CENGİZ HAN : Öz Geçmiş - GuncelMeydan
gönderen alpbilgekagan » Pzr Tem 26, 2009 13:27
Oymak BeyiBahadır'ın karısı Ulun Hatun 1155 yılında bir erkek evlât dünyaya getirdiği zamanbebeğin bir elinin yumruk gibi sıkı sıkıya kapalı olduğu görülmüştü. Minicikyavrunun yumruğu zorlukla açıldığı zaman avucunun içinde pıhtılaşmış kanıgörenler: �Bu çocuk büyük bir cihangirolacak, avucunun içindeki kan buna işarettir� dediler.Ancak Timuçin adı verilençocuk daha on iki yaşını doldurmadan babası hayata gözlerini yumdu. Annesi UlunHâtun zeki ve becerikli bir kadındı. Oymağı dağılmaktan kurtardı, oğlu büyüyenekadar yönetimi ele aldı.
Timuçindelikanlılık çağına geldiği zaman oymağın idaresini ona bıraktı. Babasındankalan oymak ne kuvvetli bir devletti, ne de doğru dürüst bir ordusu vardı. Timuçin'inilk işi sağlam disiplin altında kuvvetli bir ordu meydana getirmek oldu. Bu uğurdayıllarını harcadı ve sonunda başardı.
Önceçevresindeki oymakları emri altında toplamak istedi. Bu yüzden ilk savaşlarınıyaptı ve ilk zaferlerini kazandı. Sonra sıra Moğolistan'a hâkim olmaya geldi. Yamanbir cengâver ve iyi bir kumandan olan Timuçin bunu da başardı. Uzun savaşlardan sonraDoğu ve Batı Moğolistan'ı egemenliği altına aldı. Bunun için 47 yaşına kadar içmücadele yapmak zorunda kaldı.1202 yılında bütün Moğolistan'a hâkim olduktansonra, bütün Moğol ve Tatar hanlarının iştirakiyle yapılan Kurultay'da kendisineHakan unvanı verildi. Böylece Timuçin, Karakurum'da hükümdarlık tahtına çıktı.1206 yılında yapılan Kurultay'da bir şaman kâhin kendisine �Cengiz Han� adınıverdi. Gökyüzünden geldiğine inanılan bu isim �Başbuğlar başbuğu� anlamınagelmekte idi.
Cengiz Han iştebu tarihten sonra geçen yirmi yıllık süre içinde, dünyanın en büyükdevletlerinden birini kurmayı başardı. Bu arada büyük istilâ harekâtına dagirişmişti. Önce Çin'i istilâ etti ve bu büyük devletin merkezi Hanbâlık'ı(bugünkü adıyla Pekin) fethetti (1216).Yaptığı büyük fetihler sonucu Uygurlar,Kalmuklar ve Karahitaylılar da Cengiz Han'ın emri altına girdiler.
Bundan sonraemrindeki 200 bin kişilik Türk-Moğol ordusuyla batıya döndü ve İslâm âleminedoğru yürümeye başladı Cengiz Han. 1220 yılında İran ve Türkistan'da BüyükSelçuklulara halef olan Harzemşah Doğu Türk Hâkanlığını yıktı. Sonra Orta Asyave Anadolu'daki bütün küçük devletleri o kudretli istilâ ordusu ile ezip geçti.Böylelikle kurduğu devletin sınırlarını Çin Denizi'nden Karadeniz'e kadar uzatmayıbaşardı.
Cengiz Han dahasonra Kafkaslar'dan Rusya'ya geçip orada dağınık hâlde bulunan Türk oymaklarınıbir bayrak altında toplayarak tarihin en büyük Türk devletini ortaya çıkardı.CengizHan'ın Börte, Kulan, Yesügen ve Yesüy adlarında dört �Başkadın�ı vardı.Bunların sayısı kadar da karargâh kurmuştu ülkesi sınırları içinde. Herkarargâhında bir �Başkadın�ı bulunurdu. Uzun boylu, iri yapılı, geniş alınlıve sert bakışlı bir insan olan bu büyük hakanın dört oğlu vardı. Ve eski birTürk-Moğol geleneğine uyarak ülkesini, daha sağlığında iken bu dört oğluarasında paylaştırdı. Kendi yerine üçüncü oğlu Ügedey (veya Ödebey)'i geçirdi.Cüci'yi avcıbaşı, Çağatay'ı örf ve kanun uygulayıcısı, Tuluğ (veya Tüluy'u)da savaş bakanı yaptı. Kısa bir süre sonra Cüci ile Tuluğ'un araları açıldı.Hattâ Cüci'nin babasına karşı bir ihtilâl hazırladığı dahi söylendi. AncakCüci'nin genç yaşta ölümünün sebebi anlaşılamadı.
Cengiz Han, 1225yılında Hsia devletine karşı bir sefer düzenledi. Bu onun son seferi oldu. Daha Hsiadüşmeden büyük cihangir, Kansu bölgesinde hayata gözlerini yumdu. CesediMoğolistan'a götürüldü. Orada, Kerülen ve Onon kaynaklarının yakınındaBurhan-Haldun dağlarının bir köşesinde toprağa verildi. Türk-Moğol geleneklerinegöre, mezarı gizli tutuldu. Kendisinden sonra gelenler de bu dağlarda çeşitlinoktalara gömüldüler. Ne, büyük cihangir Cengiz Han'ın, ne de diğerlerininmezarlarının yeri belli oldu.
Ölümünden sonra oğulları ülkenin yönetiminiüzerlerine aldılar. Ulus adı verilen ülkeyi dörde böldüler, onlardan sonra gelençocukları da yeni yeni devletler kurdular. Bunların en ünlüleri Cüci'ninoğullarından Batu Han'ın kurduğu Altınordu, diğer oğlu Togay Timur'unçocuklarının kurduğu Kazan ve Kırım-Hanlıkları, Tuluğ'un oğlu Hülagü Hantarafından kurulan İlhanlılar devletidir.