Tazminat Yasası nın, yerinden edilmiş insanlara adil olmayan, kısıtlı ve tutarsız olarak uygulanması hakkında, Türk İçişleri Bakanlığı na Memorandum
Download "Tazminat Yasası nın, yerinden edilmiş insanlara adil olmayan, kısıtlı ve tutarsız olarak uygulanması hakkında, Türk İçişleri Bakanlığı na Memorandum"
Dilara Ekin Peker
1 Aralık Sayı 1 Tazminat Yasası nın, yerinden edilmiş insanlara adil olmayan, kısıtlı ve tutarsız olarak uygulanması hakkında, Türk İçişleri Bakanlığı na Memorandum Özet... 1 Tarihçe...5 AİHM hükümlerinin, Türkiye de yerinden edilenler üzerindeki etkisi...9 Sulh dayatması İçyer kararından sonraki eğilimler Zarar tespit komisyonlarının ödemeleri azaltmak veya hiç yapmamak için uyguladığı yöntemler...20 Gayrımenkul değerlerinin düşürülmesi için ev fiyatları ölçeği ile oynanması Değerlerin keyfi bir şekilde azaltılması...22 Gayrımenkul değerlerinin düşük tutulması...23 Meyva bahçeleri için yetersiz tazminat...26 Hayvan ve hayvvancılığın hariç tutulması...27 Önceden ödenmiş tazminat veya yardımların abartılması...28 Tek kişi kuralı...29 Köyden uzakta doğan çocuklarla ilgili kural...30 Temmuz 1987 den önce yerinden edilmiş müracaatçıların hariç tutulması...30 Çatışma bitimi 1999 sayılması kural ı...32 Sulhnamelerde kiranın hariç tutulması...34 Sulhnamelerde tutarsızlık...36 Sabit tutar önerisi Öneriler...392 Özet Türkiye nin, ülkenin güney doğusunda yaşanan silahlı çatışmalar sonucunda zorla yerinden edilen, çoğunlukla Kürt kökenli yüzbinlerce köylüye tazminat ödenmesiyle ilgili yasası, hükümetin açıkladığı adil ve uygun ıslaha yönelik amaç ve ilkelere aykırı olarak uygulanıyor. Kanunun uygulanmasıyla görevli yerel komisyonların kararları, yerinden edilenlerlerin, çatışma öncesindeki evlerine geri dönmelerini engelliyor. Üzüntü verecek derecede yetersiz tazminat ödemeleri eğilimi artık belli oldu ve İnsan Hakları İzleme Örgütü Türk Hükümetine, çalışma yöntemlerinin ve önerilen ödeme seviyelerin hemen gözden geçirilmesini sağlamak üzere, ödeme miktarlarına karar veren komisyonların faaliyetlerini askıya almasını öneriyor. Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun (Tazminat Kanunu), Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Temmuz 2004 te kabul edilerek yürürlüğe girdi. Yasa, 1984 yılından itibaren Türkiye nin güney doğusunda Türk hükümet güçleri ile Kürdistan İşçi Partisi (PKK) arasında yaşanan silahlı çatışmalarda mağdur olanların zararlarını karşılamayı amaçlıyordu. Bunlar arasında, çatışmalar sonucunda evlerini ve geçim kaynaklarını terk ederek göç etmek zorunda bırakılan çoğunluğu Kürt çiftçilerden ve ailelerinden oluşan köylü de vardı. Tazminat Yasası nın şartlarına göre bu kesime yapılacak ödemeler, zorla göçün kendisinden kaynaklanan zararların yanısıra, bu ailelerin on yıl ya da daha fazla süreyle kendi mülklerine dönememelerinden kaynaklanan zararları da karşılayacaktı. Türk hükümeti yasanın amacını Devlete olan güveni pekiştir[mek], vatandaş-devlet kaynaşmasını artır[mak], terörle mücadeleye ve toplumsal barış önemli katkıda bulun[mak] 1 olarak açıklamıştı ve etkin bir şekilde uygulanacağına dair kararlılığını ortaya koymuştu yılında, hükümet ile çatışmalarda mağdur olan vatandaşlar arasında sulhname pazarlığı yapmakla görevlendirilen yerel zarar tespit komisyonları ndan bazıları, kanuna uygun olarak, eski evlerine dönen ya da yeni bir hayat kurarak yerinden edildikten sonra yerleştikleri şehirlere entegre olan ailelere yardımcı olmaya yetecek 1 Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun (no 5233). 19 Nisan3 miktarlarda ödeme yaptı. Zarar tespit komisyonlarının bu dönemde sergiledikleri görece iyi performans, en azından kısmen, Türk hükümetinin yeni kanun ile, yerinden edilenlerin sorunlarına yurt içinde bir çözüm olduğunu gösterme isteğinden etkilenmişti. Türk hükümeti, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) önünde karar bekleyen ve yerinden edilenler tarafından Türkiye aleyhine açılan 1500 den fazla dosyanın, yeni yaratılan bu kanal ile çözülebileceğini göstermeye çalışıyordu. Aynen de AİHM Ocak 2005 te, 1994 yılından bu yana yerinden edilmiş bulunan Aydın İçyer in müracaatı ile ilgili olarak verdiği kararda, iç çözümlerinin tamamının tüketilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verdi. AİHM, yerinden edilenlerin, mahkemeye başvurmazdan önce denemeleri gereken Tazminat Kanunu nun, etkili bir çözüm olabileceğine işaret etti. AİHM nın İçyer davasıyla ilgili kararını açıklamasından bu yana, Tazminat Kanunu nun yerel zarar tespit komisyonları tarafından uygulanışında açıkça farkedilir bir kötüleşme yaşandı. Zarar tespit komisyonları görevlerine, çok daha eli sıkı ve keyfi yaklaşıyor gibiler. Bunun sonucunda da yapılan tazminat ödemeleri komik denecek kadar az oluyor. Örneğin, Diyarbakır zarar tespit komisyonunu yakınlarda verdiği bir kararda, 1993 yılında askerler tarafından yok edilen evine, ekinlerine ve ipek böceği ticaretine hala bile dönemeyen bir aileye, toplam tazminat bedeli olarak YTL (3.350 USD) ödeme önerdi. 2 Yerinden edilen insanlar teorik olarak, bu türden alay edilircesine verilen tazminat miktarlarını mahkemeye taşıma hakkına sahipler. Ancak, mahkeme masraflarının bir kısmını önceden ödeme yükümlülüğü, uzun yargılama süreçleri ve mahkemelerin yerinden edilenlere yetersiz adalet sağlama konusundaki sicili, bunu gerçekçi bir seçenek olmaktan çıkarıyor. Köylülerin, zarar tespit komisyonu ne önerirse önersin kabul etmek dışında pratik hiç bir seçeneği yok. Başka bir yol izlemeye kalkışmak, hayatlarını düzene sokma imkanını daha da geciktirmekten başka bir işe yaramayacak. Yerinden edilen insanların önündeki bir başka teorik seçenek ise, tüm iç hukuk yollarını tükettikten sonra, davalarını tekrar AİHM ne götürmek. Ancak, gerçekte AİHM nın konuyla ilgili karar vermesine kadarki uzun ertelemeler, yerinden 2 Bu yazının yazıldığı tarihte bir Yeni Türk Lirasının değeri 0,67$ ve 0,53 Euro idi. 24 edilenlerin bir miktar tazminatı kabul etmesi miktar ne kadar yetersiz olursa olsun ya da daha yeterli bir tazminat ihtimali için beş ila on yıl daha beklemesi arasında seçim yapması demek. Zarar tespit komisyonları, zararların hesaplanmasında, kimi zaman kanunun kendi uygulama yönetmeliklerine rağmen bile gittikçe keyfi ve adaletsiz kıstaslar gibi uygular gibi görünüyor. 3 Bu hesaplamalar sürekli olarak hükümetten yana ve hükümet tarafından suistimale uğrayan mağdurlar aleyhine oluyor. Komisyonlar, hükümetin tazminat ölçekleriyle oynayarak örneğin ev değerlerini hayvan barınaklarının değeri üzerinden hesaplayarak aile konutlarının değerini düşürüyor. Zorla göçün en çok yaşandığı bölgede, gelirlerin büyük bölümü hayvancılıktan kazanılmış olmasına karşın, zarar tespit komisyonları, kanun hilafına, hayvanlarla ilgili zararları tazmin etmeye yanaşmıyor. Dahası, müracaatçıları kapsam dışı tutmak ve devletin yükümlülüğünü azaltmak için bir dizi kural icat ediyorlar. Kısacası, tazminat kanunu, kanunun ve hükümetin ilan ettiği amaç doğrudan gözardı edilerek uygulanıyor. Aynı şekilde, yerinden edilenlerin adil bir tazminat alma ihtimalleri ve çatışmadan önceki evlerine dönebilme imkanları yok ediliyor. Zarar tespit komisyonları, her bir ailenin zararlarını titizlikle ölçüyormuş gibi yapıyor. Oysa bu yaklaşım, kadastro çalışmalarının ancak başladığı ve yerel ekonominin bütünüyle kayıt dışı olduğu ekonomik zararları belgelemeyi özellikle güçleştiren iki faktör bir bölge için uygun bir yaklaşım değil. Bu, özellikle memurlar ve güvenlik güçleri tarafından gerçekleştirilmiş olmasına karşın, müsvedde kabilinden dahi bir kaydın tutulmadığı yüz binlerce insanın göçe zorlandığı bir programın sonucu için hiç uygun değil. İhlallerle ve aile koşullarıyla ilgili resmi kayıtların yokluğu gözönüne alındığında, hükümet, bireysel değerlendirmelere son vermeyi ve bunun yerine aile ferdi sayısı ve yerinden edilme yıl sayısı üzerinden bir hesaplama ile hane başına ödenecek sabit bir tutar ödemeyi düşünmeli. Hangi yöntem kullanılırsa kullanılsın, 12 yıl boyunca yerinden edilen bir aileye ödenecek rakam YTL ( $) den az olmamalı. Bu rakam, Batman ilinde 3 Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun Uygulama Yönetmeliği, Yönetmelik No: 2004/7955, 4 Ekim 2004; Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun Uygulama Yönetmeliği, Yönetmelik No: 2005/9329, 22 Ağustos 2005, Resmi Gazete, 15 Eylül5 ilk ödenen ve yaygın şekilde duyurulan rakamın ortalaması ve AİHM nin Türkiye de yerinden edilme davalarında hükme bağladığı ortalama ödeme civarında. Bu uygun bir alt sınır çünkü AİHM nin tazminat oranları, adaletin tam olarak yerine getirilmesinden ziyade onarılmasına yönelik sembolik bir jest olarak, genellikle sıradan sivil mahkemelerin vereceklerinden daha düşükler. 