HomeGenelŞarapİşi Gücü Bırakıp Üzüm Yetiştirmek İsteyenlerin Bilmesi Gereken 22 Üzüm Çeşidi
Üretilen bu üzümlerin kullanım oranlarını araştırdığımızda yaklaşık %30’unun sofralık, %37’sinin kurutmalık, %30’unun pekmez, pestil, sucuk ve şıralık ve %3’ünün de şaraplık olarak değerlendirildiğini öğrendik.
Yani göğsümüzü kabartan üzümlerimizin en lezzetli olanlarını tanımak bizim de hakkımız, söke söke tanırız!
Bu arada bu yazıyı okuyacağınıza göre size bir üzüm sevdalısı diyebiliriz.
Rengi aşık eder: Pembe gemre
Erken olgunlaşır: Trakya ilkeren
Salkımları büyük ve tek başına ağırdır. Ağacının yapısı sık dallı, üzümlerin şekli ise konik biçiminde ve etli bir yapıdadır.
Budaması karışık ve uzun olarak yapılan çok verimli bir türdür. Oluşumunu erken tamamlayan bir üzümdür ancak salkım halinde ağaçta uzun bir zaman bozulmadan kendini korur.
Marketlerden selamlar: Süper çekirdeksiz asma üzümü
Genellikle yediğimiz üzüm türü budur halk arasında “sofralık üzüm” olarak bilinir.
Salkımları irice, taneleri ise çok sık bir görünümdedir. Ayrıca taneleri yeşile çalan bir sarı renkte olup, kısa ve hafif ovaldır. Ağustos ayında olgunlaşan üzümlerden birisidir.
Çekirdeğiyle yenir: Yalova incisi
Salkımları ne çok büyük ne de çok küçüktür. Dalında normal sıklıkta yer alır. Taneleri yukarıda yazdığımız asma üzümü gibi yeşile çalan bir sarı renktedir. Çekirdekli bir çeşit olup en fazla 2 ya da 3 çekirdek bulunur.
Önceki üzümlere nazaran daha erken oluşur, temmuz ayı içerisinde toplanmaya hazır bir şekilde olgunlaşır.
Çok da nazlıdır: Cardinal
Ağacın üzerindeki salkımları oldukça büyük ve üzüm taneleri de silindirik bir yapıdadır. Diğer üzümlere nazaran taneleri çok sık değil hatta seyrek denebilecek kadar azdır. Taneleri ise kırmızı-mor bir renkte genellikle 3 ya da 4 çekirdek içerir.
Temmuz ayının 3. haftasında olgunlaşmaya başlar, olgunlaşma süreci ağustos ayının ilk haftasına kadar sürebilir.
Kırmızın en güzel tonu: Flame Seedless
Tadı şekerli denecek kadar tatlı ve yapısı ise oldukça canlı bir renktedir. Salkımları normal büyüklükte olup taneleri ise sık bir yapıda pembe ve kırmızı arası bir renktedir.
Yapısı diğer üzümlerden ayrı olarak basık bir şekildedir. Çok belirgin olmasa da çekirdeği bulunabilir. Bu üzüm çeşidi de cardinal gibi ağustosun ikinci haftasında olgunlaşmaya başlar ancak cardinal’in aksine olgunlaşma süresi daha kısadır.
Kendinden aromalı: Hamburg misketi
Salkımların yapısı orta büyüklükte olsa da genel olarak büyük yapılıdır. Taneleri ise siyaha çalan koyu bir mor renktedir. Çekirdekli olan bu üzümün içinde birbirine yakın olarak 2 ya da 3 çekirdek bulunur.
En önemli özelliği ise, kendisine adını veren misketin aromasına sahip olmasıdır. Bu özelliği ile harika bir üzüm suyu olur.
Leblebi niyetine: Samancı çekirdeksizi
Salkımları orta büyüklükte, konik ve seyrek yapıdadır. Taneleriyse açık renkli, iri ve elips şeklindedir. Taneleri çok gevrek, az sulu ve serttir.
Salkımların bulunduğu dalların en verimli kısmı genellikle orta kısım olduğu için karışık bir şekilde toplanması gerekir. Ağustosun ikinci haftası gibi olgunlaşır.
İsmi bile havalı: Michele Palieri
Salkımları büyük ancak çok sıkı değildir. Taneleriyse koyu mavi (siyaha çok yakın) bir renkte olup şekli irice yuvarlaktır. Yarı uzun budanması gereken bir çeşit olan bu üzüm ağustosun ikinci yarısında olgunlaşmaktadır.
10 tanesi doyurur: Italia
Ağaçta salkımları büyük ve birbirine yapışık denecek kadar sıklıktadır. Taneleriyse açık sarı renkli ve çok fazla iridir. Şekli ovalimsi bir yapıda olup içinde 1 ya da 2 çekirdeklidir.
Üzümün en belirgin özelliği tanelerinin kokusu olmasa da tadının misket aromalı oluşudur. Eylül ayının başlarına gelindiğinde toplanmaya hazır şekilde olgunlaşmaktadır.
