Amerika Merkez Bankası Faiz’i artırır mı? | Kıbrıs Gazetesi Arşiv
Prof. Dr. Vedat Yorucu Amerika Merkez Bankası Faiz’i artırır mı? 16 June 2015, Tuesday Yorum Yaz Yazdır Geçtiğimiz ay tavan yapan döviz kurları, AKP’nin tek başına iktidara gelememesi ve hükümet kurma belirsizliklerinin hala devam etmesi, mal ve hizmet fiyatları üzerinde olumsuz etkiler yaratmaktadır. Aradan geçen 6 aylık dönemde fiyatlarda zaten önemli artışlar olduğunu gözlemliyoruz. Belli ki enflayon artışına bağlı bozulan fiyat istikrarından, şimdiki AKP kurmayları da oldukça rahatsızdır. AKP ekonomi kurmayları yanında, TC Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı da bu durumdan oldukça tedirgindir.
Enflasyonu düşürmek için faiz silahının kullanılmasında ısrarcı olan AKP ekonomi kurmayları, dolaylı yoldan TC Merkez Bankası Başkanı üzerinde baskılarını arttırmıştı. Ardından yükselen kur baskıları, beklenilenin altında gerçekleşen büyüme oranı, Euro bölgesinde Yunanistan’ın hâlâ ekonomik bunalımı atlatamaması, Avrupa ekonomisinin de düze çıkamamasına ve dolayısıyle Türkiye ile olan ticaretini normalleştirememesine neden olmaktadır. Rusya’nın yaşadığı kriz, düşen gaz ve petrol fiyatları, Rus turistin Türkiye’ye gelişini de olumsuz etkilemiştir. Bugün için, geçmişe oranla Türkiye’de de turist sayısında belirgin düşüşler vardır. Azalan döviz girişleri, TL üzerinde baskı yaratmakta, kur artışı her ne halse engellenememektedir. Merkez Bankası döviz karşılık oranlarında indirimler yapmakta, kur artışlarına müdahale etmektedir. Ama nereye kadar?
16-17 Haziran tarihlerinde Amerika Merkez Bankası (FED) Para Kurulu’nun, faiz artırımı hakkında alacağı karar, bundan sonraki kur seyrini de belirleyecektir. İki seçenek yaygın olarak konuşulmaktadır. Genel beklenti, faiz oranlarının şimdilik değişmeyeceği yönünde ise de, 25 ile 50 baz puan arasında bir faiz artışı kararının da çıkabileceği yönünde beklentiler piyasada oluşmuş görünüyor. En azından piyasalar bu beklentiler nedeniyle, kurları şimdiden fiyatlamaya başlamıştır. Eğer Amerika Merkez Bankası Başkanı Janet Yellen, sıkı para politikasına geçileceği yönünde belirtiler verirse, Dolar yeni rekorlara koşacaktır. TL’nin dolar karşısında 3TL’ye fırlaması ve TL’nin bu denli değer kaybetmesi halinde, ekonomik dengelerin bir anda tamamen değişmesine neden olacaktır.
Kurların artabileceği ve buna bağlı olarak enflasyonun da paralel artışlar sergileyebileceği ikilemi şu anda piyasalarda genel hakim görüştür. Eğer Amerika’daki faizler şimdilik artmaz ve yıl sonuna ertelenir ise, yenibeklentiler yıllık enflasyon hedefinden şaşmamamızı sağlayabilir. Türkiye ekonomisindeki yüksek cari açık, yüksek işsizlik oranı, azalan büyüme, düşük yatırım ve düşük tasarruf oranı, Türkiye’nin makroekonomik dengelerinin bozulduğunun işaretleridir.
Bu durumda Uluslararası Derecelendirme Kuruluşları, Türkiye’nin kredi derecelendirme notunu tekrardan gözden geçirmeye devam edecektir. Bu göstergeler iyileşmediği takdirde, ülkenin kredi notu düşecek ve dövizin yükselişi dizginlenemeyecektir. Tam tersi bir durumda ise, TL’nin az da olsa değerlenebileceğini söyleyebilirim. Ancak şu an için böyle bir beklentim yoktur. Türkiye’nin içine düşeceği durumu önceden öngörenlerden biri de, Harvard Ekonomi Profesörü Dani Rodrik’tir. Hem Rodrik’in, hem de FED Başkanı Janet Yellen’in, Türkiye’yi en kırılgan ülkeler arasında görmüş olmaları, bizler için pek de hayra alamet değildir. O zaman geriye söylenecek tek söz kalıyor: “Türkiye ekonomisinin zembereği artık bozulmuştur”. Dikkatli olunmasında yarar görüyorum.
