Bilecik Söğüt İlçesi | Forumartuklu
TÜRKLERDEN ÖNCE SÖĞÜT
Yörenin ilk yerleşenleri kimlerdir? Bu bölgeye nereden ve ne zaman göç etmişlerdir, varlıklarını hangi yüzyıldan beri koruya gelmişlerdir? Bu durum, yazılı tarih öncesi dönemlerinden yeterince aydınlatılmamıştır olması nedeniyle kesin olarak bilinmemektedir. Ancak tarihte Anadolu Avrupa ile Asya ve Orta – Doğu Arasında tabii bir köprü görevini üstlenmiştir. Bu önemli jeo-politik konumu nedeniyle Anadolu’nun her köşesi, ilkçağlardan bu yana hareketli ve zengin bir tarihe sahiptir. Özellikle günümüzde Marmara Bölgesi olarak isimlendirdiğimiz Söğüt’ün de doğu sınırında bulunduğu bölge bir çok çekişmeye sahne olmuş, çeşitli uygarlıkların etkisi altında kalmıştır. Bu nedenle Söğüt tarihinin bu ilk devirlerine ait bilgiler için, genelde Bilecik ve Marmara Bölgesi tarihiyle birlikte ele alınmalıdır.
Marmara Bölgesine özellikle bu bölgenin Kocaeli Yarımadası denilen kısmına ilk iskanlar M.Ö.700’lerde başlamıştır. Bu tarihlerde bölgeye, kökenleri Frygler’e, Bebriykler’e ve Asya Thrakları’na dayandırılan Bithynler gelmeye başlamıştır. Bithynler’in bölgeye yerleşmesinden dolayı burası Bithynia adını almıştır. “ Kelt istilalarını izleyen yıllardan sonra M.Ö. 280 yılından itibaren Pontus, Kapadokya ile birlikte Bithynia’da bir zamanlar Pers Krallığı’na bağlı Prensliklerle birlikte bağımsızlığını ilan eder. Bu olayda İskender’in Pers ülkesini istilası da önemli rol oynamıştır. Yaklaşık olarak M.Ö. 279-74 yılları arasında bağımsızlığını sürdüren Bithynia M.Ö. 73’de Roma egemenliğine girmiş, M.Ö. 63’den itibaren de Pontus ile birleştirilerek Pontus et Bithynia adıyla bir Roma eyaleti olmuştur.
Böylece ilk çağlarda Bithynia bölgesi önemli yerleşim yerlerinden birisi olarak tarih sahnesinde yerini almıştır. Bölgede pek çok şehirler kurulmuştur. Bunlar arasında en önemlileri şunlardır;
Nikomedin (İzmit), Nikaia (İznik), Prusa (Bursa), Kics (Gemlik), Khalkedon (Kadıköy-İstanbul), Bthyinion (Bolu) ve Belokoma (Bilecik) ‘dir. Bu arada Söğüt’ünde Nikaia (İznik) Doryleion (Eskişehir), Katidon (Kütahya) yolu üzerinde kurulmuş olan bir kasaba olduğu tahmin edilmektedir. Bu tahmin, sözü edilen yol üzerinde, Bithynia’nın güney doğusundaki Nikaia (İznik)’ya bağlı piskoposluklardan biri olan Gordosebra’nın Söğüt’te bulunabileceği olasılığından kaynaklanmaktadır.
Söğüt, “ Kuruluş itibariyle ana yol üstü kasabası niteliğini uzun süre devam ettirmiştir. Mudanya-Bursa’dan ve Gemlik iskelesinden gelerek Konya ‘ya doğru uzanan tarihi şose Söğüt’ün içinden geçmiştir. Özellikle İstanbul’un Türkler tarafından alınmasında sonra Mekke’ye Söğüt’e uğranılarak gidilmiş, bu nedenle de yola “ Hacılar Yolu” adı verilmiştir. Bu yolun kalıntılarına işaret olarak Söğüt’ün güneyindeki mezarlık bölgesi ile kuzeyindeki Küsnük mevkiindeki yol kalıntıları göstermektedir.
Taylan Akkayan ve Mehmet H. Aydın’ın da belirttikleri gibi “Söğüt’ün tarih sahnesindeki parlak günleri 13. Yüzyılın sonlarında başlar. Doğudan gelen küçük bir grup Türk ve bu küçük kasabada, Asya-Avrupa ve Afrika kıtalarına yayılan, XX.yüzyıl başlarına dek yaşayacak olan Osmanlı Devleti’nin ilk nüvesini biçimlendiririler. Böylece Söğüt tarihi, Osmanlı’nın etnik kökeni ile birlikte ele alınır. Hemen tüm kaynaklar Söğüt’e dolaylı yoldan, Osmanlı Devleti’nin kuruluşunun açıklanması sırasında değinirler. Bu nedenle Söğüt’ün Osmanlı Dönemi içindeki tarihi ancak bu devletin kuruluş tarihiyle birlikte incelenebilmektedir.
