15 Mayıs 2017 Pazartesi / 15:56 | PORTRE
Kurucu üyelerinden olduğu ÇATIDER'de 2007-2011 yılları arasında yaptığı iki dönem Başkanlığın ardından geçtiğimiz aylarda tekrar ÇATIDER Yönetim Kurulu Başkanlığına seçilen Arımeks Genel Müdürü Adil Baştanoğlu, güler yüzü, mütevazı yapısı, uyumlu kişiliği ve özellikle sivil toplum kuruluşlarına ürettiği katkıyla sektörün sevdiği şahsiyetlerin başında geliyor... İMSAD Denetim Kurulu Üyesi de olan Baştanoğlu,"çelik"le ilk tanıştığı Karabük'teki gençliğinden İngilizce öğretmenliği yaptığı yıllara, üniversitedeyken sırt çantasıyla çıktığı Avrupa seyahatlerinden köpek kulübesi inşası talebiyle karşılaştığı dönemlere kadar hayatının önemli dönüm noktalarını dergimiz okurlarıyla paylaşıyor...
“Denizlili bir ailenin üçüncü çocuğu olarak 1955 yılında Ankara’da dünyaya gelmişim. Baba tarafım Selanik, anne tarafım Kafkasya’dan seneler önce Denizli’ye göçmüşler... İlk çocukluk yıllarımı ise, TCDD’de makinist olan babamın görevi dolayısıyla Ankara’da geçirdim...”
“Talihsiz bir kaza yaşayarak bir gözündeki görme yetisini kısmen kaybeden babamın, Ankara’daki makinistlik görevini yürütmesi mümkün olmadığından, ben yedi yaşındayken Karabük’e taşınmıştık. Dedem tüccarlık yaptığından babam da ticarete ilgi duyuyordu; hayalinde zaten ticaretle uğraşmak, tüccar olmak vardı. Makinist olduğu dönemde bile İstanbul’dan radyo ve battaniye gibi ufak tefek ürünler getirip, satardı. Hatta annemle birlikte Ankara’da ufak bir bakkal dükkanı işletme tecrübesi bile yaşamışlardı. Bakkalı, babam görevde olduğu zaman annem işletirdi. Yani ticaret, babamın bilmediği bir şey değildi. Karabük’te de halı ve mobilya mağazası açmıştı...”
“Benden altı yaş büyük bir ablam ve beş yaş büyük bir ağabeyim var. Babam, bizlerin eğitimine çok önem verirdi. Eğitim, inandığı bir şeydi. Bütün kazancını eğimimize ayırırdı. Ablam ve ben Karabük Koleji’nde İngilizce eğitim alıyorduk. Üçümüz de yüksek tahsil gördük. Ablam Eczacılık, ben Mimarlık eğitimi aldım. Ağabeyimse Almanya’da Makine Mühendisliği eğitimi gördü. Elde avuçtaki kısıtlı imkanların eğitime harcanması bence çok önemli...”
Tercihim İngilizce Öğretmenliğiydi
“Ankara’daki öğrencilik yıllarım, politik açıdann sorunlu yıllar olmasına rağmen siyasete hiç bulaşmadım ve hiç kutuplarda olmadım. Doğru bildiğimi söylemeyi önemsiyorum. Karşıt fikirlere yaşama şansı vermek gerektiğine inanıyorum. O yıllarda da siyasete mesafeli duruyordum fakat yine de bazı tatsız hadiselerin içine dahil olabiliyorduk. Mesela Hacettepe Üniversitesi’nin Beytepe Kampüsü’nün yeni kurulduğu günlerde evden, okula servisle gelirken, kampüsün yakınlarında kurşunlar havada uçuşmuş, servis otobüsünde yanımdaki çocuk yaralanıp, ardından vefat etmişti. Bu olay, zaten mesafeli olduğum siyasete ve öğrenci olaylarına hepten uzak durmama yol açmıştı. Ankara’dan da biraz soğutmuştu açıkçası...”
Mimarlık eğitimi ve ek iş...
