11'e 10 kala / Sinema / Milliyet Blog
Hadi bakalım keyfe gel. Kış geldi, bizim de film günleri başladı. Nerdeyse haftanın üç gecesi film izlemeye başladığımda, kendimi bambaşka bi dünyaya göç etmiş gibi hissediyorum. Eğer seyrettiğim filmi beğendiysem, sabah mutlulukla uyanıyorum. Her ne kadar sinemada film izlemek güzelse de, evde ortamı karartıp kanepede uzun oturup, film izlemenin keyfi bi başka oluyor desem… evet evet haklısın dediğinizi duyuyorum.
11’e 10 kala” “dün, “şu an” ve “yarın’ı” birbirine sıkı sıkı bir iple bağlayıp, yaşamın her anını koleksiyonuna eklediği bir objeye dondurup o ipe dizen ve onun üzerinde, usta bir cambaz gibi yürümeye devam eden müthiş bir koleksiyoncuyu anlama arzusuyla başladım. İstanbul’un hayatın içindeki çelişkilere olan toleransına sığınıp, birbirinden sınıfları, yaşamları, hayalleri ve gerçekleriyle çok farklı iki yalnız adamın, 83 yaşındaki koleksiyoncu Mithat Bey’le kapıcısı Ali’nin, birbirlerinin yaşamlarına hesapsızca müdahalelerini anlatırken, bir baktım kaybederken kazanan, kazanırken yenilen, biterken başlayan yaşamlarında bu iki adamın birbirlerine sunabilecekleri yine İstanbul’du. Böyle tanımlıyor filmini Pelin Esmer.
Anadolu’dan İstanbul’a göç eden Ali, Emniyet Apartmanına kapıcı olarak girer. Kızı kapıcı dairesindeki rutubetten astım olunca, daha iyi koşullar sağlayana kadar bi süreliğine ailesini köye göndermiştir. Apartmanın diğer sakinleri deprem endişesi ve daha değerli bir eve sahip olma isteğiyle binayı yıkıp yeniden inşa etmeyi tercih edince, Mithat Bey’in koleksiyonları uğruna verdiği savaşların en zorlusu başlar. Bina yıkılırsa Mithat Bey koleksiyonlarını kaybedecektir, Ali’de hem evini, hem işini. Apartman yalnız yaşayan bu iki adamın ortak kaderi haline gelir. Koleksiyonun devamlılığı için başlayan ilişkileri, Mithat Bey’in Ali’ye İstanbul’u devretmesiyle farklı bi boyuta geçer, birbirlerinin kaderlerini fark etmeden değiştirdikleri bi noktada biter.
Aslında Mithat Bey karşımıza geçse ve hayatını anlatsa, hayatının her dönemi başlı başına bi film olur. Üç yaşında babası kuran kursuna göndermiş. Devleti ise; Sümerbank bursuyla Amerika Stanford Üniversitesi’nden mezun olmuş, Türkiye’de her evde radyo yokken, transitörü icad etmesine ramak kalmış, transmitörü icad etmiş, bi genci Kayseri’deki tekstil fabrikasına gönderiyor, kadrozsuzluktan! Daha sonra ise Emniyet’te görev yapmaya başlayıp, Polis Radyosunu kuruyor.
Flmin adı, radyonun saatiyle senkronize edilen 193 gün sonunda 10 dakika geri kaldığını not alıyor Mithat Bey. Filmin adının 11’i göstermesi gerekirken 11’e 10 kalayı gösteren saatten geldiğini düşünmekle beraber; filmin sonunda Reşat Ekrem Koçu’nun İstanbul ansiklopedesinin 11. cildinin uzun uğraşlar sonunda elde edilmesiyle, fakat önceki 10 cildin kapıcı Ali tarafından sahafa satılmasıyla da alakası olduğu göz ardı edilmeyecek mükemmel bi detay. Bu da ‘şimdi’nin geçmişten kopamayacağını, ‘şimdi’nin geçmişle anlam kazandığını hatırlatıyor. Mithat Bey yaşamı bir bütün olarak algılayan, şimdiki zaman ve geçmiş zaman arasında ayrım yapmayan biri. Onun için emniyet, geçmişinden kopmamak demek.
