MALZEME YÖNETİMİ VE S ATIN ALMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI - PDF
Download "MALZEME YÖNETİMİ VE S ATIN ALMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI"
1 TÜRKİYE ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MALZEME YÖNETİMİ VE S ATIN ALMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI METAL MAHFAZALI ALÇAK GERİLİM DAĞITIM PANOLARI TEKNİK ŞARTNAMESİ ŞUBAT ŞUBAT (REVİZE)
2 METAL MAHFAZALI ALÇAK GERİLİM DAĞITIM PANOLARI TEKNİK ŞARTNAMESİ İÇİNDEKİLER 1. GENEL 1.1. Konu ve Kapsam 1.2. Standartlar 1.3. Yönetmelikler 1.4. Çalışma Koşulları 2. ELEKTRİKSEL ÖZELLİKLER 2.1. Anma Değerleri 2.2. Elektriksel Düzenleme ve Donanım 2.3. Tipler 3. TASARIM VE YAPISAL ÖZELLİKLER 3.1. Genel 3.2. Koruma Derecesi 3.3. Sıcaklık Artışı 3.4. Kısa Devre Dayanımı 3.5. İç Ark Dayanımı 3.6. Elektrik Çarpmasına Karşı Koruma Normal İşletmede Elektrik Çarpmasına Karşı Koruma Arıza Durumunda Elektrik Çarpmasına Karşı Koruma 3.7. Açıklıklar, Atlama Aralığı ve Tırmanma Mesafeleri 3.8. Mahfaza ve Bölümleri Çatı Kapılar Contalar Örtü Plakaları Havalandırma Kablo Giriş ve Çıkışları Panoların Zemine Bağlanması Harici Tip Panolar Dahili Tip Panolar 3.9. Panonun Düzenlenmesi Pano İçi Bağlantılar Genel Ana Baralar ve Ara Bağlantı Baraları Teçhizat Bağlantıları Devrelerin Tamtılması Ölçü Aletleri İç İhtiyaç Devreleri İsim Plakası, Ölüm Tehlikesi İhbarları ve Amblem Korozyona Karşı Önlemler
3 Genel Boyama Galvanizleme Cihazların Ortak Özellikleri 4. DENEYLER 4.1. Tip Deneyleri 4.2. Rutin Deneyler 5. KABUL DENEYLERİ VE KURALLARI 5.1. Numune Alma 5.2. Kabul Deneyleri 5.3. Kabul Kriterleri 5.4. Kabul Deneylerine îlişkin Genel Kurallar 6. DİĞER KOŞULLAR 6.1. Teklifle Birlikte Verilecek Belge ve Resimler 6.2. Teklif Fiyatları 6.3. Ambalaj ve Taşıma 6.4. Onay İçin Verilecek Belgeler 6.5. AG Panolarla Birlikte Verilecek Belgeler 6.6. Kabul Deneyleri Dışındaki İnceleme ve Deneyler 6.7. Prototip İmalat ve Onayı 6.8. Garanti EKLER EK-I EK-II kva Panolar için; Tek Hat Şemaları Malzeme Donanım Tabloları kva Panolar için; Tek Hat Şemaları Malzeme Donanım Tabloları EK-III kva Panolar için; Tek Hat Şemaları Malzeme Donanım Tabloları EK-1V EK-V EK-VI Pano Boyutları ve Cihazların Yerleşim Resimleri AG Pano Tip Kodlaması Kayar Bara Prensip Resmi EK-VII Uyarı İşareti ve Yazısı Resmi EK-VIII Malzeme Listesi EK- IX Garantili Özellikler Listesi
4 METAL MAHFAZALI ALÇAK GERİLİM DAĞITIM PANOLARI TEKNİK ŞARTNAMESİ 1. GENEL 1.1. Konu ve Kapsam Bu şartname; OG/AG Dağıtım Transformatörlerinden AG dağıtım şebekelerini beslemek için kullanılacak Metal Mahfazalı AG Dağıtım Panolarının tasarımı, imali ve deneylerini kapsar. Bu şartname kapsamındaki AG Dağıtım Panoları, kısaca Pano lar, şartname ve eklerinde belirtilen elektriksel ve yapısal özelliklere uygun olarak fabrikada imal edilmiş, cihazları takılmış, cihazlar arası bağlantıları ve deneyleri yapılmış, dış bağlantıları yapıldıktan sonra kullanılmaya hazır komple ünite olarak, ambalaj içerisinde teslim edilecektir. Panolarda kullanılacak bütün cihazlar, Malzeme Listesinde aksi belirtilmedikçe, şartnamede belirtilen tip, elektriksel ve yapısal özelliklerde ve ilgili standartlara uygun olarak imalatçı tarafından sağlanacaktır Standartlar Bu şartname kapsamındaki AG Dağıtım Panoları ve panolarda kullanılacak elektrik cihaz ve malzemeleri, aşağıdaki Türk Standartları (TS) ve Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) Standartlarının yürürlükteki en son baskılarına uygun olarak tasarımlanacak, imal edilecek ve deneyden geçirilecektir. STANDART NO (TS) TS 3367 EN STANDART NO (IEC) IEC IEC TS EN IEC TS 1058 EN IEC TS EN IEC TS 86 EN IEC TS EN IEC TS EN IEC STANDART ADI AG Anahtarlama ve Kontrol Üniteleri - Bölüm 1: Tip deneyleri yapılmış ve tip deneyleri kısmen yapılmış üniteler. AG Anahtarlama ve Kontrol Üniteleri - Bölüm 5: Halka açık yerlerde güç dağıtım şebekesinde kullanılan kablo dağıtım panoları. Alçak Gerilim Anahtarlama Düzeni ve Kontrol Düzeni - Bölüm 1 : Genel kurallar. Alçak Gerilim Anahtarlama Düzeni ve Kontrol Düzeni Bölüm 2: Devre Kesicileri. Alçak Gerilim Anahtarlama ve Kontrol Düzenleri-Bölüm 3: Anahtarlar, ayırıcılar, ayırıcı anahtarlar ve eriyen telli sigorta birleşimi üniteleri. Sigortalar - Alçak Gerilim Tesisatlarında Kullanılan - Bölüm 1: Genel kurallar. Sigortalar - Alçak Gerilimli- Bölüm 2: Yetkili personel tarafından kullanılan sigortalar için ilave kurallar. (Başlıca endüstri uygulamaları için sigortalar.) Sigortalar Alçak Gerilimli - Bölüm 3: Eğitimsiz kişiler tarafından kullanılan sigortalar için ilave kurallar. (Başlıca ev ve benzeri yerlerdeki uygulamalar için sigortalar.) T - V r / ^ ı 3İ
5 STANDART NO (TS) TS 5018 EN TS 5590 EN TS 3033 EN STANDART NO (IEC) IEC STANDART ADI Devre Kesiciler - Ev tipi ve benzeri tesisatlarda aşırı akıma karşı koruma için kullanılan. Elektriksel Ölçü Aletleri ve Aksesuarları - Doğrudan Harekete Geçen Analog Göstergeli - Bölüm 2: Ampermetreler, voltmetreler ve voltmetreler için özel kurallar. Mahfazalarla Sağlanan Koruma Dereceleri. (IP kodu) (Elektrik donanımlarında) Eşdeğer başka standartlar kabul edilebilir. Bu durumda, teklif sahipleri anılan standardın İngilizce ya da Türkçe kopyasını teklifleriyle birlikte verecektir Yönetmelikler Panolarının tasarımı ve imalinde; - "Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği", - "Elektrik İç Tesisat Yönetmeliği", - "Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği"nin yürürlükteki en son baskılarının ilgili hükümlerine uyulacaktır Çalışma Koşulları Malzeme Listesinde aksi belirtilmedikçe, sipariş konusu Panolar aşağıda belirtilen çalışma koşullarında kullanılmaya uygun olacaktır. Tablo: 1 Yükselti KULLANMA YERİ Ortam sıcaklığı ( C) En çok 24 saat içinde ortalama En az BİNA İÇİ (Dahili) BİNA DIŞI (Harici) Aksi belirtilmedikçe 2000 metre 40 C 40 C 35 C 35 C -5 C -25 C Kirlilik Derecesi Düzey II Düzey III + 40 C'de % C de %100 Bağıl nem + 20 C'de %90 2. ELEKTRİKSEL ÖZELLİKLER Malzeme Listesinde aksi belirtilmedikçe, Panolar aşağıda belirtilen elektriksel özelliklere uygun olacaktır. o i
