2006 | ödülsüz | Balıkesir | Balıkesir Belediyesi
Yarışma Alanının Özellikleri- Sunduğu Olanaklar ve Mülkiyet’in Yorumu
Alan genelde uzun ve geniş yüzeyleri kuzey ve güneye bakan, eliptik formda bir tepedir. Kuzeyli yamaçlar genelde yaz aylarında, güneyli yamaçlar ise diğer mevsimlerde kent için çok uygun bakı ve açık alan kullanım olanakları sunmaktadır. Yaklaşık 1.5km boyunca sürmekte olan bu yamaçların her iki kesimini ayıran (birleştiren) sırt çizgisi ise genelde %10’u aşmayan eğimi ile çok uygun bir şerit oluşturmaktadır, sırt çizgisinde ki bu dilimler iki yamaca ulaşmada ciddi kolaylıklar sağlamaktadır.
Alanın kuzeyli rüzgarlara kapalı güney kesmi, her çeşit bitki üretiminde ciddi olanaklar sunmaktadır.
Alanın gerek konum ve morfolojisi, gerekse topografyasının bize sunduğu bu olanaklara karşın tüm kapalı ve açık tesislere ait program önerilerinin alanın kuzey ve doğusundaki , “sınırlı Belediye arazisinde tasarlanması koşulunu” bizler “öncelikli uygulama istekleri” olarak yorumladık.
Muhtemelen bu günün kesitinde ki mülkiyet ve kamulaştırma hukuku çerçevesinde oluşturulan bu koşulu “yakın vadenin sorunu” gibi algıladık. Başka bir söylemle alanın genel kullanımı ve tasarımında kendimizi mülkiyetle ilgili konjüktürel çerçeveye hapis etmedik.
Çok açık şekilde, orta ve uzun vadede, alanın diğer kesimlerinin de belediye mülkleri gibi kullanılabilmesinin doğru ve kaçınılmaz olduğunu kabul ettik. Başka bir söylemle yapılacak kentsel tasarımın işlemini bir süreç olarak düşündük.
Şema 1 de ki Topografik, ve idari eşikler içinde kalan doğu-batı yönündeki dilim, aynı zamanda gerek alan içindeki ulaşım-dolaşımı, gerekse işlevlerin mekansal dağılımını etkileyen bir durum yaratmaktadır.
Özetle, alanın geometrik ve jeomorfolojik yapısına uygun bir “Arzu Hattı” oluşmakta ve bu hattın omurgalaştırıldığı bir model ortaya çıkmaktadır.
2-Ana Amaç ve Hedeflerle Uyumlu Bir Senaryo ve Model
-Yarışma şartnamesinde Balıkesir kenti ile sosyo-kültürel yaşam itibariyle bütünleşen ve giderek kent kimliğinin parçası ve simgesi olması istemini karşılayacak bir planlama ve tasarım istenmektedir.
-Açıkça ifade edelim ki, bu hedefleri sağlayacak mekanın, kent parkı olmanın çok ötesinde bir karakteri olmalı idi.
-Alanın kent yaşamına sunduğu sosyo-kültürel hizmetler benzetmek gerekirse İzmir fuarının yıllarca sunduğu gibi, günü-birlik kentsel kullanım özellikli ve çok çeşitli olmalı idi. Bu mekanda sinema, konser, konferans, tiyatro, çeşitli festival etkinlikleri, düğün salonu, internet kafeler, periyodik sergi ve fuarlar, kreş, bölgesel spor merkezi (tenis, yüzme, basket vb.), özel spor etkinlikleri (model uçak, uçurtma vb.) özelikli restoranlar (gazino, klüp,vb.) akvaryum, hayvanat bahçesi, lunapark, sirk, botanik parkı ve çiçek
bahçeleri (üretim, sergi ve satış), hobi bahçeleri ile kentlinin kolay ulaşabileceği konumlarda ise çarşı, semt pazarı ve Alış-Veriş merkezleri yer almalı idi.
