#Anayasa2017: Osman Can Kaleme Aldı: Anayasa Değişikliği Teklifine Dair Değerlendirme | Sosyal Bilimler
Demokrasi halkın halk tarafından halk için yönetilmesi olduğuna göre, temsil kurumu, sistemin kalbini oluşturur. Halkın demokratik olarak temsil edildiği mekan hükümet modelinden bağımsız olarak her zaman Meclistir. Başkanlık sisteminde de sistemin işleyişinin merkezinde tek demokratik temsil mercii olan Meclis yer alır. Başkanın doğrudan halk tarafından seçilmesi ona halkın iradesini temsil yetkisi vermemekte, sadece yürütme görevini üstlenme yetkisi vermektedir
Öneri daha çok ABD’de sistemin kilitlendiğini iddialarını esas alıyor. Bu öneride getirilen karşılıklı fesih, sistemin kilitlenmesine çare bulmaktan çok, parlamento çoğunluğunun Başkanın partisinden olmaması ihtimaline getirilmiş bir çözüm gibi duruyor. Parlamenter sistem mantığından hareket edilerek, başkan ile Meclis’in uyumlu çalışması zorunluluğu varmış gibi, bu uyum sağlanmak isteniyor. Oysa ABD’de uyum, diğer tüm denge ve denetim mekanizmalarının çalışması şartına bağlı olarak, “olsa fena olmaz” denilebilecek bir ihtiyaç. ABD’de tüm dünyanın öykündüğü ve başkanlık sisteminin sağlıklı işlemesinin nedeni olarak görülen siyasal kültürün gerçek nedeninin karşılıksız feshin olmaması olduğu unutulmamalıdır.
Cumhurbaşkanı tek başına fesih kararı verebiliyor ama parlamentonun fesih kararı vermesi için 2/3 çoğunluk gerekiyor. Yani halkın demokratik iradesinin yansıdığı tek organ olan parlamento cumhurbaşkanı seçimini yenilemek için 2/3’lik bir çoğunluğa ulaşması gerekiyor. Ama cumhurbaşkanının “ben feshettim” demesi yeterli görülüyor. Teklifin bu şekli, karşılıklı fesih kurumun yol açacağı sorunları arttırıyor.
Osman Can, “Anayasa Değişikliği Teklifine Dair Değerlendirme“, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi, 10 Ocak 2017.
Kadir Cangızbay Yazısı: Çok-Hukukluluk, Laiklik ve Laikrasi