11. ANA UYGULAMA KATMANI PROTOKOLLERİ
Download "11. ANA UYGULAMA KATMANI PROTOKOLLERİ"
1 11. ANA UYGULAMA KATMANI PROTOKOLLERİ Bu bölümde birçok internet tesisinde kullanılan uygulama katmanı protokollerini inceleyeceğiz. Buradaki amacımız son kullanıcıya sağlanan ana servisleri genel olarak tanıtmaktır. Bu bölüm dahilinde incelenen protokoller şunlardır: TELNET: terminal servisleri içindir trivial file transfer protocol (TFTP): basit dosya transfer servisleri içindir file transfer protocol (FTP): daha ayrıntılı dosya transfer servisleri içindir simple mail transfer protocol (SMTP): mesaj transfer servisleri içindir (elektronik posta) Çoğu üründe, bu protokollerin çalıştırılması basittir; genelde bu bir veya birkaç terminal komutu girmekten veya bilgisayar ekranındaki bir ikona tıklamaktan daha karışık değildir. Tanımlamanın bu kısmını satıcı-özel kullanım kılavuzlarına bırakmak en iyisidir. Bu bölümde bu protokollerin çalıştırılmasından ziyade mimarileri üzerinde odaklanılmıştır TELNET Protokolü Bilgi işlem merkezinden sorumlu bir yönetici düşünelim. İşlem merkezindeki bir host bilgisayar birçok terminal arasındaki haberleşme işlemlerini desteklemekle görevlidir. Bu terminaller birbirlerinden farklı karakteristiktedirler. Örneğin, bir DEC terminalindeki kullanıcı Hewlett-Packard terminalindeki kullanıcı ile haberleşmek ihtiyacındadır. Haberleşmek kolay sayılmaz. Her iki cihaz da farklı ekran ve tuş takımı kontrol karakterleri kullanırlar, ve her ikisi de haberleşme linkindeki trafiği yönetmek için farklı hat protokolleri kullanırlar. Eğer host cihazın geniş bir terminal yelpazesini desteklemesi gerekiyorsa, değerli kaynaklar protokol farklılıklarını çözmek için cihazın CPU çevrimlerinde harcanır, ve çevirmeyi gerçekleştirecek destek yazılımının tasarımı ve kodlaması pahalı bir girişimdir. Bilgi işlem merkezinin yöneticisi, bu farklı cihazlar arasında çeviri yapabilmek için, sistemleri geliştirmek veya elde etmek üzere büyük bir zaman ve epeyce bir kaynak harcamalıdır. TELNET bu sorunlara çözüm sağlar. Örneğin, TELNET le host bilgisayarın, haberleşeceği diğer host lara bağlı terminallerin karakteristiklerini öğrenmesi sağlanır. Eşit ölçüde önemli olarak, TELNET iki makine arasındaki terminal-tabanlı oturum için gerekli olan fonksiyonların ve servislerin müzakere edilmesini sağlar. Bu yaklaşım protokol dönüştürme sorununu daha hoş yapar çünkü müzakere eden cihazlar iki cihaz tarafından desteklenmeyen servisleri kullanmama seçeneğine sahiptirler. TELNET farklı makineler arasında protokol dönüşümü sağlamaz. Bunun yerine, makinelerin karakteristiğine karar veren bir mekanizma ve de veri alışverişi için, makinelerin internetworking lerini müzakere edebilecekleri araçlar sağlar. TELNET protokolü bir host cihazı üzerindeki bir programın (TELNET istekçisi denir) başka bir cihazın (TELNET sunucusu denir) kaynaklarını kullanmasını sağlar. Tek gereken, istekçinin sunucuya yerel olarak bağlı olmasıdır (Şekil 11-1 e bakınız). TELNET çeşitli özellikler sağlamasına rağmen, bazı insanlar bu standarda remote login protokolü derler çünkü TELNET bir host cihazı ile bir uzak cihaza login yapılmasını destekler. Dikkat edelim ki, diğer remote login protokolleri TELNET in yanında yer alırlar. Örneğin, SUN iş istasyonları bir remote login (R login) prosedürüne sahiptir.2 Şekil 11-1 TELNET Modeli Ağ hayali terminali TELNET standardı bir ağ hayali terminali (NVT) fikri temeline dayanır. Hayali teriminin kullanılması bir NVT nin gerçekten var olmamasındandır. NVT aslında bir terminalin karakteristiklerini göstermek için standart araçlar sağlayan hayali bir cihazdır. Bu fikirle haberleşilen her bir terminalle ilgili karakteristiklerin sağlanması görevi host bilgisayarına ait olur. TELNET standardı ile, hem kullanıcı hem de sunucu cihazlarının kendi terminal karakteristiklerini hayali terminal tanımlamasına göre haritalamaları gerekmektedir. Sonuçta cihazlar NVT ile haberleşiyorlarmış görüntüsü verirler çünkü iki taraf da tamamlayıcı bir haritalama sağlar Müzakereler TELNET protokolü, diğer hayali terminal protokollerine benzer olarak, haberleşen makinelerin oturum sırasında kullanılacak çeşitli opsiyonları müzakere edebilmelerini sağlar. Sunucu ve istekçinin bu opsiyonları kurabilmek için standart bir prosedürler kümesi kullanmaları gerekir. Bu opsiyonlar TELNET protokolünün analizi süresince incelenecektir. Müzakereli opsiyonların kullanımı, host makinelerinin hayali terminalin sağladığının ötesinde servisler sağlayabileceği olasılığını ortaya çıkarır. Bundan başka, TELNET modeli, protokollerce şart koşulanlar dışında, müzakere edilmiş opsiyonları