AYUVDAĞ AYI DAĞİ-Kırım Halk Edebiyatı
AYUVDAĞ AYI DAĞİ
Birlikte yorulmay çahşuvı sayesinde, cin tayfası kesilmez dağlarnı qırıp bağçağa çevirgen, top-raqlamı suvarmaq içün arıqlar qazğan, bereketli bağ, bostanlar yetiştirgenler. Böyle çalışıp, olar ya-şayışlarını tüzete ve yıl yıldan baylıqlarını arttıra ekenler.
Çok eski zamanlarda Kırım'ın yalı boyunda, dün-yada henüz insanlar yaratılmadığı bir dönemde cin ta-ifesi denen bir gurup yaşıyormuş.
Yabanî, dağlık memlekette onların hayatı çok zor, yemekleri zahmetli, kaldırılamayacak kadar güçmüş. Onlar Allah'ın emirlerine çok sadık, itaatli, kalplerini nurlandırmak için yollanan şeriata uyuyorlarmış. Allah, peygamberlerimiz bizim zor şartlarımızı kolaylaştırır diye ümitle yaşıyorlarmış.
Hep birlikte yorulmadan çalışmaları sayesinde cin taifesi, kesilmez dağları kırıp bahçeye çevirmiş, top-rakları sulamak için kanallar kazmış, bereketli bağ, bostanlar yetiştirmişler. Onlar, bu şekilde çalışarak hayat şartlarını düzeltiyor ve her yıl daha da zen-ginleşiyorlarmış.
Onlar ne kadar çalışırlarsa o kadar yokluğu ve ih-tiyaçlarını yenmişler. Rahat hayat geçirmenin ancak kendi emeklen ve çalışmaları sayesinde olacağını iyice anlamışlar. Eğer çalışıp ekmek kazanmazlarsa, Allah'ın da yardım etmeyeceğini anlamaya başlamışlar.
Rivayete göre, bu cin taifesi insanlardan daha akıllı imişler. Zaman geçtikçe onların yüreklerinde Allah'ın birliğine ve şeriatin doğruluğuna karşı şüphe uyanmış. Gittikçe onlar Allah'ın binasına (camiye) daha az git-meye, eksik ibadet etmeye başlamışlar. Her yıl Allah yo-luna verdikleri fitre ve kurbanları azaltmışlar.
Allah'a isyan ettiği için cennetten kovulan iblis şeytan için bu bekleyip de bulamadığı bir şeymiş. Allah'a itaat etmekten vaz geçmeye başlayan cin taifesini daha fazla yoldan çıkarmak için fırsat bek-
Konu: Geri: AYUVDAĞ AYI DAĞİ-Kırım Halk Edebiyatı 18.08.08 1:22
-Ya rabbi, sen olarğa öyle bir belâ ber ki, dinden çıqqan qullarıfia bir ibret olsun! - dep, dua etken.
liyormuş. İblis en sonunda kendini cin taifesine pey-gamber olarak kabul ettirmiş. Onlar artık Allah'tan ay-rılıp O'nun en büyük düşmanı olan iblise secde ediyor, ondan yardım aramaya başlıyorlarmış.
İblis kendini cennetten kovan Allah'ına çoktan beri kin besleyip, her fırsatı değerlendirerek O'na bir kötülük etmeye gayret sarfediyor ve O'nun kullarını itaatten çı-karmanın yolunda dolanıyormuş. Allah'ın en doğru kul-ları olan ve O'na inanıp gelen cin taifesini yoldan çı-kardığın için çok seviniyormuş. İblis yeni halkı cesur olmaya, şenlik ve zevk içinde yaşamaya davet etmiş. On-ların üzümden şarap yapıp içmelerine, karılarını açık gezdirmelerine izin vermiş.
Allahütaala iblise bakıp, doğru yoldan çıkan ta-ifesine, itaat etmelerini sağlamak için, bir peygamber göndermiş. Peygamber onları yanlış yoldan çevirmek, Allah'ın birliğine inandırmak için çok vaaz verse, na-sihat etse de hiç faydası olmamış. O, itaat etmeyenlerin ahirette cehennem azabıyla yanacaklarını söyleyerek kor-kutsa da iblisin yolundan vaz geçmelerini sağ-layamamış. Cinler O'nu peygamber olarak tanımıyor, O'nun nasihatleri ile dalga geçiyor, O'nu geveze ihtiyar diye kızdınyorlarmış. İblisin öğrettiği zevkli yoldan giden cin taifesi, peygamberi memleketlerinden kovuyor, O'na yiyecek içecek vermiyor, dolaştığı yerlerde taş-hyorlarmış.
Allah'ın yolladığı peygamber, düşman iblis ta-ifesinin elinden, saklanarak zor kurtulmuş ve dağlara kaçmış.
