Bulmaca Bil: 2011-06-12
Bizans kaynaklarında Eftalit,
Çin kaynaklarında Ak Hiung-nu,
Hint kaynaklarında ise Sveta-Hūna olarak geçer,
Hiung-nu' ların bölünmesinden sonra batıya kayanlar tarafından kurulan bir devlettir.
Dördüncü yüzyılın başlarında Isığ Gölü çevresinde Avarlar'a bağlı yaşarlarken bu yüzyılın ikinci yarısında Maveraünnehir'e ve Toharistan'a yayılmış bir devlet. Batıya doğru ilerlemelerine devam ederek Çin'in kuzeybatısındaki Gobi Çölü'nden Hazar Denizi kenarına kadar yayılan bir devlet kurmuşlardır. Ak Hunlar’ın güneye inen bir kolu da Kabil çevresinde bulunan Kuşanlar'ı yenerek Hindistan'a doğru ilerlemiş ve Hindistan'da bulunan Gubta İmparatorluğu'nun 40 yılında parçalanmasından sonra 530 yılında İndüs Vadisi'ni ve Ganj Vadisi'ni almışlardır. Fakat Hindistan'daki Ak Hunlar beşinci yüzyılın yarısından sonra tarih sahnesinden çekilerek yerli halk arasında kaybolmuşlardır. Batı Ak Hunları ise, bir taraftan Orta Asya'da hâkimiyeti temin eden Göktürkler'in bir taraftan da İran'da hüküm süren Sasaniler'in arasında kalmışlar, iki taraftan saldıran kuvvetli düşmanları ile başa çıkamayarak 567 yılında Göktürkler tarafından tarih sahnesinden silinmişlerdir.
Edebiyatta bir sözcüğü kendi anlamı dışında kullanarak bir şeye benzediği başka şeylelerin adıyla anma sanatı ...
Bir kelimenin manasını muvakkaten başka mânada kullanmak; veya herhangi bir varlığa, ya da mefhuma asıl adını değil de, benzediği başka bir varlığın adını verme sanatına istiare denir. Cesur ve kuvvetli bir insana "arslan", kurnaz bir kimseye "tilki" demekle istiare yapmış oluruz.
Bir şeyi anlatmak için ona benzetilen başka bir şeyin adını eğreti olarak kullanma, eğretileme
Ödünç, borç veya eğreti alma, ödünçleme.
Ege bölgesine küçük ama lezzetli bir karides cinsi ...
Asalak, (Fr. parasite, İng. parasite ).
Başkalarının sırtından geçinen (kimse).
Bir canlının içinde veya üzerinde, sürekli ya da geçici olarak besin ve yer sağlama amacıyla yaşayan başka canlı; ekti, yelmeşik, parazit.
Sivas ilindeki Kangal-Divriği karayolunda bir dağ geçidi ...
Sivas il sınırlarında yer alan bu geçidimizde Divriği ile Kangal arasında konumlanır.
1950 Rakıma sahip bu geçide Yama Dağı yükseklik katar. Divriği çıkışlı yaklaşık 20 Km. iken Kangal çıkışlı yaklaşık 70 Km. dir.
Pirinçten yapılmış iki diskten oluşan vurmalı çalgı...
Özellikle mehter müziğinde kullanılan pirinçten yapılmış iki diskten oluşan vurmalı bir çalgı.
Şişirilmiş tulumlar üzerine kurulan ve ırmaklarda kullanılan bir çeşit sal ...
Irmaklarda işleyen ve şişirilmiş tulumlar üzerine kurulan bir çeşit sal.
Irmaklarda ve göllerde kullanılan küçük bir kayık.
Eskiden kelek adı verilen bir sal türü kullanılırdı. Kelek oluşturmak için o dönemlerde henüz fazlaca lastik olmadığı için keçi derisinden yapılma hava yastıkları kullanılırdı.
Scomber scombrus Linnaeus,
Atlantik ve Akdeniz’de yaşar. Marmara ve Karadeniz’e göç ederler. Uzunluğu 20-25 cm’dir. Mavimtrak, madeni parlak sırtı, az kıvrımlı siyah çizgilidir.
