Anasayfa/Nedir/Şanlıurfta'nın İmgesi Çiğköfte
Şanlıurfa Yemekleri, Köfteler: Çiğ Köfte Malzemeleri ve Yapılışı
ÇİĞ KÖFTE (ŞANLIURFA)
Derleyen: İbrahim KARAKUŞ
Kaynak Kişi: Abdulbaki BADILLI, 1964 Urfa doğumlu, aşçı
Çiğ Köfte Malzemesi: Yedi yüz gram et, bir kilo bulgur, on diş sarımsak, yüz gram soğan, yüz gram kuru isot, yüz gram pul biber, elli gram biber salçası, elli gram domates salçası, üç çay kaşığı nane, iki çay kaşığı karabiber, iki çay kaşığı kimyon, iki çay kaşığı yenibahar, bir adet maydanoz.
Çiğ Köfte Yapılışı: Çiğ köftelik bulgur özel olarak yaptırılmış köfte leğeninde Tüm malzemelerle birlikte yavaş yavaş bastırarak bulgur yumuşayıncaya kadar yoğrulur. Çiğ köftenin kıvamını bulduğu iki şekilde anlaşılır. Birincisi sarımsak alınıp tavana atılır yapışıp kalırsa kıvamını bulmuştur. İkincisi ise çiğ köfte kaba yapışıp kabı kaldırıyorsa kıvamını bulmuş veya pişmiş demektir. Küçük sıkımlar haline getirilerek marul, salatalık, nane, semizotu ve turpla servis yapılır.
Çiğ köftenin uzun zamandan beri bilinen öyküsü ise şöyledir: Hz. İbrahim döneminde yaşayan Urfalı bir avcı avladığı ceylanı eve getirerek hanımından yemek yapmasını ister. Hanımı evde odun bulunmadığını söyler. Çevrede toplanacak bir tek dal dahi kalmamıştır. Zira Nemrut, Hz. İbrahim?i ateşe atmak için ne varsa toplatmıştır. Avcı, hanımından bir çözüm üretmesini ister. Bunun üzerine kadın, ceylanın budundan bir miktar yağsız et çıkararak bir taş üzerinde başka bir taşla eti ezmeye başlar. Sonra ezilmiş eti bulgur, biber, tuzla karıştırarak yoğurur. Yeşil soğan ve maydanoz ekler.
İkici rivayet ise şöyledir: Zamanında hüküm süren ve gaddarlığıyla tanınan katı kurallı hükümdar Nemrut, bir gün ülkedeki hiçbir bacadan duman çıkmaması için bir emir verir. Bunun üzerine yöre halkı yiyeceklerini pişiremez, çaresiz kalırlar. Zorda kalan halk elindeki eti taşa sürterek ve içine bulgur, biber, tuz karıştırarak sürtünme gücüyle eti pişirirler. Hemen hemen her öğün yemeği misafirsiz geçirmeyen Urfalılar konuklarını ağırlamaktan ve onlara çeşitli yemekler ikram etmekten hoşlanırlar. Yaptıkları her türlü toplantıyı Çiğ köfte başta olmak üzere yemek çeşitleriyle süslerler. Çeşitli yaşlarda ve mesleklerdeki arkadaş grupları sonbahar ve kış aylarında haftada bir olmak üzere toplanırlar. Bu sıra ile yaptıkları toplantılara Şanlıurfa?da ?sıra gecesi?, ?sıra gezme? denir. Sıra kendisine gelen kişi gecenin bütün masraflarını karşılayarak misafirlerini en iyi şekilde ağırlamaya çalışır. Müzik ya da sohbetle geçen bu toplantıların baş yemeği çiğ köftedir. Urfa mutfağında çiğ köfte başköşededir. Bu tür gecelerde çiğ köftesiz bir toplantı düşünülemez. Urfa?nın imgesi çiğ köfte sözlü kültürün halk şiiri formunda da yer alır.
Çiğ köfte simit ister et ister yumruk ister
Nazlıdır hem gelmez daima buyruk ister
Sıkım sıkım yemeli tok karna dokuz topak
Ayran yoksa yanında domates koruk ister