Uzmanından öneri: Ehliyet alacaklara ‘öfke kontrolü testi’ yapılsın
İstanbul’da 2 çocuk babası Serdar Çekiç’in trafik tartışması sebebiyle silahla öldürülmesi ve Baklavacı Hasan Sel’in hamile bir kadının da bulunduğu aracın aynasına tekme atması, kaputun üzerinde zıplaması akıllara öfke kontrolü sorununu getirdi. Trafikte ortaya çıkan öfke konusunu, Prof. Dr. İlkay Kasatura ile konuştuk. Öfkenin, 'engellenme duygusu'ndan kaynaklandığını belirten Kasatura, öfkeyle gerçekleşen saldırıda duyguların, bilinç düzeyine çıkmadığını belirterek, ehliyet alacaklar için öfke kontrolüyle ilgili “psikolojik test” yapılması önerisinde bulundu.
İstanbul'da trafikte tartışmayla başlayan kavga ve yaralama olayları sık sık medyada yer alırken, geçtiğimiz hafta Bağcılar'da yaşanan dehşet Türkiye'de gündem oldu. Kız kardeşinin de bulunduğu otomobille çalıştığı oyuncak dükkanına giden Serdar Çekiç, TEM yolu Bağcılar mevkinde trafik sebebiyle tartıştığı Hasan Saykal tarafından tabancayla vurularak öldürüldü. ARGE teknisyeni Saykal, sözlü atışmayla başlayan kavgada hiç tanımadığı bir insanı 12 el ateş ederek öldürdü. İfadesinde cinayet anını hatırlamadığını belirten Saykal, “Olay anında kendimde olsaydım havaya ateş ederdim. Şahsa etmezdim” demesi; ölen Serdar Çekiç'in kız kardeşinin “Yapma iki küçük yavrusu var” sözleri dikkat çekti.
AYNAYI KIRDI, KAPUTA ZIPLADI
Geçtiğimiz Pazartesi Pendik'te yaşanan bir olay ise görüntüleriyle dehşete düşürdü. Baklavacı Hasan Sel ve Hüseyin Sel aynasına çarptığını iddia eden bir sürücüyle tartıştı. Sürücü hamile olan eşinin de araçta olmasına aldırmayan Hasan Sel önce aracın aynasını tekmeledi. Daha sonra ise otomobilin kaputunda zıplamaya başladı.
Yaşanan her iki olay trafikte kontrolsüz öfkeyle yaşanan sorunları gündeme getirdi. “Öfke kontrolü” sorunuyla ortaya çıkan olayların benzerlerinin yaşanmaması için neler yapılabileceğini Prof. Dr. İlkay Kasatura'ya sorduk. “Hiç tanımadığı bir insanı öldürebilecek kadar öfke duymak, kendini kontrol edememek, bir kişilik bozukluğu ruh sağlığı sorunudur. Bu kişiler, kişilikleri hakkında daha önce de ipuçları verirler. Aslında bu kişiler yakın çevrelerince de fark edilebilirler” diyor.
Öfke kontrolü ile ilgili çalışmalarıyla da bilinen 55 yıllık meslek hayatında, grup psikolojisi konusunda da söz sahibi olan isimlerden İlkay Kasatura, öfkenin çıkış noktasını, “Engellenme duygusu” olarak tanımlıyor. Kasatura,0 “Elde etmek istediğimiz bir nesneye, ulaşmak istediğimiz bir amaca varmamız, ya da bir gereksinimimizin giderilmesinin önlendiği zaman ortaya çıkan duygu engellenme (Frustrasyon) olarak tanımlanır” diyerek, engellenmelerin karşılığında öfkenin yaşandığını dile getiriyor. Kasatura, farklı konularda engellendiğini hisseden ve bu duyguların devam ettiği kişilerde ise zaman içerisinde “İnsanlar birbirinin aynısıdır. İyi olanına rastlamadım” gibi yaklaşımlar geliştiğini belirtiyor.
Trafikte yaşanan kavgaların çok olmasının da engellenme duygusundan kaynaklandığını söyleyen Kasatura, insanların kaybetmekten korkmadıkları kişilere öfkelerini daha kolay yansıtacağını dile getiriyor. Prof. Dr. İlkay Kasatura, öfkenin bir heyecan, duygusal bir durum olduğunu belirterek, bilinç düzeyine vardığında kişinin kendi kontrolüne geçeceğini vurguluyor. Ancak bilinç düzeyine geçmeyen öfke durumlarında, yaralama ve cinayetle sonuçlanacak trajedilerin gerçekleşebildiğini vurguluyor. Herkesin öfkelenebilmesinin normal olduğunu söyleyen Kasatura, sorunun kontrolsüz öfkenin olduğunu dile getiriyor.
