22 Temmuz 2019 - Pazartesi 00:44 Bu haber 2989 kez okundu
Mustafa Kemal daha çocuk iken bu çöküşün ızdırabını, Türk halkının içinde bulunduğu vaziyeti hmiş ve görmüştür. Subay olduktan sonra ise, özellikle Balkan ve l. Dünya Harpleri esnasında Makedonya'da, Arabistan'da, Anadolu'da imparatorluğun yıkılışına şahit olmuştur.
Bilindiği gibi, Mustafa Kemal Osmanlı devletinin çöküşe başladığı bir devirde ve bu çöküntünün en şiddetli olarak hissedildiği bir yerde, Balkan şehirlerinden biri olan Selanik'te 1881 yılında doğmuştur.
İşte bu hadiseler içinde bizzat bulunan Mustafa Kemal ' de milliyetçilik fikri, Türklük şuuru bu devirde doğmuş ve gelişmiştir. Bu şuurun Mustafa Kemal'de ortaya çıkmasında milliyetçiliğin XlX. ve XX. yüzyılda hakim ideoloji haline gelmesinin de büyük rolü olmuştur. Zira, çağ milletler ve milliyetçilik çağı idi.
Mustafa Kemal, kendisinde evvela reaksiyon, sonra düşünce ve nihayet 1919'dan itibaren şuur ve hareket olarak ortaya çıkan Türkçülüğü veya milliyetçiliği, Osmanlı İmparatorluğunun belirsiz sınırları yani coğrafyası, kozmopolit toplumu dahilinde değil, fakat Misak-ı Milli sınırları ve sadece bu sınırlar içinde kalan Türk toplumunda uygulama safhasına geçirmek istemiştir.
Nitekim 1919 yılında Mustafa Kemal'in bütün gayretleri, kendisinde yeni şekliyle var olan Türklük şuuru ve düşüncesine maddi ve manevi zeminler arama istikametinde olmuştur. Bunun sonucu, Mustafa Kemal her şeyden önce Türklük şuuruna, coğrafyayı zemin yani temel yaptı .
O, coğrafyayı, mukaddes vatan ve maddi kaynağın esası kabul ediyordu. Artık, milli enerjinin nerede harcanacağı, milletin nerede yaşayacağı belli edilmiştir. Böylece imparatorluktan vatana, milli coğrafyaya geçiliyordu.
Türklüğün (milliyetçiliğin) ikinci temelini ise beşeri temel teşkil edecekti ki bu da Türk milletinden başkası değildi. Üçüncü temeli oluşturan milli kültür idi. Nihayet milliyetçilik şuurunun dördüncü ve manevi zemini olarak İslamiyet kabul edilmiştir.
İşte Mustafa Kemal'de mevcut olan Türklük şuurunun temel ve vazgeçilmez unsurları coğrafya (vatan), Türk milleti, milli kültür ve dindir. Atatürk, bu dört unsuru bütün olarak kabul etmeyen veya ihmal eden, Pantürkizm, Panislamizm ve Panottomanizm gibi fikirlere rağbet etmemiştir. Bunları, milli enerjiyi milli vatan için harcamayan, gözleri veya merkezi Türkiye ve Türk milleti dışında olan ideolojiler olarak telakki etmiş; Anadolu ve Türk milleti için zararlı görmüştür. Bu itibarla, Atatürk'ün Türklük şuur ve düşüncesinde hayalciliğe, beynelmilelciliğe velhasıl vatanı, milleti, milli kültürü ve dini reddeden ideolojilere yer yoktur.
Atatürk'teki Türklük şuuru daha ziyade, kültürden kaynaklanmıştır.
Bu haliyle, Türk tarihinde müspet ve müstesna bir milliyetçilik anlayışının başlatılmış olduğunu söyleyebiliriz.
O, Osmanlı sentezinden doğan ve Osmanlının damgasını taşıyan mimariden, şiire kadar bütün kültür unsurlarını Türklüğün eseri olarak kabul eden geniş bir Türklük şuuruna sahiptir.
Bu haliyle Atatürk'teki şuura Ziya Gökalp, Yahya Kemal, Mehmet Akil'in sentezidir diyebiliriz.
Böylece Tanzimat'tan beri arayış içinde olan, aradığını bir türlü bulamayan Türk aydını nihayet, Atatürk'le yeni bir senteze ulaşmıştır.
Bu sentezin adı milliyetçiliktir.
