﻿ 4857 sayılı İş Kanunu 63. madde nedir? - İşçi Dünyası
İşçi Dünyası > Çalışma Süresi > İş Kanunu 63. maddesi
10 Mayıs 2018 4 Ekim 2019
Yazıyı sizin için güncelledik: 4 Ekim 2019
Yürürlükteki İş Kanunumuz hem dinamik hem de kaotik bir yapıya sahiptir. Bunun sonucu ise; sürekli değişime uğraması ve ilk bakışta anlamanın biraz zor olmasıdır.
Örneğin çalışma sürelerine ilişkin, kanunda birçok hüküm bulunur ve bunların birlikte değerlendirilmesi gerekir. Ama çalışma süresine dair temel madde 63üncü maddedir. 4857 sayılı İş Kanununun 63üncü maddesi ne anlama gelir? Bu maddeye birlikte bakalım ve onu yorumlayalım.
İş Kanunu 63. madde metni
Madde metni şu şekildedir:
“Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırkbeş saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır. (Değişik cümle: 04.04.2015 – 6645 S.K/Madde 36) Yer altı maden işlerinde çalışan işçilerin çalışma süresi; günde en çok yedi buçuk, haftada en çok otuz yedi buçuk saattir.
Tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresi, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabilir. Bu halde, iki aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamaz. Denkleştirme süresi toplu iş sözleşmeleri ile dört aya kadar artırılabilir. (Ek cümle: 06.05.2016 – 6715 S.K/Madde 1) Turizm sektöründe dört aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamaz; denkleştirme süresi toplu iş sözleşmeleri ile altı aya kadar artırılabilir.
(Mülga 4. fıkra: 20.06.2012 – 6331 S.K/Madde 37)”
Yukarıdaki metinden de görebileceğiniz üzere, madde üzerinde birçok değişiklik yapılmıştır. Dönemin gerekleri ya da yaşanmış büyük olaylar sonucunda, maddede değişiklikler yapılmıştır. Örneğin Soma’da meydana gelen büyük maden kazası faciasından sonra, maddeye maden işçilerinin çalışma sürelerine ilişkin özel hüküm eklenmiştir.
Ya da turizm sektöründe meydana gelen daralma ve esnek çalışma ihtiyacı nedeniyle, denkleştirme süresinin bu sektöre özel 6 aya kadar çıkarılması mümkün kılınmıştır.
İş Kanunu 63. madde ne anlama gelir?
Bu kanun maddesinden ne anlaşılması gerektiğini ise şöyle sıralayabiliriz:
İş Kanununa tabi çalışanlar için, haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir.
İşçi ve işveren aksini kararlaştırmamışsa, bu süre iş günlerine eşit olarak dağıtılır. Örneğin haftanın altı günü çalışılan bir işyerinde, günlük çalışma süresi 7,5 saat olarak uygulanır.
İşçi ve işveren, bu 45 saati farklı şekilde de dağıtabilir. Burada temek kural, günlük çalışma süresinin hiçbir şekilde 11 saati aşmamadır. O halde örneğin haftanın 5 günü 9’ar saat, 4 günü 11’er saat çalışılması da mümkündür. Ama işçi asla 7 gün üst üste çalıştırılamaz.
Yer altı maden işçileri için haftalık çalışma süresi en çok 37,5 saattir. Bu işçiler, diğer işçilerden farklı olarak günde en çok 7,5 saat çalıştırılabilirler.
Denkleştirme uygulaması mümkündür. Bu uygulamanın esaslarını daha önce açıklamıştık. https://iscidunyasi.com/denklestirme-nedir-hesabi-nasil-yapilir/
İş Kanununda çalışma sürelerine ilişkin birçok hüküm vardır. Öyle ki, bunları tek tek bulmak ve öyle bir sonuca varmak gerekir. Ama çalışma sürelerine ilişkin temel kuralları merak ediyorsanız, aradığınız cevabı İş Kanununun 63. maddesinde bulabilirsiniz.
Çalışma sürelerine ilişkin diğer kuralları öğrenmek için, ilgili kategorideki diğer yazılarımıza göz atabilirsiniz.
Ayrıca 4857 sayılı İş Kanununun güncel metnine şu adresten ulaşmanız da mümkündür.
← İşçiler açısından vergi dilimi nedir?
Aynı anda iki farklı işyerinde çalışma →
İşçilere çay molası olur mu?