4 Yerinden edilen bir aile, tipik olarak, devlet görevlileri tarafından tehdit edildi, aşağılandı ve silah zoruyla evlerinden çıkarıldı. Aile yuvası çocukların gözü önünde yakıldı. Ailenin barınma ve geçinme imkanları ellerinden alındı. Aile, travmaya uğramış bir halde, alışık olmadığı şehir ortamında kendi yollarını bulmaya bırakıldı. İş aramak zorunda bırakıldı ve on yıldan daha uzun bir süre yüklü miktarlarda kira ödemek zorunda kaldı. Bütün bu süre içinde evlerinden ve geçimlerini sağlayan mülklerinden uzak kaldı. Bir sivil mahkeme kanalıyla zararları tam ve adil bir şekilde karşılanacak olsa, bir kaç yüz bin dolar tazminata hak kazanmaları kesin olurdu. Ödeme seviyesinin AİHM nın belirlediği ortalamanın altına düşmesi, Tazminat Kanunu nun sadece adaletsiz bir şekilde işlediğini değil, geri dönüş ve entegrasyon sağlamak için pratik bir toplam bedel temin etme fonksiyonunu da yerine getiremediğini gösteriyor. Türkiye de yerinden edilenlere adalet sağlayan ve bu insanlara karşı işlenen ihlallerin belgeleyen AİHM ve Avrupa Konseyi, Türk hükümetinin zarar tespit komisyonlarının çalışmalarını askıya alması, gözden geçirmesi ve düzeltmesi için ısrarlı ve uyanık olmalı. Yerinden edilenlerin durumu, Avrupa Birliği (AB) ile Türkiye arasındaki ilişkilerdeki temel gündem maddelerinden biri. AB, Tazminat Yasası nın yerinden edilenlerin yaşadığı sorunlarının giderilmesine katkıda bulunması için tüm nüfuzunu kullanmalı. Bu memorandum için gereken araştırmalar, İnsan Hakları İzleme Örgütü tarafından, Diyarbakır, Bingöl ve Elazığ illerinde gerçekleştirildi. Çok sayıda yerinden edilen kişi, 4 Bkz. Bona, Marco. Şahsi Yaralanma Tazminatının Avrupalılaştırılmasına Doğru? Avrupa da Şahsi Yaralanma Tahminleri için Bağlamlar, Araçlar, Malzemeler ve Davalar Avrupa da Şahsi Yaralanma Tazminatı içinde. (Towards the Europeanisation of Personal Injury Compensation? Contexts, Tools, Projects, Materials and Cases on Personal Injury Approximation in Europe) Ed. Marco Bona & Philip Mead, Deventer, Kluwer, 2003: Mahkeme tarafından verilen tazminatlar genellikle düşüktür. Ayrıca dikkat çekmek gerekir ki AİHM, ihlalin tanınmasını kurban için kendi başına etkili ve yeterli görme eğilimindedir. Çoğu durumda tazminatı yalnızca buna eklenen bir şey olarak ele almaktadır. Ayrıca bkz. Leach Philip, Bir davayı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Taşımak (Taking a Case to the European Court of Human Rights) Oxford University Press, 2005: Genelde zarar tazminatları, Avrupa Konseyindeki pek çok ülkenin yerel mahkemeleri tarafından verilen zarar tazminatlarına kıyasla düşüktür... Bunun sebebi muhtemelen Strasburg daki temel çözümün, Sözleşmenin kendisinin ihlal edilmiş olmasının tespiti şeklindeki yaygın görüştür. 46 uluslararası kuruluş temsilcisi ve Türkiye deki diplomatik temsilci ile görüşmeler yapıldı. Alan çalışması jandarmanın müdahale ve engellemeleriyle zora sokuldu ve İnsan Hakları İzleme Örgütü araştırmacısının vize işlemlerindeki düzensizlikler iddiasıyla 13 Nisan 2006 da gözaltına alınması ve sınırdışı edilmesiyle son buldu. Bu raporda görüşülen köylülerin ve bazı avukatların isimleri, kimliklerinin saklanarak korunması amacıyla yalnızca adlarının baş harfleri verilerek gösterildi. Tarihçe 1980 li ve 1990 lı yıllardaki yasadışı silahlı gruplarla başa cıkma çabalarının bir parçası olarak, güvenlik güçleri, Türkiye nin güney doğusunda tahminen köyü zor kullanarak boşalttı. Gerçek rakam muhtemelen daha yüksek olmakla birlikte, resmi rakamlara göre bu süreçte kişi yerlerinden edildi. 5 Bu köylerin sakinleri, bir tarafta askeri güçleri, diğer tarafta ise Kürdistan İşçi Partisi (PKK) arasında kalan, ağırlıklı olarak Kürt köylü ve çiftçilerdi. Bu insanların yerlerinden edilmeleri yalnızca evsiz kalmalarını değil, geçimlerini temin ettikleri arazilerinden ve hayvanlarından da mahrum kalmaları sonucunu doğurdu. Bu imha programının amacı, PKK nın köylerden eleman bulmasını ve maddi destek almasını engellemekti. Jandarma, oluşturduğu maaşlı, silahlı geçici köy korucu sistemine köylülerğn katılmasını şart koştu. Köylüler imkansız bir çelişkinin ortasında bırakıldılar: Köy koruculuğu sistemine katılırlarsa muhtemel PKK saldırılarına maruz kalacaklardı; köy koruculuğu sistemini reddettikleri takdirde ise jandarma zor kullanarak, yasadışı bir şekilde ve çoğunlukla şiddet uygulayarak yerleşimlerini boşaltacak ve tahrip edecekti. İnsan Hakları İzleme Örgütü nün 2005 te yayınladığı raporda belirtildiği gibi, 5 TBMM Göç Komisyonu Raporu, Türkiye BMM ye sunulmuş, 14 Ocak yıllarda kaç kişinin göçe zorlandığını hiç kimse kesin olarak bilmemektedir yılında olağanüstü hal altında kalan güneydoğu bölgesinin valisi 820 köyden ve küçük yerleşim biriminden kişinin yerinden olduğunu belirtti. Türk hükümeti, 2004 Düzenli Raporu için Avrupa Komisyonu na bu sayıyı aşağı çekerek, olarak verdi. Amerika Birleşik Dışişleri Departmanı nın 1998 raporu ise nin gerçekçi bir rakam olabileceğini belirtti. Diyarbakır Barosu ise bu rakamın 2 milyon kadar olabileceğini belirtmektedir. Her durumda yerinden edilmeler için il bazında verilen rakamlar esasında ortaya çıkan lik tahmini sayı kesinlikle düşük gözükmektedir. 57 Boşaltmalar hukuka aykırı ve şiddetli bir şekilde gerçekleşmiştir. Güvenlik güçleri helikopterler, zırhlı araçlar, asker ve köy korucularını kullanarak köyün etrafını sardıktan sonra saklanmış mahsulleri, tarım araçlarını, ürünleri, meyve bahçelerini, ormanları ve hayvanları yakmıştır. Evleri ateşe vermiş ve bazen köylülerin eşyalarını almalarına bile imkan tanımamıştır. Bu operasyonlar süresince güvenlik güçleri sık sık suistimallerde bulunmuş ve köylülerin eşyalarını ve paralarını çalmış veya onları işkence veya kötü muamaleye tabi tutmuştur. En sonunda köylüler, evlerinden uzaklaştırılıp yollara sürülmüştür. Bu operasyonlar çerçevesinde köylüler ortadan kaybolmalar ve yargısız infazlarla karşı karşıya kalmıştır ortalarına kadar 3000 den fazla köy fiilen haritalardan silinmiş, resmi rakamlara göre Kürt köylüsü evlerinden göçe zorlanmış ve evsiz kalmıştır lı yıllar boyunca Türk hükümeti boşaltma ve sürgünlerin varlığını inkar etti ve güvenlik güçlerinin ihlallerini örtbas etmek için yalan söyledi. Bir iki siyasetçi, kendi siyasi kariyerlerini yok etme pahasına köy imha programına karşı çıktı ama Meclis, bu felaketi durduramadı. Yerinden edilenler umutsuz bir şekilde yerel ve ulusal siyasetçilere lobi yapmaya çalıştılar. 26 Ekim 1994 te Başbakan Tansu Çiller, Tunceli ilinden bir muhtarlar heyeti ile görüştü. Muhtarlar, askerlerin köylerini yaktıklarını ve helikopterlerin operasyonları desteklediğini anlattılar. Ama o dönemdeki resmi politika artık toptan inkar üzerine kuruluydu. Başbakan onlara şöyle dedi: Devletin köy yaktığını gözümle görsem bile inanmam. Her gördüğünüz helikopteri bizim sanmayın. PKK helikopteri olabilir. Hatta Rus, Afgan veya Ermeni helikopteri de olabilir. 7 Diyarbakır ın Akçayurt köyünün muhtarı Mehmet Gürkan, ulusal televizyonda güvenlik güçlerinin Temmuz 1994 te köylerini yaktığını anlattı. Bir ay sonra köye döndüğünde bir görgü tanığı askerlerin kendisini gözaltına alıp helikoptere bindirip götürdüğünü gördü. Kendisini bir daha gören olmadı. 8 Adalet mekanizması, operasyonlarla ilgili her türlü haberi engellemek için elinden gelen çabayı gösteriyordu. Nisan 1994 te Türkiye İnsan Hakları Derneği (İHD), olağanüstü 6 İnsan Hakları İzleme Örgütü, Halen Kritik : Yerinden Edilen Kürt Köylülerin 2005 Yılındaki Durumu, cilt. 17, no. 2(D), Mart 2005, 7 Cumhuriyet. 28 Ekim Bkz. Uluslararası Af Örgütü, İnkar Politikası (Policy of Denial) `raporu. Şubat 1995, s. 3 68 hal bölgesindeki insan hakları ihlallerini anlatan ve özellikle de köy yakmalar üzerine yoğunlaşan, Yakılan Köylerden bir Kesit i yayınladı. Kitap toplatıldı ve dernek başkanı Akın Birdal ile iki İHD görevlisi, Terörle Mücadele Yasası nın 8. maddesine göre bölücü propaganda yapmak suçuyla Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesinde yargılandı. Göçe zorlama ile ilgili haberler genellikle bastırılıyordu ama göç sonucunda Türkiye nin batısındaki şehirlere yığılan Kürt nüfus ile ilgili sorular ve kaygılara yol açıyordu yılında, iç göç sorununu incelemek üzere bir meclis araştırma komisyonu kuruldu, ve 1996 yılında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Akdivar ve diğerleri-türkiye davasında, güvenlik güçlerinin yasadışı olarak köyleri yaktığına, yerel mahkemelerin ihlalleri araştırmak bir yana, örtbas edilmesine yardımcı olduğuna hükmetti ların sonuna gelindiğinde, ya sorun hakkındaki uluslararası ve ulusal ilginin sonucu olarak, ya da o vakte kadar köy koruculuğu sistemine katılmayan yerleşim birimi kalmadığı için, zorla göçler yavaşlayarak son buldu. Hükümet, eleştirileri savuşturmak için, yerinden edilenlerin eve dönüşü için, hepsi çok yetersiz bir şekilde tasarlanmış, siyasi kararlılık ve fonlardan yoksun birkaç girişim başlattı. 