Yemek Alışkanlıkları Değişiyor, Yeni Trendler Ortaya Çıkıyor
Ipsos Türkiye Yardımcı CEO
Modern ve hızlı yaşamın getirdiği her yenilik, tüketicinin alışkanlıklarında belli değişimlere neden oluyor. Bu değişimlerin en fazla görüldüğü alanların başında yemek yeme alışkanlıklarımız geliyor. Ipsos’un yeni raporu, alışkanlıklarımızdaki bu değişimin globalizini takip etti ve 10 temel yemek trendini ortaya çıkardı.
Ipsos Global Trends Raporu ve diğer bazı kaynaklardan toplanan bilgilerle oluşturulan yeni bir rapor; dünyada yemek alanında ortaya çıkan ve günümüzün yemek endüstrisini etkileyen ve etkilemeye devam edeceği öngörülen 10 yeni trendden bahsediyor. Rapora göre 2014’ün 10 temel yemek trendi şöyle sıralanıyor:
Atıştırmak; Global lezzetlerin ortaya çıkması; Yerele olan sevgi; Maceraperest hibritler; Sağlık ve zindelik; Yemek pişirmek – aşçılık; Kişiselleştirme – uyarlama; Tavizsiz lezzet; Atık farkındalığı ve Aslın önüne geçen tarz.
Atıştırmak ve aileyle yenen yemeklerin azalışı
İnsanlar günümüzde daha çok zamanını yollarda geçiriyor. Bu da açlıklarını atıştırmalık yiyeceklerle gidermeleri yönünde eğilimin artmasına sebep oluyor. Aileyle birlikte yenilen yemeklerin azalması gelecekte daha muhtemel bir trend olarak gözüküyor. Amerikalı 10 katılımcıdan 7’si çorbanın bu koşturmaca içerisinde iyi bir yiyecek alternatifi olduğunu düşünürken, katılımcıların neredeyse yarısı, açılıp kapanan çorba paketlerinin seyahatlerde daha kullanışlı olacağı konusunda hem fikir.
Ipsos Global Trends Araştırması kapsamında, aralarında Türkiye’nin de olduğu online kitleye “Artık nadiren ailecek sofraya oturup yemek yiyoruz” söylemine katılıp katılmadıkları soruluyor. En yüksek oranda Rusya, aile yemeklerinin azaldığına katılıyor. Katılımcıların ortalama yüzde 63’ü ise hala aile ile yenen yemeklerin olduğunu belirtiyor. Türkiye’den katılımcıların yüzde 70’i ise aile ile yenen yemeklerin halen devam ettiğini belirtiyor.
Global Lezzetlerin Ortaya Çıkması
Ipsos Global Trends araştırmasının bir bölümünde katılımcılara, “Globalleşmenin iyi bir şey olup olmadığı” soruluyor. Globalleşmek iyidir diyen ülkeler arasında yüzde 83’lük bir oranla Çin başı çekerken, bunu Hindistan (%71) ve Brezilya (%68) takip ediyor. Türkiye ise ortalamayla aynı şekilde yüzde 50 oranında globalleşmenin iyi olduğunu belirtiyor.
Globalleşme ülkeler arasındaki sınırları ortadan kaldırırken, geleneksel lezzetler ve yemek yeme alışkanlıkları da bundan etkileniyor ve global yemekler ortaya çıkıyor. Örneğin: 2005’ten bu yana Japonya’daki dana eti tüketimi balık tüketimini aştı. Dana etinin daha çabuk hazırlanması, fastfood mekanlarının çoğalması ve jenerasyon farklılıkları bunda etkili oldu.
Yerele olan sevgi
Yerli ürün tanımı aslında yeni bir şey değil. Fakat insanlar gittikçe daha yüksek bir oranda yerli ürün alma fikrine özellikle dikkat etmeye başladı (bu eğilim çoğunlukla gıda alanında gibi gözükse de giyim hatta bankacılıkta da görülmekte). Yerel gurur, insanların yerel ürün almalarının en önemli sebeplerinden birini oluşturuyor. Ipsos’un araştırmasına göre yüzde 46’lık bir oran,“yerel üretilmiş bir ürün için daha fazla para harcayabilirim” diyor. Hindistan’da bu oran %56’lara çıkarken, Türkiye’de ise %51 seviyesinde.
Maceracı lezzet, Londra gibi yeni restoranların hızlıca çoğaldığı şehirlerde oldukça yükselen bir trend. Bu cesur tüketicilerin isteklerini karşılamak için yemekle ilgili yeni karışımlar yaratmak, ramenburgerler, tatlı pizzalar vb farklı yemeklerle dolu niş bir pazar ortaya çıkardı
Erken adapte olan insanlar bu maceracı yiyecekleri büyük ihtimalle en çok denemeyi isteyen kişiler oluyor. Ipsos Global Trends araştırmasında, “yeni şeyler denemede ben genellikle arkadaşlarım arasında ilkimdir.” söylemine katılanlarda en yüksek oranı BRICS ülkeleri olarak adlandırılan ülkeler gösteriyor. Hindistan %58 oranı ile yeni şeyler denemek konusunda ilk sırayı çekerken Türkiye %54 ile ikinci sırada yer alıyor. Bunları Çin (%52) ve Güney Afrika (%52) takip ediyor.
