Türkiye’de 2001 yılının ilk 5 ayında 854 bin 313 adet buzdolabı üretildi. 2000 yılının aynı döneminde ise 953 bin 973 adet buzdolabı üretilmişt...
Türkiye’de 2001 yılının ilk 5 ayında 854 bin 313 adet buzdolabı üretildi. 2000 yılının aynı döneminde ise 953 bin 973 adet buzdolabı üretilmişti. Buna göre, 2001 yılının ilk 5 ayındaki üretim yüzde 10 oranında düştü. 2001 ocak-mayıs döneminde iç piyasada 344 bin 834 adet buzdolabı satışı gerçekleşti. Bu, bir önceki yılın aynı döneminde gerçekleşen 528 bin 716 adetlik satışa göre yüzde 35’lik azalma anlamına geliyor. Bir önceki yılın ocak-mayıs döneminde 420 bin 245 adet olan buzdolabı ihracatı ise, 2001’in aynı döneminde yüzde 23 oranında artarak 515 bin 365 adet oldu. Vestel Elektronik yetkililerinin sektörün mevcut durumu ile ilgili değerlendirmeleri şöyle: “2000 yılının ilk 5 ayının rakamları ile karşılaştırıldığında, 2001 yılında üretimde yüzde 10’luk, ithalatta ise yüzde 21’lik düşüş gözlenmektedir. Ekonomik kriz nedeniyle iç piyasada yaşanan durgunluk, üreticileri ihracata yönlendirmiştir.”
Türkiye Deri Sanayicileri Derneği’nin (TDSD) verilerine göre, 2001 yılının ilk 6 ayı itibariyle ihracat, geçen yılın aynı dönemine oranla yüzde 13,8 artarak, 18 bin tondan 20 bin tona ulaştı. Deri ithalatı ise yüzde 37 oranında azaldı ve 51 bin tondan 31 tona geriledi. DSD Başkanı Turgut Koşar’ın sektörün mevcut durumu ile ilgili değerlendirmeleri şöyle: “2001 yılının ilk 6 aylık döneminde Türkiye genelinde toplam 263.5 milyon dolar değerinde deri ve deri mamulleri ihracatı kayda alınmış ve bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 13,8 artış sağlanmıştır. Deri sektörü en fazla ihracat kaydedilen dokuzuncu sektör olmuştur. Yaşanan çok ağır krizlerin ardından ihracatın ivme kazanması sektörü rahatlatmıştır. Sonuç olarak değerlendirmek gerekirse, 2000 yılından başlama üzere toparlanma süreci içerisine giren deri sektörü, 2001 yılının ilk yarısında yaşanan olumsuzluk ve belirsizliklere rağmen ihracatına ivme kazandırmıştır.”
YIL SONU SATIŞ HEDEFİ 160 BİN Uzmanlara göre, devalüasyon sonucu ithalat yapan firmaların satışları, yerli üretim yapan firmalara göre daha fazla düşecek. Uzmanlar, bunun nedenini ise, ithalat yapan firmaların döviz maliyetli ürünlerindeki karlılıklarına devalüasyonun etkisini indirgemek için, ürünlerine yaptıkları fiyat artışlarına bağlıyorlar. 2000 yılındaki talebin benzerini, 2001 yılında da bekleyen firmalar, 2001 yılına yüksek stokla ve ithalat siparişleri ile girince hedeflerinde sapmalar oldu. Uzmanlar, üretim kapasitelerinde ve ithal siparişlerde yaşanan düşüşün devam edeceğini belirtiyorlar. Ford Otomotiv Ürün Finansmanı ve Planlama Şefi Kağan Seymenoğlu’nun sektörün gelecekteki durumuna dair değerlendirmeleri şöyle: “Kredi kullanımının en yoğun olduğu otomobil pazarı, hafif ticari ve ağır ticari araç pazarına göre kredi faizlerinin artışından en çok etkilenen sektör olarak büyümeyecek. Yıl sonu otomobil segmentinde 160 bin adet satış beklemekteyiz.”
