SULARIMIZ HER GECEN YIL AZALIYOR | Dinar Belediyesi Resmi Web Sitesi
Anasayfa » Şair ve Yazarlarımız » Lozan Sarıoğlu » SULARIMIZ HER GECEN YIL AZALIYOR
Dinar yaşayanlar her gün veya haftada bir menderes yatağındaki ve düdenden gelen suları görüyorsa suyun azaldığını fark edemezler, ancak aylarca buralara bakmayıp sonradan göz atanlar hemen suyun her gecen yıl içinde azalmakta olduğunu fark edeceklerdir. Yaz aylarında bu durum daha belirgin bir şekilde yansımakta dere yatağında su seviyesinin yarı yarıya düştüğü izlenmektedir. Diğer taraftan billur gibi akan su kanallarının içerisine eline ne geçerse atanlar olduğu müddetçe bu güne kadar menderesin kurumadığına şükretmemiz gerekir.
Dinar ve çevresindeki çiftçilerimiz tarla ve bahçesini suçıkandan gelen, incirli düden , ılıca ve azda olsa yer altı kaçaklarından sulamaktadırlar. Sandıklı çiftçileri ise yerin altına onlarca metre inerek motorlarla su çekmektedirler. Yel altındaki suların böyle emileceğine göre, “ yer üstündeki sularımızda azalma olurmu?” diye sorduğum, Bu işi bilen uzman bir arkadaşın cevabı şöyle oldu:”tabii yer altındaki sular çekildikçe elbette ki yerüstünden akan Menderes başta, diğer pınarların suyu azalır veya kurur” demişti.
Suçıkanda beş yıl evvel su hakkında oturup konuştuğumuz uzman arkadaşımın tespitini artık göstermeye başladığını üzülerek görmekteyiz. 2004-2009 yıllarında Dinar Belediye başkanlığını yürüten tarlacının en büyük hatalarından biri Ilıca yüzme havuzu ve yanında bulunan suyu içilen bu yerleri kiraya vererek üzerlerine inşaat yaptırılması,diğer taraftan Düdenden çıkan su başının da aynı koşullar da kiraya verilerek su kaybına sebep olmaları menderes nehir suyunun azalma başlangıcı olduğunu uzman arkadaşıma anlatmıştım ,onunda verdiği cevapta bu suların azalmasına yönelik durumu aynen yansıttığını görmekteyiz. Bir taraftan Sandıklı çiftçilerinin tarlalarına çekilen yeraltı suları, bir tarafta Ilıca ve düden suyunun çıktığı yerlerin evvelden kiraya verilmesiyle üzerine yapılan olumsuz inşaat ve suyu yok edecek kiracıların bilinçsiz çalışmaları güzelim Menderes nehri bu güne kadar nasıl oldu da kurumadığına şükretmemiz gerekir. Fakat en büyük tehlike Uluköy cevresindeki termik santralin faaliyete geçtikten sonra başlayacak.Santral kullanacağı suyu yerin yüzlerce metre altına girerek çekecekler bırakın tarla,bahçe sulamayı halen içmekte olduğumuz suyu bile korkarım ki bulamayacak duruma geleceğiz.
Ben yakın bir akrabamın tunç bilek termik santralinin Müdürlüğünü yaparken ziyaret için ve O yıllarda Belediyenin Tunç bilek kömürünü çeken kamyonların sıra sorununu çözmek ve öncelik verilmesi için de sık sık buraya gittiğimden termik santrallerinin yakın çevrelerine ve orada yaşayan insanlara ve doğaya ne kadar zarar verdiğini gözlerimle gördüm. Dinara bağlı birkaç köyün altındaki kömürü değerlendirmek için o günün Enerji Bakanı Taner yıldız bu yöreye bir termik santrali kurmayı ve santralde köylülerden işsiz olanların çalıştırılacağını söyleyerek köylülerin ağzına bir parmak bal çalıp bu yöreye ne kadar zarar vereceğinden hiç bahsetmemiştir. Santralin kurulma haberine ilk defa ben karşı çıkarak o günlerde yazmış olduğum makalemden bazı satırları burada sizlerle de paylaşmak istedim.
