pH, Tuzluluk, Biyojeokimyasal döngüler Bitki besin elementleri
... konulu sunumlar: "pH, Tuzluluk, Biyojeokimyasal döngüler Bitki besin elementleri"— Sunum transkripti:
Toprak pH’sı pH= Potentia Hydrogenia1 lt saf sudaki hidrojen iyonları konsantrasyonun tersinin logaritması. pH= log 1/H+ = 1/ H+
Hidrojen kaynakları: Al +3 (hidroliz) H+ Al +3 + H2O = Al (OH)3 + 3H
Hidroksil kaynakları:Bazik katyonlar (hidroliz) 1. Kolloid - 2 Na + 2 H2O = Kolloid - 2H OH 2. Kolloid - Ca + 2 H2O Kolloid - 2H OH + Ca
pH daki 1 birimlik artış, OH iyonları konsantrasyonunda 10 misli artış demektir.pH = 6 OLAN BİR TOPRAK, pH = 7 OLAN BİR TOPRAKTAN 10 KEZ DAHA FAZLA ASİTTİR. pH = 8 OLAN BİR TOPRAK İSE pH = 6 OLAN BİR TOPRAKTAN 100 KEZ DAHA FAZLA ALKALİDİR.
DEĞİŞİK pH DEĞERLERİNDE ASİTLİK/BAZİKLİK DERECESİASİDİTE (ASİTLİK) VE ALKALİNİTE (BAZİKLİK) DERECELERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI TOPRAK pH’SI pH = 7’YE GÖRE ASİTLİK/BAZİKLİK DERECESİ 9 BAZİKLİK ORANI x 100 8 x 10 7 NÖTR 6 5 4 ASİTLİK ORANI x 1000
Toprakların pH Değerlerine Göre SınıflandırılmasıReaksiyon pH değeri Fevkalade asit Çok kuvvetli asit Kuvvetli asit Orta derecede asit Hafif asit < 4.5 Nötr Hafif kalevi Orta derece kalevi Kuvvetli kalevi Çok kuv. kalevi > 9.1
pH’yı etkileyen etmenler:Düşük bazla doygunluk Yüksek asitlik Organik kolloidler Mineral kolloidler Organik asitler (asetik asit, sitrikasit, oksalik asit) İnorganik asitler (HNO3, H2SO4) Oksidasyon (nitrifikasyon) Redüksiyon
Toprak reaksiyonunun değişiminde etken faktörler:CO2 gazı (karbonik asit dissosiye olup asitlik artar) Organik madde Bazların yıkanması Ticaret gübreleri (amonyum sülfat, sodyum nitrat, kalsiyum siyanamid) Bitkiler – M.organizmalar (pH düşmesini frenler) Mevsimler Ana kaya
Aktif Asitlik: Toprak çözeltisindeki H iyonları konsantrasyonuPotansiyel asitlik: kolloid yüzeylerinde adsorptif güçle tutulan H iyonları konsantrasy. TAMPONLUK Zayıf asit ve bunların benzeri tuzların karışımını içeren çözeltiler tamponluk özelliğindedir (karbonat, bikarbonat, fosfatlar) KDK artıkça tamponluk artar En etken kil ve humus kolloidleri
pH’ın; (1) Bitki Besin Maddesi alımı, (2) Toksik iyonların suda çözünürlüğü, (3) Mikro organizmaların aktivitesi üzerinde büyük ölçüde etkisi vardır
1. BİTKİ BESİN MADDELERİNİN ALIMIBitki Besin Maddelerinin çözünürlüğü ve bitki tarafından alınabilirliği toprak pH değerine göre değişkenlik gösterir. Bazı Bitki Besin Maddeleri yüksek pH değerlerinde suda çözünemezken bazı Bitki Besin Maddeleri ise düşük pH değerlerinde kökler tarafından alınamaz. Her bir bitkinin optimum gelişimi için gerekli pH değeri farklıdır. Bitki Besin Maddelerinin çoğunluğunun azami alınabilirliği 5.5 ile 7.0 arasındaki pH değerlerinde gerçekleşir.
