Chenopodium album, yabani ıspanak | Adan Zye Bitkiler Dünyası
Chenopodium album, yabani ıspanakKırlarda yetişen, yöreden yöreye sirken, akpazı gibi isimler verilen mevsimlik otlardan.
FACEBOOK takip et Ana Sayfa
Bahçelerde, yol kenarlarında, kırlık yerlerde yazın karşılaşabileceğiniz otlardan biri. Aslında bazı ülkelerde ıspanak gibi özel yetiştirilen bir sebzedir. Teyzem de yemeğini yaparmış bir zamanlar. Zaten ıspanakgillerdendir (Amaranthaceae). Türkçe isimleri akpazı ve sirken. Kışın ölür, her yıl tohumlarından yeniden gelişir.
Toprağın özelliğine, aldığı güneşe ve suya göre çok farklı gelişebiliyor. Bazen 10 – 15cm küçük bir ot. Bazen çok daha büyük bir çalı şeklinde (2 metreyi geçebilirler). Bu türün birkaç çeşidi var. Birbirinden ayırt edebilmek zor. Kuvvetli asitli topraklardan alkalinli topraklara kadar her toprağa uyum sağlar. Tarım arazilerinde istilacıdır. Rengi mavimsi yeşil, karanfil yaprağı yeşili, lahana yeşili vb tonlarda olur. Bir çeşidinin yaprakları yeşille açık vişne rengi karışıktır.
Hızlı gelişim gösterirken taze körpe dalları yemek için kesilip alınır. Dipten yeniden büyür. Okzalit asidince zengin olduğu için sık sık yenilmemesi (aslında hiç yenilmemesi) tavsiye edilir. Hayvan yemi olarak kullanılması da tavsiye edilmez. Protein, çeşitli vitaminler ve elementler içeren tohumları çok besleyicidir. Hindistan’da tavuk yemi olarak kullanılır.
İstanbulda çok uzun yıllardır görmedim. Çocukluğumdan hatırladığım kadarıyla bahçedeki yerine göre bazen parmak kadar kalıyor fazla gelişemiyor. Bzen en fazla yarım metre büyüyorlardı. Bizim bahçedekilerin rengi maviye daha yakındı. Biz yemezdik.
Tarih: 16 01 2013Üst kategori: Sebze, Yabani ot çalıAlt kategori: Amaranthaceae | Kır bitkileri | Meyve - Sebze'Chenopodium album, yabani ıspanak' hakkında sorular, açıklamalar
Seher, Adana says:	16/01/2013 at 10:44	Bizim burada yazın bahçelerimizde yetişen bir bitki. yendiğini duymamıştım.
Filiz, Aydın says:	16/01/2013 at 14:51	Resimde görülen deli sirken. Bu yenmez, yense birşey olmaz da lezzetli değildir. 2. paragrafın sonunda bahsettiğiniz yeşille açık vişne karışık renkli olanı akıllısıdır:) O tür çok lezzetlidir. Bakın şimdi canım çekti:)
Filiz, Aydın says:	16/01/2013 at 19:42	Yazın içine birkaç dal tarlada yetişen gerçek semiz otu,1 adet orta boy domates, bol soğanlı kavurmasını yapın. hiç su koymayın ve 10 dk kadar normal ateşte pişirin. Sonra da sarımsaklı yoğurtla servis yapın. çok lezzetlidir. ama akıllsı:))
Açıklamalar için teşekkür ederim. Akıllı sirken dediğiniz renkli çeşidine ben İstanbulda hiç rastlamadım. Yalnız internetten araştırınca, yaprakları akıllı sirken gibi olan ama renginde vişne veya fuşya renk olmayanlar çoğunlukta. Reklilerinden çok az resim vardı. Öyleyse onlar da renkliler gibi yenilebilir olanlar. Benim bildiğim çeşidi ise resimdekinin hemen hemen aynısı. Rengi yeşilden çok maviye yakın olurdu. Benzerini bulmak için bütün dünya resimlerini araştırdım sadece bu resmi bulabildim. :) Meğer o deli sirkenmiş. Çocukluğumda mavi görüntüsü çok hoşuma giderdi.
Filiz, Aydın says:	16/01/2013 at 20:59	Akıllı sirkenin yazın size resmini çekip gönderirim. deli sirken donuk su mavisidir. çocukken kavurmak için bahçeden topladığımızda annem ‘bu delisi yavan olur’ der atardı. :)
Aslında bitkileri tanıyınca çevreden toplanılacak çok çeşitli yenebilir bitki var. Uygun yerlerde yaşayanlar değerlendirebilir. Hatta bahçelerde yetiştirebilirler. Çokları sebzelerden çok daha iyi daha hızlı yetişiyor hem çevreye mükemmel uyumlu. Neredeyse su bile istemezler. en azından istanbulda böyle görüyorum. Eskiden bahçemizde hiçbir bakım görmedikleri halde özenle baktığımız bitkilerden çok daha gür gelişirlerdi.
SorularınızHakk, İstanbul on Siklamen (cyclamen)Atabey, Çanakkale on Barış çiçeği, SpathiphyllumMujde, Aydın on Barış çiçeği, Spathiphyllumİpek, İzmir on Tül kuşkonmaz (Asparagus setaceus)yücel istanbul on Bitkileri çoğaltmada en önemli faktörlerHandan, İstanbul on Areka palmiyesi, Dypsis lutescensDilek, Kastamonu on Schlumbergera (yılbaşı kaktüsü) ve Hatiora (paskalya kaktüsü)Handan, İstanbul on Yucca (avize ağacı)Eylül, İstanbul on Kroton, Codiaeum VariegatumRengin E. -istanbul on Devetabanı, Monstera deliciosa