Bulmaca Bil: 2010-04-04
Tarih boyunca, suyu boşaltılmış sarnıçlardan, eski maden ocaklarına, kürek cezalarını çektikleri gemilerden, “terbiye evleri”ne, zindan görevini de üstlenen manastır, şato ve kalelerdeki hücrelerden, modern çağın sivil, askeri cezaevlerine…
Tarih değişir cezaevleri gerçeği değişmez. Örneğin ülkemizde, ne çok ön adı vardır, mahpushanelerin. Açık, yarı açık, kapalı, özel, yüksek güvenlikli, A, B, C, D, E, F, H, K, L, M tipi, hatta tipsiz hapishaneler (herhangi bir tip proje üzerine inşa edilmeyen il ve ilçe cezaevleri), kadın ve çocuk tutukevleri, ıslahevleri, kiralık mahpushaneler. Say say, söyle söyle bitmez.
Eskinin bildik cezaevleri, Yedikule, Baba Cafer ve Taif zindanları, Sinop Kalesi ve Bekirağa Bölüğü’dür. Bayrampaşa Cezaevi’nin inşaatı, 1967 yılında tamamlanmış ve Ortadoğu’nun en büyük mahpushanesi unvanını almıştır. Diyarbakır Cezaevi bundan 116 yıl evvel yapılmıştır. Edirne ve Lâpseki cezaevlerinin inşa tarihi de 1890’dır. Şimdi lüks Four Season Oteli’ne çevrilen Sultanahmet ile kadın cezaevine dönüşen Paşakapısı cezaevleri de, 1916 yılında hizmete girmiştir.
Bir cismin bir yanını kaldıraçla yükseltme işi.
Ferman (Farsça buyurmak).
Yarlık-Yarlığ, Buyruk, Emir, İrade,
Anadolu Selçukluları'nda pervane , Memluklerde mevkii kelimesi ferman anlamında kullanılmıştır. Osmanlı Devleti' nde Padişahın verdiği, uyulması gerekli hükümleri taşıyan yazılı buyruk, yarlık. Ferman, kelime itibariyle emir, irade, buyruk anlamlarını taşır, islamiyeti kabul ettikten sonra ilhanlılar tarafından kullanılan bu kelime, Osmanlılar'a da onlardan geçmiştir. Kısaca ferman; herhangi bir konuda Sultan'ın 'Alamet-i Şerif' denilen tuğralı emri demektir. Üzerinde padişahın kendi el yazısı ile bir ibare de bulunan fermanlara 'Ferman-i Hümayun' denir. Osmanlılar'da divanı hat ile yazılması gelenek olan fermanlar kısaca su sırayla kaleme alınırlardı:
En üst kısma davet, ki bir dua metninden oluşur. Bunun altında tuğra kısmı, onun altında ise esas metin kısmı bulunur. Bu kısım ferman gönderilen kişinin isim ve sıfatlarını taşıyan övgü sözleri, konuya giriş cümlesi, fermanın çıkarılma sebebi, padişahın yapılması istenen şeyi emrettiğinin ifadesi, işin açıklanması, ihtar ve ısrar sözleri, son satırda ise tarih bölümlerinden oluşur.
Günümüzde, antik değer taşıyan orjinal fermanlar gibi onların iyi kopyaları da büyük ilgi görmektedir. Oldukça zor bir yazı olan divanı hat ile yazılan ferman kopyaları, orjinaline uygun kağıt ve mürekkep kullanılarak, usta hattatlar tarafından hazırlanmaktadır .
Şişme, sıkışma, bitki iç basıncı.
Turgor basıncı ya da turgor bitki hücrelerinin saf suya konmasıyla içine su alarak şişmesi ve hücrenin çeperine basınç yapması olayına denir.
Bir bitki hücresi saf suya konduğu zaman içine bir miktar su alır ve şişer. Hücre özsuyunun yüksek osmotik konsantrasyonundan dolayı dış ortamdaki su hücre içine doğru hareket eder ve içeri giren su molekülleri hücre zarını dışarı yani hücre çeperine doğru bir basınçla iter.
Bu basınca "Turgor basıncı" (T.B) ya da "Hidrosostatik basınç" denir.
Turgor basıncı suyun içeri girişine engel olmaya çalışan bir kuvvettir.
Bazı Afrika ülkelerinde, Hükümdarlık otoritesinin ve meşruluğunun simgesi olan, genellikle üzeri işli kumandan sopası.
Fitoterapi, (İng. phytotherapy).
Yalnız otlarla yapılan tedavi biçimi.
Yunanca Phyton (bitki) ile Therapeia (tedavi) kelimelerinden oluşan "fitoterapi" hastalıkların taze veya kurutulmuş bitkiler ve onların doğal ekstreleri ile tedavi edilmesi yöntemine verilen addır. Fitoterapi bilimini uygulayan kişilere de fitoterapist denir.
