Dil Devriminde Çeşitli Görüşler – M. Necmettin Hacıeminoğlu – Türkçe Tarih
Dilbilim, Harf Devrimi, M. Necmettin Hacıeminoğlu
Servet-i Fünun devrinde Fuad köseraif ile Ahmed Hikmet Müftüoğlu’nun temsil ettikleri bu aşırı görüşe taraftar kimselerin sayısı zamanımızda bir hayli artmıştır. Bu kitlenin düşüncesi hem tabiat kanunlarına, hem de sosyal ve insanî gerçeklere aykırıdır. Koyu bir osmanlıcanın hüküm sürdüğü Tanzimat ve Servet-i Fünun yıllarında öyle bir aşırılığa tepki olarak doğan Ahmed Hikmet gibi, Fuad Köseraif gibi tasfiyeci görüş sahiplerini, ogünün rahî şartları içinde normal karşılamak mümkündür. Hattâ, sadeleşme hareketinin yeniden alevlendiği 1932 yıllarından sonra bazı kimselerde görülen aşırı tasfiyeci tutumu da, gene o devrin heyecanı ile yapılmış tabiî bir ölçüsüzlük sayabiliriz. Ama bugün, 1963 yılında, ilk hamleden 130, ikinci hamleden 30 yıl geçtiği halde, Türkçe bu kadar sadeleştiği, hattâ Servet-i Fünun devrindeki tasfiyecilerin tasavvur ettiklerinden daha fazla özleştiği halde, hâlâ aşırı tutumda direnmek, hiçbir suretle hoş karşılanamaz. Çünkü bu, imkânsızlığı tercübelerle sabit olduğu halde, gene ısrarla o imkâñsızın ardından koşmaktır. Zira, yer yüzünde bir tek ileri ve medenî dil gösterilemez ki yüzde yüz saf ve öz olsun. Çeşitli dillerden sayısız kelimeler, sayısız deyimler almamış olsun. O halde bu aşırılık, bu ölçüsüzlük, bu gerçek dışı davranış niye?… Şunu açıkça belirtelim ki böyle ölçüsüzlüklerin ne dil devrimiyle ne Türkçe sevgisiyle ve ne de Atatrkçülükle ilgisi vardır. Bu, doğrudan doğruya cidî olmayan bir davranıştır. Ata’nın ise, hiçbir zaman, böyle tabiat kanunlarına ve ilmî gerçeklere aykırı davranışları görülmemiştir. Zira evde annemizin, sokakta çocukların, otobüste biletçinin… konuştuğu, anladığı ve sevdiği her hangi bir kelimeyi, bu söz soy bakımından Türkçe değildir diye, zorla dilimizden atmaya kalkmak akıl ile bağdaşamaz. Yaşayan ve kullanılmakta olan bir kelimenin “hüviyet”ini sormak, “soyunu – sopunu” araştırmak hiçbir mantıkî delil ile müdafaa edilemez. Ama ne yazık ki, bütün bu sağduyu dışı ölçüsüzlüklerin öncüleri, hareketlerinin sorunluluğunu ısrarla Atatürk’e yüklemektedirler. Böylece de hücum ve tenkidden kurtulacaklarını ummaktadırlar. Oysa ki tarihî gerçekleri yanlış aksettirmek çıkar bir yol değildir. Çünkü meselenin esası çok çabuk gün ışığına çıkarılıverir.
Görülüyor ki, bu gurubun da asıl gayesi türkçenin ilerlemesini, gelişmesini,g üçlü ve zengin bir kültür dili olmasını sağlamaktır. İçlerinden hiç kimsenin “osmanlıcaya dönelim”; “arapça, farsça sözleri türkçeye tercih edelim”, “türkçeyi ihmal edip yüz üstü bırakalım…” dediği yoktur! Herkes sadeleşmeyi istiyor, ama bir ölçü nisbetinde. Herkes öçleşmeyi istiyor, ama usulü dairesinde. Herkes türkçenin zenginleşmesine çalışıyor, ama imkânlar ölçüsünde ve ilmin emirlerine boyun eğilmek şartiyle.