BECERİ 10: Beceri kazandırma ve iş edindirme seferberliği - PDF
Download "BECERİ 10: Beceri kazandırma ve iş edindirme seferberliği"
1 Beceri 10 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı BECERİ 10: Beceri kazandırma ve iş edindirme seferberliği 26 Kasım 2010
2 Slide 2 Çerçeve Türkiye de işsizlik sorununun dünü, bugünü BECERİ 10: Beceri kazandırma ve iş edindirme seferberliği Amaçları Farkı nerede? Süreç nasıl işleyecek? Proje ortakları ve yükümlülükleri İdari koordinasyon nasıl sağlanacak? Bugüne kadar neler yaptık? Genel değerlendirmeler
3 Slide 3 Türkiye de işsizlik sorunu Giderek artan genç nüfus Her yıl çalışma çağına giren 800 bin genç Demografik değişimin fırsata dönüştürülmesi gereği Eğitim düzeyi göreli olarak düşük ve bu teknolojik gelişme önünde bağlayıcı kısıt oluşturuyor 1980 sonrasında Türkiye nin ekonomik dönüşümü ve yarattığı beceri uyumsuzluğu Tarımdan sanayi ve hizmetlere geçiş Köyden kente göç Düşük teknolojiden orta teknolojili üretime geçiş Hizmetler sektöründe yeniden yapılanma ve ölçek ekonomisine geçiş Ekonomik krizler ve yaratıcı yıkım süreci
4 Slide 4 BECERİ'10: Beceri kazandırma ve iş edindirme seferberliği Uzmanlaşmış Meslek Edindirme Merkezleri Projesi Bu bir meslek edindirme projesidir, ama aynı zamanda rekabetçilik projesidir Nitelikleri yetersiz olan ya da teknolojik değişimler sonucu nitelikleri manasını yitiren işsizlerimiz için iş bulma umududur Nitelikli insan kaynağı bulamadığı için verimsiz çalışan şirketlerimiz için rekabet gücü kazanma umududur
5 Slide 5 Projenin amaçları Bu projeyle; İŞKUR tarafından yürütülen mesleki eğitim faaliyetlerinin firmaların ihtiyaçlarına uygun olarak düzenlenmesini ve etkinliğinin artırılması, Meslek liselerinin altyapılarının yenilenmesini ve eğiticilerin gelişen teknolojiye uyumunun artırılması, İl İstihdam ve Mesleki Eğitim Kurullarının daha işlevsel hale getirilmesi, Odalar ve işverenlerin mesleki eğitim kurslarının yönetim süreçlerine katılımının artırılması amaçlanmaktadır. Böylece; Türkiye nin sanayi politikasıyla uyumlu bir istihdam politikası geliştirilmesine hizmet edilecektir. Aktif işgücü politikalarının başarılı bir şekilde yürütülmesi için hem merkezde, hem de yerelde kapasite inşası sağlanacaktır.
6 Slide 6 Bu proje neden farklı? Yeni bir işbirliği mekanizmasının tasarımı Güzel bir kamu-özel sektör ortaklığı örneği Ortak akıldan doğan büyük güç Odalara yeni sistemde önemli sorumluluklar yükleniyor İhtiyaç planlaması ve eşleştirme çalışmaları ile hizmet sunumu bir arada yürütülüyor İşçi ile işveren kurs öncesinde eşleştiriliyor Eğiticiler, değişen ihtiyaçlara göre eğitiliyor Eğitim altyapısı yenileniyor Teorik eğitim alan kursiyerlerin staj yapması sağlanıyor
7 Slide 7 Şirketler bu sisteme neden sahip çıkmalı? Bundan önce özel sektörün şikayetleri nelerdi? 1. Kurslar bizim üretim alanına hitap etmiyor Artık ihtiyaç analizleri doğrultusunda kurslar açılacak 2. Verilen eğitimlerin niteliği düşük Okullara yapılan yatırım ve eğiticilerin eğitimi programı ile eğitimlerin kalitesi artırılacak 3. Kursların işleyişine müdahil olamıyoruz Artık Odalar kanalıyla işverenler kursların yönetimine ortak
