Baş Dönmesi, Vertigo İstanbul - Prof. Dr. Köksal Yuca
Vertigo toplumda sık olarak zannedilenin aksine bir hastalık olmayıp bir hastalığın belirtisidir. Vertigo kişinin kendisinin ya da etrafının hareket etme ya da dönme hissidir. Vertigonun şiddeti de durumun nedenine ve zamanına bağlı olarak değişkenlik gösterebilmektedir. Bu his çok hafif olup zorlukla fark edilebilir veya çok şidetli olup ayakta durmayı bile zorlaştırabilir.
Vertigo atakları birkaç saniye veya saatler hatta günlerce sürebilir. Bununla birlikte bulantı kusma ve dengesizlik hissi beraberinde olabilir.
Baş Dönmesi (Vertigo) Nelerden Kaynaklanır?
Vertigo sıklıkla iç kulakta yerleşmiş denge merkezindeki bir problemden kaynaklanır. Bununla birlikte beyinle ilgili ve gözle ilgili problemler de denge kaybına neden olur.
En sık nedenleri;
Benign pozisyonel vertigo: ani baş hareketleri ile vertigo tetiklenir
Meniere Hastalığı: İç kulağı etkileyen sıklığı çok da fazla olmayan bir durum
Migren. Ciddi baş ağrısı ile beraber olur
Vestibuler nöronit: İç kulak nezlesi denilen durum. Üst solunum yolu enfeksiyonu sonrası denge sinirinde inflamasyon olması ile olur.
Etkene bağlı olarak; yüksek ateş, kulakta çınlamave işitme kaybı da eklenebilir.
Belli Yaş ve Cinsiyette Sıklık Mevcut mu?
Baş dönmesi sıklıkla erişkinlerde daha sık görülmekle beraber çocukluk yaş grubunda da görülebilir. Belirli bir cinsiyet farkı yoktur.
Tanı İçin Ne Yapılmalıdır?
Öncelikle hastalardan iyi bir hikaye alınmalı, hikayede; baş dönmesinin başlangıç zamanı ve süresi, eşlik eden diğer bulgular, ek hastalıklar ve kullandığı ilaçlar sorgulanmalıdır. Takiben tam bir kulak burun boğaz muayenesi ve nörolojik muayene içeren fizik muayene yapılmalıdır. Düşündüğümüz tanılara göre kan testleri, işitme ve denge testleri ve gerekirse görüntüleme yöntemleri yapılabilmektedir.
Bazı vertigo vakaları herhangi bir tedavi gerektirmeden zaman içinde düzelebilir. Verigo ataklarında ilaç tedavisi genelde erken aşamalarda şiddetli vakalarda tercih edilmektedir.
Buna karşın bazı vakalarda Meniere hastalığında olduğu gibi aylar ve hatta yıllar içinde tekrarlayan ataklar şeklinde seyredebilir.
Bazı vertigo türleri için özel tedavi yöntemleri uygulanmaktadır. Benign pozisyonel vertigo dediğimiz hastalık basit düzeltici manevra ve egzersizlerle büyük oranda düzelmektedir. Bazı hastalar için ise vestibuler rehabilitasyon programları gerekebilir.
Baş Dönmesinde Öneriler Nelerdir?
Altta yatan hastalığa göre doktorunuzun önerilerinize göre hareket etmeniz önerilmekle beraber, genel olarak;
Vücudu çok yoracak şekilde olmayacak şekilde düzenli egzersiz yapın
Baş dönmesi varken özellikle karanlıkta veya merdiven inerken düşme ve yaralanma olabileceği için dikkatli olunmalıdır
Baş hafifçe yüksekte(2 veya daha çok yastıkla) olacak şekilde yatın
Yataktan yavaşça kalkın ve ayağa kalkmadan önce yatak kenarında 1 dakika kadar oturup öyle kalkın
Yerden bir şey almak için eğilmekten kaçının
Boynunuzu çok germekten kaçının( örneğin yüksekten bir şey alırken)
Günlük aktiviteler sırasında boynunuzu yavaşça ve dikkatlice çevirin