sınırlamaz. Bunun yerine, TELNET tanımladıklarının ötesinde farklı anlaşmaların müzakere edilebilmesini sağlar TELNET RFC leri Internet standartları, müzakere edilebilecek TELNET opsiyonlarını tanımlamak üzere, çeşitli RFC ler içerir. Tablo 11-1 de TELNET opsiyon kodlarının bir listesi vardır (numaraları ve eğer varsa ilgili RFC leri ile birlikte). Bu opsiyonların tümünün her bir satıcı ürününde olduğu kanısına varmayın çünkü çoğu TELNET ürünü tüm olası opsiyonları desteklemez. Şekil 11-2 de iki taraf arasında opsiyonların nasıl müzakere edilebileceği gösterilmiştir. Taraflardan biri belli bir opsiyonla (Şekilde x fonksiyonu) ilgili olarak diğer tarafı sorgulayarak müzakereyi başlatabilir.3 Şekil 11-2 TELNET Müzakereleri Şekilde, cevaplayan taraf opsiyonu destekleyebileceğini belirtmektedir. Bundan sonra, başlatan taraf cevaplayan tarafa opsiyonunun karakteristiğini sorar. Cevaplayan taraf opsiyonla ilgili bilgisini gönderir. Bu bilgi cevaplayan tarafın terminalinin karakteristiklerini veya diğer işletim gereksinimlerini tanımlar. İki taraf arasında akan mesajlar TELNET mesaj formatına (komut yapısı denen) sadık olmalıdırlar. Örneğin, başlangıç işareti "destekler misin" veya "destekleyecek misin" özel TELNET kodları do veya will ile sağlanır. Dönüşte, cevaplayan taraf bir TELNET kodu göndermelidir (bu örnekte, cevaplayan taraf bir will kodu göndermektedir). Tablo 11-2 de kodların isimleri, TELNET mesajlarındaki değerleri ve kısaca anlamları listelenmiştir. Tablo, altı TELNET fonksiyonunu tanımlamak üzere altı satır girişi içerir. Bu fonksiyonlar hemen hemen tüm terminal-tabanlı uygulamalarda ortaktır; böylece, TELNET standardı bunları göstermek üzere araçlar tanımlar. Interrupt prosesi fonksiyonu, sisteme bir kullanıcı prosesini erteleme, kesme, iptal etme veya sonlandırma imkanı sağlar. Örneğin, kullanıcıya sonsuz döngüden kurtulabilmesi için bir işlemi sonlandırma imkanı sağlanır. Abort çıkışı (AO) fonksiyonu bir uygulamanın tamamlanmak üzere çalışmasına izin verir ancak çıkışın kullanıcı iş istasyonuna gönderilmesini engeller. Bu fonksiyon aynı zamanda kaydedilmiş ancak hala gösterilmemiş (displayed) çıkışları siler. Orda mısın (AYT) fonksiyonu bir kullanıcının uygulamanın icra edilip edilmediğini bilmek istediği zaman kullanılan faydalı bir işlemdir. Tipik olarak bir kullanıcı, belli bir zaman süresince mesajlarını alamamışsa AYT fonksiyonunu çağırır. Karakter sil (EC) fonksiyonu kullanıcının veri nehrindeki bir karakteri silmesini sağlar. En basit şekli ile, giriş hatası yapıldığında ekran üzerinde veriyi düzeltmekte kullanılır.4 Satır sil (EL) fonksiyonu kullanıcının düzeltme sürecinde bir giriş satırını silebilmesini sağlar. İlerle (GA) fonksiyonu oturumun yarı-duplex bir iletim sırası takip etmesini sağlar. Tablo 11-2 de tanımlanan kodlara ek olarak, TELNET yazıcı çıktılarının değiştirilmesini sağlayan kodlara da sahiptir. Kodlar hayali terminal protokollerindeki kodlara oldukça benzerdir. Bu kodlar; horizontal tab (HT), vertical tab (VT), form feed (FD), back space (BS), Bell (BEL), line feed (LF), carriage return (CR), vs. gibi işlemleri gerçekleştirirler. Tablo 11-1 TELNET Opsiyon Kodları TELNET komutları TELNET veri birimlerine komut denir, ve formatları Şekil 9-3 te gösterilmiştir. Eğer üç bayt kullanılacaksa, ilk bayt komut olarak yorumla (interpret as command (IAC)) baytıdır ki bu TELNET in rezerve edilmiş bir kodudur. Aynı zamanda bir escape karakteridir çünkü alıcı tarafından gelen trafiğin bir veri veya bir TELNET komutu olduğunu algılamada kullanılır.5 Bunu takip eden komut kodu baytıdır, IAC baytı ile birlikte kullanılır. Üçüncü bayta opsiyon müzakeresi kodu denir. Oturum süresince kullanılacak opsiyonları tanımlamada kullanılır. Tablo 11-2 Telnet Komut Kodları 11.2 Trivial File Transfer Protokolü Şekil 11-3 TELNET Komut Formatı TFTP basit bir dosya transfer protokolüdür. FTP kadar karmaşık değildir ve onun kadar fonksiyona sahip değildir. Fazla kod içermez ve hafızada fazla yer tutmaz; sonuç olarak, küçük cihazlarda kullanılabilir. TFTP hiçbir güvenlik veya kullanıcı yetkisi sağlamaz. Aslında, çok az bir uçtan-uca güvenilirliği vardır çünkü UDP ile çalışır, TCP yi kullanmaz. TFTP toplamsal hata-kontrolü, zamanlayıcı desteği, ve yeniden-iletim yeteneklerine sahiptir. Tipik olarak, iletici sabit bir veri bloğu (512 bayt) gönderir ve sıradaki bloğu göndermeden önce alıcıdan bir acknowledgment (onay) bekler. Bu tip bir işlem, flip-flop protokolü olarak anılır çünkü iletici sıradaki veri bloğunu göndermeden önce alıcıdan bir onay beklemelidir. Her bir blok sırayla numaralanmıştır. Acknowledgment