Kadınlar, gençler ve engelli bireylerin eşit fırsatlara sahip olmalarını ve topluma aktif katılımlarını destekleyen Sabancı Vakfı, Hibe Programları kapsamında 10 yıldır sivil toplum kuruluşlarının projelerini destekliyor. Bu kapsamda, bugüne kadar 74 ilde uygulanan 137 projeye toplamda 16 milyon TL hibe desteği verildi.
2017 yılı, Sabancı Vakfı'nın 10 yıllık Hibe Programları yürütme deneyimini değerlendirdiği ve değişen toplumsal ihtiyaçlar doğrultusunda yeni bir yol haritası benimsediği bir yıl oldu. Yaratılan etkiyi daha da güçlendirmek ve sosyal değişim sağlamak amacıyla "kalıcı etki yaratma" anlayışı benimsendi ve hibe programlarının faaliyetler içindeki payı artırıldı. Böylece bir yandan sivil toplum kuruluşlarının eğitim alanındaki projelerine yönelik Açık Çağrılı Hibe Programı yürütülmeye devam edilirken, diğer yandan da engelli hakları, erken yaşta zorla evlilikler, birlikte yaşam ve öğretmenlerin güçlendirilmesi gibi alanlarda uzun süreli ve derinlemesine işbirliklerine dayanan Davetli Hibe Programı hayata geçirildi. Tüm programlar Sabancı Vakfı Hibe Programları genel başlığı altında toplandı.
Sabancı Vakfı'nın yürüttüğü strateji çalışması sonucunda, 2017 yılından itibaren "Toplumsal Gelişme Hibe Programı" yerine "Açık Çağrılı Hibe Programı" ismi kullanılmaya başlandı. Vakıf; kadın, genç ve engelli bireylerin toplumsal hayata katılımlarında maruz kaldıkları ayrımcılıkla mücadele için en önemli alanlardan birinin "eğitim" olduğu düşüncesiyle, sivil toplum kuruluşlarının bu alandaki projelerini desteklemeye başladı. Böylece eğitim ana başlığı altında yürütülen projeler sayesinde, hibe desteğinin daha odaklı hale gelmesi, sorunlara daha kalıcı çözümler üretilmesi ve yaratılan etkinin sürdürülebilir kılınması amaçlandı.
2016-2017 döneminde projelerini tamamlayan altı kurumun deneyimlerini paylaştığı "Ekim Zamanı" toplantısı 25 Ekim 2017 tarihinde yapıldı. Sabancı Center'da gerçekleştirilen etkinliğe aralarında sivil toplum kuruluşları, kamu ve basın temsilcilerinin bulunduğu 240 konuk katıldı.
Toplantıda, altı projenin öykülerinin bulunduğu Ekim Zamanı: Hibe Programı Öyküleri kitabı paylaşıldı. Hibe Programı'nın 10. yılı olması dolayısıyla kitapta 10 yılın hikayesine özel bir bölümde yer verildi.
Hibe Programı İzleme-Değerlendirme Çalışmaları
2016 yılında desteklenen altı projenin sonuçlarını değerlendirmek ve hibe süreçlerini etkinleştirmek amacıyla, hibe alan kurumlarla birlikte projelerin hedefleri ortaya kondu, projeler somut ve ölçülebilir hedefler doğrultusunda takip edildi. Bağımsız uzmanlarla çalışılarak projelere yönelik izleme ve değerlendirme çalışmaları yapıldı.
2017 Hibe Programı Proje Seçim Süreci
2017 Açık Çağrılı Hibe Programları kapsamında Vakıf; kadın, genç ve engelli bireylerin toplumsal hayata katılımlarında maruz kaldıkları ayrımcılıkla mücadele için sivil toplum kuruluşlarının eğitim alanındaki projelerini desteklemeye karar verdi. Hibe Programı'na Türkiye'nin 52 ilinden toplam 204 proje başvurusu yapıldı. Bu başvurular Sabancı Vakfı uzmanları ve bağımsız uzmanlar tarafından değerlendirilerek hibe verilecek projeler seçildi. Sabancı Vakfı Mütevelli Heyeti'nin de onayıyla aşağıdaki beş projenin desteklenmesine karar verildi.
Proje Adı Proje Yürütücüsü Proje Amacı
Bağımsızım Çünkü Çalışıyorum 2 Down Sendromu Derneği Zihinsel engelli gençlerin istihdamını sağlayacak iş koçluğu eğitim programını hazırlamak ve model olarak sunmak
Bir Mardin Hikayesi Mardin Kültür Derneği Gençlerin tiyatro aracılığıyla toplumsal hayata katılmasını sağlamak
Eğitime Eşit Katılım Bilgi Üniversitesi Sosyoloji ve Eğitim Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Eğitim ortamında engelli ayrımcılığıyla mücadele edilmesi için ders kitaplarındaki olumsuz algıyı ortaya koymak ve öğretmenleri bu konuda bilgilendirmek
Eğitime İlk Adım: Okul Öncesinde Kaynaştırma Tohum Türkiye Otizm Erken Tanı ve Eğitim Vakfı Okul öncesi dönemde kaynaştırma eğitiminin geliştirilmesini sağlamak ve öğretmenlere bu konuda bilgi ve beceri kazandırmak
Engelli Üniversite Öğrencileri İnisiyatifi 3 Eğitimde Görme Engelliler Derneği Engelsiz akranlarıyla eşit şartlarda eğitim imkanlarından faydalanamayan engelli üniversite öğrencilerinin bir araya gelerek örgütlenmelerini desteklemek
Yerelde Sivil Toplumun Desteklenmesi Yaşam Kadın Merkezi Derneği Mikro hibe yöntemiyle Trabzon'da kadın alanında çalışan yerel sivil toplum kuruluşlarının fonlara erişimini sağlamak
YERELDEKİ KADIN VE GENÇLERİ GÜÇLENDİRMEYE YÖNELİK PROJELERDEN…
Proje Faydalanıcısı Öğrenci:
"Hayata başka bir gözle bakmanın heyecanını yaşıyorum, bunu bana yaşatan tiyatro oldu. Çok güzel duyguların birleştiği bir deneyim oldu benim için tiyatro. Geçen yıla göre özgüvenim daha fazla. Bir topluluğun önünde kendimi ifade edebilirim diye düşünüyorum."
Atölye Katılımcısı Bir Kadın:
"Bu proje, uzun zamandan beri Trabzon'da bir araya gelmekte zorlanan kadın sivil toplum kuruluşlarını bir araya getirdi. Sorunlarımızı konuşmamızı, yeni çalışmalar planlamamızı sağladı. Kendimizi güçlenmiş hissediyoruz."
2017 Yılında Başlayan Projeler
Benim Okulum, Benim Haklarım Sulukule Gönüllüleri Derneği Çocuklara hitap edecek sosyal beceri atölyeleri ile okul terkinin önlenmesi
Benim Sesim, Benim Toplumum Down Sendromu Derneği Down sendromlu bireylerin öz-savunuculuk alanında becerilerinin geliştirilmesi
Birleştirilmiş Sınıflar için Birleşmiş Öğretmenler Köy Okulları Değişim Ağı Derneği Birleştirilmiş sınıflarda eğitim alanında öğretmenlerin güçlendirilmesi
Kız Kardeşler Laboratuvarı Mardin Kültür Derneği Genç kızlara yönelik bilim ve teknoloji atölyeleri gerçekleştirilmesi
Ne Var Ne Yok?! Eğitici Eğitimi Cinsel Şiddetle Mücadele Derneği Akran şiddetiyle mücadele konusunda psikolojik danışman ve rehber öğretmenlerin eğitici eğitimi alması
Hibe Programları kapsamında bugüne kadar 74 ilde 137 proje destekleyen Sabancı Vakfı, sosyal değişim yaratmak ve toplumda kalıcı etki bırakmak için 2017 yılında, daha uzun süreli ve derinlemesine işbirliklerine dayanan projeler geliştirmeye karar verdi.
Davetli Hibe Programı başlığı altında toplanan bu projeler Engelli Hakları, Erken Yaşta ve Zorla Evlilikler, Birlikte Yaşam ve Öğretmenlerin Güçlendirilmesi (Mor Sertifika Programı, Farkyaratan Sınıflar, Öğretmen Ağı) alanlarına odaklandı.
Çocuk Yaşta Evlilikler ile Mücadele Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu Erken yaşta evliliklerin önlenmesi için bireylerin bilinçlendirilmesi ve kapsamlı bir müdahale mekanizması kurulması
Eğitimde Engelli Hakları: Okulda Birlikte, Hayatta Birlikte Tohum Otizm Vakfı Öğrencilerde engelli farkındalığı yaratılması ile engelli ve engelsiz öğrencilerin kaynaşmasının sağlanması
Sokağıma Ses, Mahalleme El Veriyorum Yuva Derneği Suriyeli ve Türkiyeli bireylerin kaynaşması, birlikte güçlenmesi ve mahallenin dönüştürülmesi
Mor Sertifika Programı Sabancı Üniversitesi Toplumsal cinsiyet eşitliği farkındalığının eğitimin çeşitli kademelerinde yaygınlaştırılması
Farkyaratan Sınıflar Ashoka Vakfı Eğitimde sosyal duygusal öğrenme becerilerinin desteklenmesi ve yaygınlaştırılması
Öğretmen Ağı Eğitim Reformu Girişimi Öğretmenlik yapan bireylerin kişisel ve mesleki gelişimlerinin desteklenmesi
Mor Sertifika Programı (MSP)
Birleşmiş Milletler Kadınların İnsan Haklarının Geliştirilmesi Ortak Programı (BMOP) kapsamında öğretmenlere yönelik bir toplumsal cinsiyet eğitimi programı olarak 2007'de başlatılan Mor Sertifika Programı, 2015 yılında BMOP'un tamamlanmasının ardından Sabancı Vakfı'nın desteği ile, Sabancı Üniversitesi tarafından yürütüldü.
