CEMİLE VE 1944 KIRIM SÜRGÜNÜ
18 Mayıs 1944 de başladı Kırımlıların Sürgünü… 72 sene geçmiş, üzerinden… Dün yıl dönümüydü.
1941 de Alman Ordularına kaybettiği Kırım’ı 1944 de geri alan Rusya’nın ilk iş olarak Kırım Türklerini Sürgün etmek oldu.
Ruslar yaklaşık 200.000 Kırım Türkünü tren vagonlarında, üç gün içerisinde yurtlarından yuvalarından sürgün ettiler. 150 binin üzerinde Kırımlı Özbekistan’a, diğerleri de Rusya’nın muhtelif yerlerine sürgün edildi.
Bu sürgünde vagonların kapıları kapatılmış, kilitli vaziyette tren katarları uzun yolculukları esnasında en mübrem ihtiyaçlarını dahi giderebilecek imkandan mahrum halde sürüldüler. Bu nedenle bu sıkış tıkış yolculuk esnasında özellikle yaşlılar ve zayıflar ölmüşlerdir. Ölenler trenden indiriliyor, gömülmelerine dahi müsaade olunmadan yol kenarlarına bırakılıp yola devam ediliyordu. Bu şekilde ölenlerin sayısı 10 bine yakındır. Sürgün edilenlerin % 45 ‘i gittikleri yerlerde açlıktan ve hastalıktan vefat etmişlerdir.
Bir hazin manzara da şöyledir :
“Kırım Türklerinin 3 gün içinde tamamen vatanlarından sürgün edilmesi operasyonunun başarıyla neticelenmesi şerefine 19 Temmuz 1944’te bir tören tertip edilmiş ve operasyonda görev alanlar Sovyet yönetimi tarafından mükafatlandırılmıştı. Ancak tören sırasında gelen bir haber, Arabat adlı bir Türk köyünün unutularak boşaltılmadığını gösteriyordu. Azak Denizi ile Sivaş arasında yer alan Arabat köyünün halkı balıkçılık ve tuz üretimi ile uğraşan köylülerdi. Kobulov adamlarına iki saat içinde orada tek bir Kırım Türkünün kalmaması yönünde emir verdi. Oysa Kırım Türkleriyle dolu yük katarları çoktan yol almıştı ve onlara yetişme imkanı yoktu. Bunun üzerine Arabat’taki bütün Kırım Türkleri oldukça büyük ve eski bir gemiye bindirilerek mahzene kapatıldılar. Gemi denizin en derin yerine getirilerek ambar kapakları açıldı ve gemi içindeki insanlarla birlikte batırıldı. Bu olay sonunda Arabat köyünde yaşayan Kırım Türklerinden kurtulan tek bir kişi bile olmamıştı. Bu operasyondan sonradır ki, Kobulov Kırım’ın Türklerden “tamamen” temizlendiğini belirten raporunu iletebilmiştir.” (www.surgun.org/makale)
\r\nKırım Türklerinin Sürgünden sonra vatanlarına iade talepleri 1990 ların başında kabul görmüş, yaklaşık 250 bin Kırımlı vatanlarına gelebilmişlerdi. Ukrayna toprağı olan Kırım 2014 yılında Ruslar tarafından tekrar işgal edildi.
2016 Eurovision Şarkı yarışmasında Ukrayna’yı temsilen katılan Cemile adlı Kırımlı kız 1944 adlı şarkısıyla bu Sürgünü dillendirdi ve birinci oldu. Küçük yaşında çok büyük bir iş başardı. Şarkı arasında Türkçe Kırım şarkısının sözleri de yer almıştı.
“Ben bu yerde yaşalmadım
\r\nVatanıma hasret boldum,
\r\nEy güzel Kırım”
1941 de ayrıldığı Kırım’dan 2011 de ancak cenazesi dönebilen ve doğduğu köyü Yalta’nın Kızıltaş köyüne gömülen, Kırımlı Yazar Cengiz Dağcı, bu günleri görebilseydi keşke…
Kendisi hiç Türkiye’ye gelmemiş olmasına rağmen, Türkiye’de yayınlanmış 24 esere sahipti. Bir çok Kırımlı gibi o da Vatan Hasretiyle 70 sene yaşadı. 1941 de Rus Ordusunda katıldığı 2. Dünya Savaşında Almanlara esir düştü. Ömrünü 1945 de geldiği Londra’da geçirdi. Wibledon’daki evinde 2002 de görüştüğümüzde bana “Korkunç Yıllar”ı 1956 da yazdığını söyledi. Onlar da İnsandı, O Topraklar Bizimdi, Badem Dalına Asılı Bebekler onun eserlerinden bazıları. Ziya Osman Saba’nın Türkiye Türkçesine redaksiyonunu yaptığı söyledi…
\r\n1941 de asker olduğunda tren İstasyonunda annesinin kendisine el salladığı sahne için “ beynimde taze bir betona basılmış postal izi “ gibi çakıldı kaldı, dedi.
\r\nÇünkü bu annesini son görüşü olmuştu. Zavallı annesi de 1946 da sürgün gittiği Özbekistan’da bîçare vaziyette ölmüştü.
\r\nNe zaman Kırım Sürgününü hatırlasam gözlerim dolar.
\r\nBütün dünyaya Kızıl Moskofun zulmünü haykırdığın için çok yaşa Cemile… Birinciliği de hak ettin… Tebrikler…