60'ların sonlarından 70'lerin ortalarına kadar Ay'a insanlı ve insansız birçok araç gönderildi. O zamandan bugüne kadar Ay'a yalnız bir yüzey aracı gönderildi. Diger araştırmalar Ay'a gönderilen uydular ile yapıldı.
Son araç Çin tarafından Aralık 2013' te Ay'a gönderildi. Altı tekerlekli güneş enerjili Ay aracı 3 yıl boyunca Ay yüzeyinde çalıştı. Şimdi Çin yeni bir arazi aracını Ay'a göndermeyi planlıyor. Fakat bu araç daha önce Ay'ın hiç gidilmeyen bölgelerine gidecek. Aralık ayında fırlatılacak Chang'e 4 aracı ayın karanlık yüzünü keşfetmeyi planlıyor.
Görevin başarılı olması için Chang'e 4 aracının Dünya ile iletişim kurması gerekiyor. Fakat araç ayın karanlık yüzünde olduğu için hiçbir zaman Dünya'yı görmüyor. Çin bu sorunu çözmek için Mayıs ayında Queqiao isimli bir iletişim uydusunu fırlattı.
Queqiao, ayın karanlık tarafında bir noktada yörüngede oturtulacak. Holmes, “Ayın karanlık tarafındaki 60,000km uzakta, yerçekimsel olarak kararlı olan bir nokta var” dedi.
Lagrange 2 (L2) noktası olarak bilinen bu nokta, dünya yörüngesinde olduğu gibi Ay ile birlikte hareket eder. Holmes, “Bu L2 noktasına bir uydu koyarsanız, herhangi bir yakıt kullanmadan orada kalacaktır” dedi. Bu uydu sayesinde yüzey aracı ile Dünya arasındaki iletişim sağlanmış olacak.
Yetkililer, uzay aracının tam nereye varacağını teyit etmedi, ancak hedefin Güney Kutbu-Aitken havzasının ortasındaki 180 km genişliğindeki Von Karmen krateri olduğu tahmin ediliyor.
Aracın Ay koşullarında gündüz 127 santigrat derece ve gece boyunca eksi 173C arasında değişen sıcaklıklara dayanması gerekecektir. 140 kilogramlık aracın Ay yüzeyini ve altta yatan jeolojisini görüntülemek ve ölçmek için kameralar, spektrometreler ve radarlarla donatılacaktır.
Neden Ay'a geri dönüyoruz?
Ay, hayatta kalma yeteneklerimizi test etmek için mükemmel bir yerdir. Holmes, “Mars'a yönelik bu seferler konusunda ciddiysek, ilk olarak, Ay'da, herhangi bir insan yardımı olmaksızın, çok uzun süreler boyunca yaşamı özerk bir şekilde sürdürmek için sistemler geliştirmeliyiz” dedi. Gerçek şu ki, önümüzdeki 30 yıl içinde herhangi bir insan Mars'a gitmeyecek.
Chang'e 4'teki deneylerin bazıları, Ay'ın gelecekteki uzay gezginlerini destekleme potansiyelini araştırıyor. Bu deneylerden biri, ipekböceği yumurtaları ve patates tohumlarını içeren bir biyosfer projesidir.
Bu arada İsveç yapımı bir cihaz, hidrojeni taşıyan güneş rüzgârının ayın yüzeyindeki minerallerle nasıl etkileşime girdiğini inceleyecek.Güneş rüzgârı ve ayın yüzeyi arasındaki etkileşim teorik olarak su üretebilir.
Bilim adamları geçtiğimiz günlerde kutupların sürekli olarak gölgeli olduğu alanlarda su buzunun varlığını doğruladı ve bu da günümüzdeki yaşanabilir bir çevre olarak potansiyelini arttırdı.