Göçmen bir balık olan uskumru kırmızı etli , orta sularda yaşayan , yağlı olduğu dönemlerde harika ızgarası olan çokça tüketilen ve ekonomik değeri olan Pelajik bir deniz balığıdır. Bu balık yaz aylarını Karadeniz de av yasağının olduğu bu dönemde rahatlıkla gönlünce yaşayarak geçirir. Ekim ayından sonra Marmara denizi’ ne göç eden ve kış aylarını burada üreyerek geçiren aynı zamanda da Uskumrugiller familyasına adını vermiş olan bu hassas ve sakin balığın ekonomik değeride çok yüksektir. Sırt tarafında açık veya koyu yeşil, mavi, çizgiler bulunmaktadır. Karın tarafı ise beyaz renktedir. Gözleri kolyoza göre daha ufak olup ortalama ağırlığı ise 125 gram civarındadır.
Uskumru bir göç balığı olduğundan dolayı, Çanakkale’den Ege ve Akdeniz’e göç ederler, her nedense buradan tekrardan Marmara Denizi’ne geri gelmezler. Bu bölgelerde avlanma az olduğundan dolayı uskumrunun boyu 60 cm.olduğu görülmüştür. Denizlerimizde 25 cm.’ ye kadar büyüyebilen bu balık avlanmanın daha doğrusu gırgır motorlarının az olduğu ve teknolojinin, balık bulucu cihazların olmadığı dönemlerde 1973 yılında avlanan onlarca ton uskumrunun boy uzunluğunun 50cm. olduğu tesbit edilmiştir.
Geçen zaman içerisinde bu harika vücutlu füze formatındaki balık, hesapsızca avlanma neticesinde yok edilmiştir. Şimdilerde adet ölçüsünde Sivri adası ve Silivri etrafında tek tük avlanmakta olan bu balıklar , 13 kilo alabilen tahta kasalarla nakledilmektedirler.
Ayrıca, Uskumru çaparisi denilen kırçıllı hindi tüyünden yapılmış çaparilerle de çok iyi avlanırlar.
Uskumru balığı yazın Karadeniz de yakalandığından dolayı yağlı olması nedeniyle Çiroz yapılmaktadır.
Başka bir ifade ile balık iyice temizlendikten sonra, çamaşır gibi kuyruklarından iplere asılarak güneş altında kurutulmaktadır. 1380 sayılı Su ürünleri kanununun 2/1 nolu sirkülerinde ki 15. maddesinde de belirtildiği gibi bu balığın avlanması için minimum boy uzunluğu: 20cm. dir. Bunun altında avlanması kesinlikle yasaklanmıştır.
Uskumru balığı Denizlerimizin haricinde Japonyada, Kuzey denizlerinde ve Kuzey Amerika sahillerindede yaşamını sürdürmektedir.
Uskumru balığının ilk avlandığı dönemlerde Karadeniz de, boyu çok küçük olduğundan dolayı adına Lipari denmiştir. Bu balığın, yağlı dönemlerinde ızgarası, ardından tavası, buğulaması ve fırında kağıt kebabı yapılmaktadır.
Uskumrular, her yıl soğukların başlamasıyle büyük sürüler hâlinde Kasım sonunda ve bilhassa Aralık başında kışlamak için Marmara’ya akın etmeye başlarlar. Ocak sonunda son sürüler de Boğaz’dan Marmara’ya ulaşır.
Bu dönemde avlananların eti yağlı olduğundan ızgarası makbuldür. Mayıs sonunda veya Haziran başında Marmara’nın yüzey sularında her dişi yarım milyon kadar yumurta bıraktıktan sonra beslenmek için Karadeniz’e geçerler. Bir hafta içinde yavrular yumurtadan çıkar, en son kalan sürüyle Karadeniz’e geçerler. Bu küçük bireylere mavrika adı verilir. Yumurtlama döneminden sonra avlananlar zayıf olduklarından çiroz adını alırlar. Bunlar kurutularak yenir. Marmara veAkdeniz’den en son dönen uskumru sürüleri ağustosta Karadeniz’e ulaşırlar. Besin bakımından zengin olan Karadeniz’de yağlandıktan sonra, sonbahar sonunda Boğaz’dan tekrar akmaya başlarlar.
