Humik Madde Kavramı ve Kısa Bir Tarihe Bakış PowerPoint Presentation
Humik Madde Kavramı ve Kısa Bir Tarihe Bakış
<iframe src="https://www.slideserve.com/embed/6840694" width="600" height="485" frameborder="0" marginwidth="0" marginheight="0" scrolling="no" style="border:1px solid #CCC;border-width:1px 1px 0;margin-bottom:5px" allowfullscreen webkitallowfullscreen mozallowfullscreen> </iframe>
Humik Madde Kavramı ve Kısa Bir Tarihe Bakış - PowerPoint PPT Presentation
Humik Madde Kavramı ve Kısa Bir Tarihe Bakış. 1.Giriş.
PowerPoint Slideshow about 'Humik Madde Kavramı ve Kısa Bir Tarihe Bakış' - jacqueline-nieves
Humik maddeler içine ölü organik maddelerin geçişi olarak tanımlanan hümifikasyon tabiatta meydana gelen önemli bir olaydır.Karmaşık bir fizikokimyasal süreç geçiren humik madde oluşumu organik bileşiklerin yeni bir sınıfını üretmekte ve varlığı ile devamının gelişimini desteklemektedir.
Hümifikasyon olmazsa iki zıt süreçten biri yer almaya başlayacaktır :
1-)Organik kalıntıların oksitlere doğru mineralleşmesi veya
2-)Organik kalıntıların bozulmadan korunması
Her iki durumdada dünyadaki hayatın devamı oldukça zor olacaktır.Zira hümikasyon , karbon döngüsünün en önemli süreçlerin biridir.
Hümifikasyonda ölü organik madde mikrobiyolojik olarak mineraleştirilmekte ve kimyasal olarak da katılara ve gazlara dönüştürülmektedir. Aerobik şartlarda gazlı ürünler karbondioksit ve sudur.Havasız şartlarda ise gazlar metan ve karbondioksitten oluşmaktadır .
Dolayısıyla ölü organik madde karbon döngüsüne karbondioksit olarak dönüşmektedir . Hümifikasyonun kalıntılı katı ürünleri humik maddeler veya humustur. Humik maddeler en yoğun olarak topraklarda , deniz /göl tortularında ve doğal sularda bulunmaktadır.
Humik maddeler alkalide ve/veya asidik şartlarda çözünürlüklerine göre bileşiklerin daha çok homojen grupları içinde fraksiyonlarına ayrıştırılmaktadır.Humik asitler kahverengi –siyah , polimerik alkalide çözünüp asit şartlarında çözünmeyen humik madde bileşiklerinin bir grubudur.
Humik maddelerin menşei temel olarak bitki içerikleri ,lignin ve polisakkaritlerdir.Ölü organik maddenin bozulması taze humik maddenin oluşumun başlangıcıdır.Bu süreç yavaş ve süreklidir. Hem humik maddenin ve hem de humik olmayan maddenin oluşması boyunca bir transformasyon periyodu vardır.Kısaca , hümifikasyon yavaş ve dengeli reaksiyon olarak değerlendirilmektedir.
Humik maddelerin kimyasını anlamaya yönelik çalışmalarda ortaya çıkan itici güç ; toprak verimliliğini geliştirmekte ve topraktaki kimyasal reaksiyonları iyi anlama ihtiyacı ,parçalanmayan organik bileşiklerin ekotoksikolojik etkileri ve teknolojik prosesler olarak havalı ile havasız şartlarda yanmalıdır.
2.Humik madde araştırmalarının tarihsel gelişimi
Humik maddeler topraktan ayırmak için yapılan ilk teşebbüs Achard(1786) tarafından gerçekleştirimektedir. Achard turbayı alkali ile ekstrakte edip asitleştirme ile de koyu , amorf bir çökelek elde etti.Alkali ile çözünen,fakat asit ile çözünmeyen bu madde daha sonra humik asit olarak karşımıza gelecektir.Achard daha konsatrehumik maddeyi , üst tabakalarından ziyade turbanın nemli tabakaları olan alt kısmından ekstrakte edilebileceğini düşünmüştü.
Saussure’un (1804) genellikle tanınması topraktaki koyu renkli organik maddeleri tarif etmede humus (Latince toprağın karşılığıdır) kavramını ortaya koyması ile oluşmuştur.Saussure göre humus , kendisinden üretilen bitki materyalinden daha zengin karbon ve daha fakir hidrojen ile oksijen içermekte idi.
Döbereiner1822 ‘de toprak organik maddelerin koyu renkli kısımlarını “humik asit” olarak tanımlamıştı .Bu kavram humik asitle eş anlamlı olarak kullanıla gelmiştir.Fakat , Waksman (1936) “humik asit” in çoğunlukla tüm humik asitleri – asitleştirme ile alkali eksrtraklardan elde edilen çökelekleri – kapsayan özel bir kavram olduğu sonucuna varmıştı .Humikasitin bu tanımı günümüze kadar gelmiştir.
Humik maddelerin kökeni ve kimyasal tabiatı ile alakalı anlaşılabilir ilk çalışma Sprengel (1826,1837) tarafından gerçekleştirilmiştir.
Humik asitlerin hazırlanmasında geliştirdiği bir çok yöntem , alkali ile ekstraksiyon öncesi derişik mineral asitlerle toprağın ön hazırlığı gibi , genellikle kabul edilir olmuştur.
Sprengel, bazik maddelerce zengin topraklar için humikasitin bağlı bir konumda bulunduğu ve toprağında bir nötr reaksiyona sahip olduğu sonucuna varmıştı .Diğer taraftan , bazik maddelerce zayıf topraklar için , toprağın asidik ve üretken olması sonucuna bakılarak humikasitin serbest formda olduğuna inanılmıştır.Sprengelhumusun değişik formlarının toprağın gübrelenmesinde ciddi öneme sahip olduğunu görmüştü .Sprengel‘in humus kimyasına en önemli katkısı humik asitlerin tabiatı üzerindeki geniş çalışmaları idi.
Humik maddelerin kimyasal özellikleri üzerindeki araştırma , İsveçli Berzelius (1813) tarafından yaygınlaştırılmıştır.Humik maddeler alkali ekstraksiyon ile çamurdan elde edilmişler ve daha sonra da asetik asit ve bakır asetat ile muamele edilmişlerdi.
Berzelius ‘un araştırmaları kendi dönemindekiler ve önceki öğrencileri tarafından ileriye taşındı .Özellikle Mulder (1862) , humik maddeleri renk ve çözünürlülük temelinde sınıflandırdı (i)ulmin ve humin – aklalide çözünmezler (ii) ülmik asit (kahverenkli) ve humik asit(siyah) – alkalide çözünürler.Verilen değişik isimler için bir çok yeni çalışmalar tanımlanmıştır .Bu kavramlardan daha sonra vazgeçilmiştir.
Mulder de , kendi dönemindekiler gibi değişik humik fraksiyonlarının kimyasal olarak bireysel bileşikler olduğu ve azot içermediği fikrinde idi .Onun toprak humusu görüşü şüphesiz ki karbonhidratlar üzerinde asitlerin etkileri ile elde ettiği kahverenkli ve siyah maddelerdeki geniş çalışmaları ile etkilenmiştir . Öyle ki Mulder bu maddelerin doğal humik asitlere benzediğine inanmıştır.
Mulder ‘in görüşleri ciddi olarak Hermann (1845) tarafından değerlendirilmiştir.Hermannbitkilerin azotu havadan bağladığını , dolayısı ile suni olarak elde edilecek humik maddelerin de azotu havadan bağlalayabileceğini tahayyül etmişti. Hermann, humik asitlerin krenik ve apokrenik asitlere okside edildiğinde daha fazla azot bağlayabileceği sonuca varmıştı.
1900 -1940 periyodu boyunca humik maddeleri sınıflandırmak ve kimyasal doğası ile yapısını belirlemek için yeni çabalar sarf edilmiştir. Oden’in çabaları (1914,1919) bunların arasından en önemli katkılar olarak karşımıza çıkmaktadır.
Odenhumik maddeleri şu gruplarla sınıflandırmıştı:humus kömürü , humik asit , himatomelanik asit ve fülvik asit .Humus kömürü ,Berzelius ve Mulder ‘in humin ve ülmin ‘ini ifade etmektedir . Humikmadderin bu kısmı su , alkol ve alkalide çözünmemektedir . Humik asit kavramı ise koyukahve rengi ile siyah madde arası için düşünüldü .Bu madde alkalide çözünmekte , asitte çözünmemekte idi . Karbon içeriğide yaklaşık %58 idi
Oden , humik asidin ekstraksiyon boyunca alkali tarafından bozunmasından himatomelanik asitlerin meydana geldiğine inanıyordu.Bu madde humik asitten renk bakımında ( çikolata kahverengisi) daha hafif renklidir.Karbon içriği (yaklaşık % 62) ise daha fazladır.
İlk dönemlerin bilim adamları topraktaki özel organik bileşiklerin oluşumu ile hatırlanmalarına rağmen , dikkat her zaman humik maddeler olarak isimlendirilen maddeler üzerine odaklanmıştır.
