Eylül | 2013 | Yeni Medya
Leave a Comment »	| Uncategorized	| Etiketlendi: Journalism under surveillance	| Kalıcı Bağlantı
Yeni Medya ve Etik Kitabı Çıktı!
Ayın Karanlık Yüzü: Yeni Medya ve Etik adlı Mutlu Binark ve Günseli Bayraktutan’ın Tübitak Sobag destekli araştırma projesi sonuçları Kalkedon Yayınlarından çıktı.
Araştırmacılar amaç ve hedeflarini şu şekilde açıklıyorlar:
“Temel amacımız sürekli değişen ve gelişen, çeşitlenen ve neredeyse bir biçimde hepimizi dâhil eden sosyal medya araç ve ortamlarının ortaya çıkardığı-elbette kullanıcı dolayımlı-etik sorunların kaynağını öğrenmek, bunları tespit edip örneklendirmek, belki de sürekli değişen, farklılaşan, yenilenen bir “yeni” dünyada var olan olumsuzlukları da unutmamak üzerine bir kayıt düşmekti. Günümüzde başta çevrimiçi haber siteleri olmak üzere, sosyal medya kullanımı üzerinden çok sayıda olay ve olgu gerek ana akım medyanın gerekse kamuoyunun gündemine sıklıkla gelmektedir. Bu olay ve olguların içerik anlamında üretimi ve medyada yer alış biçimi etik açıdan sorunludur. Örneğin, yakın zamanlarda bazı politikacıların özel yaşamlarının gizliliğini ihlâl eden “mahrem alana”, “özel alana” ilişkin görsel-işitsel imgelerin gizlice yasa dışı yapılmış kayıtlarının İnternet’te forumlarda ve çeşitli video paylaşım sitelerinde dolaşıma girmesi, çevrimiçi haber sitelerinde, sosyal medyada ırkçı, etnik milliyetçi, farklı din ve mezhep aidiyetlerine karşı kızgınlık-küçümseme ve saldırı içeren, yabancı düşmanı, homofobik ve kadın düşmanı nefret söylemi üreten ve dolaşıma sokan içeriklerin varlığı, gerek çevrimiçi haber sitelerinde gerekse blog ortamlarında kaynak göstermeden görsel veya yazılı içerik kullanımı, içeriğe ilişkin yanıltıcı etiketleme, İnternet ortamında bırakılan dijital izlerin ard niyetle kayıtlanması ve tecimsel amaçlarla kullanılması, aşırı ticarileşme ve ticari ikna, telif haklarının ihlâli vb. sorunları yeni medya ortamındaki etik sorunlar olarak ilk elde saymak olanaklıdır.”
Çalışmanın önsözünü kaleme alan Ruhdan Uzun’a göre ise:
“İletişim alanının düzenlenmesinde gözden kaçırılmaması gereken en önemli konu ise alanın özgürlüklerle iç içe olması. Kişilerin ifade özgürlüğü hakkı ve bilgi edinme hakkı gibi temel haklarını kullanabilmeleri için sorunlar karşısında kısıtlayıcı, sınırlandırıcı, baskıcı yasalara başvurmak yerine etik bilincin yerleştirilmesi yeni medya alanında daha bir önem kazanıyor. Öte yandan, yeni medyanın siber suçları ve gözetimi artırma gibi tehlikeli yanlarına ilişkin hukuksal düzenlemeler için de moral panik yaratmak yerine kişi hak ve özgürlüklerinin, kişisel bilgilerin, mahremiyetin korunmasında yasalara rehberlik edecek etik ilkelerin geliştirilmesi gerekiyor. Elinizdeki kitap, sözü edilen eksikliklerin giderilmesinde önemli bir katkı sunuyor. Ortadoğudaki gelişmeler ve Gezi Parkı Direnişinin de gösterdiği gibi, siber uzamdaki sorunları ele almada yetersiz kalan geleneksel medyaya ilişkin etik tartışmasını yeni medya bağlamında yeniden ele alıyor. Binark ve Bayraktutan bu çalışmada, yeni medya ortamlarındaki etik sorunları saha çalışmasının bulgularıyla değerlendiriyorlar. Yeni medya profesyonelleri, sivil toplum kuruluşlarının, kamu kuruluşlarının ve meslek örgütlerinin temsilcileri, akademisyenler, hukukçular gibi çok sayıda kişinin düşünce ve deneyimlerini içermesi de çalışmanın bir diğer katkısı.” Ruhdan Uzun (Önsöz’den)
