Les Brown’un çok güzel bir sözü var: “Yaşamda bugüne kadar yapamadığın şeyleri yapmak istiyorsan, bugüne kadar düşünmediğin gibi düşünmen, bugüne kadar hissetmediğin gibi hissetmen, bugüne kadar yapmadığın şeyleri yapman gerekir.”
GE’nin efsane CEO’su Jack Walch diyor ki: “Dış dünyanın değişim hızı içinizdeki değişim hızını geçerse başarısızlık içeriden başlar!”
Yeniden doğmak yaşamın hakkını vermeyi gerektirir. Konfor alanından çıkmayı ve yaşamınla ilgili bedeller ödemeyi gerektirir. Herkes daha mutlu, sağlıklı, huzurlu bir hayat ister, harika ilişkileri olsun, bol bol ailesiyle vakit geçirsin, her tür zenginliği olsun ister. Ancak sadece bazı insanlar buna ulaşır. Neden bazı insanlar buna ulaşabiliyor da diğerleri ulaşamıyor? Herkesin hayalleri var. Hayaller gelecekte bulutlarda gezen şeylerdir. 61
Hayaller hayal olarak kaldığı sürece hep hayal olarak kalacaktır. Yani hayalleri üzerlerinde çalışabileceğimiz şekle sokmamız önemli. Hayali bulutlardan alıp şimdiye, üzerinde plan program yapabilecek hâle getirmek geleceğimizi etkilememizi sağlar. Hayallerin hedeflere dönüşebilmesi için önce hayali biraz daha net hâle getirmek gerekir. Spesifik ve ölçülebilir hâle getirmek gerekir. Örneğin hayaliniz “daha çok para kazanmak” olsun ya da “daha mutlu, daha sağlıklı, daha başarılı olmak” olsun. Bu hayaller çok muğlak, spesifik değildir. Hayaller spesifik olmalıdır. Daha çok para kazanmak yerine spesifik olarak ayda beş bin TL kazanmak, daha sağlıklı olmak yerine ideal kilonuz kaç ise o kiloya ulaşmayı hedeflemelisiniz, spor yapmak ise tam olarak ne kadar spor yapacağınızı belirlemelisiniz. İkincisi hayallerin bireyselleştirilmesi gerekmektedir. İnsan dünyadaki ben diyebilen tek canlıdır. Ben demek psikolojik ve nöropsikolojik açıdan basit bir durum değildir. Ben demek, kendini fark etmek, dış dünyadan ayırmak demektir. İnsanı hayvanlardan ayıran en büyük özellik ben diyebilmesi ve farkındalığının derinliğidir. Para kazanma örneğine geri dönersek, “ayda beş bin TL kazanmak” değil, “Ben ayda beş bin TL kazanacağım,” şeklinde bir hayal kurun. Ben açık ya da gizli özne olarak cümlenin içinde geçmelidir.
Üçüncüsü, hedeflerin pozitif olması gerektiğidir. Şöyle bir örnek vereyim: İstanbul’da Taksim’den taksiye bindiniz ve şoföre şöyle dediniz:
“Bak Şoför Bey, beni sakın Şişli’ye götürme!”
Taksi şoförü şaşırmış bir şekilde size bakarak: “Abla ne diyorsun?” der. Yani aynı, “artık sigara içmek istemiyorum, kavga etmek istemiyorum…” der gibi bir durum. 62
Bilinç dışı zihniniz aynı taksi şoförü gibi çalışır. Negatif hedefleri yerine getirirken aksilikler oluşur. Taksi şoförüne, “Beni sakın Sarıyer’e de götürme!” dediğinizi düşünün. “Ay hayır artık bu işte çalışmak istemiyorum. Artık şişko da olmak istemiyorum…” vb. gibi. Taksi şoförü size, siz ona bakıp duracaksınız. Hiçbir yere gidemeyeceksiniz. Bilinç dışınıza şunu bunu yapmak istemiyorum dediğinizde aynı durumla karşılaşırsınız. Bilinç dışının çalışmasını anlatan çok etkili bir kitapta İngilizce şöyle bir cümle yazıyordu:
“You can not think about what you don’t wanna think about without thinking about it.”
“Bir şeyi yapmamak için kendinize verdiğiniz her telkin size o yapmak istemediğiniz şeyi düşündürür, yani daha çok yapmanızı sağlar.” Örneğin; “Sigara içmek istemiyorum,” cümlesi beynimiz negatif organize olamadığı ve negatif düşünemediği için faydalı bir cümle değildir. Sigara içmemeyi düşünmek için önce sigara içmeyi düşünmesi gerekir. Bu da daha fazla sigara içmenizi sağlar. Kavga etmek istemiyorum dediğinizde de durum aynıdır. Hedeflerin pozitif ifade edilmesi hem gideceğiniz yolun netliği hem de en büyük destekçiniz olan bilinç dışınızın konuya eğilmesini sağlar. Örneğin; “Sigara içmek istemiyorum,” yerine, “Sağlıklı olmak istiyorum,” ya da, “Erken kalkmak istiyorum,” yerine, “Zamanında kalkmak istiyorum,” demelisiniz. “Zayıflamak istiyorum,” yerine, “Sağlıklı kiloma ulaşmak istiyorum,” cümlelerini kullanmak daha doğrudur. Erken kalkmak ya da zayıf olmak içinde negatiflik barındıran anlamlara sahip olabilir.63
Dördüncüsü; hayaller bulutlarda gezdiği için ne zaman gerçekleşecekleri belli değildir. Ancak hedefler, hayalleri bulutlardan indirerek gerçekliğe yaklaştırırlar. Bu yüzden ne zaman gerçekleşeceğine çok önem vermeliyiz. Ne zaman gerçekleşeceği belli olmayan hedef olmaz. Örneğin; “Önümüzdeki yıl ayda 10 bin TL kazanacağım,” ya da, “Önümüzdeki ay, haftada üç gün spor yapacağım,” birer hedeftir. Zamanı belli olduğunda hedeflerinize göre kendi performansınızı da değerlendirme şansına sahip olursunuz.
Beşincisi; hedeflerin bilinç dışınız tarafından kabul görebilmesi ve eyleme geçirilebilmesi için şimdiki zamanda ifade edilmesi gerekmektedir. Gelecek zaman kullandığınızda, örneğin; “Önümüzdeki yıl, haftada üç spor yapacağım,” dediğinizde bilinç dışı zihin geleceği ve geçmişi bilemediğinden ve sadece şimdiyi yaşadığından, “Tamam öyleyse şu anda yapacak bir şey yok, önümüzdeki yıl bakarız,” diyebilmektedir. Şimdiki zamanda ifade şekli; “Şu anda şu yıl aralık ayındayım ve haftanın üç günü ideal kilomda (kaç kilo ise) spor yapıyorum.”
Hadi bakalım şimdi o hayalini kurduğunuz beş hayali tek tek hedefe dönüştürün. Şimdi bunu yapmanız önemli. Eğer lay lay lom takılmak ve gerçek değişim istemiyorsanız bu kitabı bırakın ve başka bir kişisel gelişim kitabı alın kendinize. Burada oyun yok, gerçek değişim var! Acısız, uğraşsız olmaz! Hadi başlayın lütfen!
1. Net ve spesifik olmalı.
2. Bireyselleştirilmiş olmalı.
3. Pozitif olmalı.
4. Zamanı belli olmalı.
5. Şimdiki zamanda ifade edilmiş olmalı. 64
Hayallerin Hedefe Dönüştürülmesi Uygulaması: