www.adnandakni.com.tr - Sanayi Devrimi Sürecini Kaçırmak!
Sanayi Devrimi Sürecine katılmış
İşte, Bütün Mesele Bu...
Hiç bir ülkenin;
"kendi sanayi devrimi sürecini" gerçekleştirmeden,
"kendi dünya markalarını ve/veya firmalarını" yaratmadan,
"kendi savunma sanayini" oluşturmadan,
"yeterince kalabalık" bir nüfusa ve
"etkili bir ordu gücüne" sahip olmadan,
o Ne bulunduğu coğrafyada,
o Ne içinde bulunduğu ekonomik, siyasal ittifaklarda ve
o Ne de dünyada sözü dinlenir bir güç olamayacağı sanırım herkesin malumudur.
Hatta kendi iç ve dış politikalarında bağımsız hareket edemez. Daha da kötüsü bu şartları oluşturamamış ülkeler, diğer güçlerin etki alanında bir piyon ve oyun sahası haline gelebilir.
Yukarıdaki şartları oluşturmuş Devletler vatandaşına iyi yaşam koşulları sağlayabildiği ve dünyanın her yerinde ona sahip çıkabildiği için Vatandaşı da ona sadık ve güçlü bir şekilde sahip çıkmaktadır.
Bu imkânları sağlayamayan devletlerin vatandaşları ise iç ve dış manipülasyonlara daha açık hale gelmektedirler.
Tabii bu Sav'ı doğrulamak üzere fazla detaylandırmadan birkaç örnek vermek yararlı olacaktır;
Doğal kaynaklara sahip Arap ülkeleri zenginlikleriyle orantılı yaptırım gücüne sahip değillerdir. Türkî Cumhuriyetlerden Azerbaycan da bu ülkelerden birisi olma durumundadır.
İsviçre ve benzeri bazı Avrupa ülkeleri zengin olsalar da yukarıdaki şartların tümünü sağlayamadıkları için dünyadaki politik güçleri zenginliklerine oranla düşük seviyededir.
Japonya son şıktaki "etkili bir orduya sahip olma" şartını sağlayamadığı için belki en ilginç durumdaki ülkedir. Almanya ise benzeri durumunu Avrupa'nın en kalabalık ve en zengin ülkesi ve NATO üyesi olma yoluyla aşmış gözükmektedir.
İran bu şartları yerine getirme yolunda adımlar atmaya gayret etmektedir ama kalabalık bir nüfusa sahip olma dışındaki her konuda onun da ciddi eksikleri vardır.
Ekonomik olarak bir ülkenin zenginleşebilmesi ihracat gelirlerinin ithalat giderlerinden daha fazla olmasına yani "cari fazla" yaratmasına bağlıdır. Bu da aslında başka ülke kaynaklarının kendi halkına transferi anlamına gelir.
Eğer bir ülkenin doğal yeraltı zenginlikleri bunu sağlayamıyorsa bunu yapabilmemin temelinde her alanda, hammadden nihai mamullere kadar "Katma Değeri Yüksek" ürünler üretmek yatar.
Hammadde ve yarı mamul üretiminde dışarıya bağımlı olmamak ve özel ürünler üretebilmek esasen gelişmişliğin ana unsurudur ve bu ise çok gelişmiş sanayi toplumu olmayı gerektirir. Doğrusu da budur çünkü yukarıda da değindiğimiz gibi yeraltı kaynakları bir ülkeyi zenginleştirse de endüstriyel açıdan başka ülkelere muhtaç olmaları nedeniyle o ülkelerin siyasi ve politik güçleri bulunmamaktadır.
Tabii hem yeraltı kaynaklarına ulaşmanız kolay ve ucuzsa, hem teknolojik gelişmişlik seviyeniz yüksek ve hem de bu yeraltı kaynaklarını işleyip, kaliteli ve yüksek katma değerli ürünlere dönüştürerek satabiliyorsanız çok daha güçlü bir ülke yaratmış olursunuz. Buna ABD, Almanya, Fransa gibi ülkeler örnekken Çin de bu yolda gayret sarf etmeye başlamış görünmektedir. Rusya fazlasıyla yeraltı kaynaklarına sahip ve nispeten sanayileşmiş olmasına rağmen dünyada günlük hayatta kullanılan marka ürünlere sahip değildir.
Kanaatimce Dünya Ülkelerini birbirlerinden ayıran en önemli unsur bir ülkenin dünyada yaşanmış olan "Sanayi Devrimi" ya da "Endüstri Devrimi" sürecine
· dahil olup olmaması,
· dahil olmuşsa hangi safhada ve ne derecede dahil olduğu ya da
· bu süreci sonradan tamamlayıp tamamlamadığı ve en önemlisi de
· bunu daha yüksek teknolojilere geçerek sürdürüp sürdüremediğidir.
Dünya ülkelerinin etkinliğini buna göre de sınıflamak mümkündür ve bugün herkesin aklından geçen sıralama ister istemez bu süreçlerle ilgili olacaktır.
Petrol'ün öneminin anlaşılmasıyla batılı devletlerin Ortadoğu'daki güç savaşlarına başlaması Sanayi Devriminin bir sonucudur. Osmanlı'nın Ortadoğu'daki hâkimiyetini Balkanlardan önce kaybetmesi de bundandır. Madenlerin işletilmesiyle ilgili Osmanlı'yla yapılan Kapitülasyon anlaşmaları, bunların taşınması için Fransızların demiryolu inşa etmeleri vs. yine Sanayi Devrimi sonuçlarındandır.
Biz Endüstri Devrimi sürecini hâlen daha tamamlayamamış bir ülke olarak, bu süreci daha sonra yaşayan ülkelerle farklarımız hususunda kıyaslanabiliriz.
Rusya "Endüstri Devrimini" sonradan tamamlayıp bunu daha çok askeri alanlarda kullanmış ancak yüksek kaliteli ürünler üretimi konusunda sınıfta kalırken "Yüksek Teknoloji" devrimine ayak uyduramayan bir ülke olmuştur. Bugün Rus malı bir ev, ofis veya kişisel elektronik üründen söz edilemez. Dünya markası aranan otomobil markaları yaratamamıştır. Ancak kendisinin ve eski Sovyet Birliği Devletlerinin yer altı kaynaklarını değerlendirerek belirli bir zenginliği oluşturmayı başarabilmektedir. Büyük bir ordusu, kalabalık nüfusu ve geniş yüzölçümüyle "bölgesel güç" olarak dünyada yerini almış durumdadır.
Güney Kore, Sanayi Devrimi sürecini sonradan tamamlayan ve bunu yüksek teknoloji yani Elektronik Devrimi'yle de bütünleştirerek kısa zamanda çok ciddi ulusal zenginliğe kavuşan ekstrem örneklerden birisidir.
Güney Kore ile bizim aramızdaki gelişme yolundaki farkların ortaya konması bakımından bir başka yazıda yapılacak karşılaştırma ülkemizin kalkınma yolundaki eksiklik ve yanlışları hakkında bir bakış açısı kazandıracağını umuyorum.
(Sanayileşme sürecinde akla ilk gelen kavram "ağır sanayi" olup buna da çok ihtiyaç olsa da, bu çağda asıl üzerinde durulması gereken yüksek katma değerli, yüksek teknolojili, içerisine bilgi katılmış, hammaddeden nihai mamullere kadar kaliteli endüstriyel ürünleri üretebilme kabiliyetidir).