İYON TOKSİSİTESİ Bitki hücre gelişimi için önemli olan Protein molekülleri, toprak ortamında H + iyonları ya da OH - iyonlarının aşırı derecede bulunması durumunda önemli ölçüde değişebilir. pH, H + ve OH - iyonlarının dengesini gösteren ifadedir. Alüminyum gibi H + iyonlarının fazla bulunduğu ortamlarda (düşük pH değerlerinde) suda çözünürlükleri artan fitotoksik elementler mahsul veriminin düşmesinde önemli rol oynar.
MİKRO ORGANİZMALARIN AKTİVİTESİMikro organizmalar toprağın, bitki gelişimi ve büyümesinde uygun verimli bir ortam haline dönüşmesinde çok önemli bir rol oynarlar. Mikro organizma popülasyonlarının çoğunluğu, toprağın biyolojik aktivitesini oluşturan fonksiyonlarını, nötr civarındaki pH değerlerinde ideal bir biçimde yerlerine getirirler.
Genel kural, toprak pH’sının yüksekliği mahsulün verimini kısıtlayan bir faktördür.Topraktaki yüksek pH problemini çözümlemede kükürt’ün önemi büyüktür. Toprağı asitleştirme etkisi vardır. Kükürt (S) su ve oksijen bulunan ortamlarda toprak bakterileri (Thiobacillus spr) tarafından oksidasyona uğratılarak, sülfürik aside dönüşür ve böylece toprak pH’sını düşürerek toprakta bağlanmış Bitki Besin Maddelerinin bitki tarafından alınabilir hale gelmesini sağlar.
Bazlığı azaltmak için: Kireçleme- Kireçleme için: CaCO3, CaO, sıvı Ca(OH)2 Asitliği artırmak için: FeSO4, kükürt tozları; elementel Kükürt, Sülfürik Asit, Amonyum Sülfat, Kalsiyum Sülfat (Alçı). Partikül boyutu önemlidir.
TOPRAK REAKSİYONU- BESİN MADDE İLİŞKİSİDeğişebilir Ca ve Mg iyonları Al, Fe ve Mn iyonları Potasyum ve kükürt Yarayışlı fosfor (alkalin topraklarda PO4, asit topraklarda HPO4 ve H2PO4 hakim)
TOPRAK pH’SINA BAĞLI OLARAKBİTKİ BESİN MADDELERİNİN ALINABİLİRLİĞİ
TOPRAK SOLÜSYONUNDAKİ KATYONLARINDEĞİŞİK pH DEĞERLERİNDEKİ NİSPİ ÇÖZÜNÜRLÜĞÜ
BAZI BİTKİLERDE BİTKİ BESİN MADDELERİNİNALIMINDA OPTİMUM TOPRAK pH DEĞERLERİ
TOPRAKTA TUZLULUK Dünyada sulanan alanların büyük bir kısmında sulamaya paralel olarak tuzluluk ve drenaj problemi ortaya çıkmaktadır. Tuzluluk; özellikle kurak ve yarı kurak bölgelerde yetersiz yağıştan dolayı çözünebilir tuzların yıkanamayıp toprak yüzeyinde birikmesi (yüksek taban suyu-kapillarite) sonucu oluşur. Ülkemizde yapılan arazi etütlerine göre sulanabilir özelikte 12,5 milyon ha arazinin yaklaşık 1,5 milyon ha da tuzluluk.
