Ana Sayfa Bilişim Sektörde AR-GE ve Tasarım Merkezi Olmanın Faydaları
Ülkemizde ar-ge ve teknoloji konusunda sürekli yeni düzenlemeler yapılıyor. Amaç, katma değerli üretimi, markalaşmayı artırmak, teknolojik bilgiyi maksimize etmek. Bu da büyük ölçüde yenilikçi uygulamalara, marka ve tasarımlara, süreçlerde inovasyon ve ar-ge’ye ve yeni buluşlara dayanıyor.
Her ne kadar “icat çıkarma”, “eski köye yeni adet getirme” türünde çok fazla deyiş veya söz olsa da güzel Türkçemizde; icat çıkaranı, buluş yapanı, yenilikçiliği destekleyen bir konumdayız artık ülke olarak. Konuyla ilgili çeşitli kanunlarda bu yönde kullanılabilecek istisna, teşvik, hibe, yardım ve benzeri uygulamalar mevcut.
Bu teşviklerden ülkemizde tasarım ve arge merkezlerine yatırım yapan inşaat, mimarlık ve mühendislik ve proje firmaları da yararlanmaya başladı. 2019 yılı itibariyle sektörden 28 tane firma arge veya tasarım merkezi kurarak sürekli inovasyon, arge ve tasarım işlerine odaklanıp işlerini geliştirirken devlet tarafından verilen desteklerden de yararlanmaya başladı.
Kısaca değinmek gerekirse arge merkezleriyle alakalı olarak 2016 yılında yapılan düzenlemelerle tasarım faaliyetleri de 5746 sayılı teşvik kanunu kapsamına alınmıştır.
Ar-Ge veya Tasarım Merkezleri kanunî veya iş merkezi Türkiye’de bulunan sermaye şirketlerinin;
Şirket organizasyon yapısı içinde ayrı bir birim şeklinde örgütlenmiş,
Yurt içinde en az 15 (tasarımda 10 belli sektörlerde 30) tam zaman eşdeğer arge/tasarım personeli istihdam eden, yeterli arge ve tasarım birikimi ve yeteneği olan birimler olarak tanımlanmıştır.
Bu kanun kapsamındaki Ar-Ge ve tasarım merkezlerine sağlan teşvik ve destekler ise aşağıdaki gibidir:
Kurumlar vergisinde indirim (ar-ge ve tasarım indirimi)
Çalışanlar için gelir vergisi stopaj teşviki,
Damga ve gümrük vergisi istisnası,
Temel bilimler mezun desteği.
Ar-Ge veya Tasarım Merkezi Olmanın Şartları
Ar-Ge / Tasarım Merkezi olmanın şartlarını aşağıdaki şekilde sıralayabiliriz;
Ar-Ge merkezinde mühendis ve teknisyen statüsünde çalışacak en az 15 tam zaman eşdeğer tasarım personeline sahip olunması (tasarım merkezinde 10 personel)
Merkezde Ar-Ge ve tasarım projelerinin yürütülmesi
Personelin, Ar-Ge / Tasarım merkezinde çalıştığının fiziki kontrolünü ( giriş çıkış sistemleri, turnikeler, kameralar) yapacak mekanizmalara sahip olunması
Ar-Ge ve tasarım faaliyetlerinin yurtiçinde gerçekleştirilmesi
Ar-Ge veya tasarım merkezinin ayrı bir birim şeklinde örgütlenmiş ve tek bir yerleşke veya fiziki mekan içinde yer alması
Ar-Ge ve Tasarım Faaliyeti Harcamalarının Kapsamı
Ar-Ge ve Tasarım merkezlerinde, gerçekleştirilecek olan faaliyetlere ilişkin olarak yapılacak olan harcamaların kapsamı 5746 sayılı Kanun ile belirlenmiş olup bu çerçevede arge – tasarım harcamaları aşağıdaki şekilde sınıflandırılmaktadır.
İlk Madde Malzeme Giderleri
Amortismanlar (Ar-Ge faaliyetlerinde kullanılan sabit kıymetlerin amortisman giderleri)
Personel Giderleri (Ar-Ge merkezi personeli ücretleri vb. giderleri)
Genel Giderler (Kira, elektrik, su, ısınma, haberleşme vb.)
Dışlardan Sağlanan Fayda ve Hizmetler ( teknik destek, danışmanlık, test vb. hizmetler/ toplam tasarım harcamasının %50’ni geçemez)
Ar-Ge ve Tasarım Merkezlerine Sağlanan Destek ve Teşviklerin Kapsamı
a) Vergi İndirimi (Kurumlar Vergisi)
Ar-Ge ve tasarım merkezlerinde, proje faaliyetleri kapsamında yapılan harcamaların tamamı (%100) Kurumlar Vergisi matrahından indirilebilmektedir. Kazancın bulunmaması durumunda indirim tutarı sonraki dönemlere süre sınırlaması olmaksızın devretmektedir. Ayrıca devreden vergi indirim tutarı yıllar itibarıyla yeniden değerleme oranı ile değerlenecektir.
Diğer taraftan Ar-Ge ve tasarım merkezlerinde, proje faaliyetleri kapsamında yapılan harcamalar aktifleştirilerek, amortisman yolu ile giderleştirilecektir. Bu çerçevede amortisman yolu ile gider olarak dikkate alınmış olan tasarım harcamaları zamanda Kurumlar Vergisi matrahından indirilmektedir.
