Alzheimer hastalığını neler hızlandırıyor? | | Olay Gazetesi Turkish Newspaper in London
ABD’nin Los Angeles kentindeki Güney Kaliforniya Üniversitesi uz­manlarından Alexandra Moser ve Christian Pike, “Apolipoprotein E (APOE4) mutasyonu, Alzheimer hastalığının gelişiminde en önemli risk faktörüdür, ancak APOE4’ün tüm taşıyıcıları bu hastalığa yaka­lanmaz. Bu durum, hastalığın gelişi­minin diğer faktörlerden de etkilen­diğini gösteriyor. Batı diyetten kay­naklanan obezitenin, taşıyıcılarda Alzheimer hastalığının gelişimini tetiklediğini tespit ettik” açıklama­sında bulundu.
Gen ve APOE proteini, beyin ve diğer organların hücrelerindeki en önemli molekül olarak kabul edili­yor. Son araştırmaların gösterdiği gibi bu gendeki mutasyonlar, Alzhe­imer, ateroskleroz (damar sertleş­mesi) ve diğer bazı hastalıkların ge­lişmesine neden olabiliyor. Dünya nüfusunun yaklaşık %12’sini oluş­turan kişilerin genomlarında bulu­nan APOE4’ün mutasyonu, Alzhei­mer hastalığının gelişme olasılığını 3 katına çıkarıyor. APOE’nin iki kop­yasında böyle bir mutasyonun ol­ması durumunda olasılık, 12 katına çıkıyor ve bu durumda Alzheimer hastalığına yakalanmak kaçınılmaz oluyor. Moser ve Pike, proteindeki bu yanlışlığın beyin hücrelerini pro­tein ‘çöpünün’ birikimine karşı na­sıl daha savunmasız hale getirdiğini araştırmaya başladı ve bu sorunun yanıtını bulmak için farelerle deney yaptı. Farelerin yarısında APOE genleri olduğu gibi bırakıldı, diğer yarısına ise insandaki APOE4 kulla­nıldı. Deneyin sonuçları, APOE4 ta­şıyıcılarında fazla kiloların Alzhei­mer hastalığının gelişmesine neden olduğunu, yüksek kalori oranlı yi­yeceklerle beslenen ve obezite so­runu olan farelerin beyinlerinde, normal APOE genli gruba göre bo­zuk moleküllerin daha hızlı bir şe­kilde biriktiğini gösterdi.
Biyologlar, sürecin neden bu şekilde geliştiğini henüz bilmedik­lerini, ancak APOE4 taşıyıcılarının yağlı gıdaların etkisine daha duyarlı olmalarının, bu genin obezite geli­şimiyle ve diğer metabolizma so­runları ile ilgili enfeksiyonları güç­lendirmesine bağlı olabileceğini düşündüklerini açıkladı. Moser ve Pike, mekanizmayı sonuna kadar çözerek APOE4’ün neden Alzhe­imer hastalığının gelişmesindeki ana risk faktörü olduğunu açıklığa kavuşturmayı umuyor.