12/04/12 ~ emeklilikhaber.com Blog
Bulgaristan borçlanmasıyla emekli olmak isteyenler okusun - TÜM SOYDAŞLARIMIZIN BORÇLANMA HAKKI VAR MI?
BULGARİSTAN’DAN GELEN TÜM SOYDAŞLARIMIZIN BORÇLANMA HAKKI VAR MI?
Bulgaristan'dan turist olarak veya kaçak yollardan gelerek Türk vatandaşlığına geçen soydaşlar, emekli olabilmek için hak arayışına girdiler.
Bulgaristan'dan gelirken vize alamadıkları için, zorunlu göçe tabi tutulmadıkları gerekçesiyle bu ülkede sigortalı çalıştıkları günleri kabul ettiremeyen ve yaşları 58'in üzerinde olan yaklaşık 38 bin göçmen, mağduriyetlerinin giderilmesini istiyor.
Yurtdışı borçlanmasını kaldırmayı düşünen SGK yetkilileri ise ,şimdi bu kişilere bekleyin kanun değişebilir diyerek umutlandırıyor.
Bugün Bulgaristan’dan gelen soydaşlarımızın bir çoğu çift taraflı vatandaş ,aynı zamanda AB standardında dolaşım hakkına sahiptirler.
Tek sıkıntıları Bulgaristan’da verilen emekli aylıklarının düşük olması oradan alınacak emekli aylığı ile geçinememe sıkıntısından bu hakkın verilmesini istiyorlar.
Burada çifte standart yapmama adına yıllardır ülkemize döviz rezerv hazırlayan yurtdışında bulunan çalışanlara da aynı kolaylığı sağlamalıyız.
NASIL BORÇLANMA YAPILIR?
5754 sayılı Kanunun 79. maddesi ile 3201 sayılı Kanuna eklenen geçici 6. maddede, sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerden 01.01.1989 tarihinden 08.05.2008 tarihine kadar zorunlu göçe tabi tutulduktan sonra Türk vatandaşlığına geçenlerin geldikleri ülkedeki hizmetlerinin borçlanma yoluyla değerlendirilmesi imkanı getirilmiştir.
1) 01.01.1989 tarihinden 08.05.2008 tarihine kadar geldikleri ülke tarafından zorunlu göçe tabi tutulmuş olmak.
6) “Bulgaristan Hizmetlerini Borçlanma Talep Dilekçesi” ile yazılı istekte bulunmak.
Bulgaristan’dan 01.01.1989-08.05.2008 tarihleri arasında zorunlu göçe tabi tutularak ülkemize gelenlere, borçlanmanın genel kuralının aksine Bulgaristan’da o ülke vatandaşı iken geçirdikleri çalışma süreleri için borçlanma hakkı tanınmıştır.
Ülkemize gelen soydaşlarımızın iskanı ile ilgili kanunlarda (2510 veya 5543 sayılı Kanunlar) sadece Bulgaristan’dan gelenler için “zorunlu göç” ifadesi kullanıldığından, yalnızca zorunlu göç nedeniyle bu ülkeden gelen vatandaşlarımız söz konusu düzenleme ile öngörülen borçlanma hakkından yararlandırılacaktır.
Bu ülkeden kendi istekleri ile gelerek Türk vatandaşlığına geçenlerin borçlanma talepleri reddedilecektir.
T.C. Kimlik Numarası ile Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün Kimlik Paylaşım Sisteminden SGK’ca yapılacak sorgulama sonucunda vukuatlı nüfus kayıt örneğinde “….. tarihli ve …. sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ve 2510 (veya 5543) sayılı İskan Kanununa istinaden Türk vatandaşlığına alınmıştır” ibaresi bulunanlar için ayrıca zorunlu göçe tabi tutulduklarını belgelendirme koşulu aranmaz.
Nüfus kayıtlarında bu şekilde ibare bulunmuyorsa ilgililerden bu ibarenin nüfus kayıtlarına işlenmesi için başvuruda bulunmaları istenecektir.
Zorunlu göçe tabi tutulduklarına ilişkin kamu kurum ve kuruluşlarından temin edilecek bir belgenin SGK’na ibrazı halinde de borçlanma işlemi sonuçlandırılacaktır.
