DEĞERLİ KONUT VERGİSİNDE YENİ DÖNEM |
18 Şubat 2020 - 17:08:07
Bilindiği üzere, çok kazanandan çok vergi alacağız sloganıyla 07.12.2019 tarih ve 30971 sayılı resmî gazetede 7194 sayılı kanunun yayımlanarak yürürlüğe girmişti. Sözü edilen kanunun bazı maddeleriyle, Emlak Vergisi Kanunu’na eklenen 42 ila 49 uncu maddeleriyle, “Değer Konut Vergisi” ihdas edilmiş ve konuyla ilgili hususlar bu köşemizden sizlerle paylaşılmıştı.
Gündeme geldiği günden bu yana tartışılan değerli konut vergisinin, Anayasa’nın “vergilerin yasallığı”, “mali güce göre vergi alınması”, “adalet”, “eşitlik” ve “hukuk devleti” ilkelerine aykırı olduğu ileri sürülmekteydi. Nihayet kamuoyunun sesi dikkate alındı ve değerli konut vergisine ilişkin olarak Emlak Vergisi Kanunu’nda değişiklik yapan 7221 Sayılı “Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” TBMM Genel Kurulunca 13 Şubat 2020 tarihinde kabul edildi. Kısa sürede Cumhurbaşkanımızın onayıyla birlikte resmî gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmesi beklenmektedir. Yeni düzenlemeyle getirilen değişiklikler aşağıda kısa başlıklar halinde siz değerli okuyucularımızla paylaşılacaktır.
Bir Yıllık Erteleme
Değişiklik olmasaydı değerli konut vergisi beyannamesinin 20 Mart 2020 günü sonuna kadar verilmesi gerekiyordu. TBMM Genel Kurulunun 11.02.2020 tarihli, “Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifinin” görüşülmesi sırasında verilen önergelerle Emlak Vergisi Kanunu’nda da değişikler yapılmıştır.
Böylece 7221 Sayılı Kanun’un 19 uncu maddesiyle, Emlak Vergisi Kanunu’na eklenen geçici 24. maddesiyle değerli konut vergisine ilişkin mükellefiyetin 2021 yılının başından itibaren başlaması, 2020 yılına ilişkin olarak beyanname verilmemesi, vergi tahakkuk ettirilmemesi yönünde düzenleme yapılmıştır.
7221 Sayılı Kanun’un 16. maddesinin (a) fıkrasıyla, Emlak Vergisi Kanunu’nun 42. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen değişiklikle, değerli konut vergisi matrahının belirlenmesinde Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce yapılan değerlemelerin dikkate alınması uygulanmasına son verilmiştir. Bunun yerine belediyelerce belirlenen bina vergi değeri esas alınacaktır. Ayrıca bu düzenlemeyle önceki halinde yıllık artışın yeniden değerleme oranında artması öngörülmüştü. Yeni halinde ise emlak vergisinde olduğu gibi yeniden değerleme oranının yarısı kadar artırılması uygulanmasına da geçilmiş olundu.
Belirtilen Kanunun 16. maddesinin (c) fıkrasıyla, Emlak Vergisi Kanunu’nun 46. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bendinde öngörülen değişiklikle; gelir durumuna bakmaksızın Türkiye sınırları içinde mesken nitelikli tek taşınmazı olanlar değerli konut vergisinden muaf tutulmuştur.
Ayrıca birden fazla mesken nitelikli taşınmazı bulunanların, değerli konut vergisi konusuna giren en düşük değerli mesken nitelikli tek taşınmazı da muaf tutulmuştur. Diğer taraftan Toplu Konut İdaresi Başkanlığının mesken nitelikli taşınmazları da muafiyet kapsamına alınmıştır.
Tarife Değişikliği Yapılması
Bu Kanunun 18 inci maddesiyle, Emlak Vergisi Kanunu’nun 44.maddesinde yapılan değişiklikle, değerli konut vergisinin matrahı 5.000.000 lirayı aşan kısmı olarak belirlenmiş ve vergi tarifesi aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.
5.000.000 TL ile 7.500.000 TL arasında olanlar; 5.000.000 TL’yi aşan kısmı için binde 3
10.000.000 TL’ye kadar olanlar; 7.500.000 TL’si için 7.500 TL, fazlası için binde 6
10.000.000 TL’den fazla olanlar; 10.000.000 TL’si için 22.500 TL, fazlası için binde 10
Tarife değişikliğinden de anlaşılacağı üzere, düzenlemenin ilk halinde 5.000.000 TL değerinde bir konuttan 15.000 TL değerli konut vergisi alınması öngörülmüşken, yeni düzenlemeyle 5.000.000 TL istisna kapsamına alınmıştır.
Yukarıda özetlenen 7221 Sayılı Kanun’un ile değerli konut vergisinde yapılan değişiklik ile öteden beri Anayasaya aykırılık iddialarının büyük bir bölümü giderilmiştir. Ayrıca Kanunun bu haliyle yürürlüğe girmesi durumunda, Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünce yapılan değerlemenin iptal edilmesi ve uygulamanın 2021 yılına ertelenmesi nedeniyle kamuoyunda çokça tartışılan değerli konut vergisine ilişkin itiraz ve dava süreci gereğini de ortadan kaldırmıştır.
Yaklaşık 103 bin konut sahibini ilgilendiren değerli konut vergisinde yapılan yeni düzenlemenin; konut değerinin emlak vergisinde olduğu gibi belediyelerce belirlenmesi, değer artışının yeniden değerleme oranın yarısı kadar olması, ödenecek verginin yaklaşık yüzde seksen oranında azalması, başka herhangi bir kritere bağlı kalınmaksızın bir adet değerli konutun muaf tutulmasının oldukça memnuniyet verici olduğu görülmektedir.