Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğünün, Anadolu Ajansı ile paylaştığı fotoğraflar, Osmanlı ile daha sonra bünyesinden çıkan onlarca devletin hafızası niteliğinde olan bazı evrakların yok olmaktan nasıl kurtarıldığını gözler önüne seriyor.
18 Ocak 2015 / 15:00 Güncelleme: 18 Ocak 2015 / 16:50
Devlet Arşivleri Genel Müdürü Doç Dr. Uğur Ünal, yaptığı açıklamada, merhum Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın talimatlarıyla sağlıklı ortamlarda korunmaya başlanan Osmanlı evrak ve belgelerinin, o yıllara kadar hangi ortamlarda, ne koşulda saklandığının fotoğraflarda da gözler önüne serildiğini belirtti.
AA, depolara girdi
Bu iddialara ilişkin Osmanlı Arşivi'nin tüm depolarının ve diğer bölümlerinin kapılarını AA'ya açan Ünal, evrakların sağlıklı bir şekilde korunması konusuna ilk kez 1980'lerde el atıldığını anlattı.
Ünal, evrakları bu durumdan kurtaran arşivcilerin de çok büyük fedakarlıklarla çalıştıklarını kaydederek, şunları söyledi:
Osmanlı Arşivi, 1990'lar için söylüyorum, mevcut binalarında büyük bir risk altındadır ve yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Acilen Osmanlı evrakı için modern, bir bütün olarak, siteye, sisteme, külliyeye ihtiyaç vardır.Daha sonra 1990'ların sonunda 2000'lerin başında da bu tartışılmıştır. Kamuoyu, akademisyenler, araştırmacılar, Osmanlı Arşivi için böyle yeknesak bir külliye oluşması gerektiğinden hep bahsetmişlerdir. Sayın Cumhurbaşkanımız, o dönem Başbakanımız olan Recep Tayyip Erdoğan zamanında böyle muazzam bir sitenin yapılması kararı alınmıştır."
Osmanlı döneminin hafızasını barındıran arşivde, 95 milyon belge ve 400 bine yakın defter bulunduğunu anlatan Ünal, çalışanların yoğun şekilde belgelerin tasnifini yaptığını, aynı zamanda evrakları dijitalleştirmeye de uğraştığını bildirdi.
"Biz burada 72 depoda bu evrakları muhafaza ediyoruz. 100'ün üzerinde depo var ama 72 depo tamamen evrakla dolu vaziyette. Burada arşivcilik sistemine göre son derece modern bir teknoloji uygulanıyor. Isı ve nem oranları sürekli otomasyon sistemiyle kontrol ediliyor. Isı olarak 18-21 derece, nem olarak da yüzde 45-55. Bugün dünya arşivciliğinin, gelişmiş ülkelerin kabul ettiği değerler burada korunuyor. En ufak bir sıkıntı da merkezi otomasyon sistemimizde görülüyor ve olaya anında müdahale ediliyor. Osmanlı evrakı tarihinin hiçbir döneminde olmadığı kadar üst düzey koruma sistemine bu mekanlarda kavuşmuş durumdadır."
Osmanlı hafızası geçmişte sahipsiz kalmış
İlk defa size izin veriyoruz bütün mekanlarımızı geziniz. Depoları geziniz. Dünyanın hiçbir yerinde arşivleri bu kadar açık, şeffaf görme şansı yoktur.Tek tek hepsini görün, en ufak bir sıkıntı, nem var mı bunları kendi gözlerinizle görün istedik. Evraka gelince, evrak üzerindeki rutubetlenme yeni değil Osmanlı evrakı 80'lerden önce ve 80'lerde bir çok farklı mekanda bulundu. Hastal'da, Bayezıt'ta, Pertevniyal Lisesi'nde, Sultanahmet'te ve Süleymaniye'de ve bu evrak orada ister istemez rutubete, toza, neme, yağmura maruz kalmış."
"Biz bu evrakı tamir ediyoruz. Restorasyon ünitemizi her geçen gün daha da geliştiriyoruz ve büyük bir hassasiyetle tamir edip kamuoyunun hizmetine açmaya çalışıyoruz. Her gün, her deponun ısısı, nemi ve güvenliği otomasyon sitemiyle kontrol ediliyor, depolara ilişkin raporlar tüm idari birim yöneticilerine tek tek ulaştırılıyor. Bu iddiaların hepsi asılsızdır. Haberlerde yer alan fotoğraflar, zor şartları atlatarak bugünlere kadar gelmiş ve bizim restore etmemizi bekleyen evraklardır. Burada evrak hiçbir şekilde zarar görmemektedir ve şunu iddia ediyoruz; Osmanlı evrakı, tarihinin hiçbir döneminde olmadığı kadar istenilen mükemmel ortama bu mekanlarda kavuşmuştur. Halkımız müsterih olsun."
Binadaki ısı, nem ve güvenlik anlık kontrol ediliyor
Restoratör sayısı 3 kat arttı
Etiketler: osmanlı arşivleri, uğur ünal, devler arşivleri