Filmin Kötü Adamı: 2012
Coffee and Cigarettes - 2 Önceki altı filmin verdiği hazla Coffee and Cigarettes’in geri kalan beş filmine de devam edecek gücü buldum. Bu kısmın tamamı sonradan çekilen filmlerden oluşuyor. Hayırlısı deyip, bir fincan kahve eşliğinde ikinci kısma girişimizi yapalım.
Champagne – Şampanya Taylor Mead – Bill Rice
Coffee and Cigarettes - 1 ’Bırakmanın güzelliği; bıraktım… Bir tane daha içebilirim çünkü bıraktım.’’
’Ben başkaları gibi olmak istemem. Bu yüzden ben bir modum. Yani bir sınıfa ait olmalısın öyle değil mi? Yoksa denize atlayıp boğulsan da olur.’’ Hakkında ön bilgi sahibi olmadan film izlemek pek adetim değildir. Ancak 1979 yapımı Quadrophenia bir istisna oldu. Yalnızca kapaktan yola çıkarak da pek bir yere gelmek mümkün olmuyor tabii. 1965 İngilteresindeyiz. ‘’Mod’’ ve ‘’Rocker’’ altkültürlerinin tavan yaptığı yıllar. Bir tarafta parka giyip bol aynalı scooterlara binenler. Diğer taraftaysa her biri Grease’den fırlamış olanlar. Daha ne kadar basit açıklayabilirim bilmiyorum. İlginçtir ki, sırf bu nedenlerden dolayı devamlı bir çatışma halindeler.
Karakter tiplemeleri böyle olan filmimiz bu gençliğin kültürel yapısı, yaşam tarzları, aralarındaki çatışmalar ve o yıl Brighton’da yaşanan mod-rocker kavgaları üzerine kurulmuş. Daha doğrusu uyarlanmış.
Phil Daniels - Leslie Ash
Karşımızda İngiliz işçi sınıfının kendi tabakasında bir yere gelme, sınıf atlama ya da en azından öyle gözükme mücadelesi var. Her biri basit işlerde çalışmasına rağmen kendilerini farklı göstermek en büyük istekleri. Bunu çok iyi başardıklarını da finale doğru çok iyi görüyoruz.
Bu karmaşayı biz de bir mod olan Jimmy’nin(Phil Daniels) tarafından izliyoruz. Diğer birçok mod gibi uyuşturucu bağımlısı olan karakterimiz mod olma konusunda oldukça ciddi. Fazla duygusal ve biraz da takıntılı bir karakter. Ancak o da zaman geçtikçe kendini ve hayatını sorgulamaya başlıyor. Her şeyin ne kadar yalan ve boş olduğunu ders ala ala anlıyor. Onunla birlikte biz de kardeşlik sandığımız bu durumun tek taraflı da olsa gerçek olmadığını görüyoruz. Filmde yaşanan olaylardan sonra hepimiz biriz, kardeşiz mesajının verilip verilmeyeceğine dikkat ettimse de pek öyle bir amaç taşımamışlar. Gerçekçi bir bakış açısı olmuş. The Who’nun aynı adlı albümü ve rock operasından uyarlama olan filmimiz, müzik üzerine kurulu olduğunu her fırsatta gösteriyor. Bir şarkını başından sonuna kadar çalması gibi normal bir filmde göremeyeceğimiz özellikleri mevcut. Tabii bu durum filme oldukça farklı bir atmosfer katmanı daha eklemiş. Özellikle bazı şarkılar çok iyi oturmuş. Yine de bu duruma alışkın olmayan bünyeler üzerinde zaman zaman boğuculuk yaratabiliyor.
Brighton’da karşımıza çıkan sarışın beyefendiyi tanıdığınızı düşünüyorsanuz yanılmıyorsunuz. Ace Face karakteri Sting’in ta kendisi. Filmin yapımcılarıysa The Who üyeleri. Notlarımızı düşmeden geçmeyelim.Sonuç olarak, yer yer müzikten boğulacak duruma gelsenizde alışınca ve zevk almaya başlayınca hiçbir problem olmayan bir film Quadrophenia. The Who ile içli dışlı olmayan bünyeler üzerinde etki yaratabilecek bir güce sahip. Ancak biraz ön çalışma ile çok daha zevk alınabileceğini düşünüyorum. Dönem filmi olma konusunda da hakkını vermiş gözüküyor. Deneyimlenmeli.
