Mayıs’ta sanayi üretimi %8 artış ile beklentilerin bir miktar üzerinde performans gösterdi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan rakamlar son 18 ayın en düşük büyüme hızının kaydedilmiş olmasına rağmen hem %7,5’luk ortalama piyasa öngörüsünün hem de %7,7’lik tahminimin aşılmış olduğunu gösteriyor. Rakamlar ayrıca Nisan ayı sanayi üretimi artış hızında gerçekleştirilen yarım puanlık yukarı yönlü revizyonun ardından gelinen %8,8 düzeyi ile birlikte ikinci çeyrek ortalama büyüme temposunun şu ana kadar %8,4 seviyesinde devam ettiğine işaret ediyor. Detaylar her üç ana kategoride büyüme hızının gerilemekte olduğuna işaret ederken, en önemli ağırla sahip olan imalat sanayinde büyüme temposunda yaşanan kaybın yarım puanla sınırlı olduğunu ve artış oranının %8,7 düzeyinde bulunduğunu ortaya koyuyor.
Dönemsel daralma %0,3’lük aylık azalış ile birlikte devam ediyor. Takvim etkinlerine göre düzeltilmiş ve mevsimsellikten arındırılmış serinin de TÜİK tarafından Nisan ayı için önemli bir revizyona tabi tutulduğunu ve bu dönem için daha önce açıklanan aylık %0,6’lık daralmanın %0,2’ye çekildiğini görüyorum. Bu revizyonun yardımı ile Mayıs ayı için açıklanan rakam daralmada bir hızlanmaya işaret ediyor. Bu arada düzeltilmiş serinin bulunduğu 124,3 düzeyi Ocak ayı itibariyle görülen 127,9’luk rekora kıyasla %2,8’lik bir geri çekilmeye işaret etmekte. Hatırlanacağı üzere revize edilmemiş rakamlar ile Nisan ayı itibari ile bu azalışın %2,9’a denk geldiği görülüyordu. Diğer bir deyişle yaşanan daralmanın bir ay önce düşündüğümüzden daha sınırlı ve yavaş olduğu Mayıs rakamlarından çıkan önemli bir sonuç.
İmalat sanayindeki yavaşlama detaylarda bir takım farklılaşmalarla birlikte sürüyor. Büyüme temposunun %26,6’dan %15,2’ye yavaşladığı otomotiv belli başlı alt gruplar arasında liderliği üretim artışını %24,9’dan %27,7’ye yükselten makine-ekipman sektörüne devretmiş gözüküyor. İvme kaybının ana metal (%4,7), tekstil (-%3,3) ve kimyasallarda (%5,1) ön plana çıkması Merkez Bankası’nın (MB) yavaşlamanın ihracat odaklı sektörlerde daha belirgin olduğuna dair tespitini teyit ettiğini düşünüyorum. Öte taraftan performansını olumlu yönde geliştiren sektörler arasında ise rafineri (%10,9), gıda üretimi (%8,1) ve mineraller (%5,8) ön plana çıkıyor.
Mayıs ayında tüketici malları üretiminde görülen göreceli artış baz etkilerini yansıtıyor. Dayanıklı ve dayanıksız segmentte sırası ile görülen %13,2 ve %5,9’luk üretim artışları göreceli olarak Nisan büyüme tempolarının üzerinde. %16,2’lik artış ile Ana Sanayi Grupları sınıflaması içerisinde liderliğini koruyan sermaye malları üretimi ise yukarda değindiğimiz makine-ekipman sektöründe yaşanan ivmelenme ile birlikte yatırım talebinin canlılığını koruduğuna işaret ediyor. Son olarak gözüme çarpan gelişme ise %5,9’luk büyüme temposunun ara malları imalatı açısından son bir buçuk yılın en kötü performansına işaret ediyor oluşu. Bu durum kimilerince önümüzdeki aylarda sanayi üretiminde tempo kaybının süreceğine dair bir emare olarak görülecek olsa da aramalı ithalatının sürdüğü yüksek büyüme temposu nedeni ile bu görüşe katılmıyorum.
Sanayi üretimi verisinin ekonomik aktivitede yaşanan aşağı yönlü hareketin yavaş ilerlediğine ve kısa vadeli olacağına işaret ettiğini düşünüyorum. Nisan ayı verisine yapılan yukarı yönlü revizyonun da işaret ettiği şekilde, birinci çeyrek sonu-ikinci çeyrek başında yaşanan yavaşlamanın sınırlı kaldığı fikrindeyim. Daha önemlisi, bu eğilimde bir terse dönüşün (yani düzeltilmiş serilerde bir dönemsel büyüme performansının) eğer kapasite kullanımı, PMI endeksi ve geçici ihracat rakamları gibi öncü göstergeleri doğru okuyor isem, ufukta görünmeye başladığı düşüncesindeyim. Ancak, MB’nın son açıklamaları ile yetinebileceğinin sinyallerini verdiği bu kısıtlı yavaşlamanın, finansal istikrara yönelik riskleri ortadan kaldırabileceğine inanmıyorum.