NACE KODU NE İDİ NE OLDU? - ASMMMO Adana Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası
SGK' da İşyeri sicil numarası, mahiyet kodu, iş kolu kodu, işyeri numarası ile il ve ilçe kodlarından oluşmaktadır. Yazımıza konu olan NACE kodu, SGK işyeri sicil numarasında iş kolu koduna denk gelen numaradır. İş kolu kodu, dört rakamdan oluşmaktayken NACE kodu altı rakamdan oluşmaktadır. İş kolu kodu yeni ismiyle NACE kodu, SGK tarafından, işyeri numarası tescil ettirmek için işverenlerce verilen işyeri bildirgesindeki, işyerinde yapılacak işin konusu bölümünde belirtilen faaliyet konusu dikkate alınarak tespit edilip verilmektedir. SGK tarafından NACE kodunun tespitinde işverenin beyanı esas alınmaktadır. Ancak işkolu kodu uygulamasından, altı haneli NACE kodu uygulamasına geçerken faaliyet konuları daha detaylı tasnif edilerek kod sayıları arttırılmıştır. Benzer faaliyetleri içine alarak verilen toplulaştırılmış önceki kodlar yerine yeni uygulama ile detay kodlara yer verildiğinden, bazı işyerlerinin NACE kodları da değişmek zorunda kalmıştır. Bu değişiklik neticesinde bazı işyerlerinin tehlike sınıfı ve prim oranları düşerken bazı işyerlerinin tehlike sınıfı ve prim oranları artmış ve bazıları da değişmemiştir. Bu durum değişmeyenler için bir problem teşkil etmezken, artan yada azalanlar için tedirginliğin oluşmasına neden olmuştur. Hatta SGK tehlike dereceleri değişen işverenlerle ilgili denetmenler aracılığıyla incelemelere başvurduğundan, işverenler kendilerinden kaynaklanmayan bu değişikliklerden dolayı incelemelerden aleyhlerine bir durum çıkacağını düşünerek uygulamaya temkinli yaklaşmışlar ve SGK nın e-sigorta şifreleri ile değişiklik yapılması isteğine mesafeli durmuşlardır.
NACE KODLARINDAKİ DEĞİŞİKLİKLER NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRER;
SGK Kanununun 83. maddesinde; SGK' nın, işyerinin tespit edilmiş bulunan tehlike sınıf ve derecesindeki değişliği, yaptıracağı incelemelere dayanarak kendiliğinden değiştirebileceği ve Kurumca yapılacak değişikliklere ilişkin kararın takvim yılından en az bir ay önce işverene bildirilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Böylece karara bağlanacak değişiklikler, karardan sonraki takvim yılı başında yürürlüğe girecektir.
Kanunun 83.maddesinin bu bölümünde anlatılmak istenen, önce verilen iş kolu kodunun Kurumca zaman içinde değiştirilebileceğini belirtmektedir. Ancak Kanun maddesi bunun bir incelemeye dayandırılarak yapılması gerektiğini bize söylemektedir. Son uygulama ile SGK detay kodları belirlemesiyle beraber bazı işyerlerine sanki yanlış iş kolu verilmiş gibi bir durum ortaya çıkmıştır. Oysa önce verilen iş kolu kodu yanlış değildir. Bunu memurlar tarafından münferit olarak yanlış verilen iş kolu kodlarını konumuzun dışında tutarak söylüyorum. Burada NACE kodlarının yeniden değerlendirilerek detaylandırılmasından kaynaklanan bir durum söz konusudur.
Bu konuda piyasanın SGK dan istediği, değişikliğin olması normal karşılandığı, ancak değişikliğin kaynağı ve nedenin, işverenlerin faaliyet konularıyla ilgili işyeri bildirgesindeki iştigal konularının yanlış bildirilmesi olmadığı, bunun içinde değişikliğin Kurumun işverene e-sigorta kanalıyla bildirildiği tarihi takip eden takvim yılından itibaren hiç bir incelemeye gerek kalmaksızın yapılmasının gerektiğidir.
