Yaşamınızdaki yazarlara destek olmanın 8 yolu!
Yazar olarak kişisel tecrübelerim bir yana, çok sayıda yazar dostum var; yazar olan akrabalarım, arkadaşlarım ve zamanında çıktığım insanlar… Yani bir yazarla olabilecek ilişki durumlarını farklı açılardan gözlemledim diyebilirim. Böylece yakın olduğum yazarlara destek olmanın en iyi yollarından birkaç tanesini sıraladım sanırım.
Her ne kadar “standart beden, herkese olur” gibi bir seçenek bulunmadığını hatırlamakta fayda olsa da, bu sekiz tavsiyenin yaşamınızdaki yazarlara destek olma konusunda sağlam bir başlangıç yapmanızı sağlayacağını düşünüyorum:
1. Yazma süreçleri hakkında bilgilenin ve o sürece saygı duyun.
Yazarlarla, birçok yönden benzer olsak da homojen bir grup olmadığımızı bilecek kadar çok çalıştım. Yazmak öngörülebilir bir süreç değildir ve her yazar zamanla kendine has yaklaşımını geliştirir. Onları daha iyi anlayabilmek için yazma süreçleri hakkında konuşmalısınız.
2. Yalan söylemeyin.
Bazı yazarlar eserlerini, kendilerini sevdiğiniz kadar “sevmediğinizde” alınganlık gösterebilirler; ancak sıkıcı bulduğunuz bir şeyi seviyormuş gibi davranmanız daha incitici bir hareket olur, bunu unutmayın.
3. Yenilebilir/lezzetli takviyeler bulundurun.
Birçok yazar çalışırken atıştırabilecekleri şeylerin olmasına sevinir. Ne yazık ki birçoğumuzun da atıştırma alışkanlıkları berbattır. Mesela ben, son teslim tarihleri ile karşı karşıya kaldığımda çikolata parçacıklı, fıstık ezmeli sandviçler yapmaya meyilliyim. Lezzetli ve buna rağmen olabildiğince sağlıklı atıştırmalıkların (örneğin meyve gibi) bulunmasını sağlayabilirseniz birden fazla şekilde yardım etmiş olursunuz.
Ayrıca, arabalar çalışmak için nasıl benzine ihtiyaç duyarlarsa yazarların çoğu da çalışmak için kafeine ihtiyaç duyar. (Aslında bu yazar bağımlılığının ilginç nörolojik açıklamaları bulunuyor ama neyse, konumuz bu değil) Su ısıtıcısını sürekli çalışır durumda olduğunu sağlar ve kahvenin hiç bitmemesini garantilerseniz, size sırf bunun için bile âşık olabiliriz doğrusu.
4. Hemen şimdi yazmalarını sağlayın.
Yazdıkları hakkında konuşmalarını değil… Beyin fırtınası yapmalarını değil… Düzenleme yapmalarını değil… Araştırma yapmalarını değil…
Yazarlar benim tabirimle “eylemsizlik duvarı” ile karşı karşıya kalır. Yazmaya başlamak bizim için zordur; fakat bunu aştıktan sonra giderek kolaylaşır ve keyif verici olur. Erteleme tekniklerini, özellikle sanki hikâyemiz üzerinde çalışıyormuşuz gibi gösterenleri, kullanmakta pek iyiyizdir; ama bu sadece eylemsizliğimizi arttırmamıza yol açar. Eğer bize yazmak için fazladan bir dürtü verirseniz duvarı aşmak için gerekli ivme ve enerjiye kavuşmamıza yardım etmiş olursunuz.
5. Onlara bir alan verin.
Söz konusu yazarla birlikte yaşıyorsanız yapabileceğiniz en sağlıklı şeylerden biri ona, uygun gördüğü şekilde yapılandırıp dağıtabileceği bir alan tanımak.
Örneğin, ben çalışmak için eksiksiz bir düzene sahip olmalıyım; ama fazladan araç gereçlere ihtiyaç duymam. Dünyanın herhangi bir yerinde düzenli bir yazar masası kurabilirim. Ama bazıları biraz dağınıklık ister. Bazıları alana duygusal olarak bağlanmış olma hissine ihtiyaç duyar. Bazıları en iyi şekilde tamamıyla bir karmaşa içerisinde çalışır. Gerçi karmaşık bir çalışma alanının ne kadar işlevsel olabileceğine dair sınırlar var; babam muhteşem bir adam, fakat ofisi yangın yeri gibi. Yine de tahammül edilemez hal almadığı sürece bırakın yazar, alanını istediği gibi kullansın. Çevresel faktörler duygu durumumuz üzerinde önemli rol oynar ve yazarınız kendini huzursuz hissediyorsa yazamaz. Bu nokta önemlidir.
