Eski dostlar gibi ya da eskimeyen dostlar gibi eskimeyen mektuplar da vardır. Bunlardan bir kısmı ya şahsa mahsus bir dosyada ya da kuytu bir köşede yaşamaya çalışırken bir kısmı da bir kitap sayfasında ömrüne ömür katıp okundukça yeniden hayat bulur. Böylece unutulmanın girdabına düşmekten kurtulmuş olur. Gerçi unutulmak da bazen bulunulmaz bir nimettir, lâkin herkese ya da her mektuba nasip olmaz. İşte bunlardan biri de Selim İleri’nin Attila İlhan’a yazdığı 21 Eylül 1975 tarihli mektubudur. Buyrun, satırlar arasında azıcık dolaşalım:
…Ve mektup devam eder, Selim İleri’nin bahsettiği "Ömer Seyfettin ve Faşizm Tutkusu " adlıyazı, Birikim dergisinin Ekim’75, 8. sayısında yayımlanır. Bu yazıyı Attila İlhan okumuş mudur, okumuşsa nasıl değerlendirmiştir bilemem; ama ben okudum ve değerlendirdim. Bu konuda düşüncelerimi sizlerle paylaşmadan evveliçinde bulunduğumuz bu Mart ayında Türk edebiyatının ve fikir dünyamızın öncü kalemlerinden olan Ömer Seyfettin’i, doğumunun 136. ölümünün yüzüncü yılında rahmetle yâd ediyorum. (11 Mart 1884- 6 Mart 1920)
Yusuf Ziya Ortaç “Ömer’i mutlaka severdiniz. Tatlı, şakacı bir mizacı vardı.”derken Halit Fahri Ozansoy onun hakkında : “Her şeyden önce şunu belirtmek isterim ki Ömer Seyfettin, dost hatırı sayan ve onları yürekten seven insandı.”
Şimdi bir yandan böyle insan sevgisiyle dolup taşacaksınız, bir yandan istibdada karşı çıkacaksınız; fakat Selim İleri’ye göre bir yandan da insanlara köle muamelesi yapan bir sisteme, faşizme tutkuyla bağlanacaksınız. Bu ne yaman çelişkidir… Ha, Selim İleri’nin Ömer Seyfettin’i bir faşizmsever olarak görmesinde etkili olan sebep, şayet Ömer Seyfettin’in hikâyelerinde öne çıkardığı Türk’e ve Türklüğe olan sevdası ise bunu faşizm olarak nitelemek büyük bir yanılgıdır. Çünkü bu, kendi milletini sevme duygusu bazılarında olmasa da bütün insanlar da var olan yüce bir duygudur ve insanoğlu kendi coğrafyasına, tarihine, kimliğine, diline, dinine, kültürüne bağlıdır. Bu bağlılık ayıplanacak, kınanacak bir davranış biçimi ya da Selim İleri’nin ifadesiyle küçümsenecek bir tutku değildir. Bu duygu öylesine büyüktür ki Ömer Seyfettin’den çok önce Mehmet Emin Yurdakul’a “Ben bir Türk’üm dinim, cinsim, uludur.”diyerek şiir yazdırmış ve ardından aynı şaire “Bende esir yaratmayan bir Tanrıya iman var,”dedirttirmiştir.
İki, inandığı doğrulardan asla sapmadan düşüncelerini ortaya koymuştur. Üç, yönetenlere şirin görünmek ve birtakım çıkarlar uğruna kalemini oynatmak ona göre bir iş değildir. Bu yüzden olsa gerek kısacık ömründe devrin yöneticileri tarafından hiç el üstünde tutulmamıştır... Dört, Ömer Seyfettin’e göre Kızılelma ulaşılması gereken bir hedeftir onu sosyalizm denilen bir sistemle karşılaştırmak doğru değildir. Ayrıca o, birileri gibi “Fahri Sosyalist”olma sevdasında da hiç olmamıştır.
Attilâ İlhan’a Mektuplar, Der. Belgin Sarmaşık, Otopsi Yay. 2001.s 92
Yusuf Ziya Ortaç, Portreler, Akbaba Yay. İst. 1963, s. 121
H.Fahri OZANSOY, Edebiyatçılar Geçiyor, Dergâh Yay. İst.2016,s. 143
Yusuf Ziya Ortaç, Portreler, Akbaba Yay. 1963, s. 121
Ö. Seyfettin, Bütün Nesirleri Haz. Nâzım Hikmet POLAT, TDK Yay. ANK. 2016,s.826