Aşırılık, kavga, ihtilaf |
İfrat ve tefrit, “aşırı gitmek, ölçüyü kaçırmak” demektir. Orta ve normal olanın daha fazlasına ifrat, daha azına tefrit denir.
Başka bir örnekte de “Beni Rabbim yediriyor ve içiriyor (yeme ve içme ihtiyacımı başka şekilde gideriyor, sizin durumunuz benden farklı)” buyurmuştu.
4. Hadislerde “İnsanlar hiç günah işlemeselerdi, Yüce Allah insanları yeryüzünden siler başkalarını getirirdi” ve “Öncekilerin başına gelenler sizin başınıza gelmeden öleceğinizi mi sanıyorsunuz” buyuruluyor. Bu gibi hadisler tam olarak neyi anlatmaktadır?
Allah, yaratıp dünyaya gönderdiği âdemoğullarına irade ve güç vermiş, bununla hem iyi ve rızasına uygun olanı, hem de kötü ve rızasına aykırı olanı yapmalarına imkân sağlamış, onları bu iki tutum arasında tamamen serbest bırakmıştır. Bunun da hikmeti “akıl, irade ve gücün hürriyet içinde kullanılması ve her bir bireyin insanlığını gerçekleştirmesi”dir. Sorulacak soru, “Allah niçin günah işletiyor” değil, “İyi olanı da yapmak elimizde olduğu halde, niçin kötüyü yapıyoruz” şeklinde olmalıdır.
Sözü edilen kötülükler yalnızca dinleri ve menfaatleri farklı olanlar arasında değil, dinsizler arasında da olabiliyor. Ayrıca din ve mezhepleri farklı olanlar arasında iyi ilişkiler de kurulabiliyor. Şikayet konusu ettiğiniz kötülükler dinden ve mezhepten kaynaklanmıyor; çünkü dinimiz ve mezheplerimiz, mensuplarını buna sevk etmez. İslâm'ın en temel değerlerine göre “mezhep ve cemaati hir ne olursa olsun bütün Müslümanlar kardeştir.” “Ayrıca, başka din mensupları, bizim din özgürlüğümüze ve yurdumuza saldırmadıkça, onlarla adalet ve iyilik temelinde ilişki kurmak esastır.