﻿ Biyoenerji | Akdeniz Üniversitesi Akdeniz Ülkeleri Ekonomik Araştırmalar Merkezi
Euromed Heritage II
Antalya Uluslararası Coğrafi işaretler Semineri I
Antalya Uluslararası Coğrafi işaretler Semineri II
Antalya Uluslararası Coğrafi İşaretler Semineri III
Jean Monnet Avrupa Birliği Modulü
Proje Başlığı :
Dünya ve Türkiye Biyoenerji Piyasalarındaki Gelişmelerin ve Potansiyel Değişikliklerin Türk Tarım ve Hayvancılık Sektörleri Üzerindeki Etkilerinin Modellenmesi ve Türkiye için Biyoenerji Politika Alternatiflerinin Oluşturulması
Bu çalışma, biyoenerji piyasalarına ilişkin dünya ve Türkiye piyasalarında gerçekleşen gelişmeleri dikkate alarak Türkiye için alternatif biyoenerji politika önerileri oluşturmayı hedeflemektedir. Çalışma, politika önerilerini ampirik modellerin çeşitli senaryo varsayımları altında koşulmasında elde edilecek sonuçlara dayandırarak oluşturacaktır.
Senaryolar, biyoenerji piyasasında yakın geçmişte gerçekleştirilen ve yakın gelecekte yer alması beklenen potansiyel politika uygulamaları ve politika uygulaması dışındaki faktörlerin dikkate alınmasıyla oluşturulacaktır. Aynı zamanda, bu konuda ilgili uygulamalı uluslararası yazın taramasından elde edilen bulgular da senaryolara yön verecektir.
Halen dünya piyasalarında biyoenerjinin hem üretimini hem de kullanımını destekleyen çeşitli politikalar uygulanmaktadır. Biyoenerjinin çevreye daha duyarlı bir enerji türü olması, özellikle dış dünyada enerji ikamesini, özellikle ulaştırma ve taşımacılık sektörlerinde, bir hedef haline getirmektedir. Olayın bir başka boyutu ise tarım ve gıda sektörüne ilişkin olarak ve özellikle gıda güvencesi üzerinde odaklanarak ortaya çıkmaktadır. Türkiye’de de biyoenerji üretimi gelişmekte ve bu yönde yönlendirmeler/uygulamalar görülmektedir. Fakat Türkiye için konunun gıda güvenliği yanında diğer bir boyutu da giderek artan ithalat faturasıdır. Türkiye biyoenerji üretimini büyük ölçüde ithal hammadde ile gerçekleştirmektedir. Görülebileceği gibi bu piyasaya ilişkin düzenlemeler sadece yarattıkları ekonomik etkileri açısından değil çevre kirlenmesi ve enerji sektörü etkileri ile çok boyutlu etkileşimlere yol açmaktadır. Bu çalışmanın odak noktası olan ekonomik etkiler konusunda ise yine tek bir aktör yada piyasa değil kamu sektörü dahil birden fazla iktisadi aktör ve piyasanın etkilenmesi söz konusudur. Dolayısıyla böyle bir etkileşimin söz konusu olduğu piyasaya yönelik Türkiye için sağlıklı politika önerileri geliştirmek ampirik yani sağlam tabana dayalı bir analizi gerektirmektedir.
Çalışmada iki ampirik model kullanılacaktır. Birinci model çok ülkeli ve çok ürünlü bir kısmi denge tarım ticaret modelidir. İkinci model ise Türkiye tarım sektörü odaklı, çok ürünlü ekonometrik bir modeldir. Öncelikle birinci ampirik modele girdi teşkil edecek bir arazi dağılım modülü kurulacaktır. Bu küçük çaplı bir modül olmakla birlikte büyük biyoenerji üreticisi ülkeler için tarımsal arazinin enerji ve gıda üretimi amaçlı dağılımını belirleyecektir. Bu modülden elde edilecek çıktılar birinci ampirik modele girdi olacaktır. Türkiye, tarım sektörü genelinde ve ürün bazında dünya fiyatını etkileyemeyen ama fiyatları veri alan bir ülke, yani dış ticarette “küçük ülke” konumundadır. Bu sebeple, birinci model değişen dünya biyoenerji ve tarım sektörü politikaları eşliğinde dünya piyasasındaki etkileşimi modellemek ve dünya ürün fiyatlarındaki değişimi belirlemek için kullanılacaktır. Bu modelden elde edilen fiyatlar Türkiye piyasasına, yani ikinci ampirik modele girdi olacak ve Türkiye’nin kendi ticaret ve yurtiçi politikaları ile etkileşim halinde yurtiçi bitkisel ve hayvansal ürün piyasalarında meydana gelen değişiklikleri analiz edecektir.
Ampirik analiz sonucunda Türkiye tarım piyasalarında sürdürülebilir biyoenerji enerji piyasası için politika önermeleri oluşturulacaktır.
