tekerlek71 - Teknik Terimler
Yürüyen Aksam Terimleri
ABS (Anti-lock Braking System): Kilitlenmeyen fren sistemi anlamına gelir. ABS fren durumunda her bir tekerleğin devir sayısındaki değişikliği bir kontrol ünitesi aracılığı ile denetleyen bir sistemdir. Dönüş sayısının ani düşmesi (örneğin kaygan zeminde fren yapma durumunda) ve tekerleğin kilitlenmesi durumunda kontrol ünitesi otomatik olarak fren basıncını düşürür. Tekerlek tekrar hızlanınca fren basıncını tekrar yükselterek tekerlek frenlenir.
ASR: Sistemi ön ve arka teker hız sensörlerinden gelen devir sayıları arasındaki farktan çekiş tekerleklerindeki patinajı (kaymayı) hesaplar. Tekerleklerden biri veya ikisi hızlanma esnasında patinaj yapma eğilimine girerse ASR sistemi tekerleklere aktarılan tork değerini azaltması için Enjeksiyon kontrol ünitesine sinyal göndererek, gaz kelebek motorunun kapatılması suretiyle motor freni uygular.
Mc Pherson Süspansiyon: Amortisör aynı zamanda tekerlek lokasyonunu (hareketli bağlantı) sağlamaktadır. Tekerlek lokasyonu, tekerleğin bağlandığı ve tekerleğin kontrollü hareketini sağlayan parçaları kapsar.
Sabit Aks: İki tekerlek sabit bir aks ile birbirine bağlanmıştır. Tekerleklerin yol ve yatıklık farklılıkları ortaya çıkmaz. Tek taraflı bir engelin geçilmesi sırasında aksın bütünü eğim kazanır ve böylece her iki tekerleğin de yatıklığı değişir. Sabit aks çekiş olarak kullanıldığında, çoğu zaman diferansiyel ve yürüyen aksam millerinin muhafazası olarak da görev görmektedir. Böylece hassas sürüş karakteristiği ve konfor özellikleri bulunmayan büyük, yaylanmayan bir kütle ortaya çıkar. Buna karşılık sabit akslar çok sağlamdır ve günümüzde sadece ticari araç alanında kullanılır.
Dört Kollu Bağımsız Arka Aks: Enlemesine kolları yerleşim düzeni nedeni ile arka tekerlekler yükten bağımsız olarak hafif kapanık dururlar ve mükemmel bir düz gidişi garanti ederler. Boylamasına bağlantı kolu hızlanma ve fren kuvvetlerini emer.
Stabilizatör: Kural olarak çelik veya çelik profilden yapılır. Dönme etkisine karşı gelirler. Bir uçtan karosere, diğer taraftan da yürüyen aksam parçalarına bağlanır. Ön veya arka aksta kullanılabilir.
Yatma: Karoserin viraj dönüşleri esnasında yana eğilmesi anlamına gelmektedir.
Havalı Süspansiyon: Aracın her iki aksta durduğu yüksekliği yük durumuna bağlı olmadan sabit bir seviyede tutar. Bunun için aks ve gövde (karoseri) arasındaki mesafe dört adet yükseklik sensörü üzerinden ölçülür. Olması gereken değerden bir sapma olduğu belirlenirse, bir kompresör solenoid valflerle hava miktarını değiştirir.
Hidrolik: Bu sistemler güç aktarımı için sıvı maddeleri (genellikle yağ) kullanır. Pnomatikte ise bu, gazların yardımıyla gerçekleşir.
Yükseklik Ayarlıyıcısı: Araç yüklü iken arka tarafın aşağı inmesini önler. Hidropnomatik süspansiyon elemanları amortisörlere bağlanmıştır ve yükten dolayı sıkışan piston kolunu genişletir. Böylece araç gövdesi tekrar düzgün yatay pozisyonunu alır.
Düzeltici kuvvetler: Direksiyon simidini bıraktıktan sonar tekerleklerin otomatik olarak düz doğrultuya dönmesini sağlar.
Yanal Destek: Yolda viraj dönüşü sırasında aracı virajın dış çizgisine doğru savuran merkezkaç kuvvetine karşı tekerleğin dayanma özelliğidir.
Hıza Bağlı Servo Direksiyon: Güç desteğini araç hızına ve direksiyon hareketine bağlı olarak değiştirir.
Westinghouse Sistemi: Frenleme sırasında pedal kuvvetini düşürür. Bunun için motorun emme manifoltundaki vakum kullanılır. Pnomatik ve hidrolik sistemler bulunmaktadır. Servo direksiyonlu araçlarda servo pompası fren amaçlı da kullanılabilir.
Fren Sıvısı: Hidrolik kuvvet aktarımını sağlar. Aşırı yüklenmelerde buhar kabarcık oluşumlarını engellemek için kaynama noktası mümkün olduğunca yüksek olmalıdır.
Yol Tutuş: Doğrusal kuvvetleri aktarabilme özelliğidir.
Suda Kızaklama: Su filminde tekerleğin yüzmesidir. Tekerlek yer ile olan temasını keser ve yola güç akışını iletemez.
Hafif Metal Jantlar: Çelik jantlara göre % 30 daha hafif alüminyumdan yapılmıştır. Magnezyumdan yapılan jantlar ise % 50 daha hafiftir. Özel üretim metodlar yıpranmayı minimum seviyeye düşürür.
Elektronik Gaz Pedalı: Artık çelik tel ve/veya kol tertibatı yoluyla çalışmaz. Sürücünün ayak komutlarını elektronik hassasiyeti ile aktarır.
Yanal İvmelenme Sensörü: Arac›n ağırlık merkezinin yakınında, sürücü koltuğunun altında bulunur. Yanal kuvvetlerin aracı etkileyip etkilemediğini veya ne kadar güçlü etkilediğini aktarır.
Savrulma Momenti: Aracı dik aksı etrafında çevirmeye çalışır. Özellikle aracın viraj dönüşü sırasında ortaya çıkar. Bu sırada aracın hızı veya virajın sertliği arttıkça, savrulma momenti de artar. Savrulma momenti daha büyük olursa, araç savrulur.