Bu sentezin içinde Gökalp'in milli kültüre dayanan Türklüğü, Yahya Kemal'in coğrafyaya dayanan tarih şuuru, Akifin Türklüğü-milleti dışlamayan din şuuru yer almıştır. İlk belirtileri Tanzimat devrine kadar uzanan bu mill iyetçilik anlayışı her zaman savunmaya dönük olmuştur. Bunun hedefi milli varlığı, milli coğrafyayı savunmak, korumak ve yaşatmaktı şovenizmle hiç bir alakası yok idi. Dolayısıyla müspet bir nıilliyetçilik anlayışı olduğunu söyleyebiliriz. Bu tür modern ve müspet milliyetçilikten doğan milli şuur, 1919 tarihinde Türk milletini ve coğrafyasını müdafaa ve muhafaza etmek için aksiyona (harekete) dönüşerek milli mücadele ile yeni bir devlete ve millete ulaşmıştır.
1923'den sonra ise, Türkiye ve Türk devleti, bu tür milliyetçiliği benimseyen nesillerin eline geçmiştir.
Cumhuriyetin bu ilk nesli 1923-1930 arası büyük inkılaplarla birlikte arayış ve bocalama devrine girmiştir. Bu karmaşadan yine Atatürk'ün Türklük ve milliyetçilik şuuru sayesinde kurtulunmuştur.
Bundan sonraki yıllarda, Atatürk'teki milliyetçilik şuurunun ufukları değişmiş ve genişlemiştir. Bunu anlamak için onun 1933'te söylediği aşağıdaki sözlerin muhtevasına ve verdiği mesaja çok iyi dikkat etmek gerekmektedir.
"Cumhuriyetin 10. yıldönümü dolayısıyla 29 Ekim 1933'de Çankaya'da bir sembolik anma günü yapılıyor. Halkın her kesiminden çeşitli insanlar davet ediliyor, esnaf, münevver çeşitli meslek mensupları, Atatürk onlarla oturuyor bir akşamı beraber geçiriyor ve o toplantıda herkes istediği soruyu Atatürk'e soruyor. O sorulardan bir tanesini de Doktor Zeki Bey isminde birisi yöneltiyor. Çeşitli sorular soruyor, kıyafet inkılabı ile ilgili, öteki inkılaplarla ilgili onları cevaplandırdıktan sonra bu bizim mevzuumuza geliyor. Diyor ki o Doktor Zeki Bey, "Bir de milletlerin babadan oğula sıçrayan uzun vadeli idealleri vardır. Siz, bize böyle bir ideal aşılamadınız. " Atatürk'e söylüyor her kesim huzurunda. 'Yahut ben bilmiyorum, bunu bize açıklar mısınız? Gazi Hazretleri" diyor.
Doktor Zeki Beyin bu sorusu üzerine Atatürk heyetin önünde, halkın önünde şu kısa konuşmayı yapıyor;
"Bu nokta çok önemlidir fakat, bunlar konuşulmaz yaşanır, nasıl bakarken gözlerimizin farkında değilsek, ülkü de bütün davranışlarımızda farkında olmadan yaşar; hareketlerimizi, düşüncelerimizi etkiler fakat konuşulmaz. Ben Devlet Başkanıyım, sorumluluklarım vardır, bu sorumluluk altında ben konuşamam. Zaten ülküler konuşulan şeyler değil ki. Bu konuyu genç arkadaşımla ayrıca konuşacağım" diyor ve yerinden kalkıyor, bu doktoru elinden tutup başka bir odaya götürüyor ve odada_aralarında şu konuşma geçiyor:
"Benim başımın üzerindeki haritayı görüyor musun?" Atatürk soruyor.
"O haritada Türkiye'nin üzerine abanmış bir blok var onu da görüyor musunuz?
"Evet, görüyorum Paşa Hazretleri "
"Hah işte o ağırlık benim omuzlarımın üstündedir. Omuzlarımın üstünde olduğu için ben konuşmam, düşün bir kere Osmanlı İmparatorluğu 'na ne oldu? Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ne oldu? Dünyayı ürküten Almanya'dan bugün ne kaldı. Demek hiçbir şey sürgit değildir. Bugün ölümsüz gibi görünen nice düşlerden, ilerde belki pek az bir şey kalacaktır. Devletler ve milletler bu idrakin içinde olmalıdırlar.
Bugün Sovyet Rusya dostumuzdur, komşumuzdur, müttefikimizdir bu dostluğa ihtiyacımız vardır fakat yarın ne olacağını hiç kimse kestiremez.