9 Resmi istatistikler aksini iddia etse de 2000 yılına gelindiğinde geri dönüşler son derece kısıtlı kalmıştı. Ancak, Türkiye de yerinden edilenlere gösterilen uluslararası ilgi artmıştı. Uluslararası kurumlar, özellikle bir insan hakları reform paketini şart koşan AB nin, 1999 sonunda Türkiye nin adaylığını tanıması ve tam üyelik müzakerelerine başlaması, değişim için baskı yapmada çok daha etkili oldu yılına kadar gerçekleşmiş, bu tür inisiyatiflerle ilgili bir araştırma için bkz. İnsan Hakları İzleme Örgütü/Helsinki, Türkiye nin Güneydoğu da kuvvet kullanarak göçe zorlananlarla ilgili başarısız politikası, İnsan Hakları İzleme Örgütü nün bir raporu, cilt. 8, no. 9 (D), Haziran Köye Dönüş ve Rehabilitasyon Projesi de dahil olmak üzere, daha sonraki inisiyatifler için bkz. İnsan Hakları İzleme Örgütü, Göç Ettilmiş ve Yüzüstü Bırakılmış (Displaced and Disregarded) İnsan Hakları İzleme Örgütü nün bir raporu, cilt. 14, no. 7(D), Ekim 2002, ve İnsan Hakları İzleme Örgütü nün Halen Kritik (Still Critical) cilt. 17, no. 2(D), Mart Üyelik müzakereleri, Avrupa Konseyinin 16 Aralık 2004 tarihli kararı üzerine 3 Ekim 2005 tarihinde başladı. İnsan Hakları İzleme Örgütü nün üyelik müzakereleri kararı alındığı sırada Türkiye deki insan haklarının durum değerlendirmesi için bkz. İnsan Hakları Yol Ayrımında: İnsan Hakları İzleme Örgütü nün 2005 Türkiye si için temel endişeleri. 79 BM genel sekreterinin o tarihlerdeki yerinden olma ile ilgilenen özel temsilicisi Francis Deng, Kasım 2002 de Türkiye yi ziyaret etti ve yayınladığı raporda, başka önlemlerin yanısıra yerinden edilen köylülere tazminat ödenmesini de önerdi. 11 Mayıs 2003 te AB, Türkiye ile Katılım Ortaklığını gözden geçirdi ve yerinden olan insanların kendi yerleşimlerine dönüşlerinin desteklenmesi ve hızlandırılmasını şart koştu. 12 Haziran 2004 te Avrupa Konseyi Parlamenter Asamblesi (AKPA), hükümeti 1990 lardaki çatışmalar sonucunda yerinden olanların güvenli ve itibarlı bir şekilde geri dönmeleri için çalışmak üzere, diyalogdan öteye geçerek, BM ile bir resmi işbirliği yapmaya ve yerinden edilenlere tazminat ödemek için düzenlemeler yapmaya çağırdı. 13 Ülke içinde yerinden olanlarla ilgili etkili bir politika gütme konusunda giderek artan çağrılara cevap olarak Türk hükümeti, 17 Temmuz 2004 te 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanunu kabul etti. Kanun 27 Temmuz 2004 te yürürlüğe girdi ve kanunun uygulanmasıyla ilgili yönetmelikler 20 Ekim 2004 tarihli resmi gazetede yayınlandı. Tazminat Yasası, zorla göçten kaynaklanan maddi zararların tam olarak tazmin edilebilmesine potansiyel olarak adalet sağlamak için güçlü ve etkili bir mekanizma imkan sağladı. Yasa ayrıca bir uzlaşma sürecinin başlamasına ve hükümetin, hem devlet görevlilerinin hem de bazı durumlarda yasadışı silahlı grupların zorbalığına maruz kalan bir vatandaşlar grubuna karşı iyi niyetinin altının çizilmesine de imkan verdi. Hepsinin ötesinde yeterli tazminat, yerinden edilenlerin köylerine geri dönmeleri ya da şehirlerde yeni bir hayat kurmaları için gerçek ve pratik bir seçenek oluşturabilir. Köylüler geri dönüş konusunda pek çok engelle karşılaşıyor. Bunlar, komşü köylerin korucularının işgal ve saldırılarından, 14 kara mayınları ve altyapı yetersizliğine 11 Birleşmiş Milletler Genek Sekreterinin yerinden olanlarla ilgilenen özel temsilcisi Bay Francis Deng in, 2002/56 no ve 27 Kasım 2002 tarihli İnsan Hakları Komisyon kararını müteakip hazırlayarak sunduğu rapor. 12 Avrupa Komisyonu, Türkiye: 2003 Katılım Ortaklığı, 19 Mayıs 2003, Öncelikler (2003/2004) 13 Avrupa Konseyi Parlamenter Asamblesi, Karar no 1380 (2004), kabul tarihi June 22, 2004, 23.viii yılından bu yana köy korucuları en az 13 silahsız köylüyü öldürdü. 810 tahrip edilen köylerin büyük çoğunluğunda elektrik, güvenilir su kaynağı ya da okul yok kadar geniş bir yelpazeye yayılıyor. 15 Buna rağmen köylülerin bir çoğu geri dönüşü pratikte imkansız kılan başlıca faktörün, dönüşün mali yükü olduğunu söylüyor. Bu insanlar, yerinden edilmekten önce zaten Türkiye nin en fakir kesimi içindeydi. Şiddete dayalı göçe zorlanmanın onları evsiz ve işsiz bırakması yetmezmiş gibi, bir de sürekli olarak tekrarlanan ekonomik krizlerle alt üst olmuş bir ekonomide on yıl boyunca bir kenara itilmenin acısını yaşadılar. Güneydoğudaki evlerine geri dönen köylüler, evlerini yeniden kurabilmek için ailelerini ve eşyalarını da taşımak zorunda kalacaklardı. Geri döndüklerinde ise eski yıkılmış evleri çalılarla örtülmüş taş yığınları olarak onları karşılayacak. Herhangi bir düzenli gelir ve ürün elde edebilmek için hayvan ve ekipman almak, tarlalarını temizlemek, ekin ve ağaç dikmek ve ilk bir ya da iki yılı atlatabilmek zorunda kalacaklar. Bunların hepsi ciddi bir sermaye gerektiriyor ve yerinden edilenlerin büyük çoğunluğu bu sermayeye sahip değil. Tahrip edilen mülkleri, kaybettikleri gelir ve son on yılda ödemek zorunda kaldıkları kira maliyetini karşılayacak makul bir tazminat, geri dönüşü ekonomik olarak mümkün kılabilir. AİHM hükümlerinin, Türkiye de yerinden edilenler üzerindeki etkisi Yukarıda değinildiği gibi, 1996 yılındaki Akdivar-Türkiye davasında AİHM nin verdiği karar, Kürt köylülerle Türk hükümeti arasındaki ilişkide bir dönüm noktası niteliği taşıyor. Dava, Diyarbakır ın Dicle ilçesi yakınlarındaki Kelekçi köyünden bir köy korucusu ailesi ile ilgili. Ailenin üç üyesi Temmuz 1992 de bir PKK saldırısında ölünce, ailenin geri kalanları köy koruculuğu sisteminden istifa etti. Kasım 1992 de jandarma muhtara köyün tüm sakinlerini boşaltması için talimat verdi. Muhtar köylüleri toplarken zırhlı araçlar içindeki askerler ağır silahlarla köylülere ve evlerine ateş açtı. Askerler ayrıca dokuz evi ateşe verdi ve bu evler içindekilerle beraber bütünüyle kül oldu. Askerler köylülerin hayvanlarına ateş açtı. Kelekçi köylüleri yakınlardaki ilçelere kaçtı. Askerler ertesi yılın Nisan ayında köyün geri kalanını da toplam 136 hane yaktılar. 15 SBkz. İnsan Hakları İzleme Örgütü, Göç Ettirilmiş ve Yüzüstü Bırakılmış (Displaced and Disregarded) cilt. 14, no. 7(D), Ekim 2002, ve Halen kritik. (Still Critical) 911 AİHM nin bu davadaki kararı özellikle önemli çünkü bu, Türkiye nin güney doğusundaki zorla göç olgusunun seyrini tarihin siciline resmi bir şekilde kaydetti ve ayrıca tazminat ödenmesini sağladı. Karar, ordunun, kendi halinde çiftçi ailelerini evlerinden etmekten sorumlu olduğunu açık bir dille ifade etti. Mahkeme, maddi kayıplar için yüklü tazminatların yanısıra, zorla göçün travmasından kaynaklanan, manevi zararlar için de yüklü bir tazminat hükmetti. Yıllar boyunca devlet görevlilerinin ve yerel savcıların bürolarından kovalanan yerinden edilmiş köylüler, artık adalet için başvurabilecekleri ve adil bir yargılama ümidi taşıyabilecekleri bir yere kavuşmuşlardı. AİHM, Akdivar davasını izleyen bir kısım başka davalarda, güvenlik güçlerinin Kürt köylülerin evlerini yaktığını ve/veya onları kuvvet kullanarak yerinden edildiklerini karara bağladı. 16 Bu dönemde ayrıca Türk hükümetinin yerinden edilenlere yüklü tazminatlar ödediği dostane çözümler de oldu. 17 Mahkemenin hükme bağladığı tazminatlarla, tarafların kendi aralarında anlaştıkları miktarlar, 2005 ortasındaki rakamlarla, aile başına ortalama olarak YTL (55.336$) civarındaydı. Adalet Bakanlığı nın 2001 yılı rakamlarına göre, o tarihte AİHM önünde karar bekleyen, güneydoğudaki ev tahripleriyle ilgili olarak Türkiye aleyhine açılmış 1500 dava vardı. 18 Bu davalar Türk hükümeti için kaygı vericiydi. Çünkü askerinin güneydoğudaki ev tahriplerinden tekrar tekrar sorumlu tutulacağı mahkeme kararları ve davacılara ödenecek yüklü tazminatların yanısıra, Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi nin de tekdiri ile karşılaşma tehdidi oluşturuyordu. Büyük bir ihtimalle AİHM önünde bekleyen dava sayısının yüksekliği, Türk hükümetinin Tazminat Kanunu çıkarma kararında belirleyici faktör oldu. Köylüler kadar AİHM de adil bir şekilde uygulanacak ve çatışma mağdurlarına yeterli çözüm sunacak, iyi tasarlanmış bir tazminat kanunu memnuniyetle kabul edecek durumdaydı. Mahkeme, 2004 yılında Doğan ve Diğerleri-Türkiye davasında verdiği kararda 19 Türkiye de yerinden edilenlerin etkili iç hukuk yollarının tükendiğine karar 16 Örneğin bkz., Menteş ve diğ.-türkiye, AİHM, 28 Kasım 1997; Selçuk ve Asker-Türkiye, AİHM, 24 Nisan 1998; Bilgin-Türkiye, AİHM, 16 Kasım 2000; Dulas-Türkiye, AİHM, 30 Ocak Örneğin bkz., Aydın-Türkiye, AİHM, 10 Ekim 2001; Kemal Güven-Türkiye, AİHM, 22 Mayıs 2001; Aygördü ve diğ.-türkiye, AİHM, 22 Mayıs 2001; Ince ve diğ.