PLASTİK ÇIKTI, MERTLİK ÖLDÜ - Soma Olay GazetesiSoma Olay Gazetesi
PLASTİK ÇIKTI, MERTLİK ÖLDÜ
Bu haber 05 Aralık 2018 - 9:11 'de eklendi ve 522 kez görüntülendi.
Somalı Kamil Yalvarmaz, unutulmaya yüz tutmuş tenekecilik mesleğini yaşatıyor. Yıllar önce çok sayıda tenekecinin var olduğu ilçede ayakta kalabilen sekiz tenekeciden biri olan Yalvarmaz, teknolojiyle savaşıyor.
Bugün gündelik kullanıma yönelik bu tür araç-gereçlerin başka maddelerden sınaî olarak yapılmaya başlanmasıyla ya da bunlara ihtiyacı ortadan kaldıran yeni kültürel eğilimlerin ve kullanım biçimlerinin devreye girmesiyle birlikte, tenekecilerin üretim sahası kısıtlanmış ya da ustalar başka işlere yoğunlaşmaya başladı. Günümüzde tenekecilerin yoğunlaştığı işler soba imalatı, çatı oluğu döşemeciliği ve saçak borularının onarımı gibi işlerle sınırlı kalmaya başladı.
“PLASTİK ÇIKTI, MERTLİK ÖLDÜ”
“Teknoloji gelişti, plastik çıktı, mertlik öldü” diyen Kamil usta, eskiden her yerde emeklerinin görülebildiğini, her işte payları olduğunu ifade etti. Eskiden saygı sevginin daha çok olduğunu hatırlatan Yalvarmaz, “Büyüklerin elleri, yüzlerini yıkamaları için su doldurulacak ıbrıklar, tel leğeni, çamaşır leğeni, maşrapa, biberci ve tütüncülerin kullandığı süzgeçler, bardaklar yapardık. Şimdi kala kala oluk tamiri ve ufak tefek işler kaldı, onunda plastiği çıktı, yavaş yavaş o iş de bitiyor” dedi.
1964 yılından beri tenekecilik mesleği ile uğraştığını, ancak artık teknolojinin ilerlemesi ile birlikte el emeği tenekeciliğin unutulmaya yüz tuttuğunu ve sağlığı elverdiği sürece mesleği yürüteceğini vurgulayan Kamil Yalvarmaz, “Kaybolmaya yüz tutmuş mesleklerin teknik liselerde en azından hobi amaçlı öğretilmesini çok arzu ederim. Hiç olmazsa unutulmasın. Bakın artık bizim sattığımız her ürünün plastik benzerlerini bulabilirsiniz. Teneke malzeme satışı nereye kadar sürecek” diyor. Odun sobalarının emaye sobaları bitirdiğini, plastiğin tenekeciliği yok ettiğini belirten Yalvarmaz kırk- elli yıl önce gece yarılarına kadar çalışıp mal yetiştirmeye gayret ettiklerini de sözlerine ekliyor.
“PARASI OLANA VAR, OLMAYANA YOK”
Tenekeden adam istense yapabileceğini savunan Kamil Yalvarmaz, şöyle konuştu: “Ben tenekeden bir şey yapsam müşteriye fiyatı pahalı geliyor. Plastik fabrikaları benim 10 günde bitirdiğim işi bir günde bitiriyor. Plastikler çok faydalı değil, ama sağlığını kim düşünüyor ki? Bu gün sermayem olsa yanımda 20 kişi çalıştırırım. Ama bankalar parası olanın yanına kendileri kredi vermeye gidiyor, iş küçük esnafa geldi mi ‘kredi yok’ diyorlar” dedi.
Teneke ustalarının yavaş yavaş ortadan kalktığını anımsatab Yalvarmaz, günümüzde artk bu meslekte çırak dahi yetişmediğini belirterek; “Eskiden bu meslek dalına mensup ustalar, lamba, idare lambası, fener, çıra, soba, maltız; et, kestane ve mısır mangalı; su, salep, boza, süt, şerbet ve şalgam güğümü; kahveci yedeği, kahve tepsisi, semaver, batarya, çeşme, berber musluğu, güvercin yemliği, yoğurt kabı, yuvarlak gövdeli yoğurt tepsisi, sandık gibi gündelik kullanım araçlarının yanı sıra oluk, oluk kovası, çörten, saçak, sundurma örtüsü gibi mimarî öğeler imal ederlerdi. Bugün gündelik kullanıma yönelik bu tür araç-gereçlerin başka maddelerden sınaî olarak yapılmaya başlanmasıyla ya da bunlara ihtiyacı ortadan kaldıran yeni kültürel eğilimlerin ve kullanım biçimlerinin devreye girmesiyle birlikte, tenekecilerin üretim sahası kısıtlanmış ya da ustalar başka işlere yoğunlaşmaya başladılar. Günümüzde tenekecilerin yoğunlaştığı işler soba imalatı, çatı oluğu döşemeciliği ve saçak borularının onarımı gibi işlerdir. Yukarıda sayılan diğer ürünler ise, çoğunlukla turistik amaçlarla ya da hediyelik olarak üretilmektedir. Getirisi eskiye oranla az olduğu için günümüzde tenekeciler çırak bulamıyor. En fazla 10 sene sonra tenekecilik de tarihe karışacak” dedi.
MERTLİK ÖLDÜPLASTİK ÇIKTI