Ankara Roma Hamamı Gezi Rehberi
Bu hafta sonu Ankara’da, açık havada güzel ve anlamlı saatler geçirmek isterseniz Roma Hamamı sizi bekliyor.
Bu Cumartesi ve Pazar hava çoğunlukla güneşli, sıcaklık 20º olacak. Evde durulmaz. Biz geçen Salı Roma Hamamı’na gittik. Tarihi kalıntılar dışında da bir hayat var orada. Az sayıda da olsa ağaçlar çiçek açmış. Kuşlar cıvıl cıvıl, hemen bitişiğindeki okulda gençler neşeli, güvenlik görevlileri nazik, bakıp besledikleri sokak köpeği keyifli, yeşillikler içinden yemlik toplayan teyze hoş sohbetti. Kısacası sıra dışı bir gün oldu bizim için. Size de öneriyoruz hararetle. Kapıdan girdiğiniz anda başka bir çağa, başka bir dünyaya ışınlanıyorsunuz adeta. Gidin ve binlerce yıl önce yine bu topraklarda yaşamış hemşerilerinizden kalan izlere dokunun.
Roma Hamamlarına nasıl gidebilirsiniz?
Ankara’nın neresinde oturursanız oturun,Roma Hamamı’na çok kolay ulaşabilirsiniz. Kendi aracınızla giderseniz Rüzgarlı kapalı otoparkı var. Toplu taşım araçlarını kullanmanız çok daha iyi bir fikir aslında, hem çevreyi de dolaşırsınız böylece. Ulus durağında inip Çankırı Caddesinde birazcık yürüyün. Rüzgarlı Caddesini geçince solda Ankara Atatürk Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesini göreceksiniz. İşte geldiniz!
Hamam, Cumhuriyetimizin ilk yıllarında, Ulus Meydanından Ziraat Fakültesine kadar giden Çankırı Caddesinin yapımı sırasında bazı arkeolojik kalıntıların farkedilmesiyle bulunmuş. 1997-2001 arasında yapılan çalışmalarla açık hava müzesine dönüştürülmüş.
Eskilerin “Çankırıkapı” dedikleri bu hamam, MS 3. yy’da Roma İmparatoru Caracalla tarafından, sağlık tanrısı Asklepios adına yaptırılmış. Hamamın bulunduğu höyükte (höyük: çok eski bir yerleşme yerinin zamanla toprakla örtülüp tepe haline gelmiş biçimi. Yığma tepe şeklindeki mezar, tümülüs) aşağıdan yukarıya doğru Frig, Roma, kısmen de Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde yerleşim olduğu anlaşılmış. Höyükte;
1. Antik Ankyra kentinin sütunlu yolunun bir kısmı bulunuyor. (Bu kutsal yol, antik Ankyra kentinin kutsal alanı olan Augustus Tapınağı’na, büyük olasılıkla oradan Bentderesindeki Antik Roma Tiyatrosuna uzanıyor. Bu yolun bir kısmı Çankırı Caddesinin altında kalmış.)
2. Roma devri hamamı ve yine Roma döneminden başka yapıların temelleri bulunuyor.
Roma Hamamı, tarihi zenginlik!
Ortalama 3 bin yıllık tarihi olan bir alan burası. 1931’de başlayan ve günümüze uzanan kazılarla ortaya çıkarılmış ve düzenlenmiş.
• Giriş spor alanına açılıyor. Arkasında hamam binaları yer alıyor. Hamamda; soğuk bölüm, soyunma yerleri, havuz, ılık bölümler, en sıcak bölüm, su deposu gibi bölümlerinden kalıntılar var ve bir yeraltı ısıtma tesisatı ile desteklendiği görülüyor. Kazılarda bulunan sikkelerden, hamamın çeşitli onarımlarla kesintisiz 500 yıl kullanıldığı anlaşılmış.
• Bu açık hava müzesinde Roma dönemi Ankarasından günümüze ulaşan yazıtların oluşturduğu zengin bir koleksiyon sergileniyor.
• Üzerlerinde yazı, figüratif kabartma ya da çeşitli motifler olan, mermer ya da andezit taşından (Ankara taşı) lahitler, mezar stelleri (taşları), Ankara’nın bu dönemine ilişkin bilgiler içeren kitabeler, sütunlar, sütun kaideleri, sütun başlıkları, bloklar, su künkleri, sunaklar, çeşitli küçük yapı parçaları, aslan heykelleri var.
• Ankara Tren Garı idare binalarının yapımı sırasında bulunan Bizans mezarları da Roma Hamamına taşınmış, restorasyonu yapılıp yerleştirilmiş.
• 1998’de Balgat’ta bir inşaat kazısında bulunan, MS 2. yy’a ait “Balgat Roma Mezarı” da burada. (Balgat’ta bulunan bu iki odalı mezar yapısındaki altın taçlar, takılar, bronz testiler, camdan koku ve gözyaşı şişeleri, içki kapları ve diğer birçok gibi buluntu ise Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesinde sergileniyor.)
• Alanda bulunan Hermes heykeli, fayans amulet (bir tür nazarlık), bronz İsa, Attis heykeli (Frig tanrılarından biri) ve pişmiş toprak eserler de bu Anadolu Medeniyetleri Müzesinde.
Ulus’ta gezilecek diğer yerler.
Çıkışta seçeneğiniz çok. Gençler fazla bilmez Ulus’u; eski, köhne görür. Oysaki binlerce yıl öncesinden binlerce zenginliği saklıyor toprağında. Ulus bir hazine, Ulus bir define... Friglerden Galatlara, Romalılardan Selçuklulara, Osmanlıdan Türkiye Cumhuriyetine muhteşem bir tarih yatıyor Ulus’ta.
1. Roma Hamamlarından çıkınca; tıpkı Friglerin, Galatların, Romalıların yaptığı gibi “kutsal yolu” takip edip Çankırı Caddesinden karşıya geçerek Armutlu Sokak’tan Ankara Valiliğine ulaşabilir; Hükümet Meydanındaki Julianus Sütununu (Belkıs Minaresi) görebilir, oradan da Augustus Tapınağına yürüyebilirsiniz. 3 bin yıllık bir yürüyüş olur bu...
2. Eğer Ulus Meydanına yürürseniz sağınızda 1. TBMM (Kurtuluş Savaşı Müzesi) ve hemen yanında 2. TBMM (Cumhuriyet Müzesi) var. Sol tarafınızda ise Anafartalar Caddesinden ulaşabileceğiniz Ankara Kalesi, Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Suluhan, Selçuklu ve Osmanlı Camileri sizi bekliyor.
Ulus bitmez. Günlerce gezseniz bitmez. Bahar geldi, hava güzelleşti; her hafta sonu bir bölümünü gezmeli. Sürekli bir yerleri eksiliyor Ulus’un, iyice tüketilmeden görmeli.