TOPRAĞIN HİKAYESİ. - ppt video online indir
YayınlayanOsman Bakkal Değiştirilmiş 2 yıl önce
1. İKLİM 2. YER ŞEKİLLERİ 3. ZAMAN 4. ANAKAYA’NIN ÖZELLİKLERİ En önemli faktördür. Kayaçların çözünmesi, Bitki örtüsünün gelişmesi, Toprağın yıkanması, Organizmaların faaliyetleri, İklime bağlıdır. Yükselti-Eğim ve Bakı İklimi etkilediği için toprak oluşumunu da etkiler. Eğimin fazla olduğu yamaçlarda toprak taşındığı için ince bir örtü yapar. 1 cm toprağın oluşabilmesi İçin: yıl gerekir. Kayacın sertliği toprak oluşumunun süresini ve kalınlığını etkiler. Kayacın cinsine bağlı olarak toprağın özelliği de değişir. Örnek: Kireçli, Killi, Kumlu vb topraklar oluşur.
13 Hidromorfik Topraklar Kalsimorfik Topraklar
TOPRAK TİPLERİ İNTRAZONAL TOPRAKLAR AZONAL TOPRAKLAR ZONAL TOPRAKLAR Lateritler Halomorfik Topraklar Alüvyal Topraklar Kırmızı Topraklar Hidromorfik Topraklar Lösler Kahverengi Orman T. Kalsimorfik Topraklar Morenler Podzol Topraklar Kolüvyal Topraklar a) Vertisoller Tundra Toprakları Litosoller Çöl Toprakları b) Rendzinalar Regosoller Kahverengi - Kestane Renkli Bozkır T. Çernezyomlar
14 ZONAL TOPRAKLAR 1. LATERİTLER: Dönenceler arasındaki sıcak-nemli iklim bölgesinin topraklarıdır. Kiremit kırmızısı bir renge sahiptir. Bitki örtüsü gür olmasına rağmen humus bakımından fakirdir.( Mikroorganizmalar çok fazla olduğu için) Aşırı yıkanmış topraklardır. Verimsiz topraktır.
16 2.KIRMIZI TOPRAKLAR( Terra Rossa ) : Akdeniz iklim bölgesinde Kalkerler üzerinde oluşan topraklardır. Demiroksitten dolayı rengi kırmızıdır.
17 3. KAHVERENGİ ORMAN TOPRAKLARI:
Nemli orta kuşağın yayvan yapraklı orman alanlarında oluşurlar. Humus bakımından zengindir.
18 4. PODZOL ( Külrengi ) TOPRAKLAR
Soğuk-nemli bölgelerin iğne yapraklı orman sahalarında oluşan topraklardır. Yıkanma fazla olduğundan besin maddeleri bakımından fakirdir.
19 5. TUNDRA TOPRAKLARI Tundra( Kutupaltı) iklim bölgesinin topraklarıdır. Kışın donmuş olan toprak, yazın çözülerek bataklık halini alır. Tarıma elverişli değildir.
20 6. ÇÖL TOPRAKLARI: Yağış azlığı ve şiddetli buharlaşma nedeniyle kireç, toprak yüzeyinde birikerek sert bir kabuk oluşturmuştur Humus bakımından çok fakirdir.
Orta kuşağın Bozkır alanlarında oluşan topraklardır. Besin maddeleri bakımından zengindir. Yağış azlığından dolayı kireç , A horizonunun alt kesimlerinde birikmiştir.
22 Kestane Renkli Bozkır Toprağı
23 8. ÇERNEZYOM (KARA)TOPRAKLAR:
Karasal iklimin yarı nemli sahalarında, çayır bitki örtüsü altında oluşan topraklardır. En verimli zonal topraktır. Örnek: Erzurum-Kars Platosu.
24 İNTRAZONAL TOPRAKLAR A. Halomorfik Topraklar: Kurak ve yarı kurak bölgelerde,suyla eriyik halde bulunan karbonat ve tuzun, suyun buharlaşmasıyla toprağın yüzeyinde birikmesiyle oluşurlar. Bunlar; Tuzlu Topraklar ve Tuzlu-Sodik topraklar olmak üzere iki gruba ayrılırlar.
26 B. Hidromorfik Topraklar: Bataklık alanlarda yada taban suyu seviyesinin yüksek olduğu sahalarda oluşurlar. C. Kalsimorfik Topraklar: Yumuşak kalker ve Marn ( killi kireç taşı) üzerinde oluşan topraklardır. Kireç yönünden zengindir.
