Gebelikte 8. Ay | Tüp Bebek Tedavisi | Dr. Ali Osman Koyuncuoğlu
Gebeliğin 8. ayına gelindiğinde anne adayının belki de en zor dönemi başlamış bulunuyor. Bebek hızla büyüyor, çok daha hareketli bir hale geliyor, alınan kilolar annenin hareket kabiliyetini kısıtlıyor ve vücut bambaşka bir değişim sürecine giriyor. Gebeliğin ilk aylarında uzun süreli yürüyebilen, hatta bazı egzersizleri rahatlıkla yapabilen anne adayı için günlük pek çok rutin hareket bile zorlaşıyor. Zira vücudunuz büyüdükçe, irileştikçe ve kilonun büyük bir bölümü karın bölgesinde yoğunlaştıkça dengeyi sağlamak, çoğu zaman yatıp kalkmak bile güç oluyor. Ancak endişelenmeye gerek yok. Zira bu durumlar tüm gebelikler için rutindir ve artık aylardır beklenen sürecin sonuna gelinmiştir.
Gebeliğin 8. ayının sonuna kadar uterus genişlemeye devam etmektedir. Bu sebeple de anne adayı uzun süreli olarak bir sandalyede oturduğunda, uzanıp yattığında nefes darlığı hissedebilir. Bu dönemde uzun süreli olarak aynı pozisyonda, konumda kalmak doğru değildir.
Gebeliğin son dönemlerine girildiği için hormon salgılarında müthiş bir artış ve dengesizlik yaşandığından anne adayının ruh hali sık sık değişir; bazen çok neşeli, şen bir görüntü çizilirken, kısa süre sonra sebepsiz bir depresyon hali izlenebilir. Bu süreçte anne adayının kafası doğumla ilgili pek çok konu ile doludur, bu düşüncelerden kaynaklı endişeler ve uykuya dalmakta zorluk sık karşılaşılan sorunlardır. Bu şikayetler gebeliğin rutini olduğundan çok fazla takılmamak ve bu sürecin daha rahat geçmesi için olumlu düşünmeye odaklanmak en doğrusudur.
Gebeliğin 8. ayında anne adayının nefes almakta ve özellikle de derin nefes almakta güçlük çekmesi normaldir. Zira artık cenin diyaframa baskı yapıyordur. Ancak ayın sonunda pelvise doğru ineceği için nefes almak daha kolay olacaktır.
Bu son dönemlerde bebeğin ağırlaşması dolayısıyla anne adayının kaburgalarında hassasiyet başlar. Bebeğin hareketleri normalden daha fazla rahatsız edici olabilir. Kimi zaman bebeğin bacakları kaburgaların altına denk gelir ve bu çok zorluk yaratır.
Gebeliğin 8. ayı kilo artışının en yoğun olduğu aydır. Alınan fazla kilo 9. ayı ve doğumu ve zorlaştıracağı için beslenmeye ekstra özen göstermek, gerekir. Ayrıca alınan fazla kilo ve kilonun vücutta dengesiz dağılımı dolayısıyla anne adayında hissedilir derecede sakarlık görülür.
Artık doğum yaklaşıyordur ve Braxton Hicks kasılmaları da görülebilir. Bu kasılmalardan ya da bebeğin fazlaca büyümüş olmasından dolayı da uykuda huzursuzluk hissedilebilir.
Gebeliğin 8. ayında bebekte görülen değişimler
Gebeliğin 8. ayı geldiğinden artık doğuma yalnızca bir ay kalmıştır. Aslında bebek doğmaya hazır olacak şekilde organ gelişiminin çoğunluğunu tamamlamıştır. Ancak yine de 8 aylık doğumlarda bebeklerin gelişimlerinde bazı sorunlar görülebilmektedir. Zira gebeliğin 8. ayı ve 9. ayı boyunca fetüs, dış dünyada bağımsız yaşam için hazırlanacaktır. Bu dönemde çoğu bebeğin başı annenin pelvik kanalına doğru aşağı çevrilir ve bundan dolayı da nefes almak zorlaşabilir.
Hamileliğin 8. ayına ulaşan bebeğin boyu yaklaşık 50 cm ve ağırlığı da 2 kilo kadardır.
Bu dönmede bebek hala anne karnında çok aktif bir haldedir ve anne adayı bundan kaynaklı bazı rahatsızlıklar yaşayabilir. Bebek 2 kilo ağırlığında, 50 cm boyunda olduğu için anne karnına sığmak ve burada hareket etmekte zorlanır. Ancak bu durum bebeği yıldırmaz.
8. ayın sonunda bebeğin kalbi en son şeklini alır ve bunun yanında da bazı iç organlar gelişimini sürdürür. İşte bu sebepledir ki, 8 aylık bebeklerin yaşama şansı yüksektir, ancak bazı gelişim kusurları görülebilir. Bebeğin solunum sistemi, hayati önem taşıyan fonksiyonların sağlanması için hazırdır.
