Utancımdan ölüyorum ! - Uzm. Psk. Ceyda ŞENEL
Utancımdan ölüyorum !
Utanma duygusu enteresan bir duygu bazen bizi yapmak istediklerimizden uzaklaştırıyor bazen de ondan kurtulup yapmak istediklerimize kavuşmamızı sağlıyor. Her durumda bu duygunun da diğerleri gibi dengelenmesi gerekiyor.
İçinde bulunduğumuz toplumun ahlak kurallarına uyum sağlamamız için utanma duygusunun olması gerekiyor. Ancak sosyalleşmemiz için de çok fazlası zararlı olabiliyor. Toplumun ahlak kurallarından bahsederken, şunu da unutmamalıyız bazı kişiler içlerinde ciddi ikilemler yaşayabiliyor, buna farklı isimler verilebilir yorumu sizlere bırakıyorum. Yani bu kişi, toplum tarafından uygun görülmeyecek bir davranışı utanç verici bulurken hatta aşırı tepki gösterirken, farklı bir zaman ve konumda bu davranışı yapmaktan çekinmeyebilir. Yani, çoğul ilişkilere karşı olan ve böyle yaşayan insanları eleştiren ve utanç verici bulan bir kişi, gizlilik prensibine bağlı kalarak bu tarz bir ilişki yaşayabilir. Bu kendi içinde çelişkilerin olduğunu ya da kişinin kendi kendini kandırdığını gösterir.
Bütün duygular için çok geçerli olmasa da utanma duygusu için, çoğu zarar azı karar diyebiliriz. Hatta bazen utangaç olmak sevimli bile sayılabilir.
Bazen utanma duygusu aşırı yaşandığı zamanlarda örneğin kişinin sosyalleşmesini engelleyip iş güç yapamaz hale getirirse, yani hayatını olumsuz yönde etkilemeye başlamışsa burada ciddi bir sorundan sözedebiliriz. Sosyal fobi dediğimiz bu durumda kişi genelde topluluk içerisinde konuşmaktan fena halde korkar. Yanlış bir şey söyleyip küçük duruma düşeceğini düşünür. Bunun için de bu durumdan çoğu zaman kaçmak için yalnız kalmayı tercih eder. Bu kişiler genelde kendi evlerinden çalışmayı seçerler. Kendilerini toplum içerisinde ilgi odağı olacak bir duruma sokacak her türlü aktiviteden kaçınırlar. Bu kişiler bir süre sonra depresyona girebilirler.
Sosyal fobinin tedavisi mümkündür. Doğru programlanmış 'bilişsel davranışçı psikoterapi'nin yanında ilaç tedavisi de kullanılabilir.
Bu utanma duygusu da pekâlâ kötüye kullanılabilir. Toplumun ahlaki ve sosyal değerlerine ters düşmeyen bir davranışı, kişi sırf utandığını bahane ederek yapmayabilir.
Neticede utanma doğal bir masum bir duygudur ta ki hayatınızı zorlaştıracak hale gelene kadar…
Birçok şeyin olduğu gibi onun da çözümü var yeter ki isteyin!