Mavi Dünya Plaj - Restaurant - Çadır Kampı Kampı:
Soğanlı ve kökten sürme şerit yapraklı bir süs bitkisi ...
Altınyıldız, Gagea Salisb, (Liliaceae),
Bu tür süs bitkisinin Dünyada yaklaşık 100 türü, Türkiye' de ise 26 türü bulunur.
Avrupa ve Batı Asya' da yayılış gösterir. Bir çoğu yüksek dağ bitkisi olmasına rağmen, deniz seviyesinde kuru taşlı ortamlarda da yaşayanları vardır.
Erzincan yöresine özgü, yoğurt ve yufka ile yapılan bir yemek...
Buğdaygillerden, kuraklığa dayanıklı bir bitkidir. Tohumları besin olarak kullanılır. Mısır yurdumuzun birçok bölgesinde yetişir. Mısırın vatanı, Güney Amerika’ dır. 1520′ de İspanyol' lar tarafından Avrupa’ ya getirilmiş ve buradan diğer ülkelere yayılmıştır.
Ülkemizde, Mısır’ dan getirildiği için bitkiye bu adının verildiği sanılmaktadır. Sıcak bölgelerde yetişen bir bitkidir. Mısır, nemli ve sıcak iklimi sever. Son yıllarda Çukurova bölgesinde ikinci ürün olarak ekilen mısır önemli gelir kaynağı durumundadır.
Mısır tanelerinde % 67 nişasta, % 10 azotlu maddeler ve % 8 yağ bulunmaktadır. Mısır tanelerinden (meyvesi) gıda maddesi olarak ve hayvan yemi olarak faydalanılmaktadır. Mısır tanelerinden elde edilen yağ, yemeklik yağ olarak veya kozmetik sanayiinde hammadde olarak kullanılır. Mısır yağı, doymuş yağ asidi miktarının düşük olması sebebiyle damar sertliği olan hastalara yemek yağı olarak tavsiye edilmektedir. Püskülün bileşiminde karbonhidratlar, potasyum, sodyum ve kalsiyum tuzları vardır. İdrar söktürücü ve taş düşürücü olarak kullanılır. Darı unundan yapılan yiyecekler, zihin yorgunluğunu giderir. Sinirleri kuvvetlendirir. Hamilelere de faydası vardır.
Ülkemizde, Mısır’ dan getirildiği için bitkiye bu adının verildiği sanılmaktadır. Sıcak bölgelerde yetişen bir bitkidir. Mısır, nemli ve sıcak iklimi sever. Son yıllarda Çukurova bölgesinde ikinci ürün olarak ekilen mısır önemli gelir kaynağı durumundadır. Mısır tanelerinde % 67 nişasta, % 10 azotlu maddeler ve % 8 yağ bulunmaktadır. Mısır tanelerinden (meyvesi) gıda maddesi olarak ve hayvan yemi olarak faydalanılmaktadır. Mısır tanelerinden elde edilen yağ, yemeklik yağ olarak veya kozmetik sanayiinde hammadde olarak kullanılır. Mısır yağı, doymuş yağ asidi miktarının düşük olması sebebiyle damar sertliği olan hastalara yemek yağı olarak tavsiye edilmektedir.
Püskülün bileşiminde karbonhidratlar, potasyum, sodyum ve kalsiyum tuzları vardır. İdrar söktürücü ve taş düşürücü olarak kullanılır. Darı unundan yapılan yiyecekler, zihin yorgunluğunu giderir. Sinirleri kuvvetlendirir. Hamilelere de faydası vardır.
Açı ölçmeye yarayan, dönme hareketli bir çeşit cetvel ...
Alidat, (fr. alidade; ar. al-'idâde, cetvel).
Topografik bir terim.
