Hareket halinde olan bir trenin içinde zıplarsak neden duvarlara çarpmadan yerimize tekrar düşeriz? | Soru & Cevap - Evrim Ağacı
Cevap: Newton'un Birinci Yasası: Eylemsizlik
Eylemsizlik Yasası: Eğer bir cismin üzerine etki eden net/toplam kuvvet sıfır ise, durmakta olan bir cisim durmayı, hareket etmekte olan bir cisim ise aynı yönde ve hızda hareket etmeyi sürdürür.
Çünkü sen trende giderken, aynı zamanda trenle birlikte sen de gidiyorsun. Mesela tren -tabi ki de göreli olarak- 60 km/s gidiyorsa sen de durduğun yerde trenle birlikte 60 km/s ile gidiyorsun. Zıpladığında ise hala trenin hızında gitmeye devam ediyorsun. (Çünkü hareketini bozacak dış bir kuvvet yok) Bu yüzden de geriye doğru uçmuyorsun.
Bu ilişki böyle böyle, dış bir kuvvet olmadan devam eder. Mesela bu denge, trenin frenlerinin uyguladığı kuvvetle bozulabilir. Diyelim trenin hızı aniden azaldı bu durumda, dikkat edersen sen hala 60 km/s ile gidiyorsun, çünkü trenin frenleri sana değil; trene etkidi. Fakat tren 20 km/s ile gidiyor; yani sen trenden hızlı gidiyorsun; bu yüzden de öne doğru savruluyorsun. Tersi kalkış için de geçerli.
Eylemsizlik çok geniş bir kanundur. Mesela dünya üzerinde zıpladığında aniden onlarca kilometre geriye gitmezsin. Bunun nedeni dünya ile birlikte onun hızıyla senin de dönmendir.