YARGI HİZMETLERİNDEKİ YARDIMCI PERSONELİN ETKİNLİĞİNİN VE EĞİTİMLERİNİN KALİTESİNİN ARTIRILMASI PROJESİ
Proje Ortakları: Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü, Eğitim Dairesi Başkanlığı, Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü, Birleşik Krallık
Proje Bütçesi: 3.160.000 Euro (Türk tarafının tüm masrafları ve faaliyet giderleri devlet bütçesinden karşılanmaktadır)
Projenin Amacı: Eşleştirme projesi kapsamında; yardımcı yargı personelinin etkinliğinin ve sağlanan hizmetlerin kalitesinin artırılması; hizmet öncesi eğitimlerle, kişinin mesleki kariyerine başlamadan önce hazır olmasının sağlanması ve bilinç düzeyinin artırılması; hizmet içi eğitimler ile son gelişmeler ve sistematik değişiklikler konusunda yardımcı yargı personellerinin bilgilerinin güncel tutulması ve performans yönetimiyle iş kalitesinin artırılması amaçlanmaktadır.
Projenin beş ana bileşeni bulunmaktadır:
1. Zabıt kâtipleri için etkili ve sürdürülebilir bir hizmet öncesi eğitim sistemi kurulması.
2. Yardımcı personelin (zabıt kâtipleri, mübaşirler, yazı işleri müdürleri, sosyal çalışmacılar, pedagoglar ve psikologlar) hizmet içi eğitimlerinin güçlendirilmesi
3. Devlet Personel Başkanlığı tarafından hazırlanan taslak mevzuata uygun olarak, detaylı iş analiz ve iş akışı tanımlarıyla yardımcı personel için bir performans aracının geliştirilip kurumsallaştırılması
4. Aile, çocuk ve çocuk ağır ceza mahkemelerinde çalışan sosyal çalışmacı, psikolog ve pedagoglar tarafından hazırlanan raporların standart hale getirilmesi ve sosyal çalışmacı, pedagog ve psikologlar tarafından sunulan hizmetin iyileştirilmesi
5. Yargı çalışanları için etik kuralların geliştirilmesi ve kurumsallaştırılması
İlk iki bileşen Başkanlığımızın sorumluluğunda olup, diğer üç bileşen Personel Genel Müdürlüğünün sorumluluğundadır. Projenin süresi 2 yıl olup Şubat 2020’de tamamlanması planlanmaktadır.
BİLEŞEN 1: Zabıt Kâtipleri İçin Etkili ve Sürdürülebilir Hizmet Öncesi Eğitim
Bileşen 1 ile; zabıt kâtipleri için hizmet öncesi eğitimin geliştirilmesi ve sistem içerisinde kurumsallaştırılması öngörülmektedir. Bileşen 1 kapsamında 20 faaliyet bulunmaktadır.
Bileşen 1 Kapsamında Gerçekleştirilen Faaliyetler:
1. Türkiye’deki ve Avrupa’daki iyi eğitim uygulamalarının karşılaştırmalı analizleri yapılmış, bu amaçla hizmet öncesi eğitim faaliyetleri yürütmekte olan kamu kurumları incelenmiştir.
2. Belirlenen 5 ayrı pilot adliyede ihtiyaç analizi çalışmaları yürütülmüştür.
• 24-28 Eylül 2018 Ankara Batı Adliyesi
• 08-12 Ekim 2018 İzmir Adliyesi
• 22-26 Ekim 2018 Antalya Adliyesi
• 30 Ekim-2 Kasım 2018 Samsun Adliyesi
• 05-09 Kasım 2018 İstanbul Adliyesi
3. 11-12 Aralık 2018 tarihlerinde Hizmet Öncesi Eğitim Faaliyetleri bulunan Hâkim Savcı Eğitim Merkezi ile Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü’ne çalışma ziyareti düzenlenmiştir.