Program kapsamında, 2017 yıl sonu itibarıyla 17 ilde yapılan farkındalık atölyeleriyle 3 binden fazla öğretmene ulaşıldı.
Program kapsamında, 2016 yılında Bilgi Üniversitesi ile de işbirliğine gidilerek öğretmen adayları, ilkokul öğretmenleri, lise öğretmenleri ve ortaokul öğrencileri ile ilgili çalışmalar programa dahil edildi.
Eğitim Fakültesi Öğrencileri için Genç MSP
Eğitim Fakültesi öğrencilerine konunun uzmanları tarafından "Toplumsal Cinsiyet Farkındalığı ve Ayrımcılık" odaklı eğitimlerin verilmesi hedeflenen program kapsamında, 88 Eğitim Fakültesi öğrencisi sertifika almaya hak kazandı.
Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Oyunlarla Toplumsal Cinsiyet Atölyesi
Toplam 85 Bilgi Üniversitesi ve Sabancı Üniversitesi öğrencisi tarafından 484 ortaokul öğrencisine toplumsal cinsiyet farkındalığını artırıcı etkinlikler gerçekleştirildi.
Lise Öğretmenleriyle Toplumsal Cinsiyet Farkındalığı Geliştirme Atölyeleri (Mor Dosya)
Çeşitli alanlardan 45 lise öğretmenin katılımıyla gerçekleştirilen atölyelerde, öğretmenler uzman isimlerle buluştu ve eğitim ortamında toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik eksik kaldığı düşünülen alanlar için materyal geliştirme çalışmalarına başlandı.
Sivil Toplum Kuruluşları için Toplumsal Cinsiyet Farkındalığı Eğitimleri
2017 yılında hak temelli çalışan sivil toplum kuruluşlarına yönelik Toplumsal Cinsiyet Sertifika Programı geliştirildi. Eğitime katılan 14 farklı ilden 26 STK temsilcisi sertifika almaya hak kazandı
Tarayıcınız video desteklemiyor
Farkyaratan Sınıflar Projesi
Sabancı Vakfı ve Ashoka Türkiye, 2017 yılında Türkiye'de çocukların ve gençlerin, toplumsal sorunlara ilişkin sorumluluk alan, yenilikçi çözümler üreten, topluma pozitif katkı sağlayan ve ortak iyi için mücadele eden bireyler olmalarını desteklemek amacıyla "Farkyaratan Sınıflar-Eğitimde Yenilikçi ve Güçlendirici Yaklaşımlar Projesi"ni hayata geçirdi. Proje kapsamında ilk olarak, ilkokullarda bu becerilerin desteklenmesi için basit ancak etkili, yenilikçi ve güçlendirici modeller sunan, sınıf içi örnek uygulamalar belirlenerek görselleştirildi. Çocuklarda empati becerisinin desteklenmesi için Ashoka ağından derlenen uygulamaları içeren Empati Rehberi ise internet sitesinde ücretsiz olarak paylaşılırken basılı versiyonu da birçok okul ve öğretmene gönderildi.
Ekim 2016'da hayata geçirilen Öğretmen Ağı projesinde, öğretmenlerin bireysel ve mesleki gelişimleri için beslendikleri ve besledikleri, fiziksel ve dijital bir etkileşim ortamı yaratılması hedefleniyor. Sabancı Vakfı, Vehbi Koç Vakfı, Mehmet Zorlu Vakfı, Aydın Doğan Vakfı, Anne Çocuk Eğitim Vakfı ve ENKA Vakfı tarafından desteklenen projenin pilot sürecinde 48 gönüllü öğretmenle yola çıkıldı. Bireysel çeşitlilik, yaratıcılık, içermeci öğrenme, hak temelli eğitim, köy okullarının geliştirilmesi gibi alanlarda çeşitli projeler tasarlanarak uygulamalarının yapıldığı proje kapsamında öğretmenler aynı zamanda çeşitli etkinlikler ve atölyeler çerçevesinde bir araya geliyor ve deneyim paylaşımlarında bulunuyorlar.