Dış ticaret gelişmeleri (2016 Ocak-Mayıs) KKTC Merkez Bankası 2016 yılı ikinci çeyreği bülteni: Bütçe gelişmeleri Türk akımı doğalgaz boru hattı hayat buluyor Amerikan Merkez Bankası ışığı yaktı: Eylül’de faizleri arttıracak gibi Devlet Planlama örgütü bilgilendirdi: Poly Peck PLC’yi hatırlattı Kıbrıs’ta genel sağlık sigortası tamam Sterlin neden düştü? Esnaf ile alay mı ediliyor? Türk Hava Limanları’nda iç hatlara yönlendirilmemizin ekonomik zararları Türkiye’deki yabancılar 420 milyon dolarlık bonoyu sattı Olağanüstü Hal ilanı Türkiye Ekonomisine nasıl etki eder? Askeri darbe girişiminin ekonomik sonuçları Güney Kıbrıs Ekonomisi’nde sevinç Borsalarda ve kambiyo piyasalarında son durum Düşünce Taslağı: Sosyo-ekonomik – politik(2/2) Sosyo - ekonomik - politik (1/2) Bayram yerleri İsrail ve Rusya ile normalleşen ilişkilerin ekonomik faydaları İngiltere’nin AB üyeliğinden çıkmasının doğuracağı sonuçlar Genel Gıda ve Yem Yasası neden yürürlüğe sokulmuyor? Küçük esnaf ve zanaatkârlar dertli: Mali desteğe ihtiyaç var Brexit Gerçekleşirse Sterlin’in dümeni kopmaz 23 Nisan İlkokulu neden başarılı? Kolej sınavlarında önemli başarı 2016-2018 Yapısal Dönüşüm Programı’nda yüksek öğretimin yeri Alo Alo!......Telefon Ekonomik protokol neden sessiz sedasız imzalandı? Telefon ve elektrik satılacak mı? İşadamı, KKTC’ye neden yatırım yapmaz? Seyrüsefer harçları konulu yazıma gelen okuyucu yorumları Bakan Serdar Denktaş’a: Avrasya Araştırmaları Enstitüsü ve Kazakistan Kongresi’nden çıkardığım sonuçlar Kazakistan’da uluslararası ekonomi, finans ve enerji kongresi Dünya Borsaları’ndaki düşüşlere dikkat ODTÜ Enerji Konferansı’ndan anekdotlar Doğu Akdeniz Enerji Güvenliği ve Jeopolitiği Konferansı UBP-DP hükümet programı – (3): Ekonomi ve özelleştirmeler olumsuz, enerji ve hidrokarbonlar olumlu UBP-DP hükümet programı -2 UBP-DP hükümet programı (1) Amerika çözümü finanse edecek-miş !!! KKTC Merkez Bankası’nın 2015 yılı raporu Arif Feridun – “Yazgı” Kıbrıs ekonomi zirvesi yazılarıma gelen okuyucu mektubu CTP-UBP hükümeti, gerçekleri bal gibi biliyordu Sanat ile ekonominin arakesitinde bir yıldız: İlde Atik DPÖ’ye dikkat ediniz Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (3/3) Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (2/3) Kıbrıs ekonomi zirvesi (1/3) Hani turizm örgütü nerede? Dış ticaret bilançosu ne durumda? DAÜ’de, Kıbrıs ve Doğu Akdeniz hidrokarbon konulu konferans KKTC’deki bütçe gelişmeleri Parasal ve finansal gelişmeler (2015 IV. Çeyrek Bülteni) KKTC’de kara para aklanıyor mu? Maliye Bakanı Özgür’e düşen yükümlülükler Ercan Havalimanı’na neden 11 milyon dolar? Kat sınırı emirnamesi işe yarar mı? Brüt krediler’de ki düşüşe dikkat ediniz Türkiye angajman kurallarını uyguluyor Görüşme süreci ve Federal Kıbrıs’ta Kıbrıs Türk ekonomisi raporu hakkında Yerel sanatçılara da yer verilsin Hükümet düğümünü atacak olan da, bozacak olan da Kıb-Tek olacaktır Kürt Amerikan Enerji Koridoru: Hatay’a dikkat ediniz Radar Reşat’ın KKTC ekonomisine bakışı Yükselen ekonomilerin hepsi zorda KIB-TEK, vatandaşı tiftikliyor Güney Kıbrıs ekonomisi ne durumda? Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (2/2) Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (1/2) Halkın Partisi’nin ekonomik vizyonu 2016’da bizleri nasıl bir ekonomi bekliyor? Sosyal güvenlik sistemi battı Sosyal Güvenlik ağı güçlendirilip genişletilmelidir Emeklilik sistemini düzeltmenin tek yolu iradedir İsrail-Türkiye yakınlaşmasının temeli doğalgaz Kumarhanelerin ekonomik faydası artık tartışılır oldu Amerika Merkez Bankası ve faiz artışı beklentisi Doğalgaz ittifakı, görüşmelere zarar verir Akdeniz enerji halkası Kıbrıs Türk Turizm Örgütü ne zaman? Türk Rus gerginliği ve olası ekonomik sonuçları 2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim (3 - son) 2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim-(2) Böyle bütçe mi olur? Program olumlu ve desteklenmeli 2016-2018 Orta Vadeli Program Taslağı -3 2016-2018 orta vadeli program taslağı -2 2016-2018 orta vadeli program taslağı -1 Orta vadeli program Euro’ya geçmek mümkün mü? Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum Şeytanca alınan karar: KIBTEK’in görev zararları halka ödettirilecek Yeni bir faiz yasasına ihtiyaç vardır Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? Olası bir çözüm sonrası, muhtemel ekonomik endişelerim Direk ticaret tüzüğü olmadı Çözüm bize ne kazandırır? ASGARİ ÜCRETLE İLGİLİ BİR OKUYUCU MEKTUBU CTP hizaya geldi!!! Eğitimdeki sorunların temeli irade ve ekonomik çıkmazdır GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR Kıbrıs’ın havası da, ekonomisi de toz duman içinde B20 Zirvesi ve Ankara Dış ticaretimiz ne durumda Bütçe gelişmeleri Eylül’de fedfaiz’i artırır mı? FED Eylül’de faiz’i artırır mı? Dümeni kopan Türkiye ekonomisi Çin Devalüasyona gitti: Dolar ve Euro’nun durumu Güney Kıbrıs’ın ekonomik durumu Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Doğalgaz Ticareti’ndeki önemi Doğalgaz piyasasına Avrupa’dan bakınca Döviz dalga dalga Güney Enerji Koridoru’nda enerji denklemi değişti CTP-UBP koalisyonu hükümet programı Yeni kabine Avrupa, Türkmenistan ve Azerbaycan gazına göz dikti KKTC Merkez Bankası’nın 2015 Yılı Birinci Çeyreği Bülteni Yunanistan’daki radikal sol, çok erken çark etti “Su Yönetimi Projesi” başlıklı yazıma, eski Ekonomi ve Turizm Bakanı Derviş Kemal Deniz cevap verdi Amerika faizi artırmadı...Dolar şimdi ne olacak? Su yönetimi projesi Döviz şimdi ne olacak? İstatistik Dairesi’nde nihayet iyi işler yapılmaya başlandı 24’üncü Dünya İşletmecilik Kongresi Kıbrıs Ekonomi Zirvesi’nde ekonomik entegrasyon irdelendi Transit Ticaret Merkezi – Kıbrıs (Cyprus As A Transit Trade Centre) TRT modeli özerklik Suriye gaz havzası Millî Direnme Ekonomisi CTP BRT’de doğru işler yapılmaya başlandı: Mete Tümerkan’la uğraşmayı bırakınız Kıbrıslı Rumların ekonomisi battı Dragon çayı, KKTC’nin stratejik konumunu güçlendirecektir Barcelona kıyı ötesi (offshore) protokolü Kıbrıs patatesi İstanbul’dan ekonomi gözlemi Amaranta Vadisi’ndeki yabancılara müjde Ne kadar ayakları üzerinde duran ekonomi yarattınız ki? Kıbrıs doğalgazı açmazda: Sıkıştırılmış doğalgaz revaçta Çamlıbel birinci Ekogünü Yerli üretim ve kültürel miras’ın korunması Genel Sağlık Sigortası’na geçilecek: GSS Koordinatörü Dr. Aykut Üretici’nin anlattıkları Taksiciler çok dertli Belediyeler Bütçesi ve Birlik Başkanı’nın feveranı Türkiye’de konut satışları Lübnan gaz havzası Yerli üretim desteklenmeli Dolar’ın ateşi düşmüyor Nobelli Ekonomist Stiglitz’in yeni önerileri: “İç talebe bağlı büyüme modeline geçilmeli” Yunan halkını acaba neler bekliyor? Kolej sınavları hakkında okuyucu yorumları Bir acayip kolej sınavı Yunanistan’daki radikal sol’un zaferi ve ekonomik beklentiler Kur ve faiz hareketlerinin 2015 beklentileri İstatistiğin önemi Turizm örgütü Dünya ham petrol fiyatlarını doğru okuyabilmek Sağlık Bakanlığı 2014 yılı icraatları Gelir eşitsizliğinin bedeli Siber Hanım’ın işi zor! KKTC’de Euro’ya geçiş mümkün müdür? Dünya petrol fiyatları Ada ekonomileri için denk bütçe uygun değildir Mevduat neden bu kadar hızlı artıyor? 2015 yılı bütçesi ile reform olmaz Emtia, metal ve enerji piyasaları’nda son durum İletişim Bilgileri: