Seramiğin teknikleri nelerdir?
Grafik Sözlük - Seramiğin teknikleri nelerdir? ...
· Çalışma tezgahı
· Tahta seramik aletleri
· İki adet çıta
·Bir torna aleti
·Sünger ve halkalı seramik aletleri
Torna ile ilgili aşağıdaki dersleri sırayla inceleyebilirsiniz;
Yoğrulmuş olan çamur, elle sosis şekline getirilir. Bu aşamada özenli ve düzgün sosisler yapmak önemlidir. Tezgah üzerinde elle, yaklaşık serçe parmak kalınlığına gelinceye kadar yuvarlatılarak inceltilen çamur, daha sonra bükülerek iki ucu birbirine yapıştırılır. Kutunun şeklinin silindirik olduğunu kabul edersek, sosislerin yuvarlak olması gerekir. İki ucu birleştirilen sosisleri yuvarlak, simit şekline getirip üst üste yapıştırarak kutunun duvarı oluşturulabilir. Sosisleri giderek büyüyen ya da küçülen boylarda seçerek kutunun çapı değiştirilebilir. Bu da yükseldikçe genişleyen veya daralan kutular yapmayı olanaklı kılar. Bu kutunun tabanını yapmak içinse, çamur bir merdaneyle açılır. Açılan bu çamurdan taban boyutunda bir parça kesilir ve bu taban sosislerden yapılmış olan duvara yapıştırılır. Böylece kutunun şekli verilmiş olur.
Teknik olarak plaka tekniği, basit bir tekniktir. Örnek olarak bir prizmatik kutu verilecek olursa, taban ve dört yan kenar yapılıp birbirine yapıştırılır. İstenirse bir kapak ta eklenebilir, ancak bu kapak kururken kenarlarını germe ve piştikten sonra kutuyla aynı miktarda küçülmemesi nedeniyle uyumsuzluk gibi sorunlar çıkarabilir. Kutunun tüm duvarlarının aynı kalınlığa sahip olması için, bu duvarların (plakaların) kesildiği kilin kalınlığı sabit olmalıdır. Bunu sağlamak için iki çita kullanılır. Bu çıtanın kalınlığı 1cm civarında olmalıdır. Çıtalar birbirinden yaklaşık 25cm uzak olacak şekilde paralel olarak konur. Daha sonra çıtalar çamurla kenarlarından desteklenir, böylece çamur ittirince kayması engellenir.
Kil ilk olarak elle bastırılır ve kalınlığı azaltılır. Araya kil konduktan sonra merdane ile açılmaya başlanır. Kilin kenarlardan dışarı taşmamasına dikkat edilir. Çamur kalınlığı çıtanın seviyesine inince, merdane iki çıtanın üzerinde yuvarlanarak gibi eşit yükseklik sağlanır.
Daha sonra bu kil plakası çıtaların arasından çıkarılarak içinden istenen diktörtgen parçalar istenen ölçülerde kesilir; simetrik duvarlar keserek oluşturulur.
Bu parçalar, yan yüzeyleri tabana yapıştırmak suretiyle birleştirilir. Bunun için çentiklenen yapışacak yüzeylere, daha sonra 'tutkal' sürülür ve parçalar birbirine sıkıca bastırılır. Ama sağlamlığı artımak için araya ince bir sosis konarak bu iki yüzeye de yedirilir. Duvarlar yapıştırıldıktan sonra kendi aralarında temas eden tüm yüzeyler birbirine yedirilerek son şekil verilir.
Son şekil verilirken, köşelerin yuvarlatılması, kenarların hatlarının keskinliğinin giderilmesi ve iki kenara sap eklenmesi mümkündür. Bu şekilde yapılan formun üzerine daha sonra kabartma eklemek ve değişik boyama yapmak ta yaygın bir uygulamadır.
Artık torna dönmeye başlar, çamur biraz ıslatılır ve dönen çamura elle baskı uygulanır. Bu uygulanan kuvvet ile, çamur ellerin şeklini almaya çalışır, çamur döndüğü için her noktası sabit olan ele temas eder; yani eğer eller sabit tutulursa çamur da simetrik olur, ortalanır. Kısaca, eller ne kadar iyi bir biçimde hareket ettirmeden çamura kuvvetle bastırırsa, çamur da o kadar çabuk ortalanır. Ortalama esnasında iki temel hareket vardır; birisi çamuru yükseltme, diğeri alçaltma.
Çamur bir yükseltilir, bir alçaltılır ve bu hareket arka arkaya birkaç kez tekrarlanırsa çamur ortalanacaktır. Alçaltma, bir elle yukarıdan dik olarak bastırırken diğer elle yandan çamuru destekleyerek yapılır. Bu şekilde kısaltılan çamur, sonra yükseltilir. Bu hareket iki elin avuç içiyle çamura yandan bastırmasıyla yapılır. Yandan basınç uygulanan çamur, gidebileceği tek yer olan yukarıya doğru gider ve böylece çamur yükselir. Bu hareketin tekrarıyla, kendi ekseni etrafında simetrik dönen bir çamur elde edilir.
