8 soruda 'Reza Zarrab' ve Mehmet Hakan Atilla davası: Bundan sonra ne olacak
Admin Tarih: 2018-01-04 Saat: 14:34:18
Güncelleme : 2018-01-04 14:34:18Bu içerik 575 kez okundu.
Türkiye'nin gündemini geçen yıldan bu yana meşgul eden ve kamuoyunda "Reza Zarrab davası" olarak bilinen ancak resmi adı "ABD, Mehmet Hakan Atilla'ya karşı" olan yargı sürecinde karar çıktı.
Jüri, yaptığı değerlendirme sonucunda eski Halkbank Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Hakan Atilla'yı yöneltilen altı suçlamanın beşinden suçlu buldu.
Jüri, kara para aklama haricinde tüm suçlardan Atilla'yı suçlu buldu.
Davada tutuklu bulunan diğer isim olan Türkiye, İran ve Makedonya vatandaşı iş adamı Reza Zarrab da yargılama süreci başlamadan önce savcılıkla anlaşarak suçunu kabul etti. Zarrab, davada iddia makamı adına tanıklık yaptı. Zarrab'ın savcılıkla yaptığı anlaşma kapsamında, ailesi ile birlikte Tanık Koruma Programı'na dahil edilme olasılığı da bulunuyor.
Hukuki boyutlarından çok siyasi yönleriyle ön plana çıkan ve kamuoyunda "Zarrab davası" olarak bilinen soruşturmaya dair bugüne kadar mahkemeye sunulmuş, üzerinde gizlilik olmayan belgelerin yanı sıra dava sürecinde yaşananları inceleyerek, önemli konu başlıklarını derledik:
Yargı sürecinde neler yaşandı ve bundan sonra ne olacak?
Davanın 17-25 Aralık soruşturmalarıyla bağlantısı var mı?
Reza Zarrab'ın savcılıkla yaptığı anlaşmanın ayrıntıları neler?
Zarrab ifadesinde neler anlattı?
İddianamede kimler ve hangi suçlamalar var?
Savcılık kanıt olarak ne sundu?
23:13 - 22 Ara 2017
Bundan sonraki aşamada, Yargıç Berman jüri tarafından suçlu bulunan Atilla ve dava öncesi suçunu kabul ederek, savcılıkla anlaşma yoluna giden Zarrab'ın hangi cezaya çarptırılacağına karar verecek.
Karar duruşması 11 Nisan Çarşamba günü yapılacak.
Karar duruşmasına kadar geçecek süre içerisinde, mahkemenin ilgili birimi, avukatları nezdinde Atilla ile görüşmeler ve konuyla ilgili diğer gerekli incelemeleri yapacak.
Yapılan değerlendirmelerin sonunda hazırlanacak olan gizli rapor Berman'a sunulacak. Ayrıca, hem iddia makamı hem de savunma ekibi kendilerince uygun olduğun düşündükleri cezayla ilgili değerlendirmelerini Berman'a yollayacak.
Atilla'dan farklı olarak, Zarrab'ın çarptırılacağı ceza ile ilgili en önemli etken ise yapılan anlaşma çerçevesinde savcılık tarafından Yargıç Berman'a sunulacak olan değerlendirme olacak.
Savcılığın Zarrab'ın tanıklığının dava sürecinde ne kadar işine yaradığına dair bir dilekçeyi hakime sunması ve Yargıç Berman'ın da bu dilekçedeki değerlendirmeye göre, Zarrab'ın cezasında indirime gidip gitmemeye karar vermesi öngörülüyor.
Mahkemenin vereceği kararda Halkbank, Türkiye devleti ya da bankacılık sektörüyle ilgili bir ceza verilmeyecek. Çıkacak olan ceza yalnızca sanıklar Zarrab ve Atilla hakkında olacak.
ABD'deki Hakan Atilla davasında jüri mahkemeden 'kısmi hüküm' için fikir istedi
Reza Zarrab savcılıkla ne zaman anlaştı, anlaşmanın detaylarında neler var?
Reza Zarrab'ın durumu, davadan önceki haftalarda bir dizi spekülasyona neden olmuştu. Davanın başlamasıyla birlikte Zarrab'ın iddia makamı adına tanıklık etmeyi kabul ederek, savcılıkla bir anlaşmaya vardığı da kesinleşti.