Pinül ya da dürbünden oluşan bir gözleme düzeneğiyle donatılmış cetvel; bir doğrultuyu, topograf plançetesine çizerek ya da dereceli bir çember üstünde işaretleyerek belirleme dürbünlü alidat (özindirgeyici) ile plançete donanımı olanağı verir. (Plançetede daha çok düzeçleyici alidat ve dürbünlü alidat kullanılır.)
Bir teodolitin hareketli bölümü.
Açı ölçmeye yarayan, dönme hareketli bir çeşit cetvel,
Bir doğrultuyu, dereceli bir çember üstünde işaretleyerek belirleme olanağı,
1:200 000 ölçekli istikşaf haritalarının yapılmasında kullanılan bu alet plançete sehpası üzerinde bulunan bir cetvel ve bu cetvelin her iki ucunda düşey durumda bulunan madeni gözlem hedefelerinden yararlanarak eğim ölçmektedir. Göze yakın hedefede 3 delik ve cetvelin ucundaki hedefede dikdörtgen biçiminde yukardan aşağıya doğru dar bir pencere olup bu pencerenin ortasında yukardan aşağıya doğru gerilmiş bir kıl vardır. Pencerenin iki tarafında 0-40 arasında eşit aralıklı bölümleme vardır.
Noktanın konumuna göre uygun deliklerin birinden bakarak cetvelde k değeri okunur .
Ve a/k =S/h ilişkisinde a değeri sabit olduğundan grafik önden kestirme ile bulunan S uzaklıkları ile h = S.k/a (k/a=tan α) ilişkisinden yükseklik farkları bulunur.
Yatay ve çoğu defa düşey açıları tespit etmek suretiyle açık arazide noktalar, hatlar, cisimler arasındaki mesafe ve boyutlarla ilgili hususları ölçmeye yarıyan optik bir alet. Teodolit, ayar vidaları bulunan üç ayrı ayak üzerine oturtulmuştur. Teodolitin ayaklar üzerine oturan gövde kısmında yatay ve düşey açıları gösteren kadranlar, alidat denilen dürbün ve hareketleri sağlıyan verniyerleri, kadranları okumaya yarıyan optik aletleri taşıyan parçaları bulunur. Teodolit üzerinde yatay ve dikey düzlemdeki konumunu ayarlamakta yardımcı olan yatay ve dikey tesviye ayeti göstergeleri de vardır. Ayar vidaları ve bu tesviye aletleri yardımıyla alet yatay ve dikey düzlemde hassas bir şekilde konup ayarlanabilir.
Ölçüm yapma maksadına göre teodolitler cinslere ayrılmıştır. Yön teodolitlerinde yatay skala sabit kalmak üzere seri halde ufuk boyunca tam bir devir yapılarak ölçümler alınır. Ölçülen büyük değerden küçük değer çıkarılarak ölçülmesiyle istenilen açılar tespit edilir. Tekrarlı teodolitlerdeyse aynı yönlerde birçok ölçüm yapıldıktan sonra elde edilen toplam açı tekrar edilen ölçüm sayısına bölünerek netice elde edilir.
Teodolitlerde yatay ve düşey açıların ölçülerinin hassas bir şekilde yapılabilmesi için büyütme oranı büyük dürbünler de kullanılabilir. Ayrıca açı derecelerinin okunması için bir objektif veya mekanik mikrometre mevcuttur. Modern teodolitlerle yüzdelik cinsinden iki saniyelik açılar ölçülebilir. Astronomi maksadıyla kullanılan teodolitler üzerinde fotoğraf makinesi de vardır. Rasathanelerde kullanılan bu cins teodolitlere fototeodolit denir. Fototeodolitlerle enlem ve boylam yönleri tam olarak bilinmeyen yerlerde kutup yıldızı, güneş ve diğer yıldızların gözlenmesiyle enlem ve boylam yönleri tespit edilebilir. Açı ve mesafe ölçümünü elektronik olarak yapan ve infrared (kızılaltı) ışınlarıyla çalışan bir jeodimetri (bir tür takometre) vardır. Bilgisayara da bağlanarak hassas ve çabuk ölçüm yapar.
