“Saldım Çayıra Üniversitesi”nden “Araştırma Üniversiteleri”ne
Geçen hafta, sayın Cumhurbaşkanımız üniversitelerle ilgili açıklamalarda bulunurken, 10 üniversitenin “Araştırma Üniversitesi” olarak belirlendiğini ve bir de bunların yedeklerini belirlediklerini söyledi. Bu üniversiteler şunlar: Ankara Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi, Erciyes Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, Gebze Teknik Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, İTÜ, İzmir Yüksek Teknoloji Üniversitesi ve ODTÜ.
Yukarının üniversiteleri “Saldım çayıra, Mevlâm kayıra” havasında bırakmak istemediklerini göstermesi, üniversitelerle ilgili bir şeyler yapılmasının gerektiğine dikkat çekmesi bakımından güzel bir belirti. Hiç olmazsa, yukarıda bir zihniyet kıpırtısı olduğu görülüyor. Üniversiteler açısından bu bile bir kazançtır.
Tamam… “Bir kazançtır” da… Bu nasıl işleyecek? Şu anda bizlere gelen bir bilgi yok…
10 Araştırma üniversitesi ve yedekleri araştırma yaparken, geri kalan çoğunluk üniversiteleri, “Yüksek Lise” olup mesela lisans üstü eğitim yaptıramayacak mı?
2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu’nun 42. maddesinde tadâd edilen “bilimsel denetim” konuları üniversitelerin statülerine göre ayrıştırılarak yeniden mi yazılacak? Öyle ya, bu maddedeki “bilimsel araştırma”ların denetlenmesi konusu, araştırma üniversiteleri için geçerli olabilir ama “dış kapının mandalı” üniversiteleri için de aynı hüküm uygulanacak mı?
“DIŞ KAPININ MANDALI” ÜNİVERSİTELERİ
Ben esas itibariyle, üniversitelerin kategorize edilip buna göre fonksiyon kazanmasına/kazandırılmasına muhalifim. Bir üniversitenin bütün akademisyenleri aynı bilimsel nitelik ve üretim zihniyetine sahip değildir. Yani, bir üniversiteye “araştırma üniversitesi” statüsü verildiği zaman, o üniversitenin bütün elemanları haldır haldır nitelikli bilgi üretecek demek değildir. “Dış kapının mandalı” üniversitelerinde de durum aynıdır. Yani orada da herkes haldır haldır nitelikli bilgi üretmez veya herkes sadece derslere girip kalan zamanda yan gelip yatmaz.
Bilimsel nitelik ve üretim, kurumsal değil, bireyseldir. Nitelikli bilgi üreten akademisyenler, araştırma üniversitelerinde de vardır, “dış kapının mandalı” üniversitelerde de… Araştırma üniversitelerinde çalışmakta olan pek çok akademisyenin “epistemolojik bilgi” ile “enformatik bilgi” arasındaki; yani “bilgi” ile “mâlûmât” arasındaki farkı bilmeyen akademisyenler olduğu herkesin mâlûmudur. “Envanterci zihniyet”in kolaylığı ile akademik unvan almış pek çok “tekniker” akademisyen, şimdi “araştırma desteği”ne gark olacak; “dış kapının mandalı” üniversitelerde çalışanlar da ceplerinden harcamalarla bilgi üretmeye çalışacaklar.