M ÜHENDISLIK E KONOMISI Yrd. Doç. Dr. Gülgün Dede.
YayınlayanAyşe Nabi Değiştirilmiş 2 yıl önce
... konulu sunumlar: "M ÜHENDISLIK E KONOMISI Yrd. Doç. Dr. Gülgün Dede."— Sunum transkripti:
1 M ÜHENDISLIK E KONOMISI Yrd. Doç. Dr. Gülgün Dede
2 D ERSIN A MACı Mühendislik Ekonomisi, farklı proje alternatiflerinin seçiminde ekonomik analiz ve değerlendirmede geliştirilmiş olan karar destek aracıdır. Mühendislikte karar verme sürecinde, alternatifler arasındaki ekonomik farklılıklara göre;  karşılaştırma,  seçim,  analiz ve  değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.
3 D ERSIN Ö ĞRENME Ç ıKTıLARı Mühendislik projelerinin değerlendirilmesinde ekonomik analizin yapılması gerektiğini kavrar. Mühendislik problemlerini ekonomik yönden değerlendirir. Faiz, para ve zaman arasındaki ilişkiyi yorumlayabilir. Paranın zaman değerini hesaplayabilir. Ham ekonomik verileri şimdiki, gelecek, amortisman ve sermaye geliştirme değerlerini hesaplayabilir. Yeni makine ve teçhizat satın alma kararında yenileme analizlerini yapabilir.
4 Hafta 1. Mühendislik Ekonomisi Temel Kavramları Hafta 2. Paranın Zaman Değeri I Hafta 3. Ekonomik Analiz Yöntemleri I Hafta 4. Ekonomik Analiz Yöntemleri II Hafta 5. Ekonomik Analiz Yöntemleri III Hafta 6. Alternatiflerin Seçimi ve Değerlendirilmesi I Ders Akışı
5  Hafta 7. Alternatiflerin Seçimi ve Değerlendirilmesi II  Hafta 8. Amortisman ve Vergiler  Hafta 9. Enflasyon ve Kur Oranları  Hafta 10. Vize  Hafta 11. Başa baş Noktası Analizi  Hafta 12. Fayda Maliyet Oranı Metodu  Hafta 13. Yenileme Analizleri  Hafta 14. Yenileme Analizleri
6 D EĞERLENDIRME S ISTEMI Başarı Notu Değerlendirme Yarıyıl İçi Çalışmaları SayısıKatkı Yüzdesi Ara Sınav150 Kısa Sınav230 Perf. (uyg.)220 Toplam100 Yıliçinin Başarıya Oranı 50 Finalin Başarıya Oranı 50 Toplam100
7 D ERS K ATEGORISI Matematik ve Temel Bilimler% 20 Mühendislik Bilimleri% 20 Mühendislik Tasarımı% 50 Sosyal Bilimler% 10
8 K AYNAKLAR Akbıyıklı, R., Mühendislik Ekonomisi Temel Prensipleri ve Uygulamaları, 416 sayfa, Birsen Yayınevi İstanbul, 2009. "Engineering Economy", Blank, L., Tarquin, A., 2004. "Engineering Economy", Degarmo, E.P., Sullivan, W.G., Bontadelli, J.A., 2010. "Mühendislik Ekonomisi", Işık, A., 2005. "Mühendislik Ekonomisi", Okka, O., 2010.
9 T EMEL K AVRAMLAR Bu tanıma göre bir kuruluşun işletme olabilmesi için;  İhtiyaçların karşılanması için mal veya hizmet üretmesi  Üretilen mal ve hizmetlerin fayda yaratması  Üretimi gerçekleştirilen ünitelerin kar amacı gütmesi gerekir. İşletme: İhtiyaçların karşılanması amacıyla faydalı mal veya hizmet üreten ekonomik ünitelerdir.
10 T EMEL K AVRAMLAR Yönetim Mühendisliği: o İnsan, o makine, o Para/sermaye, o malzeme ve o yönetim
11 T EMEL K AVRAMLAR Sermaye: Üretim faktörlerinin en önemlisidir.  Öz Sermaye  Yabancı Sermaye
12 T EMEL K AVRAMLAR Karar Verme: İş hayatının her döneminde yönetici imkanlar, insan – makina sistemleri vb. konularda kendisine verilen bilgiler dahilinde karar verir. Genel olarak bir karar verme süreci 5 adımdan oluşur.  Problemin tanımlanması,  Durumun analizi,  Alternatiflerin belirlenmesi,  Uygun alternatifin seçimi,  Uygulama.
