Elektrik Topraklama Ölçümü | Başkent Sağlık
Anasayfa » Elektrik Topraklama Ölçümü
Elektrik Topraklama kontrolü:
Elektrik Topraklama tesisatı periyodik olarak en az yılda bir, yer değiştirebilen işletme elemanları için altı ayda bir defa yetkili teknik elemanlar tarafından muayene ve ölçümleri yapılmalıdır. Yapılan muayene, ölçüm ve kontrol sonucu düzenlenecek belge, işyerinde bulundurulmalıdır. Kontrol, ölçüm ve muayenelerde ölçüm noktaları, motor güçleri, çalışma gerilimi, motor nominal akımı, sigorta açma akımı, iletken tertibi, ölçülen topraklama direnci, hesaplanan topraklama direnci ve sonuçlar belgede açıkça belirtilmelidir. Kontrol, ölçüm ve muayeneler, Elektrik Tesislerinde Topraklama Yönetmeliği’nin Madde 7/Ek-P hükümleri çerçevesinde yapılmalıdır.
Kaçak akım rölesi:
El ulaşma uzaklığı bölgesi
S: Kişilerin bulunabileceği alan
S1, S2, S3 Ana topraklayıcıya bağlanmış olan potansiyel düzenleyici topraklayıcılar,
UE Topraklama gerilimi,
USS Mümkün olan adım gerilimi,
UST Mümkün olan en büyük dokunma gerilimi,
j Yeryüzü potansiyeli.
i) Yüzeysel topraklayıcı: Genel olarak 0,5 – 1 m. arasında bir derinliğe yerleştirilen topraklayıcıdır. Galvanizli şerit veya yuvarlak ya da örgülü iletkenden yapılabilir ve yıldız, halka, gözlü topraklayıcı ya da bunların karışımı olabilir.
10) Potansiyel düzenleyici topraklayıcı: Belirli bir yayılma direncinin sağlanmasından çok, potansiyel dağılımının düzenlenmesine yarayan topraklayıcıdır (Şekil-2’ye bakınız).
15) Topraklama empedansı (ZE): Bir topraklama tesisi ile referans toprağı arasındaki (işletme frekansında) alternatif akım direncidir. Bu empedansın mutlak değeri, topraklayıcıların yayılma dirençleri ile toprak iletkenleri ve topraklayıcı etkisi olan kablolar gibi zincir etkili iletken empedanslarının paralel bağlanması ile elde edilir (Şekil-3’e bakınız).
17) Topraklama gerilimi (toprak potansiyel yükselmesi) (UE ): Bir topraklama tesisi ile referans toprağı arasında oluşan gerilimdir (Şekil-2’ye bakınız).
19) Dokunma gerilimi (UT): Topraklama geriliminin, insan tarafından köprülenebilen bölümüdür (Şekil-2’ye bakınız). Bu durumda insan vücudu üzerindeki akım yolu elden ayağa (dokunulabilen yere yatay uzaklık yaklaşık 1 m) ya da elden eledir.
21) Adım gerilimi (US): Topraklama geriliminin, insanın 1 m’ lik adım açıklığı ile köprüleyebildiği bölümüdür. Bu durumda insan vücudu üzerindeki akım yolu ayaktan ayağadır (Şekil-2’ye bakınız).
(1 – rE ) 3 I0
IF = 3 Io + ITR Birbirine bağlanmış hava hattı
IE = rE x (IF – ITR ) İletkenlerine ilişkin zincir etkili iletken
UE = IE x ZE empedanslarının eşit olması durumunda
I0 Sıfır akımı ,
IF Toprak hata akımı,
IE Topraklama akımı (doğrudan doğruya ölçülemez),
IRS Gözlü topraklayıcının yayılma direncinden geçen akım,
rE Uzaktaki topraklayıcıya kadar hattın azalma katsayısı,
RES Gözlü topraklayıcının yayılma direnci,
RET Bir direğin yayılma direnci,
Z¥ Hava hatlarının zincir etkili iletken empedansı,
ZE Topraklama empedansı,
n Tesisten çıkan hava hatlarının sayısı (örnekte n = 2’dir).
