Toplantı No : 2020/07
Toplantı Tarihi : 12.02.2020
Karar No : 19
Karar Konusu : 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının ihlali nedeniyle Kanun’un 32’nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, İdari Para Cezası ve Program Yayını Durdurma, 6112 sayılı Kanun’un 9’uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinin ihlali nedeniyle Kanun’un 32’nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca İdari Para Cezası (YASİN TV– BAYRAM RADYO VE TELEVİZYON YAYINCILIK A.Ş.)
İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 07.02.2020 tarih ve 205 sayılı yazısına konu YASİN TV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 27.01.2020 tarihinde saat 15:58’de yayınladığı ticari iletişim yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 27.01.2020 tarihinde saat 15:58’de yayınladığı "Aleo Vera Özlü Mucize Viks Merhem" isimli ürünün ticari iletişim yayınında, “ (…) Şimdi bel fıtığı olanlar var. Boyun fıtığı olanlar var. Kasık fıtığı olanlar var romatizma ağrıları olanlar var. Ve bununla birlikte yine aynı şekilde eklem ve kas ağrıları olanlar, kireçlenme sorunuyla mücadele edenler var. Biz ağrıları konuşmaya devam edeceğiz. Biz bu ekranlarda gerçekleri konuşmaya devam edeceğiz özellikle.…Mucize Krem normalde biliyorsunuz ki, biz ağrılarla alakalı bir çalışma yaptık, Mucize Kremle alakalı, Mucize Viksle alakalı daha doğrusu. Şimdi ağrılarla yaptığımız çalışmada yüzde 98 başarı gösterdik. Yani 100 kişide 98 kişi bu tedaviyi oldu ameliyat olmadan…Ameliyat olmadan, bıçak altına yatmadan insanlar bel fıtığından kurtuldu ya. Bundan daha güzel bir cümle olabilir mi? Ameliyat olmadan bıçak altına yatmadan hemeroidden kurtardık, basurdan…bel fıtığı,biliyoruz ızdırap dolu bir ağrı. Eğilip kalkamazsın, efendim rahat rahat yatamazsın, oturamazsın.…. bizim tedavimiz bir deri altı tedavisi. Bak bu noktaya değineceğiz. - Bunun diğer adı da manuel terepi deniyor.…Bu migrende de dahil, romatizma ağrısında da dahil.- Hepsinde. Bütün ağrılarda. … yeni bir teknolojiyle hazırlanan deri altı kremiyle ameliyatsız çözümlerden bahsediyoruz. Zaten dedik ya günde 3 kere süreceksin. Ağrı başlar başlamaz zaten senin tekrardan sürme durumun olacağı için tekrardan ağrı gidecek, rahatlayacaksın. - Bu iki üç gün sonra tamamen ağrı kesilecek. - Sonra kalıcı bir kesintiye gedecek dediğin gibi. Şunu söyleyeceğim gittiler, film çektirdiler. Bel fıtığını gördüler ya gitsinler, bir daha film çektirin. Bakın orada bel fıtığı çıkıyor mu çıkmıyor mu? Net söylüyorum size. Çıkmayacak. Tuncay Bey, kesinlikle çıkmayacak o bel fıtığı. … anlık ağrılarda, ayak burkulmalarında, efendim romatizma ağrısında, kronik ağrılarda, eklem ve kas ağrılarında, bunların hepsinde zaten anlık ağrıyı geçiriyor. -Aloe vera bitkisi artık Mucize Viks'in içerisinde ekstrat olarak yani ayrı bir şekilde eklenti olarak yapıldı. Bunun özelliği nedir? Bunun özelliği, bu mantar, ayak kokusu, egzama gibi gençlerde ergenlik çağındaki gençlerimizde özellikle sivilce gibi sorunları bitiriyor. Kurutuyor. Kurutuyor, kabuk olup döküyor daha doğrusu. Öyle söyleyebilirim size. Yani "3 günde mantarım bitti." diyenler var. Biz kesmeyin devam edin diyoruz. Çünkü bakın, bitecek.”, “Aleo Vera Özlü Mucize Viks Merhem", "Aleo Vera Özlü Mucize Viks Merhem", "10 kutu 89.90 TL + Kargo", "Sipariş hattı 0 216 277 73 ..", " +49 174 819 87 ..", " +99 412 525 15 ..", "Toplam 10 Kutu Aleo Vera Mucizesi" şeklinde sözlü ve yazılı ifadelerle, ürünün bel ağrısı, boyun ağrısı, hemoroid, ayak mantarı vb. çok sayıda rahatsızlığa iyi geldiği vurgulanarak, sağlık beyanıyla tanıtım ve satışına yönelik yayın yapıldığı görülmüştür.
