Güle güle Sayın Eide, bilin ki suçlamaları hak etmediniz
02 Ağustos 2017, Çarşamba 8:56
BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Danışmanı Espen Barth Eide... Neredeyse müzakerelerdeki başarısızlığın nedeni olarak o gösterilecek. Ne Kıbrıslı Rumlara yaranabildi ne de Kıbrıslı Türklere... Yaranmak gibi bir derdi yok bence ama onu anlayamayan her iki taraftan bazı kesimlerin çok haksız suçlamalarına maruz kaldı...
Her iki taraftan bazı kesimler Eide’nin “diğer tarafa” yakın görünmeye çalıştığını, o yönde açıklamalar yaptığını iddia ediyor. “Diğer taraf”, ah bu diğer taraf... Hangisinin diğer tarafı? Rum tarafının diğer tarafı “Kıbrıs Türk tarafı”... Kıbrıs Türk tarafının diğer tarafı; “Kıbrıs Rum tarafı”... Eide ise arada... Küçücük bir kara parçasını paylaşamayan, bu uzlaşmaz düşman kardeşler aradaki Eide’ye yükleniyor.
Eide gider de bu dert biter mi? Ne münasebet, Eide gider dert devam eder... Bunca yılki anlaşmazlıkların sorumlusu Eide midir? İyi başlayıp da sonra birbirini boğazlayacak duruma gelen liderleri Eide mi kapıştırıyor?
Seçim derdine düşen Anastasiadis’in çelişkilerine Eide mi neden oluyor? Suçlama oyununu Eide mi başlattı?
Eide’yi ne tanırım, ne de bilirim... Birkaç etkinlikte merhabalaşıp, el sıkışmaktan öte bir tanışıklığımız yok ama genelde ona bakışım olumlu yönde oldu. Bir gün bunları yaşayacağını, Kıbrıs sorunu çöplüğünde üzüleceğini, buralardan yüreği buruk ayrılacağını adım gibi biliyordum. Yalnız ben mi, bu süreci takip eden herkes de bekliyordu bu sonu...
Göreve yeni başlayan her BM yetkilisine acırım aslında. Nasıl bir belaya bulaştıklarının farkında mıdırlar diye hep merak ederim. Genel sekreterin Kıbrıs özel danışmanları göreve başlarken mutlaka zor bir işe bulaştıklarını biliyorlardır. Hiçbir insan başarısız olmak için işe koyulmaz ama kendinden öncekilerin akıbetini bilince, görünce de korkar elbet.
Eide’nın ilk göreve başladığı günlerdeki pozitif açıklamalarını, umutlu demeçlerini okuduğumda ya da dinlediğinde hep tebessüm ettim. Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı ile Rum Lider Nikos Anastasiadis’in müzakerelere başladığı ilk günlerdeki Eide’nın açıklamaları da halen aklımda... “Ne yani ne demesini beklerdin? Olumsuz mu konuşsaydı?” diyebilirsiniz. Yok, tabii ki olumsuz konuşmasını beklemezdim, kimse bekleyemez ama içimden de “İnşallah bu işin sonunda da ortalık böyle tozpembe olur” diye düşündüm. Kimler ne umutlarla geldi de giderken arkasından teneke çaldılar. Aynı şeyi Espen Barth Eide için de yapıyorlar.
Bana göre Eide, çok iyi bir diplomat ve çok iyi bir insandır... Mütevazı yapısıyla halkın arasına da katılmış, Kıbrıslıları anlamaya, Kıbrıslı gibi davranmaya çalışmıştır. Tavırlarında samimiyet sezdim hep, yapmacık değildi. İşini de çok iyi yaptığına inanıyorum. Evet müzakerelerdeki başarısızlık, BM’nin de başarısızlığı sayılabilir ama sorumluluğun büyüğü Kıbrıslılardadır, yani Kıbrıslı Rumlarda ve Kıbrıslı Türklerde... Ya garantörlerde? Onların da sorumluluğunu yok sayacak değilim, tabii ki başarısızlıkta onlara da pay düşer...
