TariH 2 hazirlayan : ariF Özbeyli
HAZIRLAYAN : ARİF ÖZBEYLİ
OSMANLI SİYASİ TARİHİ- I ( 1300-1600 )
A-14.YÜZYIL BAŞLARINDA YAKINDOĞU VE AVRUPA
Osmanlılar tarih sahnesine çıktıklarında Yakındoğu ve Balkanlarda İl-hanlılar,Altınorda, Memlükler ve Bizans vardı.Bizans’ın dışında Balkanlarda Bulgarlar,Sırplar ve Arnavutlar vardı.Bunun dışında Eflak ve Boğdan Voyvodalıkları,Macar krallığı,Bosna ve Hırvat krallıkları daha batıda Avusturya krallığı, Venedik ve Ceneviz vardı.
Oguzlar Üçok ve Bozok diye ikiye ayrılır. Bozoklar Gün,Ay, Yıldız Han olmak üzere, Üçoklar da Dağ, Gök , Deniz Han olmak üzere ayrıca üçe ayrılır. Osmanlı Devletini kuran Kayılar Günhan kolundan gelirler.
Kayılar Anadolu’ya Malazgirt Muharebesi’nden sonra gelip yerleştiler.İlk önce Ankara’nın batısındaki Karacadağ’a, da-ha sonra bir uc bölgesi olan Söğüt ve Domaniç bölgesine yerleştirildiler.
C-OSMAN BEY DEVRİNİN BELLİ BAŞLI OLAYLARI
İlk önce Ankara’nın batısındaki Karacadağ’a daha sonrada Söğüt ve Domaniç bölgesine yerleşen Kayılar Osman Bey idaresinde sınırlarını genişlettiler.Osman Bey devrinde Sakarya Havzası ve Marmara bölgesinde fetihler başlamış, Orhan Bey devrinde devam etmiştir.
ŞEYH EDEBALİ’NİN,DAMADI OSMAN GAZİ’YE VASİYETİ
Ey Oğul,artık Bey’sin! Bundan sonra öfke bize,uysallık sana.Suçlamak bize,katlanmak sana. Acizlik bize,hoş görmek sana. Anlaşmazlıklar bize,adalet sana. Haksızlık bize,bağışlamak sana. Ey oğul,sabretmesini bil,
vaktinden önce çiçek açmaz. Şunu da unutma ve insanı yaşat ki, devlet yaşasın. Ey oğul,işin ağır,işin çetin,gücün kıla bağlı. Allah yardımcın olsun.
D-ORHAN BEY DEVRİNİN BELLİ BAŞLI OLAYLARI
1326 yılında Bursa Orhan Bey tarafından fethedildi. 1329 yılında Bizans Pelekanon (Maltepe) savaşında Osmanlılara yenildi.
Orhan Bey İznik ve İzmit’i Bizanslılardan aldı. Karesioğullarını topraklarına kattı. Böylece güçlü bir donanma-ya sahip olduğu gibi Rumeli’ye geçişte kolaylaştı.
Bizanslıların taht kavgalarına karışan Osmanlılar bundan yararlanarak Çimpe kalesini ele geçirmişler ve Rumeli’ye ayak basmışlardır.Tekirdağ ve Bolayır’a kadar olan yerler ele geçirilmiştir.
E-OSMANLI DEVLETİ’NİN KISA SÜREDE BÜYÜMESİNİN SEBEPLERİ
Coğrafi yönden avantajlı bir konumda bulunması.Bizans’ın zayıf durumda olması. Anadolu’da siyasi birliğin bozulmuş olması. Doğudan yoğun Türkmen göçlerinin olması. Balkanlarda siyasi birliğin olmaması.
Güçlü bir merkezi yönetiminin olması. Fethedilen yerlerde Türkleştirme politikasının izlenmesi. Başlangıçta Anadolu beylikleriyle mücadele etmemeleri.Gaza ve cihad düşüncesi. Hükümdarların güçlü şahsiyetler olmaları.
ANANI VE ATANI SAY!BİL Kİ BEREKET, BÜYÜKLERLE BERABERDİR.
Şeyh Edebali’den Osman Gazi’ye..
