Bebek.com>Genel>Doğum sonrası hamile kalınmalı mı?
Artık annesiniz. Aileniz 3 kişilik. Ama siz en azından -şimdilik – ailenizi genişletmek niyetinde değilsiniz. O halde etkin, güvenli ve sizin için en uygun doğum kontrol yöntemini seçmek zorundasınız. Peki ama nasıl? Bu sorunun yanıtını Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Planlaması Ünitesi Aile Hekimliği Uzmanı Doç. Dr. Zeynep Tuzcular Vural”dan aldık.
bebek.com: Aile planlaması konusunda Türkiye”deki durum nedir?
Doç. Dr. Zeynep Tuzcular Vural 1998 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması sonuçlarına göre Türkiye”de modern doğum kontrol yöntemleri çok az kullanılıyor. Geri çekme ve takvim metodu gibi güvenirliği son derece az olan geleneksel metotlar tercih ediliyor. Türkiye”de doğurgan çağdaki kadınlar arasında, doğum kontrol hapı kullanma oranı % 4.4 iken, Avrupa”da bu oranın % 25 – 30 ve hatta % 50 oranlarına çıktığı görülüyor.
bebek.com: Doğum kontrol haplarının bu kadar az kullanılmasını neye bağlıyorsunuz?
Doç. Dr. Zeynep Tuzcular Vural Doğum kontrol haplarının yan etki ve riskleri eski yüksek dozlu haplar göz önüne alınarak, yanlışlıkla abartılı olarak değerlendiriliyor. Bizim toplumumuzda doğum kontrol hapları hakkında kansere yol açar, kısırlık yapar, kilo aldırır gibi yanlış ön yargılar yaygın. Oysa ki doğum kontrol haplarının, gebelikten korunma dışında sayısız yararı var. Osteoporoz ( kemik erimesi ) riskini azaltıyor, rahim ve yumurtalık kanserine karşı koruma sağlıyor, adet kanamalarını azaltması nedeniyle anemiyi ( kansızlık ) önlüyor. Haplar içerisindeki hormon dozlarının eskiye oranla oldukça az olması nedeniyle kilo artışı da sorun olmaktan çıktı.
bebek.com: Hangi doğum kontrol hapını seçeceğine kadınlar nasıl karar verebilir?
Doç. Dr. Zeynep Tuzcular Vural Korunma yöntemi olarak doğum kontrol hapını tercih eden kadınlar kesinlikle bir uzman doktor tavsiyesi ile ilacını seçmelidir. Kişinin özelliklerine ve ihtiyacına göre doktor en doğru ilacı tavsiye edecektir. Doktor onayı almadan eczaneden ilaç almak kesinlikle doğru değil. Ayrıca sigara içen 35 yaş üzerindeki kadınlara ve emziren annelere doğum kontrol hapı tavsiye edilmez.
bebek.com: Emziren annelerin hamile kalmayacağı inanışı doğru mudur?
Doç. Dr. Zeynep Tuzcular Vural Anne eğer ki 6 ay boyunca düzenli olarak, arada hiç mama vermeyerek ve gece de kalkarak bebeğinizi emziriyorsa hamile kalmaz. Ancak düzenli emzirmiyorsa hamile kalma riski vardır. Bu durumda doğum kontrol yöntemlerinden birini tercih etmek durumundadır.
bebek.com: Doğum sonrasında annelere hangi kontrol yöntemlerini önerirsiniz?
Doç. Dr. Zeynep Tuzcular Vural Doğum sonrasında kadınlar için en iyi seçenekler rahim içi araç (spiral) taktırmak ve 3 aylık iğneler yaptırmak, hormonlu spiral kullanmak sayılabilir. Yurt dışında mini haplar kullanılıyor ama ülkemizde henüz yok. Bu haplar doğum kontrol hapı gibi kullanılıyor. Sadece doğum kontrol haplarında verilen 7 günlük ara verilmiyor. Her gün aynı saatte alınması gerekiyor.
bebek.com: Doğum sonrası sıklıkla kullanılan yöntemler hakkında bilgi verir misiniz?
Doç. Dr. Zeynep Tuzcular Vural Rahim içi araç genellikle ilk gebelikten sonra kullanılır. Genellikle T biçiminde olan plastikten yapılmış bir küçük sistem söz konusu olup, bu yapının dikey bölümü bir bakır tel ile kaplanmıştır. Bu sistem uterus boşluğuna yerleştirilir. Uzun süre gebelikten korur. Doğumdan hemen sonra uygulanmasında her hangi bir sakınca yoktur. Son yıllarda hormonlu spiraller kullanılmaya başlanmıştır. Rahim içi sistem, bakırlı spirallerin aksine T şeklindeki sistemin dikey kısmında bakır tel içermez, fakat bunun yerine bir progestagen içeren bir hazne ve bunu kaplayan bir diffüzyon zarı bulunur. Yerleştirdikten sonra, bu sistem diffüzyon zarından uterus boşluğuna sürekli olarak çok az miktarda progestagen sağlar. Bu hormonun salınmasının adetler üzerinde önemli bir etkisi vardır, çünkü sürekli olarak uterus mukozasının gelişimini azaltır. Bunun sonucunda adetlerin süresi ve hacmi gittikçe azalır ya da adetler kaybolur. Bu olay, gebeliği önleyici metot için normal bir durumdur. Doğurgan çağdaki bir kadın için hormonal dengesizlik ya da erken menopozu göstermez. Aksine, bu durumda, adetlerin azalması ya da ortadan kalkması daha fazla özgürlük sağlar. Kansızlık ve yorgunluk riskinden uzak tutar. Emzirme döneminde tavsiye edilen bir yöntem de 3 aylık iğnelerdir. Progestagen içeren bu iğneler 3 ay süreyle gebelikten korur. Adetin ilk gününde yaptırmak gerekir. Zamanla adet kanamaları azalır. Son derece güvenilirdir. Tüm bu yöntemler bırakılır bırakılmaz yeniden hamile kalınabilir. Hepsinin geri dönüşü son derece kolaydır.
bebek.com: Bir daha çocuk sahibi olmak istemeyen çiftler için önerebileceğiniz kalıcı yöntemler nelerdir?
Doç. Dr. Zeynep Tuzcular Vural Kalıcı yöntemler cerrahi yöntemlerdir. Cerrahi yöntemler erkekte tohum kanallarının bağlanması, yani vazektomi; kadında ise tüplerin bağlanması yani tüp ligasyonudur. Bir daha çocuk istemeyen çiftler bu yöntemlerden yararlanabilirler. Her iki yöntemin de koruyuculuğu yüksektir ve cinsel ilişkiye ya da cinsel işleve olumsuz bir etkisi yoktur.