Türkiye’de sorunlu toprakların dağlımıSorunun niteliği Alan (ha) Sorunlu alanlara göre % Hafif tuzlu 614617 41 Tuzlu 505603 33 Alkali 8641 0.5 Hafif tuzlu-alkali 125863 8 Tuzlu alkali 263958 17.5 Toplam 1oo
Taban suyunun yükselmesi sonucu yapısı bozulmuş toprak
Yetersiz drenaja sahip araziden bir görünüm
ECx103 2 4 8 16 % Tuz 0.1 0.3 0.6 1.0 Sınıf Tuzsuz Çok Az Tuzlu2 4 8 16 Sınıf Tuzsuz Çok Az Tuzlu Orta Tuzlu Fazla Tuzlu Çok Fazla Tuzlu Özellik Tuz tesiri yok Bazı hassas bitkilerde verim azalır Verim azalır. Pamuk, ş. pancarı ve hububatlardan özellikle arpa dayanıklıdır Tuza dayanıklı bitkilerin verimi yeterli düzeydedir Sadece tuza dayanıklı ot ve çayırlar yetişebilir % Tuz 0.1 0.3 0.6 1.0
Tuzlaşmaya neden olan anyonlar ve katyonlarAnyonlar; en fazla rastlanan Cl ,SO4 bunların yanında HCO3,CO3,NO3 Katyonlar; fazla miktarda NA ,Ca ,Mg az miktarda K bulunur. Topoğrafik yapı (kapalı havzalar) Sulama suyu kalitesi
1. Toprak Yüzeyinde Tuz BirikmesiTuzluluğun sebep olduğu sorunlar Türkiye’de 1.5 milyon Ha alanda tuzluluk problemi var 1. Toprak Yüzeyinde Tuz Birikmesi Tuzlu topraklarda yüzeyde ve yüzey altında tuz birikmesi meydana gelir. Beyaz görünümünden dolayı böyle topraklara beyaz alkali topraklar denilir.
Tuzun toprak yüzeyinde belirgin bir şekilde görünüşü
Tuzluluğun sebep olduğu sorunlarBitki Gelişimine Etkisi Bitki yetişme ortamındaki fazla tuz bitkinin gelişmesinin önemli ölçüde sınırlar. Tuzlar bitki büyümesine 2 türlü etki ederler. 1. zehir etkisi: Sodyum ve Bor gibi elementler bitkilerde zehir etkisi yaparlar. 2. bitkide su açığı yaratma: Çözünebilir tuzlar besi ortamının su potansiyelini düşürür. Böylece bitkinin su alımı sınırlandırılmış olur.
Tuzlu ve Alkali (Sodik) Toprakların SınıflandırılmasıKriter Tuzlu Tuzlu-Sodik Sodik ECx oC > 4 < 4 Değişebilir Na % < 15 > 15 pH < 8.5 > 8.5
Alkalilik Toprak çözeltisindeki Na iyonu artışıFazla orandaki değişebilir Na, kil ve OM’nin dispersiyonunu artırır Islah için 3 aşama: 1. Drenaj 2. Na ile Ca yer değiştirme (Jips) 3. Serbest kalan Na uzaklaştırması
TUZLU VE ALKALİ TOPRAKLARIN ISLAHI 1. TUZLARIN GİDERİLMESİ: a. TOPRAK ALTI DRENAJ b. YIKAMA c. TUZA DAYANIKLI BİTKİ YETİŞTİRME 2. KİMYASAL BİLEŞİMİ DEĞİŞTİRME: ALKALİ KARBONATLARIN ALKALİ SÜLFATLARA ÇEVRİLMESİ (JİPS) 3. TUZLULĞUN KONTROLU: a. BUHARLAŞMAYI AZALTMAK (MALÇLAR) b. FAZLA SU İLE SULAMA YAPMAKTAN KAÇINMAK c. TUZA DAYANIKLI BİTKİ YETİŞTİRMEK (Ş.PANCARI, PAMUK, DARI, ARPA,ÇAVDAR, YONCA)
MİNERALTOPRAKLARDAKİBİTKİ BESİN MADDELERİ
BioJeoKimyasal Döngü Biyosferin canlı ve cansız kısımları arasındaki madde değişimi biyojeokimyasal döngü olarak tanımlanır. Karbon C Azot N FosforP Kükürt S
BİTKİLER İÇİN MUTLAK GEREKLİ ELEMENTLER(16 adet) MUTLAK GEREKLİ BESİN MADDELERİ MAKRO MİKRO C,H,O,N,P,K,Ca,Mg,S Fe, Mn,Cu, Zn,Mo, Cl,B
N, P, K temel besin maddeleri Ca, Mg, S; ikincil besin elementleri Fazla miktarda gereksinme duyulur Ca, Mg, S; ikincil besin elementleri Orta derecede gereksinme duyulur Fe, Mn, Zn, Cu, B, Mo, Cl mikro besin madde Çok az miktarda gereksinme duyulur C, H, O Hava ve sudan büyük miktarlarda sağlanır
Diğer elementler (yararlı)Na, Si, Ni; Bazı bitkiler için esastır, ancak gerekli değildir, ancak gelişmeyi destekler Co; Azot fiksasyonu için gereklidir Se, As, I; Bitkiler için değil ancak, bunları yiyen insanlar ve hayvanlar için gereklidir.
