Çanakkale Arkeoloji Müzesi Eserleri ve Heykelleri
Marmara bölgesi Müzeler
Çanakkale Arkeoloji Müzesi, Çanakkale merkezinde olmakla birlikte, gerek bölgedeki antik kentler, gerekse erafındaki antik yerleşim yerlerinden getirilen tarihi eserler açısından önemli bir yere sahiptir. Hem Çanakkale’de gidilmesi gereken yerler, hem de Marmara bölgesinde gezilmesi gerekli yerler sıralamasında önemli bir yere sahip olan müze, arkeoloji ve tarih severlerin kendilerini kaybedecekleri yerlerden biridir. Peki Çanakkale Arkeoloji Müzesi nerededir ve nasıl gidilir?
Çanakkale şehir merkezinin güneyindeki bölgede kalan Çanakkale Arkeoloji Müzesi (Canakkale Archaeological Museum), Hamidiye Tabyasını geçince Troya caddesi ile 100.yıl caddesinin kesiştiği noktada bulunmaktadır. Birçok web sitesinde bu müze ile ilgili aynı basmakalıp cümleler kullanılmaktadır. Biz yollardan ekibi olarak müze hakkında daha geniş bilgi vermeye çalışacağız.
Çanakkale Arkeoloji Müzesi tarihçesi, eserleri, salonları, müzede bulunan antik eserlerin hangi antik şehirden getirildiğine dair bilgiler gezi makalemizin detayları arasındadır.
Çanakkale Arkeoloji Müzesi fotoğrafları için tıklayınız
Çanakkale Arkeoloji Müzesi Tarihçesi
Atatürk’ün özellikle tarihimize ve Anadolu’ya karşı gösterdiği hassasiyeti düşünürsek, müzecilik konusunda da nasıl gayret ettiğini ve bu konuya duyduğu önemi göz ardı edemeyiz. Gezilerimiz sırasında Anadolu’daki birçok müzeye gitmemize rağmen bir tek Boğazkale Müzesi’nde (Çorum) bu konuda bilgilendirme afişleriyle karşılaştık. Eminiz ki birçok müzede olmasa da bu tür afişlerle ne yazık ki çok az karşılaşacağız.
Çanakkale Arkeoloji Müzesi fotoğrafları, Lahit detayları – Sarcophagus details, Canakkale Archaeological Museum
İşte Çanakkale Arkeoloji Müzesi’nin temelleri de Atatürk zamanında 1936’lı yıllarda atılmaya başlanmıştır. Çanakkale ilimizin sınırları içerisinde bulunan antik kentlerin ve eserlerin yoğunluğu nedeniyle 1930’lu yıllarda, civarda araştırma yapılmaya başlanmış ve bulunan eserler eski bir kilisede toplanmaya başlanmıştır. 1965 yılında ise aynı kilisenin ek binası müze müdürlüğü olarak hizmet vermeye başlamıştır. Zafer meydanında bulunan bu kilise, zamanla toplanan eserlerden dolayı küçük gelmeye başlamıştır.
Küçük gelmeye başlamıştır, çünkü Troya antik kentinde (Truva veya Troia antik kenti) 1932 – 1938 yılları arasında kazı yapan Carl Blegen, kazıda bulunan eserlerin bir kısmını Çanakkale’ye getirmiştir. Ayrıca 19.yy’ın başında yine Çanakkale’deki antik kentlerde kazı yapan Frank Calvert’in bulduğu eserler de buraya getirilmiştir. Böylece sözü geçen önemde ve sayıda, eser ve buluntu üzerine de Çanakkale Arkeoloji Müzesi koleksiyonu oluşmuştur. Bunlara ek olarak 1959 yılında Dardanos Tümülüsü kazısıyla ortaya çıkan eserler ve buluntular neticesinde bugünkü müze binası planlanır. 1984 yılı gibi çok geç bir tarihte bugünkü müze binası da hizmete girer. 30 yılı aşkın bir süredir de Çanakkale Arkeoloji Müzesi aynı yerde siz tarih severleri ve arkeoloji tutkunlarını kucaklamaktadır.
Kanımızca zaten Troia (Truva veya Troya) antik kenti yolu üzerinde olan herkesin görmesi gereken önemli bir müze. Müzede civardaki antik kentlerden; Troia’dan, Parion’dan, Dardanos Tümülüsü’nden, Assos’dan, Kızöldün Tümülüsü’nden eserler ve buluntular sergilenmektedir. 2017 yılı itibariyle Çanakkale Arkeoloji Müzesi envanterinde 12747 arkeolojik eser, 15237 sikke, 2714 etnografik eser olsa da, son yıllarda hız kazanan Parion antik kenti kazıları nedeniyle eserlerde artış olacağını söyleyebiliriz.
Çanakkale ve civarındaki antik kentler hakkında yeterli birikime sahip olan müzede, antik kentlerin isimleriyle sergi salonları oluşturulmuştur. İlginç bilgiler eşliğinde eserlerin sunulduğu salonlarda sergilenen birkaç eserden bahsetmeden geçmek olmaz.
