“Minberdeki desenler geometrik bir yapıya uygun çizildi” - Haberso
Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerif minberinin üstüne yapılan desenlerin rastgele çizilmediğini, her birinin geometrik bir yapıya uygun olarak uygulandığını belirten Sönmez, “Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerif’ndeki minberin üstünde bulunan desenler bir alt yapı üzerinden giden uygulamalar fakat bunun tarihteki karşılığına baktığımızda bu uygulamaların tesadüf olmadığını görüyoruz. Yani minberde yer alan bir desen aslında klasik dönem minberleri arasında tekil bir uygulama. Sinan eserlerinde yer alan minberler ağırlıklı olarak beşgen kurgulu geometrik sisteme sahipler. Buradaki geometrik desenler ise on iki köşeli yıldız içeriyor.
Dört katlı simetrili dediğimiz bir geometrik yapıya sahip. Yani kare birim hücreye sahip fakat parçalarını tek tek açılımlarına ayırıp incelediğimizde bunun erken örneklerinin de Anadolu Selçuklu’da başka varyasyonlarla uygulandığını görüyoruz. Tunceli Yelmaniye Camii’nde bulunan desen bunun altıgen kurgulu yani altı katlı simetrili bir geometrik sisteme sahip olan halidir” dedi.
Farklı coğrafyalarda olup aynı desenleri barındırmalarına rağmen Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’ni özel kılan durumu açıklayan Serap Ekizler Sönmez, “Aslında ilginç olan şey farklı coğrafyalarda ve farklı yapı malzemesi olmasına rağmen Ayasofya’yı özel kılan Memlük dönemine ait Mısır, Kahire’de bulunan Salih Talai Camii£nin minberinde yer alıyor olması.
Orada ahşap bir uygulamayla burada ise mermer bir yapıyla karşımıza çıkıyor. Tek fark Salih Talai Camii’ndeki geometrik desenlerde, on iki genlerin içi farklı geometrik sistemlerle doldurulmuş. Bu da sanki farklı bir geometrik desen denenmiş gibi bir izlenim sunuyor. Aslında aynı desen on iki köşeli yıldızın içini doldurmak amacıyla yapılmış uygulamalar” şeklinde konuştu.
30 Tem 2020 - 16:56 İstanbul- Kültür Sanat Yaşam Yazdır