BALKAN TARİHİNE GENEL BİR BAKIŞ
Download "BALKAN TARİHİNE GENEL BİR BAKIŞ"
1 BALKAN TARİHİNE GENEL BİR BAKIŞ Tayfun NASUHBEYOĞLU Ekim 2008/İstanbul İçindekiler Giriş Balkan Coğrafyası Balkan Kavimlerinin Kökleri 1. Osmanlı Öncesi Balkanlar 1.1. Yunan ve Roma Medeniyeti 1.2. Doğu Roma (Bizans) 1.3. Balkan Coğrafyası ile sınırlı Devletler: Bulgar ve Sırp Devletleri 1.4. Batı Balkanlar (Hırvat, Sloven ve Boşnaklar) 2. Osmanlı Dönemi Balkanlar 2.1. Fetihler 2.2. Millet Sistemi ve Ortodoks Milleti 2.3. Yunanlı Etkisi: Fenerliler 2.4. Beş Adımda Osmanlıdan Bağımsızlık Karlofça Anlaşması-Sonun Başlangıcı (26 Ocak 1699) Sırp İsyanı-İlk Ulusal İsyan (1804) Yunan İsyanı-İlk Kopuş (1830) Harbi-Büyük Kopuş (1878) Balkan Savaşı-Etin Kemikten ayrılması (1912/13) 3. Osmanlı Sonrası Balkanlar 3.1. Balkan Hayatının Avrupalılaşması 3.2. Osmanlı Mirası 3.3. Birinci Dünya Savaşı 3.4. Balkan Otoriter/Dikta Rejimleri ( ) 3.5. Rus Devrimi Ve Balkan Komünist Partileri 3.6. İkinci Dünya Savaşı 3.7. Yunanistan İç Savaşı, Komünist rejimler dönemi ( ) 3.9. Avrupa Birliği Süreci, Komünist Rejimlerin Çöküşü ve Yugoslavya nın Parçalanması Giriş Dile kolay ortalama 500 yıl Osmanlı Devleti balkanlara hâkim olmuş. Balkanlar bizim için çok önemli bir coğrafya. Tarih, dil ve İslam gibi önemli paydalarımız var. Balkanlara ilgisiz kalmak mümkün değildir. Bu amaçla bölgeyi daha yakından tanımak amacıyla balkan tarihine genel bir giriş yapacağız. Bu yazıda öncelikle Balkan coğrafyasına göz atacak, burada yaşayan halkların kökenlerine atıfta bulunacağız. Sonrasında Osmanlıyı merkeze alarak üç ana başlıkta konuyu özetlemeye çalışacağız. Osmanlı Devletinin Balkanları feth etmeğe başladığı tarihe kadar ki süreci anlatıp bölgenin geçmişine gideceğiz. Osmanlı Dönemi ve özellikle 19 ve 20. yüzyılın başına kadar olan dönemi biraz daha ayrıntılı anlatacağız. Ve son olarak ta Osmanlı Sonrası Balkanların durumunu ele alacağız.2 Balkan Tarihi 2 Balkan Coğrafyası Balkan terimi, ağaçlarla kaplı dağlar silsilesi anlamına gelen Türkçe bir terimdir. Yarımada ile kuzeydeki Karpatlar ı birbirinden ayıran büyük dağ silsileleri, Balkan halkları arasında sınır oluşturucu niteliktedir, bölgenin doğal bir merkezi yoktur. Bölgenin temel nehir sistemini Tuna nehri ile Tuna ya dökülen Drava, Tisa, Sava, Morova, İsker, Seret ve Prut nehirleri Yahya Kemal Türk ün gönlünde nehir varsa Tuna dır, dağ varsa Balkan dır demişti. 1 oluşturmaktadır. Tuna tarih boyunca, askeri istila, ticaret ve seyahatin başta gelen rotasını teşkil etmiştir. Bu büyük nehir sadece, kayalıklarla kaplı ve seri akıntılarla dolu dar bir bölge olan Demirkapı da geçiş için bir engel oluştura gelmiştir. Diğer önemli nehirler olan Vardar, Struma ve Meriç Ege denizine akmaktadır. Stratejik açıdan Asya, Afrika ve Avrupa nın kavşak noktasında bulunan Balkan Yarımadası, hem fetih açısından hem de diğer bölgelere uzanan bir geçit olarak cezb edici olduğunu kanıtlamıştır. 2 1 A. Haluk DURSUN, Nil den Tuna ya Ötüken Yayınları, İstanbul, 2006 (1. Basım 2000), S: Barbara JELAVİCH, Balkan Tarihi C:1 18. ve 19. Yüzyıllar, Küre Yayınları, İstanbul, 2006 S:1 33 Balkan Tarihi 3 Balkan ülkelerinin yüzölçümü ile Anadolu nun yüzölçümü hemen hemen aynıdır. (Bak Tablo Günümüz Balkan Ülkeleri ve Bölgeleri) Günümüz Balkan Ülkeleri ve Bölgeleri 3 Ülke Yüzölçüm km 2 Nüfusu 1. Arnavutluk (2008 verileri) 2. Bosna-Hersek Temmuz 2008 verileri 3. Bulgaristan Temmuz 2008 verileri 4. Hırvatistan Temmuz 2008 verileri 5. Karadağ verileri 6. Kosova verileri 7. Makedonya Temmuz 2008 verileri 8. Romanya Temmuz 2008 verileri 9. Sırbistan Tahmini Sancak/Sırbistan Toplam km 2 Sancak Karadağ verileri Boşnak Müslüman, Sırp-Karadağlı ve Arnavut 10. Slovenya Temmuz 2008 verileri 11. Yunanistan Temmuz 2008 verileri Batı Trakya Toplam (1) Trakya (Türkiye) Toplam (2) Türkiye/Anadolu Türkiye Balkan Kavimlerinin Kökleri Balkanların ilk sakinleri birçok kaynakta bugünkü Arnavutların atası olarak kabul edilen İlliryalılar 4 ve Trakyalılardır. 5 Rumen ulusunun ataları, Trakyalıların bir kolu olan Daçyalılardır. Yunanlıların ataları Helenler iken Sırp, Hırvat, Sloven, Boşnak ve bir görüşe göre Makedon ve Bulgarların ataları Slavlardır. (Bkz: Özet Tablo) Balkan Milletlerinin Kökenleri (Özet Tablo) İllliryalılar Arnavut Müslüman Trakyalılar Daçyalılar Rumen Ortodoks Helenler Yunan Ortodoks Sırp Ortodoks Bulgar? Ortodoks Slavlar Hırvat Katolik Sloven Katolik Makedon? Ortodoks Boşnak Müslüman 3 Balkanlarda Gelecek Tasavvuru Balkan Sempozyumu, İHH, İstanbul, İlliryalılar, Morova vadisinin batısından Adriyatik e uzanan bölgede yaşamışlardır. 5 Trakyalılar, Ege den Tuna nın kuzeyine doğru uzanan topraklarda nehrin doğu tarafında yaşamışlardır. Trakyalılar, M.Ö. 5. yüzyılda örgütlü bir devlet kurdular.4 Balkan Tarihi 4 1. Osmanlı Öncesi Balkanlar Osmanlı dan önce Balkanları da içine alan büyük medeniyetler kurulmuştur. Bugünkü Avrupa nın da düşünsel temellerini oluşturan Yunan Medeniyeti, Roma ve Bizans imparatorlukları bölgede uzun yıllar hüküm sürmüşlerdir. Sırp, Bulgar, Hırvat ve Boşnaklar ise değişik zamanlarda devletler kurmuş olmakla birlikte bu devletler yüzölçümü olarak balkan coğrafyasının dışına taşamamış ve kısa ömürlü olmuşlardır. Bu sebeple bunlara sadece tarihi bilgi olarak değinilecektir Yunan ve Roma Medeniyeti İlk büyük Avrupa medeniyeti, o vakitler kendilerini Helenler, ülkelerini ise Hellas olarak isimlendiren Yunanlılar tarafından Ege Denizi ada ve sahillerinde kuruldu. M. Ö yılları arasında Yunanistan da ileri bir Bronz çağı medeniyeti gelişti. Sonraki Batı Avrupa düşünce kalıplarını son derece derinden etkileyen klasik Yunan Medeniyetinin büyük mirası, temelde, M. Ö. 5. ve 4. yüzyıllarda Atina da tesis edilen medeniyete dayanır. 5. yüzyıl Atina sının mimarisi; günümüze dek özellikle kamu binalarının mimarisini derinden etkilemiştir. Karadeniz sahil şeridinde ve Adriyatik sahilinde birçok şehir kuran yunanlılar din, dil ve kültür itibariyle ortak olmalarına karşın süreğen iç çatışmalar ve savaşlarla güçlerini tükettiler. Bu yüzden, Makedonyalı Filip in saltanatıyla (M. Ö ) birlikte Makedonya da zuhur eden büyük askeri güce karşı koyamadılar. Aynı sıralarda, İtalya da bir diğer emperyal güç zuhur etmekteydi. Romalılar, Adriyatik in öte yakasına doğru ilk olarak M. Ö. 3. yüzyılda harekete geçti. M. Ö. 148 yılında Makedonya yı ele geçirdiler. İki yıl sonra Yunan şehirlerinin Yunan Birliği (Aechaean League) güçlerini yenerek Yunanistan ı ilhak ettiler. Romalıların etkisi köklü oldu. Romalıların yönetimi altında geçen yüzyıllar içerisinde nüfus büyük ölçüde Romalılaştı. Bazıları orduya ve yönetime katıldı; dilleri de dahil olmak üzere Romalıların yaşam tarzları benimsendi. Roma imparatorluğu, M. S ve 5. yüzyıllarda Gotların, 4. ve 5. yüzyıllarda Hunların, 6. ve 7. yüzyıllarda Avarların, Slavların ve Bulgarların, 9. ve 10 yüzyıllarda Macarların, 10 ve 11. yüzyıllarda Peçeneklerin, 12. ve 13. yüzyıllarda Kumanların ve yine 13. yüzyılda Moğolların saldırılarına maruz kaldılar. Hunların ve Moğolların bir kısmı akıncılar olarak geldiler geniş alanları zapt edip yağmaladıktan sonra çekip gittiler. Buna karşın, Slavlar,5 Balkan Tarihi 5 Macarlar ve Bulgarlar yerleşmeyi seçtiler. Böylelikle balkanların terkibi önemli ölçüde değişmiş oldu Doğu Roma (Bizans 7 ) Roma imparatorluğu 395 yılında ikiye bölündü. Doğu Roma İmparatorluğunun gelişimi, Balkan tarihinin şekillenmesinde belirleyici unsur oldu. Bu imparatorluğun merkezini eski bir yunan şehri olan Bizans (Byzantium) oluşturacak ve bu devlete ismini verecekti. Kostantin 330 yılında Bizans imparatorluğunun başkenti olacak Kostantinopol (İstanbul) şehrini kurdu. Defalarca fetih girişimlerine maruz kalan bu şehir, sadece iki kez, ve 1453 yıllarında ele geçirilebildi. Roma İmparatorluğunun bölünmesinden sonra İstanbul, Doğu Hıristiyan veya Ortodoks Kilisesi nin merkezi halini aldı. Roma Kilisesi nin dilinin Latince olarak kalmasına karşın, Bizans Kilisesi nin dili Yunanca idi. Balkan halklarının çoğu; Sırplar, Rumenler, Bulgarlar ve Yunanlılar, temelde İstanbul daki dini gelişmelerden etkilendiler. Ayrıca Bizans vasıtasıyla Ruslar da Hıristiyanlığı benimseyerek, Ortodoks dünyasının bir parçası haline geldi. İstanbul hiyerarşisi başlangıçta Roma nın egemenliğini tanımış olmakla beraber 1054 yılında bir daha eski