“1975’te geldiğim İstanbul’da, maddi olarak ayaklarımın üzerinde durabilmek amacıyla Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Mimarlık Yüksekokulu’nun gece bölümüne girmiştim. Halamın yanında kalıyordum. Gündüzleri Üsküdar’da bir dershanede İngilizce öğretmenliği yapıyordum. Gecem ve gündüzüm tamamıyla doluydu, boş vaktim neredeyse hiç yoktu. Yoğun bir tempo içindeydim. Hatta bir keresinde İstanbul’a ziyarete gelen babamla bile görüşememiştik. İkinci gelişinde de benzer bir sıkıntı yaşayınca, babam bundan rahatsız olmuş, ek gelir elde etmek için yaptığım öğretmenliği bırakmamı, kendisinin maddi olarak beni destekleyeceğini söylemişti. Ben de bu tavsiyeye uyup, dört ayın ardından gece bölümünden gündüz bölümüne geçmiştim. İkinci sene de halamın yanından ayrılıp, babamın Feneryolu’nda aldığı evde ikamet etmeye başlamıştım. Sonraki hayatım da neredeyse aynı bölgede geçti...”
Devlet Güzel Sanatlar Akademisi...
“Önceki okullarımda edindiğim eğitimcilik formasyonu bazen işimi kolaylaştırıyor, bazen zorlaştırıyordu. Başımı zora soktuğu da olmuştu. Eğitim konusunda hassasiyetim yüksekti. Eğitim sisteminin yanlış olduğunu düşüyordum, haksız da değildim. İnternet gibi olanaklar olmadığından, bugünkü gibi araştırma, iletişim ortamı da bulunmadığından hocalarla çok yakın çalışmak gerekiyordu fakat hocaları nadiren görme imkanımız vardı... Çok sonraları dostluğunu edindiğim hocalarımdan birisine, bir önceki çizimlerimi beğenmediği ve üç hafta derse girmediği için sınavda 40 çatı alternatifi çizip getirmiştim. Neden bu kadar çok çizdiğimi sorduğunda, biraz da gençliğin verdiği cesaretle, geçen sefer beğenmediğini, şimdiyse içlerinden birisini nasıl olsa beğeneceğini söylemiştim. Kendi mazeretinden dolayı üç hafta derse girmemişti. Ciddi bir zaman kaybetmiştik. Daha fazla zaman kaybetmeye tahammülümüz yoktu. Hatanın bir kısmı kendisindeydi aslında. Fakat bu cevabıma kızmıştı. Ben de kendisine, aldığım bir önceki eğitimi vurgulamış, kendisinin eğitimci olup olmadığını sormuştum. Hepten sinirlenmişti ve beni sınıfta bırakmıştı. Ama Allahtan, terör olayları nedeniyle tüm okulun kapalı olduğu bir döneme denk gelmişti de pek bir şey kaybetmemiştim...”
Avrupa’da uzun saçlarım ve sırt çantamla...
“Mimarlık eğitimi sürecinde, İngilizce bilgimin yanında eğitim alanındaki tecrübelerim ve Ankara’daki öğrencilik yıllarında geliştirdiğim sosyal yeteneklerimin çok faydasını görüyordum. Ayrıca, makine mühendisi olan ağabeyimin Münih’te yaşamasından dolayı onu ziyarete gidiyor, hem Almanca öğreniyor hem de yurtdışı deneyimleri yaşıyordum. Avrupa’daki yapıları görmek, inşa süreçlerini kısmen de olsa izlemek ciddi fayda sağlıyordu. Mimariyi, geniş açıklıklı binaları görmek gerçekten etkileyiciydi. O dönemde hesaplı otellerde kalarak trenle Avrupa’yı da dolaşıyordum. Bir ‘çiçek çocuk’ değildim ama uzun saçlarım, sırt çantamla onlar gibi bir görünüşüm vardı. İngiltere, Hollanda, Danimarka, Fransa, İtalya’yı hep o dönemlerde ilk defa gezip görmüştüm. O yıllar dünya bambaşka bir formattaydı...”
