İnme Nedir Hangi Yöntemler İle Tedavi Edilebilir
İnme (felç) sonrasında Botinum Toksini Enjeksiyonu Uygulamaları
Botulinum Toksini Enjeksiyonu Sonrasında Uygulanan Tedaviler Nelerdir?
İnme beyin damarlarının etkilenmesi sonucunda ortaya çıkan , kısmi veya daha nadiren genel beyin fonksiyon bozukluğuna yol açan kol ve bacaklarda güçsüzlük,yürüyememe ve elini ve kolunu kullanamama gibi fonksiyon bozukluklarına neden olabilen bir durumdur.
İnme bulgularının ağırlığı, etkilenen beyin bölgesindeki hasarın derecesine göre, dolayısı ile hastadan hastaya değişir. Spastisite olarak adlandırılan kaslarda aşırı bir aktif olma durumu inmede sıklıkla görülür. Spastisitenin tedavisinde ilaç tedavileri, botilinum toksin enjeksiyonları uygulanmaktadır.
Botilinum toksin nedir, hangi rahatsızlıklarda uygulanır?
Botilinum toksin A (BTA), clostridiumbotulinum isimli bakteriden elde edilen yedi toksinden biridir. Etkisini sinir-kas kavşaklarında sinir iletimini bozarak gösterir. Yani kas lifleri üzerinde geçici paralizi (güçsüzlük) yaratır.
İlk kez Alan Scott adlı göz doktoru tarafından maymunlarda yapılan deneyler sonrası klinik olarak strabismus(şaşılık) olan hastalarda kullanılmaya başlanmıştır. Botulinum toksinin etkinliği klinisyenler tarafından fark edildikçe tedavi amaçlı kullanımı artmıştır. İnme (felç) sonrasında ve Serebral Palsi’despastistenin azaltılmasında kullanılır.
Spastisite beyinde ve/veya omurilikte meydana gelen etkilenime bağlı olarak ortaya çıkan kaslarda aşırı aktif olma durumudur. Spastisite ağrıya neden olabilir, uzun süre devam etmesiyle kasların etrafındaki yumuşak dokuları da etkileyerek şekil bozukluklarına neden olabilir.
Spastisite ile mücadelede çok fazla tedavi alternatifi yoktur. Genelde ilaçlar ilk seçenek olmakla beraber yeteri kadar kas gevşemesi sağlayabilmek için çıkılan dozlarda yan etkiler ortaya çıkmakta ve bu nedenle etkileri sınırlı kalmaktadır. Botilinum toksin enjeksiyonları ile ilgili kas gruplarına uygulama yapılabilir.Spastisitenin azaltılması, eklemlerin hareketliliğinin arttırılması ve daha iyi fonksiyon görmesi hedeflenir.
Botulinum Toksin Nasıl Uygulanır, Etkisi Ne Zaman Başlar? Nekadar Sürer?
Enjeksiyondan önce hasta ayrıntılı olarak değerlendirilmeli, kas iskelet sistemi muayenesi yapılmalı ve fonksiyon bozukluğuna neden olan kas grupları tespit edilmelidir. Botilinum toksini ilgili kas içine yapılır, dolayısıyla etkisi sadece uygulama bölgesiyle sınırlıdır. Etkisi uygulamadan sonra 3-7 gün içinde ortaya çıkar ve 4-6 ay arasında bir süreçte yine tamamen kaybolur.
Enjeksiyon sonrası ilgili kasın eğitimi için fizik tedavi programınabaşlanmalıdır. Fizyoterapi, iş ve uğraşı tedavisi, elektrik stimülasyonu gibi uygulamaları içeren hasta için uygun programlar hazırlanır. Ayrıca kol ve yürüme robotu ile yapılan egzersiz programı ve eğitimine alınabilir. Böylelikle kol ve bacak kaslarında spastisitenin azaltılması, uzama ve esneklikte artma ve daha iyi fonksiyon görmesi sağlanır. Hasta kendi kas kontrolünü sağlayabilir. Hastanın yürüyüşü daha dengeli duruma gelir,kolunu ve elini daha iyi kullanabilir.
Tedaviden iyi sonuçlar alabilmek için botulinum toksin enjeksiyonlarından sonra yoğun bir fizik tedavi programı uygulanması gerekir.
Ortezleme (yardımcı cihaz kullanımı)
Hastaya göre tasarlanmış ortezler kullanarak hedeflenen kasların etkili bir şekilde gerilmesi,şekil bozukluğunun giderilmesi ve uzuvların daha iyi fonksiyon görmesi sağlanır.
Botulinum toksin enjeksiyonuile hangi yararlar sağlanır?
Başta inme ve serebral palsi gibi nörolojik rahatsızlıklarda görülen spastisitenin azaltılmasında kullanılır.Hastanınspastisitesi azaldığında ağrıda azalma, uyku kalitesinde ve eklem hareket açıklığında artma sağlanıyor. Oturma, ayakta durma, yürüme gibi aktivitelerin daha iyi yapılması sağlanır. El becerilerinde düzelme ve fonksiyonunda iyileşme sağlanır.