İSLAMDA SABIR-NESH: Haziran 2012
HADİS:”Sabır acı bir olayın yaptığı sarsıntıya karşı ilk anda gösterilen tahammülsüzlüktür.(Buhari)” Sözüyle bir felaketle ilk karşılaşıldığı zamanki sabrın önemini vurgulamaktadır.Sabretmek mahkumiyete,zillete,ve meskenete katlanmak, bunlara ses çıkarmamak anlamına gelmez.Çünkü meşru olmayan şeylere karşı sabır göstermek caiz değildir.Bunlara karşı elem duymak ve mücadele etmek gerekir.İnsanın kendi gücü ve iradesiyle üstesinden gelebileceği kötülüklere katlanması, yada karşılayabileceği ihtiyaçları karşısında geveşek durması sabır değil acizlık ve tembelliktir.Nitekim Peygamberimiz(sav) HADİS: ” Yarabbi acizlikten ve tembellikten sana sığınırım” diye dua etmiştir.(Buhari cihat.25) Bazı sıkıntılar vardırki kulun irade ve gücünü aşar. Böyle felaketler başa geldiği zaman heyecana kapılmadan ve şikayet etmeden Allahın taktirine razı olup sabretmek müminlerin özelliklerindendir.Nitekim Cenabı Allah(cc) yusuf suresi 18. ayette sabrı cemili yani tam bir teslimiyetle sabrı emretmektedir. Peygamberimiz(sav) sabrı cemili açıklarken
HADİS”Şikayet edilmeyen sabır ”diyeaçıklamıştır.Aslında elden gelen bir şey olduğunda sabretmek; Elden gelmeyen birşey olduğunda da sabretmemek, acizliktir ,boşa cabadır,hatadır. luzumsuzluktur.tembelliktir,kendini boşuna yıpratmaktır, Kuran-ı kerimde 70 den fala ayette Allah(cc) sabrı tavsiye etmektedir. Sabır özet olarak sabır insan tabiatına aykırı olan zorunlu hallere katlanmak, uymak ve güçlüklere karşı koymaktır. Sabrın gayesi beklenmedik olaylar içine düşülen güçlükler karşısında tedirgin olmamak paniğe kapılmamak ve tahammül göstermektir. Allah(cc) Sabredenlere mükafatını hesapsız vereceğini müjdelemiş ve onları öğmüştür. Müminler çoğu zaman sırf inandıkları için Allah(cc) düşmanlarının zulum ve işkencelerine hedef olurlar..Çeşitli işkencelere uğrar onalrala savaşmak zorunda kalırlar. İşte bu durumda sabır müminin güç kaynağı ve imanın koruyucusudur. Hz Musaya inananlar firavun onlara zulmedince ”Ey rabbimiz üzerimize sabır yağdır.ve bizi müslüman olarak öldür:”(araf.126) diyedua etmişlerdir.Sevgili peygamberimiz(sav) ve ilk müslümanlara yapılan zulum,işkence ve eziyetlere nasıl tahammül ve sabır gösterdikleri bilinen bir husustur. İbadetlerin nefsimize ağır gelen yönleride sabırla hafifler.Böylece huzur içinde namaz,oruç ve diğer ibadetleri yerine getiririz. Ahlaki davranışlarda da sabır gerekir.Çoğu zaman insan nefsine uyar. Allahın emirlerine uyup yasaklarından kaçınmak ona zor gelir. Nefsine hoş gelen fena arzularına uymak ister. İyilik ve fazilettende kaçınmak ister. Mesela cebindeki parasını zevk ve eğlence için harcamaktan çekinmez. Ama cebindeki paranın bir kısmını olsun fakire vermek zor gelir. Bir çocuk saatlerce oynamaktan bıkmaz ama beş on dakiaka ders çalışmak ona zor gelir. Gezmek,eğlenmek insana kolay ama çalışıp kazanmak zor gelir. İşte bu nedenle insanın kendine zor geleni tercih etmesi , iyi ve faydalı olan bu tercihinde sabır ve tahammül göstermesi gerekir. Ayrıca insanlar hayat boyunca bolluk ve yokluk içinde kalabilir. Sağlıklı iken hastalanır.sel, deprem,yangın gibi doğal felaketlerle karşılaşabilir. Bütün bu durumlarda insanın en büyük dayanağı sabırdır. Aksine davranış insanı Allaha isyana götürür. Peygamberler sabrın en büyük örnekleridir. Çünkü onlar bütün güçlükleri sabırla karşılamışlardır. Sabrın sonu selamettir. Sabır iman ve ibadetin, ilim ve hikmetin kısaca bütün faziletlerin başıdır. Sabırlı insan iyi insandır.
Belayı ve musibeti başkasından bilmemeye sabrı cemil denir. Şunu bilmek gerekirki başına gelen bela ve musibetleri başkasından bilen ve şikayet eden kişi Allahtan şikayet şikayetci oluyor demektir. Çünkü bu hususta birçok ayet vardır.AYET:(Teğabun 11)”Allahın izni olmadan hiçbir musibet isabet etmez.” Bela ve musibetler ne kadar büyük olursa bunlara sabretmek o oranda büyük sevap olur. Şüphesizki Allah(cc) sevdiği kişilere bela ve musibet verir. Dünya kuruldu kurulalı en büyük bela ve musibetlere uğrayanlar Allahın en çok sevdiği peygamberler ve velilerdir. Bu da bize gösteriyorki bela ve musibetlere uğramak Allaha yakın olmanın alametidir. Hastalık çekmeyen malını kaybetmeyen bela ve musibetlere uğramayan kişi imanını korumak için çaba göstermelidir. Bakınız peygamberimiz buyuruyorki.
HADİS:” Allah kuluna hayır dilerse cezasını dünyada verir.Allah kuluna şer murat ederse günahına karşılık ona dünyada ceza vermez. Taki kıyamet günü onu yüklenerek gelsin.Mükafatın büyüklüğü belanın büyüklüğü ile beraberdir. Allah bir kavmi severse onları derde uğratır. Kim kadere razı olursa allahın rızasına kavuşur.(tirmizi)
Dünya rahatlık ve keyif yeri değil imtihan yeridir. Bu dünyaya gönderiliş amacımızın imtihan olduğunu anlatan birçok ayet vardır. AYET:Bakara. 155. ayet.(velenebnuvenneküm bişeyin minelhevfi vel cuği ve negsin minel emvali vel en fusi vessemerat)”Andolsunki sizi biraz korku biraz açlık,birazda mallarınızdan,canlarınızdan ve mahsullerinizden eksilterek imtihan edeceğiz. sabredenlere cennetimi müjdele” yine AYET:(muhammet. 31. ayet:”Andolsunki sizi imtihan edeceğiz. Taki içinizde mücahitleri ve sabru sebat edenleri belirtelim.” Bu ayet ve hadislerden anladığımız şudur. Sayın okurum imanın yarısı sabır diğer yarısıda şükürdür.Zira bütün imanın ve islamın şartlarını yerine getirmek sabır ile mümkündür. Sabır olmadan hiçbir amel ve iş düşünülemez. Bir insanın yaşamını sürdürebilmesi için sabıra ihtiyacı vardır. Ahirette rahat edebilmesi için sabıra ihtiyacı vardır. Kısaca dünya ve ahiret mutluluğu sabır ile olur. Sabretmeyen dünyasını ve ahiretini kaybeder. Allah(cc) bizi dünyaya yiyip içelim eğlenelim, zevk yapalım, diye göndermemiştir. Öyle olsa bizi de hayvan olarak yaratırdı. insan olarak bizi yaratmasının ve dünyaya göndermesinin amacı imtihandır. Bu imtihanı kazananlar ebedi cennete kazanamayanlar ise cehenneme girecektir. Sayın okurlarım Allah(cc) kendine yakın olanların sevdiği kullarının imtihanını çetin yapmaktadır. ki ahirette daha büyük makamlara kavuşsun. Allaha en yakın olanlar en bvüyük imtihanlara tabi olmuşlardır. başta peygamberler ve evliyalar olmak üzere kullar allaha yakınlığı derecesinde imtihanları büyük ve şiddetli olmuştur. Allahın en sevdiği kul kimdir.? (vema erselnake illa rahmeten lil alemin) ”Seni alemlere rahmet olarak gönderdim.”(habibim) sevgili dostum dediği ” sen olmasaydın dünyayı yaratmazdım dediği” sıtratül müntehada bizzat görüştüğü Hz. Muhammet (sav) in imtihanı herkesten büyük olmuştur. Daha doğmadan babadan öksüz kalmış annesinin karnındayken babası ölmüş, altı yaşındayken anneside ölmüş,9 yaşında dedesi ölmüş bimbir türlü sıkıntılara uğramış,aç kalmış, evlatları ölmüş,taşalanmış horlanmış, yaralanmış, fakirlik çekmiş, memeleketinden göçüp gurbette yaşamış,hastalanmış velhasıl bir insanın başına gelebilecek bütün bela ve musibetlerin tümü başına gelmiştir. Niçin? Allaha en yakın olduğu için ne kadar büyük bela ve musibet o kadar büyük mükafat. Ne kadar Allaha yakınlık o kadar büyük imtihan. Ey hastanelerde kıvranan hasta kardeşlerim ve yakınları, ey açlıktan ölen somalili çocuklar ve yakınları, ey her türlü derde musibete uğrayanlar müjdeyi gördünüzmü? bundan daha büyük müjde olabilirmi? En fazla 50-60 senelik sıkıntı ama bunun karşılığında ebedi cennet ebedi ferahlık sefa rahatlık. üstün dereceler. Sabredene tabiki Bula bula beni mi buldun. niçin ben diye soranlar işte ebedi saadet için sen ebedi kurtuluş için sen . ne mutlu sabredenlere.
