... konulu sunumlar: "ANNE-BABA-ÇOCUK İLETİŞİMİ Tamer ÖZSOY. İ L E T İ Ş İ M Aile İçi İletişim Anne-Baba-Çocuk İletişimi Anne-Çocuk İletişimi Baba-Çocuk İletişimi."— Sunum transkripti:
ANNE-BABA-ÇOCUK İLETİŞİMİ Tamer ÖZSOY
İ L E T İ Ş İ M Aile İçi İletişim Anne-Baba-Çocuk İletişimi Anne-Çocuk İletişimi Baba-Çocuk İletişimi
Aile İçi İletişim Aile ortamında, eşler arasındaki ilişki birincil ilişkidir. Çocuklar, anne-babaları arasında var olan ilişkiden etkilenirler. Anne-babalar, çocuk üzerinde ikili bir etki oluştururlar. Anne-baba-çocuk ilişkisinde her zaman anne ile babanın çocuk üzerindeki etkilerinden söz edilir.
Aile İçi İletişim Çocuğun doğumuyla anne-baba da değişir ve çocuğun onlar üzerindeki etkisiyle davranışları büyük ölçüde değişime uğrar. Dil, aile ortamındaki en önemli anlaşma ve iletişim aracıdır.
Aile İçi İletişim Anne-babalar duygu ve düşüncelerini çocuklarına açık bir şekilde ifade ettiklerinde, çocukların da duygu ve düşüncelerini ifade etmesi kolaylaşmaktadır. Anne-babaların sık olarak kendi duygusal tepkilerini açıkladığı ve farklı duygular hakkında da açıklayıcı bilgiler verdiği okul öncesi dönemdeki çocuklar, ileriki yaşlarda başkalarının duyguları hakkında daha doğru kararlar verebilmektedir.
Aile İçi İletişim Anne-babaların öncelikle duygu ve düşüncelerini çocuklarına açık olarak iletmeleri ve sözlü iletişimin en önemli unsuru olan dili etkili bir şekilde kullanabilmeleri için gerekli ortamı hazırlamaları önemlidir.
Aile İçi İletişim Aile ortamında iletişim kurmak, aile dışındaki bireylerle iletişim kurmaktan daha riskli olarak değerlendirilmektedir. Aile bireyleri aynı ortamda yaşamak ve bazı yaşantıları zorunlu olarak paylaşmak durumundadır. İletişimi zayıf ve olumsuz olan bir ailede, çocuklar başta olmak üzere bütün aile bireyleri duygusal zararlara karşı çok savunmasızdır.
Aile İçi İletişim Olumlu iletişim, ailedeki sorunların çözümü için ana ilkedir. İletişim, yanlış anlaşılmaları düzelterek yakınlığı ilerletebilir. Ayrıca, aile bireylerinin birbirlerine, özellikle de anne-babaların çocuklarına gerekli ve yeterli miktarda zaman ayırmaları, iletişim sorunu ve beraberindeki diğer sorunların azalmasını sağlayabilir.
Aile İçi İletişim Anne-baba ve çocuk arasındaki ilişkinin sağlıklı olabilmesi, öncelikle anne-babanın kendi aralarındaki ilişkinin sağlıklı olmasına bağlıdır. Aile ortamında anne-babanın birbiri ile iletişimi çocuğu, çocuğun anne ile iletişimi babayı, çocuğun babası ile olan iletişimi de anneyi etkilemektedir.
Aile İçi İletişim Anne-babaları ile sağlıklı iletişim içinde olan çocukların, akranlarına göre daha az endişeli tavır sergiledikleri ve arkadaş ilişkilerinde daha başarılı oldukları gözlenmiştir. Çocuğun içinde doğduğu aile ortamı, onun gelişimini belirlemede çok önemli bir rol oynamaktadır.
Aile İçi İletişim Doğumu izleyen ilk yıllarda çocuğun kalıtımla getirdiği özelliklerinin ne kadar gelişeceği ve daha sonraki yaşantısını nasıl etkileyeceği; ailenin sosyo-ekonomik ve sosyo-kültürel özelliğine, çocuklarına sundukları ortama, aile içindeki ilişkilere ve iletişim biçimlerine, çocuk yetiştirme konusundaki bilgi, tutum ve becerilerine, çocuğa sağlanan deneyim ve fırsatlara bağlı olarak değişmektedir.
Aile İçi İletişim Bütün bu unsurlar, çocuğun kendisiyle barışık, çevresiyle uyumlu ilişkiler kurabilen, toplum içinde anlamlı ve üretken rol üstlenen bir kişi olmasında da belirleyici olmaktadır.
