10. Sınıf Coğrafya Etkinlik Cevapları | Etüt Odası Öğrencilerin Buluşma Noktası
10. Sınıf Coğrafya Etkinlik Cevapları
Konu 'Coğrafya 10. Sınıf' bölümünde demelankolim tarafından paylaşıldı.
TOPOĞRAFYA VE KAYAÇLAR LİSE 10.SINIF COĞRAFYA KİTABI LİSE 2.SINIF
KAYAÇLAR VE OLUŞUMLARINA GÖRE KAYAÇ TÜRLERİ
1.Çevrenizdeki yeryüzü şekillerini oluşturan faktörler hakkında neler söyleyebilirsiniz?
2.Bugüne kadar aşağıdaki yer şekillerinden hangilerini gördünüz?
İnsanlar, ilk çağlardan beri yer kabuğunun yapı malzemesi olan ve genellikle minerallerden oluşan kayaçlardan çeşitli alanlarda yararlanmışlardır. Bu kayaçlarla kesici aletler yaparak avlanmışlar, bitki parçalamışlar; kayaçları süs, kap kacak vb. amaçlar için kullanmışlardır. Ayrıca kayaları oymak suretiyle barınma ihtiyaçlarını gidermişlerdir. İnsanlar çok eski dönemlerde kayaçların farklı sertlikte olduklarını görmüşler ve bunları değişik şekillerde kullanmışlardır.
KAYAÇLARIN YER ŞEKİLLERİNİN OLUŞUMUNA ETKİSİ
Yeryüzündeki kayaçlar, dış kuvvetler ve yer kabuğu hareketlerinin etkisiyle sürekli aşınıp biçimlenir. Genel olarak aşınmaya karşı dayanıklı kayaçlar, çevresine göre yüksek ve belirgin yer şekillerini oluşturur.
Kolay aşınan ve parçalanan kayaçlar ise alçak ve belirgin olmayan yer şekillerini meydana getirir.
ARAŞTIRMA SAYFA 6 LİSE 10.SINIF COĞRAFYA KİTABI LİSE 2.SINIF
Yukarıdaki resimde görülen andezit, kil, kum, marn ve alüvyonlar hangi fiziki özellikleri ile birbirlerinden ayrılır? Araştırınız.
Andezit, kil, kum, marn ve alüvyonlar sertlikleri ve aşınmaya karşı dirençleri bakımından birbirinden ayrılır. Yeryüzündeki kayaçlar, dış kuvvetler ve yer kabuğu hareketlerinin etkisiyle sürekli aşınıp biçimlenir. Genel olarak aşınmaya karşı dayanıklı kayaçlar, çevresine göre yüksek ve belirgin yer şekillerini oluşturur.
Kolay aşınan ve parçalanan kayaçlar ise alçak ve belirgin olmayan yer şekillerini meydana getirir.Andezit, kil, kum, marn ve alüvyonlar üzerinde oluşan yerşekilleri de yükselti ve şekilleri ile farklılık gösterir.
İNCELEME SAYFA 7 COĞRAFYA KİTABI LİSE 2.SINIF
Yukarıdaki resimlerde bulunan yüzey şekillerinin oluşmasında granitin hangi özelliğinin etkili olduğunu söyleyiniz.
Granitin iri unsurlu olması; sert ve aşınmaya karşı dayanıklı olmasına neden olmuştur. Bu durum granit bloklarının olduğu yerlerde belirgin (duvar gibi) yerşekillerinin oluşmasına neden olmuştur.
İNCELEME SAYFA 8 LİSE 10.SINIF COĞRAFYA KİTABI LİSE 2.SINIF
Farklı yer şekillerinin oluşmasında kayaçların hangi özelliklerinin etkili olduğunu araştırınız. Araştırma bulgularınızı sınıfınızda arkadaşlarınızla paylaşarak ürün dosyanıza yerleştiriniz.
Kayaçların sertlikleri ve aşınmaya karşı dayanıklı olup olmama durumları farklı yerşekillerinin oluşumunda etkili olmuştur. Peri bacası örneğinde olduğu gibi bazaltın tüfe göre sert ve aşınmaya karşı dayanıklı olması daha zor aşınmasına ,tüfün kolay aşınması nedeniyle de bazaltın peri pacalarının tepesinde bazaltın takke gibi kalmasına ve bu özel yer yüzü şeklinin oluşmasına neden olmuştur.
PERFORMANS ÖDEVİ SAYFA 10 LİSE 10.SINIF COĞRAFYA DERSİ KİTABI LİSE 2.SINIF
*Güver Kanyonu’na benzeyen, Dünya’daki tipik kanyon örneklerini sergileyen bir pano çalışması
TÜRKİYENİN EN İYİ 10 KANYONU:
Yabani hayvanlara ev sahipliği yapıyor:
Kastamonu’nun Pınarbaşı İlçesi Muratbaşı Köyü sınırları içinde.Devrekani Çayı ile Kanlıçay’ın birleştiği bölgeden başlayıp, Cide İlçesi istikametinde 12 kilometre uzunluğunda devam ediyor.Girişi son derece zor olan kanyonun, yan duvar kayalarının yüksekliği yer yer 800-1200 metreye ulaşıyor.Devrekani Çayı ve Kanlıçay’ın kesiştiği noktadan rahatlıkla seyredilebilen kanyon suyun kayaları aşındırmasından oluşmuş.Milli Park içinde olan kanyon turizme açık.Ankara’dan 270 kilometre,İstanbul’dan ise 450 kilometre uzaklıkta.İçerisinde tesis yok.Doğal özellikleri ve şelaleleri doyumsuz güzellikte.Sarp kayalıklarında kartal, akbaba, atmaca, doğan gibi tüm yabani hayvanları barındırıyor.Doğal tuzaklar ve tehlikelerle dolu kanyonun teçhizatsız ve rehbersiz geçilmesi mümkün değil.
Önemli bir rafting merkezi:
Antalya kent merkezinden 85 kilometre uzaklıkta.Manavgat’ın 63 kilometre kuzeydoğusundaki Taşağıl Beldesi Selge Antik Kenti’nin hemen yanında yer alan Köprülü Kanyon, 14 kilometre uzunluğunda.Derinliği bazen 300 metreye ulaşıyor.Su kaynağının dere yatağını aşındırmasıyla oluşan kanyona sadece özel araçlarla ulaşılabiliyor.Köprülü Kanyon’da küçük bir dinlenme tesisi ve konaklama için 40 kişilik bir pansiyon var.İçinde sadece Akdeniz’e has olan Akdeniz servisi bulunuyor.Zakkum, yabani gül, ılgın, böğürtlen gibi bitkiler yetişiyor.Ayrıca tilki, kurt, yaban keçisi, kunduz, keklik, turaç, yabani güvercin, çulluk, üveyik, porsuk, kartal ve doğan da görülebiliyor.Önemli rafting ve trekking merkezi.
