Educational needs assessment of stigmatization towards mental illness in medical education: qualitative and quantitative approach - ScopeMed.org - Deposit for Medical Articles
Araştırma nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma model ile tasarlanmıştır. Kesitsel nitelikteki araştırma, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi ve Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültelerinde 744 ikinci ve beşinci sınıf öğrencisi, 21 sağlık çalışanı ve 10 öğretim üyesi ile yürütülmüştür. Veriler, sosyo-demografik bilgi formu, alkol-madde bağımlılığı, şizofreni ve depresyon için stigma ölçekleri (Karakteristikler Ölçeği, Duygusal Tepki Ölçeği, Sosyal Mesafe Ölçeği), odak grup görüşmesi ve bireysel görüşme yöntemleri ile toplanmıştır. Stigma ölçekleri öğrenciler ve sağlık çalışanlarına uygulanmıştır. Beşinci sınıf öğrencileri ile dört odak grup görüşmesi, öğretim üyeleri ile yarı yapılandırılmış bireysel görüşme yapılmıştır. Nicel veriler için Student’s T Testi, ANOVA, Ki-Kare testi ve regresyon analizi uygulanmış, odak grup görüşmeleri ve bireysel görüşmeler için içerik analizi yapılmıştır.
Tıp öğrencileri en fazla alkol-madde bağımlığına karşı stigmatizasyon eğilimi gösterirken, bunu sırasıyla şizofreni ve depresyon izlemektedir. 5.Sınıf öğrencileri sadece alkol-madde bağımlılığı ve şizofreni için “Karakteristikler Ölçeği” puanlarında ve depresyon için “Sosyal Mesafe Ölçeği” puanlarında 2. sınıf öğrencilerine göre anlamlı olarak daha az stigmatizasyon göstermektedir. Regresyon analizine göre stigmatizasyon ile ilişkili bulunan değişkenler, cinsiyet (erkek), ailenin ekonomik durumu (orta düzey), ailede ruhsal hastalık varlığı (var olmaması), eğitim dönemi (2. sınıf) ve kendinde ruhsal hastalık varlığıdır (var olmama). Nitel veriler, tıp öğrencilerinin ruhsal hastalıklara karşı tutumlarında “ruhsal hastalık tanısı alma”, “tehlikeli olma-bilinmezlik”, “görünüm”, “yakınlık-akrabalık” ve “inanç ve kültür”ün etkili olduğunu; psikiyatri stajı ile bilgilerinin arttığını, ancak tutum ve davranışlarının çok fazla değişmediğini ortaya koymuştur.