:
İnternet protokolü üzerinde yer alan uygulamaların ve web sitelerinin büyük çoğunluğu, “merkezi” yapıdadır. Dijital ortamda merkezi altyapıya sahip tüm uygulamalar, doğası gereği daima siber saldırılara açıktır, açık olacaktır. Twitter’da yaşanan durumun ana sebebi de yine “yönetici paneli”nin yani dijital anlamda Twitter’ın merkezi otoritesinin ele geçirilmesi olarak açıklandı. Yani hack’lenen blockchain ya da Bitcoin değil!
Blockchain protokolleri, doğası itibariyle “merkeziyetsiz” yapıdadır. Dolayısıyla bir yönetici panelinden ya da “dijital merkezi otorite”den ve onun güvenlik risklerinden azadedir. Ancak, pratikte, bu teknolojinin henüz ilk dönemlerinde olması sebebiyle, adında blockchain geçen ama merkeziyetsizlikle ilgilisi alakası olmayan pek çok protokolün ve sözde Blockchain projelerinin olduğunun da altını çizelim. Zaten tam da bu sebeple hem finansal okuryazarlık konusunda hem de teknoloji ve yazılım alanlarındaki cehalet, yine çoğu kişinin kandırılmasına ve mağdur edilmesine yol açıyor.
Bitcoin’in Twitter’daki hesaplarda ve pek çok diğer dolandırıcılık olaylarında kullanılmasını nükleer fizik ile atom bombası yapılmasına benzetiyorum. Oysa ki nükleer fizik sayesinde dünyanın pek çok problemini de çözmek mümkün. Unutmayalım ki, “iyi” ve “kötü” etik ve insana dair kavramlardır. Dolayısıyla, teknolojinin doğru anlaşılması ve doğru kullanılması, insanların ve insanlığın sorumluluğudur. Bizlere düşen de, sanıyorum ki bu konuda elimizden geleni yapmaktır. Önümüzdeki yazıda devam edeceğiz…
Bu yazı 16 Temmuz 2020 tarihinde yayınlandı.
Dr. Öğr. Üyesi Bora Erdamar, Türkiye’nin üniversite bünyesindeki ilk Blokchain Teknolojileri Araştırma Merkezi olan BlockchainIST Center'ın direktörüdür. Aynı zamanda Bahçeşehir Üniversitesi'nde Fintech Yüksek Lisans Programı koordinatörü, BAU Deneysel ve Davranışsal Ekonomi Laboraturarı direktörü ve Ekonomi bölümü öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. Lisans Eğitimini Boğaziçi Üniversitesi Matematik bölümünde tamamladıktan sonra, Paris Ecole Poytechnique'de Ekonomi alanında doktorasını yüksek onur derecesi ile tamamlamıştır. Politik ekonomi ve seçim sistemleri alanında doktora sonrası araştırmalar için Paris School of Economics, Moskova Higher School of Economics, University of Rochester ve Columbia Universitesi’nde bulunduktan sonra BAU'da çalışmalarına devam etmektedir. Uzmanlık alanları: Blockchain Teknolojiisi, Deneysel Ekonomi, Davranışsal Finans ve Politik Ekonomi’dir.