İNKAY: Mayıs 2013
Sosyal Güvenlik Kurumu'nun işe iade davası sonucu aylık prim ve hizmet belgelerinin verilmesi sürecinde İşverenlere ciddi sorunlar yaşatıyor. Daha önce de birkaç kez dile getirdiğimiz bu sorunlar maalesef bir türlü çözülemiyor.
Sosyal Güvenlik Kurumu işe iade sonucu işverenlerce yapılması gereken işlemlerde işverenlere tebligat tarihini değil sigortalılara tebligat tarihini esas alarak işverenleri mağdur ediyor. Son zamanlarda işe iade davası sayıları giderek artmaktadır. İşe iade davasını kazanan işçiler kararın kesinleşmesini izleyen 10 işgünü içinde işverenlerine başvurmak zorundadırlar. Davayı kazanan işçi 10 işgünü içinde işverenine başvurarak işe başlama talebini iletmez ise davayı kazanmış olsa dahi hakkını kaybetmekte ve işverence yapılan fesih geçerli hale gelmektedir.
Mahkeme kararının kendisine tebliğ edildiği 10 işgünü içinde işverenine işe başlamak için başvuran işçinin iki durumla karşılaşması mümkündür, Ya işvereni işçiyi 1 ay içinde işe başlaması içinde davet edecek ya da işe başlatmayacağını işçiye bildirecektir.
Her iki durumda da işveren işçinin usulüne uygun kendisine işe başlamak için başvurması durumunda işçinin çalışmadığı 120 günlük döneme ait primlerini Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirmek ve bu dönemlere ait primleri Sosyal Güvenlik Kurumu'na ödemek zorundadır.
SGK uygulamasında, kesinleşen mahkeme veya özel hakem kararının işçiye tebliğ edildiği tarihten itibaren (tebliğ edilen gün hariç) onuncu iş gününün içinde bulunduğu ayı takip eden ayın 23'üne kadar verilmesi ve muhteviyatı prim tutarlarının da aynı süre içinde ödenmesi istenmektedir. İşe iade kararları gereği düzenlenecek aylık prim ve hizmet belgesi için 16-370 sayılı Genelgede belirlenen süre İş Kanunu'nun ilgili hükümleri ile çelişmektedir.
İşverenlerin söz konusu 120 günlük döneme ait primleri Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirmemesi kendi iradeleri dışında oluştuğundan Kurum yerinde bir karar alarak her ne kadar süresi dışında da olsa bu bildirgeler için süresi dışında verildiği için ceza uygulamamakta ve primleri gecikme zammı ve gecikme cezası uygulamadan tahsil etmektedir.
Ancak uygulamada işin özü unutularak işverenlere haksızlık yapılmaktadır. Şöyle ki işverenlerin vermesi gereken belgelerin verilme süresi yönetmelikte davayı kazanan işçinin işverene başvurması ve işverence 1 ay içinde işe başlatma ya da başlatmama konusunda karar verilmesini izleyen 10'uncu işgününün içinde bulunduğu ayı takip eden döneme kadar verilmesi durumunda süresinde verilmiş sayılmasına rağmen tebliğde mahkeme kararının işçiye tebliğ tarihini izleyen 10'uncu işgününü takip eden döneme kadar verilmesi durumunda süresinde verilmiş sayılmıştır. Bu daraltıcı durum hukuksuz uygulamaları da beraberinde getirmiştir.
Her şeyden önce işverenlerin ellerinde olmayan bir sebeple veremedikleri belgelerin yine ellerinde olmayan sebeplerle süresinde verilmediği gerekçesi ile idari para cezası uygulanması hukukun genel ilkelerine aykırıdır.
Hiç kimse usulünce kendisine tebliğ edilmeyen bir konu ile ilgili bir işlemi yapmadığı için cezalandırılamaz. Ancak Sosyal Güvenlik Kurumu işverenlere tebliğ edilmeyen bir kararla ilgili işlem yapmadığı için ceza uygulamaktadır.
Örneğin 10.01.2013 tarihinde işe iade davasını kazandığını tebliğ alan bir işçinin işverenle kavgalı olması nedeni ile bizzat başvurmayarak işe başlama talebini kararın kendisine tebliğini izleyen 10'uncu işgününün içinde bulunduğu 20.01.2013 tarihinde noter ihtarnamesi ile posta aracılığıyla işverenine gönderdiğini kabul edelim. Söz konusu ihtarnamenin postada yaşanan gecikme nedeni ile 25.04.2013 tarihinde işverene ulaştığını varsayalım.
Söz konusu işe başlama tebliğini alan işverenin 1 ay içinde işçiyi işe başlatma ya da başlatmama kararı vermesi ve Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirimlerini yapması gerekmektedir. Ancak Sosyal Güvenlik Kurumu işe başlama isteğini 25.04.2013 tarihinde tebliğ alan işverene, işçinin mahkeme kararını tebliğ aldığı 10'uncu işgününün içinde bulunduğu ayı izleyen belge verme süresi olan 23.02.2013 tarihine kadar söz konusu işçi için gerekli belgeleri vermediği için ceza uygulamaktadır.
