Serotonin | Makale | Türkiye Klinikleri
.: Ana Sayfa » Dergiler ve Kitaplar » Türkiye Klinikleri Dahili Tıp Bilimleri Dergisi » 2005 - Cilt 1 » 1
aFarmakoloji AD, Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi, KAYSERİ
Turkiye Klinikleri J Int Med Sci. 2005;1(1):45-54
Serotonin [5-hidroksitriptamin (5-HT)], bitkiler, vertebralı ve vertebrasız hayvanlar dahil doğada yaygın olarak bulunur. 5-HT, serotonerjik sinir uçlarında ve trombositler hariç diğer hücrelerde triptofan amino asidinden sentezlenir. Serotonerjik sinapslardaki etkinliği esas olarak sinirsel geri alım ile sonlandırılır, daha az olarak da sinir dışı dokular tarafından geri alım, enzimatik yıkım ve difüzyona uğrar. Vücutta en çok enterokromaffin hücrelerinde ve trombositlerde bulunan serotonin, nispeten basit bir kimyasal yapıya ancak karmaşık farmakolojik özelliklere sahiptir. Serotoninin işlevleri, iştah kontrolü, uyku, hafıza ve öğrenme, ısı regülasyonu, mood, davranış, kalp-damar işlevleri, hormonal düzenleme ve duygulanım olarak sayılabilir. Periferde ise, trombosit homeostazisi, ve gastrointestinal motilitenin düzenlemesinde önemli rol oynar. Serotoninin, bu geniş kapsamlı farmakolojik ve fizyolojik etkileri, yaklaşık 10 mg ile meydana getirmesi, reseptörlerinin yaygın ve çeşitli olması sayesindedir. Şimdiye kadar 7 farklı 5-HT (5-HT1?5-HT7) reseptörü ve bunların alt tipleri olmak üzere en az 14 reseptör klonlanmıştır. Serotonin ilaç olarak kullanılmaz, ancak agonist ve antagonistleri, sinirsel geri alım blokerleri (SSRI), serotonin salıcıları gibi serotonerjik işlevleri modüle eden ilaçlar kullanılmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Serotonin, reseptör, agonist, antagonist
Serotonin [5-hidroxitriptamin (5-HT)] widely exists in the nature including plants, vertebrates, invertebrates. 5-HT is synthesized from the essential amino acid tryptophan in serotonergic nerve terminals and all cells except thrombocyts. Its effect is ended mainly by neuronal re-uptake in serotonergic synapse and partly by non-neuronal re-uptake, diffusion, metabolition. Serotonin, mainly exists in enterochromaffin cells and thrombocyts, has relatively simple chemical structure but complex pharmacological features. The functions of serotonin are control of appetite, sleep, memory and learning, behavior, cardiovascular function, endocrine regulation, and mood. Peripherally, serotonin plays a major role in platelet homeostasis, and motility of the GI tract. The numerous pharmacological and physiological effects of serotonin is achieved by extent and various distribution of its receptors. Seven distinct families (5-HT1?5-HT7) and its subpopulations at least 14 receptors have been cloned so far. Although serotonin is not used as a drug, serotonergic receptor agonists and antagonists, serotonin releasers, neuronal re-uptake inhibitors modulate serotonergic functions.
Keywords: Serotonin, receptor, agonist, antagonist