TARIMDA KULLANILAN TOPRAK DÜZENLEYİCİ VE BİTKİ BESLEYİCİ MADDELERİ TANIYALIM
ORGANİK TOPRAK DÜZENLEYİCİLER
TURBA: Milyonlarca yıl önce sazlık, yosun ve canlı mikro organizmaların tatlı su göllerinde çökelmesi sonucu yataklanan kömürleşmemiş bir madendir. Organik madde miktarı yüksek, PH değeri 6-7, ortalama %60-65 nem ve % 10-30 hümik asit içermektedir. Çiçekçilik fidecilik, içmekan ve peyzaj süs bitkilerinde kullanımı yaygındır. Kurutma işlemiyle nem içeriği %15-20 oranlarına düşürülerek ve 0-3 mm boyutlarında öğütülmüş olarak kullanılması tavsiye edilir.
HUMAT: Milyonlarca yıl önce tropik ve yarı-tropik bitkilerin, karasal canlı organizmaların tatlı su göllerinde çökelmeleri ve killi formasyonlarla birlikte yataklanması sonucu oluşmuştur.Hümifikasyon şiddetine bağlı olarak % 30-50 hümik asit içerir. PH değeri 5-7 arasındadır. Makro ve mikro besin elementlerince zengindir. %30-50 nem içerir. Kurutularak nem içeriği %15-20 seviyelerine düşürülerek ve 0-3 mm boyutlarında öğütülmüş olarak kullanılması önerilir.
LEONARDİT: Milyonlarca yıl önce tropik ve yarı-tropik bitkilerin, karasal canlı organizmaların tatlı su göllerinde çökelmesi, basınç ve sıcaklık altında jeolojik aktiviteler sonucu yataklanması sonucu oluşmuştur. Metamorfizma ve hümifikasyon şiddetine bağlı olarak hümik asit içeriği % 50-80 arasında değişir. % 25-40 nem içerir. PH değeri 3-5 arasındadır. Kurutularak nemi %15-20 seviyelerine düşürülür. 0-3 mm boyutlarında öğütülmüş olarak kullanımı önerilir. Bitki beslenmesi için gerekli makro ve mikro besin elementlerince zengindir. Konvensiyonel tarımda ve organik tarımda kullanımı sonucu hem toprak iyileştirici ve kök geliştirici hem de bitki besin elementleri takviyesi yönünden oldukça yararlı sonuçlar alınmıştır. % 1’lik KOH solüsyonunda ekstraksiyon prosesiyle sıvı formda konsantre hümik asit, sıvı ekstraktın (özütün) tambur kurutma veya sprey kurutma sistemleriyle kristalleştirilmesiyle granül formda kuru hümik asit (%85-95 içerikte) elde edilmektedir. Leonarditin doğrudan toprağa karıştırılarak organik toprak kondisyonlayıcı olarak kullanılması, hem sıvı hem de granül formda konsantre hümik asit türevlerinin sprey ve damla sulama sistemleriyle kullanılmasının bir çok ülkede her geçen gün yaygınlaşması bu sektörde haklı olarak “ TARIMIN KARA ALTINI “ ünvanını almayı hak etmiştir.
Leonardit'in Topraktaki Yararları :
2. İçerdiği yüksek oranda hümik asitlerin etkisiyle killi toprakları parçalayarak yumuşak ve geçirgen bir yapı oluşturur. Kumlu topraklarda ise kolloidal özelliğinin yapıştırıcı etkisiyle kum taneciklerini birbirine bağlayarak su tutma kapasitesini yükseltir.
İNORGANİK TOPRAK DÜZENLEYİCİLER
KLİNOPTİLOLİT Volkanik küllerin tatlı su göllerinde birikerek yataklanması ve basınç, sıcaklık, zaman gibi koşullar altında jeolojik olayların etkileriyle başkalaşması sonucu oluşur. Peteksi yapısı nedeniyle gözeneklerinde hava veya su tutarlar. Bu özelliği toprağı havadar ve geçirgen kılar. Suyu absorbe etme özelliği de toprak drenajına yardımcı olur.
GLAKONİT Denizel ortamda çökelip başkalaşım geçirmiş demir-potasyum silikat mineralidir.% 8-12 K2O içeriği toprağa hem potasyum takviyesi hem de demir takviyesi sağlamaktadır. Potasyuma yatkın meyvelerde verim ve ürün kalitesini etkiler. Bitkilerin hastalıklara karşı dirençlerini artırır. Toprağın havalanmasına ve suyun süzülmesine yardımcı olur.
