Sudak - Sudak Tatlı Su Balığı - Sudak Balığı Avı
Percidae ailesinin en tatlı sulardaki en büyük balığıdır. Bu aile, ki levrek ailesi de denebilir, yaklaşık 8000 balığı kapsar. Yurdumuzda Sudak, tatlısu levreği veya uzun levrek olarak bilinirken yabancı kaynaklarda sudak, luciaperca, zander, pike-perch, walleye, sander, sandra gibi isimlerle de geçer. Sudak Doğu Avrupa kökenlidir; daha sonra diğer bölgelere getirilip salınmıştır. Türkiye’ ye de 1955 yılında Avusturya’dan getirilmiştir. Salınma işleminden sonra bazı ülkelerde negatif ekolojik etkileri olmuştur. Türkiye’de de bu tarihte salındığı Eğirdir gölünde yaşayan iki Cyprinidae türünün yok olmasından sorumlu tutulmaktadır. Bunlardan biri de malesef dünyada sadece bu göle özgü olan Eğirdir Balığı veya Yağ Balığı olarak bilinen Phoxinellus Egridiri (Karaman 1972) balığıdır. Gerçekte de bu balığın ticari değeri olmadığından sudak bu işten sorumludur. (Neyse ki burada sudak var da tüm suçu ona atabiliyoruz, ama bu gölde eskiden yaşayan şimdi olmayan balık türü sekizdir, kerevite de veba girmiş tükenmiş ne hikmetse; ya sudak olmayan ama balıksız kalan diğer iç sularımız, denizlerimiz onlara ne demeli?) Başta Marmara, Trakya, Karadeniz, Göller bölgesi olmak üzere yurdumuzdaki çeşitli iç sularda bulunur. Bu günlerde miktarının azaldığı bilenmekle beraber en çok Eğirdir gölünde vardır, Terkos gölü, Çubuk barajları, Hirfanlı barajı, Kesikköprü barajı, Kızılırmak nehrinde de yaşadığı bildirilmektedir.
Baharda turnadan hemen sonra suların 11 dereceye ısınmasını takiben Nisan Mayıs aylarında yumurta döker. Yumurta dökümünde erkek sudak sığlıkta yuvayı dibi kazarak hazırlar, dişi balık yaşına göre 180.000 ile 1.000.000 arasında yumurta döker. Erkek döllediği yumurtaların başından ayrılmayarak inanılmaz bir bağlılık ve saldırganlıkla yuvayı korur. Bu arada kendinden çok daha büyük balıklara hatta insana bile saldırır. Bazen suların sığlaşıp balığın sırtının su dışında kalması hatta bu şekilde derisinin kuruması söz konusu olsa dahi yuvayı terk etmediği söylenir. Suların sıcaklığına göre 5-10 gün içinde yumurtalar açılarak yavrular kendilerini bekleyen doğal hayatın tehlikelerine doğru yüzerler. Bu durumda yuvayı kahramanca koruyan babalarına bile yem olabilirler. Yumurta dökümünü takip eden dönem her balıkta olduğu gibi en iyi avlanma dönemidir. Bu dönemde aç olan sudak oltaya kolayca vurur ve bolca av verir. İki üç yaşına yaşına gelen sudaklar üreme olgunluğuna erişirler. Ortalama 16 yıl ömürleri vardır, 130 santim boy ve 15 kilo ağırlıkta olabilirler. Ama 3 - 4 kiloluk bir sudak yakalayan amatör kendini rekortmen sayabilir.
