İran’la İsrail mi Anlaştı ? – KAFKASSAM – Kafkasya Stratejik Araştırmalar Merkezi
Gündem, İran 17 Haziran 2018
Rusya devlet başkanı ,Suriye’de tüm yabancı devletlerin günü geldiğinde çekileceğini söylediğinde herkesin aklına ilk gelen Türk ve ABD’lilere mi mesaj veriyor soru akla gelmiştir. İlginç olan ise sayın Putin bu mesajı 9 Mayıs kutlamalarında Netenyahu ile görüşmesinden yakın bir zaman sonra vermiştir. Lakin bu mesajın İran’a verildiği hiç kimse tarafından yorumlanmamıştır. Bir çok haber ajansında yayılan ve daha sonra İran tarafından resmi ağızdan yalanlanan haber ise “iran ve israil’in Golan tepeleri hususunda anlaştığı “idi. İsrail’in Suriye ile sıkıntısı neredeyse 40 yıllık bir tarihi sürece dayanmaktadır. Bu süreçte her daim Suriye tarafındaki bir diğer güç İran veya İran bağlantılı gruplar oluşturmaktadır. Bu sebeple de Suriye’den İsrail topraklarına yıllardır süre gelen bu müdahaleleri İsrail tarafından her alanda dile getirilmiştir ve muhtemeldir ki getirilmeye devam edecektir.
2015 yılında Rusya’nın Suriye’ye müdahalesine en büyük desteği neredeyse İsrail vermiştir. Zira Putin’i ; Ortadoğu’da “hemen hemen herkes ile görüşebilen bir arabulucu “ olarak tanımlayan Avrupalı uluslararası ilişkiler uzmanlarının yorumlarında Esed’i “Tahran’ın elinde bir kukla” olmaktan kurtaran ve Esed’in iktidarda kalmasını sağlayan bir lider olarak tanımlamaktadırlar. ABD başkanın sayın Barac Obama’nın Suriye’ye müdahale etmeme kararını stratejik olarak değerlendirip Suriye’ye gelen Rusya’nın bölgede kendisine eş bir güç olarak İran ve İran’a bağlı güçlerin varlığını kabul etmeyeceği ise diğer yorumlara arasında yer almaktadır. Suriye’de bir çok İran paralı askerleri, Hizbullah personeli bölgede varlığını gösterdiği, Suriye’nin yeninden inşasında Rusya ile İran’ın ortak çalıştığı hususunda yorumlara sebep olsa da Rusya’nın, İran’a bağlı bu personelin gelecekte bölgede varlığını sürdürmesinden pek huzurlu olduğuna inanılmamaktadır. Sayın Putin’in bölgede herhangi bir Yabancı Güç’ün kalmaması sözünün temelinde de bu hususun olduğu kaydedilmektedir. Rusya’da İran’ın bölgede varlığı konusunda iki yorum olduğu belirtilmektedir. Birincisi İran’ın savaş bitene kadar yer alması ,ikincisinin ise İran’la olan ortaklığın Tel Aviv ile ilişkileri büyük zarar vereceği bu sebeple ortaklığın bir an önce bitirilmesi hususundadır. İkinci görüşün savunucuları, Suriye’de gelecekte sağlanacak barış ve huzuru ortamından sonra İran’ın gücünün daha da çok olacağı yönündedir zira İran’a bağlı bölgedeki güçlerin yavaş savaş Suriye ordusu içerisinde resmi olarak kendilerine yer bulduğu, Demokratikleşme sürecinin tamamlanmasından sonrada ordunun yanında resmi devlet personelinin içerisinde de kendilerine önemli yer bulacakları yönündedir.
İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Bahram Ghasemi nin “Gerekli olduğu sürece Suriye’de terörizm riski var ve Suriye hükümeti İran’ın desteğini sürdürmesini istiyor, Suriye’de kalacağız” sözleri bu konudaki yorumları da destekler niteliktedir. Her ne kadar müttefik olarak görse de İran’nın tartus ve lazkiyede’i üslerine yakın bir bölgedeki İran varlığı Rusya’yı her daim tedirgin edeceği, güvenlik uzmanlarının yorumları arasında yer almaktadır. Bu sebepten dolayı Rusya’nın İran’ın bölgedeki varlığını bir şekilde kırmak adına İsrail2in operasyonlarına ses çıkarmadığı ve hatta hava sahasındaki İsrail varlığını zaman zaman görmezden geldiği iddialarının temelinde de bunun yattığı uzman görüşlerindendir.
Rusya, Türkiye, İran Astana görüşmeleri, Soçi süreci ile Suriye’nin yeniden demokratik bir yapıya kavuşturulması hususunda büyük çabalar saf etmekte ve etmeye devam edeceği bilinmektedir. Lakin sürecin sonucunda yeni oluşacak anayasanın uygulayıcılarının kimler olacağını zaman belirleyecektir .
Etiketler: İran’la İsrail mi Anlaştı ?