Valör Nedir, Ne Demek? Valör Hesaplama ve Örnekleri
Ana Sayfa Finans Yazıları Valör Ne Demek?
Forex Piyasasında Valör Nedir?
Valör Kimler Tarafından Alınabilir?
Valör tanımına bakacak olursak; aslında Fransızca ‘valeur’ kelimesinden dilimize geçmiştir. Üzerinde anlaşma yapılmış bir işlemin yerine getirileceği tarihi ifade eder. Valör, İngilizce olarak ‘value date’ olarak ifade edilmektedir. Değer tarihi anlamına gelir.
Valör tarihi nedir diye bakarsak; bankacılıkta vadeli mevduat hesabı açıldığında faize yatırılan paraya işlenen faizin başlayacağı tarih anlamına gelir. Bankaların uyguladığı bu yöntem ile vadeli mevduat hesaplarına yatırılan paraya faiz bir gün sonra işlemeye başlar.
Para transferi yapılırken de valör terimi ile karşılaşmak mümkündür. Paranın gönderilen kişinin hesabına geçeceği tarih için de valör denilmektedir. Örnek vermek gerekirse banka hesabınızdan farklı bir bankaya Cuma günü mesai saatinden sonra yapılan EFT işlemi araya haftasonu gireceği için yeni haftanın ilk iş günü olan Pazartesi günü gerçekleşir. Bu durumda valör tarihi Pazartesi olacaktır. İşlemin gerçekleşeceği güne kadar banka banka bu parayı işletecektir. Yani faiz geliri elde edecektir.
Valör gün hesaplama işlemini valör örnekleri ile anlatmak daha anlaşılır olacaktır.
Bir bankada vadeli mevduat hesabı açtığınızı ve 30 günlüğüne %15 faizle para yatırdınız. T gününde yatırılan para bir gün valörlü olacak şekilde ertesi gün faiz kazanmaya başlar. Yani faiz başlangıç tarihi t+1 valörlü olur.
Bu durumda faize yatırılan paraya bir gün eksik faiz işler. Gerçekte sunulan faiz oranı da bu nedenle düşmüş olacaktır. Çünkü para 30 gün değil 31 gün hesapta duracaktır. Bu nedenle gerçek faiz oranı (30/31) * 15= 14,5 olacaktır.
Bazı bankalar ise t+2, t+3 valör uygulamaktadır. Bu gibi durumlarda bankalar yüksek faiz önerebiliyor. Ancak valör hesaplaması yaparak gerçek faizin kaç olduğunu bulmak gerekir. Çünkü banka parayı 2 veya 3 gün daha fazla tutacaktır. Bu durumda sunulan faizin yüksek olması aslında getirisinin fazla olacağı anlamına gelmeyebilir. Çünkü valör gün sayısı arttıkça gerçek faiz düşecektir.
T+1 valörlü veya t+2 valörlü olmayan hesaplar da vardır. İşlemlerin valörsüz, aynı gün valörlü olarak başladığı banka işlemleri de mevcuttur. Aynı gün valörlü hesaplarda faizler gecikme olmadan yansımaya başlar. Bankaya yatırılan paralar 1 gün valörlü olacak şekilde değer kazanırken, çekilen paralarda ise aynı gün valör uygulanır. Valör gün hesaplama yapılırken kaç gün ekleme yapıldığına dikkat edilmelidir.
Forex piyasasında swap maliyeti denilen faize bağlı bir tür maliyet vardır. Ancak bu sadece maliyet değil kimi zaman getiri olmaktadır. Yani swap hem bir gelir hem de bir giderdir. Yapılan işlemde dövizlerin faiz oranlarına göre değişkenlik gösterir.
Swap olmayan yani swapsız forex seçeneği de mevcuttur. Bunu sağlayan forex şirketleri de vardır. Swap bedelleri forexte sık karşılaşılan bir durumdur ve valörlü olarak uygulanır.
Swap bedelleri Pazartesi, Salı, Perşembe ve Cuma günlerinde geceleri bir günlük olacak şekilde yansır. Çarşamba günü ise aynı gün kapatılmayan işlemler için 3 günlük swap bedeli yansır. Buradan forex piyasasında t+2 valör uygulandığı anlaşılmaktadır. Bu sonuçla valör tarihi hafta sonuna sarkar. Hafta sonları piyasa kapalı olduğundan işlemler gerçekleştirilemez. Çarşamba günü 3 günlük swap bedeli uygulanmasının sebebi de budur.
Valör tarihi ne demek, valor nedir gibi soruların cevaplarını verdik. Şimdi de valörü kimlerin alabileceğinden bahsedelim.
Öncelikle şunu belirteyim bireysel müşteriler valör geliri elde edemiyor. Açtığımız vadesiz mevduat hesaplarında duran paralar gecelik faiz işletilerek bankaya faiz geliri getirmektedir. Bu yüzden valörü banka almaktadır. Ancak vadeli mevduat hesabı açarak yatırdığınız paradan faiz elde edebilirsiniz.
Valör nedir sorusuna verilecek en iyi cevap, bir işlemin gerçekleşeceği zamanı ifade eden değerdir.
Bir bankada vadeli mevduat hesabı açtığınızı ve 30 günlüğüne %15 faizle para yatırdınız. T gününde yatırılan para bir gün valörlü olacak şekilde ertesi gün faiz kazanmaya başlar. Yani faiz başlangıç tarihi t+1 valörlü olur. Detaylı açıklama için valör hesaplama nasıl yapılır yazısına göz atabilirsiniz.
Aynı gün valörlü anlamına da gelmektedir. Yani bekleme olmaksızın verilen tarihte işleme başlanması demektir.
Valör terimi genellikle bankacılık işlemlerinde karşımıza çıkar. Bankaya yatırılan paraya ne zaman sonra faiz uygulanacağını anlamamızı sağlar.
Valör Örnekleri Nelerdir?
T+1 valörlü bir işlem bir gün sonrasını ifade eder. Yine aynı şekilde T+2 olunca 2 gün, T+3 olunca 3 gün anlamına gelmektedir. Valör örnekleri bu şekilde çoğaltılabilir.