Siyasi gelişmeler ve ekonomi | Kıbrıs Gazetesi Arşiv
Yazın en sıcak olduğu bu günlerde vatandaşlarımızın büyük bir çoğunluğu okulların tatilde olmasından da yararlanarak hayat akışını biraz daha durağanlığa doğru kaydırmışlardır. Ancak hayat devam etmekte ve dünyada her gün yeni bir felaketin haberleri gelmektedir. Bu felaket haberlerinin bir kısmı siyasi nedenlerden bir kısmı da sağlık nedenlerinden ortaya çıkmaktadır. Tüm gelişmelerin içinde yaşadığımız dünyanın bir ferdi olarak her bireyi etkileyebilme ihtimali büyük olasılıktır.
Yaşadığımız dünyada her geçen günün huzur içinde ve silahların gölgesinde olmadan yaşanması insanlar için büyük bir nimettir. Bunun en çok değerini de elli altmış yıla dayanan geçmiş tecrübesi ile Kıbrıslılar bilmektedir. Bu nedenle yanı başımızda Ortadoğu’da devam eden kanlı mücadelenin sıkıntıları ve her gün kaybedilen hayatların acısını çok iyi anlayabiliriz.
Bu yazıdaki konumuz siyasi olayların ne kadar kanlı veya ne kadar hüzünlü olduğu değil, ekonomik yaşam üzerindeki etkileridir. Bilinen odur ki siyasi sıkıntılar çok az kazanan, çok büyük sayıda da zarar eden ortaya çıkarmaktadır. Bu nedenle yaşanan gelişmelerin kimlere fayda kimlere zarar vereceğine bakmak gerekir.
Dünyanın her yönden büyük ölçüde küresel bir ekonomik yapı içine girdiği bu zamanda, dünyanın herhangi bir yerinde çıkan siyasi bir olayın bütün dünyayı az veya çok etkilediğini görmekteyiz. 2008 yılında ABD’de başlayan mortgage sıkıntısının ardından gelen küresel ekonomik kriz dünyanın çok sayıda ülkesini etkilemiştir. Bugün bile, 2008 krizinin tam olarak atlatılmadığı ve herhangi bir yakın zamanda tekrarlanabileceği söylenmektedir. Bugünlerde yaşanan Ukrayna, Filistin, Irak ve Suriye’deki kanlı çarpışmalar kriz beklentilerine daha da güç kazandırmaktadır.
Siyasi krizlerin çok az kazanan büyük sayıda kaybeden yarattığı konusuna dönersek, Ukrayna krizinde bunu görmeye başladığımızı söyleyebilirim. Rusya’ya karşı başlatılan ekonomik yaptırımlarda taraf olan ülkelerin ihracat rakamlarındaki düşüş bu krizin zararlılarını göstermektedir. Pek tabii ki Rusya da bu gelişmelerden zarar görecektir. Ancak bu gelişmelerden kazananlar da ortaya çıkacaktır.
Ortadoğu’daki gelişmelerin kökeninde uluslararası topluluğun çıkarları olduğu ortadadır. Yerel aktörlerin birbirlerini acımasızca katlettiği bu ortamda insan ve kaynak sarfı ile en büyük kaybedenin bölge insanları olduğuna bakarsak, menfaatlerin yöneldiği ülkelerin de bundan büyük kazanç sağladığını söyleyebiliriz. Dikkat edecek olursak, farklı etnik kökenler veya mezhepler arasında çıkarılan sorunlar Ortadoğu’da kimin neye sahip olacağı konusunda bir belirsizlik yaratırken, bu belirsizlikten faydalanan bir kesim de ortaya çıkmaktadır.
Bölgesel siyasi sorunlar kazanan ve kaybeden taraflar ortaya koymasına rağmen, bence her sorun insanlığın tümüne büyük zararlar vermektedir. Dünya ekonomisinin üç temel taşı olan toprak, sermaye ve insan gücü her sıcak çatışmada yok olma veya zarara girme durumunda kalmaktadır. Gittikçe artan dünya nüfusunun kaliteli bir yaşam sürmesi için gerekli doğal kaynaklar ve ekonomik faktörlerin bu artan nüfusa yetmeyeceği tartışılırken, mevcutları da silahlı çarpışmalarla zarara uğratmak tüm insanlığın gelecekte daha zor yaşam sorunları ile yaşamasına neden olacaktır.
Bizler Kıbrıs’ın kuzeyinde yaşayan insanlar olarak bu küresel siyasi hareketlerden az da olsa etkilenmekteyiz. Zaten ülkemizde her zaman var olan ekonomik sıkıntıları aşmaya çalışırken bir de küresel siyasi gelişmelerden etkilenmek KKTC vatandaşları için iyi bir gelişme değildir. KKTC’de 2007’de başlayan ve bizi çok büyük oranda etkileyen ekonomik sıkıntıları tam olarak atlatmadan çevredeki siyasi gelişmelerden de etkilenmemiz bizi daha zora sokabilmektedir.
KKTC vatandaşlarının en büyük sıkıntısı ekonomide dönen paranın kısıtlı olmasıdır. Tam olarak dengelenemeyen ekonomik yapı içerisinde para akışının hızlı olduğu belirli sektörler varken büyük bir kesim bunun sıkıntısını çekmektedir. Bugünlerde Ortadoğu’da artan silahlı çarpışmalar kendini döviz kurlarının artması ile göstermektedir.
Türkiye ekonomisinde yıllardır yaşanan ekonomik istikrarın bölgesel sorunlara dayalı olarak etkilenmesi mümkündür. Irak’ın kuzeyine yapılan ihracattaki düşüşün devam etmesi gibi farklı etkenler bu konuda etkili olabilir. KKTC ekonomisinin Türkiye’deki gelişmelere büyük ölçüde endeksli olması da bizi bölgedeki gelişmelere göre kırılgan kılmaktadır. Ülkemizde bölgesel sorunları lehimize çevirecek bir mekanizma bulunmadığından ve bu yönde de fazla olanağımız olmadığından siyasi krizlerin yarattığı faydalardan değil de zararlardan pay alan ülkeler grubunda kalmaya devam edeceğiz.