Eczacının Sesi: İlaçta Yerlileşme
Ülkeler ve uluslararası şirketler için insana sağlık hizmeti sunmaları yanı sıra ilaç aslında karlı bir ürün olma özelliğine de sahip. Bu açıdan özellikle bazı OECD ülkeleri için ilaç iyi bir gelir kaynağı.
Küresel ilaç satışlarının yüzde seksenini, dokuz OECD üyesi ülke gerçekleştiriyor. Tahmin edeceğimiz gibi ABD başı çekiyor. Amerika’nın payı %43,3. Japonya, İtalya, Almanya, Fransa ve İngiltere gibi G-8 üyesi ülkeler ise toplam olarak %26’lük paya sahipler.
Türkiye’nin ilaç dış satımı ancak yüzde sıfır virgüllerle ifade edilebiliyor.
Türkiye’de ilk 20 firma pazarın %57,2’sine sahip. Geriye kalan 462 firma ise %42,8’ini paylaşıyor. Tüketilen yüz kutu ilacın 74,1’si yerli üretim. İlk bakışta insana hoş geliyor, ilaç sanayimizle ilgili güven telkin ediyor. Ancak parasal bazda tüketime baktığımızda ise işler hiç te öyle değil. Yine tüketilen 100 birimlik ilacın yaklaşık %54,7‘lik bölümü ithalat yoluyla yurda giren ilaçlar. Yani yabancılar yükte hafif pahada ağır deyimine uygun bakıyorlar.
Son yıllarda toplam sağlık harcamaları artış oranları ülkemizin büyüme rakamlarından fazla. Sağlık harcamaları içinde ilacın payı ise üçüncü, belki de dördüncü sırada. 2004’te sağlık harcamaları içindeki ilaç payı %50’lere yakınken o yıl başlayan sağlıkta dönüşüm ve sosyal güvenlik reformlarından sonra azaltıldı ve bu günlere yani %30’lara yaklaştı.
Ancak gelinen nokta yaklaşık %16,2’lik oran OECD ortalamalarıyla üzerinde olsa da 10 yıl öncesinden geldiği yere göre uyumlu denilebilir.
Burada farklılık ülkelerin kişi başı ilaç tüketimlerinde ortaya çıkıyor. ABD her bir kişi için ilaca 1.162 Dolar, İngiltere 497 Dolar, Fransa 668 Dolar, Almanya 766 Dolar, yanı başımızdaki Yunanistan 572 Dolar harcıyorken, Türkiye 170 dolar ile OECD ortalamalarının altında kalıyor. 1 triyon doların üzerindeki dünya ilaç pazarının 2021’de 1.4 trilyon olarak gerçekleşeceği tahmin ediliyor. 2017 yılı için bizim pazarımız 7 milyar dolara yakın. Bu rakama dünyadan bakarsak çok küçük, ancak bizim gelir ölçeklerimizle bakarsak da çok önemli bir rakam.
İlaçta yerlileşme, başka bir deyişle ulusal ilaç sanayinin geliştirilmesi ve tükettiğimiz ilacın önemli bölümünü üretebilmek hedefine varabilmek için koşulları da sağlıklı biçimde oluşturmak gerekli. Kısaca alt yapıda iyi hazırlanmalı.