Geride sadece Arımeks’in ismi kaldı
“1980 yılında, okul bittikten sonra Beşiktaş’ta bir mimarlık ofisinde iki yıl çalıştım. Küçük esnafa, sanayiciye hitap eden organize sanayi yapıları üzerine yoğunlaşıyordum. Diploma projeleri yaparken aşina olduğum, bilgimin ve görgümün olduğu bir alandı. İki senenin ardından ise bir arkadaşımla ortak kendi firmamı, yani hala faaliyet alanı farklılaşsa da aynı ismi taşıyan ‘Arımeks’i kurdum. İngilizce mimarlık anlamına gelen ‘Architecture’ kelimesinin ilk iki harfi ile ‘Import-Export’ kelimelerinden türettiğim bir isimdi. Fikir babası da olan o arkadaşımla çelik yapıları korozyondan koruyan boya tabancalarını yurtdışından ithal edip satmayı düşünüyorduk. Yani aslında inşaat malzemeleri ithalatı yapacaktık. Kendime güveniyordum, firmanın da ismini bu konseptte koymuştum fakat arkadaşım işten vazgeçince o süreçten geriye sadece ‘Arımeks’ ismi kaldı...”
Işıklar, Çanakkale Seramik, STFA...
“Ben de 1982 yılında kurulan Arımeks ile mimari projeler çizmeye başladım. Ofisimiz önce Levent’teydi, ardından Nişantaşı’na taşıdık. Genelde sanayi yapıları yapıyorduk. O yıllarda müteahhitlik de yapan Işıklar Holding ile çalışmaya başladıktan sonra işlerim yoğunlaşmıştı. Işıklar’ın Çanakkale Seramik ile olan işleri bana bir basamak oluyordu. Işıklar ile çalışmama, firmada çalışan ve makine mühendisi olan halamın oğlu aracı olmuştu. Hem projeleri yapıyor, hem kontrol ediyordum. Bu kapsamda Trakya Birlik’in önce buhar santralini, ardından stok sahalarını bitirdim. Işıklar’ın Bartın’daki tuğla fabrikalarının da sundurmalarını, stok hollerini tamamladım. Işıklarla ilişkisi olan STFA’nın da bilgi ve görgüsünden yararlanıyordum. Işıklar’ın Genta isimli taahhüt firmasıyla Çanakkale Seramik’in Çan’daki tesislerinde Arımeks olarak bir gaz jeneratörü tesisinin çelik konstrüksiyon, stok sahası yapımına dahil oldum. Çanakkale Seramik’te herhalde 60 bin metrekareye yakın bir yer kapatmışımdır; ki o zamanlar dünyanın üçüncü büyük kapalı fabrikasıydı. Fabrikanın kuruluşunda çelik işini iyi bilen Çek’lerle çalışmışlar. O anlamda da bir sürü yeni şey öğreniyordum. Ayrı bir okul oluyordu. Orada yaklaşık sekiz sene, 2002’ye kadar çalıştım. Genta’daki yöneticiler ne derlerse yapıyordum, ‘git’ denildiğinde gidiyor, ‘gel’ denildiğinde geliyordum. Onların personeli olmamama rağmen kendi firmam gibi benimsediğim bir yapıları vardı...”
