Miraç gecesi ve ondaki İlahî esrâr
Mübarek Zaman Dilimleri
Konuyu başlatan sultan_mehmet
Başlangıç tarihi 27 Haz 2011
27 Haz 2011
Mirac gecesi ve ondaki İlahî esrâr
Hicrî-kamerî takvime göre, Allah'ımızın ayı Receb-i Şerîfin 27;nci gecesi Mîrâc gecesidir. Bu yıl, Miladi-şemsî takvime göre, önümüzdeki 10 Ağustos 2007 Cuma gününü 11 Ağustos Cumartesiye bağlayan geceye tesadüf etmektedir. Mevlâ-yı zû'l-Celâl ve'l-Kemâl hazretleri bu mübarek geceye kavuşmayı ve esrarından, feyz ve bereketinden bolca istifade ve istifaza edebilmeyi bütün müminlere nasip eylesin. Topyekün İslâm ve insanlık adına hayırlı gelişmelere vesile kılsın.
İSRÂ VE Mİ'RAC
Kurân-ı Kerimde İsrâ sûresinin ilk ayet-i celilesi mealen şöyledir:
Bir gece, kendisine âyetlerimizden bir kısmını gösterelim diye, kulunu (Habîb-i edîbi Muhammed Mustafayı) Mescid-i Haramdan, çevresini mübarek kıldığımız Mescid-i Aksâya götüren Allah, noksan sıfatlardan münezzehtir; o hakkıyla işiten, kemaliyle görendir. (17/1)
İsrâ lûgatte, gece vakti yapılan yolculuğun; mirac da urûc kökünden gelen yükseğe çıkmak veya yukarılara çıkmakta kullanılan merdiven benzeri bir vâsıtanın adıdır.
İslâmî ıstılahta İsrâ ve Mirac, Peygamberimiz (s.a.v.) Efendimizin Mescid-i Haramdan başlayıp Mescid-i Aksâya, oradan da Sidretül-Müntehâya ve huzûr-i Rabbil-âlemîne kadar devam eden bin bir hikmet ve sırlarla dolu olan yolculuğudur. Yazımızın başlangıcında da belirttiğimiz gibi bu yolculuk, recep ayının 27;nci gecesi vukû bulmuştur. Her sene-i devriyesinde (yıldönümü), bütün İslâm âleminde büyük bir aşk ve vecd ile ihyâ edilir.
Mirac, hüzün senesi olarak isimlendirilen devrede, yani Resûlüllah Efendimizin en büyük hâmisi, amcaları Ebû Tâlib ile maddeten ve mânen her zaman yanlarında bulunan zevce-i tâhireleri Hadîcetül-Kübrâ vâlidemizin vefatlarıyla sıkılan, âdeta hüzne gark olan Peygamberimiz'in (s.a.v.) huzûr-i İlâhîde tesliye edilmesidir... Üç yıldır devam eden Mekkeli müşriklerin ablukası ve on yıla yakın zamandır süregelen sıkıntıların sonunda Resûlüllah Efendimizin rahatlaması, bunlara gösterilen sabrın mükâfatlandırılmasıdır.
Allah Teâlâ, lûtuf ve ihsânıyla şereflendireceği kullarını çeşitli imtihanlardan geçirmiştir. En büyük ihsan ve mükâfatlara nâil olan peygamberler de herkesten daha çok sıkıntı-ıztırap ve meşakkatlerle karşılaşmışlar... Tabiî ki en büyüğüyle de, iki cihan serveri Fahr-i Kâinat Efendimiz (s.a.v.) mâruz kalmışlardır.
İşte Cenâb-ı Hak, tebliğ esnasında karşılaştığı her sıkıntıya göğüs geren ve İslâmın intişârı/yayılması uğrunda her fedâkârlığa katlanan Sevgili Habîbi'ni Miracla mükâfatlandırmıştır bu gece...
Velhâsıl Mirac, gerek Peygamberimiz (s.a.v.) ve gerekse ashâbı (r.anhüm) için, o hüzün senesinde, büyük bir tesellî kaynağı olmuştur.
