Ana Sayfa / Anormal Psikoloji / İnternet Bağımlılığı Nedir? Tedavisi Nasıldır?
Editör Anormal Psikoloji 1 yorum 1,069 İncelenme
Teknoloji çağı olarak adlandırabileceğimiz bu dönemde bilgisayar ve internet kullanımı artık hayatın vazgeçilmez gereçleri haline gelmiștir. İnternetin temel ortaya çıkıș amacı bilgiye kolay, ucuz, hızlı ve güvenli ulașmak ve iletișimi kolaylaștırmak olmasına rağmen internetin tahmin edilenden de hızlı yaygınlașması patolojik așırı kullanıma ve yeni bir bağımlılık türü olarak nitelenebilecek internet bağımlılığına yol açmaya bașlamıștır. Gelișen çağa hızla ayak uyduran ülkemiz de internet kullanımının giderek yaygınlașması nedeniyle bu yeni tanımlanan bozukluk için uygun bir zemin olușturmaktadır. Türkiye’de internet bağımlılığı problemi daha ziyade bu teknolojiye daha yatkın olan gençlerde ve çocuklarda daha fazla görülmektedir ve artık aileler çocuklarının internet kullanımının yol açtığı sorunlar
nedeniyle bu bozukluğun tedavisinin arayıșına girmeye bașlamıștır. Bu nedenle klinisyenlerin bu sorunu yeterince tanımaları ve bu bozuklukla ilgili uygun tedavi yaklașımları sergilemeleri büyük önem arz etmektedir. Bu yazının amacı ülkemizde henüz yeni yeni tanınmaya bașlanan internet bağımlılığının hem farmakolojik hem bilișsel-davranıșçı tedavisi konusunda ayrıntılı bilgi vermektir.
İnternetin ülkemizdeki gelișimi ise, 1990’lı yılların bașına dayanır. Türkiye, internete Nisan 1993’ten beri bağlıdır. İlk bağlantı Ortadoğu Teknik Üniversitesi’nde (ODTÜ) gerçekleștirilmiștir. 64 kbit/sn hızında olan bu hat, çok uzun
bir süre, tüm ülkenin tek çıkıșı olmuș ve internet tüm Türkiye’de öncelikle akademik ortamlarda yaygınlașmaya bașlamıștır. Ardından sırasıyla Ege Üniversitesi, Bilkent Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi ve İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) bağlantıları gerçekleșmiștir. 1996 yılı Ağustos ayında Turnet çalıșmaya bașlamıștır. 1997 yılında, akademik kurulușların internet bağlantısını sağlayan ULAKNET çalıșmaya bașlamıș ve üniversiteler nispeten hızlı bir omurga yapısıyla birbirine bağlanmıș ve internet kullanılır hale gelmiștir. 1999 yılında, ticari ağ yapısında büyük değișiklikler olmuș ve TURNET’in yerini TTnet adında yeni bir olușum almıștır. 2000’lerin bașında; ticari kullanıcılar TTnet omurgası üzerinden, akademik kurulușlar ve ilgili birimler ile Ulaknetomurgası üzerinden internet erișimine sahip olmaya bașlamıștır. Ayrıca bu iki omurga arasında yüksek hızlı bağlantı mevcuttur.
Teknolojik bağımlılıklar; yukarıda da belirtildiği üzere kimyasal olmayan davranıșsal bağımlılıklar kapsamına girmekte olup, insan-makine etkileșimine dayanır. Teknolojik bağımlılıklar televizyon izleme gibi pasif bir bağımlılık
șeklinde olabileceği gibi, bilgisayar oyunları oynama gibi aktif bir bağımlılık șeklinde de olabilir ve genellikle ilgili davranıșın bağımlılık olușturucu uyarıcı ve pekiștirici özellikleri vardır. Davranıșsal bağımlılıklar da alkol-madde
bağımlılıklarında olduğu gibi bağımlılığın ana bileșenleri olan fiziksel ve psikolojik bağımlılığın zihinsel meșguliyet, duygudurum değișkenliği, tolerans,yoksunluk, kișilerarası çatıșma ve tekrarlama (relaps) özelliklerini gösterirler.
 Bu altı ölçüte uyan davranıș “bağımlılık” olarak tanımlanmaktadır. Ancak Griffiths așırı internet kullanıcılarının aslında internet bağımlısı olmadıklarını fakat interneti bașka bağımlılıklarının tatmini için ideal bir ortam olarakkullandıklarını ifade etmektedir. Dolayısıyla, gerçekten internete bağımlı olanlarla internet üzerinden bașka bağımlılıklarını tatmin edenlerin ayrımının önemli olduğunu belirtmektedir.
İnternet bağımlılığı tanımını ilk ortaya atan ve ilk tanı ölçütlerini olușturan Young’a göre internet tıpkı kumar gibi bağımlılık yaratmaktadır ve internet bağımlıları çeșitli dürtü kontrol bozukluğu belirtileri göstermektedir. Ancak DSM IV’te tanımlanan bağımlılık ölçütleri sadece kimyasal maddeler için belirlendiğinden ve davranıșsal bağımlılıkları içermediğinden ve kimyasal olmayan davranıșsal bağımlılıklar DSM IV’te “dürtü kontrol bozuklukları” olarak değerlendirildiğinden; Young, herhangi bir madde kötüye kullanımını içermeyen internet bağımlılığına en yakın bozukluğun DSM IV’te dürtü kontrol bozuklukları bașlığı altında yer alan “patolojik kumar oynama” olduğu
İnterneti kullanımını kontrol etme, azaltma ya da tamamen bırakmaya yönelik bașarısız girișimlerin olması
İnternet kullanımının azaltılması ya da tamamen kesilmesi durumunda huzursuzluk, çökkünlük ya da kızgınlık hissedilmesi
Benzer içerikler için Anormal Psikoloji linkine tıklayabilirsiniz.
Yazar: Özden Arısoy (Yrd. Doç. Dr., Abant İzzet Baysal Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı, Bolu)
Önceki Cinsel Hayatınızı Etkileyen 8 Şaşırtıcı Şey
Sonraki Kleptomani (Çalma Hastalığı) Nedir? Tedavisi Nasıldır?
22 Ocak 2017 at 19:34
Makineler insana egemen olacak