NATO'dan Şanghay 5’lisi çıkışı
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Şanghay 5'lisi çıkışı sonrası bir açıklama yapan NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Türkiye'nin Şanghay 5’lisine katılması ve Rusya ile yapılan S-400 hava savunma sistemi pazarlıkları konusunda önemli mesajlar verdi.
Türkiye’nin NATO’nun kollektif savunma ilkesini içeren 5. maddesini hiçbir zaman zayıflatmayacağından emin olduğunu söyleyen Stoltenberg, edinilecek hava savunma sisteminin NATO’ya uyumlu olması gerektiğini anımsattı. NATO Parlamenter Asamblesi toplantısı için İstanbul’da bulunan ve Cumhurbaşkanı Erdoğan ile de uzun bir görüşme yapan Stoltenberg’in yaptığı açıklamalar özetle şöyle;Şanghay 5'lisi: “Cumhurbaşkanı Erdoğan çok açık bir şekilde NATO’ya ve kollektif savunma kurallarımıza güçlü bağlılığını ifade etti. Bu Türkiye’nin ve tüm Avrupa’nın güvenliği açısından çok önemli. Biz birbirimizi savunarak, birlik içinde olup caydırıcılık sağlayarak çok daha güçlü oluyoruz. Çünkü NATO’nun gücü ve başarısı bir NATO ülkesine yapılacak saldırıya diğer tüm müttefiklerin birlikte yanıt vereceği gerçeğine dayanır. Ve ben kesinlikle eminim ki Türkiye, hiçbir şekilde bu ortak savunma anlayışını, 5. maddeyi ve NATO birliğini zayıflatacak hiçbir şey yapmayacaktır.Rusya'dan S400 sistemi: Ne tür bir ekipman satın alacakları ya da yatırım yapacakları tamamen üye ülkelerin bileceği bir iş. Ama biz her zaman alınacak ekipmanların tüm NATO üyeleri arasında birlikte işlerlik (interoperability) esasına uygun olmasına odaklanırız. Benim bu konuyla ilgili (Türk yetkililere) mesajım budur. NATO her zaman güçlerimizin birlikte işlerlik içerisinde olmasına katkıda bulunacak kararları destekler çünkü bu - Patriot ve diğer füze sistemleriyle Türk hava savunma kabiliyetini güçlendirmede olduğu gibi - NATO için kilit noktadır.Sığınma isteyen Türk subaylar: Sığınma başvurularında karar ilgili hükümetler tarafından verilecektir ve tamamen yasal bir süreçtir. NATO bu değerlendirme sürecinde hiçbir şekilde taraf olmayacaktır. Ancak bu konunun NATO üyeleri arasındaki ilişkilere gereksiz gerginlikler eklenmeden çözüleceğini umuyorum.NATO’ya atamalar: Türkiye’nin boşalan pozisyonlara atamalar yaptığını görüyoruz. Türkiye’nin NATO karargâhı ve diğer komuta merkezlerine yaptığı katkıdan memnuniyet duyuyoruz. Hem Cumhurbaşkanı hem de Savunma Bakanı gerekli personelin atanacağını bana ilettiler.Darbecileri yargılaması: Ordu ve savunma güçleri, demokratik yollarla seçilmiş kurumlara sadık olmalı. Ordu içindeki darbecilerin hükümete yıkmaya kalkışmaları ciddi bir suçtur ve Türkiye’nin onları yargılama hakkı vardır. Tabii bunun hukukun üstünlüğü ilkesine bağlı olarak yapılması da önemlidir. Türk yetkililer, bu konuyla ilgili olarak Avrupa Konseyi ile çalıştıklarını bana da ilettiler. Avrupa Konseyi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nden sorumlu bir kurum olarak farklı mekanizmaları olan, önemli deneyimlere sahip doğru bir araç.Karadeniz'e yeni NATO gücü: Karadeniz’de Romanya liderliğinde eğitim amaçlı çokuluslu bir askeri birlik oluşturulması konusunda anlaştık. Karadeniz’de hava ve denizde NATO varlığının artırılmasında uzlaştık. Bugünkü (önceki gün) görüşmede de Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Karadeniz’deki varlığımızı konuştuk. Kendisi daha fazla NATO varlığı olması fikrini destekledi. Tabii Karadeniz’de yer alacak askeri deniz varlığımızın Montrö Sözleşmesi kurallarına tamamen saygı duyması çok önemli. Aynı zamanda bu varlığımızın tamamen savunma amaçlı, orantılı ve Karadeniz bölgesinde gerginlik yaratmayacak şekilde olması da gerekiyor.Türkiye - AB gerginliği: Ben ve NATO, Türkiye ile AB arasındaki diyaloğun bir parçası değiliz. Bu konuyla ilgili yorum yapmam işleri sadece daha da karmaşık hale getirmekten başka işe yaramayacaktır... Genel olarak, Türkiye ile AB arasındaki ilişkilerin gelişmesinden memnuniyet duyacağımı ifade etmek isterim ama dediğim gibi başka yorum yapmayacağım.”NATO’nun 5'inci maddesi
Anahtar Kelimeler:şanghay 5lisiErdoğanNatoşiö