'Harput'ta toplu mezar arayalım'
Ermeni diasporasının önemli tarihçilerinden biri Türkiye'ye tarihi araştırmalar teklifinde bulundu ve olumlu yanıt aldı.
16 Mart 2006 tarihinde İstanbul Üniversitesi'nde düzenlenen bir sempozyuma katıldığını belirten Sarafyan burada Türk Tarih Kurumu Başkanı Prof. Dr. Yusuf Halaçoğlu'nun kendisine 1915'te yaşananlar konusunda ortak çalışma önerisinde bulunduğunu, bu öneriyi kabul ettiğini söyledi. "Benim önerim, bir vaka çalışması olarak Harput ovasını ele alalım" diyen Sarafyan açıklamasında şunları kaydetti: "Türkiye'deki tarihçiler Harput'tan tehcir edilen ve başka yerlere yerleştirilen Ermenilerle ilgili ellerinde bulunan Osmanlı kayıtlarını ortaya koysunlar.
Bu kayıtların bu bölge Ermenilerinin gerçek akıbetlerini açıklayıp açıklamadığına bakalım. Ben kendi adıma daha farklı kayıtları ortaya koyacağım. Kanımca bu belgeler, benim neden bu bölgedeki Ermenilerin sadece tehcir edilmediğine, bir kötü muamele ve katliam politikasına tabi tutulduklarına inandığımı ortaya koymaktadır." Harput'u "Erzurum ve Van'dan farklı olarak savaş zamanı karışıklıkları ya da Rus işgali sonucunda karmaşık bir hale gelmemiş olması" nedeniyle önerdiğini vurgulayan Sarafyan "Böyle bir çalışma ayrıca Ermeni sorunu üzerinde çalışan daha geniş bir akademisyenler ağı arasında ortak çalışmalar yürütme olanaklarının da önünü açacak" diye konuştu.
'BU ÖNERİ BİR İLK'
Sarafyan'ın ortak araştırma teklifini kabul etmesini "memnuniyetle" karşıladığını belirten Halaçoğlu ise şunları söyledi: "Bizim daha önce yaptığımız tarihçiler komisyonu önerisine de diğer ortak araştırma önerilerine de Ermeniler önşart koyuyorlardı. 'Önce soykırım olduğunu kabul edin sonra ortak araştırma yapalım' diyorlardı.
Sarafyan'ın önerisi böyle bir şart olmadığı için bir ilk. İlk kez Ermeni tarihçilerle bir masaya oturmak açısından, 1915 olaylarını tartışmaya hazır olup olmadığımız bakımından çok önemli. Dünya kamuoyunda Türkiye'nin 1915 olaylarını tartışmaya hazır olduğu mesajını vermesi açısından önemli. Ben Türk Tarih Kurumu Başkanı olarak Sarafyan'ın teklifini resmi olarak kabul ettiğimi açıklıyorum. Kurum olarak her türlü desteği vereceğiz." Sarafyan'ın bu cesur girişim nedeniyle tehlike altına girebileceğini de söyleyen Halaçoğlu, "Üzerinde baskı olacak" dedi.