Mithat Bey’in Osmanlı Mezarlığı’nda doktora öğrencisi araştırmacı bi genç kızla karşılaştığında aralarında geçen diyalogda, öldüğünde cesedinin yakılmasını istiyor. Ama bu henüz legâl değil Türkiye’de diye cevaplandırıyor genç kız. Mithat Bey öldükten sonra dünyada fazla yer kaplamak istemediğini söylüyor. Eğer gömülürse mezar taşında ilk transmitörü icad eden Türk denmesini istediğini söylüyor. Bu da bence filmdeki ilginç olduğu kadar hüzünlü bi detaydı.
Apartman sakinlerinin istediği olur sonunda. Binanın emniyetli olmadığından yıkımına karar verilir. Bu kararla Mithat Bey’in evinin boşaltılmasına karar veriliyor. Zabıtalar evi boşaltmamış olduğu taktirde zorla tahliye edeceklerini söylemeleri ve bunun üzerine Mithat Bey’in günlerce evden çıkmayıp koltuğunda umutsuzca zabıtaları beklemesi…
güzel açıklanmış bir yazı olmuş. elinize sağlık. İlginç ve de yaratıcı bir senaryoyu sade bir dille ve durağan tempoda anlatmayı tercih etmiş yönetmen. Ben başarılı buldum.
Bu kadar durağan bir hikayeyi, böyle heyecanlı anlattığı için Pelin Esmer'i kutlamak lazım. Sanki bir belgesel tadında gibi olsa da, film temposunu hiç yitirmiyordu. Teşekkürler, selamlar... 12.02.2013 20:29
Teşekkürler... 07.03.2011 21:18
Sevgili Nilüfer filmi, özünü, vurucu noktalarını çok güzel anlatmışsın. Adeta filme, konusuna, Mithat Bey'e haksızlık yapmayayım, önemli detayları atlamayayım diye özel çaba sarf etmiş, belki de bazı detayları daha iyi anlatabilmek için yeniden izlemişsin. Her bir satır, bu yazıda mutlaka var olmalı ancak filmin adıyla ilgili detay da film ekibinin, senaristin bu işe ne kadar gönül verdiğini gösteriyor. Bu çok emek verilmiş, gönülden yazılmış tanıtım için çok teşekkürler Nilüfercim. Sevgiler...
Mithat Bey'in yaşamının biraz da harcanılmış bir yaşam olduğunu düşünüyorum. Stanford Üniv. bitirmiş birini kadrosuzluktan tekstil firmasına atamak, bizim ülkenin aksayan yanlarından biri. Ve onun sakin, kibar, incelikli karakterini çok sevdim. En çok dikkatimi çeken de, herşeyi toplayan, evinde adım atmaya yer kalmayan birinin, öldüğünde dünyada yer kaplamak istememesi. Zaten film birçok festivalde ödül almış Mithat Bey'i de, çekeni, yazanı hepsini sevdim. Ve senin de yazıyı beğenmene çok teşekkür ederim canım arkadaşım.:) Sevgilerimle... 24.01.2011 21:56
Tiyatro çalışmalarımın yoğunluğu nedeni ile iki yıldır çok sevdiğim sinemadan uzağım. Bu filmi ilk kez sizin yazınızdan öğrenmiş oldum. Bu bilgilendirme için teşekkürlerimi sunuyorum size. Ve en kısa zamanda izleyeceğim, 11'e 10 kala'yı. Filmin resmi sitesinin linkini, ilgi duyanların beğenisine sunuyorum. www.11e10kala.com/index.html
İzlediğinizde beğeneceğinizi tahmin ediyorum Behram Bey. Türk sineması böyle özgün senaryo ve yönetmenlerle zengileşti, bizlere de güzel filmlerini izlemek kalıyor. Tiyatro çalışmalarınızda kolaylık ve başarılar dilerim. Filmin linki için çok teşekkür ederim. Selamlarımla... 18.01.2011 16:01