Palmiye imparatorluğu - Kocaeli Gazetesi
İmparatorluk denilince aklımıza dünya yüzeyinde geniş bir alana egemen olmak gelir. Bu görüşle baktığımızda palmiyenin ağaç dünyasında gerçekten bir imparatorluk oluşturduğunu görüyoruz. Çünkü Afrika kıtasının Akdeniz kıyısından geçen ve ekvatora paralel çizilen bir hayali hattın güneyinde, Afrikanın tamamında, Orta Amerika’da, Güney Amerika’nın And dağlarının kapsadığı Şili dışında kalan bölümünde, Hindistan, Endonezya, Vietnam ile Avustralya kıtasının bir kısmında ve Güney Pasifikteki bütün ada topluluklarında doğal olarak bulunuyor. Yanı sıra bazı palmiye türleri bu geniş doğal yayılışının dışında Akdeniz havzasında oldukça dar alanlarda da olsa doğal tür konumunda varlığını sürdürüyor. Örneğin yurdumuzda bilimsel ismi Phoenix theophrastii olan palmiye türü Datça’da da doğal olarak bulunmaktadır. Bunun bir alt türü Bodrum yarımadasının kuzeyinde Gölköy’de yaşamaktadır.
Üstelik doğal olarak bulunmadığı, dünyanın başka birçok bölgesinde, özellikle düşük hava sıcaklıklarının yaşamını engellemediği yerlerde palmiye türleri süs ağacı olarak geniş ölçüde kullanılmaktadır.
Bunu sağlayan tür zenginliğidir. İnanmak zor ama palmiyenin 2600’den fazla türü vardır. Şu tür zenginliğine bakar mısınız ! Hepimizin görüp tanıdığı çam ağaçlarının bütün dünyada 100 kadar türü olduğuna göre bu zenginliği kolayca görebilirsiniz.
İnanılmaz sayıda türe sahip oluşu palmiyeye, dünya üzerinde çok geniş alanda yayılmanın yanı sıra birbirinden çok farklı ekolojik şartlarda yaşama imkanı sağlamaktadır. Bu nedenle ormanlarda, tropik yörelerdeki 1000 m’nin üzerinde yükseklikteki dağlarda, genelde yılda 254 mm’nin altında yağış alan çayır ve çalılık alanlarda [Örneğin hurma palmiyesi (Phoenix dactylifera), Kaliforniya çöl palmiyesi (Washingtonia filifera) bu gruptandır] ve çöllerde (Vaha palmiyeleri) yaşayan türleri bulunmaktadır.
Bu kadar fazla türü olunca çok değişik ve şaşırtıcı özellikleri ile karşılaşmamak mümkün mü?
Örneğin palmiye türlerinden biri olan “Cocò de Mer’ bitki dünyasının en büyük tohumuna sahiptir. Zor inanacaksınız ama ancak 6-7 yıl sonunda olgunluğa erişen tohumu 50 cm kadar çapa ve 15-22 kg ağırlığa sahiptir.
Bilimsel adı Corypha umbraculifera olan “Talipot Palmiyenin” çiçek kümelerinin uzunluğu 8 m kadardır.
Gövde çapı birkaç milimetre ile birkaç santimetre arasında değişen palmiyeler de vardır. Örneğin “Calamus palmiyesi” (Calamus rotang L.) böyledir.
1) Katie Scott ve Kathy Willis Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
2) Çoşkuner, A. 2006. Dünya ve Türkiye’deki palmiyeler, ekolojik
özellikleri ile İzmir ve Çeşme’dekikullanımları üzerine araştırmalar.
Meti̇n SARIBAŞ - İlginç makaleleriniz için teşekkürler.
Yanıtla . 0Beğen 07 Ocak 13:03