8 Slide 8 Şirketler bu sisteme neden sahip çıkmalı? Bundan önce özel sektörün şikayetleri nelerdi? 4. Kursiyeri seçme şansımız olmuyor İşverenler kursiyerleri kurslar başlamadan seçebilecek 5. Kursiyerlere verilen haklar yetersiz, kaliteli personel eğitime katılmıyor Sağlanan iş garantisi ve genel sağlık sigortası imkanı sağlanmasıyla kursiyer kalitesi yükselecek 6. İşgücü maliyetleri yüksek, eğitimsiz insan kaynağıyla çalışmak zorunda kalıyoruz Hazırlanan teşvik paketiyle uzun yıllar işveren sigorta priminden muaf olunacak
9 Slide 9 Projenin bileşenleri 1. Eğitim altyapısının güçlendirilmesi (MEB-İŞKUR) Makine-teçhizat alımı Müfredat revizyonu Eğiticilerin eğitimi 2. İşgücü piyasası ihtiyaç analizi (TOBB-ETÜ, TOBB, İŞKUR) Pilot olarak belirlenen 19 il Yaygınlaştırma için kapasite inşası 3. Eşleştirme çalışmaları (TOBB, İŞKUR) Kursiyer seçimi Staj yerleştirme İşe yerleştirme 4. Yeni tasarlanan kursların uygulanması (İŞKUR, MEB)
10 Slide 10 Eğitim Altyapısı Eşleştirme Eğitim İhtiyaç Analizi İşe Yerleştirme
11 Slide 11 Kısaca kurs ve işe yerleştirme süreci 1. Mesleki eğitim ihtiyaç analizi 2. Eğitim altyapısının geliştirilmesi 3. İhtiyaçlar doğrultusunda kursların açılması 4. İşverenlerin beklentileri doğrultusunda kursiyerlerin seçilmesi 5. Teorik ve pratik (staj) eğitimlerin yapılması 6. Başarılı kursiyerlerin belgelendirilmesi 7. Yeni sisteme göre başarılı olan kursiyerlerin işe yerleştirilmesinin sağlanması
12 Slide 12 Süreç nasıl işleyecek? (1) 1. Bölgesel ve sektörel mesleki eğitim ihtiyaçları Odaların aktif katılımıyla TOBB- ETÜ tarafından belirlenecektir İhtiyaç analizi pilot olarak seçilen 19 ilde uygulanacaktır 19 ilde ve ilgili TOBB Sektör Meclislerinde anket çalışmaları ve odak grup toplantıları gerçekleştirilecektir Bu çalışma ile şirket talepleri konusunda bir ihtiyaç listesi belirlenecektir
13 Slide 13 Süreç nasıl işleyecek? (2) 2. Eğitim altyapısının geliştirilmesi çalışmaları MEB ve İŞKUR koordinasyonunda sağlanacaktır Uzmanlaşmış Meslek Edindirme Merkezi olarak belirlenen 81 ilde faaliyet gösteren 111 Teknik ve Endüstri Meslek Lisesinin teknolojik gelişime uygun mesleki eğitim verilebilmesi için gerekli donanım tedarik edilecek Bu okullardaki eğiticilerin bilgi ve becerilerini hizmet içi eğitim yoluyla güncellenmesi sağlanacaktır
14 Slide 14 Süreç nasıl işleyecek? (3) 3. Belirlenen ihtiyaçlar doğrultusunda İl İstihdam ve Mesleki Eğitim Kurulları nca (İİMEK) gerekli kursların açılması için karar alınacaktır Kurs içerikleri ihtiyaç analizine dayalı olarak belirlenecektir Sadece ihtiyaç analizinde belirlenen alanlarda ve taleple orantılı olarak kursların açılması sağlanacaktır
15 Slide 15 Süreç nasıl işleyecek? (4) 4. İlgili Oda ve İŞKUR un koordinasyonunda kurslara katılmaya hak kazanan kursiyerler belirlenecektir Kurslar başlamadan önce işyerleri ile kursiyerler arasında eşleştirme yapılarak işyerlerinin önceliklerine göre kursiyer seçimi yapılacaktır Ön eşleştirme için ortak kullanıma açık bir bilgi portalı kurulacaktır
16 Slide 16 Süreç nasıl işleyecek? (5) 5. Kurslar, teorik ve pratik eğitimden oluşan iki aşamalı olarak başlatılacaktır. Teorik ve temel uygulama eğitimleri, daha önceden belirlenen ve modernize edilen Uzmanlaşmış Meslek Edindirme Merkezlerinde gerçekleştirilecektir Pratik eğitimler (staj) ise eşleştirme yapılan özel sektör kuruluşlarında gerçekleştirilecektir Teorik eğitim süresince kursiyerlere İŞKUR tarafından günlük 15 TL (aylık 360 TL) ödeme yapılması sağlanacaktır Pratik eğitimler süresince kursiyerlere İŞKUR tarafından günlük 15 TL (aylık 360 TL) ödeme yapılması, genel sağlık sigortası prim giderlerinin yine İŞKUR tarafından ödenmesi sağlanacaktır.