Yani işveren işe başlama tebligatını almadan 2 ay öncesinde kuruma bildirim yapmakla zorunlu tutulmaktadır. Bu durumun mantıklı bir açıklamasını yapacak bir Sosyal Güvenlik Kurumu yetkilisi varsa lütfen bana cevap versin, vereceği cevabı da bu köşeden yayınlayalım. Bu konu ile ilgili daha öncede köşemden yazı yazmama rağmen Sosyal Güvenlik Kurumu düzeltme yapmadı.
Bu durumla ilgili Sosyal Güvenlik Kurumu'nun yeni yönetiminin çözüm üreteceğini biliyor ve çözüm önerisini de hemen buradan veriyorum. Hatalı yazılan tebliğde küçük bir değişiklik yapılarak, "işçinin işe başlama talebinin işverene tebliğini izleyen 1 aylık süresinin içinde bulunduğu tarihi izleyen aybaşını takip eden aylık prim ve hizmet belgesi verme süresinde söz konusu belgelerin verilmesi durumunda süresinde verilmiş sayılır" ibaresi eklenerek bu sorun çözülebilir.
Lütfen bin bir zorlukla mücadele ederek istihdam yaratan işverenlerimize hukuka ve mantığa aykırı işlemlerle zulüm etmeyelim. İşverenlerimizin işlemlerini kolaylaştırmak onların daha çok istihdam yaratmasını sağlamak Sosyal Güvenlik Kurumu'nun amacı değil mi?
İşe iade nedeniyle düzenlenecek APHB'nin işçinin işverene işe iade talebinde bulunduğu tarihi izleyen 30. günü takip eden ayın 23'üne kadar verilmesi ve muhteviyatı prim tutarlarının da aynı süre içinde ödenmesi uygulaması getirilmelidir. Ayrıca işe iade davalarında da e-bildirge sistemi üzerinden geriye dönük ek bildirge verilebilmelidir. Çünkü her SGK müdürlüğü farklı işlem yapıyor.
Gönderen İnkay zaman: 23:19 Hiç yorum yok:
Gönderen İnkay zaman: 03:27 Hiç yorum yok:
Önceki gün TÜSİAD'ın ev sahipliğinde önceki gün Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik'in katılımıyla, "İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun Getirdiği Yenilikler ve Uygulama Boyutu" başlıklı bir seminer düzenlendi.
Seminerde, "İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu" ile ilgili olarak, hem yeni mevzuatın hukuksal çerçevede bir değerlendirmesi yapıldı hem de konunun uygulama boyutu ele alındı.
Seminerde, oturum başkanlığını TÜSİAD İstihdam ve Sosyal Güvenlik Çalışma Grubu Başkanı Gülden Türktan'ın gerçekleştirdiği bir panelde, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi değerli hocam Prof. Dr. A. Nurşen Caniklioğlu ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürü Kasım Özer'le birlikte ben de bir sunum yaptım.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Faruk Çelik'in bizzat katılarak önemli mesajlar verdiği panelde hem mevzuattaki değişiklikler hem de uygulamada yaşanan sorunlar paylaşıldı.
TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Muharrem Yılmaz açılış konuşmasında özetle; "İş sağlığı ve güvenliği, her şeyden önce bir haktır, bir insani sorumluluktur. Herkes sağlıklı ve güvenli bir ortamda çalışma hakkına sahiptir. Bunun yanında, toplumsal refah ve kalkınma açısından da iş sağlığı ve güvenliğini temin etmek durumundayız." diyerek konunun ne kadar önemli olduğunu vurguladı.
TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Memduh Boydak ise "İş kazalarını ve meslek hastalıklarını, gereken tedbirleri almak suretiyle daha ortaya çıkmadan önlemenin, en etkili yöntem olduğuna inanıyoruz. Bu konuda tüm paydaşların işbirliği içinde olması büyük önem taşımaktadır. İş sağlığı ve güvenliği, her kazanın önlenebilir olduğu anlayışıyla yönetilmelidir. İşyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemlerinin etkili bir biçimde kurulması, yönetim ve çalışanların birlikte tüm tedbirlerde yer alması, iş sağlığı ve güvenliği kültürünün yerleşmesi açısından çok önemlidir." Diyerek konunun toplumsal ve hukuki açıdan önemine vurgu yaptı.
