Taşimacilik sistemi hap notlar üNİte 1 (TAŞimacilik sistemine giRİŞ)
ÜNİTE 1 (TAŞIMACILIK SİSTEMİNE GİRİŞ)
Taşımacılığın hem ulusal hem de uluslararası ticaretteki önemi oldukça büyüktür. Ticarette asıl amacın kârı maksimize etmek olduğu düşünüldüğünde en ekonomik en hızlı ve en güvenilir taşıma yönteminin tercih edilmesi gereği de ayrıca önemli bir noktadır. Taşıma yönteminin seçilmesinde pek çok faktör öne çıkmaktadır. Bunlar arasında malın cinsi, miktarı, zaman, bozulabilirlik, maliyet, hız, coğrafi şartlar vb. sayılabilir.
Taşımacılık sistemi, lojistik sistemin bir alt dalı olup en fazla maliyet gerektiren kalemdir. Bu nedenle etkili bir taşıma yönetimi için sağlam bir altyapı gereklidir.
Ulaşım altyapısı, tüm taşıma yollarının iyi bir şekilde işlemesi için yapılan sabit yatırımlardan oluşur.
Sabit yatırımlar iki grupta toplanabilir. Bunlardan ilki kamyon, tır, otobüs, tren, uçak, gemi gibi taşıma araçlarından; ikincisi ise, kara yolu, liman, terminal, gar, demir yolu gibi altyapı faaliyetlerinden oluşur.
Taşıma altyapısı, taşıtların hareketlerini sağlamak için gereken tesislerden oluşur. Daha çok yolları, terminalleri, park alanlarını ve bakım-onarım tesislerini kapsar. Kara-demir yolu, boru hattı, kablolu hatlar gibi araçların hareketi için inşa edilen unsurlardır. Hava ve deniz için yol inşası gerekmeyip yalnızca rota tespiti yeterlidir. Ancak, bu sistemlerin kullanacağı terminaller için sabit altyapı yatırımı gerekmektedir.
Havaalanları, limanlar ve istasyon gibi terminaller, yük ve yolcuların bir taşıma aracına yüklendiği ya da başka bir taşıma yoluna nakledildiği yerlerdir. Yolcu taşımacılığında kullanılan terminallerde, yolcuların diğer taşıma yollarının avantajlarından yararlanabilmeleri için bu taşıma yolları birbirleriyle uyumlu hâle getirilmiştir. Örnek olarak, havalimanları metro, kara yolu ve demir yolu taşıma sistemleriyle bağlanması şekliyle şehir merkezlerine erişimler kolaylaşmış ve hızlanmıştır.
Altyapı yatırımları oldukça pahalıdır ve geri dönüşleri de uzun vadeli olduğundan genellikle finansmanı kamu tarafından sağlanmaktadır. Dolayısıyla bir anlamda taşımacılık altyapısı devlet sorumluluğundadır. Ekonomik gelişmeyle birlikte özel sektör yatırımları da bu alanda görülmektedir. Bu altyapı yatırımları genellikle borçlanma yoluyla yapılmakta ve kullananlardan kullanım ücreti alınmaktadır. Bunlar, köprülerden, otoyollardan, havaalanlarından, limanlardan ve rıhtımlardan alınan ücretlerdir.
Genel çevresel faktörler, işletmelerin etkilendiği ancak işletmelerin etkileyemediği faktörlerdir. Söz konusu bu çevresel faktörler; ekonomik, siyasi ve hukuki, demografik, sosyokültürel, doğal/ekolojik, teknolojik ve uluslararası çevre olmak üzere yedi unsurdan oluşur.
