Belediye Başkanlığında Mazbata ne demek? Nasıl alınıyor? Kim veriyor?
31 Mart yerel seçimleri sonrasında, resmi olmayan sonuçların açıklanmasının ardından, belediye başkanı olan adaylar mazbatalarını almak için bekliyor. Bazılarının mazbatalarını aldığı ifade edilirken bu kelimenin tam olarak ne anlama geldiği merak edilmeye başlandı. Mazbata ne anlama geliyor? Sürecin nasıl işliyor?
05/04/2019 09:32 Güncelleme: 05/04/2019 17:49
Yüksek Seçim Kurulu (YSK), 31 Mart yerel seçimlerinin ardından kazanan adaylara mazbatalarının teslim edileceğini ve diğer adaylara da itiraz sürecinin sonucunda mazbatalarının verileceğini açıklamıştı. O günden sonra ‘mazbata’nın ne olduğu sosyal medyada ve internette çok fazla arama konusu oldu. Mazbata nedir, nasıl alınır, kimlere verilir, mazbata alan belediye başkanları kim?
Mazbata ne demek?
Arapça kökenli olan bu kelime, Osmanlı döneminden itibaren kullanılır hale gelmiştir. Resmi yazışmalarda ‘tutanak’ olarak adlandırılan kelime, günlük dilde mazbata olarak geçiyor. Seçim döneminde kullanılan ‘mazbata’ kelimesinin anlamı ise, bir seçim heyetinin veya kurulunun seçilenlere verdiği ve seçildiğini gösteren imzalı tutanak olarak özetlenebilir.
Mazbatalar; Cumhurbaşkanı, Belediye Başkanları, Danıştay, Sayıştay, Milletvekili ve Yargıtay üyeliği gibi göreve seçilenlere veriliyor. Tarihte bu konuyla ilgili çıkan örnek ise; saltanatın kaldırılmasının ardından halife seçilen Abdülmecid Efendi’ye, Büyük Millet Meclisi tarafından verilen mazbatadır. Bu yeni halifeye mazbatasını kırmızı atlas kese içinde, dönemin Kırşehir milletvekili Müfid Efendi başkanlığındaki heyet tarafından verilmiştir.
Mazbatayı kim verir?
Mazbatayı, seçimi resmi olarak yapan kurum tarafından verilir. Ancak genel seçimlerde ve yerel seçimlerde bu değişerek YSK eliyle mazbata teslimi yapılır.
Milletvekilleri mazbatasını nasıl alır?
Vekiller, seçildiklerine dair belgeyi yani mazbatayı, il seçim kurullarından alırlar. Belgede imzası bulunan yetkililer şunlardır; il seçim kurulu başkanı ve üyeler. Vekiller, mazbatasını aldıktan sonra Meclis’e giderek kaydını yaptırırlar ve milletvekili olduğuna dair kimlik kartını alırlar.
Belediye başkanları arasında devir teslim
Seçim sonrasında yeniden seçilen belediye başkanları görevlerine devam edecek, bazı belediye başkanları ise yerine seçilen adaylara yerini bırakacak. Peki belediye başkanı olabilmek için bir okul bitirmek gerekli mi? Bu soru, seçimlerde en çok merak edilen soruydu. Konu ile ilgili Türkiye Belediyeler Birliği’nin sitesinde yer alan bilgiye göre; belediye başkanı olabilmek için belirli bir süre kamu görevi yapma veya belli bir okulu bitirme şartı yok. Bu açıklamayı daha da özetlemek gerekirse, 'belediyeciliğin bir okulu yoktur' denilebilir. Ayrıca seçimi kaybeden bir belediye başkanının, yeni seçilen belediye başkanı ile karşılaşmamak için belediyeye gelmemesi uygun değildir.
Yerel seçimler sonucu belediye başkanlarının, başkanlığı devir ve teslimiyle ilgili bir düzenleme Türkiye Belediyeler Birliği’ne göre yoktur. Ancak bu da, işlemlerin kuralsız olduğu anlamına gelmemektedir.
Herhangi bir yazılı kural olmaksızın, örf ve adetler ışığında mahalli idareler genel seçiminden sonra belediye başkanlarının devir ve tesliminde; kutlama ve karşılama, uğurlama, devir ve teslim törenleri yapılmalıdır.
Belediye başkanlarının görev süresi yeni gelecek belediye başkanının mazbatasını almasına kadar sürecek olsa da, görevi devredecek olan belediye başkanları son günlerinde zorunlu olmadıkça rutin belediye işleri dışında esaslı bir karar almamalıdır. Eğer görev değişimi yaşanacaksa eski belediye başkanı yeni belediye başkanını tebrik etmelidir. Görevi devredecek olan belediye başkanı ayrıca yeni başkanın mazbatasını aldığı günü ve belediyeye geleceği saati takip etmeli, istenirse araç gönderip belediyeye yeni belediye başkanının gelmesini sağlanmalıdır. Ayrıca birim amirleri ve bir kısım personel, belediye binasının uygun bir yerinde yeni belediye başkanını karşılamalıdır.
Seçimi kaybeden başkanlar, Türkiye Belediyeler Birliği’ne göre kalesi işgal edilmiş komutan edasıyla davranmamalıdır, makul bir kalabalıkla, taşkınlık ve slogan atmaktan uzak bir devir teslim yapılmalıdır. Karşılamanın ardından makam odasına geçildiğinde yeni başkan hemen makamına geçip oturmamalı, eski ve yeni başkanlar makamın önünde karşılıklı oturmalıdır.
Eski başkan, yeni gelecek belediye başkanına belediye hakkında bilgi vermeli, evrak ve demirbaşları devrederek başarılar dileyip ayrılmalıdır. Yeni başkan da şimdiye kadar verdiği hizmetler için teşekkür etmelidir. Devir teslim ve vedalaşmanın ardından göreve başlayan belediye başkanı, eski başkanı karşıladığı noktaya kadar uğurlamalı, istenmesi halinde araç tahsis etmelidir.
Uğurlamanın ardından belediye başkanı, belediye birim amirleriyle tanışma toplantısı yapmalı ve kısa bilgiler almalıdır.
Anlatıldığı üzere belediye başkanlığı devir tesliminde yazılı bir kural yoktur ancak Türkiye Belediyeler Birliği’nin belirlediği nezaket ve örf-adetlerimize uygunluk açısından tören bu şekilde yapılmalıdır. Burada bahsedilenler aslında asgari nezaket kurallarıdır. Belediye başkanlarının bir tören yaparak devir teslim yapmaları da mümkündür. Büyükşehir, il ve nüfusu belli bir sayının üzerinde olan belediyelerin, şehrin uygun bir meydanı veya uygun bir toplantı salonunda, halkın, vali/kaymakamın ve diğer daire amirlerinin katılımı ile mütevazı bir devir teslim töreni yapmaları da mümkündür.