Türk Ocağı Kurucuları
Türk Ocakları Tüzüğü
Türk Ocaklarından Haberler
Ünlüler ve Eserleri
Yarışma -Sergi vb.
MMM Başlangıç Sınıfı
MMM Gelişme Sınıfı
Beşir Ayvazoğlu - Zaman
Düşüncelerini sonuna kadar, ısrarla savunan Gaspıralı, Tercüman’ı Türk-İslâm dünyasının hemen her yerinde okunan bir gazete hâline getirmeyi başarmıştı. Bu, hiç de küçümsenecek bir başarı değildi. 1905 bunalımından sonra Kazan, Kafkasya, Türkistan ve Kırım’da yayımlanan kırktan fazla gazete ve dergi­de, ayrıca çok sayıda hikâye ve romanda “Gaspıralı Dili” kullanıldı.
Geçen haftaki yazımda, 1774 yılında imzalanan Küçük Kaynarca Muahedesi’yle başlayan süreçte Kırım’ın nasıl kaybedildiğini ve Gaspıralı İsmail Bey’in dünyaya geldiği tarihte bu kadim yurdunun ne hâlde olduğunu kısaca anlatmıştım.
Tam yüz yıl önce (11 Eylül 1914) kaybettiğimiz Gaspıralı İsmail Bey, hiç şüphesiz, yakın tarihte Türk dünyasının yetiştirdiği büyük fikir ve aksiyon adamlarından biridir. Panislavizm’e karşı verdiği inanılmaz mücadeleyi mi anlatsam, Türk-İslâm dünyasını daldığı derin uykudan uyandırmak için İstanbul’dan Kahire’ye, Semerkant’tan Bombay’a çalmadığı kapı bırakmadığını mı?
Gaspıralı, medreselerde “usul-i cedid”i, yani okuma yazmanın daha kolay öğretilebildiği yeni metodu kabul ettirmek için de insanüstü bir gayret göstermiş ve numune mekteplerinin açılmasını sağlayarak büyük başarı kazanmıştı. 1904 yılına gelindiğinde, Rusya’daki numune mekteplerinin sayısı beş bin civarındaydı. Bu başarı, Gaspıralı’nın inanılmaz mücadele azminin ve takipçiliğinin bir sonucudur.
“Usûl-i cedid”, zamanla sadece yeni bir öğretim meto­du olmanın ötesine geçecek, Rus istilâsı altında, âdeta çağın dışına itile­rek karanlıkta bırakılan Türk kavimlerinin bilim ve kültür dâvâlarının da adı olacaktı.
Yeri gelmişken, Gaspıralı’nın gözü kapalı bir Avrupa hayranı olmadığını kaydetmekte fayda görüyorum. Bir Osmanlı zabiti olma hayalini gerçekleştirmek için tahsilini tamamlamak ve Fransızcayı esaslı bir şekilde öğrenmek için 1872 yılında Paris’e giden, hatta orada bir ara ünlü Rus romancısı Turgeniyef’in sekreterliğini yapan Gaspıralı, burada bizim Jön Türklerin aksine, hayatını çalışarak kazanmış, körü körüne hayranlığa kapılmaksızın Batı medeniyetini anlamak için bütün tecessüsünü seferber etmişti. Avrupa izlenimlerini anlattığı Avrupa Me­deniyetine Bir Nazar-ı Muvazene (1887) isimli risalesinden, onun Batı medeniyetini gerçekten çok iyi tanıdığı ve bütün çelişkilerini gördüğü anlaşılmaktadır.
Gaspıralı, Paris’ten kendi memleketine değil, artık Türk zabiti olabileceğini ümit ederek İstanbul’a gelmiş, fakat çaldığı bü­tün kapılar yüzüne kapanmıştır. Çaresiz, Kırım’a dönen ve bir ara Bahçesaray belediye başkanlığı da yapan Gaspıralı, asıl misyonunu hiç unut­mamış, müracaatları defalarca reddedilmesine rağmen yılgınlığa kapılmayarak Rus hükümetinden sonunda bir gazete çıkarma iznini koparmıştı. Tabii Türkçe kısmı aynen Rusçaya da ter­cüme edilmek şartıyla... Rusça adı Perevotçik olan Tercüman-ı Ahval-i Zaman, ismini Şinasi’nin İstanbul’da çıkardığı gazeteden alıyordu.
