AB genelinde 21 ülke AP seçimleri için sandık başına gitti. 751 parlamenterin belirleneceği ve 400 milyon seçmenin kayıtlı olduğu seçimlere katılımda bu yıl artış gözlendi. Merkez partiler büyük kayıplar yaşadı. Aşırı sağ ve Yeşiller ise güç kazandı.
27 Mayıs 2019 Pazartesi 12:47A+A-
AŞIRI SAĞ YÜKSELİŞE GEÇTİ
Toplam 751 milletvekillinin belirlendiği AP seçimlerinde Avrupa Halk Partisi (EPP) ilk sırada yer aldı. Seçim öncesinde 216 sandalyesi bulunan EPP'nin milletvekili sayısı 173'e düşerken, bu partiyi 147 milletvekili ile Sosyal Demokratlar (S&D) izledi. Böylece, Sosyal Demokratlar da 40 koltuk kaybetmiş oldu.
Geriye kalan 45 milletvekili ise bağımsız ve diğer adaylardan seçildi. Aşırı sağcı partiler, AP'deki 3 siyasi grup olan Avrupa Muhafazakarları ve Reformistleri (ECR), Uluslar ve Özgürlükler Avrupası (ENF) ve Özgürlükler Avrupası ve Doğrudan Demokrasi'de (EFDD) temsil ediliyor.
Söz konusu partilerin, AP seçimlerinden sonra tek çatı altında toplanarak birlikte hareket etmeye yönelik ittifak arayışı ve girişimleri de bulunuyor. Geleneksel olarak merkez sol ve merkez sağ siyasi gruplarca yönetilen AP'de aşırı sağcı partilerin sandalye sayısını artırarak parlamentoyu bölebileceği ve karar alma süreçlerini zorlaştırabileceği yorumları yapılıyor.
ALMANYA'DA ZAFER MERKEL'İN PARTİSİ
Seçimlerde Almanya’da iktidarda bulunan CDU ile Sosyal Demokrat Parti (SPD), ağır oy kaybı yaşadı. Başbakan Angela Merkel’in partisi CDU, yüzde 7,5 oy kaybetmesine rağmen yüzde 22,6 ile birinci parti çıktı. AP’de sahip olduğu 29 sandalyeden 6’sını kaybeden CDU, gelecek 5 yıl Brüksel’de 23 milletvekiliyle temsil edilecek.
CDU’nun Bavyera eyaletindeki kardeş partisi Hristiyan Sosyal Birlik Partisi (CSU) de yüzde 6,3 oy alarak 6 milletvekili çıkardı. Böylelikle Hristiyan Birlik (CDU/CSU) partilerinin toplam oyu 28,9 oldu. SPD‘nin oyu ise 2014 seçimlerine göre yüzde 11,4 azalarak yüzde 15,8 olarak kayıtlara geçti.
YEŞİLLER OYLARINI İKİ KAT ARTIRDI
Yeşiller, AP’deki sandalye sayısını 11’den 21’e çıkardı. Seçimlerde oylarını artıran diğer parti, aşırı sağcı popülist Almanya için Altternatif (AfD) partisi oldu. AfD, 2014’e göre oylarını yüzde 3,9 yükselterek yüzde 11 ile dördüncü parti oldu. AfD, AP’de 11 milletvekiliyle temsil edilecek.
Seçimlerde yüzde 5,5 oy alan Sol Parti ile yüzde 5,4'lük oran yakalayan Hür Demokrat Parti (FDP), 5’er milletvekili çıkardı. Seçim barajı bulunmayan Almanya’da 7 küçük parti de AP’ye milletvekili gönderecek.
İSPANYA VE PORTEKİZ'DE SOSYALİSTLER KAZANDI
KATALANLARDAN AP'YE PARLAMENTER
Diğer yandan, AP'de 21 parlamenteri bulunan Portekiz'de de mevcut durumda azınlık hükümetiyle iktidarda olan Sosyalist Parti'nin (PS), resmi olmayan sandık başı sonuçlara göre oyların yüzde 30'undan fazlasını alarak birinci parti çıktığı bildirildi.
