Dünyanın En Büyük Dersinden Geçebilecek miyiz? – CIRCLE-UP
Yılın bu zamanları yeni bir yılın heyecanıyla ileriye dönük planlar yaptığımız,geçen seneyi değerlendirdiğimiz, kendimizle baş başa kalıp “düşünmeye” daha fazla vakit ayırdığımız zamanlardır. Geçtiğimiz 31 Aralık’ta sadece bir senenin değil aynı zamanda bir on yılın da son sayfasını kapatmış olduk. Bu geçirdiğimiz on yıllık sürece daha büyük çerçeveden baktığımızda geçtiğimiz on seneye kıyasla artık dünyada daha fazla insanın daha iyi yaşam standartlarına sahip olduğunu görüyoruz. Her zamankinden daha fazla insanın daha iyi sağlık, insana yakışır iş ve eğitime erişimi var. Ancak eşitsizlikler ve iklim değişikliği bu kazanımları geri almakla tehdit ediyor. Bu sebeple tam da 2020 sayfasını çevirmişken üstlendiğimiz büyük sorumluluğu bir kez daha hatırlamakta fayda var.
HEM İNSANLIK HEM DE GEZEGENİMİZ İÇİN 17 HEDEF
1 Ocak’ta takvimlerimizde 2020 yazmaya başlamasıyla birlikte 2030 Ajandası’nda yer alan Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’na ulaşmak için de sadece on yılımız kalmış olacak.
Şimdiye kadar yoksulluğu ortadan kaldırmak, gezegenimizi korumak ve tüm insanların barış ve refah içinde yaşamasını sağlamak için bazı ciddi adımlar atılmış olsa da hala 2030’da hedeflenen “sürdürülebilir” dünyaya ulaşacak durumda değiliz. 2020’nin 2030 hedeflerine ulaşmak için tüm insanlar tarafından hummalı bir çalışmanın yapıldığı bir sene olması gerekiyor.
ON YILLIK EYLEM PLANI
Birleşmiş Milletler’in yayınladığı 2019 Raporu’nda, BM Genel Sekreteri, toplumun tüm kesimlerine yaptığı çağrıda önümüzdeki on yıl boyunca özellikle üç düzeyde harekete geçmenin kritik önem taşıdığından bahsetti.
1. KÜRESEL ÇÖZÜMLER:Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları için daha fazla liderlik, daha fazla kaynak ve daha akıllı çözümler sağlamak.
2. YEREL ÇÖZÜMLER: Hükümetlerin, şehirlerin ve yerel yönetimlerin politikalarına, bütçelerine ve kurumlarına gereken düzenlemeleri yerleştirmek.
3. BİREYSEL ÇÖZÜMLER: Gençlerin, sivil toplumun, medyanın, özel sektörün, sendikaların, akademinin ve diğer paydaşların da dahil olduğu, gerekli dönüşümlere iten,durdurulamaz bir hareket oluşturmak.
Raporda aynı zamanda 2020 senesinin “aktivizmin süper yılı” olarak Küresel Hedefler’e ulaşmada hızlandırıcı bir etki göstermesi gerektiğinin altı çizildi.
HEDEFLERDE GELİNEN SON DURUM
Rapor, bazı kritik alanlarda ilerleme kaydedildiğini gösteriyor fakat yine de hedeflere ulaşmaya çok uzağız. İşte hedeflerde gelinen son durum bu şekilde:
HEDEF 1:YOKSULLUĞA SON
+ Son 25 yılda bir milyardan fazla insan yoksulluktan kurtuldu.
– Sahra altı Afrika’da çalışan işçilerin üçte birinden fazlası hala günde 1,90 dolardan daha az bir parayla yaşıyor.
HEDEF 2:AÇLIĞA SON
+ 2000 yılından bu yana çocuklarda kronik yetersiz beslenme sonucu ortaya çıkan bodurluk oranı azalıyor.
– 2017 yılında 821 milyon insanın yetersiz beslendi. Bu sayı 2010’dakiyle aynı.
HEDEF 3:SAĞLIKLI BİREYLER
+ 5 yaş altı ölüm oranı düştü yüzde 77’den yüzde 49’a düştü (2000 senesinde her 1.000 canlı doğuma 77 ölümken bu oran 2017’de 39 ölüme kadar düştü.)
– Anne sağlığındaki önemli gelişmelere rağmen 2017 senesinde neredeyse 300.000 kadın doğum sırasındaki komplikasyonlar sebebiyle hayatını kaybetti. Bu ölümlerin %90’ından fazla düşük ve orta gelirli ülkelerde gerçekleşti.
HEDEF 4-NİTELİKLİ EĞİTİM
+ Global düzeyde okul öncesi eğitime katılım oranı 2010’da %63 iken bu oran 2017’de %69’a çıktı.
– 2015 yılında küresel olarak, ilk ve ortaokul çağındaki tahmini 617 milyon çocuk ve genç- küresel toplamın yüzde 55’inden fazlası – okuma ve matematikte asgari yeterliliğe sahip değildi.
HEDEF 5-TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİ
+ Kadınların ulusal parlamentolarda temsili 2010’a göre %5 arttı.
