Serbestiyet | Kaos günlerinde referandum
Sevil Özdemir | Bütün ötekileştirmelerin ötesinde; Hedwig ve Angry Inch…
A.Erkan Koca | Dâvâ siyaseti
Ceren Kenar | Trump döneminde ABD-Türkiye ilişkilerini bekleyen sorunlar
Ertuğrul Başer | Hrant’ın anlamı: Üç burç yıldızı
Alper Görmüş | İktidara yakın medyanın hali ve referandum...
Markar Esayan | Hayaletler bizi yenemez…
Halil Berktay | Yeni gergedanlar
Fırat Erez | Türkiye Gülen’in iadesini istiyor mu?
Ayşe Kilimci | Sevgili Ümit Yaşar Oğuzcan,
Mevcut parlamenter sistemimizin de tarihsel rolünü ve yarattığı birikimi elbette değerli buluyorum, ama şimdiki durumuyla çok matah bir şey olmadığı da ortada. Bu haliyle kelimenin tam anlamıyla bir demokratik işleyiş sunduğu asla söylenemez. Yıllardır beklediğimiz köklü reform umutlarımız da hep boşa çıktı. Doğrusu, arkasından gözyaşı dökülecek bir durumu pek yok. Ama hazırlanışı ve içeriğiyle birlikte epey sorunlarla yüklü olduğunu gördüğüm AK Parti-MHP ikilisinin değişiklik teklifinin sindirilmesinin, bu bakımdan kolay olmadığını düşünüyorum. 27.12.2016 13:27
Parlamentodan geçse de geçmese de, referandumda kabul edilse de edilmese de, önümüzdeki dönemin en ciddi anlaşmazlık konularından biri olan “Başkanlık Sistemi” tartışması artık bütün boyutlarıyla önümüze geldi.
15 Temmuz FETÖ darbe girişimi sonrasında nedense toplumun önemli bir kesiminde, özellikle demokrat/sol/sosyalist muhalefet çevrelerinde “Başkanlık tartışması”nın artık gündeme gelmeyeceği gibi bir düşünce doğmuştu. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ve AK Parti’nin yaşanan sert siyasal gelişmeler nedeniyle bu konuyu gündeme getirmeyi bir süre için düşünemeyeceği hesap ediliyordu.
Bu beklenti ters köşeden bozuldu. Devlet Bahçeli, 10 Ekim 2016 günü “bir muhalefet partisi” olarak MHP’nin TBMM grup toplantısında yaptığı konuşmayla, fiili duruma son vermek ve halkın iradesinin tecelli etmesini sağlamak gerekçesiyle, AK Parti’den varsa bir önerileri Meclise getirmelerini istedi. MHP: “Başkanlığa karşıydık” ama “böylesi de olabilir”
Devlet Bahçeli’nin bu tavrıyla kendisi ve zaten sıkıntılı olan partisi için sonu belirsizliklerle dolu bir riskli süreç başlattığı aşikâr olmakla beraber, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve AK Parti için inanılmaz bir siyasal fırsat yarattığı da ortadaydı. Herkes “Başkanlık projesi”ni unutmaya hazırlanırken, Bahçeli siyasal jest sınırlarını aşan hamlesiyle Türkiye’yi, AK Parti’yi, MHP’yi ve kendini yeni bir mecraya sokmayı göze almıştı.
İlk günlerde Bahçeli ve MHP yetkililerinin ağzından dökülen sözlerde, öteden beri başkanlık sistemine karşı olmuş olmalarından ötürü, üyelerini ve tabanlarını yatıştırma dili hakimdi. Yüksek perdeden “Biz başkanlığa karşıyız ama bu fiili durumun da sonlandırılmasını istiyoruz. O nedenle, AK Parti neyse önerisi getirsin görüşelim ve meseleyi noktalayalım” diyerek, bir savunma hattı kurmaya çalışıyorlardı. Kimi parti yöneticileri de kendilerini bu dile bayağı kaptırmıştı.
MHP’nin AK Parti’yi tongaya düşüreceği ve aslında bir tuzak kurulduğunu ileri sürenler de vardı. Tuğrul Türkeş’in Hürriyet gazetesinde yayınlanan röportajını böyle yorumlayanlar çoktu. Ama gelişmeler farklı bir seyir izledi. İki partinin uzmanları sıkı bir ortak çalışma yaptı. MHP “kırmızı çizgimiz” dediği noktalarda neredeyse bütün istediğini aldı. Sürecin her aşaması iki partinin genel başkanlarının yakın gözetiminde geçildi ve ortaya 21 maddelik, ortak yapım bir teklif çıktı.
Elimizde olan, MHP ile AK Parti’nin kafa kafaya verip iki ay boyunca ortak komisyonda görüştükleri, tartıştıkları ve üzerinde anlaştıkları, yani iki partinin birlikte hazırladığı “Cumhurbaşkanlığı görünümlü başkanlık sistemi” teklifidir. MHP fiili duruma son verilmesi iddiasıyla yola çıkmış; AK Parti bu talebi görmüş ve önerisini one göre şekillendirmiş; bunun üzerine MHP de fikrini değiştirip bu işi onlarla birlikte kotarma kararı vermiş. Durum böyle özetlenebilir.
