Güncelleme: 15 Nisan 2018 Gösterim: 10.304 Cevap: 7
27 Aralık 2009 05:17 Mesaj #1
fizik bilimlerinde, birim alana düşen dikey kuvvet ya da kapalı kap içindeki bir akışkanın bir noktasındaki gerilim. Taban alanı 100 cm2 olan 50 kg ağırlığındaki bir kutunun bulunduğu yüzeye uyguladığı basınç, kuvvetin, uygulandığı alana bölünmesiyle elde edilen değere eşittir; başka bir deyişle cm2 başına yarım kg’dir (0,5 kg/cm2). Yer atmosferinin yeryüzü üzerindeki her birim alana etki eden ağırlığına atmosfer basıncı denir; bu basıncın değeri deniz düzeyinde cm2 başına yaklaşık 1 kg’dir.
Kapalı bir kaptaki gazın yarattığı basınç, sayısız gaz molekülünün hızlı ve sürekli bombardımanı nedeniyle kabın yüzeylerinde oluşan kuvvetlerin ortalama etkisinden kaynaklanır. Bir gaz ya da sıvının mutlak basıncı, atmosfer basıncının etkisini de içermek üzere, yarattığı toplam basınca eşittir. Sıfır değerdeki bir mutlak basınç, boş uzaya ya da tam bir boşluğa (vakum) karşılık gelir.
Yer yüzeyinde sıradan aygıtlarla yapılan basınç ölçümleri (örn. bir otomobil lastiğindeki basıncın ölçümü), yalnızca atmosfer basıncının üzerindeki değerleri gösterir. Örneğin, lastikteki basıncı ölçen aygıt cm2 başına 2 kg’lik bir değeri gösterdiğinde, havanın lastik içinde uyguladığı mutlak basınç, atmosfer basıncıyla birlikte cm2 başına 3 kg’dir. Atmosfer basıncının altındaki basınçlar ise bu tür aygıtlarla ölçüldüğünde eksi değer verir ve kısmi bir hava boşluğunu gösterir.
kapalı kaptaki bir akışkanın (sıvı ya da gaz) içindeki her noktada ve bütün doğrultularda eşit olarak uygulanan gerilim ya da basınçtır. Bu, denge halindeki bir akışkan içinde mümkün olan tek gerilimdir.
basınç ölçme aygıtları
denge halindeki bir akışkanın (sıvı ya da gaz), birim alana uyguladığı kuvveti ölçmeye yarayan aygıtların ortak adı. Birim alana etki yapan kuvvet inç kare başına pound (psi) ya da santimetre kare başına newton (N/cm2) gibi birimlerle belirtilir.
Aygıtta okunan değer, iki basınç değeri arasındaki farktır ve gösterge basıncı olarak tanımlanır. Bu iki basınçtan düşük olanı atmosfer basıncı ise, toplam ya da mutlak basınç, gösterge basıncı ile atmosfer basıncının toplamıdır.
Metal körükler ve diyaframlar da basınç ölçme aygıtları olarak kullanılabilir. Körüklü ölçekler, küçük basınç değişmelerinde bile büyük sapmalar gösterdiğinden, özellikle atmosfer basıncının altındaki basınçların ölçümünde kullanılır. Oluklu iki diyaframın kenarlarından lehimlenmesiyle oluşturulan ve havası alman kapsüller ise çoğunlukla atmosfer basıncını ölçen aneroit barometrelerde kullanılır (altimetre).
Bağlantı düzenekleri mekanik türden olan bu aygıtlar temel olarak statik basınçların ya da yavaş değişen basınçların ölçümünde kullanılır. Hızlı değişen basınçların ölçümünde ise, basıncı elektrik sinyallerine çeviren dönüştürücülerden (transdüktör) yararlanılır. Gerinim mastarları, hareketli değimli dirençler, piezoelektrik etkiye ya da elektriksel indüktans, relüktans ve sığa değişimine bağlı olarak çalışan aygıtlar, bu amaçla kullanılan çeşitli dönüştürücü türleridir. Hızlı çalışma ve güç gerektiren hidrolik denetleyicilerde ise akışkanın basıncındaki değişimleri elektrik sinyallerine çeviren elektromekanik dönüştürücüler kullanılır.
