Uyku nedir – Uyku Sorunları Nelerdir – Sağlıklı Yaşam
Her gece bir çok insan kayda değer bir değişime uğruyor : uyanık bilincimizden ayrılıp saatlerce rüyalar ve derin uykuya geçiş yapıyoruz. Uyandığımız zaman geçen saatler hakkında çok az şey yada hiçbir şey hatırlamıyoruz. Uyurken nadir durumlar dışında uykuda olduğumuzu düşünmeyiz.
Uyumak günlük hayatımızın önemli bir parçasıdır. Ortalama bir insan zamanının üçte birini uyuyarak geçirir. Uyumak yemek ,su gibi önemli bir ihtiyaçtır. Tıpkı yemek ve su gibi yeteri miktarda ve kaliteli uyku olmazsa sağlık sorunları oluşur.
Uyumak beyindeki fonksiyonlar için önemlidir özellikle nöronların birbiri ile iletişimini etkiler.1950 li yıllarda bilim adamları uyku sırasında beden ve beyinin kapandığını bu sayede vücudun kendini onarabildiğini düşünüyorlardı. Yakın zamanda yapılan çalışmalarda ise uykunun bundan çok daha karmaşık olduğu ve uyku sırasında beyin ve vücüdümüz oldukça aktif olduğunu keşfedildi. Son dönemde yapılan çalışmalarda uyanıkken beynimizde oluşan toksinlerin uyku sırasında temizlendiğini ortaya koymuştur.
Herkesin uykuya ihtiyacı vardır ancak uykunun biyolojik olarak amacı hala bir sırdır. Uyku vücudumuzdaki beyin ,kalp , ciğerler , bağışıklık sistemi , metabolizma ,ruh hali gibi her doku ve mekanizmayı etkilemektedir. Araştırmlara göre kronik uykusuzluk yada kalitesiz uyku yüksek tansiyon , kardiyovasküler hastalıklar , diyabet, depresyon ve obazite riskini arttırmaktadır.
Uykunun 4 evresi vardır : bunlar 1,2,3, ve REM (gözlerin hızlı hareket ettiği evre, ingilizce rapid eye movement) uykusudur. Bu evreler 1 ile başlar ve REM ile son bularak tekrar 1. Evreye döner buna uyku döngüsü denir. Tam bir uyku döngüsü yaklaşık 90-110 dk sürer. Her bir evre 5-15 dakika arası sürer.
Bir çok insan özelliği gibi uykuda yaş , çalışma şekli , sağlık ve diğer faktörlere bağlı olarak insandan insana değişmektedir.
Doğumdan itibaren uyku ihtiyacı giderek azalmaktadır. Yeni doğmuş bebeğin uyku ihtiyacı günde 17 saat civarı varken ,65+ yaş kişiler için 6-7 saat uyku yeterli olabilmektedir.
Uyku sorununa neden olan etkenler
Fiziksel rahatsızlıklar (ağrılar)
Medikal problemler (astım)
Psikolojik rahatsızlıklar (anksiyete , stres vb.)
Yaşam tarzı (gece hayatı , alkol , sigara vb.)
Yaygın uyku bozuklukları
Vardiyalı çalışma uyku sorunu