birliğe dönmemek üzere kopuş gerçekleşti. Bu iki kilisenin akidesi ve ayin şekli tedricen birbirinden uzaklaştı. Hepsinden önemlisi, kilise ile devlet arasındaki ilişki Doğu ve Batı da birbirinden bariz bir biçimde farklıydı. Ortodoks sistemde, kiliselerin geneli seküler yöneticinin iktidar ve otoritesini desteklemekte, devletin nüfuzuna 6 Barbara JELAVİCH, a.g.e. C:1, S: Bizans adı nereden geliyor: Bizans İmparatorluğu kavramı tarihçilerin bir icadıdır ve İmparatorluğun hayatta olduğu dönemde hiçbir zaman kullanılmamıştır. İmparatorluğun Yunanca adı Basileia tön Romania (Roma İmparatorluğu) veya sadece Romania idi. Doğu Roma halkı da kendisini Romalı olarak adlandırırdı. Türkler ve Araplar ise Rum kelimesini kullanırlardı. Batı Avrupa'da imparatorluktan "Bizans" diye bahsedilmeye başlanması Alman tarihçi Hieronymus Wolf'un 1557 yılında Corpus Historiae Byzantinæ adlı eserinin yayımlanmasının ardındandır yılında Byzantine du Louvre (Corpus Scriptorum Historiæ Byzantinæ) ve 1680 yılında da Du Cange'nin Historia Byzantina adlı eserlerin yayımlanmasından sonra Montesquieu gibi Fransız yazarların arasında Bizans kelimesi popüler hale geldi. (wikipedia ansiklopedisi bizans maddesi ) 8 Dördüncü Haçlı seferi ( ) yılları arasında gerçekleşti. Papa III. İnnocentius, Kudüs'ü kurtarmak maksadıyla; tüm Avrupa'yı sefere davet etti. Toplanan ordunun emir komutası İtalyan Bonifacio'ya verildi. Ordunun Mısır'a çıkması planlandı ise de, Konstantinopolis'te isyan çıkması ve Bizans tahtının el değiştirmesi üzerine Bonifacio, Mısır yerine Konstantinopolis'e yöneldi. Haçlı Ordusu Kudüs yerine Konstantinoplis'i işgal etti ve Bizans İmparatorluğu yerine bir Latin İmparatorluğu kuruldu. Fakat bu imparatorluk fazla yaşamadı ( ) yılında Bulgarların ve İznik'e kaçan Bizanslıların hücumları sonucu yıkıldı. Bizans İmparatoru Mihail VIII. Palaiologos Konstantinopolis'e gelerek imparator oldu. (wikipedia ansiklopedisi haçlı seferleri maddesi )6 Balkan Tarihi 6 doğrudan doğruya meydan okumamaktaydı. Dolayısıyla, siyasi ve dini liderlik, dâhili ve harici ortak düşmanlara karşı birlikte hareket etme eğilimindeydiler. Ortaçağda Bizans kültürel, sanatsal ve mimari vs. yönden balkanlar ve Rusya için örnek teşkil ediyordu. Ortaçağ Balkan medeniyeti, özü itibarıyla bir Bizans medeniyetidir Balkan Coğrafyası İle Sınırlı Devletler Bulgar ve Sırp Devletleri Bir Hint-Avrupa halkı olan Slavlar, 6. ve 7. yüzyıllarda Tuna sınırını geçip Balkan yarımadasının büyük bir kısmını işgal ettiler. Daha önceki işgalcilerin birçoğundan farklı olarak Slavlar, işgal ettikleri topraklara yerleşip köylülüğe başladılar. Müstakbel Bulgar, Hırvat, Sırp ve Sloven Ortaçağ devletlerinin temeli böylece atılmış oldu. 9. yüzyılda Slav halkları Ortodoksluğu kabul ettiler. Sırpların çoğu, 8. yüzyıldan 12. yüzyıla kadar Bulgarların ve Bizanslıların yönetimi altındaki topraklarda yaşadı. Bizans İmparatorunun Bulgarların bağımsızlığını ortadan kaldırdığı 1018 yılından sonra Sırp liderleri daha iyi bir konum elde etti. Zamanla, biri sonraları Karadağ adını alacak olan dağlık bölgedeki Zeta, diğeri ise daha ileri bir tarihte doğuda zuhur eden Raşka olmak üzere iki devlet kuruldu. 9. yüzyılın sonlarında Kiril alfabesi 11, Bulgarlar, Sırplar ve Rusları kapsayan Ortodoks Slavlar tarafından benimsendi. Bizans Zulmü Bulgarlar en büyük katliamı 1014 yılında yaşadılar. Bizans İmparatoru II. Basileios ( ) Bulgarlara karşı galibiyet elde etti. Ancak tarihte eşine az rastlanır bir gaddarlık örneği göstererek tam ondörtbin Bulgarı esir alarak gözlerini çıkarttı. Her yüz esirden birisinin tek gözünü sağlam bıraktı ki yenilen orduyu anayurtlarına geri götürebilsin Barbara JELAVİCH, a.g.e. C:1, S: Barbara JELAVİCH, a.g.e, C:1, S: Kiril Alfabesi; Bizans İmparatoru, Kiril ve Medody isimli iki kardeşi, Roma yı temsil eden misyonerlerle mücadele etmek üzere Orta Avrupa daki Büyük Moravya Krallığına gönderdi. Bu iki kardeş, Glagolitik diye isimlendirilen bir Slav alfabesi üretti ve yardımcılarıyla birlikte Selanik teki evlerinin yakınlarında konuşulan dili kullanarak dini eserleri Yunancadan Slavcaya tercüme teşebbüsünde bulundu. Moravya daki çabaları akamete uğrayan bu iki kardeşin ölümünün ardından, onların Moravya yı terk etmek zorunda bırakılan müritleri 885 yılında Bulgaristan a iltica ettiler. 893 yılında yeni başkent yapılacak olan Preslav ı merkez kabul eden müritler, dini metinleri tercüme etmeyi sürdürdüler. Eski Bulgarca yada Kilise Slavcası, sonraki yüzyıllarda Slav Otodoks kiliselerinin ve Slav biliminin dili haline geldi. Yunancaya daha uygun hale getirmek için orijinal Glagolitik alfabede değişiklikler yapıldı ve ortaya Kiril alfabesi çıktı.7 Balkan Tarihi 7 Sırbistan Krallığı I. Stefan Nemanya ( ) döneminde kuruldu. Ortaçağ Sırp devleti gücünün zirvesine Stefan Duşan ( ) zamanında erişti. Stefan Duşan, 1346 yılında kendisini Sırpların ve Yunanlıların imparatoru ilan etti ve daha sonra Bulgarları ve Arnavutları da bu unvanın kapsamına kattı. Sırbistan, Duşan ın yönetiminde Adriyatikten Ege ye kadar uzanan topraklarıyla Balkanların önde gelen gücü halini aldı. Nemanya hanedanlığı son hanedan Stefan Uroş ( ) 1371 yılındaki ölümüyle sona erdi. Sırp toprakları birbiriyle rekabet halindeki asilleri tarafından parçalara ayrıldı. 12 Stefan Duşan 1.4. Batı Balkanlar (Hırvat, Sloven ve Boşnaklar) Balkan halklarından sadece Hırvatlar ve Slovenler Katolik inancını benimsemişlerdir. Hırvat ve Slovenler bölgenin kuzeybatısına yerleştiler. Slovenlerin tarihte bağımsız bir güç olarak devlet kurduğunu göremiyoruz. Sadece Yugoslavya nın dağılmasından sonra bağımsız devlete sahip oldular. 748 yılında Frank Krallığı nın bir parçası haline gelerek sıkı bir şekilde Katolik 13 inancına bağlandılar. 14. yüzyılın sonuna gelindiğinde bu halkın iskân etmiş oldukları topraklar Habsburg İmparatorluğu nun kontrolü altına girdi. Hırvatlar ise güneyde, Sava ve Una nehirlerinin kuzeyindeki topraklarda ve Adriyatik in sahil şeridinde bağımsız bir devlet kurdular. Kral ünvanı alan ilk yönetici, Tomislav ( ) oldu. Devletin merkezi, Dalmaçya sahilindeki Biograd idi. Hırvatistan, Zvonimir in saltanatı döneminde Katolik mezhebini tercih ederek Katolikliğin ve Batının tesiri altına girdi. Boşnaklar ise ne Ortodoks ne de Katolik mezhebini benimsediler. Dönem dönem Katolik inancını benimsemeleri yönünde büyük baskılara maruz kalsalar da mezheplerinden vazgeçmediler. (bogomil mezhebi 14 ) Kısa bir süre için Bosna Krallığı da vücut buldu. Stefan Tvrtko ( ) Bosna nın ilk banı, yani valisi oldu. Ülke o sıralarda Macaristan a bağlı 12 Barbara JELAVİCH, a.g.e, C:1, S: Katolik sözcüğü, Yunanca katholikos (evrensel) kelimesinden türetilmiştir. Katolikler, Roma Katolik Kilisesi mensubu olup, Hıristiyan dünyasının en yaygın mezhebini meydana getirirler. İsa'nın ilk havarilerinden Petrus tarafından kurulmuştur. 14 Bu Bulgar kökenli mezhep, 10. yüzyılda kendisine "Bogomil" (Allah tarafından sevilen) adı verilen bir rahip tarafından kurulmuştu. Sırbistan'dan İstanbul'a uzanan Ortodoks coğrafyası içinde gelişen mezhep, geleneksel Hıristiyan öğretisiyle arasındaki büyük fark nedeniyle, "sapkın" (heretik) bir akım olarak görülüyordu. Bogomillerin inançları arasında; Hz. İsa'nın çarmıha gerilmediği, bunun bir ilüzyon olduğu düşüncesi vardı. Dolayısıyla Bogomiller Haç kültüne itibar etmiyorlar, hatta yanlış inancın bir ifadesi olduğu için Haç'a tepki duyuyorlardı. Vaftize ve Hıristiyanlığın en temel ritüellerinden biri olan ekmek-şarap ayinine de karşıydılar. Ayrıca, Katolik ve Ortodoksların aksine, Eski Ahit'i kutsal bir kaynak olarak tanımıyorlar, yalnızca Yeni Ahit'i (İncil) benimsiyorlardı. Harun Yahya, Gizli El Bosna da, Vural Yayıncılık, İstanbul, 19978 Balkan Tarihi 8 idi yılında Tvrtko Sırpların, Bosna nın ve Hırvatların kralı unvanıyla krallık tacını giydi. Ölümünden sonra krallık iç çatışmalar ve dış istilalar sonucu yıkıldı. 