İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE PLANSIZ ŞEHİRLEŞMENİN KİLİS ŞEHRİNDE YOL AÇTIĞI SEL FELAKETLERİ The Flood Events in Kilis City Depending on Climate Change and Unplanned Urbanization | Sönmez | Doğu Coğrafya Dergisi
Ana Sayfa > Cilt 17, Sayı 28 (2012) >	Sönmez
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE PLANSIZ ŞEHİRLEŞMENİN KİLİS ŞEHRİNDE YOL AÇTIĞI SEL FELAKETLERİ The Flood Events in Kilis City Depending on Climate Change and Unplanned Urbanization
Mehmet Emin Sönmez, Ökkeş Kesici
Dünyanın hızla nüfuslanması doğal çevre üzerindeki baskıları arttırmaktadır. Hız kazanan şehirleşme ve sanayileşme süreciyle doğal ortam önemli oranda kirletilmekte ve tüketilmektedir. Yanlış arazi kullanımı nedeniyle doğal ortamdaki döngüler büyük oranda kesintiye uğramakta, bozulmakta ve gün geçtikçe çözümü zorlaşan sorunların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Çevreci ve sürdürülebilir olmayan planlamalar ve bunlara bağlı üretilen projeler gün geçtikçe dünyayı, tüm canlılar için daha riskli ve yaşanmaz hale getirmektedir. Özellikle doğal afetler yönünden riskli olan ve yerleşmeye uygun olmayan alanların yerleşmeye açılması, doğal afetler nedeniyle meydana gelen can kayıpları ve maddi zararların artmasına neden olmaktadır. Nitekim çalışmaya konu olan Kilis şehrinde geçmiş yıllarda sel tehlikesi ve riski son derece düşük iken, küresel iklim değişikliği, şehirleşme ve yanlış arazi kullanımı nedeniyle yerleşmede sel, erozyon kuraklık kaynaklı zararlar gün geçtikçe artmaktadır. Böylece daha çok doğal süreçlerin etkisiyle oluşan afetler, insan faaliyetleri nedeniyle beşeri kökenli felaketlere dönüşmektedir. Bu çalışmada Kilis şehrinde son yıllarda meydana gelen sel olaylarının yarattığı risklerin artmasında plansız şehirleşmenin etkisi ve küresel iklim değişikliği ile sağnak yağışlar arasındaki bağlantı ele alınacak ve değerlendirilecektir. Bu nedenle öncelikle Kilis şehrinin iklim elemanları ile plansız gelişimi detaylı olarak incelenmiş, iklim ve şehirleşmenin Kilis'te meydana gelen sel olayları ile bağlantıları ortaya konulmuştur. Bu değerlendirmeyi yapabilmek için Tuik ve meteoroloji verileri, uydu görüntüleri ve arazi çalışmalarından faydalanılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kilis Şehri, Şehirleşme, Küresel İklim Değişikliği, Planlama, Sel-Taşkın.
Fast over population in the world is increasing the pressures on the natural environment. Natural environment are significantly contaminated and depleted with the accelerating process of urbanization and industrialization. Ecological cycles in the natural environment are, in a large extent, being interrupted and deteriorated due to the incorrect land-use. As a result, environmental issues which are difficult to be solved are emerging day by day. Non-environmentally and non-sustainable planning and projects related to these planning make the world uninhabitable and more risky for all living things, in the world day by day. Opening areas, which are risky in terms of natural disasters and are not suitable for settling, up to settlement contribute to increase the material and moral damages caused by natural disasters. Indeed, while flood hazard and flood risk were extremely low (but Kilis has experienced 4 major flood events in the last 12 years) in Kilis in the past, settlement floods and damages based on the erosion-drought resources are increasing due to the global climate change, urbanization and incorrect land use day by day. Thereby, disasters caused more by natural process become the human originated disasters due to the human activities. In this study, the impact of development of the city on the increasing risks caused by the flood events occurred in Kilis and the link between global climate change and the storm rainfall will be discussed and evaluated. For this reason, at first the unplanned development of climate elements examined in detail in Kilis city and the connection with climate, and urbanization in Kilis set out in the flood events. In order to do this evaluation, the meteorological data, satellite images and field work was consulted.
Key Words: Kilis City, Urbanization, Global Climate Change, Planning, Floods