Y ld z parlayan yeni enerjiler
Download "Y ld z parlayan yeni enerjiler"
1 Gelecek& Trendler Yenilikçilik ve gelecek araflt rmalar dergisi l Kas m Y ld z parlayan yeni enerjiler Enerji üretiminde fosil yak tlar n a rl yavafl yavafl azal rken rüzgar, günefl ve biyo yak t gibi yenilebilir enerjilerin y ld z parl yor. Yenilenebilir enerji önem kazan yor 2030 da enerji tesislerine yap lan global yat r mlar n yüzde 40, yenilenebilir enerji kaynaklar na yönelik olacak. Afrika dan temiz enerji Desertec giriflimi Avrupa, Orta Do u ve Kuzey Afrika ya sürdürülebilir enerji sa lamay amaçl yor.
2 2 GELECEK&TRENDLER Editör - çindekiler Yeni bir dönem bafllamal eçti imiz günlerde, bir yaz m için araflt rma yapm flt m. Birleflmifl Milletler in bir G raporu elime geçmiflti. Bütün dünyada büyük ilgi geçen Yenilenebilir Enerji konusuna odakl araflt rmay okuyunca, trendi daha iyi alg lam flt m. Biliyorsunuz, dünya büyük bir kriz ve onu izleyen durgunluk döneminden geçiyor. Ancak sektörün potansiyeli nedeniyle dünyan n dört bir yan ndaki yat r mc lar yenilenebilir enerjiye yat r ma devam ediyor. Araflt rma, bu gerçe i vurguluyor ve flu saptamalar yap yor: Yenilenebilir enerjiye yap lan yat r m son 6 y lda 22 milyar dolardan 155 milyar dolara yükseldi. Bu tutardan aslan pay n ise 36.6 milyar dolar ile geliflmekte olan ülkeler al yor. Enerjinin bu alan na yönelik yat r mlar, önümüzdeki y llarda temposunu art rarak devam edecek. Geliflmifl ve geliflmekte olan ülkeler bu alana ciddi yat r mlar yap yor. Ancak Türkiye henüz yolun bafl nda Buna ra men yerli ve yabanc yat r mc lar n inan lmaz ilgisi var. Hidroelektrik ve rüzgar baflta olmak üzere 20 kadar yabanc flirket yat r m f rsat kolluyor. Hepsinin gözü Meclis ten geçmesi beklenen yasan n ç kmas nda Yenilenebilir enerji alan n düzenleyecek bu yasa, yeni bir dönemi bafllatacak. Böylece Türkiye de toplam tüketimden sadece yüzde 0,5 pay alan yenilenebilir enerjinin pay, Avrupa daki yüzde 12 ye olmasa bile daha yüksek düzeylere ç kabilecek. Bu hem ülke ekonomisine hem çevreye büyük bir katk y da beraberinde getirecek. Sayg lar mla M. Rauf Atefl Ç NDEK LER Yenilenebilir enerji önem kazan yor...3 Y ld z parlayan yeni enerjiler...5 Afrika dan temiz enerji...9 Meme kanseriyle mücadelede yeni bir teknoloji...10 Yay nc Do an Burda Dergi Yay nc l k ve Pazarlama A.fi cra Kurulu Baflkan Mehmet Y. Y lmaz Yay n Direktörü (Sorumlu) M. Rauf Atefl Yay n Yönetmeni Sedef Seçkin Büyük Yaz iflleri Müdürü Ebru F rat Haber Müdürü Hande Demirel Süzer Görsel Yönetmen A. Bertu Pat r Yay n Kurulu (Alfabetik s rayla) M. Rauf Atefl, Özlem Aksoy, Hande Demirel Süzer, Hüseyin Gelis, Sibel Hür, Sedef Seçkin Marka Müdürü Gökçe Aykaç Ankara Temsilcisi Erdal pekeflen Tel: Yay n Türü Yerel, süreli, ayl k Bask Doruk Grafik Tel: Da t m Yaysat A.fi. Tel: Yönetim Genel Yay n Koordinatörü Yeflim Denizel Tüzel Kifli Temsilcisi Murat Köksal Sat fl Direktörü Orhan Taªk n Finans Direktörü Didem Kurucu Üretim Direktörü Servet Kavaso lu Reklam Grup Baflkan Cem M. Baflar Grup Baflkan Yard mc s Funda Baykal Sat fl Müdürleri Özlem Güner Atefl, Emel Sönmez Sat fl Temsilcisi Deniz Küçükhüseyin Çakmakç Teknik Müdür Nusret K r ml o lu Tel: (3 hat) Faks: Rezervasyon Tel: Faks: Ankara Reklam Tel: Hedef Sayfalar Tel: Faks: Maya Akar Center, Kat: 7 Büyükdere Cad. No: Esentepe/ STANBUL Hürriyet Medya Towers Güneflli- STANBUL Tel Faks c Capital Dergisi Do an Burda Dergi Yay nc l k ve Pazarlama A.fi taraf ndan T.C. yasalar na uygun olarak yay mlanmaktad r. Capital Dergisi nin isim ve yay n hakk Do an Burda Dergi Yay nc l k ve Pazarlama A.fi ye aittir. Dergide yay mlanan yaz, foto raf, harita, illüstrasyon ve konular n her hakk sakl d r. zinsiz, kaynak gösterilerek dahi al nt yap lamaz. DB Okur Hizmetleri hatt Tel: DB Abone Hizmetleri hatt Tel: Faks: Pazar hariç her gün saat aras nda hizmet verilmektedir.
