October | 2013 | cementbrush6
Monthly Archives: October 2013	Stres Tüp Bebek Başarısını Etkiler mi?	30
Tagsin vitro fertilization, ivf, ivf treatment	Stresin ve psikolojik durumun kadının adet döngüsü ve fizyolojik/hormonal dengesi üzerinde oldukça etkili olduğu bir gerçek. Kuzey kutbunda yaşayan Eskimo kadınlarının uzun ve karanlık kış aylarında zaman zaman yumurtlama ve adetlerinin kesildiği biliniyor. Ağır duygusal travma yaşayan genç kadınlar düzensiz yumurtlama, düzensiz adet ve hattta amenore (hiç adet görmeme) gibi sorunlarla karşılaşabiliyorlar. Yapılan çalışmalarda sürekli ışıklı ortamda tutulan tavukların daha sık yumurtladığı ve daha fazla yumurta ürettiği görülüyor. Bu gerçekler göz önüne alındığında spontane (doğal) olarak hamile kalmaya çalışan kadınların en büyük düşmanlarından birinin stres olduğunu unutmamaları gerek.Ancak konu tüp bebek tedavisi ve yumurtalıkların uyarılması olduğunda durum değişiyor. Tüp bebek tedavisinde verilen ilaçlar nedeniyle kadının merkezi düzenleme mekanizması artık bir nevi ‘otomatik pilota’ geçmiş oluyor. Bu nedenle de stresin tedavinin başarısı üzerinde etkisi hemen hemen hiç olmuyor. Tamamen stressiz bir tüp bebek deneyimi yaşamak maalesef pek mümkün değil ancak bu durumun sonucu olumsuz etkileyip etkilemeyeceğini soran hastalara stresin önemli bir faktör olmayacağını söylemek mümkün. In Vitro Fertilization – Do You Qualify? Tüp bebek tedavisi bir çift için hem duygusal hem de maddi olarak zorlu bir süreç. Kısırlıkla mücadele eden ve kendini bu nedenle zaten güçsüz ve kontolsüz hisseden çift, tüp bebek tedavisinin bilinmeyenleri ile karşı karşıya kaldığında kendini daha da yoğun bir stres altında buluyor. Tedavinin her aşamasında çiftin doktor ve tüp bebek ekibi tarafından doğru ve anlaşılır bir şekilde bilgilendirilmesi ve alınacak kararlara katılımının sağlanması bu sürecin kolay atlatılması için çok önemli. Çifte tüp bebek süreci boyunca eşlik edecek olan hemşirelerin bilgili olması dışında empati yapma ve sağlıklı iletişim kurma becerilerine de sahip olması bu noktada önem kazanmakta. Tüm bunlara rağmen duygusal olarak bu süreci atlatmakta zorluk çeken hastalar psikolojik destek almaktan çekinmemeli.Tüp bebek hastalarını en çok stres altında bırakan konulardan biri de tedavi boyunca ne yapmaları ya da yapmamaları gerektiği. Ailesi, çevresi veya tüp bebek ekibi tarafından ‘Sıcak banyo yapmayın!’, ‘Kafeini mutlaka kesin, çay, kahve içmeyin!’, ‘Gecede en az 8 saat uyuyun!’, ‘İlaçlarınızı birkaç dakika bile geciktirmeyin!’, ‘Sağlıklı beslenin!’ tarzı uyarılar alan hastalar yaptıkları ufak bir hatanın bile tedavinin sonucunu etkileyebileceği inancına kapılıyorlar. Bu durum büyük bir korkuya ve suçluluk duygusuna neden oluyor. Oysa bu son derece gereksiz çünkü bunlardan herhangi birinin tek başına tüp bebek tedavisinin sonucunu değiştirecek kadar büyük bir etkiye sahip olduğuna dair bir kanıt yok.Çiftlerin tüp bebek tedavisi hakkında doğru bilgilere sahip olmaları, tedavi başarısız olduğunda ‘Stres altındaydım ondan oldu’, ‘Keşke daha sağlıklı beslenseydim belki olurdu’ şeklinde düşüncelerle kendilerini ve ilişkilerini yıpratmalarını da engelleyecektir.
