Özgür'ce Dünya: San Cristobal & Palenque
San Cristobal Pazar Yeri
San Crisrobola Oaxaca’dan yine bir gece otobüs yolculuğu ile geldim. Bu arada Oaxaca’da otobüse bindiğimizde bir kadın polis elinde kamera otobüste dolaşarak herkesi videoya çekti. Meksika’da suç işlemem daha zor artık :) Ayrıca yol oldukça virajlıydı. Bundan sonra da Meksika’nın güneyi ve Guatemala hep virajlı yollarla dolu. Uyumak, bir şey okumak çok zor. İlk olarak San Cristobal’den bir saat kadar önce mesafedeki Tuxtla Gutierrez’de indim. Amacım önce Sumidero Kanyonu’nu gezmek, sonra San Cristobale geçmek. Sabah 6-7 gibi indikten sonra bir minibüse atlayıp küçük bir kasaba olan Chipas de Corzaya geçtim. Kalkacak botun/teknenin dolması gerektiğinden kasabadaki carsıya giderek kahvaltı yaptım. Burada köylü bir kadından aldığım içeceğin salep çıkması beni çok şaşırttı. (Hayatımdaki en güzel salebi ise daha sonra Guatemala San Pedro’da içtim) Sonra botun dolmasıyla 2-3 saat kadar kanyonu gezdik, çok hoşuma gitti. Etrafı yüksek kayalıklarla çevrili nehirde çok farklı kuşları ve 2 tane de timsah görme sansımız oldu. Sonrasında minibüsle San Cristobale gidip ilk belirlediğim hostelde 16 kişilik odama yerleştim (Rosco Backpackers Hostel gecelik 150 peso, 4 geceye 1 gece bedava)
Ertesi günü sabah minibüse atlayıp San Cristobal’e 10 km uzaklıktaki Chamula köyüne gittim. Köy kilisesi ile ünlü. Açıkçası ilk gittiğimde köy bana San Cristobal’den çok da farklı gözükmediğinden enteresan gelmedi. Ta ki kilisenin içine girene kadar. İçine girdiğim an gördüğüm görüntüler şu şekildeydi; içeride oturmak için hiç bank, sıra yok, yere bolca taze, kurumuş otlar serpilmiş, kilisenin uzun olan sol ve sağ duvarlarında sanırım tüm azizlerin resimleri var, ve en önemlisi içeride inanılmaz miktarda mum var. Dışarıdan sızan ışık, içerideki loş mum ışıkları ve biraz duman, garip bir hava oluşturmuş. Bazı aziz resimlerinin önlerinde üçerli dörderli köylüler oturmuş, yanlarında bir tavuk, gazlı içecekler.. Her grupta birisi bir şeyler mırıldanıyor Maya dilinde.. Kilisenin en başında peder var -yoksa kilise olduğuna inanmak daha zor olacaktı- önünde de kucaklarında bağlı bebeklerle 9-10 kadın. Sanırım bebeklerle ilgili özel bir ayin var. Kadınların yarısının bir göğsü açık, acıkan bebekler rahatça emiyor pederin karşısında, yan tarafta uzunca bir masa var, altında bir adam uzanmış, elinde telefonla uğraşıp duruyor. Gerçekten insanı şaşırtan görüntülerdi. Bu esnada Sumidero Kanyonunu tekne ile gezerken tanıştığımız İtalyan Matteo ile kilisenin içinde tekrar karşılaştık. Kendisi tarih üzerine yaptığı masterin son kısmını Mexico City’de tamamlamak için gelmiş ve 6 aylık süresi 1-2 haftaya bitecekmiş. Kendisinin uzmanlık alanı olduğundan içeride olanlar hakkında bana rehberlik yaptı. Bu köyde Mayalar Katolik Hristiyan olmalarına rağmen geçmişteki Şaman dininden gelen bir kısım inançlarını da korumuşlar. Yerdeki çimler de Maya inanışından dolayı. Grup grup oturan insanların içinde çoğunlukla bir hasta var, bir kişi dua ediyor ve daha sonra elindeki tavuğu hastanın üzerinde gezdiriyor. Böylece hastalık tavuğa geçiyor. Tabi hastalığın tekrar insana geçmemesi için de tavuk oracıkta boğularak infaz ediliyor. Gazlı içecek ise (kola, gazoz vb) yine içeride hastalığın geğirmek suretiyle dışarı atılması için. Yalnız bu gazlı içecek olayı nasıl araya girmiş anlamadım. (100 yıl önce bile yoktu herhalde) Kendisi de Katolik olan İtalyan arkadaşım tabi daha çok şaşkın ama günü güzel bir sözle bitirdi. “Eğer Tanrı varsa bu 1 tane ve buradaki insanların da Vatikan’daki Katoliklerin de Müslümanların da, Budistlerin de.. Ona nasıl ulaşmaya çalıştığın ise seni ilgilendirir..”
Bu arada Maya halkı fotoğraf konusunda çok hassas, fotoğrafları çekildiğinde ruhlarının çalındığına inanıyorlar, dolayısıyla da hoşlanmıyorlar. Özellikle bu köydekiler çok hassaslardı. Kilisede fotoğraf çekmek kesinlikle yasak. Sadece dışarıda kilisenin çekilmesine yavaş yavaş alışmışlar.
San Juan Chamula (Kadının eteği bu civarın yerel kıyafeti)
Palenque, Aqua Azul, Misal Ho
San Cristobaldeki 3. günümü şehirde relax bir şekilde geçirmeyi tercih ettim. 4. gün ise günü birlik turla Palenque’yi ve yol üzerindeki Agua Azul ve Misal Ho şelalelerini ziyaret ettim. Yolculuk sabah 5’te başladı ve 5 saat sürdü, dönüş de 5 toplam 10 saat yolda geçti. Öncelikle Aqua Azul’da durduk. Şelaleyi gördükten sonra yukarılara doğru ırmak boyunca yürüdüm. Sonrasında dayanamayıp şortumu giyip soğuk suya atladım. Hem yeşil, hem şelale, ırmak gayet güzel bir görüntü. Sonrasında Misal Ho’da durduk. Aqua Azul’a göre daha yüksek bir şelale ama daha küçük bir alan olduğundan daha kalabalık. Aqua Azul açıkçası çok daha çekici geldi. Ve nihayet Palenque’ye ulaştık. Palenque orman içinde eski bir Maya antik şehri. Bir antik şehir bir jungle içindeyse gezmek daha da çekici oluyor. Şehir terk edildikten sonra keşfedilene kadar geçen süre içinde orman içinde kaybolup bitkilerle bütünleştiğinden bugün keşfedilen kısmın sadece %5 olduğu belirtiliyor.
Chipas Eyaleti gezmek için her açıdan çok zengin bir eyalet. Ben 5 gün geçirdim ama daha fazlasını hak ediyor. Benim için şimdilik Meksika’ya bir virgül koyma ve San Cristobal’den Guatemala’ya geçme zamanı..
LaLe 27 Ocak 2015 20:21
Özgür harika yazı harika fotolar! Biz burada 3 hafta kaldık, ne kanyona ne palenque'e gittik, ne kadar tembellik etmişiz :) iki haftası kursla geçti ama yine de kurtarmıyor...chamuladakilerin gazozu bu şekil kullandıklarını hiç duymamıştım ne orjinaller :)
Özgür Kaya Mutlu 30 Ocak 2015 17:08
Lale cok tesekkurler.. sizin artik cok yer gormekten ziyade az yerde uzun kalma doneminiz. Fazlasiyla hakettiniz dinlenmeyi :)