İşgücü Temin Hizmetlerinde KDV Tevkifatına İlişkin Bir Örnek
Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 9/1. Maddesinde; mükelleflerin Türkiye içinde ikametgâhının, işyerinin, kanuni merkezi ve iş merkezinin bulunmaması hallerinde ve gerekli görülen diğer hallerde Maliye Bakanlığı’nın, vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla, vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutabileceği, hüküm altına alınmıştır.
İlgili kanun maddesinin verdiği yetkiye istinaden Maliye Bakanlığı tevkifat işlemlerinin kapsamını belirlemiş olup, gerekli açıklamalar Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’nde yer almaktadır. Bu makale çalışmamızda işgücü temin hizmetlerinde KDV tevkifatı yapılabilmesi için gerekli şartlar üzerinde durulacak ve bir örnek yardımıyla konu anlatılmaya çalışılacaktır.
2. İŞGÜCÜ TEMİN HİZMETİNDE KDV TEVKİFATINA İLİŞKİN ÖRNEK VE KDV GENEL UYGULAMA TEBLİÐİ’NDE YER ALAN AÇIKLAMALAR
Türkiye’de faaliyet gösteren (A) Kiralama A.Ş, (B) Ltd. Şti.’ne vinç kiralamış ve kiralamış olduğu vinç için ayrıca operatör de temin etmiştir. (A) Kiralama A.Ş’ de çalışan kişiler firmanın genel yönetiminde görevli kişiler olup, vinç operatörü ise (A) Kiralama A.Ş’nin ilişkili firması olan (C) A.Ş’den temin edilmekte ve (C) A.Ş’ye hizmet akdi ile bağlı bulunmaktadır.
Temin edilen vinç operatörü (B) Ltd. Şti.’nin sevk, idare ve kontrolü altında çalıştırılmış olup, KDV Genel Uygulama Tebliği’nde tevkifat uygulayacak alıcılar kapsamında olan (B) Ltd. Şti. (A) Kiralama A.Ş’den almış olduğu işgücü temin hizmeti nedeniyle KDV Genel Uygulama Tebliği uyarınca 9/10 oranında KDV tevkifatı yapmıştır.
26.04.2014 tarih 28983 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’nin İşgücü Temin Hizmetleri-Kapsam başlıklı bölümünde, aşağıdaki şartların varlığı halinde kısmı tevkifatın uygulanması gerektiği belirtilmiştir.
“- Temin edilen elemanların, hizmeti alana ücretli statüsünde hizmet akdiyle bağlı olmaması,
Dolayısıyla işgücü temin hizmetinin varlığının tespitinde; hizmetin ifasında kullanılan elemanların işgücü temin hizmetini veren firmanın bünyesinde bulunması ve ona hizmet akdiyle bağlı olması, hizmeti alanın sevk, idare ve kontrolü altında çalıştırılması gibi karineler göz önünde bulundurulur...
İşgücü temin hizmeti veren mükellefin, söz konusu hizmeti bir başka mükelleften temin ettiği elemanları kullanarak sunması halinde, sadece kendisine verilen işgücü temin hizmetinde tevkifat uygulanır.”
Verilen örnekte görüleceği üzere; (A) Kiralama A.Ş’ye hizmet akdi ile bağlı olan personellerin tamamı firmanın genel yönetiminde görevli personeller olup, temin edilen vinç operatörü ise (A) Kiralama A.Ş’nin ilişkili firması olan (C) A.Ş’ye ücretli statüsünde hizmet akdiyle bağlı bulunmaktadır.
Oysaki KDV Genel Uygulama Tebliği’nin yukarıda yer verilen açıklamalarında da görüleceği üzere; işgücü temin hizmeti kapsamında kısmi tevkifat yapılabilmesi için, hizmetin ifasında kullanılan elemanların işgücü temin hizmetini veren (A) Kiralama A.Ş’nin bünyesinde bulunması ve söz konusu mükellefe hizmet akdiyle bağlı olması gerekmektedir. Ayrıca (A) Kiralama A.Ş’nin, alıcı (B). Ltd. Şti.’ye işgücü temin hizmetini verdiğini belirttiği personel de, her ne kadar (B). Ltd. Şti.’nin sevk ve idaresinde çalıştırılmış olsa dahi, söz konusu personelin (A) Kiralama A.Ş’nin bünyesinde çalışmaması, hizmet akdi ile bağlı olmaması nedeniyle verilen işgücü temin hizmeti, kısmi tevkifat kapsamında olmayacaktır.
KDV Genel Uygulama Tebliği’nin işgücü temin hizmeti kapsamı başlıklı bölümünde ayrıca; işgücü temin hizmetini veren mükellefin, söz konusu hizmeti bir başka mükelleften temin ettiği elemanları kullanarak sunması halinde, sadece kendisine verilen işgücü temin hizmetinde tevkifat uygulanacağı, belirtilmiştir. Bu nedenle yalnızca (C) A.Ş tarafından, (A) Kiralama A.Ş’ye verilen işgücü temin hizmetine ilişkin KDV tutarı üzerinden tevkifat yapılması gerekmekte olup, (B) Ltd. Şti.’ye verilen işgücü temin hizmeti kapsamında tekrardan KDV tevkifatı yapılmamalıdır.
Mükellefler işgücü temin hizmeti kapsamında KDV tevkifatı yaparken, KDV Genel Uygulama Tebliği’nde belirtilen şartların her birine dikkat etmelidirler. Ayrıca örneğimizde olduğu gibi KDV tevkifatının kapsamına girmemekle birlikte yukarıdaki şekilde yersiz olarak tevkifat uygulayan mükellefler, tevkif edilen KDV’ ye ilişkin işlemler hakkında KDV Genel Uygulama Tebliği’nin “Fazla veya Yersiz Tevkif Edilen Vergilerin İadesi” başlıklı bölümünde yer alan açıklamalara göre bağlı bulundukları vergi dairelerine başvurarak işlemlerinin düzeltilmesini talep edebilirler.