Biyoenerji, biyoetanol, biyodizel, AB biyoenerji yönetmeliği, biyoenerji politikası, kısmi denge modeli, tarım ticaret modeli, ekonometrik tarım sektör modeli, arazi dağılım modeli
Çalışmanın ana hedefi, dünya ve Türkiye biyoenerji piyasalarındaki gelişmeleri dikkate alarak Türkiye için alternatif biyoenerji politikaları oluşturmaktır.
Bu hedefe üç alt-amacın gerçekleştirilmesi ile ulaşılacaktır. Birinci alt-amaç, dünya ve Türkiye piyasalarında biyoenerji üretimi için kullanılan tarımsal ürünleri, bu ürünlerin gıda ve sanayi kullanımı amaçlı bileşeninden ayrıştırılarak, çok ülkeli, çok mallı bir kısmi denge tarım ticaret modelinde endojen piyasalar haline getirmektir. Bir başka ifade ile biyoenerji üretiminde kullanılan her bir tarımsal ürün enerji-dışı ve enerji amaçlı kullanıma yönelik iki ayrı alt ürün olarak ampirik platformda içselleştirilecektir. İkinci alt-amaç, dünya ve Türkiye biyoenerji piyasalarındaki politika ve hedef değişikliklerinin dünya ve Türkiye piyasaları üzerindeki etkilerinin çeşitli senaryolar çerçevesinde ortaya çıkarılmasıdır. Üçüncü alt-amaç, bir önceki aşamada elde edilen dünya fiyatlarının Türk tarım sektörünü ekonometrik olarak modelleyen bir başka kısmi denge modele girdi olması sonucu, Türkiye tarım ve hayvancılık sektörleri üzerindeki etkilerinin bulunmasıdır.
Bu çalışmada etkileri analiz edilecek politikalar aşağıdaki konular çerçevesinde şekillenecektir:
1. Türkiye’nin mevcut biyoenerji üretiminin sürdürülebilir hale gelmesi için ileriye dönük olarak yapılması gerekenler
2. Türkiye’de biyoenerji üretiminin gıda ve hayvancılık sektörleri üzerindeki etkileri
3. Avrupa Birlği, Çin, ABD ve Brezilya gibi büyük biyoenerji üreticisi ülkelerinde belirlenmiş hedeflerin gerçekleşmesi halinde dünya piyasalarında ve özellikle Türkiye’de ortaya çıkacak etkiler
Bu çalışmada erişilecek çıktılar:
1. Dünya piyasalarında enerji ve enerji-dışı odaklı tarım sektörü politikalarının enerji ve enerji-dışı amaçlı üretilen bitkisel ve hayvansal ürün fiyatları üzerindeki etkileri,
2. Dünya piyasalarında biyoenerji üretiminde kullanılan ürünlerin ekilen arazi, arz ve talep miktarlarının enerji ve enerji-dışı amaçlı dağılımı,
3. Dünya piyasalarında biyoenerji üretiminde kullanılan ürünlerin ithalat ve ihracat miktarlarının enerji ve enerji-dışı amaçlı dağılımı,
4. Dünya piyasalarında biyoenerji üretiminde kullanılan ürün piyasalarında üretici ve tüketici refah etkileri,
5. Dünya piyasalarında enerji ve enerji-dışı amaçlı üretilen ürün fiyatlarının Türkiye bitkisel ve hayvansal ürün fiyatları üzerindeki etkileri,
6. Türkiye’de enerji ve enerji-dışı odaklı tarım sektörü politikalarının bitkisel ve hayvansal ürün fiyatları üzerindeki etkileri,
7. Türkiye’de biyoenerji üretiminde kullanılan ürünlerin ekilen arazi, arz ve talep miktarlarının enerji ve enerji -dışı amaçlı dağılımı,
8. Türkiye’de biyoenerji üretiminde kullanılan ürünlerin ithalat ve ihracat miktarlarının enerji ve enerji-dışı amaçlı dağılımı,
9. Türkiye’de biyoenerji üretiminde kullanılan ürün piyasalarında üretici ve tüketici refah etkileri,
10. Türkiye’de enerji ve enerji-dışı odaklı tarım sektörü politikalarının kamu sektörü bütçe etkisi.
Çıktılar analiz edilerek, biyoenerji üretiminin Türkiye için yapılabilir bir seçenek olduğu gözlenirse, bu üretimin nasıl bir ürün deseniyle gerçekleştirilmesi gerektiği ortaya çıkarılacaktır. Aksi durumda, biyoenerji üretiminin nasıl yapılabilir bir seçenek hale gelebileceği sorusu cevaplanacaktır.
Çıktılar analiz edilerek Türkiye için sürdürülebilir, alternatif biyoenerji politika önerileri geliştirilecektir.
Son Güncelleme : 9 Nisan Pazartesi 2018