Meyve, Sebze ve Konsantrelerinde ÖTV Uygulaması| KTG Haberler ve Gündem
Konu :Meyve, Sebze ve Konsantrelerinde ÖTV Uygulaması
23.01.2019 / 40639295
İLGİ: a) Uludağ Güm.Tic.Böl.Md.nün 22.06.2018 tarihli 35285734 sayılı yazısı.
b) Doğu Marmara, Ege, İstanbul, Orta Akdeniz, Orta Anadolu Güm.Tic.Böl.Md.lerine muhatap 03.07.2018 tarihli 35573024 sayılı yazımız.
İlgi (a)'da kayıtlı yazıdan, 20.09 tarife pozisyonuna giren ve III Sayılı Listenin (A) Cetvelindeki "(Sebze suları ve Türk Gıda Kodeksine göre % 100 meyve suyu sayılanlar hariç)" ibaresi nedeniyle ÖTV uygulaması dışında bırakılacak olan ürünlerin tespitinin ne şekilde yapılacağı hususunda tereddüt hasıl olduğu anlaşılmaktadır.
Bilindiği üzere, ÖTV Kanununa Ekli III Sayılı Listenin (A) Cetvelinde; 20.09 tarife pozisyonunda yer alan eşyadan, "Meyva suları (üzüm şırası dahil) ve sebze suları (fermente edilmemiş ve alkol katılmamış), ilave şeker veya diğer tatlandırıcı maddeler katılmış olsun olmasın (Yalnız ambalajlanmış olanlar ve/veya toptan teslime konu edilenler) (Sebze suları ve Türk Gıda Kodeksine göre % 100 meyve suyu sayılanlar hariç)" tanımına uyan ürünler %10 oranında ÖTV'ne tabidir.
Söz konusu mevzuat düzenlemesinde bahsi geçen Türk Gıda Kodeksi Meyve Suyu ve Benzeri Ürünler Tebliğinin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde; "(1) Bu Tebliğde geçen;
b) Konsantreden üretilen meyve suyu: Meyve suyu konsantresine, konsantrasyon sırasında uzaklaştırılan miktarda su ve gerektiğinde işleme sırasında ayrılan aromanın, pulpun ve meyve keseciklerinin tekrar kazandırılmasıyla elde edilen ürünü,
ç) Meyve suyu: Sağlam, olgun, taze veya soğukta ya da dondurularak muhafaza edilmiş, tek meyvenin veya daha fazla meyve karışımının yenilebilir kısımlarından elde edilen, elde edildiği meyve ve meyvelerin karakteristik renk, aroma ve tadına sahip, fermente olmamış ancak fermente olabilen ürünü,
d) Meyve suyu konsantresi: Bir veya daha fazla sayıda meyve türünden elde edilen meyve suyundan, fiziksel yollarla suyun belirli oranlarda uzaklaştırılmasıyla elde edilen ürünü,
ifade eder." denilmekte olup, anılan Tebliğin "Etiketleme" başlıklı 13. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde; "Meyve suyu ve konsantreden üretilen meyve suyu ürün etiketlerinde “% 100 meyve suyu” ifadesi kullanılabilir." hükmü yer almaktadır.
Diğer taraftan, Türk Gümrük Tarife Cetvelinin 20. Fasıl Ek Notlarının 5 (a) maddesinde; 20.09 tarife pozisyonundaki ürünlerin ilave şeker içerip içermediğinin tespitinde meyve suyunun cinsine göre uygulanacak şeker oranı sınırına yer verilmektedir. Ancak, konsantre meyve suları konsantre edilmemiş hallerine göre daha yüksek "Brix" değerine ve görece şeker oranına sahip olacağından bu maddede belirtilen oranların konsantre meyve sularına uygulanamayacağı açıktır.
Konsantre meyve suyunda ilave şeker bulunup bulunmadığına ve eşyanın "%100 meyve suyu sayılanlardan" olup olmadığına ilişkin analizin hangi yöntemle yapıldığı veya yapılabileceğine ilişkin olarak Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü'nden alınan 07.09.2018 tarihli ve 2564934 sayılı yazı ilişikte gönderilmektedir.
Söz konusu yazıda, meyve suyuna şeker eklenip eklenmediği veya % 100 meyve suyu olup olmadığının saptanmasında en güvenli yöntemin SNIF-NMR yöntemi olduğu belirtilerek, bu yönteme göre net bir sonuca varılabilmek için veri tabanı oluşturulması gerekliliğine vurgu yapılmaktadır.
Öte yandan, konuya ilişkin olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan alınan bir örneği ekteki 08.01.2019 tarihli 2746 sayılı yazıda ise özetle; 20.09 tarife pozisyonunda sınıflandırılan ve meyve suyundan (%100 meyve suyundan) fiziksel yollarla suyunun belirli oranlarda uzaklaştırılmasıyla elde edilen ve konsantrasyon sırasında uzaklaştırılan miktarda suyun tekrar ilave edilmesi suretiyle meyve suyuna (%100 meyve suyuna) dönüşebilen meyve suyu konsantresinin ambalajlanmış şekilde ve/veya toptan teslime konu edilmesinin ÖTV'ye tabi olmadığı, 20.09 tarife pozisyonundan gümrük idaresine beyan edilen söz konusu eşyanın, yukarıda tarif edilen konsantre meyve suyu kapsamında olup olmadığının beyannameyi kabul eden gümrük idarelerince tespit edilmesi gerektiği, söz konusu tespit işleminin, benzer kimyasal özellik arz eden diğer eşyaya ilişkin ithalat ve serbest dolaşıma giriş aşamasında gümrük idarelerince ifa edilen standart uygulama çerçevesinde, gerektiğinde veya risk görülmesi halinde ürünün ayrıntılı muayeneye tabi tutulması ve/veya üründen numune alınarak tahlil edilmesi suretiyle yapılmasının uygun olacağının düşünüldüğü,
Bunun yanında, gümrük idarelerine beyan edilen eşyanın "% 100 meyve suyu sayılan", "meyve suyu konsantresi" veya "konsantreden üretilen meyve suyu" kapsamında olup olmadığı hususunda tereddüt bulunması halinde (veya gerekli görülen hallerde) Türk Gıda Kodeksine göre ilgili mevzuatta yapılan açıklamalar çerçevesinde gerekli tespitin yapılmasını teminen, Tarım ve Orman Bakanlığının konuya ilişkin görüşüne başvurulabileceği,
Ayrıca, meyve ve sebze sularının karıştırılması durumunda ortaya çıkacak ürünün ne meyve suyu ne de sebze suyu niteliğini haiz olacağı, dolayısıyla ÖTV Kanununa ekli (III) sayılı listenin (A) cetvelinde meyve ve sebze suları belli şartlar dahilinde ayrı ayrı verginin konusu dışına çıkarılmış olmakla birlikte, bu malların karışımlarının verginin konusunun dışında bırakılmasına yönelik açık bir hüküm/düzenleme bulunmadığından, ortaya çıkan karışım ürünün (konsantreleri dahil) 20.09 veya 22.02 tarife pozisyonunda yer alması halinde genel hükümler çerçevesinde vergiye tabi tutulması gerektiği ifade edilmektedir.