Kapadokya Gezisi – Havadaki Leylek
Written by Bengu Akyurek on 1 Mayıs 2018 in Nevşehir, Türkiye
Kapadokya, 60 milyon yıl önceden günümüze kalmış kırılgan yapısı ile gün geçtikçe doğal hasarlar alarak yok olma sürecine girdi. Bundan dolayı her Türk’ün kendi memleketimizdeki dünyanın sayılı peri bacalarından biri olan Kapadokya güzelliğini görmesi şart.
Kapadokya’da gezilecek yerler; Avanos, Ürgüp, Göreme, Akvadi, Uçhisar ve Ortahisar Kaleleri, El Nazar Kilisesi, Aynalı Kilise, Güvercinlik Vadisi, Derinkuyu, Kaymaklı, Özkonak Yeraltı Şehirleri, Devrent, Ihlara Vadisi, Selime Köyü, Çavuşin, Güllüdere Vadisi, Paşabağ ve en az bir saat ayırmak gereken Zelve Açık Hava Müzesi belli başlı görülmesi gereken yerlerdir.
382 basamakla inilen derin vadide binlerce yıl önceki ilk Hristiyanlık döneminin kayalara oyulan kiliseleri ve eşsiz freskleri gezilebilir. Bu kiliselerden birinde Hristiyanlığın doğunun etkisinde olduğunu kanıtlayan çok eski ve önemli bir fresk var. 3 müneccim kafalarında huni şapkalar, ellerinde tefler ile resmedilmiş ve Persliler gibi giyinmişlerdir. Dünyada 3 müneccimin bu şekilde resmedildiği tek yer Ihlara Vadisi’dir.
İçinden geçen Melendiz Çayının su sesi ile vadide yürüyüş yapılabilir. Ihlara Vadisi’nin içinde gözlemeci tarzında bir dinlenme alanı da var.
Kapadokya’nın en yüksek tepesi. Uçhisar Kalesi içine oyulmuş odacıklarla dantelden yapılmış bir dağa benziyor. Delik deşik görüntüsü ile Kapadokya’nın en fotojenik yapılarından birisi.
Yüzyılın başlarında Roma İmparatorluğu’nun zulmünden kaçan ilk Hristiyanlar gizli yer altı şehirleri yaparak buralarda yaşamışlar. Rivayet odur ki bu şehirler birbirlerine kilometrelerce tünelle bağlılar. Kapadokya bölgesindeki 36 yer altı şehrinden en büyüğü Derin Kuyu ve mutlaka gezmenizi öneririm. Derin Kuyu yer Altı Şehri 20 kat yerin altına yapılandırılmış olmakla birlikte sadece 7 katı gezmeye açık. Tabi ki içerisi çok dar ancak havalandırması aşağıdan geçen ırmaktan yukarı baca şeklinde düzenlendiğinden içerisi hem çok havadar hem de çok serin. Birkaç geçiş noktasında dizimin üzerine inmek zorunda kaldım ama o noktalardan geçince ahır, kilise, mezar, mutfak gibi insanın aklına gelmeyecek odalarla karşılaştım ve çok etkilendim. Kapadokya’nın panik atak olmayan gezginleri Derinkuyu Yer Altı Şehri’ni mutlaka gezmeli.
Kapadokya’da tek bir yer gezilebilecekse mutlaka Göreme Açık Hava Müzesi olmalı. Manastır eğitiminin Göreme’de başladığı düşünülüyor. Rengarenk fresklerle kaplı kayalara oyulmuş kiliseler, yemekhaneler, şapeller çok etkileyici. Göreme Açık Hava Müzesi’nde görülmesi gereken yapılar; Çarıklı Kilise, Kızlar ve Erkekler Manastırı, Aziz Basileus Kilisesi, Elmalı Kilise, masmavi freskleri ile Tokalı Kilise, Aziz Barbara Kilisesi, Yılanlı Kilise ve az ışık aldığı için süslemeleri günümüze kadar kalan Karanlık Kilise gezilebiliyor.
Göreme kiliselerindeki freskler İncil’deki hikayelerin resmedilmesi olduğundan, bu hikayeleri biraz bilmek kilise gezilerine daha anlam katacaktır.
