Sahte Dionisos - Ansiklopedist
Biyografi, Filozof 31 Ekim 2019
Sahte Dionisos, MS beşinci yüzyıl ortalarında yaşamış olan ve gerçek kişiliğini gizlemiş olan Hristiyan düşünürü. Orta Doğu’da, muhtemelen Suriye’de yaşamış ve eserlerinde, kendisini Aziz Paul’un izleyicisi olarak tanıtmış olan filozof, Tanrı’yı bilmenin üç ayrı yolundan söz etmiştir.
Yeni-Platoncu felsefeyi Hıristiyan ilahiyatı ve mistisizmiyle birleştirmek amacıyla Yunanca yazdığı inceleme ve mektuplarla tanınır. Özellikle Batı Kilisesi’nde ortaçağ Hıristiyan öğretisine belirgin bir Yeni-Platoncu eğilimin yerleşmesine katkıda bulunmuştur. Yeni Ahit’te Aziz Paulus’un (Resullerin İşleri 17:34) Hıristiyanlığı benimsettiği kişilerden birinin adını kullanan yazarın kimliği belirlenememiştir. 9. yüzyılda Atina’da yaşayan Proklos’un Yeni-Platoncu sistemini bilen birkaç Hıristiyan yazardan biri olabilir. 9. yüzyılda Fransız Aziz Denis’le karıştırılmış ama 12. yüzyılda Petrus Abealardus bu savı çürütmüştür
Peri theion onomaton (Kutsal Adlar Üzerine), Peri mystikes theologias (Mistik Tlahiyat Üzerine), Peri tes ouranias hierarkhias (Göksel Hiyerarşi Üzerine) ve Peri ekklesiastikes hierarkhias (Kilise Hiyerarşisi Üzerine) adlı incelemeler ile 1. yüzyıl ilkel Hıristiyan atmosferini anımsatan 10 mektup Dionysios’un yapıtlarının gövdesini oluşturur. Bu yazılar öğreti bakımından eksiksiz bir ilahiyat kuramı oluşturur. Tanrı’ya ilişkin herhangi bir kavram ya da önermenin içerdiği paradoksun aynı anda olumlanması ve yadsınması üzerine kurulu olan bu sisteme diyalektik bir ilahiyat da denebilir. Tanrı’nın her türlü ussal kavrayışın ve kategorik bilgilerin ötesindeki aşkınlığı nedeniyle, onunla ilgili ifadeler sonunda karşıt kavram çiftlerine indirgenir. Kayra ve yargı, özgürlük ve zorunluluk, varlık ve yokluk, zaman ve sonsuzluk. Söz’ün Hz. İsa’da bedenleşmesi, bir olanın çokluk dünyasına girişidir. Gene de insan zihni Tanrı’yı İyi, Birlik, Üçleme, Güzellik, Sevgi, Varlık, Yaşam, Bilgelik ya da Zekâ gibi olumlu anlam içeriği olan adlarla tanımlar ve bunların, dile getirilemeyeni sınırlı bir biçimde dile getirdiğini öne sürer.
9. yüzyıl İrlandalı filozof ve hümanisti Johannes Scotus Erigena, Dionysios’un yazılarını Latinceye çevirdi. 12. ve 13. yüzyıl skolastik düşünürleri Albertus Magnus ve Aguinolu Aziz Tommaso Dionysios’un yazıları üzerine yorumlar yazdılar. 14. ve 15. yüzyıl Ren bölgesi ve Felemenk mistikleri ile
10. yüzyıl İspanyol mistikleri de Dionysios’un düşünce sisteminden etkilendiler. Platoncu düşünce biçimine zaten yatkın olan Yunan ve Doğu kiliselerinin yazarları Dionysios’un görüşlerini bu öğretinin bir parçası olarak kendi ilahiyat sistemlerine kattılar.
Albertus MagnusAziz PaulusJohannes Scotus ErigenaYeni-Platoncu