Aşırı tepkilerin büyük zararı dokunabilir
“Zamanla Nasaş Alüminyum’un patronu Osman Yazıcı ile de frekanslarımız tuttu. Bu süreçte, yeni satın aldıkları bir fabrikanın, Düzce’ye taşınmasıyla başlayan iş ilişkimiz birçok fabrikasının, binasının inşasıyla beraber hala devam ediyor. Bazı binaları ben yaptım, bazılarına müşavirlik hizmeti verdim. Hatta Kanada’dan satın aldıkları ve Gebze Organize Sanayi Bölgesi’ne taşıdıkları coat coil metal boyama tesisinin tasarımını ve çelik işlerini yapmıştım. O tesis Gebze Organize Sanayi Bölgesi’nin de ilk fabrikalarından birisidir. Hatta Englerd Anadolu adını taşıyan o firmada Osman Bey yüzde 10 da bana hisse vermişti. Bir de Amerikalı ortak vardı. O Amerikalı ile dünyadaki birçok metal tesisini ziyaret etme fırsatı bulmuştum. Dünyada bu iş nasıl yürüyor, ne tür bir teknoloji kullanılıyor gibi bilgileri yerinde öğrenebiliyordum. O süreçte Türkiye’ye ilk kenetli metali de getiren biz olmuştuk. Makineleri getirmiştik ve nasıl yapılacağını öğretiyorduk. Bir metal okulu bile açmıştık. Diğer taraftan her şeye sıfırdan başlamak da insana tuhaf geliyordu. Mesela ‘kenet’... Dünyanın en eski kenedi bizim camilerimizin kapısında vardır. Yani tarihimizde yapmışız, nasıl yapılacağını biliyormuşuz. Ama üstünde durmamışız, endüstriyel bir ürün haline getirmemişiz, yaygınlaşıp, ucuzlamasını sağlamamışız. Bunlar maalesef millet olarak bizim zayıf yanlarımız. Fakat Batı insanı bunu düşünmüş, bilgiyi geliştirmiş, sonra da senin yarattığın şeyi sana getirip satmış. Englerd Anadolu’da ortaklık 2004 yılında sona erdi. Fakat o firmada şu an piyasanın en önemli kenetçileri yetiştiler. Panelciler de öyledir aslında. İlk alüminyum paneli getiren de Nasaş’tır...”
Askerlik ve evlilik
“1982 yılından bugüne Arımeks Mühendislik olarak yurtiçi ve yurtdışındaki yapıların projelendirilmesinden başlayarak inşaat ve metal kaplaması dahil olmak üzere anahtar teslim kaliteli ve estetik yapıları kullanıcılarına sunuyoruz. Sanayi yapılarından prestij binalarına kadar her türlü yapının metal kaplamalarının tasarımı, detaylandırılması, imalat ve montajını gerçekleştiriyoruz. Şu anda Arımeks olarak hep yaptığımız gibi geniş açıklıklı binalar, özel binalar, metal kaplama ve metal işleri yürütüyoruz. Son yıllarda daha seçici olmaya başladık. Çok büyük bir firma değiliz ama güzel işler yaptığımıza inanıyorum. Mesela Özal’ın Anıt Mezarı, İş Bankası’nın Levent’teki kuleleri, Borusan’ın İstinye tesisleri, Sabiha Gökçen Havalimanı’nın giriş kapısı, kontrol kulesi ve Bursa Hali, yaptığımız özel işlerdenlerdi. En fazla hoşuma giden şeyse, yapılan işin müşteri tarafından takdir edilmesi. Borusan’ın İstinye’deki tesisinde İnşaat Mühendisleri Odası’ndan bir ödül almıştık. Sabiha Gökçen’de aldığımız teşekkür de anlamlıydı. En keyif aldığım çalışmalar ise teknolojiyi zorlayarak modern bir şeyler çıkartabildiğimiz çalışmalar oldu...”
“ÇATIDER yönetimi ve üyeleri aklıselim sahibi insanlardan oluşuyor. Bu yönden çok şanslı olduğumuzu düşünüyorum. ÇATIDER hiçbir zaman menfaat kuruluşu olmadı. Bu zamana kadar hiç fiyatlarla ilgili konuşmadık. Hep bir kamu kuruluşu gibi çalıştık. Kendi menfaatlerimizden ziyade kamu menfaatini öne çıkartıyoruz. İMSAD da aynı şekilde çalışan bir dernek. Bunlar, kamunun faydasına çalışan önemli kuruluşlar...”
Yeni bir şey geliştiremiyoruz
“Yapı malzemelerinde sürekli bir iyiye doğru yöneliş var... Fakat bu gidişe Türkiye olarak pek bir katkımız olduğunu söyleyemeyeceğim. İnsanlık her konuda daha iyinin, daha konforlunun arayışı içinde... Her şeyin daha iyisini yapmak mümkün. Fakat burada akılcı olabilmek için bence Mustafa Kemal’in söylediği gibi bilimi kılavuz edinmek, analiz kabiliyetlerini geliştirmek, ortak çalışmak gerekli. Mesela metal kaplamalar alanında akademi ve sektör olarak maalesef ortaklaşa bir şey geliştirilemiyor. Boya, teknolojiye çok açık bir konu. Metalde boya teknolojilerinde ileride nanoteknolojinin kullanılacağını düşünüyorum.
