Elektrikli Oto Pahalı Ama Milli Çıkarlarımıza Uygun
BMW’nin elektrikli modeli i3’ün ortalama 40 bin eurodan satışa sunulacağını belirten Borusan Otomotiv İcra Kurul Başkanı Eşref Biryıldız ekliyor: Otomobil kulllanımımız arttıkça ülke olarak enerji ihtiyacımız da yükseliyor. Çözüm ise elektrikli otomobillerde.
BMW’nin sonradan olma değil, ‘doğuştan’ elektrikli dediği BMW i3 gelecek sene üçüncü çeyrekte Türkiye’ye gelecek. Borusan Otomotiv İthalat ve Dağıtım İcra Kurulu Başkanı Eşref Biryıldız yurtdışından talep ettikleri aracın sadece 120 olduğunu söylese de, anlaşılan daha şimdiden iki adet sipariş edilmiş. Biri Eşref bey için, birini de Akkök CEO’su Ahmet Dördüncü alacak! Yüzde 3 ÖTV çok büyük bir avantaj.
Ancak asıl önemli olan dünyanın sürdürülebilirliği için gelecek elektrik motorlu otomobilde. Ne var ki, Türkiye’de henüz elektrikli otomobil biraz lüks kaçıyor. BMW’nin elektrikli modeli en azından benzinli modeline göre yüzde 30 pahalı olacak. En başta şarj sorunu var. Eşref Biryıldız bunu ‘tavuk-yumurta’ ikilemine benzetiyor. Çok otomobil satılmalı ki benzin istasyonları da dahil şarj sistemi yaygınlaşsın. Şarj sistemi yaygınlaşmalı ki daha çok otomobil satılsın.
Elektrikli otomobilde bizim işimiz daha kolay diyorsunuz. Çevreci olmak, sürdürülebilir bir ekonomi ve en önemlisi sürdürülebilir dünya için yaşamak, bunlar daha mı pahalı?
O kadar zor bir soru ki, dün oğlumun ödevini yapıyorduk. Ödevde, “Tüketim, alışkanlıklar, bunların kurallarla nasıl çevreci olmaya gidilebilir?” sorusunu vardı. Ben kestirme bildiğim bir yoldan gittim. Sonra oğlum bir sürü şey açıkladı. Neredeyse konu sizin dediğinize geliyor. Çevreci olmak için üst gelir grubundan mı olmak gerekiyor noktasına. Otomobil alırken, Türkiye’de en büyük seçim kriteri estetik. İnsanlar dizaynını beğenirse alıyor. İlk çevreci otomobil Toyota Pirius’u Hollywood dizilerinde de oynatırken, dedim ki daha güzel yapamazlar mıydı? Orada farklı olmak veya feragat etmek gibi bir durum var. Bugün bizim aracımızda estetik ve kullanım açısından hiçbir feragatte bulunmuyorsunuz. Mini Cooper seriliğinde. Ancak otomobilde kullandığınız malzemeler çok pahalı. İlk defa seri olarak karbon fiber kullanıldı. Evet uçakta da kullanılıyor ama bunun işlenmesi için 24 saat fırında kalıyor, biz onu 10 dakikaya indirdik. İlk çıkışı sonuçta pahalı malzemeler. Hafifletmek ve menzili yükseltmek için bunu yapmak zorundalar.
10 BİN EURO DAHA PAHALI
Biz 40 bin Euro olarak telaffuz ediyoruz, henüz daha fiyat söylemediler, bizim gönlümüzden geçen rakam bu. 40 bin euroyu BMW dünyasında bir üst seriye ödüyorsunuz. 1 serisi 30 bin Euro civarında. i3 10 bin Euro daha pahalı olacak. Vergileri çok daha düşük olmasına rağmen, niye çünkü yapım maliyeti yüksek. Şu noktaya varıyorum, aynı seviyede olan araca 10 bin Euro fazla vermeye hazır olanlar, tüm vergi teşvikine rağmen, bu farkı çevre için ödeyecekler. Bir sürü insan var, gerçekten, yürekten çevreci olanlar.
