Kozmos’un Trajedisi - Oggito
10 Haziran 2018 Bilim Teknoloji
1800’lü yılların başında Joseph Fraunhofer kırılan ışığın renklerinin farklı hızlarda ilerlemeye başladığını fark etti. Işığın barındırdığı renkler boşlukta aynı hızda ilerler ama belli bir açıyla atmosfere girdikleri zaman enerji kaybeder, yavaşlar ve yön değiştirirler. En uzun dalga boyu kırmızı en düşük enerjiye sahiptir. Dalga boyu en kısa olan mor ise kızıla göre daha yavaş ilerler. Hızlarındaki bu değişiklik renkleri birbirinden ayırır ve hafifçe farklı yönlere dağıtır. Renkler, ışığın dalgalarındaki enerji değişimlerini gözle algılama biçimimizdir aslında...
Evrenin ivmelenen bir hızla genişliyor olması, zaman geçtikçe galaksilerin birbirinden gözlemlenemeyecek kadar uzaklaşacağı gerçeğini de açıkça ortaya koydu. Neticede bir cismin gözlemlenebilmesi için ışığının size (ya da teleskopunuza) ulaşabilmesi gerekir. Aksi taktirde, hakikat olsa da, gerçekliğe dönüşmez. Yerel gurubumuz içinde yer alan galaksiler her ne kadar kütleçekim gücüne yenik düşmüş olsalar da, grubun hemen dışındaki galaksiler, uzaklaşma hızının ışık hızına yaklaştığı noktaya olan mesafenin yaklaşık olarak 5000’de 1’i kadar bir mesafede bulunuyorlar. Bu galaksilerin –bizim konumumuzdan uzaklaşma hızının– ışık hızına ulaşması 150 milyar yıl civarında sürecek. Bu noktada, o galaksilerin içindeki yıldızlardan gelen ışığın spektrumunun tamamı yaklaşık olarak 5000 kat fazla kızıla kaymış olacak. Ve sonuç olarak tahminen iki trilyon yıl içindeyse ışıkları, dalga boyları görülebilir evrenin boyutlarına eşit olacak miktarda kızıla kaymış olacak. Yani evrenin bizim meta galaksimiz haricinde geri kalanı, bu süreçte kelimenin tam anlamıyla gözden (ve gözlemleme olanağından) kaybolmuş olacak.
*Kaynak: Prof. Lawrence M. Krauss İleri Okuma: A Universe from Nothing- 2013 The Greatest Story Ever Told-so far-2017 Atria Books
Oggito 21 Ağustos 2017
Bir kara deliğe düştüğünüzde hemen öleceğinizi sanıyor olabilirsiniz. Oysa akıbetiniz çok ilginç olacak! Amanda Gefter’ın bu yazısı, BBC Earth’ün 2015 yılında en çok okunan yazısı oldu. Oggito okurlarının bu yazıyı okuma fırsatını atlamamak istedik. Amanda Gefter He..