alanı onaylayan blokların sayısını içerir. Mesajın sonu 512 bayttan daha az veri içeren fragmantasyonlu bir bloğun gönderilmesi ile anlaşılır.6 Bu protokol sağlam olmak üzere tasarlanmamıştır. Herhangi bir sorun bağlantının sonlandırılmasına sebep verebilir. TFTP, yalnızca bazı hata mesajları sağlar ve aynı zamanda mesajlar kaybolduğunda da anlayabilmek için timeout ları destekler. Genelde, aşağıdaki durumlarda hatalar oluşur: taraflardan biri gerekli isteği yapamaz (örneğin, istek formatı bozuktur, bir dosya yerleştirilmemiştir, vs.) dosya mevcuttur fakat servis veren taraf isteği gerçekleştirecek yeterli kaynaklara sahip değildir başka hatalar oluşmuştur (bir isteğin ikilenmesi gibi) TFTP bugün yaygın olarak kullanılmamaktadır, ancak bazı satıcılar, uyumluluk sorunlarını rahatlatmak için, TFTP yi ürünlerine dahil etmişlerdir. Örneğin, IBM in kendi kişisel bilgisayarları için ürettiği TCP/IP ürünlerinde, AIX ve PC DOS makineleri arasında etkileşime izin vermek amacıyla, TFTP kuruludur File Transfer Protokolü Internet standartları daha güçlü olan ve daha yaygın kullanılan bir dosya transfer protokolü olan FTP yi (file transfer protocol) içerir. FTP iki makine arasında dosya transferi yapılabilmesi için prosedürler tanımlar. FTP, oldukça alışılmadık bir biçimde, makineler arasında iki mantıksal bağlantı sağlar. Bağlantılardan biri, makineler arasında login için kullanılır. Bu bağlantı TELNET protokolünü kullanır. Şekil 11-4 de bu kavram gösterilmiştir. Son kullanıcı bir protokol çeviricisi (PI) ile haberleşir. Bu PI kontrol bağlantısını yönetir. PI, kullanıcı ve PI ın dosya sistemi arasında bilgiyi transfer etmelidir. Komutlar ve cevaplar kullanıcı-pi ve sunucu-pi arasında iletilir. Şekilde gösterildiği gibi, diğer makinenin (sunucunun) PI sı, yönetim bağlantıları için de TELNET protokolünü cevaplar. Şekil 11-4 FTP Modeli Dosya transferi sırasında, veri yönetimi, data transfer process (DTP) denilen diğer mantıksal bağlantı ile sağlanır. Bir kere DTP fonksiyonlarını gerçekleştirince ve kullanıcının isteği sağlanınca, PI bağlantıyı kapatır. FTP aynı zamanda üçüncü-taraf transferi olarak bilinen bir işleme izin verir. Şekil 11-5 de görüldüğü gibi bir istekçi, ikisi de sunucu olarak davranan iki uzak makineyle bağlantı kurar. Böyle bir bağlantının amacı istekçinin, iki sunucunun dosya sistemi arasında dosya transfer izni almak için, istek yapmasıdır. Eğer istek onaylanırsa, bir sunucu diğer sunucuyla bir TCP bağlantısı oluşturur ve gönderici FTP modülü, veriyi TCP modülleri boyunca ilerleterek alıcı FTP modülüne transfer eder.7 Veri tipleri FTP nin farklı tiplerdeki veri gösterilişlerini ve makineler arası bu tiplerin nasıl kullanılacağına dair müzakere yapılmasını destekleme yeteneği sınırlıdır. FTP kullanıcısı transferde kullanılacak bir tip tanımlayabilir (örneğin, ASCII, EBCDIC, vs.). ASCII default tiptir, ve FTP kurulduğu sistemde ASCII kodunun desteklenmesini gerektirir. EBCDIC de aynı zamanda desteklenir ve mainframe host bilgisayarları arasında veri transferlerinde biraz daha yaygın olarak kullanılır. ASCII ve EBCDIC bir ikinci parametre kullanarak karakterlerin format kontrol amaçları için kullanılacağını veya kullanılamayacağını belirtirler. Örneğin carriage return (CR), line feed (LF), dikey tab (VT), ve form feed (FF) FTP oturumu boyunca kontrol karakterleri temsil etmek üzere tanımlanabilirler. Şekil 11-5 FTP ile üçüncü-taraf transferi FTP, bit nehirlerinin transferini de destekler. Bu bit nehirlerine imaj tipleri denir. Bu işlemle, veri sürekli bit nehirleri içinde gönderilir. Gerçek transfer için veriler, 8-bit baytlara paketlenir. Çoğu işlem ikilik imajlar iletmek için imaj tiplerini kullanır. Böylece çoğu FTP uygulamaları imaj tipini destekler. FTP yerel bir tipi de destekler. Bu tip baytlar içerisinde iletilir ve burada bayt büyüklüğüne byte size denilen bir parametre ile karar verilir. FTP de byte size değeri ondalık bir tamsayı olarak gösterilir FTP komutları ve cevapları FTP, ön tanımlama, password yetkisi, ve dosya transfer işlemleri için bazı komutlar kullanılır. Tablo 11-3 de bu komutların kısaltmalarını ve fonksiyonlarının kısa bir tanımlamasını bulabilirsiniz. Tablo 11-3 FTP Komutları8 FTP aynı zamanda iki proses arasında doğru dosya transferi yapmak için belli sayıda cevaplar tanımlar. Adından da anlaşılabileceği gibi, bu cevaplar FTP komutlarının bir sonucu olarak istenir. Cevaplar üç-basamaklı bir sayıyı takip eden tanımlayıcı metinlerden oluşurlar. Cevapların ilk basamağı 1-5 arası bir değer alabilir. Bu değer cevapların beş ana tipini belirtmek için kullanılır. Tablo 11-4 de cevapların ana