İncil’e göre hikaye şöyle;
Meryem Yusuf ile nişanlıdır. (Kuran’da Yusuf yok, Meryem tek başınadır). Bir gece Meryem’in rüyasında Cebrail görünür ve Meryem’e hamile kalacağını haber verir. İnanmıyorsan da teyzen Elizabeth’e git göreceksin ki o da hamile der. Meryem ertesi gün teyzesini ziyarete gittiğinde 80 yaşındaki kadının da (vaftizci Yahya’ya) hamile olduğunu görür ona sarılır ve bu sarılmadan İsa’ya hamile kalır. Tabi Yusuf bu durumdan şüphelenmektedir ancak Cebrail Yusuf’un da rüyasına girer ve Meryem’e güven o Yahudi’lerin kurtarıcısına hamile der. Hamilelik haberi yaygınlaştıkça insanlar Yusuf’a da tepki gösterir bakire Meryem’in nasıl hamile kaldığını konuşurlar. O zamanın din adamları su testi denen bir test yaparlar. Hem Meryem hem Yusuf bir çeşit su içeceklerdir ve yalan söyleyen ölecektir ancak ikisi de bu deneyden sağlam çıkınca hamilelik hikayesine inanılır. Neyse o dönem ilk nüfus sayımı yapılacağından Roma hükümdarı Kayser herkesin doğduğu şehre gidip ismini kütüğe yazdırmasını ister.
Meryem ve Yusuf bu amaçla çıktıkları yolculukta hanların dolu olmasından dolayı bir ahıra sığınırlar ve Meryem burada İsa’yı doğurur. Bu yüzden dünyanın her yerinde İsa’nın doğum resmedilmesi ahırda hayvanlar arasındadır ve hayvanlar nefesleriyle İsa’yı ısıtırlar. Meryem bakire olduğundan Yusuf’ta şüpheci bir bakış vardır.
Kulaktan kulağa Yahudi’lerin yeni kurtarıcısının dünyaya geldiği haberi yayılır ve 3 müneccim bunu o zamanın Yahudi kralına bildirir. Kral da kurtarıcıyla ben de tanışmak isterim diyerek müneccimleri onu bulması için görevlendirir. Ancak yine Cebrail bu müneccimlerin rüyasına girer ve kralın aslında tahtını kaptırmamak için İsa’yı öldürmek istediğini söyler ve İsa’nın yerini saklamalarını ister. Müneccimler de bu rüyaya uyarlar.
Kral müneccimlerin ona yardımcı olmayacağını anladığında bir ferman yayar, 2 yaşından küçük tüm çocuklar öldürülecektir.
Sonuçta Meryem, Yusuf, İsa ve Elizabeth’in İsa ile arasında 6 ay olan oğlu vaftizci Yahya Mısır’a kaçarlar.
İsa vaftizci Yahya’ya kendisini vaftiz etmesini söylüyor. Vaftizci Yahuda’nın açılımı da önceden haber veren demek yani İsa’yı haber olarak yayan Yahuda’dır. Yahya (Yahuda) önce olmaz sen yol göstericisin falan dese de bir nehirde İsa’yı vaftiz eder. Bu freskte tepedeki güvercin Allah’ı simgeler. Aslında Kapadokya’daki fresklerde nehirde yılan, insan karışımı bir nesne var o da şeytanın suya karıştığını gösterir ama da Vinci burada unutmuş çizmeyi.
Hikayenin devamında 6 yaş ve 30 yaş arası yok. 30-33 arası zaten İsa çarmıha geriliyor.
Zaman ilerlemiş, İsa 33 yaşına gelmiş ve artık çok güvendiği oniki havarisi olmuş, havarilerini genelde sorgusuz sualsiz kendine inanan ve takip eden kişilerden seçmiş. Judas (Yahuda) romalı askerlerle 30 gümüş gibi az miktarda paraya anlaşıp İsa’nın yerini açıklamak için anlaşmıştır.