Son düzenleyen Safi; 23 Şubat 2017 01:41
15 Aralık 2011 18:35 Mesaj #2
Basınç Gradyan Kuvvet
Basınç, bir yüzey üzerine etkide bulunan dik kuvvetin, birim alana düşen miktarı. Katı, sıvı ve gazlar ağırlıkları nedeniyle bulundukları yüzeye bir kuvvet uygularlar. Kuvvetin kaynağı ne olursa olsun birim yüzeye dik olarak etki eden kuvvete basınç [P], bütün yüzeye dik olarak etki eden kuvvete de basınç kuvveti [F] denir.
Açık Hava Basıncı deniz seviyesinde 0 santigrat derecede ve sabit hava şartlarında 76 cmHg'dir. Yani 76 cm civadır. Bu da bir atm'dir. Açık hava basıncı her 105 metre yükseğe çıkıldığında 1 cmHg azalır. Açık hava basıncını ölçen aletlere barometre denir.
Son düzenleyen Safi; 22 Şubat 2017 02:22
19 Aralık 2011 00:59 Mesaj #3
Sıvıların ve gazların yaptığı basınç
daha değişik bir açıdan değerlendirilir. Sıvılar, içinde bulunduğu kabın yan çeperlerine ve içlerindeki herhangi bir noktaya da basınç uygularlar. Belli bir derinlikteki basınç, o noktanın üzerinde kalan sıvı sütununun yüksekliği ile sıvı özgül ağırlığının çarpımına eşittir.
Sıvıların basıncı ağırlıktan ileri gelmektedir. Sıvılar hemen hemen sıkışmaz. Yani basınç altında yoğunluğu sabit kalan akışkanlardır. Gazlar ise tam tersine, sıkışabilir akışkanlardır ve bu sebeple basınçla yoğunluğu değişir. Bundan dolayı deniz seviyesinde hava basıncı maksimum değerdedir ve bu da 760 mm civa sütununun basıncına eşittir. Deniz seviyesinden yükseldikçe, basınç, hem hava sütununun kısalmasından, hem de yoğunluğun azalmasından dolayı düşer. Üst kısımlardaki havanın ağırlığı alt kısımlardaki havayı sıkıştırdığından alt kısımların yoğunluğu daha fazladır.
Gazın bulunduğu yer, atmosfer gibi çok geniş değilse, gazın ağırlığının basınca tesiri çok azdır. Çünkü gazların yoğunluğu çok küçüktür. Küçük kaplar gibi, ağırlığın ihmal edilebileceği durumlarda basınç, gazın moleküllerinin çeperlere çarpmasından ileri gelir. Kapalı kaplardaki gaz basıncını ölçmek için “Manometre”, atmosfer basıncını ölçmek için ise “Barometre” denilen aletler kullanılır.
Son düzenleyen Safi; 22 Şubat 2017 02:27
31 Mart 2013 09:41 Mesaj #4
Basınç, bir yüzey üzerine etkide bulunan dik kuvvetin, birim alana düşen miktarıdır. Katı, Sıvı ve Gazlar ağırlıkları nedeniyle bulundukları yüzeye bir kuvvet uygularlar. Kuvvetin kaynağı ne olursa olsun birim yüzeye dik olarak etki eden kuvvete Basınç , bütün yüzeye dik olarak etki eden kuvvete de basınç kuvveti ( F) denir.
