﻿ İğne Biyopsileri
Biyopsi demek, bir doku veya organdan mutlak tanı koymak için küçük bir parça alınması demektir. Radyolojik bir görüntüleme eşliğinde iğne biyopsisi denince vücuttaki dokulardan bir iğne aracılığıyla biyopsi alınırken ultrason gibi, bilgisayarlı tomografi gibi bir görüntüleme yönteminin kullanılmasını kastediyoruz. En sık tercih edilen görüntüleme yöntemi ultrasondur. Eskiden biyopsi işlemleri ameliyatlar ile yapılırdı. Günümüzde ise ince iğneler aracılığıyla çok daha kolay ve konforlu yapılabilmektedir. Biz en sık, tiroid, meme, karaciğer, akciğer, prostat, böbrek gibi organlardan, tümör, kitle veya organların parankim dokularından biyopsi işlemlerini gerçekleşiriyoruz. Görüntüleme eşliğinde olması iğnenin takip edilerek doğru doku, organ veya kitleden güvenli bir şekilde alınabilmesini sağlamakta, istenmeyen dokulara zarar vermesi engellemektedir.
Neden biyopsi yapıyoruz?
Kesin teşhis koymak için. Örnek; PSA sı yüksek bir hastada prostat kanseri var mı yok mu anlamak için
Hastalığı evresini koymak amacıyla
Tespit edilen bir kitlenin iyi veya kötü huylu mu olduğunu anlamak, kötü ise tipini belirlemek için
Kaç çeşit biyopsi iğnesi vardır?
Kullanılan iğne çeşidine göre iki tip biyopsi işlemi var:
İnce iğne biyopsisi / ince iğne aspirasyon biyopsisi:
Bu iğneler çok ince iğnelerdir. En sık tiroid bezinde, nodül varlığında kullanılır. Tipik örnek; tiroid ince iğne aspirasyon biyopsisi. Avantajı, koldan kan alınan iğneler kadar, hatta daha ince olduklarından kanamaya yol açma riskleri çok düşüktür. Dezavantajı ise, bize dokudan ziyade hücre örneklemesini sağladığından sadece alınan dokudaki hastalığın iyi veya kötü huylu olduğu ile ilgili bilgi verir.
Kalın iğne biyopsisi / tru-cut biyopsi (doku biyopsisi):
Bu iğneler ortalama 1mm kalınlığındadır. Tiroid nodülleri hariç neredeyse tüm biyopsilerde kalın iğneler tercih edilir. En sık yapılanlar, meme biyopsisi, TRUS eşliğinde (12 kadran) prostat biyopsisi, karaciğer biyopsisi olarak sıralabilir. Avantajları, hücre, sıvı ve doku parçası alınabilmesi, dolayısı ile yüksek tanı değerine sahip olması, kesin teşhis koyma ihtimalinin daha yüksek olması, biyopsi tekrarlanmasına genelde ihtiyaç duyulmaması olarak sıralabilir. Dezavantajı ise, kanama ihtimalinin ince iğne biyopsisine göre biraz daha fazla olmasıdır (%1-2)
Peki, iğne biyopsisi güvenli bir yöntem midir?
Hem ince hem kalın iğne biyopsileri son derece güvenli yöntemlerdir. Çok az da olsa bir kanama riski vardır. Fakat gözardı edilecek düzeyde düşük bir risktir.
İğne biyopsisi özel bir hazırlık gerektirir mi?
Hem evet hem hayır! Biyopsiden önce, kan alınarak kanama sorununuz olup olmadığını öğreniyoruz. Son 15 gün içinde alınmış kan değerleriniz varsa (protrombin zamanı ve hemoglobin) tekrar kan almaya gerek olmayabilir. Biyopsi öncesi, varsa kullandığınız kan sulandırıcı ilaçları, reçete eden doktorunuzun da bilgisi dahilinde 7-10 gün kesiyoruz. Bazı biyopsi işlemleri öncesi 4-6 saatlik açlık yeterli oluyor. Kullanmanız gereken ilaçlar varsa bunları çok az miktarda bir suyla alabiliyorsunuz. Eğer işlem ile ilgili çok endişeli iseniz, heyecan, ağrı veya korkunun giderilmesi için damardan bazı ilaçlar verilerek rahatlamanız ve hatta istenirse 5-10 dakika süren işlemlerde narkoz verilmeksizin kısa süre uyutulmanız, dolayısı ile işlemi hiç hissetmemeniz sağlanabilir. Bunun dışında ek bir hazırlığa gerek yoktur.
İğne biyopsisi sırasında ağrı hissedecek miyim?
Hayır. Tüm biyopsi işlemlerinde lokal anestezi ile ilgili alan uyuşturulur. Dolayısı ile iğne girimi tamamen ağrısızdır
Biyopsiyi nasıl yapıyoruz?
Ön hazırlıkları takiben (işlem yerinin batikonla temizlenmesi, steril örtünün serilmesi vs) ultrason ile biyopsi alınacak bölgenin ön değerlendirmesi yapılır. İğnenin hangi noktadan, hangi istikamette ve ne kadar derine gireceğine karar verilir. İlgili alan lokal olarak uyuşturulur. Biyopsi iğnesiyle, ultrason kılavuzluğunda doku veya organa girilerek biyopsi alınır
Ya biyopsi sonrası?
İşlem sonrası sizi 2-4 saat merkezimizde takip ediyoruz. Olası geç dönem kanama takip açısından...Son olarak, ultrason ile kanama kontrolü yapıyoruz ve sizi evinize gönderiyoruz.
Eve gidince dikkat edilmesi gerekenler...
1-2 saat dinlenin!
Genel prensip olarak işlem sonrası az miktar sıvı hariç 2 saat boyunca sıvı içecek, 4 saat boyunca yemek yememenizi öneriyoruz. Yiyecekler konusunda kısıtlama yok.
Biyopsi yerinde veya omuz bölgesinde ağrı varsa ağrı kesici ilaç kullanılabilirsiniz. Günlük yaşantımınıza aynen devam
Her ihtimale karşı, biyopsi sonrası 24 saat ağır iş yapmayınız.
Biyopsiden bir gün sonra ve hatta aynı gün normal yaşantınıza döneceksiniz, hatta çalışabileceksiniz.