13 Ekonomi: İnsan ihtiyaçlarını karşılamak, içinde bulunduğu maddi şartları düzeltmek, toplumun refahını en üst seviyeye çıkartmak için, eldeki mevcut ekonomik kaynaklardan en iyi faydayı sağlamayı planlayan bilim dalıdır.
14 Mühendislik Ekonomisi : Alternatif olanaklar içinde en uygununu seçmeyi planlar. Mühendis minimum maliyet ile en fazla üretimi yapmak ister. Dolayısıyla mühendis ilgilendiği sahayla ilgili olarak araştırmak, tanımlamak, alternatifleri ortaya sermek ve uygun olanını seçmek zorundadır.
15 Mühendislik Ekonomisi Prensipleri Temel olarak mühendislikte problem çözme adımları ile ilişkili adımlar içerir. Alternatiflerin geliştirmesi ve her bir alternatifin tanımlanması Alternatifler arası farklara odaklanılması. Kıyaslamaya esas teşkil edecek faktörler belirlenip bu çerçevedeki alternatiflerim masaya yatırılması
16 Mühendislik Ekonomisi Prensipleri Tutarlı bir bakış açısına sahip olunmalıdır. Kişi değerlendirmeyi kimin yaptığı ile ilgilenir (müşteri, firma sahibi vb.) ve buna bağlı karar alır. Hangi parametre ele alınıyorsa, bu parametre alternatifler arasından seçilene uygun olmalıdır. Alternatifler arasında ortak bir ölçüt kullanılmalıdır. Bu ölçütler çoğu zaman parasal ölçütlerdir. Alternatifler arasından esas alınan ne ise hepsinde o parametre göz önünde bulundurulmalı ve denklik sağlanmalıdır.
17 Mühendislik Ekonomisi Prensipleri Projelere ilişkin risk/belirsizlik durumu hesaba katılmalıdır. Mevcut durum her zaman net olmayabilir, olasılıklara bağlı olabilir. Verilen kararı uygulamaya koyduktan sonra ara ara kontrol edilecek. Başta verilen kararın amaca uygun olup olmadığı kontrol edilecek.
18 K ARAR V ERME Sermaye mallarına yapılacak yatırımlar, Alternatif finansman temini (satın alma veya kiralama), İnsan kaynakları ile ilgili konular, Bütçe hazırlama, Alternatifler arasında karar verme, Malzeme, makine ve proses seçimi Makinelerin yenilenmesi
19 K ARAR V ERME Yeni ürün tasarımı ve geliştirme Maliyet tasarrufu ve etkinliği Servis geliştirilmesi Yenileme analizleri, risk ve belirsizlik…vb. içermektedir.
20 Karar aşamasında pek çok faktör rol oynar. Bunlardan en önemlileri; Para, Zaman, Risk’tir. Para ve zamanı birleştirerek ekonomik bir fayda ölçütü oluşturabiliriz.
21 Mühendislerin bir yatırım projesi için teknik bilgileri yeterli olmasına rağmen, bazen finansal ve yönetimsel bilgileri yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle yönetimde karar verme fonksiyonlarının desteklenmesi önemli yer tutmaktadır.
22 F IYAT Fiyat: Ekonomik değerin kantitatif (sayısal) göstergesine fiyat denir. Tam Rekabet Ortamı: Herhangi bir ürünü üretmek için piyasaya girme engeli yok, alıcı-satıcı bir araya gelebiliyor, ürünün ikameleri mevcut ve ürün tüketiciye sunulabiliyor.