Humik maddelerin doğası ve yapısının detaylı çalışması Shmook tarafından 1930’daki son çalışmasında gerçekleştirildi.o , bu çalışmasında humus kimyasının önemli görüşlerini ve humusu toprak mikroorganizmalarınca oluşumunu değerlendirdi.Shmookhumik asitlerin humusun en önemli karakteristik içerikleri olduğunu düşündü ve onları bireysel maddeler olarak telakki etmedi .Fakat humik asitleri benzer yapısal özelliklere sahip yakından alakalı maddelerin karışımı olarak değerlendirdi.
Humusun kaynağının ne olduğunu , ayrıca bu dönemde oldukça popüler bir konu idi . İki önemli teori ön plana çıktı :birincisi , ölü bitki kalıntılarının ligninleştirilmiş dokularından türetilenler olarak bilinen teori ; ikinciside selüloz veya basit şekerler kaynaklı olduğu düşünülen teori. İkinci teoriye göre ,Maillar’ın (1916)çalışması özel bir düşünceyi meydana getirdi.
Meşhur bir Rus araştırmacı olan Williams (1914) ayrıca , hümifikasyon sürecinde iki kademenin varlığını ortaya koydu . Birinci kademe, bitki kalıntılarının daha basit bileşiklere parçalanmasından oluşmaktaydı.ikinci kademe ise daha kompleks bir tabiatın maddelerinin sentezinin olmasıydı.
Ligninin humik asitlerin önceliği olduğu görüşü Fuchs(1930,1931) Hobson & Page(1932) veWaksman(1936)tarafından daha sonraları ileri sürülmüştür.
Humik madde araştırmalarında son yarım asırda alifatik –aromatik tartışmaları büyük bir hız kazanmıştır. Kononova 1963’de , Schnitzerve Khan 1972’de ,Stevenson 1982 ‘de ve Orlov1985 ‘de kitaplarında humik asitlerin lignin menşeli oluştukları teorisini desteklemişlerdir .
Uluslar arası Humik Madde Topluluğu (IHSS) 1981’de kuruldu. IHSS’nin amacı standart humik asit numunelerini bir çatı altında toplayarak araştırmacılara en iyi koordinasyonu sağlamaktı.
Humik maddelerin yapısının alifatik mi yoksa aromatikmi olduğu tartışması 1980’ler 1990’lara damgasını vurmuştur .Şu bir gerçek ki humik madde araştırmacıları artık humik maddelerin yapısında aromatik yapılar olduğu kadar alifatik yapılarda mevcut olduğunu kabul etmektedirler.(Hanninen ,2010)
Çeşitli yeni humik maddeler üzerinde yeni bir çok kavramların geçmişten günümüze doğru keşfedildiği ve sunulduğu ifade edilmiştir.Bu durum hiç şüphesiz humik madde kavramının ne kadar geniş olduğunu göstermiştir.Bazı bilim adamlarının bu kavramlarda akademik önemi dikkate alma eğilimlerine rağmen onlardan bazıları bugün ara sıra kullanılmaktadır.
Waksman ‘ın tüm kavramları silip yerine sadece humus kavramını yerleştirmek istemesi geniş kabul görmemiştir.Fakat Oden ‘in humik asit ,fülvik asit ve himatomelanikasiit üzerine geliştirdiği kavram ile Mulder ‘in humin fikri tüm eleştirileri aşmış gözükmektedir .Bugün humik maddeler ile uğraşan bilim adamlarının ekseriyeti tarafından bu kavramlar kullanılmaktadır.
HazırlayanlarSİNEM BIYIKLI G100204024ELİF KALKAN G100204048
MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖZEL ÖĞRETİM KURUMLARI YÖNETMELİĞİ -. resmî gazete 20 mart 2012 sayı : 28239. yürürlükten kaldırılan mevzuat. madde 70 – (1) aşağıdaki yönetmelikler yürürlükten
MADDE BAĞIMLILIĞI SEMİNERİ -. madde baĞimliliĞi nedİr? İnsanın davranışlarında, düşüncelerinde, duygularında anormal değişiklik yaparak anti sosyal kişiliğe büründüren tabii ve sentetik maddelere uyuŞturucu madde denir.
-222 sayili İlkÖĞretİm ve eĞİtİm kanunu 12/01/1961 tarİh 10705 sayili resmİ gazetede yayimlanmiŞtir. madde 1 – İlköğretim, kadın erkek bütün türklerin milli gayelere uygun olarak bedeni, zihni ve ahlaki gelişmelerine ve