"SOSYAL GÜVENLİKTE KADINLARA YÖNELİK UYGULAMALAR" | Işık Gazetesi
“SOSYAL GÜVENLİKTE KADINLARA YÖNELİK UYGULAMALAR”
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Adıyaman Müdürü Fuat Tekin gazetemize yaptığı açıklamada, Sosyal Güvenlik Mevzuatında Kadınlara Sağlanan Haklar ve uygulamalar haklarında bilgiler verdi
“5510 sayılı Kanuna eklenen geçici 7’nci madde ile Bağ-Kur tarım sigortasına tabi kadın sigortalılar için 2/8/2003 tarihi öncesi için de uygulanmakta olup, 2003 yılından önce tevkifat kesintisi yapılan kadınların tevkifat kesintisi belgesi ile Kuruma müracaat etmeleri halinde sigortalılıkları başlatılmaktadır.
-Doğum nedeniyle işinden ayrılan kadın sigortalılara yönelik düzenleme ilk defa 2008 yılı Ekim ayından itibaren (4/a) sigortalısı olan kadınlar için 2 doğuma kadar ve her bir doğum 2 yıllık süre, 11/9/2014 tarihinden itibaren (4/b) ve (4/c)’li kadın sigortalılar da kapsama alınarak borçlanma sayısı 3 doğuma çıkarıldı.
-Doğum borçlanması yapılabilmesi için 5510 sayılı Kanun kapsamında sigortalı tescil ile kısa vade ya da uzun vade yönünden prim ödenmiş ya da bildirilmiş olmak yeterlidir.
-4857 sayılı Kanunun 74 üncü maddesi kapsamında yarım çalışma ödeneğine hak kazanamayan kadınların ücretsiz izin süreleri (birinci doğumda 60 gün, ikinci doğumda 120 gün, sonraki doğumlarda ise 180 gün) ile 4857 sayılı Kanuna göre verilen 6 aya kadar ücretsiz izin süresi ve doğum izni süreleri (16 hafta, çoğul gebelikte 18 hafta) 5540 sayılı Kanunun 41 inci maddesi kapsamında borçlandırılır.
ANALIK NEDENİYLE GEÇİCİ İŞ GÖREMEMEZLİK ÖDENEĞİ
-Analık sigortasından sigortalıya analık haline bağlı olarak ortaya çıkan işgöremezlik süresince doğum öncesi ve sonrası toplam 16 hafta (112 gün), çoğul gebelikte 18 hafta (126 gün) günlük geçici iş göremezlik ödeneği verilir.
-Ödenek doğumun olduğu tarihten önceki oniki aydaki son üç ay içindeki prime esas kazançlar toplamının, bu kazançlara esas prim ödeme gün sayısına bölünmesi ile hesaplanır. (4/a) sigortalıları için prim, ikramiye vb. var ise kazanca % 50 oranında ekleme yapılır
-Ödenek yatarak tedavilerde günlük kazancının yarısı, ayaktan tedavilerde
ise üçte ikisi üzerinden hesaplanır.
-(4/a) sigortalısı için doğumdan önceki bir yıl içinde en az 120 gün kısa vadeli sigorta kolları primi bildirilmiş olması, (4/b) sigortalısı için doğumdan önceki bir yıl içinde en az 120 gün kısa vadeli sigorta kolları priminin ödenmiş, prim ve prime ilişkin borcu bulunmaması gerekir.
-Sigortalılığı sona erenlerin üçyüz gün içinde doğan çocukları için doğum tarihinden önceki onbeş ay içinde en az 120 gün prim ödenmiş olması halinde, kendi çalışmalarından dolayı gelir veya aylık alan kadına ya da gelir veya aylık alan erkeğin sigortalı olmayan eşine çocuğun yaşaması şartıyla ödenir. Çoğul gebelikte her bir çocuk için ayrı ayrı ödeme yapılır
-Her bir çocuk için doğum tarihinde geçerli olan ve Kurum Yönetim Kurulunca
belirlenip Bakan tarafından onaylanan tarife üzerinden emzirme ödeneği ödenir.
Emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanması talebinde bulunan kadın sigortalılardan başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunanların, 2008 yılı Ekim ayından itibaren geçen prim ödeme gün sayılarının ¼’i, prim ödeme gün sayıları toplamına eklenir ve eklenen bu süreler emeklilik yaş hadlerinden indirilir.
-Emeklilik gün sayısına ilave ve yaştan indirim yapılırken çocuğun doğum tarihine, ölüm tarihine, çocuğun evli olup olmadığına , kadın sigortalı boşanmış ise velayetin kadın sigortalıda olup olmadığına, çocuğun, kadın sigortalı tarafından evlat edinilip edinilmediğine, başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğun birden fazla olmasına, 2828 sayılı Kanun hükümlerine göre korunma, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinden ücretli veya ücretsiz sürekli ve yatılı olarak faydalanıp faydalanmadığına göre belirlenir.
-Kadın sigortalılara ilave edilecek hizmetin hesabında, (4/a), (4/b) ve (4/c) kapsamında 2008 yılı Ekim ayı başından sonra geçen, 2008 yılı Ekim ayı başından sonra isteğe bağlı sigortalı olarak prim ödenen, 1/10/2008 tarihinden önce 2925 sayılı Kanuna tabi geçen, 2008 yılı Ekim ayı başından sonra geçen ve 5510 sayılı Kanun ile 3201 sayılı kanun kapsamındaborçlandırılan süreler dikkate alınır.
-193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendinde belirtilen işleri, (evlerde kullanılan dikiş, nakış, mutfak robotu, ütü ve benzeri makine ve aletler hariç olmak üzere, muharrik kuvvet kullanmamak ve dışarıdan işçi almamak şartıyla; oturdukları evlerde imal ettikleri havlu, örtü, çarşaf, çorap, halı, kilim, dokuma mamulleri, kırpıntıderiden üretilen mamuller, örgü, dantel, her nevi nakış işleri ve turistik eşya, hasır, sepet, süpürge, paspas, fırça, yapma çiçek, pul, payet, boncuk işleme, tığ örgü işleri, ip ve urganları, tarhana, erişte, mantı gibi ürünleri işyeri açmaksızın satanlardan bu ürünleri, pazar takibi suretiyle satılması ile ticari, zirai veya mesleki faaliyetleri dolayısıyla gelir ve kurumlar vergisi mükellefi olanların düzenledikleri hariç olmak üzere; düzenlenen kermes, festival, panayır ile kamu kurum ve kuruluşlarınca geçici olarak belirlenen yerlerde satanlar) hizmet akdiyle herhangi bir işverene tabi olmaksızın sürekli ve kazanç getirici yapan kadın isteğe bağlı sigortalılar 1/10/2008 tarihinden itibaren daha az malullük, yaşlılık, ve ölümsigortaları ile genel sağlık sigortası primi öderler
-Kadın isteğe bağlı sigortalı vergiden muaf işleri yaptıklarını ilgili vergi dairesindenalacakları yazılarla belgelemeleri halinde, isteğe bağlı sigortalılıkları talep tarihini takip eden günden itibaren başlatılır.
-5510 sayılı Kanuna 6552 sayılı Kanunla 1/4/2015 tarihinde eklenen ek 9 uncu madde ile ev hizmetlerinde (temizlik, ütü, yemek yapma, çamaşır, bulaşık yıkama, alışveriş ve bahçe işleri ile çocuk, yaşlı veya özel bakıma ihtiyacı olan kişilerin bakım işleri) çalışanlar için sürekli ve süreksiz çalışma ayrımı kaldırılmıştır.
-1/4/2015 tarihinden itibaren ev hizmetlerinde aynı işveren yanında ayda 10 günden az çalışanlar iş kazası ve meslek hastalığı yönünden sigortalı sayılmıştır. Bu kişilerden emeklilik primi ödemek isteyenler için primin içinde bulunduğu ayı takip eden ayın sonuna kadar emeklilik primi ödenmesine imkan sağlanmıştır.