Hiç tartışmasız sudak için en uygun yapay yem sasi veya bazen zargana da denen silikon yemlerdir. Bunların tek kuyruklusu çift kuyruklusu rahatlıkla kullanılır. Yemlerin boyu kullanılan zoka ile uyum içinde olacak şekilde 6 - 10 cm. arasında olabilir. Bazı durumlarda kuyruğun salınım hareketinin balığı daha fazla kıskandırması için 12 cm. boyunda ince uzun tvisterler de kullanılır. Silikon balık kullanılırsa bu kadar iri olanları tercih edilmemelidir. Hava durumu ve suyun bulanıklığına göre renk seçimi yapılabilir; mesela berrak sularda koyu bulanık sularda açık renklerin kullanılması gibi. Genelde sudak kırmızı renge daha fazla ilgi gösterir, buradan sudakın renkleri seçtiği anlamı çıkartılmamalıdır ama kırmızı şasilerle (tvister) daha başarılı avlar yapıldığı gerçektir. (Kırmızı renge ilgi nedense tatlı sulardaki pek çok etobur yırtıcı balıklarda var) Ben yine de kırmızı kadar beyaz, sarı ve sarı-yeşil renkleri de tercih ediyorum, berrak sular için ise ideal rengim siyah, veya siyah-beyaz. Mevsim ve derinlik ne olursa olsun asıl olan çekilen yapay yemin ya dipten veya hemen dibin üzerinden gitmesidir. Bu amaçla atış yapıldıktan sonra bir müddet beklenerek yemin dibe inmesi sağlanmalıdır. Çekerken de pek acele etmemeli hatta daha iyisi makaraya üç dört tur sarılıp beklenmeli tekrar üç dört tur sarıp bekleye bekleye çekmelidir. Sudak çekerken de, bekleme anında da vurabilir. Sudağın bu şekilde dipten vurması derin ve akıntılı yerlerde ağır zokalar kullanılması zorunluluğu tabii pek çok takılma ve dipte takım bırakma getirir. Ot tutmaz iğnelerle donatılmış takımlar daha şanslıdır. Yerine ve duruma göre kullanılacak zokanın ağırlığı 14 - 30 gram arasında olabilir, derin ve sert akıntılı yerlerde 40 grama kadar çıkılabilir. Zoka iğnesi, ağırlıkla orantılı genelde 2/0 - 4/0 iğnelidir. Zoka kurşununun boyalı veya boyasız olmasının pek etkisi yoktur. Bu yöntemde bazen ikili yem takma veya yapay ve doğal yemlerin karma kullanılması denenebilir. Resimde buna ait olası örnekler verilmektedir. Ben denemedim siz deneyip bildirirseniz tecrübelerinizi ve tavsiyelerinizi bu sayfada aynen aktarırım.
MiSS-FENER Tarih: 18.04.2009 18:36
Sudak çok huylu balıktır yemi alırken direnç görürse bırakır. Ürkütmeden yemi almasını sağlamak için yem-kontrol-sistemli makina kullanıp kontrol frenin tam gevşetilmeli veya makaranın sarma teli açılmalıdır. Ama sarma telinin açılması makaradan boşalan misinanın karışmasına neden olabilir. Tedbir olarak iki serbest ucu uzunca kalacak şekilde kamış gövdesine bağlanan bir paket lastiğinin serbest uçları olta ipi üzerine hafifçe düğümlenerek sabitlenir. Düğüm o kadar gevşek olmalıdır ki sudak vurup yemi aldığında açılarak misinanın serbestçe boşalmasına olanak sağlamalıdır. İşte ucuz bir olta işaretleme yolu.
Sudak avında kullanılan şamandıralı takım turna avında kullanılan takıma oldukça benzer. Kullanılacak şamandıra göllerde 15 - 25 gr. taşıma kapasiteli akıntılı sularda 40 gr. gerekirse daha yüksek taşıma kapasiteli olabilir. Önemli olan şamandıranın iyi dengelenmesi, sudağın yeme vurduğunda direnç göstermeden batmasının sağlanmasıdır. Yem canlı veya ölü olarak sırtından 1/0 veya 1 numara üçlü iğneye takılır. Yem akımı ve diğer bilgiler için Turna avı sayfasına göz atabilirsiniz. Turnadan farklı olaran sudak için balığın bol olduğu yerlerde iri toprak solucanı da yem olarak kullanılabilir. Şamandıralı takım hem karadan hem de sandaldan kullanılabilir. Her iki durumda da 3 metrelik 30 - 60 gr. atma kapasiteli takım kullanılabileceği gibi; karadan uzun atış gerekiyorsa daha uzun kamış da kullanılabilir. Olta 035, beden 025 veya 030 mm. misinadan olabilir. Her durumda yem dipten birkaç santim yüksek kalacak şekilde ayarlama yapılmalıdır; bu da kayar bedenli şamandıra kullanılması gereğini getirir. Sudak şamandıralı takıma vurduğunda eğer normal makina kullanılıyorsa sarma teli açılarak balığın direnç hissetmeden yemi yutması sağlanır veya yukarıdaki gibi işaretleme uygulanabilir. Bu durumda sudak yemi alınca önce şamandıra sallanmaya başlar bu arada hemen sarma teli açılmalıdır; balık yemi alıp götürür ve şamandıra tamamen batar bu arada tasmalamak gerekir. Makina yem kontrol sistemli (baitrunner) ise kontrol freni tam gevşek bırakılmalıdır.