3 YEN LENEB L R ENERJ Pazar analizi klim de iflikli i, global ölçekte elektri e olan talebin t rmanmas, fosil yak t k tl ile maliyetlerinin yükselmesi gibi nedenlerden dolay yenilenebilir enerjiye olan talep h zla art yor itibar yla dünya genelinde enerji tesislerine yap lan yat r mlar n yaklafl k yüzde 40 n n, yenilenebilir enerji kaynaklar n n gelifltirilmesine yönelik olaca tahmin ediliyor. Rüzgar enerjisi ise bu kaynaklar aras nda aç k ara farkla öne ç k yor. Yenilenebilir enerji önem kazan yor Yenilenebilir enerjiler, CO2 sal n m na neden olmaks z n enerji üretebildiklerinden hem çevreyle uyumlu hem do al kaynaklar koruyabilen enerji kaynaklar d r. Yenilenebilirlerin kullan m na ekonomik aç - dan meydan okuyan faktörler aras nda ise günefl ve rüzgar enerjilerinin do alar gere i düflük enerji yo unlu una sahip olmalar ve hava koflullar na ba l olduklar ndan enerji flebekelerini her zaman ayn miktarda besle- yememeleri say labilir y l nda, yenilenebilirlerin Almanya n n toplam elektrik üretimine katk s yüzde 14 civar ndayd. Günefl, rüzgar, su, biyokütle (biyolojik yak t) ve jeotermal gibi yenilenebilirler di er ülkeler aç - s ndan da çok önemli. Öyle ki bu kaynaklara hemen her yerde rastlamak mümkün ve pek çok ülkede zahmetli ve yüksek ulaflt rma maliyetlerine gerek kalmayacak kadar yak n mesafede bulunmaktalar. Dolay s yla yenilebilir enerjiler sayesinde petrol, do algaz veya kömür gibi do al kaynaklara sahip olmayan ülkelerin fosil yak tlara olan ba ml l klar azalabilir ve bu ülkeler kendi enerji tedarik zincirlerini kurabilirler y l nda dünya genelinde enerji üretiminde kullan lan su d fl ndaki yenilenebilirlerin yüzde 2 olan pay n n, 2030 y l na gelindi inde yüzde 11 e yükselmesi bekleniyor. Bu rakam n yaklafl k yüzde 55 i rüzgardan, yüzde 24 ü biyoyak ttan, yüzde 15 i güneflten ve yüzde 5 i de jeotermal kaynaklardan gelecek. (Kaynak: Siemens). Rüzgar n gücü. Rüzgar enerjisi tüm yenilenebilir enerjiler aras nda flimdilik en rekabetçi görüneni. Avrupa Rüzgar Enerjisi Derne i (EWEA), Avrupa da bugün bir giga- Gelecek&Trendler 3
4 4 YEN LENEB L R ENERJ Pazar analizi GERÇEKLER & RAKAMLAR n Rüzgar enerjisi: Siemens in 2003 y l ndan bu yana kurdu u toplam 3 bin 300 megawat kapasitesindeki rüzgar enerjisi tesisleri sayesinde her y l 8 milyar tona yak n CO2 nin atmosfere sal n m engelleniyor. wat n biraz üzerinde olan aç k denizlerde kurulu rüzgar enerjisi kapasitesinin 2020 y l - na kadar 20 gigawat geçebilece ini tahmin ediyor. fiu anda dünyan n en büyük ikinci rüzgar enerjisi pazar olan Birleflik Devletler de ülke çap nda pek çok uygun arazinin olmas nedeniyle sadece karasal rüzgar parklar kurulurken Avrupa ise her geçen gün yüzünü daha çok denizlere çeviriyor. Bugüne kadar kurdu u rüzgar parklar ile Siemens Enerji sektörü, rüzgar enerjisi alan nda pazar n kendisinden bile h zl büyüyor ve denizlerde kurulu rüzgar parklar bak m ndan pazar lideri konumunda. Güneflten elektrik üretimi. Günefl enerjisini elektri e dönüfltüren enerji