Ölüm duygusu ve kabirler
Kabirleri ziyaret ediniz; çünkü kabir ziyareti ahireti hatırlatır, dünyaya karşı tok gözlü kılar.” [Hadis-i şerif]
İbn-i Ebiddünya naklediyor; Hasan-ı Basrî zaman zaman ortadan kaybolur, gün boyu görünmez, akşam vakti çıkıp gelirmiş. Dostları kendisine sorarmış ”neredeydin ey Ebu Said?” Hasan-ı Basrî, ”gaflete kapıldığımda uyaran, yanlarından ayrıldığımda gıybetimi yapmayan kardeşlerimin yanındaydım” diye cevap verirmiş. Dostları, işte onlar gerçek kardeş, göster de biz de kendileriyle tanışalım derlermiş. Hasan-ı Basrî kabristana işaret eder ”onlar şu kabirlerde yatanlardır” dermiş. (İbn-i Ebi”d-dünya, Kitabü”l-kubûr)
Kuran”da ölüm hayatın ikizidir. Tebareke”nin ikinci ayetinde hayat ve ölüm yaratılan birer gerçeklik olarak yan yana zikredilir; ikisi de birer sanat-ı ilahiyedir. Biz Allah”ın sanatını nedense hep hayatın sıradışı olaylarında görmeye şartlanmışızdır. Oysa ölüm de şaşkına çeviren yanlarıyla takdiri ilahinin eşsiz tablolarındandır. Havaya atılan bir mermi çekirdeğiyle gelen hesapsız ölümün geriye bıraktığı şaşkınlığı düşünün. Ya da milyonda bir görülen bir virüsün, şehrin meydanlarını dolduran kalabalıkları geçip huzurlu beşiğinde sessizce uyuyan bir yavrucağı bulmasıyla ebeveyninin yüzüne yansıyan hüzünlü şaşkınlığı getirin gözlerinizin önüne. Hayatın ne kadar ilginç yanı varsa ölümün de o kadar ilginç ve düşündürücü yanı var. Çünkü ölüm sadece hayatın sonlandırılması değil, yeni bir hayatın başlangıcıdır, bunun için yaratılmaya konu olacak bir muhtevaya sahiptir.
Sadece ibret almayız kabristanlardan, ayrıca kabristan halkıyla kurduğumuz gizemli bir bağ da vardır. Dedik ya, ölüm bir başka hayattır. Bedenleri toprağa dönüşmüş olsa da ölüler taş-toprak değildir. Mesela Efendimiz kabristanlardan geçerken tıpkı dirilere verdiğimiz gibi ölülere de selam vermemizi tavsiye eder. Bu vesileyle hem kendimize hem onlara şu mealde dua etmemizi tembihler: ”Ey kabir yurdunun mümin sakinleri, selam olsun. Bizler de inşallah size katılacağız. Allah, aramızdan, bu dünyadan önceden göçenlere de sonra göçecek olanlara da rahmet etsin! Allah”tan size de bize de afiyet dileriz.” (Müslim)
Geçenlerde Ebubekir Sifil hocamın babası rahmetli Fikri Hoca”nın cenazesi vesilesiyle Ankara”da, şehrin dışına kurulmuş dev Karşıyaka Mezarlığı”nda şahit olduğum merasim ibretlikti. İlk olarak cenaze namazı mevtanın mahallesindeki camide kılınmadı, Karşıyaka mezarlığına has camide kılındı. Mahalle sakinleri kadınıyla erkeğiyle, yaşlısıyla çocuğuyla cenazeyi sokaklarından uğurlayamadılar. Çocuklar, gençler cenaze merasiminin ne kültürel ne duygusal atmosferine şahit olabildiler. İkinci olarak birden fazla mevtaya tek bir cenaze namazı kılındı, tek bir hüsn-i şehadet ve tek bir helallık alındıktan sonra cenazeler omuzlarda değil, el arabalarıyla cenaze araçlarına taşındı.
Bir şeyin etkisi hayatınızda o şeye açtığınız yer kadardır. Ankara”da ölüm duygusunun, Karşıyaka mezarlığının Ankaralıların hayatında işgal ettiği yerden daha fazla olmasını bekleyemeyiz.
Yeni Şafak Yazıları 22 Şubat 2013