Diz Protezi - Nedir, Çeşitleri, Takılma Şekli ve Fizik Tedavisi
Diz kapağı değiştirme ameliyatları ortopedik cerrahlar tarafından zarar görmüş olan dizin yerine total diz protezi konularak 15 ile 20 yıl arasında ömrü olan bu protezleri kullanarak diz kapağı değiştirme ameliyatı uygulamaktadır. Ameliyat SGK kapsamında olduğu için devlet hastanelerinde ya da üniversite hastanelerinde kullanılan malzemeler için bir ücret ödemezsiniz.
Her diz protezi 3 bileşenden oluşmaktadır. Femoral bileşen, Polientilen bileşen ve tibia bileşeni olmaktadır. Femoral bileşen femur kemiğinin alt uç kusmında yer almaktadır. Polientilen bileşeni, tibia komponentinin ara üst yüzeyinde bulunmaktadır. Bu sayede femur bu yüzeyde kayma işlemi gerçekleştirecektir. Tibia bileşeni ise polientilen insertini düz tutan metal platform denmektedir.
Yapılmakta olan diz protezi her zaman için insanlara uygun olarak üretilmesi gerekmektedir. Günümüzde bunu SSK hastaneleri tarafından da karşılandığı için SSK hastanelerinde ücretsiz yapılmaktadır. Diz menteşeli bir kapı gibi eğilme ya da düzelme kabiliyeti olmaktadır. İşte bu menteşe dediğimiz kısım kayması, kireçlenmesi ya da iltihaplı romatizma sonucunda zarar görmesi neticesinde diz protezi nedir sorularını akıllara getirir. Diz protezi nedir sorusunun yanıtı basittir.
Kişilerin bu bahsetmiş olduğumuz menteşe kısmının değiştirilmesidir. Günümüzde olan total diz protezi üreticileri tasarım olarak kişilerin dizlerini taklit ederek bir zorluk çekmemesi amacıyla üretilmektedir. Cinsiyete özel olarak yapılan protezlerde bulunmaktadır. Bunlar kadınların düz üstüne yakından uyacak olan ya da erkeklerin dizlerine uyacak olan total diz protezi olmaktadır. Yapılan malzemelerin her zaman için kişilerin bacak ağırlığını kaldıracak kadar ağırlık taşıması gerekmektedir. SGK kapsamında yapılan bu cerrahi müdahalelerde kişiler
SGK kapsamlı hastanelerde ameliyat olunca ücret ödemezler. Kişilerde özürlülük oluşmasını engellemektedir.
Arka Stabilize Tasarımlar: Total diz protezi uygulamalarında en sıklıkla kullanılmakta olan protez türü olmaktadır. Posterior stabilize edilmiş olan komponenttir. Bu tasarım sonucunda çapraz bağlar kişilerden çıkarılacak ve bunun yerine parçaları arka çapraz bağ için yer değiştirilmesi gerekmektedir. Arka çapraz bağ parçalarının işini yaparak femoral bileşenine bağlanan özel çubuk sonucunda aynı işi yapacaktır. Dizin eğilmesi sonucunda hasarın oluşmasını önlemektedir.
Çapraz Desenli Tasarımlar: Bu total diz protezi adından da anlaşılacak olduğu üzere posterior çapraz baıdır. Bu protez ön çapraz bağlarının kaldırılması sonucunda protezin tutturulması sonucunda meydana gelecektir. Çapraz tutan protezlerin merkezinde direk olarak olmayan bağ, posterior çapraz bağı diz eklemine stabilize etmeye devam edecek ve sağlıklı olan hastalar için daha uygun olmaktadır.
Tek Bölmeli Protezler : Çoğu diz değiştirme prosedüründe ön çapraz bağ protezlerin dizin çıkartması sonucunda yerleştirilmesi ile yapılmaktadır. Total diz protezi diz eklemlerinin değiştirilmesinde en yaygın olan tek bölmeli protezler, bazı insanlarda tamamen diz değiştirmeden de faydalı olmaktadır. Yani kısmi olarak dizin değiştirmesi de kişilerin sağlıklı olmasını sağlayacaktır. Diz ekleminin yalnızca tek bir tarafı zarar görmesi sonucunda tek bölmeli total diz protezi kullanılarak yeniden düzenlenme yapılacaktır. Titanyum adlı malzemeler kullanılarak yapılmaktadır.