tiplerini ve fonksiyonlarının kısa açıklamalarını bulabilirsiniz. Tablo 11-4 FTP Cevap Kodları9 Cevap kodlarının y değeri, cevabın doğası ile ilgili ek bilgi içermek üzere, kodlanabilir. Bu koddaki cevap tipleri, 0-5 arası altı değeri alarak; statü komutları, yazım hataları, yetki komutları, kontrol, veri bağlantı komutları, vs. gibi ilgili cevapları tanıtırlar. Tablo 11-5 de bu kodlar listelenmiştir ve tanımlanmıştır. Tablo 11-5 FTP Cevap Kodları Üçüncü basamak cevabın anlamı ile ilgili daha detaylı bir seviye tanımlar. Bu kodlar çeşitlidir ve bu bitirme tezinin bakışının ötesindedir ancak bunların kullanımı ile ilgili bir örnek kısaca sunulmuştur. FTP cevap kodlarının bu detay seviyesi üzerinde daha fazla bilgi edinmek için RFC 959 a başvurunuz Bir FTP oturumunda işlemlerin sırası FTP iki kullanıcı arasında veri transferini sağlamak için belirli iyi-sıralanmış adımlar takip eder. Bu bölümde adımlar oluş sırasına göre anlatılacaktır Uzak host a login İki kullanıcı arasında veri transferi oluşmadan önce, login işlemi tamamlanmalıdır. Bu login in fonksiyonlarından biri password ların, yetki kodlarının, ve diğer güvenlik özelliklerinin yeterli olduğunu garantilemektir. Minimum olarak, bir kullanıcı; diğer host cihazının kabul edebileceği bir kullanıcı ismine ve password a sahip olmalıdır. Login işlemi süresince,veri transferini kontrolde kullanılacak bazı tabloların değiştirilmesi olasıdır. Eğer bir kullanıcı farklı bağlantılar için farlı destek servisleri istiyorsa, bu fonksiyon çok kullanışlı olur.10 Dizin tanımı (directory definition) Bu özellik gerekli olabilir veya gerekli olmayabilir. Dizin tanımı ile, bir kez kontrol bağlantısı sağlanınca, verinin yerleşeceği boşluğu yönetmek için dizin değiştirilebilir Dosya transfer tanımı Bu üçüncü işlem, dizini kullanarak, bir alt-komutlar listesi aracılığıyla transfer edilecek dosyayı tanımlar. FTP çok geniş bir alt-komutlar repertuarını destekler. En yaygınları GET ve PUT tur. Bunlar bir dosyanın uzak host tan bir yerel dosya sistemine, veya yerel dosya sisteminden uzak host a kopyalanmasına olanak sağlarlar Mod transfer tanımı FTP dosya transfer prosesinin sıradaki adımı, transfer boyunca kullanılacak mod tipinin tanımlanmasını içerir. Basitçe, bu adım verinin nasıl gösterileceğinin ve bitlerin nasıl transfer edileceğinin tanımlanmasını sağlar. FTP bu işlemleri destekleyecek belirli alt-komutlar içerir: Blok: Bu parametre mantıksal kaydı dosya içerisinde saklar. Bu parametre ile, iletici modüldeki girişin eş formatında dosya transfer edilir. Nehir: Bu mod, transfer için default bir moddur. Hiç bir blok kontrol bilgisi gönderilmemesini sağlamakta oldukça etkilidir. Nehir modu ne tip bir verinin iletildiği ile ilgilenmez, yani kod ve blok transparandır. TYPE: Bu mod IMAGE, ASCII veya EBCDIC parametreleri ile birlikte kullanılır. ASCII: Bu mod TYPE için default transfer modudur. EBCDIC: EBCDIC, EBCDIC karakterlerini kullanan host lar (IBM tipi cihazlar gibi) arasında sıklıkla kullanılır. IMAGE: Bu mod 8-bit baytlık ikilik bit paketlerinin peş peşe transferini destekler. Bu, düz ikilik verinin transferinde en çok kullanılan yöntemdir Veri transferinin başlatılması Bu adım, FTP komutlarının birçoğu ile başlatılabilir. Örneğin, retrieve komutu kullanılarak işlemler başlatılabilir veya append komutu kullanılarak var olan bir dosyaya kayıtlar eklenebilir Veri transferinin durdurulması Veri transferinin durdurulması oldukça basittir. Durdurma FTP QUIT alt-komutunun kullanılması ile başarılabilir. Bu alt-komut FTP işlemlerini yürüten host un bağlantısını keser. Bazen bağlantı kesimine sebep vermeyen, CLOSE alt-komutu kullanılır. Eğer CLOSE kullanırsanız, FTP aktif kalır ve başka bir kullanıcı OPEN alt-komutu ile yeni bir oturum başlatabilir FTP işlemlerine örnekler11 Bu bölümde, işlemlerin özetlenmesi ve şimdiye kadar sunulan FTP bilgi parçacıklarının toparlanması amacıyla örnekler sunulmuştur. FTP konum-sürümlü olması açısından, diğer belirli internet protokollerine benzerdir. Bu nedenle, belirli konum diyagramlarını göstererek, konuyu örneklerle açıklamak faydalı olacaktır. Tüm örneklerde aşağıdaki tanımlamaları kullanacağız: B: işlemler başlar. W: protokol cihazı bir cevap bekliyor. E: işlem bir hata yarattı. S: İşlem başarılıdır. F: İşlem başarısızdır. Şekillerde her bir işlemi, fonksiyon kutularından çıkan cevap kodları ile gösterdik. Cevap kodları 1yz, 2yz, 3yz, 4yz, ve 5yz gibi kodlanmışlardır (Bunları daha önce tartışmıştık). Hatırlayalım ki, yz değerleri cevaplarla ilgili daha özel bilgi verirler. Bu şekillerin genel notasyonu Şekil 11-6 dan görülebilir. Şekilde CMD etiketli