Teodolitin en çok kullanıldığı saha mesafe ölçümleridir. Bu tür ölçümlerle baraj, bina, yol, boru hatları konumları projeler üzerine aktarılır. İyi bir haritacı teodolit yardımıyla arazi yapısını resimleyebilir. Bu tür çalışmalar topoğrafya konuları içindedir. Teodolitle mesafe bulmak için üzerinde çok ince ölçekli işaretler bulunan bir sırık, mesafesi ölçülecek noktaya konulur. Teodolit dürbününde sırık üzerindeki görülebilen alt ve üst çizgiler arasındaki uzunluk okunduktan sonra teodolite has bir formülle mesafe hesaplanır. Bu formül D= 100R+30 olarak verilmişse 30 teodolitin odak uzaklığı, R sırık üzerindeki iki çizgi arasında okunan değer ve D ise hesapla bulunan mesafedir. Formüldeki değerlerin hepsi santimetredir.
Bir işin doğru olup olmadığını o işteki yarar ile ölçen ahlak sistemi ...
Bir işin doğru veya yerinde olup olmadığını o işten umulan yarar ile ölçen düşünce akımıdır.
İng. Utilitarism .
Latince utilis = fayda, yarar.
Yararın yaşam ilkesi yapılması.
Ahlaksal eylem ve davranışlarda yararın ilke yapılması, yararlı olan iyidir. Ahlaki iş ve davranışlarda yararın ilke edinilmesi.
Doğruluğu ve gerçekliği tek yanlı olarak yalnızca hareketlerin sonuçları ve başarıları ile değerlendiren öğreti, faydacılık, pragmatizm.
Bir bilgi ya da işlemin değerini yararcı niteliğinde bulan düşünce yaklaşımı.
Türklerin Orta Asyada icad ettiği ve kullandığı bir sazdır. Kabak kemaneye benzer bir yapısı vardır fakat alt kısmında hindistan cevizi kullanılmış olması ve sapının daha uzun olması onu tamamen bu enstrumandan ayırır.
Eskiden Türkler'in kullandığı yaylı bir çalgıdır. "Iklığ" sözcüğü, "yay" anlamındaki "ık" sözcüğünden türemiştir. Iklığın yarım küre biçimindeki gövdesinin yapımı için kap­lumbağa kabuğu (bağa), sukabağı ya da hindistancevizi kullanılırdı. Gövdeye tutturul­muş uzun bir tahta sapı, sapın ucunda da tel sayısınca akort burgusu vardı. Telleri at kılın­dan ya da hayvan bağırsağından yapılan ıklığ tek telli olabildiği gibi iki ya da üç telli de olurdu. Gövdenin göğüs denen ön bölümüne ince bir deri (çoğunlukla da balık derisi) gerilir, teller bu göğüs üzerinde yer alan, kemik ya da tahtadan yapılma, köprü biçi­mindeki eşiğin çentiklerinden geçer ve gövde­nin altına bağlanırdı. Çalınırken ıklığın göv­desi iki diz arasına sıkıştırılır, sapı ise sol elle diklemesine tutulurdu.
Dünyanın hemen her yerinde buna benzer çalgılara rastlanmaktadır. Günümüzde Asya Türkleri'nin kullandıkları ıklığ benzeri çalgı­ların her dil ya da lehçedeki adları az ya da çok değişiktir. Bazı boylar, bu çalgıya İran kültürünün etkisiyle kemence adını verirken bazıları ise kopuz, gıcak, kıcak ya da kıyak sözcüklerini kullanmaktadır.
Günümüzde Anadolu halk müziğinde kul­lanılan kabak kemane ile 19. yüzyıla kadar Türk müziğinde ve özellikle de Mevlevi müzi­ğinde gözde bir çalgı olan rebap da ıklığ benzeri çalgılardır.
Et kurusuna ve meyve kurusuna Türkler kak derlerdi. Bugün de Anadolu' da meyve kurusuna kak deniyor. Türkler, 11. yüzyılda, kayısı ve zerdaliyi yarmadan, çekirdeği ile birlikte kurutmakta ve buna küli derlerdi. Kuru üzüme üsküc denirdi. Kurutma, daha çok güneşte kurutma biçimindedir.