MİRAC VE MÜŞRİKLERİN TAVRI
Müşrikler, Resûlüllah Efendimizi (s.a.v.) ve tebliğ ettiği dîni yani İslâmı halk nazarında küçük düşürmek, kendi putperestliklerini üstün göstermek için, var güçleriyle çalışıyorlardı. Akılları sıra Kurân-ı Kerimi yalanlamak, müminlerin teveccühünü başka yönlere çekmek için dur durak bilmeksizin Sevgili Peygamberimize saldırıyor, gûya bir açık yakalamak için çırpınıyorlardı. Bu âna kadar ise, hiçbir açığını bulamamışlardı. Zira Resûlüllah Efendimiz gerek sözleriyle ve gerekse yaşadığı hayat tarzıyla şimdiye kadar hiç yanıltmamış, kimseye yalan söylememişti.
Şimdi kendileri için iyi bir fırsat doğmuştu. Çünkü söylenenler elle tutulup gözle görülmesi, akılla-mantıkla izah edilip anlaşılması mümkün olmayan şeylerdi. Öyle ya akıllarınca bir insan kalkacak Mekkeden Kudüse, oradan da Sidretül-Müntehâya gidecek... Hatta Sidretül-Müntehâdan da öteye geçip, Allâhın huzûruna çıkacak... Onlara göre bu iş, akıl kârı ve olaca bir şey değildi.
Binâenaleyh insanlar toplanır, yalan söylemesine ihtimâl vermedikleri Allâhın Resûlü Efendimiz'e (s.a.v.) gelirler. Duydukları hakkında mutmain olmak için, Mescid-i Aksâdan, yolda gelmekte olan kervana varıncaya kadar sorular sorarlar. Sorulan suallerin cevabı âdeta ekranda seyredilircesine en küçük teferruâtına varıncaya kadar bir bir anlatılır...
Rivâyetlerde bahsedildiğine göre, o güne kadar mümin iken, Mi;racla alâkalı olarak anlatılanları dinledikten sonra dîninden dönenler olduğu gibi, îmânı kat kat artanlar daha fazla olmuştur.
İşte onlardan birisi, hatta birincisi Hz. Ebû Bekir Sıddîk'tir (r.a.).
İnsanlar ona gelerek,
Şu senin sahibinin/arkadaşının yaptığına bak ey Ebû Bekir! Bir gecede Beytül-Makdise gittiğini, orada namaz kıldığını ve Mekkeye döndüğünü zannediyor derler.
Onların bu sözlerine mukabil Hz. Ebû Bekir'in (r.a.) verdiği cevap, onu Sıddîk mertebesine ulaştırır. Der ki:
Vallâhi o söylediyse, şeksiz şüphesiz doğrudur. Siz buna hiç şaşmayın!
MİRAC VE İMTİHAN
Esas itibariyle insan hayatı, baştan sona imtihanlarla doludur. Bu imtihanlar bilhassa büluğ çağında başlayıp dünyaya ait, âhirete ait olmak üzere bütün çeşitleriyle sürüp gider. İşte Mirac mûcizesi de bir imtihan olarak insanların hayatına girmiş, neticesi âhirete kadar varan bir ebedî saâdete vesîle, şakavete sebep teşkil etmiştir. Nitekim yukarıda da kısaca temas ettiğimiz gibi Hz. Ebû Bekir Sıddîk (r.a.) ve onun gibilerle, Ebû Cehil ve benzerleri ayrılmış, imtihanı kazananlarla kaybedenler ortaya çıkmışlardır.
Mirac mûcizesinin cereyan ettiği gecenin sabahında, Mekke'de büyük bir heyecan dalgası her tarafı kaplamış; hâdiseyi işiten müşrikler, hep birlikte yeni bir isyan bayrağı açmışlar ve Olmaz böyle şey! Bir gecede Kudüs'e gitmek, oradan da semâlara uçup geçmek... Mümkün değil diye feryâdı basmışlardır. Ancak müminler, onların bu isyan ve azgınlıklarına karşılık vermekte gecikmemişler ve Hz. Ebu Bekir'in (r.a.) diliyle, Şayet bunu o söylüyorsa, mutlaka doğrudur; çünkü ben, sabah-akşam bundan çok daha büyük haberleri ve hâdiseleri ondan dinliyorum diyerek imtihanı kazanmışlardır.
