Sibel Ağı Günerhan - Çocuk Hakları - HABERİN DOĞRU ADRESİ
Tarih: 20-11-2018 15:10:00 Güncelleme: 20-11-2018 15:10:00
20 Kasım, benim doğum günüm olmasının yanı sıra aynı zamanda çocukların günü. 1989 yılından bu yana bu tarih tüm dünyada Dünya Çocuk Hakları Günü olarak kabul ediliyor. Ben de bu vesile ile Çocuk Hakları Günü ve sözleşmesine ilişkin bir yazı kaleme almak istedim.
Gençlerin sorunları, çocuk ve annelerin korunması hususlarında uluslararası bir merkez kurulması yolunda ilk resmi girişim 1912 yılında İsviçre’de gerçekleşmiş. Benzer çalışmalar Belçika’da devam etmiş ve 1.Dünya Savaşı’nın çıkmasına kadar sürdürülmüş. Savaşın sonunda Çocukların Korunması önem kazanınca, 1920 yılında Cenevre’de “Uluslararası Çocuklara Yardım Birliği” adında özel bir örgüt kurulmuş ve bu örgüt 1923 yılında “Cenevre Çocuk Hakları Bildirgesi”ni yayınlamış. Kısaca Cenevre Bildirgesi denilen bu metinde çocukların “yaşama, gelişme, beslenme, yardım görme, istismardan korunma” hakları güvence altına alınmış. Milletler Cemiyeti Genel Kurulu 27 Eylül 1934 tarihinde Çocuk Hakları Bildirgesi’ni yeniden onaylamış. Bu bildirge Türkiye tarafından da benimsenmiş ve Mustafa Kemal Atatürk tarafından 1931 yılında imzalanmış.
Çocukların korunması, tıbbi yardım görmesi, çalışma yaşı gibi konularda çalışma yapmak üzere, 1936 yılında 1.Balkan ve 1938 yılında 2.Balkan Kongreleri toplanmış. Bu kongreler bu alanda gerçekleştirilen evrensel çalışmalara öncülük etmiş. Balkan Kongrelerinin Türkiye’nin katıldığı çocukların korunmasına ilişkin ilk uluslararası çalışmalardan olduğu belirtiliyor.
BM örgütü kurulduktan sonra, Milletler Cemiyeti çocukların korunması sorununu inceleme görevlerini bu örgüte aktarmış. Üye devletlerin bazıları Çocuk Hakları Bildirgesi’nin devletleri hukuksal bakımdan bağlayıcı bir sözleşme olması önerisinde bulunmuşlar, ancak çoğunluk hukuksal bağlayıcılığı olmayan ve uygulama zorunluluğu bulunmayan genel ilkeler şeklindeki bildirgeye taraf olduklarını bildirmiş. Bu öneriler doğrultusunda yeniden gözden geçirilen tasarı 20 Kasım 1959 tarihinde Birleşmiş Milletler Genel Kurulunda Çocuk Hakları Bildirgesi adı altında kabul edilmiş.
Çocuk haklarına dair Birleşmiş Milletler Sözleşmesi, uluslararası hukukta çocuk haklarının tanınması ve korunması konusunda en kapsamlı düzenlemeyi içeren metin. Sözleşme metni 26 Ocak 1990’da imzaya açılmış, 2 Eylül 1990’da yürürlüğe girmiş. Türkiye’de ise Aralık 1994’te yürürlüğe girmiş.
Çocuk Hakları Sözleşmesi "Dünya Çocuklarının İnsan Hakları Yasası" olarak görülmektedir. Sözleşme çocukların en iyi biçimde yaşamalarını ve kendilerini tam anlamıyla gerçekleştirebilmelerini sağlamanın normlarını tanımlamaya dayanıyor. Onların fiziksel, zihinsel, duygusal, sosyal ve ahlaki bakımdan özgür, saygın, onurlu ve sağlıklı olarak gelişebilmesini amaçlıyor. Sözleşme genel olarak 18 yaşına kadar olan bireyleri "çocuk" olarak tanımlıyor ve onların "yaşama hakkını", "eksiksiz biçimde gelişme hakkını", "zararlı etkilerden, istismar ve sömürüden korunma hakkını", aile, kültür ve sosyal yaşama tam olarak katılma haklarını güvence altına alıyor. Özel ilgi ve eğitim gerektiren çocuklar için, özel düzenlemeler ve hükümler öngörüyor.
Bu yazı 11874 defa okunmuştur.