Teklifin iki parti arasında kotarılması bir defodur
İki aylık çalışma sonunda değişiklik teklifi 10 Aralık 2016 günü TBMM başkanlığına verildi ve çok geçmeden komisyonda görüşmelere başlandı. Türkiye’nin dikkati bombalamalar, suikastler, Irak ve Suriye’deki savaş, yüzlerce kayıp ve yaralı gibi can yakıcı konularla darmadağın olmuşken, getireceği sistemik değişikliklerle geleceğimizi epey etkileyecek bu konuları hak ettiği özenle, demokratik ve katılımcı bir üslupla tartışabilmek mümkün olabilecek mi, göreceğiz.
Konunun iki partinin kapalı devre çalışmasıyla kotarılmış olması iyi olmadı. Sorulduğunda, her iki parti de böyle davranmak zorunda kaldıklarını ileri sürecektir. Ama önemli bir toplum kesimi, içeriği bir yana, konunun bu tarz ele alınışı nedeniyle daha baştan karşı pozisyon aldı. Genel olarak böylesi anayasal değişim ve dönüşümlerin toplumsal mutabakatla gerçekleşmesi beklenir.
Adı ne olursa olsun, sonuç itibariyle geçtiğimiz onlarca yıl içinde kazanılmış ciddi bir alışkanlık ve siyasal kültür modelini değiştirecek gelişmelerde uzlaşma aramak, demokratik bakımdan gereklidir. Bu noktalar dikkate alındığında, bu anayasa değişikliği konusunda sorunlu bir süreç yaşayacağımız öngörülebilir. Bari bundan sonrasının daha demokratik, katılımcı ve özgür bir iklimde gerçekleşmesi için tedbirler alınsa, derim.
Cumhurbaşkanlığı görünümlü başkanlık sistemi
Teklife göre, cumhurbaşkanı olarak ifade edilen başkan, seçildiğinde partisiyle ilişkisini kesmeyecek. Partisinin genel başkanı da olabilecek. Bunun, cumhurbaşkanı ile partisinin genel başkanının farklı kişi olması ve farklı politik duruşlarının bulunması halinde doğacak krizi önleyeceği ileri sürülüyor. Uyum ikisinin aynı kişi olmasında bulunmuş. Ama öte yandan, memleketteki partilerden birinin başkanının, bu konumunu terketmeden aynı zamanda pekâlâ cumhurun da başkanı olabileceği ve bu durumun hiçbir uyumsuzluk problemi yaratmayacağı varsayılıyor.
Malûm, memleketimizde siyasal rejimimiz ve devlet yapılanmamız son derece merkeziyetçi bir karaktere sahip. Siyasi partilerimiz de öyle. Seçim yasası ve siyasi partiler yasası bunu iyice pekiştiriyor. Genel başkanlar partilerde tek seçici gibi. Milletvekili adayı olacaklar en son onların önünden geçiyor. Partinin belde örgütlerinden MYK’sına; en küçük birimin belediye başkanı ve meclis üyelerinden büyük şehirlerin başkanları ve meclis üyelerine kadar, son söz hep genel başkanlarda.
İşte böyle bir konuma sahip bir genel başkan, aynı dönemde yapılacak seçimlerle bir yandan partisinin en yüksek oyu alarak mecliste çoğunluğu elde etmesine çalışacak, diğer yandan da cumhurun başkanı olmak üzere yarışa girecek. İki kampanyayı iki ayrı şapka altında yürütecek. Kıran kırana bir seçimde parti olarak rakiplerini alt edip, ardından “Ben sizin başkanınız oldum” diyecek.
Cumhurbaşkanının doğuştan Türk olma şartının getirilmiş olması ise hemen her çevrede “ayrımcılık” eleştirisi aldı. Sayıları üç milyonu bulan Suriyelilerin ülkede kalıp ileride vatandaş olma ihtimalleri gözetilerek böyle bir maddenin getirildiği ileri sürülüyor. Vatandaşlık hakkını kazananlara bir süre ikamet etme şartı getirilse bile, “doğuştan Türk”lük gibi bir şartla yapılan engellemenin de insan ve vatandaşlık hakları bakımından kabul edilir bir yönü olamaz.
Ortaya nasıl bir başkan, yani cumhurbaşkanı çıkaracağını ve hakiki toplumsal kabul düzeyinin ne olacağını, süreç tasarlandığı gibi yürürse göreceğiz.
Bunlar az buz yetki değil!