tesislerine fotovoltaik, solar termal ve günefl kulesi tesisleri örnek gösterilebilir. Siemens e göre günefl enerjisi, tüm yenilenebilirler aras nda yüzde 15 ile en h zl büyüme oran n yakalayacak. Üstelik günefl enerjisinin bu h zl geliflimi, dünya genelinde flimdiden köklü maliyet tasarruflar na giden kurulufllar taraf ndan da fliddetle destekleniyor. Fotovoltaik sektöründeki büyümenin ard nda bafll ca 1 megawat tan küçük kapasitelere sahip tesisler bulunurken solar termal tesisler ise günefl fl ndan bolca faydalan labilen yerlerde kurulacak ve 200 megawat kapasitesine ulaflabilen büyük tesislerle ivmelenecek. Aslan pay suyun. Yenilenebilir enerji kaynaklar ndan enerji üretiminde aslan pay n hidro enerji al yor. Büyük tesislerin yan s ra küçük hidro enerji tesisleri de kurulmakta. Kullan lan temel enerji flebekelerine, gelecekte denizlerde kurulmufl hidro enerji tesisleri de katk da bulunacak. Siemens, ortak giriflimi Voith Hydro arac l yla hali haz rda kurulu 90 gigawat l k filosuyla bugün hidro enerjinin en büyük destekçilerinden biri konumunda. Biyokütle ve jeotermal. Biyokütle ve jeotermal kaynaklar da genel olarak CO2 nötr olduklar için yenilenebilirler aras nda say labilir. Geliflmekte olan ülkelerde artan elektrik talebi ve göreceli olarak iyi say labilecek ekonomik de eri nedeniyle jeotermal enerji kullan m n n giderek yükselmesi bekleniyor. Biyokütle ise özellikle küçük kombine s ve enerji tesislerinde kullan m aç s ndan oldukça cazip bir enerji kayna olarak görülüyor. Siemens Enerji Sektörünün sundu u turbo makinalar, bu do al kaynaktan yenilenebilir enerji üretiminde kilit bileflen rolü oynuyor. n Solar termal: Siemens spanya, Andalusia daki Andasol 1 ve Andasol 2 solar termal enerji tesislerinde kullan lmak üzere 2 buhar türbininin teslimat n yapt. Bu tesisler 2008 ve 2009 da, ana enerji flebekesine ba land klar nda 512 bin metrekare lik bir alana yay lan günefl kolektörlerinin, 50 megawat l k toplam kapasitesiyle Avrupa da kendi türünde en büyük kurulufl olacak. n Fotovoltaik: Siemens günefl parklar için, invertörlerinden diflli kutular na ve transformatörlerine kadar genifl bir yelpazede elektrik donan m sunmakta. Bu eksiksiz yelpazede Sinvert seris invertörlerle birlikte kuru tür olarak bilinen (Geafol) transformatörler de yer al yor. Bunlar her ne kadar standart ya a bat r lm fl transformatörlerden daha pahal olsalar da çevreye çok daha iyi uyum sa lamakta, bak m yap lmas na gerek duymamakta, çok daha verimli çal flmakta ve yüksüz durumdayken enerji çekmemektedirler. Örne in Siemens, Citysolar için, toplam 20 megawat kapasiteye sahip Beneixama günefl park n n ihtiyaç duydu u tüm elektrik donan m n sadece 1 y l içinde üretmifl ve yerine kurmufltu. n Yüzer rüzgar enerjisi tesisleri: Siemens ve Norveçli enerji hizmetleri kurumu StatoilHydro, yüzer rüzgar enerjisi tesislerinin gelifltirilmesi konusunda birlikte çal fl yor. Su üzerinde yüzebilen ilk rüzgar türbinin deneme sürüfllerine Norveç sahillerinde bafllan lacak.
