İşçinin Doğum İzni, Evlatlık Edinen İşçiler
İşçinin Doğum İzni
Av. Cihan Orhan 18.10.2017
4857 sayılı İş Kanunu işçilerin doğumdan önce ve sonra kullanılan doğum izni sürelerini ikişer hafta artırmıştır. Kadın işçinin doğum izni doğumdan önce sekiz doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplamda on altı haftadır. Çoğul gebelik durumunda doğum yapmadan önce çalıştırılmayacak sekiz haftalık süreye iki haftalık bir süre eklenir.
Gebe işçi sağlık durumunun uygun olduğunun doktor raporuyla belgelendirilmesi hâlinde kadın işçi isterse doğumdan önceki üç haftaya kadar işyerinde çalışabilir. Bu durumda, kadın işçinin çalıştığı süreler doğum sonrası sürelere eklenecektir.Erken doğum söz konusu olursa kadın işçinin doğumdan önce kullanamadığı izin süreleri doğum sonrası sürelere eklenir. Böylece on altı hafta olan doğum izninin tamamı kullandırılmış olacaktır.
Çocuklarıyla daha çok ilgilenmek isteyen kadın işçiler altı aya kadar ücretsiz izin kullanabilir. Altı aylık süre on altı haftalık sürenin bitiminden itibaren hesaplanır. Kadın işçinin talebi üzerine işveren bu izni vermek zorundadır.
Gebe, yeni doğum yapmış ve emziren işçilerin günde yedi buçuk saatten fazla çalıştırılması yasaktır. Çocuk bir yaşına gelene kadar doğum yapmış anneye günde bir buçuk saat süt izni verilir. Bu sürenin hangi saatler arasında kullanılacağı ve kaça bölüneceğini işçi kendisi belirler.
Evlatlık Edinen İşçiler
Önceki kanunlardan farklı olarak 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmelikler evlat edinen işçiler için doğum iznine benzer bir düzenleme getirmiştir. Üç yaşını doldurmamış bir çocuğu evlat edinen işçinin sekiz haftalık analık izni kullanma hakkı vardır. İzin çocuğun fiilen teslim edildiği günden itibaren başlar. Bu izin yalnızca kadın işçiler için öngörülmemiştir, erkek işçiler de bu izni kullanabilmektedir. Evlat edinen işçi de analık izninin bitiminden başlayarak altı aya kadar ücretsiz izin kullanabilir.
Ücretsiz izin süresinin bitiminden itibaren çocuğun mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden aybaşına kadar herhangi bir zamanda işçi kısmi süreli çalışma talebinde bulunabilir. Kısmi süreli çalışma talebinde bulunmak için ücretsiz izin süresinin tamamının kullanılması şart değildir. Kısmi süreli çalışma hakkının kullanılabilmesi için talepte bulunan işçinin çalışıyor olması gereklidir. Kısmi süreli çalışma hakkından doğum yapan işçilerin yanında üç yaşından küçük çocuğu evlat edinen işçiler de yararlanabilmektedir. Yönetmelikte sayılan haller dışında işveren, usulüne uygun yapılan kısmi çalışma talebini kabul etmek zorundadır. İşçinin kısmi süreli çalışma talebi bir haklı fesih sebebi değildir.
İşverenin, işçinin gebeliği ya da doğum yapması sebebiyle iş akdini feshetmesi işçi lehine kötü niyet tazminatının doğmasına sebep olabilir. Kötü niyet tazminatı ile ilgili daha ayrıntılı bilgiye ulaşmak için “Kötü Niyet Tazminatının Şartları” başlıklı yazımızdan ulaşabilirsiniz.
Kötü Nihet tazmınat hakkında daha detaylı bilgi sahibi olmak için diğer makalelerimizi inceleyebilirsiniz