WAİTİNG FOR GODOT / Godot’yu Beklerken (2001)
Godot, gelirse son umutta tükenir!
Senaryo: Samuel Beckett
Vizyon Tarihi: 04 Şubat 2001 (İrlanda)
Web Sitesi: beckettonfilm.com
Oyuncular: Barry McGovern, Johnny Murphy, Alan Stanford, Stephen Brennan, Sam McGovern
Samuel Beckett’in meşhur oyunundan uyarlanan film “Waiting For Godot”, 2001 senesinde çıktı. 2 defa Emmy’e aday gösterilen Amerikan sinemacı Michael Lindsay-Hogg tarafından çekilen film, DVD olarak piayasaya çıktı. İrlandalı aktör Barry McGovern ve Johnny Murphy’nin başrollerini paylaştıkları bu tek mekanlıık filmde Stephen Brennan, Alan Stanford ve Sam McGovern de rol alıyor.
İki kişinin Godot adlı birini beklemeleri üzerine kurulu oyun, Godot’un kim olduğunu, beklenen yere gelip gelmeyeceği veyahut karakterlerimizin Godot’u niçin beklediğine dair bilgi vermiyor. Yaprakları dökülmüş bir ağacın altında Godot’u beklemeye başlayan Vladimir ve Estragon’un arasında geçen diyaloglarla ilerleyen oyuna sonradan katılan Pozzo ve kölesi de oyunu ilginç kılan yan karakterler olarak beliriyorlar.
Kimsenin gelip geçmediği, sadece kuru bir ağacın olduğu ıssız bir yol kenarında geçen oyunun iki başoyuncusu Vladimir ile Estragon, Godot adını verdikleri bir kurtarıcıyı beklerler.
Godot : Toplumsal ve bireysel özelliklerden arındırılmış olsa da somut görüntüsüyle bir “varlık”tır. Sembolik olarak kimine göre umut, kimine göre Tanrı’dır. Her birey ve toplum Godot’yu kendi kimliğine göre yorumlar. Godot, Cezayirli köylülere göre, toprak reformu; Polonyalı seyircilere göre, ulusal bağımsızlık, kimine göre hiç gelmeyecek olan sosyalist düzendir.
Yukarıda da söylendiği üzere, oyunda Godot tanımlanamayan belirsiz bir varlık ya da “yok”luk gibidir. Oyunda Godot’nun ne olduğundan ya da kim olduğundan öte ne yaptığı önemlidir. Godot’nun anlamı bağlamsal olabilir ama ne yaptığı konusunda hem-fikir olmak zor değildir: O, oyundaki kişilere bir amaç verir. Dolayısıyla Godot’nun olup olmaması da çok önemli değildir onlar için. Yaşamlarındaki tek devinim onu bekleme eylemidir. Bir türlü gelmez ama onu beklerken zamanı geçirebilirler. Kaotik gerçeklerini düzenleyebilen bir öğedir bu durumda. Godot’nun gelmesini beklerler ama aslında gelişi onlar için sahip oldukları tek amacın da yok olması demektir. Dolayısıyla gelmesi gel-memesinden çok daha kötüdür.
GODOT’YU BEKLERKEN ÜZERİNE
Absürd Tiyatro’nun bir özelliği olarak giriş- gelişme- sonuç gibi bir olay örgüsünün olmayışı ve bir durum öyküsü gibi dönem, yer ve kişilik analizlerinin net verilmeyişi kendinden önceki edebiyat yapıtlarından farkını ortaya koyar. Absürd Tiyatroda, olayların belli bir başlangıcı ve bitişi yoktur, bunun aksine tekrarlardan oluşan, başladığı yere geri dönen, ya da bir zaman döngüsü içinde sonsuzluk prensibi uygulanır biçimde belli bir zaman dilimini temsili olarak işleyen biçimler vardır. Klasik tiyatrodaki gibi belli bir olay örgüsünün olmayışı ve seyircinin bu eski biçimlere koşullanmış olmasından dolayı oyun çok olumsuz tepkiler almıştır. Anlaşılamamış ve dolayısıyla da beğenilmemiştir. Ancak 1957’de San Fransisco’daki bir hapishanede sahne alan oyunun sonunda hapishane adeta alkıştan yıkılmış ve son derece coşku dolu olumlu tepki uyandırmıştır. Bu “şaşırtıcı” olay üzerine, eleştirmenler eseri tekrar inceleyip her satırını didik didik incelemişlerdir. Sonucunda da çok farklı yorumlar ortaya çıkmıştır.
Geceyi sefil koşullarda geçirirler, ertesi gün yine aynı yerde buluşurlar. Yaptıkları tekdoğru dürüst iş, beklide onları içinde bulundukları zor durumdan kurtaracak olan Godot’yu beklemektir.
Gogo ve Didi, sürekli ikilidirler. Bir aradayken tamamen zıt, fakat birbirleri olmadan yapamazlar. Tek başlarına bir işe yaramayacaklarını bilirler, bu yüzden birbirlerinden ayrılmazlar. Bu yüzden, Bazı eleştirmenlere göre, bu iki karakter şu şekilde temsil olunmuştur:
(Estragon’un seçimi intar etmektir. Ancak Vladimir’in –..ya Godot gelir de bizi bulamazsa?…. sözleriyle intardan vazgeçer)
Her perdenin sonunda, Godot’un gelemeyeceğini bildirmek için haberci olarak bir çocuk seçilmiştir. Çünkü çocuk, saftır , saflığıyla istenenleri aynen iletir.
“–Eğlendiğimiz zaman vakit çabuk geçiyor”
Vaktin genel olarak çok hızlı geçtiğinden şikayet ederiz çünkü toplumda etkin rollerimiz var. Ancak etkin roller oynamayacak kadar güçsüzleşen insanlar için saatlerin hiçbir ayırıcı özelliği kalmıştır… Bu gibi durumda insanlar, zamanın geçmek bilmeyen bir bekleme sürecine tutsaktırlar.
Vladimir, insanın kurtuluşu var mıdır ?
sorusunu irdeler. İncil’e göndermeler yapar. İsa ile çarmıha gerilen iki hırsızdan biri, son anda olumlu tutumuyla cehennemden kurtarılmış, diğeri de olumsuz tutumuyla lanetlenmiştir. Bu durumda kurtulma şansı yarı yarıyadır. Ayrıca perdenin sonunda gelen çocuğun söylediği gibi, Godot’un insana iyimi kötü mü davranacağı önceden bilinmez. Hem babacan hem acımasızdır. “Umutsuzluğa kapılma hırsızlardan biri kurtuldu, umuda kapılma, hırsızlardan biri lanetlendi. Ancak İsa’nın çarmıha gerilişindeki bu olayı 4 incil yazarından sadece biri anlatmakta, dolayısıyla kanıtlanmamaktadır. Çarmıh kavramı, insan yaşamındaki acı çekme olgusunu simgelemek için kullanılmıştır.
Bu yazı ateist, düşünce, edebiyat, eleştiri, felsefe, hikmet, kültür içinde yayınlandı ve Alan Stanford, Barry McGovern, Johnny Murphy, Sam McGovern, Samuel Beckett, Stephen Brennan olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.
« DUÂ-İ VATÂN, VESÎLE-İ EMN Ü EMÂN
“HALKIN KELAMI, HAKK’IN KALEMİDİR” »