Dolar ve petrol birlikte düşer mi?
Yayın tarihi 14 Nisan 2011 amurat
ABD ekonomisi için ilk çeyrek büyüme tahminleri düşürülüyor. JP Morgan, ilk çeyrek reel büyüme tahminini yüzde 1,5’e düşürdü. Goldman Sachs, ilk çeyrek nominal büyüme beklentisini yüzde 2,5’e düşürdü. Önceki tahmini yüzde 3,5 idi.
Aşağı revizyonların en büyük nedeni; yükselen petrol fiyatının tüketim talebini vuracağı düşüncesi. 2010 senesinde zaman zaman bozulan USD ve petrol arasındaki genel negatif korelasyon, 2011’de eski haline döndü. Tahvil alım programının haziran sonuna kadar devam etmesi sebebiyle Dolar’ın zayıflığı sürdükçe, petrol ve Dolar arasındaki negatif korelasyon da devam edebilir. Avrupa ve İngiltere merkez bankalarının aksine, Fed gevşek para politikasını sürdürecek. Peki dolar ve petrol birlikte düşebilir mi? Bu olasılık da var. Örneğin; Fed, piyasaları tedirgin etmemek için, haziran sonunda bitecek tahvil alımlarını yaz sonuna uzatabilir. Yani Fed’in para politikası ile ilgili rahat tavrının sürmesi Dolar üzerinde baskı oluştururken, yükselmeye devam edecek petrol fiyatları, 2011’in ikinci yarısı için büyüme beklentilerinin düşmesine yol açabilir. Petrol bu durumda düşebilir. 2008’in temmuz ayında petrol $147 seviyesine yükseldikten sonra, büyüme beklentilerinin azalması ile sert biçimde düşmüştü. Tabii 2008’deki ortam ile 2011’deki ortamı bire bir karşılaştırmak doğru olmayabilir. 2008’de finans sistemi çökmüştü. 2011’de böyle bir durumun yaşanma şansı çok düşük.
Son üç aydır, “Şu ülkede isyan çıkarsa fiyat bu olur; burada çatışma yaşanırsa petrolü o zaman görün” ifadeleri kullanılıyor. Hangisi yaşandı da petrol bu kadar hızlı artıyor? Suudi Arabistan’da, İran’da isyanlar mı çıktı? En başından beri:”Bu ülkelerde isyanlar çıkabilir, fakat bu ülkeler barışı da satın alabilir” diyordum. Bakın, Suudi yönetimi halka 10 milyar dolar para dağıttı. Ses çıkmıyor.
İsyan bahaneleri ile petrol fiyatı yüzde 30 yükseldi. Petrolün bugünkü fiyatının 20-25 dolar primli olduğunu düşünüyorum. Bu prim, spekülatörlerin pozisyonlarından geliyor. Petrol kontratlarındaki kaldıraç oranları, hisse senedi piyasalarına göre çok yüksek. Borsalarda bu kadar kısa sürede böyle yükselişler yaratmak kolay değil. 10 bin dolar sermayesi olan bir yatırımcı, petrol kontratlarında 1 milyon dolara kadar pozisyon alabiliyor. Kurumsal yatırımcıların, fonların, çok daha büyük sermayeler ile ne kadarlık pozisyon aldıklarını bir düşünün.
Kritik nokta ise: spekülatörler, küresel ekonomide beklentiler iyiyse, petrol fiyatını artırabilirler. Beklentiler anlamında ortam müsait olacak ki, spekülatorler emtia fiyatlarını artırabilsin.