Konu: Otuzüçüncü Söz / 10. Pencere
23.01.16 17:38 #1
ﻭَﺍَﻧْﺰَﻝَ ﻣِﻦَ ﺍﻟﺴَّﻤَٓﺎﺀِ ﻣَٓﺎﺀً ﻓَﺎَﺧْﺮَﺝَ ﺑِﻪِ ﻣِﻦَ ﺍﻟﺜَّﻤَﺮَﺍﺕِ ﺭِﺯْﻗًﺎ ﻟَﻜُﻢْ ﻭَﺳَﺨَّﺮَ ﻟَﻜُﻢُ ﺍﻟْﻔُﻠْﻚَ ﻟِﺘَﺠْﺮِﻯَ ﻓِﻰ ﺍﻟْﺒَﺤْﺮِ ﺑِﺎَﻣْﺮِﻩِ ﻭَﺳَﺨَّﺮَ ﻟَﻜُﻢُ ﺍﻟْﺎَﻧْﻬَﺎﺭَ ٭ ﻭَﺳَﺨَّﺮَ ﻟَﻜُﻢُ ﺍﻟﺸَّﻤْﺲَ ﻭَﺍﻟْﻘَﻤَﺮَ ﺩَٓﺍﺋِﺒَﻴْﻦِ ﻭَﺳَﺨَّﺮَ ﻟَﻜُﻢُ ﺍﻟَّﻴْﻞَ ﻭَﺍﻟﻨَّﻬَﺎﺭَ ٭ ﻭَﺍَﺗَﻴﻜُﻢْ ﻣِﻦْ ﻛُﻞِّ ﻣَﺎ ﺳَﺎَﻟْﺘُﻤُﻮﻩُ ﻭَﺍِﻥْ ﺗَﻌُﺪُّﻭﺍ ﻧِﻌْﻤَﺖَ ﺍﻟﻠَّﻪِ ﻟﺎَ ﺗُﺤْﺼُﻮﻫَﺎ
O Allah ki, gökten bir su indirdi ki, onunla sizin için rızık olarak meyveleri yetiştirdi. Birbiri ardınca dönüp duran güneşi ve ayı da sizin hizmetinize verdi. O, sözünüz ve halinizle istediğiniz her şeyden verdi. Allah’ın nimetlerini saymaya kalksanız, saymakla bitiremezsiniz. (İbrahim Suresi: 32-34)
Şu kâinattaki mevcudatın birbirine teavünü, tecavübü, tesanüdü gösterir ki; umum mahlukat bir tek Mürebbi'nin terbiyesindedirler, bir tek Müdebbir'in idaresindedirler, bir tek Mutasarrıf'ın taht-ı tasarrufundadırlar, bir tek Seyyid'in hizmetkârlarıdırlar.
Çünki zemindeki zîhayatlara levazımat-ı hayatiyeyi emr-i Rabbanî ile pişiren Güneş'ten ve takvimcilik eden Kamer'den tut, tâ ziya, hava, mâ, gıdanın zîhayatların imdadına koşmalarına ve nebatatın dahi hayvanatın imdadına koşmalarına ve hayvanat dahi insanların imdadına koşmalarına, hattâ a'zâ-yı bedenin birbirinin muavenetine koşmalarına ve hattâ gıda zerratının hüceyrat-ı bedeniyenin imdadına koşmalarına kadar cari olan bir düstur-u teavün ile, camid ve şuursuz olan o mevcudat-ı müteavine, bir kanun-u kerem, bir namus-u şefkat, bir düstur-u rahmet altında gayet hakîmane, kerimane birbirine yardım etmek, birbirinin sadâ-yı hacetine cevab vermek, birbirini takviye etmek, elbette bilbedahe bir tek, yekta, Vâhid-i Ehad, Ferd-i Samed, Kadîr-i Mutlak, Alîm-i Mutlak, Rahîm-i Mutlak, Kerim-i Mutlak bir Zât-ı Vâcib-ül Vücud'un hizmetkârları ve memurları ve masnuları olduklarını gösterir.
İşte ey bîçare müflis felsefî! Bu muazzam pencereye ne diyorsun? Senin tesadüfün buna karışabilir mi?...
Tecavüb: Cevaplaşma, karşılıklı birbirinin ihtiyaçlarına cevap verme.
Taht-ı tasarrufunda: Tasarrufu altında, idaresi ve kullanması altında.
Levazımat-ı hayatiye: Hayata ait levazımat.
Emr-i Rabbanî: Herşeyin sahibi ve terbiye edicisi olan Allah'ın (cc) emri.
Düstur-u teavün: Yardımlaşma kuralı.
