Göktürk abideleri nedir? Türk tarihi için önemi ne... - Eodev.com
Önceki soru Sonraki soru Göktürk abideleri nedir? Türk tarihi için önemi nedir? Kısa ve öz cevap lütfen...
Gönderen eyupglr 29.09.2012
Tarihte yazılı ilk türk metinleridir. Bilinen en eski edebi eserimizdir.
Göktürk Kitabeleri Tonyukuk Anıtı720 yılında Göktürk devleti veziri Tonyukuk adına dikilmiştir. Kitabede Tonyukuk, anılarını ve dönemin tarihini anlatmıştır. Anlatımda, atasözlerine bolca yer verilmiştir.Kültigin Anıtı732 yılında dikilen anıt Yolluğ Tigin tarafından yazılmıştır. Anıtta Kültigin’in ölümü ve yas töreni anlatılmıştır.Bilge Kağan Anıtı735 tarihini taşır. Bilge Kağan’ın yiğitlikleri ve Türk milletine iletmek istediği mesajlar anıtın içeriğini oluşturur. Bu anıt da Yolluğ Tigin tarafından yazılmıştır.Göktürk (Orhun) Kitabelerinin ÖzellikleriØ Türklerin ilk yazılı eseridir.Ø Doğu Göktürklerin tarihine ışık tutar.Ø Söylev türünde yazılmıştır.Ø Oldukça gelişmiş ve işlenmiş bir dil kullanılmıştır.Ø Türk dilinin gelişmişlik düzeyine ilişkin etraflı bilgiler edinilebilir.Ø Hem dinî hem de din dışı konular işlenmiştir.Ø Tarih, coğrafya ve edebiyata kaynak olacak niteliktedir.Ø Türk tarihini, toplumun yaşam biçimini, dünyaya bakış tarzını ortaya koyar.Ø Kitabelerde idarecilerin ve sultanların halkı aydınlatması, yaptıklarının hesabını halka vermesi söz konusudur. Ø Kitabeleri Strahlenberg bulmuş, 1893’te Wilhelm Thomsen okumuştur.Ø Bir yüzleri Göktürk alfabesiyle, diğer yüzleri Çince yazılmıştır. Orhun (Göktürk) Yazıtlarının Özellikleri Milattan sonra 8. yüzyılda ortaya konulan bu yazıtlar, Türk edebiyatının ilk yazılı örnekleridir. Yazıtlarda dağılan Göktürkleri Bilge Kağan ve kardeşi Kültiğin tarafından, bir araya getirilişi ve Göktürk devletinin yeniden kuruluşu anlatılmaktadır. Orhun yazıtları, dikili üç büyük taştan ibarettir. a)Vezir Tonyukuk Anıtı (720) Vezir Tonyukuk, Çinlilerle yapılan savaşları anı şeklinde yazdırmıştır. b)Kültiğin Anıtı Bu anıtı Bilge Kağan Kültiğin adına diktirmiştir c)Bilge Kağan Anıtı (735) Bu anıt, Bilge Kağan'ın ölümünden sonra oğlu tarafından diktirilmiştir. Orhun anıtlarının yazarı Yuluğ Tiğin'dir. Dil, yabancı etkilerden uzak ve yalın bir Türkçe dir. Yazıtlarda yer yer gerçekçi tarih dili, yer yer eleştiri cümleleri, yer yer de güçlü bir söylev dili kullanılmıştır. Yazıtlarda aliterasyonlu (ses tekrarına yalı) bir söyleyiş vardır. Orhun yazıtlarında Türk ulusunun benliğini unutmaması ve birlik olması gerektiği düşmanların tatlı sözlerine, güzel hediyelerine aldanmayıp uyanık olması gerektiği vurgulanmıştır+Reeeeeep tam işini görecek yazı işte bu