Çocuklara neden sınır koyulmalı? - Retorya - Konuşma Terapisi, Konuşma Terapisti, Konuşma Bozukluğu
Sınırlar, çocukların kendilerini güvende hissederek büyümeleri için çok önemli. Anne ve babaların, çocukların kendilerini güvende hissedebilecekleri alanı belirlemeleri ve anne-babaların çocukların gelişimlerini güvenli hareket alanı içinde tamamlamasına rehber olmaları “sınır koymak” olarak tanımlanıyor. Psikolog Sandy Kasar sınır koymanın önemini, sınır koyarken nelere dikkat edilmesi gerektiğini Pudra.com’a anlattı.
Sınır koyarlen nelere dikkat edilmeli?
Siz sürekli fikirleri değişen birine güvenebilir misiniz? Mesela çocuğunuz aynı anda beş çikolata yemek isterse ne yaparsınız? Anne-baba “Hayır yiyemezsin!” derse; çocuk onu yemek için diretecektir. Bir sonraki aşamada ağlamaya başlayabilir. Burada anne ve babanın bir seçim yapması gerekir. Çok ağlıyor diye çikolataların hepsini çocuğa verirseniz, şu mesajı verirsiniz: “Sağlığını düşünerek koyduğum sınırlarımı direterek ve inatlaşarak beş çikolataya, ağlayarak altıya, kendini yerlere atarak yediye ve hatta sinir krizi geçirerek sekize çıkarabilirsin. Çünkü benim sınırlarım geçirgen.” Bu dönemdeki tutumlarınızın çocuğunuzun bütün hayatını etkileyebileceğini unutmamalısınız. Çocuklar bir süre sonra evde anne-babasını kontrol edebilir ama dışarıda kontrol edemeyecekleri bir dünyayla karşılaşırlar. Burada problemler yaşanmaya başlayabilir. Anne veya baba koyulan kuralları aşıp, çocuğun istediğini yaparsa, çocuk evin yumuşak karnını belirler ve evin sınırlarının geçirgen ve değişken olduğunu anlar. İsteklerini, inatlaşmalarını, ağlamalarını, krizlerini istediği olmadığı zaman aynı şekilde devam ettirir.
Özellikle çalışan anne-babalar için sınır koymak çocuğu “mutsuz etmek” anlamını taşıyabiliyor. Birlikte geçirdikleri kısıtlı zamanda çocuklarının her istediğini yerine getirerek sınır koymaktan kaçınıyorlar. Oysaki yanlış davranış karşısında sınır koymak, olayın mantıksal sonuçlarını anlatmak çocuğun kendini güvende hissetmesini sağlar.
“Hayır! Yapma! Dur!” şeklinde tepki vermek yerine, ona yanıt vermeyi tercih edin ve bu sınırı neden koyma ihtiyacı hissettiğinizi açıklayın.
“Hayır!” kelimesini gerçekten gerekli olduğu noktada kullanın.
Belirsizlik çocuğunuzun zihninin karışmasına neden olur. Çocuğunuz için anlaşılmayan sınır, “sınırsızlık” anlamına gelir.
Sınırları bağırarak veya küçük-büyük vurmalarla anlatılmamalı. Mevlana bu durumu çok güzel açıklamıştır;“Kelimelerini yükselt sesini değil; yağmurdur çiçekleri büyüten gök gürültüsü değil.”