Teklif kabul edildiği takdirde, TBMM içinden seçilen başbakan ve bakanlar kurulu modeli sona erecek. Cumhurbaşkanı (yani başkan) iki yardımcısını ve bakanlarını kendisi belirleyecek. Bunlar milletvekilleri arasından da dışarıdan da olabilir. Milletvekili olanların bakan olmaları durumunda, vekillikleri sonra erecek. Ama teklifte bakanlara dair başka kayda değer özellik ve nitelik tanımı yok. Bu konu açıkta ve cumhurbaşkanının kendisine bırakılmış. Yani, bünyesinde binlerce insanı ve büyük bir teşkilatı barındıran bakanlıkların başına gelecek kişilere dair vasıfların ne olması gerektiği belirsiz. Bunun nasıl bir keyfiliğe alan açacağını bugünden görmek mümkün. Cumhurbaşkanlığı çevrelerinden böyle istendiği yönündeki spekülasyonlar da medyaya yansıdı.
Cumhurbaşkanı yürütmeyle ilgili kanun bulunmayan alanlarda kararname ve yönetmelik çıkarabilecek. Bakanlıkların kurulması veya kaldırılması yönünde böyle kararnameler yayınlayabilecek. Kamu kurumlarındaki bütün üst düzey görevli atamalarını yapacak. OHAL ilan edebilecek ve o şartlarda gerekli gördüğü kanun kuvvetinde kararnameleri çıkarabilecek.
Kendisi ve bakanlarıyla yürütmeyi elinde tutan; HSK’yı, yani bir mânâda yargıyı kontrol eden; partisini milletvekilleri aracılığıyla yasamaya nüfuz eden; özetle, inanılmaz ölçüde güçlü bir cumhurbaşkanı nasıl denetlenebilir? Neredeyse, güçler ayrılığı yerine, enikonu güçlerin birliğini şahsında toplamış bir başkanla karşı karşıyayız. Koalisyonlardan kaçalım derken gelinen nokta bu.
Hani hep Latin Amerika’daki başkanlar olumsuz örnek olarak veriliyordu. Doğrusu, onlarda bu yetkilerin dışında hangi yetkiler var diye sormak çok abes olmaz gibi geliyor. Bu modelde, yürütmenin başı olarak cumhurbaşkanının elbette denetlenmesi de başlı başına bir sorun olarak önümüze geliyor. Teklifte soruşturma talebi için en az 300 oy, soruşturma komisyonu kurulması için 360 oy, Yüce Divan’a sevk için ise en az 400 oy gerekecek. İşleyecek mi, zaman gösterecek.
HSYK (öneride HSK) bu kez cumhurbaşkanına mı bağlanıyor! 2010 referandumunda HSYK’nın bileşimi önemli bir değişiklik olarak görülmüş, ama sonra seçimlerinin sonuçları tam bir hayal kırıklığı olmuş ve orası FETÖ’nün karargahı haline gelmişti. Bu kez işi sıkı tutalım derken, neredeyse tamamen cumhurbaşkanının kontrolü altına giren bir HSK ile karşı karşıyayız.
Öyle ki, üye sayısı 12 oluyor. Bunun beşini Cumhurbaşkanı seçiyor. Adalet Bakanı kurulun başkanı. Böylece altıyı buluyor. İki üye TBMM’de seçiliyor. Partinin genel başkanı olan cumhurbaşkanının istemi dışında birilerine oy vermek iktidar partisi milletvekilleri için o kadar kolay bir şey mi? Sanmıyorum. Geriye Yargıtay’dan gelecek üç, Danıştay’dan gelecek bir adayı da düşündüğünüzde, bu kurulun bileşiminin nasıl bir şey olacağını aşağı yukarı kestirebilirsiniz.
Evet, kurulun adında ”Yüksek” sıfatına gerek yoktu. Adalet Bakanlığı müsteşarının bu kurulda yer alması zaten yersizdi. Referandumla gelen önceki seçim sistemi değiştirilmiş. Daire sayısı da ikiye indirilmiş. Ama bunlar kurula bağımsız ve tarafsız olma vasfı kazandırır mı, şüpheliyim.
Bu haliyle, yargının halk indinde güvenilirliğini ve saygınlığını nasıl yeniden kazanacağı bende ister istemez merak uyandırıyor.
Anayasa Mahkemesi’nde ise olumlu karşılanacak küçük değişiklikler öneriliyor. Bünyesindeki Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nden gelen üyelerin çıkarılmasıyla birlikte üye sayısının 17’den 15’e düşürülmesi teklif ediliyor.
Buluğ çağından çıkıp 18’i yakalayan, milletvekili olabilecek!
Milletvekilliğindeki yaş ortalamasının aşağı çekilmesi, Türkiye’deki gibi genç bir nüfusa sahip bir ülkede çok isabetli bir yönelim. Bilişim çağında ülke ve dünya bilgilerine ulaşım ve bunun yarattığı erken olgunlaşma etkilerini de dikkate aldığımızda, gençleştirmenin gerekli olduğu da açık. Ama bu yaş 18 midir derseniz, buna dair epey şüphelerim var. Basına yansıyanlardan, hayli AK Parti milletvekilinin de bunu yerinde bulmadığı görülüyor.
