Oğuzhan Daver ►KEYİF KÖŞESİBitkiler Niye Koku Salar? - Ticaret Gazetesi - Ekonomi Gazeteciliğinde Öncü
Bitkiler Niye Koku Salar?
Ünlü bilim adamı Linneus’un çalışmaları öncesi, bitkilerin Latince isimleri inanılmaz uzun oluyormuş. Bundan geçen yazımda bahsetmiştim. Daha sonra Linneus’un çalışmaları sayesinde 2 isimli sisteme geçilmiş. Örneğin, menekşenin (Viola mirabilis) Latincesi Viola floribus radicalibus corrollais abortientibus caulinus apetalis seminiferis’miş. Yani Türkçesi, kısa saplı serbest çanak yapraklı meyve veren menekşe. Nasıl? Bıktırıcı uzunlukta değil mi?
Her ne olursa olsun, menekşe gibi güzel kokan bitkileri koklamak, kokusunu almak ve bundan üstüne üstlük zevk almak için biraz eğitilmiş bir buruna ihtiyaç olabiliyor. Çünkü medeniyet bizim koku alma duyumuzu köreltiyor. Artık eş bulmak için, birbirimizin orasını burasını koklamaya ihtiyacımız yok. Hatta, koku çıkarmak, etrafa kendi imzamız olan vücut kokuları salmak bizde, zinhar mı zinhar yasak. Fakat, doğada kokunun ve bitkilerin kokularının ilgi çekici işlevleri oluyor.
Koku, en başta kendi kendini dölleyemeyen bitkilerin, tozlaşmayı hızlandırmak için böcekleri kendine çekme yöntemidir. Bazı kelebeklerin, bitki kokularını bir kilometre öteden anladıkları ve ayırt ettikleri biliniyor. Bitkiler tozlaşmayı ya da nektar toplamayı kolaylaştırmak gibi bazı değişik yöntemlere başvurur, örneğin akşam sefası, böcek aktivitesinin en fazla olduğu akşam saatlerinde kokusunu vermeye başlar.
Böcekleri çekmek için bitkilerin sadece hoş koku saldığını zannetmeyin. Bizim coğrafyamızda yılan yastığı (Dracanculus vulgaris), egzotik bitkilerden meşhur ceset çiçeği Amorphophallus titanum, veya stapelia gibi bazı sukkulentler, hatta Ginkgo biloba sinekleri başlarına çekebilmek için leş gibi kokarlar.
Başka bitkiler ise hayvanlar tarafından yenmesin diye değişik kokular salarak bir nev’i savunma mekanizması geliştirmiştir. İlginç olan, bizim için güzel olan kokular, hayvanlar için etkili bir kovma aracıdır. Bundan dolayı, dikkat edin, aromatik bitkilerin arasında hem güzel kokan hem de dikenli olan hemen hemen yoktur. Ayrıca sıcak iklimlerde güneşin yakıcı sıcağından korunmak için kekik, adaçayları, biberiye gibi bitkiler, parfüm keseciklerini boşaltarak çevrelerinde ince bir sis tabakası oluştururlar.
Kokular, bazen tarımı da kolaylaştırırlar. En basitinden soğan ve havuç karışık ekilerek bunları çeken sineklerle başa çıkılabilinmektedir. Bunun yanında, mazı yapraklarının kokusunun lahana kelebeği tarafından çok sevilmediği bilinmektedir.
Haftaya kokuyla ilgili biraz daha yazmaya devam edeceğim.
Önceki Yazılar : - Seçiniz - » Bahar Geliyor. Bordo Bulamacını Doğru Kullandığınızdan Emin misiniz? » Renkli Yapraklarını Dökmeyen Çalılar » Kışın, Güzel Kokan Bir Bahçe Yaratabilir miyiz? -2 » Kışın, Güzel Kokan Bir Bahçe Yaratabilir miyiz? -1 » Bitkilerin Sınıflandırma Yöntemini Ona Borçluyuz » Fazla yaprakları ne yapalım? Soğukta çelik alma yöntemi » Brezilya Seçimleri, Gebelikte Ihlamur » Ihlamur Kokusunu sever misiniz? » Atatürk Çiçeği: Poinsetta veya Euphorbia pulcherrima » Katsura Ağacı, Ginkgo Biloba ve Uzak Doğu Tıbbı » Sonbahar Renklerinde İğne Yapraklıların Rolü Olabilir mi? » Sonbaharın Renk Çeşitliliğini Hangi Bitkilere Borçluyuz? » Sonbahar Geldi. Soğuğa Karşı Kırılgan Bitkilerimizi Koruyalım » Budama teknikleri ve zamanlaması (2) » Budama teknikleri ve zamanlaması (1) » Hangi Palmiyeleri Ekebiliriz? Deneyimim. (2) » Hangi Palmiyeleri Ekebiliriz? Deneyimim. (1) » Zor bahçeler. Deniz Kıyısında Bahçelere Ne ve Nasıl Ekelim? » İnsanlar, Para Küreselleşmeden Payını Alırken Ya Hastalıklar Ne durumda? » Bahçede Görsel Oyunlar ve Kuru Gölgelik Yerlere Neler Ekiyoruz? » Çimen Yerine, Sıcak Güneşli Yerlere Az Su İsteyen Ne Ekebiliriz? » Sıcak Bir Bölgede Az Su İsteyen Bir Bahçe Nasıl Oluşturabiliriz? » Sıcak Bir Bölgede Az Su İsteyen Bir Bahçeyi Nasıl Ekelim? » Gölgede Kalan Bahçe Köşeleri İçin Çözümler: Çimen Yerine Ne Ekelim? » Su Tasarrufu-2 » Su tasarrufu -1 » Sukulentler 2 » Sukulentler 1 » Domates ya da Domat » Sardunya » Bitkilerin Suda Çelik Yoluyla Çoğaltılması » Otlar yenir de, çiçekler yenmez mi? » Soğanlı, Yumrulu Bitkilerin Çoğaltılması » Zambak, Lale, Nergis ve Diğerleri
Hatta Patates! » Leylak ve Lalenin İstanbul Üzerinden Avrupa Yolculuğu » Yıldız Çiçeğinin Hikâyesi » Çiçeklerin Tutması İçin Bir Kaç İpucu » Doğaya Uyumlu Bahçede Yararlı Hayvanlar (2) » Doğaya Uyumlu Bahçede Yararlı Hayvanlar
» Doğaya uyumlu bahçede gül bakımı » Bahçıvan Sağlığı, Bitki Sağlığı (Salyangoz ve Sümüklüböceklerle Savaş) » Doğaya Uyumlu Bahçede Sebze Ekimi (Birbiriyle Geçinebilen ve Geçinemeyen Sebzeler) » Doğaya Uyumlu Bahçe (Biyolojik Bahçe) ve Kompost Yapımı » Şimşirlerimiz Tehlikede, Biliyor Musunuz?