Gezi Keyfi | Özlem Soydan
Category Archives: Gezi Keyfi
Göçebe dedelerin torunlarıyız…
Budva, Karadağ, Montenegro
Karadağ’ın en fazla ziyaret edilen şehirlerinden. Kotor’dan daha basit bir düzleme yerleşmiş eski kenti ve neredeyse tamamında dolaşabildiğiniz duvarları var.
Karadağ, Montenegro, Podgorica
Başkente zaten ister istemez iniyorsunuz çünkü ucuz uçuşlar sadece oraya var ve Podgorica’dan da istediğiniz kente üç-beş Euroya, bilemedin yedi-sekiz Euroya ulaşabiliyorsunuz.
Birçok insanın burayı atlayıp diğer kentlere geçme önerisine rağmen benim başkenti de görülecekler listeme alma nedenimse Karadağ’ı daha iyi özümsemenize olanak sağlaması. Üniversite şehri ne de olsa. Özellikle insanlarıyla daha keyifli iletişim kurulabiliyor olması güzel.
Budva yaşayanlarının birçoğunda gördüğüm asabiyet ve turizmci Kotor’daki çakal zihniyetten sonra Podgorica’da rahat hissetmek oldukça güzel. Gezilesi yerleri açısından pek bir şey diyemeyeceğim çünkü Kotor-Podgorica arası yol yapım çalışması olduğu için dağın tepesinde fazla sıcacık ve minicik, eski bir araçta saatlerce mahsur kalarak şehre geç girebildik ve müzeye filan gidemedik.
Saat Kulesi tabii ki güzel. Saatinin görülmediği tarafta kentin yeni yüzü yer alıyor, saatin baktığı kısımdaysa Osmanlı mahallesi. Podgorica’da camiiler var ve ezan sesi duyuyorsunuz, ancak Budva ve Kotor ezansız kentlerden.
Toplamda 645.000 vatandaşı olan Karadağ nüfusunun neredeyse üçte biri Podgorica’da yaşıyor. Kent merkezine kayıtlı sadece 160.000 civarı yurttaşı olmasına rağmen çok geniş bir alana yayılınmış gibi görünüyor. Özellikle kente girdikten sonra bir türlü terminale varamamak sıkıcı.
Bu başkent de iki nehrin birleştiği bir alana kurulu ancak Belgrad’daki gibi gür ırmakların kucaklaşmasını görmeyi beklemeyin (yani şehir merkezinde beklemeyin, yoksa Karadağ milli parkları güzellikleriyle ünlü).
Morača nehrinin iki yakasını birleştiren beş köprü var, ancak nehrin küçüklüğü de, kentin sembolü sayılan Milenyum Köprüsü’nin ihtişamsızlığı da beni oldukça şaşırttı.
Araç trafiğine kapalı şehir merkezinde dolaşmak, kalabalık mekanlarına karışmak, barlarında takılmak ve ucuz yiyecek bulabilmek güzel. Bir de bisiklet yollarına otoban muamelesi yapan yayaların ılış-tıkış yürüse de bisiklet yoluna çıkmaması takdir edilesi. Tabii bisikletliler de gelip kulağınızın dibinde zil çalmıyor.
Başkent olduğu için her konuda daha çok seçenek sunuyor Podgorica. Ama tabii yoldan sizi arabasına atmaya çalışan çakma taksiciler gibi büyük şehir entrikaları da oluyor. Sonuç olarak dünyanın neresine giderseniz gidin, kentlerin yüklendiği göreve göre takındığı karakter benzer oluyor.
Son bir not: Başkentin ismi ‘Podgoritsa’ diye okunuyor.
Karadağ, Montenegro, Tivat
Aynı yarımadanın sırt sırta iki koyunu kaplamış Kotor ve Tivat’ın arası kara bağlantısını sağlayan tünelden giderek 10-11 kilometre kadar yani onbeş dakika. Kotor otobüs terminalinden (AutoBoka) kalkan araçlarla 2,5 Euro vererek ulaşabiliyorsunuz.
