Uçaklardaki Kara Kutu Ne İşe Yarıyor? – Gezen Genç
gezengenc 30 Haziran 2016
Kara kutu, (İngilizce – Flight recorder), Halk arasında “karakutu” ya da “kara kutu” olarak bilinen ve uçuş esnasında bir uçakta belli verileri kaydetmeye yarayan araçtır. Hava olayları ve kazalarının soruşturulmasında kolaylık sağlaması amacıyla hava taşıtlarında bulunmaktadır. Çeşitli özelliklerine göre sınıflara ayırılır:
Tip 1: Sadece kokpit ile yer, kokpit ile diğer hava araçları ve mürettebatın kendi arasındaki konuşmaları kaydeden cihaz.
Tip 2: Sadece uçuş verilerini kaydeden ve ses kaydetmeyen cihaz.
Tip 3: Hem ses hem de uçuş verilerini kaydeden cihaz. Kısaca FDR/CVR olarak bilinir. Günümüzde en yaygın kullanılan kara kutu tipidir.
Üzücü uçak kazalarının ardından, kara kutu uçuş sırasında ne olduğunu gösteren kritik ve son derece önemli bilgileri sağlıyor. Son derece güvenli ve zarar görmezi zor olan kara kutu uçuş hakkında aklınıza gelmeyecek bir çok bilgiye sahip.
Halk arasında “kara kutu” olarak anılan turuncu ve 2 bölüme sahip uçuş kayıt araçlarından bir bölümde 25 saatlik uçuş bilgileri yer alıyorken diğerinde uçak kokpitindeki son 2 saatte gerçekleşen konuşmalar kaydediliyor. 25 saatlik uçuş bilgileri içerisinde:
Zaman, Basınç irtifası, Hava hızı, Baş doğrultusu, İvme (Dikey), Yunuslama durumu, Roll durumu, Pilotun Telsizi açma kapamaya elle müdahalesi, Motor gücü, Autopilot çalışıyor mu?, Uzunlamasına ivme, Yunuslama Kontrol verisi, Lateral Kontrol verisi, Rudder pedal verisi, Asli yunuslama kontrol yüzey pozisyonu, Asli lateral kontrol yüzey pozisyonu, Asli yalpa kontrol yüzey pozisyonu, Lateral ivme, Yunuslama yüzey kontrol posisyonu, Kokpittte flap yüzey seçimi, firar kenarı;Kokpittte flap yüzey seçimi, hücum kenarı;Dış ortam sıcaklığı, Otopilot durumu, Radyo irtifası, Hücum açısı, Hidrolik basınç, Yer hızı, Fren basıncı, DC elektrik dağıtıcı statüsü
yer alıyor ve bu bilgiler simülasyona aktarılıp uçağa ne olduğu ile ilgili daha detaylı bilgi alınabiliyor.
Titanyum ile kaplı olan kara kutunun zarar görmesi neredeyse imkansız. Deniz altında gerçekleşen kazalarda ise kara kutu dışarıya sinyal sağlıyor. 3 metre derinlikte tam 30 gün çalışabiliyor. Vox’un yayınladığı video ile “kara kutu”ların nasıl çalıştığına dair daha detaylı bilgi sahibi olabilirsiniz.
Kara kutu ne işe yarar?
gezengenc 10 Ağustos 2016