Uluslararası ekonomik ve politik örgütler
Damping ve Anti-damping uygulamaları
Kredilendirme derecelendirme kuruluşları
Siyasi Ve Hukuki Çevre
Para ve kredilere ilişkin düzenlemeler,
İşletmeleri birbirlerine karşı haksız rekabetten korumak,
İşletmelere karşı tüketicileri korumak,
İşletmelere karşı çevre ve toplum sağlığını korumak
Belirli endüstrilere/sektörlere yönelik yasalar,
Marka, ticari sır ve patent haklarının korunması,
Üst kurullar (Bankacılık, telekom, reklam özdenetim üst kurulları vb.).
Nüfus içerisindeki yaş grupları,
Eğitim durumları vb. unsurları kapsar.
Toplumun sosyal ve kültürel değerleri,
Gelenekleri ve inançları,
Modaya düşkünlük dereceleri,
Tasarruf ve harcama eğilimleri,
Çevrenin ve tüketicinin korunması, Kalite ve gösterişe önem vermeleri gibidir.
Depozitolu ambalaj malzemeleri kullanımı
Atıkların yeniden değerlendirilmesi
Çevreye duyarlı yakıt kullanımı
Çevre korumaya ilişkin yatırımlara destek
Teknolojik gelişmeler pek çok ürünün modasının hızla geçmesine neden olmaktadır.
İletişim teknolojilerinde hızlı ve sürekli gelişmeler yaşanmaktadır.
Akıllı plastik çipli alışveriş kartları yaygınlaşmıştır.
Bilgisayar destekli uygulamalar hızla yayılmaktadır.
İnternet, insan yaşamının her alanında yer almıştır.
İşletmelerde otomasyon sistemleri yoğun şekilde kullanılır olmuştur.
Serbest ticaret bölgeleri,
Gümrük birliği anlaşmaları,
Ekonomik iş birlikleri, vb.
Taşımacılıkta bir veya birden fazla taşıma şeklinin aynı anda kullanılması söz konusudur. Fakat genel bir sınıflandırmaya göre taşımacılık içinde bulunduğu ortama göre beş ana kategoride incelenebilir.
Tekli Hizmet Seçenekleri
Taşımacılıkta tekli taşıma modu (unimodal) kullanılabileceği gibi tek bir yükün taşınmasında birden fazla taşıma modu yani multimodal seçenekler de kullanılabilir.
Kara yolu taşımacılığı, kara yolu ağlarının çok gelişmiş olması ve bütün dünyada transit yolların sayısının artmasına bağlı olarak en yaygın kullanılan taşımacılık türüdür. Oldukça esnek olan bu taşımacılık türünde yükleme ve boşaltmaların kolaylıkla yapılabilmesi, tarifeli yüklemelerin sıkça yapılabilmesi, kapıdan kapıya hizmet verilebilmesi, kısa sevk süreleri ve kitle halinde taşımacılığa çok uygun olmaması bu türün başlıca özellikleridir. Buna karşılık kullanılan araçların akaryakıt, bakım ve yol giderleri ile uluslararası taşımacılıkta varolan gümrük tarifeleri kara yolu taşımacılığının yüksek maliyetle yapılmasına neden olabilmektedir.
Maliyet açısından düşük ama nispeten yavaş bir taşıma türüdür. Genellikle yüksek hacimdeki kömür, demir madeni gibi yeraltı kaynakları ile tarım ve orman ürünleri gibi ekonomik değeri düşük olan yüklerin taşınmasında bu yöntem kullanılabilir. Mevcut altyapı yatırımları; inşası, işletilmesi ve bakımı yüksek ilk yatırım maliyetleri gerektirmektedir ve bu yatırımlar çoğunlukla devlet tarafından üstlenilmektedir.
Su yolu taşımacılığının, (1) iç su yolu olarak adlandırılan nehir ve kanal taşımaları, (2) kıyı hattı boyunca bir limandan başka bir limana malzeme taşıma ve (3) uluslararası taşıma olmak üzere üç temel bileşeni vardır.
Su yolu taşımacılığı büyük hacimli malların taşınması için en uygun yöntemdir. Limanlar, deniz yolu taşımacılığının başlangıç noktalarını ve bitiş noktalarını oluştururlar.
