Endoskopi-endoskopik tanısal ve tedavisel işlemler
Endoskopi genel olarak vücut boşluklarının ucunda ışık kaynağı ve kamera olan ince bir tüp aracılığı ile direkt gözle incelenmesidir. Tıbbın birçok dalında endoskopik uygulamalar vardır ama endoskopi denildiğinde esas olarak sindirim sisteminin incelenmesi anlaşılır. Sindirim sistemimiz ağızdan başlayan, yemek borusu, mide, ince barsaklar ve kalın barsaklarla devam ederek anüste sonlanan; bölümlere göre çok farklı dokusal özelliklere sahip olan bir tüp şeklindedir. Bu sistemin tüm rahatsızlıklarında, kanama, tümör, ülser gibi lezyonlarında en kesin tanı yöntemi olduğu gibi, bir çok tedavi edici işlem de ameliyatsız olarak bu yolla yapılabilmektedir.
Endoskopi Türleri Nelerdir?
Başlıca gastrointestinal endoskopi türleri ve incelenen bölgeler
Özofagogastroduodenoskopi (Üst GİS Endoskopisi)
Yemek borusu, mide ve on iki parmak barsağı (Özofago:Yemek borusu, Gastro: Mide, Duodenoskopi: oniki parmak barsağı)
Kalın barsağın son kısımları olan rektum ve sigmoid
Şekil 1. Gastroskopi
Karnın üst kısmında ağrı, yanma, ekşime, bulantı, kusma, tedaviye dirençli kansızlık, nedeni bilinmeyen kilo kaybı gibi mide ve on iki parmak bağırsağını düşündüren hastalıkların teşhisinde,
Şeker hastalığı nedeniyle ilaç kullanıyorsanız veya kan sulandırıcı (Coumadin gibi) ilaç kullanıyorsanız, doktorunuzu bu konuda uyarmalısınız.
Romatizmal kalp kapak hastalığı, geçirilmiş kalp zarı iltihabı (endokardit) veya kalp kapak değişimi ameliyatı geçirdiyseniz endoskopi öncesi koruyucu antibiyotik kullanmanız gerekeceğinden, bu konuda endoskopi hemşiresini bilgilendiriniz.
Endoskopi istek formunuzu, hastalığınız ile ilgili daha önceden yapılan tetkiklerinizi ve eğer
yapıldıysa önceki endoskopi raporlarınızı mutlaka hastanenize(muayanenize) yanınızda getirmelisiniz.
Endoskopiden önce genellikle damar yolundan verilen ilaçlarla “Bilinçli Sedasyon” adı verilen özel bir anestezi uygulanır. Bu yöntemde genel anestezide olduğu gibi tam bir bilinç kaybınız olmaz, ancak oldukça rahatlamış ve uykulu bir hale gelerek işlemden rahatsız olmamanız sağlanır. Ayrıca gastroskopi bittikten sonra kendinize geldiğinizde kullanılan ilaçların özel bir etkisi sayesinde işlemi genellikle hiç hatırlamazsınız. En önemlisi ise işlem esnasında kesinlikle ağrı, nefes darlığı veya bulantı-kusma yakınmanız olmayacaktır.
Tüm işlemleriniz konusunda deneyimli bir cerrahi veya gastroenteroloji uzmanı tarafından yapılır.
Şekil 2. Gastroskopi İşlemi
İşlem bittikten sonra, sakinleştirici ilaçların etkisi ortadan kalkıncaya kadar dinlenme odasında yaklaşık yarım saat kadar hemşire gözetiminde kalırsınız.
Kendinize geldikten sonra gastroskopi bulguları konusunda doktorunuz tarafından detaylı olarak bilgilendirilirsiniz.
Gastroskopi yapılan her hastadan sonra kullanılan tüm aletler önce mekanik temizlik işleminden geçirildikten sonra 15 dakika süreyle %2 Glutaraldehid solüsyonunda bekletilerek dezenfekte edilmelidir.
Kalın bağırsağın ince, yumuşak ve bükülebilen endoskop adı verilen optik bir aletle kesin incelenme metodudur. Kalın barsak, anüsden başlayarak ince bağırsağa kadar devam eden yaklaşık 2 metrelik bir kısmıdır.
Doktorunuz inceleme sonucun da, eğer gerekli görürse, laboratuarda incelenmek amacıyla ağrısız bir şekilde küçük doku örnekleri alabilmekte ve bazı hastalıkların tedavisini de cerrahiye gerek kalmadan yapılabilmektedir.Böylece hastalıklar oluşmadan veya oluşmuşsa erken evrede tanı konulması ve daha kalıcı tedavi uygulanması mümkündür.
