Turbo araçlarda Limp Mode (devir kesme ve aracın kendini güvenli moda alması)
öncelikle 2011 1.4TSI Bocanegra aracımda karşılaştıgım sorun üzerine şu linkte yazıstıgımız Cupra isimli arkadasımızın tavsiyesi üzerine Limp Mode u araştırdım. http://www.seatclubworld.com/showthread.php?6360-3.700km-olan-Bocanegra-mda-ar%FDza-%28&p=194720#post194720
ve paylaşmak istedim..
aracınız aninden güçten düşüyor ve size turbonun devre dışı kaldığını düşündürüyorsa aracınız "limp mode" a girmiş olabilir.
Limp mode, VW veya Audi markalı araçlar başta olmak üzere turbo beslemeli araçlarda ECU tarafından tehlikeli bir durumun tespiti sonucunda aracın önceden programlanmış bir modda çalışmasıdır. Limp mode'da genel şikayet ise, aracı kullanırken ani güç kaybı oluşması durumudur. Limp mode da aracı kullanan kişi, daha fazla güç için gaz pedalına bastığında aracın sanki arka taraftan çekildiği hisssine kapılır. Bu arızanın kilit belirtisi ise, kontağı kapatılıp açılan aracın eski gücüne kavuşması durumudur.
Yani aracınız yolda seyrederken aniden güç kaybına uğruyor, sanki turbosuz yani atmosferik bir dizel gibi yola devam ediyor, ancak bu durum kontağı kapatıp aracı tekrar çalıştırdığınızda düzeliyorsa aracınız Limp mode a giriyor demektir.
Bu durumla düz bir yolda seyrederken karşılaşmanız pek mümkün olmayabilir. Özellikle düşük devirlerde aracın limp mode a geçmesi beklenmez. Çünkü, düz bir yolda aracı sakin şekilde kullanırken motorun fazla güce ihtiyacı yoktur.Bu durumu muhtemelen, otobanda rampa yukarı seyrederken veya bir dağı tırmanırken fark edersiniz. Zira motorunuz, böyle bir yolda güce, dolayısıyla üst seviyede bir turbo beslemesine ihtiyaç duyacaktır.
Eğer aracınız, aninden güç kesmiyor, bunun yerine genel olarak güçten yoksun şekilde çalışıyorsa bu durumda arızayı başka yerlerde aramanız gerekmektedir. Unutulmamalıdır ki, limp mode a geçişin en önemli belirtisi, aracın aninden güç kesintisine uğraması ve kontağı açıp kapama sonucunda aracın eski gücüne kavuşması durumudur.
Konunun ve hatanın daha detaylı anlaşılması için, neyin limp mode olmadığının açıklanması yerinde olacaktır. Limp mode, araç sorunsuz çalıştıktan 2-3 saniye sonra motorun aninden durması durumu değildir. Eğer böyle bir durum varsa, immobilzer a bakılması uygun olacaktır. Panelde uyarı ışığı bulunan sarı anahtar sönmeden kontağa basılması böyle bir sonucu doğurur.Eğer bu ışık söndükten sonra yine aynı sorunla karşılaşırsanız, yakıt veya elektrik ile ilgili bir sistemde arızanın olduğu akla gelmelidir. Bu durumda yakıt filtresinin ve varsa enjeksiyon pompası üzerindeki yakıt kesme selenoidinin kontrol edilmesi yerinde olur.
Eğer araç kontağı çevirdiğiniz halde hiç çalışmadıysa, aküde veya ateşleme anahtarında sorun olması muhtemeldir. Ancak bu durumda da su kesindir ki, limp mode a sebebiyet veren turbo böyle bir soruna yol açmaz.
Diğer bir durum ise, aracın 1200 rpm in üstüne çıkamaması durumudur. Gaza ne kadar yüklenirseniz yüklenin eğer motor rolanti devri civarında hareket ediyorsa, gaz pedalında sorun olduğu akla gelebilir. Bu sorunda, sürekli düşük güç anlamına gelecektir ve turbonun bahsi geçen soruna yol açması mümkün değildir.
Peki araç limp mode a neden girer?