Su yolu taşımacılığı, kombine taşımacılıkta önemli bir yer tutan, maliyet açısından en ucuz taşıma şeklidir.
Türkiye’nin ulaştırma ağında dış ticaretin %11’i kara yolu , %80’i deniz yolu, %8’i havay olu, %1’i de demir yolu ile gerçekleşmektedir. Bu dağılımın gerekçesi, denizyolu taşımacılığının kara yolu taşımacılığına göre 6-7 kat, demir yolu taşımacılığına göre ise 3-4 kat daha ekonomik dolayısıyla ticari olmasıdır.
İlk yatırım maliyeti ve işletme giderlerinin yüksekliği nedeniyle en az tercih edilen hava yolu taşımacılığı, terminaller arasında yapılan, hızlı bir taşıma türüdür. Değerli ürünlerin, küçük boyutlarda ve paketlenmiş biçimde, 500 kilometreden daha uzak mesafeler için taşınmasında uygun olmaktadır. Diğer taraftan, havayolu nakliyesinin en büyük avantajı olan hız avantajı aynı zamanda depolama maliyetini azaltıcı bir etkendir. Hava yolu ile taşımacılık, maliyeti bakımından en yüksek; ancak taşıma süresi bakımından en kısa süreli ulaştırma şeklidir.
Boru hattı taşımacılığı ile sınırlı sayıda ve son derece az bir hizmet verilebilmektedir. Son yıllarda katı ürünlerin de boru hatlarında tüplü sistemlerle taşınması yönünde çalışmalar sürdürülse de, ekonomik olduğu alanlar, atık su, içme suyu, sulama suyu, petrol ve doğal gaz taşımacılığıdır.
Bu taşımacılık türü dış etkenlerden etkilenmez ve diğer taşımacılık türleri ile kolayca entegre edilebilmektedir. Taşıma hızı yavaş olmasına rağmen, taşımanın sürekli ve kesintisiz sürmesi nedeniyle yüksek miktarlarda taşıma yapılabilmektedir.
Çoklu Hizmet Seçenekleri
Multi-modal, koordine taşımacılık olarak da bilinir. Multi-modal taşımacılık, yüklerin farklı taşıma araçlarını temsil eden iki veya daha fazla taşıma türünün birleşimiyle bir terminal noktasından son terminal noktasına kadar kapıdan kapıya normal tarifeli seferlere bağlı olarak taşınması demektir. Amaç her ulaşım türünün kendine özgü avantajlarını tek bir yüklemede birleştirmektir. Orijin ile son terminal noktası arasında tek bir taşıma tarifesi uygulanır.
Multi-modal taşımacılığının iyi bir örneği İDO ve Varan Turizm işbirliği olabilir. 2000 yılından bu yana İstanbul Deniz Otobüsleri (İDO) ile Varan Turizm arasında Bandırma-Yeniköy arası deniz otobüsüyle olmak üzere taşımacılık yapılmaktadır.
Taşımanın demir yolu ile getirilip kara yolu ile sürdürülmesi (PiggyBack), düz vagon üstünde treyler veya vagon üstünde konteyner, hava yolu ile getirilip kamyon ile taşınması (Birdyback-Kuşsırtı) veya su yolu ile getirilip kamyon ile taşınması (Fishyback-Balıksırtı) vb. alternatif hizmetler de söz konusudur.
Taşıtanın en uygun taşıma modunu seçmesi için taşıyıcının çeşitli faktörleri göz önünde bulundurması gerekmektedir. Bunlar kısaca; operasyonel faktörler, taşıma modunun özellikleri, sevkiyata ilişkin faktörler ile maliyet ve hizmet gereksinimleri olmak üzere dört ana başlık altında incelenebilir.
Taşıma yönteminin seçimi büyük oranda operasyonel faktörlerle ilgilidir. Bunlar; dışsal faktörler, müşteri özellikleri, ürünün fiziksel yapısı ve lojistik faktörlerdir.