Bundan sonra ortalanan çamurun ortasından aşağı doğru bir delik açılarak şekillendirme aşamasına geçilir
Şekillendirme için, çamurun ortasından aşağı doğru başparmak bastırılır ve ortada parmak kalınlığında bir kanal açılır. Aslında bu şekil çok kalın duvarlı bir saksı gibi düşünülürse tek yapılması gereken bu duvarı inceltmektir. Bu inceltme işlemi çamuru içten ve dıştan sıkıştırarak yapılır. İki taraftan sıkıştırılan çamur, yukarı doğru gidince, bastırılan kısmın duvarı incelir. Ancak duvarın tamamı inceltilmek istendiği için, bu iki taraftan bastırma hareketi, yukarıda da uygulanır. Bunun için içten ve dıştan kuvvet uygulayan parmaklar, torna dönerken yavaşça yukarı doğru çekilir, böylece yukarı giden çamur da inceltilerek incelik yukarı taşınır. Bu harekete formun en alt seviyesinden başlanır, en yukarıda bitirilir.
Çamurun yüksekliği artar ve kalınlığı azalır. Ancak bu inceltme işlemi itinayla, ani hareketlerden kaçınarak yapılmalıdır. Küçük bir dikkatsizlik, çamurun simetrisinin bozulmasına yol açar. Duvarları inceltildikten sonra, çamurun hala kalın olan yerleri, inceltilerek artan çamur yukarı doğru taşınabilir. Daha sonra tahta aletler veya sünger yardımıyla, fazla çamurlar ve kalınlıklar temizlenir. Bundan sonra istenen form verilebilir.
Burada iki temel alternatif vardır; genişletmek veya daraltmak. Ellerle dışarıdan işeri doğru bastırılan çamur daralır. Örneğin formun ağzı dar olacaksa, iki elle ağzının kenarları içeri bastırılır. Veya geniş bir ağız istenirse, iki parmak içeri sokulup ağız dışarı çekilebilir. Tüm bu ortalama ve şekillendirme esnasında, iki el daime birbirini tutmalıdır, böylece ellerin birbirine göre hareket etmesi önlenerek, çamurun simetrisi korunur. Sadece ağız değil, formun herhangi bir yeri, dıştan iki elle boğarak daraltılabilir.
En son olarak, eğer ağzın şekli bozuksa veya her tarafı aynı yükseklikte değilse, bu kısım bir misina yardımıyla düzeltilir. İki ele sıkıca dolanan misina, yukarıdan ağza değdirilip orada kısa süre sabit tutulur. Bu şekilde, ağızdaki fazlalıklar kesilir ve düzgün bir ağız elde edilir. Bunun yanı sıra, formun yüzeyi en son bir süngerle torna dönerken düzeltilebilir.
Şekillendirmesi biten çamur, tornadan ayrılır. Ancak başta tornaya sıkıca yapıştırıldığı için, tabandan çamur kesilerek ayrılır. Kesme işlemi yine iki ele sıkıca sarılmış misinayla yapılır. Misina tornanın tablasına bastırarak formun tabanından geçirilir. Bu işlem ardarda birkaç kez yinelenerek formun tabla üstünde kayarak kenara gelmesi sağlanır. Kenara gelen form elle kaldırılır ve kurumaya bırakılır.
Bir süre kuruyan form, daha sonra son düzeltmeleri yapmak için tekrar tornaya konur.
Formu tam olarak ortalı koymak önemlidir, bu yüzden simetri kontrol edilir. Eğer ortalıysa düzeltme safhasına geçilir. Bu aşamada önce metal aletler sonra ise cila için tahta aletler kullanılabilir. Torna dönerken çamura şekillendirici alet yaklaştırarak istenen bölegelerdeki fazla çamur temizlenir. Alet sabit tutulurken, dönen çamur aletin değdiği yerlerde ince talaş şeklinde kopar ve pürüssüz temiz bir yüzey kalır. Tabanda bu şekilde halkalar oluşturulabilir, aynı zamanda kururken artık kalan parçalar temizlenir. Tabandan sonra yan duvarlar temizlenir ve tahta aletlerle cilalanır. Bu aşama bitince, form ters çevrilir, bir daha çamurla tablaya simetrik olarak tutturulur ve bu sefer ağzı ve iç duvarları aynı şekilde düzeltilir ve cilalanır.
Son düzeltmede dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta, duvarları fazla incelterek kırmamak ve yavaş hareket etmektir. Hızlı bir hareket, kontrolsüz miktarda çamur kesilmesine neden olabilir ve bu aşamada çamur eklemesi olmadığı, sadece çamur kesilmesi olduğu için geri dönülmez sonuçlara neden olabilir.
Bu yöntemlerle yapılan ve sırlanan çalışma örnekleri:
N/A8 isimli üyeden Alıntı
Rica ederim lovies
Güzel,yararlı bir bilgi paylaşımı olmuş Sinem paylaşım için teşekkürler.
« İhtiyacınıza Uygun Grafik Çözümleri | Kinetik Sanat »
montaj teknikleri ...grafixo... Baskı Öncesi 7 21-05-2009 11:51:06