15 Balkanlar üzerine Osmanlı fetihleri başladığında bölgede istikrarsız bir Bizans, Sırp ve Macar Devletleri bulunmaktaydı. Bugünkü modern devletlerin temelleri o yıllarda -14. yüzyıl- atılmıştı. Bölgede ya bağımsız yada özerk bir şekilde yer alıyorlardı. Balkanlar daki birçok siyasi örgütlenmenin kısa ömürlü oluşunun nedeni siyasi iktidarın, halkın çoğunluğuyla doğrudan ilişki içinde olan ve onları kontrolü altında bulunduran yerel ileri gelenlerin ellerinde bulunması sebebiyledir. Halkın çoğu geçimini rençberlik veya hayvancılıkla sağlıyordu. Denize yakın bölgelerde yaşayanlar denizci, balıkçı veya korsan olabiliyordu. Kendi arazisini ekip biçenler daha talihli idi. Buna karşın, eşrafın veya kilisenin arazilerini ekip biçen ve değişik serf 16 koşulları altında toprağa bağlı hale getirilmiş insanlar için hayat daha zordu yüzyılda Avrupa 15 Barbara JELAVİCH, a.g.e. C:1, S:27 16 Serf, feodal dönemde güçlü beylerin, derebeylerinin, senyörlerin egemenliği altında toprakla uğraşan kişilerdir. Bu insanlar topraktan aldıkları ürünün bir bölümünü kendileri kullanırken bir bölümünü de güvenliklerini sağlamaları için senyörlere verirlerdi. Bu sistem daha çok yüzyıllarda güçlüydü. 17 Barbara JELAVİCH, a.g.e. C:1, S:309 Balkan Tarihi 9 2. Osmanlı Dönemi Balkanlar Osmanlı Devleti yönünü ilk günden beri Balkanlara çevirmişti. Yavuz Sultan Selim dönemine kadar Osmanlının Balkanlardaki toprak büyüklüğü ile Anadolu daki toprak büyüklüğü haritalardan da görebileceğimiz gibi birbirine yakındır. Osmanlı Dönemi Balkanları incelerken kronolojik bir sıralama yerine önemli gördüğümüz bazı başlıkları ele alacağız Fetihler Osmanlı ilerleyişinde, her biri devlete yeni topraklar katan son derece kudretli bir dizi sultanın liderliği muazzam etkili oldu. I. Murad ( ), önce Edirne yi aldı (1360). Daha sonra ise, Meriç Nehri üzerinde (çirmen muharebesi) 1371 yılında elde ettiği zaferin ardından Bulgaristan, Makedonya ve Güney Sırbistan topraklarını hâkimiyeti altına almayı başardı. Sofya 1385, Niş 1386, Selanik ise 1387 yılında ele geçirildi. Yıldırım Bayezid ( ) döneminde fetihler devam etti. Tırnova 1393 yılında alındı. Eflak Osmanlı ya tabi hale getirildi. Osmanlı ilerleyişini durdurabilmek için Türklerin Arnavutlarla ilk temasları, Bizans imparatorunun hizmetinde ücretli askeri birlikler olarak buralara geldiklerinde olmuştur yılında, 2000 askerden meydana gelmiş bir birlik, imparator III. Andronikus adına, Aydın dan yola çıkarak Arnavutluğa ayak basmış ve büyük ganimetler elde ederek tekrar geri dönmüştür. Osmanlıların, Avrupa topraklarındaki ilk fetihleri 1352 yılında gerçekleşmiştir. Evvela Gelibolu sahil kalelerinden Çimpe alınmış, bilahare bütün Trakya yarımadası fethedilerek 1365 yılında Edirne, Osmanlı Devletinin payitahtı olmuştur. 18 Evlâd-ı Fâtihân, Anadolu dan Rum ili yakasına geçüp din-i mübin uğruna hizmette bulunanlara denir. 19 birçok haçlı seferi düzenlendi. Balkanlar da gerçekleştirdikleri fetihleri durdurmak için düzenlenen son Haçlı seferi Varna savaşı (1444) Osmanlı nın kesin zaferiyle sonuçlandı yılında İstanbul fethedildi. (İstanbul da o yıllarda aşağı yukarı ellibin nüfuslu bir şehirdi.) 1463 yılında Bosna alındı; Bosna nın komşusu Hersek ise 1482 yılında düştü Peter BARTL, Millî Bağımsızlık Hareketleri Esnasında Arnavutluk Müslümanları ( ) Bedir Yayınevi, İstanbul, 1998, S: A. Haluk DURSUN, a.g.e. S:94 20 Barbara JELAVİCH, a.g.e. C:1, S:33 3710 Balkan Tarihi 10 Osmanlı devleti Kanuni Sultan Süleyman zamanında 1521 yılında Belgrad alındı yılında yapılan Mohaç savaşında Macar Kralı II Layoş a karşı alınan zafer önemli siyasi değişikliklere yol açacaktı. Erdel de dâhil olmak üzere Macar topraklarının büyük bir bölümü Osmanlı hâkimiyeti altına girdi. Daha sonra, Macar topraklarının geri kalan kısmı Habsburg İmparatorluğunun bir parçası haline geldi. Büyük zaferlerin elde dilmesine rağmen Osmanlı orduları ilerleyişini sürdüremedi yılında Viyana kuşatıldı ancak başarı Osmanlı Rus Savaşı sonunda sağlanamadı. imzalanan Küçük Kaynarca Antlaşması ile Kıbrıs 1573, Girit ise 1669 yılında Rusya, Ortodoks Hıristiyanları himaye etme hakkını elde ederek, Osmanlı içişlerine karışma fethedildi. Podolya, 1676 yılında fırsatını yakalamıştır. Lehistan dan alındı. Budin 1686 yılında, Belgrad ise 1668 yılında alındı. Osmanlı Padişahı, 11 Mart 1870 yılında 1699 tarihli Karlofça Antlaşması, yayınladığı bir fermanla Bulgar Kilisesinin Rum Osmanlı tarihinde bir dönüm noktası Ortodoks Kilisesinden ayrılışını onayladı. oluşturmaktadır. Modern Avrupa tarihinin önde gelen barış antlaşmalarından biridir. Osmanlı Devleti, Hıristiyan güçlere karşı ilk kez kalıcı olarak toprak kaybına uğradı.11 Balkan Tarihi Millet Sistemi ve Ortodoks Milleti Osmanlı Devletinde ehli kitap olan dinlerin mensupları cemaatler halinde örgütlenmekte ve millet diye isimlendirilmektedir. 18. yüzyıla gelindiğinde, Ortodoks 21 milleti dışında, Gregoryen Ermeni Milleti, Katolik Milleti ve Yahudi Milleti vardı; ancak bunların sayıları Ortodokslarınkinden bir hayli azdı. Ortodokslar için en önemli adım 1454 yılında, İstanbul un Fethinin hemen ardından atıldı. 22 İstanbul, 6. yy'dan itibaren Hıristiyanlık âlemindeki dini tartışmaların önemli bir kesimini oluşturan Ortodoksluğun da merkezidir. İstanbul'un fethinden sonra, Gayri Müslim olan toplumların yaşayışına dair düzenlemeler, Fatih Sultan Mehmet'in çıkardığı fermana bağlanmış, böylece adına Fener Rum Patrikhanesi de denilen Rum Ortodoks Patrikhanesi'nin yasal statüsü süreklilik kazanmıştır. Fener Rum Patriği içerisinde Rumların etkisi büyüktü. Diğer balkan halkları zamanla bu merkezden ayrıldılar. Osmanlı dan bağımsızlığını kazanan ülkeler kendi kiliselerini kurdular Yunanlı Etkisi: Fenerliler/Fenerli Oligarşi Osmanlı Devletinde gayrimüslimler özgür bir şekilde yaşamışlar, inançlarının gereğini yerine getirmişlerdir. 18. yüzyıla gelindiğinde Yunanlılar, sadece diğer Hıristiyanlara nispetle değil, aynı zamanda Müslümanların çoğuna nispetle de ayrıcalıklı bir statü elde etmiş bulunuyordu. Osmanlı Devletinin duraklama ve gerileme dönemlerinde diplomasi önemli bir yer tutmağa başladı. Avrupa ile olan diplomatik ilişkilerin gelişmesi, çeşitli siyasi anlaşmalar sonucu batı dillerini bilen tercümanlara ihtiyaç duyuldu. Bunlardan en önemlileri merkezi İstanbul da olan Fenerli oligarşi idi. İsimlerini çok sayıda Ortodoks Hıristiyan ın yaşadığı ve Patrikliğin bulunduğu Fener semtinden alan bu gurubun büyük bölümü Yunan uyrukluydu; ancak aralarında Helenleştirilmiş İtalyan, Rumen ve Arnavut ailelerde vardı. Fenerliler güçlerini, temelde devlette üstlendikleri yüksek görevlere ve bu görevler sebebiyle kendilerine verilen pahada yüklü hediyelere borçluydu. Osmanlı Devleti'nin Avrupa ülkeleriyle olan ilişkilerinde tercümanlık görevini üstlendiler. Bu meslekteki becerileri sayesinde Yunanlılar, Osmanlı idaresinin dört önde gelen makamını kontrolleri altına aldılar. Bunlar, Dışişleri daimi sekreterine yakın bir konumu ifade 21 Ortodoks kelimesi Yunanca "orthos" doğru, düzgün ve "doxa" düşünce, inanç sözcüklerinin birleşiminden oluşmuştur 22 Barbara JELAVİCH, a.g.e, C:1, S:5412 Balkan Tarihi 12 eden baştercümanlık, donanmanın başkaptanlığı, Yunan adaları arasında aracılık şeklini alan bahriye tercümanlığı ve Romanya nın Eflak ve Boğdan eyaletlerinin idaresidir. Başlangıçta Fenerli Rumlar Müslüman olmamaları nedeniyle Osmanlı yönetiminden uzak kaldılar. Ancak Fenerli Rum ailelerin çocuklarını Avrupa şehirlerinde öğrenim yapmak için göndermeleri ve Fenerli Rumların dinsel yakınlık nedeniyle İstanbul'daki Avrupalılarla yakın ilişkilere girmeleri sonucu Avrupa dillerini Müslüman Osmanlılardan daha iyi bilir duruma gelmelerine yol açtı. Müslümanlar genellikle Arapça ve Farsça gibi yabancı dilleri öğrenmekteyken Rumlar daha çok Latince, Fransızca, İtalyanca, Almanca gibi dilleri biliyorlardı. Bu dilleri bilmeleri Osmanlı Devleti'nin Avrupa ülkeleriyle olan dış ilişkilerinde önem kazandı ve özellikle 17. yüzyılda Fenerli Rumlar tercüman olarak Osmanlı Devleti'nin hizmetine girdiler. Osmanlı İmparatorluğu'nun gerileme dönemine denk gelen bu dönemde Fenerli Rumların tercümanlık rolü çok daha önem kazandı. Çünkü Osmanlıların bu dönemde imzaladığı antlaşmalarda genel olarak toprak kaybı söz konusuydu ve antlaşma müzakerelerinde Avrupa dillerini iyi bilmek çok daha fazla önem taşıyordu. Fenerli Rumlar Avrupa dillerini iyi bildikleri için bu göreve en uygun Osmanlı vatandaşlarıydılar. Yüksek mevki elde eden ilk fenerli, Köprülü Ahmed tarafından 1669 yılında baştercüman yapılan Panagiotis Nikousios tu. En ünlü Fenerli devlet adamı, 1673 yılından 1709 yılına kadar baştercüman olarak görev yapan Aleksandros Mavrokordatos oldu. Aleksandros Mavrokordatos Merzifonlu Kara Mustafa Paşa döneminde de görevine devam etti ancak II. Viyana Kuşatmasının başarısızlığa uğraması sonucu gözden düşerek görevden alındı. Bir süre saraydan uzak kalmasına rağmen Aleksandros Mavrokordatos sonunda tekrar saraya döndü. Aleksandros Mavrokordatos'un yıldızı özellikle 1699 yılında imzalanan Karlofça Antlaşması'nın müzakereleri sırasında parladı. Her ne kadar bu antlaşma toprak kaybıyla sonuçlanmışsa da antlaşmanın müzakereleri sırasında gösterdiği başarı takdirle karşılandı ve emekliye ayrıldığında oğlu onun yerine Nikolas Mavrokordatos baş tercüman yapıldı. 