27 MAYIS 1960 ASKERÎ DARBESİNİN 54'ÜNCÜ YIL DÖNÜMÜNE İLİŞKİN
Değerli milletvekilleri, bugün, demokrasimize karşı ilk askerî müdahale, ilk askerî darbe olan 27 Mayıs 1960 darbesinin 54'üncü yıl dönümü. Demokrasiler daima "toplumsal uzlaşma" olarak nitelendirdiğimiz bir anayasa metni üzerinde yükselirler ve Türkiye'nin gerek anayasa konusunda gerekse demokrasinin en temel kurumu olan parlamento konusunda oldukça büyük bir tecrübesi vardır. Anayasa konusunda ta Osmanlıdan başlayan hazırlıklar, tatbikatlar, cumhuriyetle birlikte, 1921, 1924, 1961 ve 1982 Anayasalarıyla devam etmiştir. Ancak, böyle ciddi bir anayasa geleneği olan bir kurumda ve yine 1920 yılında kurulan Türkiye Büyük Millet Meclisiyle birlikte, demokrasinin temel kurumu olan Parlamentonun ilk oluşumuyla birlikte, bu tarihten sonra Türkiye, demokrasiye ciddi, güvenli bir şekilde devam edebilecekken zaman zaman askerî müdahalelerle bu süreç kesintiye uğramıştır. 27 Mayıs bunlardan ilkidir ve askerî müdahaleler, askerî darbeler bizim cumhuriyet tarihimizin, demokrasi tarihimizin çok üzüntü veren sayfalarıdır.
Bu darbeleri, demokrasiye yönelik her türlü müdahaleyi, her türlü askerî darbeyi Cumhuriyet Halk Partisi Grubu olarak şiddetle kınıyoruz, reddediyoruz. Millet iradesinin temsil edildiği kurum olan Parlamento hiçbir zaman, hiçbir şekilde kesintiye uğramamalıdır.
Askerî darbeler, yine, yargının, siyasetin, gücün emrine girdiği dönemlerdir. Bunun sivil yönetimlerde de örneğini yaşıyoruz. Yargının siyasi gücün emrine girdiği dönemler demokrasinin en kötü dönemleridir ve bu dönemlerde alınan kararlar gerçekten milletin vicdanına oturmayan kararlar olmuştur.
MEHMET AKİF HAMZAÇEBİ (İstanbul) - 27 Mayıs döneminin kararları da bu şekilde milletin vicdanında yer bulmamıştır.
Darbenin yıl dönümünde bütün askerî darbeleri, demokrasiye yönelik bütün müdahaleleri Cumhuriyet Halk Partisi Grubu olarak reddettiğimizi bildiriyorum.