İlk 3 aylık rakamlara göre sektörün toplam üretimi 2000 yılında yaklaşık 50 bin tona ulaşmıştı. Ancak, 2001 yılının aynı döneminde üretim tonajı yaklaşık 35 bin tona düştü. Sektörün toplam cirosu 2000 yılında yaklaşık 50 trilyon (130 milyon mark) idi. 2001’in aynı döneminde ise toplam ciro yaklaşık 45 trilyona liraya (90 milyon mark) geriledi. Betek yetkililerinin sektörün mevcut durumu ile ilgili yorumları şöyle:
Bu yılın ilk 5 aylık döneminde 542 bin ton buğday unu üretildi. Geçtiğimiz yıl aynı dönemde ise 604 bin ton buğday unu üretilmişti. Buna göre, buğday unu üretiminde yüzde 10’luk düşüş yaşandı. Ekonomik kriz nedeniyle, temel tüketim maddelerinden biri olmasına rağmen un üretimindeki düşüşün önüne geçilemedi. Un Sanayicileri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Nuri Dedeoğlu’ya göre, sektördeki gelişmeler, ülke ekonomisiyle paralel seyirde oldu. Kapasite fazlalığının azaldığını belirten Nuri Dedeoğlu’nun sektörün mevcut durumu ile ilgili diğer değerlendirmeleri şöyle:
“2000-2001 karşılaştırması yapıldığında, un üreticilerin 2001 yılında hammadde stoklamada büyük sıkıntılar yaşadığı görülmektedir. Ayrıca, şirketlerin kapasitelerinde sektör bazında ciddi azalmalar olmuştur. Toplam üretici firmaların yüzde 20-25’i üretimlerini durdurmuşlardır. Bunu, çalışanlarına bir miktar kapasite kullanımı aktararak telafi etmeye çalışmışlardır.” Beklentiler
Mevcut durum DÜŞÜŞ DEVAM EDİYOR
Türkiye’nin en çok dış ticareti yapılan sektörlerinden biri olan kauçukta, özellikle ihracat artışı dikkat çekiyor. Ancak, üretim, 2001 yılın ilk 6 ayında, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 50’den daha az gerçekleşti. Kauçuk ürünleri ihracatına bakıldığında ise 2000 yılında toplam 371.6 milyon dolarlık kauçuk ürünü ihracatı yapıldığı görülüyor. Oysa bir önceki yıl 339 milyon dolarlık kauçuk ihraç edilmişti. Bu, bir önceki yıla göre yüzde 8,6’lık büyüme anlamına geliyor. Kauçuk Derneği Başkanı Kemal Özşahin’in sektörün mevcut durumu ile ilgili yorumları ise şöyle:
“Kauçuk sektörünün 2001 yılı ilk 6 ayında gerçekleştirdiği üretim, geçen yıl yapılan üretimin yarısından fazla olmamıştır. Şubat ayında yaşanan krizden sonra devalüasyon ihracatı olumlu etkilemiştir. İthalat azalma eğilimine girdiyse de, birçok sınai ihtiyaç maddesi ithalatı devam etmektedir.” Beklentiler
Türkiye’de 2001 yılının ilk 5 ayında alüminyum üretimi neredeyse yerinde saydı. 2000 yılının ilk 5 ayında 65 bin 952 ton olan alüminyum üretimi, bu yılın aynı döneminde yüzde 0,9 oranında artarak 66 bin 526 ton oldu. Mayıs ayı değerlerine bakıldığında ise benzer bir eğilim dikkati çekiyor. Geçen yılın mayıs ayında 15 bin 447 ton olan üretim, 2001’in mayıs ayında 15 bin 504 tonda kaldı. Seydişehir Alüminyum Tesisleri yetkilileri bu yerinde sayışın nedenini, mevcut kapasite ve teknolojik donanımın yetersiz oluşu şeklinde açıkladı. Teknolojiden tam olarak yararlanılamayan sektörde, ağırlıklı olarak elektrolizhanelerde emek yoğun çalışılmaya devam edildi. 2001 yılında daha fazla enerji ve hammadde tüketilmesi, maliyetlerin artmasına neden oldu. Seydişehir Alüminyum Tesisleri yetkililerine göre, gelişmekte olan yerli alüminyum sanayiinin dışa bağımlığı bu yılın ilk 6 ayında da sürdü ve ithalat artmaya devam etti. Beklentiler
