Bir varil petrol, bin ton adalet
Kürdistan Bölgesi petrolü yarından itibaren dünya pazarına sunulmaya başlanacak. Türkiye'deki tanklarda biriken 2.5 milyon varil petrolün dünya piyasasına sunulması ile birlikte Kürdistan Bölgesi, Bağdat'ın dahli olmadan ürettiği petrolü resmi olarak satma hakkını meşrulaştıracak.
Erbil yönetiminin Kürdistan'daki sahalarda uluslararası konsorsuyumların ürettiği petrolü dünya pazarına sunma imkanı kazanması, Kürdistan'ın ayrılma sürecini de hızlandıracak ve bölgede yeni güç dengelerinin kurulmasına neden olacak bir gelişme olarak oldukça önemli.
Maliki Hükümeti'nin Tahran'ın da katkısı ile son 3 yılda Kürdistan'ı kuşatan ve bütçesini kısarak veya vermeyerek Bağdat'a muhtaç eden uygulamaları Kürd siyasi liderleri ciddi bir şekilde ayrılma seçeneğini gündeme almaya zorladı.
Öte yandan son 6 ayda Suriye'den taşan radikal İslamcı grupların, Irak Sunilerinin yaşadığı Anbar Eyaleti'ndeki etkinlikleri, yol ve petrol bölgeleri üzerindeki baskıları, kimi şehirlere el koymaları da Kürdistan ile Irak'ın Şii bölgesi arasındaki fiziki ilişkileri kopartmış halde. Şu anda Erbil ile Bağdat arasında kara ulaşımı ciddi bir zaafiyete uğramış durumda. Irak Ordusu, Kürd peşmergelerin yardımı olmadan bölgeye hakim olma potansiyeline sahip değil. Irak'ta bugün yapılan seçimler sonucunda Kürdistan'ın ayrılmasını fiilen kışkırtan Maliki'ye alternatif bir hükümet kurulamazsa, Kürdistan'ın ayrılması sürecinin görünür gelecekte gündeme alınacağını şekilde hızlanacağını söylemek hayali olmayacaktır. Öte yandan son zamanlarda Irak ve Arap aleminin Şii ve Suni siyaset sınıfı ve entellektüelleri arasında Kürdistan'ın Irak'tan ayrılması konusunda daha geniş bir hoşgörü geliştiği de gözlemleniyor. Barzani'nin "uygar ayrılma" şeklinde formüle ettiği "Çekoslovakya modeli" bu kesimler tarafından da destekleniyor.
Kürd direnişçi lider Mele Mustafa'nın Kürdistan'ın yakılıp yıkılmasına dünyanın sessiz kalmasını "bir varil petrol, bin ton adaletten daha ağır çekiyor" diye protesto etmesi üzerinden 50 yıl geçti. Bu geçen zamanda ülkelerinin petrolü Kürdlerin yaşamını, ülkelerinin zeminini zehirleyen bir sıvı oldu. Ancak trajedilerle geçen 50 yıldan sonra bu ağır kokulu kara sıvının artık acılarına merhem olacak bir ilaca dönüştürmeye de başardılar.
Kürdistan'ın ayrılma sürecini tetikleyen gelişmeler elbette sadece Irak'ın iç dengelerinde meydana gelen depremlerle ilgili değil. Belki de Kürd siyasetinin artık tümüyle yüzünü Batı'ya dönme iradesinin gelişmesi neticesinde özellikle Türkiye Devleti ile geliştirdiği "ortak gelecek ve karşılıklı çıkarlara dayalı iyi komşuluk" anlayışının gelişmesi oldu.
Son zamanlarda Türk Başbakanı Recep Tayip Erdoğan'ın Batı dünyası ile girdiği histerik ilişkiler, ekonomik operasyonlara uğrama, Suriye siyasetindeki dramatik yenilgisi ardından Güney Kürdistan'ın bağımsızlığının hamisi olarak Kürdistan petrolü ve gazının koridorunu ele geçirerek Batı'ya karşı yeni bir stratejik üstünlük elde etme ve ülkesinin ekonomisini stabilleştirme çabaları da bu sürecin Türkiye ayağını teşkil ediyor.
Elbette Erdoğan açısından meselenin tek boyutu Güney'in zenginliklerine ortak olmak değil. Kuzey'deki Kürdlerle yumuşaması, Erdoğan'ın artık giderek sarsılan iktidarını koruma yolundaki bir diğer önemli çıkarımı oldu. Bu durum, çözüm sürecinde gelişen "Kürd ve Türklerin İslam çatısı altında yeniden buluşması" projesinin temeli de oldu.
AKP iktidarının, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'nın tezlerinin temelini teşkil eden "Neo-Osmanlı" siyasetinin uğradığı çöküntünün esas nedeninin Kürdlerle savaşarak Türkiye'nin kabuğunu kırma olasılığının olmadığı gerçeğinin anlaşılması oldu. "Kürd barışından" alınacak gücün T.C'nin ikbali ve yeniden çoğaltılması için kullanılması halinde AKP'nin de iktidarını koruyacak temel motife sahip olacağı ve bu ülkenin uzun yıllar bu parti çizgisi tarafından yönetilmesi imkanını vereceği artık AKP'li stratejler tarafından savunulan temel tez oldu.
Kürdistan petrollerinin vanasını el altında tutan, içerde "Kürdlerle uzlaşan" Erdoğan'ın edineceği bu enerjiyi nasıl kullanacağını da hep birlikte göreceğiz.