Zagreb Gezi Rehberi - Zagreb Gezi Notları - Zagreb Seyahat Rehberi
Büyük beklentilerle gittiğimiz Sırbistan’ın başkenti Belgrad’dan umduğumuzu bulamadığımız için Hırvatistan’ın başkenti Zagreb’e de biraz kuşku ile yol alıyoruz; acaba bizi nasıl bir şehir bekliyor? Ama daha şehre ilk girişimizde bile olumlu izlenimler bırakıyor Zagreb insanda. Sonra şehri doya doya gezince ilk izlenimin az bile olduğunu, bu şehrin her açıdan çok güzel zaman geçirilecek bir şehir olduğunu görüyoruz. Restaurantları, cafeleri, müzeleri, parkları, meydanları, güzel binaları ve güzel insanları 🙂 ile Zagreb gerçekten görülmesi gereken bir kent. Esasen küçük bir kent olmamakla birlikte tarihi kent küçük sayılabilecek bir alanda toplandığı için gezmesi de kolay bir kent;
Şehirde metro yok ama iyi bir tram ağı var. Buna rağmen oteliniz “Centar” adı verilen merkezde olursa belki tramvaya bile ihtiyacınız kalmayabilir. Eğer gerekirse tramvay bileti büfelerden alınabiliyor; tek bilet 8 kuna ve 1.5 saat yolculuk hakkı tanıyor. Bu süre içinde istediğiniz tramvaya geçebiliyorsunuz. İçeri girince biletinizi makinaya sokup işletmeniz gerekiyor. Gezerken özellikle gece Zagrebin sokak lambalarına dikkat etmelisiniz. Avrupa’da sanırım hala gazlı sokak lambası kullanılan tek şehir Zagreb. 200 den fazla gazlı sokak lambası her gece 2 lamba yakıcı (Nazigaci) tarafından tek tek yakılıyor.
Jelacic Meydanı (Trg bana Jelacica) Burası 1641 yılından beri şehrin kalbi sayılan meydanın adı 1848 yılında resmi olarak bu ismi almış. 2. Dünya Savaşı esnasında “Cumhuriyet Meydanı” adını alan meydan orijinal ismine 1990 yılında geri dönmüş. Avusturya-Macaristan’a karşı Hırvatistan halklarının savunucusu olan Ban Josip Jelacic’ den alıyor adını meydan. Bu meydan Zagreb’lilerin aynı zamanda buluşma yeri. Buluşmalar yine meydandaki beyaz saat kulesini işaret ederek “saat kulesinin altı” ya da heykeli yer göstererek “atın kuyruğunun altı” şeklinde oluyormuş. Meydandaki atlı Jelacic Heykeli 1866 yılında yapılmış ama 1947 yılında komünist otorite tarafından kaldırılmış. Heykel ancak 1990 yılında Ban’ın doğum gününde elindeki kılıç Avusturya-Macaristan’a bakacak şekilde tekrar eski yerine konmuş.
Mandusevac Fountain Heykelin hemen yanında bir havuza akan bir çeşme görülür. Bu su kaynağı 19 yy’a kadar Zagreb’in içme suyunu teşkil ediyormuş. Hikayeye göre zamanla bu çeşme cadıların buluşma noktası olmuş. Şehrin isminin bu su ile ilgili de bir hikayesi var; bir bahar günü savaştan dönen yorgun ve susamış komutana “Manda” adında bir kız buradan “kaşık dolusu su” getirir. Kaşık dolusu su Hırvat dilinde “zagrabiti” demektir. Bundan sonra bahara kızın adından kaynaklanan “mandusevac” şehre de kaşık dolusu sudan kaynaklanan “Zagreb” denmiş.