6. Onları kendileriyle ilgilenmeleri konusunda yüreklendirin.
Yazar olmak çok stresli bir iş ve sosyalleşmek için az vaktimiz olur doğrusu; işin ilginç tarafı genellikle hareketsiz bir yaşam tarzına sahibizdir. Çoğu zaman da kendimizle ruhsal anlamda ilgilenemiyor ve sonuç olarak stres altında eziliyoruzdur. Son teslim tarihine yetişmemiz için baskı yapmaktansa (zaten yeterince hissediyoruz o baskıyı) bizi temel duygusal bakımımız için yüreklendirerek daha büyük bir iyilik yapmış olursunuz.
Duygusal bakım da yine farklı bireylerin farklı şekilde uyguladığı bir şeydir. Benim için bu yoga, derin düşünme ve uzun yürüyüşleri içerir. Başkaları için bu masa tenisi oynamayı, yakın arkadaşlarla vakit geçirdiği hoş bir kahvaltı olabilir. Yazarınızın duygusal durumunu destekleyen ne varsa daha sonra karşısına çıkacak değişik zorluklara karşı dik durmasına yarayacaktır. Bunu da not etmek gerekiyor.
7. Sırtını sıvazlamaktan fazlasını yapın.
Tahminimce bu yazdıklarımı okuma sebebiniz yazar olmak istemenizden ziyade hayatınızda yer alan bir yazara yardım etmek. (Gerçi belki de yazarsınızdır, bu da size yaşamınızı yeniden gözden geçirmeniz anlamında belli avantajlar sağlar doğrusu.)
Yazmak hakkında söyleyecek şeyinizin olmadığını düşünseniz bile yakınınızdaki yazarı, tekrar tekrar yaptığı iş için tebrik etmekle kalırsanız ortaya yeni problemler çıkabilir. Örneğin yazarınız fikrinize duyduğu saygıyı kaybedebilir. Özetle şunu diyebiliriz; destek olmak harika, övmek harika ve yazarınızın yarattığı her şeyi sevmeniz de tamam — ama özellikle neyi sevdiğiniz, neyin sizi pek çekmediği ve buna benzer şeyler hakkında ayrıntılar da sunabilmelisiniz.
8. Onları yalnız bırakın!
Yazarken kendini olayların akışına bırakmak çok nadir gerçekleşen bir şeydir ve inanılmaz değerlidir. Bunu yapabildiğim zamanlar bir oturuşta sayfalarca yazdığımı hatırlarım. Yazarınıza müdahale etmeyin, ona sorular sormayın. Hatta olabildiğince yok olun.
Yapabileceğiniz en destekleyici şeylerden biri, yazarken olayları akışına bırakma durumunu kutsallaştırmak. Biliyorum, onlar bir ekrana odaklanmış yazarken planlarınızı değiştirmek hoşunuza gitmiyor; ama endişelenmeyin. Bu dediğimiz çok sık gerçekleşen bir şey değil zaten. Bazen rahat olmak, her şeyi oluruna bırakmak iyidir.
Robbie Blair – litreactor.com
Çeviren: Gonca Öner – edebiyathaber.net
Not: Sizin düşünceleriniz ne? Yaşamınızdaki yazarlara destek olurken neler işe yaradı? Eğer yazarsanız, başkalarının size destek olmak için yapabileceği en yararlı şeyler nedir? Alta yorum yaparak herkesi bilgilendirebilirsiniz.
“Bildiğini yaz!” cümlesinin “kötü” bir öneri olmasının nedenleri
Zadie Smith’ten yazmanın 10 kuralı
Yazarlar ve sosyal medya: Aklımızı mı kaçırıyoruz yoksa?
Yazarlık tekniği üzerine on üç tez: Walter Benjamin’den değişmeyen öğütler
Ünlü yazarlar, yazmakla ilgili neler dediler?
Sevgi Soysal'dan Attila İlhan'a mektup
Rusya’nın Oscar’da kontenjan adayı Mikhalkov | Rıza Oylum
Bukowski bu kez güzelliği ve çirkinliği anlatıyor
Mine Soysal’dan yazma üzerine 10 öneri!