Mevcudat-ı müteavine: Birbiriyle yardımlaşan varlıklar.
Kanun-u kerem: Kerem konunu, iyilik ve yardım kanunu, Allah'ın (cc) her şeye iyilik ve yardımda bulunması kanunu.
Düstur-u rahmet: Merhamet ve acıma kuralı.
Sadâ-yı hacet: İhtiyaç sesi.
Yekta: Tek, yalnız, eşsiz.
Ferd-i Samed: Herşey her an kendisine muhtaç olup kendisi hiçbir şeye muhtaç olmayan tek ve eşsiz Allah (cc).
Kerim-i Mutlak: Sonsuz cömertlik ve bağış sahibi olan Allah (cc).
Zât-ı Vâcib-ül Vücud: Varlığı zorunlu olup olmaması imkansız olan Allah (cc).
24.01.16 11:30 #2
ﺍَﻟﺎَ ﺑِﺬِﻛْﺮِ ﺍﻟﻠَّﻪِ ﺗَﻄْﻤَﺌِﻦُّ ﺍﻟْﻘُﻠُﻮﺏُ Haberiniz olsun ki, kalpler ancak Allah’ın zikriyle huzura kavuşur. (Ra’d Sûresi: 28.)
Bütün ervah ve kulûbün dalaletten neş'et eden ızdırabat ve keşmekeş ve ızdırabattan neş'et eden manevî elemlerden kurtulmaları, bir tek Hâlık'ı tanımakla olur. Bütün mevcudatı, bir tek Sâni'a vermekle necat buluyorlar, bir tek Allah'ın zikriyle mutmain olurlar.
Çünki hadsiz mevcudat bir tek zâta verilmezse (Yirmiikinci Söz'de kat'î isbat edildiği gibi) o zaman her bir tek şeyi, hadsiz esbaba isnad etmek lâzım gelir ki, o halde bir tek şeyin vücudu, umum mevcudat kadar müşkil olur.
Çünki Allah'a verse, hadsiz eşyayı bir zâta verir. Ona vermezse, herbir şeyi hadsiz esbaba vermek lâzım gelir. O vakit bir meyve, kâinat kadar müşkilât peyda eder, belki daha ziyade müşkil olur. Çünki nasıl bir nefer yüz muhtelif adamın idaresine verilse, yüz müşkilât olur. Ve yüz nefer, bir zabitin idaresine verilse, bir nefer hükmünde kolay olur. Öyle de: Çok muhtelif esbabın bir tek şeyin icadında ittifakları, yüz derece müşkilâtlı olur. Ve pek çok eşyanın icadı, bir tek zâta verilse yüz derece kolay olur.
İşte mahiyet-i insaniyedeki merak ve taleb-i hakikat cihetinden gelen nihayetsiz ızdırabdan kurtaracak yalnız tevhid-i Hâlık ve marifet-i İlahiyedir.
Madem küfürde ve şirkte nihayetsiz müşkilât ve ızdırabat var. Elbette o yol muhaldir, hakikatı yoktur. Madem tevhidde, mevcudatın yaratılışındaki sühulete ve kesrete ve hüsn-ü san'ata muvafık olarak nihayetsiz sühulet ve kolaylık var. Elbette o yol vâcibdir, hakikattır.
İşte ey bedbaht ehl-i dalalet! Bak: Dalalet yolu ne kadar karanlıklı ve elemli!. Ne zorun var ki, oradan gidiyorsun? Hem bak: İman ve tevhid yolu ne kadar kolay ve safalı... Oraya gir, kurtul.
Izdırabat: Sıkıntılar, acılar.
Sâni'a: Sanatkar yaratıcıya.
Mutmain: Gönlü rahat, içi rahat, şüphesi kalmamış, emin.
Müşkilât: Zorluklar, güçlükler.
Mahiyet-i insaniye: İnsanın temel yapısı ve iç yüzü.
Taleb-i hakikat: Hakikatı talep etme, gerçeği isteme.
Tevhid-i Hâlık: Yaratıcının birliğine ve ortağı olmadığına inanmak.
Marifet-i İlahiye: Allah'ı (cc) bilme ve tanıma.
Sefa: Gönül rahatlığı, iç huzuru, ferahlık.