Müşriklerin yukarıdaki inkâr ve itirazlarından da anlaşılıyor ki, Mirac mucizesi Resûlüllah Efendimizin (s.a.v.) ceset ve rûhiyle birlikte cereyan etmiştir. Şayet sadece ruhla, yani rüya gibi bir vaziyette vâki olsaydı, müşriklerin böylesine isyan-inkâr ve itirazlarına sebep olmayacaktı. Çünkü rüya hâlinde Mirac her zaman, herkes için mümkündür.
MİRAC HÂDİSESİ İTİKÂDÎ AÇIDAN ÜÇ KISMA AYRILIR
Birinci kısım: Mescid-i Haram8217;dan, Kudüs'teki Mescid-i Aksâ'ya kadar olan gece yolculuğu... Bu kısım, âyet-i kerimenin sarâhatiyle sâbittir. Bunu inkâra cür8217;et etmek, yahut hafife almak 8211;Allah korusun8211; insanı küfre düşürür. 8220;Burak8221; isimli vasıtayla yapılmıştır.
İkinci kısım: Mescid-i Aksâ'dan yedi kat göklere doğru uçuş ve geçiş kısmıdır. Malum, her katta geçmiş bazı peygamberler (aleyhimüsselam) ile görüşüp konuşmalar8230; Dileyen okuyucularımız, yazarı Mi8217;rac münkiri olmayan sağlam kaynaklarda bulup okuyabilirler. Bu da meşhur hadisle sâbittir. Bunu inkâra cür'et eden de dalâletle (sapkınlıkla) itham olunur. Yolculuğun bu kısmı ise 8220;Mi8217;rac8221; denilen 8211;tabir caizse- manevi bir asansörle vaki olmuştur.
Üçüncü kısım: Göklerin ötesine, Kürsî, Arş-ı muazzam, Âlem-i emr, Sidretü8217;l-müntehâ, 8220;Sümme denâ fe tedellâ. Fe kâne Kaabe kavseyni ev ednâ8221; (1) makamlarına olan yolculuk8230; Kısacası bir noktadan sonra Cibrîl aleyhisselamın bile refakat edemediği, 8220;Yâ Resûlellah, burdan ileri bir adım dahi atarsam yanarım8221; dediği8230; mâhiyetini hayâl bile edemediğimiz âlemlere geçiştir ki, bu da âhâd hadisle sâbittir. Bunun münkirine de, günahkârlık isnat olunur; ancak küfür isnat olunmaz, fâsık bir kimse sayılır. Bu safhanın belli bir kısmındaki vasıtanın adı ise "refref"tir. Mevlid'inde Süleyman Çelebi merhum ne güzel ifade etmiş:
Söyleşürken Cebrâil ile kelâm
Geldi Refref önüne verdi selâm...
Bu üçüncü kısımla ilgili kısaca bir şeyler söylemek gerekirse, Sevgili Peygamberimiz (s.a.v.) Efendimiz bu safhada Rabb8217;ini görmüştür. Zaman ve mekân dairesinden çıkıp imkân darlığından sıyrılınca ezel ve ebedi bir ân (aynı an), başlangıcı ve sonu aynı nokta olarak gördü. (Abdest aldığı ibriğin sularının dalgalanması bile henüz sakinleşmemişti bu yolculuktan dönüşlerinde.) Binlerce yıl sonra cennete girecek olanları cennette gördü. Hatta (ashabın zenginlerinden) Abdurrahman b. Avf (r.a.) sahabenin fakirlerinden beş yüz sene sonra cennete girecektir. (2) Resûlüllah (s.a.v.) beş yüz sene geçtikten sonra Abdurrahman b. Avf8217;ın cennete girdiğini gördü ve ona niçin geciktiğini sordu. (3)
Mir8216;ac mûcizesi gibi diğer pek çok hâdisenin, senenin bazı devrelerine serpiştirilmiş olmasının da herhalde hikmetleri vardır. Mü'minler böyle gün ve geceler sebebiyle, hayatlarını yeniden kontrol edip çekidüzen versinler, kendilerine gelsinler; mânevî bünyelerini kuvvetlendirme yolunda şevk ve şuur sâhibi olsunlar...
Mi8216;rac Gecesi, bizleri böyle bir tefekküre sevk ediyor, nefis murakabe ve muhasebesi temin ediyorsa hedefini bulmuş, maksada uygun bir şekilde ihya edilmiş demektir.
Mİ8217;RAC GECESİ VERİLEN HEDİYELER
Mi'rac gecesinde Resûlüllah Efendimiz8217;e (s.a.v.) hediye olarak üç sey verilmişti8230; Bunlar;
1. Beş vakit namaz,
2. Bakara sûresinin son iki ayeti (Âmene8217;r-Rasûlü8230;),
3. Şirk Koşmamak şartı ile ''LÂ İLÂHE İLLAllah '' diyen her Müslümanın cennete girebileceği müjdesiydi.
Hediye, muhabbeti ifade ettiğine göre, Mahbûb8217;un Habîbi8217;ne olan sevgisinin bir mahsulü/neticesi oluyordu bu hediyeler de tabii ki... Mekkeliler şirk ve küfürlerinde inat ve ısrar ettiler, o manevi bataklıkta çakılıp kaldılar8230; Resûlüllah8217;ın (s.a.v.) kıymetini bilemedikleri gibi, topyekün âlemleri yoktan var eden, varlığından haberdar Cenab-ı Rabbi8217;l-âlemin katından getirdiği hediyelerin de değerini takdir edemediler. Ancak bu hediyeler elbette ki ortada kalmayacaktı. Bunları anlayacak, gerçek değerini takdir edecek, mucebince amel edecek akıl ve gönül sahipleri vardı. Onlar, şeytanın ve nefs-i emarenin köleliğinden kurtulmuş, iman nuriyle aydınlanmış, feyz-i ilahi ile gaflet perdelerini yırtmış, anlatılanları hemen kavramış ve beş vakit namaza derhal başlamışlardı8230;
İnsan olmanın kıymetini, Hakk8217;a kulluğun zevkini doyasıya tatmışlardı.
Evet bazıları ilk başta belki biraz zorlanmışlardı ama, hidayete kabiliyeti olanlar, erinde-gecinde doğru yolu bulmuşlardı...
Hasılı; Mi8217;rac8217;ın sonunda Resûlüllah Efendimiz (s.a.v.) ve ümmetine verilen bu hediyeler, kıyamete kadar kalıcı hediyelerdi. Semereleri/meyveleri ise daha sonra bahusus ebedi ve sermedi hayatta görülecekti... Cennet ve Cemâl-i İlahi ile şereflenmek olarak karşımıza çıkacaktı.