Turizme açık ama tesis yok:
Kastamonu’nun Küre İlçesi’ne bağlı Belören Köyü’nde bulunan 500 metre yüksekliğindeki Karacehennem Vadisi iki parçadan oluşuyor.Birincisi 2 kilometre uzunluğunda Ersizlerdere Kanyonu, ikincisi ise 3 kilometre uzunluğundaki Karacehennem Boğazı.Küre İlçesi’nden 8 kilometre uzaklıkta bulunuyor.Binlerce yıllık tarihe sahip Karacehennem Boğazı suyun kayaları aşındırmasıyla oluşmuş.Turizme açık ancak içinde tesis yok.Ana yolda 500 metre mesafede yerli ve yabancı turistlerin konaklayacağı kafe bulunuyor.Ankara’ya 300, İstanbul’a ise 550 kilometre uzaklıkta. Yeşil, tepelik ve dağlarla kaplı bir doğa harikası.Bölgede yaban domuzu, ayı ve tavşan gibi yabani hayvanlar yaşıyor.Teçhizatı olan herkes doğa sporu yapabiliyor.
EŞEN ÇAYI KANYONU
Çamur banyosu yapabilirsiniz:
Antalya Akdağlar’ın kuzeyinde,Kızılcadağ’dan doğan Eşen Çayı,kollarıyla ile Saklıkent Kanyonu ile Eşen deltasını oluşturarak Akdeniz’e dökülüyor.125 kilometre uzunluğundaki çayın 80 kilometresi Muğla sınırları içinde.Eşen Çayı yaz aylarında özellikle kano turuna katılmak isteyenlerin akınına uğruyor.Yapılan turlar, 15 kilometrelik bir mesafe kano ile geçilerek Patara kumsalında son buluyor.Güzergahın bir bölümünde çamur banyosu molası veriliyor.Kokusuz çamur havuzlarına balıklama atlayıp baştan aşağı çamura bulananlar fotoğraf çektirmeyi ihmal etmiyor.Çamurdan kurtulmak için tek yol Eşen Çayı’nın buz gibi sularına kendinizi bırakmak.Nehrin etrafında okaliptus ağaçları yükseliyor.
Kanyon asma köprülerle süslü
Gürcistan’ın Batum kentinde denize dökülen Çoruh Nehri, Artvin’in Yusufeli ve Erzurum’un İspir ilçelerine kadar uzanan yaklaşık 460 kilometrelik bir alanı kapsıyor. Çoruh Nehri Vadisi, tümüyle turizme açık. Artvin - Yusufeli ve Yusufeli - Erzurum arası çalışan otobüs ve minibüslerle Çoruh Vadisi’nin her yerine ulaşmak mümkün. Buralardaki ilçelerde küçük oteller ve pansiyonlar var. Nehir boyunca uzanan ve zaman zaman kanyon halini alan sarp kayalar, taş ve asma köprülerle süslü. Yöreye özgü ahşap evler vadiye değişik bir güzellik katıyor. Bu arada Yusufeli’nde Çoruh Nehri’nin kolu olan Barhal Çayı, rafting için Türkiye’nin en önemli birkaç parkurundan biri olarak gösteriliyor.
En çok turist çeken yerlerden biri:
Fethiye’ye bağlı Kayaköy sınırları içerisindeki Saklıkent Kanyonu, 18 kilometre uzunluğunda ve 300 metre derinliğinde.Türkiye’nin en çok turist çeken kanyonları arasında.Her yıl ortalama 200- 250 bin kişi ziyaret ediyor.Roma Dönemi’ne ait 16 mağaranın bulunduğu kanyon, suların aşındırmasıyla oluşmuş.2- 3 bin yıl önce sığınak olarak kullanılmış. Dik vadi yamaçlarına sahip Saklıkent Kanyonu Milli Park alanında kızılçam, karaçam ve sedir çoğunlukta.Ayrıca Aktez Yaylası’nın güneydoğusu, soğanlı bitkilerin endemik olarak yetiştikleri saha olarak biliniyor.Konaklama için ağaç evler, moteller ve restoranlar var. Rafting sporu yapılıyor.
Doğa yürüyüşleri yapılıyor:
Antalya’nın kuzeyinde Düzlercam Parkı yakınındaki Güver Uçurumu Kanyonu, 2 kilometre uzunluğa, 30 metre genişliğe ve 115 metre derinliğe sahip.Suyun kayaları aşındırmasıyla meydana gelmiş.Antalya merkezinden 20 kilometre uzaklıkta.Konaklama için bir tesis bulunmuyor ancak, Düzlerçamı Piknik Alanı’nda günübirlik konaklama yapılabiliyor.Akdeniz bitki örtüsü maki, ardıç, meşe, pırnal meşesi, sakız, keçiboynuzu ve funda gibi ağaç ve çalı toplulukları var.Parkta, Geyik Dağı keçisi, tilki, kurt, üveyik, kartal ve doğan kuşları da bulunuyor. Doğa yürüyüşleri yapılabiliyor.
İçinde 105 tane kaya kilisesi var:
Aksaray il sınırlarında bulunan Ihlara Vadisi 14 kilometre uzunluğunda.Yer yer 150 ile 200 metre arasında değişen vadileri var.Aksaray merkezden dolmuşa binerek gidilebiliyor. Hasan Dağı’na yakın olan Ihlara Vadisi’nde geçmiş zamanda yaşanan volkanik püskürmeyle oluşan volkanik tabakaların ve buradan çıkan bazalt ve andezit yoğunluklu lavların soğumasıyla ortaya çıktığı varsayılıyor.Vadi Ihlara Kasabası’dan başlayıp, Selime Kasabası’nda son buluyor.Vadi boyunca kayalara oyulmuş sayısız barınaklar, mezarlar ve kiliseler var.Bazı barınaklar ve kiliseler ise yeraltı şehirlerinde olduğu gibi birbirlerine tünellerle bağlanıyor.Vadi içerisinde bulunan 105 kiliseden bazıları ziyaretçilere açık.
Cennetten bir köşe:
Mersin’in Erdemli İlçesi’ndeki Lamas Kanyonu, yerli ve yabancı turistlerin ilgi odağı.Toroslar’dan doğan Limonlu Deresi’nin kıvrımlar yaparak denize kavuşurken oluşturduğu 114 kilometrelik Lamas Kanyonu, zaman zaman 200 metre yüksekliğe ulaşan iki taraflı dik duvarlara sahip.Patika bir yol kanyon boyunca uzanırken, ziyaretçiler çayda yüzme imkanı buluyor.Tarihi mekanlar ve meyve bahçeleri trekkingçiler ve kampçılar için vazgeçilmez yerlerin başında geliyor.Lamas Kanyonu’nun Limonlu beldesi yakınlarında Kayacı Vadisi ise cenetten bir köşe.Vadiye günübirlik turlar düzenleniyor.Çaya paralel piknik alanında, Lamas Nehri üzerinde oturma yerleri bulunuyor.
Su sporları için elverişli:
Orta Toroslar’dan doğan Göksu Nehri, rafting ve kano sporu tutkunlarının uğrak yeri.Ermenek Çayı ve Pirinçsuyu’ndan oluşan iki kol, Mut İlçesi’nin Suçatı Köyü’nde birleşip, Göksu adını alıyor.Nehir 260 kilometre uzunluğunda.Akarsu sporları için elverişli, geniş bir yatağa sahip.Nehir, Mut’u geçtikten sonra derin ve sert yamaçları olan bir kanyona girerken, nehirle kanyon duvarlarının yüksekliği zaman zaman 100 metreyi buluyor.Genellikle yavaş akışlı bir nehir olması nedeniyle raftinge yeni başlayanların deneyim kazanmaları için son derece uygun. Kano sporları da yapılıyor.
