Protein Tozu Zararları ve Faydaları Nedir ?
Sporcu Besini Protein Tozu , Faydaları , Zararları Nedir?
Protein Tozlarının Zararları Var Mı? Evet var. Ama nasıl? Protein tozlarının kullanımında dikkat edilecek en önemli unsur “doz” olarak geçmektedir. Yani günlük ihtiyacınızdan fazlasını aldığınız takdirde protein tozları zararlıdır. Çoğu insan alması gereken proteinin 2 kat fazlasını doğal yollardan günlük hayatta alır. Vücut bunu zorlansa da tolere edebiliyor. Bunun üzerine bir de protein tozu alındığında işte o zaman sıkıntı başlıyor. Fazla protein nedeniyle vücutta kemik erimesi ve kalsiyum kaybı(proteinler kanın pH değerlerini ciddi anlamda etkiliyorlar. Vücut bunu dengelemek için sodyum ve kalsiyum dengelerini değiştiriyor. Bu da, kalsiyum kaybının ana nedeni.) baş gösteriyor. Fakat dozu düzgün ayarlarsanız herhangi bir zarar göstermeyecektir. Hatta gündelik hayatta spor yapan biri iseniz hiç bir zararını görmezsiniz.
Protein Tozu Nasıl Yapılır ?
Sporla ilgilenmeyen bir kişinin protein ihtiyacı kilosu kadardır. 80kg olan bir kişinin protein ihtiyacı 80g ‘dır. Bu ihtiyacını doğal beslenme yoluyla tamamlanması gerekmektedir. Günlük olarak 80g protein almak çok zor bir şey değildir ancak kişinin yoğun bir antrenman yaptığını düşünürsek ihtiyacı artacağından, bu eksiğin kapatılması için potein tozu destekleri kullanılabilir.
Protein Tozunun Elde Edilmesi
Protein tozları son dönemlerde kullanımı çok yaygınlaşan protein kaynaklarıdır. Sporcu olun veya olmayın herkesin kullanabileceği besin destekleridir, çünkü herkesin proteine ihtiyacı var ve bu ihtiyacı minimum karbonhidratsız ve yağsız kaynaktan alınması kaliteli bir besin haline getirir.
Protein tozları inek sütünden elde edilir ve whey, kazein olarak iki gruba ayrılır. Sütün içerisinde %70-80 kadar kazein proteini, %20-30 civarlarında ise whey proteini bulunmaktadır.
Vejetaryenlerin, veganların ve laktoz hassasiyeti olanların tüketimi için pirinç ve soyadan da protein üretimi yapılmaktadır ancak bu protein tozları amino asit profili olarak bir süt veya whey proteini kadar etkili olamamaktadır.
Whey proteini sütten elde edilen bir protein çeşitidir. Emilimi çok hızlı ve etkili olan bu protein, içerdiği tüm amino asitlerle toparlanma sürecinizi oldukça hızlandırmaktadır. Protein sentezlenmesini hızlandırmak adına içerisine ekstradan BCAA eklenen whey proteinler, antrenman sonrası çok önemli bir yer tutmaktadır.
-İnek sütü tüm whey ve kazeinlerin üretildiği ana maddedir.
-Her gün inekler 2 veya 3 kez sağılarak yüksek kalitedeki süt elde edilir ve üretimin yapılacağı fabrikaya gönderilir.
- Sütler tesislere ilk geldiklerinde, içeriği hakkında daha detaylı bilgi almak adına testlere sokulurlar ve üretime uygun olup olmadığı tespit edilir.
- İnek sütünden yalnızca %20 oranında whey üretimi yapılabilmektedir ve bu üretimde peynir üretimi yapılırken olur.
- Rennet gibi bazı enzimler süte eklenir ve sütün ayrışması sağlanır.
- Ayrıştırma işleminden sonra ortaya çıkan katı kısımlar ise lor peyniridir.
- Ayrışan kaıt kısmından yani lordan peynir üretilir. Geriye kalan sıvı kısım ise whey proteini içermektedir.
- Whey proteini içeren bu sıvı kısım yüksek ısılarda pastörize edilerek kurutulur ve protein tozu elde edilir.
Whey Protein Filtreleme Yöntemleri
Bu üretim tekniğinde filtreler kullanılır. Filtreler mikro ve ultra adıyla geçebilir ve proteinin daha saf hale getirilmesi için kullanılır. Protein dışındaki katı kısımları fiziksel olarak filtreler.
-İyon Değişimi (Ion Exchange)
Bu teknik kullanılarak konsantre whey veya saf haldeki whey elde edilir. Üretilen protein tozu öncelikle değişim kulesine koyulur. Bu teknik tamamiyle kimyasal ayrıştırma yöntemleridir. Hidroklorik asit ve sodyum hidroksit kullanılarak ayrıştırma yapılır. Diğer yöntemlerle kıyaslandığından daha ucuz bir yöntem olan iyon değişimi sırasında, amino asitlerin zarar görme ihtimalide vardır. En son işlem sonrası protein kurutulmak üzere başka bir bölüme alınır ve toz haline getirilir.
