Kadı'nın şahitliği mevzusu ve "unutmak"
Kadı'nın şahitliği mevzusu ve "unutmak" Mumsema Okuduğum makalelerde yada bana söylenen sözlerde kadının şahitliği hususu onun
duygusal olması vs gibi nedenlere bağlanıyor.ancak kuranda apaçık “unutmak”
geçiyor.Aradan yıllar mı geçmiş ki kadın unutuveriyor?. “Bazen kadınlar şahitlik
yapacağı meselede kıskanç davranabilir, rekabet hissi baskın gelebilir.” Deniliyor
ancak aynı şey erkek için de geçerlidir. “İslam hukuku, zina, içki ve hırsızlık gibi
had cezalarını gerektiren suçlarda ve kısas gibi cezalarda kadını muaf tutmuş,
onun şahitliğini kabul etmemiştir. Bu davalardan zina cezasında dört erkeğin,
diğerlerinde ise iki erkeğin şahitliğini esas almıştır. Alış-veriş, ticaret, nikah,
talak gibi muamelata giren davalarda ise iki erkek yoksa, bir erkekle iki kadının
şahitliğini şart koşmuştur. Fakat erkeklerin vakıf olamayacağı, bekaretin tespiti,
doğum anında anne ve çocukla ilgili vuku bulacak hallerde, süt kardeşliğinin
tespiti gibi meselelerde tek kadının şahitliği de kafi gelmektedir. Hatta, Hz. Ömer
boşanma hadisesinde bile bir kadının şahitliğini kafi görmüştür. Çünkü şahitlikte
asıl mesele hakkın zayi olmaması, adalete gölge düşürülmemesi, hakkın tecelli
etmesidir. Had cezalarında ve kısasta kadının şahitliğine müracaat
edilmemesinin bir hikmeti, bu çeşit meselelerde en ufak bir şüpheye mahal
verilmemesi hassasiyetidir. Çünkü kısas gibi bir davada eksik bir beyanla, bir
hak zayi olabilecek veya bir insanın kısas edilmesi söz konusu olacaktır.
Kadınlardaki unutkanlık ve hislerine mağlup olmak gibi bir arıza bu meseleye
gölge düşürebilir.” Deniliyor .bekaretin tespiti konusu anlaşıla bilirdir ancak
diğerleri..zira bunlar erkek içinde geçerlidir ve hep ''olabilirli- olasılıklı''konuşuluyor
bu durumlarda.şu da var ki kadın eğer duygusuna yönelik yanlış karar verip de o
kişinin ölümüne sebeb olursa..bir erkek de hırsına yenilip,yalan şahitlikle pek ala aynı
günaha düşer.ayrıca diğer hususlarda tek kadının şahitliği kafi denilir ancak bu
sırada bile kadın o meşhur duygularıyla yanlış bilgi verebilir.
O zaman bu hususu daha başka nasıl izah edebiliriz?
Unutmak nasıl bi unutmaktır?Ne kastedilmiştir?
Aradan epeyce bir zaman mı geçmiştir ki unutma gerçekleşsin?
Yada kadınlar bu kadar mı unutkandırlar da hemencecik unutu veriyorlar?
Kâdı Beydâvî, "ben gaybı da bilmem" ayetini "bana vahiy edilmedikçe ve
Okuduğum makalelerde yada bana söylenen sözlerde kadının şahitliği hususu onun
- Kâdı Beydâvî, "ben gaybı da bilmem" ayetini "bana vahiy edilmedikçe ve kendisine bir
--->: Kadı'nın şahitliği mevzusu ve "unutmak"
İslâm Hukukunda şahitlikte genellikle iki kadın bir erkek yerini tut­maktadır. Bu belki ilk bakışta ferdin mantığına ters düşer ya da onunla uyum sağlayamaz gibi görünür. Fakat kadının psikolojik yapısı incelen­diğinde getirilen hukukî ölçünün ne kadar yerinde olduğu kendiliğinden anlaşılır:
a) Kadın erkeğe nisbetle daha duyguludur. Duygusallık ve duyarlık normalin üstünde olunca aklın ve zekânın normal çalışmasını ve olayları bütün incelikleriyle kavrayabilmelerini engeller. Hafızaya da sağlam bir kayıt iletmez.
b) Kadının erkekler arasına girip durum alması, bir anda zihninde tasarladığı hayale kapılıp olayı ona göre değerlendirebilir. Böylece şahit olarak tutulduğu olayı objektif olarak görüp kavraması zorlaşır.
c) Az heyecan kadının zihnini karıştırabilir ve bu nedenle olayı bir blok halinde bütünüyle görür, fakat nüanslarını ayırt edemez veya etmeyebilir.
