KARA DELİKLERİN YANINDA YAŞAM MÜMKÜN MÜ? « Galaksi Arşivi
M. Mustafa Çiftçioğlu
Bu haber 24 Haziran 2019 - 15:32 'de eklendi
Kara delikler, Evrendeki en korkunç ve yıkıcı güçlerden biridir, ancak bazı bilim adamları, bu cisimleri çevreleyen maddenin emilmesi sırasında oluşturdukları radyasyonun, yaşamın biyomoleküler yapı öğelerinin ve hatta fotosentezin ortaya çıkmasına katkıda bulunabileceğini öne sürmektedir. Genel olarak, bu, galaksimizdeki yaşamı, şu andaki hipotezlerimizin önerdiğinden de daha fazla destekleyebilecek dünyalar olabileceği anlamına gelebilir.
Astrofizik Dergisi’nde sonuçları yakın zamanda yayınlanan yeni çalışmaları için astrofizikçiler, süper kütleli kara delikler etrafında dönen gaz ve tozdan oluşan aktif galaktik çekirdekler (AGÇ) olarak adlandırılan gaz ve tozdan radyasyon disklerinin özelliklerini daha ayrıntılı incelemek için bilgisayar modelleri yarattılar. Evrendeki en parlak nesnelerden biri olarak, bunlar bir kara deliğin yerçekimi ile maddenin eğriliği sonucu oluşurlar. Bu sürece büyük miktarda enerji salınımı eşlik eder.
80’li yılların başından beri, bilim adamları bu cisimlerin radyasyonunun aktif galaktik çekirdeklerin etrafında ölü bir bölge oluşturduğuna inanıyorlardı. Hatta bazı araştırmacılar AGÇ’lerin, özellikle galaksimizin merkezine doğru karmaşık dünya dışı yaşam biçimlerini henüz keşfetmememizin nedeni olduğunu öne sürdüler. Samanyolu’nun merkezinde, kocaman bir kara delik olan Sagittarius (Yay) A * bulunur. Önceki çalışmalara göre, AGÇ’nin güçlü X-ışını ve ultraviyole ışınımının etkisi altında, aktif galaksi çekirdeğinin merkezinden 3200 ışıkyılı yarıçapında yer alacak Dünya benzeri herhangi bir gezegen, atmosferini koruyamayacaktı.
Harvard Üniversitesi’nden gökbilimci olan Manaswi Lingam, “İnsanlar en çok kara deliklerin yıkıcı etkilerinden bahsediyorlar. Araştırmamızın bir parçası olarak, bu etkilere, özellikle de kara deliklerin radyasyonuna yeni bir bakış atmak istedik ve içlerinde bazı olumlu yönleri bulmaya çalıştık ”diyor.
Kara deliklerin yanında yaşam mümkün mü?
Araştırmacılar tarafından yaratılan bilgisayar modelleri, Dünya’dakine benzer veya daha yüksek yoğunluklu bir atmosfere sahip olan ve AGÇ’den yeterince uzak olan gezegenlerin, atmosferlerini koruyabileceklerini ve ayrıca yüzeylerinde yaşam barındırabileceklerini göstermiştir. Bilim adamları, AGÇ’lerin merkezine belirli bir mesafede bulunan yıldızların, ultraviyole radyasyon miktarının orada olabilecek tüm yaşamı yok edecek kadar yüksek olmadığı “yaşanabilir bölgelere” sahip olduğunu açıkladı.
Bu tür radyasyon seviyelerinde, bilim adamları, gezegenlerin atmosferlerinin çökmeyeceğini söylüyor. Aynı zamanda, bu radyasyon molekülleri parçalayabilecek ve en azından bildiğimiz yaşam için gerekli olan yapısal elementleri (proteinler, lipitler ve DNA) üretmek için gerekli bileşikleri oluşturabilecektir. Araştırmacılar, galaksimizin merkezinde yer alan aynı Sagittarius A * boyutundaki kara delikler için “yaşanabilir bölge” nin kara delik merkezinden yaklaşık 140 ışıkyılından başlayacağını söylüyor (1 ışık yılı = 150 milyon kilometre). Aynı zamanda, radyasyonunun olumsuz etkileri de zaten AGÇ’lerin merkezinden 100 ışıkyılı yarıçapında önemli ölçüde azalacaktır.
