Ercan Aktaş: OHAL ve Bir Vicdani Retçinin Hikâyesi | Biz Varız! | We Exist!
Vicdani Retçi Ercan Jan Aktaş ile Zeynep Koçak, OHAL’in vicdani reddini açıklayan kişiler üzerindeki etkileri hakkında sohbet etti.
Türkiye’de aslında bir hak olarak Anayasa’da sunulan vicdani reddin etkileri ve vicdani reddini açıklayanların başına gelenler, gün geçtikçe daha da ağırlaşırken, 15 Temmuz 2016’dan bu yana süregelen OHAL ile vicdani ret davaları çok daha kritik bir dönemece girdi.
Artık sanırım aylar, bir süredir başka şeyler hatırlatmaya başladı bize. Eylül’ü yeni geçtik, 6-7 Eylül’ü bir yandan, 12 Eylül’ü diğer yandan, 10 Eylül Altan kardeşlerin tutuklanma kararı derken Cumhuriyet Davası’nın duruşmaları eylül ayında görüldü. Temmuz da bu aylardan biri sanırım, 20 Temmuz 2015’te, Türkiye’yi tekrar savaş iklimine sokan Suruç Katliamı’nı takip eden, 24 Temmuz 2015 tarihli savaşa girme karar, derken bir sene sonrasında, 15 Temmuz 2016 tarihinde devlet ile ilişimizi baştan ayağı yeniden yazan, “adı nasıl konulursa konulsun” darbe, derken bu sene 26 Temmuz’da Ahmet Şık’ın “İtham ediyorum!” savunması.
Ercan: Hoşbulduk Zeynep. Öncelikle şunu söylemek istiyorum, Türkiye’de vicdani retçilerin yaşadıkları, daha önceki sohbetimizde de söylediğim gibi “sivil ölüm” olarak ifade ediliyordu. OHAL’in, herkesin hayatında olduğu gibi, vicdani retçilerin de hukuki süreçleri üzerinde çok büyük etkisi var. OHAL ile Türkiye’de adalet, eşitlik, özgürlük talepleri olan neredeyse bütün kesimlerin, grupların ve bireylerin hayatları, önceki süreçlerden çok daha zorlaşmaya başladı. Adı nasıl konulursa konulsun, 15 Temmuz 2016’da gerçekleşen, bir darbedir.
Ercan: Evet, tabii ki. Vicdani retçiler olarak da özgürlük ideallerimizde ortaklaştığımız kesimler, gruplar ve bireyler ile birlikte uzun yıllardır ortaklaşa bir mücadele içindeyiz. Her zaman şunu söyledik: Toplumsal bir sözleşme ile toplumsal barış gerçekleşene kadar, Türkiye’de hiç birimiz için özgürlük söz konusu olmayacaktır. Hepimiz özgür olana kadar, hiç birimiz özgür değiliz.
Ortak düşman ırkçı, militer ve tekçi siyaset, ortak mücadele de bu erkek-egemen sistemden kurtulabilmek…
Ercan: Ben de tabii ki, bütün bu baskılardan nasibimi aldım. Medyaya ilk “sosyal medya operasyonu” adıyla yansıyan ev baskınlarında, ailemle birlkite yaşadığım ev sabahın bir saatinde akrepler ve özel kuvvetler eşliğinde basıldı. Hakkımda yakalama kararı vardı zaten. Ama evim basıldığında evde değildim. Daha sonra bir GBT yoklamasında yakalandım ve savcılığa çıkarıldım.
Ercan: Hayır. Hakkımda üç tane dava var. Birincisi, mâlum madde 301. madde. Hani o devlete, devletin saygın şahsiyetine, orduya, TBMM’ye diye başlayan. İkincisi 318. madde, halkı askerlikten soğutma ve sosyal medya üzerinden terör örgütü propagandası yapma.
Ercan: Bu davalar İstanbul’da devam ederken Paris ve Lyon panelleri için Fransa’ya geçmiştim ve neredeyse bir yıldır Fransa’da yaşıyordum. Zaten bunu konuşmuştuk. En sonunda İstanbul’da ailemin yaşadığı adrese benim hakkımda yeni bir yakalama kararı daha iletilmiş. 14 Mayıs 2005’te “savaş politikalarınıza alet olmayacak ve o üniformayı giymeyeceğim” diyerek vicdani reddimi yapmıştım. 12 yıl sonra, bakaya olduğum gerekçesiyle 7 binin üzerinde bir para cezası ve yakalama kararı böylece iletilmiş oldu.