İNGİLTERE'DE İKTİDAR PARTİSİ KAYBETTİ
BBC'nin yayınladığı resmi olmayan sonuçlara göre, Brexit çıkmazı, beklendiği üzere AP seçimlerinde etkisini gösterdi.Brexit konusunda bir anlaşmaya varamayan ülkenin geleneksel iki partisi iktidardaki Muhafazakar Parti ile ana muhalefet İşçi Partisi kan kaybetti.
AB'den ayrılmayı ana politikası olarak belirleyen, yeni kurulan Brexit Partisi ise seçimlerde birinci oldu. Aşırı sağcı Nigel Farage'ın liderliğini yaptığı Brexit Partisi, yüzde 31,6 oranında oy aldı. AB yanlısı Liberal Demokratlar, büyük bir çıkış yakalayarak yüzde 20,3 ile ikinci gelirken, İşçi Partisi yüzde 14,1 ile üçüncü, AB'de kalınmasını isteyen Yeşiller yüzde 12,1 ile dördüncü oldu.
İktidardaki Muhafazakar Parti ise, Brexit politikasının etkisi altında yüzde 9,1 ile ancak beşinci sırada kendine yer buldu. Brexit'i gerçekleştiremeyen ve liderlik sorunu yaşayan Muhafazakar Parti'nin 2014'teki AP seçimlerine göre oy kaybı yüzde 14'ü geçti.
KUZEY İRLANDA'DA OY SAYIMI BUGÜN BAŞLAYACAK
Kuzey İrlanda'da oyların sayımının bugün başlaması bekleniyor. İngiltere'nin AB'den ayrılması halinde, bu ülkeye ait olan 73 sandalye; Fransa, İtalya ve İspanya'nın da aralarında bulunduğu 14 ülke arasında dağıtılacak.
FRANSA'DA AŞIRI SAĞCILAR KAZANDI
Ülke genelinde 34 listenin yarıştığı AP seçimlerini, Ipsos araştırma şirketinin resmi olmayan sandık başı sonuçlarına göre, RN yüzde 23,3 oyla kazandı. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un kurucusu olduğu iktidardaki LREM yüzde 22,1 oyla ikinci sırada yer aldı.
Yeşiller Partisi (EELV) yüzde 12,8 oy ile yüzde 8,3 oy alan merkez sağ Cumhuriyetçiler Partisini (LR) geçerek üçüncü sıraya yerleşti. EELV'nin, 2014 seçimlerindeki oy oranı yüzde 8,95 idi. Seçimde merkez sol Sosyalist Parti (PS) ve aşırı solcu Boyun Eğmeyen Fransa Hareketi (LFI) yüzde 6,7 oy aldı.
Le Pen, yaptığı açıklamada, "Fransızların ülkede bizi birinci parti yaparak bize duyduğu güven büyük bir onurdur." dedi. AP seçimlerinin resmi olmayan sonuçlarının açıklanmasının ardından Macron'un Ulusal Meclisi feshetmekten başka bir seçeneği olmadığını savunan Marine Le Pen, Macron'un aynı zamanda yeniden seçim düzenlemesi gerektiğini belirtti.
ÇİPRAS'IN PARTİSİ İKİNCİ OLDU
Öte yandan, merkez sol Değişim Hareketi (KINAL), Yunanistan Komünist Partisi (KKE) ve aşırı sağcı Altın Şafak'ın 2'şer milletvekili ile temsil edilmesi tahmin edilirken, Rus yanlısı aşırı sağcı Yunan Çözümü ve eski Maliye Bakanı Yannis Varoufakis'in liderliğindeki Mera 25'in 1'er üyesi parlamentoda yer alacak. Seçime katılım oranı ise Avrupa ortalamasının üzerinde yer alarak yüzde 57,6 oldu.
AVUSTURYA'DA MERKEZ SAĞ PARTİ BİRİNCİ ÇIKTI
AP'nin 2014'teki seçimlerinde 5 milletvekili çıkaran merkez sağ parti, bu seçimlerde tahminlere göre 7 milletvekili çıkaracak. Ana muhalefetteki Sosyal Demokrat Parti (SPÖ) ise seçimde yüzde 23,5’lik oyla ikinci parti oldu. Bir önceki seçimlerde 5 milletvekili çıkaran partinin milletvekili sayısı değişmezken, oy oranının az da olsa gerilediği görülüyor.
