YayınlayanLale Kizil Değiştirilmiş 2 yıl önce
2 GENİŞLETİLMİŞ BAĞIŞIKLAMA PROGRAMI (GBP)
3 Genişletilmiş Bağışıklama Programı Hedef
Aşı ile korunulabilir on hastalığın morbidite ve mortalitesinin azaltılmasıdır. - Difteri - Boğmaca - Tetanos - Kızamık - Tüberküloz - Polio - Hepatit B - Kızamıkçık - Kabakulak - Hemofilus influenza tip b (Hib)
5 GBP - HEDEFLERİ-2: Her il düzeyinde %90 aşılama oranlarına ulaşmak ve devamlılığını sağlamak, Tespit edilen tüm gebelere uygun tetanos dozunu uygulamak. Kayıt bildirim sistemini güçlendirmek, Toplum katılımını sağlamak.
6 GBP HASTALIK KONTROL HEDEFLERİ
Polionun Eradikasyonu, Maternal ve Neonatal Tetanosun Eliminasyonu, Kızamık Eliminasyonu, Hepatit-B Kontrolü, Difteri, Boğmaca, Tetanos, Kızamıkçık, Kabakulak ve Hib morbidite ve mortalitesinin azaltılması.
7 Doğurganlık Çağı (15- 49 Yaş) /Gebe Kadınlardaki Tetanos Aşı Takvimi
Doz sayısı Uygulama zamanı Td1 Gebeliğin 4. ayında-İlk karşılaşmada Td2 Td1’den en az 4 hafta sonra Td3 Td2’den en az 6 ay sonra Td4 Td3’den en az 1 yıl sonra ya da bir sonraki gebelikte Td5 Td4’den en az 1 yıl sonra ya da bir sonraki gebelikte
8 2007 yılı hedefleri BCG, DBT 3/Polio 3, % 95 (% 90’ın altında il ve
Hep B 3 aşıları sağlık ocağı bölgesi kalmaması) KKK aşısı	% 95 (eliminasyon programına uygun olarak) Td % 80 (%60’ın altında il/ sağlık ocağı bölgesi kalmaması)
9 Difteri vaka sayıları Türkiye, 1970-2004
10 2008 Hedefleri BCG, DaBT-IPA-Hib 3, % 95 (% 90’ın altında il ve
Hep B 3 aşıları sağlık ocağı bölgesi kalmaması) KKK aşısı	% 95 (eliminasyon programına uygun olarak) Td % 80 (eliminasyon hedefine ulaşıldığını belgelemek)
11 Genişletilmiş Bağışıklama Programı Daimi Genelgesinde yapılan değişiklikler
12 ÇOCUKLUK ÇAĞI AŞI TAKVİMİ -2007
İlk rapeller dahil 13 ayrı enjeksiyon ve 8 aşı ziyareti gerekli.
13 DaBT-IPA-Hib aşısı DaBT-IPA-Hib beşli aşılaması
2. 4. ve 6. ay bitiminde birer doz, ayda bir kez rapel olmak üzere 4 kez uygulanacaktır. Oral Polio Aşısı (OPA) ise 6. ayda beşli aşının üçüncü dozu ile ve 18–24 ay rapel aşılaması ile birlikte yapılacaktır ilköğretim birinci sınıf okul aşılamasında devam edecektir. Daha önce yapılan boğmaca aşısının tipine bakılmaksızın aşı dozlarına kalındığı yerden aşı şemasına uygun olarak beşli aşı ile devam edilecektir.
14 ÇOCUKLUK ÇAĞI AŞI TAKVİMİ 2008
İlk rapeller dahil 9 ayrı enjeksiyon ve 7 aşı ziyareti gereklidir.
