Polikistik Over Sendromu (PKOS) Nedir
Polikistik over sendromu (PKOS) üreme çağındaki kadınların %4-12'sinde görülen çok yaygın bir hastalıktır. Polikistik Over (PKO), deyimi, hastalık değil, sadece overlerin ultrasonografik görünümünün (Yumurtalıklarda 10-12 adet 1cm altında kistlerin varlığı) ifadesidir, PKOS ise, klinik bulgu ve şikayetlerle ortaya çıkan hastalık tablosunu ifade eder. Bu klinik bulgu ve şikayetler, kadınlarda erkeklik hormonu etkilerinin (androjenik etki) görülmesi şeklindedir. Ancak bu sadece erkeklik hormonun artışı ile ortaya çıkmaz, erkeklik hormonu normal olan kadınlarda da farklı mekanizmalarla oluşabilir. Bu nedenle kadınlarda androjenik etkilerin görülmesi hiperandrojenism olarak isimlendirilir. Hiperandrojenisme neden olan en sık etken ise PKOS’dur.
Klasik olak PKOS, ilk tarif edildiği yıllarda (1935), tipik olarak 3 bulgu ile;
1.Hirsutism (erkek tipi kıllanma, aşırı kıllanma),
2.İnfertilite (çocuk olmasında zorluk) ve
3.Obesite (şişmanlık) bulguları ile tanımlanmıştır
Kadında androjenik etkileri şöyle sıralamak mümkündür;
Kıllanmada artış ve erkek tipi kıllanma,
Akne, yağlı cilt,
Kilo artışı ve göbeklenme,
İlk olarak, 1935 yılında Stein and Leventhal, tarafından tanımlandığından beri PKOS’a yol açan etkenler hakkında pekçok spekülasyon yapılmıştır. Ancak son yıllarda PKOS ile obezite ve insülin direnci arasındaki ilişkinin gösterilmiş olması hastalığa çok önemli bir boyut kazandırmıştır. Bu nedenle günümüzde PKOS, sistemik bir hastalığın yumurtalıklardaki yansımasıdır şeklinde de ifade edilebilir.
PKOS sıklıkla görülmesine rağmen, farklı şikayet ve belirtilerle ortaya çıkmasından dolayı teşhis ve ayırıcı tanısı sorun yaratmakta ve tanı kriterleri konusunda tartışmalar sürmektedir. Bu durum hastalıkla ilgili spesifik bir tanı testinin olmamasından kaynaklanmaktadır. Ancak Dünyada ve ülkemizde öncülüğünü yaptığımız bir test ile tanıda umut verici gelişmeler sürmektedir.