Filmin kötü adamınaysa karar vermekte oldukça zorlandımsa da oyumu ‘’Sosyal Sınıf’’lardan yana kullanıyorum.
sene içinde, arkadaşlarının nerede olacağını biliyor musun? Üniversiteye
başlayacaklar ve sen de tuvaletleri temizleyeceksin. On yıl sonra ise,
arkadaşların babalarının şirketlerinde çalışıyor olacaklar ve sen hala tuvalet
temizliyor olacaksın. On beş yıl sonra, arkadaşların babalarının
şirketlerinin sahibi olacaklar ve sen? Tahmin et ne yapacaksın. Hala
tuvalet temizliyor olacaksın.’’
Altın Portakal Film Festivalinde açılış filmi olarak gösterildikten sonra
vizyona giren Andres Wood imzalı filmimizin ismi Machuca diye yazılır
‘’Maçhuga’’ diye okunur. Ana karakterlerin çocuk olması sebebiyle geçtiğimiz
incelememdeki This Is England ile benzerlik taşıyan bir yapım Machuca.
Tamamen tesadüfi olduğunu da eklemeden geçmeyeyim. Ayrıca bu yazı film hakkında
bilgiler içerebilir. Dikkat edin.
Allende’nin sosyalist hükümetinin iktidarda olduğu yıllar. Sosyalizmin getiri
ve götürüleriyle Şili tam bir değişim halinde. Özel bir katolik okulunun müdürü
Peder McEnroe da bu değişime kendi okuluyla katılıyor. Fakir çocukları kendi
okuluna getiriyor. İşte filmimize adını veren Pedro Machuca da hikayeye burada
dahil oluyor. Bundan sonra da Gonzalo ve Machuca’nın dostluğu oluşmaya
‘’Made in Germany’’ yazan Adidas ayakkabılarıyla Şili’nin kapitalist yüzünün
aynası. Tam bir gözlemci. Olaylara müdahele etmek yerine izlemeyi tercih eden,
sesini çıkarması öğretilmemiş bir çocuk. Tıpkı toplumdaki değişimlere sırf
kendini bulaştırmamak adına sesini çıkarmayan, tek derdi değişen dünyada kendi
küçük hayatını muhafaza etmek isteyenler gibi. Ancak diğer çocuklardan farklı
olarak olan bitenin farkında olan bir çocuk. Sesini çıkarmak için yanıp tutuşan
bir çocuk. Bu sırada siyasi ve toplumsal gerginliklerin etkilerine rağmen
Machuca ile arkadaşlıkları gelişiyor.
Matias Quer - Ariel Mateluna
okula olan etkisinde velilerin çatışmasını da görmeden geçmiyoruz elbet.
‘’Böyle konularda da hep çocukları kullanıyorlar.’’ diyenler olacaktır. Ancak
çocukların kullanılması Machuca için çok doğru bir seçim. Bu sayede film
boyunca toplumun, bir çocuğun gözünden nasıl bir değişim gösterdiğini
görebiliyoruz. 73 Şili'sinin her iki tarafını ve bu taraflarda yetişmiş iki
çocuğun belkide büyüklerin dünyasında yaşanması mümkün olmayan arkadaşlıklarını
izleyebiliyoruz. Evet, işte bu nedenlerden dolayı çocuklar var ve olmaları da
güzel. Dünyada her şey değişirken yalnızca kendi dünyalarında yaşayan ve
çıkar gözetmeden yalnızca insan olan çocuklar.
içerisinde Gonzalo da Pedro’nun hayatını deneyimleme imkanı buluyor. Küçük
adımlarla cinselliği keşfediyorlar. Tesadüfe bakın ki Gonzalo da This Is
England’daki Shaun kadar iyi öpüşüyor.
yaşanırken Şili tarihinde hiç de iyi anılmayan 73 darbesi gerçekleşiyor ve
Pinochet diktatoryası başa geliyor. İşte bu anlarda dünyanın neresinde
olduğunuzun fark etmediği insana düşündürtülüyor. Benzer durumları yaşamış bir
ülkenin tarih bilinci olan vatandaşlarına çok tanıdık gelen olaylar. Sonuç mu?
