Piri Reis'in Haritası - İlk Dünya Haritası
Piri Reis Haritası günümüze kalan, Amerika kıtasını gösteren en eski haritalardan biridir. Osmanlı amirali Piri Reis tarafından 1513'de çizilmiş olup, Avrupa ve Afrika'nın batı kıyılarını ve Güney Amerika'nın doğu kıyılarını gösterir. Aralarında Kristof Kolomb'a ait bir haritanın da bulunduğu yirmi kaynağı bütünleştirerek hazırlanmış, 16. yüzyılAvrupa ve Müslüman denizcilerinin coğrafya bilgilerini içeren değerli bir tarihi belgedir.
Piri Reis 1528'de Amerika'yı gösteren ikinci bir harita yapmıştır. Bu madde onun birinci haritasiyla ilişkilidir.
Piri Reis, kendisini yetiştirmiş olan amcası Kemal Reis'in 1511'deki ölümünün ardından Gelibolu'ya çekilip orada bir dünya haritası, bir de Kitab-ı Bahriye'sini hazırlamıştır. Dünya haritasını 1513'de tamamlayıp, 1517 yılında, Mısır’ın fethinin hemen sonrasındaki günlerde Yavuz Sultan Selim’e takdim etmiştir. Piri Reis bunun ardından Kaptan-ı Derya (amiral) rütbesine getirilir. Harita 1929'da Topkapı Sarayı'nın müzeye dönüştürülme çalışmaları sırasında keşfedilir ve hâlâ oradadır. 1954 yılında yayımlanan En Eski Amerika Haritası adlı kitabında Afet İnan haritanın kenar notlarınının, Osmanlı Türkçesinden yeni harflere çevirilerini yayımlamıştır.
Amerika'yı gösteren günümüze kalmış antik haritalar arasında Piri Reis'inkinden daha eski birkaç başka harita vardır. Bunlardan Cantino'nun 1502'de, Nicolo Caveri (Nicolo de Canerio)'nun, 1504-1505'de basılmış, Amerika'yı Asya'nın bir uzantısı olarak gösteren haritaları sayılabilir. Öbürü, 1507'de basılmış Martin Waldseemüller'in haritasıdır. Bu harita Cannerio'nun haritasından kaynaklanmıştır ama Amerika'yı Asya'dan ayrı bir kıta olarak gösterir ve onu ilk defa "Amerika" olarak adlandırır. Piri Reis kendi haritası için kullandığı kaynaklar arasında Kristof Kolomb'un haritası olduğunu belirtir ki bu muhtemelen Kolomb'un 1498'de çizdiği haritadır. Kolomb'un 1498 haritasının ne aslı ne de kopyaları bulunamadığından dolayı Piri Reis'in haritası onun tek kalıntısı sayılır.
Harita ceylan derisi üzerine çizilmiş, 90 x 60 cm boyutlarındadır. Ortaçağ haritalarından sıkça rastlanan portolan tarzında yapılmıştır, yani enlem ve boylam çizgileri yerine anahtar noktalarda yönleri gösteren pusula gülleri ve bunlardan ışınsal olarak yayılan yön çizgileri vardır.
Kenarlarda açıklayıcı nitelikte çeşitli notlar vardır. Notların bır kısmı tutsak edilmiş Portekiz ve İspanyol denizcilerin ifadelerine dayalıdır. Notlarda Yeni Dünya’nın yerlileri, hayvanları, bitkileri, madenî zenginlikleri ve diğer ilginç özelliklerine değinilir. Ayrıca, gösterilen yerlerde bulunduğu rivayet edilmiş hayvan veya hayalî yaratıkların resimlerini de gösteren harita, toplam dokuz renkle çizilmiştir.
Kenar notlarından birinde bu haritanın batıda Kristof Kolomb'un keşfettiği yöreler, doğuda da "Çin, Hint ve Sint" bölgelerini gösterdiğini yazar. Sağ kenardaki notlarının bazıların yarım cümlelerden oluşması bu haritanın daha büyük bir dünya haritasının sol yarısı olduğunu gösterir; öbür yarısı kayıptır.
Notlardan bir diğerinde "İşbu haritayı Kemal Reisin biraderzadesi unvanile müştehir Piri ibni Hacı Mehmet 919 senesi muharreminde [yani 1513 senesi 9 Mart ile 7 Nisan arasında] Geliboluda tahrir eylemiştir" yazar. Kenar notlardaki bilgilerin bir kısmı Piri Reis'in daha sonra yazdığı Kitab-ı Bahriye'sinde de aynen yer alır.
