Spora başlamak için uygun yaş - Kidokit
Kidokit/Fiziksel Gelişim/Spora başlamak için uygun yaş
Sporla aranız nasıl? Keşke hayatımın bir parçası yapabilseydi ya da daha fazla zaman ayırabilseydim diyor musunuz? Çocuğunuzun sporu hayatının bir parçası haline getirmesini istiyor ve onu sağlıklı bir birey olarak yetiştirmeyi arzuluyorsanız spora başlatmak için uygun zaman ne zaman sorusunu soruyor olabilirsiniz.
Hangi spor hangi yaşta
Düzenli spor yapmak çocukların dengesi, esnekliği, dayanıklılıkları ve güçlü motor becerileri için oldukça önemli. Çocuk gelişiminde hareketlilik ve sportif aktiviteler ince ve kaba motor gelişimi için çok değerlidir. Çocukları sportif aktivitelere yönlendirmek, gelişimleri için vazgeçilmezler arasındadır.
Spor yapmak ve özellikle de ileride profesyonel bir sporcu olmak, çocuklarınıza farklı duygular yaşatır. Sabırlı olmayı, takım sporları olan voleybol, basketbol, futbol gibi sporlar; paylaşımı, disiplini, kazanma ve kaybetme duygusunu öğretir. Spor, sağlıklı kemik ve kas oluşumunu destekler. Çocuklarınıza pes etmemeyi, güçlüklerin üstesinden gelme azmini kazandırır. Spor aktivitelerinin, özellikle de amatör olarak ve keyifle yapılan spor aktivitelerinin stresi azalttığı gözlenmektedir. Spor aynı zamanda matematik gibi sayısal alanlarda yeteneklerinin gelişmesine katkı sağlar. Nitekim hareket bilişsel gelişimi bire bir desteklemektedir.
Çocuğunuzu spora başlatırken hangi yaşta hangi spora başlayabileceğini bilmek önemlidir. Çocukların yaşları aynı olsa da fizyolojik yaşları bir olmayabilir. Bu nedenle spor seçiminde fizyolojik yaşın da göz önüne alınması gerekir. Bazı spor dalları tüm vücudun gelişmesine destek olurken bazı spor dallarında ise belli kaslar daha yoğun kullanıldığından bütünsel gelişimi desteklemek adına küçük yaşlarda ek bazı egzersizlerin yapılması da önemlidir.
Her spor için önerilen başlangıç yaşı birbirinden farklıdır. Örneğin jimnastik, ritmik jimnastik ya da yüzme gibi spor dallarına 3 yaşından itibaren başlanılması önerilir. Hatta ileride profesyonel sporcu olma ihtimalini de düşünüyorsanız örneğin 6 yaşın çok geç olacağı belirtilmektedir. Bunun yanında basketbol, voleybol ya da futbol gibi sporlara 6-7 yaşlarından önce başlanmasının riskli olabileceği aktarılır. Nitekim sert toplarla oynanan bu spor dallarında sakatlanma riski ve özellikle de parmakların zarar görme riski önem arz eder. Tenis gibi koordinasyonun güçlü olması gerektiği spor dallarında ise 5-6 yaş daha çok önerilen başlangıç yaşlarıdır. Dolayısı ile spora başlamak güzel ve gereklidir ancak “doğru zamanlama” ve “çocuğunuzun ilgi, ihtiyaç ve yeteneklerine göre seçim yapmak” anahtardır.
2-4 yaşlarda çocuğunuz için en çok önereceğimiz spor aktiviteleri koşma, yakalama ve zıplama gibi temel hareketlerdir. Bu dönemlerde sporun da oyunlaştırılması ve keyifle yapılması önemlidir. Ormanda birlikte koşmalar, parkta oynamalar, atlamalar, zıplamalar bu dönemde keyifle yapabileceğiniz aktivitelerdir. Bu tür hareketleri içeren bahçede koşma, yürüme, dans etme, suda gözetim altında oynama vb. oyunları hayatınıza bol bol entegre etmeye çalışın. Sallanmak, kedi merdivenlerinden asılarak ya da iplerden çekerek tırmanmaya çalışmak, trambolinde zıplamak çocuklarımıza çok iyi gelir. Deneyimli kişiler eşliğinde bu dönemlerde başlayabileceğiniz spor dalları için tavsiye edebileceklerimiz arasında ise yüzme, jimnastik, ritmik jimnastik, dans ve bale eğitimini sayabiliriz. Bu yaşlarda çok fazla antrenman yapmak yerine temel ve teknik geliştirme üzerine yoğunlaşılması önemlidir.