Yeni Avusturya Partisi (NEOS) ise yüzde 8 oyla AP’ye bir milletvekili göndermeye hak kazandı. Ülkede 2014’teki seçimlerde katılım oranı yüzde 45,4 seviyesinde gerçekleşirken, bu seçimlerde katılımın yüzde 55'e çıktığı kaydedildi. Avusturya'da 2014'teki seçimlerde merkez sağ ÖVP yüzde 26,9 oy ve 5 milletvekili ile birinci, SPÖ 24,1 oy ve 5 milletvekiliyle ikinci, aşırı sağcı FPÖ ise 19,7 oy ve 4 milletvekili ile üçüncü olmuştu. Yeşiller Partisi 14,5'lik oyla 3, NEOS yüzde 8,1 ile bir milletvekili çıkarmıştı.
İSVEÇ'TE AŞIRI SAĞCI ARTIŞI
Ana muhalefetteki Moderat Parti (Muhafazakar Parti) 2014'teki AP seçimlerine göre oyunu yüzde 3,2 artırarak yüzde 16,7 oranında oy aldı. Göçmen karşıtlığı ile bilinen İsveç Demokratlar Partisi yüzde 15,6 oranında oy alırken, oyun en çok artıran parti oldu. Üçüncü sırada yer alan parti, 2014 seçimlerinde yüzde 9,8 olan oy oranını yüzde 5,8 artırdı.
En çok oy kaybeden partiler ise Liberal Parti ile Yeşiller ve Çevre Partisi oldu. Liberal Parti yüzde 5,8 oy kaybederken, Yeşillerin kaybı da yüzde 3,8 oldu. İsveç'in AP'de 21 parlamenter ile temsil hakkı bulunuyor.
İTALYA'DA AŞIRI SAĞCI PARTİ BİRİNCİ OLDU
Avrupa Parlamentosu (AP) seçimlerinin İtalya ayağını resmi olmayan sonuçlara göre, koalisyon hükümetinin ortağı aşırı sağ görüşlü Lig Partisi kazandı. AP seçimlerine katılan 28 Avrupa Birliği (AB) ülkesi arasında sandıkların en son kapandığı ülke TSİ 00.00 ile İtalya oldu.
Resmi olmayan sonuçlara göre, AP'deki 751 sandalyenin 73'üne sahip İtalya'da ilk kez aşırı sağ görüşlü siyasi parti seçimlerden birinci çıktı. Lig Partisinin oy oranının yüzde 27-31, sol görüşlü Demokratik Partinin yüzde 21-25 ve sistem karşıtı M5S'in ise yüzde 18,5-22,5 olduğu belirtildi.
Sonuçların yaklaşık bir yıldır ülkeyi yöneten koalisyon hükümetinin geleceğini olumsuz etkileyebileceği yorumları yapılıyor. Birbirine zıt siyasi görüşlere sahip aşırı sağcı Lig Partisi ile sistem karşıtı 5 Yıldız Hareketi'nden (M5S) oluşan koalisyon hükümetinde, Lig Partisinin oylarını artırması, M5S'nin ise ciddi oy kabına uğraması dikkati çekti.
HIRVATİSTAN VE SLOVENYA'DA SAĞCI PARTİLER KAZANDI
AP'de 12 sandalyeye sahip olan Hırvatistan'da Merkez Seçim Kurulu (DIP), oyların yüzde 93,31'inin sayıldığını belirterek, HDZ'nin 4, SDP'nin 4, Mislav Kolakusnic listesinin 1, Hırvat Egemenlerin 1, Canlı Duvarın 1 ve Amsterdam Koalisyonunun 1 milletvekili çıkardığını açıkladı. Yaklaşık 4 milyon seçmenin bulunduğu ülkede seçime katılım oranı ise yaklaşık yüzde 22 oldu. Slovenya'da ise resmi olmayan ilk sonuçlara göre, göçmen karşıtı politikasıyla bilinen sağcı parti Slovenya Demokratik Partisi ve Sloven İnsan Partisi (SDS-SLS) Ortak Listesi oyların yüzde 26,5'ini alarak seçimden zaferle çıktı.