MUTLAK GEREKLİ BESİN ELEMENTLERİNİN ALINDIĞI ŞEKİLLERKarbon	CO2 Hidrojen	H+,HOH Oksijen	O2, OH-, CO3-2, S04-2, CO2 Azot	NH4+,NO3- Fosfor	H2PO4- Potasyum	K+ Kalsiyum	Ca++ Magnezyum	Mg++ Kükürt	SO4=
Demir	Fe++, Fe+3 Manganez	Mn+4 Bakır Cu++ Çinko	Zn+2 Molibden	MoO4-2 Bor BO3- Klor	Cl-
element Kimyasal sembolü Bitkideki nispi miktar% Bitkilerdeki işlevleri Besin sınıfı Azot N 100 Protein, amino asit Birincil Mutlak gerekli makro element fosfor P 6 Nukleik asit, ATP Potasyum K 25 İyon taşıma kalsiyum Ca 12.5 Hücre duvarı bileşeni İkincil makro elementler magnezyum Mg 8 Klorofil yapısı kükürt S 3 Amino asit demir Fe 0.2 klorofil sentezi Mikroelementler bakır Cu 0.01 Enzim bileşeni mangan Mn 0.1 Enzimi aktif hale getirir çinko Zn 0.03 bor B Molibden Mo 0.0001 Azot fiksasyonun da etkin klorür Cl 0.3 Fotosentez reaksiyonları
Bitkiye yarayışlı Besin maddesi Mineraller ve çökeltiler Toprak organik maddesi
Besin maddesi noksanlığıBesin maddesi noksanlığının Giderilmiş hali
MİNİMUM YASASI: Alman kimyacı Justus Von Liebig tarafından ortaya konan bir prensiptir. Liebig'e göre, bir bitkinin gelişmesini en az ( minimum ) durumda olan bitki besin maddesi veya daha genel bir ifade ile minimum durumda olan gelişim faktörü sınırlandırır. Eğer herhangi bir gelişim faktörünün miktarı ürün miktarını sınırlandırıyor ise, noksanlığı söz konusu olan bu gelişim faktörü artırılmadığı sürece başka bir gelişim faktörünün miktarı arttırılsa bile bitkiden elde edilecek ürün miktarını arttırmak mümkün olmaz. Liebig bunu ortaya koyduğu fıçı örneği ile anlatmıştır. Fıçının yan tahtaları değişik uzunluktadır. Bu fıçının içerisinde sıvı tutulmaktadır. Fıçının içinde tutulabilecek maksimum sıvı miktarını fıçının en kısa boylu olan tahtası belirlemektedir.Bütün tahtaların boyu uzun , bir tanesinin boyu kısa olduğunda bu tahtadan sıvı akışı olacak, fıçının içindeki sıvı miktarı diğer tahtalar uzunda olsa o yüksekliğe çıkmayıp kısa olan tahta hizasında maksimum hizada olacaktır.
Bitki gelişmesini bu yan tahtalara benzetirsek, o bitkideki gelişim dengesini kısa olan tahta sınırlayacaktır.
Mitschelich yasası "AZALAN VERİM YASAININ " çıkmasına yardım etmiştir. AZALAN VERİM YASASI PRENSİPLERİ: * Her gelişim faktörü birbirine bağlı olmaksızın ürün miktarını arttırır. *Gelişim faktörlerinin bitkiye etkisi maksimum ürüne yaklaştıkça azalmaktadır. *Bir gelişim faktörünün her bir birim miktarının üründe sağlayacağı artış maksimum üründen eksik olan miktarla orantılıdır. *Her bir gelişim faktörünün kendine özgü sabit tesir değeri vardır.