Kokusu yok ama tadı çok: Razakı
Ağaçta bulunan salımları iri olsa da bu ağacın genelinin dalları seyrek sıklıktadır. Taneleriyse sarıya çalan açık yeşil renktedir. Yukarıdaki üzüm gibi kokusu neredeyse hiç yoktur ancak tadı bal gibidir. Eylül ayının başlarında olgunlaşır.
Türkiye’de verimli olarak Denizli, Aydın ve İzmir’de; dünyada ise Yunanistan, Filistin ve Mısır gibi ülkelerde yetiştirilir.
Fransa’da pek sevilir: Chardonnay
Taneleri açık yeşil ve sarı arası bir renktedir. Yapısı ise büyük olmayan bir yuvarlak şeklinde olup, 1 ya da 2 çekirdeklidir. Salkımlarıysa silindirik yapıda küçük ve sıktır.
Fransızların en sevdiği üzüm türüdür. Şarap yapımında ise kullanımı oldukça sıktır.
Hafif asitli bir tadı vardır: Macabeau
Macabeau adı verilen bu asitli bir yapıya sahip olan üzümün aslında kökeni İspanya’dır. Zorlu hava koşullarına karşı son derece dayanıklıdır. Taneleri yeşil ve sarı arası bir renkte olup şekli yuvarlaktır. .
Macabeau, asitli yapısı itibarı ile (şarap yapımına uygun olması sebebiyle), dömisek adı verilen şarabın üretimi için oldukça idealdir.
Kaya gibi dayanıklı: Ugni Blanc
Ugni blanc’da İtalya kökenli üzüm çeşitlerinden birisidir. Diğer üzümlere nazaran geç olgunlaşır. Salkımları kuvvetli ve dayanıklılık kazanarak gelişen bir üzümdür.
Şarap yapımında kullanıldığında açık renkli bir şarap elde edilir. Asitli yapısını da arkasına alan bu üzümün, şarap yapıldığındaki alkol oranı diğerlerine göre biraz daha fazladır.
Ege’nin lezzeti: Bornova Misketi
Bornova misketinin orijinali Ege Bölgesi’dir. Taneleri orta, yuvarlak şekilli, yeşil ve sarı arası renkli ve 1-2 çekirdekli ve misket aromalıdır. Salkımlarıysa genellikle küçük ama sık bir yapıdadır.
Shiraz olarak da bilinir: Syrah
Fransa’da Syrah olarak adlandırılsa da, Avustralya’da Shiraz olarak bilinir. Taneleri koyu mavidir neredeyse siyaha yakındır. Kısa ve oval bir yapıya sahiptir.
Kuraklığa karşı oldukça hassas olan bu çeşidimiz bol yağışlı ve nemli havaları sever. Ayrıca şarap yapımında kullanılacaksa tüketilmeden önce en az 3 yıl dinlendirilmesi önerilir.
Yeni yeni tanındı: Merlot
Fransa kökenlidir yani Fransız bir üzüm diyebiliriz. Amerika’da son 25 yıldır üretilmeye başlansa da önemi son yıllarda artmıştır. Taneleri yuvarlak, rengi ise siyaha yakın bir mavidir. Şarap yapıldığında renginin açık ve koyuluğu değişiklik gösterebilir. Ancak yakut kırmızımsı renktedir.
Kırmızı şarabın kralı: Cabernet Sauvignon
Fransız üzümlerden birisiyle daha karşı karşıyayız. Tüm özellikleri merlot ile aynıdır. Tek farkı hafif acı bir tadı vardır. Yiyenler bibere benzetir.
Şarap fıçılarında yıllanmaya bırakıldığında, zaman geçtikçe kendine has, aromalı bir tadı oluşur. Normalde biberin acı tadı kendisini zamanla orman meyvelerinin tadına bırakır.
Kurutulmuş hali candır: Sultani Çekirdeksiz
Verimli oluşu ve kısa sürede gelişmesiyle iyi bir üzüm çeşididir. Salkımları orta irilikte ve normal sıklıktadır. Taneleri hepinizin bildiği gibi küçük, yeşil ve sarı arası bir renktedir. Kabukları ise oldukça incedir.
Kuru üzüm deyince akla gelir: Besni
Tanesi uzun ve ovalimsi bir yapıdadır. Kabukları tıpkı sultani gibi ince ve 2 ya da 3 çekirdeklidir. Salkımlar çok büyük olmasa da orta iriliğe sahiptir.
Aynı zamanda kurutularak en çok değerlendirilen üzümdür.
Kuş üzümü diye biliriz: Corinth
Çok küçük taneli ve çekirdeksiz olan bu üzüm çeşidi farklı tat ve renkte 3 ayrı çeşide sahiptir. Renkleri ise; pembe, siyah ve beyazdır. Ancak en yaygın olanı siyah renkli çeşididir.
Bonus: Pamuk şeker aromalı üzüm
Gözü kapalı yiyen herkesin pamuk şeker sandığı ve gerçekten de tadının tıpkı bir pamuk şekeri andırdığı bu üzüm henüz ülkemizde yetişmiyor. Ama eğer bir gün bir yerlerde karşılaşırsak sizlerle paylaşacağız.
Kenevir özlü şarap; gelecekte dükkânlarda neler ol...