Bu dönemde daha çok dinlenme, büyüme ve merkezi sinir sistemi ile endokrin ve bağışıklık sistemlerinin tam gelişmesi için bebeğin biraz daha zamana ihtiyacı vardır.
Bebek artık rahatlıkla görebiliyor ve duyabiliyordur.
Gebeliğin 8. ayına girildikten sonra anne adayının rahmi daha fazla büyür ve mide üzerinde çok fazla baskı oluşturur. Hazımsızlık ve mide ekşimesi sorunları bu dönemin en yaygın olarak yaşanan rahatsızlıklarıdır. Bunu en aza indirmek adına anne adayları gün boyunca küçük porsiyonlarla beslenmeli, iyice çiğnemeli ve ağır gıdalardan uzak durulmalıdır. Bu dönemde sağlıklı bir beslenme programı izlemek hem bebeğin daha sağlıklı olmasını hem de bu sürecin daha geçmesini sağlayacaktır.
Gebeliğin 8. ayı kilo alımının çok yüksek olduğu bir ay olduğundan sağlıklı bir diyet izlemek ve bazen zor olsa da yürüyüş gibi hafif bir egzersizleri izlemek gerekir.
Bu dönemde demir ve kalsiyum açısından zengin gıdalar çok önemlidir. Özellikle de doğumda kan kaybı olacağından beslenme sepetinin yeterli miktarda demirle zenginleştirilmesi önerilir.
Kalsiyum bebeğinizin kemiklerinin güçlenmesine yardım edeceği için gebeliğin başından itibaren olduğu gibi mutlaka kalsiyum yönünden zengin besinler tüketilmelidir. Bu bağlamda yeşil yapraklı sebzeler, fındık, kayısı, kurutulmuş meyve, yumurta sarısı, balık ve muz gibi kalsiyum ve demir kaynakları önerilir.
Artık son dönemlere girildiği için gün içinde protein, yağ, vitaminler ve mineraller bakımından dengeli beslenilmelidir. Bu bağlamda protein için fasulye, kırmızı et, yumurta beyazı, peynir, balık, tavuk göğsü, süt, yoğurt, soya sütü; karbonhidrat için tahıllar, hububat, patates, bakliyat, fındık, karpuz, fıstık ezmesi tüketilmelidir.
Bu dönemde yüksek lifli gıdalar tüketilmelidir. Bu bağlamda taze sebze ve meyveler, mısır, kuru fasulye, avokado, kepekli makarna, esmer pirinç, kepekli ekmek, karnabahar, brokoli ve kereviz lif kaynaklarıdır.
Bebeğin sinir sisteminin gelişimi için yağlı balıklar tercih edilmelidir.
Gebeliğin başından itibaren olduğu gibi 8. ayda da çiğ veya az pişmiş yumurtadan, etten kaçınılmalıdır. Bu tür yeterince pişmemiş besinlerin gıda zehirlenmesine neden olduğu bilinen salmonella bakterilerini içerme riski çok yüksektir.
Gebelikte sağlıklı olarak kabul edilen karaciğer, artık bu aydan itibaren tüketilmemelidir. Bu bağlamda bazı uzmanların gebelikte karaciğer tüketimini önermediğinin de altını çizmekte fayda var. Gebelikte salam ve jambon gibi işlenmiş etlerin tüketimi toksoplazmoz ve listeriyoz riskini artırabilir.
Gebeliğin sonlarında kahve, gazlı içecekler gibi kafein alımının azaltılması gerekir. Zira kafein kabızlığa neden olabilir.
Gebeliğin 8. ayı dikkat edilmesi gerekenler
Solunum zorlukları yaşamamak için anne adayı duruşunuza dikkat etmeli ve aşırı fiziksel aktiviteden kaçınmalıdır.
Bebeğin hareketlerinin sıklaşması durumunda pozisyon değiştirilmelidir. Bu durumda anne adayı bir elini başının üstüne kaldırmalı ve derin bir nefes almalıdır. Ardından elini indirirken nefes vermelidir. Bu sayede bebeğin hareketleri daha az rahatsız edici olabilir.
Kegel egzersizleri gebelik boyunca anne adayının yardımcısıdır ve doğumdan sonra kramp gelişimini önleyecektir. Bu bağlamda kegel egzersizleri yapılarak pelvik kaslarını güçlendirilmesi önerilir.
Gebeliğin sonlarına gelindiğinden anne adayları uzun yolculuklardan, özellikle uçaktan kaçınmalı ve gebeliğin 8. ayında doğum her an başlayabileceği için doktor olmadan uzun bir uçak yolculuğuna da çıkılmamalıdır.
Sahte kasılmaların yarattığı ağrıyı azaltmak için uzanıp dinlenmek gerekir. Anne adayı pozisyonunu değiştirdiğinde genellikle ağrılar ve kasılmalar geçer.
Bu dönemde anne adayının doğum çantası her an hazır olmalı ve acil bir durum için bir taksi numarası olmalıdır.