Toprağın belli bir doğal yapısı vardır. Toprakta bulunmaması gereken maddelerin bulunmaması toprak kirlenmesine neden olur. Çeşitli zararlı ve zehirli artıklar, çöpler, küller ve aşırı gübreleme toprak kirlenmesine neden olur.
Böyle bir olumsuzlukla karşılaşmamak için tarlaların kirli sularla sulanmaması, çöp ve kül dökülmemesi gerekir. Tarım alanlarında bol ürün almak amacıyla rasgele gübreleme yapılmamalıdır. Önce toprağın yapısında bulunan maddeler Toprak Analiz Laboratuarlarında inceletilip toprakta eksik madensel madde, yetiştirilecek ürünün cinsine göre belinlenmelidir. Bundan sonra uygun cins ve miktardaki gübre toprağa verilmelidir.
Büyük kentlerin evrensel atıkları da toprak kirlenmesine neden olur. Çöplerin parçalanması oluşan maddeler toprağın doğal yapısını bozar. Çöplerle atılan plastik poşetler doğada uzun süre parçalanamaz. Toprağın havalanmasını önler. Bitki gelişimine neden olur.Kömürlerin yanmasıyla oluşan küller,tuğla ve kiremit fabrikası atıkları, maden ocaklarından çıkan kil ve kaya parçacıkları tarım toprağı özelliğindeki alanlarda yığılırsa toprağın doğal yapısını bozar.
Doğal yapısı bozulan topraklar, üzerinde bitki hayvanları barındırmaz. Kanalisazyon, temizlik malzemeleri veya çeşitli fabrika atıkları ile kirlenmiş sular toprak kirlenmesine neden olur. Kirli sular mera denilen hayvan otlaklarında geçerse veya tarım alanlarının sulamada kullanılırsa içindeki kimyasal maddeler toprağa bulaşır. Kirlenmeye neden olur. Bu kimyasal maddeler insanları ve hayvanları öldürebilir. Egzoz ve baca gazları içinde karbon dioksit, azot di oksit, kükürt di oksit gibi gazlar bulunur. Bu gazlar havdaki su buharı ile birleşerek asit damlacıklarını oluştururlar. Asitler canlıların vücuduna zara verirler
Bunu laboratuarımızdan alacağınız sulandırılmış asit içine et veya bitki parçası atarak görebiliriz.
Asit damlacıkları yağmurlarla yeryüzüne iner.
Bitki ve hayvanlara zarar verdiği gibi toprağa yeni kimyasal maddeler ekleyerek doğal yapısını bozar.
Tarıma elverişli topraklarımızın kalınlığı zaman geçtikçe azalmaktadır. Bunda en büyük rolü erozyon almaktadır. Bunda da özellikle çiftçiler zarar görmektedir. Bunun için çiftçileri erozyonu önlemeye karşı bilinçlendirmek gerekir. Erozyonu almaya karşı alınacak başlı önlemler şunlardır:
1) Özellikle eğimli tarlalar yağmuru oluşturacağı su akıntısını bırakmayacak şekilde suyun akışına dik şekilde sürülmelidir.
2) Çok dik tepe yamaçlarında teraslar oluşturulacak ekimler yapılmalıdır. Bunun yamaçlar merdiven şeklinde kesilerek geniş düzlükler oluşturulmadır. Gerekirse kenarlara duvarlara örülür.
3) Çıplak topraklar, herhangi bir bitki örtüsü ile örtülü bulunan topraktan daha kolay aşınır, erozyona uğrar.