Cenap Şahabettin’den "Tiryaki Sözleri"
Servet-i Fünun Edebiyatı’nın önde gelen temsilcilerinden Cenap Şahabettin’in “Tiryaki Sözleri”nden alıntılar…
Özel İçerik | 12.02.2019 - 12:10..
Cenap Şahabettin, tıp eğitimi için Paris’te bulunduğu dönemde daha çok edebiyata ilgi duyuyordu. Özellikle Paul Verlaine’den etkilenen Şahabettin, kendi deyimiyle parnasyen ve sembolist şairleri okuyordu. Ülkesine döndüğünde ise, şiiri bu etkiler çevresinde yavaş yavaş değişecekti. Onun yazdığı şiirler, kelimelerle çizilen bir tablo gibiydi. Bunlardan ilki ise, 1895 sonlarında Hazine-i Fünun dergisinde yayımlanan “Benim Kalbim” adını verdiği şiiriydi.
Üslup, onun için çok önemliydi. Daha önce Türk Edebiyatı’nda kullanılmamış, yeni ve daha çok Avrupa Şiirine has formları ilk kez kullanan oydu. Yeni kavramlar, semboller, daha önce tercih edilmemiş sıfat tamlamaları, isimler, benzetmelerle okuyucunun hayal dünyasında resimler canlanmasını sağlıyordu. Bu görsel anlatım teknikleri önceleri edebiyat çevrelerinde pek yadırgansa, hatta sert eleştirilere maruz kalsa da, Şahabettin, onlara karşı zamana ayak uydurmanın gerekliliğini savundu. Ayrıca şiirde ahengi önemli bulduğundan hece ölçüsü yerine aruz ölçüsünü tercih etmekle yetinmemiş, makale ve tartışmalarında hece ölçüsünü küçümsemişti…
Sevet-i Fünun Edebiyatı’nın önde gelen temsilcilerinden Cenap Şahabettin, 85 yıl önce bugün aramızdan ayrıldı. Onu, Tiryaki Sözleri’nden alıntılarla anıyoruz…
- En geveze kuş ümittir; kalbimizde hiç susmaz.
- "Kusurlarını gördüğüm için sevgim kalmadı" deme; "Sevgim kalmadığı için kusurlarını görüyorum" de.
- Bazı dostluklar vardır ki doğdukları gün çok yaşayacaklarını vaat ederler ve bazıları da hissedersiniz ki, ölü doğuyorlar.
- Yüksek ahlâk ancak yüksek zekâya eşlik edebilir, hiçbir ahmak tamamıyla iyi huylu değildir.
- Kendi bilgisizliğini örtbas etmek için en etkili çare başkalarının bilgisizliğinden yüksek sesle şikâyet etmektir.
- Pilotları kıskanıyorum; bence insanları gerçek ölçülerinde sadece onlar görebiliyorlar.
- Fazla güven ve fazla güvensizlik, ikisi de ihaneti davet eder.
- Ömründe hiç yalan söylememiş adama yalan söylemeğe hiç kimse cesaret edemez, herkesin yalana cür'eti öyle adam bulunmadığı içindir.
- Her hareketi o hareketi anlayabileceklere göre belirlemeli, alçak gönüllülüğü bile.
- Kendimden ahmak gördüklerim bana "zeki" diyeceklerine tercih ederim ki "ahmak" desinler.
- Yalancının en lâtif müdafaası: "Doğruyu söylesem inanmayacaktınız!"
- Neşeye o kadar az alışkınız ki! "Dün akşam neşeli idim!" desem sorarlar: "Ne kadar içmiş­tin?"
(Soldan sağa: Cenap Şahabettin, Şair-i Azam Abdülhak Hamid Tarhani Şair Süleyman Nazif, Mithat Cemal Kuntay, Mehmet Akif Ersoy, Sami Paşazade Sezai)
- Haykıran sükûtlar vardır ki, ancak Allah işitir.
- Güzelliği anlamak başka, hissetmek başkadır ve her anlayan hissetmez. Anlayıp hissetmemek hissedip anlamamaktan beterdir.
- Yüksek tepelerde hem yılana hem kuşa tesadüf edebilirsin; fakat biri sürünerek öteki uçarak yükselmiştir.