Ömer Hayyam | Edebiyat Türkiye Meşveret Divanı
Hayatı (1044 - 1123)
Ömer Hayyam, Selçuklu döneminde yetişen ünlü şair ve bilgindir. 1044 yılında Nişabur'da doğdu. Düzenli bir öğrenim gördü. Mantık, felsefe, matematik ve astronomi konularında çalıştı. Horasan'ın büyük şehirlerinden Belh, Buhara ve Merv'i gezdi. Bir aralık Bağdat'a gitti. Büyük Selçuklu sultanı Melikşah'tan çok yakınlık gördü. Saraylarda toplantılarda bulundu. Çeşitli bilimlerde çok sayıda değişik eserler verdi. Rubaileriyle ün kazandı. Rubai türünün kurucusu sayılır. İki yüz kadar olan rubailerinde açık, akıcı, yumuşak ve anlaşılır bir dili vardır. Akılcı bir bilgindi. Aynı zamanda çağının en iyi bir matematikçisiydi. Rubaileri ve diğer eserleri batı dillerine çevrilmiştir. Çok güzel olan matematik çalışmaları ve buluşları da vardır. 1123 yılında ölmüştür.
Matematikteki dokuz işaretin kullanılması Hint'lilere aittir. Daha sonra, boş olan yokluğu işaretlemek için, örneğin, iki elmanın ikisini de yedim, geriye kaç elma kaldı probleminin çözümü o kadar kolay olmamış ve sıfır rakamı çok sonraları yine "O" biçiminde Hint'liler tarafından bulunmuştur. O zamanda sıfır için boşluğu veya hiç bir şey kalmadı anlamına gelen içi boş bir yuvar kullanmışlardır.
751 yıllarında, Türk'ler, Çin'li savaş tutsaklarını Semerkant'a yerleştirirler. Tutsaklar, kendi sanatlarını ve becerilerini gösterip para kazanarak, bu para karşılığı özgür olmaları fırsatı verildiğinden, usta olan bu tutsaklar; kağıt üretimini ve kağıt sanayisini Semerkant'ta kurarlar. Kağıt, buradan Bağdat'a gelir. Daha sonra, Mısır, Endülüs ve İspanya yoluyla Avrupa'ya yayılır. Kağıdın önemini anlayan Halife El Mansur (754 -775) yıllarında, Bağdat'ta yoğun üretime geçerek, Mısır'dan satın alınan papirüse ödenen paradan ülkesini kurtarır. El Mansur'un oğlu Harun Reşit zamanında, vezir Yahya İbni Fadıl, 794 yılında Bağdat'ta ilk kağıt fabrikasını kurar.
400 yıllarında bu 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ve 9 rakamlarıyla işlem yapma Hint yazılarında görülmeğe başlandı. Bunun başlamasını ve gelişimini de kesin olarak bilemiyoruz. Orta Asya'daki Türkler ve Çin yoluyla bu kavramların Hindistan'a geçtiği sanılıyor.
598 yılında doğan büyük astronom Brahmagupta, 33 yaşında yazdığı büyük astronomi eseri, "Siddhanta" da bu on rakamla birlikte hesap yapma kuralını da açıklamıştır. 773 yılında, Hint'li astronom Kankak, Halife El Mansur'un Bağdat'taki sarayına gelir. Hazırladığı bir kitabı El Mansur'a sunar. Mansur bu kitabı hemen Arapça'ya çevirttirir. Bu esere, Halife El Memun'un zamanına kadar uyarlar. Halifeler tarafından desteklenen ve yardım gören bu ilim oldukça ilerler. Mısır, Endülüs ve İspanya yoluyla Avrupa'ya 706 yılında Halife I.Velit tarafından taşındı. El Harizmi, Hint'lilerin bu hesabını, bankerlere, tüccarlara, ölçme memurlarına ve saray çevresine öğretti. Bu amaçla bir ders kitabı yazdı. Kuranı Kerim'deki miras hukukundaki dağılımların nasıl yapılacağını ve kölelerin serbest bırakılmalarındaki karışık hesapların nasıl yapılacağını örneklerle anlattı. Bu devirde, alimleri ve ilim adamlarını koruyan Halife El Memun, El Harizmi'yi çok korudu. Harizmi, ortaçağda Latince'ye çevrilen "El Cebr el Mukabele" adlı kitabını bu sıralarda yazdı. İşte bu El Cebr, bugünkü yabancı dildeki algebra ve bizdeki cebir sözcüğünü ve bu cebir ilmini doğurdu. Hint'lilerin bu matematiğini açıklayan Harizmi'nin kitabında, Hint'li hesabı, sayı yazısı, toplama, çıkarma, ikiye bölme, bir sayının iki katını bulma, çoğaltma ve bölmenin kesir hesabını öğretti.
