FELSEFE - Özel Bursa Akşam Lisesi
Felsefe Grubu Derslerine Nasıl Çalışmalıyız?
Felsefe, gerçeği bir bütün olarak her yönü ile araştırmaktadır. O evrenseldir, gerçeğin bütününü en son ve aslî temellerini araştırır. Felsefe, insan tecrübeleri üzerine kurulur. İnsanın, evrenin işleyişine ilişkin anlayamadığı, açıklayamadığı ve engel olamadığı durumlarda duyduğu hayret ve şaşkınlık, onu düşünmeye, zihinsel açıklamalar yapmaya, araştırmaya ve bilmeye zorlamaktadır. Öte yandan, deney yoluyla elde edilen bilgilerden bile şüphe duyulması; insanın, eleştirel düşünmeye yönelmesine zemin hazırlamaktadır.
Felsefe bu bakımdan, sorulara ve problemlere getirilen yanıtlar ve çözüm denemeleri ile, bu yanıt ve çözüm denemelerinin yol açtığı yeni soru ve problemler yumağıdır. Felsefenin asıl görevi soru sormak, araştırmak ve bu araştırmaları devam ettirmektir. Felsefenin en önemli görevi “bilen” insandan çok ‘düşünen’, bilgiler arasında bağlantılar kuran insan yetiştirmektir. Bu bakımdan “Felsefe”, doğal ve insana âit dünyaya ilişkin tüm bilgilerin ve kavramların güvenilirliklerini, anlamlı olup olmadıklarını, insansal yaşama katkılarını eleştirel bir yaklaşımla tartışıp değerlendirmektir. Yani, insan yaşamına giren her şey, u anlamda felsefeye konu olabilir.
Felsefe grubundan YGS‘de 10 tane soru çıkmaktadır. Aşinâ olmadığı kavramların sorunun içinde yer alması, zaman zaman öğrenciyi soruyu okumaktan bile caydırabilir. Hattâ bazen Felsefe grubu soruları, Türkçe paragraf soruları gibi uzun ve zor görünen sorular gibi de algılanabilir. Ancak öğrenci bu korkuyu yenerse, aslında o tanıdık olmayan kavramların sorunun bütününü çok etkilemediğini ve biraz uğraşınca o kavramlara çok da takılmadan soruyu rahatlıkla çözebileceğini görür.
Felsefe grubu soruları karşımıza bazen bilgi, bazen yorum, bazen de hem bilgi hem yorum isteyen sorular olarak gelebilir. En çok yanlışa düşülen nokta, sorunun çözüme yarayacak kısmını veyâ konuyu bilmemek değil, o bilginin ne kadarının ya da hangi biçime girmiş şeklinin sorulduğunu görebilmektir. Bu bakımdan, bu kavram kargaşalarına çok kapılmadan okuduğunu anlayan ve yorumlayabilen bir öğrenci, rahatlıkla felsefe sorularının çoğunluğunu çözebilir.
Felsefe sorularına bakarken paragrafın uzunluğunu görüp (sayısalcı bile olsanız!) “Nasıl olsa ben bunu yapamam” demeyin! Bir kere okuyunca sorunun kolay olduğunu ve Türkçe paragraf sorularından çok da farklı olmadığını, siz de görebilirsiniz. Bu nedenle, kendinize soruyu bir kez daha okuma şansı vermekten çekinmeyin!..
Soruda bir konu hakkında açıklama yapılıp, bir tanımın ne olduğu veyâ hangi genellemeye gidileceği sorulmuşsa, sadece verilen bilgilere göre düşünün. Soru çözerken kendi duygu, düşünce ve önyargılarınızı bir kenara bırakın. Cevap, sizin düşünce tarzınıza uygun olmayabilir. Okulda hiç felsefe grubu dersi görmemiş bir aday bile soruların mantığını kavrayacak kadar çalışırsa, felsefe sorularını rahatlıkla çözebilir. Çünkü YGS’deki felsefe sorularının hemen hepsi yorum ağırlıklıdır. Bol test çözülerek ve sadece geçmiş yıllardaki ÖSS-ÖYS-YGS soruları bile incelenerek bu konuda yeterli düzeye gelinebilir.
Bununla birlikte, Felsefe soyut bir derstir. Felsefî disiplinleri ve o düşünürlerin görüşlerini bilmek, felsefî terminolojiye hakim olmak da gerekir. Özellikle Sözel öğrencilerin ve LYS’ye girecek olan diğer öğrencilerin bu konuda daha çok özen göstererek gerekli çalışmaları yapmaları gerekmektedir. Örneğin bir soru “Empirist bir filozof olan….. “ diye başlarsa, ‘Emprizm’in ne olduğunu bilmeniz, paragrafı doğru yorumlamanızda size oldukça önemli katlılar sağlar.
Bu dersin çalışma rutinlerine ve pratiklerine gelince;
— Bu dersi çalışırken ezberden kaçınmak gerekir.
— Derste; katılım ve kendi fikrinizi belirtme; dersin içeriğinin zenginleşmesi ve konunun anlaşılır hâle gelmesi bakımından önemlidir. Derste, motivasyonunuzun yüksek olması ve dikkatinizi derse vermeniz için derse hazırlıklı gelmeniz ve felsefî okumalar yaparken de önemli noktaların altını çizmeniz gerekmektedir.
