GELİŞİM CİTY - Koçluk Sözlüğü
LIVCON INTERNATIONAL KOÇLUK SÖZLÜĞÜ
Ara sıra,sözlerini kesmek ya da hiç susmadan devam eden ve kendini kandıran danışanları uyandırmak için koç araya girmeye ihtiyaç duyabilir.Koç bunu danışanını gündemi için yapar ve genelde
danışanı belirli bir tarafa yönlendirir.
''Bir dakika dur.Bunun temelinde ne yatıyor?'' Araya girme bazı kültürlerde kabalık olarak algılanız.Ancak koaktif eğitimde ,araya girme danışana karşı dolaysız olmak olarak görülür.Danışanın dürüst bir şekilde durumu
analiz etmesini ve bu durumda başa çıkabilmesini sağlar.Bazen bu araya girme şunun gibi acı bir gerçekle olabilir :''Kendini kandırıyosun.''Ya da sadece olan biteni anlatan bir ifade olabilir:''Sorundan kaçıyosrsun''.
Danışanların bir durumu yeni bir bakış açısıyla görmelerine yardımcı olamın yollarından birisi iki ya da daha fazla kavram ,olgu ya da fikri ayırt etmelerine yardımcı olmaktır.Örneğin,danışan iki gerçeği
harmanlayıp bunlardan onu kötü etkileyen bir inanış ortaya çıkarmış olabilir.İnanış hayatın bir gerçeği gibi duruyordur,ama değildir.
''Başarısız olduğum için tam bir hayal kırıklığı yararttım.''(Başarısız olmayla hayal kıırklığı olmayı aynı görüyor.)''Eğer para kazanırsam bu benim başarılı olduğumu gösterir.''(Parayı başarıyla aynı görüyor.)
Benzetmeler bir noktayı örneklendirmel ve danışan için sözlü bir resim çizmek için kullanılır.
''Aklın sanki bir tercihden diğerine zıplayan bir pinpon topu gibi''Neredeyse bitiş çizgisindesin.Hadi! Yarışı kazanbilirsin!''
Bu beceriyi kullanarak danışanı ve koç fikirler ,alternatifler ve olası çözümler ortaya çıkarırlar.Bazıları uçuk ve uygulnamaz olabilir.Bu sadece danışanlar için olasılıkları genişleten yaratııc bir egzersizdir.
Ne koç ne de danışan önerilen hiçbir fikre bağlı kalmal zorunda değildir.
Danışanın gündemini tutma:
Danışanın gündemini tutma hem bir felsefi duruş hem de koaktif koçluğun temel taşalrından birisidir.Koçlar danışanlrının gündemlerini tuttukları zaman ,kendi fikirlerini ,yargılarını ve cevaplarını ,danışanın doyumu, dengesi
ve sürecinin kolaylaştırmaya destek olmak adına bir kenara bırakırlar.Koçlar danışanlarını önderliğini doğru cevapalrı bilmeden ,çözümler sunmadan ya da danışana ne yapacağını söylemeden takip ederler.Danışanın gündemine sadık kalmak koçların tüm dikkatlerini kendi gündemlerine değil danışana ve danışanın gündemine vermelerini gerktirir.
Değerler şu sn kim olduğunuzu gösterirler.Onlar hayatında değeri olan prensiplerdir.İnsanlar genelde değerleri ahlak kurallarıyla karıştırrlar ancak ikisi aynı şey değildir.
Değerler seçilmiş değillerdir.Onlar size özgüdür ve parmak iziniz kadar farklı bir biçimde sizindirler.
Danışanları destekleme kendi yapabilirlikleri hakkında şüpheye düştüklerinde ya da bunu sorguladıklarında onalrın yanında olmak anlamına gelir.Kendileri hakkındaki
şüphelrine ragmen ,koç net olarak kim olduklarını ve düşündüklerinden çok daha fazlasına yetenekleri olduklarını bilir.
Dışdan görünüm büyük resim ya da genişletilmiş bir bakış açısıdır.Koç danışanının acil sorunlarını bir kenara bırakır( ya d adanışandan bunu ister)ve bu genişletilmiş bakış açısının netliğiyle gördükleri danışana aktarır.