Yazarlar: Mutlu Binark ve Günseli Bayraktutan
Kapak: Kemal Akay Yayın Evi: Kalkedon Yayınları Yayı Yılı: 2013
İçindekiler için ise:
ÖNSÖZ Ruhdan Uzun
II. BÖLÜM ETİK VE YENİ MEDYA TARTIŞMASI
III. BÖLÜM YENİ MEDYA ORTAMLARINDA ETİK SORUNLAR
IV. BÖLÜM Yeni medyada var olan etik sorunların nedenleri/kökenleri ve SORUMLU TARAFLARI
V. BÖLÜM SONUÇ VE ÖNERİLER
Leave a Comment »	| Uncategorized	| Etiketlendi: aşırı ticari ikna, sosyal medya ve etik, sosyal medyada özel yaşamın gizliliğinin ihlali, sosyal medyada nefret söylemi, yanlış etiketleme, yeni medya ortamlarında etik sorunlar ve kökenleri, yeni medya ve etik, yeni medyada intihal	| Kalıcı Bağlantı
Leave a Comment »	| Uncategorized	| Etiketlendi: The Priority of Facebook	| Kalıcı Bağlantı
Bu konuda zaman içinde kullanıcılar lehine belli bir gelişme olduysa, bu ABD merkezli sivil toplum kuruluşlarının Facebook aleyhine açtığı davalar ve yoğun kullanıcı tepkisiyle sağlandı. Ayrıca, Facebook için önemli bir pazarı temsil eden Avrupa Birliği’ndeki sıkı mahremiyet ve kişisel veri koruma düzenlemeleri de belirleyici oldu. Facebook’un veri kullanım politikası, en son Aralık 2012 tarihinde güncellenmişti. Ancak şirket, geçtiğimiz günlerde bu konuda yeni güncellemelere gideceklerini duyurdu. Yeni çerçeve, Facebook’un kullanıcılara ait veriler üzerinde kendisine yeni yetkiler tanımak, istediğini ortaya koyuyor. Ayrıca şirket, yüz tanıma gibi yeni istihbarat teknolojilerini sisteme entegre etmeyi planlanıyor. Bu gelişmelerin kullanıcı mahremiyetin için ciddi riskler içereceği ortada. İkinci boyut ise çok daha vahim bir tehlikeye işaret ediyor. Google ve Twitter gibi şirketler kendilerine devletlerden gelen bilgi, sansürleme, müdahale taleplerini içeren “şeffaflık raporları” yayınlıyor. Şeffaf olmadığı için çok eleştirilen Facebook da nihayet bu adete uydu. Ama taleplerden kaçının hukuki prosedüre uygun yapıldığı, karşılanan taleplerin niteliği vb. belirsiz. Üstelik bu “şeffaflık raporu”, ABD devletinin “izin verdiği kadar” şeffaflık içeriyor. Buna göre, Facebook 2013’ün ilk altı ayında 38,000 bilgi isteğine cevap vermiş. Bunların 21,000’i ABD yönetiminden gelmiş. Gezi dönemini de kapsayan dönemde geriye kalan 18,000’in önemli bir kısmının nereden geldiği belli değil. Bu dönemde Türkiye için verilen rakam 47. Şimdi bu bilgiye nasıl güveneceğiz? Aynı dönemde bakan Binali Yıldırım’ın, “işbirliği yapmıyor” diye Twitter’a esip gürlerken Facebook’un “uyumlu çalışması”ndan pek memnun olduğunu hatırlayalım. Her ne kadar Facebook, telaşla hükümetle işbirliği yaptığını yalanlasa da, bu “uyum”un kokuları ortaya çıkmaya başladı. Facebook, sadece mahrem kullanıcı bilgilerini paylaşmakla itham edilmiyor, uyguladığı içerik sansürü ile de eleştiriliyor. Kürt muhalefetinin sayfaları veya Gezi direnişi sırasında sivrilen Ötekilerin Postası sayfası gibi içeriklerin kapatılması, Facebook’un hükümetlerle ne kadar “uyumlu” olduğunun bir başka göstergesi.