Kara delikler ve fotosentezin neleri Ortak ?
Bilim adamları ayrıca bu radyasyonun fotosentez üzerindeki etkilerini de incelediler : bitkilerin oksijen ürettiği, ışığın enerjisi nedeniyle organik maddelerin inorganikten sentezlenmesi süreci ve bazı bakteri ve yosunların da glikozu. Yukarıda da belirtildiği gibi, AGÇ’ler fotosentez – ışığı için gerekli olan temel elemanları büyük miktarlarda yayma kabiliyetine sahiptir. Manaswi’ye göre, bu yön özellikle yetim gezegenler denen yani gezegensel ve küresel biçime sahip bir kütleye sahip olan ancak yerçekimisel olarak herhangi bir yıldıza bağlı olmayan cisimler için önemli olacaktır. Bilim insanlarına göre, bu tür gezgin gezegenlerin yaklaşık 1 milyar kadarı, Samanyolu büyüklüğündeki galaksilerin “yaşanabilir bölgesinde” olabilir.
AGÇ’nin fotosentezi destekleyebileceği alanı hesaplayan bilim adamları, özellikle merkezlerinde süper kütleli kara delikler bulunan çok sayıda galaksinin, bu tür fotosentezi destekleyebileceğini keşfettiler. Örneğin, bizim boyutumuzda bir galaksi için bu bölge, merkez çevresinde yaklaşık 1100 ışıkyılını kaplayacaktır. Bilim adamları, küçük ve daha yoğun, ultracompact cüce gökadaları olarak adlandırılan alanların yarısından fazlasının fotosentez için uygun olacağını belirtiyor.
Röntgen ve ultraviyole radyasyona yeni bir bakışla araştırmacılar, geçmişte AGÇ’nin olumsuz etkilerinin çok abartıldığını açıkça belirtiyor. Bilim insanları, dünyasal bakteri türlerinin çoğunun etraflarında kendilerini ultraviyole radyasyondan koruyan özel bir biyofilm yaratabildiklerini açıklıyor. Bu nedenle radyasyon geçmişine sahip alanlardaki yaşamın benzer hayatta kalma yöntemlerine adapte olabileceği ihtimali dışlanmamalıdır.
Yeni çalışma ayrıca, AGÇ tarafından büyük miktarlarda aktif olarak yayılan X-ışını ve gama radyasyonunun, dünya benzeri dış gezegen (exoplanet) atmosferi tarafından kolayca absorbe edileceğini ve görünüşe göre, bunların yaşayabileceği yaşam formları üzerinde önemli bir etkisi olmayacağını belirtiyor.
Galaksimizin AGÇ’sine gelince, araştırmacılara göre, radyasyonunun olumsuz etkileri zaten AGÇ’nin merkezinden 100 ışıkyılı yarıçapında önemli ölçüde azalacaktır.
“Dünyaya bir örnek olarak bakarsak, radyasyonun olumlu etkilerinin olumsuz etkilerini aşabileceğini güvenle söyleyebiliriz. Bizim için bu keşif aynı zamanda gerçek bir vahiy olarak ortaya çıktı”diyor, Lingam.
Gökbilimciler, Evrendeki Uzaylı Yaşamını Gösteren Sekiz Yeni Radyo Sinyali Tespit Etti
İç Dünya Medeniyetlerine Bir Adım Daha : Bu Yüzyılın Keşfi Olabilir
ABD Hava Kuvvetleri Gizli Uzay Uçağı Yeni Bir Rekor Kırdı
Çin’li bir biyoteknoloji şirketi, evcil hayvan klonlama işini ticari hale getirmeye hazırlanıyor