Ücret Ağırlığı (chargeable weight)
Bu haftaki konumuz ücret ağırlığı (chargeable weight).
Nakliyeciler navlun teklifi verirken sadece ağırlığı veya sadece hacmi dikkate almazlar.
Her yükleme için navlun teklifi; tek tek parçaların ölçülerinin taşımaya uygunluğunun, toplam hacmin, parça başına ağırlığın ve toplam ağırlığın hep birlikte değerlendirilmesi sonucunda oluşturulur.
Bu değerlendirmenin yapılmasının başlıca sebepleri; ölçüler veya ağırlık yüzünden malın uçağa veya konteynere yüklenememesi gibi problemlerin önlenmesi ve nakliyecilerin maliyet hesabının (gerek havayolu, gerek armatör, gerekse forwarder açısından) bu değişkenlere göre önemli ölçüde değişebilmesidir.
Her bir taşıma şekli için ücret ağırlığı farklı şekilde hesaplanır.
Parsiyel deniz yolu yüklemelerinde 1 m³ = 1000 kg
Hava yolu yüklemelerinde 1 m³ = 167 kg
Parsiyel kara yolu yüklemelerinde 1 m³ = 333 kg olarak dikkate alınır.
Bu işlem sonucunda çıkan ücret ağırlığı / hacmi malın brüt ağırlığından / hacminden yüksek ise fiyatlandırmada malın brüt ağırlığı / hacmi değil, ücret ağırlığı / hacmi dikkate alınır.
150 x 200 x 50 cm ebatlarında (yani 1,5 m³hacminde) ve ağırlığı 100 kg olan bir malın ücret ağırlığı;
Hava yolu ile 1,5 m³x 167 = 250 kg olacak ve bu mal gerçek ağırlığı olan 100 kg yerine 250 kg üzerinden fiyatlandırılacaktır.
Deniz yolu yüklemesinde ise söz konusu malın gerçek ağırlığı olan 100 kg’ın hacimsel karşılığı 100/1000 = 0,1 m³olduğundan, fiyatlandırma 0,1 m³ üzerinden değil, gerçek hacim olan 1,5 m³ üzerinden yapılacaktır.
Kara yolunda ise 1,5 m³x 333 = 500 kg olarak ücretlendirilecektir.
Yani fiyatlandırmanın mantığı gerçek ağırlık/hacim ile ücret hacmi/ağırlığının karşılaştırılması, ve hangisi büyük ise ücretlendirmenin o değer üzerinden yapılmasıdır.
Tüm bu hesaplamalara ek olarak, hava yolu yüklemelerinde her bir havayolunun kabul ettiği maksimum ölçülerin kontrol edilmesi ve bu ölçülerin aşılmamasına dikkat edilmesi gerekmektedir.
Ayrıca yine havayolu yüklemelerinde malın ölçülerinin yüksek olması durumunda uçağa yüklenmesi kabul edilse bile havayolları bu tür mallar için özel bir ücret ağırlığı talep edebilmektedir, böyle mallar için sadece klasik ücret ağırlığı hesabı yeterli olmayacak ve havayollarından uygulayacakları özel bir ücret ağırlığı olup olmayacağının ayrıca kontrol edilmesi gerekecektir.
Malın istiflenemez olması durumunda da hacim ve ücret ağırlığı hesaplaması yine değişecek ve ayrı bir hesaplama yapılması gerekecektir. Bazı havayolları ise istiflenemez malları kabul etmemektedir.