Kısacası Facebook, anonimlik, mahremiyet, ifade özgürlüğü hakları ve kişisel verilerin korunması bakımından şaibeli bir şirket. Kazandığı geniş kullanıcı kitlesi ve küresel yaygınlığıyla şimdilik tepkilere direniyor. Bu eleştirilere, Facebook’un bir şirket ve önceliğinin de kar etmek olduğu söylenerek karşı çıkılabilir. Ama bu, medya etiğinin, yani tarafsız ve doğru haber vermenin birer şirket olan medya grupları için de geçersiz olduğunu söylemeye benzer. Sosyal medya da, kullanıcı temelinde gelişen yeni bir iletişim ortamı ve kullanıcıları odak olarak alan bir “sosyal medya etiği”nin oluşmakta olduğunu söylemek yanlış olmaz. Şimdilik Facebook öncelikli müşterisi olarak reklam verenleri görüyorsa ve devletlerle şaibeli pazar ilişkileri peşindeyse de, mahremiyet trendinin tersine dönmesi ve hızla gelişen kullanıcı bilinci, iletişim alanının gerçek sahibinin kullanıcılar olduğunu gösterecek. Elbette ifade özgürlüğünüzü, mahremiyetinizi, kişisel verilerinizi kar odaklı bir şirkete emanet edemezsiniz. Halen sosyal medya ortamı şirketlerin belirleyiciliğinde olsa da, yeni, alternatif, kullanıcı odaklı, gayri-merkezi ve güvenli sosyal medya ağlarının doğduğunu göreceğiz. İletişim alanı hızla gelişiyor ve asıl belirleyici olan ekonomi değil, ekonomi politik.
 Marshall Kirkpatrick, “Facebook’s Zuckerberg Says The Age of Privacy is Over”, Readwrite, Ocak 2010, http://readwrite.com/2010/01/09/facebooks_zuckerberg_says_the_age_of_privacy_is_ov#awesm=~ogpyjsX6wLAUIx
 Facebook data Use Policy, https://www.facebook.com/full_data_use_policy
 Facebook, Proposed Updates to our Governing Documents, https://www.facebook.com/notes/facebook-site-governance/proposed-updates-to-our-governing-documents/10153167395945301; ayrıca bkz. Facebook and Privacy, https://www.facebook.com/fbprivacy?ref=stream&directed_target_id=0
 Facebook considers adding profile photos to facial recognition, Reuters, 29.09.2013, http://www.reuters.com/article/2013/08/29/us-facebook-facial-idUSBRE97S0UZ20130829
 Facebook, Global Government Requests Report, https://www.facebook.com/about/government_requests
 Facebook Releases First Transparency Report, Mashable, 27.08.2013, http://mashable.com/2013/08/27/facebook-transparency-report/
 Facebook Gave 38K Users’ Data to Governments in 6 Months, Wired, 27.08.2013, http://www.wired.com/threatlevel/2013/08/facebook-divulged-user-data/
 Bakan Binali Yıldırım: ‘Twitter bizi geri çevirdi’, Hürriyet, 26.06.2013, http://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/23588625.asp
 Dr.Özgür Uçkan, ‘Binali Yıldırım’ın başvurduğu kozun hiçbir anlamı yok, Vagus.TV, 28.06.2013, http://vagus.tv/2013/06/28/osmanli-tokadi/
 Facebook: Türk hükümetiyle kullanıcı bilgilerini paylaştık, T24, 27.08.2013, http://t24.com.tr/haber/facebook-turk-hukumetine-kullanici-bilgileri-verdik/238042; Facebook: Türk hükümetine endişelerimizi anlatacağız, İnsan Haber, 27.08.2013, http://www.insanhaber.com/guncel/facebook-turk-hukumetine-endiselerimizi-anlatacagiz-h20694.html
 Ezgi Başaran, PKK’ya ait her şey kapatma nedenidir, Radikal, 29.08.2013, http://www.radikal.com.tr/yazarlar/ezgi_basaran/pkkya_ait_her_sey_kapatma_nedenidir-1148259 ; ayrıca bkz. Alternatif Bilişim Derneği, Facebook’un önceliği kullanıcılar olmalı, 4.09.2013, http://www.alternatifbilisim.org/wiki/Facebook%27un_%C3%B6nceli%C4%9Fi_kullan%C4%B1c%C4%B1lar_olmal%C4%B1
Kaynak: Evrensel Gazetesi Pazar Eki 08.09.2013
Leave a Comment »	| Uncategorized	| Etiketlendi: Facebook ve mahremiyet	| Kalıcı Bağlantı
2 Yorum	| Uncategorized	| Etiketlendi: ağ tarafsızlığı, “ıslıkçıların” (whistleblowers), dijital gözetim, Snowden, yazılım tarafsızlığı, şifreleme	| Kalıcı Bağlantı
You are currently browsing the Yeni Medya blog archives for Eylül 2013.