Bitkileri kullanarak hastaları tedavi etmek yaklaşımı şeklinde açıklanabile fitoterapi teriminin ilk kez 1870-1953 yılları arasında yaşamış Fransız hekim Henri Lecrerc tarafından "La Presse Medical" adlı dergide kullandığı iddia edilmiştir. Bitkilerle tedavi en eski iyileştirme yöntemlerinden biridir.
Bitkisel ilaç şekilleri;
Tıbbi çaylar, Demleme(İnfizyon), Kaynatma(Dekoksiyon), Oda sıcaklığında hazırlama (Maserasyon)
Galenik preparatlar, Pomat, tentür, alkol,
Hazır ilaçlar, Krem, yağ, gargara, losyon, şurup, yakı, şampuan, parfüm, lavman, banyo, sargı, tütsü.
Bitkisel yağlarla uygulanan bir tür Hint tedavi yöntemi...
İnsanın kendisine uygulattığında bedenen ve ruhsal olarak fayda göreceği bir yöntemdir. Gergin durumlarda insana ciddi faydalan vardır. Ilık suyla duş almanın yanında saçlı kafatası derisinin köpüklendirilmesi sırasında başın birçok bölgesine fazla basınç uygulamadan hafifçe masaj yapılarak bu bölgenin tüm damar dolaşımının rahatlatılması kısa sürede belirgin bir iyileşme hissinin meydana gelmesini sağlar. Hormon salgılama merkezleri ve bedenin çok önemli enerji alanları buradadır. Burada düzelen dolaşım, doğrudan tüm bedeni zihinsel ve ruhsal bakımdan rahatlatır.
Çampisaj, oturularak yapılan ve 40 dakika süren bir masajdır. Hindistan cevizi, zerdali çekirdeği, tatlı badem ve susam yağı ile kişinin İhtiyacına göre belirlenen aromatik Öz yağların karışımıyla üst bedene; özellikle kafa bölgesine uygulanır.
Bir takım alıştırma ve çağrıştırmalardan yararlanarak belleği geliştirme yöntemi...
Mnemotekni (Fr. mnémotechnie),
Düğün Çiçeği (Hahnenfuss, Renoncule, Buttercup Ranunculus)
Sütlüce, Girit lalesi , Şekayık lalesi, Turna ayağı, Kurbağa otu, Sütlüce otu, Yağ çanağı, Basur otu.
Düğünçiçeğigillerden; 30-60 cm. boyunda, uzun ömürlü bir bitkidir. Kökleri, ipliksidir. Nisan-Haziran aylarında çiçek açar. Zehirlidir. Yaprakları çok küçüktür ve üç parçalıdır. Hekimlikte nadiren kullanılır. Basur memelerinin şikayetlerini giderir.
Nisan-temmuz ayları arasında, ekseriya parlak sarı, nadiren beyaz renkli çiçekler açan bir veya çok senelik otsu bitkilerdir. Çiçekleri ekseriya tek başlarına 5 veya daha çok parçalıdırlar. Taç yaprakları genellikle parlak sarı renktedir. Yapraklar elsi dilimli veya tam kenarlıdır. Memleketimizde 78 türü bulunmaktadır.
Düğünçiçeği (Ranunculus) türleri yakıcı, tahriş edici, kızartıcı ve zehirli bitkiler olarak tanınmışlardır. Genelde tedavi amacıyla kullanılmaz. Tedavi maksadıyla kullanılmakta olan türler şunlardır;Yakıcı düğünçiçeği, yumrulu düğünçiçeği, basurotu, zehirli bir tür olarak bilinen bataklık düğünçiçeği.
Ekidne, Echidna (Bilimsel adı: Tachyglossus),
Avustralya, Tasmanya ve Yeni Gine'nin ufak ve ürkek bir hayvanıdır. Tombul vücudunu kaplayan kahverengimsi kılların arasına kısa ve keskin dikenler de karıştığı için Avustralya' da ona bazen kirpi de derler. Bu hayvancık müdafaaya geçtiği vakit düşmanına dikenleri ile gerçekten korkunç görünür. Fakat Ekidne, düşmanıyla dövüşmek ve boğuşmak adetinde değildir. Kendini kurtarmak için daha iyi bir çaresi vardır: Şaşılacak bir hızla toprağı kazarak gözden kaybolur. Dört ayağındaki kazmamsı pençeler o kadar hızla tünel kazabilir ki, hayvanı toprağın içinde yakalayabilmeyi ummak boşunadır. Toprağı kazan diğer hayvanlar gibi, baş önde olmak üzere kazmayıp yatay durumda toprağın içine gömülmesi de, bu hayvanın garip özelliklerinden biridir.