23) Potansiyel dağılımının düzenlenmesi (potansiyel düzenlenmesi): Bir topraklama tesisinin potansiyel dağılımının düzenlenmesi, adım ve dokunma gerilimlerini küçültmek için potansiyel düzenleyici topraklayıcılar yerleştirerek potansiyel dağılımına etki etmektir (Şekil-2’ye bakınız). Düzenleyici topraklayıcıların topraklama tesisine bağlı olup olmamalarının önemi yoktur.
13) Topraklama akımı (IE ): Topraklama empedansı üzerinden toprağa geçen akımdır (Şekil-3’e bakınız).
IC – L2
IC – L3
IF = IRES = ( IC – IL ) + IR + IH
IF = I”k1
( I”k1 )
IF = IRES Kısa bir süre sonra I”k1
Hata yeri 1
Hata yeri 2
IF = I”kEE
IL Paralel söndürme (kompanzasyon) bobinlerinin akımlarının toplamı,
IR Kaçak akım,
IH Harmonik akım,
IRES Toprak teması artık akımı,
I”k1 Tek kutuplu toprak kısa devresinde alternatif başlangıç kısa devre akımı,
I”kEE Çift toprak temas akımı.
Alternatif akım sistemleri Doğru akım sistemleri
koruma iletkeni ayrı Sistemin tamamında topraklanmış
TN-C-S d.a. sistemi
Açıktaki iletken bölümlerin
– Bakır 16 mm2 ( Ek-F, F.5’deki istisnaya bakınız)
– Çelik 50 mm2
Isıl yüklenme ile ilgili akımlar 1) Topraklama gerilimi (toprak potansiyel artışı) ve dokunma gerilimleri ile ilgili akımlar
Söndürme bobinli tesislerde 6)
Toprak teması kompanze edilmiş ve geçici olarak yıldız noktası değeri düşük bir empedans üzerinden topraklanmış şebekeler Yıldız noktası geçici olarak topraklanmış tesislerde
Akım süresi ( s )
IBp(izin verilen vücut akımı) IEC 60479-1’ deki c2 eğrisine atıf yapar (EK-C’ ye bakınız).
IE ve ZE nin belirlenmesi, buradan UE = IE x ZE
UE £4 UTp
UTp için doğru uygulama
IE için Çizelge-1’e, ZE için Ek-N’ de N.3’e bakınız.
UTp için Şekil-6‘ya atıf yapar.
Hesap ile veya ölçme ile
UE £2 UTp
UT £ UTP
IB £ IBp
Kabul ve tespit edilen M önlemleri (EK-D ye bakınız).
a) Topraklama tesislerinde sahada yapılan muayeneler ve belgelendirme: Her topraklama tesisi, kullanıcı tarafından işletmeye alınmadan önce, montaj ve tesis aşamasında, gözle muayene edilmeli ve deneyden geçirilmelidir. Topraklama tesislerinin bir yerleşim planı bulunmalıdır. Montaj sırasında özellikle bağlantılarda korozyona karşı korunma için doğru önlemlerin alındığı, gözle muayene ile kontrol edilmelidir. Gerek tesis etme aşamasında, gerekse işletme dönemindeki muayene, ölçme ve denetleme periyotları için Ek-P’ye bakınız.
1) Muayene ile kontrol: Topraklama sistemlerinin bazı bölümlerinin durumu Ek-P’de belirtilen periyotlarda gözle muayene ve ölçme ile kontrol edilmelidir
Not 5: “Dalgacıksız” ifadesi etken değeri % 10 dan fazla dalgacık içermeyen anlamında kullanılmıştır. 120 V dalgacıksız d.a da tepe geriliminin en büyük değeri 140 V’u aşmaz.
