Kimya Sözlüğü | Kanka.net Forumları
Adlandırma. Element ve bileşiklerin kimyasal formül veya sembollerle, bazı sistematik yöntemlere göre adlarının yazılması.Aktiflik. Reaksiyona girme kabiliyeti, elementlerin bileşik yapabilme eğilimleri.
Anlamlı sayılar.Doğru bir şekilde yapılmış ölçümü ifade eden sayılar.
Atomik kütle birimi (****.b). Bir karbon (126C) atomunun kütlesinin tam olarak 1/12 sine eşittir.
Bileşik oksit.Aynı katyonun farklı iki değerlik aldığı oksitlerinin biraraya gelmiş hali. Örneğin; Fe3O4, (FeO.Fe2O3)
Bilimsel Yöntem.Bilimin gelişmesini sağlayan gözlem, deney ve kanunların ve kuramların formüle edilmesi etkinliklerinin bütünü.
Çekirdek eşitliği.Radyoaktif bir reaksiyondaki değişiklikleri gösteren denklem.
Çökelme reaksiyonu.Sonucunda çökelti oluşan reaksiyonlardır.
Çözelti.İki veya daha fazla maddeden oluşmuş homojen karışım.
Efüzyon. Gaz moleküllerinin küçük bir delik aracılığıyla bir kaptan, daha düşük basınçlı ortama yayılması. Ekzotermik reaksiyonlar. Dışarıya ısı vererek gerçekleşen reaksiyonlardır.
Elektron ilgisi.Nötr bir atoma (gaz fazında) bir elektron eklenmesiyle meydana gelen ısı değişimi. Bir atomun elektron alma eğiliminin ölçüsü.
Elektron yakalama.Çekirdeğe en yakın bir enerji seviyesinden bir elektronun çekirdek tarafından yakalanmasıyla oluşan radyoaktif bozunma şekli
Erime noktası. Katı hâldeki maddenin sıvı hâle geçtiği sıcaklık noktası
Formül.Bileşikteki elementlerin sembollerini ve bu bileşiğin bir molekülündeki atomların kaçar tane olduğunu gösteren sayıları içeren basit ifadedir.
Fotoelektrik olay.Bir metal üzerine düşürülen ışığın, metal yüzeyinden elektron koparması olayına denir.
Gama ışıması. Çeşitli radyoaktif ışımalar sonucu yüksek enerjili halde kalan bir çekirdeğin yaydığı ve nüfus etme gücü yüksek olan elektromanyetik ışıma. Gay – Lussac kanunu. Sabit hacimli bir miktar gazın basıncı ile mutlak sıcaklığı doğru orantılıdır.
Geçiş elementleri.Periyodik sistemin orta kısmında bulunan ve bileşiklerinde, birden fazla değerlik alabilen d orbitallerinin dolmasıyla oluşan B grubu elementleridir.
Gerçek Gaz.Davranışı ideal gaz davranışından farklı olan gaz.
Görünür spektrum.Dalga boyu yaklaşık 390 nm ile 760 nm arasında bulunan ve elektromanyetik ışımanın bütün görünen dalgalarını içeren spektrumu.
Gay – Lussac kanunu. Sabit hacimli bir miktar gazın basıncı ile mutlak sıcaklığı doğru orantılıdır
Hacim. Maddenin uzayda kapladığı boşluk. Halojenler. Tuz yapıcı anlamına gelen ve periyodik tabloda, atomlarının son yörüngelerinde yedi elektron bulunduran elementlerin oluşturduğu 7A grubu.
Işık hızı.Bütün elektromanyetik dalgaların boşluk kabul edilen, maddeden arınmış ve havası boşaltılmış ortamda 3·108 cm/s lik bir hızla ile ilerleyişi. Işın tedavisi.Radyoaktif ışımanın tedavi amacıyla kullanımı, radyoterapi.
İndirgenme.Elementlerin elektron olarak bir değerlikten daha düşük değerliklere geçmesi.
Javel suyu.NaOH çözeltisinden CI2 gazı geçirilerek elde edilen ve hipoklorit CIO– iyonları içeren çamaşır suyu olarak kullanılan ağartıcı madde.
Kaba formül. Bir bileşikteki elementlerin sadece cinsini ve oranını belirten en basit formül. Kademeli reaksiyon. Birden fazla reaksiyon basamağına sahip reaksiyonlar serisi.