Çünkü bağımsız karar alabilme, toplumsal ve siyasal temsiliyeti hakkıyla yerine getirebilme, o yaştaki gençlerin varmakta epey zorluk çekecekleri bir olgunluk düzeyi. Örneğin seçim yarışını kaybedenler bunun yaratacağı travmayı göğüsleyebilecek mi? Bununla beraber, siyasetimizin ruhen ve usulen eski, söylemi ve edasıyla epey yaşlı olduğu da alenen ortada. Bu bakımdan, orta yaşını yaşamakta olan biri olarak, öneriye doğrudan karşı çıkarak gençlerin gözünde yanlış anlaşılmak da istemem. Bunların yanı sıra, milletvekili sayısı 550’den 600’e çıkması teklif ediliyor. Yedek milletvekili sistemi getiriliyor. Bazı ülkelerde bu sistem var. Ama özellikle AK Parti milletvekilleri arasında bu önerinin kaygı yarattığı görülüyor. Yedekler, milletvekillerinin özgür iradesinin üzerinde bir tehdit unsuru gibi değerlendiriliyor. Hattâ bazı bölgelerde kriminal sonuçlar üreteceğini iddia edenler bile var. AK Parti yönetimi eğer MHP’den “olur” alabilirse, milletvekili sayısında meydana gelebilecek eksikleri tamamlayabilecek ve ara seçim ihtimalini ortadan kaldıracak “Türkiye Listesi” gibi bir çözüm yolu arayacak.
Araya serpiştirilen maddeler…
Başkanlık sistemiyle doğrudan ilgili olmamasına karşı, yukarıda değindiğimiz milletvekili yaşının 18’e indirilmesine, HSK ve AYM’de yapılanlara ilâve başka değişiklik maddeleri de teklifte yer alıyor. Örneğin Jandarma Genel Komutanı’nın MGK üyeliği kaldırılacak. Askeri Disiplin Mahkemeleri’nin dışındaki tüm askeri mahkemeler kaldırılacak. Cumhurbaşkanlığının uhdesinde bulunan Devlet Denetleme Kurulu’na, bugüne kadar incelemeden muaf tuttuğu TSK ‘yı da idari bakımdan soruşturma yetkisi verilecek.
Seçimler 3 Kasım 2019’da birlikte yapılacak. O tarihe kadar TBMM’nin ve Cumhurbaşkanının görevi esas itibariyle bugünkü gibi devam edecek.
Bu teklif TBMM Anayasa Komisyonu’na geldiği andan itibaren muhtelif yönleriyle değerlendirmelere konu oldu. Son bir haftadır Komisyonda teklifin geneli üzerinde görüşmeler yapıldı ve hayli sert geçti. CHP ve HDP bu teklifin rejim değişikliği getirdiğini ifade ediyor. Çok sayıda milletvekilinin söz aldığı görüşmelerde, bu partiler ile AK Parti - MHP teklif bloku arasında hemen hiçbir konuda uzlaşma ihtimalinin olmadığı görülüyor. En son oturumda çok sert atışmalar cereyan etti ve kapanışı tartışmalı oldu. Muhalefet cephesi çok sayıda milletvekili genel görüşme bağlamında söz almışken (sayılarının 150 olduğundan söz ediliyor), Komisyon Başkanının söz vermeyip, genel görüşmenin tamamlandığı iddiasıyla maddelere geçilmek üzere genel görüşme oturumunu kapattığını ileri sürerek itiraz ediyor. Bu durum Komisyonda ufak çaplı bir krize yol açmış gibi görünüyor.
Eleştiriler sadece muhalefetten değil…
İki muhalefetin partisi olarak CHP ve HDP’nin teklife kökten karşı çıktığını ifade etmiştim. Hattâ bu partiler meseleyi rejim değişikliği noktasında gördüklerinden, eleştirilerini esas üzerinde toplayıp maddelere girmekten biraz uzak duruyorlar.
Eleştirilerinin odaklandığı nokta, Meclisin etkisiz eleman konumuna düşürüldüğü. Kuvvetlerin tek elde toplanarak bir “tek kişi, tek parti” hegemonyası, yani diktatörlük yaratılacağı tezleri ileri sürülüyor.
Tabii paketin kapalı kapılar ardında hazırlanması hiç iyi olmadı. Bu yüzden iktidar partisinin milletvekilleri bile içeriğinden fazla haberdar değillerdi. Başbakan Yıldırım yoğun işleri arasında milletvekillerini “evet”e hazırlamak üzere gruplar halinde toplamaya başladı. Sorularını cevaplandırmaya ve endişelerini gidermeye çalıştı. Basına yansıyanlara bakılırsa, içeriğe yönelik eleştiri yapanlar hayli fazla. Meclisin etkisizleştiği, denge ve denetimin yapılamayacağını onlar da söylüyor. Hattâ AK Parti için orta vadede riskler taşıdığını bile ileri sürüyorlar. Teklifin bir kişiye, mevcut Cumhurbaşkanı Erdoğan’a göre hazırlandığını ama başka ihtimalleri hesaba katmadığını, bu nedenle de son derece riskli olduğunu iddia edenler de bulunuyor.
