Harvard Sabri Ülker Merkezi’nden bir keşif daha! (Nrf1 Molekülü)
in Dünya, Editör, Günün Manşetleri, Haber, Sağlık
Harvard Üniversitesi Sabri Ülker Merkezi bir keşfe daha imza attı. Prof. Dr. Gökhan Hotamışlıgil yönetimindeki araştırma ekibi, geçen yıl keşfettikleri kolesterolün zararlı etkilerine karşı hücreleri savunan ve “metabolik muhafız” adını verdikleri Nrf1 molekülünün, kahverengi yağ dokularının bozulmasını önleyici etkiye sahip olduğunu da keşfetti. Hotamışlıgil, çalışmanın özellikle obezite ve diyabet ilaçlarının geliştirilme potansiyelini açığa çıkarması açısından da büyük bir adım olduğunu kaydetti.
Harvard Üniversitesi bünyesindeki Sabri Ülker Metabolik Araştırmalar Merkezi’nde genetik ve kompleks hastalıklar üzerine çalışmalar yürüten Prof. Dr. Gökhan Hotamışlıgil ve ekibi; geçen yıl hücrede kolesterol seviyelerini güvenli bir aralıkta tutmayı sağlayan Nrf1 molekülünü keşfetmiş ve molekülü “metabolik muhafız” olarak adlandırmışlardı.
Ekip son olarak, Nrf1 molekülünün kahverengi yağ hücrelerinin dejenerasyonunu da önlediğini tespit etti. Çalışma, dünyanın en önemli bilim ve tıp dergilerinden biri olan Nature Medicine’ın Mart sayısında yayınlandı.
Atık mekanizmasını Nrf1 yönetiyor
Obezite ve diyabet gibi kronik metabolik hastalıklar için yeni korunma ve tedavi olanaklarının geliştirilmesi, hücreleri metabolik stresten koruyan mekanizmaların belirlenmesinden geçiyor. Metabolik dengenin bu mekanizmalar aracılığıyla güçlendirilip düzene sokulması aynı anda birden fazla sağlık probleminin etkili şekilde önlenmesi ve tedavisi ümidini taşıyor.
Harvard Sabri Ülker Merkezi Başkanı Prof. Dr. Gökhan Hotamışlıgil yönetimindeki araştırma ekibi, bu çerçevede önce kahverengi yağ dokusunun korunmasında ve fonksiyonunda en anahtar rolün protein atıklarının yok edilmesi, ardından da bu mekanizmanın yöneticisinin Nrf1 molekülü olduğunu keşfetti.
“Şeker ve yağların yarısından fazlasını tüketiyor”
Hotamışlıgil, makalede yeni keşiflerine ilişkin şu bilgileri verdi:
“Memelilerde bilinen fonksiyonu soğuğa maruz kalındığında enerjiyi ısıya dönüştürmek olan kahverengi yağ dokusu, bunu yaparken yüksek düzeyde enerji ve gıda kullanıyor. Öyle ki, bu küçücük doku aktif hale getirildiğinde dolaşımdaki şeker ve yağların yarısından fazlasını tüketip sistemden çekebiliyor.
Ancak bu süreçte kahverengi yağ dokusunda protein atıkları birikerek tahribata neden oluyor. Maksimum yoğunlukta çalışan bir makine gibi olan bu doku, işlevini yerine getirebilmek için hücresel bakıma ve zehirli atıklardan kurtulmaya ihtiyaç duyuyor.”
Atık yönetiminde kilit rol üstleniyor
Bugüne kadar kahverengi yağ hücrelerinin, enerji tüketimi sırasında ortaya çıkan atıklar nedeni ile yaşanan stresi idare etmek ve fonksiyonunu sürdürmek için nasıl araçlar kullanılabileceği bilinmiyordu.
“Kahverengi yağ hücrelerinin kapasite problemini çözmek ve işlevsel olmalarını sağlamak için kullandıkları özel tertibi bulmaya kararlıydık” diyen Prof. Dr. Gökhan Hotamışlıgil, Sabri Ülker Merkezi araştırma ekibinin kahverengi yağ dokusundaki bu oyunu protein yıkımından sorumlu “proteozom” olarak bilinen bir mekanizmanın yönettiğini ortaya çıkardıklarının altını çizdi.
Hotamışlıgil, çalışmanın, yalnızca genel metabolik dengenin korunmasında beklenmedik bir mekanizmayı tanımladıkları için değil, özellikle obezite ve diyabet ilaçlarının geliştirilme potansiyelini açığa çıkarması açısından da büyük bir adım olduğunu kaydetti.
Tags: diyabetHarvard Sabri Ülker Merkezikahverengi yağ dokusukolesterolNrf1 molekülüobeziteProf. Dr. Gökhan HotamışlıgilSabri Ülker Metabolik Araştırmalar Merkezi