Kayı Aşireti, Moğol istilası nedeni ile kendine yeni bir yurt bulmak için, Horasan’ın Merv şehri yakınındaki, Mahan bölgesinden, Süleyman Şah (Gündüz Bey ) ( Ertuğrul Gazi’nin babasının adı birçok kaynakta Süleyman Şah olarak geçmektedir. Uzun süre tartışmaya sebep olan bu konu üzerinde “ Osman b.Ertuğrul b.Gündüz “ ibaresinin yazılı olduğu, Osman Bey’e ait bir sikkenin bulunmasıyla, tarihçiler kesinliğe kavuştuğunu savunmaktadır. ) komutasında gelerek Anadolu’ya girdi. Önce Ahlat-Van Gölü civarında iki yıl ikamet edip, 1221 yılına doğru Erzincan’a, oradan da Halep’e geçtiler. Atının üzerinde Fırat Nehri’ne giren (Gündüz Bey) Süleyman Şah boğulmuş ve aşiret başsızlaşmıştır. Obanın içinde bulunan Kayı dışındaki Oğuz boyları, Suriye’ye gitti. Gündüz Bey’in dört oğlundan Gündoğdu Bey ve Sungur Tekin, aşiretin çoğunu toplayıp Orta Asya’ya geri döndü.
Türkün şanına, ancak mağlup olanlara yardım etmek düşer.
Galibe yardım etmek ise insana ne şeref kazandırır, ne de mal.. dedi.
Osman Gazi, ilk evliliğini 1280 civarında, Selçuklu vezirlerinden Ömer Abülaziz’in kızı, Mal Hatun’la yapmıştır. Sultan Orhan Gazi, bu hanımdan doğmuştur.
Osman Bey, Eskişehir yakınındaki İtburnu Köyü’nde oturan Ahi Şeyh’i Edebali’ye uğrayıp sohbetlerinde bulunmaktan çok hoşlanırdı.
DİN ADAMLARININ ÇALIŞMALARI
Ali Rıza Paşa Hükümeti’nin İstifası ve Tepkileri
Cografi Konum ve Iklim
Sögüt, Marmara Bölgesi'nin dogusunda bulunan Bilecik ilinin sirin bir ilçesidir. Kuzeyinde Bilecik merkez, dogusunda Golpazari, batisinda Bozüyük, güneydogusunda inhisar ve güneyinde Eskisehir ili ile çevrilidir. 40 02' kuzey enlemi ile 30 11' dogu boylamlarinda yer alan Sögüt Sakarya Nehri Vadisi'nin bati yükseltilerinde, Sündiken Daglari'nin bati uzantisinin eteklerinde güneyden kuzeye egimli bir arazi üzerinde kuruludur.
Grinviç baslangiç meridyenine göre 30 derece dogu, 40 derece paralel dairesi üzerinde olan Sögüt1 te geçis iklimi bulunmaktadir. Akdeniz ikliminin, Karadeniz ikliminin ve karasal iklimin etkileri görülür, ilçe sinirlari içerisinde olan Sakarya Vadisi'nde ise mikro-klima özelligine sahip iklim bulunmaktadir. Bu bölgede kar yagisi çok düsüktür. En sicak ay agustos ayi olup, ortalama sicaklik 21C ' dir. En soguk ay ise ocak ayidir. Ortalama sicaklik 2°C'dir. En düsük sicaklik — 16'C olup, en yüksek sicaklik 30 C civarindadir. Yillik sicaklik ortalamasi l2°C'dir. Bölgede en fazla esen rüzgar güneydogudan esen kesislemedir. Yillik yagis ortalamasi 630 mm. Civarindadir.
Çok eski bir tarihe sahip olan Sögüt çesitli nüfus hareketlerine sahne olmustur. Yasanilan degisik tarihi olaylar bölge nüfusunda artmalar ve eksilmeler meydana getirmistir. 13. yy. sonlarina dogru bölgeye gelen Oguzlar'in Kayi Boyu bölgenin nüfus özelligini de degistirmistir. O günden bu güne Müslüman Türk nüfusu Sögüt' e hakim olmakla birlikte gayri müslimlerde bulunmaktaydi. 1920'ler-de Sögüt Yunanlilar tarafindan isgal edilmeden önce ilçede bes binin üzerinde nüfusun oldugu bilinmektedir. O tarihlerde yikilip yakilarak üç defa isgal edilen Sögüt tahrip edilmistir. Cumhuriyet döneminde adeta yeniden kurulan Sögüt' ün sehir merkezinde 2000 nüfus sayimina göre 12.705 kisi, köylerde 8.307 kisi, toplam 21.012 kisi bulunmaktadir.
Sögüt' ü çevreye baglayan üç önemli yol vardir. Bunlar, Sögüt-Bilecik 29 Km., Sögüt-Bozüyük 22 Km. ve Sögüt-Eskisehir 51 Km.' dir. Her üç yolda asfalt olup, yaklasik yarim saatlik araba yolculugu ile Eskisehir-Bursa, Eskisehir-istanbul devlet karayollarina ulasilir. Sögüt' ten Bursa ve Sakarya' ya iki saatte, Ankara ve istanbul' a ise dört saatte ulasmak mümkündür. Sögüt' ten Bilecik ve Eskisehir' e her gün düzenli otobüs seferleri mevcuttur. Haftanin belirli günlerinde Bozüyük' e de araba seferleri düzenlenmektedir.
Bu yollarin disinda Çalti —inhisar- Mihalgazi- Saricakaya istikametinde Sakarya Vadisi'nde uzanan yol da önemlidir. Özellikle sebze ve meyve tasimaciligi açisindan önemli olan bu yolda iyilestirme çalismalari devam etmektedir. Sögüt ün her köyüne ulasim vardir. Küre, Çalti, Borcak, Oluklu ve Zemzemiye köylerine günlük vasita bulunur. Önemli köy yollari asfalttir. Ayrica ilçeden köy yollari ile Gölpazari ve Yenipazar ilçelerine de ulasmak mümkündür.