Araçlarda beyin olarak bilinen ECU sürekli olarak algılayıcılardan (yakıt ve hava sistemini kontrol eden sensöler gibi) bilgi toplar ve bu verileri üretici firma tarafından önceden belirlenen verilerle kıyaslar. Eğer sensörler arızalanırsa veya önceden tanımlanan veri aralığının dışında bir veri değeri ile tespit ederse, ECU muhtemel zararı önlemek için aracın güvenli şekilde çalışması amacıyla gerekli ayarlamaları yapacaktır. Bu denetlemenin en önemli parçalarının başında ise elbette turbo ve motor aksamı gelmektedir. Çünkü motorun aşırı yakıt veya aşırı hava ile beslenmesi, motora zarar verilmesi anlamına gelecektir. Bu nedenle ECU, verilerin istenen değer aralığında olmaması durumunda turbo basıncını ve yakıt sistemini motoru koruma adına kontrol altına alacaktır.
Limp mode da ECU tarafından motorun önceden tanımlı bir aralıkta çalışması anlamına gelmektedir. Bu nedenle, herşey çok güzel giderken bir anda aracınızın turbosuz, atmosferik bir dizel araç gibi hareket etmesi söz konusu olur ve kontağın açıp kapanması sonucu sensörlerden gelen verinin sıfırlanması ile beraber tekrar turbonuzdan max güç elde eder hale gelirsiniz.Zira, araç bir nevi güvenlik modundan çıkmış ve aynı koşullar oluşana kadar tekrar eski performansında çalışmaya başlamıştır.
Böyle bir durumla karşılaşmak oldukça can sıkıcı ve kimi zaman da tehlikelidir. Düşünün! Rampa yukarı seyrederken yavaş ilerleyen bir aracı solluyorsunuz ve altınızdaki motor gücü bir anda kesiliyor. Karşıdan gelen araçla burun buruna gelmeniz içten bile değil. Bu nedenle bu sorunun ihmal edilmemesi önemlidir. Motordaki gücün ne zaman, nerede, nasıl sizi terk edeceğini bilememeniz yolculuklarınızı korkulu ve tereddütlü hale çevirebilir.
Peki sorun nereden kaynaklanıyor ?
Öncelikle limp mode a girmiş bir aracın hata kodlarına bakılmaksızın mekanik aksamıyla oynanması faydadan çok zarar getirecektir. Özellikle işinin ehli olmayan ve kulaktan dolma bilgi ile aracınızı deneme tahtasına çevirmesi muhtemel ustalardan böyle bir sorunun çözümünde uzak durun derim. Eğer belirtiler anlattığım gibi ise, aracınızın enjektörleriyle ve mazot pompasıyla alakalı bir durum olmadığını bilmeniz önem taşır. Aksi takdirde bu elemanların değiştirilmesi veya tamiri hem sorununuzu çözmeyecek hem de boşuna para harcamanıza sebebiyet verecektir.
Aracın hata kodlarına bakıldıktan sonra, hava besleme dağılımının kesikli mi, yüksek mi, yoksa düşük mü olduğu anlaşılacaktır. Bu durumda ilk olarak, turbo hortumlarında yırtık ve bu hortumlarda aşınma olup olmadığı kontrol edilmeli, çıkmış veya yerine oturmamış hava kanalları olup olmadığına dikkatlice bakılmalıdır. Hava besleme siteminde oluşacak bir kaçak, aracın limp mode a girmesine, kimi zaman da araçta tekleme veya sıçrama yapmasına sebep olabilir.
Araç hata kodlarında, (Boost Deviation Intermittent, Boost Deviation Negative, Boost Deviation Positive, intake manifold pressure xxxxx, charge pressure control deviation) şeklinde mesajlarla karşılaşılmış ise, turbo basıncını ölçen ve turboyu kontrol eden bir sistemde hata olduğu anlaşılmalıdır. Çoğu zaman ani güç kaybı sensör veya turbo problemi nedeni ile yaşanır. Bu kodlar genellikle, lmp mode a girmeye sebep olan düşük besleme veya aşırı besleme durumlarını ifade eder. En genel sebep ise N75 solenoididir. N75, turbonun wastegate ine veya değişken geometrili turbolarda VNT actuator üne uygulanan hava basıncını kontrol eder.