Zulümden canı yanan peygamber, yüksek bir dağın tepesine çıkıp, Allah'a şikâyet etmeye başlamış. Pey-gamber kırk gün kırk gece namazlığın üstünden kal-madan, Allah'tan kendini kovan, dinden çıkan cin ta-ifesine şiddetli bir ceza vermesini, bin bir türlü belâ yollayarak onların yer yüzündeki köklerini silmesini di-lemiş:
-Ya Rabbi, sen onlara öyle bir belâ ver ki, dinden çıkan kullarına bir ibret olsun, diye dua etmiş.
Diğer taraftaki asî kulları ile uğraşan Allah, pey gamberin bu dua ve yakarışlarını duymamış. Nihayet kırk birinci gün peygamberin gür sesini işiterek, asî cin taifesine ne tür şiddetli cezalar vermesi gerektiğini dü şünmeye başlamış.
Allah'ın doğru yoldan çıkan kullarını ce-zalandırmak için, ebediyen buzlarla kaplı, zincirlerle bağlı bir Büyük Ayısı varmış. Allah, onu saran buz-lardan kurtarıp zincirlerini çözerek, onun şeriatı unu-tan cin taifesinin üzerine yürümesini emretmiş.
Buzdan ve zincirlerden kurtulan, Allah'ın intikam alıcısı, bu Büyük Ayı, derya denizleri aşıp, cin ta-aifesinin yaşadığı Kırım'ın yalı boyuna gelmiş. Cin ta-ifesinin batı tarafındaki ilk köyü olan Foros'un ya-nındaki Sanç burnuna gelince bu Büyük Ayı denizden çıkıp karaya ayak basmış. Onun dağ gibi büyük olan be-deni çok korkunç ve ağırmış. Üstündeki tüyü ise sık bir çamlığa benziyormuş.
Konu: Geri: AYUVDAĞ AYI DAĞİ-Kırım Halk Edebiyatı 18.08.08 1:24
Büyük Ayı denizden çıkınca çok büyük dalgalar, fırtınalar kopmuş, hatta kıyıdaki pek çok köyü denizde yıkayıp alıp gitmiş. Allah'ın belâsı, intikamcısı olan Büyük Ayı karaya ayak basıp kıyı boyunca yürümeye başlamış. O, kendi ağırlığı ile kıyıda karşılaştığını vuruyor, yıkıyor, dağları darmadağınık ediyor; keskin, sivri tırnakları ile toprağını koparıp attığı yerlerde büyük dereler meydana getiriyormuş. Ayının azametli bedeni altında yalı boyu toprakları denize doğru kayıp gider, eti yenip sadece kaburgaları kalmış öküz gibi olur. Taş ve. kayalar da bu yükün altında da-yanamayarak parça parça olup gürültüyle yıkılıyor, zavallı cin taifesinin köylerini dibine gömüp bı-rakıyormuş.
Yalı boyu bu azametli gövdenin ağırlığı altında in-liyor, titriyor; köyler, şehirler yıkılıyor, dağılıyor. Dağ-lar yerlerini değiştiriyor, her yer farklı bir hâl alıyor. Sağlam yerlerde uçurumlar, sarp kayalar meydana ge-liyor. Topraklar ilginç katlar halinde kıvrılıyor, ya-yılıyormuş. Bu kıyamet içinde cin taaifesinin büyüğü küçüğü kaybolmuş. Allah'ın şeriatını unutup iblise ta-pınan taifenin merkezi olan yerleri, Allah'ın dehşetli belâsı Büyük Ayı tırnakları ile parçalamış.
Yerin derinliklerindeki kayıkları kazıp çıkararak darmadağın edip, büyük taş yığınları meydana getirmiş. Böylece Oreanda'da, Alupka'da, Simeiz'âe, Küçük Köy'de Ayı'nın demir tırnakları altında büyük kaya yığınları meydana gelmiş.
Ne anaların, ne babaların göz yaşlan, ne de bütün cin taifesinin baş eğip yalvarmaları, hiçbir şey in-tikamcı Büyük Ayı'yı durduramamış. O ne kadar yı-karsa, o kadar daha fazla yıkmak istiyor, intikam duy-gusu daha fazla alevleniyormuş. Şimdi Yalta olan yerde, asî cin gurubunun en büyük ibadethaneleri var-mış. En büyük papazlar orada iblisin altın resmine iba-det ediyorlarmış.
Buraya gelince Büyük Ayı'nın hıncı daha fazla ateşlenmeye başlamış. İntikam duygusu arttıkça artmış. Allah'a inanmayanların yatağını ta temelinden yıkmaya karar vermiş. Ayı, oranın taşını, toprağını silip süpürüp atmış. Fakat oranın görünüşünü değiştireyim diye or-tasına derin Ur çukur açmış.
Kudretli omuzlarını dağın iki yanına dayayarak öyle bir iteklemiş ki, koca koca dağlar kıyıdan beş vörst uzağa çekilmişler.'