Aile İçi İletişim Aile iletişimindeki iletişim biçimleri başlıca dört grupta toplanmaktadır. Bunlar; eşitlikçi, dengeli, dengesiz ve tekelci iletişim biçimidir.
Sonuç Olarak Anne-babaları ile sağlıklı iletişim ve etkileşim içinde olan çocuklar, karşılaştıkları sorunlar karşısında duygu ve düşüncelerini diğer insanlara daha uygun yollarla ifade edebilirler. Anne-babaların çocukları ile sağlıklı ve etkili bir iletişim kurabilmeleri için kendilerine güvenli, kendilerine ve çocuklarına karşı saygılı, çocuklarının sorunlarına karşı duyarlı, işbirlikçi, çocuklarının duygu ve düşüncelerini paylaşabilen ve kabul edici bir tutum içinde olmaları önemlidir.
Sonuç Olarak Çocuklarda olumlu iletişim becerilerinin gelişimi, büyük ölçüde, onlarla hem konuşma hem de dinleme alıştırmaları yapılmasına bağlıdır. Aile ortamında, çocukların dil becerilerinin gelişimi için, çocukları dinleme, çocuklara hakkında konuşmaları için materyal verme, ikili ya da daha büyük gruplarda kendileri ile ilgili konuşmayı teşvik etme, başkalarını dinleyebilmeleri için fırsat yaratma veya ortam hazırlama, açıklamaları anlamalarına yardım etme gibi etkinlikler yapılabilir.
Sonuç Olarak Aile ortamında sağlıklı iletişim bağının kurulması, çocuğun gelişiminin ve kişiliğinin olumlu bir şekilde desteklenmesi ve aile bireyleri arasındaki ilişkilerin düzenlenmesi bakımından, hem anne-babalar hem de çocuklar için çok önemli ve gereklidir.
Anne-Baba-Çocuk İletişimi Çocuk ve yetişkin arasındaki iletişim doğumla birlikte başlar. Bebek doğduğu andan başlayarak, çevresiyle iletişim kurmaya ve edindiği algıları değerlendirmeye çalışır. Bu dönemde, anne-baba ile çocuğun iletişimi önce sözel olmayan iletişim şeklinde görülür.
Anne-Baba-Çocuk İletişimi Bebekler konuşmaya başlamadan önce, vücut hareketleri ve yüz ifadeleri ile onaylanma, yüceltilme, sevgi, tehlike, hiddet gibi temel duygusal temaları anlarlar ve bu durumlara göre iletişimde bulunabilmeyi becerirler. İletişim, daha sonra sesler ve sözcüklerle olur. Bu iletişim sadece bilgi değişimini değil, duyguların da paylaşılmasını sağlar.
Anne-Baba-Çocuk İletişimi Anne-baba-çocuk iletişimi, hem çocuk hem de anne-babalar için çok önemlidir. Çocuğun tüm gelişim alanları üzerinde önemli bir etkiye sahip olan iletişimin, çocuk üzerinde kısa veya uzun süreli etkileri olabilir. Erken çocukluk dönemindeki çocuklar nasıl iletişim kuracaklarını öncelikle anne-babalarını izleyerek öğrenirler ve sonuçları gözleyerek yeni davranışlar oluştururlar.
Anne-Baba-Çocuk İletişimi Sağlıklı bir anne-baba çocuk iletişiminde, iletişim dolaysız ve açıktır. Anne-babaların çocuklarına doğru ve etkili mesaj verebilmesi için iletişim kurma yöntemlerini bilmeleri ve bazı kurallara dikkat etmeleri gereklidir. Bu kuralların başında ise; çocuğu kabul etmek, kendini çocuğun yerine koyarak düşünmek ve dürüst olmak gelmektedir.
Anne-Baba-Çocuk İletişimi Çocukla iletişim kurulurken özellikle konuşmaya dikkat etmek de önemli bir konudur. Çocukla iletişimde yapılan yanlış bir uygulama, anne-babaların küçük yaştaki çocukları ile konuşurken bebeksi konuşmalar yapmasıdır. Böylece çocuk konuşulanı taklit etmesi gerektiğini düşünür. Bu durum çocuğun konuşmayı öğrenmesini engelleyici bir durumdur.
anne-baba ve çocuk arasında çıkan anlaşmazlıkların çoğu, anne-babaların çocukla bir yetişkin gibi konuşmalarından da kaynaklanmaktadır. Çocuğun olumsuz davranışları ya da sözleri anne-babalarda korku, kaygı, kızgınlık gibi olumsuz duyguların oluşmasına neden olmaktadır. Anne-Baba-Çocuk İletişimi
Sen Dili Anne-babalar, olumsuz duygularını çocuklarına genellikle “sen-dili” mesajları ile ifade etmektedir. Sen-dili mesajlarında; olumsuz davranışın tanımı yapılmadığından, kızgınlığın gerçek nedenleri de açıklanmamaktadır.
