Türkiye'de Domuz Eti Üretiminin Arttığı ve Et Ürünlerine Karıştırıldığı İddiası • Doğruluğu Ne?
Türkiye’de domuz eti üretiminin 3 milyon kilogram olduğu, İstanbul’da devasa bir çiftlik olduğu, içme suyuna domuz artıkları karıştığı ve kırmızı et ürünlerine domuz kıyması karıştırıldığı iddiası doğru değil.
Sarı Siyah isimli YouTube kanalında “devlet eliyle bizi domuza ve domuz etine alıştırıyorlar” iddiası ile 5 Nisan 2019 tarihinde yayınlanan bir videoda domuz eti üretimi ve tüketimiyle ilgili çok sayıda iddiaya yer veriliyor. Doğruluğu Ne? ekibine ihbar olarak ulaştırılan ve 33 bin kez izlenen video WhatsApp’ta da dolaşıma sokuldu.
Videoda İstanbul Gaziosmanpaşa’da bir domuz çiftliği olduğu ve bu çiftliğin pislik ve atık sularının Sazlıdere barajına döküldüğü iddia ediliyor. Konuyla ilgili araştırma yapıldığında, bölgede bir çiftlik olduğu ancak 2004 yılında valilik kararıyla kapatıldığı bilgisine ulaşılıyor. Doğrulama platformu Teyit’in yaptığı araştırmada çiftlikle ilgili ayrıntılı bilgilere yer veriliyor.
Çiftliğin sahibi olan şirketin sahipleri ise Fotino Grafyadel ve Maria Grafyadel isimli iki Rum kökenli Türk vatandaşı. Fotino Grafyadel, çiftliğin yaklaşık 10 yıl boyunca üretim yaptığını ve 18-20 sene önce kapandığını çiftliğin koşullar uygun bulunmadığı için yetkililer tarafından kapatıldığını söylediği görülüyor.
İstanbul’da devasa bir domuz çiftliği olduğu iddia edilen çiftlikte 5 bin domuz yetiştirildiği öne sürülüyor fakat firma sahibi kapanmadan önce çiftliğinde en fazla bin domuz olduğunu ifade ediyor.
Çiftliğin kapalı olduğuyla ilgili İSKİ’nin de bir açıklaması bulunuyor. Videodaki iddiaları gündeme getiren bir kullanıcıya bölgede domuz değil büyükbaş hayvan çiftliği bulunduğu, atıkların içme suyuna karışma ihtimali olmadığı belirtiliyor.
Videoda Türkiye’de yılda 3 milyon kilogram domuz eti üretildiği ve bu miktarın Türkiye’de üretilen kırmızı et miktarının yarısı olduğu öne sürülüyor. Ancak bu iddia doğru değil. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerini incelediğimizde 2019 yılında Türkiye’de 1436 adet domuz bulunduğu görülüyor.
Bu rakamlardan yola çıkıldığında Türkiye’de 3 milyon kilo yani 3 bin ton domuz eti üretildiği iddiasının doğru olmadığı anlaşılıyor. Bir domuz en fazla 350 kilo olabiliyor. Videoda ise besi domuzlarının 80-100 kilo olduğunda kesiminin yapıldığı söyleniyor. 350 kilo baz alındığında dahi toplam 490 ton rakamı bulunuyor. Bu rakam iddiadaki rakamın yaklaşık 6’da biri.
İlginizi Çekebilir NASA'nın UFO görüntüsü kaydettiği iddiası
Türkiye’de kırmızı et üretiminin yarısı kadar domuz eti üretildiği iddiası da doğru değil. Türkiye’de TÜİK rakamlarına göre yıllık kırmızı et üretimi 1 milyon 201 bin ton. Yani domuz eti üretiminin binde 4’üne karşılık geliyor.
Denetimlerin sıklığı, satış ve üretim takibinin de sık yapılmasından dolayı da kaçak olarak büyük miktarda üretim yapılması da mümkün görünmüyor.
Videonun devamında ise domuz eti fiyatının çok düşük olduğu 1-3,5 TL arasında olduğu ve bu yüzden de restoran ve otellerin yoğun şekilde kullanıldığı iddia ediliyor. Türkiye’de domuz eti satan firmaların fiyatlarına internetten bakıldığında işlenmemiş domuz eti fiyatlarının 100 TL civarında olduğu anlaşılıyor.
Tanınmış domuz kasaplarından Kozamoğlu adlı domuz ürünleri kasabında da fiyatların yüksek olduğu, domuz kıymanın 90 TL olduğu görülüyor.
Videonun devamında ise bazı firmaların ürünlerine domuz eti karıştırdığı iddia edilmektedir. Herhangi ciddi bir kanıt sunulmadan ortaya atılan bu iddialarla yine Teyit’in bir çalışması bulunuyor. İncelemede, videoda bahsi geçen Nuta (Gurme) markası hariç Polonez, Namet, sütte ve Çerkezo firmalarının ürünlerinde domuz eti kullandığı iddiası delilleri ortaya konularak ifade ediliyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın gıda denetimleri belli periyotlarda yapılıyor ve ayrıca bir çok firma ürünlerini bağımsız denetim kuruluşlarına ve helal sertifikası veren kuruluşlara kontrol ettirerek kalite sertifikaları alıyor.
Yapılan doğruluk kontrolü sonunda, Whatsapp’ta dolaşımda olan videoda yer alan iddiaların neredeyse tamamının yanlış olduğu, Türkiye’de domuz eti üretiminde büyük artış olmadığı, İstanbul’da olduğu iddia edilen çiftliğin 16 yıl önce kapandığı, domuz etinin kırmızı ete sıklıkla karıştırıldığı iddialarının doğru olmadığı anlaşılmaktadır.
– Domuz etiyle ilgili iddiaların yer aldığı Youtube videosu
– Teyit.org’un konuyla ilgili analizleri
– Domuz eti güncel fiyatları
– Domuz ve domuz eti konusunda bilgi
– İSKİ’nin Sazlıdere Barajı ve domuz çiftliği açıklaması
– TÜİK’in canlı hayvan ve kırmızı et üretimiyle ilgili istatistikleri
Domuz Çiftliği Domuz eti Domuz Eti Fiyatları Hacımaşlı Sazlıdere Barajı