Protonlar Atom Çekirdeğinde Nasıl Bir Arada Bulunurlar?
Okunma Süresi 1 dakika 31 saniye
Son Düzenlenme 06/07/2018 10:50
Hemen cevabı verelim: güçlü nükleer kuvvet. Bu kuvvet oldukça ilginç bir kuvvet olmakla beraber, çok önemli bazı fiziksel sorulara cevap vermektedir. Kimya ya da fizik dersi almış olan arkadaşlarımız, kendi kendilerine şu soruyu sorabilirler: ''Madem ki protonlar artı yüklü parçacıklar ve manyetizma kurallarına göre aynı yükle yüklü parçacıklar birbirini iter, nasıl olur da atomların çekirdeklerindeki protonlar birbirlerine yapışık halde ve birbirlerini itmeden durabilirler, hem de dışarıda elektron gibi eksi yüklü bir parçacık varken ve protonları kendine doğru çekerken!?''
İşte bu sorunun cevabı, 20. yüzyıl'ın başlarına kadar pek çok bilim adamının da kafasına takılmış, hatta bu sorunu ortadan kaldırmak için pek çok farklı atom modeli ortaya atılmıştır. Sorunun çözümü ''Güçlü Çekirdek Kuvveti'' ile Kuantum Mekaniği'nden gelmiştir. Bu kuvvet, elektromanyetik kuvvete ve diğer kuvvetlere nazaran çok daha kuvvetlidir, dolayısıyla protonların birbirini itmesine ya da elektronların protonları çekmesine engel olabilmektedir. Bu kuvvet, ''gluon'' denen parçacıklar üzerinde taşınır. Bu kadar zor ve geç keşfedilmesinin sebebi, 10-15 metreden (bir metrenin milyon çarpı trilyonda biri) daha uzun mesafelerde gözlenememesidir.
Gözlemlenen kuvvet, aslında kuvvetli etkileşiminin mezon ve baryonlar, yani hadronlar üzerindeki kalıntı etkileri idi. Bu kuvvet atom çekirdeğindeki protonlar arasındaki elektrostatik itme kuvvetini yenerek çekirdeği bir arada tutabilecek kadar güçlü olmalıydı; bu nedenle çekirdek içi etkileşim, güçlü etkileşim olarak adlandırıldı. Kuarkların keşfini ile birlikte bilimadamları kuvvetin protonlara değil, onları oluşturan kuark ve gluonlara etki ettiğini anladılar. Farkın anlaşılmasının ardından eski kavram kalıntı ''güçlü etkileşim'', yeni kavram ise ''renk kuvveti'' olarak adlandırıldı.
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/07/2019 07:12:30 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/854
Kuarklar Dünyasındaki Yeni Bir Keşif Her Şeyi Değiştirebilir!