Daha fazla sömürmek için darbe yapıldı
Darbe yıllarında Türk-İş’e bağlı Petrol-İş Sendikasında genel başkanlık yapan ve sendikacılık faaliyeti nedeniyle 3 ay cezaevinde kalan Cevdet Selvi ile darbe yıllarını, koşullarını, sendikaların nasıl etkilendiği konuştuk. Darbenin ‘daha fazla sömürmek’ için gerçekleştiğinin altını çizen Selvi’nin, darbecile
12 Eylül döneminde siz Petrol-İş Sendikasının genel başkanıydınız. Darbeden en çok da işçi sınıfı örgütlülüğü, sendikalar etkilendi. O günlere dönersek, darbenin sizce amacı neydi?
12 Eylül tek başına asayiş çerçevesi içinde ele alınamaz. Dünyada özellikle de ülkemizde sömürünün devam edebilmesi için, bu gün nasıl çeşitli girişimler bulunuyorsa o gün de kimi kılıflar altında bir şeyler yapılmaya çalışılıyordu. Eğer dikkat edilirse 12 Eylülün Türkiye’de önemli kilometre taşlarından birisi 24 Ocak Ekonomik Önlemler Paketi’dir.
Peki, sendikalar darbeden önce açıklanan bu 24 Ocak kararlarına itiraz etti mi?
O günlerde sendikalar artık kendini kanıtlamış güçlü bir noktaya gelmişti. Memurlar, öğretmenler kendilerine göre örgütlenme hakkını kullanmada belirli bir mesafe almışlardı. Yine gençlik içinde örgütlülük yüksekti. Ancak bu arada halkın bölünmesi için baskılar, provokasyonlar, korkutmalar, tehditler devam ediyordu. 24 Ocak kararlarıyla özellikle Türkiye’de emekçi halkın daha fazla sömürülmesi amaçlandı.
24 Ocak kararlarına karşı pek çok sendikacı, demokratik bir ülkede ve Türkiye’nin bu gün ki demokrasisine rağmen bu politikayı sürdüremezsiniz diye itiraz ediyordu. 12 Eylül darbesi emeğiyle geçimini sağlamak durumunda olan tüm emekçilere, işçisinden küçük esnafına, memurundan çiftçisine kadar herkese karşı bir darbe oldu. Sendikalara, işçilere, aydınlara, bütün solculara, örgütlü olan herkese ciddi büyük bir darbe yapıldı. Çünkü o sömürünün o koşullar altında devam etmeyeceği belliydi. 12 Eylülü cunta yaptı ama kaynağına gidilirse emperyalist devletler ve vahşi kapitalizme özlem duyan odaklar görülecektir.
Başta sendikanız olmak üzere sendikalar darbeden nasıl etkilendi?
Sendikalardan ziyade sendikaları var eden işçiler, sendika üyeleri ve çalışanlar etkilendi. Örgütlü toplumun tehlikesini bildikleri için tabi ki sendikalarda hedefteydi. Sendikaların, işçilerin örgütlenme hakkını elinden aldılar. Sendikaların bir kısmı buna boyun eğdi. Bir kısmı da bu kadar büyük adaletsizliğe 17 yılda kuruş kuruş elde edilmiş hakların ortadan kalkmasına karşı çıktı. Uyum sağlamaya çalışanlar belki kısa süre için durumu idare ettiler ama sonunda ne sendikaları kaldı ne de sendikal anlayışın ciddiyeti, sorumluluğu kaldı. Sendikaların 17 yılda kazandığı toplusözleşme hakkı ortadan kalktı, toplu iş sözleşmelerindeki hakları getiriye götürdüler, kıdem tazminatı pazarlığı ortadan kalktı ve grev yasakları geldi. Hâlâ pek çok iş kolunda grev yapmak yasaktır. Hâlâ grev yapmak isteyen işçiler bin bir türlü bürokratik engelle karşı karşıya kalmaktadır. Burada Türk-iş istenilen mücadeleyi vermedi, arzu edilen mücadele de yer almadı. Ama Türk-iş içerisinde pek çok sendika bu mücadelenin gereğini yerine getirmeye çalıştı. Petrol-İş de bunlardan biriydi.
Darbe karşıtı tutumunuz nedeniyle baskılar gördünüz, o dönem neler yaşandı?
O dönemde Türk-İş’ten tek beni aldılar. Bir hücrede 6 kişi kaldık. Arkasından da Selimiye’ye götürdüler. Sendika defterlerine el koydular, sendikamızı kapattılar. Sendikanın her yerini aradılar. Üç ay sonra serbest bırakıldım ama küçük kızımın doğduğunda eşimin yanında olamadım, cezaevindeydim. Sonra defterlerimizi iade ettiler, sendikamız geri açıldı. Bir gün sendikadan denetim kurulunu gönderdiler. İnceleme yapıldı ama bir şey bulamadılar.
Bugün ise AKP Hükümeti, darbeci iki ismin, Evren ve Şahinkaya’yı yargılanmasını kendi başarısı olarak ilan ediyor, muhalefeti suçluyor. AKP’yi samimi buluyor musunuz?
Bu gün AKP’nin hiçbir söylediğinin samimi olduğunu düşünmüyorum. AKP’nin felsefesi, ideolojisi çağımıza uyarlanmış ve bir sömürü düzeninin parçası haline gelmeyi kabul etmiştir. Sola, demokrasiye her türlü düşmanlığı gösteren anlayış bugün demokrasi, insan hakları ve özgürlük mücadelesinde hayatını kaybedenleri bile kullanır hale gelmiştir.
