ESRA ÖZ İLE SAĞLIK GÜNDEMİ: UNIVERSITY OF MARYLAND HASTANESİ ve MAYO CLINIC HASTANESİ’NDE PSİKİYATRİ ALANINDA ÇALIŞMALARINI SÜRDÜREN DR. ULAŞ ÇAMSARI
2002 yılında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun oldum. 2 yıl boyunca Dokuz Eylül Üniversitesi Fizyoloji Bölümü’nde nörofizyoloji alanında sıçanlarla laboratuvar çalışmaları yaptım. Bu süre içinde Amerika Birleşik Devletleri’nde psikiyatri ihtisası yapmaya karar verdim ve bunun için gerekli sınav ve denklik sürecini (ECFMG) tamamladım. 2004 yılında ABD’de Harvard Üniversitesi Massachusetts General Hospital ve Children Hospital Boston Hastaneleri’nin Psikiyatri Departmanlarında ihtisas öncesi çalışmalar sürdürdüm, bu sürecin ardından 2006 yılında Cleveland Clinic Hastanesi’nde psikiyatri ihtisasına kabul edildim, 4 yıl Cleveland Clinic'de, 1 yıl da Johns Hopkins Hastanesi’nde psikiyatri uzmanlık eğitimi alarak, 2011 yılında psikiyatri uzmanı olarak Cleveland Clinic’den mezun oldum ve University of Maryland Üniversitesi Hastanesi’nde Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi (Psikosomatik Tıp) alanında üst ihtisas yapmaya başladım. Halen, bu alandaki uzmanlık sürecim devam etmektedir. Bu uzmanlık süreci boyunca psikiyatrinin başka bir yandalı olan bağımlılık psikiyatrisine ilgi duydum ve bu alanda da uzmanlaşmaya karar verdim. Bu amaçla yaptığım ikinci üst ihtisas başvurusu sürecinde Mayo Clinic [Rochester] Hastanesi Bağımlılık Psikiyatrisi üst ihtisasına 2012 yılında başlamak üzere kabul edildim.
Yurtdışında hekimlik yapmanın sıkıntılarının en başında kültürel ve dil sıkıntıları geliyor. Dil ilk başlarda çok büyük sıkıntı idi, zamanla tabii ki aşılıyor. İngilizce seviyesi ne kadar ileri olursa olsun ,ilk şok ve sürtünme her zaman yaşanıyor. Özellikle psikiyatri branşında dilin çok büyük önemi var ve diğer branşlara göreceli olarak daha yavaş bir şekilde meslek standardın pratiği için gerekli seviyeye geliyor. Dil gerçekten çok kapsamlı bir konu başlığı. Özetle, ne kadar çok zaman geçerse geçsin, belli bir yaştan sonra farklı bir dil kullanmaya başladıysanız, yeni dili anadiliniz kadar akıcı seviyede kullanmanız, kendinizi o düzeyde ifade edebilmeniz çok zor bir hedef. Yeni bir dile maruziyet değişen ivmeli parabolik bir eğriye benziyor, ilk dönemde çok hızlı devam eden gelişim zaman geçtikçe yavaşlıyor ve gelişim sonsuza dek giderek yavaşlayan bir hızla devam ediyor. Dil dışında karşılaşılan en büyük sorun kültür farkı. Başka bir ülkeye yerleşme, ana vatanındaki köklerinden sökülüp yeni bir toprağa ekilen bir ağacın durumuna benzer. Yeniden toprakta kök salmak, suyu bulabilmek, suyun tadına alışabilmek, yeni güneşe, mevsime alışabilmek, çevredeki yeni ağaçlara, böceklere, karıncalara alışabilmek... Bütün bunlar insan beynini son noktada zorlayan, beynin tüm kaynaklarını göreve çağıran akıl almaz bir adaptasyon süreci... Aynı anda dil ve kültür değişimi, bütün bunlarla beraber bir meslek öğrenme sürecine girmek, bir insanın hayatta karşılaşabileceği en büyük güçlükler olarak düşünülebilir. ABD’de ihtisas için gelmek isteyen meslektaşlarım bana danıştıklarında onlara ilk söylediğim, bunun sadece bir eğitim deneyimi olmadığı ve eğitim tecrübesinin karşılaşacakları zorlukların çok küçük bir kısmı olduğudur.
ABD'deki ünlü tıp kurumlarına ve hastanelerine eğitim amaçlı olarak girebilmek mümkün müdür?
ABD’deki prestijli tıp kurumlarına yabancı hekimler olarak ihtisas amacıyla girmek oldukça mümkündür. Şayet daha önce belirtmiş olduğum üzere ABD’deki tıp kurumları, kendi yetiştirdiği hekimler ile ABD genelindeki ihtiyacı karşılayamamaktadırlar. ABD’de çok sayıda tıp kurumu ve ihtisas kadrosu vardır. Bunlardan özellikle genel dahiliye, genel pediyatri ve genel cerrahi gibi bazı dalların ihtisas kadroları ve iş gücü ihtiyacı neredeyse 1/3 oranında yabancı hekimlere bağımlı haldedir. ABD içindeki tıp fakültelerinden mezun olmuş olan hekimlerin açıkta kalmak gibi bir riskleri hiçbir zaman yoktur, zaten böyle bir kavram dahi ABD’de bilinmemektedir. Tıp okuyan herkes mutlaka bir ihtisas programına yerleşir. Türkiye’de her TUS sınavına giren yaklaşık 20 bin kişiden sadece 2 bine yakın hekimin ihtisas imkanı alabildiği düşünüldüğünde ABD’de mezunların sahip oldukları olanaklar karşılaştırılamayacak kadar fazladır. ABD’den mezunlar bu nedenle istedikleri branşlara genellikle istedikleri kurumlarda yerleşebilmektedirler. ABD’de asistan ve yandal yerleştirmeleri eşleştirme (match) denilen hem adayın hem kurumun ayrı ayrı tercih yaptığı çift değişkenli bir sistem üzerinde işler. Bu sistemde kurumlar genellikle Amerikalı adayları yabancı adaylardan üstün tutarlar ki bu da gayet anlaşılabilir nedenlere bağlıdır. Buna rağmen, ABD dışından mezun olmuş hekimler oldukça güçlü başvurular yapabilmekte ve prestiji yüksek kurumlardaki kadrolara yerleşebilmektedirler. Bu süreçleri çok defa hem bu kurumların bazılarında hem seçme komitelerinden hem de başvuran aday konumunda yaşayan bir kişi olarak, dışarıdan güç görünen bazı imkanların, ABD dışından başvuran istekli ve ısrarlı adaylar tarafından elde edilebildiğine çok defa şahit oldum.