5 soruda ekonomik tartışmaların odağındaki domates
Domates fiyatları uzun zamandır Türkiye gündemindeki yerini korumaya devam ediyor.
Özellikle Ramazan ayında bir önceki yıl ile kıyaslandığında fiyatı en çok artan ürünün domates olması tüketiciyi zora sokuyor.
Diğer yandan Rusya ile Türkiye arasında 'domates' tartışması halen sürüyor.
İşsizlik Şubat ayında yüzde 12,6 oldu
Geçtiğimiz hafta içinde ise Irak'ın Türkiye'den domates ithalatına son verdiği açıklaması tartışmalara yeni bir boyut kattı.
Irak Tarım Bakanlığı, yerel üretimin desteklenmesi, Necef ve Kerbela Vilayetlerindeki yerel üretimin artması, yerel üretimin talebi karşılayacağı beklentisiyle 21 Mayıs tarihinden itibaren Türkiye'den domates ithalatının durdurulacağını belirtti.
Domatesin ekonomik olarak Türkiye gündeminde neden bu kadar çok yer kapladığını 5 soruda toparladık.
Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) en son açıkladığı verilere göre Nisan ayında domates yüzde 61 ile fiyatı en çok artan ürün oldu.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Nisan yaptığı açıklamada markette en fazla fiyat artışının yüzde 37,24 ile patateste, yüzde 34,13 ile domateste yaşandığını belirtti.
Böylelikle domatesin kilosu markette 5,50 liradan alıcı buluyor.
Ancak İstanbul'da bu fiyatın 10 liraya kadar çıktığı aktarılıyor.
Yine Bayraktar'ın yaptığı en son açıklamaya göre bu yıl ile geçen yılın Ramazan öncesi fiyatları karşılaştırıldığında market raflarında fiyatı en çok artan ürün domates oldu.
Domatesin geçen yıl Ramazan ayına göre yaşadığı fiyat artışı yüzde 103,25 oldu.
DHA'nın haberine göre ise Antalyalı domates üreticileri fiyatlardaki artışın sebebi olarak bu yıl çok sert geçen kış nedeniyle yaşanan verim düşüklüğünü ve Irak'a ihracat artışını gösteriyor.
Türkiye'nin Kasım 2015'te bir Rus savaş jetini düşürmesinin ardından Rusya, arasında domatesin de olduğu 21 tarım ürününün Türkiye'den ithalatına yasak getirdi.
Yasak gelmeden önce Türkiye, Rusya'ya 260 milyon dolarlık bir domates ihracatı gerçekleştiriyordu.
İki yıl içinde ilişkilerin normalleşmesiyle bu yasaklar teker teker kaldırıldı.
Ancak Mayıs ayında kriz nedeniyle ticari ilişkilere getirilen engellerin kaldırılması için iki ülke ortak bir bildiriye imza atsa da Rusya'nın domates ithalatına uygulananan kısıtlamaları kaldırmayacağı bildirildi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 'Türk domateslerinin lezzetli' olduğunu söylese de Rusların yerel üreticiyi desteklemek için Rus domatesi yemesi gerektiğini belirtti:
"Üreticilerimiz büyük krediler aldılar ve bu iklimde sera kurmak uzun süreli bir yatırım istiyor. Bu yüzden bu alandaki kısıtlamalar sürdürülecek."
Image caption Erdoğan ve Putin 3 Mayıs'ta Soçi'de gerçekleşen zirvede bir araya geldi.
Rusya Başbakan Yardımcısı Arkady Dvorkovich ise domates endüstrisindeki kısıtlamaların 3-5 yıl daha sürebileceğini aktardı.
Ancak bazı kaynaklarda Rusya'nın başka ülkelerden domates ithalatına devam ettiğinin yer alması Türkiye'nin tepki göstermesine neden oldu.
Rusya'nın Türkiye'den domates ithalatına getirdiği yasağa Türkiye'nin cevabı buğday başta olmak üzere Rusya'dan gelen bazı tarım ürünlerine yüzde 130 gümrük vergisi uygulanması oldu.
Rusya Tarım Bakanı Aleksandr Tkacev, bu karar ile 'arkadan bıçaklandıklarını' söyledi.
Ancak iki ülkenin liderleri arasında 3 Mayıs'ta yapılan zirveden sonra bu yasağın kalktığı açıklandı.
Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci de Rusya'dan buğday ithalatının 8 Mayıs'ta başladığını duyurdu.
'Domates gibi şeylere takılmak istemiyoruz'