15 1 Yaş Üstü Hiç Aşılanmamış Çocuklarda Aşılama Şeması
6 yaşından küçük ve yaşamının ilk yılında hiç aşılanmamış çocuklarda aşılama şeması (12-71 ay): İlk karşılaşma	DaBT-IPA-Hib, Hep B, ppd ile TCT İlk karşılaşmadan 2 gün sonra	KKK, TCT sonucuna göre gerekiyorsa BCG İlk karşılaşmadan 2 ay sonra	DaBT-IPA-Hib, Hep B İlk karşılaşmadan 8 ay sonra DaBT-IPA-Hib, OPA, Hep B Çocukluk çağı aşılama takvimine okul aşıları ile devam edilecektir. DaBT-IPA-Hib aşısı için üst yaş sınırı 6 yaştır (72 ay).
16 1 Yaş Üstü Hiç Aşılanmamış Çocuklarda Aşılama Şeması
6 yaş üzerinde ve daha önce hiç aşılanmamış çocuklarda aşılama şeması (72 ay ve üzeri): İlk karşılaşma	Td, OPA, Hep B, KKK İlk karşılaşmadan 2 ay sonra	Td, OPA, Hep B, KKK İlk karşılaşmadan 8 ay sonra Td, OPA, Hep B
17 AŞI UYGULAMALARINDA GENEL KURALLAR
18 Hepatit B Aşılaması Hepatit B aşılaması yapılmadan önce Hepatit B serolojik incelemesi yapılmasına herhangi bir yaş grubunda gerek yoktur.
19 BCG Aşılaması Herhangi bir yaşta BCG yapılmış olmasına rağmen skar görülmeyenlerde Tüberkülin Cilt Testi (TCT) yapılmasına gerek yoktur ve bunun sonucuna göre BCG uygulaması gerekli değildir 6 yaş üzerinde hiç aşılanmamış çocukta BCG gerekli değildir. 6 yaş altında BCG yapılmamış olan çocukta TCT sonucuna göre gerekiyorsa BCG uygulanır.
20 BCG'ye atfedilir, bir şey yapılmaz.
TCT ölçümü* BCG skarı yok BCG skarı var 0-5 mm Negatif kabul edilir ve aşılanır. 6-9 mm Şüpheli kabul edilir, 1 hafta sonra TCT tekrarlanır, yine 6-9 mm bulunursa negatif kabul edilip aşılanır. 10 mm ve üzeri ise pozitif kabul edilir. BCG'ye atfedilir, bir şey yapılmaz. 10-14 mm Pozitif kabul edilir, enfeksiyon olarak değerlendirilir ve ailesi ile birlikte incelenir, hasta bulunmazsa koruyucu tedaviye alınır. 15 mm ve iistii * Endurasyonun (oluşan sertliğin) çapı ölçülmeli, kızarıklık ölçülmemelidir.
21 AÇILAN AŞI ŞİŞESİ KULLANIM SÜRELERİ
Tek dozlu kombine aşılar: Difteri, aselüler Boğmaca, Tetanoz, İnaktif Polio, Hemofilus influenza tip b içeren beşli kombine aşı aynı paket içerisinde DaBT ve IPA içeren sıvı enjektör ve liyofilize Hib içeren flakon ihtiva etmektedir. Liyofilize Hib aşısı sıvı formda olan DaBT-IPA ile sulandırıldıktan sonra hemen uygulanmalıdır. Aşının dozu 0,5 ml’dir ve im uygulanır.
