Cengiz Çakır CUMHURİYET BAYRAMI VE ATATÜRK HAFTASINDA, TARIM ÜZERİNE
25 Ekim 2017 - Çarşamba 16:49 Bu yazı 839 kez okundu
Türkiye, 1911’deki Trablusgarp’ta başlayan ve 1922’de Mudanya Mütarekesi’ne kadar 11 yıl aralıksız süren savaşlarda, çalışabilecek yaştaki erkek nüfusun büyük kısmını kaybetmiştir. Gerek savaş koşulları, gerekse hayvan hastalıkları nedeniyle çeki gücü de çok azalmıştır. Ülkenin zaten yetersiz olan alt yapısı yıkıma uğramıştır. Atatürk’ün bizzat önderlik ettiği, akıllıca tarım politikaları uygulanarak, Türkiye tarımsal üretim açısından kendine yeten ve tarım ürünleri ihraç ederek ekonomiyi finanse eden bir ülke haline gelmiştir.
Bu gelişmenin önemli aşamalarına değinelim.
En elverişsiz koşullarda yaratılmış emsalsiz bir örnek olarak Atatürk Orman Çiftliği’nin kuruluşu ve ulaştığı başarılı sonuçlar başlı başına bir destandır. Schmidt adındaki Alman tarım uzmanı çiftliğin kuruluş yeri hakkında verdiği raporda “burada ya para tükenir, ya da sabır” diyerek olumsuz görüş belirtmiştir. Uzmanların en olmayacak yer dedikleri çiftlik alanında, birkaç yıl içinde bir yeryüzü cenneti ortaya çıkmıştır.
“Üç beyazlar” adı altında toplanan un, şeker ve bezin yeterli ve ucuz şekilde üretilmesiyle halkın temel ihtiyaçları ülke içinden sağlanmıştır.
Atatürk 21 Nisan 1925’te ilk tüketim kooperatifinin kurulmasına öncülük etmiştir.
“Mustafa Kemal Atatürk (Cumhurbaşkanı), İsmet İnönü (Başbakan), Abdülhalik Renda (TBMM Başkanı), Celal Bayar (Başbakan) ve Fevzi Çakmak (Genelkurmay Başkanı) tarafından 21 Nisan 1925 tarihinde kurulan “Ankara Memurları İstihlak Kooperatifi” memleketimizde düzenli bir çalışma gösteren ilk ciddi kooperatiftir.
Atatürk’ün ölümüne kadar büyük bir özveri ile örnek çalışmalar yapan kooperatif ilk bilançosunu 1926 yılında 115.000 TL karla kapatmıştır. Bu rakam 1933 yılında kurulan Halk Bankası’nın kuruluş sermayesi olan 25.000 TL’nin 4,5 katıdır. Sonraki yıllarda çeşitli nedenlerle bu tarihi oluşum sona ermiştir.”
Kaynak : http://koop.gtb.gov.tr/haberler/cumhuriyetin-ilk-tuketim-kooperatifi
“1933 yılında, Devlet Sanayi Ofisi ile Türkiye Sanayi Kredi Bankası kaldırılarak bunların yerine Sümerbank kurulmuştur. Sümerbank'ın faaliyetlerinin ana amacı, özel sektör sanayiinin kredi ihtiyaçlarını karşılamak olmakla beraber, esas görevini sanayi planının uygulanması teşkil etmiştir. Sümerbank, aynı zamanda daha sonra kurulan diğer devlet kuruluşlarına da örnek olmuştur.”
“1. Beş Yıllık Sanayi Planı'nda tekstil sanayii, kendir-keten sanayii, demir-çelik sanayii, sömikok fabrikası, porselen-çini sanayii, sudkostik, klor, suni ipek, selüloz ve kâğıt tesisleri, şeker sanayii, süngercilik ve gül sanayileri yer almıştır. Planın uygulanmasına 1934 yılında başlanmış, planda öngörülen tesisler beş yıl içinde tamamlanarak işletmeye açılmıştır. Yine bu devrede planda yer almayan askeri fabrikaların modernizasyon ve genişletilmesine de devam edilmiştir. 1933-1938 yılları, Türk sanayiinin ilk ve planlı kuruluş safhasıdır. Planlı kalkınma, teknik alanda iş gücü yaratmış ve toplum yaşantısına büyük ölçüde etki yapmıştır. Özellikle toprağın verimini artıracak olan tekniğin tarıma uygulanmasının, bütün bir endüstri hayatının gelişmesi ile mümkün olabileceğini de ortaya koymuştur.”
1936 yılında Atatürk, üreticilerin kooperatiflerde örgütlenmesi için bizzat dilekçe ile başvuru yapmış ve 36 kurucu ortak ile Tekir Çiftliği Tarım Kredi Kooperatifi’nin kurulmasını sağlamış ve 1 sıra numaralı ortağı olmuştur. Ayrıntılar için www.isteataturk.com adlı siteye bakınız.
