Reel ekonomiden yükselenen çığlık: Bütün organlar felç
Marko-verilerin altına indik. Bir çok kritik işkolunda faaliyet ivme yitiriyor
Cumhuriyet Gazetesi’ne demeç veren Bünyesinde Zafer İnşaat, Mardin Boru Sanayi, Concorde De Luxe Resort, Durusu, Enersis Elektrik Üretim, Z.T Enerji Üretim, Yeni Belen Enerji Elektrik Üretim’i barındıran ZAF Şirketler Grubu’nun Yönetim Kurulu Başkanı Necati Yağcı, bir yurttaş olarak ekonominin gidişatından kaygı duyduğunu belirterek, “Diyelim ki ekonomi şu andaki durumda kaldı, hasta 39 derece ateşle yanıyor, şimdi 41 derece olsa ne olacak deniyor, zaten şimdi hastanın tüm organları felç olmuş” ifadesini kullandı.
Ekonomide bir türbülans yaşadığını, burada bu dönemde herkesin yatırımlarda dikkatli olmaya çalıştığını anlatan Yağcı, “Trenin hangi kompartımanında olduğumuz hiç önemli değil, her sabah uyandığımızda hepimizi olumsuz etkileyebilecek gelişme var mıdır yok mudur, faizler, döviz, işsizlik ne olacak diye bu kaygıyı hep beraber yaşıyoruz. Öngörülebilir bir ortamı hep beraber yakalamamız gerekiyor” diye konuştu.
Necati Yağcı şöyle devam etti:
Bu türbülans içerisinde uzun süre kalmamalıyız, bunun için de hepimize çok büyük görevler düşüyor. Sürekli türbülansta ve yüksek ateşte kalamayız. Her alanda somut, günlük politikadan uzak adımlar atmamız gerekiyor. Orta ve uzun vadeli çözümler geliştirilmeli. Seçim ortamı da bizi çok hırpaladı, belirsizlikler arttı. Bu türbülans daha uzun sürmemeli, yoksa hepimize daha fazla zarar verir. Bu kadar türbülansa şirketlerin dayanması çok kolay olmayabilir. Onun için şiddetle piyasaların normalleşmesi biraz daha öngörülebilir bir ortam oluşturmak için ciddi adımların ivedilikle atılması gerekliyor. Sorunları erteleyerek günü geçirerek, yol alamayız.
Bir çok işkolu alarm veriyor
Haberdar’ın analizine göre, otomotivden demir çeliğe, tarımdan hayvancılığa sektör temsilcileri ve işinsanlarının ‘alarm’ veren açıklamaları ekonomik durgunluğun yoğunlaşarak sürdüğüne işaret ediyor.
Otomotiv durma noktasında
30 Haziran’da ÖTV teşviklerinin sonlandığı otomotiv sektöründe neredeyse yaprak kıpırdamıyor. Honda Türkiye Genel Müdür Yardımcısı Bülent Kılıçer temmuz ayı için pazarın yüzde 80 daralabileceğini öngördü.
Kılıçer ÖTV indirimi beklentisinin satın alma kararlarını ertelediğini belirterek şunları söyledi: “Müşteriler, bu beklentileri görmeden ve ÖTV konusunda net bir açıklama duymadan maalesef satın alma kararını şu an için erteliyorlar. Bir daralma söz konusu pazarda ÖTV teşviğiyle beraber. Bu durum çok da fazla sürdürülebilir bir şey değil. Umarız bu konuda bir adım atılır. Temmuzda toplam pazarın 10-15 bin bandında kalabilir ve bu da yaklaşık yüzde 75-80 arasında bir daralma anlamına geliyor.”
Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) Yönetim Kurulu Başkanı Haydar Yenigün de ÖTV ve KDV indirimlerinin sona ermesiyle satışların ‘adeta durduğunu’ söylemişti.
Demir-çelik dar boğazdan geçiyor
Türkiye’nin dünya genelinde 8’inci büyük üretici olduğu demir-çelik sektöründen de endişe verici sinyaller geliyor.
Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO) Başkanı Ender Yorgancılar geçen hafta yaptığı açıklamada ‘sektörün bu zorlu süreçte alarm verdiğini’ belirterek şunları söyledi: “Kurlardaki hareketlilik, imzalanan Serbest Ticaret Anlaşmaları(STA)’nın sektöre zarar vermesi, AB’nin sektöre kota koyması, iç pazardaki daralma, gümrüklerin sıfırlanması, sektörün özellikle Rusya ve Ukrayna karşısında rekabet gücünü kaybetmesi, dış politikada yaşanan sorunların ihracatçı tüm sektörlerimize direkt olumsuz yansıması ve 2018 yılından bu yana 6. kez yapılan ve yüzde 98’lere ulaşan elektrik zamları gibi sayılabilecek birçok sebepten üreten sektörlerimiz yoğun bir darboğazdan geçiyor.”
Üretimde zorlanan çiftçi ilaçlama desteği istedi
Dünya Gazetesi’nin bugünkü bir özel haberi de tarım sektörünün yaşadığı zorluklara ışık tutuyor. Şirin Çavuş’un haberine göre Akdeniz Ziraat Odası Başkan Vekili Turgut Demir, kurdaki artışın çiftçinin maliyetini iki kat arttığını belirterek devletten çiftçiye artan hastalık ve zararlı popülasyonlara karşı besinleri korumak için ilaçlama desteği istedi.
Demir ilaç maliyetlerinin çiftçinin üretimini zorlaştırdığını vurgulayarak şöyle konuştu: “2 liraya satılan bir ürün ile 60 kuruşa satılan bir ürünün ilaçlama maliyeti aynı olmamalıdır. Dolayısıyla 2 liraya satılan üründen üretici kazanç elde ederken, 60 kuruşa satılan ürün ilaçlama maliyetinin yüksekliğinden etkileniyor. Bu da çiftçiyi ilaçlamada maliyeti düşük ürün ve yöntemlere sevk ediyor. Yeni teknolojik ilaçları kullanmak elbette daha sağlıklı ama maliyetleri yüksek. Kimyasal alımında dışa bağımlı bir ülkeyiz. Döviz ile birlikte artan maliyetlere karşın ürettiğimiz ürünlerin fiyatında bir değişim yaşanmıyor. Bu durumda çiftçi üretmekte zorluk çekiyor.”
Madenciler de S.O.S sinyali veriyor
Geçenlerde ortak açıklama yaparak acil önlem alınmazsa madencilik sektörünün S.O.S vereceğini dile getiren sektörü temsilcileri, Ankara’ya çıkarma yaparak izin bedel ve süreçleri konusunda hükümetten destek istedi.
Şu an sektörde bu izin ve bedellerin birçok firma tarafından ödenemediğini vurgulayan sektörel birlik ve STK başkanları, Ankara’da yetkililerle yaptıkları görüşme sonrasında ortak bir açıklama yaptı.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Bakan Yardımcısı Prof. Dr. Şeref Kalaycı, Tarım ve Orman Bakanlığı Bakan Yardımcısı Mustafa Aksu, Maden ve Petrol İşleri Genel (MAPEG) Genel Müdürü Cevat Genç ile bir araya gelen temsilciler ‘sektörün 2019 yılının ilk çeyreğinde yüzde 9.2 küçüldüğünü, sektörde ciroların düştüğünü, ihracatın 5 milyar dolardan 4 milyar dolarlara gerilediğini, işletmeleri yarına taşıma sıkıntısının baş göstermeye başladığını‘ dile getirdi ve ‘acil önlem alınmadığı durumda madencilik sektörünün S.O.S vereceğine’ dikkat çekti.
Kanatlı sektörü ‘en az altı ay’ borç erteleme ve KDV indirimi istedi
Hayvancılık sektöründe de durum çok farklı değil. Kanatlı Sektör Çalıştayı’nda sektör temsilcileri Irak’ın Türkiye’den yumurta ithalatını yasaklamasının ardından iç piyasaya yöneldi fakat ürün fiyatlarının düşmesiyle üreticilerin iflasın eşiğine geldiği belirtildi.
Özgün, gündemi açıklayan ve tarafsız haber ve yorumlar için ParaAnaliz’i Facebook’ta takibe alın. Sayfamız BilgeEkonomist