Tüketim Toplumu | Sokak Dergisi
Ana Sayfa ELEŞTİRİ Tüketim Toplumu
Tüketim toplumu; günümüz toplumu diyebileceğimiz, içinde bulunduğumuz, gelişimine ve değişimine destek verdiğimiz,devamlılığını sağladığımız bir yapı aslında.
Tüketim toplumları giderek artan ölçütler içinde tüketim olgusu etrafında örgütlenir ve insanlar sürekli harcama yapma,tüketme eğilimindedirler.
İnsanlar biraraya gelerek grupları,toplulukları oluştururlar ve aslında yine insanın oluşturduğu tüm kurum kuruluşlar, tüm örgütlenmeler de totalde toplumu meydana getiren şeylerdir. Her insanın toplum içinde ait olduğu bir konum, sahip olduğu bir statü vardır. Her statü, belli rolleri de beraberinde getirir. Statü denen kavram, toplum içindeki o hiyerarşiyi de oluşturur ve tüketim toplumlarında insanlar statülerini tükettikleri şeyler yoluyla kazanırlar. Alışveriş yaptığı mağazalar, kullandığı markalar, yaptığı harcamalar bir insanı diğerinden ayıran ölçütler haline gelmiştir. Bu, tüketim toplumu insanının en önemli özelliklerinden biridir. Harcadığı para miktarı, kişinin bilgi birikimi ve deneyimlerinin önüne geçmiş durumdadır. En basidinden hepimiz bunun eğitimini almadığımız halde bir insanın telefonunun markasına bakarak onun gelir durumu hakkında yorum yapabiliyoruz, ve dolaylı olarak da burdan yola çıkarak yine aynı kişiyi kendi kafamızda da olsa statülendiriyoruz ve “diğerleri”nden ayırıyoruz.
Böyle toplumlarda insanlar sürekli bir harcama yapma ve tüketme arzusu içindedir. Bu, tüm insanları içine çeken bir kara delik haline gelmiştir. Hepimizin bu kara deliğe düştüğü de olmuştur zaman zaman. Sürekli bir “şunu da alıyım, bunu da alıyım, bu indirime giren ürün, şuraya gidiyim, bunu yapıyım, şunun bu modeli bende yoktu bu da güzelmiş” cümleleri dönüp duruyor ve bunların “hiçbirini kullanmadım” diyebilecek tek bir insan yoktur ya da varsa da bunların sayısı bi elin beş parmağını geçmez.
Bunun belirli nedenleri vardır ki; bunların en başına kapitalizmi koymak yanlış bir söylem olmaz. Kapitalizm toplumun içine girmiş insanları sürekli tüketen bir nesne haline dönüştürmüştür. Bu arzuyla hareket eden insan ihtiyaçlarını ve isteklerini ayırt edemez hale gelmiştir.
Tüm alışveriş merkezleri, mağazalar vs de bu düşünceler doğrultusunda dizayn edilmiştir. Bir avmye girdiğiniz anda ihtiyacınızdan fazlası serilir önünüze; renkli ışıklı büyük panolu reklam afişlerinin olduğu mağazalar, çocuklu ailelere özel çocuğun dikkatini çekecek çeşitli karakterlerle çevrili oyun yerleri, gezip yorulduktan sonra karnınızı doyurabileceğiniz yemek yerleri..hepsi sizin ve maksimum düzeydeki tüketiminiz için hazırlanmıştır. Tüm ihtiyaç ve isteklerinizi bir kapıdan girdiğiniz anda karşılayabilirsiniz, sistem sizi asla geri çevirmez. Tüketim toplumu insanları tatillerde, boş zamanlarda da daha fazla para harcamaya yönelirler, avmlerin hafta sonları özellikle de pazar günleri dolup taşmasının nedeni de budur.
Şöyle bir düşünün ki; sizin de ihtiyacınız olmadığı halde sırf indirimde olduğunu gördüğünüz bir ürünü yine “sırf indirimde olduğu için” alma eğiliminiz olmuştur. Böylelikle ihtiyaçlar da dönüşmeye başlamıştır. Bunun en güzel örneğini bugün üzerinden verebiliriz: Black Friday (!)
Aylarca beklenen, ürünleri kovalanan ama deyim yerinde fos çıkan bir durum söz konusu. İnsanlık adına bir durum söz konusu olduğunda bunu yapmayacak çoğu insan “indirim” adı altında bir kandırmaca için sabahın köründe yollara düşüyor; dışarıda ekmek almaya parası, başını sokacak evi olmayan insanlar varken diğer tarafta çok beğendiği mont 500 liradan 430 liraya düştü diye insanlara çarpa çarpa reyona koşuyor. Bunların hepsi dış dünyanın gerçek unsurları. Gerçek anlamda bir indirim olup olmaması konusu da insanlar tarafından sorgulanmaz hale gelmiştir; çünkü insanlar bu sisteme dahil edilmiş ve buna alıştırılmıştır. Hepimiz Black Friday ın ne olduğunu ve ne anlama geldiğini biliyoruz ve sorgulama gibi bir derdimiz yok aslında.
Mağazaların online siteleri açılır açılmaz ürün stoklarının bitmesi, insanların mağaza önlerinde bekleyip kapıların açılmasıyla içeriye hücum etmesi, sırf “indirim”den bir şey alabilme arzusuyla kucak dolusu kıyafetlerle kasaya ilerlemesi.. tüketim toplumuna hoş geldiniz. Artık siz de bu toplumun değiştirmeye ve dönüştürmeye başladığı bir bireysiniz.
Sonraki İçerikDolar Neden Evrensel Para Birimi?
Adı Hep “Aşk” Olmuş