Tıpkı Osmanlı İmparatorluğu gibi, tıpkı Avusturya-Macaristan İmparatorluğu gibi parçalanabilirler. Dünya yeni bir dengeye ulaşır, o zaman Türkiye ne yapacağını bilmelidir.
Bizim bu dostumuzun idaresinde dil bir, inanç bir, öz bir kardeşlerimiz vardır. Onlara sahip çıkmaya hazır olmalıyız. Hazır olmak yalnız o günü beklemekle olmaz, hazırlanmak lazımdır.
Manevi köprülerini sağlam tutarak, dil bir köprüdür, inanç bir köprüdür, tarih bir köprüdür.
Bugün biz bu kitlelerden dil bakımından, gelenek, görenek tarih bakımından ayrılmış, çok uzak düşmüşüz. Bizim bulunduğumuz yer mi doğru, onların ki mi?
Bunun hesabını yapmakta da fayda yoktur.
Onların bize yaklaşmasını bekleyemeyiz, bizim onlara yaklaşmamız gerekli tarih bağı kurmamız lazım. FoIklör bağı kurmamız lazım. Bunları kim yapacak?
İşte görüyorsunuz dil encümenleri, tarih encümenleri (Şimdiki Dil Kurumu ile Tarih Kurumu'dur bunlar) kuruluyor. Dilimizi onun diline yaklaştırmaya ve böylece birbirimizi daha kolay anlar hale gelmeye çalışıyoruz. Tarihimizi ona yaklaştırmaya çalışıyoruz. Ortak bir mazi yaratmak peşindeyiz. Bunlar açıktan yapılmaz. Adı konarak yapılmaz. Bunlar devletler ve milletlerin derin düşünceleridir. İşitiyorum, benim dil ve tarih ile uğraştığımı gören bazı kısa düşünceli vatandaşlar "Paşanın işi yok, dil ile tarih ile uğraşmaya başladı " diyorlarmış.
Yağma yok, benim işim başımdan aşkın, ben bugün ileri bir Türkiye kurmaya ne kadar çalışıyorsam, yarının Türkiye'sinin temellerini atmaya da o kadar dikkat ediyorum.
Bu yaptıklarımız hiçbir millete düşmanlık değildir. Barıştan yanayız. Barıştan yana kalacağız.
Bunları akıllı bir genç olduğun için sana gizlice söylüyorum, sen bil, kimseye söylemeden böyle davran, çevrenin de böyle davranması için gerekeni yap. işte senin sorunun cevabını böylece vermiş oluyorum" diyor Büyük Atatürk!..
Mustafa Kemal Osmanlı İmparatorluğunun mevcut sosyal etnik, siyasi, iktisadi ve kültürel yapısı içinde Türk'e ait olan hemen hemen her şeyin çöktüğünü veya çökertilmeye çalışıldığını görmüştür.
Öbür taraftan Rum'a, Bulgar'a Sırp'a, Batı'ya hatta Arnavut'a ve Arap'a ait olanın gayri Türk aydınlar tarafından şuurlu ve kasıtlı bir şekilde, ön plana çıkarılmaya başladığını müşahede etmiştir.
Gerçekten Osmanlıyım diyen ve hukuken Osmanlı olan herkes fiiliyatta Osmanlıyı yıkmaya çalışmıştır, yani Rum Rumluğunu, Bulgar Bulgarlığını, Ermeni Ermeniliğini hatta Müslüman olan Araplar Araplığını yapmışlar, Batı'nın emperyalist güçleri olan İngiltere, Rusya, Fransa gibi devletler ise gayr-i Türk unsurları Türk devletine ve milletine karşı desteklemeyi politikalarının esası haline getirmişlerdir.
İnsanlar kendi iradeleri dışında bir millete mensup olarak doğarlar, milletimizi seçme hakkımız yoktur, tıpkı anne-babamızı seçme hakkımız olmadığı gibi.
Fakat insan kendi iradesiyle, aklıyla, fikriyle milliyetçi olur.
İşin içine akıl, irade, şuur girince iş zorlaşmaktadır. Demek ki, kendiliğinden milliyetçi olunmuyor, akıl, ilmi, iradi faaliyet lazımdır. Bu yüzden milliyetçi olan ve bu şuura sahip her Türk Atatürkçü sayılmalıdır…
CUMHURİYET'İN TARİHİ - FİKRİ TEMELLERİ VE ATATÜRK