d) Hele bir de kadın, kocasıyla bir tartışmada bulunmuş, komşusuy­la biraz tartışmış, yada küçük yavrusunu evde tek veya hasta bırakmışsa, onun şahit tutulduğu konuya ne kadar ilgi duyacağını anlatmaya gerek yoktur. Kadının bu durumda bütünüyle hisleri faal haldedir; kalbi ve ka­fası konudan çok hissiyle bağlı kaldığı olaylarla meşguldür. Yani birinci konuya karşı daha çok duyarlıdır. İkinci konuya ya tamamen ilgisiz ya da kısmen ilgisizdir.
e) Kitleler Psikolojisi adlı eserde GUSTAVE LE BON, kadın psikolo­jisi hakkında diyor ki:
"Kitle hislerinin aşırılığı ve sadeliği, onları şüpheden ve kararsızlık­tan uzak bulundurur. Kadınlar gibi, kitleler de hemen büyük ifratlara (aşı­rılıklara) giderler. Ortaya atılan herhangi bir şüphe derhal münakaşa ka­bul etmez bir gerçeğe çevrilir." [Kitleler Psikolojisi: 55/1969]
Bir başka yerde de şöyle yazıyor:
"Şu noktaya dikkat edilmelidir ki, bu gibi yanlış teşhisler genellikle kadınlar ve çocuklar gibi daha çok te'sir altında kalanlar tarafından ya­pılmaktadır." [Kitleler Psikolojisi: 51/1969]
İşte bu ve başka nedenlerle İslâm Dini ve onun kendine has hukukî sistemi, şahitlik konusunda iki kadını bir erkek yerine koymuştur. [Celal Yıldırım, İlmin Işığında Asrın Kur’an Tefsiri]
Erkeklerle birlik­te kadınların şahitliğinin kabulü ancak hadler (cezalar) ve kısas dışındaki konularla alâkalıdır. [Nesefî Tefsiri]
Bir erkeğe karşılık iki kadının şâhid gösterilmesi, kadınların erkeklere nisbetle, umumiyetle, zayıf yaratılmış olmaları dolayısıyledir. Bu sebepledir ki, kadınlarda unutkanlık ve hataya düşme ihtimali erkeklere nisbetle daha fazladır. Bazı kadınların erkeklerden üstün oldukları ve bazı sahalarda başarı sağladıkları görülse bile, bunun umumî kaideyi değiştirmesi mümkün değildir.
Nitekim âyet-i kerîme'de bu hususa işaret edilerek "birinin unutması veya hataya düşmesi halinde, diğerinin ona hatırlatması ve hatasını düzeltmesi için" iki kadın şâhid tutulması bildirilmiştir. Bu ise, kadınlardan birinin şehâdetinin, ancak diğerinin şehâdetiyle tamamlanacağı manâsındadır. [Prof. Dr. Talat Koçyiğit, Prof. Dr. İsmail Cerrahoğlu, Kur’an-ı Kerim Meal ve Tefsiri, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları]
İslâm'ın getirdiği hiçbir hüküm göremezsiniz ki, ya ferdin kişisel ıslahını ya da toplumun ıslahını ilgilendirmesin. İslam'ın hükümleri, insanları en ileri seviyeye taşıyacak olan yegane hükümlerdir. "Allah'tan güzel hüküm sahibi var mıdır?"
Cevap için teşekkürler.verilen cevap daha önceki karşılaştığım cevapların aynısıdır
ve onların iki cins için de geçerli olduğu malumdur.Demek ki “unutmak” dan kasıt
duygusallık,heyecen vs imiş.Peki Gustave Le Bon bu kanıya nereden varmıştır,kendi
gözlemimidir yoksa kabul edilmiş bir gerçek midir?
duygusallık,heyecen vs imiş.
Kardeşim farklı olarak ne bekliyorsunuz anlayamadım. Daha nasıl anlatılabilir?
Beklediğiniz cevap; "İslam, kadını hor görür, ona değer vermez" gibi bir cevapsa, bunu duyamayacağınızı belirtmek isterim. İslam, kadına değer vermese idi, Allah'ın evinin(Beytullah'ın) yanı başına bir cariye kadının kabirin koymazdı. Evet, Hacer validemizden bahsediyorum, Allah(cc) onun kabrini kendi evinin yanına koymuştur. İslam kadını aşağıların aşağısından alır, en yukarı seviyelere çıkartır. Ancak bunu birilerinin altına atarak ya da vücudunu pazarlatıp azgınların ağız sularını döktürterek değil; fıtratına yakışan iffeti ile yapar.