Atlas Okyanusunda Kanarya Adaları, Kap Verde Adaları ve Azor adalarının konumları doğrudur ama biraz orantısızdırlar.
Afrika kıtasında Senegal, Gambia ve Guinea, ve Fildişi Sahili'ndeki Sassandra nehirlerini tanımak mümkündür. Nijer nehrinin kaynağı olarak, Sahra Çölü'nde görünen göller vardır.
Kenar notları bu haritanın, bir kısmı Akdeniz'de ele geçirilmiş İspanyol ve Portekiz gemilerinde bulunmuş olan, yaklaşık 20 haritanın bir birleşimi olduğunu belirtmektedir. Bunların arasında sekiz 'Caferiye' haritası, dört Portekiz haritası, güney Asya'ya ait bir Arap haritası ve Kristof Kolomb'a ait bir Amerika haritası vardır. Caferiye haritaları, çok eskiye dayanan, Abbasi halifelerinden Al-Me’mun Al-Ca’far zamanında kopyalanmış olan, Büyük İskender zamanına ait haritalardır.
Piri Reis, haritasının Orta Amerika kısmının kaynağının Kristof Kolomb olduguna bu satırlarla belirtir: "Bu isimler ki mezbur cezairde ve kenarlarda kim vardır, Kolonbo komuştur ki anınla malûm oluna. Ve hem Kolonbo ulu müneccim imiş. Mezbur hartide olan bu kenarlar ve cezireler kim vardır, Kolonbonun hartisinden yazılmıştır."
Piri Reis haritasının Kristof Kolomb haritasından kaynaklandığının önemli bir delili, Küba'nın yokluğudur. Kristof Kolomb seyahatnamelerinde Küba'nın bir ada değil, kıtanın uzantısı oldugunu yazmıştır ve Piri Reis haritasında da Küba bu şekilde gösterilir.
Notlarda "Antilya" olarak değinilen Karayipler hakkında çeşitli bilgiler verilir. Bir kenar notunda adı geçen "Izle de Spanya", (günümüzde Dominik Cumhuriyeti ve Haiti'nin bulunduğu) Hispanyola adasına karşılık geldiği anlaşılabilse de, bu kenar notunun yanındaki adanın şekli Japonya'ya benzemektedir. Macellan'ın seyahatlerinden önceki dönemde Atlas Okyanusu'nun batı kıyısında Asya olduğu kanısı yaygındı. Çin'e varmak amacıyla yola çıkan Kristof Kolomb'un yanına Uzak Doğu Asya haritaları almış oldugu bilinir, bu Kolomb'un Doğu Asya kıyılarını gösteren haritalara kendi keşfettiği yerleri eklemiş olması muhtemeldir. Haritanın bu bölgesindeki pek çok kıyı şekli Asya'nın doğu kıyılarına karşılık gelmektedir.
Karayipler'in çiziminde Piri Reisin iki haritadan yararlandığı anlaşılabilir. Sancuvano Batisdo adı iki farklı ada için (biri günümüz Porto Riko'sunda bulunan San Juan Bautista, öbürü Küçük Antiller'de yer alan Santa Maria de Guadalupe) kullanılmıştır, ayrıca Virgin Adaları iki kere çizilmiştir.
Güney Amerika'nın içerlerinde görülen dağlar Caneiro haritasında da görüldüğünden dolayı, Piri Reis’in kaynaklarından biri muhtemelen onun türevlerindendir.
Brezilya kıyıları konusundaki kenar notunda bu kıyıları kazara keşfetmiş Portekiz kaşiflerin ayrıntılı anlatılarından yararlandığını belirtir. Söz konusu kaşif şüphesiz 1500’da Hindistan’a giderken Brezilya'yı keşfeden Pedro Alvares Cabral'dir.
Haritadaki bazı yörelerin kaşiflerin Ceneviz Cumhuriyetili olduğuna dair övücü ifadeler bulunması, ayrıca Kristof Kolomb'dan onun İtalyanca'da kullanılan adı olan 'Kolombo' olarak bahsetmesi Piri Reis'in Cenevizli kaynaklardan da yararlandığına işaret eder.
