Gestasyonel Diyabet (Gebelik Şekeri) Nedir?
Gebelik Şekeri sadece hamile kadınlarda rastlanan bir çeşit şeker hastalığıdır. Eğer bir kadında daha önceden hiç yüksek kan şekeri problemi yokken, hamileyken kan şekeri yükseliyorsa, gebelik şekeri var demektir.
Eğer gebelik şekeri tedavi edilmezse, anne ve bebeği için problem yaratabilir. Bu problemlerden bazıları ciddi olabilir.
Çoğu zaman, bebeğin doğumuyla beraber gebelik şekeri geçer. Vücudunuzda gebelik şekerine sebep olan nedenler sadece hamileyken oluşur. Bebek doğduktan sonra, vücudunuz normale döner ve hastalık geçer.
Özellikle eğer hamileliğinizin başlarında fark ederseniz, gebelik şekeri tedavi edilebilir.
Gebelik şekerini kontrol altında tutmanın en iyi yolu, erken teşhis ve çabuk tedavidir.
Gebelik şekerinin tedavisi büyük ölçüde bebeğin problem yaşaması ihtimalini azaltır.
Her hamileliğin farklı olabileceğini unutmayın. Daha önceki hamileliğinizde gebelik şekeriniz olmasa bile, şimdiki hamileliğinizde olabilir. Veya daha önceki hamileliğinizde varsa, şimdi olmayabilir. Risk düzeyiniz ve testler hakkında doktorunuz veya hemşirenizin tavsiyelerine uyun.
Riskte Olduğumu Nasıl Bileceğim?
Gebelik şekeri risk düzeyinizi öğrenmek için aşağıdaki soruları cevaplayınız; Evet Hayır
1. Kilolu veya aşırı kilolu musunuz?
2. Şeker hastası olan bir akrabanız var mı?
3. 25 yaşından büyük müsünüz?
4. Önceki bir gebeliğinizde gebelik şekeriniz oldu mu?
5. Önceki bir gebeliğinizde ölü doğum veya çok büyük bir bebek dünyaya
Eğer 2 veya daha fazla evet cevabınız varsa, gebelik şekeri için yüksek risktesiniz.
Eğer sadece 1 evet cevabınız varsa, gebelik şekeri için ortalama risktesiniz.
Eğer bütün sorulara cevabınız hayırsa, gebelik şekeri için düşük risktesiniz.
Gebelik Şekeri için Tedavi Görmezsem?
Gebelik şekeri olan birçok kadın durumlarını kontrol altına aldıkları için sağlıklı gebelikler geçirmiş ve sağlıklı bebeklere sahip olmuştur. Tedavi olmayan kadınların bebekleri çok büyük olabilir. Bu kadınlar doğum sırasında daha çok sancı çekebilirler. Bazı kadınların büyük olan bebeklerini doğurmaları için operasyon geçirmeleri gerekebilir, ki bu da annenin enfeksiyon riskini arttırır. Bebeklerini operasyon ile doğuran annelerin iyileşmeleri de daha çok zaman alır.
Annelerinde gebelik şekeri olan bebeklerde bazı sağlık problemlerine sık rastlanır.
Düşük yapma riski artar.
Anomalili çocuk riski 3 – 4 kat artar.
Gebeliğin tüm dönemlerinde bebeğin anne karnında ölme riski artar.
Makrosomi (iri bebek), amnion sıvısının artmasına yol açar.
Fetal distres artar. (çocuğun anne karnındaki sıkıntısı)
Bebek doğduktan sonra hipoglisemi (kan şekeri düşüklüğü), hipokalsemi (kalsiyum düşüklüğü), hipobilirubinemi (bilirubin fazlalığı) görülebilir.
Bebeklerin nefes alıp vermesini zorlaştıran solunum yetmezliği problemi olabilir.
Çocuk ve erişkin olarak obez olma ihtimalleri yüksektir. Buna bağlı diğer sağlık problemleri de olabilir.
Yaşlandıkça, şeker hastası ve yüksek kan şekeri gibi hastalıklara sahip olabilirler.
Gebelik şekeri testinin 2 kısmı vardır. İlk olarak, şekerli bir sıvı içersiniz. Belli bir zaman geçtikten sonra bir doktor veya hemşire kanınızdan bir örnek alır ve kan şekerinizi ölçer.
Eğer kanınızdaki şeker normalse, büyük ihtimalle gebelik şekeriniz yok demektir.
Eğer kan şekeriniz yüksekse, gebelik şekeriniz olabilir. O zaman, doktorunuz veya hemşireniz tekrar bir kan örneği almak isteyebilecektir.
Testten önce özel bir diyet yapmanız ya da 6 – 8 saatlik açlık süresi gerekebilir.
Riski düşük olan anne adaylarına 50 gr. glikoz ile GTT (PPG) adı verilen tarama testi uygulanır. Diabet açısından daha yüksek risk altında olanlara OGTT adı verilen 100 gr. glikoz yüklemesi ile yapılan tanı koydurucu test uygulanır. GTT'de açlık ve 1. saat tokluk kan şekeri ölçülür. OGTT'de ise açlık ve 1. ve 2. saat tokluk kan şekeri ölçülür.
GTT bir şeker hastalığı tarama testidir ve bu testte kan şekerinin değeri yüksek çıktığında esas tanı koydurucu test olan OGTT uygulanmalıdır.
Niçin Bazı Kadınlarda Gebelik Şekeri Olur?
Genelde vücut, aldığınız besinin bir kısmını glukoz denen bir çeşit şekere dönüştürür. Glukoz mideden kana doğru yöneldiği için, bazıları glukoz yerine kan şekeri tabirini kullanır. Vücut glukozu kandan alıp vücut hücreleri içine taşıyan insulin denilen bir hormon yapar. Gebelik şekeri olan kadınlarda, glukoz hücre içine giremez ve kanda glukoz oranı sürekli olarak artar. Buna yüksek kan şekeri veya şeker hastalığı denir.
Gebelik Şekerim Varsa Ne yapmalıyım?
Doktorunuz size gebelik şekeriniz olduğunu söylerse, bunu kontrol altında tutmak için bir tedavi planı takip etmeniz gerekir. Çoğu tedavi planı kan şekeri seviyenizi ölçmeyi, sağlıklı bir diyet yapmayı ve düzenli egzersizi içerir. Bazı kadınların aynı zamanda insulin de almaları gerekir.
Gebelik şekeri olan bir çok kadın tedavi olup kan şekeri seviyelerini kontrol altında tuttukları için sağlıklı bir hamilelikleri ve bebekleri olmaktadır.