HASTALIKLAR | 07 Ocak 2018, Pazar 21:47 | 49 görüntülenme
Menisküs, diz eklemi içerisinde uyluk ve kaval kemikleri arasındaki sürtünmeyi azaltmak ve vücut ağırlığını dizin iç kısmına transfer etmek için diz eklemi kemiklerinin içinde yer alan kıkırdaksı dokudur. Vücudun amortisörü görevini üstlenen bu dokudaki yırtılmalarla menisküs yırtıkları ortaya çıkar. Bu tablo, halk arasında kısaca menisküs olarak adlandırılır.
Menisküs yırtıklarının nedeni yaşa bağlı olarak farklılık göstermektedir. Bunun nedeni ise gençlerin menisküs dokularının erişkinlere göre daha sağlam olmasıdır. Bu sebeple gençlerin menisküs dokusu genellikle ciddi travmalara maruz kalındığında yırtılır. Spor yaparken, ani hareketlerde veya sabit ayak üzerinde dizin dönme hareketi sırasında meydana gelir. Futbol, basketbol ve kayak vb spor dallarında menisküs yırtılmaları sık rastlanan bir durum olduğu gibi, yırtılmalar sonucunda yan ve çapraz bağlarda da yaralanmalar görülmektedir. Daha ileri yaş grubunda ise ciddi travmalar olmaksızın menisküs yırtığı söz konusu olabilir. Bunun nedeni menisküs dokularının yıpranması ve sağlamlığını kaybetmesidir. Basit bir çömelme hareketi veya ani bir harekette diz burkulması dahi yırtılmalara neden olur. Sık rastlanmasa da menisküslerde doğuştan yapı bozukluğu da görülebilir. Buna "diskoid menisküsü" denir. Bu gibi durumlarda menisküsler yırtılmaya daha yatkındır ve erken yaşlarda da menisküs yırtıklarına rastlanabilir. Menisküs yırtıklarında ilk belirti ani bir ağrı ve batma hissidir. Birkaç saat sonra diz içinde sıvı birikmesi nedeniyle dizde şişkinlik ortaya çıkar. Menisküs yırtığı olan dizin üzerine basmakta zorlanılsa da topallayarak yürümek mümkündür. Zaman geçtikçe dizdeki ağrı ve şişlik azalabilir fakat ilerleyen dönemlerde oturup kalkma ya da çömelme gibi hareketlerde ağrı yeniden belirir. Bazen yırtılan menisküs parçası, diz eklemini oluşturan kemiklerin arasında sıkışarak diz hareketini engelleyebilir. Kilitli diz olarak bilinen bu durumda erken dönemde cerrahi tedavi yapılması gerekir.
Menisküs yırtığı teşhisinde hastanın öyküsü dinlendikten sonra ilk olarak fizik muayene yapılır. Daha sonra menisküsteki aşınma ve kemik yapısının teşhisi için bir takım özel testler uygulanır. Menisküs yırtığı teşhisinde yırtıkları yüzde 80 en iyi şekilde gösteren tanı aracı MR'dır. Bununla birlikte diğer eklem yapıları ve dokuları da görüntülenebilir. Zaman zaman kesin teşhise ulaşılamadığında artroskopi ile dizin içine bakılarak tanı kesinleştirilebilir. Menisküs tedavilerinde, menisküsün küçük yırtıklar dışında kendiliğinden iyileşme durumu olmadığı için daha çok cerrahi operasyonlar tercih edilir. Bazı durumlarda ise ilaç tedavisine başvurulur. Gençlerde menisküs tedavisi genelde cerrahidir. Eğer cerrahi müdahale yırtığı onarmaya yetmezse başka bir cerrahi müdahale ile yırtığın olduğu doku vücuttan çıkarılır. Bu işleme "menisektomi" denir. Erişkinlerde menisküs sebebi genellikle menisküsün yıpranması olduğu için cerrahi müdahale sorunu tam anlamıyla çözmez. Bu nedenle hastaya ilaç tedavisi uygulanır. Önerilen Branşlar: Aile Hekimliği, Ortopedi ve Travmatoloji