Haritanın kaynakları hakkında diğer teoriler
Piri Reis haritası 1960'lı yıllarda bazı bilim ötesi teorilere ilham kaynağı olmuştur. Charles Hapgood, haritada Güney Amerika'nın güney ucundan doğuya doğru olan uzantıyı, 16. yüzyılda henüz varlığı bilinmeyen Antarktika olarak yorumlamıştır. Bu kara parçasının haritada buzlu görünmemesi, Sahra çölünde ise göllerin görünmesi yüzünden Hapgood, Piri Reis'in kullandığı kaynaklar arasındaki bir haritanın, dünyanın onbin yıl önceki, ikliminin günümüzden çok farklı olduğu, bir dönemine ait olduğunu öne sürmüştür. Bu iddiaya göre Piri Reis, tarih öncesi çağlarda yaşamış bir medeniyetten kalma bir haritadan yararlanmıştır. Erich von Daniken ise Tanrıların Arabaları adlı kitabında, Piri Reis haritasındaki bazı şekil bozukluklarını açıklamak için, uzaylı bir medeniyetin uzaydan çektiği dünya fotoğraflarından yararlanılmış olduğunu iddia etmiştir.
Ancak, bu görüşler bilimsel çevrelerderde destek bulmamışlardır. Örneğin, haritada gösterildiği biçimiyle Nijer nehrinin yatağı, Sahra'da olmuş olabilecek göllerden beslenemeyecek kadar yüksek bir irtifadadır. Haritanın pek çok ayrıntısı dünyanın uzaydan görünümüne uymacak derecede hatalıdır. Üstelik, Antarktika teorisiyle çelişkili olarak, Piri Reis'in kendisi, bir notunda haritanın alt kısmındaki kara parçası hakkındaki bilgileri rotalarından çıkıp kaybolmuş Portekizli denizcilerden aldığını, onların dediğine göre o yörenin çok sıcak olduğunu yazar.
Haritada Güney Amerika kıyılarının doğuya doğru dönmesinin bir açıklaması, Güney Amerika'nın doğru çizilmesi halinde haritanın üzerine çizildiği kıymetli ceylan derisinde ona yer kalmayacağıdır. Bu görüşe göre Piri Reis, haritaya bir ekleme yapıp onun güzelliğini bozmaktansa Güney Amerika kıyılarını haritasının alt kısmına kaydırmıştır.
Piri Reis haritası, yapıldığı dönemdeki yirmi haritadaki coğrafya bilgilerini, yanlışları ve doğruları ile bütünleştirmiş tarihî bir belgedir. Bu haritaların bir kısmının düşman sırrı olması ve kenar notlarının tutsak edilmiş İspanyol ve Portekizli denizcilerin ifadelerini de içermesine bakılırsa, bu aynı zamanda değerli bir denizcilik istihbarat çalışmasıdır. Bunca malzemenin bir elde toplanabilmesi Osmanlı Bahriyesinin 16. yy'daki askeri gücünün bir göstergesi olarak görülebilir.
Tarihi 1 belge niteliği taşıdığı için buraya koydum .Ama sanırım yeri değil...
#1 - Ekim 24 2006, 03:26:13
Ynt: Piri Reis'in Haritası - İlk Dünya Haritası
Söz konusu olan Piri Reis'in o büyük sükse yapmış haritası toplama bir haritadan başka bir şey değildir.Haritayı aşağıladığımı düşünmeyin,elbetteki tarihi aydınlatmak açısından önemli bir eserdir binaenaleyh saygım sonsuzdur,mamafih abartıldığı kadar önemli bir harita değildir.Üzerindeki çapraz çizgiler,yapılış-işleniş bakımından 14.-16. yüzyıl portolan haritasıdır,bu bakımdan o zamana göre gayet klasik bir haritadır kendisi.Pek çok arkeolog tarafından "eski kitaplardaki bilgilerin harmanlanarak oluşturulmasıyla yapılan bir harita"dan ibarettir.Bu hipotez desteklenebilir niteliktedir,çünkü haritada birçok hata bulunmaktadır.Farz-ı muhal,Antartika,Drake Boğazı,Brezilya (Güney Amerika ile birleşik değildir.) vesaire.Kuzey Amerika çok kötü çizilmiştir,üstünkörü edasıyla.Piri Reis'in haritasından daha anlamlı bir haritayı gösterecek olursam Juan de la Cosa ve Alberto Cantino'nun haritalarını örnek verebilirim.Kendileri Piri Reis'ten daha önce yaşamışlardır,bunu da belirtmeden geçmemek lazım.Ayrıca bu harita neden ziyaretçilere açık değildir,sorarım?
