Aniden başlayan ateş,
Vücutta morluklar ve diş etlerinde şişme akut lösemilerin en tipik bulgularıdır.
Tanı kan hücresi sayısı ve incelemesi ile konur. Kanda lenfosit sayısı artmıştır. Bu lenfositler immünofenotipleme denen bir işlem ile incelenir. KLL tanısı koymak için genellikle kemik iliği aspirasyonu ve biyopsisi gerekli değildir. Tekrarlayan kemik iliği biyopsileri tedaviyle ilişkili sebeplerin ayrılmasında yararlıdır.
KLL hastalarında kemik iliği incelemesi kemik iliğindeki lenfosit sayısında artış ve sıklıkla normal kemik iliği hücrelerinde düşüşü gösterir.
Lenfositlerin “immünofenotiplemesi” kanser hücrelerini normal immün hücrelerle karşılaştırarak tanı koymak için kullanılan bir süreçtir. Test sonuçları bireyin lenfositlerinin monoklonal (tek bir kanser hücresinden gelişmiş) olup olmadığını gösterir. İmmünofenotipleme KLL hücrelerinin B-hücresi mi yoksa T-hücresi gelişimindeki değişiklikten kaynaklandığını göstermektedir. Birçok KLL hastasında B-hücre değişikliği tespit edilmektedir.
İmmünglobulinler sağlıklı bireylerde vücudu enfeksiyondan korumak için B hücreleri tarafından yapılan proteinlerdir. Bu proteinlere antikor adı verilir. KLL hücreleri etkin antikorlar yapamaz. Sonuç olarak KLL’li bireylerde immünglobulin seviyesi düşer ve enfeksiyon riski artar.
Lösemi, Lenfositik ve Miyeloidlösemi olmak üzere iki gruba ayrılır;
Kronik lenfositik lösemi (KLL), lenfositleri oluşturacak olgun kök hücrenin kanseridir. ALL’den farkı, ALL’ye kıyasla son derece iyi huylu bir hastalıktır.
KLL hastalarının %95’inde lösemikdeğişiklik B lenfositte görülür. Geriye kalan %5’inde T lenfosit veya DÖ (doğal öldürücü) hücreden kaynaklanır.
KLL 60 yaş ve üzerindeki kişilerde daha sık görülür. Çocuklarda görülmez.
Kronik lenfositik lösemi belirti ve bulguları
KLL genellikle zamanla belirti verir. Hastalığın erken döneminde hiçbir semptom yoktur. Başka bir hastalık nedeniyle yapılan kan testleri sonuçları hastalık hakkında şüphe uyandırır. Beyaz küre (lenfosit) sayısındaki artış KLL tanısı için uyarıcıdır. KLL’ nin belirti ve bulgularının birçok başka hastalık bulgusu ile benzerdir;
Çabuk yorulma: Sağlıklı alyuvar sayısının azalması sonucu kişinin enerjisi azalır.
Lenf nodları ve dalakta büyüme: KLL hücreleri lenf nodları veya dalakta birikebilir.
Enfeksiyonlar: Enfeksiyonlara karşı mücadele edecek sağlıklı lenfositler yoktur.
Kilo kaybı, ağrı, ateş ve gece terlemeleri: Ancak hastalığın ileri evrelerinde ortaya çıkar.
Tanı koymak için kan ve kemik iliği tetkikleri yapılmalıdır.
Hastalar tanı konduklarında evreleme açısından değerlendirilir. Erken evre olgularda tedavi gerekmez, belli aralıklarla muayene, kan sayımı ve bazı biyokimyasal testlerle takip yapılır.
İleri evre hastalarda kombine kemoterapi tedavisi uygulanır.
Bazı hastalarda KLL hastalığı zaman içinde agresif lenfomaya dönebilir, bu durum ‘Richter transformasyonu’ olarak ifade edilir.
Anamnez ve fizik muayene: Hastanın geçmişteki hastalıkları sorgulanır, ciltte noktasal kanamalar ya da morarmalar araştırılır.
Tam kan sayımı ve biyokimyasal tetkikler: Beyaz kan hücreleri (lökosit), kırmızı kan hücreleri (eritrosit), trombosit sayısı, hemoglobin miktarları ölçülür.
Periferik (çevresel) kan yayması: Kan hücrelerinin çeşitleri, hücrelerin şekillerindeki değişiklikler saptanır. AML'de artmış olan blastların görülmesi tanıyı kuvvetlendirir.
Kemik iliği aspirasyon ve biyopsisi: Leğen kemiği bölgesel (lokal) anestezi veya genel anestezi ile uyuşturulur ve özel bir iğne ile girilerek enjektöre kemik iliği örneği alınır. Bu işleme aspirasyon adı verilir. Biyopside ise özel biyopsi iğnesi yardımıyla küçük bir örnek alınır. Alınan mumuneler hematolog ve patolog tarafından mikroskop altında incelenir. Ayrıca kromozom inceleme testleri de istenir.
Tedavi edilmemiş AML: Yeni teşhis edilmiş hastalar için kullanılır. Kemik iliğindeki hücrelerin %20'inden fazlası blastik, yani lösemi hücrelerinden oluşmaktadır.
Remisyonda AML: Remisyon, lösemikblastların kan ve kemik iliğinde bulunmaması ve kemik iliğinin normal yapı ve fonksiyonunu geri kazanması demektir. Tam kan sayımı normaldir. Kemik iliğinde blast (lösemik hücre) sayısı %5 veya daha azdır.
Nüks AML: Tedavi olup remisyona girmiş (iyileşmiş) olan AML’nin bir süre sonra yeniden ortaya çıkmasıdır.
Akut lenfoblastik lösemi (ALL) kemik iliğinde lenfositer seriyi oluşturacak kök hücrede mutasyon gelişmesi ile ortaya çıkar. Sonuçta mutasyona uğramış lenfoid kök hücre olgunlaşmaz, kendinden milyarlarca kopya üretir. Kemik iliği bu işe yaramayan hücrelerle (lenfoblast) dolar, normal kemik iliği hücreleri üretilemez.
Lenfoblastların kontrolsüz ve abartılı birikimi, normal kan hücrelerinin işlevlerini engeller. Böylece kırmızı hücrelerinin (anemi), plateletlerin (trombositopeni) ve normal beyaz hücrelerinden olan nötrofillerin (nötropeni) yetersizliği söz konusu olur.