﻿ Tarihten Günümüze En Önemli İç Savaşlar | Tarihi Olaylar
İç savaş, belirli ülke sınırları içerisindeki insanların politik, dini ve kültürel anlaşmazlıklardan doğan ve grup çatışmalarıyla büyüyen bir olağandışı haldir. Yaşanılan bu süreç belirli şiddet sınırlarını aşmış, şiddete dönüşmüş ve sonrasında üllkeleri kendi içlerinde bir karmaşaya süreklemiştir. Bu iç savaşların bazılarının etkileri o kadar büyük olmuştur ki tarihin gidişatını değiştirmişlerdir.
İşte o tarihi değiştiren iç savaşlar
1- Amerikan İç Savaşı (1861-1865)
Köleliği kaldırmak isteyen ABD başkanı Lincoln'e karşı çıkan 13 güney eyaletinin ABD'ye karşı olup iki tarafın da ağır kayıplar verdiği savaşlar dizisidir. İki tarafın da toplam 1 milyona yakın kayıp verdiği savaş, ABD'nin tarihinde en çok kayıp yaşadığı savaş olmuştur. Kuzeylilerin kazanmasıyla kölelik Amerika'nın her yerinden kaldırılmış kısa bir süre sonra da ABD Başkanı Lincoln'e suikast düzenlenip öldürülmüştür.
2- Rus İç Savaşı (1917-1922)
Rus İç Savaşo Çarlık Rusya'sının yıkılmasından sonra komünist yanlısı Kızıl Ordu ile monarşi yanlısı Beyaz Ordu arasında yaşanan iç savaştır. İki taraftan toplam 3 milyona yakın kişi hayatını kaybetmiş ve milyonlarca sivil de savaştan etkilenmiştir. İç savaşı komünistler kazanmış ve SSCB kurulmuştur. Vladimir Lenin ise SSCB'nin ilk devlet başkanı seçilmiştir.
3- Çin İç Savaşı (1927-1949)
Çin İç Savaşı, II.Dünya Savaşından sonra ülkedeki milliyetçiler ile komünistler arasında hakimiyet tartışması üzerine çıkan savaştır. İki tarafın toplam 2 milyona yakın asker kaybettiği savaşta milliyetçilerin lideri Çan Kay Şek iken komünistlerin lideri Mao Zedongdur. Komünistlerin 1949'da milliyetçileri ülkeden atmalarıyla birlike son bulmuştur. Ülkeden çıkan milliyetçiler Tayvan'ı ele geçirip orada Çin Cumhuriyeti adıyla yönetim kurmuştur.
4- İspanya İç Savaşı (1936-1939)
Almanya ve İtalya'nın desteklediği milliyetçiler ile SSCB'nın desteklediği cumhuriyetçiler arasında yaşanmış bir savaştır. Başlarda cumhuriyetçiler önemli kazanımlar elde ettiyse de Nazi Almanya'sının milliyetçilere verdikleri ağır silahlar savaşın seyrini değiştirmiş ve 1939 yılında milliyetçiler zafer ilan etmiştir. Milliyetçi lider Francisco Franco diktatörlüğünü ilan etmiştir. Savaşta toplam 500.000 ile 630.000 arasında insan hayatını kaybetmiştir.
5- Kore İç Savaşı (1950-1953)
Çatışmaların 1953 bittiği yalnız resmi olarak antlaşma olmadığı için kağıt üzerinde savaş halinin devam ettiği savaştır. Toplam 3 milyona yakın insan hayatını kaybetmiştir ve savaş sonrası ülkenin kuzeyinde komünist Kuzey Kore Halk Cumhuriyeti, güneyinde ise batı dünyasına yakın olan Güney Kore Cumhuriyeti kurulmuştur.
6- Lübnan İç Savaşı (1975-1990)
Yaklaşık 200.000 insanın ölümüne yol açan bu iç savaş, İsrail'in kurulmasıyla Lübnan'a göç eden Filistinliler ile Lübnan'lı hristiyanlar arasında ufak çatışmalarla başlamış ardından uluslararası kamuoyu oluşarak Suriye'nin ülkeniin kuzeyini, İsrail'in ise ülkenin güneyini işgal etmesiyle farklı bir boyut kazanmıştır.Ardından her iki ülke de Lübnan'dan çekişmiş ve 1991 yılında yapılan demokratik seçimler sonucunda ülkedeki siyasi suçlular için af çıkarılmıştır.
7- Angola İç Savaşı (1975-2002)
Angola İç Savaşı, Angola'nın Portekiz'den 1974'te bağımsızlığını kazanmasından sonra oluşmuş bir ihtilaftır ve aynı zamanda Afrika'nın en uzun süren anlaşmazlığıdır. 27 yıl süren savaş, bitene kadar 500.000 insanın yaşamını kaybetmesine yol açmıştır. 2002'de iki taraf uzlaşarak ortak bir hükümet kurmuştur.
8- Sudan İç Savaşı (1983-2005)
Savaş, Sudan hükûmeti ve bağımsızlık yanlısı Güney Sudan için mücadele eden Sudan Halk Kurtuluş Ordusu arasında gerçekleşmiştir. Yaklaşık 2 milyon kişinin hayatını kaybettiği savaş sonrasında barış anlaşması imzalanmış ve Güney Sudan özerklik kazanmıştır. 2011 yılında ise tamamen bağımsız olmuştur.
9- Cezayir İç Savaşı (1991-2002)
Cezayir İç Savaşı, 1991 ile 2002 arasında hükümet güçleri ile İslamcı grupların arasında geçmiş olan savaştır. 1962'de bağımsızlığını kazanıp tek parti yönetimiyle yönetilen ülke 1980'lere geldiğinde eşitlik yanlısı insanların protestolarına ev sahipliğini yapmış ve yapılan çok partili seçimi İslamcıların kazanması sonucunda, laikler harekete geçmiş ve iç savaş başlamıştır. 2002 yılına kadar süren çatışmaların sonucunda hükumet güçleri tamamen kontrolü sağlamış ve yapılan anlaşmalarla İslamcılar için af çıkarılmıştır.
10- Suriye İç Savaşı (2011-)
Arap Baharının etkisiyle Suriye'de başlayan gösterilerin Esed rejimi tarafından silahla bastırılmaya çalışılmasının üzerine muhalif olan halkın ve devrimci ordu mensuplarının silahlanıp özgür Suriye ordusunu kurmasıyla bir iç savaşa dönüşmüştür. Şu ana kadar milyonlarca kişi komşu ülkere sığınmış ve 300.000'e yakın kişi yaşamını yitirmiştir. Uluslararası camia barış görüşmeleri için arabulucuğa soyunmada geç kalmıştır.
Nurek Barajı (Tacikistan)