Türkiye'nin 2014 ekonomi programı | NetGazetesi.Net
Orta Vadeli Program ve Mali Plan, (1) kamu sektöründe ekonominin temel dengelerinin kurulması, (2) özel kesimdeyse şirketlerin, halkın önünü görmesi için önemlidir.
Bir yıl öncenin program ve mali plan ile ilgili hedefleri ve tahminleri tutmayabilir. Ama adı üzerinde bunlar hedeftir… Tahmindir…
Bu çalışma önce Orta Vadeli Program’daki (OVP) büyüklükler belirlenir. Sonra bu büyüklüklere dayalı Mali Plan hazırlanır. OVP’nin püf noktası, “Kaynaklar/Harcamalar” dengesini iyi kurabilmektir.
Büyüme oranı ne olacak?
Gelirlerin ne kadarı tüketime, ne kadarı yatırıma gidecek? Ne kadar ithalat, ne kadar ihracat yapılacak? Kaynak açığı ne kadarı bulacak? Kaynak açığı yurtdışından nasıl temin edilecek? Dolar fiyatı nasıl değişecek? Enflasyon inecek mi, çıkacak mı? Bunlar OVP’de gösterilir.
Bu temel dengelere dayalı Mali Plan’da ise, devletin gelir ve harcamalarının nasıl olacağı belirtilir. Bütçe harcamaları ve bütçe gelirleri ne olacak? Bütçe ne kadar açık verecek? Faiz ödemeleri ne yük getirecek? Bütçe harcamaları nasıl dağıtılacak? Devlet yatırıma, personel harcamalarına, sosyal güvenlik harcamalarına ne kadar para tahsis edebilecek? Devlet ne kadar borçlanacak? Bunlar da Orta Vadeli Mali Plan’da yer alır.
– Geçen yıl hazırlanan Orta Vadeli Program’da 2013 büyüme oranı yüzde 4.0 olarak, 2014 yılı hedefi yüzde 5.0 olarak belirlenmişti.
Dün yayınlanan 2014 programında, 2013 büyüme oranının yüzde 3.6’ya düşürüldüğü, 2014 hedefinin yüzde 4.0 olarak belirlendiği görülüyor.
– 2013 programında milli gelir tahmini 2013 için 858 milyar dolar, 2014 için 919 milyar dolar olarak belirlenmişti.
Dün yayınlanan Orta Vadeli Program’da 2013 milli geliri 823 milyar dolar, 2014 milli gelir tahmini 867 milyar dolar olarak yer aldı.
– Geçen yılki programda ortalama dolar kuru 2013 için 1.83 TL ve 2014 yılı için 1.89 TL idi.
Dün yayınlanan 2014 yılı programında dolar kuru 2013 yılı için 1.89 TL, 2014 yılı için 1.98 TL olarak gösteriliyor.
– Kişi başı milli gelir tahmini geçen yılki programda 2013 yılı için 11.318 dolar, 2014 için 11.983 dolar idi. 2014 yılı programında 2013 yılı kişi başı milli gelir rakamı 10.818 dolar, 2014 için 11.277 dolar olarak tahmin ediliyor.
‘Deniz bitti, kara göründü’
– Enflasyon tahmini 2013 yılı programında, 2013 yıl sonu yüzde 5.3 oranında, 2014 yılsonu için yüzde 5.0 oranında idi. 2014 Programı’nda enflasyon tahminleri 2013 için yüzde 6.8, 2014 yılı için yüzde 5.3 olarak belirlenmiş.
– Geçen yıl yayınlanan programda işsizlik oranı 2013 için yüzde 8.9 ve 2014 için yüzde 8.8 iken, 2014 programında 2013 işsizlik oranı yüzde 9.5 ve 2014 işsizlik oranı yüzde 9.4 olarak değiştirilmiş.
– Geçen yıl yayınlanan Orta Vadeli Program’da cari açığın milli gelire oranı 2013 için yüzde 7.1 oranında, 2014 için yüzde 6.9 olarak belirlenmişti. Dün yayınlanan proğramda 2013 cari açığı yüzde 7.1 olarak korunmuş, 2014 yılı cari açığı yüzde 6.4 olarak belirlenmiş.