BESİN MADDELERİNİN KAYNAKLARIToprak minerallerinin ayrışması (tecezzi) Ölü bitki,hayvan ve mikroorganizma dokularının ayrışması İnsanlar tarafından ilave edilen gübreler ve kireçleme - Çiftlik gübresi, kompost ve biyokatılar 4. Azot fikse eden bitkilerden sağlanan azot Rüzgar, yağmur veya erozyon, taşkınlarla taşınma
BESİN MADDELERİ EKSİKLİĞİNİN GİDERİLMESİN, P,K eksikliği ahır gübresi veya ticaret gübreleri ile tamamlanabilir. Bunlara gübreleme elementleri denir. Ca ve Mg toprak asitliğini gidermek için kireçlemede kullanıldıkları için kireç elementleri olarak isimlendirilir.
S (kükürt) yağmur suları, çiftlik gübresi veya kükürtlü gübrelerle sağlanır.Mikro elementlerin eksikliği bazı ticaret gübrelerine ilave edildiği için ticaret gübreleri ile sağlanabildiği gibi mikro element gübreleri ile toprağa veya yapraklara uygulanır.
Organik madde ve azot Toprakta azotun kaynağı organik maddedir (humus). Organik formdaki azot mikroorganizmalarca inorganik (yarayışlı) azota çevrilir. İç anadolu topraklarında % 0.5 gibi çok düşük düzeylerde bulunmaktadır.
Organik Madde --Topraklarımızın organik madde düzeyi tarımsal üretimi sınırlayıcı en önemli faktördür. ---Türkiye’nin toprak yönetimi açısından en önemli sorunlarının başında toprak organik madde seviyesinin yükseltilmesi gelmektedir. ---Uzun vadeli stratejik planlamalarda buna önem verilmezse, Türk tarımı büyük sorunlar ile karşı karşıya gelecektir
Türkiye topraklarının çok büyük bir çoğunluğununorganik madde kapsamı tarımsal üretimden en yüksek verimin alınmasını engelleyecek düzeydedir.
Humik Maddelerin Katyon Değişim Kapasitesi İle Besin Maddelerini Tutması
Toprak ekosisteminde karbon döngüsü, CO2' in bitkiler tarafından fiksasyonu ve organik bileşiklerin sentezi için özümlenmesini, bitkisel organik kalıntılar ile primer (herbivor) ve daha üst düzey tüketicilere (carnivor) aktarılan kısmından dışkı ve kadavralara aktarılan kısmının mikroorganizmalarca ayrıştırılması ve tekrar karbondioksit şeklinde atmosfere verilmesini tanımlamaktadır.
N döngüsü olayları mineralizasyon, fiksasyon, asimilasyon denitirifikasyon.
Azot döngüsü Bitki kalıntıları, Çiftlik gübresi Organik azot Bitkiler,mikroorganizma yıkanma gazlar
Azotun yarayışlı hale çevrilmesiOrganik	Amonyum	Nitrit	Nitrat azot	tuzları tuzları	tuzları (proteinler,	NH+4	NO2-	NO3- amino asit vb) Ayrışma ve amonifikasyon Nitrifikasyon
Organik bileşiklerden amonyum iyonlarının türemesi olayı amonifikasyonToprakta özel bakteri grupları tarafından amonyum iyonlarının kademeli olarak nitrit ve nitrat iyonlarına yükseltgenmesi olayı ise nitrifikasyon’dur. Amonifikasyon heterotrofik organizmalar tarafından, Nitrifikasyon ototrof nitelikli organizmalar tarafından yürütülür. Denitfirikasyon süreci: NO NO2 NO N2 O N2
Biyolojik Olmayan Azot Fiksasyonu Biyolojik Azot Fiksasyonu: Atmosferde bol miktarda bulunan moleküler azotun amonyum formlarına indirgenerek yarayışlı duruma geçmesine azot fiksasyonu denir. Biyolojik Olmayan Azot Fiksasyonu Biyolojik Azot Fiksasyonu: Serbest (Asimbiyotik) N fiksasyonu Simbiyotik Azot Fiksasyonu