Temiz yemek yemek, sağlıklı yemek yemek için dillere pelesenk olmuş bir söylem ki bu sadece bol bol sebze yemeği içermiyor aynı zamanda tam tahıllıları, kinoa gibi eski yiyecekleri ve ıspanak ve greyfurt gibi yiyecekleri tercih etmeyi içeriyor.
Tüketicilerin %59’u sağlıklarının iyi olduğunu düşünürken Dünya Sağlık Örgütü 1,4 milyardan fazla kişinin aşırı kilolu olduğunu tahmin ediyor. Sağlıklı yemek yemek sadece günde 5 kez meyve ve sebze yemekle ilgili değil, spesifik ihtiyaçlar için spesifik gıdalara yönelmekle de ilgili… Örneğin; kan şekerini düzenlemek ve sindirime yardımcı olmak için tam tahıllı gıdaların tüketilmesi gibi spesifik eğilimler de önemli…
Bir Aktivite Olarak Yemek Yemek
Tüketiciler tasarruflu olduğu için evde yemek pişirmeye meyilli hale geldiler. Evde sosyalleşmek tasarruflu bir sosyalleşme aracı olarak kullanılıyor. Arkadaşlarla sosyalleşirken aynı zamanda grup olarak yeni yemekler yapmanın öğrenildiği Jamie Oliver’ın Recipease adlı mekanı, Londra’da oldukça popüler bir yer haline geldi.
Markalar için kişiselleştirme oldukça önemli hale geldi. Ipsos Global Trends araştırmasında “benim kişisel değerlerimi yansıtan markaları satın alırım” ifadesine ortalama yüzde 53 oranla katılım görülürken, bu oran Türkiye’de yüzde 71’lere çıkıyor. Çinli katılımcıların yüzde 80’i markaların kişisel değerlerini yansıtmasını bekliyor. Hindistan’da bu oran yüzde 65’lerde, bunu yüzde 62 ile İtalyanlar takip ediyor.
Yeme içme sektöründe de kişiselleştirme oldukça yaygın ve tüketiciler tarafından da tercih ediliyor. Tüketicilerin yemeklerinin içerisinde hangi malzemelerinin olmasına kendilerinin karar vermelerini sağlayan bir sistemle çalışan, örneğin; İngiltere’deki Tortilla gibi yemek mekânları artık hayatımızda var. Bu mekânlardaki yemek fiyatlarının biraz daha yüksek olma ihtimali bulunsa da, tüketiciye kişiselleştirme olanağı verdiği için tercih ediliyor.
Bir diğer örnek de Amerika’daki Chocomize… Bu yerde de tüketiciler, alacakları çikolatanın şekline ve çeşidine karar verebiliyorlar ve geniş bir aroma seçeneği üzerinden seçimlerini yapabiliyorlar.
Resesyona rağmen tüketiciler sadece lezzet için değil aynı zamanda sağlık için de dikkatlice inceleyebildikleri yiyecek ve içeriklere daha fazla para ödemeye hazırlar. Örneğin; İngiltere’de halkın sadece yüzde 1’i çölyak hastalığından muzdaripken “freefrom” diye tanımlanan pazar son beş yılda iki katı kadar büyüdü. M&S satışları bu alanda yüzde 100 artış gösterdi ve şu anda 150 çeşit farklı ürün sunuyorlar. “Freefrom” olarak tanımlanan yiyecekler gitgide daha popüler hale geldi ve herhangi bir içeriğe alerjisi olanlar, ilgili yiyeceği alırken lezzetinden taviz vermeden rahatlıkla bunları tüketebiliyorlar.
Ipsos Global Trends araştırmasına göre de bir yiyecek ürünü alınırken en çok dikkat edilen faktörler arasında içerdiği malzemeler (%58) ve gıda bilgisinin (%56) olduğu görülüyor.
İnsanların atıklar ve çevre konularıyla ilgili endişelenmeleri yeni bir durum değil aslında. Bununla birlikte bu endişenin çevre dostu yiyeceklerin ortaya çıkmasına vesile olduğu aynı zamanda paketleme ve daha küçük boyutlu ürünlerin çoğaldığını görmek mümkün. Her 5 tüketiciden 1’i kendi evlerindeki atık yemekler konusunda hassas olduklarını belirtiyor. Birçok süpermarket, bu tür atıkların nasıl azaltılacağına dair bilgileri websitelerinde yayınlıyorlar. Bazı yiyecek markaları da bu konuda aksiyon alıyor. Örneğin, Unilever “Wise up on waste” ismini verdiği akıllı telefon uygulaması geliştirdi ve atıkları kontrol etme ve azaltma yönünde tüketicilere yardımcı olmayı hedefledi.
Bazen tarz olan daha değerlidir
Maceracı bir palate ile birlikte, tüketiciler her zaman eğlence ve yenilikçi ürünleri denemeyi severler. Bompas&Parr markası karanlık kılıflı Cornetto tasarlayarak, sinema karanlığında kolaylıkla dondurma yenilmesini sağlayan bir ürün sundu.
Oreo’nun Trending Vending etkinliği tüketicilerin Oreo’larınının renk ve tasarımlarını kişiselleştirmelerine olanak verdi.