Edebiyat Okulu: Neyzen Tevfik Kolaylı
NEYZEN TEVFİK KOLAYLI (1880-1963)
Şair, yazar ve fikir adamı olan Neyzen Tevfik Kolaylı, 24 Mart 1879'da Muğla'nın Bodrum ilçesinde bir öğretmenin çocuğu olarak dünyaya geldi. İlkokulu Bodrum'da okudu. Babasının tayini nedeniyle ailesiyle Urla'ya göç eder. Bu arada kendisinde sara nöbetleri oluşmaya başlar. Doktorların rahat olması yönündeki tavsiyesiyle derbeder bir hayat yaşamaya koyulur.
Neyzen Tevfik, İzmir İdadisinde okumaya başlasa da burada fazla kalamaz. Urla'da bir berber dükkânında işittiği ney sesi hayatının istikametini çizer. Bu sesten oldukça etkilenir. Kazım Efendi'den ilk ney derslerini alır. Sonra İzmir Mevlevihanesi neyzenbaşısı Cemal Bey'den ders alır. Hasan Fehmi Efendi tahsili için Neyzen Tevfik Kolaylı'yı İstanbul'a gönderir. Fatih taraflarında bir medreseye gider. Burada Mehmet Akif Ersoy'dan Arapça, Farsça ve Fransızca öğrenir. Yine burada musiki kabiliyetinin gelişmesi için Akif, ona yol gösterir. Tevfik Neyzen Kolaylı da Akif'e ney öğretir.
Neyzen Tevfik Kolaylı, neyde daha iyi bir yere gelmek için dönemin önde gelen müzisyenlerinden Kanuni Hacı Arif Bey, Tamburi Cemil Bey ve Udi Nevres Bey ile dostluk kurdu. İstanbul'da bulunan Galata ve Kasımpaşa Mevlevihaneleri'ne devam etti. 1902'den itibaren Bektaşi dervişi oldu. Neyzen Tevfik Kolaylı, bu ara padişah ve saraya yönelttiği sert eleştiriler üzerine baskılara maruz kaldı. Mısır'a kaçıp İskenderiye ve Kahire'de yaşamaya başladı.
II. Meşrutiyet'in ilan edilmesinden sonra 1913'te İstanbul'a döndü. 1930'larda kısa süreyle kendine bağlanan aylık hariç düzenli bir geliri olmaz. Hayatı boyunca epilepsi nöbetleri ile uğraştı. Aynı zamanda içkiye olan düşkünlüğü ile de ön plana çıktı. Hastalığı ve içkiye olan düşkünlüğünden Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi'nde tedavi gören Neyzen Tevfik Kolaylı, 28 Ocak 1953'te hayata veda etti. Cenazesi Kartal Merkez Mezarlığı'na defnedildi.
Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı'nda önemli bir şahsiyettir.
Taşlama konusunda ustadır. Nef'i ve Eşref'ten sonra üçüncü büyük taşlama ustası sayılır. Taşlamaları daha çok dinsel ve siyasal baskı ve çıkarcılığa yöneliktir. Toplumda var olan bütün haksızlıkları çekinmeden dile getirdi. Osmanlı dönemindeki istibdadı; Cumhuriyet yıllarında ise devrimlere karşı çıkanları hicveder.
Yaşamı boyunca baskı ve zulme karşı çıkar.
Neyzenlik ve beste yapma hususlarında ustadır. Bunların dışında kendisine isnat edilen bir yığın fıkra ile de edebiyatımızın renkli simalarından biri olarak bilinir.
Oldukça eski bir dil kullanan Neyzen Tevfik Kolaylı bu konuda oldukça zor anlaşılan biridir.
Şiirlerinde yer yer müstehcen unsurlara da rastlanır.
Kendisine ait tek bestesi "Nihavent Saz Semaisi"dir.