-türkiye, AİHM, 22 Mayıs 2001, ve İşçi-Türkiye, AİHM, 25 Eylül Başbakanlık Basın Yayın ve Enformasyon Müdürlüğü Bülteni, 14 Temmuz Doğan ve diğerleri-türkiye, AİHM, 29 Haziran12 verdi. Karar, Avrupa Konseyi Parlamenter Asamblesi nin Göç, Sığınmacılar ve Demografi Komitesi raportörünün tazminatla ilgili önerilerine atıfta bulunuyordu. İnsan Hakları İzleme Örgütü, işlevsel bir tazminat Yasası nın, köylüler için belirli oranlarda da olsa, zamanında uygulanmış bir adalet sağlayacağı, uzun süredir devam eden acılara son vereceği ve AİHM üzerindeki yükü hafifleteceği görüşündedir. Tazminat Yasası, Doğan kararından bir ay sonra, Temmuz 2004 te kabul edildi yılına gelindiğinde, İçişleri Bakanlığı na bağlı olarak çalışan zarar tespit komisyonları, yerinden edilenlerin taleplerini değerlendirmeye başlamıştı. Bu aşamada hükümet, yasanın güvenilirliğini sağlama konusunda kararlılığını belirtiyordu yazında Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül bir bildiri yayınlayarak zarar tespit komisyonlarının çalışmalarına hız vermeleri, istedikleri deliller konusunda esnek olmaları ve yapılan uzlaşmalarda eli açık davranmaları çağrısında bulundu. 20 Hükümet, AİHM önünde karar bekleyen çok sayıda dava konusunda endişeliydi ve mahkemeye delil olarak sunulmak üzere, Tazminat Yasası nın yerinden edilenler için etkili bir çözüm yolu olduğunu gösterecek tazminat kararları istiyordu. Belki de Türk hükümetinin bu açık mesajının bir sonucu olarak, 2005 başlarında Batman daki zarar tespit komisyonları, yerinden edilen ailelere ortalama olarak YTL (33.500$) civarında tazminatlar ödedi. Bu miktarlar, yerinden edilenlerin uğradıkları gerçek zararları karşılamaktan uzak olsa da (bkz. aşağıdaki bölüm), on yıl önce terk etmek zorunda bırakıldıkları evlerinde yeni bir hayata başlamalarına yetecek, gerçekçi rakamlardı. Hükümet AİHM ne bu uzlaşma rakamlarını, Tazminat Yasası nın yerinden edilenlerin sorunlarına çare olabileceğinin kanıtı olarak sunarak, ev tahribi ile ilgili olarak mahkemede karar bekleyen davaları kabul edilmez gerekçesiyle reddetmesi için ikna etmeye çalışıyordu. Oysa aynı sıralarda, kimi zarar tespit komisyonları çok daha düşük rakamlar ı bazı durumlarda YTL (3.350$) gibi alay edercesine öneriyordu. 21 İnsan Hakları 20 Türkiye İktisadi ve Sosyal Etütler Vakfı İç Göç İzleme Merkezi, Güvensizlik Mirasının Aşılması: Devlet Ve Yerinden Edilmiş Kişiler Arasında Toplumsal Mutabakata Doğru, (Cenova/İstanbul: NRC/IDMC/TESEV, Haziran 2006), ss Örneğin, Diyarbakır zarar değerlendirme komisyonunun YTL bedel için 7 Temmuz 2005 tarih ve 2005/4-509 no.lu kararı; Diyarbakır zarar değerlendirme komisyonunun YTL bedel için 1 Ağustos 2005 tarih ve 2005/4-388 sayılı kararı; Diyarbakır zarar değerlendirme komisyonunun, YTL bedel için 9 Eylül 2005 tarih ve 2005/4-534 sayılı kararı; Diyarbakır zarar değerlendirme komisyonunun, YTL bedel için 9 Eylül 2995 tarih ve 2005/4-507 sayılı kararı. 1113 İzleme Örgütü 22 Şubat 2006 da Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül e yazarak, zarar tespitlerinde daha tutarlı ve adil bir yaklaşım sergilenmesi çağrısında bulundu. Ancak AİHM Ocak 2006 da, Tazminat Yasası nın mülklerine erişemeyenlere, sözleşme çerçevesindeki ihlallerin telafi edilmesine imkan verecek yeterli bir iç çözüm olduğuna ve Tunceli nin Ovacık ilçesi yakınlarındaki Eğrikavak köyünden zor kullanılarak sürgüne gönderilen Aydın İçyer in müracaatının kabul edilemez kararını verdi. 22 Mahkeme, Tazminat Yasası nın, İçyer in durumundaki insanların ihtiyaçlarına cevap vermek için özel olarak hazırlanmış bir çözüm olduğuna, Türkiye nin bütün illerinde uygulamaya konduğuna ve ailenin bu kanuna dayanarak müracaatta bulunduğuna hükmetti. Mahkeme İçyer in önünde, AİHM ne başvurmadan tüketilmesi gereken Türkiye içinde etkili bir iç çözüm gerekçesiyle Aydın İçyer in davasını reddetti. Mahkeme, Tazminat Yasası ve komisyonların yeterli çözüm sunmaya muktedir olduğu ve 2005 yılı içinde bir kısım başvuruculara gerçekten de bu çözümleri sunduğu konusunda kesinlikle haklıydı. Ancak, kanun ve uygulama yönetmelikleri maalesef, zarar tespit komisyonlarının keyfi kararlar vermesi için fazla geniş bir çerçeve sağlıyor. İçyer kararı, zarar tespit komisyonlarına, bu alandaki tüm kaçamak yolları sonuna kadar kullanma olanağı için bir zemin oluşturmuş gibi görünüyor. Zarar tespit komisyonlarının çalışmaları, İçyer kararından bu yana geri adım attı. Tespit komisyonları artık uzlaşma koşullarını kendi başlarına oluşturmak, daha önce örnekleri görülenlerden çok daha düşük rakamlar belirlemek ve çok daha fazla sayıdaki müracaatçıyı kanun kapsamı dışında tutma konusunda çok daha özgürler. Sulh dayatması Mahkemeye gitmek istemiyoruz. Hakkımız olanı istiyoruz. On yıl sürecek bir dava açmaya çekiniyorum. O kadar yaşayacak mıyım? Açık söylemek gerekirse, zararım YTL ama bana YTL teklif ediyorlar yılında Diyarbakır ın İslamköy köyünden yerinden edilen N. Z İçyer-Türkiye başvurusunun red kararı (müracaat no /02), AİHM, 12 Ocak İnsan Hakları İzleme Örgütü nün yerinden edilen köylü N.Z. ile 5 Nisan 2006 tarihinde Elazığ da yaptığı görüşme. 1214 Tazminat Yasası ile sağlanan süreçte köylüleri bu derece dezavantajlı duruma düşüren şey, bağımsız bir zarar tespit komisyonunun ve herhangi bir etkili temyiz prosedürünün olmayışı. Köylülerin gerçekçi hiç bir alternatifi yok ve komisyonun önerme lütfunda bulunduğu her türlü anlaşmayı kabul etmek zorundalar. Herhangi bir uzlaşmayı reddetmek bir hukuk savaşı başlatmaya eşdeğer. Türkiye de hukukun işleyiş sürati gözönüne alındığında bu, en az on yıllık bir erteleme ve oldukça yüklü hukuki masraflar demek. Bu bölümdeki analizde gösterildiği gibi, bu hukuk savaşının sonunda adalete ulaşabileceğine dair çok da fazla umut yok. Bu zaten travmatize edilmiş ve fakirleştirilmiş mağdurlar için tahammül edilemez bir tablo. Tespit komisyonunun önerdiği uzlaşmayı kabul edilemez bulan bir köylü, teorik olarak mahkemeye başvurabilir. Uygulamada ise böyle bir seçenek yok. İdari mahkeme kurallarına göre, dava açan kişiler, talebin yaklaşık yüzde dördünü mahkeme harcı olarak yatırmak durumundalar. Ama burada söz konusu olan ise, hakkında dava açmak zorunda bırakıldıkları devletin resmi görevlileri tarafından işlenen ağır suçlar sonucunda sefalete düşmüş fakir köylüler. Çocuğuna okul kitabı alabilmek için sokaklarda tatlı satmak zorunda kalan yerinden edilmiş bir çiftçinin, kendisine karşı işlenmiş haksız fiillerden sorumlu bir devlete karşı kazanabileceğini umarak, dava açmak için büyük paralar ödemek durumunda değil. Diyarbakır lı avukat Habibe Deyar bu mutlak seçeneksizliği şöyle betimliyor: Tespit komisyonu önümüze bir teklif koyuyor. Karar vermek için 20 günümüz var. Müvekkilim kendisine YTL [67.000$] ödenmesi gerektiğini düşünüyorsa mahkemeye YTL [2.680$] ödeyecek parayı bulması gerekiyor. İdari mahkemedeki bir dava dört yıl sürebilir. Müvekkilim kazanırsa devlet davayı temyiz için Danıştay a götürür. Bu da bir beş sene daha demek. Bu, pek de fazla kazanma umudu olmadan çünkü işe ta en başından devletin yakmalardaki sorumluluğunu ispatlayarak başlamamız gerek geçecek dokuz sene demek. Üstelik, bunu daha önce yapmaya kalktığımızda [devlet] bizi dava ettiler Bkz. Uluslararası Jüri Üyeleri Komisyonu. Türkiye: Baro başkanı ve üç diğer avukatın yargılanması nihai raporu 11 Şubat Yerinden edilme konusunda mahkeme kararı çıkartmaya çalışan Habibe Deyar ve başka Diyarbakırlı avukatlar güvenlik güçlerine hakaret iddasıyla suçlanmış fakat sonra suçsuz bulunmuşlardı. 1315 Köylüler kendilerine sunulan uzlaşma önerilerini, bunun önlerindeki en iyi seçenek olduğu için değil, fiilen tek seçenek olduğu için kabul ediyorlar. Diktatör Oyunu Matematiğin bir dalı olan oyun teorisi, oyuncuların elde edebilecekleri getiriyi azamiye ulaştırmak için muhtelif taktikler izledikleri stratejik durumları inceler. Bu tür deneysel oyunlar dan birisi olan Ültimatom Oyunu nun kurallarına göre araştırmacı iki oyuncunun önüne bir miktar para koyar. Birinci oyuncudan ikinci oyuncuya bir para teklifi yapmasını ister. İkinci oyuncu bu teklifi kabul ya da reddetme hakkına sahiptir. Kabul ederse birinci ve ikinci oyuncu teklife göre parayı paylaşırlar. Fakat reddederse taraflardan hiç biri paradan hiç bir pay alamaz. Deneyler, paranın yarısına yakın bir miktar teklif edilmediğinde, ikinci oyuncunun reddetme ihtimalinin yüksek olduğunu göstermiştir. Yapılan araştırmalar, bu nedenle teklif yapan tarafın red cevabı almaktan korktuğu için toplamın yarısına yakın bir miktar teklif etme eğiliminde olduğunu ortaya koymuştur. Bu oyunun bir başka çeşidi olan Diktatör Oyununda, teklif yapan taraf canının istediği miktarı teklif eder ve karşı tarafın bu konuda yapabileceği hiç bir şey yoktur. Reddedilme korkusu olmadığı için teklifi yapan taraf çok daha kötü teklifler yapar. Aslına bakılırsa, bu tür durumlarda rasyonel olan davranış biçimi, hiç bir şey vermemektir. Ama uygulamada teklifi yapan taraf genellikle cuz i bir miktar verir. Araştırmacılar bunu, "itibarı koruma yatırımı" olarak değerlendirmektedirler. Diktatör Oyunu, zarar tespit komisyonlarının çalışma biçimini mükemmel bir şekilde ifade ediyor. Müracaatçıların, teklif edileni kabul etmek dışında hiç bir seçenekleri yok. Herhangi bir şey vermek konusunda komisyonların üzerindeki tek baskı, yapılan işleme gerçek bir tazminat süreci görünüşü verme ihtiyacı. Her müracaatçıya sıfır ödeme yapmak, Türkiye içinde de, yerinden edilenlerin durumunun artık AB katılım ortaklığına dahil edilmiş bulunduğu mevcut koşullar altında Brüksel'de de iyi bir etki bırakmayacak ve ayrıca İçyer kararının bir anda tersine dönmesine de sebep olabilecek potansiyele sahip Örneğin bkz. Bolton, Gary, Elena Katok ve Rami Zwick (1998), "Dictator Game Giving: Rules of Fairness Versus Acts of Kindness", International Journal of Game Theory, sayı 27, ss (Diktatör Oyununda Bağışta Bulunma: Doğruluk Kurallarına karşı Şefkat Eylemleri, Uluslararası Oyun Teorisi Dergisi.) 