Eıran: Dalaşgärleriň sanawy yglan edildi
Eıranda 14-nji iıunda geçiriljek prezidentlik saılawlarynda bäsleşjek dalaşgärleriň sanawy. Paılaş
Eıranyň içeri işler ministri prezident Mahmud Ahmedinejadyň ornuny, ıagny Eıranda prezidentlik wezipäni eıelemek üçin ıurtda 14-nji iıunda geçiriljek saılawlarda bäsleşjek dalaşgärleriň gysga sanawyny yglan etdi.
Häzirki wagtda sekiz adam Eıranyň Baş kanunyna gözegçilik edıän täsirli ”Sakçylar geňeşiniň” gözegçiligindäki derňew prosesinden geçdi. Agzalıan bu geňeşde Eıranyň İokary ruhy ıolbaşçysy Aıatolla Ali Hameneıä wepaly bolan konserwatiwler agdyklyk edıär. Ynha, saılawlara gatnaşmaga hukuk gazanan kandidatlaryň sanawy.
47 ıaşly Said Jalili 2007-nji ıyldan bäri Eıranyň ıadro programmasy boıunça geçirilıän gepleşiklere gatnaşıan wekili bolup işleıär. Şeıle-de ol Eıranyň İokary ruhy ıolbaşçysynyň ıörite wekilidir.
Jalili Yslamçy rewolıusionerleriň ikinji nesline wekilçilik edıär. Şeıle-de ol Eıran-Yrak urşy döwründe aıagyndan mahrum bolupdy. Jalili prezident Mahmud Ahmedinejadyň maslahatçysy bolan Aıatolla Mohammad Taghi Mesbah İazdi tarapyndan goldanylıar. Şeıle-de Jalili Eıranyň İokary ruhy ıolbaşçysy aıatolla Ali Hameneıiň goldawyna hem ynamyna eıe. Jalili özüniň syıasy kariıerasyna 1990-njy ıyllarda başlapdy.
Ali Akbar Welaıaty
Ali Akbar Welaıati
67 ıaşly Welaıaty Hameneıiň halkara işleri boıunça esasy maslahatçysy. Ol 1980-88-nji ıyllardaky Yrak urşy döwründe we 1990-njy ıyllarda Eıranyň daşary işler ministri wezipelerinde işledi.
Şeıle-de Welaıaty konserwatiw lagerdäki birnäçe täsirli şahslaryň goldawyna hem eıedir. Ol, 2005-nji ıyldaky prezidentlik saılawlarynda öňki prezident Akbar Haşemi Rafsanjany saılawlara gatnaşjakdygyny yglan edenden soň, bäsleşikden çekilipdi
. Welaıaty Eıranda pediatriıa bölümi boıunça ıokary okuwy tamamlandan soň, 1970-nji ıyllarda Baltimoryň Jon Hopkins uniwersitetinde ıokanç keseller ugry boıunça alan bilimini ıöriteleşdirıär. Ol käri boıunça fizik bolup, häzirki wagtda Tähranyň demirgazygyndaky keselhanalaryň birinde işleıär. Şeıle-de Argentina, Welaıatynyň 1994-nji ıylda Buenos-Airesdäki ıewreı merkezinde amala aşyrylan bomba partlamasyna ilteşiginiň bardygyny aıdyp, oňa aıyplama bildiripdi.
Mohammad Bagher Kalibaf
51 ıaşly Kalibaf häzirki wagtda Tähranyň häkimi wezipesinde işleıär. Aram konserwatiwlerden hasaplanıan Kalibaf hem Eıranyň Rewolıusiıasyny goraıjy sakçylar toparynyň komandirlerinden biridir.
Hameneıi Kalibafy 1996-njy ıylda agzalıan toparyň Howa güıçleriniň komandiri wezipesine belledi. Kalibaf bu wezipä gelmezinden ozal pilotlyk ugry boıunça türgenleşik çärelerini geçiripdi. Ol bu wezipede üç ıyl işledi.
2005-nji ıylda Eıranda geçirilen prezidentlik saılawlarynda Kalibaf sesleriň diňe 14%-ine eıe bolup, saılawlaryň ikinji tapgyryna gatnaşmakdan mahrum edilipdi. Kalibaf özünde bolan dolandyryjylyk ukybynyň kömegi bilen dini sistemanyň arasynda barha köp goldaw gazanıar. Eıranyň demirgazyk-gündogarynda doglan Kalibaf Tähran uniwersitetiniň syıasy geografiıa ugry boıunça doktorlyk derejesine eıe.