22 Buzdolabı yerleşimi DaBT-IPA-Hib aşısının hiçbir zaman donmaması gerekir. Orta rafa yerleştirilmelidir.
23 Aşılara Özel Kontrendikasyonlar
DaBT aşısı: Kesin kontrendikasyon: DaBT’ye bağlı ensefalopati (Boğmaca bileşeni çıkarılarak takvime devam edilir.) Önlem alınarak aşı yapılacak durumlar: Aşılamadan sonra 48 saat içinde ortaya çıkan 40,5oC ve üzerinde rektal ateş Hipotonik hiporesponsif atak Konvülsiyon Aşılamadan 48 saat sonra ortaya çıkan ve en az 3 saat süren durdurulamayan ağlama
24 Aşılara Özel Kontrendikasyonlar
IPA: Kesin kontrendikasyon: Neomisin, streptomisin veya polimiksin B’ye karşı anafilaktik reaksiyon Önlem alınarak aşı yapılacak durumlar: Gebelik
25 Aşılara Özel Kontrendikasyonlar
KKK/Kızamık/Kızamıkçık aşıları: Kesin kontrendikasyon: o Neomisin veya jelatine karşı anafilaktik reaksiyon o Yumurtaya karşı anafilaktik veya anafilaktoid reaksiyon (Anafilaksi dışındaki yumurta alerjileri engel değildir) o Gebelik, o Generalize malign hastalık, lenfoma, lösemi, konjenital immün yetmezlik ya da HIV enfeksiyonu nedeniyle immün cevabın bozulduğu durumlar, o Kortikosteroidler, alkilleyici ajanlar, antimetabolitler veya radyasyon nedeniyle immün cevabın baskılandığı durumlar. Önlem alınarak aşı yapılacak durumlar: o Yakın zamanda (ürün veya doza göre 3-11 ay arasında değişebilir) kan ürünü veya immünglobulin preparatı verilmiş olması, o Trombositopeni, o Trombositopenik purpura öyküsü.
26 Aşılara Özel Kontrendikasyonlar
Hepatit B aşısı: Kesin kontrendikasyon: - Ekmek hamuru mayasına (Saccharomyces serevisiae) anafilaktik reaksiyon Önlem alınarak aşı yapılacak durumlar: - Yoktur
27 Aşılara Özel Kontrendikasyonlar
Hib aşısı: Kesin kontrendikasyon: Yoktur Önlem alınarak aşı yapılacak durumlar:
28 Aşılara Özel Kontrendikasyonlar
OPA : Kesin kontrendikasyon: -HIV enfeksiyonu veya evde HIV ile enfekte kişi olması, - Generalize malign hastalık, lenfoma, lösemi, konjenital immün yetmezlik yada HIV enfeksiyonu nedeniyle immün cevabın bozulduğu durumlar. - Kortikosteroidler, alkilleyici ajanlar, antimetabolitler veya radyasyon nedeniyle immün cevabın baskılandığı durumlar. - Ev temaslılarında bilinen immün yetmezlik durumu Önlem alınarak aşı yapılacak durumlar: - Gebelik
29 BCG aşısı: Kesin kontrendikasyon: - Jeneralize malign hastalık, lenfoma, lösemi, konjenital immün yetmezlik ya da HIV enfeksiyonu nedeniyle immün cevabın bozulduğu durumlar, - Kortikosteroidler, alkilleyici ajanlar, antimetabolitler veya radyasyon nedeniyle immün cevabın baskılandığı durumlar. - Gebelik. Önlem alınarak aşı yapılacak durumlar: - HIV enfeksiyonu riski altındaki kişiler
