İnsanlığın Gördüğü En Ölümcül 10 Hastalık - Yıldız Kalemlik
İşte bu bakterilerin, mikropların ve virüslerin sebep olduğu, insanlık tarihini şekillendiren en ölümcül 10 salgın hastalık:
1- Kara Veba
İnsanlık tarihinin en ölümcül salgınlarının başında “Kara Ölüm” olarak da nitelendirilen veba salgınları geliyor. 75 ila 200 milyon insanı öldürdüğü tahmin edilen Kara Veba Salgını, veba salgınlarının en büyüklerinden biridir. 1347-1351 yılları arasında Avrupa’da büyük yıkıma yol açan veba salgını, Asya’nın güneybatısında başlayarak 1340’lı yılların sonlarında Avrupa’ya ulaştı. Salgına “Yersinapestis” adlı bakterinin yol açtığı düşünülüyor.
2- Jüstinyen Vebası
Justinianus Veba Salgını, Bizans İmparatorluğu’nda ortaya çıkmış, özellikle başkenti Konstantinopolis’i, Sasani İmparatorluğu’nu ve Akdeniz etrafında bulunan tüm liman şehirlerini etkilemiştir. Konstantinopolis’te günde 5 bin insanın ölümüne sebep olmuş ve salgında nüfusun %40’ı hayatını kaybetmiştir.
3- Kolera Salgını
İnsanlık tarihi boyunca 7 kolera salgını yaşamıştır. Bunlardan en ölümcül olanı 1852-1860 yılları arasında yaşanan 3. Kolera Salgını’dır. “Vibriocholerae” adlı bakteriyle bağırsak enfeksiyonuna neden olan bu hastalığın içme sularının kirliliğinden kaynaklandığı bilinmektedir. Hindistan’da ortaya çıkan bu salgının 1 milyondan fazla insanı öldürdüğü tahmin ediliyor.
4- Veba Salgını
İlk olarak 1855-1859 yılları arasında Çin’in Yunnan bölgesinde ortaya çıkmış ve ardından tüm dünyaya yayılmıştır. Sadece Çin ve Hindistan’da 12 milyon insanın ölümüne sebebiyet veren bu vebaya “Üçüncü Veba” denilmiştir. Daha sonra uzak doğudan fareler yoluyla Amerika kıtasına sıçramıştır.
5- İspanyol Gribi
Birinci Dünya Savaşı’nın son aylarında “H1N1” influenza virüsünün yayılmasıyla ortaya çıkmıştır. Bu virüsün en kötü yanı ise 20-40 yaş aralığındaki sağlıklı bireylerde daha olumsuz bir etki göstermesidir. İspanya’dan yayılmayıp ismi İspanyol Gribi kalan hastalık 50 milyondan fazla insanı hayattan almıştır.
6- Asya Gribi
1957’de Çin’de ortaya çıkan “Influenza-A” virüsünün ördeklerle mutasyona uğrayarak insanlara bulaşmış olduğu düşünülmektedir. Çin’den başlayarak Avustralya, Amerika ve Avrupa’ya yayılmış olan Asya gribinin yaklaşık 4 milyona yakın insanın ölümüne sebep olduğu bilinmektedir.
7- HIV Virüsü (AIDS)
1980’lerde tanımlanan AIDS(Kazanılmış Bağışıklık Yetersizliği Sendromu), ilk olarak 1959 yılında Kongo’da saptanmış olup maymunlardan insanlara geçtiği düşünülmektedir. Şu zamana kadar yaklaşık olarak 30 ile 40 milyon arasında insanın ölümüne sebep olmuştur. Halen varlığını sürdüren ve tedavisi tam olarak bulunmayan HIV/AIDS günümüzde de can almaya devam ediyor. 2019 rakamlarına göre 32 milyon kişi ise AIDS ile ilişkili hastalıklar nedeni ile hayatını kaybetti.
8- SARS Salgını
2002-2003 yılları arasında Asya ve Kanada’da etkili olan SARS, koronavirüsün(SARS-CoV) neden olduğu bir solunum yolu sendromu. Kasım 2002 ve Temmuz 2003 tarihleri ​​arasında Hong Kong’da başlayan SARS salgını neredeyse pandemik hale geldi ve dünya çapında 8422 vaka ile birlikte 916 ölüm görüldü. Sars, haftalar içinde Hong Kong’dan 37 ülkeye yayıldı. Bugün itibarıyla SARS’ın yayılması tamamen önlenmiş durumda. Ancak bazı hayvan popülasyonlarında hala doğal ana rezervuar olarak mevcut olabileceği ve gelecekte insanlarda tekrar hastalık yapabileceği düşünülüyor.
9- Domuz Gribi Salgını
2009 yılı gibi yakın bir dönemde ortaya çıkmış ve dünyada büyük ses getirmiş olan bu virüs, aslında normal grip virüslerinin bir türevidir. Adını ise domuzlardan insanlara geçtiği için “Domuz Gribi” olarak almıştır. Küresel çapta yayılma gösteren domuz gribi 150.000 ile 575.000 aralığında kişiyi etkilemiş ve 284.000 kişinin hayatına mal olmuştur.
10- Ebola Salgını
Batı Afrika Ebola Salgını, Aralık 2013’te Gine’de başladı. Liberya, Sierra Leona gibi Batı Afrika ülkelerine yayılan ve Haziran 2016’da sona eren salgın sonucunda virüs 28 bin 616 kişiye bulaştı. Bu salgın, hastalığa yakalanan kişi ve ölümler açısından tarihteki en ölümcül ebola salgını olarak kayıtlara geçti.
Posted by Elif Elmas
UFAK TEFEK TARİH #59: Hindistan’ın Bölünmesi