1416 Başvuruları doğrudan reddedilen aileler dahi bu kararı mahkemede itiraz etme eğiliminde değiller. Diyarbakır lı avukat Sedat Aydın, Çınar yakınlarındaki bir köyden, köy koruculuğu sistemine katılmayı kabul etmedikleri için yerinden edilen altı ailenin tazminat talebinin, nasıl yalnızca zorla göçün yaşandığı dönemdeki muhtarın şahitliğine dayanılarak Tazminat Yasası dışında bırakıldığını anlatıyor. Bu görevliler, sözkonusu ailelerin kendi istekleriyle köyden ayrıldıklarını söylüyor. Oysa her iki muhtar da köy korucusu ve avukatın bu kişilerin şahitliğinin doğru olmadığına inanması için yeterince sebep var. [Köylülerle] dava açma seçeneğini konuştum. Sorun şu: dava açabilmek için harç yatırmam gerekecek. [Bu altı aile] mali sebeplerden dolayı hukuki işlem başlatmama kararı aldılar. 26 Yoksul kişiler için mahkeme ücretlerini devletin yatırmasına dair mevzuat hükümleri var ama müracaatçıların büyük çoğunluğu zaten yasaya aykırı bir şekilde erişim hakkı ellerinden alınan arazi ve evleri nedeniyle dava açıyorlar bu değerlendiremedikleri varlıkları nedeniyle adli yardım kapsamı dışında tutuluyorlar. İçyer kararından sonraki eğilimler İçyer kararına yazıklar olsun! Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin bu adımı atmadan önce hiç değilse bir yıl beklemiş olmasını dilerdim. Tespit komisyonları son aylarda gerçekten acımasız olmaya başladılar. Mesela Silvan ın Çaldere köyünde bizi tatmin edecek bir tespit yapmışlardı. Biz imzaladık, onlar imzaladı, sonra İçyer kararının hemen ardından miktarı azaltma talebiyle tekrar karşımıza geldiler. Avukat Mahmut Vefa, Diyarbakır, 4 Nisan 2006 Hükümetin mahkemeye sunduğu yüzlerce sulhnamelerden oluşan yığın karşısında, AİHM, Tazminat Yasası nın etkili bir iç çözüm olduğu kararına vardı. İnsan Hakları İzleme Örgütü nün 22 Şubat 2006 tarihli mektubunda da bazı uzlaşma kararlarının, geri dönen ailelere gerçekçi bir yardım sağlayacak seviyede tazminat sağladığı teyid edildi. Sonraki olaylar ise ilk başlardaki eli açık kararların görece güvenilir sistemin belirtileri değil, AİHM nin başka tazminat kararları vermesini engellemek için 26 İnsan Hakları İzleme Örgütü nün avukat Sedat Aydın ile 4 Nisan 2006 tarihinde Diyarbakır da yaptığı görüşme. 1517 yapılmış bir planın parçaları olduğunu ortaya koydu. Strateji, Strasburg da karar bekleyen köylülerin başvurularına öncelik vererek, bazılarına görece eli açık tazminatlar vermek üzerine kuruluydu. Avukat Tahir Elçi şu gözlemlerde bulunuyor: AİHM deki davacıların başvurularına öncelik verildiği son derece açık. [Hükümet] bir kısım içtihat kararları çıkarma peşindeydi ve bunda da başarılı oldu. [Tazminat Yasası ndan sorumlu vali yardımcısı] yakınlarda örnek bir vatansever olduğu ve devlete yüz milyonlar kazandırdığı ile övündü. 27 AİHM taktik olarak önemli, çünkü hem hükümet hem de biz biliyoruz ki dış baskılar olmadan hiç bir şekilde buralara varamazdık. 28 İçyer kararı ilan edilir edilmez, zarar tespit komisyonları çok daha düşük değerlendirmeler yapmaya ve hatta daha önceden yapılmış değerlendirmeleri gözden geçirme girişimlerine başladı. Diyarbakır ın Lice ilçesinden C.S. nin hali bu duruma bir örnek Ağustos unda askerler C.S. nin evine yanıcı kimyasal maddeler yerleştirerek, Lice yakınlarındaki Ziyaret köyündeki pek çok başka evle beraber ateşe verdiler. C.S. şu ana kadar evine dönemedi yılında tespit komisyonu YTL (26.800$) lık bir uzlaşma teklifi yaptı. (Kendi değerlendirmesine göre zararı en az YTL [ $] olmasına karşın) Teklifi kabul etti. Evraklar tamamlanmadan İçyer kararı çıktı. Tespit komisyonu şimdi yeni bir tespit yapmadan uzlaşmaya yanaşmıyor. C.S. nin avukatı Habibe Deyar derin bir hüsrana uğruyor çünkü Strasburg daki AİHM önündeki davası oldukça ileri bir aşamaya ulaşmıştı. İçyer kararı Deyar ın davalarını rayından çıkarmakla kalmadı, tespit komisyonunu, Tazminat Yasası uyarınca yapmış olduğu mevcut teklifi aşağı çekme girişiminde bulunması için de teşvik etmiş oldu. Tespit komisyonundaki görevliler rakamların çok yüksek olduğunu, arazinin tekrar ölçülmesi gerektiğini söylediler ve herhalde bu sefer rakamlar daha düşük 27 Ben terör tazminatında Türkiye'yi 20 milyar Euro zarardan kurtardım, Vali Yardımcısı Erol Özer in Fişleme Yeniden Gündemde başlıklı yazıdaki ifadesi, Zaman (Istanbul), 1 Nisan İnsan Hakları İzleme Örgütü nün avukat Tahir Elçi ile 3 Nisan 2006 tarihinde Diyarbakır da yaptığı görüşme. 1618 çıkacak. 29 C.S. de avukatının hayal kırıklığını paylaşıyor: AİHM na inanıyorduk ve bu yüzden müracaat ettik. Onlardan yana bir umudumuz vardı. Yani... adalet için. 30 Avukat Habibe Deyar, kendi elindeki vakaların 40 tanesinde anlaşmaya varıldığını ve sulhnamelerin zarar tespit komisyonu, vali yardımcısı ve davacı tarafından imzalandığını bildirdi. İçyer kararından sonra zarar tespit komisyonu, değişen koşullardan faydalandı ve üzerinde anlaşmaya varılan bu sulhnameleri imza için valiye sunmak ki bu, ödemeden önceki son adım yerine, dosyaların büyük çoğunluğunu, daha düşük bir sulhname sağlamak üzere yeni bir teklif hazırlanması için kenara ayırdı. 31 Avukat F.L. Diyarbakır ilindeki tespit komisyonlarının birinde Diyarbakır Barosunu temsil ediyor. Ocak 2006 dan sonra, komisyonun aciliyet duygusunu kaybettiğini ve daha düşük ödemeler yapmaya başladığını bildirdi. AİHM nin ünlü İçyer kararından sonra sulhname ödemelerindeki seviyenin düştüğünü gördüm. Ben 2005 te başladım. İlk altı ay boyunca ayda altı ya da sekiz toplantı yapardık. Ama son bir ay içinde bir kere dahi toplanmadık. Bunun sebebinin ne olduğunu söyleyemem ama insanı şüpheye düşürüyor ve bu kararın etkili olduğu izlenimini veriyor. Bu karardan sonra, mesela ağaçlara zararlarla ilgili hesaplamalardaki yaklaşım çok daha kısıtlayıcı oldu. AİHM hükümetin elini güçlendirdi. 32 Avukat Mehmet Kaya da komisyonların çalışmalarında yavaşlama 33 ve ödeme seviyelerinde düşüş gözlemledi: AİHM kararından önce hazine, uzlaşma ödemelerinde kullanılmak üzere valiliklere aylık ödemeler gönderirdi. [Karardan] sonra yalnızca tek bir ödeme gönderdiler. Komisyonun değerlendirme yaptığı 2005 yılında, arazisinden faydalanamayan bir kişiye yapılacak ödeme 29 İnsan Hakları İzleme Örgütü nün avukat Habibe Deyar ile 3 Nisan 2006 tarihinde Diyarbakır da yaptığı görüşme. 30 İnsan Hakları İzleme Örgütü nün yerinden edilen köylü C.S. ile 3 Nisan 2006 tarihinde Diyarbakır da yaptığı görüşme. 31 İnsan Hakları İzleme Örgütü nün avukat Habibe Deyar ile 3 Nisan 2006 tarihinde Diyarbakır da yaptığı görüşme. 32 İnsan Hakları İzleme Örgütü nün avukat F.L. ile 3 Nisan 2006 tarihinde Diyarbakır da yaptığı görüşme. 33 Türkiye İktisadi ve Sosyal Etütler Vakfı nın Mayıs 2006 tarihli ve Güvensizlik Mirasının Aşılması: Devlet Ve Yerinden Edilmiş Kişiler Arasında Toplumsal Mutabakata Doğru, başlıklı raporu da komisyonların çalışmalarının yavaşladığına ve ödeme seviyelerinin düştüğüne değiniyor. 1719 miktarı dönüm başına 75 YTL ve sulak alanlar için dönüm başına 100 YTL olarak kararlaştırılmıştı. 34 Bu sene sırasıyla 25 ve 45 YTL ödüyorlar. Değerlendirme için kullanılan birimi düşürdüler. Kararlarını hangi kıstasa göre verdikleri belli değil. İçyer kararından önce başvurularımızı komisyonla görüşebiliyorduk. Şimdi ise elimize yalnızca bir bilgisayar çıktısı tutuşturuyorlar ve başvuruyu görüşme ya da tartışma imkanımız yok. 35 Aynı avukat, değişimin niceliğini Diyarbakır ın üç köyünden rakamlarla sergiledi: Hani yakınlarındaki Gömeç köyünde, İçyer kararından önce 110 hanenin her birine yapılan ortalama ödeme YTL (14.740$) idi. Kocaköy yakınlarındaki Şaklat köyünde, İçyer kararından önce 192 hanenin her birine yapılan ortalama ödeme YTL (22.100$) idi. Buna karşın, Lice yakınlarındaki Güldiken köyünde, İçyer kararından sonra yapılan keşif ve sulhname önerilerinde 250 haneye yapılan tekliflerin ortalaması YTL (5.360$) Şaklat örneğine göre dört misli bir düşüş. Ödemelerdeki düşüş Diyarbakır ile sınırlı değil. Avukat Sabri Erik in bildirdiğine göre Bingöl de arazilerine ulaşamayan köylülere yapılan ödemeler 2005 yılında dönüm başına 75 YTL iken İçyer kararından sonra, dönüm başına önce 50 YTL ye, Nisan 2006 dan sonra ise 25 YTL ye düştü. Erik, Geçen yıl tahrip edilen bir ev için tazminat olarak YTL (13.400$) veriyorlardı. Bu sene ise le YTL arasında ödüyorlar dedi Bir dönüm bir hektarın onda biridir. 