Korku Hikayesi ; Sırbistan'ın yaşayan efsanesi Sava Savanoviç! - Mutlaka Oku | Flood | Bilgiseli
Korku Hikayesi ; Sırbistan’ın yaşayan efsanesi Sava Savanoviç!
Saat gece yarısını vurdu! İlk anlatacağım korku floodu-tefrikası: Sırbistan’ın “hala” yaşayan efsanesi Sava Savanoviç’in hikayesi! Toplaşın!
Bugün Stoker ustanın Dracula’sının yayınlanışının 120. yıl dönümü oluşu hasebi ile anlatıyorum bu hikayeyi. Başlıyoruz!
1800’lü yılların ilk yarısı. Belki Prvi Srpski Ustanak’ı (1.Sırp Ayaklanması) takip eden seneler belli değil. Zarozje diye ücra bir köy var. Bu köyün mütevazı bir değirmeni var hemen dere kenarında. Doğanın bağrında şirin bir mesken. Ta ki o uğursuz geceye kadar…
Bir gün sabaha karşı geldiklerinde değirmencinin ölüsünü buldukları o meşum gece. Dedikodular, fısıltılar gırla. Bilen ne olduğunu biliyor ama susuyor. Bahsinin geçmesinden ürküyorlar. Zira değirmenciyi bembeyaz, kanı çekilmiş vaziyette buluyorlar. Kimi “c” diyor kimi “vudkodlak” ama neyin eseri olduğunu biliyorlar. Değirmende kimse kalmak istemiyor. Köy sıkıntıda.
O dehşetli günlerde Zarozje köyünde Strahinja adında fakir bir delikanlı yaşıyormuş. Köyden bir kızı seviyor ama durumu hayli umutsuz. Zira sevdiği kız Zivan adında kötü huylu bir zenginin kızıdır. İşin fena yanı durumdan babası da köyün ileri gelenleri de haberdar.
Köyün yaşlıları kendisine gelip değirmenden bahsettiklerinde, Zivan kafasında kırk tilki dolaşan biri olduğundan aklına bir fikir geliyor. Zivan ihtiyarlarla bir plan kuruyor.
Çağırıyorlar fakir delikanlıyı. Ona bir teklifte bulunurlar. Teklif açlık tehlikesinin büyüdüğü köyle alakalıdır. Değirmen “vampir” musallatı altındadır. Bu yüzden hiçbir kimse orada kalamamaktadır. “Kızımı istiyorsan bir gece orada çalışmalısın” der. Delikanlı işi kabul eder. Dönemin ağızdan dolma tüfeklerinden iki tanesini bir yerden bulup buluşturup değirmene gider.
Değirmende vampiri yakalamak için bir tuzak hazırlar. Bir kütüğe battaniye sarıp değirmende uyuyan bir insan görüntüsü verir önce. Ardından iki tüfekle değirmenin çatısına gizlenir. Tüfekler demir ve gümüş sikkelerle doldurulmuştur Sırp folklorundaki inanışlara binaen.
Gece ağır ağır çöker. Delikanlı uyumamak için direnmekte, ara ara uyuklamaktadır. Değirmen taşı usulca dönmektedir, sesini duyar inceden. Derken değirmen taşının duraksadığını işitir. Gözlerini aniden açar. Karanlığa alışmış gözleriyle değirmene bakınır. Uyuyan insan görüntüsü verdiği kütüğün hemen dibinde bir karaltı vardır. Karanlığın içinde kendine bakan ateş kızılı gözlerle karşılaşmıştır.
Tüyler içindeki varlık hikayelerdeki gibi sivri dişlere ve pençelere sahiptir. Ortadan kaybolmadan önce haykırır delikanlıya: “Benim de adım Sava Savanovic ise bil ki doksan yıldır böyle bir aptallığı asla yutmadım!” der. Gözden kaybolur bir anda. Strahinja vampire her iki tüfekle de ateş etmiştir ancak dumanlar dağıldığında isabet ettiremediğini, yok olduğunu görmüştür.