Genellikle dağıtımla ilgili faktörlerdir. Bu faktörler ülkeler arasında farklılık gösterebilir, özellikle uluslararası taşımacılıkta önemlidir ve aşağıdaki başlıklar altında incelenebilir:
• Ülkedeki temel altyapı düzeyi • Yasal çevre ve vergiler • Ticari engeller • Finansal kuruluşlar ve hizmetler • İhracat kontrolleri ve lisanslar • İletişim sistemleri • Ekonomik koşullar • İklim • Kültür
Teslimin yeri, • Teslimin şekli, • Sipariş büyüklüğü, • Ürün bilgisi, • Taşıma hizmet seviyesi, • Kredi derecelendirmesi, • Müşterinin önemi,
Ürünün Fiziksel Yapısı
Ürünün fiziksel yapısı taşıma yönteminin seçiminde etkilidir. Bu konuda göz önünde tutulması gerekli olan temel faktörler şunlardır:
• Değer/ağırlık oranı • Hacim/ağırlık oranı • İkame edilebilirlik • Özel nitelikler (tehlike, güvenlik, bozulabilirlik, kırılganlık, zaman kısıtları).
Taşıma yönteminin seçimini belirleyen diğer faktörler ise lojistik bileşenlerdir. Bunlar da kısaca;
• Üretim fabrikaları, • Tedarik noktaları, • Pazarlama planları ve politikaları, • Depolar ve depolama tesisleri,,
• Mevcut dağıtım sistemidir.
Geleneksel Deniz Taşımacılığı
En ekonomik ulaşım sistemidir.
Ton/km maliyeti düşüktür.
Bozulmayan ve dökme hâldeki yığın mal ve maddeler için en uygun ve ekonomik araçtır. Hava kirliliği yaratmaz.
Zayıf yönleri ise yavaştır. Yük gemilerinin, şileplerinin hızı saatte ortalama 10-20 mildir. Liman, iskele gibi pahalı terminal tesisleri gerektirir.
Daha çok birim değeri düşük mallarda uygulanır.
Çoğu kez zincirleme taşımacılık gerektirir.
Kötü hava şartları etkili olabilir. Her yere yanaşamaz. Bazı bölgelerde mevsimlik hizmet verir. Ulaşım ağı kurma kıyı ve limanlarla sınırlıdır.
Kara yolu taşımacılığı kısa mesafelerde nispeten daha verimli ve ekonomiktir. Ayrıca müşterilerin malı teslim alabileceği yer açısından daha esnektir.
Kapıdan kapıya ve aktarmasız teslimata imkân verir.
Terminal gereksinmesi azdır. Hemen her türlü araziye uyabileceği için bu sistemler ulaşım ağı kurmak adeta sınırsızdır. Kara yolu inşaat maliyetleri demir yoluna göre daha az ve hızlıdır. Gece dahi yükleme (yollama) yapılabilir. Manipülasyon gereksinmesini azalttığından, ambalajlamadan da tasarruf sağlanabilir.
Bu yöntemin zayıf sayılabilecek yönlerinden biri bir kez de taşınan yük miktarının az olması, uzak mesafeler için ekonomik olmamasıdır. Kötü hava şartları bu yöntemi etkiler. Genel olarak enerji tüketimi yüksektir.