6 2.1. Anma Değerleri Tablo: 2 Anma frekansı 50 Hz Ana bara anma akımı Anma çalışma gerilimi Bağlanacağı OG/AG Dağıtım Trafosunun gücüne göre Tablo:3a da belirtilmektedir. 231/400 V Anma Darbe Dayanım Gerilimi, kv (Uimp) 8 NOT: AG Panolarının kullanılacağı alçak gerilim tesisi aksi belirtilmedikçe 3 (üç) faz 4 (dört) telli olacaktır. - Anma akımları; Transformatörün gücü (kva) Ana bara anma akımı (Amper) Giriş Ünitesi anma akımı (Amper) Tablo: 3 a Pano girişinde beklenen (prospective) en yüksek kısa devre akımları1; Transformatörün gücü (kva) Tablo:3b Etken değer (ka) Tepe değeri (ka) Cos cp Elektriksel Düzenleme ve Donanımı Panolar, aksi belirtilmedikçe, EK I, II ve III de yer alan tek hat şemalarına ve malzeme donanım tablolarına uygun olarak donatılacak ve aşağıda belirtilen ana ve yardımcı devreler tesis edilecektir. Bunlar; - Bir adet ana giriş, - AG Pano Donanım Listesinde belirtilen karakteristikte ve sayıda besleme çıkışları, - Bir adet üç fazlı sokak aydınlatma çıkışı, - Bir adet tek fazlı iç ihtiyaç çıkışı, - Ölçü devreleri. Kısa devre akımlarının belirlenmesinde; - 50 kva kva arası transformatörler için %Uk=4, kva kva arası transformatörler için %Uk=6 olarak alınmıştır. ÇT/vn,
7 2.3. Tipler Aksi belirtilmedikçe güçlerine göre pano tipleri aşağıdaki gibi olacaktır. PANO GÜÇLERİ (kva) DAHİLİ TİP! HARK^İ TİP (Kaide tipi) Direk tipi Kaide tipi DİREK TİPİ: Trafo direğine tesis edilen profilden yapılmış bir mesnede montaj edilen pano. KAİDE TİPİ: Harici tiplerde betondan ya da profilden yapılmış bir kaide üzerine, dahili tiplerde ise kablo kanalı üzerine montaj edilen pano. 3. TASARIM VE YAPISAL ÖZELLİKLER 3.1. Genel i. Tasarım ve imalat, ilgili standartlara uygun olarak, en yeni teknik uygulamalar ve en iyi işçilikle yapılacak ve güvenlik faktörleri en geniş şekilde dikkate alınacaktır. ii. iii. iv. Panoların yapımında kullanılan bütün malzemeler, kullanım yerine ve amacına uygun, normal çalışmada karşılaşılabilecek her türlü mekanik, termik, elektrik zorlamalara ve nem etkilerine dayanıklı bir yapıda olacak ve hiçbir arıza ve kusuru bulunmayacaktır. Panolarda kullanılan cihazlar, şartnamede belirtilen özelliklerde ve varsa teknik şartnamelerine yoksa ilgili standartlarına uygun olacaktır. Pano içindeki cihazlar; tamir, bakım, ayar ve kullanım kolaylığı göz önüne alınarak montaj plakası veya profiline yerleştirilecektir. v. Dış bağlantı terminallerine kolayca erişilebilecek, kablo bağlantıları kolay ve güvenle yapılabilecektir. vi. Panoların temel yapısı (iskeleti); en az 2 mm kalınlığında hazır galvanizli sacdan imal edilen dikey ve yatay profillerin bağlantı elemanları ile bir araya getirilmesinden oluşacaktır. Pano içindeki montaj plakaları, montaj profilleri, bölme elemanları ve tüm iç montaj konstrüksiyon elemanları da en az 2 mm kalınlığındaki hazır galvanizli sacdan2 imal edilecek ve boyanmayacaktır. 2 Besleme çıkışlarında Anahtarlı Otomatik Sigorta (AOS) kullanılan 50 kva ve 100 kva panoların imalatında en az 3 mm kalınlığında DKP sac kullanılması koşuluyla kaynak ile yapılacak birleştirmeye izin verilecektir. Bu durumda kaynak işlemleri tamamlandıktan sonra mahfaza sıcak daldırma yöntemiyle galvanizlenecektir.,
8 vii. Kapı ve kapaklar en az 2 mm kalınlığındaki hazır galvanizli sacdan imal edilecek ve pano iskeletine cıvata-somun, perçin gibi bağlantı elemanları kullanılarak montaj edilecektir. Kaynak kullanılarak yapılacak birleştirmeler kabul edilmeyecektir. Galvanizli plaka sacdan yapılmış bükümlü profillerden oluşturulacak pano gövdesi de kabul edilecektir. viii. Panolarda taşıyıcı görevini görecek en az 2 mm kalınlığındaki hazır galvanizli sacdan imal edilmiş ve en az 50 mm yüksekliğinde bir baza bulunacaktır. Panolar kaideye baza ile irtibatlandırılacaktır. Ancak baza imalatında en az 3 mm kalınlığında DKP sac kullanılması koşuluyla kaynak ile yapılacak birleştirmeye izin verilecektir. Bu durumda kaynak işlemleri tamamlandıktan sonra baza sıcak daldırma yöntemiyle galvanizlenecektir. ix. Direk Tipi panolar hariç olmak üzere diğer panoların altı, kablo giriş ve çıkışları için açık olacaktır. x. Harici tip 160 kva, 250 kva ve 400 kva panoların dışındaki panoların arkası kapalı olacaktır. Harici tip 160 kva, 250 kva ve 400 kva panoların arkasında dış bağlantı iletkenlerinin bağlantısının kolaylıkla yapılabilmesine olanak sağlamak için içeriden ya da dışarıdan açılabilir kapı bulunacaktır. Kapıların açılıp kapanması sırasında enerjili bölümlere tesadüfen dokunmaya karşı gerekli önlemler alınmış olacaktır. xi. Panoların ana devresinde elektriksel bağlantılar için kullanılacak tüm cıvatalar en az 8.8 kalitesinde olacaktır Koruma Derecesi Gerilimli bölümlere erişilmesine, katı cisimlerin girmesine ve su sızmasına karşı pano mahfazası IEC 60529'a göre en az aşağıdaki koruma derecelerini sağlayacaktır. Bina içi (dahili) : IP 2X Bina dışı (harici) : IP 54 NOT: Koruma dereceleri, tabam açık panolarda taban hariç diğer bölümler içindir Sıcaklık Artısı (Isınma) Panoların tasarımı, iletken kesitleri ile cihaz karakteristiklerinin seçiminde; çevre sıcaklıkları ve güneş ışınımı gibi dış etkenlerle, pano içindeki cihazlar, baralar, kablolar ve akım taşıyan diğer parçalarda, güç kayıpları nedeniyle oluşacak sıcaklık artışları dikkate alınacaktır. Sıcaklık artış sınırlarının denetlenmesi deneyinde pano içerisinde ölçülen sıcaklık artışı değerleri, TS 3367 EN , Çizelge 2 de verilen değerleri aşmayacaktır Kısa Devre Dayanımı Panoların tasarımı ve cihazların seçiminde Tablo:3b'de belirtilen kısa devre akımları dikkate alınacak ve panolar anma kısa devre akımlarında oluşacak termik ve dinamik zorlamalara dayanacaktır.