Eide, çözüme tanıklık edemediği için mutlaka üzülmüştür. Kim istemez ki başarılı olmayı, kim istemez ki yaklaşık 50 yıldır süren müzakerelerin olumlu sonuçlandığını görmeyi ancak, onun için bu perde kapanacak, ülkesine gidecek, orada aday mı olur, siyaset yaşamı içinde başka başarılara imza atar mı bilemeyiz ama ya biz?
Biz ne olacağız? Kıbrıslılar Eide’ye kızacağına kendi hallerine baksınlar. Özellikle de Kıbrıslı Türkler arasında Eide’ye kızanlar size sesleniyorum; suçu Eide’de arayacaklarına ülkemize bir baksınlar bakalım...
Eide’nin Crans Montana’daki, Kıbrıs Konferansı sonrası, “başarısızlıkta herkesin sorumlu olduğunu” söylemesinde bence bir sorun yoktu. Yüzdeliği, kimin ağır bastığı falan önemli değil, bir başarısızlık varsa tüm tarafların başarısızlığıdır, teferruatların önemi yok, onları tartışınca başarısızlık başarıya mı dönüşecek? Bunun için kimse Eide’ya kızmasın. Hatta Kıbrıslı Türkler hiç kızmasın çünkü Eide, Rum tarafının bazı konularda doğru söylemediğini dile getirecek kadar açık sözlü ve cesur davrandı. Onu eleştiren Kıbrıslı Türkler, Eide’nın “garantiler ve Türkiye’nin tek yanlı müdahalesi konusunda Türk tarafının ısrar ettiği” iddiasının doğru olmadığını söylemesi de mi bazı Kıbrıslı Türkleri memnun etmedi. Yoksa tam da bunu söylediği için, bunu duymak istemedikleri, kabullenemedikleri için mi kızıyorlar?
Yine Eide’nin çözüm için uğraştığını söyleyen tarafların davranışları ve konuşmalarıyla “çözümün ve barışın ruhuna ters” bir tavır içinde olduğunu, Kıbrıs’ı birleştirmeye çalışan insanlar gibi davranmadıklarını söylemesinde de bence sorun yok. Son dönemdeki demeçler, suçlamalar gerçekten de böyle bir görüntü vermiyor mu? Yine daha suçlu olan taraf hangisidir çok önemli değil, ayrıntılarda boğulmaya gerek yok, bunu herkes biliyor zaten. Eide’nın görevi biterken, buralardan gitmeye hazırlanırken nasıl bir çözüm modeli arzu ettiğini söylemesi de bazı Kıbrıslı Türkleri kızdırdı, kızmayın, bunu da demokrasinin bir gereği olarak kabul edelim. Tabii bazı Kıbrıslı Türklere, kızıyor, Eide’ye haksızlık ettiklerini söylüyorum ama Rum tarafının bu konuda çok daha ağır ve haksız suçlamalar yaptığını, Güney’de ülkenin en tepesindeki kişiden gazetecilere kadar herkesin, gereksiz, haksız ve bazen de terbiye sınırlarını aşarak saldırdıklarını söylemeliyiz.
Cumhurbaşkanı Akıncı’nın Eide için veda resepsiyonu düzenlemesini de takdir ettiğimi söylemeliyim. Eide, daha fazlasını bile hak ediyor bence... Güle güle Sayın Eide... Güle güle güler yüzlü, iyi niyetli, barışçı adam... Sayın Eide, siz bize bakmayın... Biz birbirimizi yemeye devam edeceğiz ve hep suçlu arayacağız.
Kıbrıs sorunu çöplüğünden kurtulduğunuz için sevinin bence Sayın Eide, zaman bulursanız da burada yaşadıklarınızı yazın, güzel bir kitap olur diye düşünüyorum. Çabalarınıza tüm Kıbrıslılar adına teşekkürler.