#2 - Ağustos 09 2008, 23:14:34
Alıntı yapılan: Zeitgeist - Ağustos 09 2008, 23:14:34
Bu haritayı çizen,devrimci ahlaktan yoksun,feodal düzene aykırı,emperyalist bir insan oldugu için mi bu karalamalar,yoksa alevi forumlarından alınan yazılara eş değer olmadıgı için mi?, şişeden..
#3 - Ağustos 10 2008, 00:16:10
« Son Düzenleme: Ağustos 10 2008, 00:23:08 Gönderen: ÖMeRÇiP »
Söz konusu olan harita 500 yıl öncesinin bilim ve teknoloji seviyesinin çok üzerindedir.
Amerika Kıtasıı hiç görülmeden çizilmiş,bitki ve hayvan figürleri ile yön tayinleri de haritaya aktarılmıştı zira.
Ayrıca Güney Afkiranın çok iyi çizildiğini belirtmeliyim. Sadece ben belirtmiyorum ama. Alman orientalist Paul Kahle de bu konu hakkında:
Bu çok tanınan ve bilhassa Türkleri ilgilendiren bir harita. Onu başlıba-şına bir konferans konusu yapmak isterdim. Burada konumuz için önemli olan sonuçla yetineceğim. Bunun, bilgisayar yardımı ile modern bir harita ile karşılaştırdığımızda Güney Amerika sahillerinin hemen hemen çok iyi, kısmen içerilere doğru nispeten iyi çizildiğini, Afrika ile aradaki boylam derecelerinin, Avrupa kartoğrafyacılığında ancak 18. ve 19. yüzyılda mümkün olan bir doğruluğa ulaştıklarını görüyoruz.
Yani Reis'in ancak 19. yy teknolojisiyle 16. yy da bir harika elde ettiğini bahsediyor.
Juan de la Cosa'nın 1500'de çizdiği harita Amerikayı göstren ilk haritadır. Uzmanlar tarafından yapılan araştırmalar, Piri Reis'in haritasının bu haritadan daha üstün olduğunu göstermektedir.
Asırlarca buzullarla kaplı Antartika Dağlarının Piri Reis'in haritasında gösterilmesi şaşırtıcıdır. Zira bu dağlar 20.yy'da ses yansıtıcı bir sistemle bulunmuştur.
Bu harita hakkında pek tabii olumsuz eleştirler olacaktır,pekala.. Fakat mantığı tartışılan kaynaklardan alıntı yaparak eleştirilerde bulunmak tarihe yapılmış büyük bir saygısızlıktır.
Ayrıca Piri reis çoğrafyacı,kartografyacı değil denizcidir. Bu meslek grublarının hiçbiine dahil olmayan bir adamın yüzyıllarca bilim dünyasını işgal etmesi aşağılanamaz,hor görülemez. Hor görünmesi gerçekten bilime ve tarihe yapılmış büyük bir saygısıszlıktır. O devirlerde yaşamış haritacılardan daha üstün olduğu uzmanlar tarafından onaylanmıştır zira. Öznel değil nesnel bir yargıdır evvela.
Lütfen yorum yaparken beynin sağ ve sol lobları aynı anda çalıştırmaya dikkat edelim.
Zira pek komik yorumlarla karşılaşıyoruz.
