Bilginin Ayrımları | Ehli-Keyf - Sinan YAŞAR
Yaşam üzerine için Arzu
5 Haziran 2020 17 Sinan Yaşar Kendime Düşünceler
Varoluş sıfatına dahil olan insan formu varoluş özünden beri sürekli ilerleme kaydedip her yeni safhada kendine yeni bir bilgi enjekte etmektedir.
Bu devinim sayesinde insan varlık anlayışını çeşitli alanlara yayarak kendi varlık aleminde bölünmüştür.
Kimi devinimini bilime, kimi tarihe, kimi astronomiye vb. gibi alanlara yaymıştır.
Devinimlerin türleşmesinin aslında insanın bilgisinden ziyade merakına dayalı olduğu su geçirmez gerçektir.
Fakat arayışlarını merak sürrealistliği özerkliğinde bırakmayıp, bilgiyi edinmeside en nihayi amaçtır.
Burada amaç insanı bir kalıba sığdırmak değil, insanı kalıbsızlaştırıp aslolan olan kimliğini ortaya çıkarmaktır.
Çeşitli hipotezlerin sonucunda insanın çelişki ve deneyimlerinden bilgiyi edinim yolu merak iç güdüsüdür.
Evvelden ele aldığım konular aslında bilgiyi kullanım biçimleriydi.
Salt olansa edinim değil kullanımdır lakin elde etmek de kullanmak kadar mühim bir husustur.
Bilgi sonsuz olduğu kadar insan algısında sonlu bir yapıdır.
Sonsuzluğu sonlu bir yapıda gözlemlemek de son derece abes olurdu.
İnsan kendi tabiyatının el verdiği kadar bilgiye ulaşım sağlayabilir.
Çünkü insan sınırlarının dışına çıkmayı her ne kadar istesede kendi özünde bulunan tasarım kanunlarını geçmeyi beceremez, geçse dahi insan vasfından mükellef olup ‘morla’ (Delilik) sıfatına dahillik gösterir.
Bilgiyi kazanım ve kullanım sınırlandırmalara tabii olsa da bu bilgi edinimden vazgeçmeyi öğütlemez.
Aksine bilgisizliğin sınırlandırmalarını, bilginin sınırsızlığındaki sınırlandırmalarına yeğ tutmamalıyız.
Diğer bi konu :
Bilgiyi edinim yolları her ne kadar farklılaşmalarla da olsa salt olan bilgiyi edinmektir.
Bilgiyi edinen veya edinme yolunda çaba harcayan kendini tekrarlayan veya tekrarını tekrarlayan kimselere toplumsal yapıda ‘bilge’ sıfatı verilmiştir.
Ancak olay itibariyle hayıflanacak bir örüntü ortada dolaşıp durmaktadır.
Nedeniyse her bilgi edinen kimse bilge sıfatına dahil edilmez.
Bilge kişinin bilgi dışında kendisinde barındırması gereken bir çok farklı faktörler vardır.
Bunlardan en önemlisiyse erdemdir.
Her ne kadar bilge sıfatı bilgili kişi anlamına gelsede bir bilgiyi öğreten kişi o bilgiyi de uygulamak zorundadır.
Aksi takdirde kötü davranışta bulunmayın deyip aksini yapan bir bilge ne kadar bilgelik sıfatını hak etmiş olur.
Veya bildiğini sandığı bilgilerin ne kadar doğru veya yanlış olduğunu kendisi ölçüp tartsa dahi bu bilgelik sadece kendi terazisinde ağır basar.
Bilge kişinin sahip olması gereken yegane tutum bilgisini aktarırken erdemini de empoze etmesidir.
Sonuç itibariyle insan besine, ruhsa bilgiye açtır.
Alerjimiz olan bir yemeği ne kadar çok yersek o kadar doyarızdan ziyade bir o kadar da işleri yokuşa doğru sürmüş oluruz.
Ruhun bilgiye açlığını da yanlış olan bilgilerle karşılarsak onu doyurduğumuzu sansakta belirli bir yerde artık ruhumuzu zehirlemiş oluruz.
Onun için bir bilge öğütlerini doğruluğun doğrultusunda öğütlemelidir.
Aksi takdirde bildiğini sandığı bilgiler, bilgi sıfatından çıkıp birer zehire dönüşürler.
Bilgenin erdemiyse bu durumlarda her zaman önlem niteliğindedir.
Çünkü bilgiyi yönlendiren akıl olsa da erdem sahibi bir bilge aklını ve erdemini doğru bir paradigmada ilerleterek bilginin erdemine erişmiş olur.
Bu sayede erdemli bilgi zehir olmaktan çıkar ve artık panzehir olma yolunda emin adımlar atar.
Fakat erdemi algılama yönleri de bilgelik sıfatındaki kişiyi çelişkilere sürükleyebilir.
Nasıl ki doğru kavramı her konuda her insana göre uygulanamaz, erdem kavramı da her bilge için aynı vasfı taşıyamaz.
Asıl itibariyle erdem bir ve tek olmalıdır ancak kişiler kendi çıkarları için kendi erdem çizgilerini oluşturmuşlardır.
Bilgelerin erdemi de tek ve bir olmalıdır.
Aynı vasfı taşıyamayan erdem, erdemden yoksunluk ve kaybolmuşluktur.
Bazı kavramlar nesnel olmaya mecburdur ve erdem bu mecburiyetin arasına kesinlikle girmelidir ve öyledir de.
Lakin erdemi evirip çevirip kendi fikirlerine göre eğip büken bilgelerin erdem anlayışı erdemsizliğin birer örneğidir.