Üzüm çekirdekleri selülit tedavisinde kullanılır
Kuru üzüm zekeriya sofrasında yer alır. Bir Zekeriya Sofrası Listesi Şöyledir:
1) Antep fıstığı, 2) Fındık, 3) Sarı leblebi, 4) Kuru üzüm, 5) Beyaz leblebi , 6) Kuru erik , 7) Dut kurusu , 8) Yerfıstığı , 9) Pestil , 10) Kuru incir , 11) Şeker, 12) Portakal, 13) Mandalina, 14) Ayva, 15) Armut, 16) Muz, 17) Kestane, 18) Hurma, 19) Ceviz içi, 20) Damla sakızı, 21) Vişne kurusu, 22) Kesme şeker, 23) Çikolata, 24) Tepsi böreği, 25) Sigara böreği, 26) Zeytinyağlı dolma, 27) Kuru köfte, 28) Patates salatası, 29) Patates kızartması, 30) Turşu, 31) Bisküvi, 32) Maydanoz, 33) Tere, 34) Roka, 35) Marul, 36) Salatalık, 37) Taze soğan,
Sivas yöresine özgü, üzerine sarımsaklı yoğurt dökülerek hazırlanan bir tür hamur işi ...
Unun içine bir yumurta kırılır. Tuzu da atıp yoğrulur. Sonra alınan yumaklar 1 mm kalınlığında açılır. Biraz kuruduktan sonra un serpilip dörde bölünür. Parçalar üst üste konularak 6-7 cm lik şeritler haline getirilir. 2 cm boyunda ve kareler halinde kesilir. İçlerine ince doğranmış soğan, kıyma, maydanoz, tuz ve biber harç olarak konulup muska şeklinde kapatılır. Kaynayan suya atılıp toptan haşlanır. Pişince süzülür, üzerine sarımsaklı yoğurt ve yağ dökülüp yenir. Hafif sulu çorba kıvamında da sofraya getirilir.
Büyük boy tencereye orta ocak ateşte 2 litre su konularak kaynatılır. Kaynayan suyun içerisine 2 kase sübüra eklenir (tuz, su ve undan yapılan hamur parçaları). Suyun yarılaması gerektiğinden ortalama pişme süresi 20 dakikayı bulabilir. Suyunu çeken sübüraya 1 bardak soğuk süt eklenerek karıştırılır. Bir büyük salata kasesine 3 diş sarımsak soyularak ezilip eklenir. İçerisine 1 kg yoğurt eklenerek karıştırılır. Lapa görünümündeki sübüra, sarımsaklı yoğurda karıştırılır. Sonrasında tavaya 1 yemek kaşığı tereyağı ilave edilip eritilir. Kızan yağın içerisine 3 adet yumurta kırılıp karıştırılır.. Kırılan yumurtalara 1 çay kaşığı pul biber serpilerek sübüranın içerisine eklenir. Yemeğimiz 4 kişilik olup ortalama 20 dakikada yapılmaktadır.
Su şehrine ait olduğu da söylenir.
Sivas yöresine özgü yemekler;
Hurma, Tırhıt, Kelecoş, Kelle tatlısı, Karaş, Hingel, Sübüra, Çırliet, Üzümleme, Kavurma Herlesi,
Dünyanın en büyük ince dallardan örülmüş, sepetinin bulunduğu yer ...
Polonya' nın Nowy Tomysl (Almanca : Neutomischel) kasabasındadır.,
İlçenin en köklü geleneği haır, örme sepet işidir. Kentin merkezindeki meydanda bulunan, 2006 yılında örülmüş sepet, 9 m. genişliğinde, 17 m. uzunluğunda ve 7.7 m. yüksekliğinde olup dünyanın en büyük örme sepeti olarak Guinness rekorlar kitabına (Guinness Book of Records) girmiştir. Kasabada ayrıca ünlü bir sepet ve saz yetiştiriciliğine ait bitki müzesi ile küçük bir hayvanat bahçeside yer almaktadır.