17 Slide 17 Süreç nasıl işleyecek? (6) 6. Belgelendirme süreci iki aşamalı olarak Kurs Yönetiminin koordinasyonunda yürütülecektir Kursları başarılı olarak tamamlamak için teorik ve temel uygulama eğitimleri ile pratik eğitimlerin (staj) her ikisinden başarılı olmak zorunludur Teorik ve temel uygulama eğitimleri eğitmenler tarafından, pratik eğitimler ise işveren (veya temsilcisi) tarafından değerlendirilecektir İlerleyen dönemde MYK nın mesleki yeterlilik sertifikalarının devreye girmesiyle kursiyerlerin ulusal mesleki yeterliliklere göre belgelendirilmesi sağlanacaktır
18 Slide 18 Süreç nasıl işleyecek? (7) 7. İşe yerleştirme süreci ön eşleştirme doğrultusunda Odaların koordinasyonunda yürütülecektir Tanımlanan süreç sonucunda kursları başarılı olarak tamamlayan kursiyerlerin asgari yüzde 90 ının işyerlerinde öncelikli olarak staj yaptıkları kurumlarda istihdam edilmelerine ilişkin eşleştirme faaliyetlerini ilgili Oda koordine edecektir Başarılı kursiyerlerin istihdam edilmesi durumunda sigorta primi işveren payı 4,5 yıla kadar kamu kaynaklarından karşılanacaktır Yasa tasarısı şuan TBMM de
19 Slide 19 Proje ortakları ve yükümlülükleri Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü (İŞKUR) İhtiyaçlar doğrultusunda kursların açılmasını sağlamak Kursiyer seçimi, staj ve işe yerleştirme süreçlerinin koordinasyonunu yapmak Milli Eğitim Bakanlığı Erkek Teknik Öğretim Genel Müdürlüğü (ETÖGM) Kurs müfredatlarının güncellenmesi Eğitim altyapısının modernizasyonu Eğiticilerin eğitimi
20 Slide 20 Proje ortakları ve yükümlülükleri Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) İlgili Ticaret ve Sanayi Odaları ile Sanayi Odaları İşgücü ve mesleki eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesinin koordinasyonu Staj ve işe yerleştirme eşleştirme çalışmaları İŞKUR faaliyetleri hakkında bilgilendirme çalışmaları TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi (TOBB-ETÜ) Pilot olarak belirlenen illerde ve sektörlerde işgücü piyasası analizlerini yürütmek İşgücü piyasası analizleri konusunda Odalarda ve İŞKUR da kapasite inşasına katkıda bulunmak Yerel yönetişim mekanizmaları için sistem tasarımı Mesleki eğitim kursları için yeni sistem tasarımı
21 Slide 21 İdari koordinasyon nasıl sağlanacak? Merkezi Koordinasyon: İcra Kurulu ÇSGB Müsteşar Yardımcısı TOBB Genel Sekreteri ETÖGM Genel Müdürü TOBB ETÜ Rektörü İŞKUR Genel Müdürü Yerel Koordinasyon: Kurs Yönetimi Okul Müdürü İŞKUR İl Müdürlüğü temsilcisi İl Milli Eğitim Müdürlüğü temsilcisi Oda temsilcisi
22 Slide 22 İcra kurulu görev ve yetkileri Sekreterya İŞKUR, başkanlık dönüşümlü olarak yürütülür Ayda bir toplantı yapılır, kararlar oy çokluğu ile alınır İcra kurulu Projenin etkin şekilde yürütülmesi, Genel yönetim ve koordinasyonun sağlanması, Karşılaşılan aksaklıkların giderilmesi ve ihtiyaç duyulan değişikliklerin yapılmasından sorumludur.
23 Slide 23 İcra kurulu bütçenin kullanımını koordine edecek? 2010 yılı TL 111 okulun donanım gideri: TL eğiticinin eğitim gideri: TL TOBB-ETÜ danışmanlık hizmet gideri: TL 2011 Yılı TL Okulların yeni donanım ihtiyacı TL eğiticinin eğitim gideri: TL 2012 Yılı TL Okulların yeni donanım ihtiyacı TL eğiticinin eğitim gideri: TL Genel Toplam TL
24 Slide 24 Kurs yönetimi görev ve yetkileri Başkan üyeler arasından seçilir, kararlar oy çokluğu ile alınır Sekreteryasını İŞKUR yürütür Kurs Yönetimi okullarda düzenlenecek mesleki eğitim faaliyetleri kapsamında; Kursların yönetimi ve planlanmasını, Kurs programlarının hazırlanmasını, Kursiyerlerin seçilmesini, Şirketlerle kursiyerler arasındaki eşleştirme faaliyetlerinin yürütülmesini Eğitim alacak eğiticilerin belirlenmesi, eğitim sonuçlarının takip edilmesini, Kurslarda eğitim verecek eğiticilerin tespit ve temini, performanslarının izlenmesini, Kursların takibini, Başarılı kursiyerlerin sertifikalandırılmasını yürütür ve/veya koordine eder.
