Türk Uluslararası Gemi Sicili Yönetmeliği
Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı, 16/12/1999 tarih ve 4490 sayılı Türk Uluslararası Gemi Sicili Kanunu kapsamına giren gemi, yat ve özel maksatlı, özel yapılı gemilerin sicil işlemlerine ilişkin esasları belirlemek ve uygulanmasını sağlamaktır.
Madde 2 - Türk Uluslararası Gemi Siciline aşağıdaki gemiler ve yatlar tescil edilir.
c) (Değişik bend: 19/01/2005 - 25705 S.R.G. Yön/1.mad) Yurt dışından ithal edilecek 3.000 DWT'nin üzerindeki ticari amaçla kullanılan her türlü yük ve açık deniz balıkçı gemileri ile 300 Grostonun üzerindeki yolcu ve özel maksatlı, özel yapılı gemiler.
Madde 3 - (Değişik madde: 22/08/2002 - 24854 S. R.G. Yön./1. md.)
Bu Yönetmelik, 16/12/1999 tarihli ve 4490 sayılı Türk Uluslararası Gemi Sicili Kanununun 14 üncü maddesi ile, 07/02/2002 tarihli ve 4745 sayılı Denizcilik Müsteşarlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, Devlet Memurları Kanunu, Harcırah Kanunu ile Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun ilgili hükümlerine göre hazırlanmıştır.
b) Yat: Yat tipinde inşa edilmiş, gezi ve spor amacıyla yararlanılan, taşıyacakları yatçı sayısı otuzaltıyı geçmeyen, yük ve yolcu gemisi niteliğinde olmayan, turizm şirketi envanterinde kayıtlı ve tonilato belgelerinde "ticari yat" olarak belirtilen deniz araçlarını,
e) MGS: 6762 sayılı TTK'nun 839 uncu ve diğer maddelerinde düzenlenen Milli Gemi Sicilini,
h) (Değişik bend: 19/01/2005 - 25705 S.R.G. Yön/2.mad) Bakanlık: Denizcilik Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanlığı,
ı) İdare: Denizcilik Müsteşarlığı'nı,
j) Çıplak Kiralama (Bareboat): Bir ülke bayrağındaki geminin, bir donatan/işletici sorumluluğunda başka bir ülke bayrağına geçici bir süreyle geçmesini sağlayan, geminin giderlerinin kimin tarafından hangi ölçüde karşılanacağı özel anlaşmalara tabi olan kiralamayı,
k) Finansal Kiralama (Leasing): Bir geminin mülkiyetinin, mali yükümlülüklerini tamamlayıncaya kadar kiralama periyodunda, kredi ödemelerinde bir aksama olmadığı takdirde (satış hariç) gemi üzerindeki tasarruf yetkisinin kiracıya bırakılmasını,
l) Klas Kuruluşları: Gemilerin inşa, donanım ve seyir emniyeti bakımından belirli ulusal ve uluslararası standartlara uygunluğunu, kuralları dahilinde sörvey ve belgelendirme ile belirleyen, idare tarafından onaylanmış/yetkilendirilmiş tarafsız kuruluşları,
m) Net Tonilato: Geminin ticari olarak kullanılabilen yerlerinin hacmi olup, o geminin yürümesine ve yürütenlerin ihtiyacına ayrılan yerlerin grostonilatodan çıkarılması sonunda geri kalan hacmini,
o) Gros Tonilato: Bu hacim, geminin güverte altı ve güverte üstü bütün kapalı yerlerinin hacmini (2.83 m
İKİNCİ BÖLÜM : Türk Uluslararası Gemi Sicili Memurluğu ve İrtibat Büroları ile Çalışma
Usulleri TUGS Memurluğu ve irtibat büroları
Madde 5 - TUGS işlemlerini yürütmek amacı ile Denizcilik Müsteşarlığı bünyesin de İstanbul'da TUGS Memurluğu kurulmuştur.
İdare gerek gördüğü takdirde, ilgili Bakanlığın onayı ile, MGS dairelerinin bulunduğu Trabzon, Samsun, Zonguldak, Bandırma, Çanakkale, İzmir, Mersin, Antalya ve İskenderun'da TUGS irtibat büroları açar.
