﻿İşten Çıkarılan İşçinin Hakları Nelerdir? - Hayatın İçinden Haberler...Hayatın İçinden Haberler…
İşten Çıkarılan İşçinin Hakları, Haksız Yere İşten Çıkarılma Hakları, İşten Çıkarılma Davası Nasıl Açılır? İşçinin Yasal Hakları
15 Haziran 2020 - 10:03
Piyasalardaki ekonomik dengesizlik, küresel krizler işletmeleri etkileyebilmektedir. İşletmelere işçinin iş akdine son verme şeklinde yansıyan bu olumsuz durumlar işçileri olumsuz etkileyebilmektedir. Her çalışan ‘’ İşten çıkarılan işçinin hakları nelerdir? ‘’ konusunu hakları arayacak ve mağduriyetini giderecek şekilde öğrenmek mecburiyetindedir. 4857 İş Yasası gerekli şartlar oluşmadan iş sözleşmesi feshedilen işçinin haklarını korumaktadır. İşçi bu yolla yeni alacaklar elde eder. Bu haklardan yararlanmamasının tek şartı işverenin işçi ile anlaşarak işten çıkarma işleminin uygulamasıdır. İkale sözleşmesine adı verilen bu anlaşmaya göre orta yolda anlaşan iki taraf bağlantılarını koparabilir.
İŞTEN ÇIKARILAN İŞÇİNİN DİKKAT ETMESİ GEREKENLER
Sözleşmesi feshedilen işçi, bu durumda işveren tarafından yazılı olarak bilgilendirilmelidir. Bu bilgilendirme yazısında işçinin sözleşmesinin neden feshedildiği kesin olarak belirtilmelidir. Eğer sorun işçinin yeterli olup olmamasından kaynaklanıyorsa işçiden savunma alınması gereklidir. İşçi işten çıkarılmadığı bir yıl içinde 90 gün prim ödemesi yaptıysa, işten çıkarıldıktan 100 gün sonra daha sağlık hizmetlerinden yararlanabilir. 90 gün ödemesini yapmayanlar için bu süre sadece 10 gündür.
İŞÇİNİN İŞVERENDEN ALACAĞI HAKLAR
İşten çıkarılan işçi birtakım haklar kazanır. Bu hakların doğan borcun işveren tarafından ivedilikle ödenmesi gerekir. İşten çıkarılan işçinin hakları nelerdir? noktasında her işçi bu kötü ihtimale karşı haklarını savunabilmelidir. İşten çıkarılan herkes fazla mesai ücretini, kıdem tazminatını, işten çıkarıldığı güne kadar olan maaşını alabilir. Bunun yanında ikale sözleşmesi yapıldıysa işsizlik maaşı ödeneğini ve geçici olarak iş bulma sürecinde maaş ödemesi isteyebilir.
İşçinin yararlanabileceği haklardan birisi de ihbar tazminatıdır. İşçinin sözleşmesini fesheden işveren çalışma süresine göre belirlenen bir tazminat öder. Bu tazminat; çalışma süresi 6 aydan az olan işçiler için 2 hafta, çalışma süresi 6 ay ile 1,5 yıl arasında olan işçi için 4 hafta, 1,5 yıl ile 3 yıl süreyle çalışmış işçi için 6 hafta, 3 yıldan fazla çalışan işçi için 8 hafta olarak belirtilmiştir.
Kıdem tazminatı konusunda ise işçiler 1 yıl boyuncu sözleşmeli çalışması şartıyla 30 günlük kıdem tazminatı alabilir. Her yıl belirlenen kıdem tavan fiyatı kıdemin ne kadar olduğu konusunda belirleyicidir. 2020 yılı için belirlenen kıdem tavan fiyatı 6,730,15 liradır. İşçinin maaşı bu tutarın üzerindeyse kıdem tazminatı maaşına göre hesaplanır. Aldığı maaş kıdem tavan fiyatının altında ise 1 yıl için kıdem tazminatı maaş kadar ödenir.
Zaman zaman işçiler herhangi bir sebep gösterilmeden mağduriyet yaratarak işten çıkarılabilirler. Bu durumda işçi hakları kanunlarca korunmaktadır. İyi niyetli ve ahlak kurallarına sahip işçiler, haksızlıkla işten çıkarılırsa İş Mahkemeleri’ne dava hakkına sahiptir. Bu şekilde işten ayrılışına itiraz edebilir ve işinin kendisine iade edilmesini isteyebilir. İşe iade davasında işçi kazanırsa ve işveren işe iadesini gerçekleştirmezse mahkeme tarafından belirlenen tazminatı ödemek durumundadır. İşini iyi yapan ve işletmeciler tarafından mağdur edilen her işçi işe iade davası açabilir.
Herhangi kusur ya da eksikliği olmadığı halde işine son verilen işçiler işsizlik maaşından yararlanabilir. Ancak bu durumun yanında sağlaması gereken şartlar vardır. Bu şartlar son 3 yıl içerisinde 600 gün sigorta priminin ödenmesidir. Bu koşullar sağlandığını işçi son 4 ay ortalama kazancının %40’ını işsizlik ödeneği olarak alır. İkale anlaşması yapan işçiler, İŞKUR üzerinden yapacağı başvuruyla geçmişte ödedikleri prim ödemesine göre uygun görülen sürede işsizlik maaşından yararlanabilir.