4. Bugüne kadar gelinen aşamada, proje kapsamında gerçekleştirilen faaliyetlerin sunulması ve modül çalışmalarının başlatılması amacı doğrultusunda 15 kişilik Birleşik Krallık proje ekibinin katılımı ile 20-21-22 Şubat 2019 tarihlerinde Rize Eğitim Merkezi’nde Projenin Değerlendirilmesi ve Modül Çalıştayı gerçekleştirilmiştir.
5. 18-22 Mart 2019 tarihlerinde Birleşik Krallık’a çalışma ziyareti gerçekleştirilmiş, hukuk sistemleri, mahkeme yapıları ile yardımcı personele yönelik düzenlenen hizmet öncesi eğitimlere dair bilgiler edinilmiştir.
6. 15-19 Nisan 2019 tarihlerinde “Adli Yazışma Uygulamaları, İnsan Hakları ve Adalete Erişim, Temel Hukuk Bilgisi ve Terminolojisi” modüllerinin içerik yazımına başlanmıştır.
Bileşen 1 Kapsamında Gerçekleştirilmesi Planlanan Faaliyetler:
1. İhtiyaç analizi çıktılarına göre hazırlanan raporlar incelenecek ve zabıt kâtipleri için hizmet öncesi eğitimlerde kullanılmak üzere eğitim modülleri, materyalleri ve izleme ve değerlendirme araçları oluşturulacaktır.
2. Düzenlenecek eğitimlerde görev alacak olan eğiticiler belirlenecek, bu kişilere eğitici eğitimleri verildikten sonra bir eğitici havuzu oluşturulacaktır. Eğitici havuzundan seçilen eğiticiler zabıt kâtiplerine yönelik pilot eğitimler düzenlenmesinde görevli olacaklardır.
3. Hizmet öncesi eğitime dair mevzuat çalışmaları yapılacaktır.
BİLEŞEN 2: Yardımcı Yargı Personellerine (yazı işleri müdürleri, kâtipler, mübaşirler, sosyal çalışmacılar, psikologlar ve pedagoglar) Yönelik Hizmet İçi Eğitimin Güçlendirilmesi
Bileşen 2 ile hizmet içi eğitimlerin zenginleşeceği, sürdürülebilir bir eğitici havuzunun oluşturulacağı, eğitim verilen yardımcı personel sayısının her yıl kademeli olarak attırılacağı öngörülmektedir. Tüm bu çalışmalar ile yargıdaki iş yoğunluğunun azalacağı ve adalet hizmetinin hızlı, etkin ve güvenilir bir şekilde sürdürülmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Bileşen 2 Kapsamında Gerçekleştirilen Faaliyetler:
1. Türkiye’deki ve Avrupa’daki iyi eğitim uygulamalarının karşılaştırmalı analizleri yapılmış, bu amaçla hizmet içi eğitim faaliyetleri yürütmekte olan kamu kurumları incelenmiştir.
3. 11-12 Aralık 2018 tarihlerinde Hizmet İçi Eğitim Faaliyetleri bulunan Ticaret Bakanlığı Eğitim Merkezi, Hâkim Savcı Eğitim Merkezi ile Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü’ne çalışma ziyareti düzenlenmiştir.
5. 15-19 Nisan 2019 tarihlerinde modüllerin hazırlanmasında görev alan yazı işleri müdürleri tarafından “Ceza Mahkemeleri Kalem Hizmetleri, Hukuk Mahkemeleri Kalem Hizmetleri, İdari Yargı Kalem Hizmetleri, Cumhuriyet Başsavcılığı Kalem Hizmetleri, Krize Müdahale, Mübaşirlerin Duruşmadaki Görev ve Sorumlulukları” modüllerinin
6. 13-17 Mayıs 2019 tarihlerinde modüllerin hazırlanmasında görev alan sosyal çalışma görevlileri tarafından “Görüşme Teknikleri” ve “Rapor Yazma Teknikleri” modüllerinin içerik yazımına başlanmıştır.
Ayrıca “Stres Yönetimi”, “Zaman Yönetimi”, “Krize Müdahale” ve “Liderlik-Yöneticilik” modüllerinin Birleşik Krallık kısa dönem uzmanları tarafından hazırlıkları devam etmektedir.