bir kod gösterilmiştir. Bu komut işlemi başlatarak bir bekleme konumu (wait state) yaratır. Buna karşılık verecek cevap kodları işlemin başarısını veya hatasını belirtir. Bunu aklımızda tutarak, FTP nin belirli işlemlerinin bir tartışmasını yapalım. Tekrar Şekil 11-6 ya bakalım. Bu şekilde, FTP işlemlerinin birçoğu için model olan bir konum diyagramı (state diagram) gösterilmiştir. Şekil 11-6 daki model şu komutları desteklemektedir: ABOR, DELE, CWD, CDUP, SMNT, HELP, MODE, NOOP, PASV, QUIT, SITE, PORT, SYST, STAT, RMD, MKD, PWD, STRU, ve TYPE (Bu komutların kısa açıklamaları için Tablo 11-3 e bakabilirsiniz.). Şekilde CMD komutu yerine bu komutlardan birini yerleştirebilir ve akış şemasının kalanını takip ederek olası çıkışlara karar verebilirsiniz. Şekil 11-6 Elemanter İşlemlerde kullanılan FTP Konum Diyagramı12 Şekil 11-7, cevap kodu 1 in protokol cihazını tekrar bir bekleme konumuna getirmesi dışında, önceki şekildekine benzer bir diyagramdır. Bu diyagram şu komutları destekler: APPE, LIST, NLST, REIN, RETR, STOR ve STOU. Şekil 11-7 Diğer Opsiyonlar için FTP Konum Diyagramı Şekil 11-8 de login prosedürü için konum geçiş işlemleri gösterilmiştir. Şekilde gösterildiği gibi, işlem bir kullanıcı (USER) mesajının yayınlanması ile başlar. Bunu takiben, password (PASS) ve accounting (ACCT) mesajları yayınlanarak login işlemlerinin başarılı, başarısız veya hatalı yapıldığına karar verilir Bir dosya gönderme örneği Şekil 11-8 de bir doya gönderme örneği verilmiştir. Şeklin üst tarafında bir retrive (RETR) komutuna verilebilecek cevaplar gösterilmiştir. Şeklin alt tarafında cevapların sırası gösterilmiştir: Öncelikli cevaplar ilkin, takip eden cevaplar sonra, pozitif ve negatif tamamlama cevapları en son olarak gösterilmiştir. Analizi yapabilmek için Tablo 11-6 daki, RETR ın cevap kodlarının numaralarını şekil 11-8 deki numaralar ile eşleştirin. Hatırlayalım ki, FTP standardında başka pek çok cevap kodu tanımlanmıştır.13 FTP nin minimum kurulumu Şekil 11-8 Gönderme İşlemlerine Örnek Tablo 11-6 Şekil 11-8 ile İlgili Kodlar14 Tüm FTP kurulumları en azından kutu 11-7 de gösterilen servisleri ve komutları desteklemelidirler. Tablo 11-7 FTP nin minimum kurulumu 11.4 Simple Mail Transfer Protocol (Basit Posta Transfer Protokolü) SMTP, Internet Protokol yığınında bulunan üst-katman protokollerinin en yaygın kullanıma sahip olan standartlarından biridir. Adının da çağrıştırdığı gibi, iki kullanıcı arasında nasıl mesaj (mail) iletileceğini tanımlar SMTP makaralama (spooling) kavramını kullanır. Makaralama fikri, mail in yerel bir uygulamadan SMTP uygulamasına gönderilebilmesini sağlar. Burada SMTP uygulaması mail i bir cihaza veya hafızaya kaydeder. Tipik olarak, mail makaraya varınca, sorgulanır. Bir sunucu, mesaj var mı diye kontrol eder ve eğer varsa bunları postalamaya kalkışır. Eğer mail in postalanacağı kullanıcı bulunamıyorsa, sunucu daha sonra tekrar deneyebilir. Neticede, eğer mail gönderilemezse, yok edilir veya göndericiye geri yollanır. Bu kavram uçtan-uca postalama sistemi olarak bilinir çünkü sunucu mail i göndereceği varışla kontak kurmaya kalkışır, ve mail i postalamadan önce belli bir süre hafızada tutar. SMTP iki RFC de bulunur. RFC 822 mesajın yapısını anlatır (bu anlatım tabii ki zarfı da içerir). RFC 821 iki makine arasında yapılacak mail alışverişini kontrol eden protokolü belirtir SMTP modeli Şekil 11-9 da SMTP nin genel bir modelini gösterilmiştir. İşlemler gönderici-smtp nin alıcı-smtp ile haberleşme kurması ile başlar. Mail in iletilmesinden önce, iki SMTP varlığı password larını veya diğer yetki işaretlerini birbirlerine ulaştırmalıdırlar. Bundan sonra, gönderici, kimliğini ve mail alışverişi için gerekli diğer bilgileri içeren ve, MAIL denilen özel bir komut iletir. Alıcı bundan sonra MAIL komutuna bir acknowledgment geri döndürmelidir. SMTP de, bu acknowledgment 250, veya bazı dokümanlarda 250 OK olarak yazılır. Formata bakılmaksızın, acknowledgment istenilen mail aksiyonunun tamamlandığı anlamındadır.15 Şekil 11-9 SMTP Modeli Prosedürün sıradaki adımı bir RCPT komutunun iletilmesidir. Amacı mesajın hedeflerini belirtmektir. Burada da, her potansiyel alıcıdan bir acknowledgment beklenmektedir. Prosesin üçüncü adımı DATA komutu yayınlamaktır. Bu komut gönderici tarafından yayınlanarak, alıcıya/alıcılara mesajın gelmeye hazır olduğu uyarısının yapılması sağlanır. Veri bundan sonra; gönderici, mesajın sonunu belirten özel bir kontrol karakterleri katarı gönderene kadar, hattan hata iletilir. Özel katar gelince, sunucu bir QUIT komutu ile prosesi bitirmeyi tercih edebilir Adres alanı formatı Gönderici-SMTP