Mumu – şarap dumanları
Date: 31 Ocak 2015Author: Mustafa Yılmaz 2 Yorumlar	Turgenyev’in 1852 yılında, rejimle başının dertte olduğu bir sırada, hatta belki biraz da bu yüzden yazdığı Mumu adında uzunca bir hikaye var. Yazarın toprak köleliğine olan tepkisinin açıkça hissedildiği, Rus toplumunun yeni bir hayat özlemini açığa vuran yapıtlardan. Bundan olsa gerek ki sansürden geçişi kolay olmamış. Ancak 1854’te okurlarla buluşabilmiş.
Honfleur, Fransa ve St. Petersburg, Rusya’daki Mumu anıtları (Fotoğraflar: Wikipedia, ipetersburg.ru)
Hikayenin bizdeki bilinirliği başta Turgenyev’in diğer yapıtları olmak üzere, Rus edebiyatının ölmez eserlerinin ne yazık ki çok gerisinde. Halbuki Türkçe okur, efsanevi yayıncı Hilmi Çığıraçan sayesinde 1935 gibi nispeten erken bir tarihte tanışmış Mumu‘yla (çev. Samizade Süreyya Erdoğan).Turgenyev yapıtlarının Türkiye’deki en büyük destekçisi MEB 1950’de bir kere daha basmış hikayeyi (çev. Şahin Akalın). Hepsi bu.
Bunun gibi harikulade anlatılara genel ilgisizlik elbette düşündürücü ancak işin beni daha çok şaşırtan tarafı hayvan haklarına duyarlı okurların bu eserleri bir türlü keşfedememiş olması. Yakın zaman önce İş Bankası Kültür Yayınları’nın Günay Çetao çevirisiyle yayımladığı Holstomer buna iyi bir örnek. Ne yalan söyleyeyim, bu yapıtların Etin Cinsel Politikası gibi tatsız tuzsuz kitaplar kadar merak uyandırmayışına hayıflanmadan edemiyorum.
Mumu Sovyetler Birliği’nde sinema, tiyatro ve canlandırma çalışmalarına ilham vermiş. Bunlardan biri Valentin Karavayev’in 1987 tarihli animasyonu.
Youtube’da İngilize altyazılı hali mevcut.
Turgenyev Mumu‘yu, annesinin Moskova’daki konağında geçen bir hadiseden yola çıkarak yazmış. Başkahraman Gerasim hikayenin sonunda pılını pırtısını toplayıp köyüne dönüyor. Ancak Gerasim’in gerçek hayattaki prototipi Andrey adlı toprak kölesi tüm olanlara rağmen hanımına, yani yazarın annesine sadakatle hizmet etmeye devam etmiş, ki bu da hikayenin kendisi kadar düşündürücü bir ayrıntı.
Valentin Karavayevİvan Turgenyev
Önceki Previous post: SalkımsöğütSonraki Next post: Tsvetayeva ve Aronova’dan “Annem ve Müzik”
2 thoughts on “Mumu”	Yorum ekle
Zerrin Özalp Öztarhan dedi ki:	03 Şubat 2015, 1:43 pm	Mustafa Bey, merhaba
Beni, her okuduğumda zenginleştiren bir blog hazırlıyorsunuz.
Doktora yaptığınız kürsüde alanınız çocuk yayınlarıyla sınırlı mı bilemiyorum ama arşivinize bir katkısı olabilir düşüncesiyle -tabii sizde olma olasılığı da yüksek- Vasili Grossman’ın Türkiye’de basılan ilk kitabı, Treblinka Cehennemi’nin taranmış sayfalarını göndermek isterim. Ben Can Yayınları’nda çalışırken Yaşam ve Yazgı’nın son kontrollerini yapmıştım. Daha sonra Vasili Grossman Kızıl Ordu’yla 1941-1945 kitabının redaksiyonunu yaptım. Yaşam ve Yazgı’da “Türkçede ilk kitabı” anonsu yapılmıştı ama ben üniversite yıllarımda Treblinka Cenennemi’ni aldığımı anımsayınca ikinci kitapta ifadeyi değiştirdik. Kitabı da sayfaları sararmış eski kitaplara alerjisi olan bir arkadaşımın okuması ve Grossman kitaplarını Can’a çeviren Sabri Gürses’e göndermek için taramıştım.
Hayvan sevgisi üzerine, çalıştığım bir kitap olan Jack London’ın Katıksız Sevgi’sini de listenize eklemek isterim.
31 yıldır basın yayın dünyasındayım. Rusça çevirmen konusundaki sıkıntıların farkındayım. Dilerim bu açığın kapanmasında kitap çevirisi alanında da katkılarınız olur.
Böyle bir blog hazırladığınız için teşekkür ederim.
Sanırım bende mail adresiniz olmalı, taramaları gönderebilmem için. İsterseniz beni bilgilendirin lütfen.
Cevapla	Mustafa Yılmaz dedi ki:	03 Şubat 2015, 2:31 pm	Zerrin hanım,
Güzel sözleriniz için teşekkürler. Çok sevinirim gönderebilirseniz. Epeydir aklımda olan bir kitaptı ama arşivime katma fırsatı bulamamıştım henüz. Mail adresim: mustafayilmaz@outlook.com
Jack London önerinizi de not ediyorum bir kenara.