Abaza Mehmed Paşa - Ansiklopedist
Biyografi, Osmanlı, Vezir 22 Ekim 2019
Abaza Mehmed Paşa, Osmanlı veziri, valisi, devlet adamı, kumandanı ve aynı zamanda isyancı lideriydi. Celali isyanları diğer birçok liderleri gibi hem Osmanlı Devleti’nin yüksek kademelerinde görev aldı, hem de Osmanlı Devleti’ne karşı bayrak açtı (6. 23l24 Ağustos 1634, İstanbul).
Celali önderlerinden Halep beylerbeyi Canbuladoğlu Ali Paşa’nın hazinedarıyken onunla birlikte Oruç ovası Savaşı’nda (1607) Kuyucu Murad Paşa’ya tutsak düştü. Yeniçeri ağası Halil Ağa (sonradan Halil Paşa) sayesinde ölümden kurtuldu. Onun kaptanıderyalığı sırasında kalyon kaptanı, sadrazamlığı sırasında da Maraş sancakbeyi ve Erzururi beylerbeyi (1621) oldu. Lehistan seferi sırasında yakınlığını kazandığı II. Osman’ın 1622’de yeniçerilerce öldürülmesi üzerine Erzurum’daki yeniçerileri kaleden çıkarttı. Bu davranışı nedeniyle görevden alınarak Rum (Sivas) beylerbeyliğine gönderilince, ayaklanarak topladığı kuvvetlerle Sivas ve Ankara üzerine yürüdü. Bazı beylerin desteğiyle Ankara’yı kuşattıysa da kış geldiğinden Niğde’ye çekildi. 1624’te Sadrazam Çerkes Mehmed Paşa komutasındaki Osmanlı kuvvetlerine yenilince Erzurum’a döndü. Ardından kaledeki yeniçerilere zarar vermeme koşuluyla yeniden Erzurum beylerbeyliğine getirildi.
Osmanlı Devleti’nde ilk nüfus sayımı hangi padişah döneminde yapıldı
Ahıska Kalesi’nin İranlılarca kuşatılması üzerine 1627’de bölgeye gönderilen Osmanlı ordusunun kendisine zarar vereceğinden kuşkulanarak bir baskınla ordu komutanı Dişlek Hüseyin Paşa’yı ve ordudaki yeniçerileri öldürttü. Şah Abbas’tan istediği yardımın kendisine ulaşmasına fırsat kalmadan Erzurum’u kuşatan Sadrazam Hüsrev Paşa’ya teslim olmak zorunda kaldı (1628). İstanbul’da IV. Murad tarafından bağışlanarak Bosna beylerbeyliğine atandı. Daha sonra Belgrad ve Vidin beylerbeyliklerinde bulundu. Özellikle Lehlere karşı savaşlarda yararlıklar gösterdi. Daha sonra İstanbul’a gitti ve IV. Murad’ın yakınlığını kazanarak musahipleri arasına girdi. Padişahın davranışlarından kuşkulandığından gizlice Anadolu’ya geçme hazırlıkları yaparken yakalanarak idam edildi. Ermenilerle Rumlar arasında çıkan anlaşmazlıkta Ermenilerin yanını tuttuğu ve onlardan rüşvet aldığı gerekçesiyle idam edildiği de söylenir. Abaza Mehmed Paşa kendine özgü giyimiyle de ünlenmiş, başta IV. Murad olmak üzere İstanbul’un ileri gelenlerini etkilemiştir. “Abaza kesimi”, “Abazalı kavuk” onun adından gelir.
Canbuladoğlu Ali PaşaCelali isyanlarıDişlek Hüseyin PaşaOruç ovası Savaşı