Madde 6 - TUGS Memurluğu bürosu ve irtibat bürosu organizasyonu, çalışma yöntemleri ile nezaret usulleri aşağıda belirlenmiştir;
a) TUGS Memurluğu bürosu ve irtibat bürolarının personel kadroları ve çalışma şartları İdare tarafından belirlenir.
b) TUGS Memurluğu bürosu ve irtibat büroları bünyesinde, örneği Ek-1'de verilen TUGS Kütüğü açılır. Bu kütük bilgisayar ortamında tutulur ve ayrıca her gemi için ayrı bir dosya açılır.
d) TUGS kayıtlarının nezareti, yapılan işlemlere karşı vuku bulacak şikayet ve itirazların incelenip sonuçlandırılmasında, MGS'nin tabi olduğu mevzuat hükümleri uygulanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM : Tescil, Terkin ve Takdiyat
Madde 7 - Türkiye'de mukim Türk ve yabancı uyruklu gerçek kişiler ile Türkiye'de Türk mevzuatına göre kurulmuş şirketlere ait gemiler ve yatlar TUGS'ne tescil ettirilebilir.
TUGS'ye kayıtlı bir gemi MGS'ye de kayıtlı ise, MGS kaydı re'sen terkin edilir.
Madde 8 - TUGS'ye tescil başvurusunda, tescil talebini içeren dilekçe ile birlikte Ek-2'deki belgeler de ibraz edilir.
Madde 9 - TUGS'ye kayıtlı gemiler, MGS'ye kayıtlı gemilerin yürürlükteki mevzuat uyarınca bulundurmaları gereken tüm belgeleri gemide bulundurmak zorundadır.
Madde 10 - MGS'den terkin edilerek TUGS'ye tescil edilen gemiler, mevcut gemi tasdiknamelerini MGS'den iptal ettirerek, örneği Ek-3'de verilen TUGS gemi tasdiknamesi alırlar.
Madde 11 - Finansal kiralama (leasing) kapsamında yurt dışından ithal edilen gemiler ve yatlar, TUGS kütük kayıt örneği Ek-4'de verilen özel sütununa tescil edilir. Bu tescil için 7 nci maddeye ek olarak, finansal kiralama sözleşmesi ve Bayrak ülkesinin tescil muvaffakatnamesi istenir.
Finansal Kiralama kapsamında, TUGS'ye tescil edilecek gemiler ve yatlar için, örneği Ek-5'de verilen bayrak şahadetnamesi tanzim edilir.
Madde 12 - Çıplak kiralama (bareboat) kapsamındaki gemiler ve yatlar TUGS'ye tescil edilemez.
Yurtdışında TUGS'ye tescil başvurusunda bulunma esasları
Madde 13 - Yurtdışında Başkonsolosluklara, Konsolosluklara ve yokluğunda Fahri Başkonsolosluk veya Konsolosluklara tescil başvurusunda bulunulan gemilerin ve yatların tabi olacağı esaslar aşağıdadır.
a) 4490 sayılı Kanun kapsamında olan gemi ve yat malikleri, Ek-6'daki bilgi ve belgelerle Başkonsolosluklara, Konsolosluklara ve yokluğunda Fahri Başkonsolosluk veya Konsolosluklara müracaat yapabilir.
b) Müracaat koşulları uygun ise, bu Yönetmeliğin kapsamında Maliye Bakanlığı'nca tahsil esasları tespit edilen kayıt ve tonaj harçlarının tahsil edilmiş olduğu TUGS Müdürlüğü tarafından ilgili Başkonsolosluğa, Konsolosluğa ve yokluğunda Fahri Başkonsolosluk veya Konsolosluğa bildirilmesini müteakip, örneği Ek-7'de verilen TUGS bayrak şahadetnamesi tanzim edilir.
c) (Değişik bent : 17/09/2006 - 26292 S.R.G Yön/1.mad) TUGS bayrak şahadetnamesi tanzim edilen gemiler ve yatların TUGS'ne tescilinde, bayrak şahadetnamesi tanzim edildiği günden itibaren en geç bir yıl içerisinde mahalli sicile başvurulması halinde gemi veya yatın Türkiye'ye gelmesi gerekmeksizin sicile kaydı yapılır. Bu süreden daha önce bir Türk limanına gelen gemiler ve yatların, süreye bakılmaksızın TUGS bayrak şahadetnamesi iptal edilir.
d) Bayrak şahadetnamesi üzerine düşülen ipotek şerhi tescil hükmündedir. Gemi tescilinde, ipotek şerhleri re'sen sicile kaydedilir.
Terkin, satış, isim değişikliği, ipotek tescili
Madde 14 - TUGS'ye tescil işlemleri ile, gemilerin terkin, satış, isim değişikliği, ipotek tescili ve diğer benzeri işlemlerde, TTK ve 31/12/1956 tarihli ve 8520 sayılı Gemi Sicil Nizamnamesinin, 4490 sayılı Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır.
Madde 15 - MGS'den TUGS'ye tescil edilecek gemilerin sicili üzerindeki mevcut ipotek, amme alacağından doğan hacizler ve sair takyidat, TUGS'deki tescile aynen aktarılır.
(Değişik fıkra: 19/01/2005 - 25705 S.R.G. Yön/3.mad) Üzerinde haciz veya sair takyidat bulunan gemiler ve yatların TUGS'dan terkini için, söz konusu haciz veya takyidatların kaldırılması yahut ipotekli alacaklının terkine muvafakati gereklidir.
MGS'den terkin ile TUGS'ye tescil olan gemiler bakımından, tescilden sonra üçüncü şahıslarca takyidat nedeniyle MGS'ye yapılan başvurular, TUGS'ye yapılmış sayılır. Bu tür başvurular, MGS Memurluğu tarafından işlem yapılmak üzere gecikmeksizin TUGS Memurluğuna bildirilir.
Madde 16 - TUGS'ne tescilli gemiler, 4490 sayılı Kanun hükümlerine tabi olup, bu Kanun'un düzenlemediği hususlarda yürürlükteki mevzuat hükümleri uygulanır.
Madde 17 - T.C. Hükümeti'nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalar TUGS'ye tescilli gemiler için de geçerlidir.
Madde 18 - Türk Uluslararası Gemi Sicili'ne tescil edilen gemiler ve yatlar Türk bayrağı çekerler.
Madde 19 - TUGS'ye kayıtlı olup da, TTK'nun 823 üncü maddesi uyarınca Türk bayrağı çekme hakkına sahip olmayan gemiler ve yatlar, 815 sayılı Kabotaj Kanunu hükümlerinden yararlanamazlar.
Madde 20 - TUGS'ye tescilli gemiler Denizcilik Müsteşarlığı'nın yetkilendirdiği klas kuruluşları dışındaki klas kuruluşları ile çalışamaz. Yetkilendirilmeyen klas kuruluşlarının düzenledikleri sertifikalar geçersizdir.
Madde 21-a) Kaptanların T.C. vatandaşı olması esastır.
b) Donatanın T.C. vatandaşı olması veya TTK'nun 823 üncü maddesi kapsamındaki bir şirket olması halinde, kabotaj hattı dışında personelin en az %51'inin T.C. vatandaşı olması zorunludur.
Gemi adamlarının sosyal güvenliği ve çalışma şartları
Madde 22 - TUGS'ye tescilli olan gemi ve yatlarda çalışan gemi adamları; Türk sosyal güvenlik, bireysel ve toplu iş hukuku mevzuatına tabidirler.
Uluslararası veya ikili sosyal güvenlik sözleşmelerinde yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla, yabancı uyruklu gemi adamları, kendi ülkelerinde zorunlu veya herhangi bir ülkede özel sigortalı olduklarını kanıtlamaları şartı ile malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi tutulmazlar.
Yabancı uyruklu gemi adamlarının ülkeye giriş-çıkış ve konaklamaları
Madde 23 - TUGS'ye kayıtlı gemi ve yatlarda çalışan yabancı uyruklu gemi adamlarının Bakanlık tarafından tanınan gemiadamı cüzdanları, yabancıların ülkeye kabulü ve ülkeden çıkarılmalarına ilişkin yürürlükteki mevzuat hükümleri saklı kalmak ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla pasaport yerine geçer.
a) Sözleşme ile bağlı bulunduğu gemide görev yaptıkları sürece, gemi adamlarının gemiye katılmak/ayrılmak için Türkiye'ye giriş ve çıkışlarında pasaport aranmaz.
c) Yukarıdaki işlemlerin geçerliliği için bahse konu şahsın TUGS'ye kayıtlı bir gemide çalıştığı/çalışacağını gemi maliki veya yetkili ve sorumlu temsilcisinden belgelemek zorunludur.
Madde 24 - TUGS'ye kayıtlı gemiler ve yatlar, sigortalarını yurt dışında da yaptırabilirler.
Madde 25 - (Değişik madde: 19/01/2005 - 25705 S.R.G. Yön/4.mad)
6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre Türk bayrağı çekebilsen gemi ve yat sahiplerine yatırım sırasında tanınan mali yardım ve teşvikler, 4490 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra yurt dışından ithal edeceği gemi ve yatlarını bu Yönetmelik hükümlerine göre TUGS'a tescil ettiren Türk uyruklu gerçek ve tüzel kişilere de tanınır.
Madde 26 - TUGS'ye tescil edilmiş gemiler, aşağıdaki mali hükümlere tabidirler:
1) TUGS'ye tescilli gemilerin ve yatların işletilmesinden ve devrinden sağlanan kazançlar gelir ve kurumlar vergisi ile fonlardan istisnadır.