kendi gönderici adres ve alıcı adres alanı için standart bir format kullanır. Bu format aşağıdaki gibidir. Bir SMTP ismi böylece domain name system (DNS) kavramını takip eder, ve bazı sistemler aynı sunucu özelliğini kullanarak bu isimden bir IP adresi türetirler. Uygulamada, bu format şeması şöyle görünmelidir: Burada yerel kişinin ismi Jones tur. beta.aus.edu ise kişinin domain tanımlayıcısıdır. aşağıdakileri belirtmek üzere başka formlarda olabilir: bir doğrudan bağlantı: bir mail alıcısı bir mail gateway i ile SMTP siz bir host a yerleştirilmiştir: ikiden fazla host arasında bir geçiş: SMTP işlemlerine örnekler Şekil da iki SMPT kullanıcısının basit bir mail alışverişi işlemi gösterilmiştir. Şeklin sol tarafında göndericinin bağlantı kurması gösterilmiştir. Alıcı 220 OK ile cevap verir.16 HELLO komutu iki makine arasında bir tanımlayıcı alışverişi olarak kullanılmıştır. MAIL FROM komutu a yeni bir mail geçişinin başlıyor olduğunu söyler. Alıcı bu komutu tamponlarını temizlemek, konum tablolarını reset lemek, ve mesaja hazırlanmak için kullanır. Bundan sonra, RCPT komutu alıcının ileri yol adresini verir. Örneğimizde, bu dur, ki 250 OK ile cevap vermiştir. DATA komutu alıcıya, kendisini mesaj içeriğinin takip edeceğini bildirir. Cevap 354 tür. 354, mail girişini başlat ve bunu CRLF CRLF ile sonlandır anlamındadır. Şekil SMTP Mail Transferi Veri iletilir, ve iletimin sonu CRLF CRLF ile işaretlenir. Alıcı 250 OK ile cevaplar, ve bağlantı QUIT ve 221 cevabı ile kesilir. Bu da sunucunun bağlantıyı kapattığı anlamına gelir. Şekil Diğer SMTP Özellikleri Şekil de başka tiplerdeki SMTP mail alışveriş örnekleri gösterilmiştir. Şeklin üst kısmında verification komutunun (VRFY) kullanımı gösterilmiştir. Amacı alıcının ismini doğrulamaktır. Bu örnekte Jsmith, tam ismini ve tam tanımlı mailbox ını cevap olarak geri göndermelidir. Şekil deki ikinci işlem; SMTP nin, mail listesindeki bir kimliği doğrulamakta nasıl kullanılabileceğini göstermektedir. Cevaplayıcılar tam isimlerini ve tam tanımlı mailbox larını geri döndürmelidirler.17 Bu şekiller SMTP nin birçok özelliğinden yalnızca birkaç örnek sunmaktadırlar. Daha önce söylediğimiz gibi, daha detaylı bilgi için ilgili RFC lere başvurabilirsiniz SMTP ve Domain Name System Eğer bir uygulamada SMTP ve DNS çalışıyorsa, isim sunucusu mail alışverişi (MX) rezerv kayıtlarını (RRs) tutmalıdır. RFC 974 de belirtildiği üzere; bir gönderici SMTP, alıcı host un SMTP yi destekleyen bir well-known (WKS) girişi var mı diye karar vermek için, host u sorgulamalıdır. Bir SMTP mailbox ını destekleyen RR lere aşağıdaki örnek verilebilir: RD.ACME.COM. IN MX 1 0 RD.ACME.COM. RD.ACME.COM IN MX 2 0 MKT.ACME.COM. RD.ACME.COM IN WKS TFCP (SMTP) Bu örnekte, RD.ACME.COM. için olan mail host a postalanır. Eğer RD.ACME.COM. a ulaşılamıyorsa, mail MKT.ACME.COM. a postalanır Internet Servislerine Ulaşmak SMTP ye ek olarak, Internet başka mesaj yollama sistemlerini de destekler. Post office protocol (POP) bir mail-box a uzaktan ulaşım sağlar. POP, bir POP acentası trafiğin postalanmasını isteyene kadar mesajları saklı tutar. İki POP acentası (bir kullanıcı acentası ve mesaj-transfer acentası) birbirlerinden uzak olarak yerleştirilebilirler. POP portu 109 dur. POP servisleri, belirli Internet servis sağlayıcılarından, çevirmeli veya kiralık hat bağlantıları ile sağlanabilir. Network news transfer protocol (NNTP) başka bir sakla-ve-ilerlet tipi mesaj yollama servisidir. NNTP basın grupları tanımlar ve basın grupları arasında haber makalelerini transfer eder. NNTP portu 119 dur. Tablo 11-8 de Internet te yaygın olarak bulunan ve kaynaklara ulaşım sağlayan sistemler özetlenmiştir. Bu sistemlerden bazılarına kendi yerel Internet servis sağlayıcınız aracılığı ile şu anda ulaşabilecek durumda olabilirsiniz. Bunları ağ yöneticinize danışabilirsiniz. Tablo 11-8 Kaynak Arama Servisleri18 Benzer belgeler
İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK FAKÜLTESİ. TELSİZ ÖRGÜSEL AĞ TASARIMI, GERÇEKLENMESİ ve YÖNETİMİ
İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK FAKÜLTESİ TELSİZ ÖRGÜSEL AĞ TASARIMI, GERÇEKLENMESİ ve YÖNETİMİ Bitirme Ödevi Beycan Kahraman 040020337 Bölüm: Bilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı: Bilgisayar Detaylı Bölüm 5 İletim Katmanı
Bölüm 5 İletim Katmanı 5.1 Giriş İletim katmanın temel işlevi, oturum katmanından veriyi alıp, ihtayaç duyulduğunda küçük bileşenlere ayırıp ağ katmanına geçirerek, diğer uca bu parçaların doğru bir şekilde Detaylı Bölüm 8. PROGRAM EKLE/KALDIR. Program Ekle / Kaldır ı açmak için BaĢlat Ayarlara Denetim Masası Program Ekle/Kaldır seçilir.
