Mehmed Kayalar Abiden Bir Hatıra
Kalamış'ta güzel manzaralı bir apartman katında üç arkadaş Mehmed Kayalar'ın sohbetini dinliyorduk... Bu sohbet Nurlar, Nur Talebeleri ve Nur Üstad hakkında idi.
Uzun boylu, yaşlı bir zat, güzel konuşuyordu. Bir hatip edasıyla izahlara giriyordu. Mevzu ile alakalı bildiklerini, intibalarını ve hatıralarını anlatıyordu Mehmed Kayalar... Bu izahları, bu hatıra ve tesbitleri notlarımızdan Şahitler'in Dilinden, öyle hülasa edebilirim:
"Onun hayatına ait bir hatıramla başlamak istiyorum. 1952'de henüz emekli olmuştum. Hatırat-ı hususiyesini yazmak istedim. Hayat-ı hususiyesinin safahatı içerisinde geçen, alelekser hadisata asla ehemmiyet vermezdi. Tarihçe-i Hayat hakaik-i imaniyenin hizmetine tahsisen yazılmıştır. Dikkat edilirse hayatından çok az bahis vardır.
'Şahsiyet-i maddiyeni öne sürmek istemiyorsun. Elbette çok mutena bir bahçenin çok sanatperver bir bahçıvanı olmalıdır. O nizamın hayatı onunla kaimdir. Süleymaniye'ye bakıp Mimar Sinan'ı hatırlamamak mümkün değildir. Koca bir asar-ı mübeccele ki, onun hem hali, hem istikbali onunla kaimdir. Binaenaleyh nasıl ki, Mimar Sinan, Süleymaniye'ye baktıkça hatırlanıyorsa, sizin o manevi asarınız da ondan daha mükemmeldir. Said Nursi anılacak, o isme tevcih-i nazar edilecek.'
"Biz işin suretindeyiz. O ise manevi tarafına bakıyordu. Ayrılığa bile ehemmiyet vermiyor, 'Daima beraberiz' diyordu.
'Kardeşim, biz her zaman beraberiz, hatta ahirete gitsek de beraberiz.'
"Sohbette insibağ vardır. Boyanmak çok ehemmiyetlidir. Veysel Karani gibi bir zat, sahabe-i kiram asrında yaşadığı halde, sahabe derecesine çıkamamıştır. Çünkü sohbet-i Resulullah'la müşerref olamamıştır. Yüksek tevazu ile hayat-ı hususiyesinin bilinmesini arzu etmezdi. Çünkü böyle bir zata dört bir taraftan tehacüm gösteriliyordu. Onlarla meşgul olup zamanını israf etmek istemiyordu. Tarikatlarda olduğu gibi, dua için veya bir dünyevi maksat için gelenlerin ziyaretlerini kabul etmezdi.
"Harb-i Umumide beraber çalıştığı Vanlı bir talebesi, Üstad'ın şöhreti, umum aleme gittikten sonra, 1955 yıllarında Emirdağ'a ziyarete geliyor. Harb-i Umumideki maceralarını zikrederek kendini tanıtmaya çalışıyor.
"Üstad, 'Bu kimdir? Ben tanımadım' diyor. Yani o eski şahsiyetle değil de, Kur'an hizmetkarı olduğunu nazara vermek istiyor. Bir de hizmet-i diniyeden infisal etmeyi tasvip etmediğini ifade etmek istiyor. Üstad'ın iki şahsiyeti vardı: Biri dünyevi, diğeri uhrevidir. Üstad, 'Tanımıyorum' derken o şahsın nazar-ı imanında dünyevi şahsiyeti olduğu için, ben o şahsiyeti tanımıyorum diyor.
"Bir şahsın (ismini vermek istemiyorum) Afyon hapsi yıllarında ve daha evvelinde, Üstad'ın bir çok takdir ve senalarına mazhar olduğu, hizmetinde bulunduğu halde, daha sonraki senelerde hizmeti bir müddet inkıtaa uğruyor. Bilahare Üstadı ziyarete gittiğinde kendisini, 'Ben şuyum, ben buyum, ben filanım' diyerek tanıtmaya çalıştığı halde, Üstad Hazretleri defaatle, 'Ben tanımadım' diyor. Ve en sonunda, 'Ha! O sen misin?' diyerek aradaki inkıtaından dolayı ikaz etmek istiyor.
"Üstadı bir ziyaretimde vuku bulan şu hal çok enteresandır: 79 yaşında olmasına rağmen o kadar çevik bir şekilde beni karşıladı ki hiç unutmam. Hayatımda ben o kadar çevik, o kadar cündi bir ruh taşıyan insan görmedim. Halbuki Emirdağ'da Mehmet Çalışkan, hasta demişti. Yanında o kadar ruhi bir feyiz hissettim ki, onu bir senede kazanamazdım.
"Ayrıca mevcut partiler hakkında kalbi birtakım suallerim vardı ki, daha sormadan cevaplandırırdı. Adnan Menderes'den bahsetti. Adnan Menderes hakkında, 'O bizdendir' diyordu. Demokrat Parti hakkında ise; o parti içerisinde %20 nisbetinde sefih ve masonların bulunduğunu, %80'inin ise Müslüman olduklarını ifade ediyordu. Hatta bana, Diyarbakır'a gönderdiği mektupta, 'D.P.'yi destekleyelim ve yardım edelim' diye emrediyordu. 1957 seçimlerinde Dr. Tahsin Tola'yı bize göndermiş ve o havalide mebus olması için çalışmamızı mektupla bize bildirmişti.
"Çok zeki bir zat. O bakışlar o kadar harikaydı ki, bir anda insanı tesir altına alıyor ve oradan insan, bir velayet-i kamilenin tereşşuhatını hissediyordu.
"Diyarbakır'da evimin etrafını askeri birlikler, tanklar muhasara altına almıştı. Bunu Üstada haber verdim. Üstad, 'Kardeşim onlar senin muhafızlarındır' diye haber gönderdi. Garip bir tecellidir ki, o subayların ekserisi sınıf arkadaşımdı. Demek ki insanları birbirine bağlayan sun'i dostluklar değil, mefkure bağıymış.
"Üstad son dersinde menfi harekete katiyyen izin vermemişti, katiyyen kılıç çekilemeyeceğini ve onların aleyhinde bulunulmayacağını ifade etmişti. Hatta ben bir hadiste gördüm:
'Başınızda bulunanlar eğer dünyevi umurunuzu tedvir ediyor ve dini faaliyetinize ilişmiyorsa, onlara karşı gelmeyin. Velev ki, başınızdaki karabacaklı bir Habeşli bile olsa.'
Nitekim Üstad, 31 Mart ve Şeyh Said isyanlarında da menfi bir tavır takınmamıştı.