Minik bir yerleşim birimi olan Tivat’ı büyük olasılıkla lüks yatlarla dolu Porto Montenegro’su için görmek istiyorlardır. Geçmişin miniminnacık sahil yerleşkesinde şu an Marmaris misali yatlar ve ışıltılı mekanlardan başka hiçbir şey yok nitekim. Bolca da inşaat. Ama bir de müzesi var Tivat’ın sanayileşme sürecini anlattığı kadar Karadağ’ın yakın tarihine de ufak bir ışık tutan. Kış olduğu için olabilir, giriş ücreti istemediler. İki katlı Maritime Heritage müzesinde (Zbirka Pomorskog Nasljeđa) anlatılan tüm tarihi doya doya okudum. Bahçesindeki denizaltılar etkileyici.
Savaş yıllarının önemli deniz üssü şimdinin milyoner yatı durağı. Savaş gemilerinin bakım-onarım limanı olduğu yıllarda müze de kereste fabrikasıymış. 1889 yılında Maritime Arsenal’in kuruluşuyla başlayan hareketlenme süreci, turizmin ilk adımı kabul edilen 1958 Mimoza Oteli inşaatı ve derken Kanadalı bir milyarderin yatırımlarıyla Adriyatik’in ilk lüks marinası haline geldiği bu günlere kadar varmış. (Kaynak)
Benim için Tivat gezisinin en güzel ve heyecanlı yanı dönüş yoluydu. Tivat beni kesmeyince doğal güzellikleri içime sindire sindire yürümek istedim otobüse binmek yerine. Lovćen dağının uzattığı kolun oluşturduğu Vrmac yarımadasını kıyın kıyın dolanıp Kotor’a varmak ne kadar zor olabilirdi ki?
Kotor kent merkezine kadar sahil yolu var ve gerçekten olağanüstü bir görsel şölene boğuluyorsunuz Kotor Körfezi boyunca giderken.
Ancak karşınıza çıkan minik ve sevimli mekanların cazibesine kapılmamanızı öneririm çünkü “aha şurayı dönünce Kotor’dur artık”, “kesin bu köşeyi dönünce Kotor” diye döne döne helak olunan burunlar bitmek bilmiyor ve tam vardım sanarken karşı kıyıda Perast’ı görüvermek çok ciddi bir hayal kırıklığı yaratıyor.
Öte yandan Kotor’un diğer tarafında yer alan Perast’ı karşıdan izleyebilmek büyüleyici.
Mesafenin ne kadar olduğunu gösteren tek tabela var ve o da saatlerce yürüyüp dünyanın köşesini döndüğünüz, havayı iyice kararttığınız, ama Kotor’un ışıklarını da karşınızda görebildiğiniz için artık geldiğinize kesin inandığınızda ortaya çıkıyor: Kotor 8 km. Sonuç olarak bilmeden tepilen yol beş saatte tamamlanabildi ama beynime olağanüstü görüntüler işlendi. Hatta gece uykumda bile fotoğraf çekiyordum.
Yolun bazı yerleri yürümek için çok elverişli, bazı yerler sadece araba yolu olduğu için biraz ürkütücü, ama sürücüler özenli.
Lepetane’ye geldiğinizde karşı kıyıya (Kamenari) kısa yoldan ulaşımı sağlayan feribotların işleyişini izleyin. Belki bir daha göremezsiniz, köprü yapacaklarmış buraya. Körfezin en dar kısmında balık tutanları fotoğraf karesine sığdırın. Yoldaki bakkallardan içeceğinizi alıp yola devam edin. Buraların yazın ne kadar kalabalık olacağını düşünüp haince sevinin. Kotor’a yaklaşırken sıklaşan plajların tek turisti olun. Kotor Kalesinin ve surların gece aydınlatmasında yan yatmış kalp gibi ya da gitar gibi görünüşünü karşıdan izleyin (Sevgililer Gününde ayrı bir sürpriz oluyor). Bu özel günlerinde bu yarımadayı bisikletle gezen ve öpüşüp koklaşan çifte gülümseyin diyeceğim ama çok sık rastlanmaz sanırım 🙂
[Beş saatlik yürüyüşe videolarla dahil olmak için tıklayın]
[Körfezin haritası için tıklayın]
Karadağ, Kotor, Montenegro
Haşmetli Lovćen dağını karşısına almış, St John dağına sırtını dayamış kent, konuklarına sunduğu her türden güzellikle o kadar iddialı ki Karadağ’a gitmenizin tek nedeni bile olabilir.