Bir başka önemli eleştiri noktası da Meclisin milli iradenin oluşumundaki yerinin bu öneriyle açıkça yok edilmesi ihtimalinin olduğu. AK Parti’nin milli egemenliğin tecellisinde TBMM’ye baştan beri büyük değer verdiği, ama şimdi bundan geri durulduğu ileri sürülüyor.
Milletvekillerinin bakanlarla karşı karşıya gelme imkân ve ihtimalinin olmadığı; en fazlası soru önergelerinin verilebileceği böyle bir modelle TBMM’nin denetleme görevinin nasıl yerine getirileceğini sorguluyorlar.
Malûm, yasama yetkisi halkın fazla ilgi göstermediği bir alan. Hizmet ise halkla ilişkiler yönünden çok önemli. Milletvekilleri bu alanda bir denetleme ve takip yapamayacak ise seçmenin yüzüne nasıl bakacak, diyorlar. Bu alanda bir takip söz konusu olmadan denetleme nasıl yapılacak, diye soruyorlar. Hizmetle bağı kopan vekillerin seçim bölgeleriyle bağının bir sorun haline geleceği iddia ediliyor.
Özellikle kararname alanındaki belirsizliğin kanunları bile aşan bir durum yaratacağına dair endişeler ifade ediliyor.
Teklife göre, cumhurbaşkanlığı bütçesi TBMM’de reddedilirse bir dönem boyunca eski bütçenin yeniden değerlendirme oranına göre faaliyetlerin devam etmesi planlanlanacak. Bütçenin bir dönem boyunca nasıl böyle sürdürülebileceği de sorgulanan konular arasında yer alıyor.
“MHP ile anlaşma elimizi kolumuzu bağladı”
Başbakan Yıldırım’ın milletvekillerinden gelen eleştiriler üzerine “MHP ile anlaşmamız elimizi kolumuzu bağladı” dediği de medyaya yansıdı. Yıldırım kendini “Virgülü bile sormak zorundayız. Oylarına ihtiyacımız var. Mutabakat zorunlu. Kabul ederlerse bazı düzeltmeleri yapabiliriz” diye savunmuş. Bizim mevcut parlamenter sistemimizin de tarihsel rolünü ve yarattığı birikimi elbette değerli buluyorum, ama şimdiki durumuyla çok matah bir şey olmadığı da ortada. Bu haliyle kelimenin tam anlamıyla bir demokratik işleyiş sunduğu, katılımı ve denetimi hakkıyla sağladığı asla söylenemez. Yıllardır beklediğimiz köklü reform umutlarımız da hep boşa çıktı. Siyaset alanı öyle engellerle malûl ki, sanki birilerinin özel av sahası haline gelmiş gibi. Doğrusu, arkasından gözyaşı dökülecek bir durumu pek yok. Halen temel ihtiyacımız, bu konuda tüm toplumun katılımının sağlandığı kapsamlı demokratik reformu gerçekleştirmek.
Ama hazırlanışı ve içeriğiyle birlikte epey sorunlarla yüklü olduğunu gördüğüm AK Parti-MHP ikilisinin değişiklik teklifinin sindirilmesinin, bu bakımdan kolay olmadığını düşünüyorum.
Türk milliyetçiliği ile İslâmî muhafazakârlığın ellerinde şekillenen bir gelecek projesi, kabul edelim ki Türkiye’ye dar gelir.
Ülke epey zor bir dönemden geçiyor. Bu teklifin böyle bir zamanda getirilmesini bile hiç isabetli bulmuyorum. Toplumda cepheleşme yaratmaya çok yatkın bir iklimin olduğu şartlarda gündeme getirilen bir konu olduğunu görüyorum.
Madem ok yaydan çıktı ve teklif TBMM’ye getirildi, bari OHAL’e son verilerek, KHK uygulamaları sonlandırılarak, iç şartlar biraz olsun yumuşatılmalıdır. 15 Temmuz darbe girişimiyle ilgili dokuz şehirde 17 dava iddianamesinin tamamlandığı ve duruşmaların yakında başlayacağı duyurulduğuna göre, böyle bir adım atılmasının şartları hayli oluşmuş demektir. Yazarın Diğer Yazıları
Tunus’ta bahar ve En Nahda (*) 17.01.2017
Tunus başardı; ya Türkiye? 16.01.2017
Reina katliamı ve hayat tarzı tartışmaları 10.01.2017
Umutlandıran üç olay 02.01.2017
Ne günlerden geçiyoruz! 20.12.2016
Yazarın Tüm Yazıları Bu yazıya ilk siz yorum yapın.
Bütün ötekileştirmelerin ötesinde; Hedwig ve Angry Inch…
John Cameron Mitchell’in 1988 yılında yazıp sahnelediği, daha sonra yaptığı filminde yine kendisinin oynadığı, gerek sinema, gerek müzikal olarak, birçok ödül kazanan, bu güne kadar 16 ülkede, 13 dilde sahnelenen, şimdi de Türkçe uyarlamasıyla karşınızda olan bu kült eser, izleyicileriyle buluşmaya devam ediyor…
Trump döneminde ABD-Türkiye ilişkilerini bekleyen sorunlar
Trump yönetiminin FETÖ konusunda tavır değişikliği ilişkileri düzeltmeye yetmeyecek. PYD-PKK konusunda ise bir politika değişikliği olup olmadığını zaman gösterecek.
