BH'li parti liderleri anayasa değişiklilerini tartışacaklar
Bosna-Hersek'in önde gelen siyasileri, eski Yugoslav cumhuriyetini çağdaş, merkezden yönetilen bir parlamenter demokrasiye dönüştürme konusunda görüşmek için Brüksel'de toplanıyorlar.
(The Guardian, YTD Sabah Basın Brifingi - 11/11/05; AFP, Ireland.com, Newsweek, Washington Arşivi, FENA, The Guardian - 10/11/05) ABD Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Nicholas Burns, "Bosna-Hersek halkı, NATO ve AB'ye katılmak istiyorlarsa reform gerektiğini çoktan anladı," dedi. [AFP]
Bosna-Hersek'in (BH) önde gelen sekiz iktidar ve muhalefet partisinin liderleri, ülkelerini merkezden yönetilen çağdaş bir parlamenter demokrasiye dönüştürme amaçlı anayasa değişikliklerini görüşmek üzere Brüksel'de müzakerelere başladılar. Şimdiye dek katılımcıların yalnızca önlerindeki görevin zor olduğu konusunda anlaştıkları bildirildi. Yine de, müzakerelerde temel olarak kullanılacak anayasa taslağını hazırlayan ABD Barış Enstitüsü iyimserliğini koruduğu belirtti.
Toplantıya katılanlar arasında Demokratik Hareket Partisi, Sırp Semokrat Partisi, BH Hırvat Demokrat Birliği, Bağımsız Sosyal Demokratlar İttifakı, BH Sosyal Demokrat Partisi, Demokratik İlerleme Partisi, Bosna-Hersek Partisi ve Hırvat Demokrat Birliğinin genel başkanları yer alıyor.
Anlaşma sağlandığı takdirde, BH'nin yeni anayasası ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice'ın üst düzey bir Bosnalı heyetini Dayton Barış Anlaşmaları (DBA) 10'uncu yıl anma etkinlikleri çerçevesinde iki gün boyunca ağırlayacağı bu ay Washington'da imzalanacak.
Anlaşma 21 Kasım 1995'te Bosna, Hırvatistan ve Yugoslavya'nın eski cumhurbaşkanları Aliya İzetbegoviç, Franjo Tudjman ve Slobodan Miloseviç tarafından Dayton, Ohio'da paraflandı. Belgenin resmi olarak imzalanması aynı yılın 14 Aralık tarihinde Paris'te gerçekleşti.
ABD Dışişleri Bakanlığı Siyasi İşler Müsteşarı Nicholas Burns 8 Kasım Salı günü ABD Senatosu Dış İlişkiler Komitesi'ndeki oturumda, "Dayton Anlaşmalarının amacı asla değişmez olmak değildi," diyerek şöyle devam etti: "Bosna-Hersek halkı, NATO ve AB'ye katılmak istiyorlarsa reform gerektiğini çoktan anlamıştır."
Aralarında uluslararası toplumun BH'deki Yüksek Temsilcisi Paddy Ashdown'un da yer aldığı çoğu kimse DBA'nın ana hedefleri olan çatışmaları durdurma, ülkenin altyapısını restore etmeye başlama ve demokratik seçimler düzenleme görevlerini yerine getirdiğini ve şimdi bunu modernize edip bazı eksikliklerini giderme zamanının geldiğine inanıyor.İlgili MakalelerLoading
BH dünyanın en hantal yönetim sistemlerinden birine sahip -- ülkenin taraflarından her biri, Sırp Cumhuriyeti ve BH Federasyonu, kendi parlamentosu ve hükümetine sahip. Buna ek olarak bir ulusal parlamento, üçlü bir cumhurbaşkanlığı ve BH hükümet ve başbakanı da var.
Ashdown, Perşembe günkü Newsweek dergisine verdiği röportajda Belçika ve İsviçre'yi örnek göstererek "Devletlerin etnik, kültürel ve siyasi karışımlarla başa çıkmada kendilerine has belirli bir işlevsiziğe sahip olmaları şaşırtıcı değildir," dedi ve devam etti: "Fakat hiçbir devlet vergilerinin yüzde 70'i hükümete, yalnızca yüzde 30'u vatandaşlarına harcanarak ayakta kalamaz."
BH'li siyasilerle aylar süren istişareler sonrasında hazırlanan anayasa önerisi ülkeyi birleşik, etnik olmayan bir parlamenter demokrasiye dönüştürecek. Ulusal parlamento, merkezi hükümet ve kabine sırasıyla tam yasama ve yürütme yetkilerine sahip olacak.
Ashdown'un ofisinden üst düzey bir yetkili The Guardian gazetesinde yayınlanan sözlerinde, "Tasarı bu ülkede genel bir dönüşümü yansıtacak," diyerek şöyle devam etti: "Bu da son derece iddialı."