İkinci eli prim yapar mı?
1 serisine 30 bin euro vermek yerine 40 bin euroya elektrikli olanını alacak olanlar var. Bu insanların bakacağı bir şey de ikinci el olacak. Ben diyorum ki BMW bu yola baş koydu. Tüm fabrikaların uyması gereken bir takım kurallar var. Karbondioksit salınımını belli bir düzeye indirmeniz gerekiyor. BMW’nin seçtiği yol da belli, elektrikli otomobile ağırlık vermek.
LÜKS PAZAR BÜYÜYOR
Türkiye’de BMW üst gelir grubunun arabası, Almanya’da ise orta gelirli de satın alabiliyor. Bu fark niye sizce?
Kişi başına düşen milli gelirden dolayı bu fark var. Ancak Türkiye’de lüks kavramı değişiyor. Premium segmentinde üç Alman markası (BMW, Mercedes ve Audi) yüzde 86’sının sahibi. Bu yıl, segment toplam otomobil pazarının yüzde 9.5’ini oluşturuyor. Gittikçe daha fazla otomobil pazarından pay alıyor. Türkiye’de toplam otomobil pazarı da her yıl büyüyor.
YENİ İNŞAATLARDA ŞARJ ZORUNLU OLMALI
Devlet teşvik ediyor ama asıl sorun şarj istasyonu. Akaryakıt istasyonu yeteri kadar yoksa benzinli arabayı kim alır? Elektrikli otomobilde de yeteri kadar şarj istasyonu yok.
Arkadaşım Ahmet Dördüncü, ‘Eşref ben bu arabayı sipariş etmek istiyorum’ dedi, ‘Sipariş et ben de alacağım” dedim. ‘Peki, bu arabayla Bodrum’a gidebilir miyim?” diye sordu. Menzili uzatan bir sistem var. Ama yine de yetmez Bodrum’a gitmek için. Bizim Kutay’a (Ürün Müdürü Kutay Gökgöz) döndüm bir tane İzmir’de Özgörkey’in tesisine hızlı şarj sistemi kurmamız lazım, Bodrum’da zaten var. Ahmet’e de dedim ki ortaya bir yere koyacağız, bir de Bodrum’da var, sen rahatlıkla gidip gelebilirsin. Avcılar’a, İstinye’ye, karşı taraftaki bayilerimize, İzmir’e, Ankara’ya hızlı şarj sistemi koyacağız. Bakanlıklara da diyoruz ki artık yeni yapılan evlerin ortak park alanında şarj cihazı zorunlu olmalı.
ÖMRÜ BİTEN PİLLER GÜNEŞ PANELİNDE ELEKTRİK DEPOLAYACAK
Otomobilin birçok parçası geri dönüştürülmüş malzemeden. Altında BMW’nin dizayn felsefesi ve sürdürülebilirlik yatıyor. Plastiğin yüzde 25’i geri dönüşümden elde ediliyor. PET dediğimiz polyester plastik, koltuklarımızın sentetik iplerinde kullanılıyor. Alüminyumun yüzde 50’si geri dönüşümden. Pilin ömrünün yüzde 70’in altına düşmesi halinde (8 yıl 100 bin kilometre garanti var) alınıp, güneş panellerinde elektrik depolanması için kullanılacak. Bu BMW’nin ciddi bir sürdürülebilirlik felsefesi.
SONRADAN OLMA DEĞİL, DOĞUŞTAN ELEKTRİKLİ MOTOR
BMWi3 için ‘doğuştan elektrikli’ ifadeniz var, ‘sonradan olmalar’ ile BMW’nin arasındaki fark nedir?