9 3.5. İç Ark Dayanımı Pano içinde ark oluşumunu önleyici ve süresini kısaltıcı önlemler alınacaktır. Küçük bir olasılıkla dahi olsa, oluşabilecek bir iç ark durumunda insanların korunması için gerekli önlemler alınmış olacaktır Elektrik Çarpmasına Karşı Koruma Normal İşletmede Elektrik Çarpmasına Karsı Koruma Panolarda; kumandanın yapılacağı ön yüzde, menteşeli kapaklı bölümlerde normal işletmede gerilimli çıplak iletkenlere yanlışlıkla dokunmayı önlemek için bütün güvenlik önlemleri alınacaktır. Bu amaçla engel/mania görevini görecek Örtü Plakaları, yalıtkan terminal koruyucuları, v.b kullanılacaktır. Görevli personel tarafından gerilimli durumda (pano enerji altında) iken ön yüzden; - Anahtarlama cihazlarının açma ve kapama işlemleri, - Salıcıların ayarı, - Göstergeli aletlerin okunması, tehlike riski olmadan yapılabilecektir Arıza Durumunda Elektrik Çarpmasına Karşı Koruma Bunun için; i. Panonun metal bölümleri ile panoda kullanılan cihazların gerilim altında kalabilecek bütün çıplak metal bölümleri gerekli yerlerde koruma iletkeni (PE) kullanılarak panonun alt tarafına tesis edilecek topraklama terminaline elektriksel sürekliliği sağlanacaktır. Bu amaç için panonun metal bölümlerinde elektrik deşarjı yöntemi ile çakılmış en az M6 ölçüsünde paslanmaz cıvatalar kullanılacaktır. Bu irtibat, her iki ucuna pabuç takılmış uygun kesitte sarı-yeşil bükülgen kablolar ile yapılacak ve kablo pabuçları çakma cıvatalara iki somun ve pul arasına yerleştirilecektir. NOT: Çakma cıvata yerine normal cıvata kaynak edilmesi ile paslanmaz dışında başka bir malzemeden yapılmış cıvata ve somunlar (kaplama yapılmış olsa dahi) kabul edilmeyecektir. ii. iii. Mahfazanın metal bölümlerini mekanik olarak birleştirmede kullanılan yöntemler sürekli ve iyi bir iletkenlik sağlayacak ve akacak toprak arıza akımına dayanacak kapasitede olacaktır. İzli rondela kullanılarak koruma devresinin elektriksel sürekliliği sağlanacaktır. Koruma devresinin dış topraklama sistemine bağlantısı için panonun alt bölümünde, pano gövdesine elektrik deşarjı yöntemi ile irtibatlandırılmış en az M12 ölçüsünde paslanmaz cıvatadan bir topraklama terminali bulunacaktır. ( 630 kva ve üzeri güçlerdeki panolarda, panonun her iki iç yan yüzünde birer adet topraklama terminali bulunacaktır.) Topraklama terminali üzerinde iki adet paslanmaz malzemeden yapılmış somun ve yaylı rondela takılmış olarak pano ile birlikte verilecektir. Topraklama terminali toprak işaretiyle işaretlenecektir. Y ~ H -
10 NOT: Direk tipi panolarda Topraklama Terminali, panonun yan dış yüzünde yer alacaktır Açıklıklar, Atlama Aralığı ve Tırmanma Mesafeleri i. Panodaki cihazlar arasında, imalatçılarınca belirtilen açıklıklar bulunacak ve bu açıklıklar normal çalışma koşullarında değişmeyecektir. Cihazlar, ilgili çalışma koşullan dikkate alınarak, standartlarda belirtilen atlama aralığı ve tırmanma mesafesi koşullarını sağlayacak şekilde monte edilecektir. ii. Baralar, cihazlar arası bağlantılar ve kablo pabuçları gibi gerilimli çıplak iletkenler ve terminaller için yaklaşım aralıkları ve tırmanma mesafeleri, en azından bunların bağlandıkları cihazlar için belirtilen değerleri sağlayacaktır. Kısa devrelerde baralar ve çıplak bağlantılar arasındaki açıklıklar kalıcı olarak azalmayacaktır Mahfaza ve Bölümleri Mahfaza aşağıdaki özelliklerde olacaktır Çatı - Mahfazanın tipi : Metal - Dış tasarım : Dolap tipi - Montaj şekli : Kaide tipi, Direk Tipi Koruma derecesi : Madde 3.2.'de belirtildiği gibi. i. Harici tiplerde çatı, yağmur ve kar sularının birikmesini engelleyecek yapıda olacaktır. Harici tip panoların çatı imalatında en az 3 mm kalınlığında DKP sac kullanılması koşuluyla kaynak ile yapılacak birleştirmeye izin verilecektir. Bu durumda kaynak işlemleri tamamlandıktan sonra çatı sıcak daldırma yöntemiyle galvanizlenecektir. ii. Dahili tiplerde çatı kapak şeklinde düz olacaktır. iii. Panoların kolayca kaldırılabilmesi için çatının üst kısmında uygun sayıda taşıma halkası/köşebenti bulunacaktır Kapılar i. Kapılar; sadece harici tip panolarda bulunacak ve burulma, eğilme ve kasılmaya karşı dayanıklı yapıda olacaktır. Bunun için gerekirse kapı içlerine kuvvetlendirici profiller sabitlenecektir. ii. Kapılar, menteşeli ve kilitlenebilir tipte olacaktır. Menteşeler dışandan ulaşılamayacak şekilde gizli olacaktır. Pano yüksekliği ne olursa olsun kapı başına en az 3 (üç) adet menteşe kullanılacaktır. Menteşeler, kapı açık veya kapalı konumda iken aşağıdan kaldırıldığında serbest kalmayacak şekilde olacaktır.
11 iii. Kapılar çalışmayı önlemeyecek şekilde en az 120 açılacak ve açık durumda kalmasını sağlayan rüzgar basıncına dayanıklı bir durdurma düzeniyle donatılacaktır. iv. Kapıların alt kenarları, panonun baza üzerine oturduğu yüzeyden itibaren en az 5 cm yüksekte olacaktır. v. Kapı kolları ve kilitleme düzeni, yağmur ve kar sularının kilide ulaşmasını önleyecek biçimde olacaktır. Ayrıca gerektiğinde asma kilit takmaya uygun bir düzenek bulunacak ve bu düzenek yağmur ve kar sulannın asma kilide ulaşmaması için mahfaza içine alınacaktır. vi. Çift kanatlı kapılarda kanatlardan biri diğerinin üzerine binecektir. Altta kalan kanat diğeri kapanmadan önce içten üst ve alttan sürgülenerek sabitlenecektir. Üstteki kanat kapandığında üç noktadan (üst/orta/alt) kilitleme sağlayacaktır Contalar AG Panoda kullanılacak contalar AG Panonun çalışma koşullarında oluşacak ısı değişimlerine karşı dayanıklı, çevre koşullarından dolayı özellikleri bozulmayan, kalıcı şekil değiştirme ile bulunduğu bölümün koruma derecesinin bozulmasına neden olmayan ve ek noktası bulunmayan tek parça poliüretan dökme veya hava yastıklı lastik olacaktır. Keçe ve sünger gibi malzemelerden yapılan contalar kabul edilmeyecektir Örtü Plakaları i. Örtü Plakaları, gerilimli bölümlere doğrudan teması engelleyeceği gibi anahtarlama düzenlerinde oluşan arklara karşı da koruma sağlayacaktır. ii. Örtü plakaları metal olabileceği gibi cam elyaf takviyeli polyester malzemeden de olabilecektir. iii. Örtü Plakaları üzerine ana anahtarlama elemanları (AG Kesici, Sigortalı Yük Ayırıcısı ile besleme çıkışlarında kullanılacak Anahtarlı Otomatik Sigortalar) hariç diğer anahtarlama elemanları ve ölçü aletleri montaj edilebilecektir. Örtü Plakaları açıldığında pano içinde yer alan cihazların montajı ve demontajı rahatlıkla yapılabilecektir. iv. Örtü Plakalarının metal olması halinde bunların ana gövdeye bağlantısı metal menteşe/cıvatalarla olacaktır Havalandırma i. Sıcaklık artışı ve terlemeyi önlemek için pano içinde yeterli havalandırma sağlanacaktır. Bunun için panonun alt kısımlarında hava girişini, üst kısımlarında ise hava çıkışını sağlayacak şekilde Madde 3.2.'de belirtilen koruma derecesini sağlayan havalandırma yarıkları/delikleri bulunacaktır. Dahili tip panoların üst kapağında havalandırma için herhangi bir açıklık olmayacaktır. 1
