KİŞİSEL İLİŞKİ TESİSİ Makalesi | Av. Cansın ÖZEL ALTINEL
KİŞİSEL İLİŞKİ TESİSİ
Bildiğiniz üzere, boşanma davalarında mahkemelerce tarafların müşterek çocukları için çocukların kimde kalacağına ilişkin olarak taraflardan birine (anneye veya babaya) ya da her ikisine birlikte (ortak olarak) çocukların velayeti verilir.
Velayeti anneye verilen çocuğun baba; velayeti babaya bırakılan bir çocuğun ise anne ile görüşmesi amacıyla da; mahkemece kişisel görüş günleri belirlenir.
Özetle, velayeti elinde bulunduran ebeveynin dışında, anne veya baba olsun çocuğun diğer ebeveyn ile görüşmesi (kanuni istisnalar haricinde) engellenemez.
Ne var ki, çocuğun yüksek menfaati aksini gerektiriyorsa, tıpkı velayetin kaldırılması gibi kişisel ilişkinin de sınırlandırılmasına ya da kaldırılmasına mahkemelerce karar verilebilir.
Buna ilaveten, söylemek gerekir ki, kişisel görüş talep etme hakkı sadece anne ve babalara ait bir hak değildir. Amcalar, dayılar, anneanneler, babaanneler veya dedeler gibi yakın akrabalık derecesine sahip kişiler de; eğer çocuklarla ilişkileri engelleniyorsa, mahkemelere başvurup kişisel ilişki tesisi talep edebiliyorlar. Bu sayede her ne kadar anne ve babalar için belirlenen kişisel görüş zaman aralığı kadar sürekli ve sık olmasa da; mahkemelerce makul aralıklarla çocuklar ile yakın akrabalar arasında da kişisel görüş zamanları tesis edilebiliyor.
Geçen gün haberlere yansıyan ve kamuoyunu derinden sarsan bir olayda ise, 9 yaşındaki bir çocuk öz babası tarafından bıçaklanarak katlediliyor. Üstelik işin vahameti bununla sınırlı değil. Çocuğun dayısının beyanına göre, katil baba çocuğunu öldüreceğine ilişkin olarak hem çocuğu hem de çocuğun annesini defalarca tehdit etmiş ve bu tehditlere ilişkin olarak hem anne, hem de çocuğun dayısı ilgili mercilere şikayette bulunmuş. Ve hatta çocuğu da bu sebeplerle, babaya teslim etmek istememişler. Ne var ki; dayının beyanına göre polisler çocukta bir darp izi olup, olmadığını sormuş ve dayının olmadığını söylemesi üzerine: “O zaman yapacak bir şey yok, babasıdır, görüş engellenemez.” demişlerdir. Sonuç ise ortada. 9 yaşındaki bir çocuk, tüm tehditlere ve tehlikelere karşın, bir görev ihmal zinciri ile katiline teslim edilmiş ve çocuğun baba tarafından öldürülmesi riskine ve ihtimaline karşın sorumlularca gereken hiçbir önlem alınmamıştır.
Oysa ki, yukarıda belirttiğim üzere, velayet de kişisel ilişki tesisi de, çocuğun yüksek menfaatinin gerektirdiği şekilde sınırlandırılabilmekte veya tümden kaldırılabilmektedir. NİTEKİM, ULUSLARARASI SÖZLEŞMELER VE YASALAR ÇOCUKLARI YALNIZCA 3. KİŞİLERDEN DEĞİL; AİLESİNDEN DAHİ KORUMAKTADIR. Diğer bir deyişle, çocuğunuz olması ona istediğiniz gibi davranma hakkı vermemekte; çocuğa ebeveynleri tarafından yöneltilen fiziksel, zihinsel veya cinsel her türlü suç mahiyetindeki eylemlere karşın kanun koyucu çocukları korumakta ve kollamaktadır. Çocuğa zarar veren ebeveynler cezalandırıldığı gibi; çocuk, menfaatinin gerektirdiği noktada ailesinden alınabilmekte ve devlet gözetimi ve korumasında bir kuruma yerleştirilebilmektedir.