Sezeryan Doğum Sonrası Korunma Yöntemi Lohusalıkta Korunma Yöntemleri Gebelik Spiral
Emzirme ile birlikte beynin hipofiz bölgesinden yüksek miktarlarda prolaktin hormonu salgılanır. Prolaktin hormonu da yumurtlamayı baskılayarak gebe kalmayı engeller. Doğum sonrası süt vermeyenlerde 3 hafta, süt verenlerde ise 3 aydan sonra cinsel birliktelikte korunma olmadığı durumlarda gebelik ihtimali artmaktadır. Emzirmenin koruyuculuğu doğum sonrası ilk 3 ay etkilidir, fakat tam koruyucu değildir.3’ünci aydan sonra bu koruyuculuk da gittikçe azalmaktadır. Doğum sonrası yumurtlama genellikle 3. aydan sonra başlar ve 5-6. aylardan sonra normal periyoduna döner. Günde 5-6 kezden az olmayacak şekilde emziren, bebeğin ek gıda oranı % 15'i geçmeyen ve adet görmeyen lohusalarda, koruma % 75 gibi yüksek bir oranda olabilmektedir.
Spiral doğumdan sonra veya daha ideal olarak 40 gün sonunda takılabilir. Takılacağı zaman adetli olmak gerekmez.Adet gören hastalarda adetli takılması tercih edilir. Ancak rahim ağzında yara, vajinal enfeksiyon olmamalıdır. Bakırlı veya progesteron hormonu içeren spiraller takılabilinir. Erkeğin prezervatif uygulaması da uygun şekilde kullanıldığı zaman epey yüksek bir koruma oranı sağlar, fakat yine de temkinli olunmalıdır. Hormonal bir yöntem seçilecek ise en uygun olanı 3 aylık iğnelerdir. Ülkemizde ‘Depo Provera’ ismiyle satılmakta ve aile planlaması merkezlerinde de Sağlık Bakanlığı tarafından uygulanmaktadır. Süte herhangi bir zararı yoktur ,3 ay koruma sağlar. Depoprovera'nın olumsuz yan etkileri iğnelerin yapıldığı süre boyunca adet görememe, bazen akne, göğüslerde gerginlik, iştaha bağlı kilo artışı, zaman zaman adet düzensizlikleri şeklinde ara kanamalar ve depresyona meyildir. 3 ayda bir tekrarlanır. İğnelerin yapımı bırakıldıktan sonra adetler uzun bir süre düzensiz devam edebilir ve yumurtalıkların tekrar döllenmeye uygun yumurta yapması 8-12 ayı bulabilir.
Ülkemizde satılmayan ‘minipilli’ olarak isimlendirilen sadece progesteron içeren haplar da diğer bir yöntemdir. 3 aylık iğnelere göre yan etkileri çok daha azdır.Düzenli kullanmak gerekmektedir. Fakat ülkemizde tedarik edilmesi çok zordur. Son yıllarda gittikçe yaygın kullanılan bir yöntem olan cilt altı implantlar da doğum sonrası takılabilinmektedir. Küçük bir cerrahi işlem gerektiren bu korunma yönteminin en büyük dezavantajı ise maliyeti ve devamlı progesteron salınmına bağlı yan etkileridir. Bilinen ve yaygın kullanılan klasik doğum kontrol hapları hem estrojen hem de progesteron içerirler. Progesteronun anne sütüne her hangi bir zararları olmazken estrojenler anne sütünü azaltır ve süt ile bebeğe geçebilirler. Bu yüzden emzirme döneminde doğum kontrol hapları önerilmez.
Tüp ligasyonu işlemi doğum sezeryan ile olmuş ise , ailelerin önceden işlem için rızalarını belirtir imza vermeleri durumunda ameliyat sırasında da yapılabilir.Annenin yaşı uygun ve başka bir bebek arzulamıyor ise veya 3 kez sezaryen olmuş ve bebeklerinin hepsi sağlıklı ise yaşının bir önemi olmaksızın sezeryan işlemimi sırasında tüp ligasyonu uygulanabilmektedir. Tüplerin bağlanması normal doğumdan sonra ilk 5 gün içinde veya doğumdan 40 gün sonrasından itibaren aile planlaması kliniklerinde laporoskopi veya minilaparotomi denilen küçük bir kesi yardımıyla da yapılabilinmektedir. Tüplerin bağlanması durumunda geriye dönüş yok denecek kadar az olduğu için çiftler çocuk istememe konusunda kesin kararlı olmalıdırlar. Tüplerin bağlanması ayrıca adet düzensizlikleri, cinsel fonksiyonlarda azalma ve kasık ağrısı gibi şikayetler yaratmaz.
Geri Spiral ile ilgili genel bilgiler