ÖFKE YERİNE MANTIKLI OLMAYA ÇALIŞIN
Ünlü Psikolog İlkay Kasatura, öfke sorunu olan insanların bunu kontrol altına almak için çaba göstermesi gerektiğini vurguluyor. “Öfke düşüncelerimizi değil duygularımızı yansıtır. Duygularda kendi bakış açımız gereği çoğu kez abartılmış ve kendimize göre yorumlamaktadır. Öfkelendiğinizde mantığınızı kullanmaya çalışın. Mantığınız daha gerçekçi yorum yapabilmenize yardımcı olacak. Sizi dengesiz ve saldırgan bir tutumdan koruyacaktır. Mantığınız, öfkenin hiçbir şeyi çözemeyeceğini göstererek; öfkenin altında yatan nedenleri görmenize yardımcı olacaktır” diyor.
Ünlü Rus yazar Tolstoy'un “Herkes dünyayı değiştirmek istiyor ama kimse kendisini değiştirmek istemiyor” sözünü hatırlatan Kasatura, öfke kontrolü için insanın önce kendisini tanıması gerektiğini söylüyor. Kontrolsüz kişilerin öfkesini denetim altına almak için eğitim almaları gerektiğini de vurgulayan İlkay Kasatura, denetimle sağlanacak kazanımları şöyle açıklıyor. “Öfke kontrolü eğitimi alan bireyler, kendilerini tanıyarak, hangi konularda engelleme hissettiklerini; bununla nasıl başa çıkacaklarını öğrenirler. Öfke ile zarar veren kişilerde önce bu duygunun bilince çıkması sağlanır. Duygu ile şiddete yönelecek durum mantıkla daha olumlu hale çevrilir.”
Öfke kontrolü olmayan kişilerle karşılaşanlara da tavsiyede bulunan İlkay Kasatura, “Tartışmak anlamsızdır” diyerek, “Duygu kaynaklı öfkenin bilinç düzeyinde olmadığı için bu kişilerle tartışma mantıksızdır. Söyledikleriniz hiç bir anlam ifade etmeyecektir. Eğer kavga haline dönüşecekse en iyisi savaş alanını terk etmektir” diyor.
EHLİYET VERİRKEN TEST YAPILMALI
Sürücü belgesi alacak adayların sağlık kontrolünden geçirildiğini, araç kullanmaya mahir olup olmadıklarına bakıldığını söyleyen Prof.Dr. İlkay Kasatura, ehliyet alacaklara “Öfke kontrolü” testinin yapılabileceğini de belirtiyor. Bunun için tüm sürücü adaylarında Rorschach Testi'nin uygulanabileceğini ifade eden duayen hoca, “Fevri davranışları olan kişilerin fevriliğinin sebebi anlaşılmalı. Bu kişilik bozukluğu da olabilir, Başka bir hastalık yada abartılmış heyecan ifadesi de olabilir” diyor.
AMATEM'de bağımlılara yönelik ilk psikoterapileri başlatan ve birçok üniversitenin psikoloji bölümü ile yüksek lisans programlarını kuran Prof. Dr. İlkay Kasatura, hastalıkların çözümünde sevginin önemine de değiniyor. Evli çiftler için de öfke kontrolü konusunda bireysel ve çift terapileri yapan Kasatura, “Bireyler duygularını yönetmeyi öğrenince, duyguları onları yönetemez. Bu gerçeğin farkına varmak, birçok evliliği de daha mutlu bir yöne taşıyor” diyor. “Sevgiyi kaybetmedikçe kazanacaksınız. Sevgi yoksa güven, güven yoksa doyum da yoktur” diyerek insanların birbirlerini sevmesinin olumlu psikolojide önemli katkı sağladığını da vurgu yapıyor. Kasatura “Her türlü hastalıkta ilaç ve psikolojik tedaviler kadar yardımcı olan tek şey sevgidir.” diyerek Toplum olarak birbirimizi sevmeliyiz diyor.
1 Ecem'in babası bu sözlerle haykırdı: İçeride... 2 Avrupa’dan flaş Türkiye kararı 3 NATO petrol boru hattından mazot çalmaya kalkışan... 4 15 Temmuz'da İstanbul'da toplu taşıma... 5 Büyükşehir'de yeni daire başkanları ve müdürler... 6 Büyükakın duyurdu! Lüks cip satılacak... 7 Kocaeli'de Halk Ekmek 1 TL olacak 8 Türkiye'nin 'nüfus haritası' çıkarıldı 9 Sosyal medya fenomeni gözaltına alındı 10 Genç kızlara iğrenç tuzak