– Ana topraklama iletkeni ve ana topraklama bağlantı ucu,
– Gaz, su gibi bina içindeki besleme sistemlerine ilişkin metal borular,
– Yapısal metal bölümler, uygulanabiliyorsa merkezi ısıtma ve iklimlendirme sistemleri.
3.3) Koruma düzeninin karakteristikleri (Madde 8-a3.8’e bakınız) ve devre empedansları, tesisatın herhangi bir yerinde bir faz iletkeni ile bir koruma iletkeni veya açıktaki iletken bölüm arasında ihmal edilebilecek kadar düşük empedanslı bir arıza meydana gelirse, belirtilen süre içinde beslemenin otomatik olarak ayrılması mümkün olacak şekilde olmalıdır. Zs x Ia £ Uo koşulu bu kuralı yerine getirir.
3.6) Madde 8-a3.3 -a3.4 – a3.5’deki koşullar aşırı akım koruma düzenleri ile yerine getirilemiyorsa, tamamlayıcı potansiyel dengeleme (Madde 8-a2/ii) uygulanmalıdır. Diğer bir yol olarak, koruma bir artık akım koruma düzeni ile sağlanmalıdır.
Koruma iletkeni ve buna bağlı açıktaki iletken bölümlerin gerilimleri, toprağa göre 50 V’u aşmamalıdır.
RB Paralel bağlı bütün topraklayıcıların eşdeğer yayılma direnci,
RE Üzerinde faz-toprak arızası oluşabilen bir koruma iletkenine bağlanmamış dış iletken bölümlerin toprağa göre en küçük temas direnci,
Uo Toprağa göre anma a.a. geriliminin etkin değeridir.
ii) RA x Ia £ 50 V koşulu yerine gelmelidir (50 V = UL).
RA Topraklayıcı ve açıktaki iletken bölümlerin koruma iletkeninin toplam direnci,
Ia Koruyucu düzenin otomatik çalışmasına sebep olan akımdır.
Koruma düzenin bir artık (kaçak) akım koruma düzeni olması halinde, Ia ; beyan artık (kaçak) çalıştırma akımı IDn ‘dir.
RA x Id £ 50 Volt
RA Açıktaki iletken bölümler için topraklayıcının yayılma direncidir.
Id Bir faz iletkeni ile açıktaki bir iletken bölüm arasındaki ihmal edilebilir empedanslı ilk arızanın arıza akımıdır. Id değeri, kaçak akımları ve elektrik tesisatının toplam topraklama empedansını dikkate alır.
Z’S Devrenin nötr iletkenini ve koruma iletkenini içeren arıza çevriminin empedansı,
– Yalıtım izleme düzenleri,
– Aşırı akım koruma düzenleri,
– Artık akım koruma düzenleri.
Tamamlayıcı eşpotansiyel kuşaklamanın etkinliği hakkında kuşku durumunda, aynı anda erişilebilen açıktaki iletken bölümler ile dış iletken bölümler arasındaki R direncinin R £ 50 V / Ia koşulunu sağladığı doğrulanmalıdır:
-Artık akımlı düzenlerde, IDn
2) Referans toprağı (nötr toprak): Topraklayıcıdan yeterince uzak bulunan ve topraklama tesisinin etki alanı dışında kalan yeryüzü bölümüdür. Bu bölümdeki herhangi iki nokta arasında, topraklama akımının neden olduğu gerilim ihmal edilecek kadar küçüktür (Şekil-2’ye bakınız).
elektrik topraklama ölçümü nasıl yapılır
elektrik topraklama ölçümü yapan firmalar
gövde topraklama ölçümü
makina gövde topraklama
makina gövde topraklama ölçümü
elektrik akım ölçümü
elektrik topraklama raporu
elektrik topraklama ölçüm raporu
elektrik topraklama belgesi
elektrik topraklama ölçüm belgesi
elektrik topraklaması nasıl yapılır
elektrik topraklama yönetmeliği