Dişleri olmadığı için, bu garip hayvan hep yumuşak şeyler yer. İnce bir gagaya benzeyen burun yapısının ucunda ağız deliği vardır. Ekidne'nin başlıca yiyeceği karıncalar ve termitlerdir. Hayvan, karınca yuvasını kudretli pençeleriyle yarmakta, sonra ince ve uzun ağzıyla buranın minik sakinlerini kovalamaktadır. Derken yılana benzeyen uzun dili fırlayıp karıncaları yakalamakta ve onları damağına bastırarak ezmektedir. Ekidne'nin beslenme zamanı gecedir. Bu minik memeli hayvan gündüzleri saklanır. Ekidne' ler yavaş ürerler. Dişi, yılda genel olarak bir yumurta yumurtlar. Fakat bu hayvan kuşlar gibi yumurtasının üzerinde kuluçkaya oturmaz, kuluçka makinesi vücudunun içindedir. Bu, karnının üzerinde bulunan ve kangurunun kesesine benzeyen deriden bir ceptir. Yavrulara gıda temin eden süt bezleri de bunun içindedir.
Parşömenimsi yumuşak bir kabuğu olan yumurta birkaç gün içinde çatlar, yavru da büyüyen dikenleri anasını rahatsız edinceye kadar kesenin içinde yaşar. Yavru ekidne ile yetişkin ekidne yalnız vücut yapısı itibariyle birbirinden farklıdır. Erkekle dişi arasında da görünüş farkı yoktur.
Ekidne'yi evcilleştirmek her halde aklınıza gelmezdi Öyle olmakla beraber bu hayvanların evcilleştirildiği çok olmuştur ve ürkekliğini yendikten sonra sokulgan bir hayvan olur. Ekidne'nin uzunluğu ortalama 40 ilâ 50 cm. arasındadır. Kuyruğu ufacıktır. Tasmanya ekidnesi, Avustralyalı akrabasından daha iridir, birkaç kısa dikeni ise kalın ve yünümsü kürkünün içinde gizlidir.Yeni Gine ile onun civarındaki Salavati Adası dağlarında barınan kavisli gagalı ve üç parmaklı ekidne daha da büyüktür. Uzunluğu 75 cm. bulmaktadır. Gagası da epey uzundur. Burnu biraz daha uzun, dikenleri daha seyrek ve kısa olan Yeni Gine ekidnesi (Zaglossus bruijni) ise küçük bir domuzu andırır.
Bütün ekidne'ler kara hayvanlarıdır.
Duyu organlarının dıştan algıladığı bir nesnenin bilince yansıyan benzeri...
İmaj (Fr. image).
Bilimurgu türünün büyük ustalarından Rus asıllı Amerikalı yazar ve biyokimyacı...
Isaac Asimov, (2 Ocak 1920 - 6 Nisan 1992)
Rus asıllı Amerikalı yazar ve biyokimyacı.
Bilimkurgu türünün büyük ustası Isaac Asimov, doğum 2 Ocak1920'dir. Rusya'da Smolensk yakınlarındaki bir kasabada Yahudi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Asimov, ailesi ile birlikte üç yaşında iken 1923 yılında ABD'ye göç etti. New York kentinde büyüdü. 20 yaşından önce bilim-kurgu öyküleri yazmaya başladı.
26 Temmuz 1942'de Gertrude Blugerman ile evlendi. Bu evliliğinden iki çocuğu oldu. 1973'te ilk eşinden boşanan Asimov, aynı yıl Janet Jeppson ile evlendi. 1983'te olduğu by-pass ameliyatındaki kan naklinde kendisine verilen enfekte kan nedeniyle AIDS'e yakalandı ve 6 Nisan 1992'de bu hastalık yüzünden öldü. AIDS'ten öldüğü gerçeği ölümünden on yıl sonra kamuoyuna açıklandı.
Tanrılar ve imparatorlar
Kazandığı Ödüller ;
Hugo Best Novellette nominee (1975) : That Thou Art Mindful of Him
Romanesk (İngilizce: Romanesque),
Sözcük anlamıyla "Roma soyundan gelen", "Romalılardan gelen" anlamlarında bir önaddır. Genellikle "Roma tarzından gelen" anlamında kullanılan bu kelime mecaz anlamında duygusal, düşsel, düşcü anlamında da kullanılmaktdır.
Düzelme, iyileşme, iyilik.
Müral (İng. wall-painting ) Büyük duvar resmi.
Duvar yüzeyi üzerinde mum boyası, sulu boya, yağlı boya, mozaik, kazıma vb. tekniklerle yapılan resim.
Düğünden sonra gelin ve damadın akrabaları ziyareti...
Düyun-u Umumiye-i Osmaniye Varidat-ı Muhassasa İdaresi, 1872 - 1939 yılları arasında Osmanlı Devleti'nin dış borçlarını denetleyen kurum. Burada çalışan memurlara verilen ad.
Birini istememek, hor görmek, beğenmemek.
İtalya' ya özgü keçiboynuzundan yapılan bir içki...
