28-07-2015, Saat: 09:45 Kafamda Bir Tuhaflık Orhan Pamuk
Orhan Pamuk’un son kitabı Kafamda Bir Tuhaflık+ boza satıcısı Mevlüt Karataş’ın hayatı+ maceraları+ hayalleri ve arkadaşlarının hikayesi ve 1969 ile 2012 arasında İstanbul hayatının pek çok kişinin gözünden anlatılmış bir resmidir+ diye başlıyor. Mevlüt Karataş 1957 yılında Konya’da Atiye ve Mustafa Karataş çiftinin tek erkek evladı olarak dünyaya gelir. 12 yaşına kadar köyden dışarı hiç çıkmaz. O zamanlar ekmeğin aslanın ağzında olduğu zamanlardır. Mustafa Karataş da iş olmadığı için İstanbul’a yoğurt satmaya gider. Mevlüt de 1968 yılında babasının yanına İstanbul’a gideceğini sanır ama babası onu çağırmaz. O da köyde çobanlık yapar. Diğer taraftan arkadaşları ve amcasının oğulları Korkut ve Süleyman İstanbul’a gittikleri için Mevlüt köyde yalnız kalır. Kahramanımız 1969 yılında 13 yaşına girerken İstanbul’a gelir. Annesi ve ablaları köyde kalır. Hem okuyacak hem de babasına yardım edecektir. Duttepe’de tek odalı bir evde babasıyla yaşamaya başlar. Ortaokuldan mezun olduktan sonra Atatürk Erkek Lisesi’ne devam eder. Bu okulda siyaset ile tanışır. Ülkenin kaynadığı+ sağ sol çatışmalarının en tepeye ulaştığı dönemlerdir. Orada alevi arkadaşı Ferhat ile tanışır ve dostlukları ölene kadar sürecektir. Kısmet adlı bir şans oyunuyla birçok para kazanır ve dostlukları pekişir. Mevlüt ikinci sınıfta bocalar ve sınıfta kalır. Okula devam etmemeye karar verir. Artık sınıfın en büyüklerindendir çünkü. O sıralarda Duttepe ve solcuların ve Alevilerin yaşadığı Kültepe karışır. Aralarında bir savaş başlar. Mevlüt ikisinin ortasında kalır. Bir tarafta amcaoğulları diğer tarafta arkadaşı Ferhat vardır. Zaten olayın sonunda Kürtler ve Aleviler yok pahasına arsalarını satıp Kültepe’den ayrılacaklardır. O sıralarda amcaoğlu Korkut köyden Vediha diye bir kızla evlenir. Vediha’nın iki kız kardeşi vardır. Mevlüt düğünde kısa bir sürede gördüğü kız kardeşlerden gözü güzel olana vurulur. Süleyman adının Vediha olduğunu söyler. Bundan sonra Mevlüt’ün Vediha’ya yazdığı aşk dolu mektupların dönemi başlar. O sıralarda askere gider. Askerlik anılarını anlatmaya başlar. Askerde lisede Mohini takma adlı arkadaşıyla karşılaşır ve çok mutlu olur. O sıralarda askeri darbe olur. Ülke cayır cayır yanıyordur. Diğer taraftan Mevlüt’ün Vediha’ya yazdığı mektuplar devam eder. Askerden döndükten sonra amcaoğlu Süleyman’nın kamyonuyla kızı kaçırmaya karar verirler. Köyde kızı aldıktan sonra Mevlüt bir tuhaflık olduğunu düşünür. Çünkü gözlerine vurulduğu kız bu değildir. Sonradan anlaşılır ki Süleyman bilerek gözü güzel olan Semiha’nın yerine onun kadar güzel olmayan ablası Vediha’nın ismini verir. Durum böyle olsa da Mevlüt Vediha’ya hemen ısınır ve onu çok sever. Tarlabaşı’nda tek odalı bir evi tutarlar. Rayiha’nın babası Boynueğri-yoğurtçuluktan boynu eğrilmiştir- Abdurrahman Bey’in çiftleri affetmesinden sonra evlenmelerine müsaade eder ve düğünleri olur. Artık marketlerde yoğurt alma dönemi başladığı için sokak yoğurtçuluğu kalkmıştır. Mevlüt bu yüzden dondurma satmaya başlar. O zamanları Mevlüt hayatının en güzel günleri olarak anımsar. Akşamları da boza satmaya devam eder. Feriköy+ Osmanbey+ Taksim+ Tarlabaşı+ Karaköy en uğrak noktaları olur. Kış gelince Mevlüt pilav üstü tavuk satmaya başlar. Malzemesini evde karısı hazırlıyordur. Fakat bu işin çok da karlı olmadığını anlar. O sıralarda Mevlüt bir kız babası olur. Adını Fatma koyarlar. Çok uzun yıllar geçmeden Fatma’nın Fevziye adında bir kardeşi olur. O sıralarda Semiha ablası Vediha’nın yanında kalıyordur. Herkes Süleyman ile evleneceğini