Bayramın 2. gününe dikkat! |
Kronik hastalıkları olanlar için bayramın ikinci günü önemli sağlık sorunlarına yol açıyor. Uzmanlar “kontrolsüz kurban eti, tatlı ve tuz tüketiminin sonuçları en çok 2. günde ortaya çıkıyor” diyor. Bu durumdan en fazla etkilenen grubu ise şeker koması nedeniyle soluğu acil servislerde alan diyabet hastaları oluşturuyor
Günümüzde yaşam tarzı ve beslenme alışkanlıklarının olumsuz yönde değişmesi sonucunda; hipertansiyon, şeker, obezite, böbrek ve kalp – damar gibi kronik hastalıkların görülme sıklığında ciddi artış var. Habertürk’ten Ceyda Erenoğlu’nun haberine göre bayramlar beslenme şeklinde farklılıklar oluşturma özellikleriyle bu sorunları tetikleyen dönemler olarak dikkat çekiyor.
Kurban bayramında özellikle et (protein), tatlı (karbonhidrat) ve tuz tüketiminde ciddi artış oluyor. İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı Başkanı ve Türkiye Diyabet Vakfı Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. İbrahim Şahin “Beslenme şeklindeki bu değişim, bazı kronik hastalıkların gelişimine, ilerlemesine ve kontrolünün zorlaşmasına yol açıyor” diyor. Örneğin; fazla et tüketimi, kan üre ve ürik asit düzeylerini yükseltmekle kalmayıp böbrek yetmezliğinin gelişmesine de neden olabiliyor. Etle beraber baharat tüketiminin artması ve etlerin usulüne uygun pişirilmemesi sonucunda ise hazımsızlık ve mide şikayetleri artış görülüyor.
BAYRAMINIZI ZEHİR EDEN TUZ OLMASIN
Tuz tüketiminin artması özellikle duyarlı kişilerde kan basıncını yükseltiyor veya hipertansiyon kontrolünün zorlaşmasına neden olabiliyor. Bu artış var olan kalp yetmezliğini de olumsuz yönde etkiliyor. Yine fazla miktarda tatlı tüketimi kan şekerini yükseltmekle kalmayıp bazı diyabet hastalarının komaya girmesine neden olabiliyor. Yağ tüketimin artması ise kan yağlarının yükselmesi sonucunda kalp – damar hastalığı için zemin oluşturuyor. Bu kadarla da kalmıyor bayramda diğer günlere göre daha fazla yemek yendiği için alınan toplam enerji miktarındaki artış kilo alımı açısından da risk anlamına geliyor.
ACİL SERVİS BAŞVURULARINDA ARTIŞ
Bayram süresi ve sonrasında diyabet, hipertansiyon, kalp ve mide hastalıkları ile hastanelere ve özellikle de acil servislere başvurular artış gösteriyor. Bu artış en fazla diyabet hastalarında görülüyor. Bunun sonucunda bayramın ikinci gününden itibaren şeker koması nedeniyle acil servislere başvuran diyabet hastalarının çokluğu dikkat çekiyor. Bayramda etin yanında şeker tüketiminin artması ve diyabet ilaçlarının düzenli kullanımının bozulması da (İlaçların evde unutulması, yolculuk sırasında insülinlerin bozulması vb.) bu sorunlara yol açan unsurlar arasında yer alıyor.
DİYABET HASTALARINA ÖNERİLER
*Eti ana yemek olarak günde en fazla 1 öğün tüketin (Kiloya 2.5 gramdan daha fazla et tüketiminin zararlı olduğu çalışmalarda gösterilmiştir.)
*Diğer öğünlerde sebze ve zeytinyağlı yemek tüketimine ağırlık verin
*Hamur tatlılarını ya çok az (tadacak kadar) tüketin ya da bunun yerine ölçülü meyveli ve sütlü tatlı tercih edin
*Bol su için
*İlaçlarınızı yanınıza almayı unutmayın
*İnsülinlerinizi mutlaka soğuk zincirle (buz aküleri ile) taşıyın
*Kan şekerlerinizi daha sık ölçün
*Ani ve hızlı yemek yemekten kaçının.
KALP-DAMAR HASTALARINA YÖNELİK ÖNERİLER
*Tuz tüketimi konusunda dikkatli olun
*Fazla ağır ve yağlı yemeklerden kaçının
*Eti ana yemek olarak günde en fazla 1 öğün tüketin
*Diğer öğünlerde sebze ve zeytinyağlı yemekleri tercih edin
*Özellikle hamurlu tatlıların tüketiminde ölçüyü kaçırmayın
KRONİK BÖBREK HASTALARINA ÖNERİLER
*Tuz tüketimine dikkat edin
*Yeterli su tüketimini ihmal etmeyin.
KRONİK HASTALIKLARI OLANLAR İÇİN 3 ŞART
1) Ölçülü ve dengeli beslenin (Doğada çok yararlı veya çok zararlı diye bir besin grubu yoktur. Her tür yiyeceğin ölçülü tüketilmesi gerekir. Her şeyin fazlası zarar verir)
2) İlaçlarınızı (tedavinizi) aksatmayın
3 )Beklenmedik durumlarda hemen sağlık kuruluşlarına başvurun
EN RİSKLİ GRUP DİYABET HASTALARI
Hasta grupları içinde önerilere uymakta en fazla zorlanan ve bu nedenle en fazla zarar görenlerin diyabet hastaları olduğu belirtiliyor. Bu hasta grubunda bayram tatillerinde tedaviler aksatılıyor ve diyetlerin gereklerine uyulmuyor. Bunların sonucunda kan şekeri regülasyonu bozuluyor ve bazı hastalarda kalıcı hasar gelişip diyabet komplikasyonları ilerleyebiliyor.