Bölüm 8. PROGRAM EKLE/KALDIR Program Ekle / Kaldır ı açmak için BaĢlat Ayarlara Denetim Masası Program Ekle/Kaldır seçilir. PROGRAM EKLE/KALDIR(devam) 1. Program DeğiĢtirmek veya Kaldırmak 2. Yeni Program Detaylı TC. FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK BÖLÜMÜ SWİTCH, ROUTER VE FREWALL KONFİGÜRASYONU BİTİRME ÖDEVİ
TC. FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK BÖLÜMÜ SWİTCH, ROUTER VE FREWALL KONFİGÜRASYONU BİTİRME ÖDEVİ DANIŞMAN Yrd.Doç.Dr. Hasan H. BALIK HAZIRLAYAN Mahmut Ergünöz ELAZIĞ-2003 Detaylı Bağlantılı ve Bağlantısız Servisler: Katmanlar üst katmanlara iki tür servis sunabilirler; bağlantılı servis ve bağlantısız servis.
Bağlantılı ve Bağlantısız Servisler: Katmanlar üst katmanlara iki tür servis sunabilirler; bağlantılı servis ve bağlantısız servis. Bağlantılı servis telefon sistemine benzer. Bir bağlantılı ağ servisinin Detaylı BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ
T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ AĞ HİZMETLERİ Ankara, 2014 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri kazandırmaya Detaylı BİLGİSAYAR AĞ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM PROTOKOLLERİNİN UYGULANMASI
Niğde Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, Cilt 3 Sayı 2, (1999), 15-33 BİLGİSAYAR AĞ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM PROTOKOLLERİNİN UYGULANMASI *Mustafa ALKAN ve **Hakan TEKEDERE *Niğde Üniversitesi Detaylı Bir bilgisayarı sunucu yapan şey, üzerindeki donanım miktarı, hatta özel bir donanım olup olmaması değil, üzerindeki bir kaynağı paylaştırmasıdır.
1. AĞ SİSTEMİNİN TEMELLERİ Temel olarak ağ (network), bilgisayarları birbirine kablolu veya kablosuz bağlayan sistemdir. Bu bilgisayarlar çok geniş türde kablolama metotları ve değişik amaçlarla birbirine Detaylı 8 GÜVENLİK DUVARI(Firewall)
8 GÜVENLİK DUVARI(Firewall) 8.1 Giriş İşletmelerin intranet ve extranet uygulamaları dolayısıyla dış dünyayla olan bağlantıları artmıştır. Böyle sistem yapılarının saldırılardan korunması daha zordur. Detaylı ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ
T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ AĞ GÜVENLİĞİ VE AĞ PROTOKOLLERİ 481BB0007 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında Detaylı 3. Linux Ağ Yönetimi I
3. Linux Ağ Yönetimi I 3.1 TCP/IP Ağ Kavramları Diğer açık sistemler gibi Linux'un da en büyük özelliklerinden biri ağ protokolleri ve uygulamalarının sistemin en doğal parçalarından biri olmasıdır. Dolayısıyla Detaylı BİLGİSAYAR AĞLARI DERS NOTLARI
BİLGİSAYAR AĞLARI DERS NOTLARI Bölüm 1 Bilgisayar Ağlarına Giriş... 5 1.1 Bilgisayar ağlarının bügünü ve geleceği... 5 1.2 Sayısal İletişimin Temelleri... 7 1.2.1 Tanımlar... 12 1.2.2 Hata Sezme ve Düzeltme Detaylı BİLGİSAYAR AĞLARI DERS NOTLARI
BİLGİSAYAR AĞLARI DERS NOTLARI Bölüm 1 Bilgisayar Ağlarına Giriş... 5 1.1 Bilgisayar ağlarının bügünü ve geleceği...5 1.2 Sayısal İletişimin Temelleri...7 1.2.1 Tanımlar... 12 1.2.2 Hata Sezme ve Düzeltme Detaylı T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ
T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ AĞ PROTOKOLLERİ ve AĞ GÜVENLİĞİ ANKARA 2007 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından Detaylı 6. DOMAIN NAME SYSTEM
6. DOMAIN NAME SYSTEM Internet adreslerini telefon numaraları gibi doğrudan bilmemiz gerektiğini düşünelim. Bilgisayar ağları büyüdükçe kullanıcıların daha fazla bol rakamlı sayıları akıllarında tutmalarını Detaylı Topoloji Nedir? Bir ağdaki bilgisayarların nasıl yerleşebileceğini,nasıl bağlanacağını,veri iletiminin nasıl olacağını belirleyen gene yapıdır.
