Davranış kirliliği - Kocaeli Gazetesi
13:38 26 yaşındaki Kübra'nın kahreden ölümü
Benim çocukluğum babamın memuriyeti nedeniyle Hendek’te geçti. 1950-1956 arası yıllarda. yaz tatillerinin büyük kısmını İzmit’te, babaannemin yanında geçirirdim. Akşamları komşularla Halkevi’nin önündeki deniz kıyısı alana gidilir, biz çocuklar oynarken büyüklerimiz oradaki banklarda oturup sohbet ederlerdi. Çocuk aklımla da olsa bir şeyin farkına varmıştım: Herkes birbirine saygılı davrandığından başkalarını rahatsız etmekten çok sakınılırdı. Örneğin açık sinemaya gidildiğinde film başlamadan önce insanlar birbiri ile çok alçak sesle konuşur, sadece “ çıt…çıt” şeklinde çekirdek yeme sesi duyulurdu.
Seneler geçti. Kentimizde her şey doğal açıdan kötüye gitti. Yeşil doku azaldı, gürültü, hava, su ve ses kirliliği arttı. Ama yanı sıra bu kent insanlarının bir kısmı tarafından yaratılan davranış kirliliği de arttı. Bu kirliliğin ne boyuta eriştiğini anlamak çok kolay; araba kullanın, bir otobüse binip kentin bir yerlerinden geçtikten sonra herhangi bir durakta inin ve kentin cadde ve sokaklarında yürüyün. Bu tür kirliliğin çok büyük boyutta olduğunu hemen fark edebilirsiniz.
İlk örneği en tehlikeli olanından vereyim: Caddeye çıkın. Adam arabayı kullanıyor, yanında oturan eşinin kucağında 40 günlük bebek,
Şirintepe’de tam durak tabelasının altında otobüsü bekliyorum. Otobüsün geleceği tarafta, duraktan on metre kadar mesafede bir kadın bekliyor. Gelen otobüse durması için el kaldırıyor, benim gibi. Otobüs doğal olarak tam önümde duruyor. Hanım efendi!... arkamdan gelip, şoförle ağız dalaşına giriyor. Hanımefendi!.. istediği her yerde otobüse binebilir!
Otobüste oturdum. Çantamdan bir kitap çıkardım okuyorum. Kuruçeşme’deki duraktan binip yanıma oturan kadın telefonla filanca yemeği nasıl pişirdiğini anlatıyor. Bütün otobüs onu dinliyor. Cumhuriyet parkında ben indiğimde konuşmaya devam ediyor,
Halk otobüsünün şoförüne sesleniyor: “Müsait bir yerde ineyim” Durak denilen şeyi hala öğrenememiş,
Otobüs durağa vardı, inecek. Arka kapıya yönelmiyor, ön kapıya gidiyor. Binecek olanlar onun inmesini bekliyor,
Bir kaç ay önce halk otobüsüne duraktan hamileliğin son devresine ulaşmış çok genç bir bayan bindi. Otobüsün içinde boş koltuk yok ve yolcuların tamamına yakını kadın. Hamile bayana kimsenin yer vermediğini görünce onu yerime buyur ettim ve oturmasını sağladım. Arka taraftan bir bayan beni- herhalde utandığından- kendi yerine davet etti ve oturmam için ısrar ediyor; şiddetle reddettim. Ve ona dönüp ”Sizin utanmanızı sağlamak için ayakta gideceğim” dedim ve verdiği yere oturmadım,
Büyük süpermarketlerin alanında araba park yerleri var. Arabaların bırakılacağı yerler çizgilerle ayrılmış. Gidin bakın, kaç tanesinde o çizgiler arabanın dört tekerleği dışında,
Geçenlerde bindiğim halk otobüsüne şoförün iki arkadaşı bindi ve arkasındaki koltuğa oturdular. Aralarında üstelik yüksek sesle, öyle argo konuşuyorlar ki sanki arabada onlardan başka kimse yok,
Araba kullanıyorsunuz. Ana yola dik yönde üç yol ağzından sola döneceksiniz ama soldan bir araba geliyor. Bekliyorsunuz ki önünüzden geçsin. Sizin beklediğinizi de gördüğü halde sağa sinyal vermiyor ve sizin geldiğiniz yola dönüyor.
Bu tür davranışlar ile mürekkep yalamışlık arasında hiçbir ilgi yok. Bunları yapmaktan sakınmak çocukluktan edinilen ve aile terbiyesi denilen oluşumla ilgili. Demek oluyor ki olayı aileden ele almak gerekiyor. Bu konuda o kadar kirlilik yaşıyoruz ki inanın sayfalar yetmez yazmaya. Çok kötü bir tablo…
Sonuç: Davranış kirliliğinin ana nedeni insan kalitesidir. Bu kentte kalite budur ve her geçen gün düşmektedir.