*Mağaraların oluşumunu araştırıp bulduğunuz resim ve yazıları sınıf ort***** getirerek arkadaşlarınızla paylaşınız.
Yeraltında bulunan, en az bir insanın girebileceği kadar genişliğe sahip olan boşluklara mağara denir. Bunlar bir kaç metreden, kilometrelerce uzunluk ve yüzlerce metre derinlik veya yüksekliğe ulaşabilirler. Mağaralar oluşum şekline göre: doğal ve yapay mağaralar olarak iki gruba ayılır. İnsanların kazdığı (kaya mezarları ile volkanik tüf veya marnlarda açılan yeraltı şehirleri, kaya evleri ve tapınaklar, meyve-sebze depoları… vb. ) veya hayvanların oyduğu boşluklar yapay mağaraları oluştururlar.
Buna karşılık ana kaya oluşurken veya oluştuktan sonraki fizik-kimyasal olaylarla oluşan mağaralara da doğal mağara adı verilir. Bu grup mağaralar oluştuğu kayaya bağlı olarak, gelişim zamanına göre birincil mağaralar veya ikincil mağaralar olmak üzere iki alt gruba ayrılırlar. Ana kaya ile birlikte oluşan mağaralara birincil mağara adı verilir. Lav mağaraları, buzul mağaraları, travertenler boşlukları gibi. Ana kaya oluştuktan sonra gelişen mağaralara da ikincil mağaralar adı verilir. Karbonatlı (kireçtaşı, dolomilik kireçtaşı, dolomit, karbonat çimentolu konglomera ve kumtaşı), sülfat (jips) ve klorürlü (tuz) kayaların yeraltı suları tarafından aşındırılması sonucu oluşan mağaralar bu grupta yer alırlar. Mağaraların oluşumuna ortam hazırlayan en önemli kaya, kireçtaşıdır. (Mağara Oluşumu)
Derinlikleri yüzlerce metreyi bulabilen bu mağaraların araştırması son derece zor ve tehlikelidir. Buna karşılık ova, göl veya nehir seviyesine yakın bölgelerde veya hemen altlarında geçirimsiz birimlerin bulunduğu kireçtaşlarında son derece uzun ve yatay mağaralar gelişmiştir. Bu mağaralara dışarıdan su girse de (düden veya subatan), çoğunlukla içinden su çıkan kaynak durumundadır. Birbirine bağlı bir kaç kattan oluşan bu mağaraların içleri yer yer göller, damlataş havuzları ve her türden damlataşlar ile kaplı olabilir. Mağaralar karanlık boş galeri ve salonlardan oluşmamışlardır. İçleri, yerüstü ve yeraltı suları tarafından dışarıdan getirilmiş kil, mil, çakıl, blok ve moloz yığınları ile yerinde oluşmuş damlataşlar ile kaplıdır. Mağara çökellerinin biçim, boyut ve değişik renkli olmalarında mağaranın geliştiği ana kayanın kimyasal bileşimi, tabakaların duruşları, çatlak veya kırık yapıları ile yeraltı sularının fiziksel ve kimyasal özellikleri belirleyicidir.
Yeraltı sularının genel özellikleri, mağaraya giriş şekilleri, mağaradaki hareketleri ve mağarayı oluşturan kayacın fiziksel-kimyasal yapısına göre damlataşları 5 gruba ayrılır:
1- Damlama ve sızma ile oluşan damlataşlar (sarkıt, dikit, sütun, duvar damlataşları, göğüslük, sayvan, soğan sarkıt, fil ayağı sarkıt, mantar dikit…)
2- Aykırı (erratik) şekiller (heliktik veya eksantrik, mağara kalkanı,. mağara çiçeği, mağara iğnesi, mağara karnı baharı, patlamış mısır şekillileri… )
Mağaraya ulaşan suların ilk oluşturduğu şekil sarkıtlardır. Tavandaki çatlaklar veya tabaka aralarından damlayan bu sularda bir kısım CO2′in serbest hale geçmesiyle damlanın çevresinde ince, yarım küre şeklinde CO3 çökelir. Dairesel çekirdeğin ortası boş olduğundan, su buradan damlar. Damlayan her su, bu çekirdeği silindirik olarak büyütür. Böylece, zamanla içi boş, genişliği her yerde eşit çubuk makarna veya tüp şeklinde saydam şekiller oluşur. Sarkıt oluşumunun başlangıç dönemini karakterize eden bu şekillere makarna sarkıt adı verilir ve damlamanın seyrinde herhangi bir değişiklik olmadığı sürece çapları 5–10 mm, boyları 1–3 metreye ulaşabilir.
Düşey yönde büyüyen makarna sarkıtlarının içindeki kanalın tıkanması veya su akımında küçük bir değişikliğin olması durumunda, sular makarnanın içinden değil, dış yüzünden akarlar. Böylece düşey yönde uzama ile yanal yönde kalınlaşma birlikte olur. Dış görünümleri genel olarak havuca benzeyen sarkıtların geometrileri, damlanın devamlılığına, çatlak yapısına, tabakaların duruşuna, mağara tavanının yüksekliğine ve mağaradaki yeraltı suyunun oynama düzeyine göre: huni, küre, yumru veya silindir şeklinde olabilir. Dış yüzeylerinde, genellikle yüzeye paralel olarak gelişen büyüme tabakalarının enine kesitleri, iç içe halkalar şeklindedir.
Mağara tavanından damlarken sarkıtları oluşturan veya oluşturmayan kalsiyum bikarbonatlı sular tabanda düştükleri noktada, buharlaşma ve C02 kaybı nedeniyle, bir çekirdek etrafında çökelirler. Damlama sonucu sıçrayarak yayılan suların, damlama noktasındaki çekirdeğin çevresindeki karbonat çökelimi üst üste devam ederek dikitleri oluşturur. Şekli ve büyüklükleri tavandan düşen suyun akış şekli ve miktarı ile içerdikleri CO3 oranına bağlı olarak değişen dikitler, başlangıçta kubbe biçimindedir ve üst kesimleri damlamaya bağlı olarak çukurdur. Genel olarak kesintisiz damlayarak akan sular, taban ve üst kesimlerinin kalınlıkları hemen hemen birbirine eşit dikitleri oluşturur. Buna karşılık kalınlığı az, boyu büyük dikitler ise akışı az olan sızıntıların altında oluşurlar. Dikitlerin şekillerinde görülen değişiklik veya bozulmalar, büyümeleri sırasında iklim koşullarındaki farklılıklar ile mağaradaki çökme ve oturmalardan ileri gelir.
