Mevlânâ'nın Hz. Muhammed (sav)'e Sevgisi ve Bağlılığı - Prof. Dr. İbrahim Emiroğlu - Hz. Muhammed (sav) - Son Peygamber
Beğen	2 26.06.2018, Salı Kültür Sanat / Tasavvuf
Canım tenimde oldukça Kur’ân’ın kölesiyim ben, Tanrı’nın seçkin Peygamberi Muhammed’in yolunun toprağıyım. / Her kim benden, bunun dışında bir söz naklederse hem o sözden şikayetçi olurum hem nakledenden.
Hz. Muhammed (sav)’e uymak gerekir. Çünkü o, insanları şirkten, putlara tapmaktan, cehaletten, zulümden kurtarıp, bunların yerine tevhîd inancını, ilmi, hakkı ve adâleti tesis etmiştir. Bundan dolayı Mevlânâ, Hz. Muhammed (sav)’e tâbi olmanın hoşnutluğu içerisindedir.
Erlik sanatını Tanrı’dan öğrendik; aşk pehlivanıyız, Ahmed’in dostuyuz biz.
Sizin Arap atlarınız olsun sayısız; Ahmed-i Muhtâr’ın Burâk’ı da bizim olsun.
Fakat Muhammed Mustafa (sav)’nın yolundan gitmek ve onun gibi yüceliklere ermek için aşk gereklidir. Mevlânâ, sadece dille veya şekilde kalarak Hz. Muhammed (sav)’i sevmenin kanıtlanamayacağını, bunun yanı sıra, onun yolunu takip etmenin önemli olduğunu ısrarla belirtir. "Salâvat verip duruyor ama Mustafa’nın temizliğinden ne var onda?" diye soran Mevlânâ, bir defasında da, kendisine nasihat vermesini isteyen Emîr Pervâne’ye şöyle çıkışmıştır: “Mademki, Allah ve O’nun elçisinin sözlerini okuduğun, gerektiği gibi bahsettiğin ve bildiğin halde o sözlerden nasihat alamıyorsun ve hiçbir âyet ve hadîsin gerektirdiği şekilde amel edemiyorsan, benim nasihatimi nasıl dinler ve ona nasıl uyarsın?”
Dünya tamamıyla bayram olsa, neşe dolsa sizin olsun dünya; sevgili, bizim olsun yeter bize... Muhammed Mustafa (sav)’nın yolundan gitmek ve onun gibi yüceliklere ermek için aşk gereklidir. Mevlânâ, sadece dille veya şekilde kalarak Hz. Muhammed (sav)’i sevmenin kanıtlanamayacağını, bunun yanı sıra, onun yolunu takip etmenin önemli olduğunu ısrarla belirtir.
HZ. MUHAMMED (SAV)’E DUYULAN SEVGİ, SAYGI VE BAĞLILIĞIN NEDENLERİ
Hz. Muhammed (sav)’e duyulan bu sevgi, saygı ve bağlılığın nedenlerini, Mevlânâ’dan bulduğumuz malzemeye dayalı olarak, şöyle sıralayabiliriz:
a. Hz. Muhammed (sav)’in İsminin Ve Hatırının Büyük Olması
Mevlânâ’ya göre, Hz. Muhammed (sav)’in adı mübarektir. Onun adını alaya veya hafife alan insan çarpılır, perişan ve pişman olur. Yine Mevlânâ’ya göre, dünya, Mustafa ile övünür. Ona benzer ne gelmiştir, ne de gelecek. Bu yüzden o, son peygamber olmuştur.
Onun adı İncil’de Ahmed olarak geçmektedir. Bundan dolayı insaf ehli hıristiyanlar adı ve vasıfları kendi kitaplarında geçen son peygamber Hz. Muhammed (sav)’i tanımada zorlanmazlar. Hz. Muhammed (sav)’in adı sağlam bir kaledir, bundan dolayı ona sığınan korunur ve kurtulur.
Mevlânâ, yazılarında, özellikle Mektuplar’ında, Hz. Peygamberin adını kullanarak, onun yüzü suyu hürmetine bazı taleplerinin karşılanmasını istemektedir.
Mevlânâ’ya göre, Hz. Muhammed (sav), bütün insanlık için önem arz ettiği gibi, ümmeti için de ayrı bir önem ve değere sahiptir. Mevlânâ’ya göre, Hz. Muhammed (sav) zamanın eşsiz eri ve serveridir. O, Allah’ın insanlara gönderdiği bir rahmettir. Yine o, hidayet ve takva imamı olup, bütün peygamberlerin sonuncusu ve en gözdesidir. Bundan dolayı onun, hem Allah katında, hem de insanlar yanında ayrı bir değeri vardır.
