Pınarlar Vadisi Ğurs - Kızıltepe Ekspres Haber
Pınarlar Vadisi Ğurs
Bu makale 2018-03-29 13:05:31 eklenmiş ve 1067 kez görüntülenmiştir.
SIRTINI Artuklu Ünüvesitesi kampüsüne dayamış, Solunda Mardin, Sağında Kızıltepe, Karşısında Havalimanı, Ovadan başlayarak Dağın içine doğru uzanıp çatal şeklinde biten zümrüt vadiye dizilmiş on iki mahallenin "köyün" ortak adıdır Ğurs. Eski adı Vadıl iyun "pınarlar vadisi" daha sonra Ğurs "Fidanlık" denildi. Dağın içinde saklı cennet gibi durması, Atalarımız BI'PIRSE DIÇİ ĞÜRSE "Sorarak Ğursa gidilir" demiş.
VADİNİN tarihine ışık tutacak olursak, Mezopotamya’da hüküm sürmüş medeniyetlere ait Tarih ve inanç izlerini görmekteyiz. Halk arasında Harab'bajar olarak bilinen "Antik kent kalıntıları" kaya mezarları, Biri kayaya oyulmuş onlarca su değirmenleri. Devasa sarnıçlar, tarihi mağaralar, üç gözlü Herzem Şah köprüsü ile Höyüğü, Şeyh Taceddin ziyareti ve külliye kalıntıları, Hacı Osman kalesi, Sultan Şeyhmus’un babası olarak bilinen Şeyh Mahin ve Yedikardeş türbeleri ile bize nedenli zengin geçmişe sahip olduğunu göstermektedir.
KANİYA melle Ali, Ayn mejnune, Ayn şıbib, Ayn Abbas ve Melho pınarları birleşerek ZERGAN deresini oluşturmaktadır. Geçtiği güzergaha abı hayat sunduğu gibi, Dengız, Sıkır, Kermezine başta olmak üzere bir çok şelale ve göletleri aşarak Kızıltepe’nin iki çatı Aşireti olan KİKAN ile HELECAN arasındaki sınırı çizerek Fırat ile birleşir..
DAĞLARIN dik yamaçlarını insan gücü ile teraslayarak yapılan Bağ ve bahçelerle bölgenin her türlü meyve, sebze, zeytin ve meşhur tütün ihtiyacını karşılamış, ekmeğini taştan çıkaran insanların yatağıdır Ğurs.
TARİHE tanıklık etmiş onlarca antik su değirmeni ile Mardin ve Kızıltepe başta olmak üzere bölgenin un ihtiyacını karşılamış öğütme sanayi bölgesiydi. JI'MILKAN AŞ "Mülklerden Değirmen" demiş atasözü, onun için değirmenlerin bir kısmı Beg, Paşa, Kadı vs bölge eşrafına aittir.
MARDİNE ilk elektrik akımı 1952 de Ğurs’ta kurulan 4.9MGW gücünde hidroelektrik santralından sağlandığı gibi yine Mardin’e ilk içme suyu isale hattı Ayn şibib "gençlik pınarından" sağlanmıştır.
DÜNAYSIR medeniyet doğuşuna katkı sunmuş başta Kızıltepe ulu Cami ve köprüsü, Künbet, Medrese, Rasathane ve gözetleme kulesi, Han, Hamam, Şifahane vs yapıların "çoğundan eser yoktur" inşasında kullanılmış Katori taşı, Ğurs’ta bulunan devasa BIRBIRE taş ocağı mağaralarından kesilmiştir.
VADİNİN yeşil örtüsü, Bülbül, Kumru ve su sesinin nefis ahengi insanına ilham kaynağı olmuştur. Halkın Sosyokültürel düzeyi iyidir zira 1937 de Kızıltepe’de açılan okuldan daha önce Ğurs'ta ilk okulu vardı ve tarihi binası hala ayaktadır. Siyasi alanda iki Milletvekili dört Belediye Başkanı, Akademisyen, Toplum önderleri, Sanatçı, Dengbejlerin piri sayılan Şehmus'e Heseno gibi değerlerimiz, Geç doğup erken batan nazlı güneşimiz vardır.
VE'ĞURSUNE VATANUNU'NEL HEBİBU, "Ğursumuz Sevgili Vatanımız" diye başlayan şiirimiz, Yazdığı elliden fazla eseri ile İslami ilimler alanında merci olarak kabul edilen ve rahle'i tedrisatında yüzlerce Alim yetiştirmiş Molla Muhammed Salih. Molla Hızır, Molla Muhammed Ekinci'nin hocaları olan Molla Abdulaziz Aygün, Molla Ali Turgay ve isimlerini zikredemediğim pek çok saygın Alimin Baba ocağıdır Ğurs.
HALEN günde binlerce bölge insanı yazın kavurucu sıcağından gelip gölgelendiği, göletlerinde yüzüp ferahladığı müstesna köşedir. Kısacası bölgenin; tarihine, ekonomisine, kültürüne ve siyasetine katkı ve yön vermiş. Aşık Veysel’in deyimi gibi Mardin’e EKMEK VERDİ IŞIK VERDİ SU VERDİ. Üzerine düşen tarihi misyonu fazlasıyla ifa etmiş, vakur bir ana gibi yeni görevler beklemektedir. Selam ile.
M Sait EKİNCİ.