Bilindiği üzere, ikamet izni belgesi, yabancı uyruklu kişilerin Türkiye’de yasal olarak ikamet ettiklerini gösteren belgedir. İkamet izni işlemleri, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun ikinci bölümünde “İkamet” başlığı altında, 19 ile 49’uncu maddeleri arasında düzenlenmiştir.
Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliği’nin Bilimsel, Kültürel ve Sportif Amaçlarla Kısa Süreli Gelenler başlıklı 52 nci maddesinde “Bilimsel ve kültürel faaliyetler amacıyla bir ayı aşan ve sportif faaliyetler amacıyla dört ayı aşan süre ile geçici olarak Türkiye ’ye gelecek yabancıların çalışma izni talebinde bulunmaları halinde, Türkiye ’de bulunacakları süre için, çalışma izinleri istisnai olarak verilebilir” denilmekte, muafiyetler başlıklı 55 inci maddesinin (ı) fıkrasında “Türkiye Futbol Federasyonunca veya Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünce talepleri uygun bulunan yabancı futbolcular ile diğer sporcu ve antrenörlerin sözleşmeleri süresince,” çalışma izninden muaf tutulacağı belirtilmiştir.
9 uncu maddesinde, Kanunun 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılan kişilerin hizmet akdinin sona erdiği tarihten itibaren sigortalığının sona ereceği, sigortalılığı sona erenlerin durumlarının işverenleri tarafından, en geç on gün içinde Kuruma bildirmekle yükümlü olduğu, hükümlerine yer verilmiştir.
Örnek 7- Ankara ilinde faaliyet gösteren X Özel Eğitim Ltd. Şti., özel eğitim kurumunda çalışmaya başlayacak öğretmen (A) ile özel eğitim kurumu 1/9/2015 tarihinde çalışma izni verilmesi istenen eğitim personelinin çalışma izin teklifleri hazırlanarak İl Milli Eğitim Müdürlüğüne müracaat etmiştir. Valilikçe, 10/9/2015 tarihi itibariyle çalışma izin teklifi onaylanmıştır. Kurumumuz kayıtları kontrol edildiğinde (A) nin X Özel Eğitim Ltd. Şti. işyerinden 10/9/2015-10/10/2015 (dahil) tarihleri arasındaki dönemde sigortalı bildirilmediği anlaşılmıştır. Yapılan incelemeden sonra X Özel Eğitim Ltd. Şti. işyeri adresine iadeli/taahhütlü Ek-1 de bulunan tebligat gönderilerek (A) nın 10/9/2015 tarihi itibariyle sigortalılığının sağlanmasına ilişkin belgeler istenecek ve itirazlara ilişkin hükümler konusunda yapılacak işlemler belirtilecektir. Bu durumda sigortalıların itiraza ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla öğretmen (A) nın işe başlama tarihi 10/9/2015 olarak kabul edilecek, söz konusu çalışma izni belgesinin geçerli olduğu ve eğitim kurumun faaliyette olduğu dönemler için çalıştığı kabul edilerek gerekli işlemler buna göre sonuçlandırılacaktır.
Örnek 8- Ankara ilinde faaliyet gösteren X Ltd. Şti., su ürünleri toptan satış merkezi için çalışma izni almak üzere 1/9/2015 tarihinde işletme müdürü (A) ve su ürünleri kalitesinden sorumlu yönetici (B) ile yapılmış noter onaylı çalışma sözleşmeleri ile birlikte Ankara İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğüne müracaat etmiştir. Çalışma sözleşmelerinde (A) ve (B) nin işe başlama tarihi 15/9/2015 olarak belirtilmiştir. Valilikçe, X Ltd. Şti.’ne 30/9/2015 tarihi itibariyle çalışma izni verilmiştir. Kurumumuz kayıtları kontrol edildiğinde (A) ve (B) nin X Ltd. Şti. işyerinden Ekim 2015 döneminde sigortalı bildirilmediği anlaşılmıştır. Yapılan incelemeden sonra X Ltd. Şti. işyeri adresine iadeli/taahhütlü Ek-1 de bulunan tebligat gönderilerek (A) ve (B) nin 30/9/2015 tarihi itibariyle sigortalılığının sağlanmasına ilişkin belgeler istenecek ve itirazlara ilişkin hükümler konusunda yapılacak işlemler belirtilecektir. Bu durumda sigortalıların itirazlarına ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla işletme müdürü ve su ürünleri kalitesinden sorumlu yöneticinin işe başlama tarihi 30/9/2015 olarak kabul edilecek, söz konusu çalışma izni belgesinin geçerli olduğu ve işletmenin faaliyette olduğu dönemler için çalıştıkları kabul edilerek gerekli işlemler buna göre sonuçlandırılacaktır.
Örnek 11- B basketbol kulübüne transfer olan (Y) isimli yabancı uyruklu sporcu, basketbol kulübüyle 02.08.2018 tarihinde sözleşme imzalamıştır. İmzalanan bu sözleşme Türkiye Basketbol Federasyonu tarafından 09.08.2018 tarihinde onaylanmıştır. Federasyon onayından sonra Göç İdaresi Genel Müdürlüğü’ne gönderilen sözleşmeye istinaden sporcuya 05.09.2018 tarihinde ikamet izni verilmiş ve ikametgâh izin belgesi söz konusu sporcuya
Örnek 14- E voleybol kulübüne transfer olan (X) isimli Türk uyruklu sporcu kulübüyle
01.11.2018 tarihinde başlamak üzere sözleşme imzalamıştır. İmzalanan bu sözleşme Türkiye Voleybol Federasyonu tarafından 09.11.2018 tarihinde onaylanmıştır. İşveren sigortalı adına
15.11.2018 tarihinde 16.11.2018 tarihi için işe giriş bildirgesi vermiştir. Ancak Kurumumuz denetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılan denetimlerde söz konusu sporcunun işyerinde 15.10.2018 tarihinde çalışmaya başladığı tespit edilmiştir. Bu durumda kişinin
16.11.2018 tarihli işe giriş bildirgesi iptal edilecek, işverenden 15.10.2018 tarihi için söz konusu sporcu adına işe giriş bildirgesi istenilecek, verilmemesi durumunda işe giriş bildirgesi Kurumumuzca re’ sen düzenlenecektir.