25 Slide 25 Kurs yönetimleri neden önemli? Kurs yönetimleri, yerel düzeyde kamu-özel sektör kuruluşları arasında işbirliğinin sağlandığı örnek bir mekanizma olacaktır Projenin işleyişinde karşılaşılabilecek sorunların ivedilikle çözülebilmesi için Kurs Yönetimlerinin sağlıklı bir şekilde çalışması son derece önemlidir Yerelde şartlar ve ihtiyaçlar oldukça farklılaşacaktır Merkezden farklılaşan sorunların tespiti ve çözümü mümkün değildir Ortak hedefler doğrultusunda ortak çözümlerin geliştirilmesi ana hedef olmalıdır
26 Slide 26 Kurs yönetimleri neden önemli? (2) Kurs yönetimlerinde başarının sağlanması İl İstihdam ve Mesleki Eğitim Kurulları nın etkinliğinin artırılmasında da önemli bir rol oynayacaktır İlerleyen dönemde mesleki yeterlilikler konusunda yerel örgütlenmede de bu kurullar örnek teşkil edecektir Projenin başarısı, Kurs Yönetimleri nin yerelde yazacakları başarı hikayelerine bağlıdır Böylece, Ulusal İstihdam Stratejisi nin kamu-özel sektör işbirliği ile yerele aktarılması sağlanacaktır
27 Slide ilde neler yapılacak? Kurs yönetimleri kurularak yerel koordinasyon sağlanacak Eğitim altyapısının geliştirilmesi çalışmaları MEB ve İŞKUR koordinasyonunda sağlanacaktır Uzmanlaşmış Meslek Edindirme Merkezi olarak belirlenen Teknik ve Endüstri Meslek Lisesinin teknolojik gelişime uygun mesleki eğitim verilebilmesi için gerekli donanım tedarik edilecek Bu okullardaki eğiticilerin bilgi ve becerilerini hizmet içi eğitim yoluyla güncellenmesi sağlanacaktır İhtiyaç analizi yapılmayan illerde süreç içerisinde yeni sistem devreye sokulacaktır
28 Slide 28 Yeni sisteme uygun pilot uygulamanın yapılacağı iller İstanbul İstanbul Sanayi Odası Ankara Ankara Sanayi Odası İzmir Ege Bölgesi Sanayi Odası Kocaeli Kocaeli Sanayi Odası Adana Adana Sanayi Odası Konya Konya Sanayi Odası Kayseri Kayseri Sanayi Odası Gaziantep Gaziantep Sanayi Odası Denizli Denizli Sanayi Odası Antalya Antalya Ticaret ve Sanayi Odası Bursa Bursa Ticaret ve Sanayi Odası Tekirdağ Tekirdağ Ticaret ve Sanayi O. Mersin Mersin Ticaret ve Sanayi Odası Manisa Manisa Ticaret ve Sanayi Odası Samsun Samsun Ticaret ve Sanayi Odası Trabzon Trabzon Ticaret ve Sanayi O. Diyarbakır Diyarbakır Ticaret ve Sanayi O. Malatya Malatya Ticaret ve Sanayi Odası Erzurum Erzurum Ticaret ve Sanayi Odası
29 Slide 29 Bu 19 il niye seçildi? İlk 6 ay kayıtlı istihdam İşs. Sig. Başvuru Bölge Değişim Pay Kişi Sayısı Pay NUTS TR İstanbul 2,802,523 2,583,164-8% 30.2% 244, % 1 Ankara 772, ,595-3% 8.8% 45, % 5 İzmir 621, ,927-8% 6.7% 62, % 3 Bursa 471, ,749-12% 4.8% 68, % 4 Antalya 332, ,710-7% 3.6% 22, % 6 Kocaeli 312, ,061-8% 3.4% 34, % 4 Adana 188, ,155-6% 2.1% 19, % 6 Konya 169, ,094-2% 1.9% 10, % 5 Tekirdağ 167, ,248-12% 1.7% 29, % 2 Mersin 141, ,760-6% 1.6% 9, % 6 Manisa 145, ,875-9% 1.6% 16, % 3 Kayseri 144, ,081-8% 1.5% 16, % 7 Gaziantep 131, ,620 0% 1.5% 13, % C Denizli 144, ,061-13% 1.5% 19, % 3 Samsun 96,780 92,112-5% 1.1% 6, % 8 Trabzon 81,052 80,424-1% 0.9% 3, % 9 Diyarbakır 76,869 73,394-5% 0.9% 3, % C Malatya 58,869 57,310-3% 0.7% 4, % B Erzurum 46,988 49,213 5% 0.6% 1, % A Seçilen-19 6,860,140 6,363,337-7% 75% 631,559 80% Türkiye 9,102,941 8,559,010-6% 786,270