Bütünü ile Orta Vadeli Program da Mali Plan da, 2013 yılındaki hedef ve tahminlerin gerisinde, daralan, küçülen bir ekonominin dengelerini ve hedeflerini ortaya koyuyor.
Gerçekçi olalım… Bu küçülmenin ve geri adım atmanın arkasında “zorunluluk” var. Hükümet istemez mi daha cesur hedefler ortaya konulsun, daha hızlı bir büyüme gerçekleşsin? İster de… Hükümet ne yapsın ki, ülkenin iç kaynakları az. Tüketim artarken, tasarruf azalıyor. Dış kaynaklardan yararlanmada ise “Deniz bitti, kara görüldü.” Bu durumda bundan iyi bir Orta Vadeli Program ve Mali Plan hazırlamak güç. Bu program ve plan, mevcut şartlarda 2014 yılını kazasız belasız atlatma programı ve planıdır.
SANAYİ FREN YAPTI
Sanayi üretim endeksi 2010’da tüm sanayi üretimi 100.0 esası ile her ay sanayi üretimindeki değişimi gösterir.
Sanayi üretim endeksinin oluşturulmasına esas olan ‘Üretim Miktarı’ ay içerisinde, işyerinde üretilen ile hammadde ve malzemesini vermek suretiyle başka bir işyerine yaptırılan üretim miktarıdır. Başkalarının hammadde ve malzemesini kullanarak onlar adına yapılan (fason) üretim dahil edilmez.
TÜİK 5.067 sanayi işyerinden 1.868 cins malın üretim miktarlarını topluyor. Aylık değişime bakılarak aylık sanayi üretim endeksi oluşturuluyor.
– Klasik sanayi üretim endeksi, toplanan değerlerin, herhangi bir ayıklama yapılmadan kullanıldığı endekstir. Bu endekse göre ağustosta sanayi üretimindeki aylık gerileme yüzde 13.1 oranında. Bir yıl öncenin ağustosuna göre yüzde 1.4 azalma var.
– Klasik endekse göre imalat sanayinde bir ay önceye göre ağustosta sanayi üretimi yüzde 23.9 geriledi. Yıllık gerileme % 9.0 oldu.
– Takvim etkisinden arındırılmış endekse göre ağustosta yıllık sanayi üretiminde gerileme yüzde 10.4, aylık gerileme yüzde 0.1 oldu.
– Mevsim etkisi arındırıldığında aylık gerileme yüzde 4.0, yıllık yüzde 0.5 artış hesaplanıyor. Tabii ki ağustos ayının aylık ve yıllık sanayi üretim değişim oranları önemli. Ama yılın ilk 8 ayında acaba ne oldu?
– 2012’nin ilk 8 ayında 2011 yılına göre sanayi üretim artışı yüzde 2.835 oldu.
– 2013’ün 8 ayında 2012’ye göre sanayi üretim artışı yüzde 2.298 olarak geçen yılın aynı döneminin artış hızının altında gerçekleşti. Sanayi üretiminin göreceli olarak geçen yılın gerisinde kalması, ekonomik büyümenin geçen yılın gerisinde kalabileceğinin işaretidir. Üretim artışı, istihdam ve gelir artışı sağlar. Ekonomide hareket yaratır. Kapasite artarken sanayi üretimin artmaması girişimcilerin ciddi sorunlarla karşılaşmalarına yol açar.
İLK KEZ DARALDI
TÜİK verilerine göre, ağustos ayında mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi bir önceki aya göre yüzde 4 azaldı. Takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi ağustosta bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 0.1 azaldı. Ağustos ayı sanayi üretimi arındırılmamış verilere göre yüzde 3 artış beklentilerinin aksine yüzde 1.3’le bu yıl ilk kez daraldı. TÜİK verilerine göre arındırılmış ana sanayi gruplarında bir önceki aya göre en yüksek düşüş yüzde 5.8 ile sermaye malı imalatında gerçekleşti.
Aynı Yıldızın Altında iyi bir gençlik romanı
Merkez Bankası’nın kriz dönemi yeni araçları
Next story Sarıgül’den Gürsel Tekin’e yanıt
Previous story Lagarde kadınların öncülüğünü yapacak