Azot kazanımı Yağmur ve sulama suyu Tohumlar ile Ticari gübre ile Çiftlik gübresi ile Asimbiyotik N fiksasyonu Simbiyotik N fiksasyonu Azot Kaybı Ürün hasadı Erozyon Yıkanma
Zehir etkisi Azot
FOSFOR DÖNGÜSÜ İnorganik P Organik P Toprakta toplam P % 0.04-0.1Kireçli topraklarda Cafosfat Asit topraklarda Fe-Al fosfat
Apatit Ca5 (PO4)3 Karbonik asit etkisiyle apatit mineralleri çözer ve P serbest kalır Florapatit Hidroksiapatit Klorapatit
Ortofosforik asit H3PO4 H2PO4 HPO4 PO4Toprak pHsına bağlı olarak bulunurlar
Fosfor fiksasyonu Fosfor elementinden yararlanma oranının artırılabilmesi için ya topraktaki fosfor konsantrasyonun artırılması gerekmekte veya kalsiyumun fosforu bağlayıcı özelliğinin tamponlanması gerekmektedir. Toprakta fosfor konsantrasyonun artırılması için bu güne kadar toprağa fazla miktarda ticari fosforlu gübreler ilave edilmiş ancak bunun sonucunda topraklarımızın kirlenmesi sorunu ile karşı karşıya kalınmıştır. Mikorriza Organik madde
Topraktaki kükürt. atmosferden,. kayaç ayrışmasından,. gübreler,Topraktaki kükürt * atmosferden, * kayaç ayrışmasından, * gübreler, * pestisitler ve * sulama suyundan kaynaklanır Endüstri devriminden itibaren fosil yakıtların kullanılması ile atmosferden gelen büyük girdiler toprağın S bütçesini artırmaktadır.
Yüzey toprakta toplam S'ün % 90'dan fazlası organik S bileşikleridirYüzey toprakta toplam S'ün % 90'dan fazlası organik S bileşikleridir. * Toprakların organik karbon, toplam N ve organik S kapsamları arasında sıkı bir ilişki vardır. Dünya ölçeğinde ortalama C: N : S oranları * tarım toprakları için 130:10:1, * Doğal çayır ve orman sistemleri için 200:10:1 düzeyinde bulunmaktadır. * Toprak organik maddesinde bu oran 125:10:1,2'dir
Topraktaki inorgonik S daha çok SO4-2 halinde bulunurTopraktaki inorgonik S daha çok SO4-2 halinde bulunur. Kurak bölge topraklarında yüksek miktarda CaSO4, MgSO4, Na2SO4 tuzları birikir. Humid bölgelerde ise toprak çözeltisinde serbest iyon halinde veya toprak kolloidlerinde adsorbe edilmiş halde bulunur.
Sülfat anyonları da fosfat anyonlarına benzer şekilde seskioksitler ve kil mineralleri tarafından adsorbe edilir. Bitki tarafından absorbe edilen S'ün bir bölümü bitki bünyesinde indirgenerek organik forma dönüştürülür. Bitkilerin ve bu bitkileri yiyen hayvanların tekrar toprağa dönmeleriyle organik S yeniden parçalanarak döngü devam eder.
Potasyum (K) Tuzları kolay çözünen katyonBazı hastalıklara karşı bitkinin direncini artırarak ve kök sistemini geliştirerek fazla azottan gelebilecek olumsuz etkileri ortadan kaldırır Erken gelişmeyi geciktirerek, fosforun erken olgunlaştırma etkisiyle meydana gelebilecek yetersiz tohum dolgunluğu zararına engel olabilmektedir. Bitkide nişasta oluşumu. Klorofil oluşumunda rol oynar
K noksanlığı Kumlu topraklar dışındaki topraklarda toplam K fazla miktarda bulunur Primer minerallere (feldispat, mika) sıkı bağlı olduğundan bitkiye yarayışlı kısmı düşüktür. Yıkanma ile kayıp fazla Lüks kullanım (sık sık az dozlarda K verilmeli)
İz elementler – Mikro besin elementleriFe, Mn, Zn, Cu, B, Mo, Cl (ek olarak (I, Co, F, Se) Noksanlık ve toksik etkileri Oksido-redüksiyon reaksiyonlarını idare eden enzim sistemlerinde etkilidirler N mineralizasyonunda Mo mutlak gereklidir.
