Nezirler | Hidayet Güneşi
Kim Allah´a itaat olan birşeyi yapmayı nezretmişse nezrini yerine ge­tirsin, Kim de Allah´a isyan olan birşeyi yapmayı nezretmişse nezrini yerine getirmesin.
Sonra onların ardından öyle bir kavim gelecek ki onlardan şehadet etmeleri istenmeden şehadet edecekler, hıyanet edecekler, kendile­rinde hiçbir eminlik bırakmadıklarından dolayı kimse tarafından kendilerine itimad edilmeyecektir. Artık bunlar arasında tıkabasa ye­mek, içmek, semizlemek hayatın gayesi olup çıkacaktır.
Nezr´in, Allah´a yaklaştırın ibadet çeşitlerinden biri olduğu bilinmek­tedir. Bunun için fakihler ´Kâfirin nezr´i sahih olmaz´ demişlerdir. Kişinin, nezrederek bir ameli kendisine zorunlu kılmasından, o ameli nezret-meden yapması daha efdaldir. İnsanın Allah´a yaklaşmak için verdiği sadaka, nezrederek kendini mecbur ettiği sadakadan daha üstündür.
Meselâ kişinin öfkeli olduğunda ´Eğer falan kişiyle konuşursam, Allah için 1 ay oruç tutmak üzerime borç olsun´ demesi bu tür nezirden­dir.
iMeselâ kişinin ´Eğer Allah benim hastama şifa verirse bir koyun sa­daka vermek nezr´im olsun´ demesi de bu tür nezirdendir.
İmam Nevevî şöyle demiştir: ´Cumhur, bu tür nezr´i nezr-i leccac ka­bul etmiştir´.
Nezri mutiakm hükmü ise şudur: Mutlak olarak nezr yapan kişinin, nezrini yerine getirmesi vacibdir. Delili ise diğer nezr çeşitlerinin delilleri­dir. Ancak kişinin bir nezr´i, yerine getiremeyeceğini zannettiği zamana
kadar geciktirmesi caizdir. Böyle bir duruma geldiğinde, onun hemen yerine getirilmesi gerekir. Nezr~i mutlak yerine yemin kefareti vermek ye­terli olmaz. Çünkü bu nezirde yemin mânâsı yoktur.
Hata, unutkanlık ve zorla yaptırılan şeylerin günahı ümmetimin üze­rinden kaldırılmıştır.
Bunun delili, İbn Abbas´m rivayet ettiği şu hadîstir: Hz. Peygamber hutbe okurken ayakta duran birini görerek ´Bu ne yapıyor?´ diye sordu. Sahabîler (Bu Ebu İsrail´dir. Oturmamak, konuşmamak, gölgede durma­mak ve oruç tutmak üzere nezretmiştir´ dediler. Bunun üzerine Hz. Peygamber şöyle buyurdu: ´Ona söyleyin otursun, konuşsun, gölgeye git­sin ve orucunu tamamlasın´.
Kati ve zina. gibi haram olan şeylerde nezr yoktur. Revatib sünnetleri terketmek gibi mekruh şeylerde de nezr yoktur. Çünkü haram veya mek­ruhu yerine getirmekte Allah´ın nzası sözkonusu değildir. Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur:
..Allah´a isyan olan birşey yapmayı nezreden kişi, nezrini yerine ge­tirmesin.
nezrettiği gibi yapması farz olur. Ancak oturarak kılmayı nezreden kişi, ayakta kılarsa bu daha efdaî olur. Mutlak olarak oruç tutmak nezredilirse, en az 1 gün oruç tutmak vacib olur. Eğer tahdid etmeksizin birkaç gün oruç nezredilirse, en az 3 gün oruç tutulması gerekir. Çünkü çoğulun en azı üçtür. Sadaka vermeyi nezreden kişi, en az sadaka sayılacak birşeyi kendisine zekât düşen kimselere vermelidir. Eğer nezr´i, belli bir zamana, belli bir sayıya veya belli bir keyfiyete bağlarsa, ona göre hareket etmesi vacib olur. Belli bir memleketin halkına sadaka vermeyi nezreden kişi, sadakayı bizzat onlara vermelidir. Başka bir memleketin halkına vermesi yeterli olmaz. Mescid-i Haram, Mescid-i Nebevi veya Mescid-i Aksa1´dan birisinde itikafa girmeyi nezreden kişi, nezrettiği mescidde itikafa girmeli­dir. Bu üç mescid, diğer mescidlerden üstündür. Bunun delili, şu hadîstir:
Bu üç mescidden başka bir mescidde itikafa girmeyi nezreden kişi, herhangibir mescidde itikafa girebilir. Çünkü diğer mescidlerdeki itikafın nezri eşittir. Hac veya umre yapmayı nezreden kişinin, bunu bizzat yap­ması gerekir. Eğer bizzat yapmaktan aciz ise, hac veya umre yapabilecek bir kişiyi, ücretini vererek kendi yerine göndermelidir. Nitekim eda etmek­ten aciz olunduğunda farz olan hac için de böyle yapmak vacibdir.
Ukbe b. Âmir şöyle rivayet etmiştir: "Kızkardeşim (Ümmü Hibban), Beytullah´a kadar yalınayak olarak yürümeyi nezretmiş ve (zayıflığından şikayet ederek) bu meselenin, kendisi için Hz. Peygamber´e sorulmasını bana söylemişti. Ben Peygamber´den bu meseleyi sorup fetva istediğim­de Hz. Peygamber ´Önce yaya yürüsün, (sonra devesine) binsin´ buyur- * du".
Sal inlerin mezarları üzerine yapılmış kubbelerde yakılmak üzere bir mum nezreden kişi, bu nezriyle oradaki insanların aydınlanmasını kaste­derse nezr´i sahih olur. Fakat sadece kabir üzerinde yanmasını kasde-derse, nezr´i sahih olmaz. Çünkü kabirdeki kişinin ışığa ihtiyacı yoktur. Eğer kabrin yerine veya kabre veya kabirde yatan kişiye saygı göstermeyi veya orada yatan kişiye yaklaşmayı kasdederse, nezr´i batıldır.
 Buharî/2508, Müslim/2535. Diğer bir rivayette ise ´Onlar adak (=nezr) adarlar fakat adağa vefakârlık etmezler" ibaresi de bulunmaktadır.
‹ Yeminler yukarı Avlanan ve Boğazlanan Hayvanlar ›