Yine Mevlânâ’ya göre, Hz. Muhammed (sav), âlemlere rahmet olduğu, yoksullara yücelik bağışladığı; hak dostlarına, gönül erlerine birçok ince sırrı öğrettiği, vefayı ve güzel yüzlülüğü gösterdiği için, diğer insanlarla ve peygamberlerle mukayese edildiğinde, onun ayrı bir önemi ve değeri vardır.
... O lütuf sahibi Peygamber, ... o zarif kimse; ay yüzlü; şeker huylu Mustafa’...
Mevlânâ, Hz. Muhammed (sav)’in buraya kadar sıraladığımız güzel isim ve vasıflarının yanı sıra, onun sahip olduğu güzellik ve güzel ahlâka da değinir. Onun belirtmesine göre, insanlar güzel ahlâkı ve arılığı Mustafa’dan öğrenmişlerdir.
Allah, seçerek belirli bir misyonla gönderdiği sevgili rahmet peygamberini elbette koruyacak ve onun dinini galip getirecektir. Mevlânâ’nın belirttiğine göre, Allah nuru ona yardım etmededir. Birisini koruyan Allah olursa ona kuş da gözcü, bekçi kesilir, balık da! Mevlânâ’ya göre Allah’ın Hz. Muhammed (sav)’e en büyük ihsanı, ona Kur’ân’ı öğretmesi, vahyi bildirmesi ve bâtına ait bilgi vermesidir.
Hz. Peygamber’in Mi’rac’a çıkartılması, Allah tarafından ona bahşedilen en büyük ihsan ve ikramlardan sayılır. Mevlânâ Mi’raç olayı üzerinde sıkça durur. Bu, Allah’ın, sevdiği kulu ve elçisine ihsan, ikram, müjde ve manevî hediyelerde bulunma; kendi katındaki değer ve derecesinin diğer peygamberlerden üstün olduğunu gösterme; ona güç ve cesaret verme, âhiret ahvâli hakkında ümmetine bilgi vermesi için bazı sahneleri ona gösterme gibi nedenlere dayandırılabilir.
Hz. Muhammed (sav), insanları cahiliyye ateşinden kurtarıp onlara hakkı, doğruyu, güzeli, iyiyi gösterme ve yaşatma misyonuyla gelmişti. O, bu misyonunu icra ederken, çok esirgeyici, koruyucu ve kollayıcı bir tavır sergilemiştir. O kerem denizi doğru buyurmuştu: "Ben, sizi, sizden ziyade esirgerim. / Ben âdeta dehşetli surette alevlenmiş, yalınlanmış bir ateşin kıyısına oturmuş bir adama benzerim...”
“Allah, bilgisizlerin meydana çıktığı, kâfirlerin ve sapıklığın üstün olduğu bir sırada Hz. Muhammed (sav)’i gönderdi. Kalbine de nur gibi parıl parıl parlayan ve kalplere şifa olan bir kitap indirdi. “Ey insanlar, Rabbinizden size bir öğüt ve gönüllerdeki dertlere şifa geldi.”(Yunus 10/57). Halk, aslı olmayan şeylere uymuşken onu doğrulukla ve doğru yolu göstermek için gönderdi. O da ümmetine, sözüyle, hareketleriyle öğüt verdi; onlara haram olan, helâl olan yolları açıkladı. Böylece o Rasûl, peygamberlik misyonunu tamamladı. Mevlânâ’nın ifadesiyle, Hz. Muhammed (sav)’in şerîatıyla evvelki şerîatların hükümleri kalkmış gitmiştir.
Mevlânâ’nın belirttiği gibi, bir peygamberin davet ile halkı uyandırması gerekir. Fakat bu görevin verildiği peygamberin, herkesi hidayete eriştirme gücü yoktur. O, sadece bu uğurda çaba gösterir. Çünkü hidayete erdirme sonuçta Allah'ın işidir. Hakk'ın iki sıfatı vardır: Kahır ve lütuf. Nebiler her ikisine de mazhar olmuşlardır; mü’minler Hakk’ın lütfuna, kâfirler ise kahrına mazhardırlar.
Câhiliyye karşı koyuşları ve onun dinini engellemeler, Hz. Muhammed (sav)’in (sav) etki ve gücü karşısında etkili olamayacaktır ve onun tebliğ ettiği din kıyamete kadar bâki kalacaktır. İnsana düşen, bu önemli misyonu taşıyan Hz. Resûlün risâletini onaylamak olacaktır. Hz. Muhammed (sav) dürüsttür (el-Emîn), sâdıktır ve kendi kafasından rasgele konuşmaz; o, Allah’ın kendisine bildirdiklerini insanlara iletir. Bu misyonu taşıyan kişi tasdik edilmelidir.
