Kardiyojenik Şok – Elif Akıncı
Kut kalp krizinden sonra genellikle uzun süren ve yavaş ilerleyen kalp bozuklukları dönemlerinden sonra kalbiz yaşam için gerekli kan akımının en düşük miktarlarını dahi pompalamada yetersiz kalır. Buna bağlı olarak, genellikle birkaç saat ile birkaç gün içinde ölüme neden olacak şekilde tüm vücut dokuları etkilenir ve harabiyet oluşur. Beslenme eksikliğinden sadece kardiyovasküler sistem zarar görmez.Vücudun diğer kısımları da zarar görür ve kişiyi ölüme götürebilir. Kalbin pompalama yetersizliğinin neden olduğu bu dolaşım şoku sendromuna kardiyojenik şok denir. Kişide kardiyojenik şok geliştikten sonra hayta kalma oranı % 15 ten azdır.
Şokun seyri sırasında koroner kan akımı azaldığı zaman kalp giderek daha fazla harabiyete uğrama eğilimdedir. Şok sırasında oluşan arteryel basınç düşüklüğü koroner kan desteğini daha da azaltır.Böylece kalp daha zayıf hale gelir. Bu da arteryel basıncı azaltarak şoku daha kötü duruma getirir. Süreç sonunda kalp harabiyeti, kısır bir döngü haline gelir. Miyokard infarktüsünün neden olduğu kardiyojenik şokta bu sorun zaten mevcut olan koroner blokaj tarafından önemli derecede şiddetlendirilir. Sağlıklı bir kalpte kalp harabiyetinin başlamasından önce arteryel basıncın genellikle 45 mmHg nin altına düşmesi gerekir.Ayrıca bir ana koroner damarı bloke olan bir kalpte arteryel basınç 80-90 mmHg ye düştüğü zaman harabiyet başlar. Başka bir ifadeyle , Miyokard infarktüs sonrası arteryel basınçtaki en küçük bir düşüş bile kalp harabiyeti kısır döngüsünü başlatabilir.Bu sebeple miyokard infarktüsünün tedavisinde kısa hipotansiyon dönemlerinin önlenmesi bile çok büyük öneme sahiptir.
Bazı kompanse edici süreçler kalp debisine yaşamı devam ettirecek düzeye döndüremeden önce hasta sıklıkla kardiyojenik şoktan ölür.Bu sebeple,bu durumun tedavisi akut kalp krizi ataklarının düzeltilmesinde en önemli sorunlardan biridir.
Eğer ventrikül kası harabiyeti belirtileri gösteriyorsa kalbi güçlendirmek için genellikle acil dijital uygulaması yapılır.Yine arteryel basıncı desteklemek üzere tam kan,plazma infüzyonu ya da kan basıncını yükselten bir ilaç kullanılır.Şayet arteryel basınç yeterince yüksek düzeye getirilebilirse, koroner kan akımı genellikle harabiyet kısır döngüsünü önlemek için yeterli düzeye gelecektir.Bu da,şoku düzeltmek üzere dolaşım sisteminde uygun kompansasyon mekanizmaları için yeterli zaman sağlar.
Kardiyojenik şoklu hastayı kurtarmak için koroner arterdeki pıhtının cerrahi olarak çıkartılması ya da tıkalı koroner arterin kateterizasyonu ve pıhtının erimesini sağlayan streptokinaz ya da doku tipi plazminojen aktivatör enzimlerin infüzyonu işe yarayabilir.Eğer bu işlem bir saat içinde uygulanırsa hasta kurtulabilir,3 saat ve üzerindeyse hastayı kurtarmak imkansızdır.