Tüp bebek tedavisinde mini tüp bebek	17
Tagsdevamı..., ivf, IVF Clinics, ivf treatment, tüp bebek, tıkla, web site	Son zamanlarda kısırlık tedavisinde yeni bir yöntem daha kullanılmaya başlandı. Bu Mini Tüp Bebek yöntemidir.Gerek kariyer yolundaki anne adaylarının çocuk sahibi olmayı erteleme kararları, gerek çevresel koşullar ve dengesiz beslenme şekilleri ciddi kısırlık problemlerinin doğmasına yol açmaktadır. Böyle olunca da tıp dünyası anne adayına bir umut olabilmek adına yeni arayışlara girmekte ve yeni yöntemler yaratmaya çalışmaktadır.İşte mini tüp bebek yöntemi de bu arayışların sonucudur. Bu yöntem ilk defa Japonya’da geliştirilmeye başlanmış ve başarıyla da uygulanmış daha basit bir tüp bebek yöntemidir.Bu yöntemin ilk uygulamaları, sperm sayısı düşük veya sperm hareketliliği az olan erkekler için yapılmıştır. Daha sonra bilinen tüp bebek yöntemindeki başarısızlıkları azaltmak için yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır.Bu yöntemin temelinde anne adayına daha düşük miktarda ilaç kullandırılarak gebeliğe elverişli kalitede yumurtanın elde edilmesi vardır. Daha az ilaç kullanılarak anne adayının kendi salgıladığı hormonlarla yumurtaların gelişmesi sağlandığından, bir şekilde yumurta kalitesinin de daha çok yükseldiği görülür. Kullanılan ilaçlar da zaten bu hormonların yükselmesine katkı sağlamak içindir.Bu yöntem aynı zamanda çoğul gebeliğin de önüne geçmektedir.Aslına bakılırsa tedavi sırasında kullanılan ilaç miktarının düşürülmesi tüp bebek maliyetini de aşağı çekmektedir. Tüp bebek tedavisinde mini tüp bebekBu tedavi yönteminin bilinen tüp bebek yönteminden farkı yumurtanın geliştirilme dönemindeki uygulamada yatar. Bir kere yumurta elde edildikten sonra döllenmesi ve transferi gibi aşamalar bilinen tüp bebek tedavisinde olduğu gibidir.Her anne adayı için aynı başarıyı elde etmek mümkün değildir ama yine de başarı olasılığı oldukça yüksek bir tedavi yöntemidir.Tüp bebek tedavisinde yaşanan ciddi teknolojik gelişimler sayesinde, bu yöntemde yumurtaların aşırı uyarılması gibi yan etkiler de en aza indirilmiştir.Normal tüp bebek yöntemlerinde anne adayının hormon değerleri düzgünse, yumurtalık yollarında bir sorun yoksa öncelikle doğal akış içinde yumurtlama beklentisine gidilir. Ama zaman kazanmak isteniyorsa ya da anne adayının yaşına bağlı olarak bu yöntem önerilmektedir. Aslında her anne adayına uygulanabilecek bir yöntemdir.Çeşitli ilaçlar kullanılması ile, anne adayının ve tedavi sonrasına oluşturulan embriyonun zarar görüp görmediği konusunda zaten fikir ayrılıkları vardır. Başarı oranının yüzde 50’leri aşamamasının temelinde de bu durum söz konusudur. Elde edilen embriyoların hemen hemen yarısında, bu ilaç etkisi nedeniyle genetik olarak bozulma görülmektedir. İlaç ne kadar az kullanılırsa o kadar kaliteli embriyo elde edildiği anlaşılmıştır. Mini tüp bebek yönteminin de esas amacı budur.Özetlemek gerekirse, iki tüp bebek yöntemi vardır:•	Bilinen tüp bebek yönteminde, anne adayından alınan yumurta ile babadan alınan sprem laboratuar ortamında bir tüp içine konularak döllenme beklenir.•	Mini tüp bebek yönteminde ise sperm mikroskop kullanılarak özel bir teknikle yumurta içine doğrudan enjekte edilerek döllenme sağlanır.Döllenme gerçekleştikten sonraki aşamalar ise zaten değişmemektedir.Bu yöntemin birkaç olumsuz noktasına değinecek olursak:•	Çok daha az ilaç kullanılmasının tek olumsuz yanı kaliteli olmasına rağmen az sayıda yumurta elde edilmesidir.•	Alışılmış tüp bebek yönteminde döllenme dışarıda gerçekleştiğinden, transfer edilmeyen embriyoların dondurulması mümkündür ancak bu yöntemde bu imkan yoktur.•	Tek yumurta döllendirildiği için emriyonun tutunamama riski daha yüksektir.Bu yöntemin en iyi tarafı ise belki de ileri yaştaki anne adaylarında daha iyi sonuçlar elde edilmesindedir.Ayrıca bilinen yöntemle kıyaslandığında bebeklerde anormal doğum riskinde artış görülmemiştir. Dolayısıyla başka bir nedenle ihtiyaç duyulmadıkça bu yöntem kullanıldığında genetik tetkiklere de ihtiyaç yoktur.Mini tüp bebek tedavi yönteminin yola çıkış nedeni olan ağır erkek kısırlığı durumlarında yine en etkili yöntem olarak kullanılmaya devam edilmektedir.