12 ii. Harici tip Panolarda; havalandırma için kullanılacak havalandırma yarıkları/deliklerinden toz girişini önlemek için içerden takılıp çıkarılabilen filtreler bulunacaktır. Bu filtreler temizlik amacıyla kolayca takılıp çıkarılabilmesi için kasetler içerisine yerleştirilecektir Kablo Giriş ve Çıkışları i. Aksi belirtilmedikçe panolarda kablo giriş ve çıkışları aşağıdaki tabloda belirtildiği gibi olacaktır. ANA GİRİŞ ÇIKIŞLAR HARİCÎ TİP Kaide Tipi Tabandan Tabandan Direk Tipi Üst yan (Not:3) Ust yan veya alt yan (Not:3) DAHİLİ TİP Kaide Tipi Tavandan (Not: 1, Not: 4) Tabandan NOTLAR 1. Dahili tip panolarda panoya giriş, pano üstünde açılacak pencereden 150 mm yüksekliğe kadar uzanan ana haralara kablo/bara irtibatı ile yapılacaktır. Pano üstünde açılacak pencere yalıtkan malzemeden yapılmış kapak ile kapatılacaktır. 2. Taban dan kablo giriş ve çıkışı yapılan panoların tabanı açık olacak ve kablo girişçıkışları için rakor tesis edilmeyecektir. 3. Direk tipi panolarda, kablo giriş ve çıkışları için, ön kapı yönünden bakıldığında panonun sol yan yüzüne delikler açılacaktır ve açılan deliklere su geçirmez özellikte harici koşullara uygun rakorlar takılacaktır. 4. Malzeme Listesinde belirtilmesi halinde Ana Giriş, tabandan olabilecektir. ii. Dış bağlantılar için kullanılan bara ve kabloların, normal işletme ve kısa devre koşullarında bağlantı terminallerine zarar vermesini önlemek için pano içinde gerekli mesnetleme düzenekleri sağlanacaktır Panoların Zemine Bağlanması Harici Tip Panolar; - Kaide Tipi panolar ALICI tarafından yerinde yapılacak beton ya da profilden bir kaide üzerine yerleştirilecektir. Bu amaçla panolara ait hazalarda. Panoların kaideye irtibatında kullanılmak üzere en az M İ2 cıvatalar ile yapılacak bağlantıya uygun en az 4 (dört) adet kuvvetlendirilmiş delikler yer alacaktır. - Direk Tipi panolar ALICI tarafından Trafo Direğinde profilden yapılacak bir kaide üzerine yerleştirilecektir. Bu amaçla panolara ait hazalarda, Panoların kaideye irtibatında kullanılmak üzere en az M İ2 cıvatalar ile yapılacak bağlantıya uygun en az 4 (dört) adet kuvvetlendirilmiş delikler yer alacaktır.
13 Dahili Tip Panolar; Dahili tip panolar aksi belirtilmedikçe kablo kanalı üzerine yerleştirilecektir. Bu amaçla panolara ait hazalarda, panoların kaideye irtibatında kullanılmak üzere en az M 12 cıvatalar ile yapılacak bağlantıya uygun kuvvetlendirilmiş delikler yer alacaktır. Bu delikler 400 kva ya kadar (400 kva dahil) panolarda en az 4 (dört) adet, 630 kva ve üzeri güçlerdeki panolarda en az 6 (altı) adet olacaktır Panonun Düzenlenmesi i. Panoların boyutları ve cihazların yerleştirilmesi EK IV de yer alan resimlere uygun olacaktır. ii. Panolar önden işletilmeye uygun olarak düzenlenecektir. Bunun için cihazlar ve dış bağlantı terminalleri; önden yapılacak montaj, kablaj, bakım ve değiştirme işlemleri için kolayca erişilebilecek şekilde yerleştirilecek ve cihazların kumandaları, sigorta elemanlarının değiştirilmesi işlemleri kolayca yapılacaktır. Dış bağlantı için kullanılan çok damarlı kabloların, damarlarının ayrılması ve damarların uygun şekilde bağlanabilmesi için yeterli alanlar bırakılacaktır. iii. Cihazlar, normal çalışmada oluşan sıcaklık, elektrik atlamaları, elektromanyetik alanlar, titreşim gibi karşılıklı etkileşimden zarar görmeyecek biçimde yerleştirilecek ve bağlantıları yapılacaktır. iv. Sigortalı Yük Ayırıcılarında, ayırıcı açık konumda olmadıkça sigortalara erişilemeyecektir. v. Termik Manyetik Kesicinin (TMK) açık/kapalı pozisyonunu gösteren konumları ön örtü/kapak üzerinde işaretlenecektır. Kapalı konum için (I), açık konum için (0) sembolleri kullanılacaktır. vi. Besleme çıkışlarının beslediği yeri göstermesi için örtü plakaları üzerinde etiket yuvalan bulunacaktır. (Besleme çıkışlarında Dikey Sigortalı Yük Ayırıcılı kullanılması halinde buna gerek yoktur.) Pano İçi Bağlantılar Genel i. Akım taşıyan parçaların bağlantıları, normal çalışmada oluşan sıcaklık artışı, yalıtım malzemesinin eskimesi, elektrodinamik zorlamalar ve titreşimlerden zarar görmeyecek, termik genleşme, farklı metaller kullanılması halinde oluşabilecek elektro galvanik etkiler dikkate alınacaktır. ii. Akım taşıyan parçaların bağlantıları yeterli ve sürekli bir temas basıncı sağlayacak usullerle yapılacaktır.
14 iii. iv. Cihazlar arası bağlantılarda kullanılacak kablolar silikon yalıtımlı olacaktır. Bu bağlantılarda ek ve lehimle birleştirme yapılmayacak, bağlantılar sabit terminaller üzerinden yapılacaktır. Kullanılan kablo tipine uygun olmayan terminaller için manşon ve pabuç gibi bağlantı parçaları kullanılacaktır. Cihazlar arası bağlantılarda kullanılacak kablolar pano içinde yatay ve düşey yönlerde monte edilmiş kablo kanallarına yerleştirilecektir Ana Baralar ve Ara Bağlantı Baraları i. Ana baralar dikdörtgen kesitli elektrolitik bakır lamalardan yapılacaktır. Nötr barası kesiti faz barası kesiti ile aynı olacaktır. En az AG Pano Donanım Listesinde belirtilen kesitlerde olması koşulu ile ana bara kesiti; panodaki sıcaklık artışı, kısa devrelerde meydana gelecek termik ve dinamik zorlamalar ve titreşimlere göre imalatçı tarafından farklı kesitlerde de seçilebilecektir. ii. iii. iv. Ana baralar ve nötr barası en az 3 mikron kalınlığında kalay ile kaplanacaktır. Ana baralar ile teçhizatlar arasındaki bağlantıda kullanılacak Ara Bağlantı Bamlarının kalay ile kaplanması zorunlu değildir. Bu durumda ara bağlantıda kullanılacak baralar faz rengine uygun olarak boyanacaktır. EK IV de yer alan panoların boyutları ve cihazların yerleşim resimleri esas alınarak baralar pano tabanına paralel veya düşey konumda yerleştirilecek ve gerekli sayıda mesnet izolatörleri ile tespit edilecektir. Mesnet izolatörlerinin tepe kuvveti, kısa devrede meydana gelecek dinamik kuvvetlere dayanacak kapasitede seçilecektir. 