Ana Tasarım Kriterleri
• Vadinin doğal karakteristiğinin korunması, mümkün olduğunca az noktasal ve ilişkisel müdahalelerle vadinin kullanılabilir kılınması.
• Vadinin bütünde bir kent parkı değil, bir “doğa ve ekoloji parkı” olarak bütüncül yaklaşımla değerlendirimesi; konsept kapsamında oluşturulan işlevsel ve tematik zonlamaların iç ve dış sirkülasyon sistemleriyle bağlanması ve sürekli ilişkiler zincirinin oluşmasınının sağlanması.
• Mevcut çevresinde oldukça güçlü olan Ekosistemin desteklenmesi.
• Dicle Vadisi bölgesinin olumsuz oluşumlardan arındırılması ve hem kent hem de üniversite alanı ile ilişkilendirilerek koruma kullanma dengesinin sağlanması.
• “Vadi” olmanın getirdiği güçlü karakteristik kimliğin korunması ve buradan yola çıkarak nehrin kentteki lineerliğinden yola çıkıp;
koruma zonunun sürekliliği
kesintisiz iç dolaşımın sürekliliği
park içi-park dışı ilişkisinin sürekliliği kavramlarını bir gezinti senaryosu metaforuyla oluşturmak.
Oluşturulan zonlamalar bu mimari –şehircilik ve peyzaj gezinti senaryosunun durakları niteliğindedir. Bu zonlamalar dışarıdan ve birbirinden beslenen, birbiri ve çevresiyle ilişkili eylemler zinciridirler.
A –Spor Zonu
B- Havuz Zonu
C- Botanik Zonu
D- Üniversite Zonu
E- Kültür Zonu
F- Organik Tarım Zonu
Dicle vadisinin mevcut fiziksel yapısı lineer bir düzen içermektedir. Bu kendiliğinden oluşan lineerlik, aynı zamanda vadi olmanın da bir sonucudur. Vadideki bu doğal lineer karakter tasarım sürecinin de girdisini oluşturmakta, oluşturulan kurgular, düzenlemeler ve ilişkiler zinciri de bu karakteri içinde barındıracak ve güçlendirecek niteliktedir. Oluşturulan zonlamalar bu bağlantılar zincirinin birer parçasıdır. Lineer oluşumun güçlendirildiği tasarım kriterleri:
1. Servis sürekliliği
2. Park içi dolaşım sürekliliği
İç ulaşım iki ana kriteri barındırmaktadır; servis sürekliliği ve park içi dolaşım sürekliliği. İç ulaşım bir gezinti senaryosu şeklinde düşünülmüştür. Bu gezinti senaryosu oluşturulan zonlamaları bütünleştirerek sürekliliği sağlar. A, B, C, D, E ve F zonları hem servis için hem de park içi ulaşım sürekliliği için kesintisiz olarak ilişki içindedir.
İç ulaşım-dış ulaşım ilişkisi: iki farklı sirkülasyon ağını (iç ulaşım ve dış ulaşım ağı) birbirine bağlayan noktalar aynı zamanda park girişleridir. Bu girişler saçaklarla desteklenerek vurgulanmıştır. Bu girişlerin oluşturulması park girişlerini kontrollü kılmış, ve zonlamaları da vurgulamıştır. Girişlerden zonlara kadar olan noktalarda kontrollü araç ulaşımı ve park yerleri öngörülmüştür. Bu girişler dicle vadisi iç ulaşımını desteklemekte ve beslemektedir. Toplu ulaşımlar, grup gezileri, eğitici turlar ve turistik gezintiler için farklı ulaşım alternatifi öngörülmüştür.
1. Park girişlerine yakın noktalarda bu alanları besleyecek otöbüs durakları öngörülmüştür. Bu duraklar kenti ve üniversiteyi birbirine bağlar. Bu oluşumda dış servisler ya da otöbüsler park içine girmezler.
2. Toplu geziler kontrollü geziler içinde düşünüldüğünden park içindeki otoparklarda otobüs park yerleri oluşturulmuştur. Örneğin olimpik havuzda düzenlenecek müsabakalar için toplu ulaşım sağlanmıştır.