Böylece ebediyen buzlar arasında donup duran, su-lara alışan Büyük Ayı'nın iri vücudu yer yüzünde büyük zorlukla ayaklarını sürükleyerek dolaşıyormuş. İblis halkının ibadethaneleri yıkılıp yerle yeksan ol-duktan sonra Büyük Ayı'nın hıncı da biraz geçmiş. Kı-yıyı eşeleyerek, yıkıp gitmeye Ayı devam etmiş.
Konu: Geri: AYUVDAĞ AYI DAĞİ-Kırım Halk Edebiyatı 18.08.08 1:26
-Sen menim büyük bir itıiqamcım edin. Şimdi menim en büyük asıy qulum ol! Keleceklerge bir ibret olmaq içün, turğan yerinde qatıp qal! - değen.
Gide gide Büyük Ayı'nın karşısına çiçeklerle do-nanmış Partenit düzlüğü çıkmış. Bu düzlükteki güzel tepecikler, zengin ve güzel ormanlar, neşeyle şı-rüdayarak akan nehirler, kehribar gibi parlayan üzüm bağlan, zümrüt gibi yeşil çayırlar, Ayı'nın bile mer-mer gibi sert yüreğini yumuşatmış. İntikamcı Ayı'nın geldiğini görerek yaklaşan ölüm karşısında titreyen Partenit halkı, onun karşısında eğilip, ağlaya sızlaya onu karşılamışlar. Onu merhamete getirmek için önüne analar öz yavrularını uzatıyor, gençler ise kor-kudan titreşen nişanlılarını saklıyor, ölüm cezalarını bekliyorlarmış. İntikamcının kan içici yüreği bu gö-rüntü karşısında yumuşamış, cin taifesini yok etmek için Allah yolunda epey uğraştığının farkına varan Ayı, durmuş. Yalı boyunca epey yol alarak yo-rulduğunu fark eden Büyük Ayı, yorgunluktan ku-ruyan boğazını ıslatmak istemiş. Büyük Ayı yüzünü denize doğru çevirip, ön ayakları ile soğuk deniz su-yuna girmiş. Eğilerek Allah'a yedi kere secde etmiş. Korkunç kafasını denize batırıp, uzun zaman su içmiş. Deniz onun ağzının dibinde çalkalanıyor, kö-pürüyor, boğazından ise seller gibi sular içine akı-yormuş. Ayı o kadar susamış ki, yıllarca içse bile do-yamamış. Asî cin taifesine olan hıncı daha geçmeyen Allah, Büyük Ayı'nın sudan çıkıp yoluna devam et-mesini, Partenit düzlüğündeki köyleri yıkıp, halkını da yok etmesini emretmiş. Büyük Ayı Allah'ın bu em-rine kulak asmadan su içmeye devam etmiş. Mu-kaddes emri yerine getirmek için acele etmeyen Ayı'yı Allah lanetlemiş:
-Sen benim büyük bir intikamcındın. Şimdi benim en büyük asî kulum ol! Gelecek nesillere bir ibret olması için, durduğun yerde kal, demiş.
Allah'ın laneti Büyük Ayı'nın iri vücudunu taşa, kuvvetli omuzlarını ise uçurumlara çevirmiş. Onun yüksek sırtı geniş bir tepe halini almış, denizin için-deki büyük başı derin uçurumlara dönmüş, sık tüyleri geçilmez emen ağaçlan haline gelmiş. Büyük Ayı, Ayı-dağ olmuş ve ebediyen katmış kalmış. Ayı'nın geniş ağzı karşısında ancak Karadeniz şırıldar. Şimdi bile öyle geliyor ki, sanki o hâlâ su içiyor. Onun için de-nizciler onun ağzının yanından hâlâ bugün bile geç-meye korkarlar, oradan sakınarak dönüp geçerler.
Büyük Ayı'nın o çok korkunç gelişinden yüz yıl-lar geçtikten sonra, artık yalı boyu sakinleşmiş, ra-hatlamış. Dağlar büyümüş, çeşitli hayvanlar doğmuş, insanlar ortaya çıkmış. Ayıdağ'ın etrafında Gurzuf, Kızıl Taş, Kurkulet, Dermenköy, Partenit köyleri de kurulmuş. Bir zamanlar Ayıdağ'ın üstünde yaşamak isteyenler de olmuş. Onlar onun üstüne büyük bir ki-lise ve bir de kale yapıp yerleşmek istemişler. Fakat an-laşılıyor ki, işleri yolunda gitmemiş. Ayuvdağ'ın üs-tünde kimse yaşayamamış. Çünkü onu Allah lanetlemiş
Konu: Geri: AYUVDAĞ AYI DAĞİ-Kırım Halk Edebiyatı 18.08.08 1:27