Hipertansiyon Beslenmesi - Diyetixyen
Hipertansiyon, atardamarların sürekli bir şekilde kan basıncını yükseltmesi durumudur. Çağımızın en yaygın görülen hastalıklarından olan bu damar hastalığı genellikle orta yaş ve üzeri kişilerinde neredeyse 3 kişide bir olarak görülür. Hipertansiyon Beslenmesi konusunda nelere dikkat edilmelidir tetikleyen etkenler nelerdir bu yazıda her bir detaydan bahsedilecektir.
Hipertansiyona yol açan kan basıncı, kanın kan duvarlarına yaptığı baskı ile vasıflandırılır. Normal bir insanın kan basıncı; 120/80 iken bu oran hipertansiyon hastasında, 140/90 olarak seyreder. Bu hastalık tedavi edilmez ise ölüm riskinin yanı sıra çok ciddi rahatsızlıklara da neden olur bu rahatsızlıklar; kalp yetmezliği başta olmak üzere, kalp büyümesi, damarlarda daralma, böbrek yetmezliği, felç ve körlük gibi hastalıklardır.
Sinsi bir hastalık olan hipertansiyon kendini belli etmeden yıllarca sürebilir. Birçok belirtileri olmasına karşılık hasta bunları hissetmeyebilir. Tek kelime ile yaşam kalitesini bozan bir hastalık olan hipertansiyonun en önemli nedenlerinden biri şüphesiz beslenme kalitesi ile ilintilidir
Hipertansiyonu Tetikleyen Nedenler
Öncelikle kişilerin yaşam kalitelerini yeme içme alışkanlıklarını gözleyen ve açığını bulunca onu tutsak alan bu hastalığı tetikleyici bazı etkenler şunlardır:
Tütün ve tütün mamullerinin kullanımı,
Obezite ve getirisi olan fazla kilolar,
Diyabet, çok durağan ve hareketsiz yaşam tarzı,
Fiziksel aktivite noksanlığı,
Çok yüksek oranda alkol kullanımı,
Kalsiyum potasyum magnezyum gibi minerallerin yeterli ölçüde alınmaması.
Tuz oranının gereksinim fazlasında alınması.
D vitamini sağlayan ürünlerin eksik alınması.
Doğum kontrol haplarının gereksiz yere kullanılması.
Stres ve buna bağlı aşırı reaksiyonlar.
Tüm bu etkilerin dışında aileden gelen hastalığa yatkın genler.
Kronik böbrek hastalıkları.
Tiroid problemleri ve tümörler.
Hipertansiyon Hastalarının Beslenmesi
Medikal olarak tedavisi mümkün olan hipertansiyon, insanın kendi kendine, yaşam tarzında yapacağı değişikliklerle tedavi edilebilmektedir. Medikal tedavinin ilaçla yapıldığı ve bu ilaçların alınması ile kan basıncı düşürülebilir.
Asıl önemli olan kişinin kendi tedavisini kendisinin yapmasıdır. Yaşam alışkanlıklarını yaşam kalitesinden ödün vermeden yapmaya başlamak hipertansiyon hastalığını yenmenin en kolay ve en etkin yoludur.
Peki, hipertansiyonla baş edebilmek için nasıl bir beslenme yolu seçmeliyiz? işte bu beslenme stratejisinin ipuçları:
Haftada en az iki kez olmak üzere omega -3 içeren balık ürünleri tüketmeliyiz.
Her hafta her gün olmasa da en az 4 gün bir saatten az olmamak üzere düzenli idman yapmalıyız.
Beden ağırlığını boyumuz ile orantılı standart seviyeye indirmeliyiz.
Ailede genetik olarak hipertansiyon vakası var ise, BKİ’ni 20-25 oranında tutulması gereklidir. Fazla kilo dengeli, düşük enerjili diyet ve düzenli egzersiz sürekli önerilen uygulamalar olmalıdır.
Tuz ve tuz ürünlerinden mutlaka uzak durulması gerekmektedir. Bilinmelidir ki tuz doğada her üründe yeter ölçüde vardır. Tuzdan uzak durulduğu gibi mümkün mertebe ekmek ve tahıl ürünlerinde tuz kullanılmamalıdır.
Alkol alışkanlığı var ise oranı sınırlandırılmalıdır. Özellikle kadınlarda alkolün tansiyon üzerindeki etkisi erkeklere oranla iki kat daha etkilidir. Gelişmiş toplumlarda alkol ile gelen hipertansiyon %5 civarındadır.
Doymuş yağlardan ve bu yağlarla yapılan yemeklerden uzak durulmalıdır. Zeytinyağı başta olmak üzere, fındık yağı türü sıvı yağlar tercih edilmelidir.
Yeşil yapraklı yardımcı besleyici otlar çokça tüketilmelidir. Dereotu, maydanoz, tere, roka, yeşil soğan gibi otlar hem sofranızdan kaldırdığınız tuzu aratmaz hem de damağınıza tat katar.
Şeker ve şeker ürünleri mümkün mertebe az tüketilmelidir.
Yine her biri doymuş yağ içeren şarküteri ürünlerinden uzak durulmalıdır. Bunlar; salam, sosis, sucuk türü ürünlerdir.
Genel olarak dikkat edilecek bu hususların dışında tansiyon hastaları beslenme alışkanlıklarında da devrim yapmak zorunda olmalıdır. Klasik olarak bilinen ‘günde üç öğün’ mümkün mertebe kısa aralıklarla gün içine yayılmalıdır.