630 kva, 800 kva, 1000 kva ve 1250 kva panolarda pano girişi direk bara bağlantılı olacaktır. Ancak Malzeme Listesinde belirtilmesi halinde kayar baralı olabilecektir. Kayar baralı bağlantılarda kayar baranın civataları ana baralara sabitlenmiş/çakılı olacaktır. v. Baralara açılan delikler ve cıvatalı bara bağlantıları DİN Part 1 ve 2 ye uygun olacaktır. vi. Dikey Sigortalı Yük Ayırıcılarının (DSYA) kullanıldığı panolarda ana bara mesafeleri, IEC AMENDMENT e uygun olacaktır Teçhizat Bağlantıları i. Giriş ünitesindeki cihazlarla ana bara arasındaki bağlantılar, giriş ünitesi anma akımını taşıma kapasitesine sahip olacak ve pano girişinde beklenen en yüksek kısa devre akımının termik ve dinamik etkilerine dayanıklı olacaktır. ii. Ana bara ile çıkış ünitelerindeki cihazlar ( DSYA lar hariç ) arasındaki bağlantılarda, kullanılacak iletkenlerin kesitleri; sıcaklık artışları, anma akımları, kısa devrelerde meydana gelecek termik ve dinamik zorlamalar ve titreşimler dikkate alınarak, imalatçı tarafından saptanacaktır kva ve 100 kva panoların besleme çıkışlarında Dikey Sigortalı Yük Aymcüarı (DSYA) kullanılması halinde ana bara mesafeleri 100 mm olacaktır. _ M -,3
15 iii. iv. Termik Manyetik Kesicinin (TMK) kablo ve bara bağlantılarının kolay ve sağlıklı yapılabilmesi sırasında Uzatma Baraları na gerek duyulması halinde, TMK imalatçısı tarafından bu amaç için üretilmiş Baralar kullanılacaktır. Besleme çıkışlarında kullanılacak Dikey Sigortalı Yük Ayırıcıları (DSYA), haraların mesnetlenme noktalarından sabitlenmeyecektir. Bunun için DSYA üzerinde bu amaç için yer alan sabitleme delikleri kullanılacaktır. v. Dikey Sigortalı Yük Ayırıcılarının ana baralara irtibatı, ana baralara çakılı/sabitlenmiş cıvatalar ile yapılacaktır Devrelerin Tanıtılması i. Ana haralarda ve Ara Bağlantı Baralarında faz işaretlemeleri aşağıdaki tabloya uygun olarak yapılacaktır. Fazlar Alfanümerik işaretleme Birinci Faz (R Fazı) ikinci Faz (S Fazı) Üçüncü Faz (T Fazı) NÖTR L1 L2 L3 N Renk ile işaretleme Gri Siyah Kahverengi Açık Mavi ii. iii. iv. Ana ve yardımcı devrelerin montajında kullanılacak kablolar siyah renkte olacaktır. Tanıtım, kablaj şemalarına uygun olarak yalnızca iletken uçlarında numaralandırma ile yapılacaktır. Koruma topraklaması devresinde kullanılacak kablolar (PE) sarı-yeşil çift renkli olacaktır. Ana ve yardımcı devrelerde kullanılacak nötr kabloları, açık mavi renkte olacaktır Ölçü Aletleri i. Ana Girişte; 1. Dahili Tip Panolarda 1. SEÇENEK 2. SEÇENEK Voltmetre Voltmetre Voltmetre komütatörü (7 konumlu) Voltmetre komütatörü (7 konumlu) Eneıji Ölçer (Eneıji Analizörü) Elektronik Sayaç - Ampermetre (3 adet)
16 2. Harici Tip Panolarda - Voltmetre - Voltmetre komütatörü (7 konumlu) Elektronik Sayaç4 - Ampermetre (3 adet) ii. Sokak Aydınlatma Çıkışı; - Doğruluk sınıfı 1 olan elektronik trifaze aktif sayaç. iii. Ana Giriş ve Sokak Aydınlatma Çıkışı devrelerinde tesis edilecek ölçü aletlerinin elektriksel bağlantıları yapılırken; - Akım devrelerinde: 4 mm2, - Gerilim devrelerinde : 2.5 mm2 kesitli bakır iletkenli kablolar kullanılacaktır. iv. Ölçü Aletleri ve teçhizatına ilişkin teknik karakteristikler aşağıda verilmektedir. Malzeme Listesinde aksi belirtilmedikçe söz konusu teçhizatlar belirtilen karakteristiklere uygun olacaktır. - Voltmetre: Ölçme sahası Doğruluk sınıfı Çalışma frekansı Sürekli aşırı yüklenme (2 saat) Kısa süreli aşırı yüklenme Bağlantı şekli Boyutları Standartlar 250 VAC ve 500 VAC 1, Hz 1.2 Un 2xUn Gömme tip, arkadan bağlantılı 96x96 mm./72x72 mm. TS 5590/EN Ampermetre: Doğruluk sınıfı Çalışma frekansı Sürekli aşırı yüklenme (2 saat) Kısa süreli aşırı yüklenme Bağlantı şekli Boyutları Standartlar Diğer hususlar 1, Hz L2x In 10xln Gömme tip, arkadan bağlantılı 96x96 mm./72x72 mm. TS 5590/EN : Mekanik sıfır ayarlı, trafonun anma akımı kırmızı çizgi ile işaretli 4 Kullanılacak elektronik sayacın tipi (aktif veya kombi) ALICI tarafından Malzeme Listesinde belirtilecektir.
17 Akım transformatörleri: Primer akım Sekonder akım Anma Gücü Doğruluk sınıfı Ölçme için Koruma için Ölçü emniyet katsayısı Sürekli termik akım Kısa süreli termik akım (Ith) Dinamik anma akımı : Tek hat şemasına göre : 5 Amper : 5; 10; 15 VA (Yüke göre AG PANO imalatçısı tarafından seçilecektir.) 0, x3n : Pano girişinde beklenen en yüksek kısa devre akımına uygun. : 2.5xlth - Enerii Ölçer (Enerji Analizörü) ALICI tarafından ihale dokümanında aksi belirtilmedikçe Panolarda kullanılacak Eneıji Ölçer (Eneıji Analizörü) en az aşağıda belirtilen özelliklere sahip olacaktır. Bunlar; Faz gerilimleri (faz-faz ve faz-nötr), faz akımları, aktif güç (W), reaktif güç (VAr), sanal güç (VA), güç faktörü, toplam aktif eneıji (kwh), toplam reaktif enerji (kvarh), frekans ölçülebilecek ve ekranında izlenebilecektir. Faz akımlarının minimum ve maksimum değerleri kaydedilecek ve istenildiğinde bu değerlere ulaşılabilecektir. Enerji kesilmelerinde, o ana kadar ölçülmüş olan toplam aktif ve reaktif enerji ile faz akımlarının minimum ve maksimum değerleri hafızadan silinmeyecek, enerji beslemesi gerçekleştiğinde bu bilgilere ulaşılabilecektir. Enerji Ölçer (Eneıji Analizörü), en az 96mmX96mm boyutlarında, AG Pano nun madde 1.4 de belirtilen çalışma koşullarında çalışmaya uygun, düşük güç tüketimli olacak ve ölçülen parametrelerin doğruluk sınıfı 1.5 dan büyük olmayacaktır. Enerji Ölçer (Enerji Analizörü)1ne değişik oranlarda akım trafolarının bağlantısı mümkün olabilecektir İç İhtiyaç Devreleri Enerji Ölçer (Enerji Analizörü) ekranı Aydınlatmalı LCD Ekran olacaktır. i. Madde 2.2' de belirtilen iç ihtiyaç çıkışına aşağıdaki devreler bağlanacaktır. - Bir adet 1 fazlı güç prizi, (10 A kapasitede) - İç aydınlatma devresi. ii. Bağlantılarda; - Priz devrelerinde en az 2,5 mm2, - Aydınlatma devrelerinde en az 1,5 mm2 kesitli bakır iletkenli kablolar kullanılacaktır.