''Eğer hayatın bir yol olsaydı ve üzerinde helikopterle bir gezinti yapsaydık ne görürdük?''
Koç danışanın vizyonu,değerleri,bağlılığı ve sözleriyle ve davranışlarıyla ortaya koyduğu amacına ulaşmak için dinler.Dinlemek ,bir şeylerşn arayışımda olarak dinlemektir.Koç bilinçli olarak ,danışanla tasarlanan ortaklıkdan doğan bir amaç ve odakla dinler.Koç kendi gündemini danışana uydurmak için değil
,danışanın gündemini için dinler.Koçlukla koçlar danışanın anlattıkları hakkında kendi düşüncelerini,yargılarını ve fikirlerini dinlerse birinciseviyede dinliyorlar demektir.Danışana odaklanan ise ikinci seviyede dinlemelidir.Global dinleme ise üçüncü seviyedir.
Koç danışanına güçlü bir soruyu ev ödevi olarak verdiği zaman buradaki niyet danışanı bilgisni derinleştirmek ve daha fazla düşünmeye sbep olmaktır.Danışanların ,ne oldugunu görmek adına iki görüşme arası ya da daha uzun bir süre üzerinde bu soru üzerinde durmalrını istenir.Soru genelde
danışanalrın o sıralar üzerinde durdukları durumlar temel alır.Bir sorunun birden fazla cevabı vardır ve bunların hiçbirisi ''doğrusu'' değildir.
''Neyi tolere ediyorsun?'' ''Korkusuz olmak ne demektır?'' ''Mücadede nedir?''
Güçlü bir soru netliği,eylemi ,keşfi,içgörüğü ya da taahhüdü hatırlatır.Daha fazla oalsılık ,yeni bilgiler ya da daha net bir vizyon yaratır.Güçlü sorular evet ya da hayır yanıtı ortaya çıkarmayan açık uçlu sorulardır.Danışanın gündemini tutmkla ve danışanın ilerlemesini sağlamakla ya da bilgilerini derinleştirmekle ortaya çıkar.
''Ne istiyorsun?'' , ''Sırada ne var ?'' ,'' Nasıl başlayacaksın?'','' Bu sana neye mal olacak?'', ''Hatırlamanın önemli olduğu şey nedir?''
Danışanlar büyük ''G'' gündemlerini hedefler koyarak ve bunların takip ederek yaşarlar.Hedefler danışanların olmak istedikleri kişiye doğru yolda ve odaklanmış bir şekilde tutar.Hedefler eylemlerle aynı değildir;eylemlerin istenen sonuçlarındır.
Koaktif koçlukta hedefler spesifik,ölçülebilir,izlenebilir,anlamlı ve heyecan verici olmalıdır.
Danışanalarımıızn yaptıklarını söyledikleri şeylere karşı sorumlu tutmaktır.Üç soradan doğar:(1) Ne yapacaksın ?(2) Ne zaman bunu sonuçalmdıracaksın? (3) Nasıl bileceğim? Suçalama ya da yargılama içermez.Bunun yerine koç danısanları vizyonları ya da taahhütlerine karşı sorumlu tutar ve tasarladıkları eylemlerin sonuçalrı hakkında
hesap vermelrini ister .İcabında danışanları sorumlu tutmak atılacak yenı adımları tanımlamayı da içerir.
İlişkiye güç verme:
Koçluk iliskisi danışandan ve koçtan ayrıdır.Koçlugun gücü ,iki bireyden birisinde değil,koç ve danışanın arasındaki ilişkiye yattığı için ,heö danışan hem de
koç danışana en iyi şekilde hizmet edecek koçluk ilişkisini yaratmak için sorumluluk alırlar ve böylece ilişkiye güç verirler.
Bu beceri danışanların koçluk ilişkisine ,genelde özel ya da rahatsız edici oaln odak alanlarına erişebilme izin vermesini sağlar.
''Sana acı bir gerceği söyleyebilir miyim?'' '' Bu konuda sana koçluk yapmamda bir sakınca var mı?'' ''Sana benim gördüklerimi söyleybilir miyim?''
Kabul etme benliğe hitap eder ve yaptıkları şeyleri ya da ulaştıkları farkındalığını gerçekleştirmeleri için danışanın kim olması gerketiğini ortaya koyar.Bu diğer kişi hakkındaki derin bilgilerinizin ifade edilmesidir.''Bu görüşmeye gelebilmek için gösterdiğin cesaretin farkındayım ve bugün benimle paylaşacak zorlu konuların ılduğunu biliyorum.''
Kalıplar danışanlarına vizyonlarını,hedeflerini,amaçlarını ya da bir an önce yapmalrını gerekenleri hatırlatan araçlardır.Kolajlar,ajanlar,sesli mesajlar ve alarmlar kalıp oalrak iş görebilir.
Bu beceri koçun tüm fikirlerini,tercihlerini ve inanışlarını danışanın gündeöini tutmak adına bir kenara koymasını içerir.Kendini yönetme aynı zamnada danışanın Sabotajcısını da yönetmeni içerir.Koç danışanların Sabotajcıların
teshis etmelerinde onlara destek olabilir ve daha sonra da onu yönetmek için araçalar temin edebilir.
Meydan okuma:Meydan okuma danışanların kendilerine koydukları limitleri genişleten ve kendilerini görme şekillerini değiştiren bir istektir.Meydan okum aisetk gibi üç şey içerir:(1) belirli bier eylem,(2) tatmin olma koşulları ,(3)bir bitiş tarihi ya da zamanı.Danışanlar bir meydan okumaya evet ,hayır ya da bir karşı teklifle cevap vereceklerdir.genellikle sunucakları karşı teklif başlangıcta vermeye niyetlendikleri tavizden daha
Danışanlar net olarak ne istediklerini ya da nereye doğru gittiklerini ifade edemedikleri zaman ,koç olanların durumlarını açıklığa kavuçturur.Netleştirme danışanın istenen sonuçlar kafa karışıklığı ya da karasızlığı ıle ilgili belirsiz duygularına bir cevap oalrak kullanılabilir.Bu beceri sorgulama başka türlü açıklama ve oaln biteni ifade etmenin
sinerjik bir uygulamasının ortaya koyar.Keşif aşamasında özellikle faydalıdır. O anda dans etmek:Koçlar danışanlarıyla tam manasıyla birlikde olduklarında ,danışanın gündemine bağlı kaldıklarında ,sezgilerıne ulaştıklarında,danışanın onları yönlendirmesi izin verdiklerindeo anda dans ediyolar demektir.Koçlar o anda dans ettikleri zaman atacağı her adıma hazır olurlar ve danışanın yönüne ve akışına doğru gitmeye istekli olurlar.
Danışanlar bir yön ya da bir hareket tarzı belirledikdem sonra koçun görevini onları yolda tutmak ve buna sadık kalmalrını sağlamakdır.Danışanalrın sıklıkla hayatlarındakı olaylar ,Sobatajcının sebep olduğu güçlü duygular ya da diğer seçeneklerin zenginliği yüüznden dikkatli dağılabilirler.
Koç sürekli olarak danışanlarına odaklarını hatırlatır ve enerjilerini tekrar istedikleri sonuçlara ve hayatlarındakı tercıhlere yöneltmelrini sağlar.
Olan biteni ifade etme:Bu beceri danışanlarına ne yaptıkalrı söylemeyi içerir.Bu ikinci seviyede dinleyerek duyduklarınızı olabilir ya da üçüncü seviyede dinlemenize dayanarak onların söylemedikleri seylerı onlara söyleyebilirsiniz.Bazen sadece onalrın söyledigi kelimeleri
gerçekten kendilerini duyabilsinler diye onlara tekrarlamak çok güçlüdür.
Özetleme:Bu hem koç hem de danışan için kısa ve öz olma becerisidir.Aynı zamanda danışanlarla uzun açıklayııcı hikayelrine paylaşmak yerine onların konunun özüne getirebilme ile ilgilidir.
Perspektif:Perspektif koçun koçluk ilişkisne sunduğu armağanlardan birisidir.Burada kasıt ''doğru'' bakış açısı değildir.