LANGBENİT Kurak iklim koşullarında buharlaşmayla çökelmiş denizel evaporatik yataklanma ürünü olan bir Potasyum-Magnezyum sulfat mineralidir.%22 K20, %12 Mg20 ve %23 S içerir. Toprakda besin elementleri takviyesi yapar. Toprakda yavaş çözünür. Bitki tarafından potasyum ve magnezyumun dengeli alınmasını sağlar. Muz ve üzümde oldukça etkili ve yararlı olduğu Amerika’da ki uygulamalarda gözlenmiştir. Tarım sektörü piyasasında Sul-Po-Mag adı altında pazarlanmaktadır.
POMZA Volkanik küllerin tatlı su göllerinde ve denizel ortamda yataklanmasıyla oluşmuştur. Toprağı nemli, geçirgen ve havadar tutar. Elektriksel olarak yüklü iyonların fazlalığı nedeniyle toprağa enerji verir. Toprağa besin elementleri takviyesi yapar.
DİATOMİT Tek hücreli canlıların ve mikroorganizmaların tatlı su göllerinde çökelmesi ve yataklanması sonucu oluşmuştur. Su absorblama kapasitesi yüksektir. Toprağı nemli, havadar ve geçirgen tutar. Toprağa besin elementleri takviyesi yapar.
VERMİKÜLİT Su absorlama kapasitesi yüksektir. Toprağı nemli ve geçirgen tutar.Besin elementleri takviyesi yapar. Turba, humat, leonardit ve pomza ile belirli oranlarda karıştırılarak fidecilikte yaygın olarak kullanılmaktadır.
JİPS Çok kurak bölgelerde buharlaşma sonucu oluşan kimyasal çökellerin yataklanması ile oluşmuştur. Kimyasal kompozisyonu CaSO4*2H2O olup minimum %20 Ca ve %16 S elementleri içermelidir.Killi ve sıkı geçirimsiz toprakları gevşetir. Toprağın işlenebilirliğini artırır. Toprakta hava ve su penetrasyonunu iyileştirir. Toprakta sodyum seviyesini düşürerek tuzun zararlı etkilerini önler. Toprak tuzluluğunu düşürür. Toprağa kalsiyum ve kükürt takviyesi yapar. Kullanılan gübrelerin topraktaki etkilerini artırır.
PERLİT Volkanik camsı bir kayaçtır.Isıl işlem sonucu genleştirilmiş perlit uygulaması tarımda yaygınlaşmaktadır. Fidecilik, çiçekcilik ve seracılıkta kullanılmaktadır. Toprağı nemli tutar, toprak geçirgenliğini ve toprağın işlenebilirlik özelliğini artırır.
Dolomit, kireçtaşında (CaCO3) Ca ile beraber Mg'un yerelması ile oluşan bir mineraldir. Toprağın pH değerini yükseltmekte kullanılan önemli bir maddedir.
Toprak düzenleme işlemleri için aşağıdaki elementler kullanılır ;
1.Toprak PH değerini artırmak için kireç, kireçtaşı, dolomit
4.Toprakta organik madde miktarını artırmak için turba, humat ve leonardit
Toprağa besin elementleri takviyesi yapma ve iyileştirme işlemleri için aşağıdaki elementler kullanılır ;
8.Kalsiyum takviyesi için kalsit, mermer, kireçtaşı
10.Potas ve silikat takviyesi için klinoptilolit,granit ve pomza kullanılmaktadır.
AZOT Tabiatta azotun kaynağı organik maddeler ve havanın serbest azotudur. Havanın serbest azotu ve organik maddelerin bünyesindeki azot bazı kimyasal olaylar (amonifikasyon, nitrifikasyon vs.) sonucunda bitkilerin faydalanabileceği amonyum ve nitrat formuna dönüşür. Azot bitkilerin temel yapı taşlarındandır. Amino asitler, proteinler, nükleik asitler gibi organik bileşiklerin vazgeçilmez bileşenlerinden biridir. Azot bitkilerde vegetatif aksamın gelişmesini sağlar.
POTASYUM Toprakta potasyum N ve P’a göre daha fazla bulunur. Toprağın potasyum kapsamı % 2,4 dolayımdadır. Potasyum bitkiler tarafından son derece hızlı ve etkin alınırlar ve çift yönlü taşınabilir. Ancak temel taşınma genç dokulara doğrudur. Potasyum alımının hızlı ve etken olması diğer katyonların alımını sınırlandırabilir. Bitki floem özsuyunun % 80’i potasyumdan oluşur. Potasyum bitkilerde su dengesini sağlar, fotosentez ürünlerinin üretimini ve taşınmasını sağlar, ve bazı enzim sistemlerini etkinleştirir yada aktive eder. Özellikle meyveler açısından potasyum çok önemlidir. Şeker oranı yüksek, tam renklenmiş albenisi fazla, kaliteli meyveler elde edilmesi yeterli potasyum verilmesine bağlıdır.