35 İnsan Hakları İzleme Örgütü nün avukat Mehmet Kaya ile 6 Nisan 2006 tarihinde Diyarbakır da yaptığı görüşme. 36 İnsan Hakları İzleme Örgütü nün avukat Sabri Erik ile 7 Nisan 2006 tarihinde Bingöl de yaptığı görüşme. 1820 Soldaki rakamlar, Diyarbakır, Kocaköy, Şaklat köyünde İçyer kararından önce yapılan uzlaşma anlaşmalarındaki teklifler. Sağdaki rakamlar ise Diyarbakır, Lice, Güldiken köyünde İçyer kararından sonra köylülere sulhnamelerde yapılan teklifler. Köyler, hane büyüklüğü, arazi ve evlerin niteliği açısından kabaca benzer özellikler gösteriyor ve her ikisi de 1993 yılında güvenlik güçleri tarafından imha edildi. Ancak, İçyer kararından sonra yapılan anlaşma tekliflerinin genel seviyesi bariz olarak düşük. 19 Daha göster
COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE KÖSEOĞLU TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no. 73283/01) KARAR STRAZBURG 20 Kasım 2007 İşbu karar AİHS Detaylı İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK/53,57
T.C YARGITAY 22.HUKUK DAİRESİ Esas No. 2012/13098 Karar No. 2013/6371 Tarihi: 26.03.2013 İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK/53,57 İŞÇİNİN TANIK OLDUĞU DOSYADA KENDİ DURUMUNA İLİŞKİN VERMİŞ OLDUĞU BEYANIN Detaylı EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE ELĞAY TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no. 18992/03) KARAR STRAZBURG 20 Ocak 2009 İşbu karar AİHS nin Detaylı EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE KÖKSAL VE DURDU TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no. 27080/08 ve 40982/08) KARAR STRAZBURG 15 Haziran Detaylı CEZA YARGILAMASI KAPSAMINDA İHAM UYGULAMASINDA KLON DAVA KAVRAMI
CEZA YARGILAMASI KAPSAMINDA İHAM UYGULAMASINDA KLON DAVA KAVRAMI GİRİŞ : Yakın kavram olarak, ceza yargılaması hukukumuzda mükerrer dava kavramı vardır. Mükerrer dava; olayı, tarafları, konusu aynı olan Detaylı KONUT SEKTÖRÜNÜN VERGİ YÜKÜ VE ÖNERİLER 07.05.2013
KONUT SEKTÖRÜNÜN VERGİ YÜKÜ VE ÖNERİLER 07.05.2013 A) ÖRNEK BİR KONUT PROJESİ BAZINDA VERGİ YÜKÜ Aşağıdaki çalışmada, örnek olarak 100 konutluk bir gayrimenkul projesi belirli varsayımlarla ele alınarak, Detaylı CON S EI L D E KONSEYĐ
COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE ETEM KARAGÖZ TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no. 32008/05) KARAR STRAZBURG 15 Eylül 2009 İşbu karar AİHS Detaylı CONSEIL DE L'EUROPE AVRUPA KONSEYĐ AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ KANĐOĞLU VE DĐĞERLERĐ - TÜRKĐYE DAVASI. (Başvuru no:44766/98, 44771/98 VE 44772/98)
CONSEIL DE L'EUROPE AVRUPA KONSEYĐ AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ KANĐOĞLU VE DĐĞERLERĐ - TÜRKĐYE DAVASI (Başvuru no:44766/98, 44771/98 VE 44772/98) KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ STRAZBURG 11 Ekim 2005 Đşbu karar Detaylı AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE. YER VE GÜNGÖR/TÜRKİYE (Başvuru no. 21521/06 ve 48581/07) KARAR STRAZBURG.
COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE YER VE GÜNGÖR/TÜRKİYE (Başvuru no. 21521/06 ve 48581/07 KARAR STRAZBURG 7 Aralık 2010 İşbu karar AİHS nin 44/2 maddesinde belirtilen Detaylı AİHM İçtihatları Kapsamında Medeni Haklar ve Yükümlülükler
AİHM İçtihatları Kapsamında Medeni Haklar ve Yükümlülükler Mülkiyet Hakları *Mülkiyet davalarına ilişkin yargılamalar özel haklar ve yükümlülükler açısından belirleyici olması nedeniyle m.6/1 kapsamındadır. Detaylı T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG
İTİRAZ USULLERİ BMMYK Kasım 2014 İtiraz Usülleri Etkili çare Son karara kadar ülkede kalma hakkı Sınırdışı edilmeme İdari ve yargısal itiraz hakkı İdari süreçler: İlk aşamada dosyayı inceleyen kişiden Detaylı AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
İÇİNDEKİLER I. GENEL AÇIKLAMALAR 1. Bireysel başvuru nedir? 2. Bireysel başvurunun temel nitelikleri nelerdir? 3. Bireysel başvuru yolu hangi ülkelerde uygulanmaktadır? 4. Ülkemizde bireysel başvuru kurumuna Detaylı DÜŞÜK TUTARLARDA ÖDENEN EMEKLİ İKRAMİYELERİ
DÜŞÜK TUTARLARDA ÖDENEN EMEKLİ İKRAMİYELERİ Gülay ORTA Kamu Denetçiliği Uzmanı ŞİKAYET KONUSU Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından düşük miktarlarda (10 kuruş, 1,20 TL gibi) emekli ikramiyesi ödenmesidir. Detaylı KABUL EDİLMEZLİK KARARI
Priştine, 13 Haziran 2011 Nr.ref: RK 120/11 KABUL EDİLMEZLİK KARARI Dava no: KI 124/10 Başvurucu Shkurte Krasniqi Kosova Yüksek Mahkemesi A.nr.771/2010 sayı ve 27 Ekim 2010 tarihli kararının Anayasaya Detaylı EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ ÜÇÜNCÜ DAİRE Cemile BOZOĞLU (AKARSU) ve Diğerleri Türkiye (Başvuru no. 787/03) Kabuledilebilirliğe İlişkin Detaylı TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM TEDBİRE İLİŞKİN ARA KARAR M.A. BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2016/220) Karar Tarihi: 20/1/2016 İKİNCİ BÖLÜM ARA KARAR GİZLİLİK TALEBİ KABUL Başkan ler Detaylı AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ UYGULAMA TALİMATI 1 ADİL TAZMİN TALEPLERİ
COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ ÜÇÜNCÜ DAİRE ŞENOL ULUSLARARASI NAKLİYAT, İHRACAT VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no:75834/01) KARAR STRAZBURG 20 Mayıs Detaylı ĐKĐNCĐ DAĐRE EYÜP KAYA TÜRKĐYE DAVASI. (Başvuru no: 17582/04) STRAZBURG. 23 Eylül 2008
COUNCIL OF EUROPE AV R U P A KONSEYİ AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ ĐKĐNCĐ DAĐRE EYÜP KAYA TÜRKĐYE DAVASI (Başvuru no: 17582/04) KARAR STRAZBURG 23 Eylül 2008 Đşbu karar AĐHS nin 44/2 maddesinde belirtilen Detaylı ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI
410 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2012/21152 Karar No. 2012/20477 Tarihi: 12.06.2012 Yargıtay Kararları Çalışma ve Toplum, 2013/1 İlgili Kanun / Madde 6100 S. HMK/115,120 DAVA ŞARTI GİDER AVANSININ Detaylı KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE
KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE 2 KADININ STATÜSÜ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İSTANBUL SÖZLEŞMESİ 11 Mayıs 2011 tarihinde Kadınlara Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Detaylı KABUL EDİLMEZLİK KARARI
Priştine, 14 Kasım 2011 Nr. Ref.: RK159/11 KABUL EDİLMEZLİK KARARI Dava No: KI 16/11 Başvurucu Shemsedin Ademi 14/2009 sayı ve 14 Eylül 2009 tarihli Araç Kayıt Genelgesinin Anayasaya uygunluğunun değerlendirilmesi Detaylı 4081 SAYILI ÇİFTÇİ MALLARININ KORUNMASI HAKKINDA KANUN UYGULAMASI
4081 SAYILI ÇİFTÇİ MALLARININ KORUNMASI HAKKINDA KANUN UYGULAMASI 4081 Sayılı Kanun; Çiftçi mallarının korunması esaslarını düzenlemek üzere 10.07.1941 tarihinde yayımlanmıştır. Kanun Hükümleri; -Köy sınırları Detaylı BAKANLAR KURULU TOPLANTISI ADALET BAKANI VE HÜKÜMET SÖZCÜSÜ ÇİÇEK, KOBİ LERİN BORÇLARININ YEN
BAKANLAR KURULU TOPLANTISI ADALET BAKANI VE HÜKÜMET SÖZCÜSÜ ÇİÇEK, KOBİ LERİN BORÇLARININ YEN Kasım 20, 2006-12:00:00 BAKANLAR KURULU TOPLANTISI ADALET BAKANI VE HÜKÜMET SÖZCÜSÜ ÇİÇEK, KOBİ'LERİN BORÇLARININ Detaylı Adli Yadım Bürosu ADLİ YARDIM BÜROSU
Adli Yadım Bürosu 8 ADLİ YARDIM BÜROSU Adli Yardım Bürosu Adli Yadım Bürosu 8. BÖLÜM ADLİ YARDIM BÜROSU Bireylerin hak arama özgürlüklerinin önündeki engelleri aşmak ve hak arama özgürlüğünün kullanımda Detaylı İKİNCİ DAİRE KABUL EDĠLEBĠLĠRLĠK HAKKINDA KARAR
Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Şube Müdürlüğü Şube Müdürlüğümüzün Genel Yapısı 1 1 1 1 1 ŞUBE MÜDÜRÜ İNŞAAT MÜHENDİSİ ŞEHİR PLANCISI HARİTA TEKNİKERİ SU ÜRÜNLERİ TEKNİKERİ ADİL BARTU GÜRDAL KOKUCU Detaylı İlgili Kanun / Madde 6356 S. TSK/41-43
T.C YARGITAY 22. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2014/1967 Karar No. 2014/1792 Tarihi: 10.02.2014 İlgili Kanun / Madde 6356 S. TSK/41-43 TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ YETKİ TESPİTİNE İTİRAZ İŞYERİNE YENİ ALINAN İŞÇİLERİN Detaylı ĐKĐNCĐ DAĐRE KARAR. Đclal KARAKOCA ve Hüseyin KARAKOCA v. TÜRKĐYE (Başvuru no. 46156/11)
ĐKĐNCĐ DAĐRE KARAR Đclal KARAKOCA ve Hüseyin KARAKOCA v. TÜRKĐYE (Başvuru no. 46156/11) Başkan Guido Raimondi Yargıçlar Danutė Jočienė Peer Lorenzen Dragoljub Popović Işıl Karakaş Nebojša Vučinić Paulo Detaylı AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ DÖRDÜNCÜ DAİRE NACARYAN VE DERYAN - TÜRKİYE DAVASI. (Başvuru no:19558/02 ve 27904/02 )