İnsanlar eşittir; kadın-erkek farketmez. Her birey Allah'ın emir ve yasaklarına aynı oranda muhatabtır. Ancak yaratılıştan gelen bazı farklılıklar vardır. Kadın bazı şeylerde eksik olduğu gibi, erkek de bazı şeylerde eksi ktir. Ve bu eksiklikleri ile de, birbirlerini tamamlamalarını istemiştir Rabbimiz. İslam'da evliliğin yegane amaçlarından biri de budur.
Peki Gustave Le Bon bu kanıya nereden varmıştır,kendi
Kendisiyle görüşme imkanım olmadı kardeşim...
Kendi gözlemi de olsa bir gerçekliktir...
Mevzuda ne kadar Ali Bulaç zikredilse de bu görüşte olan herkese şamildir ve bunun bazı hikmetini açıklıyor:
İzliyemeyenler bu proğramı kurup sorunu çözebilirler..
Aynı cevap dememdeki kasıt; "unutmanın" aynı şekilde açıklanmasıydı.İslamın
kadınlara kötü bir şey demesini beklemedim.İslamın kadını bir yerden aldığı doğrudur
ancak diğeri tartışılır.Zira size göre haksızlık olmayan şeyler bazısına haksızlık olarak
gelebilir.Bunu tartışmak yersiz.Ancak değişik bir cevap arama yada bekleme sebebim
"unutmanın" yorumunun erkek için de geçerli olabilecek yönlerinin olmasıdır.Cevap
kadının psikolajisi yada heyecan durumunda verdiği yanlış kararlar ise diyorum ki bu
bir erkek içinde olan şeylerdir.Kaldı ki her kadının da aynı tepkiyi vermesi
düşünülemez.Daha da ileri gidersek bazı kadınlar bazı erkeklere göre daha sakin yada
olaylara soğukkanlılıkla bakabilen insanlardır.Ve de bu söylediklerimiz hep "olabilirli-
olasılıklı" şeylerdir.İşte onun için bu cevaplardan başka bir cevap var mıdır diye
beklemiştim.Bir de Kuranda geçen "unutmak" sözü akla ilk manasıyla geliyor ve acaba
ikinci,üçüncü anlamlarıyla mı kullanılmıştır diye düşündüğüm de "unutmak" sözü ile
verilen cevaplar arasında bir anlam ilişkisi kurulamıyor.İnsan yorum yapar ama bu
kesin doğru olmaya bilir,o yüzden belki verilen cevaplar insan düşüncesi olduğundan
hatalı olabilirdi diye düşünerek öyle sormuştum.Ama aynı cevap geldi,demek ki bu
herkesce kabul görmüş bir cevaptır diyorum.Bilemiyorum belki Arapça'nın Türkçeye
tercümesindendir.Unutmak yerine belki daha açıklayıcı bir kelime bulunamamıştır.
Çünkü dediğim gibi unutmak deyince,o kadar çok zaman mı geçmiş acaba ki
Bana kızmadınız umarım,amacım islamı kötülemek değil.Aklımda zerre kadar şüphe
bırakmadan iman etmektir.Bazıları "sorma inan" derler ama bu şekilde kendimi
kandırırım,çünkü cevap bulamassam iman gerçek bir iman olmazdı.aklımda hep
"acaba"lar ile nasıl şüphesiz inana bilirim değil mi?
Değerli kardeşim. Sorgulayıcı olman takdire şayandır. Ancak, vesveseye kapılmamanı da tavsiye ederim.
Son birşey söyleyelim bu konuyla alakalı.
Bahsi geçen konu ile ilgili şu hadis de delil alınmıştır: "... İki kadının şahitliğinin bir erkeğin şahitliğine eşit tutulması onun akıl noksanlığını gösterir..." (Müslim, İman 132)
Akıl Arapça’da; bilgi manasına da gelir. Akıl noksanlığı, bilgi noksanlığıdır. Kişinin bilmediği bir konuda şahitlik yapması zor olur. Çünkü onu gereği gibi kavrayamaz. Bu da şüpheye sebep olur. Kadınlar, genel olarak, borç doğuran hukuki ilişkilere ilgi duymazlar. Bu sebeple o konudaki bilgileri eksik olur. Dolayısıyla hadis, Bakara 282’ye açıklık getirmiş olur. Çünkü kişi, iyi bilmediği bir konuda, gördüğü ve duyduğu şeylerin hangisinin esasla, hangisinin ayrıntı ile ilgili olduğunu anlayamaz, kolayca yanılabilir.
Bu da bir yorumdur. Kabul edilir, edilmez; herkesin anlayışına kalmıştır.
« Münker - Nekir Melekleri | Ruku'da ve Secdede bekleme süresi ne kadardır? »