İsmet İnönü’nün Türk parasındaki resmi!..
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 10 Kasım’da Beştepe’deki törende yapmış olduğu konuşmada “Birileri çıkmış Atatürk’e Atatürk dedik diye senaryo yazıyor” diyor ve özetle:
“Milletimizin Gazi’ye hürmeti sonsuzdur.
Milletimizin Mustafa’ya saygısında en küçük bir tereddüt yoktur...
Milletimizin Kemal’le en küçük bir sorunu bulunmuyor...
Milletimizin soyadı olarak kendisine verdiği Atatürk konusunda hiçbir sıkıntısı olmadığını biliyoruz...
Buna rağmen ne için böyle bir tartışma hep süregelmiştir?..
Bunun cevabı, darbecilerin, cuntacıların, vesayet odaklarının, ülkenin tarihine, milletin değerlerine düşmanlık eden kesimlerin kendilerini Atatürk’çülük kılıfı altında gizlemeye çalışmış olmasıdır.
Bugün hâlâ Atatürk’ün mirasçısı olduğu iddiasındaki CHP’nin, Atatürk’le zaten çok daha önceden zayıflamaya başlamış olan ilişkisi 10 Kasım 1938’de tamamen kesilmiştir...
Atatürk ebediyete intikal ettikten sonra Türk lirası üzerinde bulunan resmi kaldırılmış, onun yerine İsmet İnönü’nün resmi konmuştur.,
Bunu yapan o zamanki CHP zihniyetinin ta kendisidir.
…Böyle bir parti ile Atatürk arasında ilişki kurmak, Gazi’ye yönelik en büyük bühtandır.”
Bizim değinmek istediğimiz konu, Atatürk’ün ölümünden sonra Türk Lirasına İsmet İnönü’nün resminin bastırılması olayı hep siyasi malzeme konusu yapılmış zaman zaman da Türkiye’nin gündemine oturmuştur.
Oysa tarihi gerçek şudur; 30 Aralık 1925’te çıkarılan 701 sayılı Kanun’la, paralarda Osmanlı Tuğrası yerine “Reisicumhur Hazretlerinin Resmi”nin bulunması kabul edilmişti.
16 Mart 1926’da da yayımlanan kararname ile de ayrıntılar düzenlenmişti.
Atatürk vefat edince paralara İnönü resimlerinin konulması kanun gereği idi.
Bir diğer olay da şöyle gelişti..
1939 yılı sonunda İkinci Dünya Savaşı başladığında ekonomik sıkıntıların yanında Türkiye’de basacak matbaa olmadığı için 50 kuruşluk kağıt paralar Alman Reichdruckereiü, diğer (1, 2, iki buçuk, 5, 10, 50, 100, 500, 1000) banklotlar İngiltere’de Bradbury Wilkinson matbaasında basılıyordu.
Savaş devam ederken İngiltere’de bastırılan milyonlarca Türk Lirası’nı İstanbul’a getiren gemiyi Yunanistan’ın Pire Limanı yakınlarında bir Alman denizaltısı torpilleyerek batırıyordu.
Batan gemi ile birlikte milyonlarca Türk Lirası sulara gömülmüş oldu.
Bu sefer şöyle bir endişe zuhur etti.
Ya paralar kurtarılıp birilerinin eline geçerse ne olacaktı?..
Batan paraların bir yüzünde Atatürk’ün, diğer yüzünde ise İnönü’nün resimleri vardı.
İşte Türk Hükümeti bu risk karşısında milyonlar tutan bu paraları tedavülden kaldırdı ve yeni paralar eskileriyle karıştırılmasın diye üzerine sadece İnönü’nün portresi olan yeni banknotlar İngiltere’deki matbaaya sipariş verildi.
Basılan ve 7 yıl tedavülde kalan İnönü’lü kağıt paraların yerine 1952 yılında Demokrat Parti Hükümeti banknotlara Atatürk’ün portresini koydurdu..
O tarihte Celal Bayar Cumhurbaşkanı, Adnan Menderes de Başbakan idi…
Anlaşılıyor ki İnönü’nün Türk Lirasına bastırılan banknotlarda portrelerinde bir saygısızlık veya kasıt söz konusu değil, kanun gereği olarak ortaya çıkıyor.
Bir de batan gemiyle birlikte kaybolan paralar gerçeği bilinmeyince CHP’yi eleştiri ve suçlama kampanyaları hep süre geldi...
Hasılı her dönem siyasi polemik aracı olarak kullanılan İnönü’lü kağıt paraların geçmişini dile getirmeye çalıştık...
öyle bir şey yazmıyor kanun da