Imperium: Liberal Hollywood propagandası
TUĞÇE MADAYANTİ DİZİCİ 19.09.2016 09:12
Köstebek filmi, Amerika için hangi nefret gruplarının en büyük tehdit olduğunu sorgulatıyor hâlbuki şu anda Amerika dünyanın en büyük problemi
FBI, Amerika topraklarında öncelikli tehdit olarak görülen İslamcı teröre odaklı çalışırken ajanlarından Angela bu eğilimin aksine esas tehdidin daha içeride daha yerel olduğunu ve radikal ırkçı beyaz grupların üzerine gidilmesi gerektiğini düşünerek ajan Nate’i bu grupların içine sızan bir köstebek olmaya ikna eder. Hemen her Hollywood yapımı beraberinde artık bir tartışmayı ve kamplaşmayı da getiriyor. Köstebek gibi pek de iddialı olmayan bir film bile olsa bu.
Film, radikal nefret gruplarında senelerce köstebek olarak yer almış eski FBI ajanı Mike German’ın gerçekte yaşamış olduğu olaylara dayanıyor ama filmde bize anlatılanlar ne kadar gerçek tam bilemiyoruz. Zaten bu filmin tartışılıyor olması biraz da ‘based on true events-gerçek olaylara dayanmaktadır’ kredisi ile ilgili. Bu ibare aslında her zaman gerçeği yansıtmaz ve sıklıkla pazarlama stratejisinin bir parçası olarak kullanılır. Filmin gerçeği ne kadar yansıttığını bilediğimiz için de ırkçı beyazların gerçek bir tehdit mi yoksa abartılmış bir tehdit mi olduğunu anlamakta zorlanıyoruz. Sonuçta İslami terörist grupların bombaları her hafta bir yerlerde patlarken, aşırı milliyetçi beyaz ırk nefret gruplarının herhangi bir ölümcül eylemlerine pek de şahit olmadık.
Gerçek mi yorum mu?
Filmde ajan Angela’nın İslami terörizmden ziyade gerçek tehdidin ırkçı beyazlarda olduğunu destekleyen Oklahoma Şehri Saldırısına gönderme yapmasıyla kafamız iyice karışıyor. Oklahoma’nın motivasyonu geniş çevreler için hâlâ tam netlik kazanmış değilken, film bu olayın beyaz ırkın üstünlüğüne inanan birisi tarafından gerçekleştirildiğinin ve benzer bir olayın yaşanmasının an meselesi olduğu üzerine kuruluyor. Bu noktada biraz hafıza tazelemek gerek. Oklahoma Şehri Saldırısı (1995) Amerika tarihinin 9/11’den sonraki en büyük terör saldırısı. Üstelik domestik bir terör saldırısı. Federal binada 168 kişinin ölümüyle sonuçlanan bu bombalı saldırının sorumlusu ise eski bir asker olan Timothy McVeigh.‘Turner Günlükleri’nden (Yahudiler tarafından hükmedilen sisteme karşı savaşı ele alan bir kitap) esinlenerek bu eylemi gerçekleştirdiği öne sürülen Timothy McVeig, dönemin hükümetinin iddia ettiği gibi, beyaz ırkın üstünlüğüne inanan biri miydi? Yoksa kabul gördüğü üzere, bu terör eylemi, FBI’ın kuşatması sonucu David Koresh tarikatının toplu intiharı ile sonuçlanan Waco Katliamı’nın intikamı mıydı? Bunlar hâlâ tartışılan meseleler.
Filmde çeşitli nefret örgütlerini ve bunların hepsinin ırkçılığa bakış açılarının farkını görüyoruz: Ari Birliği isimli milis gücü, neo-Nazi tandanslı Skinhead üyeleri (biliyoruz ki skinhead mevzusu çok kollu ve yönlü). Ve aralarında en tehlikeli görüneni Protestan Hıristiyan terörizm ideolojisini benimseyenlerden oluşan Ku Klux Klan. Bir Hollywood yapımında Müslümanların değil de Hıristiyanların bir terör eylemi hazırlığı içinde olduklarını görmek oldukça ilginç. Bir art niyet arayacak olursak bunun sebebi beyaz suçluluk göstergesi olan liberal Hollywood propagandası olabilir. Açıkçası IŞİD tehdidi ile her gün karşı karşıya kaldığımız bu günlerde, ırkçı beyazları tehdit olarak gösteren bu filmin zamanlaması bana biraz tuhaf geldi. Biraz abartılı olacak ama adeta Trump karşıtı Amerikalıların bu işte bir parmağı varmış izlenimi aldım.
Kimyasal savaşın babası olarak anılan Alman kimyager Fritz Haber ile ilgili biyografik kısa film ile yönetmenliğe adım atan Daniel Ragussis, bu ilk uzun metraj filmi ile oldukça başarılı olduğunu göstermiş oldu. Film tanıtımında iddia ettiği gibi bir American X History değil, aslına bakarsanız ikisinin verdiği mesaj da izledikleri yol da birbirinden tamamen farklı. Köstebek filmi insanların neden beyaz ırkın üstünlüğüne inanan bireylere dönüştükleriyle fazla ilgilenmeyerek bunu basitçe geçiştiriyor. Domestik terörün ne kadar ciddi ve tehlikeli boyutlarda olduğunu göstererek toplumsal sorunları dile getiriyor. Amerika için hangi nefret gruplarının en büyük tehdit olduğunu sorgulatıyor. Hâlbuki şu anda Amerika dünyanın en büyük problemi. İyi bir film mi? Sayılır. İyi çekilmiş mi? Evet. Oyunculuklar iyi mi? Evet. İzlemeli miyim? Neden olmasın?