10 Madde ile Havacılık Tarihi "Başlangıçtan 2.Dünya Savaşına Kadar" | Libriyo
Havacılık tarihi gelişimini ele alıyoruz. İnsanın uçma arzusu Antik çağlardan beri süregelen bir tutkudur. Gökyüzünde kuşlara bakan insanoğlu, ah keşke bende onlar gibi olabilsem düşüncesinden yola çıkarak uçmayı keşfetti. Bir dönem bizleri yeryüzüne kelepçeleyen yer çekimine karşı galip geldik ve savaşı akıl yoluyla kazandık. Bu paylaşımımız da Başlangıçtan, İkinci Dünya Savaşı’na kadar geçen sürede havacılık tarihinin gelişimini ele alacağız. İkinci Dünya Savaşı için olan dönemi daha sonra paylaşacağız.
1.Uçma Arzusu, İkarus Efsanesi İle Başlıyor.
Antik Çağın en bilindik mitolojik hikayesi, İkarus’un yapay kanatlar vasıtasıyla uçma efsanesidir. İkarus’un babası olan mimar Daidalus, Atina krallığı tarafından sürgün edilir, o da Girit krallığına sığınır. Bu sırada Girit kralının başı Minotaurus adlı canavar ile derttedir. Kral, mimara canavarın hapsedilmesi için bir yer yapmasını söyler. Bir zaman sonra Daidalus çıkılması imkansız bir labirent inşa eder ve canavarı oraya hapsederler. İleride Atina kralı olacak Thesseus ortaya çıkar ve labirente girip canavarı öldürür. Bu durumdan Girit kralı hoşnut olmamıştır, Daidalus ve oğlunu labirente atar. Çıkışı ararlar fakat bulamazlar, bu sırada kanat yaparak uçma fikri aklına gelir. Balmumu yardımıyla yaptığı kanatları oğlu olan İkarus’a takar.
Babası; Ikarus’a “uçarken zevkten kaçınması gerektiği ve uçmanın coşkusuyla güneşe yaklaşmamasını, aynı zamanda da denize yakın uçup kanatların nemlenmesini engellemesi gerektiğini söyler”. Fakat uçma özgürlüğünü tadan İkarus, bunu unutup güneşe yaklaşır, balmumu olan kanatları eriyip Ege Denizi’ne düşer.
2.Türk Bilgin Cevheri Uçmayı Deniyor.
Az önce anlattığımız bir efsaneydi şimdi ise gerçek insanların uçma isteğine ulaşmak için yaptıklarını inceleyelim. 1010 yılında İsmail Cevheri’nin yapacağı uçuş denemesi, havacılık tarihinin en eski uçuş denemesi olarak kayıtlarda geçmektedir. Yaptığı tahta kanatları kollarına bağlayarak Nişabur Ulu camii üzerinden kendini yere bırakır. Uçuş denemesi sırasında hayatını kaybeden Cevheri, ilk Türk hava şehidi kabul edilmektedir.
3.Hezarfen Ahmed Çelebi Galata Kulesi’nde.
4.Murad döneminde yaşamış olan Hezarfen Ahmed Çelebi, ilk kez uçmayı başaran kişidir. Yapmış olduğu kanatlar vasıtasıyla Galata Kulesi’nden atlayıp Üsküdar’a kadar uçtuğu rivayet edilir. Padişah tarafından 1 kese altın verilerek Cezayir’e sürgün edilmiştir. Uçup, uçmadığı ise net değildir çünkü uçtuğu ile ilgili yazılanlar sadece Evliya Çelebi’nin eserinde geçmektedir. Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi abartılı ve doğa üstü olaylara çokça yer verdiği için tarihçiler tarafından kabul görmemektedir.
4. Lagari, Barutla Çalışan Roketi İle Gökyüzüne Çıkıyor.
IV. Murad’ın kızı Kaya Sultan’ın doğumu münasebetiyle yapılan şenlikler sırasında barut macunundan yedi kollu bir fişek icat etmiş, “Padişahım, seni hudaya ısmarladım, İsa nebi ile konuşmaya gidiyorum” diyerek Sarayburnu’nda IV. Murad’ın huzurunda fişeğe binmiş, yardımcılarının fişeği ateşlemesiyle havaya yükselmiştir; havada iken yanındaki fişekleri ateşleyince denizin yüzü aydınlanmış. büyük fişeğinin barutu kalmayıp yere doğru düşerken de ellerindeki kartal kanatlarını açıp, Sinan Paşa Köşkü önünde denize inmiştir.
**Bu anlatılanlar sadece Evliya Çelebi’nin eserinde geçmektedir, gerçekliği bilinmemektedir. Discovery Channel’da yayın yapan Mythbusters adlı programda Lagari’nin gerçekte uçmuş olup olmayacağı test edilmiştir. Sonuç ise başarısız çıkmıştır.
5. İlk Uçan Araçlar Balonlar.