N75 in çalışma prensibi kısaca şöyledir. Emem monifoldundaki basınç sensörü hava basıncının istenen seviyeye ulaştığını gösterdiğinde, ECU N75 solenoidini çalıştırır ve N75 besleme basıncını istenen seviyede tutulmak için wastegate e veya VNT actuator üne uygulanan vakum basıncını düzenler. Eğer vakum hortumlarında veya kanallarında çatlak, kırık veya delik varsa, ya da N75 selenoidi arızalı ise basınç kontrol edilemeyecek ve ECU aldığı sinyaller ile basınç artışı durumunda aracın limp mode a geçişini sağlayacaktır. Bu durumda N75 in yerinden sökülmesi ve elektronik kontak temizleyici ile temizlenip yerine takılması sorunu giderebilir. Eğer sorun devam ederse N75 in değişimi söz konusu olabilir.
Ayrıca N75 in çalışmasını sağlayan elektrik bağlantılarına da bakılması yerinde olacaktır. Bu bağlantıların paslanması veya kopuk olması da N75 in çalışmamasına sebep olabilir. EGR solenoidinin de, az karşılaşılsa da limp mode a neden olması mümkündür. Bu durumda N75 gibi EGR solenoidine de bakmak faydalı olacaktır. Bazı modeller için EGR selenodi ile N75 in yer değiştirilmesi, bu selenoidlerin çalışıp çalışmadığının kontrolünde faydalı olacaktır.
Hata kodları besleme basınç dağılımın kesikli olduğunu söylüyorsa, bütün hava kanallarına bakılmalı. Bu durumda mutlak suretle vakum kaçağı olduğunu söylemek mümkündür.Bütün vakum kanallarını, turbo actuatör ünü ve plastik bağlantıları kontrol emelisiniz.
Eğer hata kodlarında besleme basınç dağılımının negatif olduğu belirtiliyorsa, kurumlanmış emme manifoldu, kaçıran turbo actuator ü, kötü vakum kanalları veya dar VNT actüatör seviyesi ile karşı karşıyasınız demektedir. Eğer değişken geometrili bir turbo kullanılıyorsa, VNT kanatlarının kurumlandığı ve bu nedenle temizlenmesinin gerektiği de anlaşılabilir.
Eğer hata kodlarında besleme basınç dağılımın pozitif olduğunu belirtiyorsa, N75 in çalışmadığı, kaçıran turbo actuatorü, kötü vakum kanalları veya dar VNT actüatör seviyesinin veya wastegate in ayarsız olduğu akla gelmelidir.
Özellikle motorun yüksek oranda besleme ihtiyaç duyduğu anlarda atılan egsoz gazının sıcaklığı artar ve bu sıcaklık içerisinde atık gazda yer alan maddeler yanarak turbonun ve ekzos sisteminin kurumlanmasına yol açar. Bu kurumlanmasının sistemlerden atılması için, motor sıcakken yüksek viteslerde motor devrini 4000-4500 rpm e getirerek kısa bir süre yol almak faydalı oalcaktır. Ancak özellikle yüksek kükürt oranlı yakıtın sebep olacağı kurumlanmanın, bu tür uygulamalarla atılması pek mümkün değildir. Bu nedenle zamanla turbo ekipmanlarında kurumlanma söz konu olabilir.
Şayet aşırı besleme nedeniyle limp mode a geçiş varsa, bu durumun sık karşılaşılan diğer sebebi, değişken geometrili turbolarda VNT aktüatör ünün ve turbo kanatlarının kurumlanması veya biriken maddeler yüzünden rahat hareket edemeemsi veya yapışkan hale gelmesidir. Eğer kanatlarda yapışkanlık oluşmuşsa, bu parça sökülerek iyice temizlenmeli veya yağlanmalıdır. Ancak bu uygulama kesin çözüm olmayabilir. Bu nedenle parçayı değiştirmek zorunda kalabilirsiniz. Ancak bu parçanın ayrı satıldığına rastlamak mümkün değildir. Genelde turbonun hepsini satmak amacıyla firmalar bu parçayı ayrı olarak satışa sunmazlar. İkinci el temiz bir turbodan tedarik edilerek turbo onarılabilir.