Gıda kapsamında değerlendirilerek izin verilen ürünlerin de 5996 sayılı Kanuna dayanılarak hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'nin 7’inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen "...bir hastalığı önleme, tedavi etme veya iyileştirme özelliğine sahip olduğuna dair bilgilendirme yapılamaz, bu tür özelliklere atıfta bulunulamaz." hükmü yer almaktadır.
Bahse konu ürünün tanıtım ve satışına yönelik ihlale konu yayında, söz konusu ürünün bel ağrısı, boyun ağrısı, hemoroid, ayak mantarı vb. çok sayıda rahatsızlığa iyi geldiği vurgulanarak, bir çok. rahatsızlığa çözüm olarak sunulduğu ve ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla tanıtımının yapıldığı sabit olup, tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan ürünlerin sağlık beyanı ile tanıtılması ve bu tanıtımda yer alan ifadelerin, insanların hastanelere, tıp doktorlarına ve tıbbi tedavi yöntemlerine duydukları güvenin sarsılmasına neden olabileceği, toplum sağlığını olumsuz yönde etkileyebileceği kanaatine varılmıştır.
Ayrıca, Yayın Hizmeti Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'in Tele-alışveriş yayın hizmeti ilkelerini düzenleyen 9/A (Ek:RG-3/4/2014-28961) maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan, "Gerçek dışı olarak "ilk kez", "son", "sadece tek bir sefer", "sınırlı satış", "hepsi satılmak üzere-satıldı satılacak" gibi ifadelerle izleyici ürünü satın almaya teşvik edilemez." hükmüne rağmen, söz konusu yayında, "Bu kampanya çok kısa süreliğine, acele edin. Yetişen alıyor. Bu fırsatı sakın kaçırmayın.", "Bu Kampanya Çok Kısa Süreliğine", "Bu Fırsatı Sakın Kaçırmayın" şeklinde ibarelerle, insanları yanıltarak ürünün pazarlamasının yapıldığı, dolayısıyla mezkur yayının izleyicileri yanıltıcı ve çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğu görülmüştür.
1) 6112 sayılı Kanun'un 9’uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinde yer alan; " Ticari iletişim, …Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek." hükmünün ihlali nedeniyle;
Ancak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Aralık 2019 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının bulunmadığı değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezasının 10.000 (onbin) Türk Lirasından az olamayacağından, 2020 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranına göre 25.881 (yirmibeşbinsekizyüzseksenbir) Türk Lirası İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
d) İdari tedbir uygulanması sonucu yayını durdurulan programın yerine, Üst Kurulca gönderilen programların, programın başında; “Bu program, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu’nun 12.02.2020 tarih ve 2020/07 sayılı toplantısında alınan 19 No’lu kararı uyarınca, kuruluşumuzun 27.01.2020 tarihinde saat 15:58’de yayınladığı ticari iletişim yayınında, "Aleo Vera Özlü Mucize Viks Merhem" isimli ürünün sağlık beyanıyla tanıtım ve satışına yönelik yayına yer vermek suretiyle, 6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan, ‘Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde ... takviye edici gıdalar ve benzeri destekleyici ürünler de dâhil olmak üzere herhangi bir ürünün ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla satışına, pazarlanmasına ve/veya reklamına ... yer verilemez ...’ hükmünün ihlali nedeniyle idari tedbir uygulanması sonucu yayını durdurulan program yerine yayınlanmaktadır.” metninin anlaşılır şekilde okunarak DVD/CD’de yer aldığı şekliyle ticari iletişim yayını içermeksizin yayınlanmasına, ayrıca anılan metnin program yayını süresince ekranın altında akar yazı ile verilmesine,