Eski çağlarda Çin denizciliği
(GMT+08:00) 2009-02-02 11:18:38 cri
Asya'nın doğusunda yer alan Çin, Pasifik Okyanusu'na kıyısı olan bir ülke. 18 bin kilometre uzunluğunda deniz kıyısı olan Çin, büyüklü küçüklü 6500'den fazla adaya sahip. Bohai Denizi, Sarı Deniz, Doğu Denizi ve Güney Çin Denizi Çin anakarasını kuşatan 4 deniz sahasıdır. Sarı Nehir ve Yantze Nehri havzaları, Çin milletinin beşiği olarak kabul ediliyor. Çin milleti, uzun tarihinde yavaş yavaş kıta ve büyük nehirlerden denize çıkıp, kendine özgü bir deniz medeniyeti oluşturdu.
7000 yıl önceki Yeni Taş Çağı'nın geç döneminde Çin milletinin ataları, ilkel tekne ve denizcilik bilgisiyle denize çıkmış. Bu, Akdeniz ülkeleri gibi, Çin'in de dünya deniz medeniyetinin beşiklerinden biri olduğunu gösteriyor. Xia (M.Ö 21.-M.Ö 16), Shang (M.Ö. 16.-M.Ö.11) ve Zhou (M.Ö. 1027-M.Ö.256) hanedanları döneminde, tahta tekne ve yelkenin icad edilmesiyle, Çinlilerin ataları, yakın denizlerde yolculuğa başlayıp, Kore Yarımadası ve Japonya adaları ile Çin'in güneyindeki Vietnam ve Kamboçya gibi ülkelerin bulunduğu yarımadaya kadar gidebilirdi. Zhou Hanedanı'nın hüküm sürdüğü çağdaki İlkbahar ve Sonbahar Dönemi (M.Ö 770-M.Ö 476) ile Savaşan Devletler Dönemi (M.Ö 403 ile M.Ö 221) eski Çin denizciliğinin oluşumuna tanık oldu. Çinlilerin ataları, astronomik konumlandırma ve deniz meteorolojisi gibi konularda belli bir bilgi birikimi sağlayarak, yakın denizde yolculuğun gerektirdiği teknik ve becerilere sahip oldu. Bu dönemlerde büyük çaplı deniz taşımacılığı yapıldı ve deniz savaşları çıkmaya başladı. Qin(M.Ö 221-M.Ö 206) ve Han(M.Ö 206-220) hanedanlarında gemilerin boyutları giderek büyüdü ve rüzgardan yararlanma tekniği elde edildi. Qin hanedanı döneminde Xu Fu adlı bir Çinli, gemi filosuyla Japonya'ya gitti. Han döneminde Çin gemileri Hint Okyanusu'na kadar ulaştı.
Tang hanedanı (618-907), "Zhenguan Refah Dönemi"ni yaşayıp, ekonomi ve kültür gibi alanlarda dünya ülkelerini geride bıraktı. Çin'in Batı Asya ve Afrika'ya kıyısı olan ülkelere yönelik deniz taşımacılığı çok gelişti. Bu dönemde Çin gemileri Arap ülkelerine ve Afrika'da denize kıyısı olan ülkelere, Hint Okyanusu'na kıyısı olan ülkelerde aktarma yapmadan, doğrudan ulaşabildi.
Pusulanın denizcilikte kapsamlı şekilde kullanılması, muson ve gelgit gibi konularda daha önce edinilen denizcilik bilgileri, gemi yapım tekniğinin ilerlemesi, özellikle çift cidarlı "su geçirmez bölme" tekniğinin geliştirilmesiyle, Song (960-1279) Hanedanı'ndan sonraki gemiciler yıl boyunca denizde seyahat yapabilir hale geldi. Song denizcileri, Hint Okyanusu'ndan geçen denizcilik hattını açarak, Batı Asya ve Afrika'nın doğu kıyılarına ulaşabildi.
Yuan Hanedanı (1271-1368) gemi yapımı ve denizcilik tekniği açılarından kendinden önceki Tang Hanedanını geçti. Bu dönemdeki en büyük gemi binden fazla kişiyi taşıyabiliyor, 10'dan fazla yelken bulunduruyordu. Arap dünyasından astronomik denizcilik tekniğinin Çin'e girmesiyle, Çin'de denizcilik tekniği de ilerledi. Çin gemileri Pasifik Okyanusu'nun batı kıyısı ve Hint Okyanusu'nun bütün kıyılarına ulaşarak, Asya ve Afrika'da 120'den fazla ülke ve bölgeyle denizcilik ve ticaret ilişkisi kurdu. Örneğin Quanzhou limanı tarihsel doruğunu Yuan Hanedanında yaşadı. Bu dönemde Quanzhou, sadece Doğu'daki ilk liman değil, aynı zamanda dünyada ünlü dış ticaret limanlarından biri haline geldi. Ünlü gemici Wang Dayuan, iki defa Quanzhou'dan yola çıkarak, Arap Yarımadası ve Doğu Afrika'daki ülkelere ulaştı. Wang, 1349 yılında bir kitap yazarak, 96 ülke veya yer ismi kaydetti.
Ming(1368-1644) Hanedanında ünlü gemici Zhen He, büyük bir deniz filosuyla yolculuk yaparak, birçok Asya ve Afrika ülkesini ziyaret etti. Zheng He filosunun boyutu, gemilerin büyüklüğü, gemicilik hatlarının sayısı ve gemicilik tekniği gibi birçok açıdan birer ilk oluşturdu. Zhen, 1405-1411 yıllarını denizde geçirdi. Aralıksız deniz seyahatı yapan Zhen, Güneydoğu Asya ülkeleri ve Hindistan ile civarındaki ülkelere giderek, Çin ile bu ülkeler ve bölgeler arasındaki ilişkileri güçlendirdi. Zhen'in ziyaretinden sonra bu ülke ve bölgeler de Çin'e elçi gönderdi. Zamanla, yabancı elçiler, Zhen He'nin gemileriyle sınırlı kalmayıp, kendi gemileriyle de Çin'e gelmeye başladı. Zhen He, bugünkü Endonezya açıklarında korsanları yok ederek, deniz hatlarını daha güvenli hale getirdi. Zhen He'nin gemiciliğiyle, karadaki İpek Yolu denizdeki İpek Yolu'na dönüşmeye başladı. Zhen'in deniz yollarını açmasından sonra çok sayıda Çinli bu hatları izleyerek, yurt dışına çıktı.
Ancak Ming Hanedanının son döneminde ve Qing (1644-1911) Hanedanında dışa kapalı politika izlenmesinden ve yurt içinde denizcilik yasağı konmasından dolayı, Çin'in denizciliği olumsuz etkilendi ve iniş dönemine geçti.