Tabii ki her turistik merkezde olduğu gibi bir eski şehri ve yeni kısmı var. Kotor otobüs terminalinde indiğiniz andan itibaren görülebilen kale surlarının kapısından daldığınız anda 17.yüzyılda buluyorsunuz kendinizi. Bazı yapılar daha da eski.
Dağın eteğine üçgen biçiminde yerleşmiş Venedik kentinin doğal olarak üç girişi var: 1500’lü yıllardan kalma Deniz Kapısı, Nehir Kapısı ve Güney Kapısı. Adriyatik’e varan bir körfeze (Boka Kotorska) bakan ana kapıdan girip çoğu Venediklilerden kalma yapılar arasındaki daracık sokaklarda kaybolmak tabii ki Kotor’da yapmanız gereken ilk etkinlik.
‘Kaleiçi’ olan her kent gibi buranın da sokaklarında yok olup bir daha asla bulunamayacakmışsınız hissi yaşıyorsunuz başta, ama ikinci günden itibaren ‘zaten hep orada yaşıyormuşsunuz’ rahatlığıyla dalıp çıkıyorsunuz sokaklara. Şu bizim Dük’ün malikanesinden sola, kedi müzesinden sağa filan. Kotor’un kedileri ünlüymüş de bizimkilerden farklı bir çalışmalarını görmedim. Kedi objeleriyle dolu olduğunu okuduğum müzeye de giresim gelmedi. Facebook da aynı görevi görüyor.
Ama soylu Grgurina Ailesinin bir zamanlar yaşadığı evde ziyaretçilerini kabul eden Deniz Müzesi (Museum Maritimum) görülmeye değer. Giriş katında Barbaros tasviri bulunan ve diğer iki katı da gezilebilen barok müze binası 1732’de yapılmış. Giriş 4 Euro, öğrenci 1 €.
‘Dedikodulu Sokak’ denen ‘Karampana’ yani çeşme müzeye çok yakın. Çeşme başı olduğu için tabii ki muhabbet burada dönermiş eskiden. Yoksa aslında göreceğiniz şey minicik bir avlunun ortasında demirden bir tulumba. 17.yüzyıldan kalma barok bir tulumba ama 🙂 UNESCO Dünya Miras listesinde yer alan bu eski kent sokaklarında 19.yy.dan kalma hapishane, Kültür Merkezine dönüştürülmüş 1769 yapımı Venedik askeri hastanesi, 18.yy. binasında kütüphane, eski tiyatro, turizm fakültesi olarak kullanılan bina, 1166’dan Katedral, 1195’ten kilise gibi yapılar görüyorsunuz.
Ana kapıdan girince karşınızda beliren Saat Kulesi 1602 yılını görmüş. Hemen altındaki Utanç Sütunu, onaylanmamış davranışta bulundukları için cezalandırılarak bağlanan ve üzerine suçu yazılarak halkın aşağılamalarıyla başbaşa bırakılan vatandaşları hatırlattığı için beni zorladı tabii. Oradan hep çabuk çabuk geçtim. Ama aslında kente giriş yapan tüm turist kafileleri burada bir durup bol bol fotoğraf çekiyorlar.
Kotor’da yapmanız gereken ikinci etkinlikse tabii ki kaleye tırmanmak, yani Aziz John’a.
Castle of San Giovanni’ye 1350 basamakla tırmanıldığını ve girişin paralı olduğunu okumuştum ama hiçbir yerde bir para gişesi yoktu. Ayrıca bu kaleye çıkmanın daha keyifli bir yolu var: Kentin Nehir Kapısından dışarı çıkıp sağa döndüğünüzde beliren zikzak yolu mutlaka denemenizi öneririm. Spor yapan yaşlı amcaların da olduğu yol çok keyifli.
