Doların ateşi sıcak parayı vurdu
Son 1,5 ay­da ya­şa­nan si­ya­si ge­ri­lim ile bir­lik­te do­lar cid­di an­lam­da yük­sel­di.
Kur­da­ki ar­tış ile bir­lik­te bir­çok eko­no­mik den­ge de de­ğiş­ti.
De­ği­şen den­ge­ler­den bi­ri­si de sı­cak pa­ra sto­ku ol­du.
SI­CAK PA­RA NE­DİR?
Sı­cak pa­ra; ül­ke­ye hiç­bir kat­kı­sı ol­ma­yan ya­ban­cı ser­ma­ye­yi ifa­de edi­yor.
Tür­ki­ye fa­iz­le­rin yük­sek, ku­run dü­şük ol­ma­sı ne­de­niy­le yük­sek ka­zanç el­de edi­le­bi­le­cek bir ca­zi­be mer­ke­zi.
Ya­ban­cı ser­ma­ye Tür­ki­ye'ye ge­tir­di­ği dö­vi­zi TL'­ye çe­vi­re­rek bor­sa­ya, mev­du­at fa­izi­ne ya da ha­zi­ne bo­no­su ve­ya dev­let tah­vi­li­ne ya­tı­ra­rak yük­sek ka­zanç el­de edi­yor.
El­de et­ti­ği yük­sek ka­zan­cı dü­şük kur­dan tek­rar dö­vi­ze çe­vi­ri­yor. İkin­ci ka­zan­cı ise dü­şük kur­dan el­de edi­yor.
So­nuç ola­rak Tür­ki­ye'ye ge­len ya­ban­cı ser­ma­ye kı­sa va­de­de el­de et­ti­ği yük­sek ka­zanç ile bir­lik­te ül­ke­yi terk edi­yor.
Bu ne­den­le “kı­sa va­de­li ser­ma­ye ha­re­ket­le­ri­ne sı­cak pa­ra ya da spe­kü­la­tif amaç­lı ser­ma­ye ha­re­ke­ti­” de­ni­yor.
AKP İLE GEL­Dİ AK­P'­NİN BA­ŞI­NA BE­LA OL­DU
2002 so­nun­da sa­de­ce 9.2 mil­yar do­lar olan sı­cak pa­ra sto­ku, AKP ik­ti­da­rın­da art­ma­ya baş­la­dı. 2013 Mart so­nun­da ta­ri­hi zir­ve­si­ni yap­tı ve 168.3 mil­yar do­la­rı gör­dü.
AKP dö­ne­min­de bir ta­raf­tan ar­tan sı­cak pa­ra gi­ri­şi, di­ğer ta­raf­tan ar­tan özel sek­tör dış borç sto­ku ile bir­lik­te dö­viz ar­zı art­tı. Ar­tan dö­viz ar­zı ile bir­lik­te kur sü­rek­li düş­tü.
Dü­şük kur ve yük­sek fa­iz ise Tür­ki­ye'yi ya­ban­cı ser­ma­ye açı­sın­dan da­ha ca­zip ha­le ge­tir­di. Ya­şa­nan si­ya­si kriz ile bir­lik­te da­ha gü­ven­li li­man­la­ra git­me­yi ter­cih eden ya­ban­cı ser­ma­ye­nin çı­kı­şı do­la­rı bir an­da ar­tır­dı.
Sı­cak pa­ra sto­ku 17 Ocak 2014 ta­ri­hi iti­ba­riy­le 122.4 mil­yar do­la­ra ka­dar ge­ri­le­di.
Bu­na gö­re sı­cak pa­ra sto­ku 9 ay­da 46 mil­yar do­lar eri­di.
Sa­de­ce ka­sım so­nun­dan 17 Oca­k'­a ka­dar ge­çen 50 gün­de­ki eri­me 15 mil­yar do­lar.
Kı­sa­ca­sı, AKP ile ge­len sı­cak pa­ra AK­P'­nin ba­şı­na be­la ol­du.