Sen Dili Olumsuz davranışın anne-baba üzerindeki belirgin etkileri açıklanmadığından, ifade edilen kızgınlıklar da davranışa değil çocuğun kişiliğine yönelik olmaktadır. Çocuğa yöneltilen kızgınlık mesajları onun kişiliğini zedeleyerek özgüveninin azalmasına neden olur.
Ben Dili “ben-dili” ifadelerinde ise, duygu ve düşünceler anında çocuğa iletildiği için anne- babayı rahatlatıcı bir özelliğe sahiptir. Öfke, kızgınlık gibi birikimleri önleyerek, anne- babanın kendi duygularını açıklamasını ve ifade etmesini sağlar.
Ben Dili Çocuklar kendilerini anne-babalarının yerine koyarak düşünebilirler. “Ben-dili” ifadeleri çocuktaki olumsuz davranışların değişmesini sağlayarak, anne baba-çocuk arasındaki iletişim etkinliğinin artmasına ve gelişmesine neden olmaktadır
Okul öncesi dönemde anne ile çocuk arasında kurulan sağlıklı iletişim, çocuğun tüm gelişim alanlarını destekleyerek sağlıklı bir kişilik geliştirmesinde çok önemli bir etken olarak görülmektedir.
Anne-Çocuk İletişimi Doğumdan sonra çocuğun ilk etkileşimde bulunduğu ve kendisine en yakın olan kişi annesidir. İlk haftalarda bebek, anneyi ayrı bir kişi olarak değil, kendisinin bir uzantısı olarak algılar. Bu nedenle, anne-çocuk beraberliğinde fiziksel temas çok önemlidir.
Anne-Çocuk İletişimi Annesinin kucağında beslenen bebek, fizyolojik gereksinimlerinin yanında, ihtiyacı olan duygusal besini de almaktadır. Böylece, anne-bebek arasındaki güvenli iletişim ağlarının temelleri atılır.
Anne-Çocuk İletişimi Bebeğin fizyolojik ve psikolojik ihtiyaçlarının anne tarafından yerinde ve zamanında karşılanmasının, çocukta temel güven duygusunun gelişmesinde önemli rol oynadığı sonucuna varılmıştır. Anne ile bebek arasındaki bağın oluşmasında kritik bir dönemin varlığı ileri sürülmekte ve bağlanma için en uygun dönemin de doğumdan hemen sonraki dönem olduğu belirtilmektedir.
Anne-Çocuk İletişimi Birinci ayın sonunda bebekleri ile daha fazla beraber olan annelerin, bebekleri ile normal şekilde ilgilenen kontrol grubu annelerine oranla, bebeklerine daha düşkün oldukları ve ayrılmak istemediklerini, bebekleri ile göz teması kurmaktan ve onları kucaklamaktan daha çok hoşlandıkları gözlenmiştir.
Annelerin bebekleri ile ilişkilerinde, farkında olmadan iletişimi kolaylaştırıcı bazı abartılı davranışlarda bulundukları anlaşılmıştır; annelerin genellikle yüz ifadelerini abartarak ve ses tonlarını incelterek konuştukları, konuşmalarında değişik ses tonları kullandıkları, önemli sözcükleri daha yavaş konuştukları,
Annelerin bebekleri ile ilişkilerinde, farkında olmadan iletişimi kolaylaştırıcı bazı abartılı davranışlarda bulundukları anlaşılmıştır; konuşma aralarında sık ve uzun duraklamalar yaparak bebeğin tepki göstermesini bekledikleri, konuşurken kullandıkları sözleri ve mimikleri sık sık tekrarladıkları belirlenmiştir. Bu abartılar, bebeğin dikkatini çekme açısından oldukça yararlı görülmektedir.
Bebeklerin kendilerini ifade etme kapasiteleri sınırlı olmasına rağmen, iletişim etkinliğine uyum sağlamaya hazırlayıcı algı yetenekleri ile doğdukları bilinmektedir. Bebekler, vücut ve yüz ifadeleri ile onaylanma, yüceltilme, sevgi, tehlike, hiddet gibi temel duygusal temaları anlayarak bunlara göre iletişimde bulunmaya çalışırlar.
İfade edilen sözlü ve sözsüz mesajların arkasındaki niyetleri tam olarak anlayamasalar da, bu şekilde anne-çocuk arasındaki fonksiyonel ve iletişimsel bağlantı kurulur ve bu beceri zaman içerisinde gelişir.