Tercüman, Rusya’da çıkan ilk Türk gazetesi değildi, ama yaygınlığı ve oynadığı rol bakımından en önemlisiydi. 1903 yılına kadar haftalık, 1903-1912 arasında haftada bazen iki, bazen üç de­fa, Eylül 1912’den sonra da günlük olarak tam 33 yıl yaşadı ve 1916 yılında kapandı. Osmanlı ülkesinde de yakından takip edilen Tercüman, Kahire’den Kâşgar’a, Kazan’dan Hindistan’a kadar yayılmış, tesirleri de o derece güçlü olmuştu.
Bu yazi 13 defa okundu.
İSTİŞARE TOPLANTISI SONUÇ BİLDİRGESİ
Teröre Karşı Milli Mücadele Çağrısı
BÖLÜCÜ PROVOKASYON HAKKINDA BASIN AÇIKLAMASI
İLHAM TOHTİ HAKKIINDA BASIN AÇIKLAMASI
Irak Türkmen Cephesi Başkanı Erşad Salihi'nin Ziyareti
Genel Başkanımız Prof. Dr. Mehmet Öz Bayramlaşma Programında Önemli Mesajlar Verdi
BAYRAĞA SALDIRI AFFEDİLEMEZ
KAZIM KARABEKİR BASIN AÇIKLAMASI
KORUCUBAŞI MEHMET UĞURTAY’IN ŞEHİT EDİLMESİ HAKKINDA BASIN AÇIKLAMASI
Soma Faciası Hakkında Basın Açıklaması
Ankara Şubesinden DUYURU
Isparta Türkocaklı Gençler "Çanakkale Geçilmez" dedi
Turhal Şubesi Belediye Başkanını ziyaret etti
Kocaeli Şubesi Faaliyeti
Muğla Şubesinden Ocakbaşı Sohbeti
Kütahya Şubesinin 3 Mayıs Türkçüler Günü Faaliyeti
Menderes’in Kaynağı’ndan Yandı Yürekler Yandı
Niğde Şubesi 16 Mayıs 2014 Tarihli Ocakbaşı Sohbeti
Konu: “Yarkent Hanlığı ve Tarikat-Siyaset İlişkisi”
Konuşmacı: Doç.Dr. Muhammed Bilal Çelik (Sakarya Üni. Fen-Edeb. Fak.)
Tarih: 15 Mart 2018
Yer: Sivrioğlu Konağı (Dede Mah.Sivrioğlu Sok. No:2 / Odunpazarı
TÜRK’E DİRLİK YASAK MIDIR?
Hilmi ÖZDEN TÜRK’E DİRLİK YASAK MIDIR?02.01.2018
Feyzullah EROĞLU Göktürk Kitabeleri Işığı Altında Türk Yönetim Düşüncesi05.02.2015
Halim DEMİRYÜREK Rózsadomb08.03.2013
Abdülkadir İLGEN MERV: SULTAN SENCER’İN HUZURUNDA02.12.2013
ATEŞTEN GÖMLEK (Özet) Halide Edip Adıvar
Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği ve Bağlı Odalar
Temel Okuma Listesi
ŞEYH ŞAMİL’İN ve HACI MURAT’IN ŞECERESİ* (SOY KÜTÜĞÜ) hilmi özden
Konu: Ekim Ayında Başlayacaktır
Yer: Sivrioğlu Konağı
Türk Ocakları| Türk Ocakları Tarihçe| Türk Ocakları Kurucuları| Atatürk ve Türk Ocakları| Türk Ocakları Tüzüğü| Türk Ocaklarından Haberler
Copyright @ Eskişehir Türk Ocağı & Türk Ocakları Eskişehir Şubesi & Türk Ocakları Eskişehir Şubesi