Bukittingi ve Kadinlarin Yonettigi Minangkabau Kabilesi ( Bati Sumatra, Endonezya)
Ana sayfa ● Asya ● Endonezya ● Bukittingi ve Kadinlarin Yonettigi Minangkabau Kabilesi ( Bati Sumatra, Endonezya)
Sumatra’da denizden 950 metre yuksekligi ile sicaktan bunalan
Endonezyalilari ve dogal guzellikleri ile turistleri miknatis gibi
ceken Bukittingi ayni zamanda anaerkil Minangkabau kabilesinin en yogun
yasadigi sehirlerden. Minangkabau’lar son derece inancli Muslumanlar ve
ayni zamanda anaerkil bir topluluklar, ilginc bir birlesim.
ve cevresini yerli bir motorlu rehber tutarak dolastim. Raji , 23
yasinda universiteyi yeni bitirmis Minankabau. Bukittingi
cevresindeki yerlesim merkezlerindeki ilginc yapilari dolasmamiz butun
gunumuzu aldi. Arada Raji kabilesinin adetlerini bana anlatti. Yaklasik
nufuslari 5 milyonu bulan Minangkabaularda miras anadan kiza geciyor,
ailenin en yasli kadini diger kadinlari da yonetiyor. Erkekler
kadinlarin sozlerini dinliyor. Evlendikleri zaman erkekler kadinevine
tasiniyor ve kayinvalide ile birlikte yasiyorlar. Kadinla erkek evlenip
cocuklari oldugunda bu kez annenin erkek kardesi devreye giriyor:
cocukla ilgili tum kararlar dayi tarafindan aliniyor. Hangi okula
gidecek, kiminle arkadaslik edecek, kiminle evlenebilir gibi kararlar
dayinin. Kadinlarin duruma bu kadar hakim gozuktugu ortamda halen
kadinlar cok calisiyor, erkekler yatiyor. Nasil mi? Minangkabaularda
kadinlar icin bosanmak en kotu sosyal davranislardan biri. Bir daha
evlenmesi neredeyse imkansiz ve koyde dislaniyor. Erkek “basimi alir
giderim, ona gore” dediginde akan sular duruyor. Ya da bana Minangkabau
adetlerini anlatan erkekler oyle olmasini istiyor 🙂
baslik parasi gelenegi var. Yalniz bizdekinin tersi sekilde kadinlar
erkeklerle evlenmek icin oduyor. Bu yaziyi okuyan erkeklerin yuzune bir
gulumsemenin yayilmaya basladigini goruyorum, ehh bize de baslik parasi
odeniyor diye. Hemen sevinmeyin, kadin baslik parasi oderse evliliginiz
boyunca kazandiginiz ne varsa ona ait oluyor. Hani ayrilmaya falan
karar verirseniz, sirtinizdakinden baska bir sey almaniz mumkun degil,
cunku baslik parasini vermis bir kere.
Raji’den kaca gidecegimi
de ogrendim: Minangkabau kadini beni satin almaya karar verirse
15,000,000 Rph ediyorum ( yaklasik 1200 USD) . Para yerine aileme moped
de verebilirlermis. Ee dedim, fiyatim dusukmus. Rajiye gore yuksek
bile, cunku duz ciftci erkek 5,000,000 Rph, devlette calisan erkek
10,000,000 Rph ( 800 USD) ediyormus. Bana universite bitirdigim icin
yuksek fiyat bicerlermis.
mevsiminde Endonezya’da seyahat cok yavas olabiliyor. Sumatra’nin
goreceli olarak gelismis bu kesiminde bile yollar her an kapanabiliyor.
Yukselen nehirden dolayi bazi yollar camur deryasi. Geri donup cok kotu
yollardan dolasarak gidecegimiz koylere gidiyoruz.
degiyor. Minankabau evleri goge yukselmek istercesine kurulmus: catinin
bir kac yeri yukseltilerek ucuna buffalo boynuzu konmus. Simdilerde
hepsine birden boynuz konulmuyormus ama gelenek cok eski.
Minankabaularin isimlerinin “irmak buffalosu”ndan kaynaklandigina
inaniliyor. Etrafta cok buffalo degil ama onlarca kopek goruyorum.
Garibime gidiyor cunku Endonezya’da Muslumanlarin yogun yasadigi bir
cok yerde sokakta kopek goremezsiniz, Endonezya Muslumanlarina gore
kopek helal olmadigi icin etraflarinda yasatmiyorlar. Minankabau
ciftcilerinin ise cifter cifter av kopegi var. Nedeni bolgede bol
bulunan yaban domuzlarinin pirinclere verdigi zararin onlenmesi.
