7 Kasım 2016 Pazartesi - 10:44 Yorum Yaz
Kıymetli Can Kemal Özer'in Yeni Söz Gazetesi'ndeki Tavuk Yiyelim Mi Yemeyelim Mi? başlıklı yazısında (erişim tarihi: 11 Kasım 2015; http://www.yenisoz.com.tr/tavuk-yiyelim-mi-yemeyelim-mi-makale-7227) iktisatçıların, sosyologların, kent planlamacılarının dikkate alması gereken çok önemli vurgular bulunuyor.
“İbn-i Mace'nin ‘mâşiye' yani koyun, keçi, sığır ve deve edinme bölümünde, son derece ilginç bir nâkil yer alıyor. Nakil diyorum, çünkü hadis ‘mevzu' olarak zikredilmekte. Buna rağmen, hem konunun önemi, hem de mânâsının bugün tezahür etmiş olması, rivayeti bir başka boyuta taşıyor.
O nâkile göre: Ebu Hureyre (r.a.) anlatıyor: Rasülullah (s.a.v.), zenginlere koyun-keçi edinmelerini emretti ve buyurdu ki: “Zenginlerin tavuk edinmeleri halinde, Allah c.c, köylerin helak olmasına izin verir.” (Sünen-i İbni Mâce Tercemesi ve Şerhi, c.6 s. 356-358). İbn-i Mace'de bu rivayetle ilgili şu nota yer veriliyor: “Sindî, bu hadisin açıklamasıyla ilgili olarak: Fakirler tavukçulukla geçinebilir, besledikleri tavukları ve mahsullerini satmakla kazanç sağlarlar. Zenginler tavuk edindikleri takdirde, kendi tavuk ihtiyaçlarını kendileri gidermiş olur ve haliyle fakirlerden satın almalarına ihtiyaç kalmaz. Bu hâl ise fakirlerin geçim yolunu daraltmış olur.
Fakirlerin geçim yolunu tıkamak ise, toplumun helâkine sebebiyet verebilir. Allah (c.c.) böyle bir toplumun helâkini diler, demiştir.” Hadisin sahihliği konusu bizim meselemiz değil. Ancak bu rivayet, Hadis-i Şerif olmasa bile, mânâ olarak günümüzde tecelli etmiştir” (Can Kemal Özer, Tavuk Yiyelim Mi Yemeyelim Mi?, Yeni Söz Gazetesi, 11 Kasım 2015).
Ahîlerin 1) Moğol emperyalizmine karşı direndikleri, 2) Meslek bilgilerini ustalarından aldıkları ifade edilmektedir.
Mikail Bayram, bir üstadın rehberliği olmadan bir sanata sahip olmanın caiz sayılmadığından bahsetmiştir: “Ahî Evren'in şeyhi Evhadü'd-Dîn-i Kirmânî'nin Malatya'daki halifesi Şeyh Fahru'd-dîn Hasan, bir zaviye yaptırmış, zaviyeye su temin etmek için de kuyu inşa etmiştir.
Evhadü'd-Dîn, bu kuyuyu görünce çok beğenmiş, kuyuyu yapan ustaya bu sanatı kimden öğrendiğini sormuştur. Usta da sanatını kimseden öğrenmediğini, kendi kendine bu sanatı icad ettiğini ifade edince, Şeyh Evhadü'd-Dîn hemen bu kuyuyu doldurtmuştur. Kendisine bu davranışının sebebi sorulduğunda “Bir usta mesleğini, o mesleğin ustasından öğrenmemişse, yani intisabı yoksa meydana getirdiği eserde kutsiyet ve haysiyet olamaz” demiştir” (Mikail Bayram, Ahî Evren ve Ahî Teşkilatı'nın Kuruluşu, Damla Matbaacılık, 1991: 150).
Batı kapitalizmini, Batı'nın üretim modeli ile aşamayacağımız ortadadır. Bu nedenle günümüz Ahîlik araştırmalarının “ileri teknoloji, İslâmî ahlâk” sentezine savrulması derda deva olmayacaktır. Öte yandan “fabrika yapan fabrika” söyleminin kırsal alanı insansızlaştıran, geçimlik ekonomiyi hırpalayan politikalara yol açtığı da görülmektedir.