Hrant’ın anlamı: Üç burç yıldızı
Özgürlüğün bizi buraya sürükleyeceğini asla öngörmemiştik, o, birey suretinde yanına eşitliği, adaleti de alarak nihai bir yeryüzü cennetine çıkaracaktı bizi. Ama olmadı ve daha korkuncu, kendimizi kandırmayalım, olacağı da yok. Hrant Dink, tam da böyle bir umutsuzluk anında ışık Doğudan yükselir diyen Cemil Meriç gibi bize bir sır verir: Işık Doğuda, marifet kardeşliktedir. tüm makaleler
AK Parti iktidarından hemen öncesine denk gelen iki büyük siyasi mücadelede (2000 ve 2002’de) iktidar partileri unutamayacakları ağır yenilgiler aldılar. Bu sonuçta iktidarı destekleyen medyanın feci performansının da rolü vardı. Bugünün iktidarı destekleyen medyası o günlerin medyasına fena halde benziyor. tüm makaleler
20. Yüzyıl’ın dünya düzeni artık cüssesini taşıyamıyor. Çok fazla adaletsizlik, çok fazla riya ve çok fazla acı var. Dünyanın taşıyabileceğinden çok fazla…
Güneş’e yayınlattıklarıyla dibe vuran bir bayağılaşma. Yeni Şafak’ta İsmail Kılıçarslan’ın “Çok bunaldık be reis” başlığıyla dile getirdikleri. Benim kendi “Buharin’i anlamak” yazımdaki bir klik, bir çete, sözel bir “cehennem makinesi” tesbiti… Hepsi birleşti ve bana “gergedanlaşmak” hakkında on yıl önce yazdıklarımı çağrıştırdı.
“İzleyicilerinizin bilgisine sunacağım faktörlerden biri de şu; hukuk sistemlerimizdeki farklılıklar nedeniyle, süreçle ilgili kamuoyu önünde konuşmamak bizim için çok önemli. Burada amaç, ABD'deki bir failin hakime sonucun önceden belirlendiğini ileri sürme fırsatını tanımamak.”
Sevgili Ümit Yaşar Oğuzcan,
Kekemesiniz. Söylediniz zaten, ‘Gözlerimiz kapalı olduğumuzdan başka/Ömür boyu işimiz körebelik değil mi?/Şimdi fazla üzmüyor beni kekemeliğim/Yaşamak da bir çeşit kekemelik değil mi?’
Sertlik, muhalefetin tabanında bir kenetlenme yaratabilir tabii. Eğer bununla iktifa edilecekse sorun yok. Fakat hedef halk oylamasından galip çıkmaksa, bu, AKP ve MHP tabanındaki kararı netleşmemiş olanlara seslenmeyi, onlara değecek bir söz üretmeyi gerekli kılıyor. tüm makaleler
Kaos ve önleyici hazırlık
AK Parti, kaostan kurtulmak için hayata geçireceği önleyici hazırlıkları kendi siyasi gündemine dönüştürmemeli. Milli meseleleri, rakiplerini karşıt duruma düşürüp siyasi güç devşiren bir mantıkla değil, ortaklaştıran ve paylaştıran bir tarzda ele almalı. Özellikle, önce polemik iklimi yaratıp ardından önerdiği tercihleri bu polemik iklimine bağlı olarak şekillendirme “metodu”ndan vazgeçmeli. Kamusal sahayı İslami kimliğin evi haline getirmemeli. “Geçiş dönemi sistemi” özgürlük ve demokratik değerlerle birleştiğinde, bu acı ve ıstırap sona erecek.
Gülen’s cult (8) the post-December 2013 struggle against Gülen’s institutional power (*)
A grim reality of Turkish politics is that no other party (other than the AKP) even has an identifiable platform (other than short-term slogans); no other party has a broad, practical, clearly-defined ideological foundation that can be used to attract voters; no other party has an organization that can carry out complex political events, run a campaign, or carry out door-to-door canvassing in all sectors of Turkish society. tüm makaleler
Başkanlığa değil başkana karşı olmak
Cumhurbaşkanının kritik atamalarında Meclisin onayı da aranabilirdi. Meclisin bütçe üzerindeki denetimi sembolik düzeye indirilmemeliydi. Cumhurbaşkanının partisiyle ilişkisinin sürmesi ve her iki seçimin aynı gün yapılacak olması, halkın denetim gücünü ayrıca zayıflatıyor. Ama bu teklifin Türkiye’yi bilinmez bir kaosa sürükleyeceği veya ülkeyi yönetilemez bir hale getireceği düşüncesine katılmak olanaksız.
Başkanlık eşittir İslami diktatörlük demagojisine yapışmak; başkanlığı kavramsal olarak baştan kategorik düzeyde reddetmek… Bu, aslında kriz ve devirmecilik siyasetinin tezahürüdür. Seküler kesimin korkularını köpürtmekten medet uman tanıdık kronik kabızlığın işaretidir.
