Bugün yolumuz Siem Reap'tan, Phnom Pen'e doğru. Otelimiz resepsiyonundan aldığımız biletle ( 12 USD ) otobüsle Phnom Pen'e gidiyoruz. Otellerden otobüs, minibüs, gibi ulaşım araçları için bilet alınabiliyor, üzerine bir miktar komisyon koyuyorlar ama otel kapısından alıyorlar bu nedenle tercih ediyoruz otelden bilet almayı. Gelen minibüs ile otobüs terminaline gidip oradan yolculuğumuza başlıyoruz.
Yolculuğumuz per zor geçmiyor doğrusu. Siem Reap ile Phnom Pen arasında yaşayan Kamboçya halkının yaşamlarını da gözlemiş oluyoruz. Pirinç tarlaları, çeşitli tropikal meyve ağaçları, çok miktarda Hindistan cevizi ağaçları görüyoruz yol boyunca.
Kamboçya'daki yolculuklarımız sırasında sık sık “Kamboçya People's Party" binaları görüyoruz. İnsanların yaşadığı konutlar çok kötü durumdayken bu partinin binaları oldukça görkemliydi. Bana insanlara karşı güçlü görünmek için böyle yaptıklarını düşündürüyor.
Resimde Phnom Pen merkezindeki Bağımsızlık Meydanı ve Anıtı.
Yemekten sonra kısa bir yürüyüşle şehrin merkez bölümünü geziyoruz, her taraf çöp ve dolayısıyla kötü kokular etrafa yayılmış vaziyette. Burada kaldığımız 2 gün boyunca yaptığımız gezilerde Phnom Pen'i hiç beğenmiyoruz desem yeri var. Ama burada bulunmamızın en önemli nedeni aşağıda anlatacağım Pol Pot döneminin izlerini yerinde görmekti.
(Burasını okumanızı önemle tavsiye ederim)
Öncelikle biraz Pol Pot'tan söz edelim; Pol Pot (asıl adı Saloth Sar) Fransa’ya eğitim görmek için gitmiş çiftçi bir ailenin oğlu. Kamboçya'da iken dini eğitim almış. Gençliğinde siyasi olarak oldukça aktif bir kişiliğe sahip bir kişi. Eğitim almak amacıyla Fransa'ya gidiyor. Fransa'daki eğitimi sırasında, Komünizm'e ilgi duymaya başlıyor, ama komünizmi çok radikal ve hastalıklı bir şekilde yorumluyor ve fikirleri için taş devri komünizmi deniyormuş.
Kamboçya’ya geri döndükten ve bir süre öğretmenlik yapıyor ve daha sonra Khmer Rouge (Kızıl Khmerler) gerilla örgütüne katılıyor ve kısa sürede hızla yükselerek örgütün başı haline geliyor. Bu örgütün 100,000 kişilik asker ordusu siyah üniforma üstüne kırmızı poşu takıyor. İç savaşta sürgündeki kralın desteğini alan Pol Pot, Kamboçya'da devrim gerçekleştiriyor.
Ertesi gün askerler şehri boşaltmaya başlıyorlar, yapılan anonslarda halkın yanına eşya almadan evlerini bir an terketmeleri ve şehir dışındaki tarlalara gitmeleri söyleniyor. Çünkü Amerika bir kaç gün içinde şehri bombalayacak, geride kalanlar bombardıman altında kalacağı seslendiriliyor. Tabi tüm halk apar topar şehri terkediyor, günlerce, haftalarca askerlerce belirlenmiş yerlere yürümek zorunda kalıyorlar.
Aslında bir Amerikan saldırısı falan olmuyor. Pol Pot modern hayatın, paranın, eğitimin ve dinin zararlı olduğuna inanıyor. Ona göre tek gerekli meslek çiftçilik olmalı ve çiftçilik dışındaki tüm meslekler ortadan kaldırılmalıydı. Kamboçya sıfır yılına (Year Zero) geri dönmeliydi.