#4 - Ağustos 10 2008, 14:04:48
Daha dün haritanın ne olduğunu bilmeden 2 araştırma sonucunda kendinizi üstün insan kategorisine sokmayın lütfen.Cümlelerinizin kendi cümleleriniz olmadığı gayet açık,bigane kaldığınız konular hakkında kelam etmeyin derim.Ayrıca neden her yazdığıma cevap verme tenezzülünde bulunuyorsunuz anlayabilmiş değilim.Ortaokulda öğrendiğiniz her şeyin doğru olduğuna inanıyor ve at gözlüğüyle bakıyorsunuz konulara,yazıktır,yapmayın etmeyin.Gelelim portolan haritamıza,Charles Hapgood isimli ulvi amcamız bir kitap yazmış vakt-i evvel.İsmi : Eskiçağ deniz krallıklarının haritaları.Bu kitapta diyorki,Piri Reis'in haritasının güney kısmındaki Antartika buzulla kaplı değildir,Antartika'nın keşfinden önce çizilmiştir.Kıt'anın buzulla kaplı çizilmemesinin nedeni büyük ihtimal ile toplama bir harita olduğunun göstergesidir.Buzul-yok diyoruz zira,kanıtlanası bir hipotezdir bu.Hapgood amcamız diyorki: Fenikeli veyahut Giritlilerin denizcilikte ileri olduğunu düşünürsek,onlar eski haritalarını bırakmış olabilir ve Piri Reis'te bunların kopyasını çizmiş olabilir.Daha sonra ne diyem ne diyem diye düşünürken aklıma Erich von Daniken'in yazdıkları geldi.Kendiside bu hatitanın başka bir medeniyet tarafından çizildiğini söyledi.Oda yetmedi,Graham Hancoc geldi,gökbilimi ile ilgilenen bir medeniyetin Olmec,Aztec,Mata vesairenin bilgilerinin aktarılmasıyla Piri Reis'in bu haritayı ortaya çıkardığını söyledi.Madem denizci ve heryeri gezdi o vakit,yukarıda saydığım birçok yanlışı da görmezden gelemezdi değil mi?Yoksa kör müydü,gözlerinde bir bozukluk mu vardıda bu kadar yanlış çizmişti?Yoksa yoksa,kulaktan dolma veyahut eski haritaların kopyası bir harita mı sundu bizlere?Yok yok yetmeyecek sizlere yahu,siz çok bilgilisiniz ya tarihi konularda.Grönland'da buzulsuz olarak çizilmiştir.Yoksa o zamanlar buzulla kaplı değilmiydi Antartika ve Grönland?Komiktir,bir tarafımla gülerimdir bu hazeyena.Piri Reis'imiz gitmiş And Dağları'nı da çizmiş?Bak Allah'ın işine.O zamanlar And Dağları'nı bilen bir Avrupalı var mıdır?Piri Reis Dünya'nın etrafını gezecek o mükemmel gemiyi nasıl yapmıştır?Neden haritada bu kadar anormal özellikler bulunmaktadır?Neden Buzulsuz kıtalar çizilmiştir?Sonuç olarak haritayı aşağıladığımı sanmayın,zira bunca yıldır tarih,arkeoloji,mitoloji ile ilgilenen biri olarak,tarih açısından güzel bir kaynak olduğunu düşünmekteyim.Eski çağlardan bu güne gelmiş tarihi kanıtları narsistlik yapıp aşağılayamam,o yüzdendirki beyin hücrelerinizin tamamını devreye sokmanızı önemle rica ediyorum.Konu hakkındaki yorumum bu kadardır,Saygı,sevgi,hoşgörü.
#5 - Ağustos 10 2008, 14:47:33
İsterseniz siz gidin, sizin akıl hocanız gelsin. Şu alevi forumlarından düşüncelerini çaldığınız kişi... Siz belliki daha ilk okuldaki sıralardan kurtulamadınız... Hala varsayımlarla konuşuyosunuz siz bence at gözlüğünüzü çıkartın ve herşeyi kendi çerçevenze yorumlamaya kalkmayın yoksa böyle herkes içinde rezil olmaya mahkum kalırsınız... BİZ ŞANLI OSMANLI TORUNLARI ATATÜRK ÇOCUKLARIYIZ...!!!
#6 - Ağustos 10 2008, 15:05:37
Ben bu yüzden yalnızlığı hiç sevmem konuş biraz.
Kadro tamamlandı.Hoşgeldin Mihayloviç.Bu arada sayın Ömerçip -öeeh pek argo- Alevi forumlarında takılmam,kitap okurum,bilhassa tarihi-mitolojik kitaplar.Bilmediğiniz bir şey hakkında fikir sahibide olmayın der ve terk-i diyar ederim konuyu.
#7 - Ağustos 10 2008, 15:08:38
« Son Düzenleme: Ağustos 10 2008, 15:09:47 Gönderen: Zeitgeist »
Çirkef olduğunuzu da hiç tahmin etmedim... Belliki hem yalacı hemde hırsız birisiniz....Bencede terk edin burayı....Burası yalncılar açılmış bi forum değil...Merak etmeyin size göre bi yer bulursunuz...