17. yüzyılın sonlarına kadar Osmanlı Devleti Eflak ve Boğdan vilayetlerinin beylerini yerli asillerden seçmekteydi. Bazen bu vilayetlerin beylerinin oğulları Osmanlı Devletine isyan etmelerini önlemek için İstanbul'da rehin tutulurlardı. Bu geleneğe uygun olarak rehin tutulan Dimitri Kantemiroğlu'nun ülkesine Boğdan beyi olarak geri döndükten sonra Rusya ile birleşip Osmanlı Devletine isyan etmesi Osmanlıların yerli asillere olan güvenlerini kaybetmelerine sebep oldu. Bu sırada baş tercüman olan ve sarayın güvenine sahip olan Nikolas Mavrokordatos 1711 yılında sadrazam Baltacı Mehmed Paşa tarafından Boğdan beyliğine atandı. Bu tarihten sonra 18. yüzyıl boyunca Osmanlı Devleti'nin baş tercümanları,13 Balkan Tarihi 13 Eflak ve Boğdan beyleri hep (Mavrokordatos ailesi dâhil) Fenerli Rum ailelerinin arasından seçildi. Fenerli Rumlar zamanla Eflak ve Boğdan eyaletlerinde güçlendiler ve kendilerine olan güvenleri arttı yılında gerçekleşen Fransız Devriminden etkilenerek Osmanlı Devleti'nden bağımsız olma düşüncesini gütmeğe başladılar. 19. yüzyılın başlarında Osmanlı Devletinin Boğdan eyaletine bey olarak atadığı Konstantin İpsilantis'in oğlu olan Aleksandros İpsilantis, Filiki Eterya Derneğinin 23 başına geçerek Yunan Bağımsızlık Savaşını başlattı yılında Yunanistan'ın bağımsızlığının tanınmasından sonra birçok Fenerli Rum yeni kurulan Yunanistan Krallığında yüksek kademelerde görevlere getirildiler. Hatta bazı Fenerli Rumlar Yunanistan'ın elçisi olarak İstanbul'a geri bile gönderildiler. Bu tarihten sonra Osmanlılar eskiden çok güven besledikleri Fenerli Rumlara kendi ülkelerine ihanet etmiş gözüyle baktılar. Bir daha Fenerli Rumlara devletin yüksek kademelerinde görev verilmedi. Böylece Fenerli Rumların Osmanlı Devletindeki etkileri büyük ölçüde azaldı Beş Adımda Osmanlıdan Bağımsızlık Balkanlar 17. yüzyılın sonu itibariyle adım adım Osmanlı dan kopmuşlardır. Biz bu adımlardan 5 tanesini kısaca ele alacağız. 1. Karlofça Anlaşması-Sonun Başlangıcı (1699) 2. Sırp İsyanı-İlk Ulusal İsyan 1804 Bükreş Anlaşması 3. Yunan İsyanı-İlk Kopuş (1830) Londra Antlaşması Harbi-Büyük Kopuş (1878) 5. Balkan Savaşı-Etin Kemikten ayrılması (1912/13) Karlofça 25 Anlaşması Sonun Başlangıcı (26 Ocak 1699) Savaş Osmanlı Devleti ile Haçlı ittifakı arasında yapılmış ve sonunda Osmanlı Devleti yorgun düşerek barışa razı olmuştur. Barış antlaşması Avusturya İmparatorluğu ile imzalanmıştır. 23 Filiki Eterya Osmanlı Devletinden bağımsızlık kazanmak amacıyla bir grup Yunanlının 1814 yılında kurmuş olduğu bir dernektir. Filiki Eterya 1814 yılında Emanual Ksanthos ve Nikola Skufas adlı iki Rum ve Yanyalı Athanasios Çakalof adında bir Bulgar tarafından, o zamanki Rusya'da günümüzde Ukrayna'nın sınırları içinde kalan Odesa (Hocabey) kentinde kuruldu. Amacı Yunan Bağımsızlık Savaşı hareketini gerçekleştirmektir. Bu cemiyetin temel amacı başkenti İstanbul olan bir Yunan devleti kurmak için Osmanlı Devletine karşı başkaldırmaktı yılında cemiyetin merkezi İstanbul a taşındı ve bundan sonra hızlı bir ilerleme kaydedildi. Yeni bir organizasyon sistemi konuldu; on iki havari atandı ve her birine belirli bir bölgeyi örgütleme görevi verildi. İstanbul dan yunan bölgelerine ve Tuna Prensliklerine kadar olan bölgede gizli hücreler ağı kuruldu. Yunanistan daki Ortodoks kilise görevlilerinden ve Rus konsolosluklarından yardım görmekte idiler. Balkanlardaki Rus konsoloslukların çoğu Rumdu. (Barbara JELAVİCH, a.g.e, C:1, S: ) 24 Barbara JELAVİCH, a.g.e, C:1, S:59 63 ve 25 Karlofça, bugünkü Sırbistan'ın sınırları içinde yer alan küçük bir kasabadır.14 Balkan Tarihi 14 Karlofça Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin batıda büyük çapta toprak kaybettiği ilk antlaşmadır. Karlofça Antlaşması'ndan sonra Osmanlı Devleti kaybettiği toprakları geri alma siyaseti izlemeye başlamıştır. Böylece duraklama dönemi biterken, gerileme dönemi başlamıştır Sırp İsyanı-İlk Ulusal İsyan (1804) Balkanlardaki ilk ulusal isyan Sırplar tarafından gerçekleştirildi. Sonrasında Tuna Prensliklerindeki Rum yöneticiler ayaklandı. Öncelikle bu isyan hareketlerini tek tek incelemeden önce isyanların arkasındaki sebeplere bakalım: Balkan Milliyetçiliği: İsyanların Arka Planı 19. yüzyıl Balkan ulusal lider ve düşünürleri kökleri Batı Avrupa da olan iki siyasi doktrinden derinden etkilemişti: Kökleri 18. yüzyıl Aydınlanma düşüncesinde olan liberalizm ve temeli 19. yüzyıl tarihselciliği ve romantikliğinde bulunan milliyetçilik. Bütün Avrupa da 19. yüzyıl devrimci hareketleri, iki doktrin arasında apaçık zıtlıklar olmasına rağmen liberalizm ve milliyetçiliği bir araya getirmişti. Liderler feodal ve otokratik 1. Liberalizm ve milliyetçilik 2. Kültürel canlanış 3. Ekonomik koşullar rejimlerin yıkılmasına ve yerine anayasal rejimlerin kurulmasına yoğunlaşmıştı. Devlet için ulusal bir temeli kabul etmişlerdi; bu temel de ortak bir dili ve tarihi geçmişi olan halkların bir araya gelmesini öngörüyordu. Bütün milliyetçi hareketlerde, dil milliyetin en önemli hususiyetiydi. Ortak bir dil, hangi insanların bir devlet kurması gerektiği hususunda ana belirleyici faktör olarak görülürken, onların geçmişteki tarihi, işgal etmeleri gereken toprak parçasını belirlemede ana etken olarak değerlendirilmekteydi. Balkan milliyetçiliğinin üç temel belirleyici unsuru, dil, tarihsel ortaklık ve dindir. Ulusal hareketlerin cesaretlenmesine katkıda bulunan temel unsurlardan biri de genel iktisadi koşulların gelişmesi ve özellikle 18. yüzyıldaki ticari canlanmaydı. Önceki dönemde olduğu gibi uluslararası ticaret, özellikle Rumlar, Ermeniler, Yahudiler ve diğer Ortodoks Hıristiyanların etkin olduğu imparatorluğun gayrimüslim tebasının ellerinde bulunuyordu. Balkanlardaki ilk isyanların esas nedenleri, tamamına yakını 18. yüzyılda ortaya çıkmış olan yarımadadaki dâhili koşullardır.15 Balkan Tarihi 15 Bunlardan en önemlisi, Osmanlı hükümetinin kırsal kesimde hukuku ve düzeni korumaktaki, hem Hıristiyan hem de Müslüman itaatsiz ve silahlı unsurları kontrol etmedeki yetersizliğiydi. Bu durum barıştan yana olan Hıristiyan ve Müslüman nüfusu kendi savunmalarını organize etmeye yöneltti. Böylece yerel hükümet merkezleri ortaya çıktı ve bu merkezler sakinlerine sadakat ve itaati emretti. Merkezi otoritenin zayıflaması sadece alternatif siyasi merkezlerin oluşmasıyla sonuçlanmadı; aynı zamanda çoğu bölgede, genelde çatışan çıkarları ve hukuki düzenleri olan legal ve illegal silahlı çetelerin yaygınlaşmasına da neden oldu. 26 (Ayanlar, kırcaliler, kanunsuz yeniçeriler, eşkıyalar ve Boşnak kaptanları zikredebiliriz.) Sırp İsyanı (1804) 18. yüzyılın sonlarına doğru, gerek yabancı devletlerin Sırpları Osmanlı Devleti aleyhine tahriklerinin artması ve gerekse Osmanlı yönetiminin bozulması sonucu Sırbistan'da karışıklıklar ve isyan hareketleri başladı. İlk isyan hareketlerinde, Osmanlı dan bağımsızlık kazanmaktan çok, daha iyi bir yaşam koşulları ve yerinde yönetim talepleriydi. Sırp isyancılar Ruslarında desteği ile Bosna yı ele geçirdiler. Bölge halkı Sırp isyancılar tarafından büyük bir katliam ve zulme maruz kaldı. Bu olaylar sonucu, Karadağ ve Sırbistan'da yaşayan çok sayıda Müslüman, Bosna'ya iltica etmek zorunda kaldı. Ancak tüm bu gelişmelere ve saldırılara rağmen Bosna halkı, Bosna'yı korumak için saldırılara karşı koydu ve mücadelesini sürdürdü. İsyancı guruplar zaman zaman bastırılmasına rağmen olaylar ara ara devam etti. Sonunda 1812 yılındaki Bükreş Antlaşmasıyla Sırplara özel statü imtiyazlı prenslik- verildi. Bu o döneme kadar hiçbir millete tanınmamıştı. Sırplar, Bükreş Antlaşmasının kendilerine sağladığı imkânlarla yetinmediler ve tepki gösterdiler. Diğer bir ifade ile Kara Yorgi'nin liderliğinde bağımsız olmalarını istediler. Bu istekler ve gelişmeler, Osmanlı Devleti'nin Sırbistan'a müdahalesini gerektirdi. Osmanlı kuvvetlerine yenilen Kara Yorgi, Sırbistan'ı terk etti ve Avusturya'ya sığındı. Sonrasında Kara Yorgi, Sırp Valisi tarafından yakalanarak idam edildi. Tuna Prenslikleri İkinci İsyan Hareketi (1820) Prensliklerde potansiyel olarak üç isyankâr güç mevcuttu. Bunlar Eterya ve onun fenerli rejimi, yerel boyarlar ve köylülerdi. 