“Biz” kimdik? Türkiye’den oraya okumaya veya başka nedenlerle gelmiş bir grup genç. Amerika’nın dört bir yanından gelen, ailelerinden bağımsız yaşamanın tadını yeni çıkarmaya başlayan biz yaşlardaki Amerikalıları da katabiliriz. Dylan, gene bizim önceden pek varlığından haberdar olmadığımız daha insancıl başka bir Amerika’nın da sesiydi. Oturma odalarında Woody Guthrie ve Pete Seeger dinlenir, çocuklar televizyonsuz, masa oyunları oynayarak yetiştirilir ve kendilerine Kızılderililerin de o ülkenin temel kültürünün bir parçası olduğu öğretilir… Dışarıda kar durmaksızın yağarken kalorifersiz evlerde kat kat yorganlara sarılmış olarak Kuzeyli kızlarla sabahlara kadar konuşulur, sevişilir, icabında aşık bile olunabilirdi… Öyle bir Amerika henüz vardı o zamanlar.
Ve hepsi birbirinin aynı çıkar kutulardan."
Farketmedi. Sonraki yıllarda Dylan gitgide daha sağlam bir yol arkadaşı oldu bize. Arada asıl adının Robert Zimmerman olduğunu, annesinin haftada bir gün ev arkadaşımız Leah’nin teyzesiyle Duluth’ta çay saatinde buluşan bir hanım olduğunu keşfettik, sevindik, “bizden” olduğunu biraz daha fazla hissettik. Aslında Dylan’in kendi kimliği konusunu taktığı yoktu: o yıllarda önce Hıristiyan oldu, sonra Yahudiliğe geri döndü, sonra hepsini reddettiğini açıkladı... yoluna devam etti.
Çoktan kurudu, evet. Sadece Bob Dylan için değil, 60'lı-70'lı yillarin tüm muhteşem rock grupları, folk ve pop müzisyenleri, hatta caz müzisyenleri için 70'lerin ikinci yarısında, en geç 1980’de tükendi, bitti. Yaşlandıklarından değil, henüz gençtiler birçoğu 70'lerin sonunda. Bitti sadece. Sonra gelenler, birkaç istisna dışında ya kendi kendilerinin ya da başkalarının kötü kopyaları, cılız sesler olabildiler ancak. Sanatçı, etrafından kopuk bir birey değildir hiçbir zaman. Tersine, etrafındaki sesleri herkesten daha iyi dinleyebilen, algılayabilen bir kişidir. Dışarıdan eğer bir ses gelmiyorsa, istediği kadar “dahi” ve yetenekli olsun, fazla dişe değer bir şey çıkaramaz. Özgün olamaz.
Bob Dylan’ın Nobel'i almayı hak etmediğini iddia edenlere ise örneğin geçen yılın edebiyat ödülünü alan Patrick Modiano’nun birkaç romanını okumalarını tavsiye ederim. Dylan’ın yukarıda sözünü ettiğim dizelerinde ve başka birçok şiirinde Modiano’nun benim okuduğum romanlarının topundan daha fazla anlam, fikir, hayat olduğunu düşünüyorum. Aynı şeyi son yıllarda Nobel alan başka yazarlar için de söyleyebilirim.