Alaşımlarda da devamlı gelişmeler yaşanıyor. Artık katmanlı malzemeler kullanılıyor. Tek bir malzeme yetmiyor. Eskiden fabrikadan çıkan rulo alüminyumu doğrudan formlandırıp çatıya koyuyorduk. Zamanla da doğal olarak şikayetlerle karşılaşılıyordu. Şimdi ise çatı, yalıtımıyla, membranlarıyla, katmanlarıyla bir sistem olarak çözülüyor. Dolayısıyla tek malzemeyle çözüm bulma dönemi kapandı. Çözümler artık kompleks sistemlerle yaratılıyor. Bu bilgi ve görgüyü de Batı’dan, özellikle Almanya’dan alıyoruz. İşçiliği de aynı şekilde Batı’dan öğreniyoruz. Allahtan Türk insanı fedakar ve meraklı...”
Devletin arkamızda durduğunu hissetmeliyiz
“Kamu kurumlarının gerçekten iyi niyetli olduğunu düşünüyorum fakat hareket kabiliyetlerinin çok hızlı olmadığını görüyorum. Geri dönüşleri çok geç oluyor. Format kuruluyor fakat orada kalınıyor. Sektörden destek beklemelerine rağmen Türkiye’deki özel sektörde mali açıdan çok kuvvetli, bu tip çalışmalara ciddi destek ve kaynak yaratacak firma çok yok. Üstelik sektörün önemli firmalarından bazıları, sermaye fonları tarafından yurtdışından satın alındılar... Kamu kurumlarından beklentimiz, vergilerin düzenlenmesi, teşviklerin artırılması ve inovatif çalışmalara destek beklentisi şeklinde olur. Ayrıca bizlere sertifika, eğitim ve iş güvenliği konularında her türlü desteği sunmalılar. Özel sektör olarak dünya çapında işler yapabilmemiz için devletin arkamızda tam durduğunu hissetmemiz gerekiyor. Bu anlamda destek şart. Başarı ancak devlet, üniversite, özel sektör ve dernek (üretici-uygulayıcı) işbirliğiyle gelir. Kimsenin gücü tek başına bir şey yapmaya yetmiyor. Hep beraber, bir koordinasyon içinde çalışırsak ancak bir noktaya geliriz...”
Hedeflerimin çoğuna ulaştım
“İlkokul birinci sınıfta kendime yazılı olarak hedefler koymuşum. Makine mühendisi olan halamın oğlundan öğrenmiştim hedef koymayı. Bunlardan ‘Şirket sahibi olmak’, ‘modern bir vatandaş olmak’ gibi hedeflerim vardı. Hiç çok zengin olmayı arzulamadım ama kimseye muhtaç olmayacak seviyeyi istedim. Bu hedeflerimin de çoğuna ulaştığımı söyleyebilirim Büyük bir sermayedar değilim; zengin bir babamın çocuğu da değilim. Çok büyük param hiç olmadı. Olanı da mümkün olduğunca verimli bir formatta kullanmaya çalıştım...”
Çok dostum olduğuna inanıyorum
“İMSAD ve ÇATIDER gibi derneklerde faal olarak yer aldığımdan çok boş vaktim olmuyor. ÇATIDER başkanlığının yanında İMSAD’ın da kurullarına çalışıyorum. Mesela şimdi gündemimizde Güvenli Yapılar Okulu var. Bu konunun yönetimini inşaat kısmında yürüteceğim. Tenis, yüzme, yürüyüş gibi sporları eskisine nazaran daha az yapabiliyorum. Turistik seyahatleri de genelde işle birleştirmeyi seviyorum. İşimi çok sevdiğimden ve bir hobi olarak gördüğümden boş zamanlarımda mesleki teknik yayınları takip ediyor ve okuyorum...”
21 sene önce Teknik Mühendis olarak başladığı sektörün en dinamik firması ODE Yalıtım'ın son iki senedir genel müdürlük görevini üstlenen Ali Türker, ...
10 Ekim 2016 Pazartesi / 11:44