CONSEIL DE L'EUROPE AVRUPA KONSEYİ AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ DÖRDÜNCÜ DAİRE NACARYAN VE DERYAN - TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no:19558/02 ve 27904/02 ) KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ (adil tatmin) STRAZBURG 24 Detaylı ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU MÜRACAAT SÜRECİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR:
ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru 1982 Anayasası nın 148. ve 149. Maddeleri ile geçici 18. maddesi hükümleri ve ayrıca 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu Detaylı YILDIRIM v. TÜRKĐYE KARARIN KISA ÖZETĐ
YILDIRIM v. TÜRKĐYE KARARIN KISA ÖZETĐ Đnternete erişime ilişkin yasaklamalara sınırlama getiren ve muhtemel bir kötüye kullanma durumuna karşı hukuki kontrol güvencesi sunan katı bir yasal çerçevede alınmayan Detaylı COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ ÜÇÜNCÜ DAİRE. Nezir KÜNKÜL/TÜRKİYE (Başvuru no. 57177/00) KARAR STRAZBURG
COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ ÜÇÜNCÜ DAİRE Nezir KÜNKÜL/TÜRKİYE (Başvuru no. 57177/00) KARAR STRAZBURG 30 Kasım 2006 OLAYLAR Başvuran Nezir Künkül 1949 doğumlu bir Türk Detaylı AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE GÜNGİL TÜRKİYE. (Başvuru no. 28388/03 ) KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ STRAZBURG. 10 Mart 2009
COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE GÜNGİL TÜRKİYE (Başvuru no. 28388/03 ) KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ STRAZBURG 10 Mart 2009 İşbu karar AİHS nin 44/2 maddesinde belirtilen Detaylı Sayı: 2009/18 Tarih: 09.08.2009 Aileler krize borçlu yakalandı; sorunu işsizlik katladı
Sayı: 2009/18 Tarih: 09.08.2009 Aileler krize borçlu yakalandı; sorunu işsizlik katladı - Ekonomik krizin şiddeti devam ederken, krize borçlu yakalanan aileler, bu dönemde artan işsizliğin de etkisi ile Detaylı YÖNTEM YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK ve BAĞIMSIZ DENETİM A.Ş.
2016/090 30.12.2016 Konu: 2017 Yılı İçin Asgari Ücret Belirlendi. Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararında, 2017 yılında uygulanacak asgari ücret brüt tutarı aylık 1.777,50 TL olarak belirlenmiştir. Buna Detaylı 9.2.2. Adalet Teşkilatını Güçlendirme Vakfı Konut Projesi (Ataşehir)
9.2.2. Adalet Teşkilatını Güçlendirme Vakfı Konut Projesi (Ataşehir) 14.02.2008 / 28.10.11210 Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi Mesleki Denetimde Çevresel Etki Değerlendirmesi Çekince Raporu Projenin Detaylı ULUSLARARASI HUKUK VE DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
T.C. ADALET BAKANLIĞI ULUSLARARASI HUKUK VE DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İnsan Hakları Daire Başkanlığı ULUSLARARASI HUKUK VE DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İnsan Hakları Daire Başkanlığı AVRUPA İNSAN Detaylı T.C. SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü GENELGE NO: 2007/02....VALİLİĞİNE (Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü)
KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Detaylı İŞÇİLERİN 3 ACİL TALEBİ VAR!
TEMMUZ 2016 İŞÇİLERİN 3 ACİL TALEBİ VAR! Taşeron işçilere kayıtsız şartsız kadro! Kıdem tazminatıma dokunma! Zorunlu Bireysel Emeklilik Sistemi ne hayır! TAŞERON İŞÇİLERE KAYITSIZ ŞARTSIZ KADRO! AKP hükümeti Detaylı T.B.M.M. CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı Tarih :.../..«. 8
T.B.M.M. CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı Tarih :.../..«. 8 Z ;... Sayı TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu ile Bankacılık Kanunu'nda Değ Yapılması Detaylı AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE. KESHMIRI/TÜRKİYE (Başvuru no. 36370/08) KARAR STRAZBURG. 13 Nisan 2010
COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE KESHMIRI/TÜRKİYE (Başvuru no. 36370/08) KARAR STRAZBURG 13 Nisan 2010 İşbu karar AİHS nin 44/2 maddesinde belirtilen koşullar Detaylı KABUL EDİLMEZLİK KARARI
Priştine, 28 Haziran 2013 Nr. Ref.: RK431/13 KABUL EDİLMEZLİK KARARI Başvuru No: KI122/12 Başvurucu Edison Rinxhi Belediye Adi Suçlar Mahkemesi nin Nr. reg. 46854/2012 sayı ve 19 Ekim 2012 tarihli kararı Detaylı AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ APOSTOLİDİ VE DİĞERLERİ- TÜRKİYE DAVASI. (Başvuru no:45628/99) KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ (ADİL TATMİN) STRAZBURG
CONSEIL DE L'EUROPE AVRUPA KONSEYİ AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ APOSTOLİDİ VE DİĞERLERİ- TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no:45628/99) KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ (ADİL TATMİN) STRAZBURG 24 Haziran 2008 İşbu karar Detaylı 20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010
T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ Siyasi İşler Başkanlığı 20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010 - Reform İzleme Grubu nun (RİG) 20. Toplantısı, Devlet Bakanı ve Başmüzakerecimiz Detaylı İSTANBUL ANADOLU CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI NA. : Şüpheli hakkında suç duyurusu dilekçemizin sunumudur.
İSTANBUL ANADOLU CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI NA Müşteki Vekilleri Şüpheli Konu Müsnet Suç : (T.C.:.)./ 3 Ümraniye İstanbul : Av. Aytekin TETİK & Av. Ahmet AYDIN - Adres Antette :...T.C.:2...2 Üsküdar İstanbul Detaylı TÜRKİYE BAROLAR BİRLİĞİ
TÜRKİYE BAROLAR BİRLİĞİ 2013-2014 ADLİ YILINDA TÜRKİYE BAROLAR BİRLİĞİ NİN AVUKATLARA YÖNELİK ÇALIŞMALARINDAN BAZI BAŞLIKLAR Eylül 2014 ANKARA Hastalıkta, Yaşlılıkta, Cezaevinde, Cenazede Her Yerde Avukatın Detaylı tepav Tasarruf kamudan başlar Nisan2012 N201124 DEĞERLENDİRMENOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı
DEĞERLENDİRMENOTU Nisan2012 N201124 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp KALKAN 1 Analist, Ekonomi Etütleri Tasarruf kamudan başlar Türkiye nin cari açık sorunu ve bunun altında yatan Detaylı AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ DÖRDÜNCÜ DAİRE. Gümüşten -Türkiye Davası (Başvuru no: 47116/99)
EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ DÖRDÜNCÜ DAİRE Gümüşten -Türkiye Davası (Başvuru no: 47116/99) KARAR STRAZBURG - 30 Kasım 2004 Bu karar Sözleşme'nin 44 2 maddesinde belirtilen Detaylı AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE. MEHMET YILDIZ vd.-türkiye DAVASI (Basvuru no:14155/02) KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ
AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE MEHMET YILDIZ vd.-türkiye DAVASI (Basvuru no:14155/02) Hazırlayan: Mustafa Volkan ULUÇAY Danıştay Tetkik Hakimi KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ İşbu karar AİHS nin 44/2 Detaylı ĐKĐNCĐ DAĐRE KARAR. Başvuru n o 43627/09 Misak HAÇĐKOĞLU/TÜRKĐYE STRAZBURG
ĐKĐNCĐ DAĐRE KARAR Başvuru n o 43627/09 Misak HAÇĐKOĞLU/TÜRKĐYE STRAZBURG 25 Haziran 2013 2 HAÇĐKOĞLU/TÜRKĐYE KARARI Misak Haçikoğlu / Türkiye davasında, Başkan Dragoljub Popović, Yargıçlar Paulo Pinto Detaylı Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014
Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye ile Kürdistan arasındaki ekonomik ilişkiler son yılların en önemli rakamlarına ulaşmış bulunuyor. Bugünlerde petrol anlaşmaları ön plana Detaylı AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE MEHMET SELÇUK - TÜRKİYE DAVASI. (Başvuru no: 13090/04 ) KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ STRAZBURG.
CONSEIL DE L'EUROPE AVRUPA KONSEYİ AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE MEHMET SELÇUK - TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no: 13090/04 ) KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ STRAZBURG 10 Haziran 2008 İşbu karar AİHS nin Detaylı AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM YALÇINKAYA VE DİĞERLERİ / TÜRKİYE (Başvuru No. 25764/09, 25773/09, 25786/09, 25793/09, 25804/09, 25811/09, 25815/09, 25928/09, 25936/09, 25944/09, 26233/09, Detaylı AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE NİN SARAR / TÜRKİYE KARARI * ** (Başvuru no. 1947/09, Karar Tarihi: 27 Mart 2012)
AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE NİN SARAR / TÜRKİYE KARARI * ** (Başvuru no. 1947/09, Karar Tarihi: 27 Mart 2012) Sarar / Türkiye davasında, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Daire), komite Detaylı 10 Mart 2016 Perşembe Günü Saat 09:30'da Yapılan Mahkeme Toplantısında Görüşülen Dosyalar ve Sonuçları BİRİNCİ BÖLÜM
KADIN DAYANIŞMA VAKFI 2014 YILI KADIN DANIŞMA MERKEZİ FAALİYET RAPORU 1 OCAK 31 ARALIK 2014 2014 yılında Kadın Dayanışma Vakfı Danışma Merkezi ne 354 kadın başvurdu. 101 kadın yüz yüze başvuru yaparken, Detaylı DİNÇEROĞLU AVUKATLIK BÜROSU A V U K A T HÜSEYİN ENİS DİNÇEROĞLU & ESRA AKKOÇ YAREN AHMET ŞEREF UYANIK & ELİFCAN TEKELİ STJ. AV.