Topluca avlanmaya cikan koyluler daha sonra avladiklari yaban
domuzlarini Bataklara satiyorlar.
cevresi hem guzel evleri hem de cok canli dogasi ile cok keyifli bir
yer. Bukittingi merkezindeki pazar ozellikle Carsamba ve Cumartesi
gunleri cok canli oluyor. Cevre koylerden gelenler devasa pazari
dolduruyor. Bukittingililerin en fazla yedigi yemeklerin basinda pirinc
ve sonra pirinc eristesi geliyor. Bazilari asagidaki gibi rengarenk.
yuku olanlar pazardan donerken at arabasi kiraliyor. 15 dakikalik yol
bir dolar: motorsiklet taksiden pahali minibusten ucuz. Bolgedekilerin
severek yedikleri baska bir yiyecek ise cipsler: muz, elma, tapioka
gibi sebze-meyve kizartilip asagidaki gibi acikta dev torbalarda
ben biraz daha tapioka yiyeyim, bunu Iran’da bulamam. 40 gun suren
Endonezya gezimiz Bukittingi’de sona eriyor, ama dunya gezimiz devam
ediyor. Tahran’da gorusmek uzere.
12 Nisan 2009, 19:03
Endonezya gezimiz bitti desenize : ( alışmıştık oraların doğasına yeşilliğine.çok ilginç anaerkil bir toplum ama kadınlar yine ezilen taraf…bakalım İran ‘da nelerle karşılaşacağız.merakla bekliyoruz yazılarınız Basar Bey
12 Nisan 2009, 22:12
Hem müslüman hem de anaerkil bir topluluk demek, gerçekten çok ilginç… Ben en çok mirasın anadan kıza geçmesi kısmını beğendim, kulağa tuhaf geliyor babadan oğula deyiminden sonra 🙂 Oralara gitmiş kadar olduk, tüm bilgiler ve güzel anlatımınız için teşekkürler!
13 Nisan 2009, 02:42
Müslümanlık ve anaerkil bir toplum çok ilginç geldi ama başlık parası olayı hoşuma gitti kendi değerimi merak ettim doğrusu kötü birşey ama insan yine de merak ediyor.Çok güzel olmuş teşekkürler.
13 Nisan 2009, 08:42
ana erkil bir toplama oralarda rastlamak gerçekten ilginç ..
bakalım iran nasıl bir yermiş
13 Nisan 2009, 09:29
İran tiyosunu verince,şimdi ben uzak doğu müslümanlığı ile İran’daki müslümanlık ne kadar benzeşiyor meraklandım… Yine ilginç bir yazıydı,dağarcığa birşeyler kattım. Teşekkürler kurtbayram….
13 Nisan 2009, 12:23
Ne güzel gelenekler bunlar. Fotoğraflar harika yine. İran yazılarınızı merakla beklıyorum sevgili Kurtbayram. Ellerinize ve ayaklarınıza sağlık. Teşekkürler paylaştığınız için.
13 Nisan 2009, 23:14
ne kadar değişik gelenekler, değişik bilgiler, o nasıl erişteler öyle!! çok teşekkürler, kitap gibi bilgilere, belgesel izlercesine zevk veren fotoğraflara devam :))
fotoğrafçılık tekniğinden midir yoksa normalde de böyle rengarenk bir ülke mi.. ?
16 Nisan 2009, 11:37
pazarı harikaymış gerçekten, evler de öyle… Pirinç eriştelerinin renklerine baksanıza sanki şekerleme gibi. Başar bey tapiokalardan biraz alın bence kokmaz bozulmaz :)) İran gezinizi merakla bekliyorum, bu kapalı dünyayı aralayacak olan yazılarınızı… iyi yolculuklar.
17 Nisan 2009, 00:57
Endonezyanın kitabını yazdınız dostum. Başlık parası gibi adetlere kadar öğrendik.Tebrikler.Sırada İran var, hadi bakalım.
18 Temmuz 2010, 04:13
“Minangkabau’lar son derece inancli Muslumanlar ve ayni zamanda anaerkil bir topluluklar, ilginc bir birlesim.” cümlesine ithafen kendi Padang ve Bukittingi gezimden bir ekleme yapmak isterim, minangkabalular malum dinlerine çok bağlı olan bir toplum. İsviçreli bir arkadaşım sormuştu yerel bir bayan arkadaşa: minangkabaunun anaerkil yaşamı mı yoksa islamın aynı üstünlüğü göstermeyen gerekleri mi senin için daha önemli? cevabı şu şekilde isi: kesinlikle islam, islam ahiret için bir garanti, minangkabau tarzı yaşam ise geleneklerden ibaret.