5 Öne ç kan teknolojiler Dünya genelinde 2008 y l nda 21 bin terawat saat (TWh) olan toplam enerji üretimi, 2030 da 37 bin TWh e yükselecek. Fosil yak tlar yüzde 60 l k pay ile 2030 y l nda da enerji üretiminin bel kemi ini oluflturmaya devam ederken rüzgar, günefl, su gibi yenilenebilir enerji kaynaklar n n y ld z parlayacak. Y ld z parlayan yeni enerjiler Gelecek&Trendler 5
6 6 YEN LENEB L R ENERJ Öne ç kan teknolojiler 2030 y l na gelindi inde, dünya çap nda enerji tesisleri piyasas na yap lan toplam yat r mlar n yaklafl k yüzde 40 n n yenilenebilir enerji kaynaklar n n gelifltirilmesine harcanaca düflünülüyor. Büyük bir h zla büyüyen bu pazar n ard ndaki kilit faktörler aras nda ise iklim de iflikli i, global ölçekte elektri e olan talebin t rmanmas ve fosil yak t k tl ile maliyetlerinin yükselmesi say l - yor. Rüzgar enerjisi, yenilenebilir enerji kaynaklar n n en önemlisi konumunda. Dünya genelinde enerji üretiminde kullan lan hidroenerji d fl ndaki yenilenebilirlerin 2008 de yüzde 3 olan paylar, 2030 y l na gelindi inde yüzde 14 e yükselecek. Bu rakama katk - da bulunanlar ise büyüklüklerine göre s ras yla yüzde 49 ile rüzgar enerjisi, yüzde 28 ile günefl enerjisi, yüzde 19 ile biyoyak tlar ve yüzde 3 ile jeortermal enerji olacak. Pazar nas l geliflecek? Yenilenebilenler aras nda günefl enerjisinin yüzde 28 i aflan büyüme oran yla en h zl s olmas bekleniyor. Üstelik günefl enerjisinin bu fevkalade h zl geliflimi, dünya genelinde daha flimdiden köklü maliyet tasarruflar na giden kurulufllar taraf ndan da fliddetle desteklenmeye devam edecek. Günefl s s n kullanan (solar termal) enerji tesisleri pazar, 2015 y l na kadar her y l çift haneli büyüme oranlar n
7 yakalayarak 10 milyar Euro hacmine ulaflacak. Rüzgar enerjisi, say lar her geçen gün artan pek çok ülkede kullan lan en önemli yenilenebilir enerji kayna konumunda. En güçlü büyüyen pazarlar aras nda Çin, Hindistan ve ABD bulunuyor y l nda 94 gigavat (GW) olan karada kurulu rüzgar çiftliklerinin toplam kapasitesi 2030 y l nda 660 GW a yükselecek. Bu arada dünya genelinde sadece bir GW olan aç k denizlerde kurulu toplam kapasitenin ise 85 GW a ç kmas bekleniyor. BUNLARI B L YOR MUYDUNUZ? n Dünyam z n günefl kufla n n üzerindeki çöl bölgelerinde henüz keflfedilmemifl devasa bir enerji potansiyeli var. Bu alanlardaki bol günefl fl nlar sayesinde y lda 4 bin 800 saatlik enerji üretimi yap labilir. n Dünyadaki tüm çöller sadece alt saat içinde insano lunun bir y lda tüketebilece inden fazla enerji al yor. n Parabolik aynalarla doldurulmufl 300 kilometrekarelik bir alan dünyan n tüm enerji ihtiyac n karfl lamaya yeter. n HVDC enerji nakil hatlar yla enerjiyi bir kilometre boyunca yüzde 3 ün alt nda bir kay p oran yla nakletmek mümkün. n Solar termal enerji tesisleri ile HVDC nakil hatlar n n net infla süresi 1 veya 2 y l al yor. n fiimdilik 500 megavat kapasiteli solar termal enerji tesisleri çal fl r durumda ancak bir gigavatl k pek çok tesis de inflaat aflamas nda ve 10 gigavattan yüksek kapasiteli tesisler de planlanma sürecinin sonlar nda bulunuyor. Siemens ten örnek proje. Siemens in portföyünde Desertec gibi görkemli projelerin uygulanmas nda kullan labilecek dünyan n en kapsaml ürün ve çözümler yelpazesi bulunuyor. Siemens