Öncelikle son akşam yemeğindeki 13 rakamının uğursuzluğunun çıkışını anlatmak gerek aslında Hristiyanlıkla ilgilisi yok. Mitolojide İskandinavya’daki ışık ve güzellik tanrısı Balder’in verdiği bir yemeğe oniki kişi çağırması ve davetsiz olduğu halde yalan ve hile tanrısı Loki’nin de davete gidip kavga çıkarması ve Balder’i öldürmesi nedeniyle yalanı ve hileyi çağrıştıran bir rakam olarak İsa’nın son akşam yemeği hikayesinde esinlenilmiş.
Yapılacak akşam yemeği hakkında romalı askerleri haberdar etmiş ve benim sarılıp öptüğüm kişidir diyerek şifrelemiştir. İsa ise bu yemeğin son akşam yemeği olduğunu bilir ve yemek esnasında bu yemeğin son akşam yemeği olduğunu, bir hainin onu sattığını ve elinin şu anda masada onun eli gibi ileride durduğunu söyler.
O sırada Judas’ın eli ileridedir ve odayı terk eder. Havariler şaşkın bir şekilde dışarı çıktığında Romalı askerleri görürler. O sırada Judas İsa’ya sarılır ve öper, böylece İsa yakalanır. Bu freskte İsa’nın açıklandığı an var, herkes şaşkın ve kimisi ayakta.
Hikayenin sonunda Yahuda (Judas) yaptığından çok pişman olup Filistin’de kendisini bir erguvan ağacına asmıştır ve hatta efsaneye göre ağaç bile bu ihanetin yükünü kaldıramayıp utançtan beyaz olan çiçekleri kızarmıştır.
Judas’ın İsa’ya ihaneti ile İsa yakalanıp zindana kapatılmış. Dönemin Valisi halka İsa’yı mı yoksa tutuklu olan katil bir adamı mı serbest bırakayım diye sorduğunda halk İsa’yı seçmez. Bu da vurucu bir darbedir. Sonuçta İsa ve iki başka suçlu idam mekanına götürülmüş. Hepimizin bildiği gibi İsa işkence amacıyla kendi çarmıhını taşımıştır.
Çarmıha gerildiği sahnede solda ay, sağda güneş vardır ve ikisi de aynı anda tutulur. Soldaki üç kadın ölüyü yağlayan yağcı Meryemler, ortadaki kadın eskiden fahişe olduğu için kırmızı giyer, solda aşağıdaki Romalı asker İsa’nın kaburgasını delerek işkence yapar ancak buradan su aktığını görünce sağdaki asker bu delikten sirke akıtır. Sağda ortada pişmanlık ifadesi olan kişi ihbarcı Judas. Onun sağında başında hale olan kişi pişman Romalı asker.
Tabi her dinde olduğu gibi Hristiyanlıkta da bazı mucizelerden bahsedilir. Mesela bunlardan birisi zeytin dağının eteklerine giden İsa’nın çevresindeki insanların gözü önünde göğe yükselmesi, bu yükseliş sırasında kıyafetinin bembeyaz ve tertemiz olarak değişmesidir. Buna başkalaşım sahnesi denir.
Pantokrator: en güçlü demektir. Tüm kiliselerde en tepede ya da apsis denen doğuya bakan yüzde olan kalıp resimdir. İsa’nın başının arkasında haçlı hale ve elinde zafer işareti vardır. Pantokratorda İncil’in 4 yazarı da yer alabilir.
Kapadokya’nın genelinden farklı kırmızı tüf kayalardan oluşan Kızıl Vadi Kapadokya’nın en fotojenik noktalarından birisi. Gün batımında iyice kızıllaşarak muhteşem bir manzara sunuyor. Şaraplı günbatımı turlarının da uğrak noktası.
Anadolu tasavvuf düşüncesini oluşturan Hacı Bektaş Veli’nin 800 yıl öncesine ait dergahı, Bektaşilik inancının klasik sembolleriyle döşenmiş. Hacı Bektaş Veli’nin türbesi de dahil gezilecek odaları ile külliye yapısındaki müze tarihimize yön vermiş önemli bir kültürün parçası olduğundan mutlaka görülmeli.
Peribacalarının yıprandıkça bölgenin geneline göre tuhaf şekillere büründüğü bir vadi. Burayı ünlü yapan deveye benzeyen peribacası. Bence öncelikli bir uğrak yeri değil.
