Serdar Yakar Kaleme Aldı: BU ADAM TOPUZ HASAN - Kültür-Sanat - Maraş Ana Haber
Ali Rıza Navruz Kaleme Aldı: DAĞLAR
Malatya Şeker Fabrikası Kahramanmaraş’ta Tarım Arazisi’ni Kiraya Verecek
Serdar Yakar Kaleme Aldı: BU ADAM TOPUZ HASAN
Ana Sayfa Kültür-Sanat Serdar Yakar Kaleme Aldı: BU ADAM TOPUZ HASAN
27 Şubat 2020 - 11:43
Kurtlar sofrasında paylaşılan bir imparatorluğun son cephesinde şehit düşen Topuz Omar'ın biricik yetimi…
Yıllar yılı asker kocasının yolunu bekleyip yetimini öksüz bırakmamak için hayatta kalmanın ağır yükünü sırtlanan Topuz Hatçe'nin göz nuru…
Yabani otları arpa ekmeğine katık edip karın tokluğuna çalışmak için yollara düşen yetim Hasan… Gücü kuvveti ile tuttuğunu koparan Topuz Hasan…
Topuz Hasan'ın doğum tarihi tam olarak bilinmiyor. Onun doğduğu günlerde veya yıllarda olsa gerek 1326 (1910) doğumlu ağabeyi Ömer vefat ediyor. Babası cepheye gitmiş, vatan ve din için savaşmaktadır. Ölen Ömer'i nüfustan düşürmek, yeni doğan Hasan'ı nüfusa kaydettirmek muhtarın zoruna gider ve o yıllarda çokça başvurulan bir metot ile Ömer'in nüfus cüzdanını Hasan'a verir “bu senin kafa kağıdın” diyerek.
Cerit'in bilinen isimlerinden Topuz Goca'nın torunu Topuz Hasan bir ömür boyu ağabeyi Ömer'in kimliği ile yaşar. O, resmiyette Ömer'dir ama köylüleri son nefesine dek Topuz Hasan diye bilir onu. Soyisim kanunu ile Yakar soyadını alır. Topuz Goca'nın bir diğer torunu Yurtal soyadını alırken bir diğeri ise Yaman soyadını almıştır. Bunlardan ayrı olarak Yel soyadını alan bir başka torun daha vardır. Bu dört ailenin tamamı da Topuz Goca'nın torunları olup öz be öz amca çocukları olmalarına rağmen soyadı kanunu ile akrabalıkları unutulmaya yüz tutmuştur.
Topuz Hasan anası Topuz Hatçe ile yıllar yılı baba yolu bekler. Bu arada büyür, serpilir. Çobanlık yapar. Kendini yollara vurup çalışmak için Adana'ya gider. “Tutma” olarak çiftliklerde çalışır. Bu ara anası eşinden ümidini kesmiş savaş sonrası esaretten sağ olarak dönen Osman Goca ile evlenmiş ve Resim soyadını almıştır. Topuz Hatçe'nin Osman Goca'dan iki erkek iki de kız evladı dünyaya gelir. Topuz Hasan'ın Adana'da karın tokluğuna “tutma” olarak çalıştığı yılların maceraları anlatmakla bitmez. Çalışkandır, dürüsttür, güçlü kuvvetlidir. Çukurova düğünlerinin aranan ismidir.
Davul zurna eşliğinde oynadığı oyunlar ile meşhur olur. Güreşlerde de iddialıdır. Ağa'nın güvenini ve itibarını kazanır. Ağa'nın onu kızı ile evlendirme fikrini farklı yorumlayarak kaçar ve soluğu tekrar Cerit'te alır. Askerliğini ağabeyinin yerine Maraş'ta yapar. Bu ara amca oğlu vefat etmiş, eşi Topuz Fadıma iki küçük çocukla dul kalmıştır. Aile büyükleri Topuz Hasan'ı ikna ederek kendisinden yaşça büyük olup iki çocuk anası olan Topuz Fadıma ile evlendirir.
