Tevbe - İmam Gazali Hazretleri - Kalplerin Keşfi - Tahavi.com
Tevbe her müslüman erkek ve kadına farzdır.
— Allah’ı unuttukları için Allah’ın kendilerini kendilerine unutturduğu kimseler gibi olmayınız. Onlar fasıkların ta kendileridir» (30).
Ayet-i kerimedeki «Allah’ı unuttular» ifadesi, Allah’a daha önce söz vermiş oldukları halde O’nun kitabına, uymaktan cayanlar demektir, «Allah da onlara kendi kendilerini unutturdu» cümlesi de kötülüklerinden vazgeçip kendileri hesabına iyi davranışlara girişmek üzere kendi kendilerini değerlendirmelerini hatırlarına getirmedi demektir.
Nitekim Peygamber’imiz (S.AS.) şöyle buyuruyor:
«Fasık» iki türlüdür:
Biri «kâfir fasık», diğeri «facır fasık» «Kâfir fasık» Allah’a ve O’nun Resul’üne inanmayan, hidayet yolundan çıkarak sapıklık çıkmazına koyulan kimsedir.
Nitekim ulu Allah (C.C.) böylesi fasıklar hakkında şöyle buyuruyor:
«Facır fasık»a gelince içki içen, haram yiyen, zina eden, çeşitli günahlar işleyerek ibadet yolundan sapıp isyan yoluna giren ve fakat Allah’a ortak koşmamış olan kimselerdir.
Buna göre ölmeden önce günahlarından vazgeçip Allah’a tevbe etmen gerekir ki, Allah’ın dileğini kabul buyurmasını beklemeye haklı olasın.
«— Kullarından gelen tevbeleri kabul ederek kötülükleri affeden O’ dur» (32).
Demek ki ulu Allah, tevbeyi kabul ederek yapılmış olan kötülükleri bağışlıyor.
Anlatıldığına göre adamın biri her günah işlediğinde işlediği günahı bir deftere yazardı. Günün birinde yeni bir günah daha işler, yazmak için defterini açar. Fakat günah listesinin kayıtlı olduğu sayfalarda «o kimseler ki Allah onların kötülüklerini iyiliklerle değiştirir» mealindeki ayet-i kerimeden başka hiç bir satır bulamaz (33) Ayetten murat Allah şirkin yerine imanı, zinanın yerine affı, günahın yerine ismet ve taatı değiştirir demektir.
Yine anlatıldığına göre Hz. Ömer (R.A.) bir gün Medine mahallelerinden birini dolaşırken bir delikanlı ile karşılaşır. Delikanlı, elbisesinin altında içki şişesi taşımaktadır. Hz. Ömer «delikanlı, elbisenin altında ne var» diye sorar. Delikanlı az kalsın «İçki» diye cevap verecekti ki o anda içinden şöyle dua etti. «Allah’ım! Beni Ömer’in karşısında rezil etme, rüsvay etme, ayıbımı gözünden sakla, bundan sonra bir daha içki içmeyeceğim.»
Arkasından «Ey Emirü’l – Mü’minin elbisemi altında taşıdığım sirke şişeşidir» diye cevap verir. Hz.Ömer «göreyim» der. Delikanlı elbisesini kaldırır, Hz. Ömer bakar gerçekten şişe sirke olmuştur! Demek ki içki sirkeye dönüşmüştür.Kul korkusu ile tevbe ettiği için samimiyetinden dolayı AlIah’ın içkisini sirkeye değiştirdiğini görüyorsun. Bu böyle olunca kötülüğe batmış bir günahkâr, dönülmez bir tevbe ederek işlediği kötülüklerden vazgeçecek olsa ulu Allah onun günah içkisini ibadet sirkesine dönüştürecektir.
Yoluma devam ettim, yürürken içimden «Allah Rasul’ü henüz aramızda iken ben fetva veriyorum, bu doğru değil» dedim. Bu düşünce ile geriye döndüm, Peygamber’imize vardım, karşılaştığım olayı O’na anlattım.
Bana dedi ki, «mahvoldun ve kadını da mahvettin. Şu ayetler nerede, senin tutumun nerede!
“Onlar kî, Allah’ın yaninda başka bir ilâh katıp tapmazlar, kesin bir adalet hükmü olmaksızın Allah’ın haram kıldığı cana kıymazlar, zina etmezler (işte onlar Allah’ın gerçek kullarıdırlar) Kim bu haramları işlerse cezaya çarpılır.
