9 bin yıllık bakliyat tohumları! - TurkFood.com
Bakliyatın önemi malum ve 2016 Uluslararası Bakliyat Yılı sebebiyle hamasi konuşmalar da yapılıyor ama işin bir de tarih ve coğrafya ile bağlantılı yanı var. Evet, bu topraklarda 9 bin yıllık bakliyat tohumları bulundu.
Hafta sonu Küresel Bakliyat Konfederasyonu (Global Pulse Confederation – GPC) yıllık Dünya Bakliyat Kongresi sebebiyle Çeşme’deydik. 600’ü aşkın dünyanın en önemli bakliyat sektörü temsilcilerinin katıldığı Kongre öncesinde sergilenen arkeolojik ürünler, en az kongre kadar ilgi gördü.
Buğday, pirinç, mercimek başta olmak üzere bakliyat çeşitleri ilk olarak Anadolu coğrafyasında üretildiği gibi dünyaya yayılması ve ticareti de yine bu topraklarda başlamış.
Arkeobotanik uzmanı Dr. Burhan Ulaş, kongredeki tohum sergisi hakkında bilgi verdi. Ayrıca Mersin Yumuktepe’de 8 bin 500 yıllık kesintisiz bir yerleşme olduğunun, arkeolojik çalışmalarla belirlendiğini söyledi.
Bugün de Mersin’in, bakliyat ticaretinin en önemli şehirlerinden biri olması tesadüf olmasa gerek.
Yerleşkenin bitki kalıntılarını incelediğini anlatan Ulaş, şunları kaydetti:
“İlk tarımı yapılanlar daha çok baklagil ve buğdaygiller. Neolitik dönemden 8 temel bitkiden bahsediliyor, bunların yarısı baklagil. Bunlar mercimek, nohut, bezelye ve burçak. Bu gösteriyor ki Neolitik dönemden beri, yaklaşık 9 bin yıl önce insanlığın beslenme alışkanlığının temelini baklagil oluşturuyor. İnsanlar hep baklagille beslenmiş o dönemde. Bu alışkanlık günümüz modern mutfağında da devam ediyor.”
Baklagillerden 4 ürünün ortak noktası, yabani atalarının hepsinin Anadolu’da yetişmesi. Türkiye’nin geçmişten günümüze kadar baklagil açısından ne kadar önemli bir coğrafi yerleşim yeri olduğunu göstermesi açısından da önem kazanıyor.
Ulaş’a bulunan tohumların genetik çalışmalarının yapılıp yapılmadığını sordum. Genetik çalışmalar yapılmıştı ve bugün hala var olan Siyez pirinci ve Kavulca buğdayının ataları bu arkeolojik buluntularla örtüşüyordu.
Konuyla ilgili olarak görüş aldığım Ulusal Baklagil Konseyi (UBK) Başkanı Mahmut Arslan da “Buğdayda GDO veya genetik bir değişiklik yok. Hepsi uydurma. Söylenen şeyler bilgisizlikten kaynaklanıyor. Bu da sektöre zarar veriyor” dedi.
Çoğu kişi tohum ıslahı ile genetik değişiklikleri karıştırıyor.
Arkeolojik bulgular, kongreye katılan dünya bakliyatçıları için de moral oldu. Ayrıca turizmin ve ihracatın sıkıntılı bir döneminde, İzmir Çeşme’de gerçekleştirilmesi ayrı bir tanıtım imkanı oldu. Bu kolay olmadı.
Küresel Bakliyat Kongresi’nin Türkiye’de yapılmasına öncesinde itiraz ediliyor. Küresel Bakliyat Konfederasyonu Başkanı Hüseyin Arslan, ısrar ediyor ve sonuçta oybirliği ile kabul ediliyor.
Toplantılar sırasında pek çok yabancı delegeden İzmir ve etkinlikler konusunda izlenimlerimi aldım. Büyük bir memnuniyet içindeydiler, hatta hayran kaldıklarını söyleyen pek çok delegeye rastladım.
9 bin yıllık bakliyat tohumlarından bugüne gelirsek, kongrede ürünlerin stratejik önemine de dikkat çekildi.
Küresel Bakliyat Konfederasyonu (GPC) Başkanı Hüseyin Arslan, “Önümüzdeki 40 yılda üretmemiz gereken gıda miktarı, son 10 bin yılda ürettiğimiz gıda miktarına denk geliyor” diyor.
Gıda güvenliğinin en önemli gündem konularından biri olması gerektiğini vurgulayan Arslan, “Gıda atıkları ve kaybına dikkati çekmek istiyorum. Gıdada her yıl 1,3 milyar ton atık ve kayıp söz konusu. Üretimde ve işlemede kayıplar meydana geliyor. Bunu göz önünde bulundurmalıyız. Bu kaybı tasarruf edebilirsek, dünyadaki birçok insana kurtuluş yolu olacak.” değerlendirmesinde bulundu.
Kongrede bakliyat etiketlerinden sürdürülebilirlik çalışmalarına kadar bakliyatın stratejik önemine dair, dünyadan örnekler de sundu.
Diğer taraftan Afrika’dan önemli sayıda katılımcı yer aldı. Uzmanlar da bakliyat üretiminin önümüzdeki yıllarda Afrika’da büyük sıçrama beklediklerini belirtiyorlar.
Aynı şekilde, Hindistan’ın sektöre büyük desteğine de dikkat çekildi.
Bakliyat Yılı’nda bu kongre önemli bir etkinlik oldu ve Türkiye de burada güzel bir farkındalık oluşturdu.
Etiketler: 2016 Uluslararası Bakliyat Yılı9 bin yıllık bakliyat tohumlarıbakliyat üretiminde Anadolu’nun yeriDünya Bakliyat KongresiKüresel Bakliyat KonfederasyonuKüresel Bakliyat Konfederasyonu Başkanı Hüseyin Arslantohum ıslahıUlusal Baklagil KonseyiUlusal Baklagil Konseyi Başkanı Mahmut Arslan