Marydaky gurluşyk işleri (arhiw suraty)
Türkmenistanyň gündogar sebitlerinde gopan weırançylykly apy-tupandan bäri bir aıdan hem aşa wagtyň geçmegine garamazdan, zyıan ıeten sebitleriň merkezi künjeklerinden beıleki ıerlerinde heniz hem abatlaıyş işleri geçirilmeıär.
Mejlisiň başlygy Lebaba sapar edip, resmileriň ilata ıeterlik ‘syıasy sowady’ öwretmeıändigini aıdyp nägile boldy.
Harasatdan soň dereksiz ıiten adamlaryň ençemesiniň ykbaly heniz hem näbelli bolmagynda galıar.
Geçen hepdäniň aıagynda daşary ıurtlarda, şol sanda BMG-niň Nıu-İorkdaky baş edarasynyň öňünde türkmen hökümetiniň harasatdan ejir çeken ilata ıardam etmeıändigine nägilelik bildirilip, prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň hem wezipesinden çekilmegine çagyryş edilip, ençeme protest çäresi geçirildi.
27-nji aprelde Türkmenistanyň Lebap we Mary welaıatlarynda gopan weırançylykly harasatdan bäri bir aıdan hem aşa wagtyň geçendigine garamazdan, zyıan ıeten sebitleriň aglabasynda heniz hem abatlaıyş işleri geçirilmeıär.
Azatlyk Radiosy öz çeşmelerine harasatda azyndan 37 adamyň ölendigini we onlarçasynyň ıaralanandygyny tassyklatmagy başartdy.
“Bu günler Marynyň diňe esasy, şol sanda ‘Magtymguly’, ‘Kemine’ köçeleriniň ugrundaky sebitlerinde arassaçylyk, abatlaıyş işleri geçirilıär. Baglary aklaıarlar, jaılaryň diwarlaryna reňk sepıärler, zyıan ıeten üçekleri çalyşıarlar... Emma ıoluň ugrundan görünmeıän jaılara asla el hem degirilmeıär, olaryň köpüsinde heniz hem üçekleri ıok” diıip, Azatlygyň Mary şäherindäki ıagdaılar bilen tanyşan Baıramalydaky bir çeşmesi 1-nji iıunda maglumat berdi.
Baıramaly şäherinde hem abatlaıyş işleriniň aglabasy diňe merkezi ‘Nyıazow’ şaıolunyň ugrundaky sebitler bilen çäklenıär.
“‘Nyıazow’ şaıoly şäheriň esasy protokol köçesi bolany üçin, häzir onuň harasadyň netijesinde zeper ıeten ıerlerine täze asfalt ıazylıar we töweregindäki jaılaryň daşky durky abatlanıar. Baıramalynyň beıleki, şol sanda halkyň esasy gatnaıan ‘Marguş’, ‘Nurana’ köçelerine, jaılaryna asla üns berilmeıär” diıip, Azatlygyň çeşmesi gürrüň berdi.
Bu aralykda, Lebap welaıatynyň ençeme sebitinde hem harasadyň döreden weırançylyklaryny aradan aıyrmak işleriniň ‘juda çäkli gerimde’ alnyp barylıandygy bellenilıär.
“Häkimiıetlerden heniz hem degerli kömek ıok. Käbir sebitlerde harasatdan soňky iki hepdäniň dowamynda ilat sözüň doly manysynda açlyga uçrady. Adamlar jaılaryny öz hasaplaryna galdyrmaly boldular. Köp jaılarda heniz hem üçek ıok” diıip, Azatlygyň Lebapdaky habarçylarynyň biri sebitdäki soňky ıagdaılary gürrüň berdi.
Şol bir wagtda, Lebapda güıçli apy-tupandan soň dereksiz ıiten ençeme adamyň ykbalynyň häzir hem näbellidigi bellenilıär.
Türkmen häkimiıetleri harasat, onuň pidalary we weırançylyklary barada häzirki güne çenli dymmyşlygy saklamak, raıatlaryň arasyndaky meıletin hemaıatlaryň öňüni almak bilen birlikde, ilatda ‘ıeterlik syıasy sowadyň ıokdugyndan’ hem şikaıat edıärler.
Azatlygyň Lebapdaky habarçysynyň maglumatyna görä, geçen hepde mejlisiň başlygy Gülşat Mämmedowa welaıatyň merkezi Türkmenabat şäherine we beıleki käbir etraplaryna sapar edipdir.
“Harasatdan ejir çekenlere kömek barada gürrüň edilmedi. Muňa derek ıerli resmileri, mekdep direktorlaryny, arçynlary we beılekileri toplap ıygnak geçirdiler. Çykyş edenler ‘arkadagdan’ razydyklaryny, ‘eşretli zamanda ıaşaıandyklaryny’, Ahalyň täze merkeziniň gurulıandygyny aıtdylar. Ejir çeken ilat barada ıeke söz hem aıdylmady” diıip, gürrüňi gidıän ıygnaga gatnaşanlaryň biri bilen söhbetdeş bolan Azatlygyň habarçysy maglumat berdi.
Mejlisiň başlygy Mämmedowa ıerli resmileriň we güıç edaralaryň ilata, onuň öz sözi bilen aıdylıanda, ‘syıasy sowatlylygy” ıeterlik öwretmeıändiklerine hem nägile bolupdyr. Mämmedowanyň anyk nämäni göz öňünde tutandygyny Lebabyň degişli edaralaryna we türkmen parlamentine jaň edip, anyklamak başartmady.
Bu aralykda, geçen hepdäniň soňunda daşary ıurtlarda Türkmenistanyň hökümetine garşy ençeme protest çäresi geçirilip, olaryň dowamynda ıurtdaky giň ıaıran korrupsiıa, adam hukuklarynyň bozulmagyna, şeıle-de türkmen häkimiıetleriniň harasatdan ejir çeken ilata ıardam etmeıändigine üns çekildi.
"Halkara Ahal-Teke atçylyk assosiasiıasyna 680 million dollar bölünip berildi, Lebap şäheriniň ıaşaıjylary bolsa tupandan soň kömeksiz galdy" diıip, 29-njy maıda BMG-niň Nıu-İorkdaky baş edarasynyň öňünde gurnalan protest çäresinde çykyş eden gyzlaryň biri aıtdy.
"Diktator", "Bize DJ, aıdymçy, çapyksuwar we ıazyjy gerek däl, prezident gerek", "BMG-ni goşulyşmaga we türkmen hökümetini adam hukuklaryny bozmagyny bes etdirmäge çagyrıarys" diıip, şol protestlerde ıokaryk galdyrylan şygarlarda aıdylıar.
Mundan öň 15-nji we 29-njy maıda Stambulda, 11-nji we 20-nji maıda Demirgazyk Kiprde hem türkmen hökümetine garşy protest çäreleri geçirilipdi.
Türkmen mediasynda bular barada maglumat berilmedi.