-Ev hizmetlerinde ayda 10 günden fazla çalışanların işverenlerine de sigortalıların primlerinin ödenmesine kolaylık getirilerek, bu sektörde çalışan kadınların kayıt dışı kalmalarının önüne geçilmiştir.
AĞIR ENGELLİ ÇOCUĞU BULUNAN KADIN SİGORTALILARA İLAVE HİZMET SÜRESİ
5510 sayılı Kanunun 28 inci maddesi uyarınca emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanması talebinde bulunan kadın sigortalılardan başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunanların, 2008 yılı Ekim ayı başından sonra geçen prim ödeme gün sayılarının dörtte biri, prim ödeme gün sayıları toplamına eklenmekte ve eklenen bu süreler emeklilik yaş hadlerinden indirilmektedir.
2) HAKTAN KİMLER YARARLANACAK
3) TOPLAM HİZMETE EKLENECEK VE EMEKLİLİK YAŞINDAN DÜŞÜLECEK ÜRENİN TESPİTİ
Emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanması talebinde bulunan kadınsigortalılardan başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağırengelli çocuğu bulunanlara ilave edilecek süre;
– Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli durumdaolma halinin başlangıç ve bitiş tarihine,
– Çocuğun doğum tarihine, ölmüş olması halinde ise ölüm tarihine, – Çocuğun, kadın sigortalı tarafından evlat edinilip edinilmediğine,
– Çocuğun evli olup olmadığına,
– Kadın sigortalıboşanmış ise velayetin kadın sigortalıda olup olmadığına,
– Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğun birden fazla olmasına,
– 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu hükümlerine göre korunma, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinden ücretli veya ücretsiz sürekli ve yatılı olarak faydalanıp faydalanmadığına göre belirlenmektedir.
– Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinetabi olarak 2008 yılı Ekim ayı başından sonra geçen,
– 2008 yılı Ekim ayı başından sonra isteğe bağlısigortalı olarak prim ödenen,
– 1/10/2008 tarihinden önce 2925 sayılı Kanuna tabi olup, bu tarihten itibaren Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi geçen,
– 2008 yılı Ekim ayı başından sonra geçen ve 5510 sayılı Kanun ile 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlandırılan, süreler dikkate alınacaktır.
4) 2008 YILI EKİM AYI BAŞINDAN ÖNCE ÇALIŞMAYA BAŞLAYAN KADIN SİGORTALILAR
5) 2008 YILI EKİM AYI BAŞINDAN SONRA ÇALIŞMAYA BAŞLAYAN KADIN SİGORTALILAR
2008 yılı Ekim ayı başından sonra çalışmaya başlayan ve başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli durumda çocuğu bulunan kadın sigortalının çocuğunun doğum tarihidikkate alınarak, çocuğun maluliyetinin işe giriş tarihinden önce olması halinde; işe giriş tarihinden, sonra olması halindeise ağır engellilik tarihinden itibaren Kanunun 28 inci maddesinin sekizinci fıkrası hükmünden yararlandırılmaya başlayacaktır.
6) KONTROL MUAYENESİNE TABİ TUTULACAK ÇOCUKLAR
7) EVLAT EDİNİLEN ÇOCUĞUN BAŞKA BİRİNİN SÜREKLİ BAKIMINA MUHTAÇ DURUMDA OLMASI
Kadın sigortalının kendisinin veya eşiyle birlikte evlat edindiği çocuğunun da başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli olduğunun tespiti halinde bu çocuk nedeniyle de kadın sigortalı bu haktan yararlandırılacaktır. Bu durumda olan kadın sigortalının ilave hizmeti belirlenirken diğer hususlarla birlikte çocuğun evlat edinildiği tarih de göz önünde bulundurulacak, ancak ilave hizmetin verileceği sürenin başlangıcı çocuğun evlat edinilme tarihinden önce olamayacaktır” ifadelerini kullandı.
Önceki KÜÇÜK ŞEYLER/NEDEN SURİYE?
Bir Sonraki KALAN SON 8 MAÇA DOĞRU GALİBİYET Adıyaman 1954 Spor 1 0 Malatya Yeşilyurtspor Belediyespor