bugüne kadar günefl s - s na dayal sistemlerde ola anüstü derin bir deneyim kazanm fl durumda. fiimdiye kadar günefl s s na dayal projelerden ald m z toplam 50 siparifl ile solar thermal enerji tesislerinde kullan lan buhar türbinleri pazar nda liderli e yükseldi. Siemens, buhar türbinlerinin yan s ra solar termal enerji tesisleri pazar n n di er kilit bir bilefleni olan günefl s s n toplama teknolojisine de sahip bulunuyor. Siemens rüzgar enerjisi, dünya genelinde aç k deniz rüzgar çiftlikleri pazar n n da lideri konumunda. Aç k deniz uygulamalar için 3,6 MW kapasiteyle en yüksek güce sahip rüzgar türbini serilerini Siemens sunuyor. Ayr ca yenilenebilir enerjilerin uzak mesafelere nakli (örne in, yüksek voltaj do rudan ak m HVDC nakli gibi) ve flebekelere entegrasyonu için gerekli çekirdek teknolojilere de sahip. Öne ç kan 3 teknoloji. Yenilenebilir enerjiler taraf nda öne ç kan 3 önemli teknoloji var. Bunlar solar termal enerji tesisleri, rüzgar çiftlikleri için rüzgar türbinleri ve yüksek voltajl do rudan ak m (HVDC) olarak s - ralanabilir. Solar termal enerji tesisleri, buharla çal flan fabrikalara çok benziyor. Aradaki tek fark ise gerekli buhar elde etmek için fosil yak tlar yerine güneflin s s ndan faydalan lmas. Sonuçta CO2 sal n m na neden olunmaks z n enerji üretilmekte. Solar termal enerji tesislerinin çal flma prensibi oldukça basit: Günefl fl nlar aynalar arac l yla bir hazneye odakland r l r ve bu haznenin içinde sirküle eden s, transfer maddesini s t r. Bu madde daha sonra s dönüfltürücüsüne gönderilerek buhar türbinini döndürecek buhar elde edilir. Bugün en yayg n olan solar termal enerji tesisi türü, yüzde 90 ndan fazlas - n Siemens in satt buhar türbinlerinde kullan lan parabolik çanak teknolojisiyle çal fl yor. Siemens bugüne kadar ald 50 civar ndaki solar termal enerji tesisi projesi siparifliyle buhar türbinleri pazar n n tart flmas z lideri konumunda. Buhar türbinlerinin fevkalade hassas zorunluluklar karfl lamas gerekiyor. Bir solar termal enerji tesisi günefle ba ml d r, yani günefl ç kt nda çal fl r batt nda durur. flte bu nedenle Siemens in türbinlerinin, türbinin mümkün olan en esnek flekilde çal flmas n sa layacak flekilde bir yüksek bas nç bir de düflük bas nç bölümü olmak üzere iki bölümü var. Siemens in sunum yelpazesinde ayr - ca buhar türbini jeneratörleri için çeflitli hassas aletler ve kontrol birimleri de bulunuyor. fiirket, 2009 Mart nda Archime- Gelecek&Trendler 7
8 8 YEN LENEB L R ENERJ Öne ç kan teknolojiler de Solar Enegy nin yüzde 28 oran nda hissesini sat n alarak solar termal enerji tesislerinde kullan lan sürücü teknolojilerini gelifltirmek konusunda ne kadar kararl oldu unu gösterdi. Archimede Solar Enegy, parabolik çanakl enerji tesislerindeki toplama haznelerinde s transfer maddesi olarak eritilmifl tuzu kullanan dünyan n ilk ve tek flirketi. Geleneksel k zg n ya kullanan tesislerle k yasland nda eritilmifl tuz kullanan solar termal enerji tesislerinin verimlili i dikkate de er derecede yüksek. Ayr ca eritilmifl tuz, karanl kta da elektrik üretilebilmesini sa layacak flekilde s y depolayabilmekte. Rüzgar türbinleri. Rüzgar enerjisi, yenilenebilirler aras nda flu anda en önemli enerji kayna. Siemens in Yenilenebilir Enerji Bölümü, bugünlerde