Konutunu kiraya verenler, yeni düzenlemelere dikkat! | Gündem haberleri
• Ticari, zirai veya mesleki kazançları nedeniyle yıllık beyanname vermek zorunda olanlar, tutarı ne olursa olsun konut kira gelirini beyannamenin gayrimenkul sermaye iradı bölümüne eklemek durumundaydı.
• Sadece konut kira geliri olanlar, belirli bir tutarın altında kira geliri elde etmişlerse (örneğin 2012 yılında 3 bin lira, 2013 yılında 3 bin 200 lira) beyanname vermelerine gerek yoktu. Bu tutar hem bir istisna hem de beyanname verme sınırını ifade etmekteydi.
• Ayrıca, ticari, zirai ve mesleki kazancı nedeniyle yıllık beyanname verenler 3 bin/3 bin 200 liralık istisnadan yararlanamamaktaydı.
• 2013 yılında ücret, menkul sermaye iradı (faiz, kâr payı, vb.), gayrimenkul sermaye iradı (her kira geliri; işyeri, konut, arazi, tarla, taşıt vb.) ile diğer kazanç ve irat (değer artış kazancı, arızi kazanç) elde edilmişse, bunların brüt tutarı 94 bin liradan fazlaysa (GVK.Md-21/2: GVK’nun 103. maddesinde yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için belirlenen tutar) ve elde edilen konut kira geliri 3 bin 200 liranın üzerindeyse istisnadan yararlanmak mümkün değil.
• Elde edilen konut kira geliri 3 bin 200 liradan azsa, 94 bin liralık tutara bakılmaksızın, kira geliri yıllık beyannameye dahil edilmeyecek. (15.6.2012 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 4842 SK. Md-16)
Eğer ticari, zirai ve mesleki kazancınız nedeniyle yıllık beyanname vermek zorundaysanız 3 bin 200 liralık istisnadan yararlanamazsınız. Bu kural eskiden de vardı. Yani 100 lira dahi mesken kira geliri elde edilmişse bunu beyannameye olduğu gibi, “istisnadan yararlanmayacak şekilde” eklemek gerekmekte.
6 Ocak 1961’de yayınlanan 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nda, gayrimenkullerin ve hakların kiralanmasından elde edilen ve bir takvim yılında 2 bin 500 lirayı aşmayan kiralarla bir takvim yılı içinde toplamı 10 bin lirayı aşmayan kiraların 2 bin 500 lirası gelir vergisinden müstesna idi. Ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar ile gelirleri bunlar tarafından bildirilecek olanlar bu istisnadan yararlanamamaktaydı.
Nedeni ise Yasa gerekçesinde: “Bu istisna hükmü, yılda 2 bin 500 lira civarında kira sağlayan bir çoğu okur yazar olmayan bir kısım vatandaşların, masrafların ve diğer indirimlerin tenzilinden sonra üzerinden vergi ödenmesi pek az ihtimal dahilinde bulunan bu mahdut gelirleri sebebiyle vergi kanunlarının mecburiyetlerinden vareste tutulması böylece hem kendilerinin hem de idarenin fuzulen işgal edilmesinin önlenmesi maksadıyla kanunda yer almıştır.
Bir kimsenin eğer yıllık beyanname ile bildirilecek bir geliri mevcutsa yukarıdaki mucip sebeplere istinat edilerek muamele yapılması doğru olmaz.” şeklinde açıklanmıştı.
TÜİK’e göre 2012 sonu itibariyle %93’e ulaşan okuryazar oranı, Gelir İdaresi tarafından vergi ödeyicileri için önceden doldurulup gönderilen gelir vergisi beyannameleri ve elektronik beyanname verme imkanları ile 2014 Türkiye’sinin 1961 Türkiye’sinden çok farklı olduğu göz önüne alındığında;
• Vergi adaleti için istisnanın tüm gelir grupları için uygulanması,
• ya da belli tutarın üzerinde gelir elde eden hiç kimseye istisnanın uygulanmaması,
• veyahut ta istisnanın tamamen kaldırılarak herkesin beyanda bulunmasının sağlanmasının, daha uygun olacağı kanısındayız.