Keçiboynuzu, Harnup, Boynuz. (Latince: Ceratonia siliqua L., İngilizce: Carob, St.John's Bread, Locust bean, Almanca: Johannisbrot)
Akdeniz bölgesinin sahil şeridinde İtalya, İspanya, Kıbrıs ve Türkiye'de bol miktarda yetişmektedir. Keçiboynuzunun ortalama %35'i düşük moleküler yapılı karbonhidratlardan oluşur. Yine yaklaşık %40'ı yüksek moleküler yapılı nışasta içermektedir. Yağ oranı ise oldukça düşük olup ancak %1'dir.
İngilizcesi her ne kadar "carob" ise de, genelde "St.Johns Bread" olarak bilinir. Almanca'sıda "johannisbrot" dur. Her iki lisandada "Yakup Peygamberin Ekmeği" anlamına gelir. Yakup peygamberin çölde ekmek yerine tükettiği bir meyvedir.
Yaklaşık 5000 yıldan beri bilinen bir meyvedir. Birkaç yüzyıl öncesine kadar yapılan tatlılarda ağırlıklı olarak harnup kullanılırdı veya şeker yerine yenilirdi. Keçiboynuzunun içerdiği çekirdeklerin her biri 0,2 gram gelir. Bu çekirdeklerin ebatlarına bakılmaksızın her biri aynı ağırlıktadır. Yani, tek bir harnup çekirdeği 0,2 gram ağırlığındadır. Bu 0.2 gram ağırlık neden bu kadar mühim diye soracak olursanız, cevabı eski çağlara kadar dayanır. Antikçağda ve daha öncesinde altın ve kıymetli taşları hassas olarak tartabilmek için keçiboynuzunun çekirdekleri kullanılmıştır. Günümüzde de 0,2 gramın karşılığı 1 Karat olarak kullanılmaktadır. Kıymetli taş veya metal satanların kullandıkları 1 Karat buradan gelmektedir. Karat kelimesi keçiboynuzunun latince adı olan "Ceratonia" dan türetilmiştir. Beş tane keçiboynuzu çekirdeği 1 gram ağırlığındadır. Keçiboynuzu oksalik asit içermemesidir.
Sağlık üzerinde etkileri;
Alerjik nefes darlığı ,
Soğuk alerjisi ,
Akciğer ödemini yok edici ,
Akciğer kanserini önleyici ,
Hareketli sperm sayısını artırıcı ,
Astıma karşı ,
Ishale karşı ,
Kendisini çok becerikliymiş gibi gösteren kimse...
Kendini becerikli, usta gösteren kimse. Hekim, Marifet, Hüner.
Halk dilinde, Hekimlik taslayan kimse.
Argoda marka düşkünü züppe kimselere verilen ad...
Tiki, İngilizce, Tikky,
Görüntüsüyle dikkat çeken ve eğilimleri yakından takip eden kişilere yakıştırılan sıfat.
Giyinişte, söz söyleyişte, dilde, düşünüşte toplumun gülünç ve aykırı saydığı yapmacıklıklara ve aşırılıklara kaçan kişilere de züppe denmektedir.
Ahtopot-Parçaları içeren yumurta topcukları
Dana etinden yemek,
(Sebze, et veye başka içerikli pilav yemeği).
Mantıya benzer bir yemek,
Hakozuşi, Oşizuşi de denir.
Kalın bir tabaka suşihan ve üzerine balık veya diğer deniz ürünlerini dizildikten sonra preslenip, daha sonra kesilerek servis yapılır. Hakozuşininde bölgelere göre değişen birçok türü vardır.
Kare Raisu ,
Pilav üstü Deniz Otu Sarması.
Yaprak şeklinde kurutulmuş deniz yosunun içine önce suşihan yerleştirilir. Suşihanin üzerine ise isteğe göre salatalık, yumurta, çiğ ya da pişmiş balık, sosis, diğer deniz ürünleri gibi çok çeşitli tür yiyecekleriden bir ya da birkaçı yerleştirilip son olarak yosun suşigohan etrafına yuvarlanarak sarılır. Daha sonra isteğe göre kesilerek ya da bütün halinde yenir.
Soya ezmesiyle yapılan çorba, Buharda haşlanmış soya fasulyesi, soya fasulyesi, pirinç ya da buğdaydan yapılmış maya ve soya sosu karışımından elde edilir.
Özellikle misoşiru (miso çorbası) en basit ve temel Japon yemeklerinden biridir.
Miso, protein ve amino asitler bakımından zengindir. Çok tuzludur.
Miso birçok yemekte tatlandırıcı olarak kullanılır.
Hemen hemen başparmak büyüklüğünde sıkılaştırılmış suşihan üzerine çok çeşitli deniz ürünleri yerleştirilmesiyle hazırlanır. En çok bilinen ve bulunan suşi türlerinden biridir.
Lahanalı hamur işi. Su ve un ilave edilmiş yumurtanın içine soba (Kara buğdaydan yapılan bir şehriye türü), ahtapot, karides, et ve çeşitli sebzelerin ilave edilerek sote edilmesiyle yapılır.
