Sıkça Sorulan Sorular - Reklam Özdenetim Kurulu
Yazılı olarak (e-posta, online başvuru formu, faks vs.) iletilen başvuruların öncelikle çalışma alanımız ve Özdenetim Esasları kapsamında olup olmadığı incelenmektedir. Gerek görüldüğü takdirde reklamveren ve/veya reklam ajansından yazılı görüş istenerek başvuru değerlendirilmektedir. Reklam mesajlarının uygulamakta olduğumuz Özdenetim Esasları’na aykırı bulunması durumunda reklamın düzeltilmesi ve/veya yayından kaldırılması yönünde tavsiye niteliğinde görüş oluşturulmaktadır. Söz konusu görüş öncelikle reklamveren ve/veya reklam ajansı ile paylaşılmakta ve yanıltıcılığın düzeltilmesi için 2 iş günü süre verilmektedir. Bu süre sonunda reklamlarda Kurul görüşü doğrultusunda gerekli düzeltmeler yapılmadan yayının devam etmesi halinde reklamın yayınlandığı ilgili mecraya reklamın bu hali ile yayınlanmaması gerektiği yönünde yine tavsiye niteliğindeki Kurul görüşü iletilmektedir. Kurulumuzun bundan başka herhangi bir yaptırımı bulunmamaktadır.
Reklamda tanıtımı yapılan ürünün bozuk/arızalı çıkmış olması “Ayıplı Mal” kapsamında girmektedir. “Ayıplı Mal ve Hizmet” kapsamında olan başvurular Kurulumuzun çalışma alanı dışında kalmaktadır. Bu yöndeki başvurularla ilgili olarak 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında yer alan “Ayıplı Mal ve Hizmetler” başlıklı bölümde yer alan hükümler çerçevesinde işlem yapılmalıdır. Uyuşmazlıkların çözüm yolu merci, uyuşmazlığın değerine göre Tüketici Hakem Heyeti veya Tüketici Mahkemeleri olacaktır.
Reklam kuşaklarında yayınlanan reklamların yayın süresi çok uzun ise;
Bu durum, reklamın içerdiği mesajın yanıltıcılığı ile ilgili olmadığından Kurulumuzca bir işlem başlatılması mümkün olamamaktadır. Reklam süreleri ile ilgili başvurunun düzenleyici kurum olan RTÜK’e iletilmesinin doğru olabileceği düşünülmektedir.
Programlar arasındaki reklam kuşakları çok sık yayınlanıyor ise;
Bu durum, reklamın içerdiği mesajın yanıltıcılığı ile ilgili olmadığından Kurulumuzca bir işlem başlatılması mümkün olamamaktadır. Reklamların yayınlanma sıklıkları ile ilgili başvurunun düzenleyici kurum olan RTÜK’e iletilmesinin doğru olabileceği düşünülmektedir.
Çağrı merkezleri ve/veya firma yetkililerinin ürün/hizmet hakkındaki açıklamaları hakkında ise;
Çağrı merkezleri ve/veya firma yetkililerinin ürün/hizmet hakkındaki açıklamaları reklam tanımı içinde olmadığından Kurulumuzun çalışma alanı dışında kalmaktadır.
Reklamlarda kullanılan Türkçe doğru ve düzgün kullanılmıyor ise;
Bu konu, Türk dilinin korunması (Türkçe’nin yanlış kullanımı) ile ilgili olduğu için uygulamakta olduğumuz Özdenetim Esasları’nda buna dayanan bir madde bulunmamaktadır. O nedenle, bu doğrultudaki başvurular Kurulumuzun çalışma alanı dışında kalmaktadır.
Satış sonrası hizmetlerin aksaması hakkında ise,
Satış sonrası hizmetlerde aksama yaşanması reklamın içerdiği mesajın yanıltıcılığı ile ilgili olmamakta ve “Ayıplı Hizmet” kapsamına girebilmektedir. “Ayıplı Hizmet” kapsamında olan başvurular Kurulumuzun çalışma alanı dışında kalmaktadır. Bu yöndeki başvurularla ilgili olarak 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında yer alan “Ayıplı Mal ve Hizmetler” başlıklı bölümde yer alan hükümler çerçevesinde işlem yapılmalıdır. Uyuşmazlıkların çözüm yolu merci, uyuşmazlığın değerine göre Tüketici Hakem Heyeti veya Tüketici Mahkemeleri olacaktır. Satış sonrası hizmetler Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un "Satış Sonrası Hizmetler" başlıklı 58'inci maddesinde tanımlanmaktadır. Satış sonrarı hizmetler ile ilgili olarak bu madde kapsamında üretici, ithalatçı ve servis istasyonlarının tüketiciye karşı sorumlulukları hüküm altına alınmaktadır.