18 iii. İç ihtiyaç devrelerinde D tipi sigortaların kullanılması halinde bu sigortalara ait kaidelerin gerilim altındaki bölümleri tesadüfen dokunmaya karşı korunmuş olacaktır İsim Plakası, Ölüm Tehlikesi İhbarları ve Amblem Panolarda aşağıda belirtilen isim plakaları, uyarı levhaları, bağlantı şemaları ve amblem bulunacaktır. Plakalar ve levhalar paslanmaya dayanıklı malzemelerden yapılacak ve paslanmaz vidalar veya perçinle tutturulacaktır. Yazılar okunaklı olacak, yazı ve şekiller dış etkilerle silinmeyecek ve solmayacaktır. i. İsim plakası, panonun ön yüzüne, kolayca görülebilecek ve okunabilecek bir yere konacaktır. İsim plakaları; yapımcının adı ve adresi, imal yılı ve ayı, Alıcının adı, varsa sipariş numarası ve malzeme kod numarası, seri numarası, pano gücü, anma akımı, kısa süreli kısa devre dayanım akımı, koruma derecesi ve standartlarda belirtilen diğer bilgileri içerecektir. ii. Pano içindeki cihazlar üzerinde, ilgili standartlarında belirtilen bilgileri içeren isim plakaları bulunacaktır. iii. Dahili tip panoların ön yüzünde, harici tip panoların ise ön ve arka yüzünde Tehlike İhbar İşareti olarak EK VIF deki uyarı işareti ve yazısı belirtilen ölçülerde yer alacaktır. Uyarı levhaları, Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliğine uygun olacaktır. iv. Harici tiplerde kapının iç yüzüne, dahili tiplerde dış yan yüzüne yapılacak bir cep içine naylon mahfaza içerisinde Madde 6.5. de belirtilen AG panolarla birlikte verilecek belgeler konacaktır Korozvona Karsı Önlemler Genel Panoların imalatında kullanılacak malzemeler galvanik korozyona yol açmayacak şekilde seçilecek ve düzenlenecektir Boyama Panoların dış yüzeyleri boyalı olarak temin edilecektir. Boyamada metal parçaların elektriksel sürekliliği kesilmeyecektir. Boya rengi ve boyama ile ilgili bazı hususlar aşağıda verilmektedir. i. Boya rengi, Malzeme Listesinde aksi belirtilmedikçe, RAL 7032 renk kodunda, kalınlığı ise astar ile birlikte en az 65 ± 15 mikron olacaktır. ii. Boya kalınlığı rastgele seçilmiş üç noktada "boya kontrol aygıtı" ile ölçülecektir. Ortalama kalınlık yukarıda belirtilen değerler arasında olacaktır.
19 iii. Boya tabakasının kaynaşması rastgele seçilen iki noktada TS 4313 EN ISO 2409'a uygun olarak bant yapıştırma yöntemiyle kontrol edilecektir. Deney sonucu, bu standartta yer alan sınıf-l'den daha kötü olmamalıdır. iv. Mahfazanın boyası; kullanılan boya tipi, boyama tekniği gibi imalatçıdan kaynaklanacak hatalara karşı en az 3 (yıl) garantili olacaktır Galvanizleme Pano mahfazası yapımında kullanılacak hazır galvanizli çelik saclar TS 822 veya ISO 4998 e uygun olacaktır. Hazır galvanizli çelik sacların çinko kaplama ağırlığı (bir metre kare düz sacın her iki yüzeyine kaplanan toplam çinko miktarı); - TS 822 ye göre, anma değeri 381g/m2.maks. (üç nokta deneyi ortalaması 275g/m2) ya da, - ISO 4998 e göre üç nokta deneyi ortalaması 275 g/m (Z 275 sınıfı) olacaktır. Pano imalatında kullanılan hazır galvanizli çelik sacların dışındaki diğer galvaniz işlemleri ve galvanize edilmiş yüzeyler üzerindeki deneyler, sıcak daldırma galvaniz konusundaki TS 914 EN ISO 1461 standardına uygun olarak yapılacaktır. Aksi belirtilmedikçe galvaniz kaplama kalınlıkları TS 914 EN ISO 1461 Çizelge-l'e uygun olacaktır. Boyanamayan ve sıcak galvaniz yapılamayan küçük parçalar, harici tiplerde paslanmaz çelikten, dahili tiplerde ise elektro galvaniz yapılacak veya paslanmaz çelikten olacaktır. Elektro galvaniz kalınlığı 12 mikrondan az olmayacak ve galvanizlemeden sonra uygun bir metotla pasifleme işlemi yapılacaktır Cihazların Ortak Özellikleri AG Panoda kullanılacak cihazlar (Termik manyetik kesiciler, sigortalı yük ayırıcıları, akım trafoları, eriyen telli sigortalar, ölçü aletleri, anahtarlı otomatik sigortalar, baralar, v.b.), varsa ALICI nm ilgili teknik şartnamelerine yoksa ilgili TSE veya uluslar arası diğer standartlara uygun olacaktır. 4. DENEYLER 4.1. Tip Deneyleri Komple imal edilmiş AG Dağıtım Panolarına ilgili standartlarına uygun olarak aşağıdaki deneyler uygulanacaktır. - Sıcaklık artış sınırlarının doğrulanması deneyi, Deney, pano güçleri dikkate alınarak hesaplanmış Tablo 3a da yer alan akımlarda yapılacaktır. Bu deney için giriş ünitesi söz konusu akım ile yüklenecek ve çıkış üniteleri ise toplamda giriş ünitesi akımını sağlayacak şekilde yüklenecektir. Çıkış üniteleri, anma akımlarını geçmeyecek biçimde farklı akımlarla yüklenebilir.
20 Dielektrik özelliklerinin doğrulanması deneyi, (Bu deney montaj sırasında dielektrik özelliklerinin bozulmamış olması koşuluyla, daha önce ilgili standartlara uygun olarak dielektrik deneyi yapılmış olan cihazlara uygulanmayabilir.) Kısa devre dayanımının doğrulanması deneyi, Deney, Tablo 3b de yer alan pano girişinde beklenen (prospective) en yüksek kısa devre akımları dikkate alınarak 400 kva, 630 kva, 800 kva, 1000 kva ve 1250 kva panolar için TS 3367 EN standardına uygun olarak yapılacaktır. Koruma devresinin etkinliğinin doğrulanması, H Ünitenin açıktaki iletken bölümleri ile koruma devresi arasındaki etkin bağlantının doğrulanması, Koruma devresinin kısa devre dayanımının deneyle doğrulanması, Deney, 400 kva, 630 kva, 800 kva, 1000 kva ve 1250 kva panolarda TS 3367 EN standardına uygun olarak yapılacaktır. Yalıtma aralıkları ve yüzeysel kaçak yolu uzunluklarının doğrulanması, Mekanik çalışmanın doğrulanması,(bu deney, montajları sırasında mekanik işlerlikleri zarar görmemiş olması koşuluyla, ilgili standartlara uygun olarak mekanik çalışma deneyi yapılmış olan cihazlara uygulanmayabilir.) Koruma derecesinin doğrulanması, Harici Tip Panolarda Mekaniksel Dayanıklılığın Doğrulanması,(IEC , Madde:8.2.9) Statik Yük Dayanımının Doğrulanması, (IEC , Madde: ) Darbe Dayanımının Doğrulanması, (IEC , Madde: ) Burulma Gerilmelerine Dayanımın Doğrulanması, (IEC , Madde: ) Çarpma Kuvvetine Dayanımın Doğrulanması, (IEC , Madde: ) Kapıların Mekanik Mukavemetinin Doğrulanması, (IEC , Madde: ) Mekaniksel Darbe Çarpmalarına Dayanımın Doğrulanması, (IEC , Madde: ) Bazanın Mekanik Mukavemetinin Doğrulanması, (IEC , Madde: ) Harici Tip Panolarda Korozyona ve Yaşlanmaya Dayanıklılığın Denetlenmesi (IEC , Madde:8.2.11) Baraların kalay kaplama kalınlığının ölçülmesi, Boyanın kalite kontrolü, Galvaniz kalınlığının kontrolü,
21 4.2. Rutin Deneyler İmalatı tamamlanmış bütün panolara, imalatçı tarafından en az aşağıdaki rutin deneyler uygulanacaktır. - Kablolama ve gerekirse elektriksel çalışma deneyinin muayenesi dahil ünitenin muayenesi, - Dielektrik deneyi, - Koruma önlemlerinin ve koruma devrelerinin elektriksel sürekliliğinin kontrolü, 5. KABUL DENEYLERİ VE KURALLARI 5.1. Numune Alma Numuneler; Alıcı temsilcileri tarafından, teslimat kapsamında yer alan aynı tip ve karakteristikteki panolardan rasgele seçilecek ve aksi belirtilmedikçe numune sayısı her bir tip ve karakteristik için aşağıdaki çizelgeden tespit edilecektir. PANO SAYISI ALINACAK NUMUNE SAYISI Kabul Deneyleri - Sözleşmede yapılacağı belirtilen Tip Deneyleri: Deneyin özelliğine göre uygun sayıdaki numune üzerinde yapılacaktır. - Madde 4.2.'de belirtilen Rutin Deneyler: Seçilen her bir numune üzerinde yapılacaktır. - Baraların iletkenlik ölçümü: Teslimat kapsamında yer alan her bir karakteristikten seçilecek birer adet AG pano üzerinde yapılacaktır. - Boya kalınlığının ölçülmesi: Seçilen her bir numune üzerinde yapılacaktır.
