Heilongjiang (Heilongciang), Çin’in Kuzeydoğu Bölgesi’nin en kuzeyinde yer alan yönetim bölgesidir. Kuzeyde ve doğuda Heilong (Amur Nehri) ve Wusuli (Osuri) nehirleri boyunca Rusya Federasyonu, batıda İç Moğolistan Özerk Bölgesi, güneyde Jilin yönetim bölgesiyle çevrilidir. Başkenti buz şehri olarak da bilinen Harbin’dir. Eyalet yüzölçümü 460.000 km², nüfusu ise 38 milyondur.
Heilongjiang yönetim bölgesi geniş Mançurya Ovası’nın yarıdan fazlasını kaplar ve üç yanından orta yükseklikte yaşlı sıradağlar uzanır. Orta kesiminde bulunan çok verimli Songhua Nen Nehri ovasını, batıda Büyük Hinggan Sıradağları, kuzeyde Küçük Hinggan Sıradağları, doğuda Laoye ve Zhangguancai dağları kuşatır. En uzun nehri olan Amur’un (Heilong) 1.890 km’lik yukarı ve orta bölümleri uluslararası sınır işlevini görür. En büyük kolu Songhua Nehri ise başlıca suyolunu oluşturur.
Sert geçen kışlar 5-8 ay arası sürer. Yazlar kısa olmakla birlikte yağmur mevsimine denk düştüğünden pek çok yörede ılıman iklim ürünlerinin yetiştirilmesine olanak sağlar.
Eyalet nüfusun onda dokuzundan fazlası Çinli olmasına karşın, Mançular, Koreliler, Moğollar, Dağurlar (Dahuer), Ovınkılar (Owenke) başta olmak üzere 35 farklı etnik grup Heilongjiang’da yaşar. Tibetliler, Ruslar ve Yakutlar daha küçük toplulukları oluşturur. Yönetim bölgesinin güneyine dağılmış Mançular en kalabalık azınlıktır. Kültürel bakımdan Çinlilerce özümlendiklerinden yaşam biçimleri Çinlilerinkini andırır; özellikle eski soylular ile okumuş kesimler arasında evlilik yaygındır. Sovyet Devrimi’nden sonra yöreye göç eden pek çok Rus kadını Çinlilerle evlenmiştir ve daha çok Harbin’de ve Amur Nehri boyunca uzanan kasabalarda yaşarlar.
Soya, mısır, buğday, şekerpancarı ve pirinç, Heilongjiang’da yetiştirilen önemli tarım ürünleridir. Bölge (Hegang, Shuangyashan ve Jixi) kok kömürü bakımından zengindir. Aigun’da altın ve Daqing’de petrol vardır.
Heilongjiang eyaletinde sanayinin gelişmesi, çok sayıda köylüyü özellikle beceri gerektirmeyen inşaat işlerinde çalışmak üzere kentlere çekmiştir. En büyük sanayi merkezi ve aynı zamanda bir demiryolu kavşağı olan Jiamusi’de harman dövme ve ekim makineleri, biçerdöverler, madencilikte kullanılan makinelerle elektrik ve telekomünikasyon donanımı imal eden işletmeler vardır. Buarada bulunan Çin’in en büyük kağıt fabrikalarından birinde hem yurtiçi tüketim hem de ihracat için üretim yapılır. Jiamusi’nin 70 km kadar doğusundaki Shuangyashan’da kömür, kereste, inşaat malzemeleri, madeni eşya ve gıda maddeleri üretilir. Eyaletin ikinci büyük kenti ve eski merkezi Qiqihar’da bir düzineden fazla makine yapım fabrikası ve son derece gelişmiş bir gıda sanayisi vardır.
Demiryolu, önce Rusya sonra Japon sömürge döneminde bütün bu bölgelerin çevreye açılmasını sağladı ve 1949’dan bu yana Heilongjiang’ın değerlendirilmesi (belki de diğer Çin eyaletlerinden çok daha hızlı olarak) aralıksız sürdü. Bugünkü yönetim merkezi ve en büyük kent olan Harbin, Kuzey Mançurya’nın en işlek ulaşım ve iletişim merkezidir. Doğrudan demiryolu hatlarıyla eski Sovyet demiryolu ağına ve Japon Denizi kıyısına, Güney Mançurya Demiryolu’yla da Çin ve Kore demiryolu ağlarına ve Büyük Okyanus kıyısına bağlıdır.
Sanayi makineleri, tarım tezgahları, tarım makineleri, kimyasal madde, gübre, dokuma, kereste ve inşaat malzemeleri işletmelerinin bulunduğu bir ağır sanayi kenti olmanın yanı sıra mühendislik ve uygulamalı bilimler alanında önemli bir eğitim merkezidir.
Heilongjiang, başarılı otoban yapımlarıyla ulaşımın çok elverişli olduğu bir eyalettir. Örneğin, Harbin merkezde olmak üzere O şeklinde; Daqing ve Qiqihar’ı, Mudanjiang, Jiamusi, Yichun, Heiher ve Büyük Hinggan Dağları ile bağlayan K şeklinde ve son olarak da turistik yerleri Çin – Rusya sınırı ile bağlayan L şeklinde pratik rotalar vardır.