Kendisine bu vazifeyi veren ihtiyarların yanına giderek meseleyi anlatır. “Sava Savanovic” ismini hatırlamamaktadır hiçbiri. Delikanlı üzülür. Zivan’ın kızı Radojka’ya kavuşamayacaktır. Derken ihtiyarların aklına köyün en ihtiyar kişisi yatalak bir nine gelir. Nine isme aşina olduğunu söyler. Yaşarken at hırsızlığı yapan fena bir adam olduğunu aktarır. Sonra da eski bir inanıştan bahseder. Eğer vampirin bedeninin olduğu yeri bulup kalbine alıç ağacından bir kazık çakarsa bu musibetten kurtulabileceklerdir.
Strahinja ile köylüler köyün mezarlığna girerek tek tek mezarları yoklarlar. Sava Savanovic’in tabutunu fark ederler. Açmaya uğraşırlar. Tabut açılmayınca göğüs kısmından alıç ağacından bir kazıkla tabutu delip içine kutsal su boşaltırlar. Ama unuttukları bir şey vardır. Halk hikayelerinde vampirlerin “güve” kılığına bürünebildikleri anlatılmaktadır. Sava Savanovic açtıkları delikten uçup kaybolur. Köylüler öldürdük zannederek köye geri dönerler.
Zivan’ın kızı Radojka’yla Strahinja’nın düğün hazırlıklarına başlarlar. Sırp halk hikayelerine göre iki genç evlenir ama köyün çocuklarını uzun yıllar öldüren bir musibet baş gösterir. Savanovic güve şeklindedir. Vampirin bu şekli yetişkinlere zarar vermemekte ancak çocuklar arasında hastalığa neden olabilmektedir.
Böylece küçük çocukları öldüren Savanovic’in öldürülemediği hikayesi yılları, asırları aşar gider. Halk hikayesi yazıya da aktarılır. Sırp Gogol’ü Milovan Glišic, ““After ninety years” (Posle devedeset godina) adıyla bu öyküyü hikayeleştirir.
Glišic, tıpkı bizim meşhur H.G. Gürpınar gibi realisttir ama korku unsurlarını, halkın batıl inanışlarını oldukça başarılı tasvir eder.
Gogol nasıl Ukrayna halk öykülerindeki Vij’i işlemişse Glišic de bir Sırp halk hikayesini, vampir Savanovic’i işlemiştir. Ancak bir farkla. Savanovic’in vampir olduğuna ve hala değirmeninin etrafında dolaştığına Sırp ahalinin bir kısmı günümüze kadar inanmaya devam etmiştir.
Bajina Bašta bölgesinde, Zarozje köyü yakınlarından geçen Drina Nehri’nin kollarından olan Rogacica Nehri üzerindeki bahsi geçen değirmen.
Meşhur değirmen 1950’lere dek faaliyet göstermiştir. Son yıllarında Jagodic ailesinin mülkünde olduğundan ikinci bir adı daha vardır. “Jagodici’lerin su değirmeni” (Jagodica vodenica) denilmektedir. Ama halk arasında “Sava Savanovic’in değirmeni” olarak anılmaktadır.
Değirmen kapatılmasından sonra bir aile burayı satın alarak turistik gezi amaçl bir merkez haline getirirler, malum hikayesi meşhurdur. Valjevo ve civar köyler arasında taşıdığı ün nedeniyle turistik bir merkez haline gelen bu yer aynı zamanda yeni bir söylentiyi hortlatır.
Satın alanlar iyi bakamazlar. 2012 yılında bakımsızlıktan çöküp, tamamen metruk hale gelir. Sava Savanovic’in namı dünyaya yayılır. O yıl mıntıkanın Sırp Bölgesel Konseyi, Sava Savanovic’in değirmeninin yıkılması nedeniyle geri dönebileceği uyarısında bulunur. Uyarıda Zarozje köyü ahalisinden vampir saldırısına karşı evlerine sarımsak asmaları istenir.
Bölgenin belediye başkanı da ahaliye evlerini kutsal haçlarla donatmalarını söyler. Toplumsal histeriye önlem babında Balkanlar alışıktır.
Tafsilatlı bilgi için bkz: https://t.co/ArU2cqCMPD