Birey Ol(ama)mak - Kocaeli Gazetesi
Cenab-ı Hak Kur’an-ı Kerim’de Hz. Peygamber’e (S.A.V.) şöyle buyurur: “Allah dileseydi, onlar ortak koşamazlardı. Biz seni onların üzerine bir bekçi kılmadık. Sen onların vekili de değilsin.” (En’âm, 107).
Ayet-i kerime genellikle dinde zorlama olmadığı manasında ele alınmakla birlikte, aslında bu zorlamanın olmamasının da temelinde insanın “birey olabilmesinin” ve bunun önüne set koyulmamasının gerekliliğinin yattığına işaret ettiğini söylemek mümkündür.
Zira bu ayette insanın “doğru bilgilendirildikten” sonra tercihini kendisinin yapması gerektiği, doğruya dahi “zorla” getirilmesinin “doğru olmadığı” vurgulanır.
Yani Hz. Peygamber (S.A.V.) özelinde aslında bize söylenen:
Doğruyu ve güzeli önce yaşayarak anlat.
Sonra en güzel biçimde, gerekçeleriyle ifade et.
Kalanı kul ile Allah arasındadır.
Sen mutlaka “sonuca ulaşmak”tan sorumlu değilsin.
Senin vazifen tebliğ.
Bireylerin tercihlerine müdahale ancak “kamu hakkını ihlal” ile söz konusu olabilir.
Yani bir başkasının hakkını gasp veya ihlal ettiğinde, sosyal adaleti temin için, buna müdahale etmek durumundasınızdır.
Mesela hırsızlık gibi.
İster fiziki ister psikolojik manada olsun, şiddet gibi.
İzzet-i nefse saldırmak gibi.
İftira atmak gibi.
Fırsat eşitliğinin ve liyakatin önüne geçerek adam kayırmak gibi.
Hukuku birilerinin keyfine göre yontmak ve adaletin temininin önüne geçmek gibi.
Tüm bu fiiller kul ile Allah arasında kalmaz, kamunun da zararına yol açar.
O nedenle kamu hakkını korumak manasında müdahale gerektirir.
Ve o nedenle de cezaya tabidir.
Fakat kamu hakkını gasp etmeyen bireysel tercihler için bu müdahaleyi yapamazsınız.
Yaparsanız, insanı insan yapan ve Allah’ın dahi Kendisine inanılması için müdahale etmediği “iradeyi” yok saymış olursunuz.
Bireyin tercih hakkını elinden almış ve ona zulmetmiş olursunuz.
Tercihi doğru yapabilmesi için doğru bilgi ve doğru örneklikleri ortaya koymak yerine yasaklayarak insanların “iradelerine” müdahale etmek, insanları yanlıştan korumak manasına gelmez.
İnsanları birey olmaktan çıkarmak anlamına gelir.
İnsanların akıllarına ve iradelerine saygı duymamak anlamına gelir.
Saygı duymadığınız insanlardan saygı görmemeniz ve dolayısıyla doğruyu bile anlatıyor olsanız doğrunun değer görmemesine sebep olmanız anlamına gelir.
Birey olmayan insanın, yani iradesini kullanamayan insanın ne dininden ne de insanlığından bahsedilebilir.
Seçim yapabilme yetisi kazanmış herhangi bir insanın bireysel tercihlerine ve dolayısıyla iradesine tahakküm etme, insana yapılabilecek en önemli zulümlerden biridir.
O kişiyi “insan” yerine koymamaktır.
Bu şekilde ahlakı da koruyamazsınız.
Ki nitekim tecrübeyle idrak ediyoruz…
Çünkü ahlaki sorumluluk da “tercih imkanı” ile başlar.
Kısacası, birey olmak değil olamamak sıkıntıdır.
Allah’ın verdiği hakkı kulların gasp etmeye hakkı var mı?...
Her birimiz “haddimizi” bu minvalde bilmek durumundayız…
Aksi halde yapacağımız “bekçiliğin” hiçbir kıymet-i harbiyesi olmadığını bilelim…