I. İlave Ar-Ge Tasarım İndirimi
Yapılan yeni bir düzenlemeyle Ar-Ge ve Tasarım merkezlerine performansa dayalı ilave indirim hakkı tanınmıştır. Buna göre aşağıda belirtilen göstergelerden herhangi birisinde bir önceki yıla göre en az %20 artış sağlayan Ar-ge veya Tasarım Merkezlerinde o yıl yapılan Ar-Ge, Yenilik veya Tasarım harcamalarının bir önceki yıla göre artış tutarının %50’si de ilave olarak indirim konusu yapılabilecektir.
Artış Sağlanması gereken göstergeler aşağıdaki gibidir;
Ar-Ge veya tasarım harcamasının toplam ciro içerisindeki payı
Tescil edilen ulusal ve uluslararası patent sayısı
Uluslararası destekli proje sayısı
Lisansüstü dereceli araştırmacı sayısının toplam ar-ge personeli sayısına oranı
Ar-Ge sonucu ortaya çıkan yeni ürünlerden elde edilen cironun toplam ciroya oranı
II. Sipariş Üzerine Ar-Ge veya Tasarım Faaliyeti
Buna göre Kanun kapsamında Ar-Ge merkezlerinin sözleşme çerçevesinde siparişe dayalı olarak yürüttükleri Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri Kanunda belirtilen indirim, istisna, teşvik ve destek unsurlarından yararlanabilir.
Ar-Ge veya tasarım merkezleri tarafından siparişe dayalı olarak yürütülen Ar-Ge veya tasarım faaliyetlerine ilişkin olarak yapılan harcamaların yüzde ellisi bu merkezler tarafından, bu harcamaların
kalan yüzde ellisi ise siparişi veren gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından, Ar-Ge ve tasarım indirimi olarak dikkate alınabilecektir.
b) Sigorta Prim Desteği
Ar-Ge ve tasarım Merkezi personeli ile destek personelinin, 5746 sayılı kanun kapsamında arge ve tasarım faaliyetleri nedeniyle elde ettikleri ücretleri üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren hissesinin yarısı, Maliye Bakanlığı bütçesinden karşılanacaktır.
c) Gelir Vergisi İstisnası
5746 Sayılı Kanun kapsamındaki Ar-Ge, destek ve tasarım personelleri için gelir vergisi stopajı teşvik oranları aşağıdaki gibi belirlenmiştir:
Ar-Ge, destek ve tasarım personelinin bu faaliyetleri nedeniyle elde ettikleri ücretleri yukarıda belirtilen oranlarda gelir vergisinden müstesnadır. İşveren tarafından tevkif edilen gelir vergisi stopaj tutarları yukarıda belirtilen oranlarda terkin edilmek suretiyle Maliye İdaresi’ne ödenmeyecektir. Diğer bir ifade ile söz konusu uygulama işveren için sağlanan bir teşvik olup personelin net maaşında bir değişikliğe neden olmamaktadır.
d) Damga Vergisi İstisnası
Arge ve Tasarım merkezleri için 5746 sayılı kanun kapsamında her türlü tasarım faaliyetine ilişkin olarak düzenlenecek kağıtlar damga vergisinden müstesnadır. Bu çerçevede tasarım personeli ücretlerine ilişkin olarak düzenlenecek olan bordrolarda damga vergisinden istisnadır. Buna göre tasarım merkezi personeli ücretleri de damga vergisinden istisnadır.
e) Gümrük Vergisi İstisnası
5746 sayılı Kanun kapsamında yürütülen ar-ge ve tasarım projeleri ile ilgili araştırmalarda kullanılmak üzere ithal edilen eşya, gümrük vergisi ve her türlü fondan, bu kapsamda düzenlenen kâğıtlar ve yapılan işlemler damga vergisi ve harçtan istisnadır.
f) Temel Bilimler Desteği
Temel bilimler alanlarında en az lisans derecesine sahip Ar-Ge personeli istihdam eden Ar-Ge merkezlerine, bu personelin her birine ödedikleri aylık ücretin o yıl için uygulanan asgari ücretin aylık brüt tutarı kadarlık kısmı, kamu personeli hariç olmak üzere iki yıl süreyle, Bakanlık bütçesine konulacak ödenekten karşılanacaktır.
g) KDV İstisnası ve Süper Amortisman
Bunun yanında arge ve tasarım merkezlerinde makine ve teçhizat için KDV istisnası ve hızlandırılmış amortisman uygulaması da yürürlüğe girmiştir. KDV Kanunu 13/m maddesine göre münhasıran ar-ge, yenilik ve tasarım faaliyetinde kullanılacak yeni makina ve teçhizat teslimlerinde istisna uygulanacaktır.
Ar-ge ve tasarım merkezi kuruluşu ve bu konudaki desteklerin hesaplanması için bize danışabilirsiniz.
Önceki İçerikStajyer Çalıştırma Usul ve Esasları
Sonraki İçerikMuhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesinin Birlikte Verilmesi Uygulaması
Şaban Küçük YMM, Partner, Tax Independent Advisors saban.kucuk@ia.com.tr
2020 Siber Güvenlik Araştırması
(COVİD-19) İle Mücadele Kapsamında Hazine Taşınmazlarına İlişkin Olarak Yapılan Düzenlemeler
(Covid 19) Yeni 15 Maddelik Kanun Teklifi
Türkiye Ekonomik İstikrar Kalkanı Paketi Açıklandı
COVID-19 Vergisel Açıdan Mücbir Sebep İlanı (Hazine ve Maliye Bakanlığı)
Zorunluluklar ve Zorluklar