Worchestershire sosunun, Japonya versiyonu olan Okonomiyaki sosu üzerine ilave edilir. Malzemeler isteğe göre değişir. Ayrıca batıdan gelen yeni yemek alışkanlarının etkisi ile ketçap ve mayonez de sos olarak kullanılır. Ana yemek olarak değil, daha çok akşam yemeği öncesi hafif atıştırma yemeği olarak yenir.
Japon mutfağının vazgeçilmez bir yemeğidir. Her evde değişik bir tarifle hazırlanabildiği gibi, en iyi restoran ve lokantalarda da servis edilmektedir.
Genel olarak çorbası tavuk suyu, deniz ürünleri ya da et suyundan yapılmaktadır. Ramen içine kavrulmuş soğan, sebze dilimleri ve mısır tanelerinin ilave edilerek hazırlanır.
Kara buğdaydan yapılan bir başka şehriye türüdür. Kara buğday, beyaz buğday ve kalınlaştırıcı olarak da yumurta akı ya da tatlı patates püresi karışımına su ilave edilerek hamur haline getirilir. Oklava yardımıyla açilip ince ince makarna şeklinde kesilir. Haşlandıktan sonra genelde soğuk olarak hasır bir tabakta servis yapılır.
Garnitür olarak tavuksuyu, kurutulmuş yosun, rendelenmiş turp, wasabi ve ince doğranmiş taze soğan kullanılır.
Çok ince kesilmiş et dilimleri masanın üzerinde duran ve kaynayan bir suyun içine bir iki saniye tutulur ve yenir.
İlk olarak XVI. Yüzyıl'da Portekizliler'in ve İspanyollar' ın ziyaretleri sırasında gelen kızartma yemek kültürünün bir parçasıdır. Adının Portekizce'de pişirmek anlamına gelen tempero'dan geldiği sanılmaktadır. Balık, midye ve çeşitli sebzeler, yumurta, un ve su karışımına batırılıp yağda kızartılır. Soya sosu, tatlı sake ve et suyu ile hazırlanan sos ile servis yapılır.
Pişirilmeden yağ içinde turşu yapılmış et.
Bitkisel protein açısından en zengin gıdası olarak bilinir. Hiç yağ içermemesi ve sıfıra yakın kalorisi ile son günlerde yaygınlaşmıştır. Soya fasulyesinin ezilip, elde edilen pürenin haşlanması ve daha sonra posa ve suyun ayrılmasıyla elde edilir. Tofu, posa kısmı kullanılarak yapılır. Tofunun sert ve yumuşak olmak üzere iki çeşidi bulunur.
Domuz eti kızartması.
Udon, makarnalar içinde en kalını. Buğday unu, tuz ve su karışımı ile elde edilen makarna hamurundan 4-6 mm. eninde ve 20-30 cm. boyunda kesilerek yapılıyor. Hamurun içinde yumurta bulunmuyor. Şehriye çorbası, Buğday unundan yapılan bir tür şehriye olan udon, en yaygın yemeklerden biridir. Udon, haşlandıktan sonra, tavuksuyu ve şekerden oluşan sos ilave edilmiş sıcak suyun içinde çorba gibi servis yapılır. Üzerine genelde tenpura, çiğ yumurta, taze soğan ve diğer çeşitli sebzeler de ilave edilir.
Soba, Udon, Ramen.
Bunların her biri bir Japon makarna türü ve aynı zamanda bu makarnalardan yapılan yemeklere verilen genel isimdir.
Kodo ekibinin çaldığı vurmalı çalgıların herbirine verilen genel ad. Wa: Japon, Japon adasına ait olan, barış düzen anlamları da var.) Taiko: Davul, yeryüzündeki tüm vurmalı çalgılara verilen genel japonca adıdır. Bu iki sözcüğün birleşmesi sonucunda wadaiko olmuştur.
1. Tereyağ eritilir, ince kıyılmış soğan koyulup kavrulur ve kıymada katılarak iyice kavrulur.
2. Yumurta yoğurma kabına alınıp çırpılır, soda da eklenip tekrar çırpılır. Tuz ve un konup yumuşak ve pürüzsüz bir hamur yapılır.
3. 4 bezeye ayrılıp her bir beze yufka inceliğinde açılarak 4 cm lik karelere kesilir.
4. Hazırlanan içten alınıp ortalarına koyulup muska şeklinde kapatılır. Tepsiye dizilir.
5. Tencerede tuzlu su kaynatılır. Piruhiler 10dakika kadar haşlanır ve sahana yerleştirilir.
6. Tereyağı kızdırılır. Yoğurda dövülmüş sarımsak konup çırpılır. Piruhilerin üzerine dökülür. Ardından kızdırılmış tereyağı gezdirilir.
Piruhilerin içine kıyma yerine peynir ve maydanoz karışımı koyulabilir.
