Engelsiz Filmler Festivali başlıyor Gazeteci Nail Güreli hayatını kaybetti 'Afgan kızı' tutuklandı Çocuk işçiler, Leman'ın kapağında Vay çalışanın haline!
2008 Ekim ayında yürürlüğe giren Sosyal Güvenlik Reformu çalışanı kötü vurmuş! 28 Temmuz 2011 Perşembe 00:40
2000 yılından önce işe girenler çalışmaya devam ettikçe emeklilik maaşı düşüyor!
Bugün gazetesinden Sadettin Orhan köşe yazısında bu konuyu şöyle gündeme getirdi: "Soru şu: "Çalışmaya devam ettikçe ileride bağlanacak emekli aylığımız düşüyor mu, düşüyorsa neden?" Soru çok basit ve mantıklı ama cevabı bu kadar basit ve mantıklı değil.
Sorun nedir? Çalışanlar için emekli aylıkları, yıllar itibariyle ödedikleri primlerin karşılığıdır. Ancak ülkemizde her on yılda bir yapılan sistem değişikliği sebebiyle, bu primlerin hangi dönemlerde ödendiği, bağlanacak aylığı önemli ölçüde etkiler. Buna göre 01.01.2000 öncesi primler ayrı, 01.01.2000-30.09.2008 arası primler ayrı 01.10.2008 sonrası ödenen primler ayrı değerlendirilir.
Bu üç için belirlenen kısmi aylıkların toplamı sigortalıya bugün bağlanacak aylığı ifade eder. Üç dönem içerisinde en değerli çalışmalar 2000 yılı öncesi çalışmalar olup, bu dönemdeki primlerin fazlalığı ve kazançların yüksekliği, bağlanacak aylığı da artırır.
Daha önce de verdiğim bir örneği tekrar edeyim; Diyelim ki üç ayrı kapta şekerli su var. Birinci kapta şeker oranı yüzde 80, ikincide yüzde 60, üçüncüde yüzde 40 olsun. Elinizdeki bardağa, şeker oranı en yüksek kaptan ne kadar fazla koyarsanız, bardağınızdaki su da o kadar şekerli olacaktır.
Çözüm nedir? Aylıkların düşmesini engellemek için biri bireysel tedbir diğeri yasal düzenleme olmak üzere iki yol var. Bireysel tedbir şu; SGK'ya yapılan bildirimlerinizi aylık brüt 2.700 liranın üzerine çıkarabilirseniz ileride bağlanacak aylığın düşmesini engellersiniz. Ancak genelde asgari ücretten bildirim yapılan ülkemizde bu formülü uygulamak herkese nasip olmaz.
- Emeklilik için prim gününü doldurmuş olanlardan kimisi -çalıştıkça aylığının düştüğünü fark edenler- evde oturmayı tercih ediyor.
- İhtiyaç sebebiyle çalışmak zorunda olan ve aylığını da düşürmek istemeyenler, kayıt dışı/sigortasız çalışmayı tercih ediyor.
- Kimi çalışanlar, günlük prim matrahını yükseltmek için 30 gün çalıştığı halde 5-6 günlük sigorta yaptırıyor. Böylece işverenin cebinden yine aynı prim çıkıyor ancak işçinin brütü yükselmiş oluyor.
Önümüzdeki yıllarda daha sık rastlayacağımız bu dolambaçlı işlemlerin önünü kesmek için, acilen düzenleme yapıp, eski sigortalıların aylık kaybını önlememiz gerekiyor." (Bugün)
Anahtar Kelimeler:Vay çalışanın Haline!