26 Barbara JELAVİCH, a.g.e, C:1, S:16 Balkan Tarihi 16 Tuna Prensliklerindeki isyanlar yukarıda bahsedildiği üzere Rumlar tarafından kurulan Filiki Eterya örgütünce gerçekleştirildi. Osmanlı devleti isyanı bastırdı ve bölgede on altı ay boyunca kaldı. Bu olaylardan sonra Rumların bölgedeki etkinliği bitirildi. Yüksek memurluklardan alındılar. Her isyan hareketinde olduğu gibi Tuna Prensliklerindeki isyancılar bölgedeki Müslüman halkı katletmiş ve büyük zulümler gerçekleştirmişlerdir Yunan İsyanı-İlk Kopuş (1830) Osmanlı İmparatorluğu'nun geniş toprakları üstünde yaşayan çeşitli Hıristiyan toplumlardan biriside Rumlardı. Rumlar, Osmanlı İmparatorluğunun hemen hemen her tarafına yayılmışlardı. Ancak yoğun olarak Mora, Teselya ve Ege adalarında bulunuyorlardı Osmanlı-Rus Savaşının birinci yılında Baltık tan kalkan bir Rus donanması Akdeniz e gelerek, Mora halkını ayaklanmaya teşvik etmiş ve bunun sonucu olarak Mora da bir isyan patlak vermiştir. 27 Yunan isyanı'nın başlaması ve başarıya ulaşmasının en önemli nedeni Osmanlı İmparatorluğu'nun içinde bulunduğu siyasi, askeri, mali ve ekonomik olumsuzluklardı. O dönemde gerçekleşen Fransız ihtilalinden de etkilenmişlerdi. Küçük Kaynarca Antlaşmasına, 28 Rusların koydurduğu Yunanlılar, Karadeniz de Rus bayrağı altında ticaret yapabilir maddesinin sonucu olarak güçlü bir ticaret burjuvazisi Yunanistan da gelişmiş oldu. Rumlar, Osmanlı Devletine karşı başlatacakları isyanı yönetmek amacıyla Filiki Eterya adlı gizli cemiyeti kurdular. Rumların 1820'de Eflâk'ta başlattıkları ilk isyan bastırılınca ikinci isyan, 1821'de Mora'da çıkarıldı. Papazlar tarafından yönetilen isyan çabucak yayıldı. Rumlara yardım için, Avrupa'dan Mora ya birçok gönüllü geldi. İngiliz bankaları, Rumlara büyük miktarlarda borçlar verdi. İlk Yunan eylemleri silahsız Osmanlı yerleşimlerinde meydana geldi. Tahminlere göre Mora da yaşayan 40 bin Müslüman dan 15 bini öldürüldü. Yaşayanların bir kısmı isyanın sonuna kadar korunan sur içlerindeki kasabalara kaçtı. Yunan isyancılarının acımasızca katliamına Osmanlı Devleti sert cevap verdi. Avrupa da her zaman ki gibi çifte standart 27 Türel YILMAZ (Dr) Balkan Tarihinden Bir Kesit 1769 Mora isyanı için bak. Joseph H. PURGSTALL 28 Küçük Kaynarca Antlaşması 21 Temmuz 1774 tarihinde yapılmıştır. Küçük Kaynarca Antlaşması Osmanlı Devleti ile Rusya arasında, Osmanlı-Rus Savaşına son veren ve Osmanlı Devletinde önemli toprak kayıplarına yol açan antlaşmadır. Güney Dobruca daki Küçük Kaynarca kasabasında imzalandığından bu adı almıştır.17 Balkan Tarihi 17 tavırlar burada da devam etti. Yunan zulmü ve katliamı görmezlikten gelinerek sadece Osmanlı nın isyanı bastırırken çıkan olayları ve ölenleri gündeme taşıdılar yılı Nisan ayında Rusya ve İngiltere özerk Yunanistan devletinin kurulması için anlaştılar. Bu ittifaka 1827 yılının Temmuz ayında Fransa da katıldı yılının Haziran ayında sultan II. Mahmut, yeniçeri birliklerini kaldırarak önemli bir adım attı. Bu eylem kendisinin gelecekte orduyu büyük ölçüde yenileştirmesinin önünü açtı; fakat geçici olarak Osmanlı askeri potansiyelini zayıflattı. 30 Osmanlı Devleti İsyanı bastıramayınca, II. Mahmut, Mısır valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa dan yardım istedi. Mora ya çıkan Mehmet Ali Paşa kuvvetleri isyanı kısa sürede bastırdı (1827). Yunan isyanının bastırılması üzerine Osmanlı Devletinden Rumların bağımsızlığının tanınmasını istediler. II. Mahmut bu isteği kabul etmedi. Bunun üzerine bu devletler istediklerini zorla kabul ettirmek için Mora da bulunan Osmanlı-Mısır donanmasını Ekim 1827 yılında Navarin körfezinde yaktılar. Osmanlı donanması tahrip edildi ve elli yedi gemi, sekiz bin askerle birlikte battı. Osmanlı bu devletlerle olan siyasi ilişkisini kesti. Rusya, Osmanlı Devletine savaş ilan etti Ağustosunda Mehmet Ali Paşa, Mısır güçlerini Mora dan çekmeyi kabul etti. Yerini bir Fransız keşif birliği aldı. Girdiği savaşlarda ağır kayıplar veren Osmanlı Devleti, Eylül 1829 yılında Edirne Antlaşmasını imzalayarak Yunanistan'ın özerk statüsünü kabul etti (X. Madde). Yunan Bağımsızlık Mücadelesi'nden sonra Yannis Kapodistrias (Avrupa'da bilinen adı ile John Capodistria) liderliğinde Yunanistan, Osmanlı İmparatorluğu nun egemenliğinden kurtuldu. Fakat henüz Yunanistan'ın bağımsızlığı uluslararası düzeyde tanınmadan bir suikasta uğradı ve hayatını kaybetti. 29 Barbara JELAVİCH, a.g.e, C:1, S: Barbara JELAVİCH, a.g.e, C:1, S:25118 Balkan Tarihi Şubat ındaki Londra Antlaşması, modern Yunan ulusunun kurulmasındaki en önemli antlaşmaydı. Burada üç güç, (İngiltere, Fransa ve Rusya) sınırları ve yönetim şeklini belirledi. Ekseriyetle İngilizlerin ısrarıyla devletin özerk olmayıp bağımsız olmasına karar verildi. Gelecekteki çıkarlarını korumak için bu üç ülke kendilerini garantör ilan etti. 31 Hükümet krallık olacağından bir kral ismi belirlenmeliydi yılında bu güçler nihai olarak Bavyera nın 32 Yunansever Kralı I. Ludwig in ikinci oğlu Otto yu kral olarak belirledi. Atandığı vakit yalnızca on yedi yaşında olan yeni kral Yunanistan a Şubat 1833 tarihinde vardı. İsminin Yunanca versiyonu olan Othon yeni adı oldu. Otto tahta çıktığına daha reşit değildi bu nedenle Yunanistan'a döndüğünde 1835 yılına kadar ülkeyi Otto adına naipler konseyi yönetti. Otto, kararlarında ve yönetimdeki sözlerinde kendine yardımcı olması için -genelde Bavyera'dan gelen- danışmanlar tutuyordu, bazen ise kendi kararlarını kendi veriyordu. 3 Eylül 1843 yılındaki bir ayaklanmaya kadar hâl böyle devam etti. Ayaklanma ile birlikte Otto, Yunanistan'a bir anayasa çıkarmaya zorlandı yılında tahttan indirilinceye dek ülkeyi bir anayasal krallık olarak yönetti. Kral Otto 1863 yılında devrilince, yerine I. George adı ile Danimarka Kralı'nın yine 17 yaşındaki oğlu Prens William geçti. 50 yıl boyunca tahtta oturdu ve I. George'un dönemi Yunan Krallığı için genişleme dönemi olarak adlandırılır. İlk yıllarda Yunanistan oldukça küçük bir ülke idi. Ege adalarının büyük bir kısmı, Trakya, Makedonya ve Teselya sınırların içinde değildi. I. George'un döneminde İngilizler, 1815 yılından beri kullanıma hakkını bulundurdukları İyon Adaları'nı 1864 yılında Yunanistan'a devretti. Rusya ile Osmanlı Devleti'nin savaşta olduğu 1881 yılında karmaşadan yararlanan Yunanistan, Teselya'nın bir kısmı ile bir takım bölgelerde bazı topraklar aldı. I. George'un politik düzeyde bu denli aktif olması bazı çevrelerde tehlike teşkil ediyordu be nedenle Yunanistan'ın ikinci kralı da gayri resmî olarak Yunanistan'a bağlanmış olan Selanik te suikasta uğrayarak yaşamını yitirdi. 33 İlk İsyan Neticeleri Ve Terör Örgütlerinin Ortak Özellikleri Yunan isyanlarından Yunanlılar bir millet olarak çok şey kaybetti. Artık Tuna Prenslikleri için vali gönderemeyeceklerdi. Osmanlı Devleti içinde, özellikle Müslümanlar arasında hain damgası yediler. Fenerliler hal önemli görevdeydiler fakat artık özel ve imtiyazlı kategoride değillerdi. İş ve ticaretteki Rum pozisyonu da daha zayıf hale geldi. Ermeniler bankacılıkta 31 Barbara JELAVİCH, a.g.e, C:1, S: Bavyera (Alm. Bayern, Freistaat Bayern) Almanya'nın güneydoğusunda bulunan eyaletin adıdır. Yüzölçümü bakımından Almanya'nın en büyük eyaletidir. Başkenti Münih'tir. 33 ilgili madde19 Balkan Tarihi 19 Rumların yerini almaya başladı ve Bulgar tüccarlar da devletin ve ordunu ihtiyaçlarını sağlamada gittikçe artan bir önemi haizdi. Bağımsızlık için kurulan örgütlerin hepsinde benzerlikler mevcuttu. Hepsi terör yöntemlerini kullanmış ve başarılı olmuştu. Hıristiyan asilerin ilk eylemleri Müslümanları katletmekti. Hıristiyan isyancılar ayrıca kendi inanç ve milletlerinden olup ta işbirliği yapmayanlara karşı da zorba yöntemler geliştirdi. Sırp isyanı için asker alımlarını anlatan bir kaynak bize şu bilgileri vermektedir: İsyana katılmakta tereddüt gösterenlerin evlerini yakmak ya da Kara Yorgi için evlerinin eşiklerinde bir Türk ü asmak