İŞE İADE DAVASI NEDİR? İşe iade davası, iş akdi haklı olmayan bir nedenden dolayı fesih edilen bir işçinin mağduriyetini giderebilmek, işten çıkarılma kararının iptalini ve işe tekrar dönebilme kararını geçerli kılmak için açmış olduğu iş davasıdır.
13 Mayıs 2020, Çarşamba 4:14
–Öncelikle işçi ile işveren arasında iş sözleşmesi olmalıdır.
- İşe iade davası açabilmesi için iş yerinde 30 veya daha fazla kişinin çalışıyor olması gerekir. Eğer 30’da az çalışan var ise işe iade davası açılamaz.
-İşçinin o iş yerinde en az 6 ay kıdeminin olması gerekmektedir. 6 aydan daha az bir kıdeme sahipse işe iade davası açılamaz.
–İşçinin dava açabilmesi için iş akdinin işveren tarafından sonlandırılması gerekmektedir. Yani işi kendisi bırakan bir işçi işe iade davası açamaz.
-İşçi, işten çıkartıldıktan veya iş akdi fesih bildirimi kendisine tebliğ edildikten itibaren 1 ay içerisinde işe iade talebi ile ilgili arabulucuya başvurmalıdır.
İŞE İADE DAVASI İÇİN ARABULUCULUK GEREKLİ MİDİR?
01.01.2018 tarihinden itibaren, işe iade davası açabilmek için öncelikle arabulucuya başvurulması gerekmektedir. Arabulucuya başvurulmadan açılan davalar usulden ret edilir. Arabulucuya, adliyelerdeki arabuluculuk bürolarından ücretsiz başvurulmaktadır. Arabulucu, tarafsız kişidir. Arabulucuya işe iade talebi ile başvurulması durumunda arabulucu işçi ve işverene ulaşarak tarafların uygun olduğu toplantı günü belirler. Arabulucu tarafından düzenlenen toplantıda taraflar bir araya gelir. İşçi ve işveren kendisi veya vekili aracılığıyla toplantıya katılır. Arabulucu aşamasında işe iade hususunda;
Eğer toplantı sonucunda taraflar işe iade hususunda anlaşır ise:
Arabuluculuk son tutanağına üzerinde anlaşılan maddeleri yazılır. Bunlar genellikle işe iade davası için işçinin boşta geçen süre ücreti alacağı, işe başlayacağı gün ve saati, pozisyonu, alacağı maaş ve sosyal hakları ve çalışma saatleridir. Arabulucu aşamasında işe iade hususunda taraflar anlaşır ise işçi aynı konuda mahkemeye gidip dava açmasına gerek kalmayacaktır. Arabulucu aşamasında yapılan anlaşma, mahkeme ilamı niteliğindedir.
Eğer toplantı sonunda taraflar anlaşamaz ise: Arabulucu tarafından anlaşmamaya ilişkin son tutanak düzenlenir. Bu durumda son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde işe iade dava açılması gerekmektedir.
İşe iade davasını kazanan işçi, kararın kesinleşmesinden itibaren 10 gün içerisinde işverene işe geri başlamak için başvurmalıdır. Başvuru, ihtarname şeklinde noterden olabileceği gibi posta yoluyla da olabilir. Önemli olan işçinin bir şekilde işe geri başlama iradesini yazılı olarak işverene bildirmesidir. Eğer işçi süresi içerisinde başvurusunu yapmaz ise işverenin yapmış olduğu fesih geçerli hale gelir. Bu durumda işçi, işe iade davasının mali sonuçlarından olan işe başlatmama tazminatından yararlanamaz.
İşçi, süresi içerisinde işverene yazılı bildirim yaptıktan sonra bu durumda işverenin yapacağı iki durum söz konusudur:
1. İşçiyi kaldığı yerden işine devam ettirmek:
Eğer işveren işçiyi kaldığı yerden işine devam ettirmek istiyorsa bu durumda işçiye ulaşarak ona hangi gün, hangi saatte, hangi maaş ve sosyal haklar ile işe başlayacağını ve işe işe davasının sonuçlarından olan boşta geçen süre ücreti alacağını kendisine ödeneceğini bildirmelidir. Yani işveren, işçiyi çalıştırmadığı dönem için işçiye işe iade davasının sonuçlarından olan en fazla dört aylık alacaklarını ve sosyal haklarını ödemek zorunda kalacaktır. İşçi de kendisine bildirilen günde işe başladığında bu durumda hizmet süresine işe iade davasının sonuçlarından olan boşta geçen 4 aylık süre hizmet süresine eklenerek devam etmeye başlar. Örneğin; işe iade davası açtığında bir işçinin 1 yıllık hizmet süresine sahip olduğunu varsayalım. İşe iade davası sonucunda tekrar işe başladığında işe iade davası sonuçlarından olan 4 aylık boşta geçen süre kıdemine eklenecek bu durumda hizmet süresi 1 yıl 4 ay olacaktır.
İşçi, işe iade davası neticesinde işe başvuru yapmışsa ve işveren de işçiyi işe başlatmışsa bu durumda iş akdi feshi geçersiz hale geleceği için eğer işveren daha önce kıdem ve ihbar tazminatı ödemişse işçiden bunu geri isteyebilir. Burada tüm tazminatların işçi tarafından ödenmesi yerine, kendisine yapılacak boşta geçen süre ücreti alacağından mahsup edilmesi gereklidir.
2. İşçiyi işe başlatmayıp tazminatlarını ödemek:
Eğer işveren işçinin kendisine başvurusunu tebliğ aldıktan itibaren 30 gün içerisinde cevap vermezse veya işçiyi işe başlatmaz ise bu durumda işçi, işe iade davasının mali sonuçlarından olan işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücreti alacağına hak kazanacaktır. Boşta geçen süre ücreti alacağı en çok dört aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer sosyal haklardır. İşe başlatmama tazminatı ise işçinin hizmet süresine göre en az 4 ay, en fazla 8 aylık ücret tutarıdır. İşe iade davası sonucunda eğer işçi işe başlatılmaz ise işe iade davasından kaynaklanan boşta geçen süre ücreti alacağı ve işe başlatmama alacağının yanı sıra kıdem ve ihbar tazminatına da hak kazanmaktadır.İstifa eden bu hakkı kazanmaz.Yer değişikliğinde objektif kriter yoksa bu hakkı kazanır