— Felsefe dersinde ezberlemekten ziyade yorum gücü kazanmak ve özellikle soru çözme yöntemini öğrenmek önemlidir. Bu nedenle öğretmenin anlattıkları ile ilgili düşünme yeteneklerinizi geliştirici aktivitelere yönelmelisiniz. Bu konuda acaba, yüzyıllar önce insanlar neler düşünmüşler, temel ve varoluşsal problemlerine ne tür cevaplar aramışlar ve de bulmuşlar diye zinde bir ilgi ve merak ile dersler dinlenmelidir.
— Bireysel Çalışmalarda ise; sorular paragraflardan oluştuğu için iyi bir kitap okuyucusu olmak gerekir. Paragrafları hem hızlı okuyup, hem de anlayıp geçmek, zamanla yarış içerisindeyken büyük bir çaba ister. Bu nedenle okuma düzeyinizi ve soru çözme yeteneğinizi geliştirmek için okuma faaliyetlerine önem vermelisiniz. Gerekli alt yapıyı oluşturmak için de öğretmenden, ders kitaplarından ve yardımcı kaynaklardan faydalanmalısınız.
— Anlama, kavrama ve yorumlama becerilerinin geliştirilmesi için, ayrcıa bol bol soru çözülmelidir.
— Felsefe soruları genellikle paragraf tipli sorulardır. Bu nedenle soruyu anlamadan seçeneklere geçmemelisiniz. Değişik gelen, bilinmeyen kelimelerin altı çizilip mutlaka anlamlarını öğrenmelisiniz. Sorular çözülürken önce soru kökünü okumalı, ardından paragrafa geçmelisiniz. Bu bağlamda sözel ifadeleri güçlendirmek, yorum gücünü arttırmak, mantıklı ve sistematik düşünce egzerszileri yapmak, felsefe sorularının çözümü bakımından önem arzetmektedir.
— Ayrıca Felsefe soruları, cevabı içinde sorulardır. Bu nednele paragraf veyâ anlatımı çok iyi okumanız ve anlamanız gerekir. Başka bir ifade ile soru kökünün iyi anlaşılması gerekir. Öte yandan, doğru seçeneği ararken, soruca verilen bilgilere ve çerçeveye göre yorum yapın! Kendi duygu ve düşüncelerinizi aslâ sorunun çözüm kümesine katmayın.
— Hiç tanımadığınız düşünür, isim veyâ kavramlarla karşılaştığınızda bile, soruyu yanıtlayamayacağınızı düşünmeyin. Yanıtın paragrafın içinde bulunabileceğini aslâ unutmayın. Israrlı ve dikkatli bir ince okuma yapın. Cevabın orada saklı olduğunu rahatlıkla göreceksiniz!
— Psikoloji dersine çalışırken ise, not tutulmalı, günlük tekrarlar yapılmalıdır. Kelime, kavram, ekoller, bilinmeli; geçmiş yılların soruları da mutlâkã çözülmelidir. Çünkü Psikoloji soruları, hem yoruma dayalı hem de bilgi sorularıdır. Bazı soruları, konuları bilmeden çözmek maalesef çok mümkün değildir. Maalesef, öğrencilerin psikoloji sorularını genelde kolay olarak gördükleri ve yeterli düzeyde pratik yapmadıkları için LYS sınavında bu soruları yanlış yaptıkları veyâ yapamadıkları da görülebilmektedir. Bu bakımdan özellikle, Sözel öğrencilerin ve/veyâ sözel alanda tercih yapmayı düşünen diğer alanlardaki öğrencilerin (TM, MF veyâ Meslek Liseli) bu konuda çok daha dikkatli olmaları gerekmektedir.
— Sosyoloji dersi ise psikolojiye göre daha kolay bir derstir. Genelde toplum içinde tecrübe ettiğimiz konuları kapsar. Anlaması daha kolaydır. Soruların çok azı bilgiyi gerektirir ve soruların geneli Felsefe soruları gibi daha çok yorum ve analiz sorularıdır. Her derste olduğu gibi, Sosyoloji için de kelime ve kavramlarını bilmek, test çözerek tekrar yapmak oldukça önemlidir.
— Mantık dersi ise, bütün felsefe grubu içinde en zor olan derstir. Öğrencilerin yorumla yapabilecekleri sorular olduğu gibi, tamamen bilgiye dayalı sorular ve konular da bulunmaktadır. Bu dersle ilgili Sosyal/Sözel alan öğrencilerin, derslerini dikkatli bir şekilde dinlemeleri, anlamadıkları yerleri öğretmenlerine sormaları ve sürekli test çözerek bilgilerini mutlâkã pekiştirmeleri gerekmektedir. Çünkü bu ders bir bakıma Sözel öğrencilerin birbirlerini eledikleri önemli alan derslerindedir. Özellikle LYS’ye girecek olan Sözel öğrencilerin bu dersten kesinlikle soru kaçırma lüksleri yoktur.