Müzik 'alternatifsiz' kaldı - Sanat Haberleri - Radikal
Müzik 'alternatifsiz' kaldı
Yerli yabancı müzik sektöründe faaliyet gösteren plak şirketlerinin uzun süredir kan ağladığı hepimizin bildiği bir konu
İSTANBUL - Yerli yabancı müzik sektöründe faaliyet gösteren plak şirketlerinin uzun süredir kan ağladığı hepimizin bildiği bir konu. Pek çokları bunun nedeninin, yalnızca ekonomik kriz olduğunu düşünüyor, ama değil. Yeni telif yasasıyla ilgili bazı durumlar alternatif albümlerin ülkemize gelmesini iyice zora sokuyor. Radyolarla çözülemeyen telif meselesi REM ve Depeche Mode gibi baba grupların yeni albümlerini geciktiriyor.
Önceleri albüm başına 30 bin lira olan eser işletme belgesi ücreti 100 milyon lira olarak sabitlendi. Artık yabancı bir şarkıcı ya da grubun getirilecek albüm sayısı ne
olursa olsun plak şirketleri Kültür Bakanlığı'na 100 milyon lira ödemek zorunda.
İlk bakışta milyonlarca albüm satan şarkıcıları kendisine bağlamış müzik firmaları için 100 milyon ne ki diyebilirsiniz ama ince hesaplarsak iş farklılaşıyor.
Bu da, şu demek: Örneğin plak şirketleri ülkemize getirdiği 3000 adet Michael Jackson albümü için de 100 milyon lira ödeyecek, 50
adet getirdiği Beck albümü için de. Bu durumdan ülkemize zaten kimi zaman 10-12 adet gelen, dinleyici kitlesi sınırlı etnik, elektronik, caz türü alternatif albümlerinin nasıl etkileneceğini varın siz düşünün.
Albüm çeşitliliğinde eğer böyle bir kısırlık yaşanırsa insanların internetten alışverişe yönelmesi, zaten sıkıntıda olan albüm satışlarını daha da kötüye götürecek. Dolara endeskli yabancı albüm fiyatlarının da artacak olması işin cabası...
Telif ödemeye alışmak...
Yabancı müzik sektörünün önde gelen plak şirketlerinin yaşadıkları buhranın en esaslı nedenlerinden bir diğeri de Telif Hakları Yasası. Öyle ya da böyle kabul edilen ve kabul edilmesi de bu sektörden geçinen onlarca firma için iyi bir gelişme olan Telif Hakları Yasası, bugüne kadar 'telif' adına elini cebine atmamış, atmaya da niyeti olmayanları kızdırdı. Tabii telif ödeyenlerin hakkını da yememek gerek. Fakat bunun da oldukça cüzi bir miktar olduğunu belirtelim.
MÜYAP'ın da onayladığı ve emeğe hürmet duyan her ülkede geçerli olan Telif Hakları Yasası'na göre, artık radyolar ve klip yayımlayan televizyon kanalları, yüzdelik dilimler doğrultusunda plak şirketlerine telif ödemek zorunda. Yani bir yıl içerisinde bir plak şirketine, kendisine bağlı şarkıcıların single'ı ne kadar çalınırsa, klibi ne kadar yayımlanırsa, ona o kadar telif ödenmesi gerekecek.
Bugüne kadar böyle bir uygulamayla karşılaşmamış Türk radyo ve televizyonların bazıları, bu parayı vermeme hususunda
ısrarlı. Bazı radyolar 'telif' ödemesi yapmayacaklarını, o şarkıları da çalmayacaklarını belirttiler. Bu, plak şirketlerinin promosyon çalışmalarının bir anda durmasına neden oldu.
Firmalar, kendi etiketleriyle çıkacak albümlerin klibini yayımlatmak, single'ını çaldırtmak gibi tanıtım amaçlı zaruri işlerini, televizyonların ve radyolarla süren anlaşmazlık yüzünden yapamıyor.
Yerli albümler de etkilendi
'Eskisinin başına gelen ya yenisinin de başına gelirse?' diye plak şirketleri de, yasa meselesi taraflar arasında halledilinceye kadar REM, Depeche Mode gibi pek çok şarkıcı-grubun yeni albümlerinin piyasaya sürülmesini, henüz belli olmayan bir tarihe erteledi. Yerli albümler için de durum pek farklı değil. Yerli prodüksiyonların fiyatları dolara endeskli olmaması ve yabancı albümlerinkine oranla ücretlerinin düşük olması, bu sektörü de yaraladı. Bu yüzden pek çok yerli çalışma rafa kaldırıldı.
Düşünsenize Jennifer Lopez, Destiny's Child, Janet Jackson, Aerosmith gibi pek çok popüler ismin şarkılarından hoşlanan dinleyici kitlesiyle geçinen bir radyo kanalısınız ve bu şarkıları parayı ödemediğiniz için çalamıyorsunuz. Bu
işin sonunun kendileri adına da kötü olacağını anlayan bazı radyolar havlu attı. Ancak telif ücretini ödemeyi reddettikleri halde, yasa gereğince çalmamaları gereken şarkıları çalan ya da can simidi olarak bağımsız plak şirketlerinin şarkıcılarına tutunanlar da var. Onların sonu da pek hayırlı gözükmüyor.