Hoca Ali Rıza Bey’in Osmanlı İstanbul’u – Okur Dergisi
Türk resim sanatının “Hoca” sı olarak bilinen ve muhteşem eseriyle Osmanlı İstanbul’unu tasvir eden Hoca Ali Rıza Efendi, Sultan II. Abdülhamid tarafından Nişan- ı Mecidî ile ödüllendirilen, 5 bine yakın eseriyle Türk resim sanatının en üretken ressamlarından biridir. Özellikle İstanbul’a dair yaptığı resimleri herkes tarafından bilinmesine ve tanınmasına rağmen Hoca Ali Rıza Efendi’nin şahsiyeti ve hayatı çok kişi tarafından bilinmez.
Mekân ve Medeniyet
Geçtiğimiz ay, vefatının 88. yılında, TOKİ himayesinde Hoca Ali Rıza Bey’in eserlerinden oluşan iki ciltlik külliyatın hayata geçirilmesi ile ilk defa Ressam Ali Rıza Hoca ve eserleri hakkında kapsamlı bir çalışma sunulmuş oldu. Hoca Ali Rıza Bey’den geriye kalan eşsiz mirastan bini aşkın eser, hazırlanan iki ciltlik çalışma ile Osmanlı dönemindeki mekân ve medeniyet mefhumları arasındaki kusursuz ilişkiyi, İstanbul’un o kaybolmaya yüz tutmuş güzelliklerini, sokak ve mahallelerini bir araya getiriyor.
Hoca Ali Rıza Efendi’nin 1858 yılında Üsküdar’ın Ahmediye Mahallesi’nde doğduğunu biliyoruz. Önce Üsküdar Rüştiyesi’ne sonrasında da 1880’de Kuleli Askeri İdadisi’nde okuyor. Öğrenimini Mekteb-i Harbiye-i Şahane’de sürdüren Hoca Ali Rıza Efendi; Osman Nuri Paşa, Süleyman Seyyid ve Mösyö Gues gibi seçkin hocaların öğrencisi olarak başarılı bir eğitim sürecinden geçiyor. 1910’dan başladığı hocalık süreci 30 Mart 1930’a vefat edene değin devam ediyor.
Hoca Ali Rıza BeyİstanbulÜsküdarYunus Emre Tozal