Özellikle iş güvenliği uygulamalarında yaşanan sorunları ele aldığım sunumda, yaşanan sorunlara çözüm noktasında bazı önerilerim oldu. Bunlardan önemli olanlar;
. İş güvenliği eğitimlerinde, az tehlikeli sınıftaki işyerleri için uzaktan eğitime fırsat verilmelidir. Böylece dağınık yapıdaki bankalar, sigorta şirketleri, perakende mağazaları gibi az tehlikeli sınıftaki işçilere de iş güvenliği eğitimi doğru bir şekilde verilmiş olur.
. Mesleki eğitimlerde sorun yaşanıyor. Mutlaka Milli Eğitim Bakanlığı mesleki eğitimlerde yeniden aktif rol oynamalıdır.
. OSGB kriterleri esnetilmelidir. Gereksiz malzeme listesi azaltılmalıdır.
. Az tehlikeli işlerde Uzaktan İSG eğitimine fırsat verilmelidir.
. OSGB'ler kuruldukları il ve sınır komşusu illerde hizmet sunmaya yetkilidir. Sınır illerin dışında hizmet verilebilmesi için Yönetmelikte belirtilen şartları sağlayarak o illerde şube açılması zorunludur. Ancak bu kadar çok il'de her firmanın OSGB açması ülkemizi "OSGB mezarlığına" dönüştürür. Burada Özellikle az tehlikeli sektörde faaliyet gösteren bankalar, sigorta şirketleri, mağazalar için hizmet verilmesinde OSGB zorunluluğu kaldırılması hizmet kalitesinin sürdürülebilmesi için uygun olur. Bakanlık, iş güvenliği uzmanlarının Türkiye'nin her yerinde hizmet vermesine izin verirken OSGB'ler için sınır komşusuyla sınırlandırılmıştır. Mutlaka sistem değişikliği yapılarak OSGB'lerin iş güvenliği hizmetlerinin ülke genelinde verilebilmesinin sağlanması ve kötü niyetli -sözleşme yapılıp hizmet verilmemesi- kurumlar/kişiler için de iş güvenliği uzmanlarının ikamet ettikleri iller ve sınır komşularına hizmet verilmesiyle sınırlandırılması daha uygun olur.
Ayrıca her yerde OSGB açılması bazı bölgelerin OSGB arz fazlasına sebebiyet verir. Bu tür kurumların merkezlerinin kurulu bulundukları ildeki bir OSGB'den hizmet alması yararlı olur.
. İSG Katip sisteminin sağlıklı işletilmesi için SGK verilerinin online olarak alınabilmesi sağlanmalıdır. İSG Katip sisteminde görünmeyen işyerleri manuel girilebilmelidir.
. Ayrıca, hem iş güvenliği uzmanlığı hizmeti, hem de işyeri hekimliğinde 1000-750-500 işçi çalıştıran işyerlerinde tam zamanlı işyeri hekimi/iş güvenliği uzmanı çalıştırılması uygulamasından vazgeçilmelidir. Saat bazında hizmet alınmalıdır. Bir işyerinde işyerine "İş güvenliği hizmetlerinin sunulması için hesaplanan zorunlu süre bölünmek suretiyle birden fazla kişi görevlendirilemez." hükmü vardır. Bu uygulamada bazı sıkıntılara sebebiyet veriyor. Özellikle birkaç saatlik eksiklikler olması halinde hizmette aksamaya sebebiyet veriyor. A ve B grubu İş güvenliği uzmanlarının sayısal yetersizliğini aşmak için A ve B grubu iş güvenliği uzmanı çalıştırma süresinin bir kısmının C grubu tarafından yerine getirilmesine izin verilmelidir. Örneğin, 100 saat A grubu uzman çalıştırması gereken çok tehlikeli işyerinin bu 100 saatin 20 saatini A grubu ve kalan 80 saatini de B veya C grubu uzmanla tamamlaması durumunda yükümlülük yerine getirilmiş olacaktır. Böylece A gurubu uzman sayısının yetersizliğinden kaynaklanan eleştiriler önleneceği gibi, C grubu uzmanlara da A grubu deneyimli uzmanlarla birlikte çalışarak kendini yetiştirme fırsatı verilmiş olacaktır.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Faruk Çelik'in, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürü Kasım Özer'in ve tüm İSG Genel Müdürlüğü personelinin iş sağlı ve güvenliği sisteminin kurulmasında çok emeği var. Gerçekten geceli-gündüzlü büyük bir özveri ve emekle çalıştığını çok iyi biliyorum. Umarız sistemde yaşanan sorunların çözümlerinde yukarıda yer alan önerilerimizi de dikkate alarak sistemin önünü açar. Eğer uygulamada yaşanan sorunlar bitirilirse ülkemiz iş sağlığı ve güvenliği alanındaki hizmetlerinden dolayı hem Sayın Bakan Sayın Faruk Çelik ve hem de Kasım Özer ve ekibini ilelebet saygıyla anar.
Kaynak: Dünya Gazetesi - Resul Kurt - 10.05.2013
Gönderen İnkay zaman: 03:21 Hiç yorum yok: