Tercihler arasında akılcı bir denge kurulmalı; salgından sonra gevşemeye asla gidilmemelidir. Almanya ve Japonya virüsü kontrol altına aldığını zannedip normalleşmeye yöneldi ve her iki ülke de sıkı tedbirler almak zorunda kaldı. Sıradan bir grip salgını ile karşı karşıya değiliz. Uzmanların tavsiyelerine öncelik vermeliyiz. Tahammülsüzlük, telaş, ihmal ve rehavetin bedeli binlerce canın kaybı olmaktadır. Bazı tedbirleri erken almamıza rağmen, üç bin civarında can kaybımız bize ders olmalıdır. Aşırı risk üstlenerek tedbirleri kaldırmak katil virüsün ikinci dalgasını getirir. Hijyen, fiziki mesafe ve tecrit kesinlikle korunmalı; maske değil, can kaybı bizi rahatsız etmelidir. Zevk ve keyfimize göre hareket edemeyiz.
Büyük risk taşıyan okulların ve AVM’lerin açılması çok erkendir ve yanlıştır. Okulların açılışı sonbaharda ele alınmalıdır. Olumlu gidiş tam tersine de dönebilir. Evde sıkılan ve işyeri kapalı insanlarımıza da hak veriyoruz; ama yanlış yapma lüksümüz yoktur. Amacımız her halde evlere virüs transferine yol açmamak olmalıdır. İstanbul için ayrı bir planlama yapılması uygundur. Spor müsabakaları seyircisiz düşünülmelidir. Çeşitli toplantı düğün gibi birliktelikler çok erkendir. Bilhassa kapalı ortamlardan uzak durarak fiziki mesafeye dikkat etmezsek, virüsle mücadelemiz ne anlam taşır ki…
Virüsü yaygınlaştıran şehirlerarası seyahatin engellenmesinde biraz geç kaldık. Bu yasak sürmelidir. Ramazan Bayramı’nda uzaktan bayramlaşmaya mecburuz. Haklı olarak camiler ibadete ara verip namazların evde kılınma mecburiyeti doğarken, bazı gelenek ve göreneklerimizden, alışkanlıklarımızdan geçici olarak fedakârlık yapabilmeliyiz. Olağanüstü bir dönem, can pazarı yaşıyoruz. Rasyonel hareket etmeye mecburuz. Yönetenleri de zorlamaktan kaçınmalıyız. Normalleşme, ancak normal ve akılcı düşünme ile olabilir.
Kahraman sağlık elemanlarımızdan ölenlere şehit muamelesi yapılmalı, isimleri yaşatılmalı, uygun tazminat ödenmelidir. Alkış ve takdir yeterli değildir. Kendilerine ulaşımda taksi tahsisi yerindedir. Bu fedakâr kahramanlarımızı rahmetle ve minnetle anıyoruz.
Aşırı özelleştirme, eğitime ve sağlığa ticari bakış, koruyucu sağlık hizmetlerinde kamunun hizmet alanının daraltılması uygun olmamaktadır. ABD’de eyalet sistemindeki durum, bazıları için hiç beklenmeyen sorunlar, eyalet sistemi merakına kapılanlarımızı düşündürmelidir.
Bazı sağlıkçı dernek ve vakıfların sessizliğini de hayretle karşılıyoruz.