Çanakkale Arkeoloji Müzesi fotoğrafları, Afrodit heykelciği – Aphrodite Statuette, Canakkale Archaeological Museum
Örneğin dünyadaki ilk çıplak Afrodit heykelinin ilk kopyası olan heykelcik bu müzede sergilenmektedir. M.Ö. 350 yıllarında heykeltıraş Praksiteles, iki Afrodit heykeli yapar. Biri giyinik, diğeri çıplaktır. Çıplak olanı Akdeniz’de bulunan Knidos kenti alır. Datça’da bulunan Knidos kenti, bu anlamda bir daha önem kazanmaktadır. Bu Afrodit heykelciğinde, fotoğraflarda da göreceğiniz üzere kolu ve dizinde Asklepios’un (tıbbın ve sağlığın tanrısı) simgesi olan yılan figürü bulunmaktadır.
Dardanos Tümülüsü salonunda ise pişmiş toprak heykeller görülmeye değer. Her ne kadar Çanakkale Arkeoloji Müzesi fotoğrafları albümünde görecek olsanız bile, o heykelciklere birkaç santim yakın olmak, gerçekten muhteşem bir his.
İmparator Hadrian heykeli de görülmeye değer heykellerden biridir. Üzerindeki zırhıyla birlikte göreceğiniz imparatorun heykeli Troya antik kentinden getirilmiştir. İhtişamından dolayı tabi ki bu sayfamızın kapak fotoğrafıdır. Ayrıca imparator Hadrian Mozolesi de Roma’da bulunmaktadır. Hadrian Mozolesi ile ilgili sayfamızı ve fotoğraflarını buradan ziyaret edebilirsiniz.
Çanakkale Arkeoloji Müzesi fotoğrafları, Pişmiş toprak heykelcik – Terradotta Statuette, Canakkale Archaeological Museum photos
Marmara Bölgesi Kazılarından Getirilen Eserler
Ayrıca Parion antik kenti kazılarında 2006 yılında tiyatronun zemin kazısında çıkartılan Kentauros – Triton heykeli, kendisine yaraşır biçimde ayrı bir salonda bulunmaktadır. Heykel bulunduğunda baş kısmı kırık olarak bulunmuş ve sonradan onarılarak bugünkü haline getirilmiştir.
Tüm bunlara ek olarak Polyksena Lahdi de burada sergilenmektedir. Kaçak kazı ihbarı üzerine 1994 yılında yapılan kurtarma kazısında Kızöldün Tümülüsü’nde ele geçirilmiş ve müzeye getirilmiştir. Lahit yaklaşık 2000 yaşındadır. Lahdin olduğu bölüm müzeden ayrı gibi görünebilir. Bunun sebebi lahit müzeye ilk getirildiğinde müzenin tabanı lahdi taşıyamamıştır. Böylece lahit şimdiki yerinde koruma altına alınmıştır. Zaten hemen yanında yukarıda bahsettiğimiz Kentauros – Triton heykeli de bulunmaktadır.
Çanakkale Arkeoloji Müzesi Salonları
Çanakkale Arkeoloji Müzesi’nin eserlerinden sonra gelelim eserlerin sergilendiği salonlarına. Müzeye girdiğimizde bizi ilk karşılayan giriş salonunda, Osmanlı devletinin önemli bir seramik üretim merkezi olan Çanakkale’ye adını vermiş olan seramiklerden 19.yy ve 20.yy’a ait örnekler görmek mümkün. Salonun bir köşesinde bölgedeki 19. yy ahşap örneklerinden konsolları görebiliriz. Girişe göre özellikle salonun sol tarafında Hellenistik ve Roma dönemine ait mezar stellerini görebiliriz.
İkinci salonda ise Troia antik kenti eserlerini ve yukarıda bahsettiğimiz müzenin en eski koleksiyonunu görmek mümkün. 1870 yılından itibaren günümüze kadar yapılan Troia antik kenti kazılarında ortaya çıkan katmanlardaki buluntular siz ziyaretçilerini beklemektedir.
Üçüncü salonda Yenice Tümülüsü gibi, çeşitli tümülüslerde bulunan eserler ve buluntular sergilenmektedir. Özellikle nekropol alanlarından çıkartılan eserler de buradadır.
Dördüncü salonda Dardanos Tümülüsü kazılarında bulunan eserler ve buluntular sergilenmektedir. Çeşitli bronz kremasyon kapları ile takılar, heykelcikler, cam kaplar bulunmaktadır.
Beşinci salon Bahramkale (Assos) ve Apollon Smintheion (Gülpınar) kazılarından çıkartılan eserler ve buluntulara ayrılmış durumdadır.
Son söz olarak diyebiliriz ki; ‘tarih ve arkeoloji sevenler zaten ilgili müzeleri ve antik kentleri, tarihi yerleri gezmekte ve bilgi depolamakta. Lütfen yanınıza en azından bir kişi daha alın.’
Çanakkale Arkeoloji Müzesi, gerçekten Marmara bölgesi ve Ege bölgesinin bir kısmından getirilen tarihi eserlerle adından söz ettirmekte ve bundan dolayı da Çanakkale içinde gidilmesi gereken önemli müzelerden biridir.
Müze hakkında yorum yapmak için aşağıdaki bölümü kullanabilirsiniz.