22 5.3. Kabul Kriterleri i. Sözleşmede yapılacağı belirtilen Tip Deneylerinden olumlu sonuç alınmış olacaktır. Tip deneylerinin olumsuz sonuçlanması halinde, Alıcı, AG panoların çalışma güvenilirliğinin kaybolacağı kanısına varırsa siparişteki aynı tip ve özellikteki bütün birimleri reddedebilecektir. Alıcı, karar tamamıyla kendisine ait olmak üzere, İmalatçımn makul bir süre içinde AG panoların tasarımında değişiklik yapma ve şartnamede belirtilen bütün tip deneylerini, giderleri kendisine ait olmak üzere, tekrar etme isteğini kabul edebilir. ii. Rutin Deneylerin tümünden ve Boya Kalınlığının Ölçülmesi Deneyi ile Baralarm İletkenlik Ölçümü Deneyinden olumlu sonuç alınmış olacaktır. Bu deneylerin herhangi birinden ya da birkaçından olumsuz sonuç alınırsa, bu deney/deneyler partiyi oluşturan tüm AG panoların üzerinde tekrarlanacaktır. Buna göre, bozuk çıkan birimler giderleri Satıcıya ait olmak üzere, yenisi ile değiştirilecek ya da onarılacaktır Kabul Deneylerine İlişkin Genel Kurallar i. Kabul Deneyleri Alıcı temsilcisi/temsilcilerinin gözetiminde yapılacaktır. (Tip Deneyleri ile ilgili uygulama madde 5.4.İİ. ye göre yapılacaktır) Sözleşmede aksi belirtilmedikçe Kabul Deneylerinin İmalatçı tesislerinde yapılması esastır. Kabul deneyleri kapsamında yer alan rutin deneylerin haricindeki diğer deneylerin İmalatçı tesislerinde yapılamaması halinde bu deneylerin başka bir laboratuarda yapılması temin edilecektir. ii. Kabul deneyleri kapsamında yapılması öngörülen tip deneyleri, ya akredite edilmiş bir laboratuarda ya da ALICI temsilcisi/temsilcilerinin gözetiminde akredite olmamış başka bir laboratuarda da yapılabilecektir. Tip deneylerine ait başarılı deney raporları ALICI ya sunulmadan diğer kabul deneylerine başlanmayacaktır. iii. Yüklenici; Sözleşmenin imzalanmasından sonra deneylerin adını, yapılacağı yeri ve başlama tarihi gibi bilgileri içeren bir Deney Programını, yurtdışında yapılacak deneyler için en az 20 (yirmi) gün, yurtiçinde yapılacak deneyler için ise en az 7 (yedi) gün öncesinden ALICI ya bildirecektir. iv. ALICI, Yükleniciye zamanında haber vererek deneylerde bulunamayacağını bildirebilir. Bu durumda, Yüklenici İmalatçı ile birlikte deneyleri yapacak ve sonuçlarını ALICI ya bildirecektir. Yüklenici ve İmalatçı tarafından birlikte hazırlanan ve imzalanan Deney Raporları, incelenmesi ve onaylanması için 2 (iki) takım olarak ALICI ya gönderilecektir. Deney raporlarının onaylanması durumunda, ALICI tarafından sevkiyat için Sevk Emri verilecek, onaylı l(bir) takım Deney Raporu Yükleniciye geri gönderilecektir. v. ALICI dan kaynaklanan nedenler (Belirtilen tarihte deney mahallinde bulunamama, deney sonuçları hakkında karar verememe, v.b) hariç olmak üzere, kabul deneylerinin tamamlanamaması nedeniyle teslimatta olabilecek gecikmeler için Yüklenici ye süre uzatımı verilmeyecektir. vi. Kabul Deneyleri sonuçlanıncaya kadar Yüklenici ye hiçbir ödeme yapılmayacaktır.
23 vii. Deney raporlarında; deneye alman numune(ler)in seri numaralan ve karakteristikleri ile deney sonuçlarının uygunluğu ya da uygunsuzluğu açıkça belirtilecek ve karşılıklı olarak imza edilecektir. Deney sonuçlan ile varsa sözleşmede belirtilen diğer hususların da uygun olması halinde Alıcı temsilcisi/temsilcileri, ilgili malzeme partisinin şevkine izin vereceklerdir. Alıcı temsilcisi deney sonuçları hakkında karar veremiyorsa, kararı Genel Müdürlüğe bırakabilir. 6. DİĞER KOŞULLAR 6.1. Teklifle Birlikte Verilecek Belge ve Resimler - Garantili Özellikler Listesi; Garantili Özellikler Listesi her bir kalemdeki AG panolar için ayrı ayrı doldurulduktan sonra teklif sahibi ve imalatçı firma tarafından imzalanacaktır. Bu listelerde verilen bilgiler teklif sahibi ye imalatçı firmayı bağlayıcı olacaktır. - Tip deney raporları veya sertifikaları; Teklif sahipleri teklif ettikleri AG panoların akredite olmuş bir laboratuarda yapılmış tip deney raporlarını veya sertifikalarım teklifleri ile birlikte vereceklerdir. ALICI'nm ya-da-tse-elemanlarının gözetiminde-y-apı-lmış olan deneylere ait deney, raporları da kabul edilecektir. Deney raporları teklif edilen tipe ait olmalıdır. Bu nedenle, ALICI, gerekirse deney raporlarının teklif edilen tipe ait olduğunun kanıtlanmasını, teklif sahibinden isteyebilir. Tip deney raporları; deneyin adı, deneyin yapıldığı laboratuarın adı, uygulanan standart numarası/numaraları, deneyi yapan ve gözlemci olarak bulunan kişilerin isim, unvan ve imzaları, deney tarihi, ürün karakteristikleri ve resimleri ile deney sonucunu kapsamalıdır. ALICI tarafından hazırlanacak ihale dokümanında belirtilmesi koşuluyla; teklif dosyasında raporu verilmeyen ya da deney raporu yetersiz bulunan panolar için yurt içinde ya da yurt dışında yapılacak tip deneylerinin giderleri teklif sahibine ait olmak üzere, yurtiçinde yapılacak deneyler için ilk parti teslimattan seçilecek bir numune üzerinde, yurtdışında yapılacak deneyler için ise ilk parti teslimattan önce yapılması kaydıyla teklifler değerlendirmeye alınabilecektir. - Üretici firmaya ait ISO 9001:2000 Kalite Sistem Belgesi, - Panolara ait tek hat şemaları, - Pano imalatında kullanılan bütün cihazların yapımcısı, tipi, anma değerleri vb. bilgileri, - Panolann tertip resimleri, - Panoların dış görünüş resimleri,
24 6.2. Teklif Fiyatları Teklif fiyatları, teklif verme koşullarına uygun olarak verilecektir. Teklif birim fiyatları; - AG pano imalatı, - Tek hat şemalarında gösterilen ve şartnamede belirtilen bütün teçhizat, - Kabul deneyleri, - Ambalaj, fiyatlarını içerecektir. NOT: Kayar Bara lı panolarda kayar baraya ait somunların açılmasında ve sıkılmasında kullanılmak üzere 1 (birj adet izole saplı somun anahtarı pano ile birlikte verilecektir. (Söz konusu teçhizat birim fiyatlara dahil olacaktır.) 6.3. Ambalaj ve Tasıma Panolar her türlü yükleme, taşıma, indirme işlemlerine dayanıklı, montaj yerine hiç bir hasara uğramadan ulaşımını sağlayacak nitelikte ambalajlanacaktır. Panoların ambalaj içerisinde oynamaması için şasisinde bulunan bağlantı deliklerinden 4 adet civata ile ambalaj kasasına bağlanacak ve takozlarla desteklenecektir. Panoların nakliye ve uzun süreli bekleme sırasında nem ve toz gibi dış etkilerden zarar görmemesi için, üzeri plastik ya da uygun bir kağıtla sarıldıktan sonra ambalaj içerisine konacaktır. Her ambalaj üzerine 25 mm yükseklikte harf ve rakamlarla aşağıdaki bilgiler yazılacaktır. - İmalatçının adı, - Alıcının sipariş numarası ve malzeme kod numarası, - Malzemenin adı, - Panonun ana karakteristikleri, (kva, dahili/harici, kaide/direk tipi) - Sandık numarası, - Ambalaj boyutları, - Brüt ağırlık, - Üst üste istiflenecek en fazla ambalajlı pano sayısı, - ALICTnın adı ve adresi, 6.4. Onay İçin Verilecek Belgeler Yüklenici, Sözleşmenin imzalanmasından sonra teslimat programım göz önünde bulundurarak uygun bir süre içerisinde aşağıda belirtilen belgeleri 3 (üç) kopya halinde onay için gönderecektir. - Tek hat şemaları - Panoların dış boyut ve dıştan görünüş resimleri - Panoların tertip resimleri - Elektriksel bağlantı resimleri - İsim plakaları
