Antarktika Hakkında Bilinmesi Gerekenler
Güney yarım kürede yer alan buzlarla kaplı koca bir kıta Antarktika, ölmeden önce görmeniz gereken yerleden birdir. Bilindiği kadarıyla 1895 yılına kadar hiçbir insanoğlu bu gizemli topraklara ayak basmamıştır. Keşfedilmesinden önce 200 yıllık bir dönemde çeşitli efsaneler ve gizemler ile kuzeyde yeni bir kıta olduğu kulaktan kulağa yayılmıştır. Parça parça keşfedilen kıtada, ilk olarak Charles Wilkes tarafından Wilkes Arazisi denilen bölge keşfedilmiştir.
NASA’nın da içinde bulunduğu bir grup bu kıtaya ilk rastlantının 1820 yılında Rus İmparatorluk Donanması’ndan Fabian Gottlieb von Bellingshausen, Kraliyet Donanması’ndan Edward Bransfield ve Amerikalı denizci Nathaniel Palmer komutalarındaki donanma tarafından gerçekleştiğini kabul eder.
Dünyanın kutbunda bir kara parçasının olması ilk olarak MS 2. yüzyılın ilk yarısında Batlamyus tarafından ileri sürülmüştür. Ona ilham olan şey MÖ 600-300 yılları arasında Antik Yunan Filozofları tarafından ortaya konulan “simetri” ve “denge” felsefeleridir. 15. yüzyıldan itibaren pusulanın bulunması ve gemilerin gelişmesi ile beraber yeryüzünde bir keşif hareketi başlamıştır. Terra Australis’i de keşfetme çabaları ilk bu zamana tekabül eder . Terra Australis, Latince bir ifadedir “Güney toprakları” manasına gelir. Ancak bu isim yerine ulaşamamıştır. Terra Australis, aranırken Avustralya kıtası keşfedilmiş ve ileride bundan daha büyük bir kara parçası olmadığı kabul edilmiştir. En nihayetinde isim bu kıtaya verilmiştir.
Antarktika kelimesi Yunancada Arktos “ayı” anlamına gelmektedir. Kuzey yarım kürede yer alan Büyük Ayı takımyıldızı bu isimle anılır. Arktikos sözcüğü kuzeydeki yerleri işaret etmek için kullanılır. Antarktika sanıldığı üzere kuzeyde değil de güneyde olmasından ötürü bu ismin zıttı verilmiştir; Ant-Arktikos.
Antartika yeryüzünde içerisinde hiçbir ülkenin olmadığı tek kıtadır. Dünya’nın güney kutbunda yer alır. Antarktika en büyük 5. kıtadır. Yüzeyin %98’i buz tabakası ile kaplıdır. Bu tabakanın kalınlığı ortalama 1,6 km’dir. Araştırmalara göre buradaki buz tabakalarının erimesi tüm dünyada deniz seviyesini 60 m yükselteceğini göstermektedir. Bu da büyük felaket anlamına gelir.
Burası dünyanın en kurak noktasıdır. Bazı bölgelere iki milyon yıl boyunca tek bir yağmur damlası bile düşmemiştir. Yıllık sıcaklık ortalaması -50 °C olan kıta, dünyadaki buzların %92’sini ve tatlı suyun %70’ini oluşturur. Antartika’da hiçbir bitki türü yetişmez. Ancak birçok hayvan türü buradaki hayata uyum sağlamıştır. Kıtanın yerleri ise; penguenlerdir.
Günümüzde Antarktika üzerinde hak iddia eden birçok ülke mevcuttur. Ancak bunların hiçbiri resmi olarak kabul edilmemiştir. Antarktika 1959 da imzalanan “Antarktik Anlaşması” ile yönetilmektedir. Bu anlaşmada alınan karara göre Antarktika üzerinde sadece bilimsel araştırmaların yapılmasına izin verilmektedir. Askeri amaçlı kullanılamaz. Burada 29 ülkenin toplam 101 araştırma istasyonu bulunur. TAKBAM (Türkiye Antarktika Kutup Bilimsel Araştırmalar Merkezi) de kıta üzerinde yer almaktadır.