BATI TRAKYA TARİHİNDEN BİR YAPRAK: GAZİ EVRENOS BEY | Evladi Fatihan
18 Kasım 2018 Harun HALİL MAKALE 0
Gazi Evrenos Bey, Osmanlı akıncılarının beyidir. 1360 yılında diğer Osmanlı akıncıları ile birlikte Via Egnatia (Sol kol) güzergâhı üzerinden Kuzey Yunanistan’da fetih girişimlerinin öncüsü olmuştur.
Her şehrin bir fatihi vardır. Gazi Evrenos Bey de 1360 yılında Gümülcine’yi fethederek Gümülcine’nin fatihi olmuştur. Gümülcine’yi fethettikten sonra burayı önemli ve stratejik merkez haline getirmiştir. Gümülcine’yi imar ederek bir şehir statüsüne kavuşturmuştur. Şehri fethettikten hemen sonra şehrin merkezine bir çiftlik satın almıştır. Satın aldığı çiftliğin üzerine ev inşa etmiştir. Daha sonra kendi evini ve çiftliğini genişletmek suretiyle imarete dönüştürmüştür. Yeni inşa edilen imaret Gümülcine şehrinin fethini sembolize etmektedir. Gazi Evrenos Bey Gümülcine’de ikamet ettiği süre içinde hac vazifesini yerine getirmek maksadıyla kutsal toprakları ziyaret etmiştir.
Gazi Evrenos Bey şehrin halka hizmet etmek suretiyle bir imaret, içinde de bir aşevi inşa etmiştir. Aşevinde her gün halka ücretsiz olarak yemek dağıtılmaktaydı. Tüm halkın su ihtiyacını gidermek maksadıyla imaretin içine büyük bir sebil yaptırmıştır. Şehre uğrayan misafirlerin konaklaması bir han yapmıştır. Müslüman ahalinin ibadet edebilmesi imaretin avlusuna bir cami inşa etmiştir. Genç kuşakların ilim ve irfanla donatılması için bir medrese açmıştır. Medresenin bitişiğine bir kütüphane açarak insanların kitap okuma alışkanlığı kazanmasını sağlamıştır.
Müslüman ahalinin yanı sıra Hıristiyan ahali de Gazi Evrenos Bey’e karşı sempati duymaktaydı. Gazi Evrenos Bey, Hristiyanlara haklarını vermiştir. Bilahare aşevinde her gün Müslümanların yanı sıra gayri müslimlere de yemek verilmekteydi. Aşevi sayesinde Hristiyanların Gazi Evrenos Bey’e karşı duydukları sempati empatiye dönüşmüştür. O dönemde Doğu Roma ve Katolik dünyası misyoner yetiştirmekteydi. Bilakis Osmanlı Devleti ise “vizyonerler” yetiştirmekteydi. Böylelikle Osmanlı akıncıları ve dervişleri halk nazarında güzel ve asilce davranışları ve muameleleri sayesinde güzel bir prototip oluşturmaktaydılar. Osmanlı Devleti’ni Balkan Savaşlarında (1912-1913) mağlup olduktan sonra bölgeden çekilmesiyle birlikte taşıdığı misyonu kaybetmiştir.
Gazi Evrenos Bey İmareti, 1990 yılından itibaren kilise müzesi olarak kullanılmaktadır.