AĞ TOPOLOJİLERİ Topoloji Nedir? Bir ağdaki bilgisayarların nasıl yerleşebileceğini,nasıl bağlanacağını,veri iletiminin nasıl olacağını belirleyen gene yapıdır. Fiziksel Topoloji : Ağın fiziksel olarak Detaylı GİRİŞ INTERNET İN TARİHİ INTERNET İN TANIMI
GİRİŞ Ünlü bilim kurgu yazarı William GIBSON romanlarında çok ileri teknolojiye sahip bir dünya tablosu çizmekte, tüm dünyayı saran matrix isimli bir bilgisayar ağından bahsetmekte ve bu ağın oluşturduğu Detaylı BİLGİSAYAR AĞ SİSTEMLERİ
BİLGİSAYAR AĞ SİSTEMLERİ Bugün telefon, telgraf, radyo ve televizyon gibi araçların yanı sıra bilgisayar da iletişim amacıyla kullanılmaya başlanmış önemli bir iletişim aracıdır. Bilgisayarın iletişim Detaylı ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANLIĞI LİMAN BAŞKANLIKLARININ MERKEZ TEŞKİLATA ENTEGRASYONU
T.C. ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANLIĞI ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANLIĞI LİMAN BAŞKANLIKLARININ MERKEZ TEŞKİLATA ENTEGRASYONU DENİZCİLİK UZMANLIK TEZİ Ali Rıza EKİCİ, Denizcilik Detaylı TCP/IP ve Bileşenleri
12 TCP/IP ve Bileşenleri Şu ana kadar bilgisayar ağı kavramları ve ağ yapısının fiziksel katmanları hakkında genel bir fikir edindik. Bu noktada bilgisayarlar arası iletişimi sağlayan temel protokol katmanlarına Detaylı Dr.İ.SOĞUKPINAR G.Y.T.E. Bil.Müh.Böl.
Veri ve Ağ Güvenliği Ders Notları(içindekiler) 1 VERİ VE AĞ GÜVENLİĞİNE GİRİŞ(IntroductIon to data and network security)... 3 1.1 Bazı Güvenlik Tecavüzleri... 3 1.2 Saldırılar servisler ve Mekanizmalar.... Detaylı Cisco Notları. 1 Yazıyı PDF Yapan : Seyhan Tekelioğlu seyhan@hotmail.com http://www.seyhan.biz. OSI Referans Modeli
1 Yazıyı PDF Yapan : Seyhan Tekelioğlu seyhan@hotmail.com http://www.seyhan.biz Cisco Notları OSI Referans Modeli Bilgisayar ağları kullanılmaya başlandığı ilk zamanlarda sadece aynı üreticinin ürettiği Detaylı Muhammed Ali TEL. Yrd.Doç.Dr. Hasan H. BALIK
T.C. FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ NETWORK EKİPMANLARI VE ROUTER KONFİGÜRASYONU (BİTİRME ÖDEVİ) Muhammed Ali TEL YÖNETEN Yrd.Doç.Dr. Hasan H. BALIK ELAZIĞ Detaylı UNIX SİSTEMLERDE AĞ ANALİZİ YAPABİLEN BİR UYGULAMA YAZILMASI. Yüksek Lisans Tezi. Mesut AKTOGAN. Danışman: Yrd.Doç.Dr. Erdem UÇAR Edirne - 2006
I UNIX SİSTEMLERDE AĞ ANALİZİ YAPABİLEN BİR UYGULAMA YAZILMASI Yüksek Lisans Tezi Mesut AKTOGAN Danışman: Yrd.Doç.Dr. Erdem UÇAR Edirne - 2006 II TRAKYA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ UNIX SİSTEMLERDE Detaylı BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ
T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ SUNUCU İŞLETİM SİSTEMİ 6 481BB0070 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan Detaylı ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ
T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ WEB TABANLI UZAKTAN KONTROL 481BB0008 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında Detaylı AĞ GÜVENLİĞİ VE GÜVENLİK DUVARINDA VPN VE NAT UYGULAMALARI
YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ AĞ GÜVENLİĞİ VE GÜVENLİK DUVARINDA VPN VE NAT UYGULAMALARI Elektronik Mühendisi Zeynep YÜKSEL FBE Eleketrik-Elektronik Anabilim Dalı Haberleşme Programında Detaylı Bilgisayar Ağları ve Internet
Bilgisayar Ağları ve Internet Küçük bir alan içerisindeki veya uzak mesafelerdeki bilgisayarların iletişim hatları aracılığıyla birbirine bağlandığı, dolayısıyla bilgi ve sistem kaynaklarının farklı kullanıcılar Detaylı http://alikoker.name.tr Ağ ile ilgili ayarları yapabilmek için önce Denetim Masası penceresindeki Ağ simgesine
AĞ Ağ ile ilgili ayarları yapabilmek için önce Denetim Masası penceresindeki Ağ simgesine çift tıklayın... Ağ ayarlamaları, bir network(workgroup) içinde yer alan Windows 98 bilgisayarının network adaptörü, Detaylı PARTNER EĞİTİMLERİ KURS DÖKÜMANI
ZyXEL PARTNER EĞİTİMLERİ KURS DÖKÜMANI NETRON TECHNOLOGY 2008 İçindekiler 2 İçindekiler İçindekiler... 2 Temel Network Kavramları... 7 Network lerde Veri Aktarımı...7 Veri Paketleri...10 Network Tipleri...11 Detaylı 2016 © DocPlayer.biz.tr Gizlilik Politikası | Hizmet koşulları | Geri bildirim