27 KALSİMORFİKLER a)Vertisoller:Eski göl tabanlarındaki killi ve kireçli depolar üzerinde oluşmuştur. Kurak mevsimde çatlar. Çatlaklara üst kısımlardan toprak dökülür. Yağışlı mevsimde toprak suyla doygun hale geldiği için şişerek çatlaklardan dökülen toprakları yukarı iter.
28 b) Rendzinalar: Yumuşak kireçtaşları üzerinde oluşan bu topraklar, genellikle koyu renkli olup alt kısmında kireç birikimi olur. RENDZİNA VERTİSOL
1. ALÜVYAL TOPRAKLAR: Akarsuların taşıyıp biriktirdikleri malzemelerden oluşan topraklardır. Çok verimli topraklardır.
31 2.LÖS: Rüzgarların taşıyıp biriktirdiği toz büyüklüğündeki parçacıklardan oluşan topraklardır.
32 3.REGOSOL Volkanlardan çıkan kum boyutundaki malzeme,
Akarsuların biriktirdiği depolar, Ya da; yamaç eteklerindeki kumlu Kolüvyal depolar üzerinde oluşan topraklardır.
33 4. KOLÜVYAL TOPRAKLAR: Dağlık sahalarda eğimli yamaçlar boyunca ufalanan malzemelerin dağların eteklerinde birikmesi ile oluşurlar.
35 5. LİTOSOLLER: Dağ yamaçlarında, ince malzemeler yağmur sularıyla sürekli taşındığından iri malzemeler kalır. Böylece yamaçlarda taşlı topraklar ( Litosol’ler ) oluşur.
36 6. MOREN: Buzulların taşıyıp biriktirdiği malzemelerden oluşan topraklardır.
37 İKLİM VE İKLİM ÖZELLİĞİ
BİTKİ ÖRTÜSÜ TOPRAK TİPİ Ekvatoral İklim Ekvatoral Orman Akdeniz İklimi Maki Nemli -Serin İğne Yapraklı Orman Tundra İklimi Tundra Bitkileri Karasal – Yarı Kurak Bozkır ( Step ) Okyanus İklimi Yayvan Yapraklı Orman Çöl İklimi Çöl Bitkileri Karasal – Yarı nemli Çayır ETKİNLİK LATERİT TERRA ROSSA PODZOL TUNDRA TOPRAĞI KAHVERENGİ TOPRAK KAHVERENGİ ORMAN T. ÇÖL TOPRAĞI ÇERNEZYOM ( KARA) T.
38 TOPRAK TİPİ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 ALÜVYAL LÖS HALOMORFİK KOLÜVYAL
TOPRAĞIN ÖZELLİĞİ TOPRAK TİPİ 1 Akarsuların taşıyıp biriktirdiği malzemelerden oluşan topraklar. 2 Rüzgarların taşıyıp biriktirdiği malzemelerden oluşan topraklar. 3 Bünyesinde en fazla tuz bulduran topraklar. 4 Selinti suların taşıyıp dağ eteklerinde biriktirdiği topraklar. 5 Erozyona uğrayan yamaçlarda oluşan taşlı topraklar. 6 Kum boyutundaki volkanik malzeme ve akarsuların biriktirdiği kumlu depolar üzerinde oluşan topraklar. 7 Drenajın iyi olmadığı alanlarda oluşan topraklar. 8 Yumuşak kireç taşları ve killi depolar üzerinde oluşan topraklar. 9 Humus bakımından fakir olan sıcak - nemli bölge toprakları. 10 Bünyesinde demir oksit oranı fazla olan kırmızı renkli topraklar. 11 Kışın donup yazın ayrışarak bataklık halini alan topraklar. ALÜVYAL LÖS HALOMORFİK KOLÜVYAL LİTOSOL REGOSOL HİDROMORFİK KALSİMORFİK LATERİT TERRA-ROSSA TUNDRA
39 TOPRAK TİPİ 12 13 ÇERNEZYOM PODZOL
TOPRAĞIN ÖZELLİĞİ TOPRAK TİPİ 12 Karasal iklim bölgelerinde çayır bitki örtüsü altında oluşan verimli topraklar 13 İğne yapraklı orman sahalarında görülen topraklar. ÇERNEZYOM PODZOL