Türkiye’nin ilk kadın muhtarı / Tarih / Milliyet Blog
03 Temmuz '12Geriileri KategoriTarihOkunma Sayısı20369 Türkiye’nin ilk kadın muhtarı Gül Esin Aydın (Gülkız Ürbül Hanım)
Kumarı yasaklayan ilk kadın muhtar…
Atatürk’ün ödüllendirdiği kadın…
İlk eşini ve 6 erkek kardeşinden 5'ini Birinci Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı sürecinde kaybeden Gül Hanım, Türkiye'nin ilk muhtarı seçildiğinde otuz iki yaşındadır ve bu görevi üstlenmek için gerekli olan okuma yazma şartına haiz bulunmaktadır. Karpuzlu-Çine arasına taş döşemeli yol ve bir köprü inşa edilmesine önayak olmuş… Köye ait hizmetlerin belli bir mekânda kararlaştırılıp yürütülebilmesi için kooperatif tipi bir oluşumla kaynak yaratıp bir köy odası yaptırmış… Belli bir yaşın altındaki gençlerin kahvelere girmesini yasaklayıp avcılık, binicilik ve diğer spor dallarında faaliyet göstermek üzere bir gençler derneği kurdurmuş…
Yine bir büyük kadından söz edeceğim.
Üstelik imkânsızlıklar içinde imkânlar yaratan yürekli Türk kadınından...
Gül Esin Aydın veya Gülkız Ürbül Hanımdan, yine gururlanarak, yine övünerek söz edeceğim. Nasıl etmem! Mustafa Kemal Atatürk’ün bile ödüllendirdiği bir kadın sözünü edeceğim, eli öpülesi muhteşem Türk kadını…
Gül ya da Gülkız Hanım muhtar, ilk Türk kadın muhtarı… Ne kadar güzel…
1933 yılında üstelik.
Yine üstelik diyeceğim Aydın’ın Demircidere köyünden…(Çine)
Muhtar olmak için okuma yazma bilmek gerekiyor. O dönemlerde okuma yazma nispeti % 10’dan düşük…
Köyde bir kadın okuma yazma biliyor ve cesurane bir şekilde muhtar olmak için adaylığını koyuyor.
Bu güzel kadın kendi imkânları ile okuma yazmayı öğrenmiş.
Muhtarlık seçiminde sekiz aday oluyor. Yedisi eleniyor bir bayan muhtar adayı, muhtar oluyor.
Türkiye'de kadınlara seçme ve seçilme hakkı, ilk defa belediye seçimleriyle ilgili olarak 1930 yılında çıkarılan 1580 sayılı Kanun'la verilmiştir. Daha sonra çıkarılan 26 Ekim 1933 tarih ve 2349 sayılı Kanun'la da kadınlarımız köy ihtiyar heyetlerine ve muhtarlığa seçilme hakkını elde etmişlerdir.
Bu Kanun çerçevesinde ilk muhtarlık seçimi bundan tam yetmiş beş yıl önce 12 Kasım 1933 tarihinde Aydın’ın Çine ilçesine bağlı olan, bugün ise Karpuzlu ilçe merkezi olarak bilinen Demircidere köyünde yapılmış ve seçimlerin galibi Gül veya Gülkız Ürbül Hanım olmuştur.(alıntı) Burada güzel bir yazı var aynen aktarıyorum.
Seçimlerden sonra basına bir beyanat veren zamanın Çine Kaymakamı Mehmet Ali Bey:
"İlçemiz yeni Kanun'un uygulanması konusundaki öncülüğünden dolayı bahtiyarlık hissetmektedir. Halkımız Cumhuriyetin yeniliklerini severek benimsemekte ve 'Türk kadınına benliğini tanıtan ve medeni haklarını veren Cumhuriyettir.' gerçeği bu gibi yeni tezahürlerle kuvvet bulmaktadır."diyerek önemli bir gerçeği dile getirmektedir.
Kadınımıza gurur veren o günlerde, 11 Aralık 1933’te Halkevi Gazetesi’nde çıkan haber ‘Büyük inkılâbın il kadın muhtarı, vazifen kutlu ve mutlu olsun’ manşetiyle verilmiştir.
Yine o günlerde, Türkiye'nin tek siyasi partisi konumundaki Cumhuriyet Halk Fırkası Genel Sekreteri -ve daha sonra da Başbakan- olan Recep Peker de Gül Hanım'a çektiği telgrafta: "Türkiye'nin ilk kadın muhtarı olmak büyük bir şereftir. Kutlu olsun. Sizin ve aynı vazifeleri alacak bütün kız kardeşlerimizin Türk kadınının üstünlüğü hakkındaki davamıza hak kazandıracak örnekler vereceklerine şüphe yoktur."demektedir. (alıntı)
Bayan muhtar seçildikten sonra çok önemli hizmetlerde bulunmuş.
Yürekli kadınların her zaman yanımızda olması temennisi ile…
https://twitter.com/#!/nazansarasatana http://www.facebook.com/#!/profile.php?id=100002892442552 Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun. Yorum YazGönderYazdırHata Bildir yazarın önceki bloğuyazarın sonraki bloğu bu kategorideki önceki blogbu kategorideki sonraki blogkategoriden rastgele blog getir Yorumlar (1)
Yazınız için çok teşekkür ederim, gururla okudum. Şimdiki örümcek beyinlilere bir şey ifade eder mi bilmem ama. Benim için çok değerli ve önemli, bir kez daha ecdadımla gurur duydum. Size de böyle güzel bir paylaşım için tekrar teşekkür ederim.dilek çelik 04.07.2012 10:03Cevap :Dilek Hanım güzel sözlerinize bende teşekkür ederim. Sevgiler... 07.07.2012 1:21 Önceki YorumlarSonraki Yorumlar Sayfa: 1
..... 27 Mayıs 2017 - 19:33Erkan Sezgin Bu blog yazarının şu anda bir blog önerisi bulunmamaktadır. Toplam blog : 1253Toplam yorum
: 3783Kayıt tarihi