Mağaralarda en çok görülen şekillerden biri de duvar damlataşlarıdır. Mağara duvarı ve duvara yakın tavandan sızan suların oluşturduğu bu şekiller perde damlataşı, bayrak damlataşı, org ve flama gibi adlar alırlar. Mağara tavan, duvar veya tabanında, yer çekimine aykırı olarak değişik yönlerde ve şekillerde gelişmiş, karbonatlı ve sülfatlı çökellere aykırı şekiller adı verilir. Bu şekillerden en yaygın olanı ekzantrik (heliktittir). Mağaraların rüzgar hareketi olan alçak tavanlı, dar girinti veya galerilerinde oluşan ekzantrikler, değişik yönlerde (aşağı, yukarı, yanal) gelişmiş, tüpsü veya makarna sarkıtlardan meydana gelmişlerdir.
Eğimi az mağaralardaki çalkantılı gölcükler ile belirgin bir akışı olan yeraltı derelerinin tabanında; yan duvarlarda ve su düzeyinin hemen üzerinde damlataş havuzları oluşur. İçinde su bulunan çoğu mağarada gelişebilirlerse de genellikle akış hızı az yeraltı dereleri ile arkası kesilmeyen sızıntılı su giriş önlerinde meydana gelen damlataş havuzları, mağaraların karşılıklı iki duvarını set şeklinde birleştirdikleri gibi, iç içe halkalar şeklinde de gelişebilirler. Genel olarak 0,2–5 m derinliğinde olan havuzlar, suyun geldiği yöne doğru yükselerek (iç bükey) gelişirler ve üstleri kubbe şeklinde kapanabilir.
*Çalışmanızı yapacağınız süreyi, uygulama ve araştırma basamaklarını ve değerlendirme kriterleri
ni öğretmeninizle birlikte belirleyiniz.
demelankolim, 10 Ekim 2010
Quickplay, Hedefe yürürken, (silinen üye ve diğer 6 kişi bunu beğendi.
İNCELEME SAYFA 11 LİSE 10.SINIF COĞRAFYA DERSİ KİTABI LİSE 2.SINIF
Kayaköy Polyesi (Fethiye-Muğla) kireç taşının erimesi sonucu gelişmiş bir karstik yüzey şeklidir. Yukarıdaki harita, “Coğrafi Bilgi Sistemleri” ile hazırlanmış “Sayısal Yükselti Modeli” olup Kayaköy Polyesi’nin yüzey şekli özelliklerini göstermektedir. Yeşil renk, polye tabanı olup verimli tarım arazilerini; diğer renkler ise yükseltileri belirtmektedir.
Yukarıdaki harita Kayaköy Polyesi’nin kayaç özelliklerini göstermektedir. Mavi renk kireç taşını, açık gri renk alüvyonu temsil etmektedir. Düz ve kesik çizgiler dikliklere işaret etmektedir.
İNCELEME SAYFA 14 LİSE 10.SINIF COĞRAFYA DERSİ KİTABI LİSE 2.SINIF
Yukarıda verilen Bakırçay Vadisi ve yakın çevresinin yüzey şekillerini gösteren uydu görüntüsü ile kayaç türlerini gösteren jeoloji haritasını karşılaştırınız. Dirençli ve dirençsiz kayaçlar üzerinde hangi tür yer şekillerinin bulunduğunu söyleyiniz.
Resimdeki Madra ve Yunt dağları yamaçları geçmiş zamandaki volkanizmanında etkileriyle Mağmatik(a) kayaçlarla kaplanmıştır.Yamaçların bittiği noktalarda yer yer yüksek sıcaklık ve basınca maruz kalarak başkalaşmış Metamorfik (P) kayaçlar , Vadi boyu çukurda kalması nedeniyle tortulanma alanıdır.Yeni ve eski Tortul Kayaçlar görülmektedir.Bu noktada dirençli kayaçlar üzerinde yükseltisi fazla - dağlık alanlar dirençsiz kayaçlar üzerinde yükseltisi az olan aşınmaya birikmeye daha müsait tortul kayaçlar yer alır.
ETKİNLİK SAYFA 13 LİSE 10.SINIF COĞRAFYA DERSİ KİTABI LİSE 2.SINIF
Yukarıdaki şekilde boş bırakılan kutucuklara erime, sıcaklık ve basınç kelimelerini yerleştiriniz. Şekil 17′yi inceleyerek kayaç döngüsünün nasıl oluştuğunu açıklayınız. Kayaçların dönüşümünde sıcaklık ve basıncın etkisini açıklayınız.
TURUNCU OKLARA = ERİME
KIRMIZI OKLARA= SICAKLIK VE BASINÇ
***KAYAÇLAR SICAKLIK VE BASINCIN ETKİSİNDE KALARAK DEĞİŞİME UĞRAYARAK METAMORFİK (BAŞKALAŞIM) KAYAÇLARI MEYDANA GETİRİRLER. OLUŞAN BAŞKALAŞIM KAYAÇLARI SERT VE AŞINMAYA KARŞI DAYANIKLIDIR.
MAGMANIN SOĞUMA VE KATILAŞMASI İLE PÜSKÜRÜK-MAGMATİK KAYAÇLAR MEYDANA GELİR.
PÜSKÜRÜK-MAGMATİK KAYAÇLAR AYRIŞARAK TORTULLARI MEYDANA GETİRİR.
TORTULLARIN SIKIŞMA VE ÇİMENTOLAŞMASI İLE TORTUL KAYAÇLAR OLUŞUR.
TORTUL KAYAÇLAR VE PÜSKÜRÜK KAYAÇLARIN SICAKLIK VE BASINÇ ALTINDA KALMASI İLE BAŞKALAŞIM KAYAÇLAR OLUŞUR.
BAŞKALAŞIM KAYAÇLAR,TORTUL KAYAÇLAR VE PÜSKÜRÜK KAYAÇLAR AYRIŞARAK TORTULLARI MEYDANA GETİRİR.
BAŞKALAŞIM KAYAÇLAR,TORTUL KAYAÇLAR VE PÜSKÜRÜK KAYAÇLAR ERİME İLE MAĞMAYA DÖNÜŞÜR.
Hedefe yürürken, (silinen üye, (silinen üye ve diğer 5 kişi bunu beğendi.
1. BÖLÜM ÖLÇME DEĞERLENDİRME SORULARININ CEVAPLARI SAYFA 15 LİSE 10.SINIF COĞRAFYA DERSİ KİTABI LİSE 2.SINIF
1.Tor topografyası GRANİT bloklarından oluşur.
2.Tortul kayaçlar SICAKLIK ve BASINCIN etkisi ile metamorfik kayaçlarına dönüşür.
3.Magma SOĞUMA ve KATILAŞMA sonucu püskürük kayaçlara dönüşür.
4.Sıcaklık ve basınç altında formasyona uğrayarak oluşan kayaçlara BAŞKALAŞIM KAYAÇLAR adı verilir.
5.Pamukkale travertenleri oluşum bakımından KİMYASAL TORTUL kayaçlar grubuna girer.
Aşağıdaki ifadelerin doğru veya yanlışlığını yanlarındaki kutucukları işaretleyerek (x) belirtiniz. D Y
1.Kalkerli arazide peri bacaları oluşur.Y
2.Kireç taşlarının çözülmesi ile karstik mağaralar oluşmuştur.D
3.Kömürün metamorfizmaya uğraması sonucu elmas oluşur.D
4.Kolay aşınan ve parçalanan kayaçlar alçak ve belirgin olmayan yer şekillerini meydana getirir.D
1.Mağaralarda oluşan sütunlar aşağıdaki kayaç gruplarından hangisine örnektir?