SGK' NIN DA KAFASI KARIŞIK;
SGK altılı NACE kodu uygulamasına geçmekle bazı işyerlerinin iş kolu kodlarının değişmesini, daha önce verilen iş kolu kodunun yanlış verilmesi olarak yorumluyor. Oysa münferit yanlışlıkları saymazsak aslında yanlış verilen bir iş kolu kodu bulunmamaktadır. İş kolu kodlarının detaylanmasından kaynaklı yada yeni iş kolu kodları oluşturmaktan kaynaklı değişiklikler söz konusudur. Örneğin daha önce tanımlanmamış iş kolu kodunda faaliyette bulunan bir işyerine faaliyetine en yakın iş kolu kodu verilmekteydi. Şimdi eğer o faaliyetin yeni iş kolu kodu oluşturulmuşsa sistem altılı NACE kodu olarak yeni kodun sisteme girilmesini istemektedir. Aslında konu bu yönüyle hem Kanunun 83. hem de 84. maddesi kapsamı dışında değerlendirilmelidir. Ancak SGK konuyu Kanunun 83. maddesi kapsamında değerlendirmektedir.
KAFALAR KARIŞIK ANCAK UYGULAMA DOĞRU;
Öncelikle SGK' yı NACE kodu uygulamasına geçme işleminde, kod değişikliğini e-sigorta üzerinden işverenlere yaptırması uygulaması için tebrik ediyoruz. Bu yönüyle SGK otomasyon sisteminden en iyi şeklide yararlanmaya çalışmaktadır.
NACE kodu, daha önceki iş kolu kodlarının arkasına iki rakam konulması ile belirlenmiştir. Yeni tanımlanan faaliyet konuları ile iş kolu kodları arasında uyumsuzluk olan işverenler e-sigorta şifrelerini kullanarak kendilerine uygun kod olarak gönderilen NACE kodlarını sistemden değiştireceklerdir. İşverenler tarafından yapılan değişiklikler sistem tarafından listelenip SGK il müdürlüklerinde ilgili memurlar tarafından değerlendirmelere tabi tutulacaktır.
Eğer NACE kodunun değişmesi tehlike sınıfını ve prim oranını değiştirmemişse, işverence yapılan değişiklik yine sistem üzerinden memur tarafından onaylanacaktır.
Eğer NACE kodunun değişmesi tehlike sınıfını ve prim oranını yükseltmişse, değişiklik takip eden takvim yılı başında yürürlüğe girecek şekilde memur tarafından onaylanacak ve değişiklik bilgisi SGK tarafından işverene tebligat Kanunu çerçevesinde bildirilecektir.
Eğer NACE kodunun değişmesi tehlike sınıfını ve prim oranını düşürmüşse, memur öncelikle işyeri bildirgesindeki iştigal konusu ile NACE uygulamasıyla yeniden belirlenen iştigal konusunun bir biriyle uyumlu olup olmadığını kontrol edecek, bir biriyle uyumlu ise konuyu denetim birimine intikal ettirmeden yeni kodu onaylayacaktır. Uyumsuzluk varsa konu incelenmek üzere denetim birimine intikal ettirilecektir. İl Müdürlüklerince bunun dışında yapılacak uygulamalar hem talimatlara aykırı olacak hem de sızlanmalara neden olacaktır.
Vergi indiriminden faydalanmak için maliyeye başvurdum. Maliye beni tekrar heyete gönderdi ve bani %20 oranında özürlü saydılar. Benim sizden öğrenmek istediğim konu ;
Osman Bey maalesef özürden emekli olamazsınız. Özürden yaşlılık aylığından yararlanabilmek için vergi indiriminden yararlanmanız gerekmektedir. SSK (4/A) sigortalıları için vergi indiriminden yararlanma zorunluluğu devam etmektedir. ilk defa 01.10.2008 tarihinden sonra sigortalı olanlar için vergi indiriminden yararlanma şartı aranmayacaktır. Bağ-Kur sigortalısı olup ta özürden emeklilik şartlarından yararlanmak isteyenlerde İllerindeki SGK İl Müdürlüğüne başvurup, özürlerinin tespiti için hastaneye sevklerini isteyebilirler. SGK bu durumdaki sigortalıyı eğitim Hastanesine sevk edecektir. Oradan gelen sonuç SGK' daki Bölge sağlık kurunun da görüşülüp özür durumu tespit edilecektir.