Bileşen 2 Kapsamında Gerçekleştirilmesi Planlanan Faaliyetler:
1. “Görüşme Teknikleri” ve “Rapor Yazma Teknikleri” modüllerinin tamamlanması amacıyla 16-19 Temmuz 2019 tarihlerinde çalıştay yapılması planlanmaktadır.
2. İhtiyaç analizi çıktılarına göre hazırlanan raporlar incelenecek ve her bir meslek grubu için hizmet içi eğitimlerde kullanılmak üzere eğitim modülleri, materyalleri ve izleme ve değerlendirme araçları oluşturulacaktır.
3. Düzenlenecek eğitimlerde görev alacak olan eğiticiler belirlenecek, bu kişilere eğitici eğitimleri verildikten sonra bir eğitici havuzu oluşturulacaktır. Bu eğitici havuzundan seçilecek 15 eğitimciye ayrıca formatör eğitimi de verilecektir.
4. Eğitici havuzundan seçilen eğiticiler zabıt kâtiplerine yönelik pilot eğitimler düzenlenmesinde görevli olacaklardır.
MÜLTECİLERİN ADALETE ERİŞİMİ PROJESİ
Proje Ortakları: Adalet Bakanlığı Eğitim Dairesi Başkanlığı, UNHCR (Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği)
Proje Bütçesi: Proje kapsamında yapılan tüm faaliyetlere ilişkin giderler UNHCR’nin birim bütçesinden karşılanmaktadır.
Projenin Amacı: Proje ile yargı personelinin mültecilere ilişkin farkındalıklarının arttırılması ve sunulan hizmetlerin, mültecilerin ihtiyaçlarına uygun şekilde yapılandırılması böylelikle mültecilerin adalete erişimi noktasında yaşanan sorun veya engellerin azaltılması amaçlanmaktadır.
1. Projenin ilk aşamasında, adli sisteme dâhil olan mültecilere ilişkin mevcut durumun tespit edilmesi, mültecilerin adalete erişimi konusunda yaşanan sorunların ve mültecilerle çalışan yargı personelinin eğitim ihtiyaçlarının saptanması amacı ile ihtiyaç analizi çalışmaları yapılmıştır. İhtiyaç analizi çalışmaları anket çalışmaları ve çalıştaylar olarak iki aşamalı yürütülmüştür.
2. Mültecilerin farklı ihtiyaçları da dikkate alınarak eğitim programları oluşturulmuş ve yargı personelinin mesleki donanım ve farkındalıklarını arttırmaya yönelik eğitim faaliyetleri düzenlenmeye başlamıştır. Bu kapsamda;
-2017 yılında 175 sosyal çalışma görevlisine,
-2018 yılı Kasım ve Aralık ayları içerisinde 112 sosyal çalışma görevlisine 2’şer günlük “Mültecilerle Çalışma ve Uluslararası Koruma” eğitimleri düzenlenmiştir.
-2019 yılı Ocak – Haziran ayları arasında 310 sosyal çalışma görevlisine 2’şer günlük “Mültecilerle Çalışma ve Uluslararası Koruma” eğitimleri düzenlenmiştir.
-2018 yılı Aralık, 2019 yılı Ocak ve Şubat ayları içerisinde danışma/ön büro/bilgilendirme masalarında görevli 121 personele 2’şer günlük “Mültecilerle Çalışma ve Uluslararası Koruma” eğitimleri düzenlenmiştir.
Ayrıca “Mülteci Hukuku ve Cinsiyet Eşitliği” konusunda 120 hâkim ve Savcı adayına yönelik eğitim düzenlenmiştir.
3. Proje kapsamında 22 Kasım 2018 tarihinde “Çocuk Evlilikleri ve Erken Yaşta Evlilik” teması ile 08 Mart 2019 tarihinde “Çocuk İşçiliği” teması ile yuvarlak masa toplantıları gerçekleştirilmiştir.
