ÖLÜM VE VERGİDEN KAÇIŞ YOK Makalesi | Sezai KESKİN evden eve nakliyat eşya depolama Nakliyat nakliye uluslararası evden eve nakliyat gebze nakliyat
Çalışma Bakanlığı'nın çıkardığı kayıt dışı ekonomi haritasında hangi il kaç para aşırıyor sıralamasında Ordu yüzde 63.5 ile üst sıralarda yer alıyor. Kayıt dışılığın vergi ve prim tahsilâtında azalışa neden olduğu, bunun da bütçe açıklarını artırdığı herkesçe kabul gören bir gerçektir. Bu tür ekonomiden vergi alınamaz, hukuki denetim yapılamaz. Buna bir de gelir dağılımındaki adaletsizlik eklenince, gelirden yeteri kadar pay alamadığını düşünen kesimin kazancını arttırma istekleri kayıt dışına yönelmelerine neden olabilmektedir. Normalin çok üzerinde bir boyuta ulaşan kayıt dışı ekonominin denetim ve incelemelerin nerelerde ya da hangi mükellefler üzerinde yoğunlaştırılacağının iyi tespit edilememesi bu yöndeki mücadeleyi başarısız kılmaktadır.
Kaçak ekonomi, yalnızca temennilerle önlenemez. Tedavisi psikolojik olmaktan çok, çeşitli ''cerrahi'' müdahaleler gerektiren, gerek iktisatçıların gerekse politikacıların sürekli tartıştığı, bazen de zıt görüşlerin öne sürüldüğü iktisadi bir 'hastalıktır'. Bir grup, kayıt dışı ekonomiyi ciddi bir sorun diye nitelendirirken; diğer grup, "sosyal supap" olarak değerlendirmektedir. İstatistik yöntemlerine göre ise tahmin edilemeyen, gayri safi milli hasıla hesaplarında kullanılmayan gelir yaratıcı faaliyetlerin tümüdür. Yani, belgeye bağlanmamış ticari faaliyetlerin devletin bilgisi dışına taşınmasıdır.
Kayıt dışının büyümesi, kayıtlı ekonominin küçülmesi anlamına gelir. Kayıt dışı hacmin genişlediği, işgücüne katılımın düşük olduğu, seyyar satıcılarının cirit attığı Ordu'da (istisnalar hariç) siz hiç alışveriş sonrası fiş kesene rastladınız mı? Ordu'da kayıt dışının kontrol altına alındığı, belge düzeninin yerleştiğini söyleyebilir misiniz? Hayatta kesin olan iki şey vardır; Ölüm ve Vergi... Vergi sisteminin kolaylaştırılması için denetim ve ceza oranları tekrar gözden geçirilmelidir. Sürdürülebilir kalkınmayı engelleyen, vergi gelirlerini azaltan, iş dünyasını olumsuz etkileyen, haksız rekabete yol açan kayıt dışı ekonomi, kararlılıkla 'savaşılması' gereken dev bir 'ejderha' olarak karşımızda durmaktadır.
Nasıl bir yaprak, ağacın sessiz onayı olmadan sararamazsa, bireyler de toplumun sessiz onayı olmadan suç işleyemezler! Üç kişiden birinin kayıt dışı çalıştığı ülkemizde, kayıtlı istihdamın teşvik edilmesi yönünde devletin plan ve projeleri olmalıdır. Ordu'da nüfus mu, vergi kaçağı seyyar satıcılar mı daha hızlı artıyor merak ediyoruz. Çünkü görüyoruz ki; her geçen gün sokak, meydan ve yürüyüş alanı kaldırımlarımız biraz daha işgal ediliyor!
Bu kafayla… Ordu ekonomisi ''uçmaz'' birader!