Cybex İzokinetik Test ve Egzersiz
Kas kuvvet ve dayanıklılığı Cybex izokinetik test ve egzersiz cihazı ile objektif bir şekilde ölçülür ve bu ölçümlere dayanarak performans arttırıcı egzersizler en verimli şekilde uygulanır.
Kelime anlamı olarak izokinetik “eşit hareket” demektir. Egzersiz ve kas kasılması bağlamında ise sabit açısal hızda gerçekleştirilen kas kasılması izokinetik egzersizdir. İzokinetik egzersizler için özel cihazlar geliştirilmiştir. Bu cihazlar, kişi ne kadar kuvvet uygularsa uygulasın, oluşan hareketin belli bir sabit hızda gerçekleşmesini sağlar.
Örneğin uyluğun ön tarafındaki kuadriseps kasımız dizimizin bükülü halden düz hale gelmesini (ekstansiyon) sağlar. Uyluğun arkasındaki hamstring kaslarımız ise dizi düz halden bükülü hale (fleksiyon) getirir. Bu hareket normalde 0-135 derecelik bir açıda gerçekleşir. Eğer hareket sabit bir direnç veya ağırlık kullanılarak yapılırsa, kaslar bazı açı derecelerinde istenenden az, bazı açı derecelerinde istenenden fazla zorlanır. Kişi kaslarını fazlaca kastığında hareket birden hızlanıp ani kas veya tendon gerilmelerine ya da zedelenmelerine yol açabilir. İzokinetik egzersizde her açı derecesinde kasın uyguladığı kuvvete denk bir direnç oluşturularak hız sabit tutulur.
İzokinetik egzersiz hangi kas ve eklemler için uygulanabilir?
Diz, omuz, dirsek, el bileği, kalça, ayak bileği eklemleri ve gövde kaslarının performansının test edilmesi ve arttırılmasında izokinetik sistemler kullanılmaktadır. Sporcular performanslarını arttırmak için izokinetik egzersizleri sıklıkla kullanır. Diz kireçlenmesi veya ön çapraz bağ zedelenmesi gibi durumlarda da izokinetik egzersizler yararlıdır.
Cybex izokinetik test ve egzersiz sisteminin avantajları nelerdir?
Kas performansı nesnel bir şekilde ölçülür. Sağ ve sol taraf farkları, zıt hareket yaptıran kasların kuvveti ve dayanıklılığı belirlenebilir. Net ölçüm yapılması ve bunun sayı ve grafiklerle dökümü kişinin motivasyonunu arttırır.
Kasın kuvvetine eşit direnç sağlandığı için haddinden fazla zorlanma ve yaralanma ihtimali çok azdır.
Hareketin tüm açısal derecelerinde kasa uygun yük verildiği için çok verimli bir egzersiz şeklidir.
İzokinetik egzersiz hasta performansına uyum sağlar. Kişi maksimum güç veremezse cihaz direnci o ölçüde düşürür. Böylece ağrı ve yorgunluk nedeniyle egzersizin yarım bırakılma ihtimali azalır.
Kasların hangi açı derecesinde en zayıf olduğu belirlenip o kısımda egzersiz yoğunlaştırılabilir.
İzokinetik test ve egzersiz sisteminin dezavantajları nelerdir?
Özel cihaz gerektirmesi nedeniyle maliyetlidir ve her merkezde bulunmaz.
Kullanıcı izokinetik egzersiz sisteminden en yüksek verimi alabilmek için antrenör veya terapistin talimatlarına uyum göstermelidir. İletişim veya uyum sorunu olan kişilerde tam verimle kullanılamaz.
Cihazın kullanımı ve ölçümlerin yorumlanması eğitimli ve deneyimli personel gerektirir.
Çok fazla kasın bir arada çalıştığı hareketlerde objektifliği azalır.
CYBEX İZOKİNETİK TEST VE EGZERSİZLER NASIL YAPILIR?
Uygulama başlamadan önce hastayla ilgili bilgiler sisteme kaydedilir. Hangi hareketlerin değerlendirileceği belirlenir (örneğin diz ekleminde fleksiyon ve ekstansiyon). Hasta cihaz ve egzersiz hakkında bilgilendirilir. Genel ısınma hareketleri yapmış olan hasta egzersize uygun pozisyonda cihaza yerleştirilir. Hareketin güvenli ve verimli yapılabilmesi için hareket dışı kısımlar sabitlenir. Hareket ekseni ayarlanır. Cihazda bağlı iken ısınma hareketleri yaptırılır. Cihazda önceden hazır bulunan uygun test veya egzersiz protokolü seçilir. Öncelikle sağlam taraf değerlendirilir, böylece hem uyum sağlanır hem de kişinin normal değerleri görülür. Daha sonra sorunlu taraf için uygulama yapılır. Test veya egzersiz sırasında her harekette hastayı yönlendirici veya motive edici sözel komutlar verilir.
İzokinetik egzersiz kimler için uygun değildir?
Kalp ve dolaşım sistemi sorunları olan hastalarda tercih edilmeyebilir. Kontrolsüz yüksek tansiyon, beyin damarlarında baloncuk (anevrizma) olması, son 6 ayda inme geçirenler, son altı haftada kalp krizi geçirenler, son 3 ayda bel ameliyatı olanlar, tedavi edilmemiş kasık fıtığı, test sırasında göğüs ağrısı ve uyuşma şikayeti olanlarda yapılmaz. Hekim ya da terapistiniz uygulama öncesi engel bir durum olup olmadığını kontrol edecektir.
Kas iskelet sistemi yaralanmalarının akut döneminde, eklem şişliği varsa, eklem hareketlerinde önemli ölçüde kısıtlılık varsa, eklemin sağlamlığını sağlayan yapılarda zedelenmeye bağlı anormal hareketler gözleniyorsa uygulanmaz.