– 106 ülkeden alınan verilere göre, 15 ila 49 yaş arası kadınların %18’i, anketten önceki 12 ay içinde şimdiki veya eski bir partneri tarafından fiziksel ve / veya cinsel şiddet yaşamıştır.
HEDEF 6-TEMİZ SU VE SU SIHHİ KOŞULLAR
+ 2000-2017 yılları arasında, temiz suya erişimi bulunan küresel nüfusun oranı %61’den %71’e yükseldi.
– 2030’a kadar tahmini 700 milyon insanın yoğun su kıtlığı nedeni ile göç etmesi bekleniyor.
HEDEF 7-ERİŞİLEBİLİR VE TEMİZ ENERJİ
+ An itibariyle her 10 kişiden 9’unun elektriğe erişimi bulunuyor.
– Üç milyar insan hala temiz enerji teknolojilerinden yoksun
HEDEF 8-İNSANA YAKIŞIR İŞ VE EKONOMİK BÜYÜME
+ Ortalama yaşam standardı GSYİH, 2017’de küresel olarak yüzde 1,9, oranında arttı. Bu büyümenin 2020’ye kadar yüzde 2’ye ulaşması bekleniyor.
– Bununla birlikte, bölgeler arasında belirgin eşitsizlikler bulunmaktadır.
HEDEF 9-SANAYİ, YENİLİKÇİLİK VE ALTYAPI
+ Az gelişmiş ülkelerde , yenilikçi altyapı faaliyetlerinin toplam GSYH içindeki payı 2015-2018 yılları arasında yıllık yüzde 2,5 artmıştır.
– Az gelişmiş ülkelerdeki küçük ölçekli endüstriler büyümek ve inovasyon yapmak için ihtiyaç duydukları finansal hizmetlerden yoksundur.
HEDEF 10-EŞİTSİZLİKLERİN AZALTILMASI
+ 69 ülkede, en fakir %40’ı gelirlerinin arttığını gördü.
-Dünya nüfusunu en fakir %40’lık kesimi toplam gelirin %25’inden daha azını almıştır.
HEDEF 11-SÜRDÜRÜLEBİLİR ŞEHİR VE YASAM ALANLARI
+ 227 şehirden 2018 verilerine göre, 78 ülkedeki kent sakinlerinin %53’ünün toplu taşıma araçlarına kolay erişimi var.
– Dünya genelinde gecekondu mahallelerinde yaşayan kentsel nüfusun sayısı 1 milyona ulaştı.
HEDEF 12-SORUMLU TÜKETİM VE ÜRETİM
+ Yaklaşık 100 ülke sorumlu tüketim ve üretimi teşvik etmek için aktif olarak politikalar ve önlemler alıyor.
– 1990’da bireylerin ihtiyaçlarını karşılamak için yaklaşık 8.1 metrik ton doğal kaynak kullanıldı. 2017 yılında bu oran %50’lik bir artışla 12,2 mt’a yükseldi.
HEDEF 13- İKLİM EYLEMİ
+ Daha fazla ülke iklim değişikliğine uyum sağlama konusundaki dayanıklılıklarını ve kapasitelerini artırma planları yapıyor.
-İklim kaynaklı ve jeofizik felaketler 1998 ve 2017 yılları arasında tahmini 1,3 milyon kişinin ölümüne sebep oldu.
HEDEF 14-SUDAKİ YAŞAM
+ 2012-2018 yılları arasında 220 kıyı bölgesinin 104’ü kıyı su kalitesini artırdı.
– Asidifikasyonun artması deniz yaşamını tehdit ediyor ve okyanusun iklim değişikliğini azaltmadaki rolünü engelliyor
HEDEF 15-KARASAL YAŞAM
+ Koruma altına alınan karasal ve sulak alanların yüzdesi, 2000-2010 yılları arasında yüzde 10’dan fazla artmıştır.
– Arazi bozulması dünya’nın arazi alanının beşte birini ve bir milyar insanın yaşamını etkiliyor
HEDEF 16-BARIŞ VE ADALET
+ Daha fazla ülke insan haklarını savunmak için yasal ve kurumsal düzenlemeler oluşturuyor.
– Genç erkekler genel olarak daha yüksek cinayet riski altındayken, eş cinayeti kurbanlarının çoğu kadındır.
HEDEF 17-HEDEFLER İÇİN ORTAKLIKLAR
+ Ortalama olarak, 2017 yılında vergilerle finanse edilen devlet harcamalarının payı 20’li Grup ve diğer gelişmiş ekonomiler arasında yüzde 64 ve gelişmekte olan piyasa ekonomileri arasında yüzde 61’dir.
– Sahra altı Afrika’da, ulusal istatistik planlarının dörtte birinden azı tamamen finanse edilmektedir.
AKTİVİZMİN SÜPER YILI
5 senede alınan yol bize her hedef için birer iyi birer de kötü haber getirdi. 2030 hedeflerimize ulaşmak için gereken sosyal ve ekonomik dönüşümü ortaya çıkarmak için çok daha derin, daha hızlı ve daha iddialı bir çalışmaya ihtiyaç olduğu açık.
Global düşünüp yerel hareket ettiğimiz,kimseyi arkada bırakmadığımız (leave no one behind) bir sene olması dileğiyle.İyi seneler.