« Kitapları kapaklarından nasıl “okuruz”?Eyüp Tosun’a 6 soru | Can Öktemer »
Serdar Küçükayvaz - 17/04/2014 - 18:30
Tek kelimeyle saçmalık. Yazarlardan sanki evcil hayvandan bahseder gibi bir acayip yazı. Yakıştıramadım bu güzel edebiyat sitesine böyle bir şeyi ciddi ciddi yayınlamayı. Yoksa şaka mı?cevaplakapat
Aşil tendon - 17/04/2014 - 20:28
Sedar bey’ e katılıyorum, tamamen saçmalık. Ne zannediyorlar bunlar yazarı efeniim!cevaplakapat
nursel calap - 18/04/2014 - 12:32
evcil hayvan muamelesi eleştirisi farklı bir bakış açısı edinmeme neden olduysa da… bundan sakınca uymaksızın düşünecek olursam, her maddesi etrafımdakilere yardımcı olur, diyebilirim. benden nefret ettikleri “kapanma” süreci boyunca ne yapacaklarını bilemeyen yakınlarım üzerimde deneyebilir, kendilerini rahatlatabilirler.
esere katkıda bulunmanın gururu başkadır çünkü, bilirim.cevaplakapat
Yalçın eref - 18/04/2014 - 13:58
Nursel hanıma katılmıyorum, etrafımda bir yazar olsaydı ona uzaylı muamelesi yapmazdım, has yazarlar zor koşullardan çıkar, misal Orhan Kemal.cevaplakapat
ayşe tütün - 20/04/2014 - 09:55
yazarlara tabii ki hassas yaklaşılmalıdır. hayvan muamelesini yaklaşımını ise saygısızlık olarak görüyorum. hayvanları lütfen küfür malzemesi olaral kullanmayalım. insanlar yazma süreçlerinde bize kolaylık sağlayacaklar ki hayat daha rayında akacak. aslında bunlar unuttuğumuz ama olması gereken uyarılar.cevaplakapat
Jale gümür - 20/04/2014 - 15:10
Yazarlara böyle davrana davrana halktan koparıyoruz, sonra da burunları kalkıyor, bir havalar, bir havalar.cevaplakapat
saim murat ilaslan - 21/04/2014 - 09:48
en iyisi yazarlarla, okuyucuyla muhattap olmamaktır. Çünkü okur-yazar kesimi asosyaldir. Bunu hakaret olsun diye söylemiyorum, bende bir nebze asosyalim ve marjinalim. Uyumsuzum. Arızayım. Rahatsızım ve dertlerim var. Bu yüzden okumak için yazmak için asosyal olmak gerekir. Bu durumda da yazarları, okurları kendi hallerine bırakmak en iyisidir. Bunlarla pek içli dışlı olmaya gelmez. Mesafe koymakta yarar vardır.cevaplakapat
Emre serdar - 24/06/2014 - 14:51
Oha! Uçmuşsunuz yine. Evcil hayvan benzetmeleri,burnu büyüklük vb… Ne tür bir komplekstir bu? Altı üstü ,yazarken sancılı bir süreç yaşayan yazara çevresi tarafından motive edici yaklaşımlara dair küçük tavsiyeler verilmiş. Eline geçirdiği tüm oyuncakları parçalayan çocuğa benziyor internette gördüğü her yazıyı eleşitrmeye çalışanların durumu.sakin olun biraz.cevaplakapat
Adalet Araç - 06/07/2016 - 12:28
Yazar çevresi hakkında bilinmesi ve yapılması gereken gayet iyi tespit edilmiş noktalar bunlar. Yazarların hassasiyeti çoğu zaman göz ardı ediliyor. İyi bir yazarlığın süreçleri tartışılabilir mi pek emin değilim. Herkesin kendine has duygusal, maddi süreçlerde yazma özelliği vardır. Yorumlarda yapılan benzetmeleri içsellik göstergesi olarak gördüğümden her kişi kendini nasıl görürse karşısındakini de öyle görür sözüyle bağlıyorum.cevaplakapat
Cahide Yormaz öz - 05/06/2018 - 14:26
Naçizane altı kitabım var. Hala kendimi yazar olarak kabullenmiyorum.Yazmak bir eylemdir. Duygu dökümüdür. Yazar ne sosyal ne asosyaldir. Ama Dünyaya ve doğaya ve insana ait ne varsa derdidir. Anlaşılmak ister sanırım ,öyle sahne sanatçıları gibi istekler listeleri var mıdır bilmem. sanatçı yalnızdır.Yalnız kaldıkça üretir diye düşünüyorum.
Martı - 25/08/2018 - 01:04
9. Yazdıklarını satın alarak ve arkadaşlarınıza önererek destek olun!cevaplakapat
Aynur demirkol - 16/06/2019 - 16:24
Neden herşeyi yanlış anlıyorsunuz ne alaka hayal dünyası geniş bir yazarın ağzından ağzından dönülürse ben severek dinlerim bir şeye nasıl bakmak istersen o sekilde görürsün Bende okudum ve kendimce hosuma giden bilgileri beynime not ettimcevaplakapat