Kürdistanlı aydınlardan Azadi İnisiyatifi'ne dair...
Kemalist sistemde halen devam eden Kürdistan’ın en temel sorunu olan özgürleşme sorununu çözmek için Kürdistanlı aydın, yazar, aktivist ve ulemaların kurmuş olduğu “Azadi İnisiyatifi” ilan edildi.
Azadi İnisiyatifi'nde yer alan Kürdistani şahsiyetlerin inisiyatif ile ilgili değerlendirmeleri;
Sabiha Ünlü: Ben bu hareketi anlamlı bir oluşum olarak görüyorum. Kürdistan kamuoyunda, yaptığım tüm görüşmelerde de ifade edilen böylesine bir iradeye ihtiyaç olduğu yönünde bir beklenti vardı. İnşallah bu inisiyatif bu ihtiyaca cevap verecek nitelikte çalışmalar yapar diye umut ediyorum. Kürtlere ve Kürdistan’a hayırlı ve uğurlu olsun diyorum.
Sevgi Çelik: İnisiyatif'in, toplumumuzdaki bir boşluğu dolduracağına inanıyorum. Çünkü hem İslami değerleri referans alan hem Kürdi değerleri sahiplenen bir oluşuma hayati bir önem atfediyordum. Zira Kürtlerin taleplerini dile getiren çeşitli kuruluşlar vardı. İslami talepleri çeşitli şekiller dile getiren kurumlar da vardı ama ikisinin de bir arada olduğu bir yapı yoktu. İşte İnisiyatif ile birlikte bu boşluk giderilmiş oldu. Bundan sonrası çok önemli. Ben bundan sonra bu iradenin bunu başaracağına inanıyorum.
Adem Özcaner: “Azadi İnisiyatifi”, Kürdistan’da yeni bir renk, yeni bir ses, yeni bir misyon oluşturması hedefiyle yola çıkmıştır. Ancak bunu yaparken direkt bir politik örgütlenmeyi öncelikli olarak hedefine koymamıştır. Asli olarak İslami hassasiyeti olan Kürdistanlı müslümanların, soruna olan ilgilerini, duyarlılıklarını tüzel bir kişilikle deklere etmeyi hedeflemektedir. Onun için inisiyatif adı ile adlandırılan bu oluşum, bu girişim aslında bir İslami ve insani hassasiyetlerimizin, vicdanımızın gereklerini yerine getirme çabasının dekleresidir. İnisiyatif, Kürdistan’ı zemin almaktadır. Kürdistan’ın özgürleşmesini hedef almaktadır. Kürt milletinin en temel haklarına kavuşması için gayret ve çaba içerisinde olacaktır. Bunun için gerekli görülen her türlü legal araç ve yöntemi de kullanma arzusundadır. Ancak buna inisiyatifi yöneten, inisiyatifi oluşturan irade karar verecektir. Bu da ancak süreç içinde şekillendirip sonuçlandırabilir.
Remzi Pêşeng: Özgür düşüncelerin bu heyecan verici davete sırt çevirmesi; Hem de Kürtlerin en eski ve temel olan iki manevi zeminine yani din ve milliyet zeminine yeniden yönelme eğilimini ortaya çıkarma istemine sırt çevirmesi mümkün mü! Azadi İnsiyatifi’nin, kendisini irticai hurafelerden, fanatizm, ırk üstünlüğü taassubu ve şovenizmin kadim afetlerinden uzak tutabilmiş, din ve milliyetin mantıklı ve insani kavranışından doğduğu açıktır. İnisiyatifimiz, milliyet kavramını da kavmi taassupların bağından kurtarır, ırk yerine kültüre dayanarak “fizyolojik maddiyat” sıkışmasından çıkartır, insani maneviyata dönüştürür ve “kültürel özgünlük” cevheri olabileceği bilinci ile birlikte siyasi ve hukuki bir kazanımı elde etmeyi amaçlar.
İnisiyatifin amacını, Türkiye’deki merkezi politikaları, hem dini hem politik hem de ekonomik politikalarını sorgu altına alması açısından önemli buluyorum. Bu açıdan Kürdistan’daki dahilde olan din ve siyaset psikolojisinin de önüne geçeceğinden, Kürtlere izzeti milliye ile izzeti diniyenin birbirlerinin düşmanı değil bir bütün olduğunu göstermesinden ve temsilciliğine aday olması bakımından son derece önemli buluyorum. Kürdistan’a hayırlı olmasını tüm hissiyatımla dua ediyorum…
Mihemed Jiyan: Pêşî vê yekê bêjim ku berê Înisiyatîfa Azadî, li azadiyê ye. Çi qas nirx û hêjahiyên li ser azadiyê hebin, Înîsiyatîf wan tevan ji xwe re dike bingeh û armanc. Damezrênerên wê kesayetên Kurdistanî û Îslamî ne; lê belê kurdistanîbûna wan û îslamîbûna wan ne dijberî hev in, hev temam dikin.