Her karardan önce mutlaka danıştığın can dostun Etyen(Mahçupyan)'e de iftiralar atıyorlar son günlerde. Sen olsaydın... Keşke olsaydın.
Çinlilerin ettiği beddua gibi, 'ilginç zamanlarda yaşayasın' dönemindeyiz. Bir güç zehirlenmesi yaşıyor geçmişte tanıdığım bazı insanlar. Bu kadar da olmaz dedirtecek şeylere tanık oluyoruz ahali olarak. En ufak bir muhalefet sesi FETÖ’cü olmakla itham edilerek susturulmaya çalışılıyor. İşin ilginci FETÖ’nün ‘cici cemaat’ olduğu dönemlerde aynı kaptan yiyenler, aynı halayda duranlar, daha bir bağırarak söylüyor karşısındakine bu FETÖ’cü ithamını.
Bir kavram, 2 vaka, 2 kitap
Toplum, siyaset ve sosyal mücadelelerle ilgililerin igilenmesi gereken iki kitap yayınlandı. İlki Paris Komünü, diğeri Fransız sosyal felsefeci ve tarihçi Michel Foucault’un Marx’la karşılaştırmalı analizi üzerine.
Başkanlığı durdurmanın yolu dezenformasyon mu?
Bir ülkenin demokratik olup olmaması, başkanlık, yarı başkanlık veya parlamenter sistemle yönetilmesi ile doğru orantılı değil. O nedenle bu paketin Türkiye’nin demokrasi sorunlarını tümüyle çözemeyeceğini belirttim. Sistem değişikliği de bu sorunların çözümünün önünde bir engel oluşturmuyor elbette.
İmzaladıkları bildirinin içeriğine katılmamakla, hattâ PKK şiddetini görmezden gelmiş olmalarını eleştirmekle birlikte, hak arama yollarının ve normal hukuki işleyişin askıya alındığı bir OHAL ortamında bu şekilde cezalandırılmalarını bir haksızlık ve geleceğimize yönelik bir ipotek olarak görüyorum.
Muhammed Esed'in yola çıkışı
Barışın, adaletin, cana kıymanın değil var etmenin, yaşatmanın esas alındığı ilkeler etrafında ne kadar farklı ve çeşitli görüşler varsa hepsi zenginliğimizin nişanesi, hakikate yaklaşmanın vesilesi. İnsanlara tanrısal bağlanmalarla yerden yere vurmalar arasında makul bir hüsnü niyetle kardeşçe yaklaşmak mümkün.
Bu kumaştan, demokrasiye bir elbise biçilemiyor
Güvenlik ve özgürlük, her zaman mı karşıtlık ve birinden birini seçme zorunluluğu olarak yaşanacak? Toplumların her dönemde ihtiyacı olduğu reformlar, yani eski sistemin artık yeni ihtiyaçları karşılamadığında başvurulacak düzeltmeler, her zaman mı kavgalı gerçekleşecek? tüm makaleler
“Bir an durup, çıtçıtlar mısınız?”
Georges Braque, “hareket hâlinde olan bir bedenin idrâk edilebilecek bütün küçük çeşitliliklerini tek resim” olarak gösterebilmeye adadı ömrünü. Üstâd bunu, anları ayıklayamayacağı için mi, yoksa ayıklanmaması gerektiği için mi düşündü; yoksa bakalım ayıklanmazsa ne olur diye mi önerdi; sanırım hepsi olabilir.
2017 haccı ve İran-Suudi Arabistan görüşmeleri
İran ile Suudi yetkililerin 23 Şubat’ta 2017 haccı hakkında bir karar vermeleri gerekecek. Bu karar bölgedeki tansiyonun ya artmasının ya da azalmasının bir işareti şeklinde değerlendirilecek. Eğer İranlı hacıların 2017 haccına katılımlarına ilişkin bir anlaşma sağlanırsa bölgede muvakkat da olsa bir sühulet ve sükunet beklentisi oluşacak. Aksi durumda tansiyonun artacağı umulacak. Siyasi bir meselenin gelip dini bir şekle bürünmesi Ortadoğu’da hiç karşılaşılmayan bir şey değil. tüm makaleler
Cam çocuklar cam çocuklar yaratmışsın, Allah’ım, en ufak sadmede kemikleri ince ipek derileri içinde cam gibi hurdahaş olan...
Tunus’ta bahar ve En Nahda (*)
Zeynel Abidin bin Ali’nin devrilmesinden üç yıl sonra Tunus, bütün zor şartlara rağmen, suikastler yoluyla kaos yaratmak isteyenlere karşı, barış, diyalog ve uzlaşma yolunda ısrar ederek ve ülke birliğini koruyarak Arap siyasal geleneğinin en modern ve demokratik anayasasını yapmayı başardı. Tunus’un siyasal tarihinin en kritik döneminden bir hasar almadan çıkmasında, En Nahda partisi çok tayin edici ve imrendirici bir rol oynadı.