Topuz Hasan'ın Topuz Fadıma'dan dört erkek evladı dünyaya gelir. Bunlardan ikisi erken yaşta bekar iken vefat eder. Diğer iki oğlu Mehmet ve Yusuf evlenip çor çocuk sahibi olur.
Topuz Hasan güçlü kuvvetlidir. İş aramak için evden çıktığı bir gün Pazarcık tren istasyonunda dört işçinin kaldırmak için uğraştığı demir rayı alır istenilen yere tek başına taşır. Uzaktan işçileri seyreden Alman mühendis Topuz Hasan'ı yanına çağırır ve Devlet Demir Yollarında işçi olarak çalışmak üzere işe alır. Pazarcık'ta işe başlayan Topuz Hasan ikinci evliliğini Pazarcıkta bilinen bir ailenin kızı olan Ayşe Hanım ile yapar. Ayşe Hanım'ın İstanbul'da akrabaları vardır. Topuz Hasan'ı da alıp İstanbul'a giderler. Topuz Hasan'ın İstanbul maceraları da oldukça ilginçtir.
Aşağı Pazarcık ile Yukarı Pazarcık arasındaki yüzlerce dönümlük araziyi banka ihalesinde satın alır. Arazinin sahipleri ölmüş, tapular bankada kalmıştır. Topuz Hasan'ın çalışkanlığını takdir
eden banka müdürü Topuz Hasan'a yol yordam gösterir, arazileri ihaleye çıkartır ve Topuz Hasan'dan başka talipli olmadığından satış gerçekleştirilir.
Topuz Hasan artık çiftlik ağasıdır. Ama bu ağalık uzun sürmez. Yüzlerce dönümlük araziyi Pazarcıklı eşi Ayşe Hanım'la yer tüketir. 1950'li yıllardır. Gavur Gölü'nün kurutulması projesi hayata geçirilmektedir. (Şimdi yeniden yaşatmak için mücadele ediliyor.) Genç bir mühendis olan Süleyman Demirel projenin başındadır ve Topuz Hasan Pazarcık'tan döşenen demir raylar üzerinden her gün Demirel ve ekibinin ihtiyaçları için Gavur Gölü şantiyesine gidip gelmektedir. Bir gün Süleyman Demirel Topuz Hasan'a;
-Git köylülerine haber ver, gelsinler onlara buradan istedikleri kadar arazi vereyim, der.
Topuz Hasan Cerit'e gider, köyün ileri gelenlerine durumu anlatır ama aldığı cevap olumsuzdur. Hatta ardından ağır sözler söylenir;
-Bizi sivrisineğin içine atıp öldürmek istiyorlar, denilir.
Gerçekten de o yıllarda Gavur Gölü'nde yetişen sivrisinekler öldürücü bir zehire sahiptir.
Sonuçta Ceritliler Gavur Gölü'ne inmezler ama buraya yerleşen aşiret köylüleri başlangıçta zorluklar çekseler de hepisi zenginleşir, arazi ağası olur. Ceritliler ise halen ağlamaktadır. Pazarcık, Diyarbakır, tekrar Pazarcık ve Maraş istasyonlarında çalışan Topuz Hasan Ayşe Hanımla olan evliliği bitince Maraş'ta Asiye Hanım'la evlenirse de bu evlilik uzun sürmez. Asiye Hanımın vefatı ile Topuz Hasan tekrar bekar kalır. Ayşe Hanım'dan ve Asiye Hanım'dan çocukları olmamıştır. Topuz Hasan son evliliğini Nedirli aşiretinden Hatice Hanım'la yapar. Bu evlilikten iki oğlu ile bir kızı dünyaya gelir. 1970'de Devlet Demir Yollarından emekli olan Topuz Hasan Maraş'ın Kuyucak mahallesinden bir ev alarak oraya yerleşir. Evinde misafiri hiç eksik olmaz.