düşünürken Semiha bir gün biriyle kaçar. Kaçan kişinin sonradan Mevlüt’ün arkadaşı Ferhat olduğu anlaşılır. Süleyman bu duruma çıldırır ve uzun süre unutamaz. O kadar kız bakmalarına rağmen pavyonda çalışan Melahat diye bir kadınla evlenir ve iki oğlu olur. Ferhat ile Samiha önceleri maddi zorluklar çekse de sonradan Ferhat’ın üniversiteden mezuniyetinden sonra elektrik tahsildarı işiyle durumları iyi olur. O sıralarda Mevlüt’e Bimbom Büfe adında bir büfeye müdürlük teklifi gelir. Sahibi çalışanların hile yaptıklarından şüpheleniyordur. Mevlüt’ün o sıralarda işleri iyiye gitmeye başlar. Akşamları yine boza satmaya devam ediyordur. Fakat elemanların kumpası yüzünden Bimbom Büfer kapatılır. Ferhat’ın durumunun gayet iyi olmasından dolayı Bacanakların Bozası adında bir bozacı açmaya karar verirler. Fakat bu iş de uzun sürmeden biter. Mevlüt otopark bekçiliği yapmaya başlar. O sıralarda Rayiha hamile kalır. Bebeği kendi usulünce düşürmeye çalışırken kan kaybından ölür. Kısa bir süre sonra da Ferhat öldürülür. Artık Mevlüt ve Samiha dul kalmışlardır. Fatma da o sıralarda üniversitede sevdiği bir adamla evlenmiş+ Fevziye ise kaçarak evlenmiştir. Mevlüt artık tek başına kalmış ve akrabalarının ısrarıyla Samiha ile evlenir. Babadan kalma Duttepe’deki eve bir apartman yaparlar ve bütün akrabalar aynı sitede otururlar. Hala boza satmaya da devam ediyordur. Çünkü o sokakları seviyor orada huzur buluyordur. Son olarak şehre söylemek istediği duvarlara yazmak istediği şey aklına gelir: “Ben bu alemde en çok Rayiha’yı sevdim.”
Nobel ödüllü yazar Orhan Pamuk bu romanı altı yılda yazmış. Diğer romanlarından çok farklı bir üslubu ve konusu var. Biz Orhan Pamuk’u her zaman burjuvazi kesimden gelen ve bu kesimi anlatan bir yazar olarak biliriz ve tanırız. Pamuk bu romanında ilk defa halktan ve sıradan bir kişiyi ele almış. Kız kaçırma+ köyden şehre göç+ sokak satıcılığı gibi konuları ele alarak çok sade bir dille anlatmış. Özellikle karakterlerin diyaloglarını içeren metinler sayesinde oldukça gerçekçi yazılmış bir yapıt olmuş. Diğer Pamuk eserlerine oranla tek solukta okunacak akıcı bir roman.
Yazar: Gülizar Şahin
Türk edebiyatının en iyi ve en tartışmalı yazarlarından biri olan Orhan Pamuk+ uzun süredir üzerinde çalıştığı Kafamda Bir Tuhaflık var romanı ile Mevlut adındaki karakter üzerinden Türkiye’nin ve İstanbul’un yakın zamandaki görünümünü farklı bir bakış açısı ile sunuyor.
Mevlut+ İstanbul’da hayata tutunmaya çalışan ve çeşitli işlerde çalışan basit bir vatandaştır. Bozacı olarak bilinen Mevlut aslında pilavcılıktan+ otopark bekçiliğine kadar dönemsel olarak birçok farklı işte çalışmıştır. Bir taraftan hayatına devam ederken diğer taraftan çevresinde yaşanan değişimlere de tanıklık eder. İstanbul şehrinin değişmesini+ insanların zenginleşip fakirleşmesini+ politik çıkarların getirdiği yıkımları derken kendisinin bunun tam olarak neresinde olduğunu sorgular ve kendisindeki tuhaflığın nedenini sorgular.
Mevlut’un bir de üç yıldır mektuplaştığı bir sevgilisi vardır. Sevgilisini hiç görmemiştir ama ona mektup yazıp aşkını kalbinde sıcak tutmayı da başarmıştır. Her gün yaşananların ardından en büyük merakı ise sevgilisinin tam olarak kim olduğunu öğrenmektir. Orhan Pamuk’un değimi ile kendisi Kafamda Bir Tuhaflık kitabı üzerinde tam 6 yıl çalışmış. 1969 yılından 2012 yılına kadar olan zaman diliminde Türk insanının ve İstanbul halkının yaşamlarını farklı bir şekilde okurlarına sunuyor. Bir taraftan aşkın sıcaklığı ile içinizi ısıtırken+ diğer taraftan toplum içinde yaşananlar ile içinizi burkuyor.
01-06-2015, Saat: 05:12