A) Püskürük B) Başkalaşım C) Kimyasal tortul+ D) Kırıntılı tortul E) Organik tortul
2.Ürgüp-Göreme çevresindeki peri bacalarının oluşumunda aşağıdaki kayaçlardan hangisi etkili olmuştur?
A) Kalker B) Bazalt C) Granit D) Tüf+ E) Obsidiyen
3.Resimdeki yüzey şeklinin oluşmasında aşağıdaki faaliyetlerden hangisi etkili
A) Erime B) Tortullanma C) Başkalaşım+ D) Aşınma E) Ayrışma
4.Granit ve bazalt gibi kayaçların yaygın olarak bulunduğu bir ülke için aşağıdakiierden hangisi kesin
A) Volkanizma olayı çok olmuştur.+ B) Eski bir kara parçasıdır. C) Buzullar etkilidir.
D) Taş kömürü yatakları yaygındır. E) Yeryüzü şekilleri peneplen hâline gelmiştir.
ETKİNLİK SAYFA 19 LİSE 10.SINIF COĞRAFYA DERSİ KİTABI LİSE 2.SINIF
Şeffaf bir kâğıt üzerine kıtaları ve levha sınırlarını çiziniz.
Hazırladığınız bu haritanın üzerine deprem kuşaklarını genel hatlarıyla mavi kalem kullanarak çiziniz.
Aynı harita üzerine volkan kuşaklarını genel hatlarıyla kırmızı kalem kullanarak çiziniz.
Çıkan sonucu ve nedenlerini defterinize yazınız. Not: Aynı çalışmayı bilgisayarda da yapabilirsiniz. Yaptığınız bu çalışmayı ürün dosyanızda saklayınız.
SONUÇ: Levha sınırları, deprem kuşakları ve volkan kuşaklarının bulunduğu alanlar birbirleri ile paralellik gösterir.Levha sınırları yerkabuğunun kırık ve hareketli alanları olduğu için bu alanlardaki sıkışma ve gerilimler sonucu depremler oluşur ve aynı zamanda buralar yerkabuğunun zayıf noktaları olduğu için magma bu alanlardan yeryüzüne çıkar ve volkanik kuşaklarda levha sınırlarına paralellik gösterir.
ETKİNLİK SAYFA 18 LİSE 10.SINIF COĞRAFYA DERSİ KİTABI LİSE 2.SINIF
Yukarıdaki haritada, levha sınırlarını ve levhaların hareket yönlerini inceleyerek birbirinden uzaklaşan ve birbirine yaklaşan levhaları defterinize yazınız.
PASİFİK LEVHASI-KOKOS LEVHASI
PASİFİK LEVHASI-NAZKA LEVHASI
PASİFİK LEVHASI-ANTARTİKA LEVHASI
NAZKA LEVHASI-ANTARTİKA LEVHASI
NAZKA LEVHASI-KOKOS LEVHASI
AVUSTRALYA LEVHASI-ANTARTİKA LEVHASI
GÜNEY AMERİRA LEVHASI-AFRİKA LEVHASI
KUZEY AMERİRA LEVHASI-AFRİKA LEVHASI
KUZEY AMERİRA LEVHASI-AVRASYA LEVHASI
ANTARTİKA LEVHASI-AFRİKA LEVHASI
PASİFİK LEVHASI-AVRASYA LEVHASI
PASİFİK LEVHASI-AVUSTRALYA LEVHASI
HİNDİSTAN LEVHASI-AVRASYA LEVHASI
ETKİNLİK SAYFA 20 LİSE 10.SINIF COĞRAFYA DERSİ KİTABI LİSE 2.SINIF
Çevrenizde sıcak su kaynağı var mı? Varsa bu kaynaklardan nasıl yararlanıyorsunuz? Açıklayınız.
Çevremizdeki sıcak su kaynakları vardır.Çevremizdeki sıcak su kaynaklarından evlerin ve seraların ısıtılmasında , şifa bulmak amacıyla, enerji üretiminde kullanılır.
Yer altı sularının ısınmasında güneş enerjisi etkili midir? Nedenini açıklayınız.
Güneş etkili değildir. Güneş ışınları yer altına ulaşamaz, yeryüzünü ısıtan güneşin ısısı yerin 10 m altına kadar etkili olabilir ve etkisi son derce azdır.
Resimde gördüğünüz gibi yeryüzündeki sıcak su kaynakları da bir ısı kaynağı tarafından ısıtılır.
Peki bu ısı kaynağı nedir ve nasıl ısıtıyor olabilir?
Yerin iç ısısıdır. Yer kabuğundan aşağıya doğru inildikçe her 33 metrede sıcaklık ortalama 1 °C yükselmektedir.
Yer kabuğunun faylarla parçalandığı alanlarda ise 1 °C sıcaklık artışı her 2-3 metrede olmaktadır. Bu alanlar, sıcak su kaynaklarının oluşumu için oldukça uygun koşullara sahiptir.Yer kabuğunun faylarla parçalandığı yerlerde yüzeye yakın sıcak alanlar bulunur. Bu sıcak alanlar, fay kırıkları ile magmanın yüzeye sokulmasıyla oluşur. Yüzey suları faylar aracılığı ile sıcak alanlara kadar iner. Burada magmanın etkisiyle ısınır ve yine fayları takip ederek yüzeye ulaşır. Böylece sıcak su kaynakları oluşur.
ETKİNLİK SAYFA 21 LİSE 10.SINIF COĞRAFYA DERSİ KİTABI LİSE 2.SINIF
*Dünya sıcak su kaynakları haritası ile Dünya fay haritasını çakıştırıp arasında nasıl bir ilişki olduğunu açıklayınız.
Dünya sıcak su kaynakları ile Dünya’daki faylar arasında yakın bir ilişki vardır.Yer kabuğunun faylarla parçalandığı yerlerde yüzeye yakın sıcak alanlar bulunur. Bu sıcak alanlar, fay kırıkları ile magmanın yüzeye sokulmasıyla oluşur. Yüzey suları faylar aracılığı ile sıcak alanlara kadar iner. Burada magmanın etkisiyle ısınır ve yine fayları takip ederek yüzeye ulaşır. Böylece sıcak su kaynakları oluşur. Fayların olduğu yerlerde sıcak su kaynakları yaygın olarak bulunur.
*Dünya siyasi haritasından yararlanarak Dünya sıcak su kaynakları haritasındaki boş bırakılan yerlerin isimlerini yazınız.
EN BATIDA HAWAİ, ORTADA İZLANDA VE GÜNEYDOĞU’DA YANİ ZELLANDA
PERFORMANS ÖDEVİ SAYFA 20 LİSE 10.SINIF COĞRAFYA DERSİ KİTABI LİSE 2.SINIF
Sıcak su kaynaklarının kullanım alanlarını araştırınız. Bunları fotoğraflarla ve şemalarla destekleyiniz. Çalışmanızı sınıfta anlatınız.
