KASA VE ORTAKLARDAKİ PARALAR ( 6736 sayılı Kanuna İlişkin Düzeltme Yapanlar DİKKAT)
103647 kez okundu
6736 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası hükmü ile bilanço esasına göre defter tutan kurumlar vergisi mükelleflerine, 31/12/2015 tarihi itibarıyla düzenledikleri bilançolarında görülmekle birlikte işletmelerinde bulunmayan kasa mevcutları ve işletmenin esas faaliyet konusu dışındaki işlemleri dolayısıyla (ödünç verme ve benzer nedenlerle ortaya çıkan) ortaklarından alacaklı bulunduğu tutarlar ile ortaklara borçlu bulunduğu tutarlar arasındaki net alacak tutarları ile bunlarla ilgili diğer hesaplarda yer alan işlemlerini bu Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen üçüncü ayın sonuna kadar vergi dairelerine beyan etmek suretiyle kayıtlarını düzeltmeleri ve böylece kayıtlarını fiili duruma uygun hale getirmeleri imkanı verilmiştir.
Bu imkanla aşağıdaki hesaplarda olan ancak mevcutta olmayan hesapların fiili duruma uygun hale getirmeleri imkanı sağlanmıştır.
- 126. Diğer Çeşitli Alacaklar hesabı
- 131. Ortaklardan Alacaklar hesabı
- 231. Ortaklardan Alacaklar hesabı
- 331. Ortaklara Borçlar hesabı
- 431. Ortaklara Borçlar hesabı
Bilançolarında görülmekle birlikte işletmelerinde bulunmayan kasa mevcutları ve ortaklardan alacaklar tutarları ile bunlarla ilgili diğer hesaplarda yer alan işlemlerini düzeltmek için beyanda bulunan mükellefler, beyan edilen tutarlar üzerinden %3 oranında vergi hesaplayacak ve hesaplanan vergiyi beyanname verme süresi içinde ödeyeceklerdir.
Söz konusu tutarların beyanı üzerine, defter kayıtlarının düzeltilmesi gerekeceği tabiidir. Tebliğde düzeltmenin aşağıda belirtilen iki yöntemden biriyle yapılması önerilmiştir.
- Birinci yöntem, düzeltilen meblağın vergisi ile birlikte 689 hesaba KKEG olarak kaydedilmesi,
- İkinci yöntem, düzeltilen meblağın 296 - GEÇİCİ HESAP’ ta aktifleştirilmesi, vergisinin ise 689 hesaba KKEG olarak kaydedilmesi,
(Geçmişte 6552 sayılı Kanunla getirilen benzer düzenlemede, mali idare yayınladığı tebliğde “296-GEÇİCİ HESAP” gibi bir hesap seçeneği düşünemediğinden, o dönemdeki tebliğ düzenlemelerine göre kayıt yapanların dönem bilançolarındaki öz varlıkları çoğunluk eksiye düşmüş ve şirketler münfesih hale gelmişti.)
İşletmelerin, kayıt tercihlerini yapmadan evvel “öz varlık” hesaplarını gözden geçirmeleri TTK. 376. Madde düzenlemeleri açısından önemlilik arz etmektedir. Keza 376. maddenin birinci fıkrasında “Son yıllık bilançodan, sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının yarısının zarar sebebiyle karşılıksız kaldığı anlaşılırsa, yönetim kurulu, genel kurulu hemen toplantıya çağırır ve bu genel kurula uygun gördüğü iyileştirici önlemleri sunar.” denilmektedir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında da “ Son yıllık bilançoya göre, sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının üçte ikisinin zarar sebebiyle karşılıksız kaldığı anlaşıldığı takdirde, derhâl toplantıya çağrılan genel kurul, sermayenin üçte biri ile yetinme veya sermayenin tamamlanmasına karar vermediği takdirde şirket kendiliğinden sona erer. “ denilmektedir. Dolayısıyla tebliğde belirtilen kayıt yönteminden birincisini tercih edenlerin, kayıtlarını yapmadan evvel şirketin “öz varlık” hesaplarını gözden geçirmeleri önemlilik arz etmektedir. Söz konusu durumu iki örnekle aşağıda açıklamaya çalıştık.
ÖRNEK 1: 2016 yılında işletmelerinde bulunmayan kasa mevcutları ve ortaklardan alacaklar tutarları olan 1.400.000,00 TL, 6732 sayılı Kanun kapsamından faydalanarak, 1.400.000,00 TL ve %3 vergi 43.000,00 TL, toplam 1.443.000,00 TL 689- hesaba KKEG olarak yazılmıştır.
Bu işlem evvelinde şirketin öz varlık durumu aşağıdadır.
GEÇMİŞ YIL KARLARI
DÖNEM NET KARI
1.443.000,00 TL ‘nin KKEG kaydedilmesi sonucu şirket öz varlığı aşağıdaki duruma gelmiştir.
DÖNEM NET ZARARI (-)
1.443.000,00 TL KKEG nedeniyle şirket 1.273.000,00 TL ticari zarar etmiş; bu zarar sonucunda şirketin öz varlığı 7.000,00 TL’ye, şirketin 400.000,00 TL olan sermayesi öz varlık içinde eriyerek 7.000,00 TL’ ye düşmüştür. Ancak şirketin kurumlar vergisi beyanında mali karı değişmemektedir.
ÖRNEK 2: 2016 yılında işletmelerinde bulunmayan kasa mevcutları ve ortaklardan alacaklar tutarları olan 1.400.000,00 TL, 6732 sayılı Kanun kapsamından faydalanarak, 1.400.000,00 TL, 296 - GEÇİCİ HESAP’ ta aktifleştirilmiş; %3 vergi 43.000,00 TL KKEG yazılmıştır.
Yukarıdaki tabloda görünen 590 hesap şirketin ticari net karıdır. 43.000,00 TL KKEG, şirketin kurum beyanındaki mali karını değiştirmezken, şirketin ticari net karı olan 590- DÖNEM KARINI (170.000,00-43.000,00) 127.000,00 TL’ye düşürmektedir. Ancak bu işlemle TTK’nın 376. Maddesine aykırı bir husus oluşmamıştır.
Sonuç olarak, bilançolarında görülmekle birlikte işletmelerinde bulunmayan kasa mevcutları ve ortaklardan alacaklar tutarları ile bunlarla ilgili diğer hesaplarda yer alan işlemlerini düzeltmek için beyanda bulunan mükelleflerin, beyan edilen tutarların muhasebe kayıtlarını yapmadan evvel “öz varlık” hesaplarını gözden geçirmeleri ve ortaya çıkan tabloya göre tebliğde belirtilen kayıt yöntemini tercih etmeleri gerekir. Aksi takdirde kaş yapayım derken göze zarar vermek kaçınılmaz hale gelir.
Kaynak: BÜTÜN YÖNLERİYLE MUHASEBE…..YMM. Yunus DOĞRU, Canan DOĞRU”
Kitabı sadece www.muhasebebugun.com adresinde inceleyebilir ve temin edebilirsiniz.
MUHASEBE Bugün, Rasyonel Piyasa Çözümleri Ltd. Şti.
0216-390 99 30
Gelişmelerden haberdar olmak için mail listemize katılın.
MUHASEBE Bugün, Rasyonel Piyasa Çözümleri Ltd. Şti. 2020, Tüm hakları saklıdır.
Bu sayfayı görebilmek için E-Mail adresinizi giriniz
VERGİ-MUHASEBE-SGK (Emeklilik işlemleri hariç) konularında sorularınız GENOVA Uluslararası Bağımsız Denetim A.Ş.'nin YMM kadrosunca cevaplandırılmaktadır.