Türkmenistan TOT: Aşgabat we Duşenbe ylalaşyp bilmeıär Fewral 05, 2016
Türkmenistan bilen Täjigistan sebitiň üç ıurduny – Türkmenistany, Owganystany we Täjigistany bir-birine baglamaly demirıol liniıasynyň owgan bölegi barada ylalaşyp bilmeıär.
«Gynansak-da, biz entek bu demirıoluň programmalaıyn dokumentine gol çekemizok, sebäbi biziň şindem Türkmenistan bilen arada çözüp bilmedik käbir meselelerimiz bar» diıip, Täjigistanyň transport ministri Şerali Ganjalzoda Duşenbede žurnalistlere aıtdy diıip, Asia-Plus neşiri 3-nji fewralda habar berdi.
«Biz Owganystan bilen ähli meseleler boıunça ylalaşyga geldik, onsoň bu ıerde diňe Türkmenistan bilen utgaşdyrmaly käbir aspektler galıar» diıip, ministr aıdypdyr.
Onuň sözlerine görä, täjik hökümeti häzir taraplaryň bilelikde gol çekmeli dokumentini öwrenıär.
«Programmalaıyn dokumente gol çekileninden soň, proekti durmuşa geçirmek boıunça şertnama taııarlamak mümkinçiligi döreıär we ol şertnama üç ıurduň döwlet baştutanlary tarapyndan gol çekiler» diıip, Ganjalzoda sözüniň üstüne goşdy.
Eger biraz yza çekilsek, sebitiň üç ıurduny bir-birine baglajak TOT demirıol liniıasyny gurmak baradaky düşünişme jarnamasyna 2013-nji ıylyň 20-nji martynda, türkmen, owgan we täjik liderleriniň Aşgabatda bolan duşuşygynda gol çekilipdi.
400 kilometrlik demirıol liniıasy Owganystanyň Akina-Andhoı şäherini Türkmenistanyň Atamyrat-Ymamnazar, Täjigistanyň Panj şäherlerine baglamaly.
Owganystanyň, Täjigistanyň we Türkmenistanyň prezidentleri TOT demirıol liniıasynyň gurluşygyna 2013-nji ıylyň 5-nji iıunynda resmi taıdan badalga berdiler. Türkmenistanyň Lebap welaıatynda geçirilen badalga dabarasyna prezidentler Hamid Karzaı, Emomali Rahmon we Gurbanguly Berdimuhamedow gatnaşdy.
Emma şol dabaradan biraz soň, 2014-nji ıylyň başynda bu proektiň amala aşmagy babatdaky umyda kölege düşdi. Täjigistanyň Demirıol pudagynyň başlygy Amanullo Hukumatullo 29-njy ıanwarda Duşenbede guralan metbugat ıygnagynda çykyş edip, Täjigistan bilen Owganystanyň täze guruljak ıoluň owgan bölegi boıunça diňe iki ıurt bolup, özara karara gelendiklerini yglan etdi.
Ol bu ıoluň owgan böleginiň 200 kilometrden biraz uzynrak boljakdygyny, emma başky plandan gysgaldylıandygyny, netijede Täjigistanyň tranzit töleginiň azaljakdygyny aıtdy.
Emma resmi Aşgabat bu habara derhal reaksiıa bildirdi we Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň 2014-nji ıylyň 30-njy ıanwaryndaky beıanatynda täjik resmisiniň aıdan zatlary ret edildi.
İöne muňa garamazdan, Aziıanyň Ösüş banky geçen ıylyň dekabrynda TOT proıektine berıän maliıe goldawyny howpsuzlyk ıagdaılary sebäpli näbelli bir möhlete çenli soňa goıdy.
AÖB-nyň Täjigistandaky hemişelik wekili Si Si İu paıtagt Duşenbede guralan brifingde, howpsuzlyk meselesinden başga, bu demirıol proıektiniň Owganystanyň territoriıasyndan geçıän bölegini gurmak üçin ıeterlik maliıe serişdesiniň ıokdugyny hem aıtdy.
Aziıanyň Ösüş banky üç ıurdy bir-birine baglamaly geljeki demir ıoluň tehniki-ykdysady esaslaryny işläp taııarlamak üçin ozal 9 million amerikan dollary möçberinde serişde goıberipdi.
News.videonews.us websaıtynyň berıän maglumatyna görä, TOT demirıoly proıektiniň jemi bahasy 2 milliard amerikan dollaryna barabar bolar.