Gelin şimdi 2-4 yaşlar arasında önerilen spor dallarının çocuklarımıza hangi yönlerden iyi geldiğini ve önerilen başlangıç yaşlarını inceleyelim:
Özellikle yaz aylarında yüzme, çocuklar için hem bir eğlence hem de yeri doldurulmaz bir spor türüdür. Yüzme, öncelikle kalp ve akciğer sağlığına büyük katkı sağlar. Ayrıca yüzme esnasında su ile temasın verdiği rahatlatıcı ve düzenleyici etki, ruh sağlığına da olumlu katkıda bulunur. Çocuklar için su bebeklikten itibaren bir eğlence aracı olmuştur. Özellikle sık sık yıkanan bebeklerde de gözlendiği gibi suyun stres azaltıcı etkisi mevcuttur. Yüzme ile kaslar suya direnç gösterdiği için gelişir. Kaslar ve eklem araları, su rezistansından etkilenir, buna bağlı olarak vücut algısı artar. Vücut algısı ne kadar yüksek olursa, çocuklar vücutlarını o kadar iyi hisseder, kontrol eder ve kullanırlar. Su rezistansına bağlı olarak vücuttaki eklemler gerildiği için bedensel esneklik de artar. Yüzme egzersizlerine bebek yaşlarda bile başlanabilir. Çok küçük bebekler henüz korku hissetmedikleri için bazı temel öğretileri daha bebekken veren kurslar mevcut. Ancak genel olarak yüzme branşına başlangıç için 3 yaş önerilir.
Tabii ki çocuğunuzun ileride yüzücü olmasını istiyorsanız işin içine farklı boyutlar girer. Çocuğunuz şayet suyu çok seviyor ve korkmadan suda uzun zaman geçirebiliyorsa, egzersizleri suda hevesle uyguluyorsa, kendinden de bir şeyler katıp daha iyisini yapmaya uğraşıyorsa yüzme sporunu profesyonel anlamda da düşünebileceğinize işaret eder.
Jimnastik ya da ritmik jimnastik, çocuklarımızın temel vücut kaslarının gelişimine destek olur. 3 yaşından itibaren başlanılabileceği öngörülür. Jimnastik küçük yaştaki çocuklar için en çok önerilen spor dallarından biridir. Vücuda güç ve esneklik kazandırır. Beden yaşı, esneklik, algı ve yönergelere uyum gösterebilmek önem arz eder. Esnek olmayan çocuklar için zorlayıcı olabilir ve sakatlık riski arz edebilir. Şayet çocuğunuz jimnastik ya da ritmik jimnastiğe başlayacaksa hareketlere basit olarak başlanması ve ilerledikçe daha zor aşamalara geçilmesi önemlidir. Vücudun esneklik kazanması küçük yaşlarda daha mümkün olmaktadır; ancak zorlanmaması önemlidir.
Jimnastik kas gelişimi ve esneklik açısından fayda arz ederken hareketlere uyum sağlamak ve bu davranışa uyum göstermek çocukların enerjilerini doğru şekilde dışa vurmalarını da sağlamaktadır.
Özellikle kız çocukları bale yapmaktan büyük keyif almaktadırlar. Aslında bale için ideal başlangıç zamanı 4-5 yaşlarıdır. Ancak minik egzersizlerle başlamak adına 3 yaşından itibaren kurslar bulmak mümkündür. Bale, vücudu esnetmek, kuvvetlendirmek, dik bir duruş ve vücut koordinasyonu için oldukça keyiflidir. Çocuğunuzun ileride baleyi profesyonel olarak yapmasını arzuluyorsanız erken yaşta başlanılması tavsiye edilir. Nitekim ayak ucu çalışmalarına geçmeden önce, bacak ve kaslarını yeterince güçlendirmesi ve vücudun esnekliğini kazanması gerekmektedir. Aksi halde, vücutta geri dönüşü olmayan hasarlar oluşabilir. Ancak her alanda olduğu gibi profesyonel yapılan bale egzersizlerinin keyifli olduğu kadar zorlu ve özverili bir süreç olduğunu unutmayarak kendinizden önce çocuğunuzun ne istediğini anlamaya çalışmak ve doğru gözlem yapmak çok önemlidir.