Bülent ŞİRİN - Üsküdar'ın ticareti, Üsküdar'ın umudu...
25 Kasım 2017, 06:49
Birkaç gün önce uskudar34.com'da Star gazetesi kaynaklı bir haber yayınlandı.
15 Ocak 2011, 10:14
Birkaç gün önce uskudar34.com'da Star gazetesi kaynaklı bir haber yayınlandı. Habere göre, Marmaray'ın devreye girmesiyle Üsküdar'a saat başı 60 bin kişi gelecek ve ilçenin ticareti tavan yapacak...
Gülümseme hakkımı tepe tepe kullandım doğrusu. Marmaray'ın haberde de geçtiği gibi ''Asrın Projesi'' olduğuna, İstanbul trafiğine derin bir nefes aldıracağına kimsenin itirazı yok. Ancak şu saat başı gelecek kişi sayısıyla Üsküdar'ın ticareti konusunda pozitif bir korelasyon kurulması beni gerçekten acı acı gülümsetti. Bu 60 bin kişi çılgınca para harcamak için devasa alışveriş merkezlerine hücum eden homo ekonomicuslar değil efendiler, bir an önce evine ya da işine gitmek için koşuşturan faniler... Eminönü yıllardır bir aktarma merkezi vazifesi görüyor da ne oluyor? Sonunda kaç zamanın ilçesi lağvedilip Fatih'e bağlandı.
Diyecek olduğumuz, kalabalıklarla ekonomik hareketlilik arasında mutlak anlamda pozitif bir ilişki kurulamaz. Örneğin dışarıdan gelen birisi Üsküdar'a şöyle bir baksa, cıvıl cıvıl bir semt görecektir. Üsküdar böyle göründüğü içindir sanırım, gerek ana caddelerde gerekse ara sokak ve pasajlarda dükkanların biri kapanır, diğeri açılır. Büyük umutlar ve masraflarla... Yıllarımı geçirdiğim Kapalıçarşı'yı bilen bilir. Orada Belediye tarafından girişte hemen sol tarafta bir kebapçı vardı eskiden. Üsküdar Belediyesi, personeline kendi bünyesinde yemek verene kadar işleri çok iyiydi o kebapçının. Sonra bozuldu; ülke ekonomisinde yıllara yayılan ciddi değişimin de etkisiyle gün be gün eridi o dükkan. Fakat insanların umutları bitmedi. Biri devretti, öteki aldı. O devretti, bir başkası... Bu devri daim devam ederken, biz de şöyle düşünüyorduk: ''Herhalde burayı almak niyetinde olan bir insan, 'Bu Kapalıçarşı'da 400 civarında dükkan var. Bunların şu kadarı benden yemek yese...' diye hesaba başlıyordur''
Halbuki iktisat ilmi, iki kere ikinin en az dört ettiği alandır. İşin odağında insan faktörü olduğu için hepsini asla hesap edemeyeceğiniz kadar parametre söz konusudur. Öyle olmasa, koca koca bankaların göz göre göre gelen (daha doğrusu öyle olduğu sonradan anlaşılan) krizlerde açık pozisyonlarda kalmaları başka nasıl izah edilebilir?
Üsküdar'ımıza dönelim. Boğaziçi Köprüsü'nün yapılmasıyla başlayan kan kaybı çok uzun bir zaman devam etti. Eskiden Üsküdar'ın bir parçası iken sonradan ilçe olan Ümraniye İstanbul'un en büyük ikinci ilçesi konumunda bugün.
Marmaray'la birlikte saatte gelecek 60 bin kişi ekonomik canlılık mı getirir yoksa büyük bir kargaşa mı bilinmez. Benim bildiğim, biraz da o kan kaybından kaynaklanan bir kazanım vardı, o da Üsküdar'ın tarihi dokusunu diğer semtlere göre nispeten korumuş olması. Üsküdar bu özelliğini ekonomik getiriye tahvil edebilirdi, hâlâ edebilir. Büyük ilgi gören nice televizyon dizisi Üsküdar sınırları dahilinde çekiliyor. İnsanlar bu dizilerde geçenleri gerçek hayatla karıştıracak kadar kendilerinden geçiyorlar da neden çekimlerin yapıldığı mekanları ziyaret etmesinler? Bırakın sonradan yapılacak ziyaretleri, çekimler yapılırken bile çalışan 100 kişilik ekip mahalle esnafını ihya ediyor, birebir şahitlerden dinledik.
Üsküdar bir Galata gibi, bir Tahtakale-Kapalıçarşı bölgesi gibi ticaret ruhunun yer ettiği ve yaşadığı bir muhit değildir. Olması da mümkün değildir. O halde Üsküdar, başka yerlerde bulunmayan, bulunması da mümkün olmayan değerlerini pazarlamalıdır.
Üsküdar, uzun yıllar süren mahzunluğundan sonra biraz gün yüzü görmeye başlamışken, saatte 60 bin kişiye aktarma alanı olmaya hazırlanıyor. Bineceği bir sonraki vasıtayı kaçırma endişesiyle koşuşturan insandan ne kadar fayda gelecekse artık... Ekonomik patlamayı bırakın, gölge etmesinler yeter.
Bu köşe yazısı 4136 defa okunmuştur.