Sohbet ehlidir. Onun olduğu yerde televizyon izlenmez. Anlattığı çoğu yaşanmış öyküler ile dinleyicilerini gülmekten kırar geçirir. Onun anlattığı her bir anının derin izleri vardır. Şair Ali Akbaş'ın “Kahramanmaraş Tren Garı” başlıklı yazısında yer alan bir hatırayı Sayın Ali Akbaş'ın üslubu ile aynen aktarmak isterim.
“Tanınmış siyaset adamlarımızdan İbrahim Öztürk Bey, o yıllarda Maraş valisidir (1955- 1959). Sağ ise Allah ömürler versin, bu zat, daha sonra Maraş Belediye Başkanlığı ve Maraş Millet Vekilliği de yapmıştır. Yukarıda da belirttiğim üzere o yıllarda gar, şehrin hâyli dışındadır ve yolu da bozuk olduğundan ancak bin zahmetle ulaşılır. Hele bir de mevsim kışsa çamurdan geçilmez.
Demiryolu işçilerinden, şimdi rahmetli olan, Ömer Yakar (Topuz Hasan, S.Y.) amca, garda gece vardiyasındadır. Bu sırada bir telefon çalar, santral memuru yerinde bulunmadığından ahizeyi o kaldırır. Telefondaki ses;
“Evladım, ben Maraş Valisiyim. Tren ne zaman gelir acaba? Bir misafirimiz gelecekti de onu aldıracaktım,” der.
Zaten canı sıkkın olan Ömer amca, bir boşboğazın valinin adını kullanarak kendisini işlettiğini sanarak;
“Hasdir lan! Sen vali olsan önce buranın yolunu yaptırırsın,” diye basar küfürü. Ama içine de bir kurt düşer; “Ya gerçekten valiyse konuşan…” diye.
Evet, korktuğu başına gelmiştir. Bir anda siren sesleri duyulur ve polisler garı kuşatırlar. Fakat Ömer amca çevik davranarak kaçar ve gece karanlığından da yararlanarak tarlaların arasında kaybolur. Sabah olunca çetin bir soruşturma başlatılır. Herkes sorguya çekilir, telefondaki sesin kimin sesine benzediği üzerinde durulur fakat Ömer amcayı tespit edemezler. Ama bu karizmatik vali, hemen olayın arkasından birkaç gün içinde yol yapımını başlatır ve kısa zamanda, şimdiki Kahramanmaraş-Adana yolunun başlangıcı olan geniş bir cadde açılır.
Biyografisini araştırdım, sekiz adet telif eserin de sahibi olan sayın valimiz eğer sağ ise 93 yaşında olacaktır. Belki de yıllar sonra sis perdesini araladığımız bu olayın arka planını ilk defa öğrenerek her büyük adam gibi kendisi de gülerek okuyacaktır. Öyle ya, “Geçmiş zaman olur ki hayali cihan değer” diyor şair.
Topuz Hasan Cerit'ten küçük yaşta ayrılmış olsa da Cerit'le bağlarını hiçbir zaman koparmaz. Haftanın yedi günü Kuyucak'taki evinden çıkar, Uyuzpınarı'ndan aşağı iner, soluğu Cerid garajında alır. Cerit'ten o günün haberlerini, hastalananlarını, ölenlerini öğrenir.
Her bir ölüm haberi onda derin izler bırakır. Yaşı sekseni aşmıştır. Sonra garaj içindeki Tüpcü Yaşar'ın dükkanında soluklanır. Hikmet Kabakcı'nın dükkanında muhabbet olgunlaşır.
1996 yılı sonlarında rahatsızlanır. Cerid'e son bir kez daha gitmek ister. Gider, rahatsızlığı ağırlaşmış olarak geri Maraş'a döner.
8 Ocak 1997'de Kuyucak'taki evinde vefat eder. İşte o adam, benim babam…
serdar yakar kaleme aldı: bu adam topuz hasan serdar yakar haber haberler