25.01.16 11:22 #3
ﺳَﺒِّﺢِ ﺍﺳْﻢَ ﺭَﺑِّﻚَ ﺍﻟْﺎَﻋْﻠَﻰ ٭ ﺍَﻟَّﺬِﻯ ﺧَﻠَﻖَ ﻓَﺴَﻮَّﻯ ٭ ﻭَﺍﻟَّﺬِﻯ ﻗَﺪَّﺭَ ﻓَﻬَﺪَﻯ Her şeyden yüce olan Rabbinin ismini tesbih et. • O Rabbin ki, herşeyi yaratıp düzene koymuştur. • O Rabbin ki, her şeye lâyık bir şekil ve ölçü tâyin etmiş ve onu yaratılış gàyesine yöneltmiştir. (A’lâ Sûresi: 1-3)
sırrınca: Umum eşyada hususan zîhayat masnularda hikmetli bir kalıbdan çıkmış gibi her şeye bir miktar-ı muntazam ve bir suret, hikmetle verildiği ve o suret ve o miktarda maslahatlar ve faideler için eğri büğrü hududlar bulunması; hem müddet-i hayatlarında değiştirdikleri suret-i libasları ve miktarları yine hikmetlere, maslahatlara muvafık bir tarzda mukadderat-ı hayatiyeden terkib edilen manevî ve muntazam birer suret, birer miktar bulunması, bilbedahe gösterir ki: Bir Kadîr-i Zülcelal'in ve bir Hakîm-i Zülkemal'in kader dairesinde suretleri ve biçimleri tertib edilen ve kudretin destgâhında vücudları verilen o hadsiz masnuat, o zâtın vücub-u vücuduna delalet ve vahdetine ve kemal-i kudretine hadsiz lisan ile şehadet ederler.
Sen kendi cismine ve a'zâlarına ve onlardaki eğri büğrü yerlerin meyvelerine ve faidelerine bak! Kemal-i hikmet içinde kemal-i kudreti gör.
Miktar-ı muntazam: Muntazam miktar, düzgün ve tertipli miktar.
Müddet-i hayat: Hayat müddeti, ömür süresi.
Suret-i libas: Libas sureti, elbise şekli.
Mukadderat-ı hayatiye: Hayatla ilgili belirlenenler.
Hakîm-i Zülkemal: Kusursuz üstün sıfatların sahibi olan ve herşeyi gayelerle ve faydalarla düzenleyen Allah (cc).
Masnuat: Sanatlı eserler.
25.01.16 11:48 #4
ﻭَ ﺍِﻥْ ﻣِﻦْ ﺷَﻲْﺀٍ ﺍِﻟﺎَّ ﻳُﺴَﺒِّﺢُ ﺑِﺤَﻤْﺪِﻩِ Hiçbir şey yoktur ki, Onu övüp, Onu tesbih etmesin. (İsrâ Sûresi: 44.) sırrınca: Herşey lisan-ı mahsusuyla Hâlıkını yâdeder, takdis eder.
Evet bütün mevcudatın lisan-ı hal ve kal ile ettiği tesbihat, bir tek Zât-ı Mukaddes'in vücudunu gösteriyor. Evet fıtratın şehadeti reddedilmez. Delalet-i hal ise, hususan çok cihetlerle gelse, şübhe getirmez.
Bak hadsiz fıtrî şehadeti tazammun eden ve nihayetsiz tarzlarda lisan-ı hal ile delalet eden ve mütedâhil daireler gibi bir tek merkeze bakan şu mevcudatın muntazam suretleri, herbiri birer dildir. Ve mevzun heyetleri, herbiri birer lisan-ı şehadettir. Ve mükemmel hayatları, herbiri birer lisan-ı tesbihtir ki, Yirmidördüncü Söz'de kat'î isbat edildiği gibi, o bütün diller ile pek zahir bir surette tesbihatları ve tahiyyatları ve bir tek mukaddes zâta şehadetleri, ziya güneşi gösterdiği gibi bir Zât-ı Vâcib-ül Vücud'u gösterir ve kemal-i uluhiyetine delalet eder.
Takdis: Allah'ın (cc) her türlü noksanlıklardan uzak ve kusursuz olduğunu belirtmek.
Delalet-i hal: Duruş ve görünüşün ve durum ve vaziyetin delil olması.
Mütedâhil: İç içe, birbiri içine girmiş durumda.
Lisan-ı tesbih: Allah'ın (cc) kusursuzluğunu bildiren dil.
Zahir: Açık, görünür, görünen, belli. * Dış yüz, görünüş.
Tahiyyat: Selamlar, dualar, hayat hediyeleri.
Zât-ı Vâcib-ül Vücud: Vücudu vacib olan zat, varlığı zorunlu olup olmaması imkansız olan Allah(cc).
Kemal-i uluhiyet: Bütün varlıkları kendine ibadet ve itaat ettirmedeki kusursuz mükemmellik.