tüm faaliyetlerini yo un bir flekilde rüzgar enerjisi iflini güçlendirmeye odaklam fl durumda. Siemens in bugün dünyan n dört bir köflesinde aktif olarak çal flan toplam 8 bin 800 megavat (MW) kapasitesinde 7 bin 800 adet rüzgar türbini bulunmakta. Bu rakam dünya üzerinde kurulu toplam rüzgar enerjisi tesislerinin yüzde 7 sine iflaret ediyor. Aç k denizlerde kurulu 600 MW l k aktif kapasitesi ve halen inflas süren 3 bin 300 MW aflan potansiyel kapasitesiyle Siemens, bugün aç k deniz uygulamalar nda kullan - lan rüzgar türbinlerinin lider tedarikçisi konumunda. Siemens Enerji Sektörü flimdiye kadar DONG Energy ile E.ON ve Masdar n ortak mülkiyetindeki London Array aç k deniz rüzgar enerjisi projesine tam 175 adet türbin satm fl durumda. London Array projesi bittikten sonra toplam 630 megavat (MW) kapasitesiyle dünyan n en büyük aç k deniz rüzgar çiftli i olacak. Ayr ca bu rüzgar çiftli ini gelecekte istendi i takdirde bin MW a kadar ç - kartma taahhüdü de verilmifl. Aç k deniz için Hywind inovasyonu. Siemens Enerji Sektörü CEO su Wofgang Dehen, Aç k deniz pazar n n gelece i çok parlak görünüyor diyor. Siemens bu y l içinde Büyük Britanya ve Danimarka da da 5 adet aç k deniz rüzgar çiftli inin inflas na bafllad. Dehen flöyle diyor: ngiliz hükümeti, politik çerçeve çal flmas n gelifltirerek aç k deniz rüzgar enerjisinde devam eden büyüme ve yat r mlar için sa lam bir zemin haz rlam fl oldu. Bu projeler art k yat r mc lar aç - s ndan çok daha kârl ve cazip hale geldi. Siemens, London Array aç k deniz projesine ilaveten yak n bir gelecekte çok say da aç k deniz projesinin daha ihalesine ç k laca n tahmin ediyor. Siemens in rüzgar enerjisi portföyünde, son derece genifl kullan m alanlar na sahip farkl tasar mlarda ve ebatlarda pervaneler kullanan kara ve deniz rüzgar türbinleri bulunuyor. Siemens in 3,6 MW kapasitesindeki makinas ise dünya genelindeki aç k deniz uygulamalar nda en yüksek güce sahip rüzgar türbini olma unvan na sahip. Di er yandan Siemens ve StatoilHydro, 2009 Haziran nda dünyan n ilk büyük ölçekli yüzen deniz türbinini infla etti. Aç k deniz rüzgar türbini teknolojilerinde yepyeni ç rlar açabilecek olan Hywind, 120 ile 700 metre derinliklerdeki sularda kullan lmak üzere tasarlanm fl. Çözüm yüksek voltajda sakl. Dünya genelinde elektri e olan talep, elektrik flebekelerinde ölümcül etkiler yaratarak gelecek y llarda da artarak devam edecek. Standart alternatif ak m flebekeleri, ne yenilenebilir enerjiyle entegre edilmeye ne artan enerji ticaretiyle bafla ç kabilmeye ne de birbirine ba l enerji flebekelerini dengelemeye muktedir. Bu nedenle tek çözüm yüksek gerilim (DC) iletimidir. Bu tür bir enerji nakil sistemi sayesinde sadece elektrik enerjisinin uzak mesafelere minimum kay pla tafl nmas sa lanmaz, ayn zamanda teknik anlamda uyumsuz iki enerji flebekesinin birbirlerine ba lanmalar da mümkün k l nabilir. Siemens, HVDC sistemlerinde teknoloji lideri konumunda y l itibar yla 5 bin MW kapasiteye sahip dünyan n ilk 800 KW lik HVDC link hatt, Yunnan eyaletindeki hidroenerji tesislerinden Guangdong un sahil fleridine kadar olan bin 400 kilometrelik mesafede elektrik nakli yapacak. Bu HVDC link hatt sayesinde her y l 30 milyon tondan fazla CO2 sal n m n n da önüne geçilmifl olacak.