Katedral İkiz kuleleri ile karakterize Katedral şehirin en önemi sembolüdür. Katedral olarak anılmakla birlikte tam adı “The Catedral of the Assumption of the Blessed Virgin Mary” dir. Gotik tarzdaki katedralin yapımı 1094’e dayanır ama eklemeler ve yeniden yapımlar 17 yy’a kadar devam eder. Osmanlı İmparatorluğunun büyümesi esnasında tehdite maruz kaldıklarında ön cephe hariç Katedrali 3 tarafına surlar yapılmış. Tehdit geçip istila olmayınca kutlamak için çan kulesi eklenmiş. Çok görkemli iç ve dış yapıya sahip Katedral gotik yapısı ile avrupadaki birçok katedrali anımsatıyor. Ancak 3 tarafındaki koruma surları ile görünüşü çok farklı bu yapı hiçbir katedralde bulunmuyor.
Dolac Market Katedrali karşı çaprazından girilen sokak ile ulaşılan hergün açılan açık hava pazarıdır. Esasında Zagreb’de her semtin açık hava pazarı vardır ama en büyük ve ünlü olanı Dolac. Büyük bir kısmı meyve sebzeye ayrılmıştır küçük bir bölümde ise özellikle tahta hediyelik eşya satılıyor. Satıcıların kadın oluşu ve tezgahların güzelliği ve düzeni ile ilgi çekicidir. St.Mary Kilisesi Dolac Marketin Katedral tarafındaki girişindeki süslü giriş kapısı ile dikkat çeken kilisedir. Mermer altarı ve illüstyonist tarz freskleri görülmelidir. Tkalciceva Genellikle Tkalc denilen ve Dolac Marketin arkasından başlayan sokak şüphesiz ki Zagreb’in en renkli ve neşeli caddesidir. Küçük butikler, geleneksel ürünler satan dükkanlar, cafeler bu sokağı daha da renklendiriyor. Sokağın üzerinde sol kolda Zagreb’in varlıklı ailelerinden gelen Marija Juric Zagorka’nın heykeli bulunuyor. Zagorka her zaman zamanının önünde giden bir gazeteci-yazar olmuş ve çoğu zamanını kadın hakları konusuna ayırmış. Heykelin hemen arkasındaki binanın dış cephesinde dakikliği ile sizi şaşırtacak bir güneş saati bulunuyor. Radiceva diğer bir güzel alışveriş sokağıdır. Adını 1928 de parlementoda bir suikast sırasında öldürülen Hırvat politikacı Pavle Radic’den almaktadır.
Şu andaki kiremit 3 katlı yapılardan önce burası tümü ile ahşapmış ve şehrin en önemli ticaret sokağı imiş. Ancak bir yangın ile tamamen başa dönülmüş ve bu halini almış. 30 numaralı bina Hırvatistan Bankasının ilk şubesidir. Bloody Bridge Tkalciceva ile Raciceva sokaklarını birleştiren sokak bir zamanlar burada bulunan köprünün adı ile anılır. Siz ismine bakıp köprü aramayın çünkü köprü artık yok ama ismi kalmış. St.Mark Katedrali (Tvg Svetog Marka) Üst şehirin tam kalbinde yer alan katedral Hırvat bayrağı süslemeli çatısı ile diğer katedral ve kiliselerden farklı. İlk yapımı 13 yy’a dayanıyor. İçerideki bazı heykeller Prag’lı sanatçılar tarafından 1420 yılında yapılmış, büyük restorasyon ise 19. yy’da olmuş çatı kiremitleri de 19 yy yapımı. Önündeki meydan eskiden pazar yeri olarak hizmet veriyormuş şu anda ise belli saatlerde muhafız değişim törenine sahne oluyor. Saat 11:40 da Dolac’tan yola çıkan Muhafız takımı 12:00 de bu meydanda oluyor 15 dakikalık bir tören sonrası yine yürüyüşe geçiyorlar ve tören saat 12:40 da Katedralin önünde bitiyor. Bu tören 16 nisan ile 18 ekim arasında her gün aynı saatte tekrarlanıyor.
Üst Şehre giriş kapılarından en eskisidir. Orta çağda ilk defa yapılmış zarar görünce 18 yy’da tekrar yapılmış. Geçitin içi Virgin Mary’e adanmış bir şapel olarak düzenlenmiş.