İnternet sitelerinde yayınlanan haber videoları öncesinde yayınlanan anketler, reklamlar hakkında ise;
Konu, reklam mesajının içerdiği yanıltıcılık ile ilgili olmadığından Kurulumuzca bir işlem başlatılması mümkün olamamaktadır. Ancak Reklam Özdenetim Kurul üyeleri arasında bulunan ve internette endüstriyel standartların oluşturulması amacıyla kurulan “IAB Türkiye” temsilcisine bu yöndeki şikayetler iletilmektedir. IAB Türkiye (http://www.iab-turkiye.org) teknik komitesi tarafından konuyla ilgili olarak oluşturulacak standart doğrultusunda tüm ilgililere gerekli duyuru yapılacaktır.
Ürün iadelerinin kabul edilmemesi, ürün iadesi üzerine para iadesinin gerçekleştirilmemesi hakkında ise,
Ürünün iadesi halinde ücret iadesinin gerçekleştirilmemesi reklamın içerdiği mesajın yanıltıcılığı ile ilgili olmamakta ve bazı hallerde “Ayıplı Hizmet” kapsamına girebilmektedir. “Ayıplı Hizmet” kapsamında olan başvurular Kurulumuzun çalışma alanı dışında kalmaktadır. Bu yöndeki başvurularla ilgili olarak 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında yer alan “Ayıplı Mal ve Hizmetler” başlıklı bölümde yer alan hükümler çerçevesinde işlem yapılmalıdır. Uyuşmazlıkların çözüm yolu merci, uyuşmazlığın değerine göre Tüketici Hakem Heyeti veya Tüketici Mahkemeleri olacaktır.
Cep telefonlarına firmalar tarafından gönderilen reklam içerikli SMS’lerin sıklığı ve bu türden reklam içerikli SMS’leri almak istenmemesi hakkında ise;
6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu, şikayetinizle ilgili çeşitli düzenleyici hükümler ve uymayanlara yönelik uygulanacak yaptırımlar içermektedir. Bu nedenle bu yöndeki şikayetlerin öncelikle söz konusu kanunun uygulayıcısı olan T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğü Perakende ve Elektronik Ticaret Dairesi Elektronik Ticaret Şubesi'ne iletilmesinin doğru olacağı düşünülmektedir.
GSM operatörlerinin reklamlarında belirtilen yüksek kapsama oranlarına rağmen cep telefonlarının belirli noktalarda çekmiyor olması hakkında ise
Telekomünikasyon sektörünün düzenleyici otoritesi olan Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na yaptığı taahhüt çerçevesinde çekim yükümlülüğünü yerine getiren operatörün reklamlarında kapsama alanının geniş olduğunu belirtmesinde bir sakınca görülmemektedir. Bir operatörün belli bir noktada çekmemesi, o operatörün kötü çektiği sonucunu doğurmaya yeterli olmayıp, bu doğrultudaki başvurular yanıltıcı nitelikte görülmemektedir.
Reklamların genel olarak veya içerdiği görsel sunumların itici, tiksindirci ve/veya banal olması hakkında ise;
Kişisel Verilerin İşlenmesi hakkında ise;
REKLAM ÖZDENETİM KURULU TÜKETİCİ KİŞİSEL VERİLERİNİN İŞLENMESİNE İLİŞKİN AYDINLATMA METNİ (“Aydınlatma Metni”)
Reklam Özdenetim Kurulu (“RÖK”), kendi çalışma alanı içerisinde olan konular hakkında kendisine iletilen tüketici şikayetlerini değerlendirir ve bu şikayetler doğrultusunda gerekli aksiyonları almak için uygun gördüğü işlemleri gerçekleştirir. RÖK, söz konusu şikayetlerin alınması, değerlendirilmesi ve kişisel veri sahibinin rıza vermesi halinde ilgili üçüncü taraflarla paylaşılması (reklamveren, reklam ajansı vb.) süreçlerinin tamamında, şikâyet sahibi kişilerin (“Başvuran”) kişisel verilerinin anılan amaçlarla ve hukuka uygun biçimde işlenmesini teminen azami gayreti sergilemektedir.
Bu çerçevede, Başvuranların kişisel verileri, RÖK tarafından ya da RÖK’ün anlaşmalı olduğu üçüncü taraf tedarikçiler tarafından 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (“Kanun”) ile uyumlu olarak saklanmakta ve işlenmektedir.
