Uterin Sarkomlar | Prof. Dr. Fuat Demirkıran - Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı, Jinekoloji Onkoloji Bilim Dalı
Rahim duvarının(myometriyum) kötü huylu tümörleridir. Rahim içi (endometriyum) dokusundan kaynaklanan sarkomlarda vardır. Kadın üreme organ tümörleri içinde az görülen tümörlerdir. Kabaca üç grupda toplanır. Bunlar; Endometrial stromal sarkom, leiomyosarkom ve malign miks mezodermal tümör-MMMT(karsino sarkom) olarak olarak sınıflanır. Sarkomlar genel olarak ileri yaş tümörleridir ve olguların önemli bir bölümü 40 yaş sonrasında görülür. Leiomyosarkomlar diğer sarkom türlerine göre daha erken yaşlarda ortaya çıkar. Buna karşılık MMMT ileri yaşlarda görülür.
Hastaların büyük bir bölümü ilk belirti kanama bozukluklarıdır. Menopoz sonrası herhangi bir kanama veya doğurganlık çağında görülen bir adet düzensizliği sarkomlarım belirtisi olabilir. Bunun dışında karında şişlik sarkom ile ilgili olabilir. Büyük sarkomlarda kasık ağrısı sık görülen bir şikâyettir. Ayrıca bazen myom olarak ameliyat edilen bazı hastalarda patoloji sonucu leiomysarkom olarak gelir(Resim 1). Başka bir deyişle myom ile leiomyosarkom benzer bulgular verir. Bu nedenle myom olarak değerlendirilen ve tedavisi planlanan hastalarda leiomyosarkom olasılığı akılda bulundurulmalıdır.
Resim 1: Birinci resimde rahimde myomlar, ikinci resimde ameliyat sırasında dev bir myom görüntüsü
Rahim(uterus)den kaynaklanan kitlelerin varlığında öncelikli olarak ultrasonografi olmak üzere tomografi ve MR gibi görüntüleme yöntemlerini kullanarak tümörün büyüklüğü ve kötü huylu olup olmadığı araştırılır(resim 2). Bu değerlendirme özellikle myom sarkom ayırımda yapılır. Ancak bu ayırımı yapmak her zaman hekimi doğru sonuca götürmez.
Resim 2: Myomun ultrasonografik görüntüsü ve myom sarkom ayırıcı tanısı için kitle içindeki damarların değerlenirilmesi(Doppler USG)
Sarkomlar hızlı büyüyen ve çabuk yayılan tümörlerdir. Özellikle kan yolu ile yayılırlar. Bu nedenle hastalığın erken tanı ve tedavisinin büyük önemi vardır ve hayat kurtarır.
Leiomyosarkomda tanı çoğu zaman ameliyat sonrasında tesadüfen koyulur. Buna karşılık diğer sarkom türlerinin çoğu zaman tedavi öncesi tanıları kolaylıkla koyulur. Rahim içi biyopsiler tanı koymanın en kolay yoludur. Adet düzensizli olan kadınlarda bu biyopsiler yapılarak özellikle MMMT ve endometrial stromal sarkom tanıları kolaylıkla koyulur. Tanı koyulduktan sonra USG , tomaogarfi veya MR çekimleri yapılarak hastalığın yaygınlığı saptanır ve tedavisi planlanır.
Sarkom tedavisi cerrahidir. Başka bir deyişle ameliyattır. Ameliyat sonrasında hastaların çoğuna ilave olarak radyasyon tedavisi veya kemoterapi uygulanır. Ameliyatta rahim yumurtalıklar ve kasık lenf nodları çıkartılır. Özellikle MMMT’de ilave olarak karın zarının(omentum) çıkartılması gerekir
Resim 3: MMMT nedeni ile ameliyat edilen bir hastanın rahim ve karın zarı görüntüsü