gelenek olmuştu. İkinci durumda asiler ev sahibini otoritelere ihbar ediyor ve ev sahibi de tepelere kaçıp asilere katılmak zorunda kalıyordu. İsyan sırasında asiler kendi insanlarına Osmanlılardan daha çok zarar vermişti. Vladimirescu nun köylüleri, yakıyor ve müsadere ediyorlardı. Hami gücün nüfuz derecesi, dönemin şartlarına ve müdahil olunan konulara bağlıydı. Ancak genellikle Avrupalıların bu gözetim ve denetim hakları, Balkan devletlerinin ilk milli hükümetlerinin milli liderlerden ziyade büyük devletler tarafından organize edilmesi anlamını taşıyordu. İstisnai bir durum Sırbistan da Prens Miloş tarafından kurulan ilk hükümetti. Avrupalı devletler tek tek yada birlikte, 1830 larda Yunan Krallığı nın biçimini, 1856 yılında Tuna Prenslikleri nin organizasyonunu, 1878 de özerk Bulgaristan ın ve 1913 te Arnavutluk un hükümetini karlaştırmıştı. Bundan sonra da büyük güçler defalarca her devletin iç olaylarına müdahale etti. 34 Özerkliğin yada bağımsızlığın elde edilmesinden sonra yeni rejimler, Osmanlı idaresi altında çok önemli işlevleri haiz olan Ortodoks kilisesiyle olan ilişkilerini de düzenlemek zorundaydılar. Her hükümetin ilk hareketi, kendi kilise organizasyonlarını İstanbul daki Patrikhane den ayırma çabası oldu. Bu noktada vuku bulan şey, liberal Batı Avrupa da olduğu gibi devlet ve kilisenin ayrılması değil de dini otoritenin laik otoritelerin emri altına girmesiydi Harbi-Büyük Kopuş (1878) 93 Harbi ya da Osmanlı-Rus Savaşı, II. Abdülhamit döneminde yapılmış bir savaşıdır. Rumi takvime göre 1293 yılına denk geldiğinden Osmanlı tarihinde 93 Balkanlardaki ilk büyük göç 93 Harbi sırasında olmuştur Barbara JELAVİCH, a.g.e, C:1, S: Barbara JELAVİCH, a.g.e, C:1, S: A. Haluk DURSUN, a.g.e. S:3820 Balkan Tarihi 20 Harbi olarak bilinir. Hem Tuna Cephesi'nde, hem de Kafkasya Cephesi'nde savaşılan 93 Harbi Osmanlı Devleti için büyük bir yenilgiyle sonuçlanmıştı. Savaş, büyük bir toprak kaybıyla ve Rus ordusunun İstanbul'un eşiğine (Yeşilköy) kadar gelerek Osmanlı Devleti'nin varlığını tehdit etmesiyle sonuçlanmıştır. 93 Harbi'nin ardından Osmanlı ile Rusya arasında, 3 Mart 1878 tarihinde Ayastefanos Antlaşması imzalanmıştı. Bu antlaşmanın şartları Osmanlı Devleti açısından son derece ağırdı ve Rusya'yı da Balkanlar'da tek güç haline getiriyordu. Nitekim bu durum Avrupa'nın diğer büyük devletlerini rahatsız etmekteydi. Rusların bölgede tamamen hâkim bir konuma gelmeleri Batılı devletleri telaşlandırdı. Zira Rusların, Bulgaristan yolu ile sıcak denizlere inmeleri, İngilizlerin Hindistan siyasetine ve Avusturya nın Bosna-Hersek i ilhakına set çekmiş olacaktı. Osmanlılar bu tepkilerden yararlanarak Kıbrıs ın idaresini İngiltere ye bırakmak koşuluyla Berlin de yeni bir antlaşma (Berlin Antlaşması) zemini elde etmeye başardılar. Ayastefanos un feci şartlarını hafifleten bu antlaşma ile Osmanlı Devleti'nin Balkanlardaki hayatı, bir müddet uzadı. Bu antlaşma Osmanlı Devrinde Sevr Antlaşması gibi kâğıt üzerinde kalan bir antlaşmadır. 13 Haziran 1878'de Almanya İmparatorluk Şansölyesi Prens Bismark'ın başkanlığında Berlin de, Osmanlı, Rusya, İngiltere, Almanya, Fransa, Avusturya-Macaristan ve İtalya'nın katılımıyla bir kongre toplandı. Konferans bir ay sürdü. Bu konferans sonunda; Romanya, Karadağ ve Sırbistan Osmanlı dan bağımsızlığını kazandı. Bulgar devleti üçe bölündü Avusturya Macaristan Bosna ve Hersek i işgal edip yönetme hakkını elde etti. Bu anlaşma ile Osmanlıların balkan yarımadasındaki etkin gücü sona ermişti. Arnavutluk, Makedonya, Teselya 37 ve Epir e değin Osmanlı idaresinde olsa da hâkimiyeti de güçlükle sağlanabildi. Karlofça ve Küçük Kaynarca Antlaşmaları, dış güçlere Berlin Antlaşması ile Osmanlı İmparatorluğu km kare toprak kaybetti. Osmanlı Balkan tebaası adına konuşma hakkını veren ilk anlaşmalardı. 19. yüzyılda imzalanan antlaşmalar ise çok daha tehlikeli antlaşmalardı. Mesela 1826 yılındaki Akkirman, 37 Teselya, Orta Yunanistan'da bulunan bölgenin Ege Denizi'nin batı kıyılarına sınırı vardır. Oldukça köklü bir geçmişi olan Tesalya 1394 yılında Osmanlı Devleti sınırları içine katılmış ve 1881'de Yunanistan'a bağlanmıştır. 38 Epir, Yunanistan'ın önemli Arnavut nüfusu bulunan batı kesimi. Daha göster
BALKAN TARİHİNE GENEL BİR BAKIŞ Tayfun NASUHBEYOĞLU Ekim 2008/İstanbul İçindekiler Giriş Balkan Coğrafyası Balkan Kavimlerinin Kökleri 1. Osmanlı Öncesi Balkanlar 1.1. Yunan ve Roma Medeniyeti 1.2. Doğu Detaylı IV.HAFTA XX.YÜZYIL BAŞLARINDA OSMANLI İMPARATORLUĞU
1- XIX. ve XX. yüzyılın başlarında. Osmanlı. Devleti her alanda çöküntü içinde olmasına karşılık, varlığını ve bağımsızlığını uzun süre korumuştur. Bu durumun en önemli nedeni, aşağıdakilerden hangisidir? Detaylı A. Sırp İsyanları B. Yunan İsyanları
A. Sırp İsyanları B. Yunan İsyanları SIRP İSYANLARI Osmanlı İmparatorluğu na 15. yüzyılın ortalarında katılan Sırbistan da, İmparatorluğun diğer yerlerinde olduğu gibi, âdil bir yönetim kurulmuştu. Sırp Detaylı OSMANLI İMPARATORLUĞUNU SARSAN SON SAVAŞLAR HANGİLERİDİR?
Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SOSYAL BiLiMLER LiSESi DERS KiTABI SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Prishtine, 2012 ic;indekiler I ÜNiTE: BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 1. BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 A. COGRAFYA KESiFLERi Detaylı AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere,
COĞRAFİ KEŞİFLER 1)YENİ ÇAĞ AVRUPASI AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere, Türklerden Müslüman Detaylı İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf...
İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... 7 a. Fransız-Rus İttifakı (04 Ocak 1894)... 7 b. İngiliz-Fransız Detaylı Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir?
İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ V GİRİŞ 1 A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 BİRİNCİ BÖLÜM: AVRUPA SİYASAL TARİHİ 1 2 I. Detaylı Edirne Tarihi - Edirne nin Yaşadığı İşgaller. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı
Edirne Tarihi - Edirne nin Yaşadığı İşgaller Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Edirne nin Yaşadığı İşgaller - Dört İşgal Dönemi........ 4 0.2 İlk Rus İşgal Detaylı Haftalık ders sayısı 2, yıllık toplam 74 ders saati Kategoriler Alt kategoriler Ders içerikleri Kazanımlar Dersler arası ilişki IV.
MİLLİ MÜCADELE TRENİ TRABLUSGARP SAVAŞI Tarih: 1911 Savaşan Devletler: Osmanlı Devleti İtalya Mustafa Kemal in katıldığı ilk savaş Trablusgarp Savaşı dır. Trablusgarp Savaşı, Mustafa Kemal in ilk askeri Detaylı TERCİH ETTİĞİN OKOL GELECEĞİNDİR MEVLÜT ÇELİK 8.SINIF KAVRAM HARİTASI. Mevlüt Çelik. T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük
T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük YURDUMUZUN İŞGALİNE TEPKİLER YA İSTİKLÂL YA ÖLÜM TERCİH ETTİĞİN OKOL GELECEĞİNDİR MEVLÜT ÇELİK 19.yy.sonlarına doğru Osmanlı parçalanma sürecine girmişti. Bu dönemde Detaylı EĞİTİM- ÖĞRETİM YILI NUH MEHMET YAMANER ANADOLU İMAM HATİP LİSESİ 10.SINIF OSMANLI TARİHİ I. DÖNEM I. YAZILI SORULARI A GURUBU
Ertuğrul Gazi 1) * Orhan Bey tarafından fethedilmiş olup başkent buraya taşınmıştır. * İpek sanayisinin merkezi konumundaki bu bölgenin fethiyle Osmanlı gelirleri. Yukarıdaki özellikleri verilmiş bölge Detaylı TARİH BOYUNCA ANADOLU
TARİH BOYUNCA ANADOLU Anadolu, Asya yı Avrupa ya bağlayan bir köprü konumundadır. Üç tarafı denizlerle çevrili verimli topraklara sahiptir. Dört mevsimi yaşayan iklimi, akarsuları, ormanları, madenleriyle Detaylı Avrupa da Yerelleşen İslam
Avrupa da Yerelleşen İslam Doç. Dr. Ahmet Yükleyen Uluslararası İlişkiler Bölümü Ticari Bilimler Fakültesi İstanbul Ticaret Üniversitesi İçerik Medeniyetler Sorunsalı: İslam ve Avrupa uyumsuz mu? Özcü Detaylı Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923)
Fevzi Karamw;o TARIH 10 FEN LisESi DERS KiTABI SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Prishtine, 2012 i Detaylı YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI TARİH
YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI TARİH CEVAP 1: (TOPLAM 2 PUAN) Savaş 2450-50=2400 yılının başında sona ermiştir. (İşlem 1 puan) Çünkü miladi takvimde, MÖ tarihleri milat takviminin başlangıcına yaklaştıkça Detaylı Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri için göç bir ihtiyaçtır.