Bulgaristan’dan temin edilen ve Türkiye’de yeminli tercüme bürolarınca çevirisi yapılmış hizmet belgesi ile Türkiye’deki nüfus kayıtlarında ad ve soyadı yönünden farklılık bulunması halinde, ilgiliden isim değişikliğini gösteren nüfus müdürlüğünden onaylı bir belgenin de SGK’na verilmesi talep edilecektir.
Türk vatandaşlığı ile birlikte Bulgaristan vatandaşlığı devam edenler de söz konusu yasa ile getirilen düzenlemeden yararlanacaklardır.
KENDİ İSTEĞİ İLE GELENLER BORÇLANAMAZ
Kendi istekleri ile ülkemize gelen soydaşlarımız (örneğin Ahıska veya Afgan Türkleri gibi) İskan Kanununa göre iskana tabi tutulmuş olsa bile, zorunlu göç nedeniyle ülkemize gelmedikleri için bunların borçlanma talepleri reddedilecektir.
Borçlandırılan hizmetler, yalnızca yaşlılık (emekli) aylığı bağlanmasında değerlendirileceğinden, malullük ve ölüm aylığı bağlanmasında, bu şekilde borçlanılan hizmetler dikkate alınmayacaktır. Bu nedenle, Bulgaristan’da geçen hizmet sürelerinin hak sahiplerince borçlanmasına ilişkin talepler reddedilir.
Ancak, borçlanma hakkından yararlanarak yaşlılık aylığı bağlanan sigortalının ölümü halinde, hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanacaktır.
BORÇLANMADAN VAZGEÇEN PARASINI FAİZSİZ GERİ ALIR
Gönderen Unknown zaman: Salı, Aralık 04, 2012
Ev işlerinde çalışan kadınların emeklilik durumu - Vedat İLKİ yazdı!
EV HİZMETLİLERİ KONUSUNDAKİ YAZILARIMIZ BİZİ HAKLI ÇIKARDI
Dün yayınlanan bir haber bizim bu alanda ne kadar haklı olduğumuzu bir kez daha ortaya koydu.
Ben ve benim gibi konuyu düşünen sosyal güvenlik yazarlarına bu konu hakkında bir destekte İş Müfettişlerinden geldi.
05.Mayıs.2011 tarihinde Maltepe de bir evin camını silerken çerçeve ile birlikte 4.kattan düşerek hayatını kaybeden Fatıma Aldal’ın haberi basit bir kaza olarak yansıtılmıştı.
Oysa bu kadıncağız geçimini 20 yıldır bu işle sağlamak da ve son nefesini de bu işte vermiş oldu.
07.Mayıs.2011 tarihinde ise bir grup kadın Can güvenliği ve sosyal güvence talepleriyle bir araya gelen ev işçileri, sendika çağrısı yapıyor. Galatasaray Üniversitesi Kadın Araştırmaları Kulübü (GSÜKAK) sendika çağrısı yapan kadınlardan Gülhan Benli ve söyleşinin can alıcı bir noktası da dikkatimi çekmiş idi.
Öznur Polat ile görüşüyor.
O söyleşinin can alıcı bir noktası da dikkatimi çekmiş idi.
"Camdan düşmek, kaza değil iş cinayetidir"
Daha yakın bir zamanda, bir ar­kadaşımız cam silerken camdan düşüp öldü. Bu ölüm için devlet-patron-medya üçgeni "sakarlık" dedi. Bu bir kaza değil, iş cinayetidir.
İşte bu teşhis artık Türkiye’de denetim görevi yapanları tetiklemişti.
Şimdi geldiğimiz noktaya baktığımızda ;
Kazayı inceleyen Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş müfettişi raporunda “İncelenen olay iş kazasıdır, kazalıyı sigortalı olarak kabul etmek gerekir”yazdı. Ayrıca raporda “Her ne kadar evlerde yapılan işler İş Kanunu’nda istisna kapsamında belirtilmiş olsa bile, meydana gelen olay 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 13. maddesine göre iş kazasıdır; kazalı için SGK’ya prim yatırılmamış olsa dahi, 5510 sayılı yasa gereği kazalıyı sigortalı olarak kabul etmek gereklidir” denildi.
Oysa bu işi başaranlar ise haklarının arkasından giden bir grup ev hizmetlisi kadın çalışanlar idi.