Protezin metal kısımları titanyumdan gerçekleşmektedir. Bacaklarda herhangi bir alerji yapmamaktadır. Ya da bazı protezlerin de krom bazlı alaşımlardan yapılmaktadır. Bazı protezler son zamanlarda seramik ve metal karışımdan yapılmaktadır. Kullanılmakta olan malzemenin ister seramik ister titanyum olsun bir takım kriterlere bacak içerisinde alerji ya da deforme olmaması insanların bacak kısmına takıldığı zaman bacaklarında redaksiyon olmaması için biyolojik olarak kişilerle uyum içerisinde olmasının şartı vardır.
Bu şekilde bacak içerisinde bulunan dizlere yerleştirme işlemi yapılacaktır. Tedavi amacıyla uygulanacak olduğundan tedaviye uyumlu olmalıdır. Tedaviye uyumsuz olan protezler kullanılmamaktadır. Ayaklar da bir sorun çıkar. Bacak üstü ve ayaklar üstü her zaman için kişilerin normal kullanması gerekmektedir.
Ameliyat işlemi sırasında uygulanan protezlerin bazıları tıbbi çimentolu, bazıları da çimentosuz olarak uygulanmaktadır.
Ameliyat sonrasında sizlerde total diz protezi rehabilitasyonu protez takıldığı zaman her zaman fizyoterapistiniz tarafından uygulanacak olan fizik tedavi egzersizleri diz kapağınızın daha hızlı bir şekilde iyileşme göstermesi için evinizde de yapmalısınız. Ameliyat sonrası protezin ömrünü uzaması içinde bu hareketleri yapmalısınız.
Rehabilitasyon egzersizlerini yapabilmek için yere sırt üstü uzanmalısınız. Dizlerinizi kendinize doğru çekin. Ameliyat olan dizinizi yukarı doğru kaldırın. Ve düz olarak uzatın. Havada 10 saniye tuttuktan sonra yere indirin.
Bir masadan ya da sandalyeden tutunun. Her iki bacağınıza da eşit miktarda ağırlığınızı vermeniz gerekmektedir. Daha sonradan sizler bir sandalyeye oturacakmış gibi boşlukta yere doğru diz kapağınızdan kırarak oturmaya çalışın. 10 saniye bekleyin ve doğrulun.
Bir sandalyeye oturun. Diz kısmınızın yumuşak olması ve zedelenmemesi için diz alt kısmına bir yastık koyun. Ameliyat olan ayağınızı olabildiği kadar havaya kaldırın. Diğer ayağınız yerde olmalıdır.
Yere sırt üstü olacak şekilde uzanın. Her iki ayağınızı da havaya kaldırın. Sanki bisiklet sürüyor gibi havada daireler yapın.
Total diz protezi kişilere dizlerinde geri kalan kemiklerin düzgün bir şekilde şekillenmesi amacıyla kişilerin eski sağlığına kavuşarak yürümesi amacıyla ortopedik cerrahlar tarafından yapılan ameliyat diz eklemini değiştirip yerine suni total protez takılması sonucunda gerçekleştirilir.
Diz kireçlenmesi ameliyatı günümüzde başarılı bir şekilde yapılabilmektedir. Ayrıca iyileşme sürecinde doktor tavsiyelerine kesinlikle dikkat edilmelidir.
Diz ekleminin değiştirilme nedenleri arasında kişilerin dizlerinde kireçlenme olması sonucunda hasar görmesi ya da yaralanması sonucunda oluşan hasar nedeniyle kişilerde diz eklemi çıkartılarak yerine protez takılma işlemi sonrası kişinin egzersiz uygulaması gerekmektedir.