150 yıllık yakın tarihimizin kalbi Meclis’tir. Ne kadar aşağılansa, kapatılsa, yetkileri elinden alınsa, “el kaldır, indir” muamelesi yapılsa da siyasi tarihimiz bu Meclis’te yazılmıştır. Yerli ve millî, genlerimize yerleşmiş bir siyasi model aranıyorsa çok eskilere, Bilge Kağan, Tonyukuk, Kanuni’ye gitmeye gerek yok, bugün var olan bütün ideolojilerin doğduğu son 150 yıllık tarihin gösterdiği gibi o Meclis’ti.
Kitle iletişim araçlarının ortak belleği şekillendirme ve tarihi yeniden kurmadaki rolü yaygın olarak işlenmiş bir konudur. Kitle iletişim araçlarının geçmişi temsiline yönelik itirazlar; Adorno’nun kitlesel iletişimin metalaştırdığı ve metalaşmanın da unutmak anlamına geldiğini iddia ettiği “kültür endüstrisi” argümanından, akademisyenlerin kesinlik ve tarihi gerçeği anlatma endişelerine kadar yayılmaktadır.
Zombiler partisi CHP
CHP bir an önce aklını başına toplayıp siyaseti normalleştirmeye emek harcamalı. “Kan, iç savaş, direniş” laflarını günde üç öğün tekrarlayıp, topluma sürekli korku ve panik pompalamakla kimsenin kazanacağı bir şey yok. tüm makaleler
“Kanımız kuruyuncaya kadar”
Çünkü ister birileri bizi birbirimize kırdırmak istiyor olsun, isterse olmasın, mezhep savaşını önlemek için yapmamız gerekenler aynıdır. ABD veya Rusya’nın niyeti ne olursa olsun, mezhep kavgasını önlemek için almamız gereken doğru tutum birdir. Mezhepçilik yapmamak ve bu ateşi söndürmek zorundayız. tüm makaleler
Bugün geldiğimiz noktada, darbe sonrası sürecin yönetilmesindeki başarısızlığı teslim etmek gerekir. Ne darbe girişimi net ve açık şekilde aydınlatılabildi, ne OHAL yetkilerinin kullanımı sadece darbe ve FETÖ ile sınırlı tutuldu, ne de OHAL’in yakın bir tarihte kaldırılacağına dair herhangi bir işaret var. Ayrıca, farklı toplum kesimleri arasında ortak bir zeminden bahsetmek de artık pek mümkün değil.
Dikkat ekonomisi Düşünmek inziva ister. Tefekkür, dünyaya gitmek, onunla konuşmak ama sonra yaşadıklarımızı hazmedebileceğimiz bir tecrit hücresi bulmakla gerçekleşir. İçe dönüş olmadan ne güzel bir dize çıkar, ne de ilham verici bir düşünce. İbadet de önünde sonunda bir sevgi yoğunlaşmasıdır, Tanrı’yla aradaki perdelerin kalkması, onun varlığına dikkat kesilerek sadece huzurda olma halidir. Dikkat, hayret ve şükranı besler. Bir çiçeği dikkatle inceleyen kişi onun yaratılışındaki güzelliği görmezden gelemez.
1990’lardan beri bu konu sadece Avrupa ve Amerika’da aradığımızı bulamadığımız zamanlarda dile geliyor. Asya üzerine çalışan az sayıda akademisyen iyi bilir; Türkiye’nin bu coğrafyaya olan ilgisi oldukça sınırlıdır ve bir süreklilik zeminine de oturmaz. Onun için belki unutuluyor: Türkiye’nin dış politika öncelikleri en son ne zaman ve hangi olaylarda Rusya ve Çin’le uyuştu? Bosna Hersek’te mi, Suriye’de mi, Kosova’da mı? “Batılı olmamak”tan kaynaklanan bir değer ortaklığı dahi, nereye kadar söz konusu?
Andrew Saul, hayatınızdan şekeri çıkardığınızda, otomatikman yapay renk, koku, sentetik kimyasalların çıkacağını, gıda masraflarının azalacağı, hiperaktifliğin azalacağı, kötü yağ alımının azalacağını, bahçenizden taze sebze ve meyve tükettiğinizde herhangi bir yiyeceğe bağımlılığın kaybolacağını söylüyor. tüm makaleler
İş dünyası çözüm sürecinin neresinde?
İş dünyasının bunu başarabilmesi ‘siyaset-üstü’ olabilmesiyle ilintili. Dürüstlük ve nesnellik üzerinden kazanılacak güven ve itibar, ihtiyaç duyulan meşruiyetin de kaynağını oluşturacaktır. tüm makaleler
Mülteciler hoş geldiniz, bu topraklar hepimize yeter O mülteciler, çok küçük istisnalar dışında, ölümden kaçanlar. O mültecilerin çaresizliği bu adaletsiz dünyanın yöneticileri tarafından birbirlerine karşı bir pazarlık aracı gibi kullanılıyor.
Atatürk Mahallesi Bahariye Caddesi No:31 İkitelli- Küçükçekmece/İstanbul
0 (212) 473 20 00
0 (212) 473 20 94