Ekonomik kalkınma, bir ülkenin sosyal, ekonomik ve siyasi refahının gelişmesi anlamına gelmektedir. Buda iş gücü veriminin artması ile gerçekleşmektedir. Ekonomik kalkınma pozitif anlamda kullanılan bir terimdir. Bir ülkenin ekonomik olarak kalkınması nüfusun yaşam düzeyi, ülkenin gayri safi yurt içi hasılası, ekonomik rekabet düzeyi, ekonomik özgürlüğü ve kişi başına düşen milli gelirin olumlu yönde artması demektir.
Ekonomik büyüme ve ekonomik kalkınma birbiri ile karıştırılmaktadır. Ekonomik büyüme piyasalardaki üretkenliğini ifade eder ve ekonomik kalkınma ise toplumsal iyiliği betimlemek amacıyla kullanılır. Yani ekonomik büyüme nicel bir kavram olarak kullanılırken, ekonomik kalkınma ise daha nitel bir kavramdır. Ekonomik kalkınma sağlamak için ülkeler ekonomik plancılık yapmak zorundadır. Bir kalkınma planı oluşturmaya ve bunu yürütme işlemine de kalkınma politikası denmektedir.
Ekonomik kalkınma hızı, milli gelirin senelik olarak yüzde kaç artacağını gösteren orandır. Kalkınma hızı sabit durumdayken milli gelirin ne kadarlık bir kısmının yatırımlara ayrıldığı görülmektedir. Yatırım hızı ne kadar büyürse, kalkınma hızı da o kadar düşüş gösterir. Buna ek olarak gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerde yatırımların artması için tüketimin kısıtlanması gerekmektedir.
Ekonomik Kalkınma Adına Neler Yapılmalı?
İlk olarak ekonomik kalkınmaya destek olmak adına yurt içi tasarrufları arttırmak gerekmektedir. Bu uygulamanın yapılabilmesi için vergi kaçakçılığının önlenmesi ve vergilerin arttırılması gibi ekonomik politikaların izlenmesi gerekir. Ancak tasarrufların arttırılması kolay bir durum olmayacaktır. Çünkü gelişmekte olan ülkelerin büyük bir çoğunluğunun gelirleri ancak tüketim harcamalarına yettiği için bu gelirlerden tasarruf etmeleri mümkün değildir.
Yurt dışı tasarruflarından yararlanmakta başka bir tercih olacaktır. Yurt içi tasarruflar yetersiz kaldığı için yurt dışı tasarrufları yani yurt dışı borçlanma yapılabilir. Teknoloji düzeyini yükseltecek ve dolaylı yoldan verimliliği arttıracak yabancı sermaye yatırımları ekonomik kalkınma açısından önemli bir yere sahiptir.
Yatırım planlaması yapılacağı zaman öncelik sırasını imalat sanayine vermek gerekmektedir. Sanayileşerek kalkınma sırasında öncelikli yatırımlar makine ve ekipmanlara yapılmalıdır. Gelişmekte olan ülkeler yeterli sermaye stok durumuna sahip olmadıkları için, mevcut sermaye stoklarının kapasite kullanım oranları düşük durumdadır. Bu durum verimlilik oluşmasındaki en büyük etken olarak gösterilmektedir. Gerekli çözüm yolları bulunarak kapasite kullanım oranlarını yükseltmek gerekmektedir.