Şanzıman Yağı Nedir? Nasıl Sınıflandırılır? | Tur Assist Şanzıman Yağı Nedir? Nasıl Sınıflandırılır? | Tur Assist
0 Şanzıman Yağı Nedir? Nasıl Sınıflandırılır? | Tur Assist
Şanzımanda yani vites kutusunda hareket halinde olarak sisteme güç ileten dişliler sisteme güç iletir, hızın veya momentin artırılmasını ya da azaltılmasını sağlar, hareket yönünü değiştirir ve şok yön kuvvetlerini absorbe eder. Ancak bu görevleri yerine getirirken birbirlerine temas ettiklerinde sürtünme ve aşınmaya sebep olur. Bu yüzden aşınmaları minimum seviyeye indirmek için vites kutusunda dişli yağları kullanılır. Şanzıman yağları;
Temas sonrası oluşan sürtünmeden kaynaklı aşınmaları azaltır
Dişlileri soğutur ve bu sayede zarar görmesini engeller
Dişliler arasında koruyucu bir tabaka oluşturur
Şanzıman dişlilerini temizler
Şanzıman yağının özellikleri
1 . Viskozite
Viskozite bir yağın akıcılığını gösterir. Eğer yağ çok akıcı ise düşük viskoziteli, az akıcı ise yüksek viskozitelidir. Eğer yağın akıcılığı iyi ise parçalara yapışma ve yağ filmi oluşturma yeteneği de azdır. Akıcı olmayan bir yağ da yağlama yeteneği anlamında problem yaşatabilir.
2 . Sürtünmeyi azaltma
Dişli yüzeylerinin meydana getirdiği sürtünmeyi azaltan bir malzeme sayesinde sürtünme kuvveti de azaltılabilir, aynı zamanda dişlilerin aşınması da engellenebilir.
3 . Yüzey gerilimi (Kohezyon)
Kohezyon, sıvı ya da katı maddeleri bir arada tutan iç kuvvettir. Katı maddelerin kohezyumu sıvı maddelere göre daha yüksektir. Sıvılarda ise, cıvanın suya, suyun yağa, yağın gres yağına göre kohezyumu farklılık gösterir. Kohezyum yükseldikçe yağın akıcılığı da azalır.
4 . Yapışkanlık (Adezyon)
Adezyon sıvıların katı maddelere yapışma özelliğine denir ve her sıvının adezyonu farklılık gösterir. Örneğin cıvanın yapışma özelliği yoktur. Araçlarda madeni yağlar kullanılır. Madeni yağlar yukarıda yer alan tüm özellikleri kapsar.
5 . Yağın vites kutusu dişlilerini soğutması
Vites kutusu yağı, aşırı yük ve zorlanma sebebi ile dişlilerde oluşan fazla ısının soğutulmasını sağlar.
6 . Temizleyici (Deterjanlı) yağlar
Temizleyici yağlar, vites kutusunda meydana gelen demir tozlarının, zamanla kirlenen vites kutusu yağının temizlenmesini sağlar. Aynı zamanda bu tip yağların içerisinde bulunan kimyasallar, yağın asitlenmesini geciktirir.
Şanzıman yağları çeşitleri nelerdir?
Şanzıman yağları Amerika Petrol Endüstrisi tarafından aşağıdaki gibi sınıflandırılmaktadır.
GL–1: Düşük basınç ve hızın olduğu hafif şartlarda çalışan, spiral konik ve sonsuz dişlilerle bazı mekanik şanzımanlarda kullanılan katık içermeyen yağdır.
GL–2: Düşük basınç ve hızın olduğu hafif şartlarda çalışan, sonsuz dişlilerde, GL-1 yağların yetersiz kaldığı durumlarda kullanılan yağdır.
GL–3: Aşırı olmayan yük ve kayma hızının olduğu normal şartlarda çalışan konik dişli ve bazı dizel araçların mekanik şanzımanlarında kullanılan az miktarda EP (aşırı yük ve basınç) katığı içeren yağdır.
GL–4: Yükün ve kayma hızının fazla olduğu ağır şartlarda çalışan hipoid dişli ve bazı benzinli ve dizel araçların mekanik şanzımanlarında da kullanılan, EP ve sürtünme önleyici katıklar içeren MIL-L–2105 (askeri şartname standardı) karşılayan yağdır.
GL–5: Darbeli yükün, basıncın ve kayma hızının fazla olduğu çok ağır şartlarda hipoid dişli ve bazı benzinli ve dizel araç mekanik şanzımanlarında da kullanılan, EP ve sürtünme önleyici katıklar içeren MIL-L-2105D askeri şartnamesini karşılayan yağdır.
GL–6: Darbeli yükün ve kayma hızının fazla olduğu çok ağır şartlarda çalışan özel tipte hipoid dişliler (>2 inç) için kullanılan EP ve sürtünme önleyici katıklar içeren bir yağdır.
MT–1: Otobüsler ve dizel ağır hizmet araçlarındaki senkronize olmayan mekanik şanzımanlarda kullanılan EP katkılı yağdır.
MIL-PRF–2105 E: API GL–5 testi, API MT–1 gibi saha testlerinden geçen yağdır.
Araba Bakımı kategorimize geri dönebilir ya da periyodik bakım tablosu hakkında detaylı bilgi alabilirsiniz.