Türkiye, Çin'in girişimiyle kurulma çalışmaları devam eden Asya Altyapı Yatırım Bankası'na üye olmak için başvuruda bulundu. Asya ülkelerinin kalkınma ve altyapı yatırımlarının finansmanını kolaylaştıracak bankanın, kurulma çalışmaları geçen yıl başlatılmıştı.
2015 sonunda faaliyetlerine başlaması beklenen Asya Altyapı Yatırım Bankası'na şu ana kadar kurucu üyelik için 30'dan fazla ülke başvuruda bulundu. Avrupa'dan İngiltere, Almanya, Fransa, İtalya, Lüksemburg, İsviçre ve Avusturya'nın başvurduğu bankaya, Rusya ve Türkiye'den de üyelik talebi geldi.
Peki, Asya Altyapı Yatırım Bankası'nın kuruluş amacı ne? Banka, ABD'nin Asya'daki güçlü ekonomik etkisini azaltabilir mi? Türkiye ve Rusya'nın üyeliği ne anlama geliyor? Asya Altyapı Yatırım Bankası, Asya Kalkınma Bankası, Dünya Bankası ve IMF gibi uluslararası finans kuruluşlarının rakibi olabilir mi?
Asya Altyapı Yatırım Bankası'nın kuruluşunu, ALB Menkul Değerler Araştırma Uzmanı Arda Coşar Sputnik'e şöyle değerlendirdi.
Öncelikli hedef Çin ekonomisi
Bankanın öncelikli hedefinin Çin ekonomisi olduğunu belirten Arda Coşar, şunları söyledi:
"Çin'in yaklaşık 3 trilyon dolarlık bir rezervi var ama bu rezervi kullanamıyor. Hem yatırım yapmak, hem de bu parayı kullanarak kâr elde etmek istiyor. Ayrıca, dünyadaki ekonomik dengelere bakacak olursak, bir tarafta ABD ve Avrupa Birliği'ni, öbür tarafta ise Asyalı güçleri görüyoruz. Asyalı güçlerin başını ise Çin çekiyor. 2000 yılından beri dünyanın ekonomik ağırlığı, bir miktar Batı'dan Doğu'ya doğru kaydı. Çünkü Çin, Batı'daki ülkelerden daha hızlı büyüdü. Fakat finans sistemine baktığınız zaman, hala Batılı güçlerin tartışmasız bir üstünlüğü var. Artık ekonomik olarak kalkınan Avrasyalı güçler de, Batılı güçlerin kontrolünde olan bankalara karşı alternatif bir kurum oluşturma çabasında."
Batılı ülkeler neden üyelik talep ediyor?
Türkiye'nin bu bankaya üyeliği halinde, Asya'da yapılacak işlerden ve ihalelerden faydalanabileceğini ifade eden Coşar, Batılı ülkelerin neden kurucu üye olmak için başvuruda bulunduğunu ise şöyle açıkladı:
"İhracat fazlası veren AB'nin müşterilerinden bir tanesi de Çin. Bu kuruluşa da, Çin'le ilişkileri iyi tutmak adına sıcak bakılıyor. Bu banka kurulduğu zaman, pek çok altyapı yatırımı olacak, çok çeşitli işler yapılacak. Burada ihale almak isteyen şirketler olacak. Batı, böylece hem Çin'le arasını iyi tutacak, hem de ekonomik çıkarlarını gözetecek"
Rusya?nın Çin?le ilişkisi yakın
Rusya'nın ise Çin'le yakın ilişkileri olduğunu hatırlatan Coşar, "Orası Rusya'nın kendi bölgesi. Çin'le yakın ilişkileri var. Bu aralar Batı güçleriyle arasının iyi olduğu da söylenemez. Ekonomik yaptırımlar söz konusu" diyerek, Rusya'nın ekonomik anlamda gideceği tek güzergahın Çin olduğunu söyledi.