25 Resim ve dokümanların onaylanmış olması Yükleniciyi Sözleşme hükümlerini yerine getirme mecburiyetinden ve resimler ile tip deney raporları verilen tasarıma ait imalatın doğruluk ve teknik hususlara ait sorumluluğundan kurtarmaz. Onay için gönderilen resimler en geç 10 (on) gün içerisinde ALICI tarafından onaylanıp iade edilecektir. Resimlerin yüklenici tarafından geç verilmesinden doğacak gecikmelerden dolayı Yükleniciye süre uzatımı verilmez AG Panolarla Birlikte Verilecek Belgeler Koruyucu plastik bir zarf içine konulmuş birer adet, - Tek Hat Şeması, - Onaylanmış resimler, - Rutin Deney Raporu, AG panoyla birlikte verilecektir Kabul Deneyleri Dışındaki İnceleme ve Deneyler i. Malzemelerin yüklenmeden önce ALICI nın temsilcisi/temsilcileri tarafından incelenmiş, deneyden geçirilmiş ve kabul edilmiş olmaları, ALICI nın malzemenin son teslim yerinde yeniden inceleme, deney yapma ve gereğinde reddetme hakkını kısıtlamaz ya da yok etmez. ii. ALICI, karar tamamıyla kendisine ait olmak üzere tip deneylerinin ya da rutin deneylerin tümünün ya da bir bölümünün İmalatçı tesislerinde ya da yurtiçinde veya yurtdışmda akredite bir laboratuarda sözleşme süresi içerisinde tekrarlanmasına karar verebilir.. Numune/numuneler, ALICI temsilcileri tarafından seçilecek ve karşılıklı olarak mühürlenecektir. Yapılacak deneylerin sonucunun olumlu çıkması durumunda, tüm masraflar ALICI tarafından ödenecektir. Deney sonuçlarının olumsuz çıkması halinde tüm deney masrafları Yüklenici tarafından ödenecektir. ALICI, karar tamamen kendisine ait olmak üzere, makul bir süre içinde ve her türlü masraflar Yükleniciye ait olmak üzere, AG panoların ilgili tip ve rutin deneyleri yapılarak uygun olanlar ile değiştirilmesine ya da sözleşmenin tek taraflı olarak iptaline karar verebilir Prototip İmalat ve Onayı Prototip istenmesi halinde İmalatçı, panoların seri imalatına başlamadan önce her karakteristikten imal edeceği 1 adet prototip AG panoyu, teçhizat ve malzemeleri monte edilmiş durumda, ALICI temsilcilerinin inceleme ve onayına sunacaktır. Onay verildikten sonra seri imalata geçilecektir. Teklif Sahipleri, ihale belgelerinde yer alan teslimat programının, prototipin onay süresini de kapsadığını göz önüne alacaklardır. İmalatçının kusurundan dolayı, prototipin onaylanmamasından doğan gecikmeler, imalatçının süre uzatım talebine neden oluşturmayacaktır.
26 6.8. Garanti İmalatçı, teslim edilen her AG panoyu ve panoda kullanılan her türlü teçhizatı, teslim tarihinden başlayarak 24 ay süre ile tasarım, malzeme ve işçilik hatalarına karşı garanti edecektir. AG panoların ve teçhizatın, garanti süresi içinde kusurlu bulunması veya tasarım, malzeme ve imalat hataları nedeniyle hasarlanması halinde bulunduğu yerde tamirinin mümkün olmaması durumunda, bunların demontajı, yerinden İmalatçı tesislerine taşınması, tamiri, tamir sonrası Alıcı nın bildireceği yere taşınması ve gerektiğinde montajı Yüklenici/İmalatçı tarafından hiçbir bedel talep edilmeksizin yapılacaktır. Yüklenici/İmalatçı, kusurlu malzemeyi yazılı bildirim tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içinde İmalatçı tesislerine taşıyacak, en geç 1 (bir) ay içinde tamir edilerek kabule hazır hale getirecek ve deneylerin bitimini izleyen 15 (onbeş) gün içinde Alıcı nm göstereceği yere taşıyacaktır. Yüklenici taşıma işlerini zamanında yapmazsa, ya da yazılı bildirim yapıldığı halde malzeme kusurlarını gidermezse, Alıcı, giderleri Yükleniciye ait olmak üzere, kusuru gidermek için gerekli işlemleri yapacaktır. Bu durumda Alıcı, söz konusu giderleri, Yüklenicinin varsa hak edişlerinden ya da kesin teminatından tahsil edecektir. Bu şekilde onarılan ya da değiştirilen malzeme de aynen yukarıdaki garanti koşullarına uyacaktır.
27 TEK HAT ŞEMASI EK-I:1-A BESLEME ÇIKIŞLARI SOKAK AYDINLATMA ÇIKIŞI NOTLAR : 1- Malzeme Listesinde belirtilmesi halinde FOTOSEL yerine gerçek zaman ayarlı RÖLE kullanıladilecektir. 2- Panoların besleme çıkışlarında kullanılacak Anahtarlı Otomatik Sigortaların (AOS), üç faz birlikte açma-kapamalı veya üç faz ayrı ayrı açma-kapamalı olacağı ALICI tarafından Malzeme Listesinde belirtilecektir. KISALTMALAR TMK Termik Manyetik Kesici F Fotosel Röle AOS Anahtarlı Otomatik Sigorta K Konta ktör V Voltmetre IAL İç Aydınlatma Lambası Vk Voltmetre Komütatörü P Monofaze Piriz AT Akım Trafosu AA İç Aydınlatma Lambası Aoâhtarj A Ampermetre AG PANO da kullanılan donanımın teknik karakteristikleri MLZ.AOS/ (EK-I-1-B) no'lu tabloda verilmektedir
28 Ana Giriş Besleme Çıkışları Sokak Aydınlatma Çıkışı Ana Bara TMK AOS AOS Akım Trafosu Kesit 50 kva 100 kva 20x3 mm2 (Kalay kaplı elektrolitik bakır) 20x3 mm2 (Kalay kaplı elektrolitik bakır) Anma Akımı İşletmede kısa devre kesme kapasitesi (Ics) >6kA >6kA Akım Trafosu 100/5 200/5 Anma Akımı Kısa devre kesme akımı (Ik) Alıcı tarafından Malzeme Listesinde belirtilecektir. >6kA Alıcı tarafından Malzeme Listesinde belirtilecektir. >6 ka Besleme Çıkış Sayısı 4 4 Anma akımı Kısa devre kesme akımı (Ik) Alıcı tarafından Malzeme Listesinde belirtilecektir. >6kA Alıcı tarafından Malzeme Listesinde belirtilecektir. > 6 ka Kontaktör (AC-5a) İç İhtiyaç ve Ölçü Devresi AOS Anma akımı 2 Amp. 2 Amp. Kısa devre kesme akımı (Ik) >6kA > 6 ka TMK AOS Termik Manyetik Kesici Anahtarlı Otomatik Sigorta NOT: Besleme çıkışlarında ve Sokak Aydınlatma Çıkışında kullanılacak Anahtarlı Otomatik Sigorta anma akımları, proje bilgilerine göre ALICI tarafından belirlenecek ve istenilen anma akımı değerleri Malzeme Listesinde belirtilecektir.