Seydişehir Alüminyum Tesisleri yetkililerine göre, uluslararası alüminyum piyasalarındaki mevcut durgunluk, orta ve uzun vadede aşılarak fiyatlarda yükseliş yaratacak. Geçen yıl başlayarak etkisini 2001 yılının ilk 6 ayında da hissettiren tüketimdeki artış, arz açığı meydana getirecek. Mevcut arz fazlasının erimeye başlamasıyla, 2001 yılında alüminyum ton fiyatının 1.900 doları aşacağı tahmin ediliyor. Böylece 7 yıllık bir aradan sonra yeniden 2.000 dolar/ton’luk fiyat düzeyine yaklaşılmış olacak. Seydişehir Alüminyum Tesisleri yetkilileri, Türkiye’de alüminyum kapı, pencere, mutfak eşyaları ve elektrik enerjisi naklinde yarım asırlık bir geçmişin bulunduğu, bu kullanım alanının ve kullanıcıların artmasına paralel olarak sektörün satış hasılatının yükseleceğine dikkat çekiyorlar. Ayrıca, ekonomik sorunların aşılması halinde hızlı büyüme sağlayacak sektörlerden birinin de alüminyum olacağını tahmin ediyorlar.
Mevcut durum İLK YARI SORUNLARLA GEÇTİ
Lastik Sanayicileri Derneği yetkililerine göre, sektörde 2001’in ilk yarı yılında, özellikle çevre ve enerji sorunları öne çıktı. Ancak, yurdun belirli bölgelerinde faaliyete geçen altyapısı oluşturulmuş, arıtma tesisleri olan firmaların çoğu uygulamalarını geliştirerek bu sorunu aştı. Özellikle, küçük ve orta boy lastik üreticilerin üretimleri ile şekillenen sektörde, firmalar bu yıl yaşanan krizler nedeniyle ağır finansal sorunlar ile karşı karşıya kaldı. Kredi faizlerinin yüksekliği, vadelerin kısalığı ve kredilerin geri istenmesinden doğan sorunlar sektörde olumsuz hava estirdi. Lastik Sanayicileri Derneği yetkililerine göre, mali sorunlar nedeniyle üretim düştü. Ana sanayicilerin de global rekabet ortamında rekabet gücünü artırabilmek için dünyada en düşük fiyatı veren ülkelerden belli komponentleri alması, maliyetleri yüksek olan iç üreticileri zor duruma düşürdü. Lastik eşya sanayicileri, kalite ve fiyat açısından ana sanayiinin ihtiyacını karşılayabildi ancak, kar marjları azaldı. Beklentiler
Lastik Sanayicileri Derneği yetkilileri, sektörün geleceğinin alınacak önlemlere bağlı olduğunu belirtiyor. Yetkililere göre, ihraç edilecek lastik eşya üretiminde kullanılacak maddelerin tesliminde, tecil terkin işleminin tekstilde olduğu gibi lastik eşya sektöründe de uygulanmasıyla, şirketler için büyük bir sorun aşılmış olacak. Ayrıca, lastik eşya sanayiinin hem ana hem de devlet organizasyonları tarafından desteklenip geliştirilmesi ve ihracat yapabilme yeteneklerinin takviye edilmesi sektörün verimliliğini artıracak. Yarattığı katma değerin hızla artmasını sağlayacak. Lastik Sanayicileri Derneği yetkilileri, sektörde yaşanan problemlerin hükümetin uygulamaya koyduğu ekonomik programın olumlu neticelerini vermesi ile sona ereceğini tahmin ediyorlar. Yetkililere göre, finans maliyetlerinin düşürülmesi, mali istikrarın sağlanması ile sektör 2001’de büyüme kaydedecek. Etiketler: