AR BİRLİĞİNDEN MANİSA MUSİKİ DERNEĞİNE MANİSALI MUSİKİŞİNASLAR-3 - Cemil Altınbilek Yazıları
MANİSA DENGE GAZETESİNİN 3.3.2008 TARİHLİ NÜSHASINDA YAYINLANMIŞTIR.
MANİSA MUSİKİ DERNEĞİ´NE,
Nihayet Manisa Musiki Derneği kuruldu.
Cumhuriyet dönemi öncesi Manisa´daki Musiki hayatı hakkında, Alim Efendi ve Manisalı Musikişinaslar-1 ve 2 makalelerimde bazı tespitlerde bulunmuştum.
Cumhuriyet döneminde ise, Manisa´nın en önemli musiki topluluğu "Ar Birliği"´ dir.
Bin dokuz yüz kırklı yıllarda Manisa Halk Evi bünyesinde çalışmalarına başlamış olan topluluk, ellili yıllarda Halk Eğitim Merkezi çerçevesinde çalışmalarını sürdürmüş, altmışlı yıllarda da müdavimlerinin şahsi katkılarıyla çalışmalarına devam ederek, Manisa´da çok etkin bir musiki varlığı göstermiş ve otuz yıla yakın devam etmiştir.
Ar Birliği´nin son derece başarılı ve iki, üç jenerasyon değişikliği yaşamış gayet uzun soluklu faaliyetinin, günümüze ulaşamamasının belki de başlıca sebebi; bu çalışmaların kurumsallaşamaması, yani müstakil bir dernek çatısı altında, hukuki ve idari organizasyonunu tamamlayamayarak, bir dernek hükmü şahsiyeti kazanamamış olmasıdır.
Yoksa dönemimin her kesiminden iştirakin bulunduğu toplulukta, şu anda İstanbul´da ikamet eden Milli Hakemlerimizden Ertuğrul Dilek´ten, Manisa Mesir Derneği Kurucu ve Başkanlarından Tezcan Karadanışman´a, Rahmetli Terzi Ali Uludağ amcamızdan, Manisa´nın en köklü lokantalarında birinin kurucusu olan Dede Niyazi´ye, geniş bir katılımcı profili bulunmakta olup, topluluk Manisa´da yıllarca Klasik Türk Musikisini yaşatmıştır.
Resmi bir dayanağı olamayan, tamamen sivil toplum yapılanması şeklindeki bu birlik, Fatih Parkının içindeki Polis Lokalinin alt katından, çarşı içindeki Dede Lokantasının üst katına kadar, bulabildikleri mekânlardaki, muhtelif yerlerde gönüllük esaslı çalışmalarına devam etmiştir. Bir ara boşaltılan Sakarya ilköğretim okulunda, bir gurup Haydar Bayçin yönetiminde Halk Müziği içinde Manisa Türkülerini icra ederken, bu gurup da Ar Birliği olarak klasik Türk müziği meşklerini sürdürmüş, bu meşkler akşam saat 19.00 dan gece yarısı 01-02.00 lere kadar yüksek bir şevk ve heyecan içinde devam etmiş, hatta ferahnak, evcara gibi icrası gayet müşkül makamlardan dahi fasıllar geçmişlerdir. Bu çalışmaları, her ikisi de musiki literatürüne girmiş, Manisalı Alim Efendi´nin talebesi Çorapçı Ahmet Efendi namı ile maruf, Udi Ahmet Esat Uğurlu, Hoca vasfıyla idare etmiş, kendisine de Türk Musikisi Usullerinde usta olan ve meşklerde def vuran Mehmet Ali Pulcu ve Asgar Efendi yardımcılık etmiştir.
Ar Birliğinin çalışmalarında; Ruşen Özkan Keman, Dede Mehmet ve Şayeste Hanım Ud, Hasan Göktekin Kanun ve Ud, Adil Çiftlikli kanun, Timuçin Mutaf kanun, Orhan Özgediz kanun, Bayındırlık Müdürü Edip Bey keman ve rebap, Eczacı Kamil Gülersoy klasik kemençe çalarak iştirak etmiştir. Yukarıda sayılan isimler ilave olarak, Manisa Eşrafının tanınmış simaları, Ahmet Karcı, Halim Gençtürk, Fethi Özövgü, Sedat Seçer ve Esat Zeybek hanende, yani okuyucu olarak çalışmalara katılmışlardır.
Bu topluluk her Mesir haftasında geleneksel konserini vermiş olup, ayrıca Kızılay ve okullar yararına senede 3 veya 5 konser düzenleyerek, yaptıkları çalışmaları tüm Manisalılarla paylaşmışlardır.
Ar Birliğinden sonra, gerek Manisa Belediyesinin, Gerek Manisa Mesir Derneğinin katkıları ile Türk Müziği Koroları kurulmuş ve bu korolara İzmir´den gelen sanatçılar sırasıyla, Selami Bertuğ, Nursel Ünsal Birtek, Alp Ataç, Selahattin Kuzgun ve Yılmaz Yüksel hocalık ve şeflik yaparak, Manisa´daki musiki faaliyetleri son otuz yıl içinde fasılalarla devam etmiştir.
Bu arada Manisa´ kurulu Celal Bayar Üniversitesinin kültür sanat kulübü faaliyetleri arasında; Manisa, Turgutlu kökenli olup, İzmir´de yetişmiş Kanuni - Prof. Dr. Ali Vefa Yücetürk´ ün şefliğinde yürütülen musiki ve koro çalışmaları da on yılını aşmıştır.
Son yıllarda Manisa´nın yerel televizyonu ETV içine, GÜLDESTE adı ile taşınan Türk Müziği koro çalışmaları, yine Bestekâr, Şef Yılmaz Yüksel Hocanın başkanlığında ve Yumrukaya kardeşlerin himayesinde bu güne kadar gelmiş, televizyon aracılığı ile de tüm Manisa ve çevresinde beğeni ile izlenir olmuştur.
Musikiye çok yakışan, Hafsa Sultan Külliyesi içindeki Sübyan Mektebinde çalışmalarını sürdüren ETV korosu çalışmalarına ben de, Udum ile iştirak ederek, hemşerilerim ile Sultanîyegâh Faslının meşkine katılma mutluluğunu yaşadım. Bu çalışma sonrasında koro, Manisa´ya gelirken adı ile İstanbul-Manisa yolunda oğlum Ali Selman´ın Manisa´yı sevmesi için bestelemiş olduğum, "karlı dağı gördün mü - Yaylasına çıktın mı - Bağlarında gezdin mi - Benim Canım Manisa´mın." güftesi ile başlayan Zavil Makamındaki Manisa Türkümü ve sözleri sevgili Ağabeyim Gazanfer Sanlıtop tarafından yazılmış, "Manisa bir efsane, her devrin en gözdesi - Saruhan´ın başkenti Şehzadeler beldesi." Güfteli, Nikriz Makamındaki diğer Manisa Türkümü meşk ederek, repertuarlarına alma jestini gösterdiler. İşte şimdi bu koro dernekleşerek Manisa Musiki Derneği adını almıştır.
Manisa Musiki Derneği ile de Manisa´da Klasik Türk Musikisi; ad ve adresini buldu, bundan böyle sıra bu çatı altında toplanarak, Manisalı Musikişinaslar, sazendeler, hanendeler yetiştirmekte.
Manisa var oldukça; gök kubbesinden Musiki sedaları eksik olmaması dileklerimle,
Musiki Derneği´nin Manisa´ya hayırlı, uğurlu olmasını temenni ederim.