Bebeklik ve çocukluk döneminde büyüme ve gelişme, yaşamın diğer dönemlerine göre daha hızlıdır. Bu dönemdeki çocukların beslenme ve sağlık durumları doğrudan büyüme ve gelişmeyi etkiler.Beslenme bozukluklarıaynı zamanda beyin gelişimini de etkiler. Çocuklarda yeterli ve dengeli beslenme ile enerji, protein, vitamin ve minerallerin gereksinime göre alınması ve alınan besin ögelerinin büyüme-gelişme için kullanılması sağlanmalıdır. Yeterli ve dengeli beslenmenin sağlanamamsı durumunda karşımıza çıkan hastalıklardan bir tanesi de marasmus hastalığıdır.
Bu yazımızda marasmus nedir, nedenleri, tedevisi ve marasmus hastalığında beslenme / diyet tedavisi konularında bilgi vereceğiz.
Marasmus Nedir ? Marasmus Ne demek?
Belirli bir besin öğesinin eksikliği olmayıp besinlerin tümünün yetersiz alınmasıyla gelişen veenerji eksikliğinin ön planda olduğuuzun süreli açlık durumuna marasmus adı verilir. Tehlikeli bir hastalık olan marasmus özellikle gelişmekte olan ülkeler ve 5 yaşın altındaki çocuklar risk grubundadır.Gelişmiş ülkelerde görülme oranı çok düşük seviyelerdedir.
Yeterli süre anne sütü alınmaması, ek besinlere erken veya geç başlamak en önemli nedenlerdir. Diğer nedenler;yetersiz besin alımı, besin hazırlama hataları, ailenin sosyoekonomik durumunun düşük olması, gebelikte annenin yetersiz beslenmesi, prematüre veya düşük doğum ağırlıklı doğum, ailenin eğitim düzeyinin düşük olması, çocuğun sık sık hastalanması, uzun süreli ishaller, enfeksiyon, metabolik hastalıklar, kalp, akciğer, merkezi sinir sistemi hastalıklarıdır.
Marasmus Hastalığının Belirtileri Nelerdir ?
En önemli klinik belirti, yaşa görevücut ağırlığının %60‘ın altında, boya göre ideal ağırlığın %70’in altında olacak şekilde zayıflamasıdır. Genellikle ödem yoktur, deri kuru ve incedir, buruşur. Yüzleri yaşlı insan görünümündedir. Aşırı derecede yağ dokusu ve kas dokusu kaybı vardır. ’Bir deri bir kemik’ olarak nitelendirilebilir. Saçları kuru, ince, seyrektir. Halsizdirler ve bir uyarı karşısında tepki vermezler.
Çocuklarda ödem, dehidratasyon, inatçı ishal veya kusma, enfeksiyon, anemi, sarılık belirtileri varsa hastaneye yatırılarak tedavi edilir. Vücut sıcaklığı düşüklüğü (hipotermi) varsa çocuk ısıtılır, vücut sıcaklığı 36.5 ̊C olana kadar takip edilir.Kan şekeri düşüklüğü(hipoglisemi) varsa hastanın bilinci açık ise ağızdan veya nazogastrik yolla dekstroz verilir. Bilinç kaybı varsa dekstroz intravenöz yolla verilir. Dehidratasyon tedavisi için ağızdan sıvı tedavisi uygulanır. Potasyum ve magnezyum seviyeleri düşük olan çocuklara potasyum ve magnezyumdan zengin solüsyonlar ağız yoluyla verilir. Enfeksiyon belirtileri varsa çeşitli antibiyotiklerle tedavi uygulanır. Yetersiz olan vitaminler ve mineraller çocuğun ihtiyacına göre verilir.
Pekimarasmus hastalığında nasıl beslenilmelidir, nelere dikkat edilmelidir:
Çocuk anne sütü alıyorsa mutlaka devam edilmelidir.
Enerji, protein ve sıvı gereksinimleri hesaplanarak laktozu azaltılmış veya laktozsuz mama ile beslenmeye başlanır.
Başlangıçtaaz az, sık sık 2-3 saat aralıklarla beslenme uygulanır.
Çocuğun tolere edebilme durumuna göre diyetin enerjisi ve proteini artırılır, beslenme aralıkları açılır.
Beslenme öyküsü sorgulanır, ayına uygun ek besinler diyete eklenir.
İshal varsa posası düşük,yağı az diyet düzenlenir. Sebze ve meyveler tüketimi sınırlandırılır.
Çocuğun acıkmaya başlaması, iştahının düzelmesi, kilo alması, ishal ve kusmanın olmaması iyileşmeye başladığını gösterir.
Çocuk her gün tartılır, fiziksel ve psikolojik yönden takip edilir.
Çocuğun boya göre ağırlığı %90’a ulaştığında, vitamin ve mineral eksikliği tedavi edildiğinde, enfeksiyon ve eşlik eden diğer hastalıklar çözüldüğünde çocuk taburcu edilir.
Aileye beslenme eğitimi verilerek çocuğun yeterli ve dengeli beslenmesi sağlanır.
Çocukların beslenme ve büyütülmesinden genellikle anneler ilgilendiği için annelere bu konularda eğitimler verilmelidir.
Gebelikteyeterli ve dengeli beslenmeyeönem verilmelidir.
Doğumdan sonra ilk yarım saat-1 saat içinde bebek mutlaka emzirilmelidir. Kolostrum (sarı süt) bebeği hayat boyu birçok hastalıktan koruyacaktır.
İlk 6 ay sadece anne sütü verilmesidir. sağlıklı beslenmenin temelidir.
6.Aydan sonra ayına uygun ek besinlere geçilmelidir.
Bebeğin büyüme ve gelişmesi sağlık ekibi tarafından düzenli olarak kontrol edilmelidir.
Marasmus hasatalığı şüphesindemutlaka bir doktor ve diyetisyenden yardım alınmalıdır.