30 Slide 30 Bugüne kadar neler yaptık? Hazırlık Odaların projeye ilgisinin sağlanması (Tamamlandı) Temmuz da düzenlenen toplantılarla Oda yöneticilerine proje anlatıldı Analizi yürütecek Oda temsilcilerinin eğitimi (Tamamlandı) 16 Ağustos taki toplantıda Odalardan ve Sektör Meclislerinden 49 kişiye eğitim verildi Analizi gerçekleştirecek olan kişilerin belirlenmesi (Tamamlandı) 23 Odadan temsilciler belirlenmiştir Mevcut verilerin toplanması, ihtiyaç duyulan verilerin tespiti (Tamamlandı) Temmuz-Eylül 2010 döneminde mevcut veriler derlenmiştir Beceri 10 Projesi kurumsal web sitesinin kurulması (Tamamlandı) Eşleştirme Yerleştirme web portalının kurulması (Devam ediyor)
31 Slide 31 Bugüne kadar neler yaptık? Veri Toplama: Anket Uygulama Anketlerin kimlere ve nasıl uygulanacağının belirlenmesi (Tamamlandı) 50+ çalışanı olan şirketlerin tamamı, çalışanı olan şirketlerin yüzde 20 si Anketlerin içeriğinin ve stajyer talep niyet belgesinin tasarlanması (Tamamlandı) Online anket giriş sisteminin kurulması (Tamamlandı) Anketleri uygulayacak olan kişilerin eğitimi (Tamamlandı) Toplamda 71 anketöre eğitim verildi Ankara ve İstanbul da 31 anketöre TEPAV tarafından eğitim verildi Diğer illerdeki 40 anketör uzaktan Oda temsilcileri vasıtasıyla eğitildi Pilot anket uygulaması (Tamamlandı) Genel anket uygulaması (Tamamlanmak üzere)
32 Slide 32 Odak grup toplantıları ve raporlama Odak grup toplantıları yapılan iller Konya, Denizli, Adana, Mersin, Trabzon, Kocaeli, Antalya, İzmir, Manisa, Samsun, Diyarbakır Odak grup toplantısı yapılacak iller Ankara, Erzurum, Gaziantep, Kayseri, Bursa, Malatya, Tekirdağ ve İstanbul İstanbul da sektör meclisi toplantıları da yapılacaktır Ocak 2011 in ortasında il bazında işgücü piyasası ihtiyaç analizi raporları tamamlanacaktır
33 Slide 33 Genel değerlendirmeler (1) Güzel bir kamu-özel sektör ortaklığı İşverenler artık projenin orta noktasında İşverenlere yönelik ciddi teşvikler İşverenlerin ihtiyaç duyduğu nitelikteki elemanlar İşverenler istedikleri elemanları alacaklar İşverenlerin mesleki eğitim kursları sürecindeki katkıları İşsizlere yönelik faydaları Beceri kazanma, meslek edindirme Günlük 15 TL Staj süresince sağlık sigortası Diğer işsizlere göre düşük maliyetli olmaları
34 Slide 34 Genel değerlendirmeler (2) Anketler tamamlanmak üzere Son kalan il İstanbul Stajyer talebi toplanması devam ediyor Odalar tüm üyelerine ulaşıyor 19 il için İşgücü Piyasası İhtiyaç Analizi raporları hazırlanıyor Ocak 2011 de mesleki eğitim kursları açılacak 2011 de 5 pilot ilde hizmetler sektöründe ihtiyaç analizleri yapılacak Geliştirilecek bir prototip ile işgücü ihtiyaç analizleri 81 ile yaygınlaştırılacak
35 Beceri 10 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı TEŞEKKÜRLER Söğütözü Cad. No:43 TOBB-ETÜ Yerleşkesi 2. Kısım Söğütözü Ankara Tlf: Fks: