Safir Hukuk Danışmanlık | Hilal Koyuncu | Burçin Öktem | Ankara |, 89 BORÇLUSU VE MENFİ TESPİT
ÜÇÜNCÜ KİŞİLERDEKİ ALACAK VE HAK EDİŞLERİN HACZİ VE MENFİ TESPİT
Borçlu aleyhine başlatılmış ve kesinleşmiş icra takiplerinde, takip borçlusunun üçüncü kişi veya kurumlardaki alacak ve hak edişlerinin haczi İİK 89 kapsamında mümkündür. Bunun için takip borçlusunun hak ediş ve alacaklarının bulunduğu kişi ve kurumlara 89 haciz ihbarnameleri gönderilmesi gerekmektedir.
89/1 haciz ihbarnamesi gönderilen üçüncü kişilerin tebliğden itibaren 7 gün içerisinde cevap vermesi veya itiraz etmesi gerekmektedir. 7 gün içerisinde cevap vermeyen üçüncü kişiye 89/2 haciz ihbarnamesi gönderilir ve üçüncü kişilerin yine tebliğden itibaren 7 gün içerisinde cevap vermesi veya itiraz etmesi gerekmektedir. 89/1 ve 89/2 haciz ihbarnamelerine cevap vermeyen veya itiraz etmeyen üçüncü kişilere 89/3 haciz ihbarnamesi gönderilir ve bu aşamadan sonra üçüncü kişilerin cevap verme veya itiraz etme hakkı ortadan kalkar. Bu noktada üçüncü kişilerin 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde alacaklı ve takip borçlusu aleyhine menfi tespit davası açması ve 5 günlük yasal sürede icra dairesine dava açtığını bildirmesi gerekmektedir.
89/1ve 89/2 haciz ihbarnamelerine tebliğden itibaren 7 gün içerisinde cevap vermeyen veya itiraz etmeyen, 89/3 haciz ihbarnamesinin tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde dava açmayan üçüncü kişiler takip borçlusu yanında 89 borçlusu sıfatını kazanır. Bu halde üçüncü kişiler aleyhine ve alacaklı lehine tüm haciz işlemleri uygulanabilir hale gelir.
Bahsi geçen süreler geçtikten sonra 89 borçlusu İİK 72 kapsamında borçlu olmadığı gerekçesi genel menfi tespit davası açma hakkına sahip değildir. Keza 15 günlük süre hak düşürücü süredir. Bununla birlikte İİK 72 kapsamında menfi tespit davası açma hakkı yalnızca takip borçlusuna verilmiştir.
Bu noktada dikkat edilmesi gerek husus; takip borçlusu icra dosyasındaki tüm alacak kalemlerinden ve her gün işleyen faizden sorumlu iken 89 borçlusu yalnızca 89/1 haciz ihbarnamesinde bildirilen borç miktarından sorumludur. 89 borçlusu, 89/1 haciz ihbarnamesinde bildirilen borç miktarını ödedikten sonra borçtan kurtulur ve kalan tutarın tahsili için takip borçlusu üzerinden haciz işlemleri devam eder.
Sonuç olarak 89 haciz ihbarnamelerine cevap vermek veya itiraz etmek son derece önemli olup ihmal edilmemesi gerekmektedir. Aksi halde borçlu sıfatı kazanılıp 89/1 haciz ihbarnamesinde bildirilen borç miktarından sorumluluk doğacaktır.