O yıllar yazmış olduğum makalemden bir bölüm :
“12/ eylül 1980 den sonra Belediye Başkanlıklarına Kaymakamlar bakıyordu. Dinar’ın kışlık yakacak kömürü tahsisli olarak Belediye kamyonlarıyla Tunç bilekten çekiliyor, Giden kamyonlar sıraya tabi tutulduğu için günlerce beklemek mecburiyetinde kalıyorlardı. O yıllarda çok yakınım olan kişi Termik Santralinin Müdürlüğünü yapmaktaydı. Kamyon sırasını kaldırtmak için Kaymakamla veya yalnız Tunçbilek’de bulunan Müdürü ziyaret ederdik. Gittiğimiz makam arabası iki saat dışarıda kaldığında arabanın üzeri bir parmak kül olur, şoför silmekten usanırdı. İçme suyu içilmez, havası sisli, teneffüs edilemez, bacalardan çıkan dumana benzer görüntü tamamen yanan kömürün külü ile karışık zehir olduğunu öğrendik.Ağaçlardaki yapraklar yanık gibi hal almış olduğundan yeşil görünmüyordu.Yanan kömürün kül’ü havadan teleferikle bir kilometre kadar santralden uzak bir bölgeye döküle döküle büyük bir dağ oluştuğunu gördük. Bu kül dağı üzerine tonlarca toprak dökülerek ağaçlandırdıklarını söylediler, ancak ağaçlar tutmamış, onlarda sararmış ve kararmış olduğunu izledik. Bizim Menderes nehri kadar akarsu geçiyor Tunçbilekte,suyun rengi irin gibi, bir gün o nehrin berrak aktığını görmedik. Bununda nedeni; santralde soğutma ve buhar elde etmek için yapılan çalışmalarda suyun bu renkleri aldığını söylemişlerdi. sonraları Ankara’da daire Başkanlıgıda yapan Müdür ile geçen Kurban bayramı Ankara da yaptığımız sohbetlerde bizzat Dinara yapılacak termik santrali hakkında çok sorular sordum verdiği cevaplar maalesef hiç iç açıcı değildi.
Dinar’ın çok şeyleri elinden alınmış, hak ettiği yatırımları alamamış olabilir; Fakat şükürler olsun HAVA ve SU’yu kaybolmayan en önemli varlıklarımızdır. Bunları da Termik santralinin kurulmasına göz yumup, boynumuzu bükerek kaybetmek istemiyoruz. Çünkü Termik santrallerinin kurulduğu bölgelerde bacalar ne kadar yüksek olursa olsun, filtre de takılsa rüzgar hareketlerinin etkisiyle zehirli gazlar çok geniş alana yayılarak; hem insan sağlığı ve hem de bitkiler için büyük tehlikeler oluşturduğu bilinmektedir. Bölge insanının geçim kaynağı olan başta pancar olmak üzere sebze ve meyvecilik yok olacaktır. Doğa olaylarıyla bitki örtüsüne, sulara ve havaya karışan zehirli atıklar hayvanların telef olmasına, İnsanlarda doğrudan KANSER vakalarına sebep olduğu bu santralin kurulduğu yerlerde sık sık görülmüştür. Yatagan , soma,Afşin ve Tunçbilek’de yaşayan ev hanımları pencere açamaz,çamaşırını dışarıda kurutamazlar. Bu sıkıntılar yalnız Santralin kurulduğu yerlerde yaşanıyor sanmayın kilometrelerce çevresine zarar veriyor ve KANSERE davetiye çıkarıyor.
Kömürün çıkarılacağı Çevre Köy ve Kasaba halkı da bu konuda yavaş yavaş bilinçlenecektir,ama Dinar halkı santralin kurulmasına sıcak bakmaz . Çünkü Dikici Köyünün fasulyesini,keklicek köyü üzümünü, yoğurdunu artık yiyemeyecektir. İçmekte olduğu eldere köyü suyunu düden ve suçıkan kaynakları zehirlenecek ve beklide kuruyacağının bilinci içindedir. Şehir içerisinde birçok kollara ayrılarak cadde ve sokaklarda şakır şakır sesler çıkararak akıp giden suların seslerini duyamayacak, güzel görüntüleri artık izleyemeyeceklerdir.Büyük Menderes nehrinin berrak akışını göremeyecek ve tertemiz havası kirleneceği için termik santralinin bu yöreye yapılmasına Dinarlılar karşıdır.”
yukarıdaki tespitler nüksetmeye başladı menderes nehri ,Ilıca ve düden Suları son yıllarda azalmaya başladığı bir gerçektir. Yaz aylarında bu durum daha da belirgin bir şekilde görülmekte Su seviyesi yarı yarıya azaldığını başta Belediyemizin içme su personeli yaz aylarında daha iyi izlediklerini söylemektedirler. Bu değerlendirmelere göre, susuz kalma tehlikesinin çanları artık çalmaya başlamış oluyor. Birde termik santralinin kurulması, faaliyete geçmesiyle daha da çok suya ihtiyaç duyulacaktır. Su bulabilmek içinde ovanın yüzlerce metre altına inerek topladıkları suyu santralde kullanacağından, Dinardan çıkan ılıca, Düden kolları kuruyacak bırakın tarla,bahçe sulamayı Dinarlı içeceği eldere içme suyuna bile muhtaç duruma düşecektir. Bu termik santralinin Dinar ve cevresine hiçbir katkısı olmaz fakat çok büyük zararları olacağı kesindir.En önemlisi de HAVA ve SU’ yunun kaybolup yok olacağıdır.
Bu Hafta: 7960