Türk sinemasının ilk vamp kadın oyuncusu ve beyaz perdede ilk öpüşen kadın aktris
Türk sinemasının ilk kadın oyuncusu.
Türk sinemasının ilk vampı kadını.
1919 yılında Ahmet Fehmi'nin Hüseyin Rahmi Gürpınar'dan Mürebbiye romanını uyarladığı filmde, Türk kökenli oyuncular o yıllarda tiyatro ve sinemada gözükme imkansızlığı sebebiyle bir yabancı oyuncu aranmış. O zamanlarda Rum kökenli Madam Kalitea bulunmuştur.
İşveli Fransız mürebbiyesi rolünde başarılı olan sanatçı, filmin işgal kuvvetlerince sansür edilmesine ve Anadolu'ya yollanmasının engellenmesine neden olmuştu. Arkadan gelen ve birkaç yıl için sinemada gözüküp kaybolan Matmazel Blanche, Rana Dilberyan, Eliza Binemeciyan, Anna Mariyeviç, Roza Felekyan, Liana Konsole, Madam sarmatov, Helena Artinova gibi oyunculara da kapı açmıştı.
Tropikal bölgelerde yetişen kimi ağaçlardan elde edilen ve cila yapmakta kullanılan bir tür reçine...
Kopal, (Fr. copal ).
Tropik bölgelerde yetişen, bazı erguvangillerden çıkarılan ve cila yapmakta kullanılan bir çeşit reçine.
Vernik üretiminde kullanılan, ergime noktası yüksek, doğal reçine.
Günümüzde, Dünyanın her yerinde ağaçlar kendilerini korumak için hala reçine salgılamaya devam ediyorlar. Reçinenin yeraltında sertleşerek kehribara dönüşmesi milyonlarca yıl alır ve genelde eski kehribarlar daha serttir. Oluşumları bir kaç yüz seneden 10 milyon hatta kimilerine göre 20 milyon yıla kadar süren yani nispeten genç sayılabilecek, sertleşmesini ve polimerizasyonunu tamamlamamış kehribarlara Copal adı verilmektedir. Copal, dış görünüm olarak kehribara çok benzer hatta çoğunlukla aynı görünüme sahiptir. Ancak, fiziksel olarak bazı farklılıkları vardır. Kehribar olma sürecini tamamlayamayan copal 150 o C in altında erir, reçine gibi yapışkanlaşır ve tipik reçine kokusu yayar. Kehribar kadar sert değildir, tırnakla copalde iz bırakabilirsiniz.
Copal üretilen ülkeleri şöyle sıralayabiliriz. Kolombiya, Borneo, Madagaskar, Kongo, Kenya, Tanzanya, Zanzibar, Asya - Damar, Avustralya - Viktorya, Baltık, Doğu Hindistan, Endonezya, İsrail, Japonya, Malezya, Filipinler, Brezilya, Sierra-Leone, Sumatra.
Sentetik ürünler bulununcaya kadar, copal yüzyıllarca vernik ve cilanın ana hammaddesi olarak kullanılmıştır. Hala da bu alanda yoğun olarak değerlendirilmektedir. Copal sözcüğü ispanyolca kökenli (copalli) olup tütsü anlamındadır.
Şeyh Bedrettin' in Tanrı, insan ve evren konusundaki görüşlerini içeren ünlü yapıtı...
Şeyh Bedreddin ,
İslam mistisizminin (tasavvuf) Vahdet-i Vücud okuluna mensup ünlü mutasavvıf ve düşünürdür.
Şeyh Bedrettin; Torlak Kemal ve Börklüce Mustafa gibi yakın arkadaşlarıyla birlikte İznik'te kurdukları, bir tarikatla, Anadolu ve Rumeli'de fikirlerini yaymaya başladılar. Börklüce Mustafa ve Torlak Kemal isyanlarının Bedreddin'in onayıyla gerçekleşip gerçekleşmediği belirsizdir. Ancak bu kişilerin Bedreddin'in müritleri olduğu konusunda tüm kaynaklar hemfikirdir. Bu sırada Sinop üzerinden Eflak'a giden Bedreddin'in Edirne'ye dönüş yolculuğunda, Osmanlı otoritesinin çok güçlü olmadığı Balkan topraklarında kaynaşmalar başlar. Osmanlı tarihçileri Bedreddin'in düzenli bir isyan örgütlediğini yazarlar. Menakıbname ise Bedreddin'in tek amacının yeni yazmış olduğu Nurü'l-kulub adlı eserini sultana sunmak olduğunu yazar. Osmanlı ordusu bu isyanı da şiddetle bastırır ve Bedreddin ölüme mahkum olur.
Ölümünden sonra eserlerinin birçoğu gizlenmiş veya kaybolmuştur. Menakıbnameye göre 48, başka kaynaklara göre 38 yapıtı vardır. Bazı yapıtlarının adı bilinmekle beraber günümüze ulaşmamıştır. En iyi incelenmiş yapıtı Varidat' tır.