Doktorun kalın barsak ta ki problemleri teşhis etmesini sağlar. Özellikle kanserin erken tanısı ve önlenmesi için. Eğer yaşınız 50 ile 80 arasındaysa her 5 senede bir kolonoskopi yaptırmalısınız. Böylece, ileride kansere dönüşebilecek polip denen lezyonların bulunması ve çıkarılması mümkün olur. Erken saptanmış kanserin tedavisi daha kolaydır.
* Doktorunuz size; uygulama öncesi yapmanız gerekenleri içeren kolonoskopi hazırlık formu verecektir.
· Rektal kanaması olan hastalar
· Kanlı ishali veya açıklanamayan ishali olan hastalar (inflamatuar barsak hastalığı takibi)
· 40 yaş üzerinde barsak hareketlerinde ani değişiklik olan hastalar
· Ailesinde kolon kanseri olanlar
· Kalın barsakta polipi olan hastalar (erken teşhis ve kolon kanserinin önlenmesi için)
· Dışkıda gizli kan tespit edilenler
· Açıklanamayan karın ağrısı olanlar
· Açıklanamayan kilo kaybı olanlar
· Kalın barsak kanseri olup ameliyat olmuş hastaların takibinde
· Kronik kabızlığı olan hastalar
· İdeal olanı hastalık belirtileri yokken kolonoskopik inceleme yaptırmaktır.
Sık Görülen KALIN BARSAK HASTALIKLARI
-Kalın barsağın en sık görülen hastalığı polipleridir. Bu polipler 5mmden 2-3 cm e kadar olabilir ve 2,5 cme kadar olanlar endoskopi ( kolonoskopi ) ile saptandıklarında yine endoskopik olarak ( yani ameliyat gerektirmeden ) alınabilirler. Bundan daha büyük olanların alınması için ameliyat gerekir. Poliplerin büyüklüğü 0,5 cmyi geçmiş ise alınmaları şarttır. Zamanla büyüyerek tümör halini alma olasılıkları çok yüksektir. Kalın barsak tümörleri kanserleşmiş olsa bile ameliyatla çıkartıldıklarında çok güzel bir şekilde iyileşen bir tabiata sahiptirler. O nedenle kalın barsak kanseri ameliyatı geçiren hastaların çoğu tam şifa bulurlar. Kalın barsağı diğer bir cerrahi hastalığı divertiküldür. Bu hastalıkta barsak duvarından dışarıya doğru 3 mm den 1 cm e kadar büyüklükte üzüm salkımı gibi birçok balonlaşma ( pırtlama) olması halidir. Yaşlı ve kabızlık çeken hastalarda olur , karnın sol alt kısmında ağrı ve ateş, üşüme titreme ile kendini gösterir. Teşhisi endoskopi(kolonoskopi ) ile konur.
Sık Görülen Mide ve Bağırsak Hastalıkları
-Gastrit ve ülser
Gastro Özofageal Reflü hastalığı mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçmasıdır. Reflü, asitli mide içeriğinin yemek borusuna gelmesi ve uzun süre temas etmesiyle yemek borusunun asitten kendini koruma özelliğinin yok olmasından kaynaklanır
Yemek borusunun alt ucunda mide içeriğinin yemek borusuna geçişini engelleyen bir kapak mekanizması vardır. Reflü hastalarında en sık görülen özellik bu mekanizmanın gevşekliğidir. Bu durum sıklıkla mide fıtığıyla birlikte yaşanır.
-Göğüste yanma ve ekşime
-Ağıza gelen acı bir tat
-Yemeklerden sonra ve tok karna yatıldığında geceleri rahatsız eden şişkinlik, geğirme ve boğulma hissi
-Derin nefes almada güçlük
-İleri aşamalarda kronik farenjit, kronik sinüzit, alerjik astımi, diş çürükleri
Karşımıza midede ekşime, yanma ve ağrı, mide iltihabı ile eş anlamlı çıkan gastrit, midenin en iç tabakasında teşkil eden mide mukozasının iltihabî bir reaksiyonudur.
Ülser; mide veya onikiparmak barsağının mide asidi ve sindirim sıvıları tarafından harabiyeti sonucunda meydana gelen doku kaybıdır. Onikiparmak barsağı ülseri mide ülserine göre çok daha fazla görülür. Bu ülser tipi 30-50 yaşları arasında daha sık olup, erkeklerde kadınlara göre 2-4 kat daha fazladır. Mide ülseri 60 yaşından sonra daha sık gözlenir ve kadınlarda daha çok görülür.
Karnın üst kısmında kemirme ve yanma şeklinde ağrı olmasıdır. Genellikle öğün aralarında meydana gelen ağrı, gece hastayı uykudan uyandırabilir.Sonbahar ve ilkbaharda ağrıların sıklığı artar.