İz elementlerin yarayışlılığını etkileyen etmenlerpH: Asit koşullarda yarayışlıdırlar (Mo tersi) Fazla miktarda makro element (P) bulunması: fosforun fazlalığı Fe ve Zn alımını engeller Organik madde miktarı (kompleks oluşumu-kleyt, şelat)
Kleytler Belirli katyonları tutma yeteneğinde olan sentetik organik bileşikler Fe, Mn, Zn ve Cu’ı topraktan yıkanmaya karşı korur Bu sayede tutulan besin maddeleri, tekrar gelişen bitkilerin kullanımına sunulur Kleyte bağlı iyonlar toprak reaksiyonlarına karşı korunurken, bitkiler tarafından asmilasyonları kolaydır
Antagonizm Fazla Cu yada SO4, Mo üzerine olmusuz etki yapar,Fazla Zn, Mn, Cu; bitkide Fe noksanlığı Fazla Nlu gübreler, Cu noksanlığı Fazla Na ve K; Mn alımına olumsuz Fazla Fe, Cu ve Zn Mn absorpsiyonunu azaltır Fazla P, Fe, Zn ve Cu noksanlığı (herbisit)
Ağır Metal: Yoğunluğu 5 g/cm3 ‘ten büyük olan veya atom ağırlığı 50 ve daha büyük olan elementlere denir. Fe, Cu, Zn, Mn, Mo, V ve Co bitki ve hayvanlar için gerekli elementlerdir ve mikrobesin elementleri veya iz elementler denilir. Cd, Pb, Ni, As en etkili agır metaller
Besin Elementlerinin Toprak ve Bitkilerdeki MiktarlarıMAKRO Elementler (%) Toprakta Bitkide (kuru madde) Azot 0-1.2 0.2-6 (toplam azot) 0-3.5 (nitrat azotu) Fosfor 0-12 mg/kg 0.05-1 Potasyum 0-100 kg/da 0.2-11 Kalsiyum Eser-aşırı 0.1-10 Magnezyum Kükürt Mikro Elementler (mg/kg) Demir % 2-6 (normal toprak) % 2-60 (tropik toprak) 20-600 Bakır 2-100 1-20 Mangan 20-550 Çinko 10-300 5-60 Bor 4-88 (toplam B) 0.1-6 (yarayışlı B) 3-60 Molibden 0.5-5 0.01-8 Klor (toplam Cl) 0-37 (yarayışlı Cl) % Sodyum % %
Bazı Kriterlere Göre Toprakların Sınıflandırılması% Doygunluk-Tekstür pH % Kireç kum çok kuvvetli asit az kireçli tın kuvvetli asit kireçli killi tın orta asit orta kireçli kil hafif asit fazla kireçli > ağır kil nötr aşırı kireçli hafif alkalin > marn toprak kuvvetli alkalin > çok kuvvetli alkalin % Organik Madde Fosfor (P2O5) (mg/kg) Potasyum (K2O) çok az çok az az (mg/kg) az az orta (mg/kg) orta orta iyi (mg/kg) yüksek yüksek > zengin (mg/kg) çok yüksek > çok yüksek az (kg/da) aşırı yüksek orta (kg/da) muck iyi (kg/da) peat > zengin (kg/da)
Toprakların P ve K kapsamlarına göre sınıflandırılmasıP (kg P2O5/da) K (kg K2O/da) Fakir 0-3 0-20 Orta 3-6 20-50 Zengin > 6 > 50
Toprakların EC ve % tuzluluğa göre sınıflandırılmasıECx103 2 4 8 16 Sınıf Tuzsuz Çok Az Tuzlu Orta Tuzlu Fazla Tuzlu Çok Fazla Tuzlu Özellik Tuz tesiri yok Bazı hassas bitkilerde verim azalır Verim azalır. Pamuk, ş. pancarı ve hububatlardan özellikle arpa dayanıklıdır Tuza dayanıklı bitkilerin verimi yeterli düzeydedir Sadece tuza dayanıklı ot ve çayırlar yetişebilir % Tuz 0.1 0.3 0.6 1.0
"pH, Tuzluluk, Biyojeokimyasal döngüler Bitki besin elementleri" indir ppt
Benzer bir sunumlar BİTKİ BESİN MADDELERİ (BBM)