TREN TRAFİĞİNDE HABERLEŞME NASIL SAĞLANIYOR'
Demiryollarında haberleşme; demiryolu güzergâhı boyunca tesis edilen Türk Telekom A.Ş.'den bağımsız haberleşme hatları ve telefon santralleri üzerinden yapılıyor.
Ülkemizde demiryolu yapımına başlanılan yıllarda herhangi bir haberleşme sistemi bulunmuyordu. Bu yüzden demiryolu ile birlikte gidilen yerlere öncelikle tren trafiğinin sevk ve idaresi için telgraf ve telefon sistemleri de tesis edildi. Böylelikle demiryolları ülkemizde haberleşme teknolojisinin gelişimine öncülük etmiş oldu.
İlerleyen yıllarda telgraftan telefona ve otomatik telefon santrallerine geçiş ülkemiz demiryolu haberleşme sistemlerinde çağı yakalayan düzeyde gerçekleşti. Hatta ülkemizde telefon haberleşmesi operatör destekli gerçekleştirilen yıllarda ilk tam otomatik telefon santrali demiryollarında kullanılmaya başlandı ve tüm demiryolu şebekesine yaygınlaştırıldı.
Ülkemizde sinyalli ve sinyalsiz hat kesimlerinde tren trafiği hukuki olarak ‘Trenlerin Hazırlanması ve Trafiğine ait Yönetmelik' hükümlerine göre yapılıyor. Sinyalli hat kesimlerinde demiryolu trafiği; Sinyal Kumanda Merkezi ve ana hat üzerine tesis edilmiş yol boyu sinyaller ile yürütülüyor.
Sinyalsiz hat kesimlerinde demiryolu trafiği ise kumanda merkezi ile kumanda ettiği hat kesimindeki istasyonlarda bulunan dispeyçer (Tren Trafik Kontrolörü) telefonları ile yönlendiriliyor. İstasyon haricindeki açık hatta ise her iki kilometre mesafe ile demiryolu hattına paralel giden dispeyçer telefon hattına bağlı telefon prizleri üzerinden, tren personelinde mevcut olan seyyar telefonlarla gerçekleştiriliyor.
Sinyalizasyon sistemlerindeki bir arıza veya tren trafiğinde karşılaşılan aksaklıklar sırasında tren trafiği, dispeyçer ile istasyonlardaki dispeyçer telefonları ve yaklaşık 2-3 kilometre mesafe ile anahat üzerindeki blok sinyaller, geçit ve tünellere monte edilmiş açık hat dispeyçer telefonları kullanılarak sağlanıyor.
‘Trenlerin Hazırlanması ve Trafiğine ait Yönetmeliğin' 79. maddesinde Sinyalizasyon sisteminin arızalanması durumunda, seyir halindeki bir trenin açık hatta arızalanması halinde, arkadan gelen trenin kırmızı sinyal bildirimi alarak durması halinde personelin alacağı önlemler belirtiliyor. O noktada bulunan sinyal telefonuyla dispeyçer ile telefon görüşmesi yaparak dispeyçerin belirlediği noktaya kadar her an durabilecek şekilde en çok 25 Km/saat hızla hareket etmesi ile trafik emniyeti sağlanıyor.
Demiryolu işletmeciliği esnasında tren trafiği ile ilgili yapılan her türlü telefon haberleşmesi kumanda merkezlerindeki ses kayıt cihazlarına kayıt edilerek trafik emniyeti sağlanıyor.
Tren trafiğinin emniyetli bir şekilde sürdürülebilmesi amacıyla; tren trafiği ile ilgili herhangi bir telefon görüşmesinin yapılması gerektiği durumlarda, öncelikli olarak TCDD telefon şebekesine bağlı telefonlar kullanılıyor. Telefon sistemin arızalanması durumunda veya diğer acil durumlarda telsiz haberleşmesi de yardımcı haberleşme aracı olarak kullanılabiliyor.
TCDD günümüzde; teknolojik gelişmelere paralel olarak, GSM-R, fiber optik teknolojili kabloların kullanılması, dijital santraller ve telekonferans gibi modern haberleşme altyapısı ile sağlıklı haberleşmenin gereklerini yerine getiriyor.