Felç İyileşirken Beklenmesi Gerekenler Nelerdir? — Multi YaşamMulti Yaşam
Anasayfa / Genel / Felç İyileşirken Beklenmesi Gerekenler Nelerdir?
Felç Hakkında Kısaca
Tamamen İyileşebilir Miyim?
Tam iyileşmenin bağlı olduğu faktörler: Felç ne kadar hasara neden oldu? Tedavi ne kadar erken başladı? Tedavi için motivasyonunuz ve çalışmanız ne kadar sıkı? Felç geçirdiğinizdeki yaşınız İyileşmeyi etkileyecek sağlık sorunlarınız var mı?
Felcin iyileşmesi sabır, çok çalışma ve bağımlılık isteyen uzun bir süreç olabilir. İyileşme yıllar sürebilir.
Felç Ne Zaman İyileşmeye Başlar?
Felç, bir kan pıhtısının ya da damar yırtılmasının beyine giden kan kaynağını kesmesi sonucu meyana gelir. Amerika’da her yıl 795,000 felç vakası meydana gelmektedir. Vakaların yaklaşık olarak 4’te 1’ daha önce felç geçiren kişilerde görülmektedir.
Felç bilişsel, motor, duyusal ve dil yeteneklerinde önemli bozulmalara neden olabilir. Felcin uzun vadeli sakatlıklara neden olması bu yeteneklerin bozulmaya uğramasıdır.
İyileşme genellikle doktor hastanın durumunu stabilize ettikten sonra başlar. Buna beyine giden kanı düzeltmek ve çevresindeki baskıyı almak da dahildir. Ayrıca felcin tekrar meydana gelmemesi için riskler de azaltılır. Bunun için rehabilitasyon hastaneye ilk yatırıldığınız zaman başlayabilir. Tedavi sürecine mümkün olan en kısa sürede başlamak etkilenmiş olan beyin ve vücut fonksiyonlarının tekrar kazanılması için önemlidir.
Hangi Tesisler Felç Rehabilitasyonu Sunabilir?
İyileşme sürecinizin geçeceği tesis, geçirdiğiniz felç türüne ve sağlık sigortanızın kapsamına göre değişir. Doktorunuz ve sosyal klinik çalışanları sizin için en iyi olacak tesisi seçmenize yardım edebilir.
Bazı kliniklerin ve hastanelerin kendi rehabilitasyon üniteleri bulunmaktadır. Diğer tesisler hastane ve kliniklerden bağımsızdır. Eğer yatılı bir ünitede tedavi görecekseniz birkaç hafta boyunca tesiste kalmanız gerekecektir. Eğer ayakta hasta bakımı yapılıyorsa rehabilitasyonunuzun yapılacağı saatlerde tesise gelmeniz yeterli olacaktır.
Bazı bakımevleri özelleştirilmiş felç rehabilitasyon programları sunmaktadır. Diğer yerler ise size fiziksel, mesleki ve diğer tedavi seçeneklerini sunarlar. Bu terapi programları genellikle hastanelerin sunduğu terapiler kadar yoğun değildir.
İyileşmenize yardımcı olması için bir uzmanı evinize gelmeye ikna edebilirsiniz. Bu seçenek diğerlerine göre daha rahat ve başka tesiste yatmaya oranla ikna edici olsa da bu seçeneğin de kendi limitleri vardır. Bu seçenekte profesyonel ekipmanlar ile egzersiz yapma şansınız olmayabilir ve sağlık sigortanız masrafları karşılamayabilir.
Felç Sonrası Beyin Nasıl İyileşir?
Beyinin felç sonrası nasıl iyileştiği tam olarak anlaşılamamıştır.
Beyin rehabilitasyonunun nasıl işe yaradığına dair birkaç açıklama mevcuttur:
Beyniniz görevlerin nasıl yapılacağını değiştirerek işlemeye devam edebilir.
Eğer kan akışı nedeniyle etkilenen bölgede bulunan hücreler ölmek yerine sadece zarar görmüş ise zaman içerisinde tekrardan çalışmaya devam edebilirler.
Beyinin zarar görmüş bölümünün yaptığı görevleri başka bir bölüm devralabilir.
Yetenekler Nasıl İyileşir?
Rehabilitasyonun amacı konuşma, bilişsel, motor ve duygusal yeteneklerin iyileşmesini sağlayarak eskisi kadar bağımsız olmanızı sağlamaktır.
Felç dil bozukluğuna yol açarak konuşma yitimi adı verilen duruma neden olabilir. Eğer bu soruna dair teşhisiniz konmuş ise genel olarak konuşmada zorlanabilirsiniz. Ayrıca konuşma sırasında doğru kelimeleri bulma konusunda zorlanmakta yaygın bir durumdur.
