ABR ( Auditory Brainstem Response ) - Biyomedikal Mühendisliği
Admin 27 Ekim 2017 27 Ekim 2017 0
İşitsel uyarılmış beyin sapı cevaplarının elektiriksel aktiviteyle kaydedilmesidir.
Bera testinde kaydedilen elektriksel aktivite tek bir noktadan değil kranyum içinde ileti kapasitesi birbirinden farklı fizyolojik dokularla çevrili çok odaklı sinirsel dokulardan kayıtlanmaktadır. kayıt için aktif elektrot vertekse veya alın orta hattına saç çizgisine referans elektrot mastoid tepeye veya kulak memesine yerleştirilerek kayıt alınır.
ABR testi neden yapılır ?
ABR TESTİNİN YAPILIŞ AŞAMALARI
1- Hasta Abr testi hakkında bilgilendirilir. Hastanın ilaçlara karşı alerjisi araştırılır. Sürekli kullandığı ilaç yada alkol uyku kaçırıcı maddeler varsa teste 24 saat kala bırakılması önerilir. Genelde refakatçi ile teste gelmesi ön görülür. Nedeni test bitiminde dormicumun etkisi ile baş dönmesi oluşabileceği için birinin yardımcı olması gerekir. Ve hasta rahat bir pozisyonda sırt üstü sedyeye yatırılır. Boyun ve Baş bölgesi rahat olmalıdır sinir ve kasların kasılmaması ve doğru yanıt alabilmemiz için önemlidir. Hastaya uygulanan enjeksiyon sonrası aktif elektrotlar baş bölgesine şekildeki gibi yerleştirilir dikkat edilmesi gereken nokta ise elektrot yerleştirilecek bölgelerin iletken jel ile iyi silinmesi ve deri bölgesinin temiz olmasıdır. Hastanın uyuması beklenir. Daha sonra cihazımızda gerekli parametreleri ayarlayarak testimize başlayabiliriz.
Elektrotlar bağlandıktan sonra impedans değerlerinin sıfır Kohm olması gerekir. Yüksek impedans veren elektrotta kablo kopukluğu veya temassızlık vardır.
Hastaya elektrotlar takıldığında impedans “5” Kohm’un altında olmalıdır.
örnek :impedance check
Insert kulaklıkta Tdh kulaklığa göre 30 db fazla kazanç vardır. Insert kulaklık ile tüm dalga latanslarında yaklaşık 0.8 msn uzama görülür. Parametrelerde gerekli değişiklik yapılması gereklidir Interaural attenuasyonu 20-30 dB artırır. Maskeleme uygulanırken insert kulaklıkta interaural attenuation geçişi kulaklar arası 70 db alınır. Tdh kulaklıkta 40 db olarak alınır. Örneğin ; insert kulaklıkla yapılan abr ölçümünde duyma seviyesi sağ kulak 60 dB sol kulak 10 dB ise maske uygulanmaz. Ancak Tdh kulaklıkta interaural attenuation geçisi olacağı için uygulanır.
3 farklı uyaran vardır.
Klik uyaran : 2000-4000 hz frekansları ölçer.dezavantajı 250 hz kayıp varsa anlaşılmaz. 3 tip klik uyaran tipi vardır.
Rarefaction klik: klik üretmek için üretecin bağlantısına bağlı olarak negatif bir elektirik pulsu kullanılırsa, ses üreten cihazın diyaframı kulak zarından uzaklaşır yönde geriye doğru çekilir. bunun sonucunda dky ve orta kulakta negatif basınç dalgaları meydana gelir.kulak zarı dky doğru çekilir. bu hareket kokleayı ve dolayısıyla baziller membranı etkiler.
Candensation klik: pozitif elektrik pulsu üretecin diyaframını kulak zarına doğru iter. bu olay pozitif pozitif basınç dalgalarına yol açarak kulak zarını orta kulağa doğru hareket ettirir.hareketin mekanik iletimi sonunda baziller membrana yansır ve cevap üretir.
Alternating klik: rarefaction ve candensation kliklerin peşpeşe uygulanmasıyla elde edilir. daha çok uyarıya bağlı artifakların yok edilmesi amacı ile kullanılımaktadır.
Ton burs uyaran: her frekansı teker teker ölçer dezavantajı çok zaman alır ve güvenirliği düşüktür.
Chirp uyaran: tüm frekanslar aynı anda kokleayı uyarır 5.dalga en sağlam ve güvenilirdir. daha alçak frekansları uyarma şansımız vardır.
işitsel uyarılmış beyin sapı potansiyel dalgalarının sinirsel kaynakları şu şekilde belirtilmiştir.
•I.dalga ; koklear sinirin distal bölümünden
•II.dalga; koklear sinirin proksimal bölümünden
•III.dalga ; ventral koklear nükleus(bulbus) dan
•IV.dalga ; superior olivery kompleks (alt ponstan)
•V.dalga ; pozitif dalga lateral lemniskus ve negatif dalga inferior kollikulustan kaynaklanır.
I DALGA : Koklear sinirin distal bölümünden elde edilir. 1.3 ms sonra belirir. I. Dalganın gözükebilmesi için 50 dB üstünde uyaran olması gereklidir. Tiz frekansların duyarlı koklear sinir fibrillerinin normal olması gereklidir.
III. DALGA : Ventral koklear nükleus (bulbus) bölümünden uyaran alınır. Normal işitenlerde I. ve V. Dalgaların ortalarında 3.5ms sonra görülür. III. Dalganın gözükebilmesi için 20-30 dBüzerinde uyaran verilmesi gereklidir.
V. DALGA : Lateral lemiskus (pozitif dalga) ve inferior kollikulustan(negatif dalga) 5 ms sonrası cevap alınır.
En yüksek amplitütlü dalgadır.