Pehlivan kıspetinin paçası.
Pehlivanların meşin güreş donu.
Yağlı güreşlerde giyilen don,
Kispet kırk parçadan yapılır.
Vücudun bel aşağısıyla baldırının üstüne kadar olan kısmını kaplayan kuşaksız, düğmesiz, iliksiz olarak deriden dikilen giysi.
Pehlivanların kıspetlerini taşıdıkları torbaya zembil adı verilir.
Yağlı güreşlerde güreşleri takdim eden kişiye cazgır denir.
Cazgır duasını bitirdikten sonra eşlendirilmiş olan pehlivanlar peşreve başlarlar. Peşrev yaparken nara atılmaz. Peşrev, güreşe başlamadan önce yapılan bir nevi ısınma hareketleridir. Bu arada rakipler birbirlerinin gücünü kontrol ederler.
Paça: Kispetin dizden şirazelere kadar olan kısımdır.
Şiraze: Kispetin en alt kısmıdır.
Kasnak: Kispetin bele gelen kısmıdır ve en önemli yeridir ve arapça tutulacak yer anlamına gelen kabza da denilir. Bazı yerlerde peşkavaz(paşkavz) denir.
Hazne: Kispetin apış arasına gelen kısımdır.
Arka: Kispetin pehlivanın arkasına gelen kısmıdır.
Oyluk: Kasnaktan dize kadar olan kısmıdır.
Ayna: Kispetin dize gelen kısmıdır.
Önemli kıspet ustaları;
Bigalı irfan Şahin, Çarşıkapılı Hidayet Usta,
Yağlı Güreşte belli başlı teknikler şunlardır. ;
İç kazık, İç kazık ters paça,
Dışkazık, Dış kazıkta gerdanlama
Kemanede sırta sayvant, Kemanede aşırmak suretiyle kalkmak
Sarma, Sarmada kola yaslanma, Sarmada yan kılçık, Sarmada dolu paça kasnak,
Şark kündesi, Şakta bilek kaparak kolbastı
Ters sarma, Ters kepçeden kurtulmak, Ters kepçe, Tek sarma.
Erzurum yöresinde, gövdesi yenilen ya da turşusu yapılan otsu bir bitki...
Hindistan' da yumuşak buğdaydan yapılarak fırında pişirilen kalın kurabiye...
Hindistan' ın kuzeyinde, tavuk gibi bazı yiyecekler önce yoğurt ve baharat karışımında dinlendirilir. Sonra kızgın fırında kısa sürede pişirilir. Bu pişirme yöntemine "Tanduri" denir. Genellikle "Nan" adı verilen bir tür yassı ekmekle birlikte sofraya gelen yemekler, limon dilimleri ve salata ile birlikte servis yapılır. Hintliler yemeklerini genellikle elleriyle yerler.
Direkler üzerine, yüksekte kurulmuş tahıl ambarı...
Toprağı temiz olsun anlamında ölüler için elde edilen dua...
(Adını Balkanlardan almış pide benzeri börek),
Vertika aslında osmanlılar'ın kanepe' ye verdiği isim.
Bir tür lavta.
Mızrapla çalınan, gövdesi uttan küçük kısa saplı bir çalgı lavta.
Kısa ve çift kamışlı nefesli çalgı,
Japon müziğine özgü bir tür lavta
El kol hareketleriyle yapılan bir tür hızlı dans...
Makarena, (İng. macarena)
El kol hareketleri ile birlikte yapılan bir tür hızlı dans.
Makarena dansını izleyebilirsiniz;
Japonya' da miso şiru (miso çorbası) fermante edilmiş bir Japon yemeği olup miso şiru hamuru kullanılır. "Daşi" adı verilen malzemeden oluşan çorbadır. İçinde Miso hamuru vardır ki Miso' yu Miso yapan asıl malzeme budur. Bunun dışında bölgeye, mevsime ve ağız tadına göre başka birçok malzeme de eklenir. Miso hamurunun çeşitleri vardır. Koyu kahverengi (akamiso), açık kahverengi (şiromiso), siyah (kuromiso) ve yöreye özel sendaimiso, sebzeli miso çorbası yapmak için yasaimiso bunlara örnektir. Renk koyulaştıkça tat da daha tuzlu, daha yoğun hale gelir. Miso yapımında arpa, darı, pirinç, çavdar, buğday ve diğer tahıllar kullanılır.
Soya fasulyesi, pirinç veya arpanın, deniz tuzu ve koji adlı mantarla fermentasyonu ile elde edilen bir çeşit hamurdur. Normalde tuzlu bir tadı vardır ama kullanılan malzemeler ve fermantasyon yöntemine bağlı olarak tadı farklı biçimlerde ortaya çıkar. Bu çeşitlilik içinde bazı misolar tatlı da olabilir. Japon beslenmesinde önemli bir konumu vardır, diyet yiyeceği olarak da kullanılır. Fermantasyon süresi beş günden birkaç yıla kadar değişir.
