Bilim Dünyasında Büyük Çatlak ve Çatışma: ENCODE Genom Sonuçları – Bilim Blogu: Zor Olanı Sormak!
Gönderi tarihi Kasım 15, 2015 Şubat 17, 2017 Hikmet Geçkil tarafından
Amerikan Ulusal Genom Araştırma Enstitüsü (NHGRI) tarafından desteklenen ve 2003’te başlatılan ENCODE Projesinin amacı, insan genom projesinden elde edilen bulguları da kullanarak, insan genomunun aktif tüm elementlerini ortaya koymak olarak verilebilir. Bu aktif elementler sadece protein kodlayan genlerle sınırlı olmayıp, aynı zamanda her çeşit RNA (ribozomlar RNAlar, kodlama yapmayan diğer birçok RNAlar) ve DNA’nın başka moleküllerle (RNA, protein, transkripsiyon faktörleri, diğer küçük moleküller) bağlanma bölgelerini de içeriyordu.
ENCODE’in ilk sonuçları 2010’da bir seri makale ile ünlü bilim dergisi Nature’de yayımlandı. Makaleler yayınlanır yayınlanmaz bilim dünyasında bir ŞOK yarattı lehte ve aleyhte birçok yazı ve makale çıktı. Bunun nedeni, ENCODE sonuçlarının insan genomu hakkında o güne kadar bildiklerimize ters sonuçlar ortaya koyması idi.
ENCODE sonuçlarından önce, tüm kitap ve makalelerde genomuzun büyük kısmının “çöp veya atık DNA” segmentleri ile dolu olduğu görüşü hakimdi. Bilgilerimize göre, genomumuzun sadece % 2’lik kısmı protein kodlamasında kullanılıyordu. Protein kodlamayan ve bazı işlevleri olan RNAları da hesaba katarsak, genomun işlevsel kısmının ancak % 10 kadar olabileceği, geri kalan % 90’lık kısmının ise çöp DNA fragmanları ile kaplanmış olduğu görüşü hakimdi.
Ancak, ENCODE sonuçları ile bilim dünyası tam anlamı ile ikiye bölündü. Çünkü bu projenin sonuçlarına göre genomumuzun % 80’den fazlasının bir işlevi vardı. ENCODE araştırmacılarına göre, genomumuzun %10’luk kısmı protein ve çeşitli RNAları kodlasa da, % 70’ten fazlasının sayısız çeşitte protein (örn. transkripsiyon faktörü vs.) ve RNA (örn., kodlama yapmayan mi-RNA’lar, si-RNAlar vs) için bağlanma bölgesi oluşturduğu ve bütün bunların genom aktivitesini etkilediğini ileri sürdüler.
Posted in çöp (junk) DNA, biyoloji, ENCODE, insandaki gen sayısıEtiketler çop DNA, ENCODE, insanda gen sayısı, insanda protein sayısı
One thought on “Bilim Dünyasında Büyük Çatlak ve Çatışma: ENCODE Genom Sonuçları”