Davanın en kilit isimlerinden olan Zarrab, Mart 2016'da ailesiyle birlikte Disney World'e yaptığı seyahat sırasında Miami'de tutuklandı ve New York'a getirildi. ABD Cezaevleri Bürosu'nun internetteki kayıtlarında Zarrab'ın 8 Kasım'da serbest bırakıldığı bilgisi yer alıyor.
Zarrab, davanın ikinci haftasında, Ağustos 2016'da ilk kez olası bir anlaşma için ABD'li yetkililerle masaya oturduğunu ancak bu girişimin sonuçsuz kaldığını söyledi. Bir yıl sonra tekrar olası bir "işbirliğini" değerlendirmek üzere 17 Ağustos 2017'de taraflar arasında görüşmeler yeniden başladı.
Savcılık ve Zarrab arasında yapılan bir dizi toplantının ardından 20 Ekim 2017 tarihinde savcılık anlaşma metnini sundu. Zarrab ve avukatları anlaşmayı 26 Ekim'de imzaladı.
Anlaşma üzerindeki gizlilik kararı 5 Aralık'taki duruşmanın ardından kaldırıldı ve böylece ayrıntıları da resmen kamuoyuyla paylaşılmış oldu. Anlaşmaya göre, Zarrab, kendisine yöneltilen yedi suçlamayı da kabul etti ve suçlu olduğunu söyledi. İddianamede yer alan altı suçlamaya ek olarak bir de cezaevinde rüşvet verdiğini de itiraf etti.
Anlaşmada ayrıca Zarrab ve ailesinin Tanık Koruma Programı'na alınma ihtimaline de yer verildi. Anlaşmada, Zarrab'ın hakkında bilgi verebileceği kişilerin kendisine yönelik şiddet ve tehdit uygulayabileceği gerekçesiyle Savcılık'ın uygun bulması halinde kendisi, ailesi ve sevdikleri için yeni bir kimlik ve başka yere taşınma başvurusu yapabileceği belirtildi.
Reza Zarrab ifadesinde neler anlattı?
Suçunu kabul eden Zarrab, davada ilk tanık olarak kürsüye çıktı.
İlk gün hapishane kıyafetleriyle duruşmaya çıkan Zarrab, daha sonraki günlerde ise yargıcın onayıyla ceket ve gömlekle duruşmalarda hazır bulundu.
Zarrab, otelde kaldığı iddialarını reddetti ve New York'un Brooklyn semtinde bulunan gözaltı merkezindeki nezarethanede tutulduğunu söyledi.
Zarrab ifadesi sırasında yaptığı anlaşmanın üç koşulu olduğunu söyledi ve bunları, "tamamen gerçekleri anlatmak, savcılıkla işbirliği yapmak ve bundan sonra hiçbir suç işlememek" olarak sıraladı.
Reza Zarrab ifadesinde, İran'ın Türkiye'ye sattığı petrol ve doğalgaz gelirini ABD'nin uyguladığı ambargonun etrafından dolaşarak İran'a götürülmesinde oynadığı iddia edilen role ilişkin ayrıntıları aktardı.
Zarrab, Türkiye'de önce Aktifbank, daha sonra da Halkbank'ın kendisiyle bu işlemleri yapmaya çekindiğini belirtti ve Aktifbank ile çalışabilmek için aracı olması amacıyla eski Avrupa Birliği Bakanı Egemen Bağış'tan yardım istediğini, Halkbank için de eski Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan'a "rüşvet verdiğini" iddia etti.
Zarrab, Halkbank ile bağlantının kurulması için Çağlayan'a 45-50 milyon euro, 7 milyon dolar ve yaklaşık 2,5 milyon Türk Lirası rüşvet verdiğini söyledi. Çağlayan'ın ailesine de ödeme yaptığını kaydeden Zarrab, eski bakanın İran'a para transferi karşılığında elde edilecek kârı yüzde 50-50 paylaşmak istediğini de belirtti.
Zarrab, ilk günkü duruşmada öğle yemeği sonrası bir mukavvanın üzerine altın ticaretinin nasıl işlediğini gösteren bir şema çizdi.
