Yazarın Diğer Yazıları 27.05.2020 - İşveren, bir çalışanın virüs taşıdığını diğer çalışanlarına açıklayabilir mi? 20.05.2020 - İşveren, uzaktan (evde-tele) çalışan işçisini hangi hallerde denetleyebilir? 15.05.2020 - Kısa çalışmadan yararlanan işçileri tam süreli çalıştıran işverene hangi yaptırımlar uygulanabilir? 06.05.2020 - Üç aylık fesih yasağı döneminde, ikale ile sözleşme sona erdirilebilir mi? 29.04.2020 - 17 Nisan'dan sonra işten çıkarmanın sonuçları ne olur? 15.04.2020 - Sokağa çıkma yasağı bulunan işçiler idari izinli sayılabilir mi? 08.04.2020 - Zorlayıcı nedenler ve iş sözleşmesinin feshi 01.04.2020 - Kısa çalışmayı, ücretsiz izin uygulamasından ayıran beş önemli ölçüt 24.03.2020 - İşyeri girişinde çalışanların ateşi ölçülebilir mi? 04.03.2020 - Günaşırı çalışma sisteminde hafta tatili 04.03.2020 - İşveren feshi ne şartlarda geçerlidir? 19.02.2020 - İşçi periyodik sağlık kontrolünden kaçınabilir mi? 13.02.2020 - İşçilere verilen toplu taşıma kartları vergiden istisna mıdır? 05.02.2020 - Çıraklıkta geçen sürelerin kıdem tazminatına etkisi 29.01.2020 - İhbar tazminatının peşin ödenmesi 22.01.2020 - İş yeri iç yönetmelikleri nasıl uygulanır? 15.01.2020 - İşçiye ihtar verilmesinin hukuki sonuçları 08.01.2020 - İşçi yıllık ücretli izinde iken, mazeret izni talep edebilir mi? 25.12.2019 - İşçi ücreti peşin ödenebilir mi? 11.12.2019 - Kısmî süreli olarak çalışan işçinin asgari ücreti 04.12.2019 - “Ücretsiz izinler kıdem süresine eklenebilir mi?” 20.11.2019 - İş kazasında işverenin tazminat sorumluluğu 13.11.2019 - Mazeret İzinleri nasıl kullanılır veya kullanılmaz? 06.11.2019 - “Başkasına ait tebligatın açılması özel hayatın gizliliğini ihlal eder mi?” 30.10.2019 - Alt işveren ve asıl işverenin işçiye yaptırımı nedir? 23.10.2019 - İş sözleşmesi feshedilen işçinin yaşlılık aylığı 16.10.2019 - İş kazasında yaralanan işçinin manevi tazminat hakkı 09.10.2019 - Fazla mesai ücreti üst düzey yönetici için geçerli midir? 02.10.2019 - Kıdem tazminatı hesabı hakkında 9 temel unsur 25.09.2019 - Manevi tazminat hakkı hangi durumları kapsar? 18.09.2019 - Bulaşıcı hastalık durumunda iş aktinin feshi 04.09.2019 - "Kişisel veri" kavramının iş hukukundaki karşılığı... 21.08.2019 - Mobbing iddiası ispat edilmek zorunda mıdır? 15.08.2019 - Whatsapp yazışmaları işveren için delil olabilir mi? 07.08.2019 - Ayrımcılık tazminatı hangi durumlarda istenebilir? 31.07.2019 - Evlenen kadının kıdem tazminatı neye göre ödenir? 24.07.2019 - Engelli işçiler kısmi süreli olarak çalıştırılabilir mi? 17.07.2019 - İşveren hangi durumda tazminat alabilir? 10.07.2019 - İşçinin ölümü durumunda tazminat... 03.07.2019 - Çalışma belgesine işten ayrılma sebebi yazılabilir mi? 26.06.2019 - İşçinin, iş sözleşmesini feshetme hakkı nedir? 12.06.2019 - İstirahat raporlu işçi için fesih sebepleri 29.05.2019 - Çalışılmayan Cumartesi günü telafi çalışması yapılabilir mi? 25.05.2019 - İş aktinde "haklı fesih" nasıl olur?
Uzaktan çalışma (evde çalışma-tele çalışma), 2016 yılında 6715 sayılı Kanunla İş Kanunu’nun 14’üncü maddesinde yapılan bir değişiklikle hukukumuza girmiştir. Uzaktan çalışma “evde çalışma” ve “tele çalışma” kavramlarının her ikisini de kapsayacak şekilde düzenlenmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu’nda, uzaktan çalışma, “İşçinin, işveren tarafından oluşturulan iş organizasyonu kapsamında iş görme edimini evinde ya da teknolojik iletişim araçları ile işyeri dışında yerine getirmesi esasına dayalı ve yazılı olarak kurulan iş ilişkisidir” (İşK. m.14/4) şeklinde tanımlanmıştır.