Son düzenleyen Safi; 22 Şubat 2017 02:28
20 Aralık 2016 17:35 Mesaj #5
Birim yüzeye etkiyen kuvvet (simgesi P,p). SI birim sisteminde birimi paskaldır. Ayrıca inç kareye düşen libre (psi) olarak ve santimetre kareye düşen din (bari) ya da kilogram olarak da ölçülür. Atmosfer, mm. Hg (milimetre cıva okunur), milibar da birer basınç birimidir. Kinetik teoriye göre, gazlarda basınç, gaz moleküllerinin, içinde bulundukları kabın çeperlerine çarpmalarıyla ilgilidir.
İdeal gazlar için basınç, mutlak sıcaklıkla doğrudan, hacimle ters orantılıdır. Hareketli olmayan bir sıvının basıncı hidrostatik basınç olarak adlandırılır. Bu basınç, derinlikle artar ve eşit derinlikteki bütün noktalarda aynıdır. Sabit sıcaklık altındaki bir gazın basıncı, yükseklikle birlikte azalır; bu azalma, sıvılardaki gibi lineer değil, üsteldir. Düzgün hareket hâlindeki sıkıştırılamayan bir akışkanın basıncı, hızı ve yüksekliği arasındaki ilişki, Bernouilli eşitliğiyle ifade edilir. Bir sıvı, değişken kesitli bir borunun içinde akarken, kesitin daraldığı yerlerde yüksek hız ve düşük basınç oluştuğu gözlenir.
Gaz basıncı en doğru şekilde, bir silindir içinde, yüzey alanı bilinen pistonun ağırlığıyla gaz basıncından doğan kuvvetin dengelenmesiyle ölçülür. Kapalı kaplardaki basınçlar yani atmosfer basıncının üzerindeki basınçlar manometreyle ölçülür. Mutlak basınçsa, atmosfer basıncının bu değere eklenmesiyle bulunur. Pratikte bu iki basınç, "ata" ve "atü" biçiminde ifade edilir.
4- Dinamik Etkenler (Günlük Hareket): Hava kütlelerinin, sıcaklık dışında başka bir kuvvetle, alçalarak yığılması veya yükselerek seyrekleşmesi sonucunda da basınç değerleri değişir. Dinamik etkenlerin rolü, atmosferi oluşturan gazların, atmosfer yoğunluğunu etkilemesi ile olur. Buna göre yoğunluğun artması ile basınç artar. Yoğunluğun azalmasına bağlı olarak, basınç da azalır.
Örneğin Ekvator’dan yükselen hava kütlelerinin 30° enlemeleri çevresinde alçalmasıyla Asor ve Hawaii gibi dinamik yüksek basınçlar oluşmaktadır. Yine 60° enlemleri civarında karşılaşan Batı rüzgârları ile Kutup rüzgârları yükselmeye uğrar.Burada İzlanda ve Aleut gibi dinamik alçak basınçlar oluşur. Yoğunluk ile basınç doğru orantılıdır. 1 nolu kapta gazların miktarı fazla olduğundan yoğunluk fazladır. Yoğunluğun artması basıncı arttırır.
22 Şubat 2017 02:39 Mesaj #6
Basınç düşmesi, bir havalandırma devresinde hava akışının basıncındaki azalma. (Basınç düşmesi olan bir ocakta, hava basıncı girişten başlayarak çıkıştaki vantilatöre doğru gittikçe azalır; vantilatörün görevi basıncı, yerel atmosfer basıncı düzeyinde tutmaktır.)
Arazi basıncı, cevher çıkarmadan kaynaklanan boşluklarının etkisiyle gerilmelerin dağılımındaki değişmenin yol açtığı olayların tümü. (Bu olaylar kayaç mekaniğinin ana konusudur.)
Bir kayacın basınç dayanımı, bir kayacın ezilmeden dayanabildiği basınç. (Basınç dayanımı, maden ocağı topuklarının ölçülerini belirlemede kullanılan bir parametredir.) [KAYAÇ mekaniği]
Atmosfer basıncı, belirli bir yerdeki hava katmanından kaynaklanan ve milimetre cıva cinsinden ya da bir barometreyle milibar olarak ölçülen basınç.