Türkiye’yi terk etmişsin, edebilmişsin. Ben de Mikail’in yanında, aşağı yukarı aynı şeylere tanık oldum. Bu konuda bir şey sormak istiyorum. Yurtdışına çıkmak, Türkiye’nin askerlik yapmayı reddedenleri, dolayısıyla ve daha doğrusu, kendisi gibi düşünmeyenleri temizlemek için kullandığı bir başka yöntem olabilir mi?
Ercan: Kendi duygumu söylüyorum. 11 ay oldu Fransa’da yaşıyorum. Özlem ve hasret acısı çekmediğim bir saatim neredeyse yok. Bu çok ciddi bir duygusal baskıdır. Daha önce hiç de kısa olmayan bir süre boyunca cezaevinde yaşamış biri olarak, zaman zaman evletin cezaevlerinde uyguladığı katliamlar dışında böylesi bir duygusal zorlanmayı hiç yaşamadım. Eskiden özlemek güzeldir derdim. Ama şimdi ne kadar büyük bir laf etmiş olduğumu görüyorum.
Sorma… Bunun ne kadar büyük bir duygusal ceza olduğunu gerçekten yaşamayan bilmez. Ben, kendi açımdan şöyle diyeyim, Türkiye’ye her giriş çıkışımda pasaport kontrolden geçene kadar sancılar içinde kıvranıyorum. Annem telefonda bekliyor, “Geçince haber ver.” Mikail bekliyor, kardeşim de. Gece saat kaç olursa olsun uyumuyorlar, pasaporttan geçene kadar bekliyorlar. Hadi onu geç, yurtdışında yaşadığın zaman, bir aylık otobüs abonmanı almaktan, ikametgah kaydı yapmaya kadar her şey birdenbire mücadele haline geliyor.
Aklıma Chinua Achebe’nin romanı Things Fall Apart ve sürgüne giden baş karakteri Okonkwo geldi… Ergenliğe geçiş törenininin bir kısmı, kabilenin dışında çölde geçen gençler…O çöl, koskocaman bir hapishanedir aslında. İşte şimdi de, bizler de duygusal bir çöle atılmış durumdayız, ne olursa olsun sürgündeyiz, hapishanedeyiz.
Ercan: Açıkçası, bu son iki yıl içinde bu kurumları mücadelemiz içinde görmedim. Son iki yıl içinde Türkiye Kürdistanı’ndan doğru ciddi bir Avrupa diasporası oluştu. Bunların ortaklığında ilk olarak Berlin’de “savaşa ve diktatörlüğe hayır” temelinde bir oluşum vardı. Sonrasında şimdi sürgün akademisyenler arasında bir dayanışma, örgütlenme/dernekleşme olduğunu biliyorum, Kopuntu da yerini alıyor bunların arasında. Ama bu oluşumların daha da güçlenmesi gerekir. Kendi adıma, bu yönlü örgütlenme çabalarını ve gelişmeleri izliyorum. HDK-A (Halkların Demokratik Kongresi-Avrupa) çalışmalarını da izliyor ve bulunduğum yerden katılım göstermeye çalışıyorum.
Çok teşekkür ederim Ercan. Konuşacağımız çok şey var daha…
Ercan: Ben teşekkür ederim asıl.
Yok, ben teşekkür ederim, gönlüne, ağzına, aklına sağlık.
Ercan: O zaman birlikte teşekkür edelim!
Tagged with: #ercanaktaş, #ercanjanaktaş, #ohalvevicdaniret, #vicdaniret, #vicdanirethaktır, #zeynepkoçak, #zeynepkoçakşimşek
Pingback: Turkey • Being a conscientious objector under the state of emergency |
Previous PostDentro il carcere turco di Silivri: testimonianza dal processo Cumhuriyet
Next PostTinin Metafonisi-1: Ruhun Bir Çırpınışı