Büyüme hesabı - Capital
Sektörler için 2017 iyi bir yıldı. 2018 için de aynı beklenti var. 37 sektörden 36’sında da 2018’de büyüme öngörülüyor...
2017, birçok sektör için beklentilerin ötesinde bir büyüme yılı oldu. Yıl içinde bazı sektörlerde uygulanan KDV/ÖTV indirimleriyle finans sektöründe devreye giren KGF fonu, büyümenin itici gücü oldu. Örneğin hayat sigortalarında yüzde 35-40, BES’te yüzde 30, faktoringde yüzde 25, bankacılık sektöründe yüzde 21, beyaz eşyada yüzde 20 ve mobilyada yüzde 25 büyüme yaşandı. Capital olarak incelediğimiz 37 sektörden 34’ü, 2017’de büyüme hanesinde artıya geçti. Sadece 3 sektör daralma yaşarken 14 sektörde büyüme çift haneli gerçekleşti. 2018’de de sektörler büyüme konusunda olumlu beklentilere sahip. Bu yıla ilişkin büyüme tahminlerini paylaşan 37 sektörden 36’sı, geçen yıla göre büyüyeceği öngörüsünde bulunuyor. 36 sektörden 16’sı da büyümenin çift haneli olacağını düşünüyor. Bu olumlu havaya rağmen 2017’den devrolan ya da 2018 yılında oluşması beklenen bazı endişe verici gelişmeler de yok değil. Örneğin bankacılık sektöründe 220 milyar dolarlık dış finansman ihtiyacı, büyümeyi etkileyebilecek bir etken olarak görülüyor. Gayrimenkulde maliyetlerdeki artışın fiyata yansıması, mobilyada çevre ülkelerdeki sorunların devam etmesi, teknoloji perakendesinde yüksek enflasyon sektörlerin ajandasında üzen gelişmeler olarak sıralanıyor.
Peki bu yıl sektörlerin büyümesini en çok etkileyecek olumlu konular neler olacak? Her sektör için bu sorunun yanıtı farklı. Bazı sektörlerde büyümenin itici gücü yeni ürün ve kategoriler, bazı sektörlerde artan yatırımlar, bazı sektörlerde de ihracat atağı ve yeni teşvikler olacak gibi görünüyor. Whirlpool Corporation Türkiye Genel Müdürü Gabriele Esposito, beyaz eşyada büyümenin büyük kısmının yine ankastre dönüşümden geleceğini düşünüyor. “Buna ek olarak enerji tasarruflu ürünlerde 2018’de çift haneli rakamlarda büyüme bekliyoruz” diyor. Arzum CEO’su Mete Zadil, sektörlerinde özellikle sağlıklı yiyecekleri hazırlamaya yönelik ürünlerle enerji tasarrufu sağlayan ürünlerin büyümeyi sürükleyeceğini ifade ediyor. HP Türkiye Genel Müdürü Filiz Akdede, “PC tarafında diz üstü bilgisayarlar, oyun bilgisayarları ve kurumsal iş istasyonlarında büyüme öngörüyoruz” diye konuşuyor. TGDF Başkanı Şemsi Kopuz, gıda sektöründe asıl büyümenin sağlıklı yaşam kategorisinde gerçekleşeceğini söylüyor. Unico Sigorta yetkilileri, 2018’de trafik branşında prim artışlarıyla büyümenin tekrar başlayabileceği görüşünde. “Yangın ve seyahat sigortalarında görece olarak daha iyi büyüme görebileceğimiz, ancak kaskoda ve endüstriyel sigortalarda büyümenin sınırlı olacağını düşündüğümüz bir yıl” diye konuşuyor. İnci Deri Yönetim Kurulu Başkanı Ali Murat Kızıltaş ise ayakkabıda ve deride “Büyümeyi online tetikleyecek” diyor.
Birçok sektör ihracat ayağında yaşanan olumlu gelişmelerle birlikte büyümede beklentilerini yükseltiyor. Avrupa Birliği ülkelerinin ekonomik iyileşmelerinin kimya sektörüne olumlu yansıyacağını belirten İKMİB (İstanbul Kimyevi Maddeler ve Mamulleri İhracatçıları Birliği) Yönetim Kurulu Başkanı Murat Akyüz, “2017 yılında 16 milyar dolar olan ihracatımız, bu yıl 18 milyar dolara ulaşabilir” diyor. Son 2 yıldır Afrika pazarına odaklanan inşaat malzemeleri sanayicileri de bu ülkelerdeki altyapı ve üst yapı inşaat çalışmalarının hızlanmasından memnun. İMSAD Başkanı Ferdi Erdoğan, bölgede birçok yeni proje ihalesi hazırlandığını ve bu projelerde yer almak istediklerini söylüyor. İbrahim Polat Holding CEO’su Baran Demir, üretim maliyetlerinin döviz cinsinden düşmesi nedeniyle Türkiye pazarının seramikte avantajlı duruma geldiğine dikkat çekiyor. İhracat pazarlarından gelen talebin bu yıl içinde artmasının en olumlu gelişme olduğunu ifade ediyor. SCHOTT Orim’in genel müdürü Hakan Gerdan da ana sanayi ve yan sanayilerde kapasite yatırımları olduğunu anlatıyor. “Bu artışlar daha çok ihracata yönelik hamleler getirecek” diye konuşuyor. Maden sektörü de yeni pazara odaklanmış durumda. İstanbul Maden İhracatçıları Birliği Başkanı Aydın Dinçer, “İtalya’nın, İspanya’nın doğal taş sattığı fakat bizim ihracat yapamadığımız yeni pazarları hedefledik. Bunlarla ilgili çalışmalar yapıyoruz” diyor.
2017’de gerek teşvikler gerek KGF fonun devreye girmesi gerekse ÖTV ve KDV indirimleri birçok sektörü hareketlendirmişti. Sektörler büyümek için bu yıl da benzer uygulamaların devreye alınmasını bekliyor. Erkunt Traktör Yönetim Kurulu Başkanı Zeynep Erkunt, traktör sektöründe bu yıl açıklanacak sübvansiyonların ve yerli üretime verilecek teşviklerin büyümeye katkıda bulunacağını söylüyor. Gayrimenkul sektörü de 2017 yılında verilen teşviklerin geçtiğimiz yıl eylül ayında süresinin dolmasıyla yeni destek talebinde bulunuyor. GYODER Başkanı Doç. Dr. Feyzullah Yetgin, “KDV konusunda bazı uygulamaların tek KDV oranı üzerinden ortak hale getirilmesi gibi bir beklentimiz var. Teşviklerin devamı da sektörün büyümesine katkı yapabilecek” diyor. Faktoring sektörü, bu yıl da KGF kredilerinin devam etmesini bekliyor. TEB Faktoring Genel Müdürü Çağatay Baydar, bu desteğin sürmesi halinde piyasada iyi bir rüzgar eseceğini söylüyor. Seramik sağlık gereçleri sektörü ise yatırım teşviklerinin ihracat taahhüdüne bağlanmasını bekliyor. SERFED Başkanı Erdem Çenesiz, “Sektörümüz bu şekilde desteklenirse ihracatımız şu anki hacminin 2 katına çıkacak” diyor. Castrol Türkiye Ukrayna ve Orta Asya Direktörü Kamuran Yazganoğlu, bu yılbaşında otomobil ÖTV bandlarında yapılan güncellemenin sektörün büyümesine olumlu etki yapmasını bekliyor.