Bor elementinin doğal mineralleri | KİMYA DERS NOTLARI
» Bor elementinin doğal mineralleri Bor elementinin doğal mineralleri Bor doğada oksijenli bileşikleri olarak bulunur. Minerallerin çizilmeye karşı gösterdikleri direnç sertliktir. Mohs sertlik dizisi adı verilen bir ölçekle ölçülür. BOR VE BOR ALAŞIMLARININ ELDESİ,
ÖZELLİKLERİ, KULLANIM ALANLARI Bor elde edebilmek için kolemanit mineralinden borik asit elde edilmesi gerekir. Borik asitten bor elde edebilmek için borik asit, bor trioksite dönüştürülür. Bor trioksit magnezyum ile indirgenerek amorf bor elde edilir. Kristal bor, bo triklorürün hidrojen ile indirgenmesi ile elde edilir. Yüksek saflıkta bor potasyum floroborat (KBF4)’ın elektrolizi ile elde edilir.
Bor donuk metalik parlaklığı
nedeniyle metallere benzetilebilir. Fakat elektriği iletmez. Katı halde çok
sert olduğundan kırılgandır. Yarı iletkendir ve sıcaklık arttıkça iletkenliği
artar. Kimyasal özellikleri daha çok Si ve C’a benzer
Kimyasal aktifliği saflığına,
kristal yapısına ve sıcaklığına bağlıdır. Oda sıcaklığında flor gazıyla tepkime
verir ve yüzeyi oksijen tarafından etkilenir. Alt gruptaki metaller hariç
yüksek sıcaklıkta hemen hemen bütün metallerle reaksiyon verir.
bileşiklere 3 elektron ile katılarak elektron çifti alıcısıdır (Lewis
asidi) ve çok merkezli bağlanır.
bor, bakırın oksitlerinin giderilmesinde, alüminyumun iletkenliğinin
arttırılmasında ve çeliğin sertleştirilmesinde kullanılır. Kristal bor elmastan
sonra elementlerin en sertidir.
kararlı iki izotopu yüksek derecede nötron soğurma kapasitesi nedeniyle nükleer
reaktörlerde nötron soğurucu olarak kullanılır.
ışıması yapar ve kanser tedavisinde kullanılır.
Bor yüksek sıcaklıkta serbest hale
geçerek elektron sayısı artar ve elektrik akımını daha fazla iletir. Bu
ile magnezyumla alaşımı bilgisayarların 4 kat hızlı çalışmasını
bor (ferrobor) alaşımları oksidasyona dayanıklıdır. Yüksek sıcaklıkta korozyona
alanlarda kullanılır. Ferroborun kullanıldığı en önemli
alanlardan biride Nd-Fe-B (Neodyum Ferrobor)
paslanmaz çeliklerde, nükleer reaktörlerde regülatör çubuğu yapımında, nötron
arttırmada, manyetik ayırımda, cep telefonlarında, sensörlerde,
metalik cam üretiminde yüksek frekanslı trafo
çekirdeklerinde EKG vb cihazların
BOR BİLEŞİKLERİNİN ÖZELLİKLERİ VE
doğada ılıcalarda bulunan ve beyaz yapraklar şeklinde kristallenen
bir maddedir. Tıpta antiseptik olarak göz damlalarında ve talk pudralarında
kullanılır. Kağıt gibi selülozik maddelerin alev almasını önlediği için evlerde
duvar kağıtlarında yangın riskini azaltmak için kullanılır. •Boraks
tuzudur ve sulu çözeltisi bazik özellik gösterir. Porselen eşya, glazür
ve ısıya dayanıklı cam(pyrex)
yapımında kullanılır. Toz boraks renkli cam imalatında katkı maddesidir.
Bakterileri öldürücü niteliği, suda çözünürlüğü ve su yumuşatma özelliğinden
temizleyici, sabun ve deterjanlarda, çeşitli ilaçlarda, tekstil boyamalarında
ve tarım sanayinde kullanılır.
boraks ve hidrojen peroksidin çözeltisinden kristallendirilerek
elde edilir. Renkleri soldurmayan ağartıcıların yapılmasında kullanılır.
hidrojence zengin olduklarından enerji ham maddesi olarak kullanılırlar.
Metalik Mg bor trioksit
ile ısıtıldığında oluşan ürünün asitle etkileşmesiyle oluşan gaz bor hidrürler
içerir. Boranlardan tetraboran
katı yakıt füzelerinde kullanılır. Uzay araştırmalarında önemli yere sahiptir.
oto endüstrisinde önemlidir. İyi bir hidrojen kaynağı olması nedeniyle füze
katı yakıtlarında, jet motorları ve roketlerde saf hidrojen kaynağı olarak
kullanımı için çalışılmaktadır. Organik kimyada çok iyi bir indirgendir. Dünyadaki
1,2 milyar toplam bor rezervinin %67’si Türkiye’dedir. Tweet