AYET:(inşirah.5,6 ayet)”Her zorluğun peşinden bir kolaylık vardır.” buyurmaktadır. Bizim hayrımıza olduğunu düşündüğümüz şeyler şerrimize şer olduğunu sandığımız şeylerde hayrımıza olabilir. Nitekim Allah(cc) Kuran-ı kerimde AYET: (Bakara. 216. ayet) ”Siz hayrınıza olabilecek şeyleri sevmeyebilirsiniz. Şerrinize olabilecek şeyide sevebilirsiniz.” buyurmaktadır. Demekki bizim şer olarak sandığımız şeyler aslında bizim için hayırdır fakat biz farkında değiliz.Yine paygamberimiz buyurdukiHADİS:”Sizin hayır sandığınızda şer; şer sandığınızda da hayır vardır.(buhari,müslim) buyurmuştur. Buna çok güzel bir örnek vardır. MENKIBE: Hz musa turi sina dağına Allahla buluşmaya giderken yolda çok fakir birisine rastlar. adam hz musaya derki benim için Allahtan istede şu fakirlikten kurtulayım hz. musa turi sinadan dönüşte ne dedi diye sorar. Hz. musa adama Allah(cc) buyurduki o kuluma söyle hiç şükretmiyor ve sabretmiyor. sabretsin ve şükretsin. Adam kızıyor. Ne ye şükredecem neyim varki. niye sabredeyim der. bunun üzerine Allah(cc) bir fırtına gönderir adamın evi yurdu malı mülkü ne varsa yok olur. tek başına kalır ortada Musa (as) adama bak sabretmedin, şükretmedin bunlar başına geldi der. Adam eski halime dönmeye razıyım hiç değilse kaybettiklerimi geri versin der. Hz. musa adama Allah(cc) buyurduki. söyle kuluma sabretsin ve şükretsin der. Adam yine kızar. Neye sabredecem niçin şükredecem şükredecek bir şeyimmi var der. Bunun üzerine Allah(CC) bir fırtına daha gönderir. Adamın üzerindeki elbiseler paramparça olur. Adam çırılçıplak ortada kalır. Utancından kumların içine saklanır. Hz. musaya derki hiç değilse elbislerimi bana versin der. Hz. musa Allah(cc) şükretsin ve sabretsin buyurdu diyince adam adeta çıldırır. Ne yani bundan daha kötüsü olabilirmi? neyim varda şükredeceğim. daha nasıl sabredeyim der. Tekrar bir fırtına çıkar kumların hepsi kaybolur. adam saklanacak kum bile bulamaz. ortada çırıl çıplak kalakalır. İşte o zaman aklı başına gelir. demekkibeterin beteri bitmezmiş sabretmek ve şükretmek lazımmış Allaha isyan etmemek lazımmış der. ve tevbe eder
sabır ikiçeşittir.1-Bedenle yapılan sabır:yani bedende meydana gelen yaralanma,ağrı,sakatlık,hastalık, gibi bedene gelen musibetlere sabretmektir.2- Nefse yapılan sabır: şehvet,arzu,istek,üzüntü,sıkıntı,cansıkıntısı,moralsizlik,depresyon,huzursuzluk gibi ruha gelen musibetlere sabretmek.3-İyiliği unutmamak, kötülüğü unutmak için gösterilen sabır.İnsan ne yazıkki namkördür. nitekim Allah(cc) kuran-ı kerimde buyurduki AYET.:(meariç.21-22)”Şüphesiz insan namkör ve hırslı yaratılmıştır.Ona bir sıkıntı dokunsa kıyametleri koparır. ortalığı vayvelaya verir. İyilik dokunsa onu örtbas eder. görmezden gelir.” Gerçektende böyledir. küçük bir kötülük gören kişi o kötülüğü abartarak anlatırda kendisine yapılan büyük iyiliği hiç kimseye söylemediği gibi hemen unutur. İşte yapılan iyiylikleri unutmama ve söylemekte ,ve yapılan kötülükleri de unutnak, söylemmekte sabretmeliyiz. buda sabrın bir çeşididir.4-Allahın emirlerini yerine getirmek için gösterilen