Tanzimat Çıkmış Sorular-3 I Türkiye I dinledebiyat
TANZİMAT ÇIKMIŞ SORULAR -3
(Testin "dinledebiyat.com" adresini kaldırmamak kaydıyla pdf olarak indirilip
çoğaltılmasında sakınca yoktur. Ancak herhangi bir yayın organında yayımlanması yasaktır.)
1- Aşağıdaki dizelerin hangisinde özellikle Tanzimat Dönemine özgü bir kavram yoktur?
2- (I) Tanzimat Dönemi tiyatrosunda çeşitli konular işlenir. (II) İşlenilen konular, genellikle toplumsal boyutlu nitelikler taşır. (III) Örneğin Namık Kemal’in Zavallı Çocuk ve Gülnihal adlı yapıtlarında vatan konusu işlenmiştir. (IV) Recaizade Mahmut Ekrem, Ahmet Mithat, Abdülhak Hamit, Teodor Kasap gibi
sanatçılar da tiyatro alanında yapıtlar ortaya koymuşlardır. (V) Bu alanda ürün verenler klasisizm ve romantizm akımlarının
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde bilgi
3- --------, Tasvir-i Efkâr’da yayımlanan “Lisan-ı Osmanînin
Edebiyatı Hakkında Bazı Mülahazâtı Şâmildir” adlı makalesinin
-------- Dönemindeki dil anlayışını belirleyecek düzeyde bir
Bu cümlede boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangileri
4. Gerek sosyal gerekse metafizik konularda yazdığı şiirlerindeki ahlakçı ve filozofça tutumuyla Ziya Paşa, divan şiirindeki "hâkimane" şiirin son temsilcisi ve halk filozofu ünvanını kazanmıştır. Bu tarz şiirlerinden birçok beyti ve dizesi,
birer atasözü sağlamlığı ve sevimliliğiyle belleklerde yer etmiştir.
5- "Düzenlemeler" anlamına gelen "Tanzimat", bir bakıma Osmanlı İmparatorluğu'nun bazı kurumlarıyla Batı'ya yönelişi demektir. Tanzimat Döneminde Batı'yı yakından tanımış, Batı uygarlığının önemini kavramış kimi Türk aydınları, yaşayış, bilim, sanat ve edebiyat yönünden Batı ile bağlantılar kurmuşlardı. 1860 yılında Agâh Efendi ile Şinasi'nin birlikte çıkardıkları -------- adlı gazete ile Tanzimat edebiyatı başlamış oldu.
6- İlk Türk romancıları, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın belirttiği gibi "romancı muhayyilesiyle doğmuş" yazarlar değildi. Bu türde verdikleri ürünler, ister istemez deneyim eksikliğinin izlerini taşıyordu. Bu yüzden roman kalıbını yeni bir ortama uyarlamanın sıkıntısını da yaşıyorlardı. -------- adlı romanı,
bunun ilk örneğidir.
A) Mehmet Rauf'un Eylül
B) Sami Paşazade Sezai'nin Sergüzeşt
C) Şemsettin Sami'nin Taaşşuk-u Talât ve Fitnat
D) Ahmet Mithat Efendi'nin Felatun Bey ile Rakım Efendi
E) Mehmet Murat'ın Turfanda mı Yoksa Turfa mı
7- Onun için edebiyat bir araçtır. Halkın kültürel düzeyini yükseltmek için, halkın anlayabileceği bir dille yazdıklarını biçimlendirir. Nitekim romanlarındaki öğreticiliğin özünde böyle bir kaygı vardır. Ayrıca romanlarında özellikle ahlak,
toplumsal adalet kavramlarına ağırlık verir.
8- Konusu bir paşanın oğlu ile bir cariyenin aşk macerası olan --------, o zamanlar artık kapanmak üzere olan bir devrin cariyeli, köleli büyük konak hayatının Türk romanındaki en başarılı örneğidir. Sırf cariye olduğu için konak sahibinin oğlu ile
evlenemeyen Dilber'in hayatı anlatılır bu romanda.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdaki yapıtlardan hangisi
9- Bir eleştirmenin, Abdülhak Hamit Tarhan'ın
edebiyatımızdaki yerini ve kişiliğini değerlendirirken verdiği aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Türk şiirini Batılılaştırma konusunda kurallar öne
sürmekten çok, bunları yazdığı şiirlerle örneklendirme
B) Tamamıyla klasik bir edebiyat kültürü ile yetişmiş;
Tahran’dan döndükten sonra Şinasi, Namık Kemal ve
Recaizade Mahmut Ekrem'i okumaya başlamış ve ilk
yapıtlarını tiyatro türünde yazmıştır.
C) Batı şiirine özgü doğa betimlemelerinin bizde ilk
örneklerine onun Sahra adlı yapıtında rastlanır.
D) Hayal gücünün enginliği, duygularının zenginliği
yönünden o, Tanzimat sonrası edebiyatımızın lirik
şairleri arasında yer alır.
E) Nağme-i Seher adlı kitapta topladığı ilk şiirlerinde
divan şiirinden etkilendiği açıkça görülür.
10- Aşağıdaki yargılardan hangisi, Tanzimat Dönemi
öykü ve romanlarının özelliklerinden biri değildir?
A) Genellikle saray ve çevresindeki insanların kural
tanımaz tutum ve uygulamaları dile getirilmiştir.
B) Karakterler; doğal bireyler olmaktan çok, yazarın
çizdiği, genellikle insana özgü karşıtlıkları simgeleyen
C) Yüzyılın sonuna doğru köy, köylü sorunlarının konu
olarak yer almaya başladığı görülür.
D) Ahmet Mithat’ın Felâtun Bey ile Rakım Efendi adlı
eseri ile Recaizade Mahmut Ekrem’in Araba Sevdası
adlı eserlerinde benzer konular işlenmiştir.
E) Şemsettin Sami’nin Taaşşuk-ı Talât ve Fıtnat’ı ilk
romandır, ancak edebî değer taşıyan ilk roman Namık
Kemal’in İntibah adlı eseridir.
11- Ziya Paşa’nın Avrupa dönüşü yayımladığı eser,
Tanzimat yazarlarının hiç değilse yeni edebiyat
kökleşene kadar unutturmaya çalıştıkları divan şiirini
tekrar diriltebilir düşüncesiyle Namık Kemal
tarafından amansızca tenkit edildi. Eser çıktığı zaman
Magosa’da sürgünde bulunan Namık Kemal,
edebiyatta yenilik yapma yolunda arkadaşı olan Ziya
Paşa’nın, böyle birdenbire güçlükle yapılanları da
yıkabilecek bir eser çıkarmasına haklı olarak içerledi.
Ama bu öfkesini, asabi bir yazı şeklinde değil, eserin
yanlışlarını bir bir göstererek sağlam, inandırıcı,
mantığa dayanan güçlü bir eleştiri hâlinde ortaya
Bu parçada Ziya Paşa’nın sözü edilen eseri
(A. Hamit Tarhan)
12. Bu manzumede geçen “tarz-ı kadîm” ifadesiyle
belirtilen şiir anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?