hava kirliligi | kelime anlamı | nedir kimdir nerededir ?
hava kirliligi - gündelik anlamları...
1) hava kirliliği ve atmosfer
geçen yüzyılın sonundan beri ıngiltere’de, kimi büyük büyük şehirlerin havası bazı günler kömür yüzünden solunmaz duruma geliyordu. dumanla sis karışımı olan “kalın sis tabakası”,1960’lı yıllara kadar londra’nın önemli özelliğiydi. sanayileşmiş ülkelerde kömürün yerini daha temiz yani daha az kirlenmeye neden olan fuel-oil, daha sonra ise elektrik ve doğal gaz aldı. ve bu şekilde büyük yerleşim yerlerinde daha rahat nefes alınmaya başlandı.
ancak 1970’li yıllarda, dumansız, ama daha sinsi bir kirlilik ortaya çıktı. araç trafiğinin yol açtığı egsoz gazları, fabrika bacalarından yayılan gazlarla birleşince, büyük şehirlerin havası kükürtdioksit, azotmonoksit ve yanmamış hidro-karboblarla kirlendi. bu gazlar, hava şartları nedeniyle bir yerleşim yerinin üstünde sıkışıp kalırsa, havayı solunmaz hale getiren bir fotokimyasal sis oluşturuyor. los angles, meksika, ıstanbul, atina gibi şehirler, bu tür kirliliğin kurbanı. bu gazlar rüzgarla taşındığındaysa “asit yağmurları” şeklinde tekrar yeryüzüne iniyor. bu da göllerin verimsizleşmesine, toprağın asitlenmesine ve bitki örtüsünün zarar görmesine neden oluyor. asit yağmurları, kanada ve ıskandinavya’da bir çok gölde yaşamın sona ermesine neden oldu.
bu yaygın atmosfer kirliliğine çözüm bulmak amacıyla fabrika bacalarıyla ilgili daha ciddi önlemler alındı ve “temiz araba” projesine önem verildi. sanayiciler, fabrikalarını duman fietraj sistemeleriyle donatmak, otomobil üreticleri ise egsoz gazlarının zararlı etkilerini azaltacak katlizörlü susturucular taşyan arabaları piyasaya sürmek zorunda bırakıldı. abd’de ve japonya’da kullanımı yaygın olan bı tür arabalar, avrupa’da da piyasaya çıkmaya başladı.
www.angelfire.com/fm/cukurcayir/kirlilik.htm www.die.gov.tr/turkish/sonist/cevre/cevre.html www.ttb.org.tr/yatagan/3.html ulucam.uludag.edu.tr/hava.html www.koeri.boun.edu.tr/meteoroloji/hkirli1.htm
3) dogal gaz sayesinde hissedilir derecede azalmiş olan kirlilik ceşidi.