Smear Testi - Antalya Kadın Doğum Op.Dr. Neslihan Hazar
Smear testi rahim ağzı yani serviks kanseri için bir tarama yöntemidir.
Pap testi, Papanikola testi, Pap smear testi, servikal smear testi, smear testi, servikal sürüntü, servikal sitoloji gibi isimlendirmeler kullanılır.
Halk arasında rahim ağzı kanser testi olarak da bilinir. Rahim ağzından sitolojik örnek almak için yapılan bir testtir. Smear testi rahim ağzı yani serviks kanseri için bir tarama yöntemidir. Bu test, 1941 yılında ilk tarif eden patolog George Papanicolaou’nun soyadının kısaltılması ile anılır (PAP TEST).
Smear testi yapmaktaki amaç, rahim ağzında gözle görülemeyen, hücresel düzeydeki değişiklikleri erkenden yakalayabilmektir. Hücresel düzeydeki değişiklikler fark edilmezse uzun yıllar sonra karşımıza kanser olarak çıkabilir. Smear sayesinde bu lezyonlar erkenden fark edilir. Böylelikle erkenden fark edilen bu lezyonlar tedavi edilir ve kansere dönüşmeden ortadan kaldırılır. Ayrıca bu test ile kişinin hormonal durumu hakkında da bilgi sahibi olunabilir. Buna ilaveten Human Papilloma Virusu (HPV), Candida, Trikomanas vajinalis, Gardenella gibi vajinal enfeksiyonlar da tanımlanabilir.
Jinekolojik muayene sırasında vajene spekulum yerleştirilir. Rahim ağzı (serviks) net olarak görüldükten sonra, özel ucunda fırçası olan bir çubukla alınır. Bu fırça rahim ağzına ve rahim kanalında 360 derece çevrilerek sürülür, böylece rahim ağzındaki hücrelerden sürüntü şeklinde bir örnek alınır. Hasta smear alınırken ağrı hissetmez. İşlem yaklaşık 1-2 dakika sürer.
Alınan sürüntüdeki hücreler, sıvı bazlı (liquid based sitoloji yönteminde) bir kaba konur. Alınan materyal incelenmek üzere patoloji bölümüne gönderilir. Patologlar tarafından hücreler incelenir. Bu hücreler rahim ağzı yüzeyinde bulunan hücrelerdir. Patolog hücreleri inceledikten sonra rapor eder.
En uygun zaman, adet bitiminden sonraki günlerdir. Test için 3 gün öncesinden itibaren cinsel ilişkiye girilmemiş olması ve herhangi bir vajinal uygulama (vajinal fitil, vajinal duş) yapılmamış olması en doğrusudur. Bu günlerde smear alınamamış ise adet kanamasının olmadığı diğer günlerde de tabii ki testi yapmak mümkündür. Kanama ve aşırı derece iltihaplı akıntı varsa test yapılmamalıdır. Çünkü enfeksiyon, rahim ağzına ait servikal hücreleri örtebilmektedi. Bu yüzden yanlış sonuçlar alınabilir.
Test, cinsel aktif hayatı olan her kadına senede bir kez yapmalıdır. Aktif cinsel yaşamı 21 yaşından önce başlamış kadınlarda smear testi 21 yaşından sonra yapılmaya başlanır. Test bakirelere yapılmaz. Otuz yaşından sonra smear testi ve HPV testi birlikte yapılabilir, buna co-test adı verilir. Co-test, KETEM (sağlık bakanlığı kanser erken teşhis tarama ve eğitim merkezi) önerilerine göre, 30 yaşından 65 yaşına kadar 5 yılda bir yapılmalıdır. Eğer HPV testi olanağı yoksa, yani co-test yapılamıyorsa, bu durumda sadece smear testi yılda bir yapılmaya devam edilir. HPV aşısı olanlar da hiç aşı olmamış kadınlar da aynı şekilde smear ve HPV testi ile takiplerine devam etmelidir. Ameliyatla rahmi (uterus) alınan ancak rahim ağzı (serviks) bırakılmış (subtotal histerektomi) olmuş kadınlar, düzenli bir şekilde smear takibi yaptırmalıdır. Rahim ağzında (servikste) kanser öncesi hücre değişikliği ve serviks kanseri gibi patolojiler saptanan kadınlarda, rahim ağzı ile beraber tüm rahim alınmış olsa da ameliyattan sonra vajinal smear takibine devam edilir.
Smear testinde hücresel değişiklikler daha yakın bir inceleme gerektiriyorsa, hasta serviksinin daha detaylı incelenmesi için kolposkopi uygulanmalıdır.