Piyasada olan birçok araç aslında konvansiyonel şekilde üretilmiş araçlar, daha sonra elektrikliye dönmüş. BMW biz sıfırdan elektrikli araç yapacağız diyerek yola çıktı. Biliyorsunuz, pil çok büyük ağırlık oluşturuyor, 200 kilo civarında. 200 kiloyu bertaraf etmek için çıplak aracı 200 kilo hafifletiyorlar, tabii bu daha uzun menzil gidebilmesini de sağlıyor.
JENERATÖR İŞİ KARIŞTIRDI, VERGİ TARTIŞMASI BAŞLADI
i3 otomobilimizde range extender var, menzil uzatıcı. Bunun için küçük jeneratör var, motorcuk diyelim. Aracın yürümesi için değil sadece bataryanın belli bir seviyenin altına düşmesini engelliyor. 9 litrelik benzin alıyor. Biz de diyoruz ki elektriklide yüzde 3 olan ÖTV’yi mi uygulayacağız yoksa benzinli gibi yüzde 40 mı? Diyorlar ki, motor varsa yüzde 40 olacak. Ama aracı yürütmüyor. O zaman değişik bir durum. Biz diyoruz ki, siz motor diyorsunuz, biz jeneratör. Önce Gelirler Genel Müdürlüğü ile görüştük vergiyi alan. Bunu anlatın dediler. Çevre Bakanlığı, Sanayi Bakanlığı, Enerji Bakanlığı ile görüştük. Bu jeneratör ile 160’dan 290 kilometreye kadar çıkıyor. Önemli olan devlet elektrikli otomobilin daha çok satılmasını istiyor mu istemiyor mu? Gerçekten desteklemek istiyorlar, can kulağıyla dinlediler, tek dertleri şu, bunun hukuki boyutuna iyice bakalım diyorlar.
DUVARDAKİ PLAKA DAÇKA NUMARASI
BİRYILDIZ, Darüşşafaka’dan abim. Bilenler vardır, biz Daçkalıların kardeş bağlılığını ve okula bağlılığımızı. Masasının arkasındaki duvarı Mini Cooper resmi süslüyor. Plakada yazılı 395, okul numarası.
Darüşşafaka’dan sonra gazetecilik okumuşsunuz, gazeteci olmak istemediniz mi?
İstedim. Zafer Atay hocamızdı, Tercüman’a çağırdı, 500 lira maaş verecekti. Yeni rehber olmuşum, tura çıkıyorum. 500 liraya çalışılır mı dedim. Ankara’da askerdeyken, bizim liseden bir arkadaşın yanında kalıyorum, Dışişleri’nde çalışıyordu. Dışişleri’nde çalışanlarda meslek çoğunlukla babadan geçiyor. Bizim gibi Daçkalılar’da babadan geçmesi mümkün değil. Dışişleri’nde işe yeni başlayanlar kıt kanaat geçiniyor, ilk iki yılı atlatmak için. O zaman anlamıştım hariciyecilik gelir grubu düşük ailelerin çocukları için çok zor. Gazetecilik de öyle. Bir müddet dayanırsan ki gazetecilikte iki yıl da değil dayanma süresi, sonra gelir getirebiliyor.
Güneş Santrali Sigorta Firmaları Ve Bankalar Açısından Yıldırımdan Korunma Sistemleri
Ekoloji açısından 2012’nin en iyi ve en kötülerini sorduk bu sayıda konunun uzmanlarına, aktivistlere ve dostlarımıza. Bana sorsalar, herhalde ben de zorlanırdım bir seçim yapmakta. Ancak yanıtlara toptan baktığımda, aslında
“Halk İsteyince Bal Gibi Olur !”
Türkiye ilk nükleer santralini kurmaya hazırlanır, kömür gibi “kirli” enerji yatırımlarına devam ederken dünyada “yenilenebilir enerji” giderek önem kazanıyor. Bunun iki ana nedeni var: 1- Nükleerin riskleri. 2- İklim değişikliği tehdidi. Yenilenebilir enerjiye geçişte en