En düşük uyaran şiddetine kadar kaybolmayan dalgadır.
Çift trase kaydı yapılarak güvenilirliği sağlamlanmış olur.
Dalganın gözükebilmesi için en az 5-15 dB uyaran gereklidir.
Teste 70 dBnHL’de başlanır.
• Cevap alınamazsa 10’ar dB yükseltilir.
• Cevap alınırsa 60 dB ve 30 dB uyaran seviyesinde tekrarlanır
• İstenirse eşik bulununcaya kadar uyaran seviyesi düşürülür.
SOL KULAK ÇİFT TRASELİ 80 NHL dB CEVAP ALINMIŞ ABR KAYDI.
AVERAJLAMA : Genellikle yüksek şiddetlerde 1000sweep(uyaran) yeterlidir.
Ancak eşik seviyesine düştükçe sweep sayısı artırılabilir.
RATE : Rate (oran) arttıkça latans uzar. Amplitüt azalır. Tüm dalgalar genelde eşit oranda uzamaz. Süreye bağlı latans değişiklikleri ayırt edici tanıda kullanılabilir. Çok uzun rate genelde erken gözüken latansların bozulmasına sebeb olabilir.
FİLTRELEME : Filtrelemede amaç sinyal/gürültü oranını artırmaktır.
•Yaygın olarak kullanılan filtre değerleri:
•Klik ABR: 100 Hz -1500/2500 Hz
•Tonal ABR: 30Hz -1500 Hz
•Kemik ABR: 30 Hz -1500 Hz
İŞİTSEL UYARILMIŞ BEYİNSAPI POTANSİYELLERİNİN KULANIM ALANI
1.Tanısal amaçlı kullanım;
► Retrokoklear patolojileri koklear patolojilerden ayırt edilmesinde güvenirlik oranı yüksektir.
► Beyin sapı işitsel sinir yollarını etkileyen şu patolojilerin tanısında kullanılır;Multiple skleroz, ekstramedüller ve intramedüller beyin sapı tümörleri,posterior fossa ve serebellopontin köşeyi tutan hem intra, hem ekstra aksiyel tümörler.Komada patolojinin metabolik toksik nedenden mi, yoksa beyin sapındaki bir lezyondan mı kaynaklandığını ayırt etmede kullanılır.
► Bebeklerde işitme yollarının durumunu incelemek için. Retrokoklear patoloji yönünden belirgin İUBP bulgusuna karar verebilmek için çeşitli kriterler bildirilmiştir. Her hastada farklı sayıda dalga ortaya çıkabildiğinden aşağıda belirtilen kriterlerden bir veya birkaçının saptanması, koklear siniri ve işitsel sinir yollarını etkileyen patolojinin tanınmasında kullanılmaktadır.
a) I.Dalga korunurken II. ve ardından gelen dalgaların kaybolması.
b)I-III, III-IV, I-V dalgalar arası latansların herhangi birinde ileri derecede uzamanın elde edilmesi.
c)V. dalganın mutlak latansının ileri derecede uzaması.
d)İki kulak arasında V.dalgalar arası farkın 0,4 msn aşması.
e)Saf ses odyometri eşiklerinde asimetri, orta veya iç kulak patolojisi saptanmayan kişilerde I-III, III-IV ve I-V dalgalar arası lataslarda etkilenen kulak aleyhine uzamanın belirlenmesi.
f)V/I amplitüdünün 0,5 den küçük olması patolojiktir(V/I amplitüd oranları kaybının miktarı ve tipinin belirlenmesinde kullanılır.
2.Eşik amaçlı kullanımı;
Özellikle çocuklarda ve işbirliği zorluğu çekilen tüm hastalarda işitme kaybının miktarı ve tipinin belirlenmesinde kullanılır.
İLETİM TİP İŞİTME KAYIPLARINDA ABR
•Ses iletilirken enerji kaybı olur.
► İletim tipi işitme kayıplarında BERA’ nın ortaya çıkardığı değişim temel olarak dalga latanslarında meydana gelen gecikmeden ibarettir.
► Ayrıca bu gecikmenin bir özelliği de BERA’ nın tüm komponentlerinde eşit derecede olması ve bunun sonucunda dalgalar arası intervallerin normale oranla bir değişiklik göstermemesidir.
► Latans-şiddet fonksiyon eğrisinde normal eğriye paralel eğri olur.
► Koklear işitme kayıplarındaki durum iletim tipi kayıplarından çok farklıdır.
► Elektriksel sinyalin kalitesi değişir.
► İşitme eşiğine yakın uyaranlarda dalga latansında artma, amplitütde azalma ve bozuk morfoloji.
► Orta derecede işitme kayıplarında ise belirgin ABR değişiklikleri ortaya çıkar. Bunların başında V.dalgada oluşan latans gecikmeleri yer Alır .İşitme kaybı arttıkca V. latansında da uzama olur.
► Latans-şiddet eğrisinde bozulma görülür.
PONTOSEREBELLAR KÖŞE LEZYONLARINDA ABR
► Kitle sinir liflerini gerer ve bası yapar, iletim hızı yavaşlar.
► Bası sonucu sinir liflerinde impulusların eş zamanlılığı bozulur ve anormal cevaplar alınır.
► Basıya bağlı sinir lifi ve kokleanın beslenmesi bozulur.
► Retrokoklear patolojilerden ABR’ da hiçbir dalga görülmeyebilir.
► I-V interpeak uzama (0,2msn’den fazla)
► V dalga latasında uzama (0,2msn’den fazla)
► V/I oranında artma(normalde 1’de küçüktür)
► V.dalganın mutlak latansında artma(Normalde 6msn)