Harizmi'nin Hint rakamlarıyla yazdığı hesap kitabının Latince'ye çevirilerinin ilk kopyaları, Alman bölgelerinde 12. yüzyılda görülmüştür. Viyana Saray Kütüphanesinde bulunan ve en eski el yazma kopyası 1143 tarihlidir. Salen Manastırında bulunan "Sevgili Algorizmi" nin ikinci kopyası, bugün Heidelberg'de saklanmaktadır. Bu "Algorizm" öyküsü ve incelenmesi de uzundur. Kökeni Hint'lilere kadar gider. Sonuçta, bu sözcük algoritma olmuştur.
Ynt: ömer hayyam (aşk'a dair)
ömer hayyam (aşk'a dair)
Oruç gemi ağızlarından çıkar, yazık!​
Burada aşka dair dizeler dile getiriliyordu ama bayram geliyor. Herkesin bayramı kutlu olsun
Seher yeli,eser yırtar eteğini gülün
Hayyam'ın bu güzel eserini Mehmet Güreli bestelemiştir ve söylemiştir.Muhteşem bir eserdir ve Güreli bu eseri çok güzel yorumlamıştır.Dinlemek isteyenler "Kent Ozanları"adlı abümde bu şarkıyı(Mehmet Güreli'nin sesinden)bulabilirler ya da Zuhal Olcay'ın "Başucu Şarkıları"adlı albümünde bulabilirler.
Bu sözlere sanıyorum hiçbirimiz yabancı değiliz. Bir dizi sebebiyle.. Dinliyor ve çok beğeniyorduk. Sayenizde Ömer Hayyam'a ait olduğunu da öğrenmiş olduk.. Teşekkürler..
(bende dizi müziği olduğunu öğrendim bilmiyordum )
Ey özünün sırlarına akıl sır ermeyen;
Rahmete kavuşur elbet kemiklerim.​
göğümdeki bulutlara sordum
seni henüz fark edememişler
tarlamdaki kuşlara sordum
kadehimdeki son damlada gördüm
gördüm fakat sen değildin gördüğüm
hüzünlü bir gecede ne işin olabilir ki?
Bismillah diyip başlayalım söze (rubailer)
Yaşanır mı hiç günah işlemeden öyle
Yüce Tanrı,ne farkın kalır benden , söyle.
Hırka , tespih,post , seccade güzel
Ama tanrı kanar mı bunlara.
Beğeniler: Semender, adlena, Hikmet ve 2 diğerleri
Vefasız dünya diye yakınıp durma
Dünya elindeyken tadını çıkarsana
Sıra mı gelirdi senin yaşamana ))
Dostlar bir gün sözleşip bir yerde birleşin
Oturup sofrasına dünya cennetinin
İçin bir kadehte zavallı Hayyam için!
Dünya ne verdi sana hep dert hep dert
Güzel canında bir gün elbet
Uzan yeşilliğe gününü gün et
Şarap Sen benim günüm güneşimsin
Ne o şarap nereye böyle? desin
kimi akıl ,bilim yolunu tuttu
gafiller doğru yol ne odur ne bu
Her gece aklım dalar gider engine
Ağlarım İnciler dolar eteğime
Sevdalıyım şarap dayanmıyor bana
Kim bilir hangi güzeldir ,hangi sevgili
Duvara koyduğun kerpiç yok mu
Ya bir şah kafasıdır ,ya vezir eli.
Bir geldi mi derin ölüm uykusu
Ne söylesin ? Bilmez ki ne olduğunu
Eşi dostu verdik birer birer toprağa
Kiminden bir taş bile kalmadı ortada
Sen, yorgun katır,hala bu kalleş çöldesin
Sırtında bunca yük,yürü bakalım hâlâ.