“İmece Kadın Sendikası’nın çabasıyla Çalışma Bakanlığı, ilk kez bir ev işçisinin yaşadığı iş kazasının tespitine yönelik müfettiş görevlendirdi. Bu müfettiş de çok ciddi tespitler yaparak bir ev işçisinin hukuki durumunu tespit etti. Raporda 4857 sayılı İş Kanunu’nun 77. maddesine atıfta bulunulmuş, bu maddeye göre ‘İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler konusunda bilgilendirmek zorundadırlar.’ Yani bu raporda Aldal’ın işçi, çalıştığı evin işyeri, ev sahibinin de işveren olduğu ilk kez bir iş müfettişi tarafından beyan edildi” dedi.
Kısacana biz onların her zaman yanındaydık.
ALİ TEZEL com sitesine bakın bu konuya duyarsız kalmamışız.
23/11/2009 Tarihinde ALİ TEZEL bu konun mağdurlarını köşesine taşımıştır.
Temizlikçi kadınlar sessizce öldüler
19 Kasım 2009 günü gazetelerce çok küçük olarak yer verilen bir haber vardı, “Otobüs bekleyen temizlikçi kadınlar kazada can verdi” diye başlayan habere, “ Pendik Kurtköy'de, lüks villalarda temizlik yaptıkları öğrenilen ve otobüs durağında bekleyen 3 kadına kontrolden çıkan otomobil çarptı. Kazada, 3 kadın feci şekilde can verdi” diye devam ediyordu.
Ne yazık ki sosyal güvenceye en çok ihtiyacı olan toplumun en alt gelir grubundaki bu kadınların sosyal güvenlikleri yok. İş Kanunu’ndan ise haberdar bile değiller çünkü İş Kanunu bunlar için uygulanmıyor.
10/05/2011 EV HİZMETLİLERİ HAKLARINI ARIYOR –VEDAT İLKİ
Sosyal Güvenlik konularını günlük olarak takip ederken bir haberin başlığı ilgimi çekti.
"Ev İşçisiyiz; Toz Bezi Değil" bunu haykıran kadınlar ev işlerine temizliğe giden halk tabiri ile gündelikçi kadınlar idi.
Bu kadınlar bir araya gelerek uzun zamandan beri bir dernek çatısı altında örgütlenmişler.
İstekleri ise kısacana;
Örgütlü toplum içinde yer alarak sendikalı olmak ,
Sosyal güvenceye sahip olmak , İnsanca yaşayabilecekleri emeklerinin karşılığını almak,
İş sağlığı ve güvenliği şartlarına sahip olmak ,
Devletin Sosyal Güvenlik Kurumu şemsiyesine girmek,
İş Kanunundan doğan haklara da sahip olmak istiyorlar.
İş Kazası yada Meslek Hastalıkları kayıtlarına ev de çalışanlar geçmemektedir. Son yıllarda Medyayı takip ettiğinizde birçok temizlik işçisi kadının cam silerken düştüğü haberi gazete sayfalarında,TV ekranlarında gündeme gelmiştir.
Bu konudaki mağdur kadınlar bakın bu haberlere nasıl bir yorum getiriyorlar.
Bu ölümler için devlet-patron-medya üçgeni "sakarlık" dedi. Bu bir kaza değil, iş cinayetidir.
Ev hizmetlerinde çalışan kadınlar artık bilinçlenerek hak arama yoluna girmişlerdir.
Ev Hizmetlilerini Sosyal Güvenlik Şemsiyesine Aldıracak Telefon: Özellikle bu alanda kayıt dışı çalışanların kendilerini ALO 170 SGK ihbar hattına bildirmeleri ile yapılacak incelemelerde re'sen sigorta tescilleri yapılacak geriye dönük bir yıl sigortalılık süresi kazanırken açacakları hizmet tespit davaları ile sigortalılık haklarını kazanacaklardır.
Bizde köşemizden ''Ev İşçisiyiz; Toz Bezi Değil'' diyen çalışanlara Sosyal Sorumluluk adına yol göstermiş olduk.
ŞUBAT 2011 YAKLAŞIM DERGİSİ-VEDAT İLKİ
e-yaklaşımda yazımın konusu;
EV HİZMETLİLERİNİN KANUNLAR KARŞISINDAKİ SON DURUMU NEDİR?