30 Aşağıda belirtilen durumlarda aşı uygulaması ertelenmez, aşı takvimine göre uygulamaya devam edilir.
Alerji veya astım (yukarıda anlatıldığı gibi, aşının belirli bir bileş enine karşı bilinen bir alerji dışında), °C'nin altında ateşle seyreden solunum yolu enfeksiyonu veya ishal gibi hafif hastalıklar, Ailede aşıyı takiben yan etki görülme öyküsü, Ailede konvülsiyon, felç veya epilepsi bulunma öyküsü, Antibiyotik tedavisi görme, Anne sütü alma, Kronik kalp, akciğer, böbrek veya karaciğer hastalıkları gibi kronik hastalıklar, Serebral palsi, Down sendromu gibi kalıcı nörolojik durumlar, Prematürite (aşılama ertelenmemelidir), Ameliyat öncesi ve sonrası, Malnütrisyon, Yenidoğan sanhgi oykiisii, Topikal (cilt üzerine krem/merhem), aerosol (solunum yolu ile) şeklinde veya lokalize (intraartiküler, intrabursal veya tendon içi vb.) steroid kullanımı ya da ağız yolu ile düşük doz steroid kullanımı (2 mg/kg veya 20 mg/gün dozundan az), Konvülsiyon öyküsü: aşılama sonrası ateş görülebileceğinden, febril konvülsiyon öyküsü olan çocuklarda ateş çıkması beklenen dönemde ateş düşürücü verilmesi uygundur. Çocuk antikonvülzan tedavi alıyorsa tedavisine aksatılmadan devam edilmelidir. Aşı öncesi genel durumu iyi, sağlıklı çocuklann ateşinin ölçülmesine ve fizik muayene yapılmasına gerek yoktur. Kontrendikasyonlar mutlaka sorgulanmalıdır. Aşı öncesi çocuğun hasta olup olmadığının sorulması yeterlidir.
31 Kayıt-Bildirim Yeni GBP Daimi Genelgesi ile birlikte;
Eski formlar korunacak, aşısına yeni başlanan çocukların aşıları yeni formlara kaydedilecektir. Aşı kartından başlamak üzere tüm kayıt-bildirim formları yeni aşı takvimine göre yenilenecektir. TSİM ve AHBS kayıt-bildirim sistemi yenilenecektir. Aşı kartları dahil olmak üzere tüm formlar Genelge’de yayınlanacak standartlara uygun olarak il imkanları ile basılacaktır. Özellikle aşı kartı basımında sponsor uygulamasına izin verilmeyecektir.
32 AŞI UYGULAMALARINDA KAYIT VE BİLDİRİM SİSTEMİ
Bölge dışı aşı bildirim formu Özel aşı uygulamaları Form 012A ve 012B Aşı kartı: Bebek/Çocuk Aşı Kartı Erişkin Difteri Tetanoz Aşı Kartı Okul Aşı Kartı Form 013B Form 013 Form 004 (Kişisel sağlık fişi) Form 005 (Gebe- lohusa izleme fişi) 15–49 Yaş Kadın İzlem Fişi Form 006 (Bebek ve çocuk izleme fişi) Aşı İzlem Çizelgeleri Form 016 Form 017 Aylık GBP Sürveyans Formu
33 yapılacaklar Yeni Genelge özel kurumlar dahil tüm sağlık kuruluşlarına ve personele imza karşılığı tebellüğ edilecektir. Öncelikle aşı sorumlularına olmak üzere aşılamada görev alan tüm personele yeni uygulama ile ilgili hizmetiçi eğitimler tamamlanacaktır. buzdolabı kapasitelerinin yeterliliği ve soğuk zincir kurallarına uygunluk değerlendirilerek gerekli önlemler zamanında alınacaktır.
34 yapılacaklar 2 Aşı randevusuna gelenlerin aşısı DaBT-IPA-Hib aşısı ile yapılacak, bir sonraki randevunun verilmesinde yeni takvim dikkate alınacaktır. Uygulamada DBT ve Hib aşılaması durdurulacak, OPA aşısı yeni takvime göre ek doz olarak devam edecektir. Hib aşısının daha önce aşılanmayanlara yakalama aşılaması şeklinde 1 doz uygulaması yapılacaktır. Belirlenmiş kurallara uymak kaydı ile isteyen özel kurumlara ve doktorlara DaBT-IPA-Hib aşısı da verilebilecektir.
35 Aşı bütçeleri 2004 YTL 2005 YTL 2006 YTL 2007 YTL 2008 YTL
36 Okul Aşılamaları 2007 – 2008 Öğretim yılında
İlköğretim sınıflara 3 doz, 7 ve 8. sınıflara birer doz Hepatit B aşısı ilköğretim ve 8. sınıflara birer doz Kızamıkçık aşısı yapılacaktır. Hepatit B aşılarının 1 ve 2. dozlarının ve Kızamıkçık aşısının 8. sınıf dozlarının dağıtımı tamamlanmış, Kızamıkçık aşısının dağıtımı Ocak ayı içerisinde Hepatit B aşısının 3. dozlarının dağıtımı ise Nisan ayı içerisinde planlanmaktadır.
