Özel İstihdam Bürosu Yönetmelik Değişikliği | İOİBD - İstanbul Özel İstihdam Büroları Derneği | www.ioibd.com
Özel İstihdam Bürosu Yönetmelik Değişikliği03.04.2013
Özel istihdam büroları yönetmelik değişikliği yayımlandı bu değişikliği yorumlar mısınız?
Yönetmelik sanıldığı kadar önemli değişiklikler sunmadı. Tabi yasadan kaynaklı bazı belirsizlikleri daha anlaşılır hale getirmedi de diyemeyiz. Piyasada umut edilen revizyon köklü yasal düzenlemelerle olacaktır. Bunu bir başlangıç olarak kabul ediyor ve düzenleme konusunda yasama organlarından bilimsel altyapısı güçlü, geniş katılımlı bir çalışmayı beraberinde bekliyoruz. Olan biten olumsuzlukları bilerek, biraz da geleceğin getireceklerini kurgulayarak çalışmalar yapmak ideal olana bizi yaklaştıracaktır şüphesiz.
Peki bu değişikliğin sektöre etkisi ne oldu kısa ve orta vadede neler getirir?
Örneğin iş arayandan menfaat temin etmek sadece işe yerleştirme ile sınırlı sanılarak eğitim ve danışmanlık hizmetlerinden bürolarca para alınıyordu, kurum işe yerleştirmenin yanında gerek eğitim gerekse danışmanlık alanındaki hizmetlerinden de para tahsilini yasaklayarak -kesin bir dille- iş arayanla herhangi bir parasal ilişkiye girmeyeceksiniz dedi. Zaten yasa da aynı şeyi ifade ediyordu fakat yasanın dili köşeli değildir, biraz daha yoruma açık bırakılır. Bu açıklıkla beraber Aktif İşgücü Programları olarak tabir edilen ve Kurumun son dönem piyasa için sıklıkla kullandığı bir araç olan Kursları – Meslek Edindirme Kurslarını- Özel İstihdam Büroları da düzenleyebilecek. Özel İstihdam Büroları Kursiyerlerden para talep edemediği için Kurum adına bu hizmeti sağlayacak yani Kuruma hizmet satışı yapacak. Aynı şekilde firmaların çalışan elemanlarına da iş geliştirme, meslek eğitimini bu hizmeti kuruma faturalandırmak suretiyle verebilecek. Önemli bir gelişmedir. Eğitim ve İstihdam arasında sıkı bir bağ varsa Özel İstihdam Bürolarının eğitimin uzağında tutulması pek düşünülemezdi. Ancak kişisel gelişim eğitimlerini işsizler için düzenleyemeyecek olmamız bizler açısından da işgücü piyasasının geleceği açısından da olumlu bir değişiklik olmadı. Siz bir anlamda kendi gelişimine harcama yapmak isteyenlerin önünü tıkıyor, eğitim alanında bulamadığı kişisel gelişimi piyasada aramasına müsaade etmiyorsunuz. Tabi ben Kurumu da suçlamak istemiyorum bu hususta, çünkü simsar tabir edilen, menfaat teminini boş ve sahte vaatlerle sağlayıp kullanan çok kişi ve kuruluş var işgücü piyasasında. Ama bunun yolu işi iyi yapanla kötü yapanı aynı kefede değerlendirip hepsini kapsayacak bir yasak getirmek değil iyisi ile kötüsünü ayıracak bir mekanizma yaratmak. Kısacası sağlam denetimler yapmak. Bu anlamda Birkaç ufak olumlu olumsuz etki dışında değişen bir şey yok diyebiliriz. Çünkü bizim en büyük sıkıntımız olan simsar diye tabir ettiğim kuralsız istismar yapıları izinsiz büroların faaliyetleri engellenmemiş.
Bu istihdamda önemli bir sorun mu ne gibi zararları var izinsiz büroların?