Evlerin ve seraların ısıtılmasında , şifa bulmak amacıyla, sebze-meyve kurutmada , yolların ve hava alanların ısıtılmasında ve enerji üretiminde kullanılır.
ETKİNLİK SAYFA 22 LİSE 10.SINIF COĞRAFYA DERSİ KİTABI LİSE 2.SINIF
*Sayfa 19′daki volkanik kuşaklar haritasından yararlanarak volkanizma ile sıcak su kaynakları arasındaki ilişkiyi açıklayınız.
Dünya üzerindeki volkanik alanlarla; deprem bölgeleri, fay hatları, genç kıvrım dağları ve sıcak su kaynakları arasında bir paralellik vardır. Bu alanların çoğu Kıta veya levha sınırlarında yer alır. Genç sıradağlar, Volkanlar, volkanik ada yayları, Okyanus ortası sırtları, Büyük trans form faylar, grabenler, sıcak su kaynakları, deprem zonlarının hemen hepsi bu hatlardadır. Sebebi bu alanlarda yer kabuğunun hareket halinde olmasıdır.
*Harita 7 üzerinde yer alan kaynaklardan A ve B noktalarındaki su kaynakları soğuk; C, D ve E noktalarındaki su kaynakları sıcaktır. Neden?
A ve B noktaları LEVHA SINIRINDAN UZAK VE BU NEDENLE SULARI SOĞUKTUR.
C ,D ve E noktaları LEVHA SINIRINDADIR,BU ALANLARDA YERİN İÇ ISISI DAHA FAZLA HİSSEDİLİR VE SULARI SICAKTIR.
Tabloda belirtilen ülkelerdeki sıcak su kaynaklarının oluşumunda etkili olan faktörü, Dünya volkan ve deprem haritalarından yararlanarak bulunuz. Örnekteki gibi karşılarına işaretleyiniz.
Aşağıdaki şekil ile yanda verilen bilgileri eşleştirerek doğru olan sayıları uygun kutulara yerleştiriniz.
3.Yükselerek yeryüzüne çıkar, böylece sıcak sular oluşur.
2.Isı kaynağı tarafından ısıtıldıktan sonra
1.Yeryüzünden süzülen soğuk sular, yer altına sızar.
Quickplay, Hedefe yürürken, (silinen üye ve diğer 4 kişi bunu beğendi.
2.BÖLÜM ÖLÇME DEĞERLENDİRME SORULARININ CEVAPLARI SAYFA 24 - 25 LİSE 10.SINIF COĞRAFYA DERSİ KİTABI LİSE 2.SINIF
1.Yeryüzünde depremler ve volkanik olaylar neden levha sınırlarında yoğunlaşmıştır?
Levha sınırları, deprem kuşakları ve volkan kuşaklarının bulunduğu alanlar birbirleri ile paralellik gösterir.Levha sınırları yerkabuğunun kırık ve hareketli alanları olduğu için bu alanlardaki sıkışma ve gerilimler sonucu depremler oluşur ve aynı zamanda buralar yerkabuğunun zayıf noktaları olduğu için magma bu alanlardan yeryüzüne çıkar ve volkanik kuşaklarda levha sınırlarına paralellik gösterir.
2.Dünya’da deprem riskinin az olduğu yerler nerelerdir? Nedenini açıklayınız.
Deprem riskinin az olduğu alanlar Amerika kıtasının doğusu,Afrika’nın batısı Asya kıtasının kuzey kesimleri örnek verilebilir.
Nedeni bu alanları Levha karşılaşma alanlarından uzakta olmaları ve oluşumunu tamamlamış eski kara kütleleri olmalarıdır.
Buralar artık tam olarak oturmuş noktalar olduğundan tektonik hareketlere çok fazla görülmez.
3.2004′te Endonezya’da meydana gelen depreme hangi levhaların hareketi neden olmuştur?
Hindistan,Avustralya,Filipin,Avrasya levhalarının hareketi neden olmuştur.
Dünya’daki büyük levhalar haritasından yararlanarak açıklayınız.
4.İzlanda’nın kutba yakın bir bölgede bulunmasına rağmen sıcak su kaynaklarına sahip olmasının
İzlandanın bulunduğu noktadan sayfa 18-19 daki haritalarda levha hareketleri görülür bu nedenle bölgede volkanik faaliyetler görülür.
5.Sıcak su kaynakları Dünya’nın nerelerinde yoğunlaşmıştır? “Sıcak su kaynaklarının dağılışı haritasından yararlanarak açıklayınız.
Hawai,Pasifik Çevresi(Kuzey ve Güney Amerika Kıtalarının batı kıyıları, Filipinler,Japonya,Malezya,Endonezya,Yeni Zellanda)Türkiye,İtalya,Yunanistan,Fas,Cezayir, İzlanda- Atlas Okyanusunun orta kesimlerinda yoğunlaşmıştır.
1.Yanal levha hareketlerinin olduğu alanlarda DEPREMSELLİK artar.
2.Depremler ve volkanik faaliyetler LEVHA SINIRLARININ KARŞILAŞTIĞI alanlarda görülür.
3.İki levhanın birbirine doğru yaklaştığı dalma batma zonlarında YÜKSELTİ ve DERİNLİK artar.
Aşağıdaki ifadelerin doğru veya yanlışlığını yanlarındaki kutucukları işaretleyerek (x) belirtiniz.
1.Levha sınırları ile deprem kuşakları arasında paralellik yoktur.Y
2.Levha sınırları hareketli ve dayanıksız alanlar olduğu için buralarda depremler ve volkanizma sık yaşanır.D
3.İskandinavya Yarımadası’nda sık sık deprem olmaktadır.Y
4.Okyanus tabanlarında levhaların birbirinden uzaklaştığı yerlerde yükselmeye başlayan magma, levha sınırında katılaşarak levhaların hareketlerine neden olur.D
5.Sıcak su kaynakları karstik alanlarda yaygındır.Y
6.Sıcak su kaynakları mineralce zengindir.D
7.Sıcak su kaynaklarının bulunduğu yerlerde deprem olmaz.Y
8.Türkiye, sıcak su kaynakları açısından zengin bir ülke değildir.Y
1.Dünya üzerinde volkanik alanların ve deprem kuşaklarının dağılışında bir paralellik göze çarpar. Aşağıdakilerden hangisi bu durumun nedenidir?
A)Bu alanların levha sınırında yer alması+
B)Bu alanların gevşek dolgu alanı olması
C)Bu alanlarda dış kuvvetlerin etkili olması
D)Bu alanların okyanus tabanı olması
E)Bu alanların I. Zaman arazisi olması
2.Dünya üzerinde bazı alanlarda depremler sık görülürken bazı alanlarda seyrek görülmesinin
temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A)Ortalama yükseltilerinin farklı olması
B)Ekvator’a uzaklıklarının farklı olması
C)Levha sınırında yer almaları+
D)Farklı dirençteki kayaçlardan oluşmaları
E)İklim özelliklerinin farklı olması
3.Yeryüzünde aktif volkanların büyük bir kısmı, ateş çemberi adı verilen Büyük Okyanus çevresinde
ve Akdeniz ülkelerinin bazılarında bulunur.