F-I.MURAT(HÜDAVENDİGAR) DEVRİ OLAYLARI
Çorlu,Lüleburgaz,Malkara,İpsala,Dedeağaç ve Dimetoka fethedilerek Edirne’ye batıdan gelebilecek yardımların önü kesilmeye çalışılmıştır. Sazlıdere savaşında Bizans ve Bulgar kuvvetleri yenilerek Edirne fethedilmiştir.(1362)
Gümülcine ve Filibe alındı.
Edirne,Filibe ve Gümülcine’nin alınması üzerine Sırp, Bulgar,Macar, Bosna ve Eflak kuvvetlerinden oluşan Haçlı ordusu Edirne üzerine yürüdü.Yapılan Sırpsındığı savaşında Haçlılar büyük bir bozguna uğratıldı (1364).Bu savaş Haçlılarla yapılan ilk savaştır.Balkanlardaki Türk ilerleyişi hızlanmıştır.
Sırplar Çirmen savaşında bir defa daha yenilgiye uğratıldı.Bu zaferden sonra Kavala, Drama ve Serez alındı.
I.Murat Sırp,Boşnak,Macar, Eflak, Arnavut, Leh ve Çeklerden oluşan bir Haçlı ordusunu Kosova ovasında yenilgiye uğrattı.Bu zaferden sonra Tuna’ya kadar olan topraklar Osmanlıların eline geçti. Osmanlıların karşısında sadece Macarlar kaldı. Haçlılarla yapılan ilk büyük meydan savaşıdır.
Ahilerin elindeki Ankara alındı. (1362)
Germiyanoğullarından bazı toprakları çeyiz olarak aldı.
Hamitoğullarından bazı toprakları para karşılığında satın aldı.
Osmanlıların Anadolu’daki faaliyetlerinden rahatsız olan Karaman-oğulları Osmanlı topraklarına saldırdı. Yapılan savaşta yenilince Karamanoğuları barış istemek zorunda kaldılar.
Not:Bu dönemde Osmanlılar Anadolu’nun en önemli siyasi gücü haline geldiler.
YA DEVLET BAŞA,YA KUZGUN LEŞE.
G-YILDIRIM BAYEZİD DEVRİ(1389-1402)
I.Murat’ın ölümünü fırsat bilerek Anadolu’ya saldıran Karaman, Saruhan, Menteşe ve Hamitoğulları üzerine yürüyerek önce Germiyanoğullarına daha sonra Saruhan, Aydın ve Menteşeoğullarına son verdi.Alaşehir’i Bi-zanslılardan aldı.1391 seferinden sonra düşmanca tutumunu devam ettiren Karamanoğulları üzerine yürüyerek bu beyliğe son verdi (1397).Candaroğullarının Kastamonu koluna son verdi. 1398’de Samsun’u aldı.Kadı Burhaneddin’ in ölümüyle birlikte Sivas Tokat ve Kayseri’yi ele geçirdi.Bu durum Akkoyunlularla arasının açılmasına yol açtı. Malatya ve Elbistan’ı ele geçirdi. Bu durum Memlüklerle arasının açılmasına yol açtı.Yıldırım Bayezid bu faaliyetleriyle Fırat’a kadar olan yerleri ele geçirerek Anadolu Türk birliğini büyük oranda sağlamış oldu.
Anadolu’dan kaçan beyliklerin kışkırtmaları, Timur’u istediği Karakoyunlu hükümdarı Kara Yusuf ile Ahmet Celayir’in verilmemesi,sert mektuplaşmaların olması ,Çin seferine çıkacak olan Timur’un arkasında güçlü bir devlet bırakmak istememesi ve özellikle de her iki hükümdar da bulunan cihan hakimiyeti gibi sebeplerden meydana gelen Ankara savaşında Osmanlı Devleti yenilgiye uğradı.
Bunun sonucunda beylikler yeniden kuruldu ve Anadolu Türk birliği bozuldu. İstanbul’un alın-ması gecikti ve Rumeli’deki ilerleyiş durdu. Fetret devri başladı. Doğuda güçlenen Akkoyunlular Osmanlı’ya rakip oldular.