Su buharı basıncı, havanın içerdiği buharın kısmi basıncı. (Her sıcaklığa denk düşen en yüksek basınçlar bilindiğinden gerçek basıncı ve bağıl nemi hesaplamak için çiy noktasının sıcaklığı ile havanın sıcaklığını saptamak yeterlidir. Milimetredeki basıncı belirten rakam, metreküpte gram başına ağırlığı gösteren rakama çok yakındır [mutlak nem].)
—Nük. müh. Basınç kabı, bir nükleer reaktörde, soğutma akışkanını içeren zarf; akışkanın basıncı, reaktör türüne göre değişir. (Dayanıklı çelik ya da betondan yapılır.)
—Oftalmol. Göz basıncı, göz yuvarının içindeki basınç. (Normalde 10-20 mm cıva basıncı arasındadır. Artması bir glokom belirtisidir.) [Eşanl. GÖZ TANSİYONU.]
—Orm. san. Basınç odunu, gövdeleri basınç altında kalmış olan iğneyapraklı ağaçlarda, basınçlı yanda oluşan anormal yapıda tepki odunu tipi.
—Ûlçbil. Basınç düşürücü, basınç düşmesini sağlayan düzeneğe ya da aygıta verilen ad.
—Petrokim. Basınç düşürme balonu, basınç düşürme kulesi, yarıbuharlaşmış bir ürünün basıncını ani olarak düşürerek sıvı ve buharın ayrılmasını kolaylaştıran petrol arıtma aygıtı.
—Sil. Basınç birimi, bir taşıtın gram olarak belirlenen ağırlığı ile santimetre kare olarak belirlenen toprağa değen taşıyıcı yüzeyi arasındaki oran. (Savaş taşıtlarının yapımında [tank, zırhlı araba...] yumuşak toprakta hareket kolaylığı sağlayabilmek amacıyla mümkün olduğu kadar düşük bir basınç birimi elde edilmesine çalışılır. Bazı özel taşıtlar bu kuralın dışında kalır, çünkü bunlarda insan basınç biriminin [700 g/cm2] altına inmek zordur.)
—Ted. Basınç tedavisi, içindeki basınç, ortalama atmosfer basıncından yüksek olan bir oda kullanmaya dayanan tedavi yöntemlerinin tümü. (Basınç tedavisinin başlıca kullanım yeri hızla su yüzüne çıkan dalgıçlarda görülen hava ambolisi kazalarının önlenmesidir. Genellikle, kişi camlı bir kasaya kapatılarak uygulanır [birkaç dakikadan birkaç saate kadar]. Basınç tedavisinin özellikle göğüs cerrahisinde, tıbbi ve cerrahi başka uygulamaları da vardır.)
—Tıp. Basınç travması - BAROTRAVMATİZM.
—ANSİKL. Akışkan, mekan. Denge halindeki bir akışkan, bir noktasına yerleştirilen bir katının bir yüzey öğesine, bu yüzeye dik bir kuvvet uygular. Bu kuvvetin değerinin sözkonusu yüzey öğesinin alanına bölümü,akışkanın göz önüne alınan noktadaki basıncı adını alır. Bu tanıma göre bu kuvvetin değeri, deneyle de doğrulandığı gibi yüzey öğesinin yönünden bağımsızdır. Bir yüzeyi etkileyen basınç kuvvetleri bu yüzeye diktir, ama basınç skaler bir büyüklüktür.
Si’de basınç birimi pascaldır (Pa); ama 105 Pa değerindeki bar ve olağan hava basıncının ortalama değeri olan atmosferde (atm) kullanılır (1 atm = 1,013 25.105 Pa).
