İngiltere seçimlerinde merak edilenler - Londra Gazete
0 337 3 dakikada oku
Britanya’da 12 Aralık’ta sandığa gidiyor. Neden erken seçime gidiliyor? Brexit nasıl etkilenecek ve seçim sistemi nasıl işliyor? BBC Türkçe’nin Instagram hesabının takipçilerinin merak ettiği soruların yanıtlarını aradık:
1 – Brexit ne olacak?
İktidardaki Muhafazakar Parti’nin Brexit anlaşması üç defa parlamento tarafından reddedildi. Hatta bu yüzden Theresa May istifa etti, yerine Boris Johnson Başbakan oldu.
Başbakan Johnson’ın kendi Brexit anlaşmasını bir dizi değişiklik önerisine uğramadan parlamentodan geçirebilmek için yeterli sayıda milletvekili yok. Johnson erken seçimin Muhafazakâr Partili milletvekili sayısını artırmasını, böylece de Brexit’i daha kolay gerçekleştirmeyi umuyor.
Muhafazakar Parti lideri Johnson, AB ile vardığı anlaşmayla Brexit’in hayata geçirilmesini, yani İngiltere’nin AB’den çıkmasını istiyor.
Muhalefetteki Jeremy Corbyn liderliğindeki İşçi Partisi ise AB’yle daha yakın ilişkilerin sürmesini öngören yeni bir Brexit anlaşması yapıp, sonra da yeni bir referandumla halkın onayını almak istiyor. Yeni referandumda AB’de kalma seçeneği de olacak.
Britanya’da yaşayanların kimlik taşıma zorunluluğu yok.
Kuzey İrlanda’da ise kimlik gösterme şartı 1985’te getirildi.
Britanya’da yaklaşık 46 milyon kayıtlı seçmen var. Ama katılım oranı genelde düşük, genel olarak yüzde 70’lerde seyrederken 2001 seçimlerinden bu yana yüzde 60’lara düşmüş durumda. 2017’deki son seçimde katılım oranı yüzde 68,7’ydi.
Oy kullanan yaşlıların sayısı, gençlere kıyasla genelde daha fazla. 2017 genel seçimlerinde 20-24 yaş arası oy kullananların oranı yüzde 59’du. 60-69 yaş arası oy kullananların oranı ise yüzde 77.
Ama bu seçimde yeni kayıt yaptıran 3 milyondan fazla seçmen 35 yaşın altındaydı. 1 milyondan fazlası ise 25’in altında.
5- Britanya’da oy kullanma zorunlu mu, kullanılmazsa cezası var mı?
Britanya’da oy kullanma zorunluluğu yok. Oy kullanmak istemeyenlere ceza da yok.
6- Kraliçe 2. Elizabeth’in yetki alanı ne? Aday olabilir mi?
Kraliçe, sembolik olarak devletin başında ve hükümdar. Yürütme, hükümdarın yani Kraliçe’nin onayı ile, Kraliçe adına Başbakan ve hükümetin kontrolünde.
Ama seçilen başbakanı anayasal kurallar çerçevesinde Kraliçe atıyor ve Başbakan’la düzenli görüşmeler yapıyor.
Kraliçe teorik olarak Başbakan’ın görevine son verebilir ama halk iradesini parlamentoya bırakıyor.
Aday olma meselesine gelince…
Evet, Kraliçe Elizabeth’in ailesinin kökleri Alman ve ailenin Alman İmparatorluk ailesiyle akrabalığı var. Kral 5. George ailenin Alman soyadını yani Sacshen-Coburg ve Gotha’yı Windsor olarak değiştirdi.
Avam Kamarası, yeni yasaların ve vergilerin uygulamaya konması için milletvekillerinin tartıştığı, oyladığı yasama organı. Yürütme organı olan hükümeti Avam Kamarası’ndaki milletvekilleri seçiyor ve denetliyor.
Lordlar Kamarası, parlamentonun üst kanadı. Avam Kamarası’nın çalışmalarını denetliyor, yasaları gözden geçiriyor.
Üyeleri, Başbakan’ın tavsiyesi üzerine Kraliçe tarafından onaylanarak belirlenir, halk seçmez. Bir kısım için ise üyelik asalet unvanı taşıyan aile üyelerinden birbirlerine geçer.
Bütün yasaların hem Avam Kamarası’nda, hem de Lordlar Kamarası’nda onaylanması gerekir.
Sabah 7’de açılan sandıklar gece 10’da kapanıyor. Britanya’yı oluşturan İngiltere, İskoçya, Kuzey İrlanda ve Galler’de seçim sistemi dar bölge seçim sistemi diye adlandırılıyor.
Kuzey İrlanda’da ise sayım ertesi gün sabah başlıyor, bazen bir iki gün sürüyor.
Hayır. İngiltere’de medya ağırlıklı olarak Muhafazakar Parti’den yana.
BBC ise bir kamu kuruluşu olarak tarafsız kalır.
ingiltere konu merak seçim