Sitrus miweleriniň peıdasy - ATAVATAN TURKMENISTAN HABARLARY
Home IŇ TÄZE HABAR Sitrus miweleriniň peıdasy
Pyrtykal — miwesi bu iň köp ıaıran we has köp ulanylıan bu miwe askorbin turşusynyň, dürli minerallaryň, antioksidantlaryň, flawonoidleriň, fitoelementleriň egsilmez çeşmesi bolup durıar. Şoňa görä, ol ıürek-damar keselleriniň, şol sanda gipertoniıanyň (arterial gan basyşynyň durnukly ıokarlanmagy bilen häsiıetlendirilıän kesel), bagyr, dem alyş ıollarynyň keselleriniň berhizli iımitlenişinde bahasyna ıetip bolmajak önüm bolup durıar.
Keıpiňi ıokarlandyrmak, şähdini açmak üçin her gün irden täze sykylyp alnan pyrtykal şiresiniň bir bulguryny içmek peıdalydyr. Düzümindäki turşulary zyıansyzlandyrmak üçin şiräni içmezden öň deň mukdardaky suw bilen garmak möhümdir.
Iımit siňdiriş ıollarynyň kesellerinde turşy miweleri, şol sanda pyrtykaly we onuň şiresini ulanmak maslahat berilmeıär.
Mandarin — bu adatça pyrtykala meňzeş, ıöne ondan kiçiräk bolan ıuka gabykly, sary, ıiti narynç, gyzyl reňkli miweler il içinde «mandarin» diılip, atlandyrylıan miwedir. Aslynda welin, tangor, kalamondin, içandorin, sitrandorin, klementin mandarin däl-de, emeli ıol bilen çaknyşdyrmak arkaly ondan alynıan miwelerdir. Mandarin diňe sary reňkli bolıar.
Mandarinde organiki turşular, kaliı, kalsiı has köpdür. Düzümindäki betakarotin onkologiki keselleriň öňüni almaga, K witamini bolsa, gan damarlaryny pugtalandyrmaga, olaryň tonusyny saklamaga ıardam edıär. Bu miwe şeıle hem, bronhitde we dem alyş ıollarynyň beıleki kesellerinde peıdalydyr.
Limon — bu miwe enäniň we çaganyň saglygyny goramaga ıardamly önümleriň arasynda başdaky orunlaryň birini eıeleıär. Limonyň miwelerinde şiresi özleşenden soň aşgara öwrülıän tubular bardyr.
Limon azotly maddalara, mineral duzlara, witaminlere, şeıle hem, ıaralary mikroblardan zyıansyzlandyrıan fitonsidlere baıdyr. Bal bilen goşulyp ulanylanda miwäniň peıdasy artıar. Bu garyndy sowuklama kesellerinde oňat kömek edıär.
Laım — bu daşky görnüşi boıunça limona meňzeş, ıöne ondan has peıdaly sowuklama kesellerinden goraıan miwedir. Onda ähli sitrus miwelerde saklanıan makro-mikroelementlerden, witaminlerden, pektinlerden başga kaliı, kalsiı, fosfor köp mukdarda saklanıar. Munuň özi ony parodontitiň hem-de diş syrgasynyň saralmagynyň öňüni almakda, dişleri, süňkleri pugtalandyrmakda ulanmaga mümkinçilik berıär. Ajaıyp antidep­ressant we bakterisid serişde bolan laım hem-de onuň miwesinden, gabygyndan, ıapraklaryndan taııarlanan melhemlikler ıürek-damar keselleriniň, nerw bozulmalarynyň, kellagyrynyň bejergisinde dermanlaryň täsirini ıokarlandyrıar.
Greıpfrut — miwesi bedendäki artykmaç ıaglaryň harçlanmagyna itergi berıändigi üçin ony horlanmak maksady bilen berhizli iımitlenişde ulanmak maksada laıykdyr. Greıpfrutyň iň gowusy, tagamlysy, peıdalysy gyzylydyr. Onuň şiresi derini agardıar, ıüzüň derisine owadan öwüşgin berıär. Şonuň üçin, şireden alynıan peıdaly maddalary gözellik serişdelerine goşıarlar.
İeri gelende aıtsak, greıpfrutyň derman serişdeleriniň köp görnüşleri bilen utgaşmaıandygyny bellemeli.
Antibiotikleri, antidepressantlary, gandaky holesteriniň derejesini peseldıän derman serişdelerini ulanıan syrkaw tä bejeriş gutarıança bu miwäni iımekden saklanmalydyr.
Taııarlan Aımyrat HUDAİBERDIİEW,
Türkmen oba hojalyk institutynyň talyby
Previous articleSungatyň geçmişinden söz
Next articleÖsümlikleriň ösüşine sazyň täsiri
«Türkmenaragatnaşyk» agentliginiň Politehniki orta hünär okuw mekdebi
BILIM 04/07/2020 15:14
2020/2021-nji okuw ıyly üçin aşakdaky hünärler boıunça talyplyga kabul edıändigini yglan edıär: Ulag­lar­da gat­naw­la­ry gu­ra­mak we he­re­ke­ti do­lan­dyr­mak. Köp ka­nal­ly te­le­kom­mu­ni­ka­siıa...
Türkmenistanda bugdaıyň bol hasyly ıetişdirildi
IŇ TÄZE HABAR 30/06/2020 09:09
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň giňişleıin mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşyna degişli möhüm meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy we...