Çocukta sosyal ilişkilerin gelişmesinde de, anne-çocuk ilişkisi önemli bir işleve sahiptir. Anne ile çocuk arasında kurulan sağlıklı iletişim, çocuğun sağlıklı bir iletişim geliştirmesini sağlar ve başkaları ile olumlu ilişkiler kurması için temel oluşturur.
Güvenli bağlılık geliştiren çocuklar ileride yaşıtları arasında lider, sosyal açıdan ilgili, başkalarının ilgisini çeken, öğrenmeye istekli, çevresi ile ilgili ve işbirlikçi olarak tanımlanmışlardır. Ayrıca bu çocukların, akranlarından daha fazla olumlu tepkiler aldıkları da gözlenmiştir.
Baba-Çocuk İletişimi Yakın zamana kadar baba-çocuk ilişkisine ve bu ilişkinin değerine pek fazla önem verilmemiştir. Ancak günümüzde bu görüş değişmektedir. Babalar ve bebekler arasında da bir bağlanma yaşandığını ve babaların da bebeklerin gelişiminde önemli rol oynadıklarını gösteren araştırma bulguları her geçen gün daha çok artmaktadır.
Baba-Çocuk İletişimi Günümüzde teknolojik ve ekonomik alanlardaki sürekli ve hızlı gelişme, aile yapısında ve aileyi oluşturan bireylerin görev ve sorumluluklarında da değişimlere neden olmuştur. Ekonomik şartların ağırlaşması, kadınların eğitim düzeylerinin yükselmesi ve teknolojideki gelişmeler her geçen gün kadın iş gücüne duyulan ihtiyacı artırmıştır.
Baba-Çocuk İletişimi Annenin çalışma hayatına katılması ile birlikte, ailede babanın görev ve sorumluluklarında önemli değişimler olmuştur. Bu gelişim ve değişimlere paralel olarak baba, ailenin gelirini sağlamanın yanı sıra, çocukların bakım ve eğitimlerinde de önemli rol oynamaya başlamıştır.
Baba-Çocuk İletişimi Son on yılla karşılaştırıldığında, babaların çocukları ile birlikte geçirdikleri sürenin açık bir şekilde arttığı görülmektedir. Yine de, babaların çocukları ile geçirdikleri zaman, annelerden anlamlı derecede daha azdır. Bazı araştırmacılar, babaların öğretme, model olma gibi davranışlarının, annelerin annelikle ilgili becerilerine tamamlayıcı etkisine dikkati çekmişlerdir.
Baba-Çocuk İletişimi Bebeklik döneminde annenin daha çok bebeğin bakımı ile ilgilendiğini, babaların ise daha çok bebeklerini tutma, kollarında sallama gibi fiziksel olarak uyararak, çeşitli oyunlar oynama eğiliminde olduklarını gözlenmiştir.
Baba-Çocuk İletişimi Babaların daha çok çocuğun eğitimi, ahlaki değerleri ve fiziksel güvenliği ile ilgilendiği Annelerin ise, çocukların duygusal uyumları ve endişe ile başa çıkma durumları ile ilgilendikleri ortaya konulmuştur.
Baba-Çocuk İletişimi Babanın disiplini sağlayan, geleceği planlayan, aile dışındaki dünya ile etkileşimde bulunan, kişiler arası ilişkileri düzenleyen bir kişi olarak çocuğa model olduğunu belirtilmiştir. Babaların annelere göre, çocukları ile daha çok konuştukları, daha çok emir verdikleri, annelerden daha çok işlevsel bilgi vererek çocukların görev bilincini pekiştirdikleri saptanmıştır.
Baba-Çocuk İletişimi Hem annenin hem de babanın çocuğun zeka gelişimini etkilediğini ancak bunu farklı yollarla yaparlar. Babanın genellikle bir oyun arkadaşı olarak, annenin de konuşarak, okuyarak bebeğini uyardığına dikkat çekmiştir.
Baba-Çocuk İletişimi Anne-babalar yalnızca davranışları ile değil, çevre düzenlemeleri ile de çocuğun zeka gelişiminde etkili olmaktadır. Çalışmalar, babaların annelere oranla daha çok çocuğun bağımsız davranmasını, çevreyi keşfetmesini sağlayan ve cesaretlendiren bir tutum içinde olduklarını göstermektedir.
"ANNE-BABA-ÇOCUK İLETİŞİMİ Tamer ÖZSOY. İ L E T İ Ş İ M Aile İçi İletişim Anne-Baba-Çocuk İletişimi Anne-Çocuk İletişimi Baba-Çocuk İletişimi." indir ppt