11'09"01 France | Rıhtım Dergisi
by YILMAZ TAŞKIN • 11 Ekim 2015 • Film İncelemeleri, Sinema • Yorumlar (0) • 779
11 Eylül tarihinde yaşanan ikiz kule felaketine ve o tarihte dünyanın çeşitli yerlerinde yaşanmış diğer felaketlere atfen yapılmış, 11 yönetmenden 11 farklı kısa öyküden biri olan ve Claude Lelouch’un yönettiği kısa film, yönetmenin kariyerinde ağırlık bulan kadın erkek ilişkisi yüzeyselliği üzerine kurulan bir öykü yapısına sahip olmakla birlikte oldukça simgesel bir görsel anlatıma dayanarak, sıradan bir kadın-erkek ilişkisinden öteye geçtiğini söyleyebiliriz.
Filmin sonuna doğru evi terk etmesi üzerine bilgisayar masasına oturup kalkan kadının kadrajın ortasında ayakta dikilirken büyük resmi verdiğini görüyoruz. Ardından duvarın sol üst köşesinde asılı dört ayrı portrede yine 11 filmin temelini oluşturan kapitalizm eleştirisi göze çarpıyor. Bununla eş zamanlı önde, sol altta televizyonda gösterilen ikiz kule felaketi ve kadının sağır oluşundan televizyonu işitmeyişi doğrudan kapitalizmin tesirlerine hicvediyor, görselliğe hâkim mavi tonda her şeyin normalmiş gibi gelen sahte sakinliğinin altında derinden gelen tedirgin edici bir uğutuyla baltalanıyor. Kapital sistemin körelttiği bireylerin ruhsuz oluşlarını da betimleyen kadın karakterin fiziksel engelleri, nihayetinde yine kapitalden gelen duyarsızlaşmanın, yine onun felaketiyle silkelediği bireyler, kadın ve erkek bedeni toz dumanı içinde kalmış şokta adamın kadının kapısına çaresizce ve gerçeğin sarsıcı tesirine bulanmış şekilde gelişi; hikâyeyi, mutlu farkındalık refahına erişmiş kadın ile erkek üzerinden bitiriyor. Bu mutlu farkındalık, semptomatik anlama bürünüyor.
Kamera kullanımı Penn’in USA filmine göre yer yer daha sabit. Fakat yönetmenin kadın-erkek ilişkisi şekillendirmesine hizmet ederek karakterlerin psikolojik çıkmazlarında hareketli, onların durağanlaştığı ve sıradan uğraşlarına döndüğü sahnelerde ise sabit ve daha durağan kullanım söz konusu. Ama genel olarak ilişkileri doğrultusunda içinde bulundukları psikolojik etkiyi verebilmek adına, yönetmen yakın planlarda sallantılı kullanımı daha çok tercih etmiş fakat bunu yaparken de alan derinliği nur nimetinden faydalanmayı es geçmemiş. Mesela sağır-dilsiz kadın karakterin erkek arkadaşı gittikten sonra çalışma masasında, bilgisayar başında otururken genel plan hali ve ayaklandığında aynı ölçekte (konumda) genel plan hali, kısa filmin tüm metaforunu barizce ortaya koyuyor. Işık kullanımı ise daha mavi üzerine temellendirilmiş, yer yer beyaz ışıklarla mavinin tonlarının gizlendiği dekorlar üzerinden görüntüye hizmet edecek kontrast açığa çıkarılmış.
Son Gün Sonraki Yazı:
11 Ocak 2015 • 1569
11 Ocak 2014 • 960
20 Haziran 2014 • 951
1 Eylül 2014 • 1042
11 Ocak 2015 • 1162