Uçmayı başaran ilk icatlar uçaklar değil bugün bunu hepimiz biliyoruz, uçaklardan önce balonla uçma denemeleri yapıldı. Balonla uçma denemeleri başarıyla sonuçlanınca zamanla daha da gelişti ve Zeplin yolculuklarının önü açıldı. Montgolfier kardeşler, 1783’te sıcak hava balonunu uçurmayı başardılar.
1893’te Horatio Phillips buhar gücüyle çalışan bir uçak yaptı, uçağın 50 kanadı vardı. Yerden birkaç metre havalanmayı başarmıştı fakat düştü. Bu dönemde birçok tasarım yapıldı ve hepsi başarısız oldu.
6. Zeplinler Sahaya Çıkıyor.
İlk zeplin 128 metre uzunluğunda ve 11 metre çapındaydı. Alüminyumdan oluşan iskeleti, pamuklu bir bezle kaplıydı. İskeletin içinde hidrojen taşıyan gaz baloncukları vardı. 2 Temmuz 1900’de havalandırılan zeplin, 400 metre yükseklikten uçarak 6 kilometrelik bir yolu 17 dakika 30 saniyede aldı. Bu gelişme ticari yolcu taşımacılığına farklı bir boyut katabilirdi, öyle de oldu zeplinler ile yolculuk devri başladı. Fakat 1937 yılında havalanan Hindenburg’un yanması zeplinlere güveni azalttı ve zeplin dönemi son buldu. Bu kazada 35 kişi yaşamını yitirmiştir.
7. Amerikalı Wright Kardeşler Bir İlki Başarıyor.
Wright Kardeşler; havacılık tarihinin ilk motorlu ve insanlı uçuşunu gerçekleştirdiler. 17 Aralık 1903 tarihinde ilk modelleri ile Kitty Hawk kasabasında uçuş denemesini yaptılar. Uçak yaklaşık 3 metre yükseldi ve 12 saniye havada kalabildi, aynı gün 3 uçuş daha yapıldı, en uzunu 59 saniye sürdü. Wright kardeşler daha sonra uçaklarına 12 beygir gücünde bir motor taktılar. 1905 yılına gelindiğinde uçakları 38 dakika havada kalabiliyordu. 1909 yılında Amerika hükümetinin verdiği karar sonrası uçaklar ordu tarafından kullanılmaya başlandı. Ordusunda ilk defa uçak bulunduran ülke ABD oldu.
İlginizi Çekebilir : Enigma Makinesini 10 Madde İle İnceliyoruz;"2.Dünya Savaşının Seyrini Değiştiren İcat"
8. Bleriot, Manş Denizi’ni Geçmeyi Başardı.
Dönemin uçak tasarımcıları arasında Fransız Louis Bleriot da vardı. 1907 yılında tasarladığı bir uçakla 400 metre uçmayı başardı. 1909 yılında XI adındaki uçağı ile 40 kilometre uzunluğunda olan Manş denizini aşmayı başardı.
9. Türk ve İtalyanlar Arasındaki Savaşta İlk Defa Uçak Kullanıldı.
1911 yılında Türkler ve İtalyanlar arasında yapılan Trablusgarp savaşı sırasında uçaklar, ilk kez savaş aracı olarak kullanıldı. Birinci Dünya Savaşı neticesinde havacılığın gelişmesi hızlandı. Yine bu dönemde uçaklara makineli tüfek monte edildi. Uçaklarla posta dağıtımı fikri Birinci Dünya Savaşı’nın sona ermesiyle ortaya çıktı.
1918 yılında uçaklar artık 4600 metre yüksekliğe kadar çıkabiliyorlardı. Hatta burada hava düellolarına giriyorlardı. 1919 yılında NC-4 tipi deniz uçağı ile Atlantik okyanusu geçildi. 1927 yılında Charles Lindbergh 33 saatlik bir uçuşun sonunda, Atlas Okyanusunu geçip Paris’e varmayı başardı.
10. Ticari Yolcu Taşımacılığı Devri.
1919 yılında uçaklar artık sadece askeri amaçlar için kullanılmıyordu, ticari amaçlı hava taşımacılığı bu dönemde başladı. Uçaklar artık çift kanatlı değil, tek kanatlı yapılıyordu. Tahta yerine metal kullanılmaya başlandı. Günümüzün yolcu uçaklarının yapımına 1933 yılında başlandı. Amerikan uçak firması olan Boeing 247-D adlı uçağı hizmete soktu. 1929 yılında Alman Dornier, Do X adında 12 motorlu deniz uçağı yaptı. Alman ve İtalyan havayolu şirketleri, Afrika ve Güney Amerika gibi ülkelere uçak seferleri başlattı.
Diğer yazımızda İkinci Dünya Savaşı Dönemi havacılık tarihini ele alacağız.
havacılık havacılık tarihi wright kardeşler
1k 0 Nisan 15, 2018