Ev hizmetlerinde çalışanların Sosyal Güvenlik alanında ihmal edildiklerini görmekteyiz. Bu kesimde çalışanlar için kanunları incelediğimizde başta Anayasa Hukukumuz olmak üzere diğer kanunlarda güvence altına alındıklarını biliyoruz. 4857 sayılı İş Kanunu’nda yapılacak değişiklik ile kapıcılar için tanınan hakların ev hizmetlilerini de kapsayacak şekilde bir düzenlemeye gidilmelidir. Bu sektörde çalışanlar için 5510 sayılı yasada değişiklik öngören torba yasa da eksik günlerin geriye dönük borçlanmasında hizmetlerin 4-1(a) sayılması ve aynı zamanda eksik günler için ödenecek isteğe bağlı primlerinde 4-1(a) sayılması isabetli olacaktır.
Özellikle bu alanda kayıt dışı çalışanların kendilerini ALO 170 SGK ihbar hattına bildirmeleri ile yapılacak incelemelerde resen sigorta tescilleri yapılacak geriye dönük bir yıl sigortalılık süresi kazanırken açacakları hizmet tespit davaları ile sigortalılık haklarını kazanacaklardır.
02/07/2012 Tarihinde yaptığımız yazı dizimizde ev hizmetlilerinin Borçlar Kanunu ile kazanımlarını dile getirmiş olduk.
Yıllardır ev hizmetlilerinin ne kadar ihmal edildiklerini haklarını alamadıklarını hizmet sözleşmeleri olmadığı için kısıtlı haklar ile çalıştıklarını yazdık.
Aynı zamanda İş Kanununu Kapsamı dışında işyerlerinde çalışanlarda aynı hak kayıpları yaşıyorlardı.
01/07/2012 Tarihinden itibaren Yeni Borçlar Kanunu yürürlüğe girmesi ile birlikte çalışma hayatını ilgilendiren önemli haklara çalışanlar erişmiş olacaklardır
Bizler ALİ TEZEL com sitesi yazarları olarak elimizi taşın altına koymaktan mutluyuz.
En azından bu alanda çalışanların hak arama yolunda rehberi olmaya da devam edeceğiz.
Umarım bundan sonraki süreç de ILO standartlarında ev hizmetlileri için gerekli yasal düzenlemelerin hayata geçirilmesi, İş Sağlığı ve Güvenliği ile ilgili, yapılacak rehber çalışmalarla konu detaylı bir şekilde anlatılmış olacaktır.
Emeklilik Hakkında 60 Soru 60 Cevap
5 yıldan fazla Bağ-kur borcu nedeniyle silinen günler nasıl geri kazanılabilir?
Eşiniz silinen günlerini kazanabilir
Soru: Eşim 1961 doğumlu. 4 Haziran 1990 tarihinde sigortalı olarak işe başladı. Aynı yılın 15 Kasım 1990’da nasıl olduysa resen ticaret odasına kaydı yapılmış. Bu aradaki çalıştığı yerlerden SSK’sı var. 1999 yılında resmi olarak vergi mükellefi oldu. İlk Bağ-Kur ödemesini yapmak için gittiğimde, o zamanın parası ile 7.000 lira borç çıktı. Çok uğraştım ama bir türlü çözümlenemedi. En son geçen yıl Bağ-Kur affından yararlanıp ödemelere devam etmeye başladık. Geçen ayki ödemeyi yine almadılar. Bağ-Kura gittiğimde ise 19.maddeden terk olduğu söylendi. 31 Ocak 2011’de asıl vergi mükellefi olduğu tarihten itibaren terk gözükmekte. Nasıl bir yol izlememiz gerektiğini şaşırdık. Aralık 2007’de vergi mükellefini kapatarak tekrar SSK’lı olarak çalışmaya başladı.
Cevap: 30 Nisan 2008 tarihi itibariyle 5 yıldan fazla prim borcu olanlara, prim borçlarını ödemeleri için 31 Temmuz 2009 tarihine kadar süre verildi. Bu tarihe kadar borcunu ödemeyenlerin sigortalılık süreleri primi ödenen en son ay itibariyle, Bağ-Kura tescili yaptırıp hiç prim ödemeyenlerin sigortalılıkları da tescil tarihi itibariyle durduruldu. Ve prim borçları silinde. Sorunuzdan eşinizin hiç prim ödemediği için, tescil tarihi itibariyle sigortalılığının durdurulduğu ve prim borcunun silindiği anlaşılıyor.