Mi8217;rac hediyelerinden en önemlisi, hepimizin bildiği gibi 8220;dinin direği8221; olan beş vakit namazdır. Müslümanlar o güne kadar yalnızca yatsı ve sabah namazı kılıyorlardı. Mi8217;rac8217;ta ise günde 50 vakit namaz kılmanın ecrine/sevabına denk beş vakit namaz farz kılınmıştı. İmam-ı Rabbani (k.s.) hazretleri buyururlar ki: 8220;Bütün farz ibadetler Allah Teâlâ8217;ya yakınlık temin etse de bunların en üstünü yani en fazla yakınlık sağlayanı şüphe yok ki namazdır. Umuyorum ki duymuşsunuzdur; 'es-Salâtü mi8217;râcü8217;l-mü8217;min: Namaz müminin miracıdır', 'Ve akrabu m8217;el-abdü yekûnü mine8217;r-Rabbi fi8217;s-salâti: Kulun Rabbine en yakın olduğu an namazda olduğu zamandır. (4) Resûlüllah Efendimiz8217;in (s.a.v.), 'Allah Teâlâ ile beraber olduğum öyle bir zamanım vardır ki; ona ne melek-i mukarreb ulaşabilir, ne de bir peygamber' hadis-i şeriflerinde ifade buyurdukları vakit, bu Fakîr8217;e göre namazın içindeki zamandır. Namaz günahları-kötülükleri örter, insanı çirkin şeyleri yapmaktan alıkoyar, korur. Namaz, Resûlüllah Efendimiz8217;in (s.a.v.), kendisiyle rahatlamak istediği şeydir. Nitekim O, 'Ey Bilâl, beni rahatlat!' (5) buyurarak, namaz kılmak istediklerini ifade etmişlerdir. Namaz, dinin direği kabul edilen ibadetin ta kendisidir. Namaz, İslâm8217;la küfür arasındaki yegâne farktır.8221; (6)
Nakşî yolu Müceddidîn kolunun 33. ve son halkasını teşkil eden Süleyman Hilmi Tunahan Efendi (k.s.) hazretleri de bir sohbetlerinde, namazın mânevi mi8217;rac olduğunu beyanla şunları dile getirmişlerdir (mealen):
Namaz mânevi miracdır. Müslümanlar her gün beş defa Cenab-ı Hakkın ekımis-salâte: namazı ikame edin/dosdoğru kılın hitab-ı izzetine muhatap oluyorlar. Bu suretle sûri (maddi) rızık ve mânevi rızık ile rızıklanmak üzere günde beş defa Hazret-i Mevlânın mânevi sofrasına çağrılıyorlar. Bu şeref insanların ve cinlerin dışında hiçbir yaratığa nasip değildir. Çünkü karşılığı mükâfat ve terfi-i derece (derecelerin yükseltilmesi) olan ibadetler, yalnız insanlara ve cinlere mahsustur. Bu hususta melekler de memurdurlar; lakin onlar, bu emirle imtihan olmak, karşılığında mükâfat almak için memur ve muhatap değillerdir. Kendilerinde cüz-i türâbî (toprak nevi/parçası) ve (diğer) anâsır (ateş-hava-su) bulunmadığından melâike-i kirâm bile ehl-i salâtın (namaz kılanların) nail olduğu/kavuştuğu böyle bir ziyafetle şerefyâb olmamışlar, bu şereften mahrum kalmışlardır.
O bakımdan müminler, her namaza mirac nazarıyla bakmalı; bu inanç ve halis niyetle nice manevi derece ve mertebelere nail olacaklarının şuur ve idrakinde olmalıdırlar. Hal böyle olunca bütün namazlara dururken gönlümüzü ve diğer bütün letaifimizi kinden-öfkeden, hasetten-fesattan ve diğer tüm kötü ve çirkin duygulardan kısacası Allahın dışındaki her düşünceden arındırıp Onun huzuruna tertemiz bir kalple çıkmalıyız.
Bununla birlikte Cenab-ı Hak, Ellezîne hüm an salâtihim sâhûn: Onlar ki yerden ve gökten kıymetli olan- namazı unutuyorlar, terk ediyorlar. (7) ayet-i celilesinde fî salâtihim değil de an salâtihim buyurarak fazl u keremini gösteriyor. Arap lisanında an, bud yani uzaklık ve mücâveze (sınırı aşma, bağışlama, göz yumma) mânâları içindir. Fî ise zarfiyyet için kullanılır. Eğer an salâtihim yerine fî salâtihim buyrulmuş olsaydı, çok müşkilât vardı Felaket idi! Namazın içerisinde vaki olan hatalar da dahil olurdu. Lûtfen-keremen fî gelmedi ve böylece namazda meydana gelen ufak-tefek hataların affına işaret buyruldu. İşte bunun için melâike-i kiram ve ekâbir-i evliyaullah (büyük veliler, şükren) secdeye varmışlardır. (8)
Mirac gecesindeki hediyelerden bir diğeri de, ne kadar günahkâr olursa olsun, Allaha ortak koşmayan kimselerin, cehennemde cezalarını çektikten sonra mutlaka cennete girecekleri müjdesidir. Hem de Havz-ı Kevserde yıkanıp tertemiz olarak Hatta cehennemden en son çıkıp kurtulan müminin bile, cennette, bu dünyanın on katı bir yere sahip olacağı hadis-i şeriflerde ifade edilmiştir.