Bakın Özel İstihdam Bürosu olmak zor ve pahalı bir prosedüre tabi olmayı ve denetimi gerektirir. Altyapısı olmayan bu işten para kazanmak isteyip para harcamayan yapılar oyunun kuralına uymayarak Türkiye İş Kurumunu atlatıp piyasaya sanki bir özel istihdam bürosuymuşçasına çıkıyorlar. Zararları sadece bize değil İstihdamın tümüne. Her şeyden önce işsizi kandırarak işe yerleştirme neticesinde ilk maaşını onlardan alıyorlar. Bu kesinlikle suç olan bir uygulama. sistemin yapısını bozan bir kayıt dışılığa yol açarak Sigortasız işlere yerleşmelerine aracı oluyorlar, Asgari ücretin altında anlaşmalara kişileri zorluyorlar. İzinsiz kaçak yabancı işçiyi yasa dışı yollardan getirerek yurtiçi istihdamın olumsuz etkilenmesine sebep olup çeşitli adli vakaların yaşanmasına yol açıyorlar. Sadece İstanbul’da tespit ettiğimiz ama Kurumun ve denetim birimlerinin belirleyemediği ikiyüzün üzerinde izinsiz büro var. Evinden cep telefonu ile ya da emlak ofisinden bu işi yapanları dahil edemiyorum bile. Defalarca şikayet ettik, işin içine dahil olması gerekenler hep yasal boşlukları mazeret göstererek bir şey yapamıyoruz dediler. Bu işlerin güncelleme yapılan yönetmeliklerle değişmeyeceğini esaslı bir Kanuni düzenlemenin şart olduğunu biz de onlardan öğrendik. O zaman ilgililere götürün çünkü bu sadece bizi değil sizi de olumsuz etkiliyor dedik ve ben bunu 6 koca yıldır tekrar ediyorum hala istenen yolu alamadık. 2003 yılının yasal düzenlemeleriyle devam ediyoruz maalesef.
Söylediğiniz kadar hukuki soruna sebep oluyorsa çözüm için gecikilmiş demektir. Sizin çözüm için önerileriniz ne olurdu?
Bu konuda müdahil çok taraf var. Özel İstihdam Bürolarını sıkı bir şekilde takip eden Türkiye İş Kurumundan, kayıtlı ve elinin altında olan bürolara gösterdiği aynı ilgi ve alakayı izinsiz ve kanuna aykırı faaliyet yürüten yapılar için de bekliyoruz. Sosyal Güvenlik Kurumu sigortasız çalıştırılmayla konuya müdahil olabilir, Maliye kayıt dışı firma kurulumu ile, asgari ücretin altında ve İş Kanununa aykırı anlaşmalarla İş Teftiş müfettişlikleri dahil olabilirler. Emniyet Yabancılar Şube Amirliği kaçak yabancı çalışanlarla ilgi kurup konuya dahil olabilirler. Eğer bir problem göz yumulmayacak ölçüde ise ve Devletin birden fazla organını ilgilendiriyorsa her Kurumdan temsilciler bir araya gelerek ortak bir çalışma yapması kaçınılmazdır. Bana dernek başkanı olduğum için iş arayan mağdur edilmiş vatandaşlardan bir sürü şikayet geliyor dolandırıldıkları ile ilgili onlara gitmiyor mudur sizce? Gidiyor çünkü biz yönlendiriyoruz. Peki sonuç? Öncelikle yasaya aykırı saydığım faaliyetleri suç olarak kabul etmekle işe başlayıp, bunu organize eden şebekeyi de kabahatler kanununda değerlendirmeyeceksiniz. Üzülerek belirtmeliyim ki mevcut uygulamada idari para cezasına çarptırılıp yeri bir İl Müdürlüğünün karşısında olan izinsiz büro bile hala açık ve iş yapıyor. Bir de Özel İstihdam Ofisi sanılarak. Onun yaptığı usulsüzlükler bize olumsuz bir tanıtımla olarak geri dönüyor. Zaten piyasada Kölelik Büroları diye çirkin bir tabirle anılmaya çalışıyoruz, bu gibi denetimsizlik sonucu ortaya çıkan durumlar da haksız yakıştırmalara fırsat veriyor.