II. MAHMUT (1808-1839) DÖNEMİ TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ Halk arasında gâvur padişah ve püsküllü bela olarak adlandırılan padişah II. Detaylı OSMANLI DEVLETİ DURAKLAMA DÖNEMİ ( XVII/17.YÜZYIL) ÖNEMLİ GELİŞMELERİ
OSMANLI DEVLETİ DURAKLAMA DÖNEMİ ( XVII/17.YÜZYIL) ÖNEMLİ GELİŞMELERİ SOKULLU MEHMET PAŞA'NIN ÖLÜMÜYLE DÖNEM BAŞLAMIŞTIR VE KARLOFÇA ANLAŞMASINA KADAR DEVAM ETMİŞTİR. DURAKLAMANIN NEDENLERİ YENİÇERİ OCAĞINDA Detaylı istanbul'un fethinin türk ve dünya tarihi açısından sebepleri istanbul'un fethinin türk ve dünya tarihi açısından gelişmesi istanbul'un fethinin türk
, istanbul'un fethinin türk ve dünya tarihi açısından sebepleri istanbul'un fethinin türk ve dünya tarihi açısından gelişmesi istanbul'un fethinin türk ve dünya tarihi açısından sonuçları istanbul'un fethinin Detaylı A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları
UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ Atatürk İlkeleri ve İnkilâp Tarihi 1 1.Ders XIX. YÜZYIL ISLAHATLARI VE SEBEPLERİ 1-İmparatorluğu çöküntüden kurtarmak 2-Avrupa Devletlerinin, Osmanlı nın içişlerine karışmalarını Detaylı 5. ULUSLARARASI MAVİ KARADENİZ KONGRESİ. Prof. Dr. Atilla SANDIKLI
5. ULUSLARARASI MAVİ KARADENİZ KONGRESİ Prof. Dr. Atilla SANDIKLI Karadeniz bölgesi; doğuda Kafkasya, güneyde Anadolu, batıda Balkanlar, kuzeyde Ukrayna ve Rusya bozkırları ile çevrili geniş bir havzadır. Detaylı Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir.
Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir. Kuzeyde Sırbistan ve Kosova batıda Arnavutluk, güneyde Yunanistan, Detaylı TEOG Tutarlılık. T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük
2015-2016 8. Sınıf TEOG Tutarlılık T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Sorularımızın TEOG sorularıyla benzeşmesi, bizler için olduḡu kadar, bu kaynaklardan beslenen yüz binlerce öḡrenci ve yüzlerce kurum Detaylı Balkan Araştırma Enstitüsü Dergisi, Cilt/Volume 3, Sayı/Number 2, Aralık/December 2014, ss
Balkan Araştırma Enstitüsü Dergisi, Cilt/Volume 3, Sayı/Number 2, Aralık/December 2014, ss. 157-161. Bülent YILDIRIM, Bulgaristan daki Ermeni Komitelerinin Osmanlı Devleti Aleyhine Faaliyetleri (1890-1918), Detaylı ÖRNEK SORU: 1. Buna göre Millî Mücadele nin başlamasında hangi durumlar etkili olmuştur? Yazınız. ...
EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ DERS NOTLARI VE ŞİFRE TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ EMEVİLER Muaviye tarafından Şam da kurulan ve yaklaşık Detaylı BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI, (1)
BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI, 1914-1918 (1) Topyekûn Savaş Çağı ve İlk Büyük Küresel Çatışma Mehmet Beşikçi I. Dünya Savaşı nın modern çağın ilk-en büyük felaketi olarak tasviri Savaşa katılan toplam 30 ülkeden Detaylı Napolyon un kendisini imparator ilan etmesi diğer Avrupa devletlerini kaygılandırdı (1804).İngiltere ve Rusya nın da dahil olduğu devletler Fransa ya
Napolyon un kendisini imparator ilan etmesi diğer Avrupa devletlerini kaygılandırdı (1804).İngiltere ve Rusya nın da dahil olduğu devletler Fransa ya karşı ittifak oluşturdular. Osmanlı Devleti ise Napolyon Detaylı BÜLTEN İSTANBUL B İ L G İ AZİZ BABUŞCU. NOTU Yeni Dünya ve Türkiye 2 de İL SİYASİ VE HUKUKİ İŞLER BAŞKANLIĞI
AZİZ BABUŞCU 4 te AK AK PARTİ İL BAŞKANI 10 da YIL: 2012 SAYI : 169 24-31 ARALIK 2012-7 OCAK 2013 BÜLTEN İL SİYASİ VE HUKUKİ İŞLER BAŞKANLIĞI T E Ş K İ L A T İ Ç İ H A F T A L I K B Ü L T E N İ 3 te 2 Detaylı Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak bulunurdu. Yönetim binası, resmî yapılar ve pazar meydanları tapınağın etrafında yer alırdı.
AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU Şubat 2009 B.Ö. 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Bulgaristan Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Cumhuriyet Coğrafi Konumu : Avrupa Detaylı HAÇLI SEFERLERi Orta Çağ'da Avrupalıların Müslümanların elinde bulunan ve Hristiyanlarca kutsal sayılan Kudüs ve çevresini geri almak için
HAÇLI SEFERLERi Orta Çağ'da Avrupalıların Müslümanların elinde bulunan ve Hristiyanlarca kutsal sayılan Kudüs ve çevresini geri almak için düzenledikleri seferlere "Haçlı Seferleri" denir. Haçlı Seferlerinin Detaylı TESALYA (YUNANİSTAN) SAVAŞI PULLARI (21-4-1898)
TESALYA (YUNANİSTAN) SAVAŞI PULLARI (21-4-1898) 1897 Türk-Yunan Savaşı (TESELYA SAVAŞI) Teselya savaşları nın aslı Girit adası olayları ile başlamıştır, 1894 Haziran'ında Rumlar Halepa Sözleşmesi'nin uygulanmasını Detaylı Değerli Çekmeköy Anadolu İmam Hatip Lisesi Öğrencileri
Tarihi boyunca bağımsızlığını koruyabilmiş ve Afrika Kıtası'nın Avrupa devletlerince sömürge yapılamamış tek ülkesi olan Etiyopya (Habeşistan) dünya tarihinin en eski medeniyetlerinden biri olarak biliniyor. Detaylı MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI
MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI II. Mahmut ve Tanzimat dönemlerinde devlet yöneticileri, parçalanmayı önlemek için ortak haklara sahip Osmanlı toplumu oluşturmak için Osmanlıcılık fikrini Detaylı 3. 18.yy da Grek ve Dakya projesi ile Osmanlıyı paylaşmayı planlayan Avrupalı iki devlet aşağıdakilerden hangisidir? I. Rusya. II.
www.burakelgit.com.tr I. Rusya II. Fransa III. Avusturya 1. Osmanlı Devleti Gerileme döneminde yukarıdaki devletlerden hangileriyle mücadele etmiştir? A) Yalnız II B) I,II ve III C) II ve III D) I ve III Detaylı Bayrağında hem mavi, hem beyaz renkler olan Avrupa Birliği ülkelerini. Bu fotoğrafın çekildiği Avrupa ülkesini tahmin edebilir
Bayrağında hem mavi, hem beyaz renkler olan Avrupa Birliği ülkelerini biliyor Haritadan bakıp sıralayabilir misin? 1 AB nin nüfus olarak en kalabalık üye ülkesi hangisi olabilir sence? 5 Avrupa Birliği Detaylı Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi
TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ HAFTA 2 Roma Antlaşması Avrupa Ekonomik Topluluğu AET nin kurulması I. AŞAMA AET de Gümrük Birliğine ulaşma İngiltere, Danimarka, İrlanda nın AET ye İspanya ve Portekiz in AET ye Detaylı BATI CEPHESİ'NDE SAVAŞ
T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK TEOG ÇIKMIŞ SORULAR - 3. ÜNİTE Batı cephesinde Kuvâ-yı Millîye birliklerinin faaliyetlerini ve düzenli ordunun kurulmasını değerlendirir.türk milletinin Kurtuluş Savaşı Detaylı ŞANLIURFA YI GEZELİM
Edirne Köprüleri Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Edirne Köprüleri......................... 4 0.1.1 Gazimihal Köprüsü.................... 4 0.1.2 Beyazid Köprüsü..................... Detaylı AVRUPA BİRLİĞİ BÜLTENİ AB SERVİSİ SAYI:15 NİSAN 2004/2
Hazırlayan: Müge ÇAKAR İÇİNDEKİLER 1. AB- TÜRKİYE SON DAKİKA 1.1. AB-Türkiye İlişkileri nde Kıbrıs 2. AB den ÖNEMLİ BAŞLIKLAR 2.1. Avrupa Birliği nde Tarihi Genişleme AVRUPA BİRLİĞİ BÜLTENİ AB SERVİSİ Detaylı Tuba ÖZDİNÇ. Örgün Eğitim
ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILÂP TARİHİ-I Dersin Adı Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi-I Dersin Kodu 630909 Dersin Türü Dersin Seviyesi Dersin AKTS Kredisi Haftalık Ders Saati Zorunlu Önlisans 2 AKTS 2 (Kuramsal) Detaylı TARİH BÖLÜMÜ ÖĞRETİM YILI DERS PROGRAMI
TARİH BÖLÜMÜ 2014-2015 ÖĞRETİM YILI DERS PROGRAMI I. YARIYIL ECTS II. YARIYIL ECTS BİL 150 Temel Bilgi Teknolojisi 4+0 5,0 TAR 107 İlkçağ Tarihi I 3+0 5,0 TAR 108 İlkçağ Tarihi II 3+0 5,0 TAR 115 Osmanlıca Detaylı TEMEL GÖSTERGELER Coğrafi yapı
RAMAZAN 2013 KENYA TEMEL GÖSTERGELER Coğrafi yapı Güneyinde Tanzanya, batısında Uganda, kuzeybatısında Sudan, kuzeyinde Etiyopya ve doğusunda Somali olan bir doğu Afrika ülkesidir. Hint Okyanusu na kıyısı Detaylı YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ TARİH
YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ TARİH SORU 1: MÖ 2450 yılında başlayan ve 50 yıl süren bir savaş kaç yılında sona ermiştir? İşlemi nasıl yaptığınızı gösteriniz ve gerekçesini belirtiniz. (2 PUAN) SORU 2: Uygurlar Detaylı HELEN VE ROMA UYGARLIKLARI
HELEN VE ROMA UYGARLIKLARI DERS NOTLARI-ŞİFRE ETKİNLİK TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ HELEN UYGARLIĞI Makedonyalı İskender in doğu ile batı Detaylı SAINT BENOIT FRANSIZ LİSESİ
COĞRAFYA NIVEAU / SEVIYE L-1 1-Coğrafya nedir coğrafyanın bölümleri. 2-Dünyanın şekli ve sonuçları. 3-Dünyanın hareketleri. 4-Harita bilgisi. 5-Atmosfer ve özellikleri. 6-İklim elemanları 7-Sıcaklık 8-Basınç Detaylı Tarih: 13 Temmuz 2012 Daha fazla bilgi için Nurgül Usta Genel Md. Yardımcısı Tel: 0212 349 48 50 E mail:nurgul.usta@dorinsight.
