Her çocuk başarılı olmak ister
12:43:46 | 2019-09-09
HAZIRLAYAN: Marmara Pedagoji Ailesi adına Pedagog & Ebeveyn Danışmanı
Kocaeli Anneleri Derneği Eğitim Komisyonu Üyesi Elif İpek
Okullar açıldı. Yeni eğitim ve öğretim dönemi öğrencilere, öğretmenlere, velilere ve bizim gibi destek ekiplere tüm güzellikleri ile gelir umarım. Dönem içinde çıkacak kimi problemlere karşı muhtaç olduğumuz kudret öncelikle damarlarımızdaki asil kanda, daha sonra da dayanışmada gizli. Eğitim denildiğinde aklıma ilk gelen şey; bireysel farklılıklar. Nasıl da dilimize yerleşen bir tanım değil mi? ‘Her çocuk özeldir’, ‘aman canım hepsi bir başka alem’, ‘her çocuk bir değil ki’... İyi ama ‘bireysel farklılık’ ne zaman bir sorunun veya yeteneğin işaretçisidir?
Anne-baba olmanın getirdiği kaygılardan arındırarak sorunu/yeteneği işaret eden durumları nasıl fark edebiliriz? Danışanlarım ile birlikte bireysel farklılıkları değerlendirirken dikkat ettiğim ve danışan ailelerime de anlattığım, gözettiğim en önemli şey; yaş kriterleri ve evrensel gelişim basamakları.
Eğer bir çocuk birey; evrensel gelişim basamağı içinde farklı şekilde bulunuyorsa, bu basamağa yaşıtlarından hemen önce veya hemen sonra adım atıyorsa, bireysel farklılıklardan bahsedebiliriz. Burada; çocuk bireyin beceri gelişim süreçleri, becerilerini geliştirme biçimi, ilgileri, odağını yönlendirebilmesi, sabrı, yetenekleri, yönelimleri, okula başlayana kadar bakım verenlerden aldığı eğitim-öğretim ile oluşturduğu hazır bulunuşluk düzeyi gibi göz önünde bulundurulması gereken pek çok unsur var.
Bu unsurlardan birinde veya birkaçında çocuğun yaşantısını ve/veya evrensel gelişim basamağı içinde olmasını engelleyen, olumsuz yönde etkileyen bir durum var ise; desteklenmesi gereken bireysel farklılıklardan bahsetmeye başlamamız gerekir.
Nöro-gelişime yıllarını vermiş ve beyin meraklısı biri olarak; yaşamın ilk yıllarında beyin gelişiminin son sürat olduğunu söylemeden geçmemi beklemeyin lütfen... Beyin gelişiminde 3 yaşında yarıdan fazla, 6 yaşta ise yüzde 90 yapılanmaya ulaşılmış oluyor. Bu da bize; çocuk bireyin öz bakım becerileri, dil becerileri, düşünme becerileri, öğrenme becerileri, beden koordinasyon becerileri gibi temel alanlarda yaşından beklenen düzeyde bağımsızlaşmış olması gerektiğini gösteriyor.
GELİŞTİREN AİLE, GELİŞEN ÇOCUK!
Eğer çocuk birey, beklenen yaş kriterlerinde değilse ailenin ebeveynlik becerilerine odaklanmak gerekebiliyor. Ne de olsa annemizin karnından anne baba olarak doğmuyoruz! Çocuğun becerileri ne yönde, nasıl desteklenmiş, gelişimini olumsuz yönde etkileyen bir yaşantı var mı... Bununla birlikte; geliştiren aile iken gelişen de çocuk... Çocuğun yaşıtları ile aynı dönemde gelişmesini engelleyen özel bir durumu var mı?
İşte bu sorunun cevabı ve bireye özgü çözümü için uzmanlar ile işbirliği kurmak gerekiyor. Çocuk; bir alanda beklenenden üstün performans gösterirken diğer alanda benzer performans göstermekte, neden-sonuç ilişkileri kurmakta, yaşıtları ile iletişimde ve kurallı oyunlar oynamakta, kendini ifade etmekte, başladığı işi bitirebilme konusunda sebat gösterebilmekte, belli durumlarda bir beceriyi gerçekleştirebilirken başka durumlarda aynı beceriyi göstermekte güçlük çekiyorsa temel nörogelişim ve kişisel-sosyal gelişim alanları içinde değerlendirilebilir.
Bir gelişimci olarak söyleyebilirim ki 0-6 yaş döneminde beyin gelişimi bu kadar hızlı ilerlerken çoğunlukla problemlerden bahsedilemez, probleme giden ve desteklenmesi gereken durumlardan bahsedilebilir. Eğer bu durumlar tespit edilip desteklenirse; okul döneminde oluşabilecek dikkat, öğrenme, uyum problemlerinin de önüne geçilmiş olur.
Eğer okul öncesi dönemde parlak bir performans gösteren çocuk ilkokula başlayınca zorluklar yaşamaya başlamışsa; öğrenme becerilerini, dikkat becerilerini, bağımsız davranabilme, otokontrol becerilerini değerlendirmekte fayda olabilir. Ne de olsa okul öncesi dönem, oyun odaklı, her zaman öğretmen gözetiminde ve aile desteğinde yürütülür iken; ilkokul dönemi daha yapılandırılmış eğitim ortamlarının bulunduğu, sistematik bilginin verildiği, çocuğun öğretmen denetiminde de olsa görevlerini kendi başına gerçekleştirdiği, ihtiyaçlarını kendisinin takip ettiği, okul dışı zamanlarda ise aile desteğinin sürdüğü bir dönemdir.
Temel nörogelişime dayanan harf öğrenme, harfleri birleştirebilme, ses farkındalığı, dikte edebilme, harfi yazabilme, satırı kullanabilme, rakam-miktar bağlantısını düşünebilme, öğrendiklerini hatırlayabilme, sınıf ortamında verilen yönergeyi dinleyip bağımsız olarak uygulayabilme, odağını yönlendirebilme, dikkatini sürdürebilme; kişisel sosyal becerilere dayanan eşyalarına sahip çıkabilme, teneffüs zamanlarını hem fiziksel hem sosyal ihtiyaçlarını giderebilmek amacıyla kullanabilme, arkadaş edinebilme, topluluk ile hareket edebilme, öğrendiğine dair fikrini söz alarak ifade edebilme gibi beceriler ilk günlerde yeni karşılaşıldığı için doğal olarak çocuk bireyin en çok yardıma ihtiyaç duyduğu alanlardır. Başta yaptığı hatalar, tüm eğitim ortamlarına ve sunulan yardımlara rağmen benzer biçimde tekrar ediyor ise konunun bir uzmana taşınması gerektiğini gösterir.
Problemler oluşmadan, oluştu ise kemikleşmeden önlem alınması her zaman esastır. Unutmayalım ki; ağaç yaş iken eğilir. Kendi kaygılarımız nedeniyle problem oluşturabilecek durumları görmezden gelmeyi tercih edersek; problemler kendilerine bir yol bulur ve oluşur. Her çocuk başarılı olmak ister, ‘canı isteyince yapıyor’ bakışı çoğunlukla bir yanılgıdır.
En iyi dileklerimle;
Hiçbir çocuk arkada kalmasın...
Alikahya Fatih Mh., İskefiye Cd., Zencefil Sk., 2/A1/3 İzmit/Kocaeli
Tel: 0555 294 73 43
Instagram/Facebook: Pedagog Elif İpek
ETİKET : elif ipek Marmara Pedagoji pedagog ebeveyn danışmanı Kocaeli Anneleri Derneği eğitim çocuk okul başarı kocaeli