YÖNETMELİK 4936(2002) KALITSAL KAN HASTALIKLARINDAN HEMOGLOBİNOPATİ KONTROL PROGRAMI İLE TANI VE TEDAVİ MERKEZLERİ YÖNETMELİĞİ
Resmi Gazete: 24.10.2002 Sayı 24916
3960 (1993) KALITSAL HASTALIKLARLA MÜCADELE KANUNU ... >> ... <<
Bu Yönetmeliğin amacı, ülkemizde sık görülen kalıtsal kan hastalıklarından talasemi ve orak hücre anemisi başta olmak üzere anormal hemoglobinlerin koruyucu sağlık hizmetleri kapsamında önlenmesi ve mücadele edilmesine yönelik tedbirlerin ve bu hastalıkların tanı ve tedavilerine yönelik faaliyetlerin usul ve esaslarını düzenlemektir.
Bu Yönetmelik, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerinin kalıtsal kan hastalıklarından hemoglobinopatilere yönelik eğitim, tarama, genetik danışma, doğum öncesi ve sonrası tanı ile hastaların tedavilerine ilişkin her türlü faaliyetini, bu konularda faaliyet gösteren tanı ve tedavi merkezleri ile kayıt, bildirim, sevk ve izin işlemlerini kapsar.
3960 sayılı Kalıtsal Hastalıklarla Mücadele Kanununun 1
inci maddesinin ikinci fıkrasına,
üncü maddesinin (b) bendi ile 9 uncu maddesinin (c) bendine ve
Bakanlık, Hemoglobinopati Kontrol Programının ülke düzeyinde tatbikine esas planlamayı yapar ve koordinasyon için gerekli tedbirleri alır.
Birinci basamak kuruluşları, Bakanlığa bağlı Sağlık Ocakları ile Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Merkezleri, Tarama Merkezleri ve yine Bakanlığa bağlı Hemoglobinopati Tanı Merkezlerinden oluşur.
İkinci basamak kuruluşları, bünyesinde hemoglobinopatiler konusunda eğitim ve genetik rehberlik hizmetlerine yönelik bir ünite, kan merkezi veya istasyonu, en az 5 yataklı tedavi ünitesi ile araştırma laboratuvarı bulunan Hemoglobinopati Tanı ve Tedavi Merkezleridir.
Üçüncü basamak kuruluşları, Hemoglobinopatiler konusunda moleküler düzeyde laboratuvar hizmetleri ve/veya prenatal tanı ünitesi ve/veya kemik iliği nakil ünitesi içeren, hastalara yönelik tanı ve tedavi ameliyelerinde, mutasyon analizi, doğum öncesi tanı ile kemik iliği transplantasyonu hizmetlerinden tümünü veya herhangi birini vermek suretiyle Hemoglobinopatilerin ileri tetkik ve tedavilerini yapan merkezlerdir.
Yönetmelik kapsamındaki her türlü faaliyet ve kuruluşlar, Hemoglobinopati Kontrol Programı gereğince Bakanlığın takip ve denetimine tabi olup, Bakanlık tarafından verilen izin ve yetki belgesine dayanarak faaliyet gösterebilirler ve her bir kuruluşun açılma ve faaliyet esasları bu Yönetmelikte tanzim olunan hususlar haricinde, özel mevzuatına göre belirlenir.
Hemoglobinopatilerin takibi, kontrolü ve önlenebilmesine dair veri tabanı oluşturulmasına esas olmak üzere, her basamakta hasta ve taşıyıcıların tespitine ve yapılan faaliyetlere yönelik kayıt sistemi kurulması ve bildirim zorunludur.
Evlilik öncesi tarama testleri ile tanı konulan vakalar, ileri tetkik için ikinci basamak kuruluşlarına sevk edilir.
Evlilik öncesi tarama testleri ve danışmanlık hizmetlerinin verilmesi, doktorun sorumluluğundadır.
Hemoglobinopatiler konusunda eğitim, tanıtım, toplum tarama programları, genetik danışma, araştırma laboratuvarları, tedavi için gerekli kan ürünleri, medikal tedaviler, kemik iliği nakli ve doğum öncesi hemoglobinopati tanısı gibi faaliyetler ile merkezlerin açılması ve denetlenmesi gibi konularda bilimsel tavsiye kararları almak üzere Bakanlıkça Hemoglobinopati Bilim Kurulu oluşturulur.
Bilim Kurulu her 3 ayda bir Bakanlığın daveti üzerine toplanır. Bakanlık gerektiğinde kurulu toplantıya çağırabilir.
Merkezler, şikayet ve benzeri durumlar hariç olmak üzere, Bilim Kurulunun kendi üyeleri arasından görevlendireceği uzmanlar veya Bakanlık görevlileri tarafından, çalışmaları, standartları ve kalite kontrolü yönünden yılda bir kez denetlenir.
Bakanlık tarafından verilen izin ve yetki belgesi bulunmadan Hemoglobinopatiler ile ilgili faaliyetlerde bulunulması ile izin veya yetki belgesinde öngörülen faaliyetlerin kapsamını aşacak şekilde faaliyet gösterilmesi yasaktır.
Yönetmelikte öngörülen, standartlara, kurallara, faaliyet esaslarına ve yasaklara riayet etmeyenler ile yükümlülüklerini yerine getirmeyenler hakkında genel hükümlere göre işlem yapılır.
Bakanlık merkez teşkilatı birimlerinden Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü birinci basamakta tarama, eğitim, genetik rehberlik hizmetlerini organize eder ve yürütür.
üncü maddesinin (b) bendine göre, ilgili Bakanlığın muvafakatını alarak, Hemoglobinopati Kontrol Programı kapsamında kamu ve özel bütün sağlık kurum ve kuruluşlarına koruyucu sağlık hizmeti görevi verir ve bu kurum ve kuruluşların bu konudaki bütün sağlık hizmetlerini denetler.
Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce kurulmuş bulunan merkezler ve Hemoglobinopatiler ile alakalı tanı ve tedavi faaliyetlerinde bulunan kamu ve özel bütün kuruluşlar, Yönetmeliğe uyum işlemlerine esas olmak üzere Yönetmeliğin yayım tarihinden itibaren iki ay içinde Bakanlığa müracaat ederler.