37 aşı sevkıyatı yapılırken;
Teslim sırasında verilen malzemelerin sayılarak kontrol edilerek teslim alınması, Teslim sırasında araçta bulunan termometrenin, soğuk zincir monitör kartı ve donma belirteçlerinin kontrol edilmesi ve teslim tutanağına işlenmesi, Aşı ve antiserumların teslim alınması esnasında soğuk zincir sorumlusunun mutlaka hazır bulunması, Sevkıyat yapmak için gelen aracın bekletilmemesi gerekmektedir.
38 Önemli Hatırlatmalar Özel durumlar dışında sağlık kurumlarında aşı günü uygulaması yapılmamalı, her gün aşı yapılmalıdır. Bir daha gelemeyecek ise, bir bebek, çocuk ya da gebe için bir flakon aşı açılmalıdır.
39 Önemli Hatırlatmalar Aşı uygulamalarından önce;
enjektör, aşı, varsa sulandırıcı, etiketi ve son kullanma tarihi (Exp/ED: Expiry date) mutlaka kontrol edilmelidir. Etiketi olmayan ya da son kullanma tarihi geçmiş aşılar, sulandırıcılar ve enjektörler kullanılmamalıdır. Bu uygulamanın personel tarafından alışkanlık haline getirilmesi ASİE’leri azaltacaktır.
40 BCG KIZAMIKÇIK KKK
41 Önemli Hatırlatmalar Miadı önce dolacak veya son kullanma tarihi en yakın olan aşı ilk önce kullanılmalıdır. Aşı dolabına ilk giren aşı ve antiserum önce çıkar kuralı unutulmamalıdır. Aşı uygulaması kadar aşılama faaliyetleri sırasında ortaya çıkan tıbbi atıkların uygun şekilde uzaklaştırılması da önemlidir. Bu nedenle aşı uygulaması yapılan her ortamda Enjektör Güvenli Atık Kutusu da kullanılmalıdır.
42 2008 Yılı Hedefleri Tüm aşı uygulanan kurumlarda tüm aşıların kesintisiz bulunması, Aşı günü uygulamasının kalmaması, Çok dozlu flakonlarda gerekirse her çocuk için bir flakon açılması, BCG aşısının tüm kurumlarda uygulanması hedeflenmektedir. Aşı dolaplarının standardize edilmesi ve 10 yıldan eski buzdolaplarının değiştirilmesinin tamamlanması hedeflenmektedir.
43 Polio Eradikasyon Programı Dünyada ve Türkiye’de durum
44 Vahşi Poliovirüs*, 12 Ara 2006 - 11 Ara 2007
Vahşi virüs tip 1 Vahşi virüs tip 3 Vahşi virüs tip 1 & 3 vaka vaka Endemik ülkeler İmportasyon sonrası vaka veya salgın (son 6 ay) İmportasyon sonrası vaka veya salgın ( ay) As of 01 January 2006, Egypt and Niger were reclassified as non-endemic countries. The boundaries and names shown and the designations used on this map do not imply the expression of any opinion whatsoever on the part of the World Health Organization concerning the legal status of any country, territory, city or area or of its authorities, or concerning the delimitation of its frontiers or boundaries. Dotted lines on maps represent approximate border lines for which there may not yet be full agreement.  WHO All rights reserved *Excludes viruses detected from environmental surveillance and vaccine derived polio viruses. Data in WHO HQ as of 07 Nov 2006
45 Hiçbir şey için geç değildir, ama daha zor olabilir.
Hayır! Hayır! Her şey iyi gidiyor! TEŞEKKÜR EDERİM