MS (Multipl Skleroz) - Sağlık Sitesi saglikk.com
Multipl skleroz (MS) beyin, beyincik ve omuriliğimizi içine alan sinir sisteminin özellikle beyaz cevherindeki gariplikler yüzünden ortaya çıkan bir hastalıktır. Bu yüzden halk içinde hastalığa beyaz cevher hastalığa da denmektedir. Multipl sklerozun (MS) ilk döneminde nöronların, miyelin kılıfın en son olarak da aksonlarda yara dokusu gelişmeye başlar. Yara dokusunun fazlalaştığı bölgeye göre çeşitli belirtiler görülmeye başlar. Hastalığın iyileşme ve alevlenme olarak iki dönemi vardır. Alevlenme döneminde belirtiler ortaya çıkar ve alevlenme dönemi son bulduğunda sanki hasta iyileşmiş gibi hiçbir belirtinin görülmediği ‘remisyon’ dönemine girer. Bu yüzden multipl skleroz tanısı en zor koyulan sinir sistemi hastalıkları içinde en başta gelir Hastalığın ileri döneminde bazı uzuvlarda kalıcı engelliliğe neden görülebilmektedir.
Multipl skleroz ‘da myelin kılıf hastalığa neden olan ana etkendir. Çünkü her zaman ilk olarak zarar gören myelin kılıf olmaktadır ve zarar gördükçe iyileşmesi de zorlaşmaktadır. Çünkü zarar görmüş myelin kılıf hücresini bağışıklık sistemimiz zararlı bir madde olarak algılar ve ona saldırmaya başlar. Bunun sebebi henüz belirlenememiştir. Bu yüzden eğer myelin kılıf ölümünün önüne geçilemezse çok kötü sonuçlar ortaya çıkar. İlk belirtiler çoğu zaman, görme bozuklukları, titreme, yorgunluk, bayılma nöbetleri ve hareket bozukluklarıdır.
Nöron, myelin kılıf, akson nedir?
Multipl skleroz hastalığını daha iyi anlamamız için bu üç terimi bilmemiz gerekmektedir;
Nöron: Sinir sistemimizin en temel hücresidir. Görevi hücreler arasındaki bilgi transferini sağlamaktır.
Myelin kılıf: Aksonları sararak onları koruyan sinir sisteminin çok önemli bir hücresidir. Uyarıların daha hızlı iletilmesine de yardımcı olmaktadır. Yapısında sadece lipit ve protein bulundurur.
Akson: Bir nöronun uzayan çıkıntısıdır. Yani şehirleri birbirine bağlayan yol gibi bir şeydir. Nörondan çıkan uyarıyı diğer başka bir nörona ulaştırmaktadır.
Multipl skleroz (MS) bulaşıcı mıdır?
Multipl skleroz kesinlikle bulaşıcı bir hastalık değildir.
Multipl skleroz (MS) genetik faktörlerden dolayı mı görülür?
Hayır, anne ve babanın herhangi birisinden multipl skleroz olması dahi çocuğun multipl skleroz olmasına sebep olmamaktadır. Çünkü multipl skleroz sonradan gelişen dış kaynaklı bir hastalık değildir. Genellikle doğumdan önce hastalık başlar ve hastalığın nedeni bireyin vücudundaki anormalliklerdir.
Multipl sklerozun (MS) görülme sıklığı
Yapılan araştırmalar sonucu multipl sklerozun özellikle dört mevsim sıcak iklime sahip ülkelerde daha görüldüğü belirlenmiştir. Hastalık en çok Avrupa ülkelerinde görülmektedir ve sebebi olarak yüksek radyasyon ve yüksek ekonomik düzey belirlenmiştir.
Multipl sklerozun (MS) nedenleri
Multipl sklerozun nedeni henüz tam olarak belirlenememiş olsa da çeşitli geçirilmiş hastalıkların ve bağışıklık sistemi bozuklukların multipl skleroza neden olduğu düşünülmektedir.
Geçirilmiş hastalıklar: Son multipl skleroz araştırılmalarında, özellikle önceler de menenjit vb. gibi sinir sistemi hastalığı geçirilmiş insanlarda multipl skleroz görülme ihtimalinin arttığı görülmüştür. Bu yüzden sinir sistemi hastalıklarında hastalık çok ilerlemeden tedavi edilmelidir. Böylece büyük miktarda multipl sklerozdan korunabiliriz.
Bağışıklık sistemi bozuklukları: Özellikle beyaz kan hücrelerinde görülen anormalliklerin multipl skleroz gibi hastalıklara yakalanma riskini arttırdığı belirlenmiştir. Fakat gelişen tıp ile artık bu tür bağışıklık sistemi rahatsızlıkları bebek anne karnında iken görülebilmekte ve tedavisine başlanılmaktadır.
Diğer nedenler: Yüksek sosyo-ekonomik düzey, sürekli radyasyona maruz kalma, 5 kürden fazla kemoterapi görmek ve uyuşturucu bağımlılığıdır.
Multipl sklerozun (MS) belirtileri
Yorgunluk: Multipl sklerozun ayırıcı tanısıdır. Aynı zamanda ilk görülen tanı olma özelliğini de taşır. Multipl skleroz başlangıcında başlar ve remisyon döneminde dahi az da olsa görülür. Sebebi myelin kılıfların zarar görmesi sonucu uyarı iletimindeki yavaşlıktır. Yavaşça iletilen uyarılar kaslarda yorgunluğa neden olmaktadır.
Görüntü bozukluğu: Multipl sklerozun erken döneminde görülen belirtilerden biridir. Remisyon döneminde görülmez. Görüntü bozukluklarına örnek olarak; çift görme, görüş kaybı, aniden bulanık görme verilebilir. Remisyon döneminde görülen miyop gibi hastalıkların sebebi multipl skleroz değildir karıştırılmamalıdır.
Ataksi: Oldukça fazla görülen belirtilerden biridir. Skar dokusu fazla olan beyin bölümüne göre etkilenmiş kas grubunda görülmektedir. Özellikle el ve ayaklardaki kaslarda diğer kaslarından fazla görüldüğü tespit edilmiştir.
Diğer belirtiler: Konuşma gariplikleri, uzuvlarda karıncalanma, baş dönmesi, gözleri kontrol edememe, bayılma, idrar kaçırma ve güçsüzlüktür.
Multipl sklerozun (MS) tedavisi
Multipl sklerozun kesin tedavisi hala bulunamamıştır bu yüzden ataklar esnasında belirtileri baskılamak için kişiye antisemptomatik ilaçlar ve bağışıklık sistemini baskılamak için kortikosteroid ilaçlar verilir.
Önceki İçerikMakrosefali (Büyük Kafa) Hastalığı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi Nasıldır?
Sonraki İçerikParkinson Hastalığı