İnsanlık Tarihini Değiştirecek Şaşırtıcı Keşif - [n]Beyin
Yazar: Tugberk Nazik Güncelleme: 15 Haz 2017 6.525
Tam olarak türümüz nerede ve ne zaman ortaya çıktı?
Antropologlar yıllardır bu soruya yanıt bulabilmek için uğraşıyor. Ellerinde olan ipuçlarına göre bu sorunun cevabı yaklaşık 200.000 yıl öncesine dayanıyor ve sahra altı Afrika’da bir yerlerde bulunuyor. Fakat Nature dergisinin yayımladığı raporlarda özetlenen yeni bulgular bu varsayıma karşı çıkıyor. Çünkü yeni keşfedilen kalıntılar Homo sapienslerin düşünülenden 100.000 yıl öncesine kadar var olduğunu gösteriyor ve bu kalıntılar Homo sapienslerin bilinen en eski örneği olabilir. Ayrıca bu örnek atalarımızın sahra altı Afrika’ya kadar ulaştığının da bir göstergesi.
1960’larda Fas’ın Jebel Irhoud olarak adlandırılan batı bölgesinde çalışan madenciler; kireçtaşlarını kazarken eski taş aletlerin, kaburgaların ve insan kafatasının bulunduğu kırmızımsı tortul bir tabakaya denk gelmişler. Taş ocağındaki doktor kafatasını incelemeleri için bilim insanlarına göndermiş. Kafatası ilk önce Avrupa’da yaşamış ama Afrika’da yaşamamış olan Neanderthaller ile ilişkilendirilmiş. Düşünülen bölgeye ait olmayan bu kafatası bilim insanlarını bir hayli şaşırtmış.
Çakmaktaşları 300.000 yıl öncesine ait
Jebel Irhoud bölgesi 1960’lardan beri ortaçağ dönemi ve insan kalıntıları ile ünlenmiş olsa da bulunan kalıntıların jeolojik yaşı henüz belli değildi. Yaklaşık 40 yıl sonra Antropolog Jean-Jacques Hublin ve Max Planck enstitünden bir ekip, kafatasının bulunduğu Jebel Irhoud’da yeniden bir kazı projesi başlatmış ve orada en az 5 kişiye ait uzun kemikler bulmuşlar. Bu kalıntıların içindeki kullanılmış çakmaktaşları termolüminesans tekniğiyle incelenmiş ve çakmaktaşlarının yaklaşık olarak 300.000 yıl öncesine dayandığı ölçülmüş. Daha önce 200.000 yıl olarak düşünülen tarihin üstüne 100.000 yıl daha eklenmiş bulunuyor. Antropologlar türümüzün ne zaman ortaya çıktığına dair soruları bir kez daha gözden geçirmek durumunda kalmış görünüyor.
Hublin kafatasını incelediğinde, Homo erectus ve Homo heidelbergensis gibi ilkel döneme ait türlerin kafataslarında görmeye alışık olduğu kaba özellikler yerine şu anki modern insanın kafatasına benzer özelliklerle karşılaşmış. Örneğin, erectus türü bütün olarak çıkıntılı bir alına sahipken bulunan kafatası daha küçük ve ayrık duran bir alın çıkıntısına sahip. Şaşırtıcı benzerliklerden bir tanesi ise, geniş bir surat ve basık kafatası yerine daha küçük bir surat ve daha yuvarlak bir kafatasına sahip olmaları.
Jebel Irhoud’da bulunan hayvan kalıntılarını inceleyen paleontolog Teresa Steele, kemiklerin birçoğunun gazellere ait olduğunu ve diğer kalıntıların ise zebralara, afrika antiloplarına ve hatta devekuşu yumurtalarına ait olduğunu söylüyor. Steele aynı zamanda o bölgede bulunan insanların gerçekten avlanmayı sevdiğini düşünüyor.
antropolojiarkeolojihomo sapiensinsanJabel Irhoudkafatasıpaleontoloji