BASIN BÜLTENİ Tarih: 13 Temmuz 2012 Daha fazla bilgi için Nurgül Usta Genel Md. Yardımcısı Tel: 0212 349 48 50 E mail:nurgul.usta@dorinsight.com Hitay Yatırım Holding firmalarından Türkiye nin en büyük Detaylı KARMA TESTLER 03. A) Yalnız l B) Yalnız II. C) Yalnızlll D) I ve II E) I, II ve III. 2. Osmanlı Devleti'nin Birinci Dünya Savaşı'na girmesine,
KARMA TESTLER 03 1. Osmanlı Devleti'nde matbaanın kurulması, I. Sanayi II. Ticaret III.Kültür alanlarından hangileri ile ilgili değişikliğin hız kazanmasını sağlamıştır? A) Yalnızl B) Yalnız II C) Yalnızlll Detaylı Balkan Araştırma Enstitüsü Dergisi, Cilt/Volume 5, Sayı/Number 1, Temmuz/July 2016, ss
Balkan Araştırma Enstitüsü Dergisi, Cilt/Volume 5, Sayı/Number 1, Temmuz/July 2016, ss. 189-193. Emily Greble, Saraybosna, 1941-1945: Hitler Avrupası nda Müslümanlar, Hıristiyanlar ve Yahudiler, Çeviren: Detaylı Osmanlı Devleti'nin kurucuları, Oğuzların Bozok koluna bağlı Kayı aşiretidir.
Osmanlı Devleti'nin kurucuları, Oğuzların Bozok koluna bağlı Kayı aşiretidir. Kayı aşireti, Türkiye Selçuklu hükümdarı Alaaddin Keykubat döneminde Ankara yakınlarındaki Kara- cadağ bölgesine yerleştirilmiştir. Detaylı İktisat Tarihi I. 8/9 Aralık 2016
Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı III. ÜNİTE TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI VE İLK TÜRK DEVLETLERİ ( BAŞLANGIÇTAN X. YÜZYILA KADAR ) A- TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI I-Türk Adının Anlamı Detaylı T.C İnkılap Tarihi Ve Atatürkçülük
YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS Tezli yüksek lisans programında eğitim dili Türkçedir. Programın öngörülen süresi 4 Detaylı AVUSTURYA VE MACARİSTAN DA TAHIL VE UN PAZARI
AVUSTURYA VE MACARİSTAN DA TAHIL VE UN PAZARI Avusturya da un üretimi sağlayan 180 civarında değirmen olduğu tahmin edilmektedir. Yüzde 80 kapasiteyle çalışan bu değirmenlerin ürettiği un miktarı 500 bin Detaylı GÜNÜMÜZ BALKAN ORTODOKS KİLİSELERİNE GENEL BİR BAKIŞ
Ç. Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt 3, Sayı 1, Ocak-Haziran 2003 GÜNÜMÜZ BALKAN ORTODOKS KİLİSELERİNE GENEL BİR BAKIŞ Dr. Münir YILDIRIM * Günümüz Balkan Ortodoks Kiliseleri, Hıristiyan Kilisesinin Detaylı A N K A R A Ü N İ V E R S İ T E S İ H U K U K F A K Ü L T E S İ PROF. NİHAT ERİM
A N K A R A Ü N İ V E R S İ T E S İ H U K U K F A K Ü L T E S İ PROF. NİHAT ERİM D E V L E T L E R A R A S I H U K U K U v e S İ Y A S Î T A R İ H M E T İ N L E R İ Cilt: I Osmanlı İmparatorluğu Andlaşmaları Detaylı ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan Detaylı Alemdar Mustafa Paşa nın desteği ile tahta oturdu.
Alemdar Mustafa Paşa nın desteği ile tahta oturdu. Askeri alanda birçok yenilik yapıldı. Eğitim alanında bir çok yenilik yapıldı. İdari alanda yenilikler yapıldı. Milliyetçilik etkisi ile ayaklanmalar Detaylı İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST
İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST 1 1) Türklerin Anadolu ya gelmeden önce Detaylı DÜNYA'NIN GÖRMEK İSTEMEDİĞİ BALKANLAR'DAKİ TÜRK SOYKIRIMI
DÜNYA'NIN GÖRMEK İSTEMEDİĞİ BALKANLAR'DAKİ TÜRK SOYKIRIMI Türklere yapılan katliamlar veya Türk Kırımı, Osmanlı Devleti dağılma döneminde Müslüman ve Türk tebaalarına yönelik katliamlardır. Bu dönemde Detaylı Hazırlayan Muhammed ARTUNÇ 6.SINIF SOSYAL BİLGİER
Hazırlayan Muhammed ARTUNÇ 6.SINIF SOSYAL BİLGİER SOSYAL BİLGİLER KONU:ORTA ASYA TÜRK DEVLETLERİ (Büyük)Asya Hun Devleti (Köktürk) Göktürk Devleti 2.Göktürk (Kutluk) Devleti Uygur Devleti Hunlar önceleri Detaylı Bu durumun, aşağıdaki gelişmelerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir?
İÇİNDEKİLER TARİHÇE 5 SULTANAHMET CAMİ YAPI TOPLULUĞU 8 SULTAN I. AHMET 12 SULTAN I. AHMET İN CAMİYİ YAPTIRMAYA KARAR VERMESİ 15 SEDEFKAR MEHMET AĞA 20 SULTANAHMET CAMİİ NİN YAPILMAYA BAŞLANMASI 24 SULTANAHMET Detaylı 7- Osmanlı Devleti'nde Yükselme Devri'nden sonra yeteneksiz padişahlar görülmeye başlandı. Bunun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Şehzadele
1- Osmanlı Devleti nin ekonomik olarak zayıflamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Teknolojik gelişmelerin artması B) Don-Volga kanal teşebbüsü C) Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması D) Avrupalılara Detaylı Türkiye ve Avrupa Birliği
Türkiye ve Avrupa Birliği Türkiye ve Avrupa Birliği İlişkisi Avrupa Birliği 25 Mart 1957 tarihinde imzalanan Roma Antlaşması'yla Avrupa Ekonomik Topluluğu adı altında doğdu. Türkiye 1959 yılında bu topluluğun Detaylı Değerli S. Arabistan Cidde Uluslararası Türk Okulu
Uzun yıllar boyunca baskıcı rejimler ve zorba yönetimlere sahne olan çift başlı kartalların ülkesi Arnavutluk, şimdi yeniden ayağa kalkmaya çalışıyor. Özellikle dini ve kültürel açıdan büyük bir yıkımın Detaylı Sırplar ve Karadağlılar. Ders birimi % Ders birimi % Balkan yarımadası 2+1 4, , , , ,55
288 DERS İÇERİKLERİ Kategori Alt kategori Ders birimleri Arnavutlar Sırplar ve Karadağlılar Boşnaklar Türkler Hırvatlar Ders birimi % Ders birimi % Ders birimi % Ders birimi % Ders birimi % Balkan yarımadası Detaylı OSMANLI BELGELERİNDE MİLLÎ MÜCADELE VE MUSTAFA KEMAL ATATÜRK
T.C. BAŞBAKANLIK DEVLET ARŞİVLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yayın Nu: 88 OSMANLI BELGELERİNDE MİLLÎ MÜCADELE VE MUSTAFA KEMAL ATATÜRK A N K A R A 2 0 0 7 1 P r o j e Y ö n e t i c Detaylı Yahudiliğin peygamberi Hz. Musa dır. Bu nedenle Yahudiliğe Musevilik de denir. Yahudi ismi, Yakup un on iki oğlundan biri olan Yuda veya Yahuda ya
VAHYE DAYALI DİNLER YAHUDİLİK Yahudiliğin peygamberi Hz. Musa dır. Bu nedenle Yahudiliğe Musevilik de denir. Yahudi ismi, Yakup un on iki oğlundan biri olan Yuda veya Yahuda ya nispetle verilmiştir. Yahudiler Detaylı KAY 361 Türk İdare Tarihi. Ders 6: 20 Kasım 2006 Konu: Osmanlı Toprak Sistemi Okuma: Ortaylı, 1979, sf
KAY 361 Türk İdare Tarihi Ders 6: 20 Kasım 2006 Konu: Osmanlı Toprak Sistemi Okuma: Ortaylı, 1979, sf. 81-122. Osmanlı İmparatorluğu: Genel Bir Bakış 1243 Kösedağ Savaşı sonucunda İran İlhanlıları n tabi Detaylı Yak ndo u Medyas nda Türkiye ve AB Müktesebatlar - srail örne inde
Yak ndo u Medyas nda Türkiye ve AB Müktesebatlar - Dr. Gil Yaron Dostumun dostu, benim en iyi dostumdur - veya İsrail gözüyle Türkiye AB Geçenlerde Tel Aviv kentinin en merkezi yeri olan Rabin Meydanı Detaylı MEDRESE VE İSLAM KÜLTÜR MERKEZİ İNŞA PROJESİ- VİETNAM
MEDRESE VE İSLAM KÜLTÜR MERKEZİ İNŞA PROJESİ- VİETNAM İHH Projeler Birimi ARALIK 2013 PROJENİN KONUSU Bu proje, Vietnam ın Hochiminh City bölgesinde 639,98 metrekare büyüklüğünde 3 katlı bir Medrese ve Detaylı Kent Devleti nden Akdeniz İmparatorluğuna: İtalya da Fetih ve Genişleme
Kent Devleti nden Akdeniz İmparatorluğuna: İtalya da Fetih ve Genişleme Geçmiş İ.Ö. 5. yüzyıldan 3. yüzyıla kadar Roma, bir yandan sınıf çatışmalarına sahne olurken öte yandan İtalya yarımadasındaki diğer Detaylı İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL TARİH VE GENEL TÜRK TARİHİ I. TARİH BİLİMİNE GİRİŞ...3
İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL TARİH VE GENEL TÜRK TARİHİ I. TARİH BİLİMİNE GİRİŞ...3 A. Tarihin Tanımı...3 B. Tarihin Kaynakları...4 C. Tarihe Yardımcı Bilim Dalları...4 D. Tarihte Yüzyıl, Yarı Yüzyıl, Detaylı UKRAYNA DA KİLİSE SAVAŞLARI
UKRAYNA DA KİLİSE SAVAŞLARI Bojidar Çipof Moskova Patrikhanesine bağlı Ukrayna Ortodoks Kilisesinin yeni başkanı 16 Ağustos tarihinde yapılan törenle 69 yaşındaki Metropolit Onufry oldu. Ukrayna Ortodoks Detaylı 2017 © DocPlayer.biz.tr Gizlilik Politikası | Hizmet koşulları | Geri bildirim