Mevlânâ’ya göre topraktan nice insanlar halk edilmiştir, fakat bu yaratılanlar içinde en üstün olanı Hz. Muhammed (sav)’dir. Peygamberlerin sonuncusunun yolu/dini hürmetine âleme bereketler saçılır, Onun nefesiyle açılmamış kapılar açılır; duası, iki âlemde de müstecab olur. O, bu dünyada da şefaatçidir, o dünyada da; bu dünyada insanı dine götürür, o dünyada da cennetlere. Toprağın nice şaşılacak çocukları vardır, fakat Ahmed, hepsinden üstündür!
Hz. Peygamber'in üstünlüklerinden dolayı Mevlânâ onu birçok güzel adlar ve ahlâkî vasıflarla anar. Bu üstün vasıflardan birkaçı şunlardır: Mustafa (sav), korkutucu ve müjdecidir. O, peygamberlerin en güzel, en açık ve yerinde söz söyleyenlerindendir. Hz. Muhammed (sav), eşi-örneği bulunmayandır. Peygamberlerin ulusu; gökyüzünün de, yeryüzünün de ışığıdır. İki âlemin elçisi, insanlara ve cinlere yol gösterendir. Hz. Muhammed (sav)’in bizzat kendisinin belirttiği gibi, ondan sonra hiçbir peygamber gelmeyecektir; hiçbir peygamberin ümmeti de ondan üstün olmayacaktır.
Hz. Muhammed Mustafa (sav)’nın insanlığa sunduklarının evrenselliğine gelince, bu konuyla ilgili Mevlânâ’da bir hayli malzeme bulmaktayız. Mevlânâ’nın ifadesiyle, padişahların paraları değişir durur, fakat Ahmed’in parası, kıyamete dek sürer gider! Bunu mucize saymayan, güneş gibi apaydın olan ve adına “Ümmü’l-Kitap” denen yüz dilli Kur’ân’a ne diyebilecektir? Kimsenin ondan bir harfi çalmaya yahut sözüne bir söz katmaya ne haddi vardır, ne de kudreti. “Tanrı, Muhammed dininin yücelmesini, meydana çıkmasını ve dünya kaldıkça kalmasını istediğinden, Kur’ân için kaç tane tefsir yazıldı? ...Bütün âlem onun zamanından bugüne kadar onun şerhinde cilt cilt kitaplar yazdılar ve hâlâ da yazıyorlar, fakat henüz o sözü kavramaktan ve anlamaktan acizdirler. Kur’ân’da da ifade edildiği gibi, Hz. Muhammed (sav) ölse de onun tebliğ ettiği din bâki kalacak (Âl-i İmrân3/144), Kur’ân ilâhî korunma altında bulunacaktır (Hicr 15/9)."
Mevlânâ Celâleddin er-Rûmî, eserlerinde peygamberlere, onların mücadelelerine ve ahlâkî güzelliklerine sıkça yer verir. Bu peygamberler içerisinde Mevlânâ’nın Hz. Muhammed (sav)’e beslediği sevginin, verdiği değer ve önemin hepsinin üstünde olduğu görülür.
Mevlânâ’ya göre Hz. Muhammed (sav), Allah katında ismi ve hatırı büyük olan bir peygamberdir. Hz. Peygamber, insanlara hakkı, doğruyu, güzeli ve iyiyi gösterme ve bunları onlara yaşatma misyonuyla gelmişti. Kısaca o, insanları cahiliyye ateşinden kurtarmak için görevlendirilmişti.
Kur’ân’da da ifade edildiği gibi, Hz. Muhammed (sav) ölse de onun tebliğ ettiği din bâki kalacaktır. Allah, seçerek belirli bir misyonla gönderdiği sevgili rahmet peygamberini elbette birçok ihsan ve ikrama nâil kılarak koruyacak ve onun dinini galip getirecektir.
Mevlânâ, Hz. Muhammed (sav)’i sevmeyi ve onun yolundan gitmeyi gerekli görür. Kendisi de, Hz. Muhammed (sav)’e candan bağlı biridir. Bunu düşünce ve yaşayışıyla ortaya koymuştur. Onun ana dayanağı Kur’ân ve Hz. Peygamber’in hayatı, ana hedefi ise, Rubâiler’inde ve diğer eserlerinde açıkça söylediği gibi, bu iki kaynağa uygun bir hayat sürmektir. Onun ana kaynağı veya temel dayanakları olan Kur’ân’ı ve Hz. Muhammed (sav)’i tanımadan Mevlânâ’yı gerçek anlamda tanımak mümkün görünmemektedir.