İçinde müminlere pek çok müjde ve zaruri/temel itikadi bilgilerin bulunduğu Bakara sûresinin son iki ayeti (Âmener-Rasûlü) de üçüncü hediye olarak Mirac gecesinde Resûlüllah Efendimize (s.a.v.) vasıtasız verilmiştir. (9)
Sevgili Peygamberimiz (s.a.v.) buyurmuşlardır ki, Allah Teâlâ, Bakara sûresini iki ayetle sona erdirdi; bunları bana, Arşın altındaki bir hazineden verdi. Onları öğreniniz, kadınlarınıza-oğullarınıza belletiniz, öğretiniz. Çünkü bunlar hem salâttır, hem duâdır, hem Kurandır. (10)
Hz. Ömer ve Hz. Aliden (r.anhüma) şöyle rivayet edilmiştir: Aklı başında bir adam görmezdim ki, Bakara sûresinin sonundaki bu âyetleri okumadan uyusun (11) demişlerdir.
Kısacası âlemlere rahmet, fahr-i kâinat Efendimizin (s.a.v.) şahsında ve dolayısı ile ümmetine bu gece rahmeti ilahi kapıları sonuna kadar açılmıştır.
Kişilerin iman ve itikadı nisbetinde bu rahmet deryasından istifade etmektedirler.
Bu vesîleyle tüm İslâm âleminin Mirac Kandilini tebrik eder; Cenâb-ı Haktan, rahmet-mağfiret-feyz ve bereket dolu gün ve gecelerden, azamî derecede istifâde etmemiz için, lütfu keremi ile Habibi hürmetine,bila hisab, iman-ı kâmille huzuruna çıkabilmeyi nasip ve müyesser kılmasını niyâz ederiz. Âmin...
(1) Meali: Sonra ona yaklaştı ve sarktı. İki yay kadar yahut daha yakın oldu. (en-Necm, 8-9)
(2) Müslim, Sahîh, H. 2355
(3) el-Mektûbât, İmam-ı Rabbani, 1, 283
(4) Müslim, Sahîh, 42, 482
(5) Taberânî, el-Mu8217;cemü8217;l-Kebîr, 6, 276, H. 6214
(6) el-Mektûbât, 1, 260
(7) el-Mâûn, 5
(8) Süleyman Hilmi Tunahan Efendi (k.s.) hazretlerinin bir sohbetlerinden naklen talebesi merhum Ziya Sunguroğlu
(9) Elmalılı, Hak dini Kur8217;an Dili, 1, 272
(10) İmam Ahmed b. Hanbel, Müsned, 4, 147, 151, 158
(11) Dârimî, Sünen, Fedâilü8217;l-Kur8217;an, 14
(12) Mübarek Gün ve Gecelerde Yapılması Tavsiye edilen DUÂ ve İBÂDETLER, Fazilet Neşriyat, İstanbul, 1983, s. 31-32
tüm İslâm âleminin Mirac Kandilini tebrik eder; Cenâb-ı Haktan, rahmet-mağfiret-feyz ve bereket dolu gün ve gecelerden, azamî derecede istifâde etmemiz için, lütfu keremi ile Habibi hürmetine,bila hisab, iman-ı kâmille huzuruna çıkabilmeyi nasip ve müyesser kılmasını niyâz ederiz. Âmin...
Rabbim kandilimizi mübarek eylesin, tüm hayırlı dualarımızı kabul buyursun inşALLAH...