Hidrostatikte, denge halindeki bir akışkanın iki noktası arasındaki basınç farkının, bu noktalar arasındaki düzey farkıyla akışkanın özgül ağırlığının çarpımına eşit olduğu kanıtlanmıştır. Örneğin bir cıva kütlesinin iki noktası arasında yükseklik farkı 76 cm olursa, basınç farkı bir atmosfer değerindedir. Bu nedenle kimi zaman, basınç birimi olarak “santimetre cıva” da kullanılır (bir atmosfer = 76 cm cıva).
Denge halindeki bir akışkanın iki noktası arasındaki basınç farkı, sıvılar (özgül kütle değeri yüksektir) sözkonusu olduğunda önemlidir; ama uygun boyutlu ve kapalı bir kaptaki gaz için basınç farkı gözardı edilebilir. Dolayısıyla kapalı kap içindeki “gaz basıncı"ndan söz edilir.
—Biyol. Boşluk basıncı. En basitinde (atardamar), her an için Ç-Ço değeriyle orantılıdır (burada Ç, organın her günkü çapı, Ço ise, yapısal çapıdır, yani organın boş öldüğü ya da hiçbir kuvvetin lifleri germediği zamanki çapıdır). Büyük atardamarlarda, Ç değeri, karıncık sisto- lundan hemen sonra, aortun ilk birkaç santimetresindeki kan miktarına bağlıdır, oysa Ço değişmezdir. Basınç değişiklikleri, tamamiyle edilgin olan büyük atardamarlara değil, kalbe, kana ve kasılgan küçük atardamarların durumuna bağlıdır. Birçok başka organda (örneğin idrar torbası) yapı çapı Ç0 değişmez değildir; Ç ile aynı zamanda artar, öyle ki, Ç—Ç0 farkıyla orantılı olan basınç, çok az artar ya da hiç artmaz.Boşluk basıncı yalnız Ç-Ço farkıyla orantılı değildir, belki bir uzama sonucu, esnek kısımlarda ortaya çıkan yerine getirme kuvvetleriyle de (K) orantılıdır.
Buna göre, bir organda K değeri (akışkan tonusu) sinir sisteminin etkisi altında da her an için değişebilir; organ sertleşir ya da yumuşar; sertleşmesi basıncı artırır, yumuşaması basıncı azaltır. Yumuşak hayvanlarda (örneğin yumuşakçalar) ve otsu bitkilerde vücut her zaman bir biçimde kalamaz, hareketler ancak sürekli olarak akışkan tonusunun ayarlanması ve bu yoldan organların boşluk basıncının düzenlenmesiyle sağlanır, iskeletli hayvanlarda bile (omurgalılar ve eklemliler), hatta yumuşakçalarda düz kaslar, yerine getirme değişmezlerini değiştirebilir ve böylece konumlarını değiştirmeye yönelik kuvvetlere karşın, hiçbir enerji harcamaksızın belli bir konumu sürdürebilirler. Çizgili kaslarda, bazı patolojik haller ("histerik” kasılma) dışında, böyle bir yetkinlik yoktur.
—Bot. Kök basıncı, köklerin biraz yukarısında sap kesilip, kesilen yere bir manometre takılarak ölçülebilir (Hales deneyi). Ölçümde bir bardan yukarı değerler elde edilir (asma 1,25 bar; huş 2-2,5 bar; atkestanesi 9 bara kadar). Kök basıncı kökteki hücrelerin, özellikle endoderm hücrelerinin metabolizma etkinliğine bağlı görünmektedir. Bu olguya etkin bir iyon yayımı eşlik eder, bu da suyun merkez silindire girmesini sağlar. Gerçekten, ham besisuyu, kök basıncındaki ritme çok yakın bir ritim izleyerek iyonca zenginleşir.
