© Hipotiroidi Healthline Image
Tiroid bezi vücudun metabolizmasını kontrol eden önemli bir endokrin bezdir. Küçük ve kelebek şekilli bir bezdir ve adem elmasının hemen altında boynun ön kısmında bulunur. Tiroid bezi tetraiodotironin (T4) ve triiodotironin (T3) hormonlarını yapar.
Bu hormonlar birlikte hücrelerinizin enerjiyi kullanmasını düzenler. Hücrelerin enerji kullanma yollarına metabolizma denir. Vücudunuzun genel metabolizması kan basıncı, kalp hızı ve kiloyu belirler.
Hipotiroidi tiroid bezinizin yeterli tiroid hormonu yapmadığı bir durumdur. Düşük tiroid hormonu seviyeleri vücudun gıdalardan verimli bir şekilde enerji kullanma, vücuttaki birçok kimyasal reaksiyonun düzenlenmesi ve sağlıklı hücreler, kemikler ve kasların devam ettirilmesi gibi birçok normal metabolik işlevi yapma yeteneğini olumsuz etkiler.
Hipotiroidi için bilinen bir önlem yoktur ve tam bir tedavisi de yoktur. Sizde geliştikten sonra ömür boyu sürecektir.
En sık nedenler tiroidinizin cerrahi olarak çıkarılması, otoimmün hastalıklar ve radyasyon tedavisidir.
Bu işlem hipertiroidiyi veya tiroid bezinin tümörlerini tedavi etmek için gerekli olabilir. Hipotiroidi tüm bez çıkarıldığında gelişir.
Bu hastalıklar tiroid bezinize saldıran antikorların üretilmesine neden olur. Aniden oluşabilen veya birkaç yıl içinde gelişebilen otoimmün tiroidit kadınlarda daha sıktır. Hashimoto tiroiditi ve atrofik tiroidit en sık görülen tiplerdir.
Hodgkin lenfoma ve baş boyun kanserleri için radyasyon tedavisi tiroid bezine zarar verebilir. Bu durumda bez metabolizmanızın düzgün şekilde çalışması için yeterli tiroid hormonu üretemez. Radyoaktif iyot (I-131) tiroid bezini imha eder ve Graves hastalığı ve tiroid kanseri olan kişileri tedavi etmek için kullanılabilir. Graves hastalığı hipertiroidiye neden olan otoimmün bir hastalıktır.
Bazı çocuklar tiroid bezi olmadan veya doğru çalışan bir bez olmadan doğarlar.
Viral veya Otoimmün Tiroidit
Antikorlar veya virüsler tiroidinize saldırdığınızda tiroid hormonları dışarı sızabilir. Bazen tiroidinizin tüm hormonları kanınıza aynı anda salınır. Bu durumda tiroid aşırılığı veya hipertiroidi belirtileri oluşur.
Lityum (bipolar hastalığı tedavi etmek için kullanılır), amiodaron (çeşitli ventriküler aritmileri tedavi etmek için kullanılan yüksek iyot içerikli bir ilaç), interlökin 2 (antiviral ve antikanser ajan) ve interferon alfa (antiviral ajan) hipotiroidiye neden olabilen ilaçlardır. Bu durumun otoimmün tiroid hastalıkları için genetik bir yatkınlığı olan kişilerde oluşma olasılığı daha yüksektir.
Hipofiz, tiroide ne kadar hormon üretmesi gerektiğini sinyallerle belirten ana bezdir. Hipofiz bezi travma, inme veya tümörle zarar görürse tiroksin salma sinyali durabilir. Bu durum tiroidin tiroid hormonu üretmesini durdurur.
İyodun Yeterli Olmaması veya Çok Fazla Olması
Tiroid bezinin T3 ve T4 yapması için iyot gereksinimi vardır. İyodun diyetle alınması gerekir. Çok az iyot hipotiroidiye neden olabilirken ilginç olarak çok fazla iyot
tiroid bezinin tiroid hormonu yapma yeteneğini engelleyebilir.
Amiloidoz gibi hastalıklar tiroidin anormal proteinlerle dolmasına ve hücrelerin normal şekilde çalışamamasına neden olabilir.
Aşağıdaki gruplarda hipotiroidi gelişme riski daha yüksektir.
otoimmün hastalıkları olan veya otoimmün hastalığı olan bir ebeveyn veya büyükanne/büyükbabası olan kişiler.
radyoaktif iyot veya radyasyon tedavisi verilmiş kişiler
antitiroid ilaçlarla tedavi edilen kişiler
Boyun ve üst göğüs radyasyon tedavisi öyküsü olan kişiler, parsiyel tiroidektomi (tiroid çıkarılması) yapılmış kişiler
Hipotiroidi içinözgü bir belirti yoktur. Hastalık sürecinin erken dönemlerinde belirti olmayabilir. Uzun süreli ve tedavi edilmemiş hipotiroidi obezite, eklem ağrısı, kalp hastalığı ve infertiliteye yol açabilir. Diğer belirtiler arasında şunlar vardır:
artmış soğuk hassasiyeti
daha fazla adet kanaması
Tedavi edilmeden bırakılırsa şu belirtiler oluşabilir:
azalmış tat ve koku hissi
koma ("miksödem koması" denir)
Doktorunuz önce fizik muayene yapar ve tıbbi öykünüzü gözden geçirir. Bu durum hipotiroidi ile ilgili tiroid cerrahisi veya radyasyon tedavileri gibi herhangi bir işlemi ortaya çıkarabilir. Aile öyküsü otoimmün hastalıkları olan yakın bir akrabayı ortaya çıkarabilir. İlaç öyküsü bu duruma neden olabilen lityum ve amiodaron gibi ilaçlar için pozitif olabilir.
Hipotiroidi 50 yaş üzeri kadınlarda sıklıkla bulunduğundan bazı doktorlar bu grupta tiroid fonksiyonu taraması önerir. Doktorlar ayrıca hamile kalabilecek yaşlardaki kadınların taranmasını önerir.
Kan testleri de sık kullanılır. Bunlar arasında şunlar vardır:
tiroid fonksiyon testleri: T4, T3RU ve TSH
kolesterol (yükselmiş olabilir)
Tam Kan Sayımı (anemi gösterebilir)
karaciğer enzimleri (artmış olabilir)
prolaktin (artmış olabilir)
elektrolitler (sodyum düşük olabilir)
Hipotiroidide T4 düşük ve TSH yüksektir. Bu durum hipofizin tiroidi uyarmak için daha fazla TSH gönderdiği ama tiroidin cevap vermediği anlamına gelir. Düşük bir TSH hipotiroidi nedeninin hipofiz olabileceğine işaret eder.
Sık kullanılan bir tedavi tiroksin yerine belirli bir sentetik tiroid hormonu (levotiroksin) kullanmaktır. Bu hormon güvenli ve ucuzdur ama doğru dozu belirlemek sıklıkla vakit alır. Metabolik hızınızın normale döndürülmesi gerekir. Çok hızlı hızlandırılması kalp çarpıntısına neden olabilir ve koroner arter hastalığı ve atriyal fibrilasyon gibi bazı tıbbi problemleri kötüleştirebilir. Tiroid hormonu fazlalığının belirtileri şunlardır:
titremeler veya tremorlar
Soyadan ve liften zengin diyetler levotiroksin emilimini olumsuz etkileyebilir. İlaçlar ve takviyeler de emilimi azaltabilir. Bunlar arasında şunlar vardır:
alüminyum hidroksit (bazı antasidlerde bulunur)