26.01.16 09:55 #5
ﻗُﻞْ ﻣَﻦْ ﺑِﻴَﺪِﻩِ ﻣَﻠَﻜُﻮﺕُ ﻛُﻞِّ ﺷَﻲْﺀٍ ٭ ﻭَﺍِﻥْ ﻣِﻦْ ﺷَﻲْﺀٍ ﺍِﻟﺎَّ ﻋِﻨْﺪَﻧَﺎ ﺧَﺰَٓﺍﺋِﻨُﻪُ ٭ ﻣَﺎ ﻣِﻦْ ﺩَٓﺍﺑَّﺔٍ ﺍِﻟﺎَّ ﻫُﻮَ ﺍَﺧِﺬٌ ﺑِﻨَﺎﺻِﻴَﺘِﻬَﺎ ٭ ﺍِﻥَّ ﺭَﺑِّﻰ ﻋَﻠَﻰ ﻛُﻞِّ ﺷَﻲْﺀٍ ﺣَﻔِﻴﻆٌ De ki: "Her şeyin mülkü ve tasarrufu elinde olan kimdir, biliyorsanız söyleyin". (Mü’minun Suresi: 88.) Hiç bir şey yoktur ki, hazineleri Bizim yanımızda olmasın. (Hicr Suresi: 21) Hiçbir canlı yoktur ki, Allah onu alnından tutup kudretine boyun eğdirmiş olmasın. Muhakkak ki, Rabbim her şeye hakkıyla koruyucudur ve yapılan herşeyi kaydeder. (Hûd Suresi: 56-57)
sırlarınca: Herşey herşeyinde ve her şe'ninde tek bir Hâlık-ı Zülcelal'e muhtaçtır.
Evet kâinattaki mevcudata bakıyoruz ve görüyoruz ki: Za'f-ı mutlak içinde bir kuvvet-i mutlaka tezahüratı var. Ve acz-i mutlak içinde bir kudret-i mutlakanın âsârı görünüyor. Meselâ nebatatın tohumlarında ve köklerindeki ukde-i hayatiyelerinin intibahları zamanında gösterdikleri hârika vaziyetleri gibi.
Hem fakr-ı mutlak ve kuruluk içinde bir gına-i mutlakın tezahüratı var: Kıştaki toprağın ve ağaçların vaziyet-i fakiraneleri ve baharda şaşaalı servet ve gınaları gibi.
Hem cümud-u mutlak içinde bir hayat-ı mutlakanın tereşşuhatı görünüyor: Anasır-ı camidenin zîhayat maddelere inkılabı gibi.
İşte bu acz içindeki kudret ve za'f içindeki kuvvet ve fakr içindeki servet ve gına ve cümud ve cehil içindeki hayat ve şuur; bilbedahe ve bizzarure bir Kadîr-i Mutlak ve Kaviyy-i Mutlak ve Ganiyy-i Mutlak ve Alîm-i Mutlak ve Hayy-u Kayyum bir zâtın vücub-u vücuduna ve vahdetine karşı her taraftan pencereler açar. Heyet-i mecmuasıyla büyük bir mikyasta bir cadde-i nuraniyeyi gösterir.
İşte ey tabiat bataklığına düşen gafil! Eğer tabiatı bırakıp kudret-i İlahiyeyi tanımazsan; herbir şeye, hattâ herbir zerreye, hadsiz bir kuvvet ve kudret ve nihayetsiz bir hikmet ve meharet, belki ekser eşyayı görecek, bilecek, idare edecek bir iktidar, herşeyde bulunduğunu kabul etmek lâzım gelir.
Şe'n: İş. *Hal, tavır. *Hadise, olay.
Za'f-ı mutlak: Mutlak zayıflık, tam ve sınırsız bir zayıflık.
Kuvvet-i mutlaka: Sınırsız ve sonsuz güç.
Tezahürat: Tezahürler, görünmeler, meydana çıkmalar.
Acz-i mutlak: Sınırsız güçsüzlük, sonsuz güçsüzlük.
Ukde-i hayatiye: Hayat ukdesi, hayat düğümü, can noktası.
Fakr-ı mutlak: Son derece fakirlik, sınırsız ve sayısız yoksulluk, sayısız ihtiyaçları olup hiçbirini elde edemeyerek Allah'ın (cc) sonsuz zenginliğine sonsuz muhtaç olma durumu.
Gına-i mutlak: Sonsuz zenginlik, tam zenginlik.
Vaziyet-i fakirane: Fakirane vaziyet, fakirce durum.
Cümud-u mutlak: Tam cansızlık, tam donukluk.
Hayat-ı mutlaka: Sınırsız ve kayıtsız hayat.
Tereşşuhat: Sızmalar, sızıntılar.