Okuma-yazma bilmek, gözlüklü olmak, elleri nasırlı olmamak bile tutuklanma sebebi oluyor. Yakaladıkları insanların önüne yazılı bir metin koyuyorlar ve okumasını istiyorlar, eğer okursa hemen kamyonlara bindirilerek. S-21 hapishanesine gönderiyorlar.
“ Ölüm Tarlaları”müzesini gezerken izlediğimiz filmde o dönemi yaşamış birisi “Ben ağaca tırmanırım, ağaca tırmanmak için yetişirildim. Başka bir şey yapmayı bilmem, sadece ağaca tırmanırım ve hindistan cevizi toplarım” diyordu. Bu da insanlara aşılanan, düşünmene gerek yokun bir örneği.
Bu dönemde insanlar düşünmeye korkuyor ve herkes birilerinin müdahale edip kendilerini kurtarmasını bekliyor ama o yardım çok uzun süre gelmiyor. Üstelik soykırım devam ederken Birleşmiş Milletler’in düzenli toplantılarına Kamboçya da davetl oluyor, Bu toplantılara Kamboçya adına Pol Pot katılıyor. Başta ABD olmak üzere batılı ülkeler yaşanan katliamların bilincinde olmasına rağmen Pol Pot’a karşı seyirci kalıyorlar.
Bu sırada Vietnam ile Amerika arasındaki savaş yeni sona ermiş. Vietman birlikleri buna rağmen 1979’da ülkeye girerek Kızıl Khmer’leri kısa sürede yenilgiye uğratıyorlar ve hayatta kalan “şanslı” insanları serbest bırakıyorlar.
Örgüt zamanla zayıflıyor ve diğer elebaşıları çok geçmeden tutuklanıyorlar. Yaptıkları suçların hepsini itiraf edip vicdanlarının rahat olduklarını belirtiyorlar. Uluslararası bir mahkemede yargılanan S-21 in başkanı olan dük lakaplı Kaing Guek Eav ise, 2011’de 35 yıl hapse mahkum ediliyor.
TUOL SLENG soykırım müzesinin çıkışında, o dönemleri yaşayıp, hayatta kalabilmeyi başarmış olan birisi olan Chum Mey ile tanıştık. Bir kitap yazmış o döneme ilişkin adı da SURVIVOR. Kendisinden imzalı olarak bu kitabı edindim, okuyunca daha da fazla şeyler öğreneceğim o günlere ilişkin.
**** Okurken içinizin daraldığını hissediyorum, çünkü biz de oraları gezerken aynı duyguları yaşıyoruz.****
Kralın altın tahtının ve altın süslemelerin bulunduğu sarayda fotoğraf çekilmesi de yasak. Dolayısıyla biz de fotoğraflayamıyoruz.
Müzenin girişinde bulunan tapınakta o gün bir kutlama vardı. Buda'ların önüne yiyecek, içecek, çiçek bırakıyorlardı. Kamboçya'da olduğumuz süre içinde bunu pek çok yerde görüyoruz.
İsmindeki gibi şehrin merkezinde olan bu market çok çeşitli ürünlerin satıldığı bir yer. Buradan hem elektronik hem de hediyelik eşya alınabiliyor.
Phnom Pen tam bir curcuna şehri, motosiklet, tuk tuk, taksi ve araç trafiğinin iç içe olduğu, kokuların ve gürültünün birbirine karıştığı kötü görüntülere sahip bir şehir.
Ayrıca bizim gitmediğimiz ancak gezilebilecek yerler arasında, Phnom Chisor Temple, Daughters of Cambodia Visitor Centre, Russian Market de bulunuyor burada.
Kamboçya seyahatimizin KAMPOT VE KEP bölümü için tıklayınız...
Gönderen Malik Yavaş zaman: 16:33:00
Etiketler: Kamboçya, Kızıl Khmerler, Ölüm Tarlaları, Phnom Pen, Pol Pot
Samos,Greece Phnom Penh, Kamboçya