Demir yolu Yük Taşımacılığı
Şehirler ve bölgeler arasında çok miktarda, ağır, hacimli malların taşınmasına olanak verir. Yönetimi daha kolay olabilir. Uzak mesafelere taşınacak birim değeri az olan malların taşınmasında en ekonomik ve etkin taşıma şeklidir. Yol ve zaman dayanıklılığı az olan malların taşınmasında pek elverişli değildir. Birim taşıma başına enerji tüketimi düşüktür. Örneğin, demir yollarında (1 ton x km) için (1) birim yakıt tüketiliyorsa, bu rakam deniz yollarında 1,4, kara yollarında ise 9,8 birimdir. Kötü hava şartlarından etkilenme oranı daha azdır. Vagonların kolaylıkla değiştirilip bağlanabilmesi ve hızlı iletişim sistemleri nedeniyle işlemlerde hız sağlanabilir. Buna karşılık bir vagonu dolduramayacak kadar az miktardaki yükler ve kısa mesafeler için ekonomik değildir. Demir yolu işletmeciliğinin zayıf olduğu durumlarda zaman alabilir. Katar kuracak kadar yük tamamlanmadan yükleme yapılmaz. Ayrıca, yükleme saatleri kısıtlıdır. Arazi eğimlerine bağlı olarak ulaşım ağı kurmak zor olabilir. Demir yolu yatırımları sermaye yoğun ve pahalıdır.
Hava yolu taşımacılığı, öteki taşıma şekilleriyle karşılaştırma yapıldığında çok daha hızlıdır. Üreticilerin minimum stoklarla iş görmesini ve üretim planlamasını kolaylaştırır. Uzak yerlere en kısa yoldan ulaşımı sağlar. Özellikle, yedek parça, ilaç, kitap, çiçek, yaş meyve ve sebze, çabuk bozulan gıda maddeleri, canlı kümes hayvanları, modaya bağlı mallar vb. açısından hava yolunun önemi büyüktür. Daha hafif ambalaj gerekir. Altyapı yatırımı nispeten pahalı sayılmaz. Ancak uçakların alımı büyük finansman gerektirir. Yakıt tüketimi ve işletme maliyeti yüksektir. Taşıma gideri yüksek olmakla birlikte toplam lojistik giderleri az olabilir. Daha az ticari risk vardır güvenlidir. Coğrafi boyutu büyük, yerleşim yerleri dağınık, doğal koşulları ulaşım ağı için elverişli olmayan ülkeler için elverişlidir.
Konteyner sistemleri kara, demir, deniz ve hava yolu taşıma modlarının tamamında ortak bir şekilde kullanılmaktadır. Konteyner taşıma sistemi, modlar arası entegrasyonu sağladığı için kombine taşımacılıkta öne çıkmıştır.
Konteynerlerin avantajları aşağıda listelenmiştir;
• Konteynerler korumalı bir yapıda olduğu ve taşınacak yüklere göre özel olarak imal edildiği için yükleme, boşaltma ve taşıma sırasında oluşabilecek hasarlar en düşük seviyededir,
• Diğer taşıma şekillerine uyum sağlar yani intermodal taşımaya uygundur,
• Su geçirmez özellikleri nedeniyle güvertede istiflense bile yükü ıslanma nedeni ile bozulmalara karşı korur,
• Tek seferde 30-40 tona kadar yük taşınabilir,
• Açık bir alanda dahi üst üste ve yan yana sıralanabilmesi nedeniyle limanda depolaması kolaydır.
• Limanlarda yaşanabilecek hırsızlık olaylarına karşı kilit mekanizmasına sahip olması sayesinde güvenlidir,
• Taşıma sistemleri arasında geçişinin kolay olması nedeniyle toplam taşıma süresini kısaltır.