25 Şubat 2011 tarihinde uygulamaya konan, toplumda af kanunu olarak adlandırılan 6111 sayılı yasa ile de, sigortalığı durdurulanlara en geç 30 Nisan 2011 tarihine kadar(BKK ile 31 Mayıs 2011 kadar uzatıldı) yazılı olarak talepte bulunma ve prim borçları ile prim borcuna enflasyon oranında hesaplanan gecikme faizinin tamamını 31 Temmuz 2011 tarihe kadar ödemeleri şartıyla, yüksek oranlı gecikme cezası ve gecikme zammı borçları silinde. Ve sigortalılık sürelerini tekrar kazandılar. Eşiniz, af kanunundan yararlanmamakla büyük fırsat kaçırmış. Ancak, yine de günlerini tekrar kazanması mümkün. Durdurulan sigortalılık süresinin primini günün değerleri üstünden ödeyerek, sigortalılık süresini ihya etmek suretiyle günlerini tekrar kazanabilir. Bunun için yapması gereken bağlı olduğu sosyal güvenlik il veya merkez müdürlüğünden “durdurulan sigortalılık süresinin ihyasını” talep edecek. Ve hesaplanan primi ödeyecek.
Askerlik borçlanmasını taksitle ödeme şansım var mı?
Borçlanma bedelinin bir ay içinde ödenmesi gerekiyor
Soru: 1 Temmuz 1954 doğumluyum. 3312 sigorta gün prim ödemem var. İşe başlangıç tarihim 1 Aralık 1988, çıkış tarihim 2004. Yaştan ne zaman emekli olabilirim? Askerliği mi yatırmadım. Bu durum da askerliği taksitle yatırma şansım var mıdır? Recep TARAKÇI
Cevap: Yaş haddinden emekli olmak için; 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 59 yaş şartlarına tabisiniz. 288 gün daha prim ödeyerek(veya askerliğinizin 288 gününü borçlanarak) toplam priminizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 59 yaşınızı dolduracağınız 1 Temmuz 2013 tarihinde emekli olabilirsiniz. Borçlanma bedelinin tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekiyor. Taksitle ödeyemezsiniz.
1300 gün prim ödemem var ne zaman emekli olabilirim?
Soru: 1988 doğumluyum. Sigortam 2005 de başladı. 1300 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim? Samet AKEROĞLU
Cevap: Emekli olmak için; 7000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. 5700 gün daha prim ödeyerek 1300 gün olan priminizi 7000 güne tamamlamanız şartıyla, 2048’de 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.
Çocuğu olmayan kadın SSK'lılar doğum borçlanması yapabilirler mi? -
Soru: 9 Mart 1969 doğumluyum. 15 Aralık 1989 da SSK’lı oldum. Bu tarihten itibaren halen SSK’lı çalışmaktayım. 8295 gün prim ödemem var. Evliyim. Fakat çocuğum olmadı. Benim gibi çocuğu olmayan kadın SSK’lılar çocuk borçlanması yapabilirler mi? Ve ne zaman emekli olabilirim? Nemciye YENİDOĞAN
Cevap: Maalesef çocuğu olmayan kadın sigortalılar doğum borçlanması yapamıyor. Doğum borçlanması, doğum sonrası çocuğuna bakmak için çalışmayan kadına, mahrum kaldığı sosyal güvenlik hakkının verilmesi için getirilmiş bir müessesedir.
Emekli olmak için; 20 yıl sigortalılık süresi, 5375 gün prim ödeme ve 46 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 46 yaşınızı dolduracağınız 9 Mart 2015 tarihinde emekli olabilirsiniz.
▼ Ara 04 ( 21 )
Bulgaristan borçlanmasıyla emekli olmak isteyenler...
Ev işlerinde çalışan kadınların emeklilik durumu -...
5 yıldan fazla Bağ-kur borcu nedeniyle silinen gün...
Askerlik borçlanmasını taksitle ödeme şansım var m...
1300 gün prim ödemem var ne zaman emekli olabiliri...
Çocuğu olmayan kadın SSK'lılar doğum borçlanması y...
Kimler son 7 yıl kuralına takılmadan emekli olabil...
ali öztürk ekonomist blogunda çok okunan 10 haber
emeklilikhaber.com Blogunda çok okunan haberler
1999 yılından öncesi sigorta girişi olanların emek...
Sağlık durumum çalışmama engel oluyor Emekli olmak...
Askerliği ödeyip emeklilik yaşımı geri çekebilecek...
Emekli Sandığı hizmet ihya işlemleri - NASIL YAPIL...