Epidural ile Doğum ve Sezaryen | Cihangir Çakıcı Klinik
Anne adaylarının korkulu rüyası olan doğum ağrılarının şiddetini azaltabilmek için senelerdir çeşitli teknikler geliştirilmiştir. Son 20-25 yıldır yaygın olarak kullanılan ve %70-80 oranında tercih edilen “epidural anestezi” bu ağrıyı gidermede en başarılı yöntem olmuştur. ABD’de yapılan çalışmalarda yılda 1500 doğuma erişen hastanelerde epidural anestezinin %80-90 oranında kullanılmaya başlandığı gözlenmekte, daha az doğum gerçekleşen küçük hastanelerde söz konusu oranın daha düşük olması ise bu konuda uzmanlaşmış personelin yeterli olmamasına bağlanmaktadır.
Düzenli uterus (rahim) kasılmaları ve serviksin (rahim ağzı) progresif olarak açılması doğumun 1. evresindeki ağrıların nedenidir. 2. evrede ise bunlara vagina, vulval ve perine bölgesinin gerilmesi eklenir, ağrının şiddeti giderek artar ve aşağılara iner. Kadınların çoğu bu ağrıyı “feci, dehşet vs.” kelimeleri ile tanımlarken kimisi orta derecede bir rahatsızlık hisseder. Anne yaşının küçük olması, oxitosin (suni sancı) kullanılması, annenin mensturasyon dönemlerinde bel ve kasık ağrısı çekmesi, anne ve/veya bebek kilosundaki fazlalıklar yada ilk doğum olması ağrıyı artıran başlıca faktörlerdir.
Amerikan Obstetri ve Jinekoloji ve Amerikan Anesteziyoloji Derneklerinin yayınladıkları ortak düşüncelerinde “Annenin istemi ağrısının giderilmesi için yeterli” denmektedir.
Bu işlem için önce beliniz antiseptik bir solüsyonla silinir. Küçük bir bölge lokal anestezikle uyuşturulduktan sonra özel iğnesi epidural bölgeye girilir iğne içinden bir kateter epidural bölgeye iletilir, kateter bölgede bırakılarak iğne çıkarılır. Kateter yumuşak, esnek ve çapı 1 mm’den daha ince steril bir borucuktur. Çok kısa süren bu işlem kesinlikle ağrılı değildir. Anne adayları bunu “bir anlık hafif bir elektriklenme” şeklinde tanımlarlar bu da rahatsız edici olmayan bir duygudur. Kateter bir kez yerleştirildikten sonra olmayan bir duygudur. Kateter bir kez yerleştirildikten sonra gerektikçe buradan ilaç verilerek karın ve kasıklardaki ağrı engellenir, hatta müdahale veya sezaryen söz konusu olduğundan tam olarak uyuşturularak anestezi sağlanır.
Ağrı nasıl her insanda değişik tepkiye neden oluyorsa, epiduralden verilen ilaca cevap da değişebilmektedir. “Mobil epidural” ve “Walking epidural” (yürüyen epidural) olarak tanımlanan teknikte düşük doz lokal anestezik ilaç kullanılarak annenin hareketine, yürümesine olanak tanınmaktadır. Annenin isteği doğrultusunda ilaç dozu artırılarak “standart epidural” tekniğe dönülebilir, bu durumda bacaklar uyuşacaktır. İlaç kesildikten bir süre sonra uyuşukluk geçecek ve annenin yürümesine izin verilecektir.
Ağrısız doğum amacıyla epidural kateter yerleştirilen ve takip edilen annenin her hangi bir nedenle sezaryene alınması gerekirse ek bir ilaç dozunun kateterden verilmesi ile anestezi sağlanarak ameliyatın gerçekleştirilebileceğini daha önce vurgulamıştık. Önceden planlanmış sezaryen operasyonlarında da genel tekniklerinin kullanılması tüm dünyada yaygınlaşmıştır. Amerika ve İngiltere’de %80, %90 oranında epidural anestezinin tercih edildiği, sadece çok acil sezaryenlerde genel anestezi kullanıldığı bilinmektedir. Fransa’da %53 olan epidural anestezi oranı düşük bulunmakta genel anestezinin anne ve bebek üzerindeki olumsuz etkilerinden kaçınmak amacıyla sezaryen operasyonlarında epidural olumsuz etkilerinden kaçınmak amacıyla sezaryen operasyonlarında epidural anestezi kullanımın artırılması gerektiğine dikkat çekmektedir.
epidural doğum kadın üreme bebek