Kıyamet günü o kimsenin azabı kat kat olur ve perişanlık içinde azab ile ebediyyen başbaşa bırakılır. Yalnız tevbe ederek salih ameller işleyenler müstesna. Allah onların kötülüklerini iyiliklerle değiştirir. Allah çok bagışlayıcı ve çok merhametlidir.”(Furkân 63 – 70).Bunun üzerine Peygamber’imizin (S.A.V) yanından hemen çıktım, «az önce benden bir konuda fetva isteyen kadının yanına beni götürecek kimse var mi» diye seslendim. Çocuklar «Ebu Hureyre delirmiş» diye bağırmaya başladılar.Sonunda kadının yanına vararak Peygamber’imizin (S.A.V) verdiği fetvayı ona bildirdim, kadın sevinçten coşarak nara attı ve «bir bahçem var, onu Allah (C.C) ve O’nun Rasul’ü (S.A.V) uğruna sadaka olarak vereceğim» dedi. HİKAYEUtbet-ül Gulâm şamatalığı ve sarhoşluğu ile meşhur, günah ve kötülükte ileri gitmiş biri idi. Bir gün Hasan al-Basrî’nin (rehimehullahu) toplantısına katıldı. Şeyh şu ayet-i kerimenin tefsirini okuyup açıklıyordu. Ayet-i kerimede ulu Allah (C.C.) söyle buyuruyor: “Allah`a iman edenlerin, O’nun zikrinden dolayı kalplerinin ürpereceği zaman gelmedi mi.”(Hâdîd: 16)
«Yani kalplerinin korkacağı vakit gelmedi mi.» dedi.
Hasan el-Basrî âyetin tefsirini naklederken gayet etkili bir vaz yaptı, öyle ki, herkesi ağlattı. Bu sırada kalabalığın arasından bir delıkanlı ayağa kalktı, «ey mü­minlerin muttakisi! Allah (C.C.) benim gibi günahkârlık ve kötülüğe batmış birinin tevbesini kabul eder mi?» diye sordu. Şeyh «tabiî, tevbe edecek olsan Allah senin günahkârlık ve kötülüğe dalmışlığını affeder» diye cevap verdi.
Adı utbet-ül Gulâm olan delikanlının bu cevap üzerine benzi sarardı böğürleri titredi ve öylesine gür bir nara attı ki, arkasından baygın olarak yere düştü.
Ayılınca yanina yaklasan Hasan al-Basrî ona şu beyitleri okudu:
Ey Arş’ın Rabb’ine karşı gelen delikanlı
Günahkârların alınlarından yakalandığı gün
Asiler için «sair» var ki.
onun yalazı gümbürtülü ve öfkelidir.
Eğer bu ateşe dayanabileceksen Allah (C.C.)’a isyan et.
Nefsini ipotek etmişsin, onu kurtarmaya çalış.
Bu siiri duyan delikanlı, bîr kere daha gür bir nara salarak baygın vaziyette yere düştü. Ayılınca Şeyh’e yine sordu, «ey Şeyh! Esirgeyici olan Allah (C.C.), benim gibi bir alçagın tevbesini kabul eder mi?» Hasan El-Basrî delikanlıya «günahkâr kulun duasını bağıslayıcı olan Allah (C.C.)’dan başka kim kabul edebilir ki» diye cevap verdi.
Bu cevap üzerine kalbi biraz daha ferahlayan delikanlı, başını yerden kaldırarak Allah (C.C.)’dan üç şey dua etti.
Birinci duası şuydu: «Allah’ım! Eğer tevbemi kabul ederek günahlarımı affedersen, bana gerek Kur’an-ı Kerim ve gerekse diğer ilimler ile ilgili olarak isittiğim her cümleyi kavrayacak derecede kuvvetli bir zekâ hıfzetme gücü ihsan eyle.»
İkinci duası şuydu: «Allah’ım! Bana öylesine tatlı bir ses bagışla ki. benim dilimden Kur’an-ı Kerim duyan en kati kalbi kimselerin bile gönlü yumuşasın.»
Üçüncü duası da şu oldu: «Allah’ım! Bana helâl lokma nasibeyle, zarurî geçim kaynağımı ummadığım yerlerden temin eyle.»
Ulu Allah (C.C) delikanlının her üç duasını da kabul etti. Bunun üzerine zekâ ve hafızası gelişti, o Kur’an-ı Kerim okuyunca dinleyenler derhal günahlarina tevbe ediyorlardı, ayrıca her gün evine bir çömlek dolusu çorba ile iki çörek gelirdi, kimin getirdigini hiç kimse bilmiyordu. Ölünceye kadar bu durum böylece devam etti. İşte gönülden Allah (C.C.)’a yönelen kimselerin hali budur. Çünkü Allah (C.C.) iyi amel işlemeye yönelenleri mükâfatsız bırakmaz.
Alimlerden birine soruldu ki. «kul, tevbe ettigi zaman tevbesinin kabul edilip edilmediğini bilebilir mi?»
Alim bu soruya şu cevabı verdi:
«Bu konuda kimse kesin bir hükme varamaz, fakat tevbenin kabul edilip edil­mediğine işaret eden bazı alâmetler vardır. Başlıcaları söyle sıralanabilir:
2 — Kalbinden sevincin silindiğini, her baktıgı yerde Allah (C.C.)’in varlığını hissetmesi gerekir.
4 — Dünya kazancının azmi çok, ahiret amelinin çoğunu az görmesi gerekir.
5 — Kalbini devamlı olarak Allah (C.C.)’in farz kıldığı ibadetler ile ilgili görmelidir.
6 — Az konuşması, aralıksız bir düşünce hali yaşaması, daha evvel işlediği günahlardan dolayı devamlı olarak üzgün ve pişman görünmesi gerekir.