Zarrab'ın anlatımına göre, kısaca "petrol karşılığı altın" olarak isimlendirilen bu sistem şöyle işliyor:
İran, Türkiye'ye ham petrol ve doğalgaz satıyor. İran Ulusal Petrol Şirketi (NIOC) petrolün satışını Tüpraş'a, gazınkini ise Botaş'a yapıyor. Ödemeler bu şirketlerin Halkbank'taki hesapları üzerinden yapılıyor.
Zarrab, davanın tutuklu sanığı Atilla hakkında da, "Yaptırım kuralları hakkında bankadaki en bilgili kişi. Oluşturduğumuz yapının Amerikan yaptırımlarıyla uyumlu gözükmesi için katkıda bulundu" diye konuştu. Zarrab ayrıca Atilla ve Halkbank eski Genel Müdürü Süleyman Aslan'ın bu işlemleri usulüne uygun bir şekilde göstermek amacıyla kendisine yol gösterdiklerini de sözlerine ekledi.
Zarrab, davanın ilerleyen günlerinde ise ABD'nin İran'a kıymetli metal satışlarına da sınırlama getirmesinin ardından başlatıldığını söylediği ve İran'a yapılan ödemelerin "buğday ticaretiyle" taşınmasını öngören yöntemin ayrıntılarını aktardı.
Bu süreçte de Halkbank'ta "yaptırım kurallarıyla ilgili en bilgili kişi" olarak tanımladığı Hakan Atilla ile temas kurulduğunu belirtti.
Zarrab, Atilla'nın ilk etapta yapılması beklenenin "pek düşündüğü gibi olmadığını" belirttiğini ancak Genel Müdür Aslan'ın devreye girerek, gerekeni yapmasını istediğini bildirdi. Zarrab, Aslan'ın da rüşvet verdiği isimler arasında olduğunu iddia etti.
Zarrab, ayrıca eski Bakan Çağlayan'ın kendisine Cumhurbaşkanı Erdoğan ve dönemin Başbakan Yardımcısı Ali Babacan'ın İran'la yapılan işlemlere Ziraat Bankası ile Vakıfbank'ın da dahil olması talimatını bizzat verdiklerini söylediğini aktardı.
Vakıfbank ve Ziraat Bankası ayrı ayrı yaptıkları açıklamalarla bu iddiaları reddetti. Vakıfbank, ABD'deki davada adı geçen süreçlerle "ilgisi ve dahli olmadığını" söylerken, Ziraat Bankası da "uluslararası düzenlemelere uyduklarını vurguladı.
Zarrab, 4 Aralık Pazartesi günü, tanıklığının dördüncü gününde Türkiye'de 17 Aralık 2013'te yolsuzluk ve rüşvet iddiaları kapsamında düzenlenen soruşturmada tutuklandığını ve "kısmen" rüşvet vererek serbest kaldığını söyledi. Zarrab, serbest kaldıktan sonra Halkbank ile görüşmeye gittiğini ve bu tarihten sonra hiçbir banka yetkilisine rüşvet vermediğini aktardı.
Zarrab, çapraz sorgusu sırasında bir soru üzerine yaptığı işlemlerden 100-150 milyon dolar civarında bir para kazanmış olabileceğini ve sanık Hakan Atilla'ya rüşvet vermediğini söyledi.
Zarrab, tanıkığının son gününde cezaevinde bir kişinin kendisine bıçak çekerek, tehdit ettiğini söyledi. Zarrab'ın tanıklığı sekiz gün sürdü.
Savunma ise çapraz sorgusunda ise Zarrab'ın yalan söylediğini kanıtlamaya ve tanığı itibarsızlaştırmaya çalıştı. Bu kapsamda, Zarrab'ın cezaevinde yaptığı öne sürülen bir telefon konuşmasının dökümü de mahkemeyle paylaşıldı.
Savunmanın iddiasına göre, Zarrab, amcası ile yaptığı görüşmede ABD'de yargı sürecinden kurtulmak için yapmadığı bir şeyi yaptığını kabul etmesi gerektiğini söyledi.