Anasır-ı camide: Camid unsurlar, cansız maddeler.
Cehl-i mutlak: Sınırsız, tam bir bilgisizlik.
Nizamat-ı âlem: Kâinatın düzenlemeleri.
Mesalih-i hayat: Hayat faydaları, hayata faydalı işler.
Metalib-i hikmet: Gözetilen gaye ve faydaların gerekleri.
Cümud: Kupkuru ve cansız, katı, sert, donuk.
Kaviyy-i Mutlak: Sonsuz kuvvet sahibi.
Ganiyy-i Mutlak: Sonsuz zenginliklerin sahibi ve hiçbir şeye muhtaç olmayan Allah (cc).
Kudret-i İlahiye: Allah'a (cc) ait kudret, Allah'ın (cc) sonsuz gücü.
27.01.16 11:22 #6
ﺍَﻟَّﺬِٓﻯ ﺍَﺣْﺴَﻦَ ﻛُﻞَّ ﺷَﻲْﺀٍ ﺧَﻠَﻘَﻪُ O herşeyi en güzel şekilde yarattı. (Secde Suresi: 7.)
Kabiliyet-i mahiyet: Mahiyetin kabiliyeti.
İstimalce: Kullanımca, kullanma bakımından.
Kadîr-i Alîm-i Mutlak: Sınırsız ve sonsuz ilim ve kudret sahibi olan Allah (cc).
28.01.16 11:31 #7
Rûy-i zeminde mevsim be-mevsim tazelenen mahlukatın icad ve tedbirlerindeki intizamat ve tanzimat, bilbedahe bir hikmet-i âmmeyi gösterir. Sıfat, mevsufsuz olmadığından; elbette o hikmet-i âmme, bizzarure bir Hakîm'i gösterir. Hem o perde-i hikmet içinde hârika tezyinat, bilbedahe bir inayet-i tâmmeyi gösterir. Ve o inayet-i tâmme, bizzarure inayetkâr bir Hâlık-ı Kerim'i gösterir. Ve o perde-i inayette umuma şamil bir taltifat ve ihsanat, bilbedahe bir rahmet-i vasiayı gösterir. Ve o rahmet-i vasia, bizzarure bir Rahman-ı Rahîm'i gösterir. Ve o perde-i rahmet üstünde dahi bütün rızka muhtaç zîhayatların lâyık ve mükemmel bir tarzda iaşeleri ve irzakları, bilbedahe terbiyekârane bir rezzakıyet ve şefkatkârane bir rububiyeti gösterir. Ve o terbiye ve idare, bizzarure bir Rezzak-ı Kerim'i gösterir.
Hikmet-i âmme: Herşeyi kapsayan ve herşeyde görünen gaye ve fayda.
Perde-i hikmet: Hikmet perdesi.
Tezyinat: Tezyinler, süslemeler.
İnayet-i tâmme: Tam ve eksiksiz iyilik ve yardım.
İnayetkâr: İyilik yapan, yardım eden.
Hâlık-ı Kerim: Çok cömert, iyilik sever ve bağışlayıcı olan yaratıcı.
Perde-i inayet: Yardım ve iyilik perdesi.
Taltifat: Taltifler, lütuflar, bağışlar, iyilikler.
Rahmet-i vasia: Geniş rahmet, herşeyi içine alan geniş merhamet.
İrzak: Rızıklandırma, her türlü ihtiyaçlarını verme.
Terbiyekârane: Terbiye edercesine.
Rezzak: Rızık verici, bütün varlıkların rızıklandırıcısı olan Allah (cc).
Rezzak-ı Kerim: İkram sahibi Rezzak, çok cömert ve bağış sahibi olan rızık verici Allah (cc).
İaşe: Besleme, geçindirmek.
Mevcudat-ı arziye: Arza ait mevcudat, yerdeki varlıklar.
İaşe-i umumiye: Bütün canlıların yiyecek ve içeceklerinin verilmesi.
Elvan-ı seb'a: Yedi renk.
İaşe-i rızkî: Rızıkla besleme, yiyecek ve içecek ile besleme, her türlü ihtiyaçların karşılığı olan nimetlerle beslemek.
Münkir-i gafil: Gafil münkir, Allah'ı (cc) unutmuş olan inkarcı.
Rezzakane: Rızıklandırır şekilde, her türlü ihtiyaçları karşılar şekilde.
Müberra: Fenalıktan uzak kalmış. Münezzeh. Temiz. Noksansız.
Zât-ı Zülcelal: Celal sahibi zat, sonsuz yücelik ve gücün sahibi olan Allah (cc).
Son Mesaj: 06.11.07, 10:56