"Helicobacter pylori" adlı bir mikrop
düzenli ilâçlar (aspirin, antiromatizmal ilâçlar)
genetik yatkınlık (irsiyet)
her türlü stresler
kortizon türü ilâçlar
alkol, sigara, kahve alışkanlığı, çevre kirliliği
Kronik İltihabi Barsak Hastalıkları grubu. Ülseratif Kolit yalnızca kolon ve rektumda yerleşir.
Ülseratif kolitte kalın barsağın iç yüzeyinde yaygın ülserler ( yaralar ) ve iltihabi polipler oluşur.
Rektal kanamalar-devamlı ishaller-şiddetli karın ağrısı-karında şişme-ateş, halsizlik-huzursuzluk
Genelde genç erişkin ve orta yaş grubunda görülür. Uzun yıllar süren ( 15-20 yıl) olgularda kanserleşme riski taşır. Hastalığın kesin sebebi bilinmemektedir. Hastalık genelde kronik seyirlidir. Ancak bazen şiddetli akut ataklar yapar.
Ameliyat gerektiren durumlar:
20 yılı aşan olgularda (Kanser riski)
Acil komplikasyonlarda ( ağır kanamalar, delinmeler, ağır iltihabi durumlar )
Yoğun tedaviye rağmen iyileşme göstermeyen şiddetli akut ataklarda,
Kramp tarzında karın ağrısı, özellikle sağ alt karın bölgesinde ele kitle gelmesi,
İshal, zayıflama, ateş-Anal ağrı, fissür, fistül, akıntı-Rektal abseler,-Deri belirtileri, eklem ağrılar
Genelde genç erişkin ve orta yaş grubunda görülür. Kesin sebebi bilinmemektedir. Hastalık bulaşıcı değildir. Belirtiler zaman zaman geriler. Teşhisde ülseratif Kolit ile karıştırılmamalıdır. Hastalığın tanısında Kolonoskopik ve Radyolojik tetkikler başta gelir.
Crohn hastalığının tedavisi ilaçla yapılır. Mümkün olduğunca ameliyattan uzak durulmalıdır. Çünkü sık tekrarlar. Barsak rezeksiyonları kısa barsak sendromuna yol açabilir.
Ameliyat gereken durumlar:
Barsağın kalınlaşma nedeni ile tıkanıp gaz- gaita geçişinin durması,
Medikal tedaviye direnç olursa aşağıdaki durumlarda;
Devamlı veya sık sık tekrarlayan kanamalar olması
Barsaklar arasında fistüller, abseler olması
Anal bölgede abseler, fistüller olması.
Bu makale 19.08.2011 tarihinde eklendi. 2836 kez okundu.
Endoskopik submukozal diseksiyon
Sayın hocam merhaba. şunu merak ediyorum. şimdi genel olarak 180 cm boyunda 100 kg ağırlığında 38 yaşında, erkek cinsiyete mensup biriyim. diyabet...
Hocam merhabalar annem endoskopiye girdi bugun ve sonuc olarak antrum mukozası hiperemik görünümdedir. antrumdan biyopsi alındı. pilor forme tanı olar...
Eko.ekg. holter.efor testi yaptırdım kalbimde birşey bulunmadı bu işlemler
Eko.ekg. holter.efor testi yaptırdım kalbimde birşey bulunmadı bu işlemler tanı için yeterlimidir teşekkürler( sorunum kalp çarpıntısı)
Hocam merhaba 12.02.11 endoskopi çektirdim. endoskopik tanı: endoskopik eritematöz antral gastrit hafif hiatal yetmezlik - grade i özofajıt - biyopsi...
Bayıltarak endoskopi yapılması hk
Doktor bey saygılar , endoskopi yaptırmak istiyorum ama çok korkuyorum.bu nedenle de yaptırabileceğimi sanmıyorum. ben yüksek tansiyon hastasıyım ilaç...
Anneme üst gis endoskopi yapıldı.sonucu endoskopik tanı olarak; bulbitis,
Anneme üst gis endoskopi yapıldı.sonucu endoskopik tanı olarak; bulbitis,hp(+) hiatal herni sliding reflü özefajit a doktor helipak seti ve galvi...
Hocam saygılar,tanısal laparoskopi sonrasında ne zaman cinsel ilişkiye giri
Hocam saygılar,tanısal laparoskopi sonrasında ne zaman cinsel ilişkiye girilebilir tşk.
Kolonoskopi ve endoskopi raporuma göre genel durum değerlendirmesi
Kolonoskopi raporu: çekum tabani normaldi.t.ileuma girildi.10 cm ilerlendi.t.ileum ditalinde çok sayida milimetrik nodüler lezyon izlendi.biyopsi alin...
19 yaşındayım. uzun süredir sol kaburga altında ki organlarda ağrı, zorlanma gibi şikayetlerim var. gastroskopi ve rektoskopi yaptıracağım. işlemden ö...