Çernobil nükleer reaktörüne 1 milyar Euroluk yeni bir korunak
Tarihler 26 Nisan 1986’yı gösterdiğinde Ukrayna’nın başkenti Kiev’in kuzeyindeki Çernobil kentindeki Nükleer Güç Reaktörü’nde daha önce görülmemiş bir kaza meydana geldi.
O günden sonra doğaya salınan radyoaktif madde 30 yıl sonra bile insanları ve doğayı olumsuz etkilemeye devam ediyor.
Uzmanlar, 5 milyonu aşkın insanın yüksek düzeyde radyasyona maruz kaldığını söylüyor. Radyasyonun yüzde 40’lık bölümü Ukrayna, Sovyetler Birliği ülkeleri ve Batı Avrupa’yı etkisi altına aldı. Beyaz Rusya’nın dörtte birlik bölümü, 264.000 hektarlık bir alan tarım yapılamaz durumda, 485 köy ise tamamen boşaltıldı.
Türkiye de zehir saçan tarihi kazadan nasibini almaktan kurtulamadı.
Yetkililer uzun süre Çernobil kazasını gizli tutmayı amaçlasa da Sovyet lider Mikail Gorbaçov bir kaza olduğu itiraf etmek zorunda kaldı. Ancak her şeyin kontrol altında olduğunu belirterek endişelenecek bir durumun olmadığını öne sürdü.
Patlamanın ardından hasar gören 4 numaralı reaktörü denetim altında tutmak için etrafına betondan, lahit adı verilen devasa bir kapak örüldü.
Kasım 1986’da tamamlanan reaktörü çevreleyen lahtin inşası, 7 bin ton çelik ve 410 bin metre küp beton kullanılarak yapılırken sadece 30 sene faaliyet gösterebilecek şekilde tasarlanmıştı.
MT fascaso</a> El sarcófago gigante de Chernobyl comienza a moverse hacia el reactor número 4 <a href="https://t.co/ncxh5k29i2">pic.twitter.com/ncxh5k29i2</a></p>&mdash; Ingeniería en la Red (ingenieriared) 22 novembre 2016
Fransız şirketi Novarka 2012’de radyasyon sızıntısını 100 yıl boyunca önleyecek yeni bir çatı projesi geliştirdi. 2017’de tamamlanması beklenen çatı projesinin yüksekliği 108, genişliği 257, uzunluğu ise 150 metre olacak. Söz konusu projenin maliyetiyse 1 milyar Euro’nun üzerinde olması bekleniyor.
Novarka yöneticilerinden Emniyet ve Çevre Müdürü David Driscoll: “4 numaralı reaktörün üzerindeki bu yeni güvenlik halkasının en az 100 yıllık bir ömrü bulunuyor. Söz konusu reaktörü parçalayarak Ukrayna’nın bu siteyi daha güvenli hale getirmesini sağlayacak.”
A dome as long as two soccer fields and taller than New York's Statue of Liberty will seal the Chernobyl reactor. https://t.co/J80PfD5zyKpic.twitter.com/FaCSp873Dl
— Science Channel (@ScienceChannel) 28 novembre 2016
Novarka Konsorsiyumunda Okyanus Grup isimli bir Türk şirket de yer aldı. Okyanus Grup “radyasyona dayanıklı paslanmaz çelik özel panellerden oluşan tüm iç ve dış kaplama işlerini” üstlendi.
G7 ülkelerinin öncülüğünde projenin finansmanı için Chernobyl Shelter Fund (CSF)–Çernobil Sığınak Fonu kurulurken Avrupa Komisyonu ve 23 ülke 864 milyon Euro bağışta bulundu. Projenin toplam maliyeti 1.6 milyar Euro’yu aşmış oldu.
Kazadan bu yana, Ukrayna hükümeti her yıl milli gelirinin yüzde 10’unu Çernobil’in hasarlarını onarmaya harcıyor.