58 ıaşly Rezai Eıranyň ”Rewolıusiıanyň sakçylary” toparynyň öňki baş komandiridir. Ol 2009-njy ıylda geçirilen prezidentlik saılawlaryny 2% sesiň azlygy sebäpli, dördünji ıer bilen tamamlapdy. Şol saılawlarda Rezai Ahmedinejadyň ykdysadyıeti ıalňyş dolandyrıandygyny tankytlaıan saılaw kampaniıasyny alyp barypdy. Ol güıçli hem-de özüne çekiji dalaşgär hasaplananok.
68 ıaşly Adel 2005-2008-nji ıyllar aralygynda parlamentiň metbugat wekili wezipesinde işledi. Häzirki wagtda ol ıurtda konserwatiwleriň güıçli sesi hasaplanıar.
Adeliň gyzy Eıranyň İokary ruhy ıolbaşçylarynyň biriniň ogluna durmuşa çykypdy. Adel, Hameneıiň ıakyn ynamdary bolup, ol Yslamy gollanma ministriniň, Bilim ministriniň orunbasary we Eıranyň Pars dili we edebiıaty akademiıasynyň ıolbaşçysy ıaly ençeme döwlet wezipelerinde işledi.
Adel Tähranda doglup, onuň Tähran uniwersitetiniň filosofiıa bölüminden doktorlyk derejesi bar. Häzirki wagtda Adel şol uniwersitetiň filosofiıa bölüminde hem işleıär.
61 ıaşly Aref orta garaıyşly adam bolup, ol öňki reformaçy prezident Mohammad Hataminiň ıanynda wise-prezident wezipesinde işläpdi. Onuň 2009-njy ıylda Eırandaky saılawlaryň yzysüre geçirilen köpçülikleıin protestlerden soň häkimiıetden üzňeleşdirilen reformist gatlakdan goldaw alyp biljegine garaşylıar.
Aref Tähranyň Şarif Tehnologiıa uniwersitetiniň professorydyr. Hataminiň prezidentlik eden döwründe Aref Informasiıa we Aragatnaşyk tehnologiıa ministri ıaly ençeme wezipeleri ıerine ıetiripdi.
Aref 2008-nji ıylda parlament saılawlaryna gatnaşmak üçin hasaba alnypdy. İöne reformaçy dalaşgärleriň saılawlara gatnaşmakdan mahrum edilmegine garşy çykyp geçiren protestleri netijesinde parlament saılawlaryndan çetleşdirilipdi.
64 ıaşly bu din hadymy ıadro gepleşikleri boıunça öňki araçy we İokary milli howpsuzlyk geňeşinde Hameneıiniň wekili wezipesini ıerine ıetirıär. Bu Geňeş hem ıurduň ıadro programmasy bilen bagly işler bilen gyzyklanıar.
Şeıle-de Rohani İokary ruhy ıolbaşçyny wezipä saılamaga we wezipeden aıyrmaga hukugy bolan Eıranyň ekspertler assambleıasynyň agzasydyr. Parlamentiň metbugat wekiliniň öňki orunbasary bolan Rohani öňki prezident Ali Akbar Haşemi Rafsanjaniniň ıakyn adamydyr. Rafsanjani şu ıyl geçiriljek saılawlarda dalaşgärlikden çetleşdirildi.
2003-nji ıylda Rohani Eıranyň ıadro gepleşikleri boıunça araçy toparynyň ıolbaşçysy wezipesinde işläp başlapdy. Ol bu wezipesini 2005-nji ıylda Ahmedinejad prezidentlige saılanıança ıerine ıetiripdi. Şondan bäri Rohani Ahmedinejadyň alyp barıan ykdysady syıasatyny we halkara arenasynda dawaçyl hereketlerini tankytlap gelıär. Rohani Günbataryň bilimini alyp, onuň Glazgow uniwersitetiniň hukuk bölüminden doktorlyk derejesi bar.
Eıranyň öňdäki prezident saılawlarynda belli sekiz dalaşgärleriň soňkusy öňki gaz we telekomunikasiıa ministri Gharazidir. 71 ıaşly Gharazi 1980-90-njy ıyllarda parlamentde işledi. Ol konserwatiw we tehnokrat dalaşgär hasaplanıar.
Garazi bir wagtlar Eıranyň sürgündäki ”Halk mujahedinleri” opppozision toparynyň agzasy bolupdy. Habar berilmegine görä, ”Halk mujahedinleri” topary, Yrak-Eıran urşy döwründe Saddam Huseıiniň tarapynda söweşmek üçin Yraga gidende, Gharazi şol topary terk edipdir.