Bir umut hayatlarının değişeceğini düşünen fakirlerin dünyası yeniden çöküşe
geçiyor, postallar altında eziliyor. Zenginlerse umutsuzluğa kapıldığı
yıllardan daha zengin, daha mutlu ve daha fazla ‘’mobilya’’ ile çıkıyor. Ne
tezat ama. Darbeden sonra okulda uzun saçlı öğrencilerin saçlarının kesildiği
sahneler nedense çok tanıdık geldi ama bilemedim şimdi.
yakın tarihiyle ilgilenen, siyasi gelişmelerin topluma olan etkisinin başarılı
bir şekilde yansıtıldığı bir film Machuca. Değişimi çocukların gözünden
gösteren ve fazla taraf tutmadan seçimi size bırakan bir film. Olaylara
yaklaşımındaki romantik ancak bir o kadar da gerçekçi olan tavrı finale doğru
tavan yapıyor. İzledikten sonra oturup bir süre düşünmenize neden oluyor ve
vermek istediklerini verip, ödüllerini topladıktan sonra bir kenara çekilip
gerisini size bırakıyor. İşte bu nedenlerden dolayı bu yazıyı yazan kişi
Machuca’yı deneyimlemenizi salık veriyor.
kötü adamı ise ‘’kapitalizm ve Pinochet’’ . Ben ayrıca sonradan gelen okul
müdürüne takıldım. Gerisi size kalmış.
birlikte yakın tarihi merak eden sevgili insanları buradan alalım.
izlettirin, iyi seyirler...
*Bu yazı ‘’spoiler’’ olarak tabir edilen, okuduğunuzda
filmde yaşanan olaylar hakkında bilgi sahibi olabileceğiniz ve buna bağlı
olarak yazara çeşitli lanetler gönderebileceğinz unsurlar içerebilir.
Christian Cairon’un gerçek bir olaydan esinlenerek hem yazıp
hem yönettiği, 25. Uluslararası İstanbul Film Festivali kapsamında gösterilmiş
ve Avrupa sinemasının öne çıkan
isimlerini kadrosunda barındıran ‘’popüler’’ olarak tanımlayabileceğimiz bir
film Joyeux Noel. Zaten bu durumu, okyanusunun öbür tarafından aday olduğu
ödüllerle de anlayabiliriz. Yıl 1914, I. Dünya Savaşı, Fransa. Sol köşede kırmızı pantolonlarıyla Fransız ve damalı şapkalarıyla İskoç askerleri, sağ köşede sivri mğferleriyle Alman askerleri. Görevleri; büyüklerinin emirleri doğrultusunda birbirlerini yok etmek. Ancak işler hiçte öyle gelişmiyor.
Piyasada dolanan savaş filmlerinden farklı bir film Joyeux Noel. Birbirini öldüren insanları izlerken ‘’Peki ya dostluk?’’ diyen saf bir çocuk adeta. Evet, belki saf ama haklı bir çocuk. Yine de bu yönü bazı sahnelerde fazla lirik, fazla saf. Ancak ismi ‘’Mutlu Noeller’’ olan ve cephede geçen kaç film var ki? Diane Kruger - Gary Lewis
Cephede yaşananlar öğrenilince bölükler dağıtılıyor ve yerleri değiştiriliyor. Her zaman büyüklerimiz birbirine üstünlük sağlayacak, kendini haklı çıkaracak diye savaştırılan insanlar bulunur öyle değil mi? Filmin takdir edilesi yönlerinden biri dilin kullanımı. Herkesin İngilizce konuştuğu vurdulu kırdılı filmlerin yanında çok doğal ve çok doğru olmuş. Bu nedenle filmi orijinal haliyle altyazılı olarak izlemenizi şiddetle tavsiye ederim.
İnaktiflikten yazma gücümü kaybediyormuş gibi hissetmeye başladığım şu günlerde en azından bir yeni yılınızı kutlayayım dedim. Umarım en kısa zamanda yeni paylaşımlarla güncellenme imkanımız olur. Geçen yılbaşında olduğu gibi en iyi yeni yıl filmleri gibi bir liste yok elimde ama üzülmeyin içerisinde envai çeşit Muppet Show karakteri olan bir fotoğrafım var. Oradan ''Boooo!'' seslerini duyabiliyorum. Neyse.