TL piyasalar: Niye çalkantı, niye şimdi? - ParaAnaliz
Ödemeler dengesi açısından, AB’nin en erken 15 Ağustos’a kadar Türkiye’ye turist girişine koyduğu kısıtlamaları sürdürmesi bekleniyor. Haziran’da $2.5 milyara düşen aylık dış açık, Temmuz’da güçlenen iç talep nedeniyle $5 milyarı aşmış olabilir. Cari açık finansmanı yanında banka ve özel sektörün vadesi gelen dış borçları tam değil, kısmen yenilemesi de spot dövizde ciddi stress yaratıyor...
TL cinsinden menkuller, CDS ve Euro-tahvillerimiz Arife günü sert satışlara maruz kaldı. BİST-100 günü %0.76 kayıpla kaparken, 1.200 majör direncini yukarı kırıp yeni zirvelere erişme hevesi de kursakta kaldı. İş Yatırım’a göre, Türk hazine eurotahvilleri güne oldukça sert satışlarla başladı. Yurt dışında çıkan haberlere istinaden satışlar yaşanırken, hazine kıymetlerinde gün ortasına gelmeden getiriler 70-80 baz puan genişledi.
Düşük seviyelerden gelen alımlarla kıymetler bir miktar toparlansa da alım iştahı hem tatil hem de tedirginlik nedeniyle zayıf kaldı. On yıl vadeli kıymet %7,25, uzun vade kıymet %7,70 seviyesinde kapanış yaparken, gün içinde 600’ün üzerine yükselen risk primi 580 seviyesinde kapanış gerçekleştirdi.
Döviz cephesinde Perşembe sert TL satışlarıyla seans içinde bir kaç kez 7.00 direncinin üstüne çıkan dolar/TL paritesi, kamu bankalarının yoğun satışları ile Bayram sabahı 08:00’de 6.9693’e kadar geriledi. TL’yi korumanın maliyeti çok ağır.
BirGün Gazetesi ekonomi editörü Ozan Gündoğdu’ya göre, dünyanın bir gözü artık Türk Lirası’nda. Financial Times (FT)’a göre Türkiye pazartesi ve salı günü toplam 1,8 milyar dolar satarak TL’yi korumaya çalıştı. ABD’li yatırım bankası Goldman Sachs ise TCMB’nin para birimlerine müdahale etmek için bu yıl rezervlerinden 60 milyar doları piyasaya sürdüğünü söyledi. Bu vb. haberleri dünyada Türkiye ekonomisini yakından takip eden analistlerin yorumları takip etti.
ABD Hazine Bakanlığı’nın eski danışmanı, “Doktor Kıyamet”, “Kriz Kahini” lakaplarıyla bilinen Nouriel Roubini’nin dün gece sosyal medya hesabından FT’nin “Türkiye onu desteklemek için milyarlarca dolar harcasa bile lira battı” başlıklı haberini paylaşması dikkat çekti.
Banaklarla swaplar ve Qatar swapı gibi likit olmayan (kolaylıkla dolara çevrilemeyen) rezervler brüt rezervden çıkartıldığında, TCMB’nin net rezervinin $30-50 milyara kadar eksiye düştüğü iddia ediliyor. Ek olarak, toplam rezervler içinde müdahalede satılabilecek likit miktar da $40 milyarın altına gerilemiş olabilir.
Yabancı fonları tek rahatsız eden TCMB’nin eriyen rezervleri değil. ABD’de Biden’ın seçilmesi halinde yaptırım çabalarının güç kazanacağı kaygısı var. Doğu Akdeniz ve Ege’de kıta sahanlığı anlaşmazlığı yüzünden AB’nin de yaptırıma başvurması söz konusu.
Ödemeler dengesi açısından, AB’nin en erken 15 Ağustos’a kadar Türkiye’ye turist girişine koyduğu kısıtlamaları sürdürmesi bekleniyor. Haziran’da $2.5 milyara düşen aylık dış açık, Temmuz’da güçlenen iç talep nedeniyle $5 milyarı aşmış olabilir. Cari açık finansmanı yanında banka ve özel sektörün vadesi gelen dış borçları tam değil, kısmen yenilemesi de spot dövizde ciddi stress yaratıyor.
Tüm bunlar öngörülebilirdi. Peki çalkantı niye bu hafta başladı? Kamu bankalarının FX açık pozisyonlarının makro-ihtiyati tavanı aşması ve TCMB’nin 3 haftadır bu eksiği swap takaslarıyla giderememesi birinci tetik. Mike Pompeo’nun CAATSA yaptırımların gündemde olduğu ifadesi ise ikinci tetik olabilir.
Bizi bekleyen asıl tehlike yerleşiklerin davranışı. Bir noktada çok düşük döviz ve reel olarak negatif seyreden TL mevduat faizlerinin bankalardan toplu kaçışa sebep olması bir ihtimal.
Görüşümüz, TCMB brüt rezervleri, bankaların yurtdışında tuttukları nakte çevrilebilir varlıklar ve özel sektörün döviz mevduatı hem kura müdahaleye imkan veriyor, hem de dış kredi kesilse de Türkiye’nin uzun süre varolan birikimleri ile dış borç itfasında sorun yaşamayacağını gösteriyor.
Bayram boyunca Asya, Londra ve ABD’de açık olan piyasalarda daralan likidite sayesinde kamu bankalarının kolaylıkla dövizde isyanı bastırmasını bekleriz. Eğer Bayram esnasında da dolar/TL 7.00 veya üstünde kalırsa, Bayram’dan sonra piyasalar TCMB’nin yüksek dozda faiz artırımı yapması için baskıyı artıracak.
Oyunun sonu geldi diyemeiz, ama oyun sonuna girdik diyoruz. Saray’ın acilen mevduat sahibi ve yabancı yatırımcıya güven verecek önlemler alması gerekir.
FÖŞ sordu: TCMB Ne Zaman Faiz Arttıracak ?
İşte dolar/TL’de çalkantıyı artıran açıklama