Serbest piyasaya karşı “Acul Halaskarlar”ın savası! – Güngör Uras
Ana sayfa Dünya Gazetesi Serbest piyasaya karşı “Acul Halaskarlar”ın savası!
Serbest piyasaya karşı “Acul Halaskarlar”ın savası!
16 Eylül 1991 , admin	, Sende yorum yap
Devlet Palanlama Teskilati’nin itibarli dönemlerinde orada çalisan ve daha sonra degisik nedenlerle teskilattan ayrildiklari halde, hâlâ “planlamaci” diye taninanlar vardir. Bunlar özel sektöre geçseler bile, “devlete sahip çikmak hüsn-ü kuruntusunu” sürdürüp giderler. Son günlerde “alternatif ekonomi politikalari tartismasi” gündeme geldi ya… Eski planlamacilar “Türk ekonomisi ancak plan ile kurtulur” plaklarini tekrar çalmaya basladilar.
Benim Tevfik adinda eski bir planlamaci arkadasim vardir. Son günlerde ortaligin tozdan dumandan görünmemesini firsat bilip “plansi? ekonomi düze çikamaz” seklinde yazilar yazip, gazetelere beyanatlar veriyor.
Anlasilan bu planlamacilar kendilerine hâlâ yirmi yil önceki dönemin, “köprüye hayir-TV’ye hayir” dedikleri günlerin özlemindeler. 24 Ocak kararlarinin getirdigi “serbest piyasa ekonomisinin faziletini” henüz içlerine sindirememisler.
Bereket, Erdogan Hoca gibi, ilk planlamacilarla birlikte Avrupa’da planlama egitimi gördügü halde, serbest piyasa ekonomisinin bilincine kisa sürede varabilenler, bizim eski planlamaci Tevfik’in sahsinda tüm planlamacilarin haddini bildiriyor.
Erdogan Hoca geçen hafta bir günlük gazete-_deki sütununda aynen söyle yazmis:
“Bazilari hâlâ plan-programla kalkinma hizinin -çok yukarilara çikarilabilecegini savunuyor. Hizli kalkinacagiz diye kendi halkini takatinin üstünde fedakârliga zorlayan hangi yönetim basarili olmus i-ki?
Kerameti kendinden menkul dahiler ile acul halaskarlar, olsa olsa milletin basini derde sokup is-“rafa, vakit kaybina ve bunalima yol açar.”
Eski planlamaci arkadasim Tevfik’i görünce takilmak istedim:
— Tevfikcigim, sen Erdogan Hoca’nin “kerameti kendinden menkul dahilerinden” misin, yoksa “acul halaskarin” sinifina mi giriyorsun?
— Erdogan Hoca, ne derse desin, ben Türkiye’nin kurtulusunu planlamada görenlerdenim. Hem ekonomik ve hem de sosyal planlama. .
— Oh, oh, oh… Desene gene Ankara’da masa basinda oturanlar, herseyin fiyatini tespit edecekler.. Gene köprüye hayir diyecekler… Serbest piyasa ekonomisine geçtik sanirken hadi yallah dön geriye…
— Serbest piyasa ekonomisine geçtik mi ki?
— Ne zannediyorsun? 24 Ocak’tan bu yana uygulanan nedir?
— Serbest olmayan piyasa ekonomisidir. Neyi ithal edip, neyi ihraç edecegini, fon, prim ayarla-malariyla Ankara’daki memur tayin ediyor. Faizi, döviz kurunu Ankara ayarliyor. Bütün temel mal ve hizmetlerin fiyatlari hükümetçe belirleniyor. Elektrik, benzin, kömür, kagit, su, bugday, seker,
sigara fiyatlari emirle tespit ediliyor..
— Canim sadece belli mallarda. Diger mallarda özel sektör fiyat tespitinde serbest. Rekabet ortami içinde…
— Ne rekabeti? Serbest tesekkül ediyor dedigin fiyatlari üreticiler anlasma ile belirliyor. Buzdolabi fiyatini, TV fiyatini, hela tasi fiyatini ve hatta gazoz fiyatini üreticiler ortaklasa tespit ediyorlar…
— Canim o kadar olur..
— Baska seyler de oluyor, Hükümet belli mal fiyatlarinin yükselmesine göz yumarken, maaslari ücretleri, tarim ürünlerinin fiyatlarini dizginlemek için geregini yapiyor…
— Ama Tevfikcigim, bak yurtdisina çikis serbest… istedigin kadar dövizi ister cebine koy, ister hesabina koy. Karisan yok. Piyasada Avrupa mali buzdolabi, çorap, ketçap, Amerikan sigara…
— Bu söylediklerin serbest piyasa ekonomisinin göstergesi olamaz. Serbest piyasanin 6 temel kosulu vardir: (1) Gelir dagilimi dengeli olacak, (2) Ekonomi disa tam açik olacak. Ithalat ihracat tahditleri tamamen kalkacak, döviz fiyati serbest olusacak. (3) Ödemeler dengesi sorunu bulunmayacak. Milli paranin konvertibilesi islerlik kazanacak. (4) Ekonomi de monopol, oligopol olmayacak. (5) Devlet ekonomiye gözetim kontrol disinda müdahale etmeyecek. (6) Fiyat istikrari saglanmis olacak. Bu kosullarin hepsi mevcut degil ise, “serbest piyasa ekonomisi” söz konusu olamaz.
— Bu olamadi diye “devletçilige” mi dönelim?
— Tam tersine eski planlamacilar olarak sözde degil gerçek “serbest piyasa ekonomisine” geçis arayisindayiz. Önemli olan bu geçisin sartlarinin saglanmasi. Bu ise ancak gerçekçi ve ciddi bir planlama ile olur.
— Erdogan Hoca hakli. Siz planlamacilar “kerameti kendinden menkul dahiler” rolüne soyunmaktan pek hoslaniyorsunuz…
— Her ne kadar “hafiza-i beser nisyan ile malûl” ise de Allah rizasi için 1960-1970 arasinda (Turgut Agabeyin müstesarlik dönemi dahil) gerçek plan uygulamalarini hatirlayin. Türkiye’de bugün mevcut alt ve de üstyapinin temelleri o zaman atilmadi mi?
Serbest piyasa ekonomisi uygulaniyor diyerek plansiz programsiz gecen on yilda olanlar ise ortada? Sikilan kemerler, katlanilan fedakârliklara ragmen fiyatlar bile dizginlenemedi. Yarin ne olacak? Nereye gidiyoruz? Belli degil. Bu ne bitmez darbogazmis? Ne zaman düze çikacagiz?…
— Dedim ya Erdogan Hoca hakli… Ey, “Acul halaskarlar…” Durun bakalim. Secime daha çok var.. Seçime kadar her sey düzelir.
Sayfa Dünya Gazetesi. Etiket Acul Halaskarların savası, Serbest piyasaya karşı
Acaba tersini mi yapmalı?