Kırım Kongo Kanamalı Ateşi’ne Türk aşısı
Erciyes Üniversitesi’nde geliştirilen Kırım Kongo Kanamalı Ateşi aşısı insanda da başarılı oldu. Aşı, dünyada hücre kültür temelli ilk KKKA aşısı olarak patent aldı
Sağlık Bakanlığı'nın desteğiyle Kayseri Erciyes Üniversitesi'nde (ERÜ) yürütülen çalışmalar kapsamında geliştirilen Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) aşısının insanlara yönelik denemelerinde başarı sağlandı. ERÜ Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Aykut Özdarendeli'nin liderliğinde 2010'dan beri yürütülen TÜBİTAK projesi kapsamında, KKKA hastalığına çare bulunması için aşı çalışmaları sürüyor. Bu kapsamda Türk bilim insanları tarafından geliştirilen aşının, deney hayvanları üzerindeki denemelerin tamamlanmasından sonra insanlar üzerinde yapılan çalışmalarda da başarıya ulaşıldı.
Aykut Özdarendeli, aşının Faz-1 aşamasının nisanda tamamlandığını, 52 gönüllünün katıldığı bir çalışma yapıldığını bildirdi. Aşının insanlar üzerinde hiçbir yan etkisinin olmadığının ispatlandığını belirten Özdarendeli, "Yapılan analizler, aşının etkin bir aşı olduğunu gösteriyor. Projenin son analizleri yapılıyor ve muhtemelen ekim ayı sonunda son rapor, TÜBİTAK ve Sağlık Bakanlığı'na verilecek. Sırada Faz-2 ve Faz-3 aşamaları var. Burada 52 gönüllü insandan ziyade daha fazla gönüllü insanlarla çalışmamız lazım. Faz-2'de 200-300 kadar, Faz-3'te ise 3-5 bin kadar insanda aşının denenmesi lazım" dedi.
Özdarendeli şöyle devam etti: "Aşının genel olarak kullanılması için daha büyük ölçekte laboratuvar ve birtakım ekipmanlara ihtiyaç var. KKKA ülkemizde 2002'den beri devam eden bir zoonotik hastalık. Bununla ilgili aşı çalışmalarımıza başladıktan sonra birtakım veriler elde ettik ve 2015'te hem Türkiye patentini hem de Avrupa patentini aldık. Bu dünyada hücre kültür temelli KKKA aşısı olarak bir ilktir ve ilk patenttir."
DİĞER VİRAL HASTALIKLAR İÇİN DE AŞI GELİŞTİRİLECEK
Prof. Aykut Özdarendeli: "Faz-2 ve Faz-3 çalışmalarının da bitmesinden sonra ülkemizde Kırım Kongo ile ilgili sıkıntıların kalkacağını ve önemli bir yol katedeceğimizi düşünüyorum. Bu projenin tamamlanıp bir şekilde endüstriyel boyutta üretilmesi için Faz-2 ve Faz-3 çalışmalarının bitirilmesi lazım. Bu 4-5 yılda rahatlıkla bitebilecek bir konu ancak aşının üretileceği daha büyük ölçekli bir merkezin yapılması lazım." Sağlık Bakanlığı, Kalkınma Bakanlığı ve Erciyes Üniversitesi'nin projelerine destek verdiğini vurgulayan Özdarendeli, daha büyük ölçekli bir merkezin yapılması ile sadece KKKA değil, diğer viral hastalıklara karşı da aşı geliştirme çalışmalarının yapılacağını sözlerine ekledi.
Aykut Özdarendeli (takım elbiseli): "Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığı için geliştirdiğimiz aşının insanlarda herhangi bir yan etkisi yok. Çok güvenli bir aşı, İnşallah ülkemize bu aşıyı kazandıracağız."