Savaşla geçen 6 yılın ardından Suriye - BBC Türkçe
Image caption Demokrasi yanlısı protestolar Mart 2011'de başladı
Mart 2011'de rejime karşı ilk barışçıl protestoların başladığı dönem artık çok uzakta kaldı. Değişim rüzgarı bölgeyi silip süpürmüşe benziyor.
Esad, ölen babasından iktidarı devraldığı 2000'den bu yana sürekli Suriye'de sistemde reform yapmaktan söz ediyor. Suriye'de yolsuzluklar yapıldığını kabul etti. Ancak güvenlik güçlerinin kayıtlara geçmiş zalimliğinden söz etmedi.
Image caption İlk tahminler Beşar Esad'ın görevi bırakmak zorunda kalacağı yönündeydi
Esad'ın geleceği ile ilgili varsayımlar boşa çıktı
2011'de yapılan ilk varsayımlar Beşar Esad'ın Tunus, Mısır ve Libya liderlerinin peşinden tarihe karışacağı şeklindeydi. Ancak Suriye rejimi, Tunus ve Mısır'dakilerin aksine, isyana karşı direnmek için Devlet Başkanı Esad'ın kendi mezhebinden olan azınlıktaki Alevilerin etrafında iyi yapılanmıştı.
Image caption 2012 itibariyle şiddet arttı ve iç savaşa dönüştü
Libya'da Fransa, ABD ve NATO ile Arap ülkelerinden müttefikler isyancılara askeri hava gücü sağlamasaydı, Albay Muammer Kaddafi muhtemelen iktidarı yeniden ele geçirmiş olurdu.
Beyaz Saray'da oturan Başkan Barack Obama, Irak'tan sonra başka büyük bir Orta Doğu savaşına karışarak selefi George W. Bush'un hatalarını tekrarlamamakta kararlıydı.
Telif hakkı Shaam News Network
Image caption Batılı güçler 2013'te kimyasal saldırdan rejimi sorumlu tuttu
Ne istediğin, bilmeyen Batı, kararlı Rusya
Dönemin ABD Başkanı Obama ilk önce rejimi askeri müdahale ile tehdit etti, ardından fikrini değiştirdi.
Batılı ülkeler Esad'ın gitmesi gerektiğini söylemelerinin ötesinde, Suriye'de ne istediklerine karar veremedi.
Telif hakkı Whıte House
Image caption Barack Obama'nın Suriye'ye askeri müdahalede bulunmama kararı muhalefeti kızdırdı
Image caption Hükümet güçleri 2015'in sonundan beri pek çok bölgeyi yeniden ele geçirdi
Savaşın başlarında, rejim hattından isyancıların kontrolündeki bölgeye geçtiyseniz -benim pek çok kez yaptığım gibi- mesaj daha farklıydı.
Image caption 'Devrimin başkenti' olarak tanımlanan Humus'ta yıkım büyük
Image caption 2016'da daha önceki yıllara kıyasla çok daha fazla çocuk öldü
Ordu ayrım gözetmeden bombaladı
Ancak sivil halkın yoğun olduğu isyancıların kontrolündeki bölgelerde başvurdukları taktikler, pek çok kişinin öleceğini garanti ediyordu. Varil bombaları, ayrım gütmeyen silahlardı. Ve topçu atışları eşliğinde düzenlenen hava saldırıları çok geniş bir alanı heba etti.
Image caption İsyancı savaşçılar ve cihatçılar Suriye'nin yüzde 15'ini kontrol ediyor
Pek çok bölgeye erişimin mümkün olmadığı, kaos içindeki bir ülkede istatistikler güvenilir olmazlar. Ama ne olduğuna ilişkin bir fikir verirler.
Suriye'deki kaynakları kullanan İngiltere merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi, savaşta 96 bini sivil olmak üzere 321 bin kişinin öldüğünü söylüyor. 145 bini ise kayıp.
Batılı ve Orta Doğulu olmak üzere pek çok dış güç Suriye'ye müdahale etti ve bu yüzden ülkede yaşananlar ufak bir dünya savaşına dönüştü.