Fobiler - Prof. Dr. Sultan Doğan, Psikiyatrist, İzmir
Phobos, Yunan mitolojisinde korku tanrısıdır.
Kişi; belirli bir nesne veya durum karşısında, aşırı ve gereksiz olduğunu bilmesine karşın önüne geçemediği bir anksiyete veya panik atağı yaşamaktadır. Bazen korku veren nesne ve durumun düşüncesiyle bile şiddetli şikayetler ve belirtiler ortaya çıkabilir. Bu belirgin ve ısrarlı korku genellikle zararsız nesnelere veya durumlara karşı gelişmiştir.
Ana özelliği, korkunun özgül nesneyle sınırlı olmasıdır.
•Hayvan tipi: Böcekler, kedi (ailurofobi), tüm hayvanlar (zoofobi)
•Doğal çevre tipi: Fırtına, yüksek yerler (akrofobi), su
•Duruma bağlı korkular: Toplu taşıma araçlarıyla seyahat, uçak, tünel, köprü, asansör, kapalı yerler (klastrofobi)
Diğer tipler: Boğulma, kusma, hastalık kapma, ağrı (algofobi), yüz kızarmasından korkma (eritrofobi), yabancılardan korku (ksenofobi)
Agorafobi eski Yunanca’dan türetilmiş bir sözcüktür. “Pazar yeri korkusu” anlamına gelir. Bilinen, alışık olunan, emin bir yerden ayrılıp bir tehlike anında kaçmanın zor olacağı düşünülen yerlerde bulunmaktan bariz şekilde korkma ve kaçma mevcuttur. Yaygın görülen bir fobi çeşididir ve toplumsal ve mesleki işlevsellikte önemli ölçüde bozulmaya yol açabilir.
“Kaçmanın zor olabileceği ya da yardım alınamayacağı düşünülen yer ve durumlarda anksiyete veya sıkıntı duyma” olarak da tanımlanmaktadır. Agorafobik korkular arasında; kalabalık ortamlarda bekleme, sıraya girme, sinema veya cami gibi kalabalık yerlerde ön sıralarda bulunma gibi özel birtakım durumlar da vardır.
Toplum ya da yabancılar önünde kendisini küçük düşürecek, utandıracak bir şey olmasından korkma ve bu ortamlardan kaçınma durumudur. Toplum önünde konuşma, dışarıda yemek yeme, başkalarının yanında yazı yazma, telefon kullanma, genel tuvaletleri kullanma durumlarında ortaya çıkabilir.