Çin’in kuzeydoğu bölgesi (Mançurya’nın kuzeyi), 19. Yüzyıla değin birkaç ilkel göçebe kabilesinin gelişmemiş bir bozkır ve ormanlık bir bölgeydi. Amur Nehri üzerinde 1650’de bir kale inşa eden Rusların 1858’de yeni ilhaklarla genişlettikleri topraklar üzerindeki egemenliği 1917’ye kadar sürdü. Sovyet Devrimi’nden sonra Bolşevikler, Çin’e bir dostluk jesti olarak Mançurya’nın kuzeyindeki özel ayrıcalıklarından vazgeçtiler. Heilongjiang Mançurya’nın Japonlarca işgaline (1931) kadar Çin denetiminde kaldı. II. Dünya Savaşı'ndan sonunda Ağustos 1945’te Japonya’ya giren Sovyet birlikleri daha sonra çekilerek bölgeyi Halk Kurtuluş Ordusu’na bıraktı.
“Doğu’nun St. Petersburg’u” olarak anılan Harbin, Çin’in en güzel şehirlerinden biridir. Şehir özgün, Rus ve Avrupa etkileri olan mimarisi ile bilinir.
Harbin’in ana iş caddelerinden biri olan Zhongyang Caddesi (“Kitaiskaia Caddesi” olarak da bilinir), 20. yüzyıl uluslararası iş aktivite koşuşturmacalarının mükemmel bir kalıntı örneğidir. Barok ve Bizans cepheleriyle, Yahudi tarzı miamri harikalarıyla, küçük Rus fırınlarıyla, Fransız moda evleriyle, Amerikan hafif yemek servisi geçitleriyle ve Japon restoranlarıyla 1.4 km uzunluğundaki bu cadde tam bir Avrupa mimari stiller müzesidir. Yapımı 9 yıl alan ve 1932 yılında tamamlanan Rus Ortodoks kilisesi “St. Sophia Katedrali”de Daoli’nin bu merkezi bölgesinde yer alır. Şimdi Harbin’in çok kültürlü mimarisinin bir vitrini olarak müze haline getirilmiştir.
Eyalette başka gezip görülmesi gereken yerlerden birisi dünyanın doğal yanardağ bahçesi olarak da anılan Wudalianchi jeolojik parkıdır. Jingpo Gölü ise Çin’deki en büyük dağ gölüdür ve muhteşem bir şelaleye (Diaoshui Lou) sahiptir. Arktik kuşağında yer alan Mohe köyünde ise kuzey ışıklarını görme şansınız olabilir.
Harbin, bugün hala Ruslar ile olan geçmişinde çok fazla etkilenmektedir. Bir zamanlar Rus hakimiyetinde olan şehir, şimdi bu ülke ile iyi ticari ilişkileri olan bir ticaret merkezidir.
Rus etkisi, Trans-Sibirya Demiryolu’nun bir uzantısı olan Doğu Çin Demiryolu’nun yapımı ile gelmiştir ve eskiden bir balıkçı köyü olarak bilinen Harbin, Kuzeydoğu Asya’nın en büyük ticari ve ekonomik merkezi olmayı başarmıştır.
Harbin yerel mutfağında da Rus etkisi vardır. Harbin’in fırınları ekmekleriyle ünlüdür (yerel dilde Lieba, ekmek manasına gelen Rusça “kleb” sözcüğünden türemiştir). Bir başka yöresel ürün olan Harbin sucukları, diğer Çin sucuklarına göre daha Avrupai bir tada benzer.
Yerel Harbin lehçesi, Rus dilinden gelen bazı kelimelere sahiptir.
Harbin, dünyadaki buz ve kar kültürü kaynaklarından biridir. Coğrafi olarak, Sibirya’dan gelen soğuk kış rüzgarının etkisinin altında olan Kuzeydoğu Çin’de bulunmaktadır. Ortalama sıcaklık kışın -16.8 ˚C’dir, -38.1 ˚C soğuğa ulaşabilir.
Meşhur “Harbin Uluslararası Buz ve Kar Heykel Festivali” 1985’ten bu yana her kış düzenlenmektedir. Ocak’ta başlayan ve genelde bir ay kadar süren Harbin Uluslararası Buz ve Kar Heykel Festivali, Japonya’nın Sapporo Kar Festivali, Kanada’nın Quebec Şehri Kış Karnavalı ve Norveç’in kayak festivali ile birlikte, dünyanın en büyük dört buz ve kar festivalinden biridir.
Bunun dışında Harbin’de pek çok parkta gerçekleştirilen ‘buz feneri park turu’ aktiviteleri vardır. Festivaldeki kış aktiviteleri Yabuli Dağ Kayakları, Songhua Nehri’nde kış yüzmesi ve Zhaolin Bahçesi’ndeki buz feneri sergisini içerir. Kar oymacılığı ve kar eğlenceleri dünya çapında üne sahiptir.
Universities in Heilongjiang:
• Harbin Institute of Technology / Harbin Teknoloji Enstitüsü
• Harbin Engineering University / Harbin Mühendislik Üniversitesi
• Heilongjiang University / Heilongjiang Üniversitesi
• Harbin University of Science & Technology / Harbin Bilim ve Teknoloji Üniversitesi
• Harbin Normal University / Harbin Eğitim Üniversitesi
• Harbin Medical University / Harbin Tıp Fakültesi
• Harbin University of Commercial / Harbin Ticaret Üniversitesi
• Northeast Agricultural University / Kuzeydoğu Ziraat Üniversitesi
• Harbin University / Harbin Üniversitesi
• Heilongjiang Institude of Science and Technology / Heilongjiang Bilim ve Teknoloji Fakültesi
• Heilongjiang East College / Heilongjiang Doğu Fakültesi
• Harbin Institute Of Physical Education / Harbin Beden Eğitimi Fakültesi
• Heilongjiang University of Chinese Medicine / Heilongjiang Geleneksel Çin Tıbbı Üniversitesi