Tüp Bebek Tedavisinin gelişimi	05
Tagsdevamı..., tüp bebek, tıkla, web site	Tüp bebek değil ama kısırlıkla ilgili çalışmalar Hipokrat zamanında da vardı. Daha o zaman rahim yapısının gebe kalmadaki önemi farkedilmiş, hatta spermlerin üremedeki önemi üzerinde durulmuştur.Tüp bebek alanındaki ilk çalışmalar ise Walter Heape tarafından 1890’larda tavşanlar üzerinde yapılmıştır. İlk insan yumurtası üzerindeki çalışmalar ise 1939 yılında görülür.Bugünkü anlamda tüp bebek çalışmaları ilk olarak İngiliz bilim adamı Bob Edwards tarafından başlatılmıştır. Bugün gelinen noktanın ilk adımları ise jinekolog Patrick Stepto ile birlikte 1975 yılında atılmaya başlanmış, ancak ilk deneme bir dış gebelikle sonuçlanmıştır.Sonraları birçok meslek arkadaşı ve toplum tarafından bu çalışmaları eleştirilmiş hatta suçlanmışlardır. Ama onlar birçok başarısız denemeye rağmen, yılmadan yollarına devam etmişler ve 1978 yılında ilk tüp bebek, Louise Brown, dünyaya gelmiştir. Doğduğunda 2,61 kilo ağırlığındaydı.Louise biraz utangaç ama tamamen normal bir çocukluk dönemi geçirmesine rağmen, zaman zaman arkadaşlarının zalim şakalarına da maruz kalmıştır. “Bir test tüpüne nasıl sığdın” gibi sorular kendisini çok üzmüştür.Louise Brown bugün 35 yaşındadır, evlidir ve 7 yaşında bir oğlu vardır. Louise’in, kendisi gibi tüp bebek yöntemiyle dünyaya gelen kardeşi Natalie de bu yöntemle doğan 40’ıncı kişidir. Ve Natalie dünyada anne olan ilk tüp bebektir. Çocuğunu ise tamamen doğal yollardan dünyaya getirmiştir.Ülkemizde ise bu çalışmalar biraz gecikmeyle başlamıştır.Ülkemizin ilk tüp bebeği olarak bilinen Dilek Kantarcı 1988 yılında Samsun’da bir klinikte dünyaya gelmiştir. Ancak Dilek için tedavilere Almanya’da başlanmış, doğum Türkiye’de olmuştur. Tümüyle Türkiye’de yapılan tedavi sonucu 1989 yılında doğan ilk tüp bebek ise Ece Çoker’dir. Aralarında sadece birkaç ay fark vardır.Bugün Dilek 24 yaşındadır. Kendisi ile yapılan bir söyleşide “Çocukken bir mutfak tüpünde doğduğumu sanırdım, insanlar merakla, sanki uzaydan gelmişim gibi beni görmeye gelirlerdi” demiştir.Dilek de çocukluğunda arkadaşlarının acımasız şakalarına maruz kalmıştır. Her tüp kamyonunun geçişinde “Dilek seni almaya geldiler” şakasını yapmalarını bugün bile içi sızlıyarak anlatıyor.Ülkemizde ilk özel tüp bebek merkezi 1994 yılında Ankara’da açılmıştır. Bugün sadece tüp bebek hizmeti vermek üzere kurulmuş olan 150’ye yakın merkez bulunmaktadır ve çalışmaların başlamasındaki kısa gecikmeye rağmen birçok yeni uygulama bu merkezlerde dünyayla eş zamanlı olarak yapılmıştır. Bugün ülkemizde tüp bebekte başarı oranları yüzde 50’lere kadar yükselmiştir.Genel olarak bakıldığında tüp bebek tedavisinin ilk yıllarında, hem uygulamanın yeni olması hem de olanakların yetersizliği yüzünden bir çok yanlış uygulama olmuş ve hayal kırıklıkları yaşanmıştır. Öyle ki bu tedaviyi alan anne adaylarının birçoğu ikinci bir denemeden kaçınmışlardır ve bu önyargıyı kırmak kolay olmamıştır.İlk denemelerde tedavinin başarı oranları en gelişmiş merkezlerde bile %30-35 civarında kalmıştır. Yapılan yeni çalışmalar bu oranı yükseltme yolundadır. Teknoloji ve tıp alanındaki başdöndürücü gelişmeler, hem tedavinin uygulama şeklinde kolaylıklar yaratmış, tedavi sürelerini kısaltmış, hem de maliyetlerde büyük düşüşler yaratmıştır. Bu şekilde diğer kısırlık tedavilerinin yanında tüp bebek tedavisi çok daha tercih edilen ve güvenilen bir tedavi yöntemi olmuştur.Öyleki bugün ülkemizde yeni doğan her 40.000 bebekten biri tüp bebektir. Batı Avrupa ülkelerinde ise her 60 bebekten biri tüp bebek yöntemiyle dünyaya gelmiştir. Bu büyük bir orandır. Dünya geneline bakılırsa tüp bebek sayısı 5 milyonu aşmış durumdadır. Türkiye’de bu oranın artmaya başlamasının bir nedeni, bu tedavi şeklinin yeni yasal düzenlemelerle sosyal güvenlik kapsamına alınması olmuştur. Elbette tüp bebek çalışmalarındaki yükselen başarılar ve tüp bebek merkez sayılarının artıyor olması da bu oranın artmasında önemli nedenlerdir.