Abdominal Aort Anevrizması ve Tedavi
Konusu 'Sağlık-Genel' forumundadır ve elif tarafından 23 Haziran 2008 başlatılmıştır. elif
Abdominal Aort Anevrizması ve Tedavi​Kalpten (sol ventrikülden) pompalanan kanı vücudumuza aort adı verilen atardamar dağıtır . Aort vücudumuzun en kalın atardamarıdır. Sol ventriklüden çıktığında 3 cm olan çapı, aşağı indikçe 1.75 cm'ye kadar azalır. Organlarımıza giden bütün atardamarın hepsi aortdan çıkar. Aort, kalbten (sol ventrikülden) ayrıldıktan sonra aşağı doğru yönelir, göğüs boşluğunu geçer, diafragmadan karına girer, burada da çeşitli organlara dallar verdikten sonra karın alt kısmında ikiye ayrılır ve bacak atardamarlarıyla devam eder. ​ Aortun ve kalpten çıktıktan sonra seyri boyunca verdiği önemli dallar (torasik: göğüs, abdominal: karın)​ Göğüs boşluğundaki kısım torasik aort, karın boşluğundaki kısım ise abdominal aort olarak adlandırılır. Abdominal aort anevrizması (AAA) aortun karın bölgesinde olan kısmının bir bölümünün genişlemesi, deyim yerindeyse balonlaşmasıdır. Aort anevrizmaları göğüs bölgesinde de olabilirse de karın bölgesinin anevrizmaları çok daha fazla görülür. Karın bölgesinin anevrizmaları, tüm aort anevrizmalarının %75 'ini oluşturur, erkeklerde daha sıktır ve yaşla sıklığı artar. 65 yaş üstü erkeklerin %2-13'ünde kadınların da %6'sında bulunmaktadır. Taramalarda bulunan anevrizmaların %90'ı küçüktür (3.5 cm altında) yani tehlikeli değildir, ancak izlenmesi gerekir.​ ​ Peki bunun önemi nedir? Anevrizmaların en korkulan tarafı, genişlemeye devam edip günün birinde yırtılabilmesidir. Bu durumda aort içindeki kan süratle karın boşluğuna dolar ve yırtığın büyüklüğüne göre kısa bir zaman içinde ölüm meydana gelir. Yırtılan anevrizmalarda ölüm oranı %70-90 arasındadır. ABD'de her yıl AAA yırtılmalarında 15.000 kişi kaybedilmektedir. Bundan dolayı aort anevrizmalarının tanısı, yırtılmadan tedavisinin yapılabilmesi yönünden yaşamsal öneme sahiptir.turkeyarena.com​ ​İlk baskısı 1858'de yapılmış tıptaki en önemli anatomi kitaplarından olan Gray's Anatomy of the Human Body (veya kısaca Gray's Anatomy) kitabından o yıllara ait kalbi ve kalpten çıkan büyük damarların gösterildiği bir gravür. Aortun başlangıç bölümleri ve dalları kırmızı ile gösterilmiştir. (Anatominin kilometre taşlarından olan Henry Gray, 1827'de doğmuş İngiliz anatomist ve cerrahtır. İlk baskısında 750 sayfa ve 363 şekil olan kitabın, günümüzde de hala yeni baskıları yapılmakta ve tıp öğrencileri tarafından okunmaktadır. Devamlı geliştirilen kitabın 39. baskısı 2004'de yapılmıştır.
Gray, ne yazık ki kitabının 1860 yılındaki 2. baskısından kısa bir süre sonra, 1861 yılında, infeksiyöz hastalıkların (bulaşıcı hastalıklar) anatomik değişikliklerini incelerken, dünyada kökü kazınan ve günümüzde bir çok kişinin adını dahi duymadığı bir hastalık yüzünden (çiçek hastalığı) 34 yaşında hayatını kaybetmiştir.)​ Tedavi
Abdominal aort anevrizmalarının (AAA) tedavisinde, anevrizma ile ilgili özellikler oldukça önemli bir rol oynar:
Anevrizmanın büyüklüğü yani çapı: Çapı 4 cm altındaysa ameliyata gerek kalmadan izlenebilir. 5.5 cm ve üstünde olanlara operasyon düşünülür. 4-5.5 cm arasında olanlarda ise hastaya ve izleme sonuçlarına göre karar verilir. Anevrizma çapına göre 5 yıl içinde yırtılma oranları; 4 cm'den az = çok düşük ris
4 - 4.9 cm = %5 risk
5 - 5.9 cm = %25 risk
6 - 6.9 cm = %35 risk
7 cm'den büyük = %75 risk
Anevrizmanın büyüme hızı: Büyüme (genişleme) hızı fazlaysa çok büyük olmasa bile operasyon gerekebilir. Yapılan kontrollerde hastadan hastaya değişmekle birlikte anevrizmalar ortalama olarak yılda 0.3-0.4 cm büyürler. Anevrizma büyüdükçe genişleme hızı da artar. 6 ay içinde 0.5 cm den fazla büyümesi tehlike işaretidir.​
​Şikayetlerin varlığı: Şikayetlerin olması da anevrizma büyük olmasa bile operasyon için neden olabilir.