23 Verimlilik: Çıktı/Girdi ‘dir ve birimleri aynı olmak zorundadır. Finansal Verimlilik: Giren para / Çıkan( Harcanan) para Rantabilite = Kar / Sermaye
24 M ALIYETLER İlk maliyet Yatırım yapmak amaçlı kişiden yada kurumdan çıkan ilk paradır. (tezgahın satın alma maliyeti; nakliye, montaj, işletmeye hazırlık ve ilgili diğer başlangıç harcamaları da dahildir.) Sabit maliyet Üretim miktarından bağımsız gerçekleşen maliyetlerdir. (amortisman, bakım, vergiler, sigorta primleri, kira taksitleri, sermaye faizi, idari masraflar, araştırma giderleri, yöneticiler ve hizmetlilerin giderleri) Değişken maliyet Üretim miktarı ile değişen ve toplam maliyete etkisi olan maliyetlerdir. (direkt işçilik, direkt malzeme ve diğer maliyetler (satış komisyonları…vb.) direkt maliyetler olarak da adlandırılmaktadır. Arabanızı kullanmanın sabit maliyetleri nelerdir? Arabanızı kullanmanın değişken maliyetleri nelerdir?
25 M ALIYETLER Yarı değişken maliyet (enerji, haberleşme ve reklam giderleri) Marjinal maliyet Normal üretim dışı ek bir üretimin bilânçolarda oluşan maliyetlerdir. (üretimdeki bir birimlik artış sonucunda toplam maliyette ortaya çıkan artıştır.) Fırsat maliyeti (vazgeçilmesi gereken diğer fırsatların maliyeti)
26 M ALIYETLER Standart Maliyet: Planlanan maliyet olarak da adlandırılır. Tahmin amaçlı kullanılır. Üretime başlamadan önce tahmini olarak çıkarılan maliyetlerdir. Belli varsayım ve standartlara göre karar verilir. Defter Maliyeti: Bir varlığın deftere giriş maliyetinden amortismanın düşmesiyle elde edilen değerdir. Batık Maliyet: Geri alınamayan nakit denilebilir. Örneğin motor almak isteyen bir kişi 3000TL değerindeki bu motor için 200 TL ön ödeme yapsın. Kişi sonrasında Amazon.com’da aynı motorun 2700 TL olduğunu görsün ve almaya karar versin. Mevcut durumda diğer tarafa ön ödeme yapmasına rağmen bu motoru Amazon.com’dan alması ona 100 TL kar sağlayacaktır. Fakat söz konusu vermiş olduğu 200TL batık maliyet olarak adlandırılır.
27 M ALIYETLER Fırsat Maliyeti: Bir makinenin hurda değeri 250 bin TL olsun, makine yenilenmezse bir süre daha kullanılabilir, yenilenirse de eskiyen makine satılır. Yani; yenilememeye karar verildiğinde, yenilemeden dolayı oluşacak miktardan vaz geçilir. Bu fırsat maliyetidir. Vaz geçilen alternatifin maliyeti denebilir. Yaşam Değeri Maliyeti: Ürünün ortaya çıkış aşamasından başlayıp üretileme, piyasada yer bulma, olgunlaşma ve piyasadan düşme aşamasına kadar geçen bir ürün yaşam döngüsü vardır. Bu döngü boyunca bir maliyetten söz edilir. Tüm adımlarda ayrı ayrı maliyetler oluşur. Tüm bu maliyetlerin toplamı ürün yaşam maliyetini verir.
28 K APASITE K AVRAMLARı İdeal/Teorik Kapasite: Tüm imkânlarla %100 kullanarak üretim yapma Normal Kapasite/Kullanış Kapasitesi: Belli engeller dışında üretilen kapasite Zorlanmış Kapasite: Normal kapasitenin üzerinde üretim gerçekleşiyorsa bu zorlanmış kapasitedir. Gerçek Kapasite: Bizzat gerçekleştirilen kapasite Atıl Kapasite: Normal ile fiili arası farktır.
29 K APASITE K AVRAMLARı ideal kapasite zorlanmış kapasite normal kapasite atıl kapasite gerçek kapasite
"M ÜHENDISLIK E KONOMISI Yrd. Doç. Dr. Gülgün Dede." indir ppt
Finansal Yönetim I (FNSY 301)
Doç. Dr. Sait Y. KAYGUSUZ. SEMİNER İÇERİĞİ Pazarlama 1.FİNANSAL ANALİZDE KULLANILAN YÖNTEMLER 2.ANALİZ KAPSAMINDA İNCELENECEK KONULAR.