Kölelik Bürosu gibi ağır bir itham neden kullanılır? Bürolar insan alıp insan satılan yerler olarak mı algılanıyor?
Hayır bu bir kesimin politik yakıştırması. Bürolar İş Kanunu hakkında da iş arayanlara oldukça yardımda bulunuyorlar ve bunu işlerinin olmazsa olmaz parçası olarak görüp herhangi bir beklenti içine girmeden yapıyorlar. Kamu bu fırsatı daha geniş anlamda sağlarsa hakların bilinmesi ve yaygınlaşması konusunda Bürolar piyasayı aydınlatıcı faaliyetleri daha genel organizasyonlarla yapmaya hazırdır. Söz konusu durum Geçici İş İlişkisinin takibinde ve talebinde olmamızdan kaynaklı. Sendikalar Kiralık İşçi çalıştırma konusunda değişen dinamikleri hesaba katmadan bir yargı oluşturdular. 2 Yıllık iş sözleşmeleri toplamda kalite artırır ve İş Hukukunu daha belirgin ve durgun bir seyre sokar. Taşeronluğu biz de eleştiriyor ve olumsuz etkilerini görüyoruz. Fakat topluca bir Kamulaştırma ekonomiyi olumsuz etkileyeceği için Belirli Süreli Performans ölçütü baz alınmış iş ilişkisi yaratmak ekonomiyi de işgücü piyasasını da canlandırır.
İş Hukuku hakkında işsizleri bilgilendirici faaliyet İŞKUR danışmanları ile yapılmıyor mu? Bu yönetmelikte de İş ve Meslek Danışmanı istihdamı beklendi sizden, bu sebeple miydi?
Hayır değil. İkisi farklı konular. Türkiye İş Kurumu İş ve Meslek Danışmanları aracılığı ile iş ve işçi bulmaya aracılık faaliyeti yapıyor. Yani Özelde bir İK uzmanının yaptığını Kamu araçlarını kullanarak yapmaya çalışıyor. İş Kanunu hakkında Kurum, kapanan Bölge Çalışma Müdürlüklerinin işlerini devralarak kendi personeli ile bir yapılanmaya gitti. Bu alanda yeterli hizmeti veremedikleri için bilgilendirici faaliyetlerde biz de devrede olalım istedik. Yaptığımız toplantılarda ulaştığımız sonuç ise şu oldu, bizce en doğrusu Kurum İş ve İşçi bulmaya aracılık faaliyeti yapmasın, bunu Özel İstihdam Bürolarına bıraksın, çünkü bürolar esnek araçlarla bu işi oldukça sağlam metodlarla hallediyor zaten. Kurum elindeki İnsan Kaynağı ile İş Hukukunu düzene sokmalı. İzinsiz kaçak yapıları tespit etmeli, asgari ücret araştırması yapmalı, kayıt dışı istihdamı engellemeli ve çalışanların hakları için mücadele etmeli. Bize İş ve Meslek danışmanı dayatması yapma bu yönetmeliğin tuhaf tarafı olmuş. Sektörde çalışan profili, İnsan Kaynakları Yüksek Lisans yapmış Çalışma Ekonomistleridir. Danışmanlık hizmetleri içinse mülakatçı olarak tabir ettiğimiz insan psikolojisini çözümleyebilen Rehber uzmanlarımızla çalışmayı tercih ederiz. Yönetmelikten sonra baktım İş ve Meslek Danışmanlığı nedir diye meğerse bir sınavla verilen sertifikaya ait bir meslek dalıymış. Kamu tek sınavla unvan verebilir ama piyasa şartları bu duruma müsait değildir.
Okunma Sayısı : 3268