Fruktozamin Testi Nedir, Neden Yapılır, Yüksekliği ve Normal Değerleri - Doktorix.com
Fruktozamin veya Glike abümin testi genellikle diyabette istenen bir testtir. Nadir kullanılır.
Yeni başlatılan tedavinin veya tedavide yapılan değişikliğin ortalama kan glukoz konsantrasyonunda, 2-3 hafta gibi kısa bir zaman aralığı içinde meydana getirdiği değişikliklerin değerlendirilmesi amacıyla kullanılır.
Fruktozamin terimi genel olarak glikasyona uğrayan bütün proteinler için kullanılmaktadır.
İnsan serumunda ölçülen fruktozaminler, serum albüminleri ve diğer serum proteinlerinin nonenzimatik olarak glukoz ile reaksiyona girerek glike olması sonucunda ortaya çıkan ürünlerdir.
Bu nedenle fuktozamin yerine glike serum proteini veya glike albümin terimleri de kullanılır.
Serum konsantrasyonunun yüksekliği ve glikasyona yatkınlığı sebebiyle, sağlıklı bir kişide glike serum proteinlerinin yaklaşık % 80’ini glike albümin oluşturur.
Serum albümininin yarı ömrü yaklaşık olarak 2-3 hafta olduğundan, serum fruktozamin konsantrasyonu ölçümü, son 2-3 hafta içinde kan glukoz seviyesindeki değişikliklerin değerlendirilmesi açısından yararlıdır.
Buna karşılık HbA1c kan glukoz seviyesinin son 2-3 ay içindeki regülasyonunun değerlendirilmesi amacıyla kullanılmaktadır.
HbA1c, standardize edilmiş bir parametre olduğundan, fruktozamine göre daha yaygın olarak kullanılmaktadır.
Fruktozamin çok daha sınırlı durumlarda kullanılmaktadır. Amerikan Diyabet Birliği, fruktozamin’i yalnızca HbA1c ölçümünden güvenilir sonuç alınamadığı durumlarda kullanılabilecek bir analiz parametresi olarak kabul etmektedir.
HbA1c yerine fruktozamin testinin tercih edilmesini gerektiren başlıca 3 durum mevcuttur:
Ortalama eritrosit ömrünü kısaltan durumlar:
Hemolitik anemilerde, kan kaybına sebep olan durumlarda veya hemokromatosis’te olduğu gibi tedavi amacıyla düzenli olarak kan verilmesini gerektiren durumlarda ortalama eritrosit ömrünün kısalması sebebiyle HbA1c diyabet takibinde güvenilir bir parametre olarak kullanılamaz.
Eritrosit ömrünün kısalması, HbA1c değerinin gerçekte olması gerekenden daha düşük ölçülmesine sebep olur.
Hemoglobin varyantlarının mevcudiyeti de, kullanılan metotla da ilişkili olarak HbA1c ölçümünü etkileyebilir.
Tedavide yapılan değişikliklerin takibi:
Diyabet tedavisinde yapılan değişikliğe alınan cevabın, dolayısıyla da tedavinin etkinliğinin erkenden belirlenmesi amacıyla fruktozamin ölçümünden yararlanılabilir.
Diyabetli gebelerin izlenmesi:
Gebelik dönemi, bir diyabet hastasının özellikle yakından izlenmesi gereken bir dönemdir. Sık aralıklarla yapılacak fruktozamin ölçümlerinin, zaman içinde ortaya çıkabilecek tedavi değişikliği gereksiniminin erkenden belirlenmesine yardımcı olabileceği düşünülmektedir.
Genel olarak ortalama kan glukoz konsantrasyonundaki her 60 mg/dL değişikliğin HbA1c oranında % 2, fruktozamin konsantrasyonunda ise 75 µmol/L değişikliğe sebep olmasının beklendiği söylenebilir.
Fruktozamin konsantrasyonu ölçümünde sonuç, HbA1c’de olduğu gibi oransal bir değer olarak değil, mutlak konsantrasyon olarak ifade edildiğinden, serum protein konsantrasyonundaki değişiklikler yanıltıcı sonuç elde edilmesine sebep olabilir.
Genel olarak, bu testin serum albümin konsantrasyonu 3 g/dL altında olan kişilere uygulanmasının uygun olmayacağı görüşü kabul edilmektedir.
Serum protein konsantrasyonundaki değişikliklerin yanı sıra serum proteinlerinin yarı ömrünü etkileyen durumlarda da fruktozamin ölçüm sonucu yanıltıcı olabilir.
Fruktozamin ölçüm sonuçlarının yanıltıcı şekilde düşük bulunabildiği başlıca durumlar;
Malnütrisyon (demir, folik asit, Vit B12 veya Vit B6 yetersizliği), şiddetli yanıklar veya protein kaybına sebep olan diğer durumlar, hipertiroidizm, kan glukoz konsantrasyonunda aşırı dalgalanmalar.
Fruktozamin ölçüm sonuçlarında yalancı yükseklik nedenleri;
Serum albümin konsantrasyonunda yükselme, başta IgA olmak üzere serum immünglobulin konsantrasyonunda artışa neden olan hastalıklar (paraproteinemiler), siroz ve kronik hepatit gibi karaciğer hastalıkları.
Yüksek konsantrasyondaki askorbik asit, interferansa neden olabildiğinden, ölçümden önceki son 24 saat içinde kullanılmamalıdır.
Lipemi, hemoliz ve hiperbilirübinemi kimyasal interferansa sebep olur.
165 – 285 µmol/L.
← Fosfor (P) Testi Nedir, Neden Yapılır, Fosfor Yüksekliği ve Düşüklüğü Nedenleri