Eğer konuşmanızı sağlayan kaslar zarar görmüşse konuşmada zorlanabilirsiniz. Konuşma ve dil uzmanı, tutarlı ve açık bir şekilde nasıl konuşma konusunda yardım eder. Eğer hasar geniş ölçekli ise iletişim kurmanız için başka yollar öğretirler.
Felç, düşünme ve muhakeme yeteneklerinizi kısıtlayarak, kötü kararlar almanıza ve hafıza sorunlarına yol açabilir. Ayrıca davranışsal değişikliklere de yol açar. Bir zamanlar dışarı çıkıyor olabilirsiniz ancak şimdi içinize kapanabilirsiniz ya da tam tersi.
Ayrıca felç sonrası kısıtlamalarınız olabilir, dikkatsiz davranmanız sonucunda gelecek olan. Bunun nedeni ise artık hareketlerinizin sonuçlarını tam olarak anlayamamanızdır.
Bu durum güvenlik açısından endişelere yol açabilir, bu nedenle bilişsel yeteneklerin iyileşmesi üzerine odaklanmak önemlidir. Mesleki terapistler ve konuşma, dil uzmanları bu yetenekleri tekrar kazanmanıza yardım eder.
Felç geçirmek vücudunuzun bir tarafında bulunan kasların zayıflamasına ve eklemlerinizde hareket bozukluklarına yol açabilir. Bu durum yürümenizi ve diğer fiziksel aktiviteleri yapmanızı zorlaştırır. Ayrıca ağrı verici kas spazmları meydana gelebilir.
Fiziksel terapistler kaslarınızı güçlendirmenize ve dengenizi sağlamanıza yardımcı olur. Ayrıca kaslarınızı nasıl esnetebileceğinizi öğreterek spazmları kontrol altına almanıza yardım ederler. Motor yeteneklerinizi tekrar kazanırken yürüme konusunda yardıma ihtiyacınız olabilir.
Felç geçirmek, soğuk, sıcak ya da baskı gibi duyusal girdileri hissetmenizi etkileyebilir. Terapist sizinle birlikte çalışarak vücudunuzun değişime ayak uydurmasına yardım eder.
Tedavi Edilebilen Diğer Karmaşıklıklar Nelerdir?
1.Mesane ve Bağırsak Kontrolü
Felç mesane ve bağırsak sorunlarına yol açabilir. Tuvalete gitmek zorunda olduğunuzu fark edemeyebilirsiniz. Ya da tuvalete yeterince hızlı gidemeyebilirsiniz. İshal ya da kabız olabilirsiniz veya bağırsak hareketlerinizde sorunlar meydana gelebilir. Ayrıca meydana gelebilen sorunlar arasında, sık sık idrara çıkmak, idrar sırasında zorlanma ya da mesanenin kontrolünün kaybedilmesi olabilir.
Bu sorunları düzeltmenize mesane ya da bağırsak uzmanı yardım edebilir. Gün içerisinde yanınızda lazımlık sandalyesi bulunması gerekebilir. Bazı durumlarda ilaçların yardımı olabilir. Ciddi vakalarda doktorunuz idrar yolunuza idrar sondası yerleştirebilir.
Felç yutkunma sorunlarına yol açabilir. Yemek sırasında yutkunmayı unutabilir ya da yutkunma sırasında zorlanabilirsiniz. Bu durum boğulmanıza, yiyecek öksürmenize ya da hıçkırığa neden olabilir. Konuşma terapisti tekrardan düzgün bir şekilde yemek yemenize ve yutkunmanıza yarımcı olabilir.
Bazı kişilerde felç sorasında depresyon meydana gelebilir. Bir psikiyatrist, psikolog ya da mental sağlık uzmanı bu sorunlarınızı terapi ya da antidepresanlar ile kontrol altına almanıza yardımcı olur.
Rehabilitasyon Her Zaman Başarılı Mıdır?
Ulusal Felç Birliği’ne göre, felç geçiren kişilerin %10’u tam olarak iyileşirken, %25 oranında hafif bozukluklar ve %40 oranında da ciddi bozukluklar oluşmaktadır. Ciddi bozukluklarda ömür boyu özel bakım gerekmektedir. %10’luk bir dilimin ise bakımevi ya da tesislere yatırılması gerekmektedir.
Tam iyileşmenin bağlı olduğu faktörler:
Felç ne kadar hasara neden oldu?
Tedavi ne kadar erken başladı?
Tedavi için motivasyonunuz ve çalışmanız ne kadar sıkı?
Felç geçirdiğinizdeki yaşınız
İyileşmeyi etkileyecek sağlık sorunlarınız var mı?