Buna göre, aşağıdaki ülkelerin hangisinde etkin volkan yoktur?
4.Fay hatları, yer kabuğunun zayıf ve hareket hâlindeki bölgeleridir. Bazı alanlar fay hatlarına
Aşağıdakilerden hangisi bu alanlardan biri değildir?
C)Genç kıvrım dağlar
D)Sıcak su kaynakları
5.Aşağıdaki durumların hangisinde bir kaynak suyunun sıcaklığı yıl boyunca pek fazla değişmez?
A)Yağmur ve kar sularıyla besleniyorsa
B)Debisi yıl içinde azalıp çoğalıyorsa
C)Orta enlemlerdeki bir bölgede yer alıyorsa
D)Su yerin derinliklerinden geliyorsa+
E)Taban suyu seviyesi yüksekse
Yukarıdaki ülkelerin hangilerinde volkanizma daha çok etkilidir?
A) I ve II+ B) I ve III C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV
7.Yer kabuğunun yaşlı kıvrım bölgelerinde depremler nadir görülür ve etkileri de
Aşağıdaki bölgelerden hangisi buna örnek olarak gösterilebilir?
ETKİNLİK SAYFA 28 LİSE 10.SINIF COĞRAFYA DERSİ KİTABI LİSE 2.SINIF
Aşağıda verilen şekilden yararlanarak soruları cevaplayınız.
*Su kaynakları arasında nasıl bir ilişki vardır?
Dünya’daki su kaynaklarını okyanuslar, denizler, göller, akarsular, kar ve buzullar ile yer altı suları oluşturur. Yeryüzündeki sular sürekli bir döngü içerisindedir. Tüm su kaynaklarından sıcaklığın etkisiyle buharlaşan sular, tekrar yağış olarak yeryüzüne düşer. Irmakları, denizleri, gölleri ve yer altı sularını besler. Su kaynaklarının hepsi birbiri ile yakın bir ilişki içinde olup, su döngüsü ile birbirine bağlıdır. Su döngüsü ile birbirlerini beslemektedirler.
*Yeryüzündeki sular hangi hâllerde bulunmaktadır?
Okyanus ve denizler ile bazı göllerde acı su veya tuzlu su olarak, akarsu ve göllerin bazıları ile yeraltı sularının genelinde tatlı su olarak, ayrıca kutup bölgelerinde ve yüksek dağ zirvelerinde katı su ( buz) olarak, Atmosferde ise su buharı( Gaz) olarak bulunmaktadır.
Katı, sıvı ve gaz halinde bulunmaktadır.
*Su döngüsü şemasından yararlanarak yer altı ve yer üstü su kaynaklarına ait kavram haritası oluşturunuz.
ETKİNLİK SAYFA 29 LİSE 10.SINIF COĞRAFYA DERSİ KİTABI LİSE 2.SINIF
Aşağıdaki soruları Dünya’da kişi başına düşen tatlı su dağılımı haritasını ve grafik 2′deki oranları dikkate alarak cevaplandırınız.
*Yeryüzündeki su kaynakları dengeli bir dağılış gösteriyor mu?
*Yeryüzünde en fazla suya sahip kaynak hangisidir?
*Yeryüzünde kişi başına düşen tatlı su miktarının en çok ve en az olduğu alanlar hangileridir?
Kuzey Amerika Özellikle Kanada, Orta ve Güney Amerika, Avrupa’nın kuzeyi ve yer yer batı kesimleri, Asya’nın kuzeyi özellikle Sibirya, Asya’nın güneyi ve güneyindeki Endonezya, Malezya, Filipinler , Avustralya kıtaları kişi başına düşen tatlı su miktarının en fazla olduğu sahalardır.
Yeryüzünde en az tatlı suya sahip alanlar çöl alanlarıdır. Özellikle Kuzey Afrika( Büyük Sahra), Afrika’nın Doğu ve güney kısımları( Kenya, Güney Afrika ( Kalahari Çölü),Zimbapve,) Asya’da Arabistan çöl bölgesi, Pakistan, Avrupa’da Polonya çevresi kişi başına tatlı miktarının en az olduğu yerlerdir.
*Yeryüzündeki tatlı su kaynakları tükenebilir mi? Bu konudaki düşüncelerinizi söyleyiniz.
Su döngüsü ile tatlı su kaynakları kendisini yanileyebilmesine rağmen yeryüzündeki tatlı su kaynakları giderek azalmaktadır. Gerek iklim şartlarında meydana gelen değişmeler, gerekse insanoğlunun doğal dengeyi bozması ve çölleşme, ayrıca her geçen gün artan aşırı nüfus ve artan tatlı su ihtiyacı, gerekse de çevre kirlenmesinin her geçen gün hızla artması tatlı suları azalmakta ve ihtiyacında sürekli artması tatlı su kaynaklarının tükenmekte olduğunu göstermektedir.
PERFORMANS ÖDEVİ SAYFA 31 LİSE 10.SINIF COĞRAFYA DERSİ KİTABI LİSE 2.SINIF
Atlaslarınızdan yararlanarak yeryüzündeki başlıca büyük denizlerin isimlerini öğreniniz. İsimleri ni öğrendiğiniz bu denizleri bir “Dünya dilsiz haritası” hazırlayarak üzerinde gösteriniz.
ETKİNLİK SAYFA 30 LİSE 10.SINIF COĞRAFYA DERSİ KİTABI LİSE 2.SINIF
Aşağıdaki harita ve grafiklerden yararlanarak soruları cevaplandırınız.
*Dünya’daki su ve karaların kapladığı alanların birbirlerine olan oranlarını belirtiniz.
Dünya alanının % 71 lik kısmını sular kaplarlar. ( 361 milyon km² si deniz ve okyanus, 149 milyon km² si karadır. ) % 29′luk kısmını karalar oluşturmaktadır. Tek başına büyük okyanus tüm karalardan fazladır.
*Okyanusları büyüklüklerine göre sıralayınız.
Büyük Okyanus > Atlas Okyanusu > Hint Okyanusu
*Büyük Okyanus, Atlas Okyanusu, Hint Okyanusu’nu harita üzerine yerleştiriniz.
*Okyanusların hangi kıtalar arasında bulunduğunu belirtiniz.
Büyük Okyanus: Kuzey ve Güney Amerika, Antarktika, Asya, Avustralya,
Atlas Okyanusu: Kuzey ve Güney Amerika, Avrupa, Afrika, Antarktika
Hint Okyanusu: Afrika, Asya, Antarktika, Avustralya,
*Okyanusların hangi yarım kürede daha çok yer aldığını belirtiniz.
kyanuslar en çok Güney Yarımkürede yer almaktadır.( % 81 deniz ve okyanus, %19 ‘u kara), Kuzey Yarımkürede ise (% 61 deniz ve okyanus, %39 ‘u kara) okyanuslar oran olarak fazla olmasına rağmen karalar güney yarımküreden daha fazladır.