Ji niha û pê de dewra nakokiya Kurd-Misilman hatiye girtin. Divê ev xal baş were zanîn ku: Kurd milletek in û baweriya wan çi dibe bila bibe, ew telebkarê azadiyê ne. Pirsgirêka Kurdan a herî sereke û bingehîn azadî ye. Loma jî înîsiyatîfê ev nav li xwe danî . Bi vê yekê re jî, kete bin misyon û barê azadkirina Kurdistanê.
Derengmayina îslamiyên Kurdistanê, mijareke sereke ya rojeva Kurdistanê bû: “Piştî têkoşîna Şêx Seîd, çima rêxistin an jî bizaveke ku doza Kurdistanê bimeşîne bi pêşengiya îslamiyan derneket?” Ev pirs her demê dihate kirin. Ev pirs pirseke heq bû, lewra rastiya pratîka îslamiyan ev bû. Em bawer in dê ev înîsiyatîf peywira xwe rind bîne cih û dê ji niha û wê de ev pirs neyê kirin.
İrfan Burulday: Kürdistanileşme düşüncesine önemli bir adım atma yolunda miheng taşı Azadi’nin siyasal ve sosyal alanda görünür olması önemli bir gelişmedir. Özünde Kürdistani dinamiklerden beslenerek tutum sergileyeceğine inanıyorum. Kürdistani çeşitliliğe ayrı ayrı renk katmayı hedefleyen Azadi, gerek üstlendiği misyon, gerekse milli değerleriyle kurduğu tarihsel irtibat ile mücadeleyi gündeme taşıması önemli bir adımdır. Nitelikli bağımsız bir hareket şeklinde ortaya çıkması Azadi’yi ayrıştırtan en önemli unsurudur. Türkiyelileşmeyi değil Kürdistanileşmeyi belirgin kılması onu daha aktif ve dinamik hale dönüştürecektir. Kürdistan meselesini siyasi, sosyal ve politik hatta uluslararası zemine taşımayı ilkesel bir amaç edinmesi son derece önemlidir.
Şeyhmus Ülek: Azadi inisiyatifi hem Kürdistanlı müslümanlar açısından hem genel anlamda Kürdistan siyaseti açısından tarihi bir çıkıştır, tarihi bir adımdır. Kürdistan’da siyasal zeminde temsil sorunu yaşayan çok büyük bir kitlenin ihtiyaçlarını da karşılayabileceğini düşündüğüm bir çalışmadır. Özellikle de belirlediği siyasal perspektifiyle, Kürdistan’daki diğer tüm ulusal aktörleri ulusal birlik için ittifaka zorlayacak bir çalışmadır. Kürdistan’ın özgürlük mücadelesi açısından dikkate alınması gereken bir çalışmadır.
Muhittin Batmanlı: Şu ana kadar 21. Yüzyıl Kürtlerin ve Kürdistan’ın dönemidir. Arzu ediyoruz ki Kürdistanlılar diyalog içerisinde olsunlar. Şu ana kadar belki uygulanmadı ama inanıyoruz ki Kürdistan halkı müslümanıyla, hrıstiyanıyla, yezidisiyle, liberaliyle, komünistiyle, alevisiyle, sünnisiyle diyalog içerisinde olsun. Şimdiye kadar Kürdistan’ın kuzeyinde böyle bir oluşum olmadı. Yani dindarlarımız var, liberalimiz var, koministlerimiz var ama istiyoruz ki bu İnisiyatif hem Kürtlerin diyalog anlayışını gerçekleştirsin aynı zamanda Kürdistan’ın diğer parçalarıyla da diyalogumuz olsun. İnşallah bu ,nisiyatif bu alanda bir çığır açar.
Artık dünyada “Kürdistan Müslümanları” diye bir tabir var. Ve biz Kürdistan Müslümanları olarak diyoruz ki: “zaten 1925’e kadar bütün önderlerimiz bawermenddir. 1925’ten 1960 yılına kadar bu hareket Türkiye sistemi tarafından değiştirildi. İnşallah bu İnisiyatif sayesinde bu, rayına oturur. Bu inisiyatifimiz, Şeyh Said’in, Seyyid Rıza’nın, Qazi Muhammed’in, Mahmud Berzenci’nin, Said-i Kürdi’nin, Seyyid Abdulkadir’in, Mela Mustafa Barzani’nin hatta Cigerxwin’in ve ismini sayamadığım bir çok Kürt aydının ve önderinin yolunu takip edecektir. Onun için Kürdistan Ortadoğu’nun liderliğine layık bir ülkedir. Ve eminim ki “Azadi İnisiyatifi” buna katkı sağlayacaktır.
Murat Bozdemir: Bu oluşum bir ihtiyaca binaen yapılan bir faaliyettir. Ve beklenen bir şeydir. Eğer performansı çok yüksek olursa ki, şimdiye kadar hep öyle oldu zaten, büyük bir ihtiyaca cevap verecektir. Kürt özgürleşme mücadelesinde İslam’ın ve Müslümanların şimdiye kadarki ofsayt pozisyonunu değiştireceği konusunda büyük umut içerisindeyim.
