Rusya, kayıp helikopterleri gönderdi
13 Ağustos 2011, 16:46 20
Bundan 8 yıl önce bakım için Rusya'ya gönderilen, ama bir türlü geri alınamayan 4 adet MI-17 helikopteri nihayet Türkiye'ye geri getirildi. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın Moskova temaslarında da görüşme masasına yatırılan helikopterlerin akıbeti, adeta yılan hikâyesine dönmüştü.Başbakan Erdoğan'ın girişimleri sonuç verdi. Bedeli yaklaşık 60 milyon dolar değerindeki helikopterler, geçtiğimiz günlerde Türkiye'ye iade edildi.
Jandarma Genel Komutanlığı, 1992'de terörle mücadele kapsamında Rusya'dan 19 helikopter almıştı. Bu helikopterlerden ikisi Hakkâri'de teknik arıza sebebiyle düşerken diğerlerinde mekanik problemler çıktı. Bunun üzerine depo seviye bakımlarının yapılması amacıyla ihale açıldı. İhaleyi, en iyi teklifi veren, aynı zamanda helikopterlerin de üreticisi olan Joint Stock Company Kazan (JSC) adlı Rus firması kazandı. Sözleşmeye göre MI-17'lerin dörderli gruplar halinde gönderilmesi kararlaştırıldı. 2004'te ilk grup, firmanın St. Petersburg'daki fabrikasına gönderildi. Kalan helikopterlere ise aynı yıl uçuş yasağı konuldu. Ancak Petersburg'daki fabrikada sökümleri yapılan 4 helikopterin bakımları bir türlü tamamlanamadı. Türk tarafı ise bu kez JSC Kazan firması ile 2002'de imzaladığı sözleşmeyi, 21 Mayıs 2007'de 'yükümlülüklerin yerine getirilmediği gerekçesiyle' iptal etti. Rusya'da bakım için sökülen 4 helikopterin ne olacağı da belirsiz kaldı. İddialara göre Jandarma Genel Komutanlığı ile Joint Stock Company (JSC) Kazan firması arasında imzalanan sözleşmede uyuşmazlık hallerinde yetkinin Türk mahkemelerine bırakıldığı maddesi yer alıyor. Buna rağmen arada çıkan pürüz üzerine Rus tarafı 'Uluslararası ihale ve sözleşmelerdeki uyuşmazlık durumları için yetkili mahkeme İsviçre'deki Uyuşmazlık Mahkemesi'dir' maddesini öne sürerek Türkiye'nin elini kolunu bağlamış oldu. Konuyla ilgili daha önce çıkan haberlerde 30 milyon dolar zarara sebebiyet vermek suçlamasıyla ilgililer hakkında soruşturma açılmasının eski Jandarma Genel Komutanı Şener Eruygur tarafından engellendiği iddiaları yer almıştı.
Hükümetin devreye girmesiyle önce konu Jandarma'dan Savunma Sanayii Müsteşarlığı'na devredildi. Helikopterler, Rusya'daki JSC Kazan'ın alt yüklenici firmalarının tesislerinde bulundu. Çözüm için Başbakan Erdoğan, mart ayındaki son Rusya gezisinde konuyu kararlı şekilde tekrar gündeme getirdi. Erdoğan, helikopterlerin Türkiye'ye iade edileceğinin sözünü aldı. Edinilen bilgilere göre helikopterler Savunma Sanayii Müsteşarlığı'na ulaştırıldı.
Erdal Şen, Zaman