Atardamar basıncı, kanı atardamarlara iten kalp kasılmalarından ve bu itişe karşı atardamarın gösterdiği dirençten doğar. Basınç, bir kalp atışı süresi içinde en yüksek 130 mm cıva basıncı ile en az 70 mm cıva basıncı arasında oynar. Ayrımsat basınç, bu iki basınç arasındaki farktır. Ortalama basınç, atardamar içindeki değişken basıncın sağladığı akışın verdisini sağlayan kuramsal sabit basınçtır; bir kalp atışı süresinin birçok anında ölçülen basınç değerleri hesaba katılarak elde edilir. Atardamar basıncı, atardamaıa bir kateter sokularak ve katetere bir manometre bağlanarak çok kesin biçimde ölçülebilir. Reanimasyon ve kateterizm yapılan birimler dışında, yanlış olarak tansiyon aleti denilen sfigmomanometrelerle ölçülür. Aslında ölçülen, atardamar tansiyonu değil, atardamar basıncıdır. Buna göre, atardamar hipertansiyonu, atardamar tansiyonunun değil, atardamar basıncının yükseldiği bir hastalıktır.
Basınç düşmesi. Bir denizaltı dalgıcında basınç düşmesi, yani dalgıcın su yüzüne çıkması, çok hızlı olursa, atardamarlarda azot kabarcıkları oluşması ve bunların önemli önemsiz çeşitli bölgelerde tıkanmalara neden olması yüzünden çeşitli sakatlıklar ve ağır bozukluklar ortaya çıkabilir. Deride oluşan kabarcıklar tehlike işaretidir; daha ağır olan eklem ağrıları ve özellikle sinir sistemi arızalan ölüme götürebilir. Tedavi için acil gereksinimler yerine getirildikten sonra hasta yüksek basınç kasalarında yeniden basınç altına sokulmalıdır.
Toplardamar basıncı. Kalbin kasılması ile değişmez. Kalbe yakın toplardamarlarda atmosfer basıncından azıcık yüksektir (anatoplardamarlarda 5-10 mm cıva yüksekliği);ayakta dururken bacaklarda biraz daha yüksektir ve toplardamar kapakçıklarında yetersizlik varsa bu basınç daha da yükselir (o zaman anatoplardamardaki basınç düzeyine ulaşabilir, çünkü ölçümün yapıldığı nokta ile bu damarlar arasındaki kan sütununun hidrostatik basıncı da buna eklenir); anatoplar- damarların yukarısında bulunan toplardamarlarda, basınç düşüktür ve atmosfer basıncının altına inebilir (örneğin boyun toplardamarları, bunlarda bir yara açılması, havanın damara girmesine ve akciğerde hava ambolisine neden olabilir).
1648'de Pascal, belirli bir düzeydeki basıncın, bu düzey üzerinde bulunan hava sütununun ağırlığına eşit olduğunu deneysel olarak gösterdi. Deniz düzeyindeki ortalama basınç 760 mm'lik eıvaya eşit, yani 1 013 milibardır; bu değer, 1 kg ağırlığındaki bir cismin 1 crrP'lik bir yüzeye uyguladığı basınca yakındır. Dolayısıyla meteoroloji haritalarında 1 015 eşbasınç eğrisi olağan koşulları gösterir. Yükseğe çıkıldıkça hava sütunu hafifler ve basınç azalır. (ATMOSFER.)
Basıncın yükseltiyle düşmesi,
önemli sonuçlar doğurur. Nitekim, hava gibi oksijenin basıncı da azalır. Örneğin 500 mbar’a doğru (yaklaşık 5 km) yarıya iner. Bu değerdeki basınç, oksijenin akciğer alveolleri dokusundan geçmesi için yeterli değildir. Ayrıca uçak motorlarının yakıt karışımı içinde yetersiz kalır. Öyleyse yükseltideki dolaşım özel bir teknik gerektirir: oksijen yedekleri, hava ayarlı kabinler.