Uzaktan (evde-tele) çalışmada işverenin, çalışanlarını doğrudan bir gözetim ve denetimi söz konusu değildir. Ancak işveren, uzaktan çalışanlara ait denetimini, işçilere ait elektronik posta, sesli mesajlar, internet üzerinde ziyaret edilen web sitelerini incelemek suretiyle, çalışanların iş performanslarını, iş saatlerinde çalışıp çalışmadıklarını, gerçekleştirdikleri çalışmaları, çalışanların kullandıkları bu iş araçları ile denetleme ve gözetleme imkanına sahip olabilmektedir (KANDEMİR, Murat, İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Açısından Tele Çalışma, İstanbul 2011, s.39).
İşçinin, uzaktan evinde iş edimini sunmakta iken iş sözleşmesi ile alınmış bir rızası olmasa dahi, yapılması zorunlu ve dürüstlük kurallarına uygun olarak gerçekleştirilecek, denetimlere izin vermesi gerekir. Aksi halde, işveren tarafından gerekli uyarılarak yapılarak gerekirse, iş sözleşmesinin haklı nedenle sona erdirilmesi yoluna da gidilebilir. Özellikle iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili evde alınması gereken tedbir konusunda işverene düşen yükümlülükler kapsamında işçinin dürüstlük kuralları çerçevesinde evinde alınması gereken tedbirlere izin vermesi gerekmektedir. Konuyla ilgili doktrinde ileri sürülen bir görüşe göre de, evde uzaktan çalışmalarda işverenin işin görülmesi sebebiyle birtakım önlemleri almasının mümkün olmaması ya da kazadaki ortak kusuru sebebiyle, işverenin tazminat sorumluluğunun ortadan kalkabileceği veya azalabileceği yönündedir (ALP, Mustafa, Tele Çalışma (Uzaktan Çalışma) , Sarper Süzek’e Armağan I, İstanbul 2011, s,836).
İşveren uzaktan (evde-tele) tele çalışan işçisini bir sistem dahilinde gözetlerken ölçülü olması gerekir. Elbette ki işverenin yönetim yetkisi kapsamında işçisini işyerinde denetleme ve disiplin uygulama hakkı vardır. Ancak işverenin denetleme ve gözetleme yetkisi, işyerlerinde yeni teknolojilerin kullanılması ile birlikte yeni bir görünüme kavuşmuştur. Akıllı telefonlar ile sesli görüntülü iletişim, internet, elektronik posta gibi iletişim araçları bir taraftan çalışmanın zaman ve mekan kavramına bağlı olmadan yapılmasına imkân sağlayan yeni çalışma tür ve biçimlerini ortaya çıkmasını sağlarken, diğer taraftan işçinin işyerindeki özel yaşamı ile işyeri dışındaki özel yaşamı arasındaki sınırı da belirsiz hale getirmiştir. Bu kapsamda teknolojik gelişmeler işverene, işçinin özel yaşam alanına kolay müdahale etme imkanı sağlamıştır. Kamera kayıtları, video kayıtları, araç takip sistemleri, sesli ve görüntülü iletişim kurma araçları işçiyi her alanda şeffaf hale getirmiştir. İşçinin, işverene olan hukuki bağımlılığı teknolojinin gelişmesi ile işin yürütümünde sahip olduğu teknik uzmanlık nedeniyle azalırken, bilgi ve iletişim teknolojisi araçları vasıtasıyla daha da artmıştır (KANDEMİR, s.39).
Sonuç olarak, uzaktan çalışma iş sözleşmesi ile özelde kendi evinde (tele) çalışan işçinin talebi olmadıkça çalışma yerinin denetimi, konut dokunulmazlığı ve özel yaşamın gizliliğinin ihlali anlamına gelir. Bu anlamda, bu yerlerin denetimi için önceden işçinin bilgilendirilmesi ve onayının alınması gerekir. Ancak, işveren evde (tele) çalışan işçisini iş süreleri içinde bilgi ve iletişim teknolojisi araçlarıyla denetleyebilir. Aynı şekilde, evde (tele) çalışanlar, iş müfettişinin denetim için eve gelme talebini kabul etmek zorunda olmayıp, bu yöndeki talebi geri çevirme hakkına sahiptir. Yetkililerin, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili hükümlerin uygulanmasını denetlemek üzere eve girebilmeleri için, önceden çalışana bildirimde bulunması ve onun rızasını alması gerekir.