Anevrizma bu şartları taşımıyorsa belli zamanlarda (örneğin 6-12 ay) ultrason ile kontrolleri yapılır ve büyüklüğü izlenir. Bu arada risk faktörlerinin uzaklaştırılması (özellikle sigara!) son derece önemlidir.turkeyarena.com ​ Tedavi edilmesi gerekiyorsa değişik yollar vardır:​ Cerrahi: Çoğunlukla yapılan budur. Ameliyat ile karın açılır anevrizma bölgesi alt ve üst tarafından bağlanır ve araya sentetik materyalden yapılan yapay damar (greft) konur.
Endovasküler tedavi: kateter ile yapılan koroner arterlerdeki stent işlemine benzer. Ameliyata gerek olmadan kasık atardamarından girilerek uygun uzunluk ve çapta bir stent anevrizma bölgesine yerleştirilir. Bu yöntemin başarı şansı %90'a kadar çıkmakla birlikte bu konuda tecrübeler azdır ve uzun süreli sonuçlar fazla bilinmemektedir. Aort stentleri ancak belli özelliklere sahip anevrizmalarda uygulanabilmektedir.
​ Abdominal aort anevrizmasının endovasküler yöntem ile tedavi edilmesi. Anevrizmanın içine etrafı özel bir malzeme ile kaplı stent (greft) yerleştirilerek anevrizmanın problem yaratması engellenir (sağdaki resim).​
Abdominal aort anevrizmalarının (AAA) nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte bazı ciddi risk faktörleri var: sigara, çoğu şeyde olduğu gibi burada da baş rolü oynuyor. Yine damar sertliği (ateroskleroz) olan hastalarda AAA sık görülüyor. Ayrıca hipertansiyon ve genetik faktörlerin de rolü var. 65 yaş üstü kardeşlerde AAA bulunması durumunda kişinin kendisinde de anevrizma gelişme riski %18'e kadar çıkıyor. Kalp damar hastalığı veya periferik arter hastalığı (bacak atardamar hastalığı ) olanlarda AAA oranı daha yüksektir. Şikayetler
AAA'ları çeşitli nedenlerle karın bölgesinin ultrason veya BT (bilgisayarlı tomografi) incelemesi sırasında tesadüfen bulunur. AAA'ların bir çoğunda şikayet yoktur. Çok sık olmamakla birlikte bazen karın, sırt veya testislerde ağrı olabilir. Muayene sırasında dinleme aleti (steteskop) ile göbek çevresinde üfürüm duyulabilir. Karın yağ dokusu fazla olmayan hastalarda ise el ile her kalp atımında genişleyen bir kitle olarak hissedilebilir.
Yırtılan bir anevrizmada şiddetli bir sırt ağrısı, ciddi tansiyon düşüklüğü, soğuk terleme, bilinç bulanıklığı ile süratle ölüm meydana gelir. hastaların ancak yarısı hastaneye gidecek kadar yaşar. Hastaneye ulaşıp derhal ameliyata alının hastaların ise yine ancak yarısı yaşar. Görüldüğü oldukça karanlık bir tablo. Bundan dolayı AAA'ların yırtılmadan önce tanınması son derece önemlidir.
Tanıda yararlanılan testler:
Ultrason: ses ötesi dalgalarla çalışan zararsız ve oldukça kolay bir tetkiktir. AAA'ları saptamada oldukça değerlidir. Bundan dolayı 65-75 yaş aralığında özellikle sigara içenlerin en az bir kez ultrason ile AAA araştırılması önerilmektedir.
BT (bilgisayarlı tomografi): röntgen ışınları ve kontrast madde (görüntü sağlayıcı ilaç) kullanır. Tanıda yüksek değere sahiptir. Ultrasonun yeterli olmadığı durumlarda da önemli katkı sağlar.
MRI (manyetik rezonans görüntüleme): BT ye oldukça benzer ama röntgen ışınları ve kontrast madde kullanmaz.
Aortogram: Kontrast madde ve röntgen ışınları kullanılarak aortun filmlerinin çekilmesidir (koroner anjiyografi gibi). Bu işlem için kasık veya kol atardamarından girilir.
​Bir abdominal aort anevrizmasının anjiyografik görüntüsü
AAA'lar damar sertliği sonucu oluştuğu için bu hastalarda koroner arterlerde de hastalık olma olasılığı vardır. Bundan dolayı hastalar kalp damar hastalığı yönünden de incelenmelidir (efor testi, koroner anjiyografi vb).
Ben İstanbul üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümünde doktora öğrencisiyim. Buradan aldığım bilgileri tez öneri formumda kullandım ancak danışmam hocam benden bu bilginin kaynağını da yazmamı istedi. Bu sitedeki bilgileri hangi kaynaktan aldığınızı eğer mümkünse bana yazabilir misiniz lütfen? Yardımınız için şimdiden teşekkür ederim.
Burayı kaynak gösterebilirsiniz http://www.medicine.ankara.edu.tr/cerrahi_tip/genel_cerrahi/files/arteryel_anevrizmalar.pdf