İYOT HAKKINDA BİLGİ
İYOT HAKKINDA BİLGİ NEDİR, İYOT HAKKINDA BİLGİ ANLAMI, İYOT HAKKINDA BİLGİ HAKKINDA BİLGİ, İYOT HAKKINDA BİLGİ DERS NOTU, İYOT HAKKINDA BİLGİ ÖDEVİ sayfanın konularıdır.
Alm. Iod (n), Fr. Iode (m), İng. Iodine. Halojen grubuna bağlı kimyâsal bir element. 1811 yılında B. Courtois tarafından deniz bitkilerinden soda elde edilişinde geriye kalan artıktan elde edildi. İyodun elementel özellikleri 1815’te J.L. Gay-Lussac tarafından aydınlatıldı.
Atom ağırlığı 126,904, atom numarası 53 ve molekül ağırlığı 253,808’dir. Kütle numaraları 119-139 arasında olan izotoplara sâhiptir. Kütle numarası 127 olan tabiî iyot hâricindeki izotoplar radyoaktif elementler olup, hemen hemen hepsi kısa ömürlüdür. Radyo izotop iyotlar tellur ve iyotun çok hızlı taneciklerle veya uranyum 235 izotopunun yavaş bölünme nötronları ile bombardımanından elde edilir. Normal olarak iki atomlu moleküler yapıya sâhib olmasına rağmen yüksek sıcaklıkta tek atomlu hale gelebilir.
İyotun yoğunluğu 20°C’de, 4,93 g/cm3tür. 114°C’de erir, 183°C’de kaynar. Erime ısısı 3650 cal/mol, buharlaşma ısısı (kaynama noktasında) 9970 cal/mol dür. Suda çok az çözünür ve doymuş çözeltisinin litresinde 0,00133 mol iyot bulunur. Organik çözücülerde daha çok çözünür. Meselâ; karbontetra klorürde çözünürlüğü sudaki çözünürlüğünden 85 defa daha fazladır. Alkol ve su ile yaptığı çözeltileri kahve, diğer çözeltileri menekşe rengindedir. İyot (1-) ile 7+) arasında değerler alabilir. (1-) değerliğe sahip bileşikleri kararlıdır. Metal ve ametallerin çoğu ile hemen reaksiyon vererek iyodür bileşiklerini verir. Diğer halojenlere nazaran daha aktiftir. Sulu çözeltide iyot-iyodür standart elektrot potansiyeli 0,535 volttur.
Bulunuşu: İyot serbest halde bulunmaz. Deniz suyunda klorür iyonunun sekiz binde biri kadar iyodür bulunur. Deniz suyunun litresinde 2-3 mg kadar bulunur. Yeryüzünde dağınık olarak ve iyot bileşikleri halinde bulunur. En büyük iyot kaynağı Şili güherçilesindeki sodyum iyodat (NaIO3) tuzudur. Son derece cüz’i olmakla beraber; tabiî sularda, bütün bitkilerde, deniz yosunlarında ve havada organik iyot bileşiklerinin aerosolu halinde bulunur. Yer küresinin elementlerinin çokluk sırasına göre 28. elementidir.
Kullanılışı ve biyolojik önemi: İyot ve iyot bileşiklerinin birçok kullanılma alanları vardır. İyotun tıptaki önemi pek çoktur. Çünkü beslenmede metabolizmanın hazırlanmasının devamı için iyota ihtiyaç vardır. İyot eksikliğinin yol açtığı hastalıkların başında basit guatr gelir. İyot eksikliğini önlemek için bol bol deniz ürünleri yemeli veya iyotlu sofra tuzu kullanmalıdır. İyot mevzi olarak böcek ve bakteri öldürmekte de kullanılabilir. Bu özelliğinden dolayı ameliyat yapmadan önce vücudun yüzeyine sürülür. Yanlışlıkla yumuşak kumaşlara sürülecek olursa kırmızı leke meydana getirir. Bronşit ve bronşiyal astımda nefes açıcı olarak kullanılır. Sun’î olarak elde edilen İyot 131 izotopu çok kullanışlıdır. Bu iyotun yarılanma süresi sekiz gün olup tıpta tiroit guddelerin fonksiyonunu ölçmek için kullanılır. Tiroit kanserinin tedâvisinde ve beyin tümörlerinin yerini bulmada kullanılır.
← İYONYA VE İYON MEDENİYETİ HAKKINDA BİLGİ YİRMİSEKİZ MEHMED ÇELEBİ HAKKINDA BİLGİ →