İZMİR BARO BAŞKANLIĞI NA Strasburg da yapılacak olan Doğu PERİNÇEK AİHM davasında yönetim kurulumuzun kararı ile temsilci olarak görevlendirildim. Bir çok kişi ve kuruluşun yanı sıra hukukçu olarak TÜRKİYE Detaylı AVRUPA KONSEYĐ BAKANLAR KONSEYĐ
AVRUPA KONSEYĐ BAKANLAR KONSEYĐ Adli Yardım Taleplerinin Đletilmesine Đlişkin Avrupa Sözleşmesi (092 No lu Cets) ve Bu Sözleşmeye Ek Protokol (179 No lu Cets) Uyarınca Yapılacak Başvuruda Kullanılmak Üzere Detaylı TÜRK SANAYİCİLERİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ. 5782 Sayılı Tapu Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hakkında TÜSİAD Görüşü
5782 Sayılı Tapu Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hakkında TÜSİAD Görüşü 5782 Sayılı Tapu Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun MADDE 2 2644 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi aşağıdaki şekilde Detaylı Alman Federal Mahkeme Kararları. Hessen Eyalet Sosyal Mahkemesi
Alman Federal Mahkeme Kararları Çev: Alpay HEKİMLER * Hessen Eyalet Sosyal Mahkemesi Karar Tarihi : 24.03.2015 Sayısı : L 3 U 225/10 İşçiler, öğlen paydosu sırasında, sadece öğlen yemeğini yemek üzere Detaylı FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR
FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR Öncelik 23.1 Yargının verimliliği, etkinliği ve işlevselliğinin arttırılması 1 Mevzuat Uyum Takvimi Tablo 23.1.1 No Yürürlükteki AB mevzuatı Taslak Türk mevzuatı Kapsam Sorumlu Detaylı Çev.: Alpay HEKİMLER*
Avrupa Adalet Divanı Çev: Alpay HEKİMLER * Federal İş Mahkemesi Karar Tarihi: 20.04.2011 Karar Sayısı: 5 AZR 171/10 Yurtdışına geçici olarak gönderilen inşaat işçilerinin asgari ücret seviyesinden ücret Detaylı ĐKĐNCĐ DAĐRE. (Başvuru No. 14697/07) KARAR STRAZBURG. 24 Eylül 2013
ĐKĐNCĐ DAĐRE BEŞERLER YAPI SAN. VE TĐC. A.Ş. / TÜRKĐYE (Başvuru No. 14697/07) KARAR STRAZBURG 24 Eylül 2013 Đşbu karar nihai olup, şekli düzeltmelere tabi tutulabilir. T.C. Adalet Bakanlığı, 2013. Bu gayrıresmi Detaylı YÖNETMELİK. MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı, taksitle satış sözleşmelerine ilişkin uygulama usul ve esaslarını düzenlemektir.
14 Ocak 2015 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 29236 Gümrük ve Ticaret Bakanlığından: YÖNETMELİK TAKSİTLE SATIŞ SÖZLEŞMELERİ HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 Detaylı 30 Temmuz 2008 tarihinde Mahkeme başvuru sahiplerinin 3 Eylül 2008 e dek İran a sınır dışı edilmemeleri hakkında 39 sayılı Kuralı yayınladı.
Aşağıdaki metin kararın resmi olmayan özetidir. M.B. ve Diğerleri / Türkiye (36009/08) AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ KARARI 15 Temmuz 2010 30 Temmuz 2008 tarihinde Mahkeme başvuru sahiplerinin 3 Eylül Detaylı CON S EI L D E KONSEYĐ
CON S EI L D E L'EUROPE AVRUPA KONSEYĐ AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ Safiye FĐL (32146/03) Memduh ÇOLAK (32151/03) Cem GÜZELCAN (32152/03) Kemal AKTÜRK (32157/03) Barış ATBAŞI (32158/03) Nadir Baki ÇEVĐK Detaylı ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2
2008 yılında gönüllü çabalarla kurulan Uluslararası Şeffaflık Derneği ülkenin demokratik, sosyal ve ekonomik yönden gelişimi için toplumun tüm kesimlerinde şeffaflık, dürüstlük ve hesap verebilirlik ilkelerini Detaylı TABİİ AFETLERDEN ZARAR GÖREN ÇİFTÇİLERE YAPILACAK YARDIMLAR HAKKINDA KANUN. Kanun Numarası : 2090. Kabul Tarihi : 20/6/1977
TABİİ AFETLERDEN ZARAR GÖREN ÇİFTÇİLERE YAPILACAK YARDIMLAR HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 2090 Kabul Tarihi : 20/6/1977 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 5/7/1977 Sayı : 15987 Yayımlandığı Düstur : Tertip Detaylı CONSEIL DE L EUROPE AVRUPA KONSEYĐ AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ ĐKĐNCĐ DAĐRE ADNAN ÖZDEMĐR -TÜRKĐYE DAVASI. (Başvuru no:4574/06)
CONSEIL DE L'EUROPE AVRUPA KONSEYİ AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE TOK VE DİĞERLERİ - TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no:37054/03, 37082/03, 37231/03 ve 37238/03 ) KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ STRAZBURG 20 Detaylı OHAL Bilançosu, Hak İhlalleri Raporu
OHAL Bilançosu, Hak İhlalleri Raporu 15 Temmuz kanlı darbe girişimi sonucu 241 yurttaşımız şehit oldu, 2bin 194 yurttaşımız yaralandı. 15 Temmuz darbe girişimi sonrası 17 Ağustos 2016 tarihinde hükümetin Detaylı Başvuru sahiplerinin bir niyet mektubu yazması gerekmektedir.
KLASİK DÖNEM ÖĞRENCİ KABUL POLİTİKASI 1 TEKLİFLER Kabul Jürisi, başvuru sahibinin niteliklerinin, yeterliliklerinin ve hedeflerinin Özyeğin Üniversitesi - Le Cordon Bleu Sertifika Programı tarafından sunulan Detaylı Yönetim Kurulu üyelerinin Yemin Töreni'ne katılımı gerçekleşti.
15.01.2013 Başkan ve Yönetim Kurulu üyelerinin katıldıkları toplantı, ziyaret ve benzeri konular hakkında Yönetim Kurulu'nu bilgilendirmesi. Yönetim Kurulu'na bilgilendirme yapıldı. Yemin Töreni Yönetim Detaylı HÂKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU HUKUKİ MÜZAKERE TOPLANTILARI 29.11.2013 01.12.2013 MALATYA
HÂKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU HUKUKİ MÜZAKERE TOPLANTILARI 29.11.2013 01.12.2013 MALATYA Grup Adı : 9.GRUP Grup Konusu : KAMULAŞTIRMA ve KAMULAŞTIRMASIZ EL ATMA DAVALARI Grup Başkanı : Ramazan BOZTEPE Detaylı CON S EI L D E KONSEYĐ
CON S EI L D E L'EUROPE AVRUPA KONSEYĐ OLAYLAR AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ Ramazan ALTINTAŞ ve diğerleri- TÜRKĐYE DAVASI (Başvuru no:61734/00, 61735/00, 61749/00, 61755/00, 61761/00, 62629/00 ve 62638/00) Detaylı T.C ÇAMAŞ KAYMAKAMLIĞI (İlçe Yazı İşleri Müdürlüğü) HİZMET STANDARTLARI TABLOSU BAŞVURUDA İSTENİLEN BELGELER
T.C ÇAMAŞ KAYMAKAMLIĞI (İlçe Yazı İşleri Müdürlüğü) HİZMET STANDARTLARI TABLOSU SIRA NO VATANDAŞA SUNULAN HİZMETİN ADI BAŞVURUDA İSTENİLEN BELGELER HİZMETİN TAMAMLANMA SÜRESİ (EN GEÇ SÜRE) 1- Taşınmaz Detaylı Demokratik Yönetişimde Vatandaş Şikayetinin Rolü. Fikret Toksöz May 12, 2015
Demokratik Yönetişimde Vatandaş Şikayetinin Rolü Fikret Toksöz May 12, 2015 Demokratik Yönetişimde Vatandaş Şikayetinin Rolü İçin Taslak Yasal Temeller Merkez Düzey Yerel Düzey Müdahale Mekanizmaları Geleneksel Detaylı İstihkak prosedürü sonunda, üçüncü kişinin bu hakkı kabul edilir, lehine sonuçlanırsa, o mal üzerindeki haciz kalkar veya mal o hakla birlikte
Borçlunun borcu için, borçluya yakınlığı ne olursa olsun 3. kişinin malvarlığına dahil unsurlar,haczedilemez. Bununla birlikte 3. kişilere ait bazı malların borçlunun olduğu kabul edilerek haczedilmesi Detaylı KABUL EDİLMEZLİK KARARI
Priştine, 15Ocak 2013 Nr. Ref.: RK 384/13 KABUL EDİLMEZLİK KARARI Başvuru No: KI49/11 Başvurucu Ibrahim Sokoli Kosova Yüksek Mahkeme nin Rev. nr. 362/2009 sayı 4 Şubat 2011 sayılı kararı hakkında anayasal Detaylı - Arıtmaların yeri kamu arazisidir bunda indirim yapamayız dediler.
ÜYELERİMİZE DURURU Milas Belediye Başkanı Sn. Muhammet TOKAT tan 12 gündür randevu almak için çok uğraştık. Ahmet BENCİK hergün Başkanın sekreterine arıyarak randevu saati almaya çalıştı ve randevu alarak Detaylı Sayın Konuklar; Saygıdeğer konuklar,
Türkiye Büyük Millet Meclisinin Sayın Başkanı; Yüksek Yargı Kurumlarının çok değerli Başkanları; Sayın Büyükelçiler; Avrupa Konseyinin çok değerli temsilcileri; Uluslararası Kuruluşların değerli temsilcileri Detaylı İlgili Kanun / Madde 6100 S.HMK. /176
T.C YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2013/16110 Karar No. 2014/94 Tarihi: 13.01.2014 Yargıtay Kararları Çalışma ve Toplum, 2014/3 İlgili Kanun / Madde 6100 S.HMK. /176 ISLAHIN BİR HAFTALIK KESİN SÜREDE Detaylı CONSEIL DE L'EUROPE AVRUPA KONSEYĐ AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ KONUK - TÜRKĐYE DAVASI. (Başvuru no: 49523/99) KARAR STRAZBURG.
CONSEIL DE L'EUROPE AVRUPA KONSEYĐ AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ KONUK - TÜRKĐYE DAVASI (Başvuru no: 49523/99) KARAR STRAZBURG 22 Haziran 2006 Đşbu karar AĐHS nin 44 2 maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde Detaylı 2017 © DocPlayer.biz.tr Gizlilik Politikası | Hizmet koşulları | Geri bildirim