Dağın ortasındaki vaha misali kafede yol ikiye ayrılıyor. Soldaki zirveye tırmandırıyor sizi, sağdakiyse kalenin Arka Kapısına 🙂 Bir saatte çıkılıyor yazan olmuş ama ben böyle bir şey diyemeyeceğim. Çünkü sürekli durup fotoğraf çekiyorsunuz. Tepeye gelince oturup manzara seyredip bir şeyler içiyorsunuz (yanınızda götürmelisiniz). Farklı yoldan çıkıp inebiliyorsunuz. Ayrıca iniş yolunda dizler zıngırdayabiliyor. Ama mükemmel bir keyif. Kotor’da yaşıyor olsam ara ara çıkıp inerdim kaleye. Yarı yoldaki kiliseden geri dönenler oluyormuş (1518 yapımı Katolik kilisesi: the Church of Our Lady of Remedy). Bebe belik yoksa bence çok yazık olur buradan yukarı devam etmemek. Dönüşte nasıl olsa eski kentin yakışıklı binalarından birinin bahçesinde oturup soğuk içeceğinizi yudumlarsınız. Gün boyu izlediğiniz büyülü manzarayı tatlı bir gülümsemeyle düşünürken kendinizle gurur duyarsınız.
Videolarımızı da izleyin
01 Cumartesi Eki 2016
Anılar, Hong Kong, Hırvatistan, İngiltere
* İngiltere yaz okuluna öğrencilerimizi götürdük. Ascot’ta bir okulda yaşıyoruz. Çocuklarımız yemek hariç her konuda çok mutlu. Sabah kahvaltıda verilen kuru fasulyeyi anlamsız buluyorlar. Akşam yemeğinde çıkan peynirleri araklayıp kahvaltıya getiriyorlar. Akşam verilen haşlanmış patatese burun kıvırıp aç kalıyorlar filan. Dolayısıyla başımızın etini yiyorlar “bizi markete götürün” diye. Götürelim de, en yakın markete ya kaldırımı olmayan bir caddeden gidiliyor ya da bir ormandan ve köprü altından geçerek. Baskılar bizi yıldırdı tabii ve biz ikinci yolu seçtik. 9 ve 13 yaş arası yirmi yedi adet Türk çocuğu ve üç bayan öğretmen olarak daldık ormana. Baltalar elimizde, uzun ip belimizde güle oynaya gittik, küçücük bakkalı talan ettik ve tekrar yola çıktık. Ancak bu kez köprü altını ellerinde viski şişeleriyle bir grup kayık genç işgal etmişti. Çocuklarımız tabii ki gördükleri manzara karşısında sessiz kalmama haklarını kullanarak gençlere gözlerini dikip yorum yapmaya daldılar. Kıyafetleri, görüntüleri, içişleri bulunmaz malzemeydi tabii de genç İngiliz grup bundan çok hoşlanmayarak ırkçı küfürler etmeye başladılar. Çobanların hayatının ne zor olduğunu o 27 çocuğu köprünün altından geçirmeye çalışırken anladım. “Arkanıza bakmayın” ve “Göz teması kurmayın” uyarılarımıza rağmen bizi takip etmeye başlayan gruptan kaygılı bakışlarını çekemiyorlardı. İleride ormana girdiğimizde bu gençlerin arkamızda olmaması gerektiği için söylemlerimizi sertleştirmek zorunda kaldık. “Ben sizi korurum Miss Soydan” diye en arkaya geçmeye kalkışan cücüğümüzü öne kışkışladım. Hızlanma emri ve arkaya bakana ceza tehdidi filan derken çok şükür sadece benim sırtıma denk gelen bir taşla ormana yalnız dalmayı başardık. Kampüse varınca önce kucaklaştık, sonra dünyanın en zor elde edilmiş abur-cuburuna yumulduk.
* Hong Kong Adası’nda bir hale girdik. Bizim balık pazarlarının bile kokusuna dayanamazken, maymun beyni benzeri bilumum sakatatın sallandığı bir halde ne bulmayı umuyordum bilinmez ama ziyaretim pek uzun sürmedi zaten. Oradan çıkıp bir sokak pazarına daldık. Kılçık boyunca yarısı kesilip satılmış diğer yarısı hala canlı bir şekilde müşteri bekleyen balıklar, bulundukları leğenden çıkıp satıcıya çaktırmadan kaçmaya çalışan ama anca köşe başına ulaşabilen kocaman yengeçler pek de keyifli görüntüler sunmuyordu. Hızla uzaklaştık.