İnsanın özündeki erdem, her ne olursa olsun, özelliğini kaybetmeyen değerli bir taş gibi olmalıdır.
Konuyu tam anlamıyla özetleyen ve tam manasıyla açıklayan bu söz gibi erdem özelliğini kaybetmemelidir.
İnsanlar her bilgi sahibi insana bilge sıfatını vermekten vazgeçmeli ve bilginin yanısıra erdemli bilgiyi aramaya koyulmalıdırlar.
Objektif olarak ele alıdığım erdem, başkasına göre tamamen öznel yargı da olabilir.
Bu da şunu gösterir erdemsizliğini kabullenmeyen her birey gerçekleri görmezden gelir tıpkı şu an olduğu gibi.
İnsan olarak hepimizin hataları, suçları, zaafları vb. şeyleri olabilir ama hepimizin vicdanı, merhameti ve erdemi bir ve tek olmak zorundadır.
Bu doğrultu da hepimizin bilge tanımı ve bilge kişinin önderliğindeki bilgi kavramı vicdan, merhamet ve erdem üzerine kurulu olmalıdır.
Ve bu oluşumsa beynelmilellik sıfatına dahil olmalıdır.
Bilgiyi edinim ve paylaşım da birer erdemdir ve erdemin gerekliliklerinden biri de lütfetmektir.
Lütuf ederken de erdemli olmalıyız ki esas lütuf sahibi kimse erdemli kimsedir, erdemli kimseyse bilgi sahibidir.
Erdemli kimsenin bilgi sahibi olma nedeni, onun doğru düşünme yetisine vakıf olmasından ileri gelir.
Sözünün doğrultusunda erdemli kişinin doğrusu insanların doğruluğuna yakınlık gösterir.
Bu nedenle erdemli bilge doğru düşünerek bilgiye, erdemsiz bilge düşünerek kendi bildiğini sandığı bilgiye ulaşır.
Next Ömer Hayyam Rubailer
Previous Sınıf Ayrımı Üzerine
Çok güzel bir yazı olmuş. Düşündürücü. İnsana sorgulatan bir yazı. Katılmadığı tek bir nokta var. “Yanlış bilgi”. Böyle bir kavram olduğunu düşünmüyorum. Ya da şöyle bir soru sorabilirim. Kime göre yanlış bilgi?
Sinan Yaşar dedi ki:
13 Haziran 2020, 14:12
Elbette ki doğru ve yanlış değişkendir fakat belirli bir yanlış veya dolaylı yanlış bilgileri ayırt edebilme veya seçebilme mümkündür.
Her yazınızda farklı bilgiler öğreniyorum ellerinize sağlık . 🙏
13 Haziran 2020, 14:08
Her yazımımı okuyup yorumladığınız için ben teşekkür ediyorum.
13 Haziran 2020, 14:03
Emeklerinize sağlık cok güzel anlamlı bir yazi olmuş kaleminiz daim olsun
13 Haziran 2020, 14:09
Düşünceleriniz beni ihya etti sağolun.
KKalem dedi ki:
Çok Bilgilendirici Olmuş , Teşekkür Ederiz .
13 Haziran 2020, 14:27
Ardıl dedi ki:
13 Haziran 2020, 15:05
Okudukça konunun su kısımlarını da değerlendirseydi dediğim ne varsa bir sonraki cümlede buldum. Özellikle bilginin edinimi değil de erdeme dönüştürülmesi kısmi. Hepimizin ihtiyaç duydugu nokta asıl olarak burasi. Teknoloji cağında istenen her bilginin anında önümüze gelebilmesi ile bilgi önemini kaybetti. Bilgi artik bir cevher gibi ele alınmıyor. Ya da bilen kisi toplumun özel konumuna yerleşmiyor. Günümüzde o bilgiyi süzen, içinde sindirebilen ve eleştirip dogrusuna ulaşabilen kişidir. Tabi doğruluk da görecelidir. 6 sayisina üstten bakan dokuz dediğinde diğeri alttan bakıp alti dedinde ikisi de doğru söyler. Asil mesele nerede iken alti nerede iken dokiz olduğunu bilmektir. Körü körüne altı diye tutturup ben alti diye biliyorum diyerek gereksiz tartışmalara girmemeli. En cok ihtiyacimiz olan iki eksik, bilginin akildan kalbe yerleşmesi, bilginin yaşam tarzina dönüşmesi. Kisacasi bilginin vaaz ve akıl verme sıfatlarından sıyrılması.
13 Haziran 2020, 15:24
Kendi fikirlerinizle de anlam kattığınız için teşekkür ederim.
13 Haziran 2020, 15:32
13 Haziran 2020, 15:33
Yazılan konu hakkında derin düşünceler olmasına rağmen cümleler akıcı bir biçimde ilerliyor ve bu da okuma isteğini arttırdı bende. Cümlelerin sanki gizli bir matematiği varmış da öyle yazılmış gibi. (Hasan Ali Toptaş’a benziyor.) Oldukça başarılı ve anlamlı.❤
13 Haziran 2020, 15:55
Fikir ve görüşleriniz için teşekkür ederim.
13 Haziran 2020, 18:40
Emeğinize sağlık 🌺
13 Haziran 2020, 20:47
Düşüncelerinize sağlık teşekkür ederim.
Ptica dedi ki:
14 Haziran 2020, 13:29
Sizi tebrik ederim güzel olmuş.Ozellkle bilginin erdemi kısmı çok beğendim.devamini beklerim…
14 Haziran 2020, 14:21
Değerli yorumunuz için teşekkür ediyorum. Devamını okumanız dileğiyle.