“2834 ve 2836 sayılı tarım satış ve tarım kredi kooperatifleri yasalarının yürürlüğe girmesi ve ülkede hızla kooperatiflerin kurulmaya başlanması üzerine, 1 Kasım 1936 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisini açarken Atatürk şöyle konuşmuştur:
Kooperatif teşkilatı her yerde sevilmiştir. Kredi ve satış için olduğu kadar, istihsal vasıtalarını öğretip kullandırmak için de kooperatiflerden istifadeyi mümkün görüyoruz."
"Ziraat sanayi bilhassa üzerinde meşgul olacağımız mevzu olacaktır. Bu arada sütçülüğe, süt sanayine hususi önem vermekteyiz. Sırasıyla şehir ve kasabalarımızın temiz ve ucuz süt mamulatı ihtiyacını temin edecek fabrikalar tesisine ve bununla ahenkli bir surette köylerdeki sütleri kıymetlendirecek ve satışı kolaylaştıracak kooperatifler teşkiline çalışılacaktır." Kaynak: www.tarimkredi.org.tr
Uygulanan 1.Sanayi planı sayesinde bugünlere kadar satmakla bitiremedikleri, sanayinin temeli ve ekonominin belkemiği olan 16 büyük sanayi işletmesi kurulmuştur. Bunlar şeker fabrikaları, iplik ve dokuma fabrikaları gibi tarım ürünlerini işleyen teşebbüsleri de kapsamaktadır.
Atatürk bizzat kurduğu çiftliklerini 11 Haziran 1937 tarihinde devlete bağışlamıştır.
Malum olduğu üzere, ziraat ve zirai ihtisas sahasında fenni ve ameli tecrübeler yapmak maksadı ile muhtelif zamanlarda memleketin muhtelif mıntıkalarında müteaddit çiftlikler tesis etmiştim.
Atatürk’ün 1937 yılı TBMM’ni açış konuşmasında dile getirdiği tarım politikasına ilişkin esaslar önemlidir. Atatürk’ün bizzat yaptığı TBMM’nin açılış konuşmalarının sonuncusu olan bu konuşma Atatürk’ün vasiyeti ve direktifi gibi yorumlanabilir. Bazı önemli hususlar aşağıda özetlenmiştir.
Bir kez, ülkede topraksız çiftçi bırakılmamalıdır.(Bravo sesleri, alkışlar) Bundan daha önemli olan ise, bir çiftçi ailesini geçindirebilen toprağın, hiçbir nedenle ve hiçbir şekilde bölünemez bir nitelik almasıdır.(Alkışlar)
Orman varlığımızın korunması gereğine ayrıca değinmek isterim. Ancak, bunda önemli olan, koruma kuralları ile ülkemizin çeşitli ağaç ihtiyaçlarını sürekli olarak karşılaması gereken ormanlarımızı dengeli ve teknik bir biçimde işleterek yararlanma konusunu akıllıca uzlaştırmak zorunluluğu vardır. Buna, Büyük Kamutayın gereken önemi vereceğine şüphe yoktur.”
Atatürk döneminde tarıma verilen önemi vurgulayan, güftesi Behçet Kemal Çağlar, bestesi Ahmet Adnan Saygun’a ait olan “Ziraat Marşı”nın metni aşağıda verilmiştir.
Toplandık baş çiftçinin Atatürk’ ün sesine
Biz ulusal varlığın temeliyiz, köküyüz
Biz yurdun öz sahibi, efendisi köylüyüz
İnsanı insan eden ilkin bu say, bu toprak
Kuracağız öz yurtta dirliği, düzenliği
Görsün köyler bolluğu, rahatlığı, şenliği
Not: İkinci dörtlükte geçen say sözcüğü emek anlamına gelmektedir.
Marşı aşağıdaki linkten dinlemek mümkündür.
Bugünkü teknik ve ekonomik imkânlar ve insan kaynaklarıyla, Türkiye’nin, kuru fasulyeden, susamdan, yağdan, samana kadar pek çok şeyi ithal etmek zorunda kalması utanç verici bir durumdur.
Tarım politikamız ulusal ihtiyaçlarımıza uygun olarak, tam bağımsızlık esas alınarak düzenlenmelidir.
Doğal, ekonomik ve toplumsal koşulların farklı olması yüzünden Türkiye’de tarımsal politikaların bölgesel farklılıkları göz önünde tutacak şekilde düzenlenmesi gerekmektedir.
Etiketler: CUMHURİYET, BAYRAMI, VE, ATATÜRK, HAFTASINDA,, TARIM, ÜZERİNE,