Büyük Ünlü Uyumu Nedir? Hakkında Bilgi
0 Admin 07:47:00
Büyük ünlü uyumu veya kalınlık-incelik kuralı, Türkçe sözcüklerin ayırt edilmesinde kullanılan ses uyumlarından birisidir.Türkçedeki öztürkç...
Büyük ünlü uyumu veya kalınlık-incelik kuralı, Türkçe sözcüklerin ayırt edilmesinde kullanılan ses uyumlarından birisidir.Türkçedeki öztürkçe sözcüklere ait ortak bir özelliktir.
Kalınlık kuralı: Bir sözcüğün birinci hecesinde kalın bir ünlü (a, ı, o, u) bulunuyorsa, diğer hecelerdeki ünlüler de kalın olmaktadır:
Değişim Geçirmeyen Ekler Şöyledir;
-daş eki incelik kuralına uyan sözcüklere eklendiğinde büyük ünlü uyumunu bozar:
Derslerine iyi çalış ki başarılı olasın. (bağlaç)
Büyük ünlü uyumu, başka dillerden Türkçe'de yer edinmiş sözcüklerde aranmaz.Bu sözcükler Türkçeye geçirilirken her zaman büyük ünlü uyumuna uyacak şekilde değişim geçirmezler:
Büyük ünlü uyumu her Türkçe sözcükte sağlanmayabilir.Bazı sözcükler öztürkçe olmasına karşın zamanla ses değişimi gibi çeşitli etkenlerle büyük ünlü uyumu kurallarının dışında kalmışlardır:
anne (ana), dahi (daha), elma (alma), hangi (kangı), hani (kanı), inanmak (ınanmak), kardeş (karındaş->kardaş), şişman (-man ekinin özelliği ile) vb.
Büyük ünlü uyumuna uymayan yada bu uyumun aranmadığı sözcüklere gelen ekler, kalınlık incelik bakımından çoğunlukla son hecenin ünlüsüne uyar:
Son ünlüleri kalın harf olmasına rağmen ince şekilde zikredilen bazı alıntı kelimeler, ince ünlü ile başlayan ekler alır:
Türk, berk, yap, sert, sürt, et, ay ve benzeri.
Gelen Aramalar: büyük ünlü uyumu nedir, büyük ünlü uyumu ne demek, büyük ünlü uyumu hakkında bilgi, büyük ünlü uyumu özellikleri, büyük ünlü uyumu anlamı, büyük ünlü uyumu aranmayan kelimeler
Eğitim Ses Uyumları Türkçe
Haberler, Güncel Haberler: Büyük Ünlü Uyumu Nedir? Hakkında Bilgi