‘Kâbe’de selfie - Yazarlar - H. Hümeyra Şahin
Geçtiğimiz günlerde, genç bir erkeğin ‘Kâbe’ önünde, anneler huzurunda kız arkadaşına yaptığı evlilik teklifi, sosyal medyada gündem oldu. Bu olay, din ve gelenek yozlaşmasının son günlerde gördüğümüz en çiğ örneğiydi. Üstelik, göstererek yaşama alışkanlığı ile görüntünün sosyal medyada paylaşılması, bu yozluğu çoğalttı.
Usul ve adabın gündelik hayattan çekilişinin izdüşümlerini sık sık görüyoruz. Bu tavrı da, onlardan biri sayıp, münferit bir olay olarak görmezden mi gelmeliyiz, yoksa aksülamellerini tartışmalı mıyız?
Bana kalırsa, küreselleşmeyle gelen yüzeyselliği, modernizmle beraber gelenekten kopuşu, ben yaptım oldu lümpenliğini ve bayağılaşmayı bir arada konuşmalı ve bu süreçlerin ürettiği insan tipini irdelemeliyiz.
Edebin ‘etiquette’ ya da ‘good manners’, yani görünür davranış kodlarına indirgendiği bir çağda, usul ve adabın, kaybettiğimiz mana zeminini de yeniden hatırlamalıyız. Zira edep, görüntüye hizmet eden bir davranış kodundan ziyade, içten dışa sirayet eden, irfandan beslenen bir davranış tezahürüdür. Bu nedenle kültürümüzde ‘edep, aklın sureti’ olarak tanımlanır.
‘Kâbe’yi ziyaretin, birkaç bin lira ve bir vizeyle gidilebilen herhangi bir turistik seyahat gibi algılanması ve ‘Kâbe’nin bir selfie nesnesi haline gelmesi, anlamdan kopuşun temel göstergesidir.’ Anlam kaybolup, gelenek de devreden çıktığında, ortaya gösteri dünyasını besleyen bir sosyal medya çiğliği çıkar.
Mimaride, musikide, edebiyatta ve sanatın diğer türlerinde nasıl ki, usul, ölçü ortadan kalktığında bir kakofoni, karmaşa ortaya çıkıyorsa, insan tavır ve davranışlarında da edep ve adap yok olduğunda manasızlık, usulsüzlük ve bayağılık tezahür eder.
Edep ve adap, tavır ve davranışları rafineleştirir, herşeyi anlamıyla buluşturur ve herşeye layıkıyla muamele etmeyi öğretir.
Zamanın ilmini bilmek
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Almanya'daki gurbetçilerimize çağrı