* Mostar’dan kalkan otobüsle iki kere sınır kontrolünden geçtikten sonra gece 10-11 gibi Dubrovnik’e vardık. İndiğimiz bomboş alanın yaşattığı hiçlik hissiyle bir süre öylece kaldıktan sonra durumumuzu fark edip gülmeye başladık. Bulunduğumuz yer öyle anlamsız görünüyordu ki her yöne gidebilirdik. Şehir merkezi burası mıydı? Oteller ne taraftaydı? Derken ilerideki durakta gördüğümüz kızlar eşimin gözlerini parlattı: “Bu saatte giyinip süslenmiş bir grup genç İngiliz kız olsa olsa şehir merkezine eğlenmeye gidiyor olabilir. Orada da illa ki otel vardır!” Kızların peşinden otobüse atladık ve indikleri yerde de indik. Ancak onlar çil yavrusu gibi dağılınca biz yine kalakaldık. Arkamızda koca bir duvar, önümüzde kimsenin gitmediği yollar. Eşim duvarın oradaki merdivenlerden inip bakındı ve geri döndü: “Bir şey yok. Karanlık bir geçide çıkıyor, ileride tekrar merdivenler var. İnmedim. Orada bir şey olmaz zaten.” Ne yapacağımızı kestirmeye çalışırken ileride kuytuda müşteri beklediğini düşündüğümüz kadın bize yanaştı: “Do you need room my darling?” Gece vakti karanlık, izbe ve bilmediğiniz bir yerde ellili yaşlarında, sarışın, mini etekli bir kadın size bu soruyu sorsa ne dersiniz? Sersemledik tabii ama bir süre kadınla konuştuktan sonra başka çaremiz olmadığına inanarak düştük peşine. Az önce eşimin indiği merdivenleri birlikte indik. Karanlık geçidi geçip diğer merdivenleri de inerek bir kapıdan geçince koca bir şenlik alanı serildi önümüze. Meğer bütün Dubrovnik oradaymış. Karanlıkta göremediğimiz koca duvarlar da tarihi surlarmış.
Ortamın kalabalığından rahatlamış bir şekilde halimize gülmeye başlamıştık ki müstakbel oda sahibemiz daracık bir sokağa dalıp karanlığa ve sessizliğe doğru merdivenleri çıkmaya başladı. Çıktı, çıktı, çıktı. Biz de peşinden çıktık, çıktık, çıktık. Nihayet çok tatlı bir odanın anahtarını elimize alıp yalnız kaldık. Ancak açlıktan öldüğümüz için tekrar kendimizi dışarı atıp merkeze indik. Mekanların önündeki menüleri inceleye inceleye sokağı bitirdik ama maalesef bulduğumuz en ucuz yiyecek 80 Kunaya pizza idi. Aç ve yorgun bir halde bir süre daha sürünmeye devam etmemiz gerekti. Ta ki önünden geçmekte olduğumuz döviz bürosunda 1 Euronun 8 Kunaya denk geldiğini görene kadar. Hırvatistan’ı çalışamadan yola çıkmanın cezasını çekiyorduk ama tabii heyecan da güzeldir…
* Yeraltı Turu: Belgrad’ın altında 10.000 metrekareden fazla açık alan ve yeraltında yüzden fazla mağara, kanal, tünel ve geçit olduğu söyleniyor. Henüz tamamı keşfedilmemiş bu dünyaya dair inanılmaz öyküler anlatılageldiği için turistlere çok ilginç geliyor. Yeraltı Belgrad’ında dolaşıp Sırp tarihinin çeşitli dönemlerine göz gezdirirken, komünist dönemin kapılarını aralamanıza da yardımcı olabiliyorlar. Tito’nun politik oyunlarını ve Komünist İstihbarat Büro zamanlarının casusluk sırlarından bazılarını öğreniyormuşsunuz. Aralarında tarihçiler de olan rehberler eşliğindeki turları kaçırırsanız şirket size özel tur da ayarlayabiliyor ama fiyatı biraz artıyor. Normalde 1200 Dinardı, bize özel tur ayarlamak için fiyata 18