2) TUGS'ye kaydedilecek gemilere ve yatlara ilişkin alım, satım, ipotek, tescil, kredi, navlun mukaveleleri; damga vergisine, harçlara, banka ve sigorta işlemleri vergisine ve fonlara tabi tutulmazlar. Ancak, bu gemi ve yatlardan motorlu taşıtlar vergisine tabi olanların satış ve devrinde, 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun 13/c maddesi gereğince bu taşıtlara ait o güne kadar ödenmemiş motorlu taşıtlar vergileri ile gecikme zamları, gecikme faizleri ve vergi cezalarının ödendiğini gösterir belge, motorlu taşıtlar vergisi yönünden bağlı oldukları vergi dairesinden istenir.
3) TUGS'ye kayıtlı gemilerde çalışacak personele ödenen ücretler gelir vergisi ve fonlardan müstesnadır.
b) Uygulanacak Harçlar: TUGS'ye kayıtlı gemilerin ve yatların sahiplerinden aşağıdaki harçlar ayrıca tahsil olunur.
1) (Değişik alt bend: 19/01/2005 - 25705 S.R.G. Yön/5.mad) Kayıt Harcı: TUGS'a tescil edilecek gemiler için 10.000 ABD Doları ve her bir net ton başına 1 ABD Doları karşılığı Türk lirası alınır.Gemilerden alınacak kayıt harcı, 4490 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde belirlenen usulle ve aynı bentte öngörülen miktara kadar artırılabilir. TUGS'a tescil edilecek yatlar için alınacak maktu kayıt harcı 5.000 ABD Doları karşılığı Türk lirası kadardır.Kayıt harcı tahsil edilmeden, tescil işlemi yapılamaz.
Finansal kiralama firmaları adına Türk Uluslararası Gemi Siciline kayıtlı gemi ve yatların mülkiyetinin finansal kiralama sözleşmesi hükümleri gereğince kiracıya devri gerektiğinde, gemi ve yatı kendi adına tescil ettirecek kiracıdan kayıt harcı alınmaz."
2) (Değişik alt bend: 19/01/2005 - 25705 S.R.G. Yön/5.mad) Yıllık Tonaj Harcı: TUGS'a tescilli gemiler ve yatlardan kayıtlı oldukları her takvim yılı için net ton başına 1 ABD Doları karşılığı Türk lirası alınır.Bakanlar Kurulu yıllık tonaj harcı tutarını on katına kadar artırmaya yetkilidir.Bu harç her yılın Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere iki eşit taksitte tahsil olunur.
TUGS'a kayıtlı gemi ve yatın sicilden re'sen terkinini gerektiren sebeplerin meydana gelmesi halinde, sicil kaydı daha sonra terkin edilse bile yıllık tonaj harcı yükümlülüğü terkin sebebinin gerçekleştiği tarihi takip eden ay itibariyle sona erer.Terkin sebeplerinin gerçekleştiği tarih ile terkin tarihi arasındaki süre için alınmış harç varsa iade edilir.
c) Harç İndirimi: TUGS'ye tescilli gemiler ve yatlar, doğrudan veya çift (dual) olarak Türk Loydu'na klaslı iseler, kayıt harcı ve yıllık tonaj harcı bedellerinde %50 indirim yapılır.
d) ABD Dolarının Türk Lirası karşılığının hesabı: Kayıt harcında TUGS'ye tescil tarihi, yıllık tonaj harcına ilişkin taksitlerde ödemenin yapıldığı gün için Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nca tespit ve ilan olunan döviz satış kuru esas alınır.
1) Kayıt harcı ile yıllık tonaj harcının tahsili ve vadesinde ödenmeyen yıllık tonaj harçları ile ilgili işlemlerde uygulanacak usul ve esaslar, Maliye Bakanlığı'nın görüşleri alınarak Denizcilik Müsteşarlığı'nca çıkartılacak genelge ile belirlenir.
2) TUGS'ye tescil edilen gemilerden alınan harçlar, Maliye Bakanlığı'nca ayrı bir hesapta izlenir ve %50'si altı ayda bir Denizcilik Müsteşarlığı Döner Sermaye İşletmesi bütçesine aktarılır. Harçların muhasebeleştirilmesi ve %50'sinin Denizcilik Müsteşarlığı'na gönderilmesi işlemlerinde uyulacak usul ve esaslar, Maliye Bakanlığı tarafından çıkartılacak genelge ile belirlenir.
Geçici Madde 1 - (Mülga madde : 17/09/2006 - 26292 S.R.G Yön/2.mad)
Ek Madde 1 - (Ek madde : 17/09/2006 - 26292 S.R.G Yön/2.mad)
Madde 28 - Bu Yönetmelik hükümlerini Denizcilik Müsteşarlığı'nın bağlı bulunduğu Devlet Bakanı yürütür.