Deniz düzeyinde, soğuk hava (yani ağır), sıcak havadan (yani hafif) daha yüksek basınçlara yol açar. (ANTİSİKLON ve ALÇAK BASlNÇ.) Ama yükseldikçe basınç, yoğun soğuk havada sıcak havaya oranla daha çabuk azalır ve hatta sıcak sütuna göre daha düşük olabilir. Dolayısıyla Yer yüzeyinde saptanan basınç karşıtlıklarının tersi ortaya çıkar ve yükseltideki basınç, sıcaklığın doğrudan fonksiyonu olarak değişir.
Yatay doğrultuda basınç alanı geniş çizgileriyle oldukça yalındır. Genel olarak atmosferin alt katmanlarında bölgesel kuşaklar biçiminde etkinlik gösterir: yüksek kutup basınçları, alçak ya da göreli olarak alçak kutupaltı ve ılıman basınçlar, yüksek subtropikal basınçlar, alçak tropiklerarası ya da ekvatoral basınçlar. Öte yandan, okyanuslarla kıtalar arasındaki karşıtlıkları, kış ve yaz arasındaki değişimleri de göz önüne almak gerekir. Bu karşıtlıklar yukarıda belirtilen yoğunluğun ısıl etkilerinden kaynaklanır: kışın kıtalar denizden daha soğuktur, yazın ise tersi söz konusudur. Bölgesel kuşaklar biçiminde konumlanma, gezegensel (Yer’in dönüşü) ve coğrafik etkilerin (ATMOSFER) bireşiminden ileri gelir. Bütün Yer yüzeyinde ve özellikle alçak basınç bölgelerinde sürekli değişimler görülür. Bunlar “siklon tedirginlikleri"nin geçişinden doğar. (SİKLON.)
Bu değişimlere sürekli hava değişiklikleri eşlik eder. Dolayısıyla bu olayın bu konudaki fiziksel etkileri iyi bilinmesine karşılık biyoiklim etkileri (özellikle insan üstündeki fizyolojik etkiler) pek az bilinmektedir
6 Nisan 2018 15:54 Mesaj #7
Akışkanlarda Akış Hızı ile Akışkan Basıncı Arasındaki Bağlantı!
Hareket edebilen sıvı ve gaz maddeler akışkan olarak tanımlanırlar. Akışkan denildiğinde genel anlamda hava, su vb. maddeler kastedilir. Durgun akışkanlarda örneğin su dolu bir kovanın ya da havuzun tabanındaki sıvı basıncına durgun sıvı basıncı (hidrostatik basınç) adı verilir. Hareket halindeki sıvıların basıncı ise dinamik basınç olarak tanımlanır. Akışkan hızının arttığı yerde ters orantı bazında buna paralel basınç düşer.
15 Nisan 2018 14:32 Mesaj #8
Basıncın Hal Değişimine Etkisi!
Basınç, birim yüzeye dik etkiyen kuvvettir. Bu bağlamda madde moleküllerini bir arada tutarak dağılmasını önleme yönünde etki yapar. Tanecikleri arasında en fazla uzaklık bulunan gaz halindeki maddeye basınç yapılırsa sıkılaşması, sıvıya daha çok basınç uygulayınca da katıya dönüşmesi mümkündür.
Katı maddeler erirken genel olarak hacimleri büyür, donarken küçülür. Erirken hacmi büyüyen maddelerde basıncın artması, erimeyi zorlaştırdığı için erime noktası yükselir.
Basıncın azalması ise erime
noktasını düşürür. Fakat bu kurala ters davranan, yani donarken hacmi küçülmeyip, büyüyen maddeler de vardır. İlgili maddelerin başında su gelir. Suyun donarken hacmi büyür, öz kütlesi azalır. Bu nedenle buz suda yüzer.
Ağzına kadar su dolu şişenin dondurucuya konulduğunda çatlamasının nedeni de suyun donunca hacminin büyümesi, şişeye sığamamasıdır.
Osmoz (Geçişme). Osmotik Basınç