"ABD Dışişleri Bakanlığı siyasi çıkarlar için kullanıldı"| Birleşik Basın
ABD Temsilciler Meclisi'nde Başkan Donald Trump hakkındaki azil soruşturmasını yürüten komisyonlar, soruşturma kapsamında ifade veren bazı yönetim yetkilileriyle kapalı kapılar ardında yaptıkları mülakatların dökümünü yayınladı. Buna göre, Amerikalı kariyer diplomatları, Trump'ın sözleri karşısında Dışişleri Bakanlığı tarafından desteklendiklerini hissetmedikleri ve bakanlığın iç siyasi amaçlar için kullanıldığı yönünde ifade verdi.
05 Kasım 2019 08:00 | Kategori: Dünya
Görevden alınan ABD’nin eski Ukrayna büyükelçisi Marie Yovanovitch, Trump’ın Ukrayna lideriyle telefon görüşmesi sırasında kendisinden duyduğu rahatsızlığı "kötü haber” sözleriyle dile getirmesinden büyük endişe duyduğunu söyledi.
Yovanovitch 11 Ekim’de Demokratlar’ın çoğunlukta olduğu Temsilciler Meclisi’nde yürütülen soruşturma kapsamında verdiği ifadede, görüşmede Başkan Trump tarafından "kötü haber” olarak tanımlanmasından kaygı duyduğunu ve hala da kaygılı olduğunu söyledi.
Azil soruşturması, Trump’ın 25 Temmuz’da Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski’yle görüşmesinde kendisinden, siyasi rakibi Joe Biden ve bir dönem Ukrayna enerji şirketinin yönetim kurulunda yer alan oğlu Hunter Biden’ın iş faaliyetlerini araştırmasını istemesi üzerine odaklanıyor.
Beyaz Saray, tartışmalı telefon görüşmesinin özet dökümünü yayınlamıştı. Bu döküme göre, Trump, Zelenski’ye Büyükelçi Yovanovitch için "kötü haber” tanımlamasını kullandı ve "başına bazı şeyler geleceğini” söyledi. Trump yanlış bir davranış içine girmediğinde ısrarcı ve Zelenski’yle telefon görüşmesinde hiçbir sakıncalı unsurun olmadığını savunuyor, Demokratlar’ı kendisine karşı yine "cadı avı” yürütmekle suçluyor.
Yovanovitch, bazı kısımları daha önce medyaya sızan ifadesinde ayrıca, Trump’ın telefon görüşmesinde kendisinden defalarca söz etmesine ve yabancı bir mevkidaşıyla konuşurken herhangi bir büyükelçiden bu şekilde bahsetmesine şaşırdığını da kaydetti
Yovanovitch Nisan ayında Washington’a döndüğünde, Dışişleri Bakanlığı’nda müsteşar yardımcısı vekili Philip Reeker’ın, "Pompeo’nun artık kendisini Trump’tan koruyamayacağını” söylediğini anlattı.
Döküme göre, "Müsteşar Yardımcısı Vekili Reeker mümkün olan en kısa zamanda ayrılmam gerektiğini söyledi” diyen Yovanovitch, Reeker’in, Trump’ın aslında kendisinin 2018 yazında ayrılmasını istediğini aktardığını belirtirken, "Bakan’ın (Pompeo) beni korumaya çalıştığını ama artık bunu yapamadığını söyledi” dedi.
Temsilciler Meclisi komisyonlarınca mülakat dökümü yayınlananların bir diğer isim de ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo’nun eski kıdemli danışmanı Michael McKinley oldu.
Döküme göre, McKinley ifadesinde, Amerikan büyükelçiliklerinin iç siyasi amaçlar uğruna "kirli çamaşırları ortaya çıkarmak” için kullanılmasından duyduğu kaygılar ve Amerikalı diplomatları savunmada "yetersiz kalındığı” gerekçesiyle istifa ettiğini söyledi.
McKinley, büyükelçilik görevinden alınması kararı sırasında Yovanovitch’e destek mahiyetinde bir açıklama yapılmasını tavsiye ettiğini ancak kendisine Pompeo’nun "Şimdi yapmamak daha iyi olur” dediğinin aktarıldığını kaydetti.
McKinley, "İstifamın zamanlaması, birbirine ağır basan iki kaygının neticesinde oldu: Görüşüme göre,Dışişleri Bakanlığı’nın azil soruşturmasında arada kalan Dış Hizmet çalışanlarına destek sunmada yetersiz kalması ve ikincisi de, yurtdışındaki büyükelçilerimizin iç siyasi amaçlar için kullanıldığının görülmesi” diye konuştu.
Yovanovitch ifadesinde, Ukraynalı yetkililerle temasları ve yolsuzluklara ilişkin endişeleri hakkında Kongre üyelerine ayrıntılı bilgiler verdi. Mülakat dökümüne göre Amerikalı büyükelçi, Trump’ın kişisel avukatı Rudy Giuliani’nin Ukrayna meselesine dahil olduğunu 2018 yılının sonlarında ilk olarak öğrendiğini anlattı. Yovanovitch, Ukraynalı yetkililerin kendisini Giuliani’nin eski bir Ukraynalı başsavcıyla görüşmeleri hakkında uyarmasıyla gelişmeden haberdar olduğunu söyledi.
Giuliani’nin Ukrayna’yla bağlantıları, azil soruşturması kapsamındaki ifadelerin ana temalarından biri konumunda. Yovanovitch, kendisi hakkında Giuliani’nin de dahil olduğu ve Başkan Trump’a bağlılığının sorgulandığı bir kampanyanın ardından Kiev’den geri çekilmişti.
Yovanovitch, Ukraynalı yetkililer tarafından, Rudy Giuliani ve Trump’a yakın diğer bazı isimlerce hedef alındığı ve bu çevrelerin kendisi dahil bazı kişilere zarar verecek eylemler planladığı yönünde uyarıldığını belirtti.
Yovanovitch bir ara "Hill” gazetesinde çıkan bir haberden sonra, ABD'nin Avrupa Birliği Büyükelçisi Gordon Sondland'a tavsiye için danıştığını da anlattı. Söz konusu haberde Giuliani'nin, eski Ukraynalı savcı Viktor Şokin'in ABD vizesi almasının Büyükelçi Yovanovitch tarafından engellendiğinden şikayet ettiği belirtiliyordu.
Yovanovitch'in Kongre'deki soruşturma komisyonuna anlattığına göre, Sondland kendisine, "Ya büyük oyna, ya eve dön" dedi ve "Başkana destek veren bir tweet mesajı atması" tavsiyesinde bulundu. Yovanovitch bu tavsiyeye uymayacağını hissettiğini söyledi.