#8 - Ağustos 10 2008, 15:15:35
Kulaktan dolma bilgilerle değil kendi cümlelerimle hareket ederim ben.
En azından at gözlüklerin sahibi olan şizofrenimsi insanların yazdığı forumlardan bilgiler toparlamam evvala...
Ortaokulda öğrendiğim her şeyin doğru olduğuna inandığım için erinmeden her okul çıkışında kütüphaneye gidiyordum zaten. O yüzden bana araştırmacı diyorlar ya... Hıhı tabi tabi,at gözlüklerim var benim. Hatta yanına bir de at lensleri aldım ki,sorma..
Ayrıca o teknolojiyle günümüzdeki gbi bir harita gibi birşey beklemen çok ütopik.
Bir çok uzmanın üzerinde durduğu Piri Reis haritası nasıl olur da Grönland'ı buzulsuz olarak çizer? Olur mu öyle şey canım,adam bir google earth'e bakar,değil mi?
Cıks cıks,hiç yakıştıramadım bunu sana Reis...
16 yy'da böyle bir hata yapılır mı? Hangi çağda yaşıyorsun sen Reis?
#9 - Ağustos 10 2008, 15:18:54
« Son Düzenleme: Ağustos 10 2008, 17:19:23 Gönderen: CíñDereLLå »
E tamam işte, burda bahsedilen konu haritanın toplama olduğu değil midir? Eğer ki bi şekilde Piri Reis oralara gitmiş olsaydı Grönland'ın çayır çimenden ziyade buzul olduğunu görürdü. Demek ki Piri Reis bunu başka bi kaynaktan gördü ve de çizdi. Yani harita toplama. Bu kadar basit.
#10 - Ağustos 10 2008, 15:25:10
Alıntı yapılan: Zeitgeist - Ağustos 10 2008, 15:08:38
Aslını inkar eden kadar argo da değil uzaktan bakınca,yakındanda da gösteririm 1 ara sana argo tarafını.''Kitap okursun,alevi forumlarında
takılmazsın,,bilhassa tarihi-mitolojik kitaplar''Usta dolandırıcıyım diyosun yani.Yok,yalancılık,sahtekarlık olur da bu kadar da olmaz.Çaldıkların okuduklarından fazla be sahtekarım bak buda kanıtın''http://www.alevilerbirligi.com/showthread.php?t=3176''
Bilinmeyen tek şey var,oda sensin..
#11 - Ağustos 10 2008, 15:54:43
Ah müeessif oldum bak,zahir.Maatteessüf yanılıyorsun yine.Şu sözü hatırlatmaktan bıkmayacağım sana.
"Bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olma." E mi?
Yazdıklarımı Gizlenen Tarih adlı kitaptan okumuştum.Yazar : Brian Haughton.İstiyorsan kitabn resmini çekip pm olarak gönderebilirim.Kitabıda bana BoBaBi nickli zevcem( ) vermişti.Öpüyorum.Mutlulukla terk-i diyar ediyorum,ağla sen beni yerememenin üzüntüsüyle e mi?
idit: Benim bahsettiğim birçok şey yokmuş o verdiğin linkte.Okumanda bir bozukluk var sanırım,ben o sitede yazılanlardan daha ayrıntılı bilgi verdim,isim olarak-kaynak olarak v.s.Eh bre olmaz bu kadar!Ayrıca çalmak nedir yahu ayıptır dediğin.Elbette bir yerden okuduklarımızı yazacağız oraya buraya,ayıp mıdır bu?Sen ananın karnından alim,bilgin,ermiş falan fişman olarak mı doğmuştun yoksa?
Bence sen yanıt verme,hepimiz mutlu oluruz o vakit.
#12 - Ağustos 10 2008, 16:01:55
« Son Düzenleme: Ağustos 10 2008, 16:13:36 Gönderen: Zeitgeist »
Bana gereksiz bilginin efendiliği lazım olmadı,olmaz.Şıracının şahidi bozacıdır her daim değişmez kural yada teneke kapağı hesabı sizinki.Bak ama şimdi beyhudar oldum.Anca kendine güldürürsün,başka da bi işe yaramazsın.
#13 - Ağustos 10 2008, 16:11:38
« Son Düzenleme: Ağustos 10 2008, 16:16:55 Gönderen: ÖMeRÇiP »