12 Eylül darbecilerini yargılamak mecburiyetinde kalmışlardır. Kısa süre öncesine kadar Kenan Evren’nin önünde saygı duruşunda bulunanlar, iltifatlar edenler, bu gün toplumu yanıltmak için göstermelik bir girişimde bulunmak zorunda kalmışlardır. Ancak şunu da söylemek gerek 30 yıl sonra sembolik de olsa bunun yapılmasında yarar vardır. Ancak 12 Eylül 1980’in semeresini toplayan, yararlanan daha tehlikeli boyutlarda taşıyan, çağdaş yaşamı, özgürlükleri, adalet duygusunu yok edenlerin bunu yaptı diye de prim elde etmesini düşünmemek lazım.
SERMAYE ÇEVRELERİNE HESAP SORULMUYOR
12 Eylül iddianamesinde darbenin açıktan taraftarı olan sermaye çevreleri yok. Bu durumu nasıl değerlendiriyorsunuz?
Darbeyi üç kişi yaptı dersek haksızlık olur. Darbeyi yapanlar başka bir gücü kullanmıştır. Halkın sömürülmesini sağlamak isteyenler, bu sömürünün daha yoğun ve uzun olmasını isteyenler ortalıktadır, hatta nemalanmışlardır. Grevsiz, toplusözleşmesiz, sendikasız bir ortamın yaratılmasını istemişlerdir. Bu kişilere hesap sorulmamaktadır, bu hükümetin sorması da mümkün değildir.
BUGÜN DE DEMOKRASİDEN BAHSEDİLEMEZ
Bu gün de aydınlar, siyasetçiler, sendikacılar, gazeteciler gözaltına alınıyor, mahkemeye çıkmadan uzunca süreler cezaevlerine tutuluyor, tutuklanıyorlar. Bu konuda ne söyleyebilirsiniz?
Bugün durum çok daha kötü, çok daha ağır ve tehlikeli. Türkiye’de bu kadar aydın, gazeteci, üniversite öğrencisi içerideyken adaletten bahsetmek, adaletli bir toplumdan bahsetmek mümkün değil.
22 Temmuz 2018 15:47
Sezai Temelli, muhalefeti parlamentoya sıkıştırmayacaklarını, demokratik hakları kullanarak demokrasi ve barış mücadelesini yükselteklerini söyledi.
22 Temmuz 2018 15:31
MHP Genel Başkan Yardımcısı Semih Yalçın, İYİ Parti'den MHP'ye dönmek isteyenlere açık kapı bıraktı.
22 Temmuz 2018 15:24
İnşaat Mühendisleri Odası, Karabağlar Uzundere'de bir inşaat işçisinin ölümüyle sonuçlanan iş cinayeti ile ilgili açıklama yaptı.
22 Temmuz 2018 15:06
Antıkabir'e gittiği esnada Atatürk'e hakaret ettiği bir video çeken S.İ. adlı kadın tutuklandı.
22 Temmuz 2018 14:52
Uruguay'dan Samsun Limanı'na getirilen anguslardan biri kaçtı. Kovalamaca sonrası denize atlayan angus, gücü tükenince boğularak öldü.
Tokat Turhal'da kaybolan ve 13 gündür aranan 3,5 yaşındaki Evrim Atış'ın annesi, babası ve amcasının sorgusu devam ediyor.
AKP Milletvekili olan eski milli futbolcu Alpay Özalan'a göre 2002'de ülkenin başında Erdoğan olsaydı, Türkiye Dünya Kupası'nda final oynardı!
Dünyanın farklı ülkelerinde bulunan 39 Yahudi cemaati, İsrail'in Filistin politikalarını protesto amacıyla yürütülen boykot kampanyasına destek verdi.
Sincan Kadın Kapalı Cezaevi’nde 152 gün tutuklu kalan ESP Genel Başkan Yardımcısı Fadime Çelebi, cezaevi koşullarını anlattı.
Ordu'nun Akkuş ilçesinde ahşap evde yangın çıktı, 3 kişi hayatını kaybetti.
22 Temmuz 2018 11:06
22 Temmuz 2018 10:42
Limak İnşaat, birçok projede ortak çalıştığı Desbuild firmasıyla ABD'nin Kudüs Büyükelçiliği inşaatını da birlikte yürüttükleri iddiasını yalanladı.
Afrika'ya açılma planlarını uzun süredir hayata geçiren Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, çok sayıda Çinli iş adamıyla Senegal'i ziyaret etti.
22 Temmuz 2018 10:02
Şampiyonlar Ligi ve Avrupa Ligi'nde 3. ön eleme turu kuraları yarın çekilecek. Fenerbahçe, Başakşehir ve Beşiktaş'ın muhtemel rakipleri belli olacak.
İran'ın güneyinde yerel saatle 09.37'de 5,7 büyüklüğünde deprem yaşandı.
30. Samsung Boğaziçi Kıtalararası Yüzme Yarışı'nı erkeklerde Doğukan Ulaç, kadınlarda ise Hilal Zeynep Saraç kazandı.
Müslüm’den Adnan’a; kader ağları örünce! Vedat İLBEYOĞLU
Acılara tutunmak mı acılara yaslanmak mı? Ayşen ŞAHİN AKSAKAL
Ey şair, doğrul hadi C. Hakkı ZARİÇ
Yılmaz Güney’in son filmleri Mesut KARA
Kimselerin vakti yok durup iyi haberler yapmaya Ceren SÖZERİ
Çilehane Özer AKDEMİR
Domatesin tuzu Serdar M. DEĞİRMENCİOĞLU
Ekmek kırıntılarından ekmeğin kökenine Günseli BAYRAM
‘Ayvaz kasap, hepsi bir hesap’ meselesi Mıgırdiç MARGOSYAN
Davut Golyat'a karşı Evrensel BİLGİN