Gözlüklerin tarihi | ZEISS Türkiye
Home/Daha iyi görme keşfi/Görmeyi Anlamak/Görme Problemleriniz için Camlar ve Çözümler/Gözlüklerin tarihi
Bu günlerde, bu olağan bir şeydir: Görmeniz bozulduğunda ve gözleriniz zayıf düştüğünde, optometri uzmanınıza ya da oftalmoloji uzmanınıza gider ve size uygun bir gözlük alırsınız. Fakat durum her zaman böyle değildi: 13. Yüzyıla kadar insanlar görme yeteneklerini fiilen görme destekleri yardımıyla düzeltemiyorlardı. Mayalar, Mısırlılar, Çinliler ve Yunanlılar binlerce yıl önce inanılmaz başarılara imza atmış büyük medeniyetlerdir. Yine de konu görmeyi sorunsuz korumaya gelince, en büyük bilginler bile aciz kalıyordu. O zamanlar, tıpkı bugün gibi, insanlar yaşlandıkça gözlerinin güçsüzleşmesi yaygındı. Romalı büyük hatip Cicero, kendisi için kölelere sesli şekilde metin okumanın tedirgin ediciliğinden şikayet ediyordu.
İmparator Nero aziz gladyatörlerinin bir zümrüt kullanarak dövüşmelerini izliyordu. Yunan filozof Ptolemy, ışığın kırılma kanunlarına aşinaydı(M.S. 150 yılları), ancak iyi bir görme için gerekli olan kırılma kanunu 1000 yıl kadar sonra Arap bir matematikçi ve gök bilimci olan Alhazen buldu. İlk görme desteklerini keşişler geliştirdi
En sonunda, 13. Yüzyılda İtalyan Keşişler, yarım ay şeklinde üretilen ilk camları elle işledi. Bu camlar büyüteçler gibi çalışıyordu. Camları yapmak için, keşişler beril adı verilen bir tür kuvars kullandılar. Sadece bir kaç yıl sonra, 1267 yılında, Oxford Fransiskan rahibi Roger Bacon özel bir biçime sahip olan bu merceklerin küçük harfleri büyütebileceğini bilimsel olarak kanıtlayabildi.
Murano: Gözlüklerin doğum yeri
Venedik Murano’daki günümüzde de dünya çapında üne sahip cam fabrikalarının, gözlüklerin doğum yeri olduğunu haklı olarak iddia edilebilir. 13. Yüzyılda, esas gerekli olan beyaz cam üretebilme kapasitesine sahip tek fabrikaydılar. İlk kalite şartnamesi kısa bir süre sonra tanımlandı. Gözlük adı verilen, okuma desteği konveks yüzeye sahip camlardı. Çerçeveleri demirden, boynuzdan ve tahtadan yapılmıştı. O günlerde tek montaj stili mevcuttu. Genel olarak, ilk gözlükler sadece hipermetrop kişiler için okumayı kolaylaştırmak amacıyla kullanılan görme destekleriydi.
Statü sembolü olan gözlükler
Yaklaşık 200 yıl kadar sonra, en azından bazı ölçülerde modern gözlüklere benzeyen ilk gözlükler üretilmeye başlandı. Perçinli gözlüklerin yerini saplı gözlük aldı. Çerçeveler tek parçadan oluşuyordu. Doğal olarak, sadece varlıklı insanların demir ve tunçtan yapılan gözlükleri almaya gücü yetiyordu. İspanya’da, özellikle büyük model gözlükler statü sembolü olarak kabul ediliyordu. Deriden yapılan burun köprüsü, görme desteğinin daha rahat şekilde takılması için ilk defa kullanılmaya başladı. O zamanlarda en büyük sorun aslında düzenleme idi. Gözlük çerçeveleri devamlı olarak burundan kayıyordu ve çoğu durumda, gözlük kullananlar için takması çok rahatsız edici olacak kadar ağırdı. Nürnberg faset gözlükler 18. Yüzyılda piyasaya sürüldü. İnsanlar bu gözlüklere çok da onur verici bir isim olmayan ‘burun-sıkıcı’ adını verdiler, ancak yine de çok başarılı bir model oldular ve o zamana imkansız olarak kabul edilen belli bir takma rahatlığı sundular. 18. yüzyılın sonlarında, tek gözlük olarak adlandırılan tek camlı gözlükler oldukça popüler oldu. Tek gözlükler Almanya’ da ve İngiltere’ de saygın hanımefendiler ve beyefendilerden oluşan bir topluluk tarafından kullanılıyordu. Fransızlar ‘pince-nez’ (burun kıskacı) gözlükleri tercih ediyordu. Tek camı olan gözlükler sadece burunun üzerine takılmıyordu, gözün etrafındaki kaslarla destekleniyordu. Fransızların modelinin diğerlerinin şirketinde hızlı bir şekilde kenara koyulabilmek gibi bir avantajı vardı; çünkü Almanya’nın batı komşuları bu burun kıskaçlarını takarken yakalanmaktan çekiniyorlardı.
Son yüzyılın ilk 20 yılına kadar gözlükler şimdiki görünümlerine ve anatomik olarak mükemmel olan tasarımlarına ulaşamadı. Günümüzde, hemen her model ve her materyalden gözlük bulunmaktadır, seçenekler sonsuzdur. Gözlükler dünya çapında en önemli görme desteği olarak yerini almış ve birçokları için popüler bir moda aksesuarı haline gelmiştir. İlgili Bölümler
Tags: göz, görmeye yardımcısı, büyütücü görme gereçleri, optik, gözlük camları, gözlükler, geçmiş