Hz. Osman bin Affan Kimdir, Hayatı, Dönemi, Ölümü, Halifeliği
Osman bin Affan. (Mekke 580 - Medine 17 Temmuz 656) Raşid halifelerin üçüncüsü, sahabi ve Hz. Muhammed'in damadı. 644 yılından 656'daki ölümüne kadar, 12 yıl boyunca, halifelik yapmıştır; Dört Büyük Halife'den en uzun süre halifelik yapan odur. Şia'da halifeliği kabul edilmeyen sahabedendir; zira Şii inancına göre hüküm sürmesi gereken ilk halife Ali bin Ebi Tâlib'tir. Osman'ın künyesi Ebû Abdullahtır.
Hz. Ebu Bekir ve Hz. Ömer'den sonra İslâm'ın üçüncü halîfesi olup Ümeyye ailesine mensub idi. İlk müslümanlardan olup maddi ve manevî bütün varlığı ile Hz.Peygamber ve İslâm'ın yanında yer almıştır. Hz.Osman, Hz. Muhammed'in kızlarından önce Rukayya, onun ölümünden sonra da Ummu Kulsum ile evlenmiş ve bu sebeble 'Zi'n-Nureyn' (iki nurun sahibi) ünvanı ile anılagelmiştir. Kendisi hem saygı ve ilgi toplayan bir insan, hem de zengin olduğu için dar zamanlarda daima müslümanlara destek olmuş; imanı, ahlâkı ve cömertliği ile her zaman Hz.Peygamber'in sevgi ve alâkasını kazanmış, O'nun tarafından övülme şerefine ermiş ve daha hayatlarında Cennetle müjdelenen on kişiden biri olmuştur (bk. Aşere-i Mübeşşere). Habeşistan'a yapılmış olan iki Hicret'e iştirak etmiş, sonra Medîne'de Muhâcirun'a katılmıştır.
H.23/644 yılında, ölüm döşeğinde bulunan Hz.Ömer'in tâlimatı ile toplanan Şurâ üç gün süren bir çalışma ve istişareler sonunda Hz. Osman'ı halifeliğe seçti. Bu mecliste Hz. Ali'de vardı ve güvenilir kaynaklara göre Hz. Osman'ın halifeliğini oda onaylamıştır. Bununla beraber Hz.Osman halîfe seçildikten sonra hoşnutsuzluklar ortaya çıktı ve gün geçtikçe artmaya başladı. Bir yandan kazanılan zaferlerle İslâm toprakları genişlerken diğer yandan içeride siyasî hava gittikçe bozuluyor; gün geçtikçe debdebeye ve ihtişama kaçan hayat tarzı, Sahâbe devrinin sâde hayatını özleyenleri tedirgin ediyordu. Tarihçilerin, siyâsî huzursuzluklara sebeb olarak gösterdikleri noktalardan şu ikisi bilhassa önemliydi:
Hz. Osman fıtraten halim-selim bir insandı. Bu yüzden kendisinden önceki disiplinli siyâsî otorite, gün geçtikçe zayıfladı; yeni imkânlar yeni problemler getirdi.
Hz. Peygamber'in büyük mücâdeleler vererek ortadan kaldırmayı başardığı eski Arab kabileciliği, özellikle Emevîlerle Hâşimîler arasında yeniden nüksetmeye başladı. Hz. Osman'ın Emevilerden olması, bazı kötü niyetlilerce onun halifeliğinin istismarına yol açtı.