BALIKESİR’DE TARİHİ BİNA KALMADI
TMMOB Mimarlar Odası Balıkesir Şube Başkanı M. Ali Özerk Aygören ve Dumlupınar Mahallelerinde başlayan, Kervansaray, Şehir Sineması ve Sigorta Pasajı gibi Cumhuriyet yapılarıyla devam eden mimari dönüştürme çabalarının kentin kimliğini yok ettiğini söyledi.
Bu haber 283 kere okunmuş.08 Haziran 2018, Cuma - 00:02
En son Büyükşehir belediyesi tarafından SGK’dan alınarak satışı gerçekleştirilen Sigorta Pasajı’nın yıkılarak yerine AVM yapılmasını eleştiren Mimarlar Odası Başkanı M. Ali Özerk, Balıkesir’de yıkılacak eski bina kalmadığını ileri sürdü.
CUMHURİYET DÖNEMİ BİNALARI İTİBARSIZLAŞTIRILIYOR
Mimarlar Odası Başkanı M. Ali Özerk Balıkesir’deki mimari değişim sürecini değerlendirdiği açıklamasında şunları söyledi:
“Sadece meslek konusunda itibarsızlaştırma değil, bu Cumhuriyet dönemi binalarının da itibarsızlaştırılması ve yok edilmesi anlamına geliyor. Bilindiği gibi Balıkesir’in bir Kervansaray binası vardı. Kervansaray’ın yıkılmaması ve tescillenmesi için o dönemde çok mücadele etmiştik. Ancak tescilletemedik ve orası yıkıldı. Kervansaray Balıkesir’in anılarında yer eden bir binaydı, buluşma noktasıydı adeta Kervansaray. Yani Ankara’dan, İzmir’den, İstanbul’dan gelenlerin buluşma noktasıydı ve meydana şeklini veren bir konumdaydı. Kervansaray binası o dönemde yarışmayla elde edilmiş bir binaydı. Bunun yanı sıra Hâl Binası’na geldi sıra. Narin kolonlarla 50 metreyi geçebilen, betonarme bir yapı ve o dönemde düşünülmüş en güzel yapılardan bir tanesiydi. Hâl Binası yıkılmak yerine dönüştürülebilirdi. Bu bina da Balıkesir’in anılarında yer alan bir yapıydı. Yani Eskişehir’deki gibi başka bir işlev kazandırılarak ve güçlendirilerek dönüştürülebilirdi. Ama orası da yıkıldı. Rüya Pasajı ve şimdiki SGK’nın olduğu yer hemen hemen Türkiye’nin ilk açık alışveriş merkezlerinden bir tanesiydi ve planlama olarak da çok düzgün bir yerdi. Orada da bilirsiniz Şanalmış Kafe, Rüya Sineması Balıkesir’in anılarında yer alan güzel bir yerdi. O pasajda güzel butikler vardı. Şükrü Okçu vardı, Emin Triko vardı. Bir ara mühendisler lokali oldu, Şanalmış oldu ve ondan sonra da Ticaret Odası lokali oldu.
GEÇMİŞİ SİLME VE KİMLİKSİZLEŞTİRME SÜRÜYOR
Tabi geçmişi silme ve kimliksizleştirme olayı her yerde sürüyor. Biz Sigorta Pasajı’nın da yıkılmasına arşı çıktık. Ancak ne kadar da karşı çıksanız, mahkeme süreci devam ettiği halde biz yaptık oldu meselesine geliyor ve çalışmalar orada devam ediyor. Aynı şekilde daha önce bir Şehir Sineması vardı. Viyana’daki Opera Binası’nın küçük bir maketi gibiydi adeta. Onun yanında Valilik binası vardı. Yine 1940-50’li yılların mimarisiyle özdeşleşmiş yapılardı. Bunlar da kimliklerimizden silindi.
TARİHİ KENTLER BİRLİĞİ’NE ÜYEYİZ AMA TARİHİMİZ KALMADI
Ben şunu anlayamıyorum: Balıkesir Tarihi Kentler Birliği’ne üye ama tarihi hiçbir şey yok, kalmadı. Bizim oda binamızın da bulunduğu yerde birçok tarihi binanın bulunduğu bir yere bile benim duyduğum kadarıyla 8 kat imar vermişler. Burası da yok olma sürecinde. İnsanlar artık dayanamıyorlar. Bence bu tip yapıları ya belediye ya valilik satın almalı ve bir kuruma verip onartılarak bu yapılar kurtarılmalıdır. Bu bölge daha farklı bir alan haline gelebilirdi, onu da kaybettik. Dolayısıyla Balıkesir’in Tarihi Kentler Birliği’nde olmasını pek anlam verebilmiş değilim. Tarihimiz yok çünkü. Tarihi olan her şeyi mahvettik ve yok ediyoruz.
YIKILACAK ESKİ BİNA KALMADI
Bundan sonra da Balıkesir’de yıkılacak çok fazla eski bina da kalmadı zaten. Sümerbank binası yıkıldığı anda bir daha yapılamayacak şekilde yeşil alana dönüştürüldü. Sümerbank binası da o yuvarlaklığıyla meydana şeklini veren, 1950’li yılların mimarisine damga vurmuş bir yapı. Allah orayı korusun. Gerçi özel mülkiyete geçti ama orası tescilli bir yapı. Bundan sonra kolay kolay yıkılabileceğini sanmıyorum. Aynı şekilde Balıkesir’de Türkiye’nin ilk sanayi sitelerinden biri olan Akıncılar Mahallesi’nin dönüştürülmesi ve yok edilmesi olayı var. Akıncılar Mahallesi’ni de o haliyle korunup, başka bir işleve dönüştürülebilir diye düşünüyoruz. Ama tahmin ediyorum orada da bir baskılara dayanılamayıp, orası da yok olacak. Ayrıca Ağır Sanayi’deki o eski fabrikalar, haddehaneler gitti, gidecek ve orası da dönüşüyor. Yani belki yeni bir kent kimliğiyle yola çıkacağız ama maalesef anılarımız yok olacak.”