Kanatların Renkleri 31.12.2017 09:26
Kanatların Renkleri Türkiye'nin Anonim Kuşları
Dünyada bulunan 10,000'den fazla kuş türünün sergilediği renk ve desen çeşitliliğinden beklenebileceği üzere kuşlar renkleri görebiliyorlar. Bir kuş tüyündeki renkler iki farklı şekilde oluşur: pigmentlerden ya da tüy yapısından kaynaklanan hafif ışık kırılmalarından. Bazı durumlarda tüy renkleri pigment ve yapısal renklerin bir kombinasyonu sonucudur. Örneğin, bazı papağanların yeşillikleri, tüylerin mavi yansıtıcı özelliğini bastıran sarı pigmentler yüzündendir.
Pigmentler, bitki ve hayvanlarda bulunabilen renkli maddelerdir. Pigmentlerin oluşturduğu renk, tüy yapısından bağımsızdır. Kuşlarda pigment renklemesi üç farklı gruptan oluşur: karotenoidler, melaninler ve porfirinler.
Kuzey kardinal'in kırmızısı, karotenoid denilen bir pigment grubundan gelir. Karotenoidler bitkiler tarafından üretilir ve bitkileri yiyerek veya bitkiyi yiyeni yiyerek kazanılır. Karotenoidler, saka ve sarı çıvgınlarda görülen parlak sarıların yanı sıra erkek blackburnian warbler'ın parlak portakalımsı sarısından sorumludur. Karotenoidler, (dişi scarlet tanager'in zeytin yeşili gibi) bazı renklerini üretmek için melaninlerle etkileşime girebilir.
Melaninler kuşların derisinde ve tüylerinde küçük granüller halinde bulunurlar. Konsantrasyonlarına ve yerlerine bağlı olarak en karanlık siyahtan kırmızımsı kahverengilere ve solgun sarıya kadar değişen renkler üretebilirler.
Melanin renklendirmenin ötesinde bir özellik de sunar. Melanin içeren tüyler, melanin içermeyen tüylerden daha güçlü ve dayanıklıdır. Herhangi bir pigmentasyon olmayan tüyler en zayıftır. Beyaz kuşların da kanatlarında veya kanat uçlarında siyah tüyler vardır. Bu uçuş tüyleri, en fazla aşınmaya ve yıpranmaya maruz kalanlardır. Uçlarının siyah görünmesine neden olan melanin ekstra güç de sağlar.
Üçüncü pigment grubu olan porfirinler, amino asitlerin değişimiyle üretilir. Her porfirinin kimyasal yapısı farklı olmasına rağmen, hepsinin ortak bir özelliği vardır. Morötesi ışınlara maruz kaldıklarında (belli kaya ve minerallerin yaptığı gibi), parlak bir kırmızı renk alırlar. Porfirinler pembe, kahverengi, kırmızı ve yeşil renkler de dahil olmak üzere bir dizi renk üretir. Porfirinler bazı baykuşlarda, güvercinlerde ve tavukgillerde bulunur. Ayrıca turacos'un parlak yeşil ve kırmızılarını da üretebilirler.
Kuş renklerinin çeşitliliğine bir de tüy yapısıyla üretilen renkler eklenir. Bu renkler, tüy içindeki proteinler tarafından kırılan ışığa göre ortaya çıkar.
Bilinen en iyi örnek, birçok sinek kuşu türündeki boğaz tüyleridir. Bu ışıltılı gökkuşağı renkleri tüy çubuklarının mikroskobik yapısından kaynaklanan ışık kırılmasının sonucudur. Işık prizmadan geçip bileşen renklerine ayrılmış gibi olur. Bakış açısı değiştikçe, kırılan ışık parıltılı, titrek bir görüntü verir. Birçok kuş türü, böyle yanardöner renkler sergileyen tüylere sahiptir.
Fakat tüm yapısal renkler pırıltılı değildir. Tüylerin dikenlerinde bulunan küçük hava cepleri, gelen ışığın dağılmasına neden olarak pırıltısız bir renk oluşturabilir. Tüylerdeki mavi renkler neredeyse daima bu şekildedir. Örneğin bazı alakargaların mavi tüylerinde görülen maviler yapısal renklerdir. Blue Jay veya Steller Jay'in tüylerini bulursanız, bunun nasıl çalıştığını kendiniz görebilirsiniz. Önce, normal ışık koşullarında tüyü gözlemleyip mavi rengi görebilirsiniz. Ardından, geri aydınlatmayı deneyin. Tüy kahverengi görünecektir. Mavi kaybolur, çünkü ışık artık geriye yansımaz ve tüylerdeki melanin yüzünden kahverengi görünür.
Birçok türün tüy yapıları ultraviyole aralığındaki ışığı yansıtır. Bu yüzden, birçok kuş, ultraviyole dalga boyları da dahil olmak üzere insanlardan çok daha fazla renk ayırdedebilir ve bunları bizden çok daha farklı görebillir.
Avian Conservation & Education Network (Facebook sayfası)
Okunma sayısı.: 1396