4. Bilgilendirme broşürlerinin ve eğitim materyallerinin hazırlık çalışmaları yürütülmektedir.
5. Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü, Adalet Bakanlığı, Barolar, ASAM ve UNHCR katılımıyla “Medeni Hukuk ve Doğum kaydı” konulu 2 günlük Çalıştay 27-28 Aralık 2018 tarihlerinde Antalya’da gerçekleştirilmiştir.
Proje Kapsamında Gerçekleştirilmesi Planlanan Faaliyetler:
1. İlgili Bakanlıklar, uluslararası kuruluşlar, sivil toplum kuruluşları, akademisyenler, hâkimler, avukatlar ve adliye personelinin katılımıyla, farklı ülkelerde görevli adliye personelinin, hâkimlerin ve uzmanların iltica ve adalete erişim konularındaki kapasitesinin geliştirilmesine dair mevzuat ve uygulamalar hakkında bilgi alışverişi yapılması amacıyla bir konferans düzenlenecektir.
2. Mültecilere yönelik çalıştay ve eğitimlerde kullanılmak üzere bir kısa film hazırlanacaktır.
ADLİ SÜREÇLERDE ÇOCUK DOSTU TERCÜME PROJESİ
Proje Ortakları: Adalet Bakanlığı Eğitim Dairesi Başkanlığı, UNICEF (Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu)
Proje Bütçesi: 80.000 Dolar
Projenin Amacı: Proje ile adli süreçlerde özellikle mülteci çocukların dâhil olduğu ve tercüme gereken davalarda görev alan tercümanların; çocukla iletişim, risk altındaki çocuğa yaklaşım, uygun terminolojinin kullanılması gibi konularda kapasitelerinin güçlendirilmesi amaçlanmaktadır. Böylelikle tercüme süreçlerinde çocuklar aleyhine ortaya çıkabilecek ikincil örselenme risklerinin en aza indirilmesi hedeflenmektedir. Proje kapsamında özellikle mültecilerin yoğun olarak yaşamakta olduğu iller öncelikli olarak belirlenmiştir. Çalışma kapsamında düzenlenecek eğitim faaliyetlerinin hedef kitlesi mültecilerin yoğun olarak yaşadıkları illerde görev yapan tercümanlardır.
1. Tercümanların mevcut durumlarının ve eğitim ihtiyaçlarının belirlenebilmesi için odak grup görüşmesi metodu seçilmiştir. Odak grup görüşmelerinin, tercümanların yanı sıra mülteci çocukların adli süreçlerde en çok temas ettikleri mahkeme çalışanları ile hâkim ve savcılarla yapılmasının tercüman eşliğinde yapılan görüşmelerde ya da ifade alımlarında yaşanan sorunların tespiti açısından yararlı olacağı düşünülmüştür.
Odak grup görüşmeleri ile ilgili olarak Ankara, Adana, Hatay ve Gaziantep olmak üzere mülteci nüfusunun fazla olduğu 4 il seçilmiştir. Bu doğrultuda seçili adliyelerde görevli Çocuk Mahkemeleri, Çocuk Ağır Ceza Mahkemeleri, Aile Mahkemeleri ve Ağır Ceza Mahkemelerinde görevli hâkimler, savcılar, yazı işleri müdürleri ve sosyal çalışma görevlileri, Çocuk Suçları Soruşturma Büroları, Aile İçi Şiddet Soruşturma Büroları gibi çeşitli soruşturma bürolarında görevli Cumhuriyet Savcıları ve komisyon bilirkişi listelerine kayıtlı tercümanlar ile ayrı ayrı odak grup görüşmeleri yapılarak ihtiyaç analizi çalışmaları tamamlanmıştır.
2. Düzenlenecek eğitimlere katılmak isteyen tercümanların başvuruları, komisyonlara gönderilen başvuru formları üzerinden kabul edilmiştir.
3. Eğitimlerde kullanılmak üzere modül ve materyaller hazırlanmış, 2019 yılı içerisinde toplam 142 tercümana eğitimler verilmiştir.
4. Tercümanın istifade etmesi için Türkçe – Arapça Temel Hukuki Terim ve İfadeler Sözlüğü ile Rehber İlkeler materyalleri ile kısa film hazırlıkları devam etmektedir.