Sevkiyata İlişkin Faktörler
Her taşımacılık işleminde en uygun ulaşım moduna karar verebilmek için verilecek kararlar üzerinde sevkiyat veya rotaya ilişkin faktör söz konusudur. Bu faktörler daha çok siparişlere veya yüklemeye dair hususlardır. Çoğunlukla bu faktörlerden yalnızca birkaçı dikkate alınır. Sevkiyat kararlarını etkileyen temel faktörler şunlardır:
• Mesafe • Rotalama • Yükün değeri • Miktar • Kargo tipi • Önceliklendirme • Yük birimi • Düzenli taşımalar
Maliyet ve Hizmet Gereksinimleri
Taşıma türünün seçiminde nihai karar, taşıma hizmetinin maliyeti ile alınacak hizmetin düzeyi arasında ödünleşim analizi yapılarak verilir. Yani düşük maliyetli taşıma isteniliyorsa deniz ya da demir yolu tercih edilmelidir. Bu ise teslim süresinin uzamasına yol açacaktır. Hava yolunun seçilmesi servis süresini kısaltacak ancak maliyeti de yüksek olacaktır. Teorik olarak uzak mesafelere yapılacak yüksek hacimli taşımalarda taşımanın maliyeti mod seçiminde ana etken konumundadır. Uygulamada, teslimat hızı veya hizmetin güvenilirliği gibi diğer unsurlar da göz önünde bulundurulabilmektedir:
• Taşıma hizmetinin maliyeti
• Taşıma hizmetinin hızı
• Taşıma hizmetinin güvenilirliği yani tutarlılığı
Kabotaj, bir ulusun kendi karasuları içinde kalan millî deniz çevresini kullanması (ya da kullandırtması) hakkı olarak bilinir. Kabotaj tekeli, 815 sayılı Türkiye Sahillerinde Nakliyatı Bahriye (Kabotaj) ve Limanlarla Karasuları Dahilinde İcrayı Sanat ve Ticaret Hakkında Kanun ile yasallaştırılmıştır. Bu hakkın yasallaşma tarihi ise 19 Nisan 1926’dır. Kabotaj hakkı, Osmanlı devleti zamanında mevcut kapitülasyonların kaldırılması sonucu elde edilmiştir. Kapitülasyonların kaldırılması ise Lozan Barış Anlaşması’nın 28. Maddesi ile sağlanmıştır.
ÜNİTE 2 (KARA YOLU, DEMİR YOLU VE BORU HATTI TAŞIMACILIK SİSTEMLERİ)
KARA YOLU TAŞIMACILIK SİSTEMİ
Kara yolu taşımacılığı, kara yolu ağlarının çok gelişmiş olması ve bütün dünyada transit yolların sayısının artmasına bağlı olarak en yaygın kullanılan taşımacılık türüdür.
Oldukça esnek olan bu taşımacılık türünde yükleme ve boşaltmaların kolaylıkla yapılabilmesi, tarifeli yüklemelerin sıkça yapılabilmesi, kapıdan kapıya hizmet verilebilmesi, kısa sevk süreleri ve kitle hâlinde taşımacılığa çok uygun olmaması bu türün başlıca özellikleridir.
Buna karşılık kullanılan araçların akaryakıt, bakım ve yol giderleri ile uluslararası taşımacılıkta var olan gümrük tarifeleri kara yolu taşımacılığının yüksek maliyetle yapılmasına neden olabilmektedir.
Türkiye’de kara yolu ağı uzunluğu 1950 yılından 2001 yılına kadar 4,79 kat artmışken, aynı dönemde demir yolu ağı uzunluğu sadece 1.65 kat artmıştır.
Bu durum, Türkiye’de kara yoluna ağırlık verildiğinin bir göstergesidir. Düşük değişken, sabit yüksek maliyete sahiptir.
Niteliklerine Göre Yük Çeşitleri
1. Genel Yükler: Özel bir hizmet veya depolama gerektirmeyen, tehlikeli madde, bozulabilir gıda veya canlı hayvan sınıfına girmeyen kuru ve temiz gönderiye “Genel Yük” denir.