Paşabağı, bölgenin genelinden farklı olarak hem yıkılmaya yakın peribacalarını hem de yeni oluşan peribacalarını bir arada sunuyor.
Kapadokya’nın pas geçilmemesi gereken bence Göreme’den sonraki en değerli tarihi yeri Zelve
Zelve’deki bu cami sivri minaresi ile erken Osmanlı döneminin tipik bir camisi. Hem taş hem de mihrabı kayadan oyma çok değişik bir yapısı var.
800 yy. önce konaklama amacıyla inşa edilmiş, yol üstünde uğranabilecek büyük bir Kervansaray. Geçmişin beş yıldızlı oteli niteliğindeki kültür kalıntısı görülüp, yaşam şartlarımızın nasıl değiştiği üzerine düşünmek için iyi bir mola yeri.
Her ne kadar Kapadokya’da balon turu Kapadokya’nın olmazsa olmazı gibi görünse de benim için fazla adrenalinli bir aktivite.
Gün doğumu ile Göreme’den kalkan balon turları
Peri bacalarını yukarıdan izlemek için gök yüzünü süsleyen balonlar aşağıdakilere de ayrı bir görsel şov sunuyorlar
Balonlar her ne kadar sessizce süzülüyormuş gibi dursa da yolculuk boyunca zaman zaman propan gazı ile çok gürültülü bir şekilde içi şişiriliyor.
Zaman zaman yaşanan kazalardan dolayı balon turlarına; aralarındaki mesafe, kullanıcıların yabancı dil bilme zorunluluğu, maksimum kişi sayısı, uygun hava koşulları harici tur yapılmaması gibi sıkı kurallar getirildi.
Kapadokya gezilebilecek diğer yerler ve yapılacak aktiviteler;
Bir kadının 3 yılda bitirebildiği ipek halıları görmek için halı atölyeleri gezilebilir, çanak çömlek yapım atölyeleri azalan zanaatkarları izlemek için gezilebilir, ATV turu yapılabilir, Turasan şarap mahzeni gezilebilir çünkü beş dönüm monoblok kayanın oyularak içine yerleştirilmiş ahşap olmayan ender şarap mahzenlerinden biri, Asmalı Konak ise tamamen zaman kaybı minicik bir avluyu görmek için 10.yy’dan kalma bölgenin doğal güzelliklerini kaçırmaya değmez.
Hangi bölgede kalacağınıza bağlı otel seçmelisiniz. Her bölgede çok fazla seçenek mevcut. Benim önerim Göreme’de kalıp çevreyi gezmek. Ben ShoeString Cave House’da kalmıştım. Kayalıklara oyulmuş, doğaya uygun ve lüks bir tercih için Cave Suits ya da Müze Otel’i seçebilirsiniz.
Yazıda anlattığım yerler; Hacı Bektaş Müzesi, Ihlara Vadisi, Derin Kuyu Yeraltı Şehri, Güvercinlik Vadisi, Uçhisar Kalesi, Devrent, Göreme, Paşabağı ve Zelve.
balon turu derin kuyu yer altı şehri fresk göreme açık hava müzesi hacı bektaş veli türbesi isanın hikayesi ıhlara vadisi kapadokya gezi rehberi kapadokya gezisi kapadokya'da gezilecek yerler kapadokya'da nerede kalınır kapadokya'da nereler gezilir peribacaları
Kategoriler Kategori seçin Asya Kamboçya Siem Reap Singapur Tayland Bangkok Phuket Vietnam Ha Long Körfezi Hanoi Ho Chi Minh Hoi An Ninh Binh / Tam Coc Avrupa Avusturya Viyana Çekya Kutna Hora Prag Danimarka Kopenhag Fransa Les Sables D’olonne Paris İngiltere Cambridge Londra İskoçya Edinburgh İspanya Endülüs İsveç Malmö İzlanda Akureyri Batı İzlanda Doğu İzlanda Golden Circle Güney İzlanda Reykjavik Macaristan Budapeşte Türkiye Artvin Bursa Denizli Kars Nevşehir Rize Trabzon Ukrayna Lviv Genel Deneyim Paylaşımı Bebekle Gezi