Yakup Aslan: İslami hassasiyeti olan ve Kürdistan meselesinde sorumluluk duyan arkadaşlarımızın yaptığı çalışmayla bugüne getirdikleri bir harekettir. Bu hareketin Kürdistan sorununu çözmede yeni projeler üretmek babında Kürdistan’daki halk ihlallerine müdahil olması açısından çok önemli bir katlı sunacağını umuyoruz. Bütün çabamız da budur. Kürdistan’daki İslami hassasiyeti olan Kürtlerin de uzun süreden beri böyle bir beklenti içerisinde olduklarını da biliyoruz. Bu çalışmanın da bu beklentileri de karşılayacağına inanıyorum.
Sıdkı Zilan: Şimdi yüzyıl önce Kürdistan ismi ile İstanbul’da kurumlar kurulmuş. Sonra dünya savaşı gelmiş inkar süreci başlamış, katliam ve imha süreçleri başlamış. Kürtler fırsat buldukça bu tür girişimlerde bulunmuşlar. Bu İnisiyatif süreci de böylesi bir süreçtir. İnşallah hayra vesile olur. Her insan her toplum sorunlara duyarlılığı ölçüsünde müdahil olmak ister. Bu da bir yardımlaşmadır. Kürtlerin kendi doğal haklarına kavuşması için gösterilen bir faaliyettir. Bu yerinde bir inisiyatiftir. Herkesin doğrularıyla birlikteyiz...
Yavuz Delal: Öncelikle anlamamız gereken birinci konu “Azadi İnsiyatifi” önemli bir açığı kapatacaktır. Kürdistan dışında speküle edilen Kürt toplumunun temel hak ve hürriyetleri ile inancı arasındaki gidip gelmeleri bitirmiş olacaktır. Bugünki toplantı İslam ile Kürtlük arasındaki tartıştırmaları bitirmiş bir toplantıdır. Bundan sonra “ya Kürt ya Müslüman” ikilemi bizim açımızdan bitmiştir. Bu tür spekülasyonların hiçbir değeri yoktur. bu açıdan büyük bir adımdır. Böylelikle Kürt toplumunun “acaba dinden mi çıkıyorum” çelişkisi de bu İnisiyatif vesilesiyle bitirilmiş olacak. Buna inanıyoruz bunun gerçekleşeceğine de bundan sonra adımların ilerleyeceğine de inanıyoruz. İnşallah Kürt ve Kürdistan için hayırlı olacaktır.
Adnan Fırat: İnisiyatifin amacı siyaset yapmaktır. Tabi bu siyaset, yaşadığı toplumun, yani Kürdistan’ın zaman ve mekan krizine dayalı bir özgürlük siyaseti olmalıdır. Genelde, Kürt siyasası kendi krizine dayanmıyor ve bu yüzden de ikilemler üretiliyor çünkü. "Kürdistanî siyaset" derken salt bir coğrafi/ulusal okumaya değil, bu ülkenin kendi krizine dayanan siyasetine işaret edilir. Kürt siyasası bunu başarmış değildir bence. Kürt özgürlüğü için bize göre bu ikilem aşılmalıdır. Ve işte “Azadi İnisiyatifi” bu ikilemde doğan boşluğu doldurmaya aday olmalıdır.
Kenanê Nado: Beriya her tiştî ji ber ku ev înîsiyatîf rolek, an jî nasnameyeke hem îslamî hem jî Kurdistanî girtiye, ji gelê Kurd re pir muhîm e. Herwiha, ji dervayî vê înîsiyatîfê belkî gelek xebat û hewldanên bi vî rengî çêbûn, lê piştre me dît ku bi rastî jî ne safî bûn û ne semîmî bûn. Hêviya min a ewilî, yan jî ez bêjim hêviya min a sereke ew e ku înîsiyatîf bi van her du têgehên girîng, yanî Kurdistanîbûn û Îslamîbûnê, bêyî ku qirêj bibe peywira xwe ya li hemberî gelê Kurdistanê bîne cih. Hêviya min a herî sereke û bingehîn ev e. Herwiha tiştekî wisa jî bibêjim: Kesên ku di vê xebatê de peywirê digirin an jî di rêvebiriyê de cih digirin li gorî fikr û baweriyên xwe kesên azadîxwaz, azadîperest û tişta ji bo Kurdan herî muhîm Kurdistanî ne. Ji ber van sedeman, dilê me re xweş e û ewle ye. Wekî din jî ez dixwazim ku di pêşerojê de ev ji bo gelê Kurdistanê, ji bo çandê, zimanê Kurdî an jî ez bêjim ji bo rêvebiriyê bibe înîsiyatîfeke jêhatî û serkeftî. Hêviya me ew e ku înîsiyatif xizmeteke baş ji bo Kurdistanê bike.
İbrahim Sediyani: “Azadi İnisiyatifi”nin Kürdistan manası kadar çok büyük bir manası vardır. Tabi bu inisiyatifin kurulması geç bile kalınmış ancak çok başarılı olacağına inanıyorum. İki günlük toplantıda edindiğim izlenim tamamen iyi niyetli, amacı Kürdistan’a ve Kürtlere hizmet etmek ve İslami hassasiyeti olan insanların hepsinin gözlerinde umut ışığı vardı. İnşallah 9-10 Haziran 2012 gününü tarih yazacaktır.