Konsantre Whey Proteini (WPC)
Teknik olarak ultra filtreleme yöntemi kullanılır ve üretilen toz neredeyse piyasadaki tüm protein tozlarının içerisinde bulunmaktadır. Konsantre whey, filtreleme kalitesine göre %20-90 civarı protein ihtiva etmektedir. Proteinin dışında ki kısmı laktoz, mineral ve yağlardan ibarettir. Ürün etiketlerinde genel olarak WPC85 olarak geçmektedir.
İzole Whey Proteini (WPI)
Protein tozları arasındaki en saf formdaki hali izole whey proteinidir. Filtreleme teknikleri kullanılarak yağ, laktoz ve karbonhidratları içerisinden tamamen ayrıştırılabilir. Bunca filtrelemeden sonra protein oranı %90-95'lere kadar çıkmaktadır. Ürün etiketlerinde adı WPI90 olarakta geçmektedir. Üretimi konsantre whey proteininden daha zor olduğundan dolayı daha pahalıdır ancak saf halde protein ihtiva etmektedir.
Hidrolize Whey Proteini (WPH)
Konsantre veya izole whey proteinleri kullanılarak enzimatik hidroliz işlemleri gerçekleştirilir ve hdirolize whey proteini elde edilir. Hidrolize whey proteinin en büyük farkı içerisindeki peptit bağları önceden sindirme işlemine girmiş gibi ayrıştırılır ve hdrolize protein elde edilir. Peptit bağlarının bir kısmı parçalanan hidrolize whey, sindirim sistemimize girdiğinde çok hızlı bir şekilde sindirime uğramakta ve emilmektedir. Filtreleme işlemleri sırasında laktoz içeriği çıkarıldığından dolayı, laktoz hassasiyeti olan kişiler herhangi bir problem yaşamadan kullanabilirler. Hidrolize whey proteini, sportif amaçların dışında bebek mamaları ve medikal gıdaların içerisinde kullanılır ve çok daha fazla işlemden geçirildiği için fiyatı da biraz pahalıdır.
Kazein Proteini Üretimi
Kazein üretiminde inek sütü kullanılmaktadır ve inek sütünün yaklaşık olarak %70-80 kadarı kazein proteinidir. Yüzlerce yıldır ayrı bir şekilde satılmak üzere ayrıştırılan kazein proteini, peynirinde çok önemli bir bileşenidir. Misel adındaki kazein molekülleri, kazein, kalsiyum ve fosforun bir araya gelmesiyle oluşurlar ve süte beyaz rengini veren bu moleküldür.
Kazein bizler için çok önemli bir üründür. Sporcu gıda takviyesi olmanın yanı sıra kazein, peynir üretimi, gıda maddelerine katkı maddesi olarak ve kibrit üretimlerinde yapıştırıcı olarak kullanılmaktadır. Kazein, gıda takviyesi olarak sağladığı protein, kalsiyum, fosfor ve karbonhidratlarla iyi bir besin kaynağıdır.
Kazeinin uzun sürede sindirilmesine sebep olan durum asit karşısındaki tutumudur. Asit ile karşılaşan kazein proteinleri jel kıvamına gelir ve topaklaşır. Bu topakların sindirimi uzun sürdüğünden dolayı uzum zamana yayılmış etkili bir protein kaynağı olmasına sebeptir. Uzun sürede sindirilmesini bir avantaj gibi kullanan sporcular, gerek öğün aralarında gerekse yatmadan önce tüketerek saatlerce vücutlarına amino asit desteği sağlamış olurlar.
Shakerın içine önce süt ya da suyu ardından protein tozunu ekleyin.
Kapağını sıkıca kapatın ve sert şekilde, yukarı-aşağı yönde birkaç dakika sallayın.
Karışımın homojen hale gelmesi içimini kolaylaştırır.
Köpürdüğü takdirde iyice karışmış olduğunu anlayabilirsiniz.
Karışımı hazırlar hazırlamaz bekletmeden için. Her seferinde içeceğiniz miktar kadar hazırlayıp tüketin.
Süt kullanıyorsanız, protein tozunu içtikten sonra kabın içine su koyarak bekletin. Böylece shaker daha kolay temizlenecektir.
Protein tozunu meyve suyu ile tüketmek istiyorsanız, taze meyveler kullanmanızı tavsiye ederiz. Bunun için blendıra ihtiyacınız olacak. Blender’a meyveleri, isteğinize göre su ya da sütü ve protein tozunu ekleyerek çalıştırın. İyice karıştığından emin olduktan sonra içime hazırdır.
Proteinin en iyi besinsel kaynakları yumurta , kırmızı et , tavuk , balık , peynir, yoğurt ve süttür.