RÖK, Başvuranların lehine olduğunu düşünmesi halinde, verilerin üçüncü taraflarla paylaşılabilmesi için başvuru esnasında paylaşım rızası vermeyen Başvuranlardan daha sonra rıza talep edebilir. Her halde, rıza vermeyen Başvuranların kişisel verileri üçüncü taraflarla paylaşılmayacaktır.
Kurul tarafından işlenen, tüketicilere ait kişisel verileri aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür:
· Kimlik bilgileri: Başvuruda bulunan tüketicinin adı, soyadı gibi bilgilerden
· İletişim bilgisi: Başvuruda bulunan tüketicinin, adresi, telefon numarası ve elektronik posta adresi gibi bilgilerden ve
· Şikâyet Bilgisi: Başvuruda bulunan tüketicinin, şikâyete konu edilen reklamı nerede gördüğü veya duyduğu, reklamın ne zaman görüldüğü, reklam konusundaki şikâyetin gerekçesi gibi bilgilerden
ibaret olup aksi açıkça belirtilmedikçe işbu Aydınlatma Metni’nde yer alan kişisel veri ifadesinin kapsamını bu veriler oluşturmaktadır.
Kanun’un 3 ve 7. maddeleri uyarınca, geri döndürülemeyecek şekilde anonim hale getirilen veriler, anılan kanun hükümleri uyarınca kişisel veri olarak kabul edilmeyecek ve bu verilere ilişkin işleme faaliyetleri işbu aydınlatma ve rıza metinleri hükümleri ile bağlı olmaksızın gerçekleştirilecektir. İşbu Aydınlatma Metni, her durumda yalnızca Kanun uyarınca kişisel veri olarak kabul edilen verilere ilişkin olup, aşağıda tanımlandıkları haliyle, Kimlik ve İletişim Bilgilerinden arındırılmış şekilde anonim hale getirilen şikâyet verilerinin reklam veren ve ajanslarla paylaşılması ayrıca açık rızaya tabi olmayacaktır.
Kişisel veriler tüketici başvurusuna konu olan reklamların RÖK Özdenetim Esasları doğrultusunda değerlendirilmesi amacı ile Kanun’un 4 ve 5’nci maddelerinde yer alan şartlara uygun olarak işlenmektedir.
RÖK, başvurular ile elde edilen kişisel verilerin hukuka aykırı olarak işlenmesini önlemek, güvenli bir şekilde muhafaza edilmesini sağlamak ve bu verilere hukuka aykırı olarak erişilmesini önlemek için her türlü teknik ve idari tedbiri almıştır.
c) Başvuruda Elde Edilen Kişisel Verilerin Paylaşılması
Başvuran’ın başvuru aşamasında açık rıza vermesi halinde, RÖK’ün çalışma alanı kapsamında kalan şikâyet konuları bakımından başvurular ile elde edilen kişisel veriler ve bu verilere dayanılarak elde edilen yeni veriler, şikâyet ve taleplere ilişkin gerekli aksiyonların alınması amacı ile Kanun’un 8. ve 9. maddelerinde yer alan şartlara uygun olarak reklamverenlere aktarılabilecektir.
RÖK, şikâyet başvurularını sözleşme ilişkisinde bulunduğu üçüncü taraf barındırma hizmet (hosting service) sağlayıcısı tedarikçilere aktarabilmekte ve bu tedarikçiler nezdinde muhafaza edebilmektedir. RÖK, kişisel verilerin aktarılmasına ilişkin gerekli güvenlik önlemlerini aktarımdan önce temin etmektedir.
d) Başvuranların Kanun’un 11. Maddesinde Sayılan Hakları
Kişisel veri sahipleri olarak, haklarına ilişkin taleplerini kimlik bilgileri ve kullanmak istedikleri haklara ilişkin ayrıntılı bilgi ile Nispetiye Cad. Yanarsu Sok. M.Çelik Apt. No: 58/2 Etiler / İstanbul adresine posta aracılığıyla veya rok@rok.org.tr adresine elektronik posta aracılığıyla yazılı olarak iletebilirler. Bu durumunda RÖK talebin niteliğine göre en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde söz konusu talebi yanıtlayacaktır (Yeni başvuru yollarının belirlenmesi halinde bu yollar RÖK tarafından duyurulacaktır). Ancak, işlemin ayrıca bir maliyeti gerektirmesi hâlinde, Kişisel Verileri Koruma Kurulunca belirlenen tarifedeki ücret alınacaktır. Bu kapsamda RÖK’e talep ve şikayetlerini iletenler;
• Kendileri hakkında kişisel veri işlenip işlenmediğini öğrenme,