Bu kule şehrin savunması amacı ile 13. yy’da yapılan kalenin ayakta kalan tek kulesi bu kule 19.yy’da hafif modifiye edilmiştir. Ancak şu an için şehrin güzel manzarasının izlenmesi amacı ile kullanılıyor. Çıkışı zor olmayan merdivenlerinden çıkarsanız terasından hoş bir Zagreb panoraması ile karşılaşıyorsunuz. Tüm merdivenleri çıkmak ücretsiz terasa çıkmak ise 10 kuna ödemeniz gerekiyor. Son katta gişe esprisine Tallinn’de de tanık olmuştuk bir de burada gördük. Oraya kadar çıkınca bileti alır seyredermisiniz yoksa aşağımı inersiniz karar sizin, çünkü ücretli olduğuna dair hiçbir ibare aşağıda yok. Ama bizce 10 kunaya değer bir manzara var çıkın kuleye deriz. Bu kule aynı zamanda her öğlen 12:00 de Zagreb’lilerin çok gurur duydukları topun ateşlendiği kule. St.Marks Meydanında Muhafız değişim töreni başladığında şehre doğru 1 pare top atışı yapılıyor.
St. Katherine Kilisesi Bir ana hol ve 6 şapeli ile Zagrebin en görkemli iç yapısına sahip kiliselerinden; Altar ve iç ana yapı 17 yy yapımı. Deprem sonrası zarar gören dış cephe 18 yy’da yenilenmiş. Funicular 66 m uzunluğundaki funicular alt ve üst şehri birbirine bağlaması ile dünyanın en kısa kablolu funicuları ünvanına da sahip. Alt-üst yükseklik farkı sadece 30 metredir ve bu yolu 55 sn’de katediyor.
Girişinde Zagreb’li Fizik bilim adamı Adolf Holzer’in eseri olan “Meteorological Post” bulunan güzel ince uzun bir parktır bir ucunda bu post diğer ucunda içerisinde çeşitli konserler verilen ferforje bir kubbe bulunur. Yaz akşamları burada sıklıkla bir aktivite olur. Post 1884 tarihlidir ve bu tarihten itibaren şehrin ısı, basınç gibi tüm meteorolojik aktivitelerini kaydeder. Bir tarafında 24 saatlik bir saat, bir tarafında termometre, diğer bir tarafında barometre son yönde ise kayıt grafi cihazı vardır.
Zrinski Meydanının hemen altında sanki diğer meydanın uzantısı gibi olan meydan Hırvatistanın ilk Kralına adanmıştır. Kralın at üzerindeki büyük heykeli de bu parkta yer alıyor. Bu heykel de diğer birçok heykel gibi komünist otorite zamanında tozlu depolarda beklemiş. Bunlara meydan diye isim vermişler ama oraya gittiğinizde gözleriniz park aramalı, meydan değil. Bu parkın sonunda güzel binası ile eski ve hala kullanılan tren istasyonu bulunuyor. Tren yolu ile Zagreb 1862 yılında tanışmış; bu yolla Viyana, Budapeşte gibi tüm dünya şehirleri ile demiryolu bağlantısı kurmuş. İstasyondan hemen önceki caddeden sağa döndüğünüzde önce Paris-İstanbul arasında seyahat eden üst düzey Orient Express yolcularının konaklaması amacı ile 1925 yılında yapılan Regency Esplanade Oteli (en lüks otel) ve daha sonra Botanik Bahçesi’ne ulaşırsınız.Arkeoloji Müzesi, Modern Sanatlar Müzesi, Etnoğrafya Müzesi, Hırvatistan Devlet Arşivi, Art Pavillion, National Theatre, Zagreb Üniversitesi, Mirama Museum, Kalinna House, Nikola Tesla Evi de bu bölgededir.
Hırvatistan gezimizin diğer ayakları olan; Dubrovnik, Korcula, Split, Zadar, Ston yazılarını da okuyabilirsiniz.