YGB (Otizm) ile İlişkili Dil ve Konuşma Bozuklukları
Otizm Tanısı Konulmuş Çocuklarda Konusma Ve Dil Terapisi
Konusma becerilerinin olmamasi ya da sinirli olmasi, konusmanin iletisim amaçli kullanilmamasi otistik özellikleri olan çocuklarin en temel özelliklerinden biridir. Yasamlari boyunca hiç konusma gelistirememis otistik özellikleri olan çocuklarin orani % 40 civarindadir.
Konusma ve dil terapisi, bireylerin konusma ve konustuklari dili kullanabilme becerisini gelistirmek için verilen bir egitimdir. Konusma ve dil terapistleri, otistik özellikleri olan çocuklarin dil ve konusma gelisimlerini degerlendirmek, degerlendirmeye göre dil gelisim becerilerini gelistirmek, hizlandirmak, iletisim kurmayi ve sürdürmeyi saglamak için çesitli yöntemler kullanirlar. Bu terapistlerin konusma ve dil gelisimi konusunda yüksekokul egitimi almis ve otizm konusunda tecrübeli olmalari gereklidir. Otistik özellikleri olan çocuk, kullandigi sözcüklerin ne oldugunu anlamadan konusabilir. Sözcükler ve onlarin temsil ettikleri semboller arasindaki iliskiyi kurmakta güçlük yasayabilir. Örnegin, portakal kelimesini duyan çocuk portakali gördügünde ikisinin ayni oldugunu anlamayabilir. Ayrica otistik özellikleri olan çocuklarda ekolali görülmektedir. Ekolali ise, sözcük ya da sözcükleri anlamadan aynen tekrar edilmesidir. Konusma terapistleri ayni zamanda otistik özellikleri olan çocuklarin dili ögrenme ve iletisim amacina uygun kullanmalarina (konustuklari dili anlamalari, isimlendirme becerilerinin gelistirilmesi, dinleme yeteneklerinin artirilmasi gibi) yönelik çalismalar yaparlar. Konusan ve konusmayi ögrenen otistik özellikleri olan çocuklar, genelde gereksinimlerini belirtmek için konusma yolunu seçseler de, sosyal içerikli konusma gelistirememe, konusmamayi iletisim amaçli kullanmama özelligi dikkati çeker. Bazi otistik özellikleri olan çocuklarin, anlamini bilmedikleri uzun cümleleri kullandiklari görülebilirken, bazilari kisa fakat anlamini bildikleri cümleler ile iletisim kurarlar. Konusmaya eslik eden jest ve mimiklerin olmamasi, vücut dili kullanamama gibi özellikler de otistik özellikleri olan çocuklarda gözlenir.
Konusma terapistleri, konusma ve dil becerilerini gelistirirken nefes çalismasi, yüz masajlari, dil – agiz – çene kaslarini gelistirici egzersizlerden yaralanarak bu süreci hizlandirmayi amaçlar. Pipet kullanarak yapilan egzersizler, üfleme yolu ile yapilan etkinlikler, terapistin dokunarak agiz içindeki belli bölgeleri uyarmasi (dis firçasi veya dil basacagi ile), belirli gidalari dilin belirli bölgelerine terapistin yerlestirmesi yolu ile o bölgenin uyarilmasi bu etkinliklerden bazilaridir.