sabır.:Bütün ibadetleri yaparken sabır gerekir.. namaz,oruç,hac,zekat v.b hep sabırla yapılan amellerdir.5-İyi ahlaklı olmak için gösterilen sabır: İyi ahlaklı olmakta sabır gerektirir. öfkelenmemek,kızmamak v.b şeyler sabretmekle mümkündür.6- Kötü ahlaklı olmamak için gösterilen sabır:7-Çalışmaya ve başarmaya karşı gösterilen sabır: Çalışmak mutlaka sabrı gerektirir. Başarmanında ilk şartı sabırdır.Edison elektiriği icat etmek için 70 bin deney yapmış ama yine sabretmiş sonunda kıyamete kadar faydalı olacak elektiriği icat etmiştir. bunu büyük sabrı sayesinde gerçekleştirmiştir.8- Huzurlu ve mutlu olmak için sabır9- Tebliğ etmek için gösterilen sabır Allahın emirlerini ve yasaklarını bildirmek her müminin görevidir. tebliğ etmek te sabır gerektirir. Çünkü karşınızdaki sizi dinlemez. hakarat eder. alay eder. kavaga eder. sabretmelidir.10-Sır saklamak için gösterilen sabır: Sır saklamakta gerçekten büyük sabır gerektirir. helede kadınların sır saklaması için gösterecekleri sabır daha büyüktür.11-Nimete sabır:12- Savaşta sabır13- Öfke anında sabır.14-Zorluklara karşı sabır.15-Geçimde sabır16-Başladığı işi bitirmekte sabır.17-Doğruyu söylemekte sabır.18-Haksızlığa karşı çıkmakta gösterilen sabır.19-Güçsüzün yanında olamkata sabır.20-Güçlüye karşı çıkmakta sabır.21- sabrı tavsiye etmekte sabır görüldüğü gibi sabrın yüzlerce şekli ve çeşidi vardır. Sabır gerektirmeyen hiçbir şey düşünülemez. Tabakta ki yemeği kaşıkla ağzına alıncaya kadar sabretmezseniz o yemeği yiyemezsiniz
AYET:(yusuf .90.ayet)”Doğrusu kim Allahtan korkar düştüğü felakete sabrederse muhakkaki Allah iyilik edenlerin mükafatını boşa çıkarmaz.” Bu ayette açıkca anlaşılacağı gibi felakete uğrayanların sabretmesini cenab-ı allah iyilik olarak görüyor ve yazıyor. Bu bizim için çok önemli başınıza gelen felakete sabrettiğinizde Allaha iyilik yapmış sevabı kazanıyorsunuz. Bu ne büyük nimet sabretmesen ne yazar Haşa allaha bir zararmı verebilirsin yok ancak kendine zarar verirsin. Allah(cc) o kadar kullarına karşı merhametliki. Bu felakete katlanacaksın mecbursun sabretsen ne yazar sabretmesen ne yazar buyurmuyor. Sabretmeyi iyilik sayıyor. Allahu ekber başaka bir ayet AYET:(ali imran.200.ayet)”Ey iman edenler sabredin sebat gösterin hazırlıklı ve uyanık olun. ve allahtan korkunki başarıya ulaşabilesiniz.”
AYET:(beled.17.ayet)”Sonra iman edenlerde sabrı tavsiye edenler ve hakkı tavsiye edenler bulunsun” buyrulmaktadır. Sabır konusunda pekçok hadisi şerif vardır. işte birkaçıpeygamberimiz(sav) buyurduki HADİS”Temizlik imanın yarısıdır. Elhamdülillah sözünün sevabı mizanı doldurur. sbhanellah,velhamdülillahcümleleri yerle göğü doldurur. Namaz nurdur. Sadaka hüccettir.Sabır aydınlıktır.Kuran senin lehine veya aleyhine hüccettir.Herkes sabahleyin çıkar kendini satar. Ya kurtarır ya helak olur.!!(buhari,riyuazüs salihin)
HADİS:”Birmüslümana,ağrı,sızı,keder,üzüntü,kaygı,elem,sıkıntı,acı,tasa,kaza,hastalıkv.b birşey isabet etse Allah(cc) buna karşı onun hatalarını örter.(riyazüssalihin)HADİS:”Allah kime hayır dilerse onu musibete uğratır”