-Bazı Anadolu kentleri (İzmir, Bursa, Ankara) bu süreci yaşamış idi. ve bu olguyu iyi tanıyorduk.Bu nedenle kurgulanacak mekanın en azından “Kültür Park” olması ve ileride değişik tür fuar işletmelerini de içermesi gerektiğini söyleyebiliriz.
-Kuskusuz, böyle bir statüde, programın oluşturulması da, yer seçimlerinin saptanması da dinamik bir süreç içerisinde yapılmalı idi. Olguyu böyle algıladığımızda, tüm programı ve yer seçimlerini ayrıntısına kadar saptamak yerine, bu işlevlerin zaman içinde, üzerine eklenebildiği bir ana strüktür oluşturmanın daha doğru olacağını düşündük.
-İzmir fuarının üç kat büyüklüğünde ki alan içinde tüm işlevlerin yutulması tehlikesi ciddi bir tasarım sorunu idi. Ayrıca, böylesine büyük bir alanda, ıssız korku bölgeleri yaratmamak için “yoğun mekanlar” oluşturmak gerekiyordu.
-Genelde, düzlüklerde düzenlenen Fuar ve Kültür Parklara hiç benzemeyen “Öneri lineer modelimizde” en önemli sorunlardan biri, yaya omurgası üzerinde ki gidip-gelmeleri özendirecek ve sık aralıklı cazibe noktaları yaratmak idi. (Su öğeleri ile güçlendirilmiş odak alanlar-bak.şema 2)
-Uzun bir yaya omurgasının şema 2 deki gibi güçlendirilmesine ek olarak, çok güçlü bir taşıt sistem ile beslenmesi gerekiyordu. Bu nedenle alanın her kesimine ulaşmayı kolaylaştıran bir ring yolu önerildi. Bu ring yolu ile tesislerin kümelendiği zonlarda ki otoparklara hızlı ulaşmanın doğru olacağını düşündük. Böylece kentin her kesiminden, (Bak-Nazım plan) alanın değişik zonlarına erişmeyi kolaylaştırmanın yanında alan içinin çok büyük ölçü de yaya hareketlerine tahsisi de kolaylaşmaktadır. (Şema 3)
3-Mimari Dil ve Tasarıma Dair Özet Yorum
-Jüri isteklerinde de vurgulanan “Özgünlük İsteminin” 160 hektarlık coğrafi mekanda nasıl sağlanacağı, başka bir değişle Makro Mimari mekanın nasıl şekillendirileceği, tasarımın en önde gelen sorunu idi.
-Yukarıda değindiğimiz lineer modelin ana unsuru olan yaya omurgasının oturduğu topografyanın sırt çizgisi kesiti, silüette kayalık ve kaya bahçeleri ile vurgulandı. Bu çizgide yer alan su öğeleri ve bakı platformları bu kayalık bazaların üzerine konuşlandırıldı. (Şekil-4) Su öğeleri lineer mekanın tanımlanmasında ana etken oldu.
-Arazi şekillendirmesi ve peyzaj öğelerine dayalı ana mekana orta ve uzun vadede (mülkiyet sorunları aşıldığında) daha pek çok yapı elemanının eklenebileceği düşünüldü. Ancak bu aşamada yanlış anlaşılmamak için çoğu saçak elemanı gibi gösterildi örneğin su öğeleri ve yakın platformlarında yer alabilecek merkezler ile program ve büyüklüğü belirsiz olan lunapark, hayvanat bahçesi sirk gibi tesis yerleri gösterilmedi (Şema-4) çoğu, saçak elemanı gibi gösterildi.
-Gerek alanın doğu girişinde yer alan çarşı kompleksi gerekse orta zondaki Belediye Mülkiyetinde düzenlenen çok işlevli kültür merkezinin tasarımında olabildiğince basit bir strüktürün kullanılması, bu tesislerin ivedilikle yapılmasını kolaylaştırmak içindir. Tasarımda çağdaş ve yalın bir form tercih edildi.
-Atatürk anıtı hem silüette, hem de yakın perspektifte daha etkili olması için, üzerinde havuz olan bir baza (kaide) üzerine alınarak simgeselliği güçlendirildi.