Sözcüklerin nüansları – 1
Posted Nisan 9, 2015 Eylül 25, 2018 Ümit Özaydın
Çeviri yaparken doğru sözcüğü seçmek göründüğü kadar kolay bir iş değil. Bazen nüanslarda takılıp kalırız. Diller örtüşmez, algılar örtüşmez, zevkler, renkler, örtüşmez. İngilizce Türkçe çevirilerde gördüğümüz hatalı sözcük seçimlerinin temel nedenlerini bu yazı dizisinde irdelemeye çalışacağım. Vereceğim örneklerin, meslektaşlarımıza yardımcı olacağını, sık yapılan bazı hatalardan kurtaracağını umuyorum.
1. Teknik terimleri doğru kullanmak için:
Teknik terimleri doğru kullanmamak, çeviride hemen göze çarpar ve çevirmene olan güvenir sarsar. Teknik terimleri doğru kullanabilmek için alanı iyi bilmek ve çok iyi araştırma yapmak gerekiyor. Kısaca, jargonu bileceksin ve bilerek kullanacaksın. Ancak bu da yetmeyebiliyor. Örneğin, İngilizce “connector” sözcüğü için otomotiv sektöründeki farklı firmalar, aynı sektörde olmalarına rağmen ve aracın aynı yerindeki aynı parçayı ifade etmesine rağmen farklı tercihler kullanıyorlar: “fiş, konektör, konnektör, bağlantı parçası, vb.”.
Araştırmacı çevirmenin, Google’da ve sözlük sitelerinde çıkan karşılıkları sektörel sitelerde teyit etmesi, müşteriyi biliyorsa onun kaynaklarında bulmaya çalışması, son çare çeviri ofisindeki koordinatöre danışması gerekiyor. Yanılması kolay birkaç örnek veriyorum.
Örnek 1: Arabanın ön camı.
Hatalı çeviri: Front glass of the car. / Front window of the car.
Doğru çeviri: Windscreen of the car.
Örnek 2: Magazine of the gun.
Hatalı çeviri: Silah dergisi.
Doğru çeviri: Silahın şarjörü.
2. Basit sözcüklerin yananlamlarını öğrenmek gerekiyor:
İngilizcede ilk bakışta basit gibi gelen, ama dikkatsiz bir gözün kolay yanılabileceği pek çok yananlam var. Titiz çevirmen, her gün kullandığı sözcüklerden başlayarak yananlam bilgisini geliştirmeli: büyük, küçük, artmak, azalmak, yenilemek, önemli, sonlandırmak gibi sözcüklerin nüanslarını thesaurus’tan arayarak çalışmak lazım.
Örnek 1: Yeni pazarlara girmek.
Sıradan çeviri: Entering to new markets.
Alternatif çeviriler: Expanding to new markets. / Penetrating to new markets.
Örnek 2: Başlamak
Sıradan çeviri: Begin / start
Alternatif çeviriler: Kick-off, launch, commence, etc.
Önümüzdeki günlerde sözcük seçiminde işinizi kolaylaştıracak diğer yöntemleri irdelemeye devam edeceğim.
Türkçeden İngilizceye Çeviri İlkeleri
çeviri editörlüğüçeviri kalite kriterleriçeviri kalitesidragoman stilieşanlam yönetimikelime ekonomisisözcük kullanımısözcük seçimi
⟵Sözlü Çeviri Kalite ve Ücret Dengesi
Sözcüklerin Nüansları – 2⟶