2. ÖzellikliYükler:Kara yolu taşımacılığında bazı yüklerin taşınması özellik arz etmektedir. Bu ürünlerin araçlara yüklenmesi, taşınması ve boşaltılması diğer sıradan yük taşınmasına göre bir takım ilave özellikleri gerektirmektedir. Uluslararası kara yolu eşya taşımacılığında özellik taşıyan yükler şunlardır:
 Kısa ömürlü gıda maddeleri  Yanıcı ve patlayıcı tehlikeli maddeler  Canlı hayvanlar
Teslim Yerlerine Göre Yüklerin Sınıflandırılması
1. Tek Yükleme ve Tek Teslim Adresi Olan Yükler:Yükleme ve boşaltma işlemleri tek bir adreste yapılan uluslararası yüklerdir. Örneğin; A (İstanbul‐Türkiye) noktasından yüklenen eşyanın B (Frankfurt‐Almanya) varış noktasında teslim edilmesidir. Uygulamada genellikle gönderici müşteriden çıkış noktası, üretim yeri veya depo; eşya teslim ve boşaltma noktası ise alıcı müşteri deposudur. Kara yolu taşımacılığında taşıyıcı olarak lojistik firma, boşaltmada sürat ve zaman tasarrufu sağlaması; dönüş seferi planlamasının daha kolay ve gümrükleme işlemlerinin daha süratli gerçekleşmesi nedeni ile tek bir teslim adresinde yükü bulunan sevkiyatları tercih etmektedir.
2. Birden Fazla Teslim Adresi Bulunan Yükler: Birden fazla teslim yeri bulunan yüklerin sevkiyatı, yurt dışındaki farklı bölgelere malların teslim edilmesidir. Treylerin birden fazla teslim yerine taşıdığı yükleri parçalar hâlinde teslim etmesi, hem zaman hem de taşıma maliyetine olumsuz etkide bulunmaktadır. Planlamanın yeterince yapılamadığı küçük hacimli işletmelerin, tarifeli olmayan taşımalarda kullanmak zorunda kaldığı bir yöntem olarak görülmektedir.
Araç Kapasitelerine Göre Yük Çeşitleri
1.Parsiyel Yükler (LTL): Parsiyel (grupaj) yükler bir kamyonu doldurmayan yük (lessthantrackloading ‐ LTL) anlamına gelmektedir. Aynı taşıma güzergâhı üzerinde bulunan, farklı göndericilere ait küçük hacimdeki yüklerin birleştirilerek aynı kamyon ile sevk edilmesidir. Alıcıların farklı olmasına bağlı olarak farklı hamule senedi düzenlenir.
2. Tam Kamyon Yükü:FTL ( fulltrackloading) dolu kamyon yüküdür. Bir müşteriye ait tam kamyon dolusu yükün, genellikle tek teslim yerindeki alıcısına teslim edilmesi şeklindedir. Aynı teslim yeri olduğunda aynı kara yolu konşimentosu, farklı teslim yerleri olduğunda farklı kara yolu konşimentosu düzenlenmektedir.
Kara yoluyla uluslararası yük taşımacılığında kullanılan belgeler aşağıdaki gibi sıralanabilir;
Kara yolu Taşıma Senedi (CMR)
Tır Karnesi ( Uluslararası kara taşımacılığını dolayısıyla uluslararası ticaretin kolaylaştırılmasını sağlayan bir gümrük transit belgesidir.)
Hamule Senedi (Konşimento)
Kara yolu Manifestosu (Taşımanın şeklini ve özelliklerini gösteren belgedir.)
ATR (Dolaşım belgesidir.)
EUR 1(Dolaşım belgesidir.)
Yük arabasıyla taşıma (drayage): Uzun bir mesafeden getirilen yüklerin aktarma sonrasında kısa mesafeli olarak kara yoluyla sevkiyatıdır.
Çekici (truck):Römorkların ve yarı römorkların çekilmesi amacıyla üretilmiş ve yükleme yapılmayan, sürücünün bulunduğu motorlu taşıttır.
Şasi: TIR'ın çekicilar tarafından çekilen kısmıdır. Şasi sadece taşıyıcıdır ve üzerinde yük taşınmaz.
Yarı römork (semi‐trailer): Bir kısmı motorlu taşıt veya araç üzerine oturan, taşıdığı yük ve kendi ağırlığının bir kısmı motorlu araç tarafından taşınan römorktur.