Distribütörlük Anlaşması: Üretici/İhracatçı firma(*) ile bu firmanın ürünlerinin yurtdışında dağıtımını veya pazarlamasını sağlayacak firma arasında yapılan bir anlaşma türüdür. Esası, tedarikçiden alınan malların anlaşma kuralları çerçevesinde tekrar satılmasıdır. Acentalık Anlaşması: İhracatçı firmanın ticari işlerinin bir kazanç karşılığı firma adına yürütülmesi olarak özetlenebilir. Esası, ihracatçı firmayla yapılan anlaşma çerçevesinde bir hizmet verilmesine dayanır.
·Genel uygulama çerçevesinde, acenta, tedarikçi firmayı bağlayacak anlaşmaları imzalama yetkisine sahiptir. Buna karşın distribütörün yaptığı anlaşmalar tedarikçi firmayı bir yükümlülük altına sokmamaktadır.
·Bu kapsamda, acentalıkta ürün satışı için yapılan sözleşmeler tedarikçi ile müşteri arasında olurken, distribütörler ürün satış anlaşmalarını kendi adlarına yapmaktadır. ·Genellikle, acenta, tedarikçi adına yaptığı satış anlaşması kapsamında bir yükümlülük altına girmemektedir. Örneğin; tahsil edilemeyen alacaklara ilişkin riski satıcı, yani tedarikçi firma yüklenmektedir.
(*) Notun devamında üretici/ihracatçı firma “Tedarikçi” olarak tanımlanmıştır. ·İhracatçı, satış üzerinden acentaya komisyon ödeme yükümlülüğündedir. Distribütör ise satışı tedarikçiden bağımsız (kendi adına) yapar. Acenta kanalıyla yapılan satışlarda fiyat üzerinde kontrol yetkisi varken, distribütör satışlarında tedarikçinın fiyat kontrolü sınırlanabilir.
Distribütörlük anlaşmasının konusunu tedarikçi firmanın dağıtılmasını ya da pazarlanmasını istediği ürünler oluşturmaktadır. Ancak dağıtımı yada pazarlanması istenen ürünlerin anlaşmada açık olarak tanımlanması, doğması muhtemel uyuşmazlıklara engel olmak açısından gereklidir. Tedarikçi, distribütörlüğü yapılacak ürünleri, herhangi bir karışıklığa yol açmayacak şekilde belirtmelidir. Aksi halde tedarikçi firmanın ihraç ettiği tüm ürünlerin distribütörlük sözleşmesi kapsamında olduğu anlaşılabilir. 1-Bölge
Distribütörlük anlaşmasına göre distribütörlük yetkisi, bir ülke ya da bir bölge için verilir. Bu sebeple anlaşmada distribütörlüğün geçerli olduğu ülke ya da bölgenin açıkça tanımlanmasında fayda vardır. Uygulamada sıkça karşılaşılan reexporta ilişkin problemlerin yaşanmaması için, tedarikçi firma, distribütörün kendi adına alacağı malın üçüncü bir ülkeye doğrudan yada dolaylı olarak yeniden ihracını yasaklayabilir
Hem ürünlerin etkin biçimde pazarlanabilmesi ve hem de pazar konumlandırılmasının uygun olarak yapılabilmesi için, distribütörün yükümlülükleri anlaşmada açıkça sıralanmalıdır. Örneğin, ürün tanıtımı, tanıtımın ne şekilde yapılması gerektiği, reklam kotası, uygun ofis ve eleman bulundurulması, yeterli stok tutulması, ülke kanunlarına göre suç olacak işlemlerden kaçınılması, verilecek bayiliklerin koşulları, tedarikçiye pazar ve satış bilgilerinin düzenli olarak verilmesi gibi hususların açıkça belirtilmesi gerekmektedir. Yetki Kapsamı
Distribütörün bölge ya da ülkesinde ‘tek yetkili’ olup olmadığına dair hükmün anlaşmaya konulmasında fayda vardır. Kisaca Diyebilecegim Distribütör Fransa veya Almanya da bulunan uretici firmalardan bu markaya ait urunleri alabilir ve ithal edeilir Distribütör firma icin her iki ulke bir fark arz etmemektedir.Distribütörun disinda bir baska firmanin ayni urun ve markayi ithal etme yetkisi satisi yoktur.Distribütörluk anlasmasiyla bu zaten korunmaktadir.
Diger yandan ayni ulkede iki ithalatci firma, Distribütör firma olmaz diye birsey yok bu da yine karsilikli anlasmalar ile ikinci-ucuncu Firmalara Distribütörluk verilebilir.