9 Desertec projesi Afrika dan temiz enerji Siemens Enerji Sektörü, di er sanayi flirketleri ile birlikte Avrupa, Ortado u ve Kuzey Afrika ya sürdürülebilir enerji sa lamak için tasarlanan Desertec giriflimine kat l yor. 13 Temmuz da Münih te mutabakat zapt imzalanan giriflim kapsam nda, Sahra Çölü ndeki günefl enerjisi üretim tesislerinde ve Kuzey Afrika daki rüzgâr enerjisi santrallerinde üretilen çevre dostu enerji, enerjinin gerekli oldu u yükleme merkezlerine aktar lacak. Dünya üzerindeki çöl bölgeleri, sadece 6 saat içinde, insano lunun bir y l içerisinde tüketti inden daha fazla enerji al yor. Sahra Çölü nde günefl, bir y l içinde 4 bin 800 saat boyunca temiz enerji üretme potansiyeli sunuyor. Bu miktar Almanya n n yaklafl k üç kat kadar. Yani burada 300 km ye 300 km bir alanda kurulacak olan günefl enerjisi santralleri, dünya çap ndaki tüm enerji ihtiyac - n karfl lamaya yeterli olabilir. Desertec giriflimi, günefl ve rüzgâr temelli elektrik üretmek suretiyle 2050 y l itibar yla Avrupa daki enerji ihtiyac n n yaklafl k yüzde 5-20 sini karfl lamay hedefliyor. Siemens, Desertec gifliminin kat l mc lar ndan biri. Siemens Enerji Sektörü Yenilenebilir Enerji Birimi Baflkan René Umlauft, bu giriflimin gelecekteki enerji arz nda sürdürülebilir enerji tedarikine önemli katk sa layabilece ini söylüyor. Desertec projesinin Siemens in 160 y ldan uzun süredir güçlü yönlerini oluflturan sürdürülebilirlik, teknolojik yetkinlik ve vizyon sahibi giriflimcilik kavramlar n bir araya getirdi ine de dikkat çeken Umlauft, Siemens günefl enerjisi santralleri, rüzgar türbinleri ve verimli enerji iletimi için kullan lan ürünlerden oluflan zengin portföyü ile Desertec için mükemmel bir teknoloji orta diye konufluyor. Verim sa layan teknolojiler. Siemens, günefl enerjisi santralleri, fotovoltaik (günefl pili) tesisler, rüzgâr türbinleri ve yüksek verimli enerji iletim teknolojileri dâhil olmak üzere, çevreci teknolojilerden oluflan çok zengin bir ürün portföyü sunuyor. Günefl enerjisi santralleri, 20 y ldan uzun bir süredir çevreci elektrik enerjisi üretmek için kullan lmakta olup bu tesislerin say s nda hâlihaz rda büyük bir art fl gözleniyor. Siemens ayr ca, günefl enerjisi santrallerinde kullan lan buhar türbinlerinin üretiminde de pazar lideri konumunda. talyan menfleli Archimede Solar flirketindeki hissesi ile Siemens, bu enerji tesisleri için kilit öneme sahip bir parça olan günefl al c lar için gelece e dönük teknolojiyi sunuyor. Bu iki teknolojinin birleflimi, Siemens in bu tesislerinin verimlili ini daha da artt rmas n sa layacak. Bu da, günefl enerjisi üretim maliyetlerinin düflürülmesine olanak tan yacak. Dev iletim hatt. Desertec projesi kapsam nda yer alan çöl bölgelerinde üretilen elektri in, Kuzey Afrika dan Avrupa daki tüketicilere ulaflt r lmas için yaklafl k 2 bin km uzunlu unda bir iletim hatt na ihtiyaç var. Söz konusu mesafe, Yüksek Gerilim DC (HDVC) iletim sistemleri aç s ndan herhangi bir sorun yaratm yor. Örne in, Siemens taraf ndan Çin de hayata geçirilen bir HVDC projesinde, ülkenin iç kesimlerindeki hidroenerji santrallerinde üretilen 5 bin MW l k enerjinin, sahildeki büyük flehirlere (ki burada yaklafl k bin 400 km lik bir mesafe söz konusu) iletilmesi gerekliydi. Bu elektrik otoban sayesinde, enerjinin yüzde 95 i yükleme merkezlerine ulaflabildi. Buna karfl l k, geleneksel AC hatlar