Psikopatı Tanımak - 2 - Dünyalılar
Home / Arka Bahçemiz / Psikopatı Tanımak – 2
Psikopatı Tanımak – 2
“Diğer ağır klinik bozuklukların yanında, psikopatiyle ilgili çok az sistematik araştırma vakfedilmiştir, buna rağmen psikopati, toplumda diğer bütün psikiyatrik bozuklukların toplamından çok daha fazla sıkıntıya ve bozulmaya neden olmaktadır.” (Robert Hare)
“Herşeyin sebebi psikopati” diyerek bir genellemeye gitmek istemiyorum. Ama psikopatinin, dünyadaki sorunlar içinde hatrı sayılır bir yeri hak ettiğini düşünüyorum. Eğer temel sorunumuz “insanlık”sa, psikopati zaten bu değerin zıt tarafıdır.
Zaman zaman, bazı insanların nasıl bu kadar kolay manipüle edilebildiğine şaşırıyoruz. Pek çoğumuz hayatımızdaki psikopatlar tarafından kandırıldık, kandırılıyoruz, kandırılacağız. Belki farkında bile olmadan, psikopatın saçma sapan kötücül, sadistik oyunlarına dahil olduk, dolaylı da olsa bir başkasının canını yaktık. Sadece psikopat, bizim değerlerimize uyduğu için ne olup bittiğini görmedik. Takdir ettiğimiz biri “kötü” çıkarsa bunu inkar ediyoruz çünkü görüşlerimize halel gelmiş oluyor; kandırılmış olmayı kabul edemiyoruz çünkü gururumuza dokunuyor, o halde rasyonalize ediyoruz. Kandırılmak o kadar ağırdır ki insan psikolojisi bu travmadan kaçmak için herşeyi yapar.
“Elli altı yaşındaki Ed Lopes, altı yıl boyunca idamını beklerken Tanrıyı bulmuş bir Baptist papazı numarası yapmıştır. (…) Kısa bir süre önce maskesi düşen Lopes ikinci karısını boğarak öldürdüğünü, bir kadını döverek öldürdüğünü ve bir kız arkadaşını da bıçaklayarak öldürdüğünü, Illinois’de şartlı tahliye edildikten sonra kaçtığını itiraf etti. Cemaatinin tepkisi ne mi oldu? Bazıları üzüldü; diğerleri 5.000 dolar gibi şaşılacak ölçüde düşük tutulan kefaleti için gereken parayı topladı ve ona destek gösterileri yaptılar.” (Robert Hare, “Vicdansızlar”)
Sizin daha net gördüğünüz bir kötülüğü pek çok insan görmeyebilir. Bazı insanlar kandırılmaya daha müsait, bazılarının inkar kapasitesi daha yüksektir. Herkes için farklı anahtar kelimeler vardır ve psikopatlar bu kelimeleri kullanmayı iyi bilir. Hiç kimse kandırılmayacağı konusunda peşin bir özgüvene sahip olmamalı.
İnsan evriminde vicdan son ve en önemli aşamadır. Kişilik bozuklukları ve içlerinde en vahimi psikopati evrimin bozuk halkasıdır aslında. Çoğunluğun gelişmiş bir vicdana sahip olduğu bir dünyada, bir grup bozuk halka tarafından yönetilmeyi ironik buluyorum. Bir yandan ortalama bir psikopatın onca insan üzerinde başardığı yönetme becerisini ve yıkım gücünü düşündüğümde, evet, milyonlarca insan bir grup vicdansız tarafından yönetilebilir, neden olmasın? Bunun en gözle görülür örneği Hitler Almanya’sıydı. Milyonlarca insan manipüle edildi, kandırıldı ve vahşi bir katliamın bile haklı bir sebebi olabileceğine inandırıldı. Otoriteyi sorgulamamak ve boyun eğmenin en acı örneklerinden biridir Hitler’in katliamları.
Martha Stout, “Yanı Başınızdaki Sosyopat” adlı kitabında bir araştırmadan söz ediyor. Deneklerden biri soruları cevaplamakla yükümlü, diğeri yanlış cevapta öbürüne elektrik vermekle. Her yanlış cevapta şiddet artırılıyor. Denekler birbirlerini görmüyorlar ama seslerini duyuyorlar. Elektrik veren deneğin başında laboratuvar önlüğü giymiş bir uzman komut veriyor. Aslında araştırma sadece elektriği veren denek üzerine… Deneklerden çoğu çığlıklar iyice artana, yani neredeyse sonuna kadar elektrik vermeye devam ediyor. Tereddüt etseler de onlara “devam et” komutu veren uzmanın sözünü dinliyorlar. Kimi sonlara doğru devam etmek istemiyor. Kimi hiç tereddütsüz elektriği vermeye devam ediyor (bunların sosyopat/psikopat olduğu tahmin ediliyor). Sadece bir denek (elektrik mühendisi), henüz ilk cevapta, o şiddette bir elektriğin ne kadar can yaktığını bildiğini söyleyerek komutlara uymayı reddediyor ve deneyi bırakıyor. Buradan çıkan sonuçlar: Denekler, otoriteyi temsil eden önlüklü uzmanı sorgulayamadıkları için vicdanlarının sesini dinlemiyorlar. Komutu verenin sivil biri olması durumunda, çoğu deneyi bırakacağını söylüyor. Sadece bilgisi olan, otoriteyi sorgulamaya cüret ediyor ve vicdanına aykırı bir davranışta bulunmuyor.
Ahlak dediğimiz şey aslında vicdandır. Belki de vicdanı olmayan insanlar tarafından konmuş, saçma sapan ahlak kurallarından söz etmiyorum. Vicdan, bir başkasının canını yakacağını bildiğinde durmak, yaktığında utanmak, sorumluluğu kabul etmek ve pişman olmaktır.
Yazının birinci bölümünü okumak için: http://dunyalilar.org/psikopati-tanimak-1.html
Önceki Rakamlarla Türkiye!
Sonraki Bence kadınları toptan yok edelim…