Tansiyonu Olanlar için Beslenme Önerileri
Öncelikle meyve tüketimini gün içinde yemek aralarına serpiştirin. Meyve posa ve potasyum içeriği ile hipertansiyonu kontrol altında tutacaktır. Yine sebze tüketimini hem artırarak hem de birkaç kez tüketin.
Pişmiş sebzelerde mutlaka tuz ve doymuş yağ kullanmayın. Süt ve süt ürünlerini aşırıya kaçmadan tüketin. İçerdiği kalsiyum tansiyonun kontrolü için gereklidir. Magnezyum gereksinmeniz için; badem, fındık, ceviz gibi ürünleri sık ancak az ve kontrollü olarak tüketin. Meyve suları yerine kesinlikle meyvenin kendisini tercih edin. Kabuklu yenebilen meyveleri mutlaka kabukları ile beraber tüketin.
Soya sosu, hardal, ketçap gibi gıdaları tüketmemeye çalışın. Bu ürünlerin yerine kendinize taze sebzelerden ve otlardan soslar hazırlayın. Bu işi canınız istediği gibi yapabilirsiniz.
Yemek aralarında tuzlu galeta benzeri ürünler yerine meyveye ağırlık verin. Asitli içeceklerden uzak durun. Bu içeceklere soda da dahildir. Bir önemli husus turşu ve turşu katılmış salatalardan uzak durun. Her gün en az bir tabak salata ve bir tabak sebze yemeğini tuz eklemeden ve az bir yağ eşliğinde tüketin. Bununla birlikte sitemizi takip ederek, uzman diyetisyen önerilerini ve kilo verenlerin başarı hikayelerini takip edebilirsiniz.
Kendinizi sağlıklı beslenmek için programlarken, her zaman yalnız olmadığınızın bilincinde hareket edebilirsiniz.
Tansiyon hastalarının uymak zorunda olduğu beslenme standardına yeniden bir özet çıkarmamız gerekirse, öne çıkan dikkat edilecek beslenme kurallarını şöyle sıralayabiliriz.
1-Tansiyon hastası öncelikle tuz ve tuz içeren ürünleri tüketmekten vaz geçmelidir. Salça yerine yemeklerde domates kullanılabilir. Kesin olarak bir tansiyon hastası yemeklerinde salça kullanmamalıdır. Salça yüksek miktarda tuz içerir. Tansiyon hastası kesinlikle tuzsuz ekmek tüketmelidir. Yüksek tansiyon hastası kesinlikle turşudan uzak durmalıdır. Bilindiği gibi turşu tek kelime ile tuz küpüdür. Yöresel peynirler genellikle tuz ağırlıklı olarak ekşitilir. Kesinlikle tansiyon hastalarının uzak durması önerilir. Lor gibi tuzsuz peynirleri tüketin. Zeytin tüketiminde tuzsuz olanı seçin zeytin tuzlu ise suda bekletin.
2-Spor yaparken uzun yürüyüşler ve kısa koşular yapın. Ayaklarda sorun yaşanırsa yüzmeyi tercih edin. Bilinmelidir ki bir tansiyon hastasının bir genel gıdası da egzersizdir.
3-D vitamini her bünyenin olduğu gibi tansiyon hastası bünyelerin de olmazsa olmaz gıdasıdır. Yaz aylarında yiyeceklerden alınamayan D vitamini gereksinmesini güneşten almaya çalışın. Bu gıdayı almak için en uygun saatler yaz ayları için sabah 10 akşam 16 saatleri arasıdır.
4-Her mevsim sebze ve meyve tüketiminizde kesinlikle zeytinyağı tüketin.
5-Kalp hastaları hamur işleri, yağlı etler gibi yemekler yerine baklagilleri tercih etmelidir. Piyaz mercimek gibi ürünler az ve sık aralıklarla tüketilmelidir.
6-Özellikle hipertansiyon hastaları yaz aylarında kan şekeri dengesine dikkat etmelidir. Bunun için çok tatlı meyvelerden uzak durulmalıdır.
7-Et ve et ürünleri vücudun ihtiyaç duyduğu ürünlerin başında gelir. Tansiyon hastaları bu ürünleri tüketirken pişirme şekillerini ızgara veya fırın yönünde tercih etmelidir.
8-Tansiyon hastaları ağır ve yoğun içerikli planlı üç öğün yerine, az ancak sık öğünler olarak beslenme düzenlerini değiştirmelidir. Bu yolla ani tansiyon değişimlerinin önüne geçilebilecektir.
Beslenme Listenizi Diyetisyeninizin Gözetiminde Hazırlayın
Milyonlarca lira harcamanıza gerek kalmadan beslenme listenizi en iyi şekilde değerlendirmeniz için halk sağlığı merkezlerindeki diyetisyenlerden destek alabilirsiniz.
Yaşam standartlarınıza ve bedensel özelliklerinize göre size özel hazırlanacak olan beslenme listelerini dönüşümlü olarak kullanabilirsiniz. Bu şekilde ne yememeniz gerektiğinin farkında olarak, kendi ödüllerinizi ve sakınmanız gerekenleri öğrenebilirsiniz. Sağlıklı yaşam, tüm hastalıkların önüne geçen bir tercihtir. Bu yüzden her zaman sağlıklı seçimler yaparak, istediğiniz ürünleri farklı seçenekler arasından tercih edebilirsiniz.