Aracın limp mode a girmesinin diğer bir sebebiyse, yakıt filitresi olabilir. Uzun süre değiştirilmeyen yakıt filtresi, yakıtı tam olarak süzemez ve yakıtla gelen muhtemel yabancı partiküller enjektörlere kadar uzanabilir. Bu durumda aracın limp mode a girmesine neden olur. Emme monifoldundan önceki hortumlarda olan tıkanmalar ve kurumlanmalar da limp mode sebep olur. Bir diğer sebep ise MAF sensörüdür (Kütleölçer, haba basınç ölçer, akışmetre). Bu sensörün düzgün çalışmaması da limp mode sebebidir. Ancak, yakıt filtresi, emme monifoldunda tukanma ve MAF sensörü arızası aracı limp mode a sokuyorsa, araçta aynı zamanda sürekli güç kaybı da söz konusu olacaktır..
Genel olarak aracı limp mode a sokacak bir çok sebep vardır. Ancak sayılan bu sebepler sıklıkla karşılaşılan ve ilk akla gelenlerdir. Bunun dışında limp mode a neden olan sebepler aynı zamanda farklı sorunlar da çıkararak kendini belli edecektir.
Not: Yazının büyük kısmı yabancı internet siteleri üzerinden yapılan araştırmalar sonucu derlenmiştir. Önemli bir konu olması ve işinin ehli olmayan ustaların elinde binlerce lira ödeyerek sorunu çözememiş arkadaşların bulunması bu denli bir açıklamayı beraberinde getiriyor. Umarım araçlarında bu tür sorun yaşayan arkadaşlar için bu bilgiler faydalı olur.
İnşallah sizin sorun basit birşeydir.
Aynı sorunu yaşayabilecek arkadaşlar için açıklayıcı olmuş.
Özellikle yazılım sonrası.
yazılım düşünüyordum da böyle bişiyle karsilastiktan sonra garantisi bitmeden hayal gibi ya da abt ye tonla para ..
Bence araç garantideyken yazılım yaptırmak daha iyi.
Yazılımdan sonra aracın şanzımanında ya da herhangibir başka yerinde arıza çıkacak olursa orjinal yazılımı araca geri yükleyip arızalı parçaları garantiden değiştirtebilirsiniz. Hatta Revo'larda servis tarafından teşhis edilememe garantisi var bildiğim kadarıyla.
eğerki yazılımın yüklenip tekrar stocka cevirildigi belli olmama garantisi varsa bu şekilde düşünüşebilir bunu bilmiyordum..
Benim bildiğim sadece Borusan BMW'de anlaşılıyo araçta yazılım olup olmadığı. Ama yetkili servis tanıdıksa zaten yazılım problem olmaz.
Bir İngiliz tuning sitesinde şöyle bir bilgi var. Revo her yerde aynı Revo olduğu için burada da geçerli olduğunu düşünüyorum.
"Badger5 Ltd is now pleased to announce that it has become a REVO Technik Authorised Distributor. REVO technik have developed Revolutionary Serial Programming Software, (SPS), which in real terms means No Chips to be fitted. No mechanical hardware is touched, no seals broken voiding warranties etc. The fitment is totally stealthy, and totally undetectable by any VAG tool. Switchable from stock to performance mode is an option (SPS1) as is variable boost and ignition control, with additional immobilisation, when using an SPS3 option. VAG group vehicles including PD Diesels, 1.8T engined cars etc are priced at £499.00. 6cyl cars are £599.00 and RS cars are £699.00. SPS1 switch box is £150, & SPS3 multi parameter switch box is £250. (prices plus vat) Best of all is you get to try a FREE DEMO VERSION which lasts for 5 hours. No hassle, no commitment FREE TRIAL. TRY BEFORE YOU BUY! Mobile fitting is available."
hakikaten belirlenemeyecegini önemle vurguluyor..
acaba burda belirttigi gibi tr de de demo versiyon yapiyorlar mi 5 saatlik filan..
Onu yapacaklarını zannetmiyorum ancak Türkiye'deki yetkili Revo bayisi ile konuşmakta fayda var.
TR de eskıden revo bu versıyonu yapıyordu ama ıyı bır sey degıl cunku sıfre koyuyorlardı beyıne ve yenı yazılım yuklemek ıstedıgınızde once gıdıp demo yazılımı komple sıldırmenız gerekıyo o yuzden gereksız b uygulama.Paylasım ıcın tesekkurler elıne saglık
anladım gereksiz o zaman
ne demek paylaşım için burdayiz