Sur'daki ‘acele kamulaştırma’ AİHM'e taşındı - Gazete Çizgi
Bakanlar Kurulu’nun Diyarbakır Sur ilçesinde 2016 yılında aldığı “acele kamulaştırma” kararı nedeniyle evi kamulaştırılan Halit Ölmez, kararın iptal edilmesi için yaptığı bütün başvuruların sonuçsuz kalması üzerine AİHM’e gitti.
Bakanlar Kurulunun 2012 yılında “riskli alan” ilan edip, 21 Mart 2016’da Resmi Gazete’de yayımladığı kararla Diyarbakır’ın Sur ve Yenişehir ilçelerine bağlı 15 mahalledeki 6 bin 300 parsel için “acele kamulaştırma” kararı vermişti. “Acele kamulaştırılan” Sur’daki evi, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından tescillenen ve restorasyon projesi onaylanan Halit Ölmez isimli yurttaş, Bakanlar Kurulu’nca alınan “acele kamulaştırma” kararı şartlarının oluşmadığı ve hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle yürütmenin durdurulması ve işlemin iptali için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı aleyhine Danıştay’a dava açmıştı. Danıştay, Bakanlar Kurulu’nun kararında “hukuka aykırılık bulunmadığını” ileri sürerek davayı reddetti. Bunun üzerine Halit Ölmez, Kasım 2017’de Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) yaptığı bireysel başvuruda, yasaya aykırı bir şekilde alınan kamulaştırma kararı nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiğini belirti. Başvuruyu reddeden AYM, kamulaştırma kararının “Yasal mevzuata uygun ve meşru bir amaca yönelik olduğu, mülkiyet hakkına yönelik bir ihlalin olmadığı”nı savunmuştu.
‘AYM NEDENİNİ AÇIKLAMADI’
‘HUKUKİ SEBEBİ OLAMAZ’
Bakanlar Kurulu’nun Sur için aldığı kamulaştırma kararında acelecilik halinin, üstün kamu yararının ve kamu düzeninin korunmasını gerektiren hallerin varlığını gösteren somut sebeplerin bulunmadığı ifade edilen başvuruda, şunlar yer aldı: “Bu denli kapsamlı bir şekilde ilçenin tamamına yönelik ve yüz binlerce yurttaşın mülkiyet hakkının ihlaline ve yaşam alanlarının değiştirilmesine yönelik etki uyandıran bir kararın makul ve kabul edilebilir bir hukuki sebebinin oluşturulmamış olmasının kabulü mümkün değildir. Bir ilçede yer alan özel mülkiyete konu taşınmazların tamamına yakınının devlet tarafından kendi vatandaşlarından arındırılmasının yasal bir gerekçesi olamaz.”
DEVLET ELİYLE MÜLKİYET HAKKININ KISITLANMASI AİHS’E AYKIRI
‘AİHM’İN KARARI ÖRNEK OLACAK’
Konuya ilişkin Mezopotamya Ajansı’na konuşan Av. Rona Sidar Ölmez, müvekkilinin Sur’da bulunun evinin kamulaştırılmasına karşı yaptığı bütün itirazların reddedilmesi nedeniyle iç hukuk yolları tükendiği için AİHM’e başvurduklarını ifade etti. Ölmez, “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin siyasi konjonktüre göre değil, hukukun üstünlüğüne göre bir karar vereceğini ve müvekkilim nezdinde, aynı konuda ileride yapılması muhtemel olan diğer başvurular açısından da örnek karar teşkil edecek nitelikte bir karar vereceğini umut ediyorum. Aksi halde, dünyada benzeri görülmemiş şekilde, bir ilçenin tamamına yakınının acele kamulaştırılması yasal bir zırha kavuşmuş olacaktır” dedi. Mezopotamya ajansı