Quickplay, cLqnqaRiZma, Hedefe yürürken ve diğer 7 kişi bunu beğendi.
cLqnqaRiZma, 10 Ekim 2010
ETKİNLİK SAYFA 33 LİSE 10.SINIF COĞRAFYA DERSİ KİTABI LİSE 2.SINIF
Aşağıdaki boş kutucuklara uygun olan kavramları (karstik göl, sodalı göl, tatlı , buzul gölü, acı göl, baraj gölü, volkanik set gölü, volkanik göl, lagün, heyelan set gölü ve alüvyon set gölü) yazınız.
1.Tuzlu 2.Tatlı 3.Acı 4.Sodalı
1.Doğal Göller 2. Yapay Göller (Baraj gölleri)
1. Tektonik 2.Karstik 3.Set Gölleri 4.Buzul Gölleri 5.Volkanik Göl
1.Heyelan set gölü 2.Lgün Kıyı set gölü 3.Lav Set Gölü 4.Alüvyon Set Gölü
5.Moren Set Gölü
ETKİNLİK SAYFA 35 LİSE 10.SINIF COĞRAFYA DERSİ KİTABI LİSE 2.SINIF
Aşağıdaki boş kutucuklara uygun olan kavramları (kar ve buz suları, kapalı havza, yer altı suyu, göl, deniz, düzenli rejim, düzensiz rejim, yağmur suları) yazınız.
Yağış,Kar ve Buz Suları, Gölden Çıkan Sular,Yer altı suları
PERFORMANS ÖDEVİ SAYFA 34 LİSE 10.SINIF COĞRAFYA DERSİ KİTABI LİSE 2.SINIF
*Yeryüzündeki önemli akarsuları kıtalara göre sınıflandırınız.
*Bu akarsulardan bir tanesini seçerek özelliklerini araştırıp bir metin hâline dönüştürünüz. Metninizi
görsel materyallerle destekleyiniz.
*Çalışmanızı yapacağınız süreyi, uygulama ve araştırma basamaklarını ve değerlendirme kriterlerini öğretmeninizle birlikte belirleyiniz.
ETKİNLİK SAYFA 36 LİSE 10.SINIF COĞRAFYA DERSİ KİTABI LİSE 2.SINIF
Kaynaklarla ilgili şekilleri inceleyerek aşağıdaki soruları cevaplandırınız.
*Yer altı suları nasıl beslenir?
Yağışlar,Akarsular ve göller,Eriyen kar ve buz sularından beslenir.
*Yer altındaki sular yeryüzüne nerelerden ve nasıl çıkar?
Yeraltı suları kayaların çatlaklarından veya tabakaların yamaç, vadi, faylar tarafından kesildiği yerlerden, ya da çeşitli şekillerde insanların açtığı kuyulardan yeryüzüne çıkar.
*Yer altı sularının özeliklerini etkileyen faktörler nelerdir?
Kaynak sularının kalitesini suyun geldiği kayanın kimyasal özelliği belirler.
Sıcaklık durumuda bulunduğu bölgedeki fay hatlarına bağlı olarak değişir.Sıcak olması suyun yapısı üzerine etkilidir.
*Çevrenizde hangi kaynaklar vardır? Bunların özellikleri hakkında bilgi toplayınız.
*Çevrenizdeki kaynaklardan nasıl yararlanılmaktadır?
İçme ve kullanma suyu temininde,
Tarım alanlarının sulanmasında,
Sağlık bulmak amacıyla,
Turizm ve sportif faalliyetlerde,
Su ürünleri üretiminde yararlanılmaktadır.
SAYFA 42 VE 44 ETKİNLİK ÇALIŞMASI
SORU-1-Toprağın üst kısmı neden koyudur.
sayfa 44 etkinlik çalışması
Aşağıdaki toprak tipleri ve oluşum özelliklerinden yararlanarak tabloyu doldurunuz…
Nemli serin ( Ilıman Karasal)
İğne yapraklı orman( Tayga)
Yarı kurak ( Karasal –Step)
Kahverengi ve kestane renkli top.
Karasal- yarı nemli ( serin)
10 SINIFLAR SAYFA 45 ETKİNLİK ÇALIŞMASI
Aşağıdaki toprak tipleri ve oluşum özelliklerinden faydalanarak tabloyu doldurunuz.
Akarsuyun taşıdığı biriktirdiği malzemeden oluşan toprak
Rüzgarların taşıyıp biriktirdiği topraklar
Sel sularının taşıyıp dağ eteklerinde biriktirdiği toprak
Erozyana uğrayan yamaçlarda oluşan taşlı toprak
Kum boyutundaki volkanik malzeme ve akarsuların biriktirdiği kumlu depolar üzerinde oluşan toprak.
Drenajın iyi olmadığı alanlarda oluşan toprak
Yumuşak kireç taşları ve killi depolar üzerinde oluşan toprak
Humus bakımından fakir olan nemli bölge toprakları
Bünyesinde demir oksit oranı fazla olan kırmızı topraklar
Kışın donup yazın ayrışarak bataklık halini alan topraklar
Karasal iklim bölgelerinde çayır bitki örtüsü altında oluşan verimli topraklar
İğne yapraklı orman sahalarında görülen topraklar
10 SINIF SAYFA 46 ETKİNLİK ÇALIŞMASI
10.SINIF SAYFA 48 ETKİNLİK ÇALIŞMASI
DÜNYAYI KAPLAYAN ÖRTÜ: ​
Dünya Bitki Örtüsü Haritası​
Resmi Tam Boy Görmek İçin Tıklayın ​
Yer şekillerinin kısa mesafeler dâhilinde değişmesi bitki örtülerinin de kısa mesafeler dâhilinde değişmesini sağlar.
Bitki örtüleri yeryüzüne dağılışlarında aralıksız kuşaklar oluşturmazlar.
Bitki Topluluklarının Coğrafi Dağılışı​
Resmi Tam Boy Görmek İçin Tıklayın
MUSON ORMANLARI VE PİRİNÇ TARLALARI
Akdeniz’e kıyısı olan ülkeler (Libya, Mısır ve Lübnan hariç. Buralarda görülmeme sebebi yer şekillerinin engebesiz olmasıdır.), Avustralya’nın güneybatısı, G. Afrika Cumhuriyetinde Kap bölgesi, Şili’nin orta kesimleri Kuzey Amerika’da Kaliforniya çevresinde etkilidir.
Güney ve Orta Afrika, Sudan,Güney Amerika‘da Brezilya’daVenezüella, Kolombiya, Peru ve Bolivya’da etkilidir. Ekvatoral iklim ile çöl iklimi arasında
Sıcak ve ılıman kuşak kara içlerinde görülür.
Yurdumuzda İç Anadolu Bölgesinde ve Ergene Bölümünde görülen karasal iklim buna örnektir.
Quickplay, Hedefe yürürken, (silinen üye ve diğer 5 kişi bunu beğendi.
Batı Rüzgarları sebebiyle Ilıman Kuşak karalarının batısında görülür (Batı ve K.Batı Avrupa, Amerika’nın batısı).
Grönland adasının kıyı kesimleri.Yaklaşık olarak 70-80 enlemleri çevresinde görülür.Güney yarımküredeki etki alanı KYK dekine oranla çok azdır bunun nedeni GYK de okyanusların geniş alan kaplamasıdır.