Akkuş ilçesi de aslında Anadolu’nun her köşesi gibi kendi içinde diğer bölge ve yörelerden ayırt edebileceğimiz değerleri olan bir potansiyele sahiptir. Anadolu kültüründeki çeşitlilik içerisinde yerini tam bulamamış ve gün ışığına çıkamamış bu değerlerimizi size anlatmak istiyoruz.
Damat adayının ailesi gelin adayını beğenirse isteme kararı alır ve başka bir gece tekrar kız tarafına gidilir. İsteme kararı alınmazsa ilk gidilen gece ziyaret anlamında kalmış olur. İsteme kararı alındıktan sonra ikinci gidişte damat tarafı kendi akraba veya aile dostlarından yol,yordam (usul) bilen birilerini de yanında götürür. Akşam yemeği yenilir. çaylar içilir ve Allah’ın emriyle, Peygamberin Kavliyle kızınız…( adı …) oğlumuz (adı …) istiyoruz. Bu cümleden sonra söz kız tarafına bırakılır.
Nişan günü, erkek tarafı davul ve zurna eşliğinde yakın çevresindeki akrabalarla kız tarafına gider. Kız tarafına erzak takviyesinde bulunulur. Kız tarafı da hazırlıklı olduğundan gelen davetlilere yemek verilir. Yemekten sonra iki taraf ve davetlilerin önünde, yüksek sesle dua edilir ve erkek tarafından getirilen bohçanın ağzı bahşişle açılır. Erkekler gelen bohçayı incelemezler kapatıp kadınlara verirler. Nişan bohçasında çamaşır bulunur. Nişan günü gelinle damat yan yana durdurulur ve hatır sahibi bir büyük yüzüklerini bahşiş alıp takar.Bu törende nişan takan kişi davetlilere sorar ………….kızı …….. / ……….. oğlu ……….. ‘ na münasip midir. Üç defa tekrar ettirilir ve davetliler münasiptir der ve yüzükler kesilir. Nişan takılınca kızın kardeşi yada yakını bakraçta şerbet karıştırır. O da bahşiş ister ve bahşişini alır. Şerbet dağıtılır. Bazen şerbetle helvada dağıtılır. Yapılan şerbetten bir bardak şerbet doldurulur ve yarısı kıza diğer yarısı da damada içirilir.
Akkuş ilçesi kültür folklor gelenekler Akkuş ilçesi kültür folklor gelenekler
Nişan töreninden sonraki ziyaretlerde düğün tarihi belirlenir. Düğün tarihinden önce tarafların yapacakları tespitler önemlidir. çeyiz alımındaki eksikler tamamlanmış olur, davetiye hazırlığı yapılır. Akkuş halkı bu davetiye konusunda birkaç değişik yöntem kullanır. Kız tarafına akrabalarını davet etmesi için 10 30 giyime varan ayakkabı erkek tarafından okuntuluk diye verilir. Söz kurutma gecesi bu kesinleşmiştir. Nişan davetiyesi eskiden talih şekeri diye bilinen dışı jelatinli şekerlerden oluşurdu. Düğün davetiyesi şimdi daha çok kart bastırılarak yapılıyor. Akkuş’taki diğer bir davetiye yöntemide sabunla davet etmektir. Köy halkına tek tek sabun verilir davet edilir. Sabun el içi ile alınmaz el üstü ile alınır hayırlı olsun denilir. Ayrıca, son yıllarda gömlek ve tülbentle davet etmede kendini göstermektedir. Düğünden bir hafta önce üç gün önce aşboğaz diye bilinen bir geleneğimiz vardır. Aşboğaz günü gelin tarafına erkek evinin yaptığı çeyiz atlar ve eşeklerle taşınır. Ayrıca yüklüce bir erzak takviyesi kendini burada da gösterir. Kırmızı et, tavuk, bulgur, mısır, un, ekmek, anlaşmada var ise alkol de erkek tarafından kız tarafına aşboğaz günü götürülür.
1 Mısır çorbası 1 Kuru fasulye 1 Pirinç pilavı
2 Mercimek çorbası 2 Taze fasulye 2 Bulgur pilavı
3 Yayla çorbası 3 Türlü 3 Kavurma et
4 Pancar Dolması 4 Turşu 4 Yahni (sığır etinden)
5 Salatalar ( mevsimine göre) 5 Yufka
Akkuş’un düğünlerinde organizasyonun sağlanması için düğün sahibi bir büyüğü görevlendirir. Bu büyüğe düğün kahyası denilir. Düğün bitene kadar eksik, gedik, her şeyle düğün kahyası ilgilenir.
AKKUŞ’TA ORTA OYUNLARI
“At çakarım. çakılacak atınız varsa at çakarım.”