Kurum Kazancının Bulunması Halinde İndirilecek İstisna ve İndirimler
levent etkesen -
1. Risturn İstisnası : Kurumlar vergisi Kanunu�nun 5/1-i maddesinde, kooperatiflerde risturn istisnası belirtilmiştir. Risturn kelime olarak �geri verme� anlamına gelmektedir. Kooperatiflerde kar dağıtımı olmadığından ortaklar ile yapılan işlemler sonucu ortaya çıkan gelir farkının ortaklara iade edilmesi olayı risturndur. Risturn istisnasından yararlanmak için işlemin tüketim, üretim ve kredi kooperatiflerinin ortakları ile yapılması gerekmektedir. Ortaklardan başka kişilerle yapılan işlemlerden dolayı risturn istisnası uygulanamaz. Yönetim gideri olarak ödenen tutarlardan harcanmayarak iade edilen kısımlar da koopeatif çeşidine bakılmaksızın istisnadan yararlandırılır. Risturn uygulamasında, hesaplanan risturn tutarının ortaklara ödenme zorunluluğu bulunmamaktadır. Risturnun nakden veya aynı değerde mal ile ödenmesi istisnanın uygulanmasında engel teşkil etmemektedir. Tüketim kooperatiflerinde, ortakların kişisel ve ailevi gıda ve yiyecek ihtiyaçlarını karşılamak için satın aldıkları malların değerine göre, üretim kooperatiflerinde ortakların üreterek kooperatife sattıkları veya kooperatiften üretim amacıyla satın alınan malların değerine göre, kredi kooperatiflerinde ortakların kullandıkları kredilere göre hesaplanan risturnlar kurumlar vergisinden istisna edilmiştir.
2. Ar-ge İndirimi: Kurumlar Vergisinin 10�uncu maddesinin 1-a bendi, mükelleflerin işletmelerinde gerçekleştirdikleri münhasıran yeni teknoloji ve bilgi arayışına yönelik araştırma ve geliştirme harcamaları tutarının % 40�ı beyan edilecek yıllık gelirden indirilebileceği belirtilmektedir. Araştırma ve geliştirme faaliyetleri ile doğrudan ilişkili olmayan giderlerden ve tamamen arge faaliyetlerinde kullanılmayan amortismana tabi iktisadi kıymetler için hesaplanan amortismanlar ar-ge indiriminde dikkate alınmaz.
3. Sponsorluk harcamaları : Kurumlar Vergisinin 10�uncu maddesinin 1-b bendine göre amatör spor dalları için yapılan sponsorluk harcamalarının tamamı, profesyonel spor dalları için yapılan sponsorluk harcamalarının % 50�si beyan edilecek yıllık gelirden indirilir.
4. Bağış ve Yardım İndirimleri :
Beyannamede üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla;
a) Genel ve Özel Bütçeli Kamu İdareleri, İl Özel İdareleri, Belediyeler, Köyler, Kamu Yararına Çalışan Dernekler ve Bakanlar Kurulunca Vergi Muafiyeti Tanınan Vakıflara Yapılan Bağış ve Yardımlar :
Yukarıda sayılan kuruluşlara yapılan bağış ve yardımların yıllık toplamının beyan edilecek geliri % 5�ini (kalkınmada öncelikli yörelerde % 10�unu) aşmaması,
Makbuz karşılığında yapılması,
Koşuluyla beyan edilen kurum kazancında indirilebilir.
b) Eğitim ve Sağlık Tesisleri İle Yurt İnşasına İlişkin Bağış ve Yardımlar:
Genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler ve köylere bağışlanan, okul, sağlık tesisi, yüz yatak (kalkınmada öncelikli yörelerde elli yatak) kapasitesinden az olmamak üzere öğrenci yurdu ile çocuk yuvası, yetiştirme yurdu, huzurevi bakım ve rehabilitasyon merkezi inşası dolayısıyla yapılan harcamaların tamamı,
Bu tesisleri inşa ettiren yukarda sayılan kuruluşlara yapılan her türlü bağış ve yardımların tamamı,
Yukarıda sayılan mevcut tesislerin faaliyetlerini devam ettirebilmeleri için yapılan her türlü nakdi ve ayni bağış ve yardımların tamamı
kurum kazancından indirilebilir.
c) Kültür ve Turizm Amaçlı İlişkin Bağış ve Yardımlar :
Genel ve özel bütçeli kamu idareleri, İl özel idareleri, belediyeler, köyler, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve bilimsel araştırma faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlar tarafından yapılan ya da Kültür ve Turizm bakanlığınca desteklenen veya desteklenmesi uygun görülen çeşitli kültürel ve sanatsal faaliyetler için yapılan harcamalar veya bu amaçla yapınla her türlü bağış ve yardımların % 100�ü kurum kazancından indirilir.
d) Bakanlar Kurulunca Yardım Kararı Alınan Doğal Afetler Dolayısıyla Yapılan Bağışlar :
Başbakanlık aracılığıyla, makbuz karşılığında yapılan bu tür bağışlar kurum kazancından indirilir.
5. Yatırım İndirimi : 31.12.2005 tarihi itibariyle mevcut olup, 2005 yılı kazançlarından indiremedikleri devreden yatırım indirimi istisnası tutarlarını, endeksleme yaparak, 2006-2007-2008 yıllarında elde ettikleri kazançlarından indirebileceklerdir. 01.01.2006 tarihinden önce yatırıma başlanan komple ya da entegre tesisler gibi tamamlanması zaman alan yatırımlar ile ilgili harcamalar (teknik ve iktisadi bakımdan bütünlük arzeden yatırımlar) için 31.12.2005 tarihinde yürürlükte bulunan kanunlar çerçevesinde hesaplanan yatırım indirimi de 2006-2007-2008 yıllarında indirilecektir. Yatırım indirimi uygulayan mükellefler için Kurumlar Vergisi Oranı %30 olarak uygulanacaktır.