3. Kent merkezi, Kale İçi bölgesi ve Üniversite Bölgesini bağlamak ve yaya sürekliliğini desteklemek amacı ile Fiskaya Bölgesinin en üst kodu ile Üniversite Köprüsü ve Üniversite Köprüsünün Uç Noktalarında durakları konumlanmak üzere teleferik sistemi düşünülmüştür. Bu teleferik sistemi ile yayalar köprü kodunda tasarlanmış teleferik kuleleri ile park merkezine de erişebilecektir.
Fiziksel ve Rekreatif Yapıda
Vadi; su, sulak alanlar, yarı aktif yeşiller, aktif kullanımlı alanlar ve pasif yeşil kemer hiyerarşisi ile ele alınmıştır. Her bölge kendi fiziki özelliklerini barındırmakta ve flora-faunasına sahip olmaktadır. Oluşturulan gezinti yolları, bağlantılar, su deneyim ve doğa deneyim alanları da bu bölgelemelerin içerisine gidip gelmekte, renkli ve zengin bir kurgu ortaya koymaktadır.
Vadi Kimliği ve Kentsel Havza
Dicle Vadisi, ölçeği gereği bir günde tamamen gezilemeyecek kadar büyük bir alandır. Buna rağmen alanlar arası sürekli ilişki ve gezinti ağı park içi ulaşım için önem kazanmaktadır. Önerilen mimari elemanlar (kırmızı değirmenler, cam seralar, rüzgar gülleri)
Aynı zamanda birer plastik peyzaj objesi haline de gelmektedir. Bunların park içi dağılımı park kimliğini güçlendirmekte, park hafızası ve kent hafızasını biçimlendirmektedir. Önerilen proje kurgusu ve imajı, vadinin bugünkü imajını korumakta ve bölgesel dokunmalarla ilişkiler zincirini oluşturmaktadır. Kırmızı değirmenler, vadinin birbirinin tonları yapısı içinde ortaya çıkarak noktasal bir vurgu, ‘landmark’ ve süreklilik izi oluşturmaktadır.
Dicle vadisinin güçlü karakterinin korunması, vadi özelliğinin güçlendirilmesi ve mevcut sistemin geliştirilerek noktasal ve ilişkisel müdahalelerle programın yorumlanması amaçlanmıştır.
Doğa Gezintisi İlk Durağı
Fiskaya Bölgesinin üst kotunda bulunan, vadiye hakim ve kentle birebir ilişkili ilkokul yapısı konumu ve biçimi itibariyle stratejik bir yerdedir. Bu yapının turistik merkez-kafeler ve park içi ana yönetim olarak işlevlendirilmesi ve kente katılması önerilmektedir. Burada edinilecek bilgilerle sur içi bir kültürel gezinti ya da vadi içi bir doğa gezintisi yapma olanağı sunulmaktadır. Fiskaya Bölgesi, böyle bir gezintinin başlangıç ve ilk noktası olma özelliğindedir. Park, zonlarda parçacıl olarak işletilmesine karşın; ana yönetim ve merkez bu mevcut yapıda çözülecektir.
Fiskaya bölgesinde oluşturulan kent balkonu, teleferik ve eğime ılımlı oturan patika ve basamaklarla üniversite ve kent merkezi arasında görsel ve fiziksel bağ kurulmaktadır. Bu kent balkonu mevcut değeri korunacak büyük boyutlardaki kayalara değmeden, bağımsız bir şekilde ayakta duracak; bu boşluktan ise yine kent hafızasında yeri olan şelale akacaktır.
Projenin 3 etapta yapılması öngörülmektedir. Bu sürecin ilk basamağında vadinin yasadışı yapılaşmadan arındırılması, bozulan noktalardaki flora ve fauna restorasyonunun düzenlenmesi ve ana ulaşım bağlantılarının kurulması hedeflenmektedir. Geri kalan 2 basamakta zonların kısmi ve kademeli olarak düzenlenmesi ve ilişkiler zincirinin kurularak vadinin kullanma ve koruma dengesi içinde bütüncül bir anlayışla tamamlanması planlanmaktadır. Bu konu ile ilgili detaylı çalışma sunum paftalarında da anlatılmıştır.Dicle Vadisi Peyzaj Planlama Kentsel Tasarım ve Mimari Proje Yarışması