Jenosit, (Fr. génocide),
Jenosit ırk, din, dil ve kültür gibi belli özelliklere sâhip toplulukların veya grupların açık biçimde yok edilmesidir.
1. Fiziksel jenosit: İnsan vücudunun yok edilmesidir. Son yüzyılda toplulukların toptan yok edilmesi biçiminde görülmüştür. 1945 yılında kurulan uluslararası Nurenberg Mahkemesi Alman savaş suçlularına jenosit suçuyla yargılayıp, mahkûm etmiştir.
2. Biyolojik jenosit: Zorunlu kısırlaştırma yoluyla bir ırkın çoğalmasını önlemek, aileleri parçalamak, belli grup üyelerinin birbirleriyle evlenmelerini önlemektir.
Tanımlı fide yetiştiriciliği için ayrılmış toprak bölümüne ve pirinç yetiştiriciliğinde çeltik tarlalarındaki evleklere tava denir. Tava olarak ayrılmış bu bölümlerde fide, yastık denilen ince toprak ve gübreden yüksekçe hazırlanmış yerlerde yetiştirilir.
Uygurca Oğuz Kağan Destanı' nda geçen ve "resim" anlamına gelen sözcük...
Terzilerin patron çıkarmak için kullandıkları bir tür saydam kağıt...
Mendirek, (Rumca mandraki),
Dalgakıranların uzatılmasıyla meydana getirilen doğal bir görünüme sahip liman.
1914-1991 yılları arasında yaşamış, "Hançerli hanım", "Deli dumrul", "Ölümsüz Mimar" gibi yapıtlarıyla tanınmış bestecimiz...
Prof. Dr. Bülent Tarcan (d.1914-ö.1991)
"Türk Beşleri”nden sonra, bestecilik alanında dalgalar halinde gelen yeni kuşakların sürdürdüğü gelişimde Bülent Tarcan’ın önemli bir rolü vardır. O, “Beşler” ile sonraki kuşaklara uzanan bir köprü işlevini bilinçle yerine getiren gerçek bir Türk aydınıdır. Verimini bir “beyin cerrahı” olarak hem tıp alanında, hem bestecilikte gerçekleştirmiştir. Askeri hekim olan babasının görevle­ri nedeniyle, çocukluğu Türkiye'nin değişik kentlerinde geçen Bülent Tarcan dokuz yaşında müziğe ilgi duya­rak, Urfa'da amatör bir öğretmenle keman çalışmaya başladı. 1931'de İs­tanbul Tıp Fakültesi'ne girdi. Bu arada Kari Berger'in keman öğrencisi ol­du. 1932'de İstanbul Belediye Konservatuvarı'na girerek, Cemal Reşid Rey ve Seyfeddin Asal ile çalışmalara baş­ladı.
Bülent Tarcan ilk beste denemelerine henüz ortaokul yıllarında başladı. Konservatuvardaki öğrencilik yılarında yaptığı ilk çalışmaları, sonradan başka yapıtlarına temel oluşturduğun­dan, yapıt listesine katmadı. Sözgeli­mi, ilk yazdığı piyano konçertosu ya da keman sonatı o günlerde seslendirildiği halde, sonradan Bülent Tarcan tarafından yapıt listesinin dışında bı­rakıldı.1934'te Ahmet Adnan Saygun ile ta­nışan besteci onun görüşlerinden ve sanat anlayışından geniş ölçüde ya­rarlandı. 1939'da İstanbul Üniversitesi Tıp Fa­kültesi Anatomi Enstitüsü'ne asistan, 1944'te başasistan oldu. 1948'de ay­nı dalda doçent olan Bülent Tarcan, 1950-1951 yıllarında London Hospital'a giderek cerrahi konusunda uzmanlaştı. 1960 yılında profesör olmuştur. Ancak tıp bilimindeki kariyerini, müzik çalışmalarıyla birlikte sürdürmüştür. Bu dönemde besteciliğin yanı sıra, 1939’dan 1953 yılına dek Kadıköy Halkevi’nde orkestra şefliği yapmış, kemancı ve viyolacı olarak İstanbul’da Konservatuar Orkestrası ile, Radyo Senfoni Orkestrası’nda görev almıştır.Ancak piyano süiti ile girdiği bir banka yarışmasında birincilik ka­zanması, ona her iki dalı da birlikte yürütme yolunu açtı. Kadıköy Halkevi'nde 1943-1945 yıl­ları arasında orkestra yöneten Bülent Tarcan, 1960'ta tıp dalında profesör oldu, 1984'te de emekliye ayrıldı.
Bülent Tarcan’ın başlıca eserleri şunlardır;
“Ölümsüz Mimar Sinan”, bariton solo, anlatıcı ve orkestra, 1986 ,
“Parafraz”, piyano için, 1986.