Doktorlarin tamgün itirazlari
Tamgün yasasinin çikarilmasi sirasinda doktorlardan, özellikle de tip fakültesi hocalarindan yogun itirazlar gelmisti.Yansittigimiz bu itirazlara Saglik Bakani Prof. Dr. Recep Akdag yanit vermisti.
Doktorlarin itirazlari yeniden gündemde. Nedeni ise söz konusu yasanin doktorlara karar vermek için tanidigi sürenin ilerliyor olmasi. Örnegin devlet hastanelerinde çalisan doktorlarin temmuz ayinda kararlarini vermeleri gerekiyor. Ya hastanede kalip muayenehanelerini kapatacaklar ya da tersini yapacaklar. Tip fakültesi hocalari da yilsonuna kadar kararlarini verecekler.
Degisik alanlardan bir grup tip fakültesi ögretim üyesi profesör, dün gazetemizi ziyaret ederek, üniversitelerin döner sermayelerinin durumunu, tamgün yasasina itirazlarini aktardilar.
Tip hocalarinin itirazlarini söyle siralayabiliriz:
1-Tamgün yasasiyla ögretim üyelerinin ayda 17.000 TL’ye kadar maas alacaklari söylenmisti. Böyle bir maas yok. Bir profesörün bu maasi kâgit üstünde bile alabilmesi için 2000 hastaya bakmasi veya 200 ameliyat yapmasi gerekir ki, bu fiziken mümkün degildir. Kaldi ki, üniversitelerin döner sermayeleri iflas noktasindadir. Hiçbir üniversitenin döner sermayesi, ögretim üyeleri için öngörülen tutarlarda para ödeyecek halde degildir. Zaten fiilen ödeyemez duruma gelmislerdir. Üniversiteler, Sosyal Güvenlik Kurumu’yla (SGK) pazarlik yürütüyorlar ve “götürü” usulde anlasma yapmaya çalisiyorlar.
2-Tamgün sisteminde hocalarin hasta bakmasi veya sorunlu ameliyatlara girmesini özendirecek bir sistem yok. Hocalar ameliyat basina 35 TL veya 85 TL ile sorumluluk üstlenmek istemeyeceklerdir.
3-Hasta güvendigi veya methini duydugu hocaya bu olanaklarla ulasmayacaktir. Bu durumda hastayi hocaya ulastirmak için birtakim aracilar türeyebilir ve Türkiye eskiden çok yaygin olan el altindan hasta ile doktor arasinda para çevirme günlerine dönebilir.
4-Su anda bile çok azalmis olan büyük ameliyatlar tümüyle durabilir. Bunun nedeni döner sermayelerin eksiyle çalismalari ve alaninda uzmanlasmis hocalarin bu tür ameliyat sorumlulugunu üstlenecek ücret alamayacak olmalaridir. Döner sermayeler zaten iflas ettigi için bugün organ nakli, baypas gibi büyük ameliyatlar üniversite hastanelerinde ya yapilamamakta ya da çok az yapilabilmektedir. SGK’nin para ödememesi nedeniyle bu ameliyat giderlerini ve malzemelerini döner sermayelerin karsilamasi mümkün degildir.
Elimiz kolumuz baglandi
5-Söz konusu yasa hocalarin elini kolunu baglamis durumdadir. Üniversiteden ayrilmak isteyen ögretim üyelerinin özel hastanelerde çalisma olanaklari sinirlandirilmistir. Özel hastanelerin çalistiracagi doktor için Saglik Bakanligi’ndan kadro onayi almalari gerekmektedir. Oysa tümüyle özel girisim olan özel hastanelerin böyle bir sinirlama ve onay mekanizmasina baglanmasi, esas olarak üniversite hocalarini bakanlik tercihlerine mahkûm ve mecbur birakmaya yöneliktir. Bu durum anayasanin güvencesinde olan çalisma özgürlügü ve meslek icra hakkini fiilen ortadan kaldirmaktadir. Ayrica muayenehanesini tercih eden doktorlarin SGK ile çalisan özel hastanelerde ameliyat yapmalari yasaklanmakta ve çalisma özgürlügü bu yönüyle de kisitlanmaktadir.
Performans etik disina itiyor
6-Maaslarin performansa göre artmasi etik disi uygulamalara neden oluyor. Klinik sefleri veya hocalar kaselerini asistanlarina veriyorlar, hastalara asistanlar bakiyor ama onlarin kasesini vurarak, sanki onlar hasta bakmis gibi gösteriliyorlar. Böylece performanslari yüksek görünüyor.
Ameliyat sayisinda artis
7-Bu sistem, gereksiz cerrahi müdahale, görüntüleme, tahlil gibi uygulamalarin sisirilmesine neden oluyor. Performans uygulamasi çikmadan önce 2003 yilinda 253 bin 992 olan ameliyat sayisi performans uygulamasindan sonra 2008 yilinda 1 milyon 34 bin 589’a ulasmis durumda. Küçük cerrahi müdahaleler 4, orta cerrahi müdahaleler ise 2 kat artmis görünüyor. Cerrahi müdahalelerdeki bu artisa performans uygulamasinin neden oldugu, performans artisi için gerekli olmayan bazi cerrahi müdahalelerin de yapildigi öne sürülüyor.
Öyle anlasiliyor ki üniversitelerdeki tip hocalariyla Saglik Bakani Prof. Dr. Recep Akdag arasinda bu konu yeniden tartisilmaya baslanacak.