MACARİSTAN'DA İTTİFAK KAZANDI
Macaristan'daki Avrupa Parlamentosu (AP) seçimlerini resmi olmayan sonuçlara göre, hükümette yer alan Macar Yurttaş Birliği (Fidesz) ve Hristiyan Demokratik Halk Partisi (KDNP) ittifakı kazandı. Oyların yüzde 99'unun sayıldığı resmi olmayan sonuçlara göre, Fidesz-KDNP ittifakı oyların yüzde 52'sini alarak birinci parti oldu. Yüzde 5 seçim barajının uygulandığı ülkede, Demokratik Koalisyonu (DK) yüzde 16, Momentum yüzde 9, Macar Sosyalist Parti (MSZP) ve Jobbik de yüzde 6'şar oy aldı.
BELÇİKA'DA SAĞCI PARTİLER DAMGA VURDU
Oyların yüzde 16,9'unu alan N-VA'yı, yüzde 12,5'lik oy oranıyla ırkçı VB takip etti. Göçmen karşıtı ve aşırı sağ politikalar izleyen VB, bir önceki seçime göre oylarını 3'e katladı. VB'yi yüzde 9,2 ile Hristiyan Demokratlar (CD&V), yüzde 8,9 ile Flaman Liberaller (Open VLD), yüzde 8,5 ile Sosyalistler (PS), yüzde 8,2 ile Belçika İşçi Partisi (PTB&PVDA) ve yüzde 7,2 ile Liberaller (MR) takip etti. Flaman ve Valon Yeşiller partileri ise (Ecolo&Groen) toplamda oyların yüzde 15'ini aldı.
ÇEKYA'DA ANO PARTİSİ KAZANDI
Özgürlük ve Doğrudan Demokrasi Partisi (SPD) yüzde 9, Hristiyan Demokratlar Birliği (KDU-CSL) yüzde 7, Komünist Parti ise yüzde 6 oy topladı. AP'ye 21 milletvekili gönderme hakkı bulunan Çekya'da bu sonuçlara göre, ANO 6, ODS 4, Çekya Korsan Partisi 3, TOP 09 ve Bağımsız Şehirliler Partisi (STAN) koalisyonu 3, SPD 2, KDU-CSL 2 ve KSCM ise 1 sandalye kazandı. Çekya'da, 2014 yılındaki AP seçimlerine katılım oranı yüzde 18 iken bu seçimlerde katılım yüzde 28 oldu.
SLOVAKYA'DA GALİBİ PS VE SPOLU İTTİFAKI
Slovakya Devlet Seçim Komisyonu tarafından yapılan açıklamada, İlerici Slovakya Partisi ve Birlikte ittifakının, oyların yüzde 20,11'ini alarak seçimleri kazandığı duyuruldu. Açıklamaya göre, iktidarda bulunan Yön-Sosyal Demokrat Partisi (SMER), yüzde 15 oy oranıyla ikinci parti olurken, Bizim Slovakyamız (LSNS) yüzde 12 ile üçüncü, Hristiyan Demokratlar Hareketi (KDH) ise yüzde 9 ile dördüncü oldu.
Ayrıca Özgürlük ve Dayanışma (SaS) yüzde 9 ile beşinci, Basit İnsanlar ve Bağımsız Kişiler (OLaNO) ise yüzde 5 ile altıncı sırayı aldı. AP'ye 14 milletvekili gönderme hakkı bulunan Slovakya'da bu sonuçlara göre, PS ve Spolu koalisyonu 4, SMER 3, LSNS 2, KDH 2, SaS 2 ve son olarak OLaNO 1 milletvekili çıkarttı. Slovakya'da 2014 yılındaki AP seçimlerine katılım oranı yüzde 13 iken bu seçimlerde katılım yüzde 22,74 oldu.