Katot ışın tüpü.Uçlarında metal elektrot bulunan ve içerisine düşük basınçta gaz konulup elektronlara elektriksel gerilim uygulanmasıyla gaz örneğinin ışık yaymasını sağlayan tüp.
Kaynama.Bir sıvının buhar basıncının, ortam basıncına eşit olması.
Kelvin sıcaklık cetveli.Mutlak sıcaklıktır. Moleküllerinin ortalama kinetik enerjilerine göre kullanılan sıcaklık cetveli.
Küresel simetri.Bir element atomunun değerlik orbitallerinin tam ya da yarı dolu olma hali,
Lewis yapısı. Değerlik elektronlarının noktalarla gösterilmesi ile yazılan formüller. Ligand.Kompleks iyonlarda merkez atomu saran komşu gruplardan her biri.
Lantanitler.Lantanyum (89La) elementinden sonra gelen ve 5f orbitallerinin dolmasıyla oluşan 14 element.
Mikrodalgalar.Dalga boyu 10–8 ile 10–1m arasında bulunan düşük frekanslı dalgalar.
Molal donma noktası azalması sabiti.Bir molal parçaçık içeren çözücünün donma noktasındaki azalma miktarı.
Net iyon denklemi.Kimyasal reaksiyonda sadece rol alan iyonların gösterildiği bir kimyasal denklem. Normal kaynama noktası. Deniz seviyesindeki bir sıvının buhar basıncının, açık hava basıncına (760 mmHg) eşit olduğu andaki sıcaklık değeri.
Nötron.Atomun çekirdeğinde bulunan ve kütlesi yaklaşık 1 akb olan yüksüz tanecik.
Oksi asit.Yapısında oksijen bulunduran asitler. Oksidasyon sayısı.Bileşikteki bir atomun değerliği, bir elementin yükü.
Oktet.Bir atomun en dış enerji seviyesindeki elektron sayısının 8 olması hali.
p–bloku. Periyodik tabloda p–orbitallerinin dolmakta olduğu elementler grubu. Pauli prensibi. Bir atomda dört quantum sayılarda birbirinin tamamen aynı olan iki elektron bulunamaz.
Radyasyon. Enerjinin elektromanyetik dalgalar ya da parçacıklar halinde yayılması. Radyoaktiflik.Çekirdeğinin kararsızlığından dolayı bir atomun kendiliğinden, sürekli olarak çeşitli ışımalar yaparak enerji yayması.
Radyoaktif olay.Atomun çekirdeğinde meydana gelen herhangi bir değişiklik.
s–bloku.Periyodik tablonun sol tarafında metal atomların oluşturduğu blok. Sabit. Bir fiziksel niceliğe ait değişmez değer. Örneğin : Işık hızı ve Avogadro sayısı birer sabittir.
Soygaz. Kimyasal reaksiyonlara karşı ilgisiz elementler. Periyodik tablodaki 8A grubu elementleri.İnert veya asal gaz olarakta bilinirler. Sulu çözelti. Çözücüsünün su olduğu çözelti.
Temel hâl. Bir atomun bütün elektronlarının en düşük enerjili haline sahip olduğu durumdaki elektron dağılımı. Termokimy****imyasal reaksiyonlardaki ısı değişimini inceleyen kimya bilimi.
Toprak alkali metaller.Periyodik tablonun 2A grubunda bulunan metaller.
Uçucu sıvı.Moleküller arasında çekim kuvveti ve kaynama noktası düşük , buna karşılık buhar basıncı yüksek olan sıvı. Uçucu olmayan sıvı. Moleküller arasında çekim kuvveti ve kaynama noktası yüksek, buna karşılık buhar basıncı düşük olan sıvı.
Ürün.Kimyasal reaksiyon sonucu oluşan maddeler.
Yükseltgenme basamağı.Bir elementin elektron alarak veya elektron vererek aldığı değerlik, elektriksel yük.
Zincirleme reaksiyon.Nükleer fizyon reaksiyonundan 235U gibi bölünebilen çekirdeklerin nötron kaparak yeni çekirdeklere bölünmesi ve daha fazla sayıda nötron oluşturması. Oluşan bu yeni nötronlar sayesinde reaksiyon büyüyerek ilerler.