Zarrab'ın tutuklanmasından yaklaşık altı ay sonra, 15 Eylül 2016 tarihinde yapıldığı iddia edilen görüşmede Zarrab ve amcası olduğu söylenen kişi Azerice konuşuyor.
Zarrab'ın avukatlarından Robert J. Anello, konuyla ilgili New York Times'ın sorularını yanıtladığı e-postada, "Zarrab, ifadesinde yalnızca doğruları söyleme yükümlülüğü altında olduğunun farkında" dedi.
Yargıç Berman, bu belgenin kanıt olarak kayıtlara geçirilmesi talebini ise reddetti.
@PeteBrush adlı kullanıcıya yanıt olarak
More on the jailhouse call. The transcript suggests to me that Reza Zarrab's family was in the dark that he was considering cooperating with the US government. It sounds to me like Reza is trying to brace his family for the coming news in part by trying to shift the blame
21:29 - 18 Ara 2017
Yargı sürecinde Zarrab ile gündeme gelen tartışmalar bunlarla da sınırlı kalmadı. Zarrab'ın tanıklığı devam ederken, eski hücre arkadaşı Zarrab hakkında kendisine tecavüz ettiğini öne sürerek, suç duyurusunda bulundu.
62 yaşındaki, Fildişi Sahili vatandaşı Faouzi Jaber, mahkemeye sunduğu dilekçede, Zarrab'ın Kasım 2016 ile Mart 2017 dönemleri arsında Manhattan'daki cezaevinde kalırken kendisine birden fazla kez cinsel saldırıda bulunduğunu öne sürdü. Zarrab'ın avukatı bu iddiaları reddetti.
Yargılamaya zemin oluşturan ve Eylül ayı başında hazırlanan dördüncü iddianame ile iddianameyle ilgili basın açıklamasında sanıklar şöyle tanımlanıyor:
Davada adı geçen dokuz kişiye iddianamede altı suçlama yöneltiliyor:
Atilla hakkında 50 yıla kadar hapis ve 2 milyon dolar para cezası isteniyor.
Savcılığın ortaya attığı iddialara göre, Zarrab ve diğer sanıklar, bu kez altın ihracatı yerine, Türkiye ve Dubai üzerinden İran'a buğday ticareti yapmaya başlıyor.
İddianamede, buğday ticaretinin yapılmadığı ancak kağıt üstünde yapılmış gibi gösterilerek, İran'ın hesaplarından alınan paranın yine Zarrab'a ve iş ortaklarına ait şirketler üzerinden dolaştırılarak tekrar İran'a gönderildiği öne sürülüyor.
İddianamede ayrıntıları anlatılan yöntemler ile Zarrab'ın ifadesinde aktardıkları arasında ciddi bir örtüşme olduğu görülüyor.
Savcılığın iddianamesinde sanıklar arasında yapıldığı iddia edilen bazı telefon konuşmaları ile e-posta yazışmaları yer aldı.
Savcılık, bir nevi ortaya attığı iddiaları, suçlamalarını dayandırdığı hukuki düzenlemeleri ve bu iddiaları kanıtlamak için sunduğu kanıtlarla ilgili bazı detayların yer aldığı belgeyi, duruşmalardan önce, 30 Ekim'de mahkemeye sundu.
Burada, "Dava sırasında sunulacak deliller, yapılan komploların desteklenmesi amacıyla kendi aralarında ve başkalarıyla yaptıkları sayısız iletişim kayıtlarını içermektedir" ifadesi yer aldı.
Sunulacak kanıtların içinde yer alanlar şöyle sıralandı:
Savcılığın sunduğu notta ayrıca, "Telefon konuşmalarının kayıtları ve tapelerinin yanı sıra Zarrab'ın işyeri ile Halkbank'ta yapılan belge ile dijital görsellerin gerçekliği, bunların nasıl elde edildiği konusunda bilgi sahibi olan bir ya da daha fazla tanık tarafından teyit edilecektir" denildi.
Eski Komiser Yardımcısı Hüseyin Korkmaz da bu kanıtlarla ilgili iddia makamı adına kürsüye çıkarak tanıklık eden isim oldu.
reza zarrab mehmet hakan atilla abd davası haber türkiye halk bank haberleri