Sofra ve Muhabbet: AJVAR SOS (PATLICANLI EZME)
Ajvar sos ya da bizdeki ismiyle kahvaltılık patlıcanlı ezme sos yapımının şu sıralar tam zamanı! Ben de dün yapıp, bugün lezzeti test edip vakit kaybetmeden tarifi paylaşmak istedim. Bu sabah itibariyle bir kase ajvar sosu sıyırarak hüpletmiş birisi olarak cidden tavsiye ediyorum; deneyin.
Ben bu tarifi yıllar önce annemin arkadaşından almış ve evde uygulamıştım. O zaman kahvaltılık sos diye biliyorduk. Ajvar kelimesi pek Türkçe gelmediği için kulağa biraz bakındım ve bu sosun Balkanlara ait bir sos olduğunu gördüm; ajvar yazılıp ayvar okunuyormuş. Benim verdiğim tarifte sarımsak yok; sosun tadını bu şekilde daha çok seviyorum ve bu şekilde daha kullanışlı olduğunu düşünüyorum zira sarımsak çok lezzetli olsa da her duruma uymayabiliyor ve uzun süre durduğunda – pişse de – yiyeceğin tadını bozuyor gibi geliyor bana. Yine de sarımsak eklemek isteyen olursa diye tarif ile notlar kısmında nasıl yapacağınızı anlattım.
Malzemeler (1300 – 1500 gr. Arası sos çıktı bende)
1.5 kilo domates, kabukları soyulmuş (bkz. Tarifle ilgili notlar)
5 adet kırmızı biber (ya da kapya biber)
1 tatlı kaşığından biraz fazla karabiber
Yeni kapaklı kavanoz (bkz. Tarifle ilgili notlar)
Tercihe bağlı olarak: 3 – 5 diş sarımsak, rendelenmiş
Domatesleri doğrayıp çelik tencereme aldım; orta gözde domatesler bıraktıkları suyu çekene dek pişmeye bıraktım.
Havuçları ayrı bir tencereye doğrayıp suda haşladım. Su kaynamaya başlayınca bu suya toz şekerini atıp havuçlar iyice yumuşayıncaya dek kaynatmaya devam ettim.
Patlıcan ve biberleri közledim.
Biberlerin çekirdeklerini ve saplarını temizleyip kabuklarını da soyarak bir kaba doğradım.
Patlıcanların kabuklarını soyup fazla çekirdekleri varsa gelişigüzel temizleyerek (etinden fazla kaybetmeden) doğrayıp biberlerin yanına aldım.
Domatesler suyunu çekince bir yandan başka bir tencereyi ısıtıp içine sızma zeytinyağını ekledim. Zeytinyağını yakmadan ısıtıp domateslerin içine ekledim. (Eğer sarımsak ekleyecekseniz, bu aşamada sarımsakları zeytinyağında yakmadan ama çiğliği gidecek şekilde kavurun)
Közlenmiş biber ve patlıcanla birlikte haşlanmış havucu da domatese ekleyip bir kaç kere karıştırarak 3 – 4 dakika da tüm malzemeleri hep beraber pişmeye bıraktım. Altını kapatıp tuzunu ve karabiberini ekledim.
Mutfak blenderı ile tüm malzemeleri pürüzsüz bir püre haline getirdim.
Başka bir tencerede su kaynatıp içine kavanoz ve kapakları attım. Elimi yakmadan bir kavanoz alıp suyunu süzdürdükten sonra içine ajvar sosundan koydum. Suyun içindeki kapağı alıp yine suyunu süzdürüp kavanozun kapağını sıkıca kapattım. Başaşağı çevirip bir tepsiye dizip üzerini havlu ile kapattım. Bu esnada ben minik havlulardan yardım alıp elimi yakmıyorum. Tüm malzeme bitene kadar kavanozlara doldurup bir gün kavanozlar başaşağı beklettim.
Domates miktarını damak zevkinize ve kullandığınız domatesin cinsine göre 1 kilo ile 1.5 kilo arasında tutabilirsiniz. Ben pazarlarda konserve yapımı için satılan, eti bol – suyu az sivri domateslerden kullandım.
Domatesin kabuklarını elde soyabileceğiniz gibi kaynar sudan da yardım alabilirsiniz: bunun için domateslerin yuvarlak uç kısımlarına bıçakla çarpı işareti yapıp kaynar suya atın. 30 saniye ile 1 dakika arasında tutup soğuk suyun içine atın. Bu şekilde kabuklar kolaylıkla soyuluyor.
Bu sos açıldığında kısa sürede tüketilmesi gereken bir sos olduğu için kavanoz boyutunu ailenizdeki tüketim miktarına göre seçin. Kapağı açılmadan bozulmadan durabiliyor ancak kapak açıldıktan sonra tüketmek için çok beklememek lazım.
Yeni kapak yazdım ama aslında bozulmamış, deforme olmamış kapaklar işinizi görür.
Labels: AJVAR SOS (PATLICANLI EZME), ajvar sos tarifi oktay usta, biber, DOMATES, göçmen sos, kahvaltilik, kahvaltiliklar, kislik hazirliklar, patlican, SOSLAR