nda yaklafl k 400 MW l k enerji, iletim s ras nda kaybolabiliyor. Bu miktar, yaklafl k olarak orta büyüklükte bir enerji tesisinde 160 rüzgâr türbini ile üretilen enerji miktar na eflit. Enerji kayb n n düflük seviyelerde kalmas, çevreye her y l 3 milyon metrik ton daha az CO2 sal nmas n sa l yor. Günefl enerjisi santrallerinde kullan lan buhar türbinleri ve al c lar ile rüzgar türbinleri ve yenilikçi HVDC iletim teknolojisinin tümü, Siemens in çevreci ürün portföyünün bir parças n oluflturuyor mali y l nda, Siemens in Çevreci Portföyü ndeki ürün ve çözümlerden elde etti i gelir yaklafl k 19 milyar Euro idi. Bu rakam, Siemens in toplam cirosunun yaklafl k dörtte birine karfl l k geliyor. Gelecek&Trendler 9
10 10 AR-GE Sa l k Yeni meme ultrason sistemi, yo un meme dokusuna sahip kad nlarda ve mamografinin yetersiz kald durumlarda teflhis güvenilirli ini art r yor. Meme kanseriyle mücadelede yeni bir teknoloji Meme kanseri, kad nlar aras nda en s k rastlanan kanser çeflidi. Meme kanserine yakalanan kad nlar n say s, tüm dünyada gün geçtikçe art yor. Bu durum da erken teflhisi, hastal n tedavisinde her fleyden önemli k l yor. Ancak iyi ve kötü huylu meme tümörleri farkl görünüm arz ediyor. Bu nedenle tümörlerin teflhisi, medikal görüntüleme alan ndaki en önemli zorluklardan birini oluflturuyor. Mamografi, hali haz rda meme kanserinin tespiti ve görüntülemesinde alt n bir standart (Gold Standard) olma özelli ini korurken bu uygulaman n, memelerinde yo- un dokular bulunan kad nlar için daha az etkili oldu u anlafl ld. Doku ne kadar yo un olursa yani ne kadar çok beze dokusu ve ne kadar az ya varsa o kadar az fl n geçirgen oluyor. Bu durum, bu tip dokuya sahip kad nlar n mamografi görüntülerinin, yo un dokular nedeniyle okunmas n zorlaflt r yor ve var olan tümörlerin beyaz görünmesine neden oluyor. Buna kan t olarak New England T p Dergisi nde yay nlanan bir çal flma, yo un meme dokusuna sahip kad nlar n meme kanserine yakalanma riskinin di er kad nlara göre 5 kat daha fazla oldu unu ortaya koyuyor. Meme ultrason görüntüleme tekni i, mamografi s ras nda tespit edilen gö üs lezyonlar n n do as n belirlemede uzun zamand r kullan l yor. Bu teknik, radyasyonu iyonize etmek yerine yüksek frekansl ses dalgalar n kulland için doku yo unlu u art k bir sorun olmaktan ç k yor. Böylece ultrason tekni i, memedeki anormal herhangi bir kitlenin kat sert mi yoksa s v yla m dolu oldu unu, di er bir deyiflle yumuflak m sert mi oldu unu tespit ediyor. Bir lezyonun sertlik seviyesi o lezyonun kanserleflme derecesinin bir göstergesi olabilir. Amerikan T p Derne i Dergisi nde yay nlanan bir çal flma, rutin bir mamografiye ek olarak ultrason görüntüleme tekni i uyguland nda, sadece mamografi ile tespit edilenden yüzde 28 daha fazla kanser vakas n n ortaya ç kar ld n gösteriyor. Siemens in yeni ACUSON S2000 ABVS (Otomatik Meme Hacim Taray c s -Automated Breast Volume Scanner) meme ultrasonunun teflhis kapasitesini art r yor. Meme patolojisi ve meme hastal klar n n kapsaml analizini sunan bu sistem, memenin 3 boyutlu tam saha sonografik görüntülerini alacak flekilde tasarland.
Gelece in enerjisi. Çöl enerjisi. Çevreci otobüs
Gelecek& Trendler Yenilikçilik ve gelecek araflt rmalar dergisi l fiubat 2010 www.siemens.com.tr Gelece in enerjisi Küresel s nma, iklim de ifliklikleri ve enerji kaynaklar n n h zla tükenmesi, dünyan