Türkmenistan “Gazpromyň” şübhesi Aşgabadyň gaharyny getirdi Noıabr 21, 2011
“Gazprom” kompaniıasynyň başlygynyň orunbasary Aleksandr Medwedew
Orsıetiň “Gazprom” kompaniıasynyň başlygynyň orunbasary Aleksandr Medwedew Türkmenistanyň Günorta İolöten gaz ıatagynyň zapaslary barada yglan edıän resmi sanlaryna şübhe bildirdi. Resmi Aşgabat Medwedewiň bu çykyşyny türkmen gazynyň möçberine degişli hakyky ıagdaıy ıoımaga synanyşyk we hormatsyzlyk diıip häsiıetlendirdi.
“Gazpromyň” ıokary derejeli resmisi Medwedew 18-nji noıabrda Orsıetiň “Rossiıa 24” telekanalynda görkezilen çykyşynda Türkmenistanyň Günorta İolöten ıatagynyň gaz zapaslaryna degişli sanlaryny yglan etmegine “esas ıok diıip hasap edıänligini” mälim etdi.
Resmi Aşgabadyň Britaniıanyň “Gaffney Cline&Associates” kompaniıasynyň audit barlaglaryna salgylanyp yglan edıän resmi sanlaryna görä, Günorta İolöten gaz ıatagynyň gaz baılyklary maksimal 26 trillion kubometrden gowrak möçberde kesgitlenıär. Bu san Günorta İolöteni ululygy boıunça dünıä derejesinde ikinji orna çykarıar.
“Gazpromyň” resmisi Aleksandr Medwedewiň çykyşy türkmen tarapynyň ıiti nägileligini döretdi. Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi metbugat üçin ıaıradan beıanatynda Medwedewiň çykyşyny türkmen gazynyň möçberine degişli hakyky ıagdaıy ıoımaga synanyşyk we hormatsyzlyk diıip atlandyrdy.
İakyn günlerde Türkmenistan öz uglewodorod serişdeleriniň möçberine degişli täze sanlary çap etdi. Resmi maglumatlara görä, ıurduň geologiıa zapaslarynyň şertli möçberi 71 milliard tonnadan aşıar. Ozalky görkezijiler bolsa 45,44 milliard tonnadan ybaratdy. Täze sanlara görä, ıurduň tassyklanan gaz baılyklarynyň jemi möçberi 25,213 trillion kubometrden ybarat.
Energiıa meseleleri boıunça regional bilermen, Azerbaıjanyň nebiti öwreniş merkeziniň müdiri Ilhan Şabanyň pikirine görä, häzirki ıagdaı Moskwa bilen Aşgabadyň arasynda nebit-gaz boıunça gapma-garşylyklaryň gitdigiçe güıçlenıänliginden habar berıär.
Orsıetiň resmileriniň Türkmenistanyň alyp barıan energiıa syıasatyna degişli ıiti çykyşlary Aşgabadyň diňe bir gaz baılyklarynyň möçberi bilen çäklenmeıär. 14-nji oktıbarda Orsıetiň prezidenti Dmitriı Medwedew hem Türkmenistanyň İewropa Bileleşigi bilen geçirıän gepleşikleriniň üns merkezinde bolan “Transhazar” gazgeçirijisiniň perspektiwalaryna şübhe bildiripdi. Ol Hazaryň tebigy gazyny İewropanyň bazarlaryna akdyrmak maksady bilen İB-niň teklip edıän “Transhazar” proıektini durmuşa geçirmek üçin hazarıaka döwletleriniň ählisiniň razylygynyň talap edilıänligini nygtapdy.
“Gazpromyň” ıokary derejeli resmisi Aleksandr Medwedewiň Turkmenistanyň gaz baılyklarynyň möçberine şübhe bildirip, eden çykyşynda aıtmagyna görä, ol Türkmenistanda gazyň bardygyny aradan aıyrmaıar, emma ıurduň täze gaz ıataklaryndaky önümçilik şertleriniň çylşyrymly bolup, düıpli inwestisiıalary talap edıänligini belleıär.
Bilermenler bolsa Orsıetiň ıokary derejeli resmileriniň Türkmenistan babatynda edıän beıannamalarynyň hakyky sebäbini Aşgabadyň Orsıetden sowlup geçıän gazgeçirijileriň gurluşygyna degişli proıektler barada günbatar döwletleri bilen alyp barıan gepleşiklerinden görıärler.
İakyn günlerde Türkmenistan İewropa Bileleşigi bilen energiıa hyzmatdaşlygyny ösdürmek boıunça gepleşikleriň çäginde ençeme duşuşyklary geçirdi. Geçen hepdede Aşgabada, hususan-da, Germaniıanyň daşary işler ministriniň, İewropa Bileleşiginiň Merkezi Aziıa boıunça ıorite wekiliniň we ABŞ-nyň döwlet departamentiniň İewraziıa energiıa meseleleri boıunça wekiliniň saparlary boldy.
Energiıa meseleler boıunça ekspert Ilhan Şaban Orsıetiň resmileriniň tankydy çykyşlarynyň, adatça, Türkmenistanyň Günbatara tarap ädıän takyk adimleriniň yzysüre edilıänligine ünsi çekip, häzirki tankyda Türkmenistanyň günbatar kompaniıalaryna eden teklibiniň sebäp bolanlygyny çak etdi:
—Türkmenistanyň ıolbaşçylary Aşgabatda geçirilen halkara konferensiıasynyň gidişinde günbatar kompaniıalaryny ıurduň içerki proıekti bolan Gündogar-Günbatar gazgeçirijisiniň gurluşygyna gatnaşmaga çagyrdy. Bu gazgeçiriji Türkmenistanyň gaz baılyklaryny Hazar deňziniň kenaryna ıetirmegi göz oňünde tutıar. Hut şu mesele Moskwa üçin öjükdiriji yşarat bolan bolmaly.
Bilermenler Türkmenistanyň amala aşyrıan we maıa goıujylar üçin ykdysady taıdan bähbitli proıektlere ors kompaniıalarynyň gatnaşdyrylmaıanlygynyň we üstesine-de İewropanyň öz gaz üpjünçiliginde Orsıetiň gazyna bolan garaşlylygyny çäklendirmäge synanyşıanlygynyň hem Moskwanyň göwnünden turmaıanlygyny belleıärler.
İakyn wagtda Türkmenistanyň prezidentiniň Orsıete sapar etmegine garaşylıar. Resmi maglumatlarda bu saparyň dekabr aıynda boljakdygy habar berildi.
“Gazpromyň” şübhesi Aşgabadyň gaharyny getirdi Iň täze makalalar Nazir Habibowyň azatlyga çykandygy aıdylıar