Anasayfa Arşiv Makaleler Yargı Kararı İncelemesi: Vergi İncelemesinin Yapılacağı Yer
Eski Hesap Uzmanı KURBAN NADİR GÜLHAN , Eski Hesap Uzmanı FİSUN TÜRKMEN
YARGI KARARI İNCELEMESİ: VERGİ İNCELEMESİNİN YAPILACAĞI YER
Nadir GÜLHAN Fisun TÜRKMEN
Eski Hesap Uzmanı Eski Hesap Uzmanı
İncelemenin yapılması gereken yer uzun yıllardır tartışma ve ihtilaf konusudur. Uygulamada mükellefler ve inceleme elemanları arasında incelemenin işyerinde ya da dairede yapılması konusunda bir uzlaşı arandığı ve büyük oranda da sağlandığı görülmekle birlikte özellikle yargı aşamasında mükelleflerin incelemenin işyerinde yapılmadığına dair itirazları da sıklıkla görülmektedir. İncelemenin işyerinde yapılması, uygulamada ciddi sorunlara yol açmakta ve Yeni VUK taslağıyla bu sorunların çözümü için bir adım atıldığını görüyor olmakla birlikte halihazırdaki sorunlara bir çözüm getirme konusunda yeterli olmadığını düşünüyoruz.
Çalışma 2 temel bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm, incelemenin yapılması gereken yere ilişkin Danıştay ve Yargıtay kararlarının ortaya konarak bunların incelenmesine yöneliktir. İkinci bölüm ise, yeni VUK taslağı çerçevesinde getirilen çözümü ele almaktadır.
Anahtar Kelimeler: İncelemenin Yapılacağı Yer, İşyeri, Yeni VUK Taslağı, Vergi İncelemesi, Vergi Dava Daireleri Kurulu, Danıştay Kararı
213 sayılı Vergi Usul Kanununun (VUK) 139’uncu maddesine göre vergi incelemesi esas olarak incelemeye tabi olanın işyerinde yapılır. Bu esasın istisnaları maddenin devamında sayılmaktadır. İş yerinin müsait olmaması, ölüm, işin terk edilmesi gibi zaruri sebeplerle incelemenin yerinde yapılması imkansız olur veya mükellef ve vergi sorumluları isterlerse inceleme dairede yapılabilir. Bu takdirde incelemeye tabi olanın lüzumlu defter ve vesikalarını daireye getirmesi kendisinden yazılı olarak istenir ve buna uymayanlar bunları ibraz etmemiş sayılırlar.
VUK’nun 139’uncu maddesine ilave olarak işyerinde inceleme yapılmasını düzenleyen bir başka hüküm ise VUK’nun “Diğer Ödevler” başlığını taşıyan 257’nci maddesinde yer almaktadır. Buna göre;
2. İncelemeye yetkili memurun, lüzumunda iş yerinin her tarafını gezip görmesini sağlamak.
İhtilaflar genellikle defter ve belgelerini dairede ibraz etmesi istenen mükelleflerin yargı aşamasında defter ve belgelerini ibraz etmeme gerekçesi olarak incelemenin işyerinde yapılması gerektiğini öne sürmelerinden kaynaklanmaktadır. Konu, yapılan tarhiyatlar boyutuyla vergi mahkemesi ve Danıştay’da, ibraz edilmeyen defter ve belgeler nedeniyle 359’uncu madde kapsamında ise ceza mahkemeleri ve Yargıtay’da ele alınmaktadır. İdare ile mükellefler arasında incelemenin yapılacağı yer konusunda genel problem bu olmakla birlikte zaman zaman incelemenin işyerinde yapılmamasının defter ve belge ibrazı mevzuundan bağımsız olarak ortaya çıktığı ihtilaflara da rastlanmaktadır.
Yukarıda da değindiğimiz üzere, incelemenin yapılacağı yer konusu özellikle inceleme esnasında çözülmesi gereken birçok tartışmayı bünyesinde barındırmaktadır.
Örneğin incelemenin yapılacağı işyerinin hangi işyeri olduğu bu tartışmalardan başında gelmektedir. Bizce bu sorunun cevabı incelemenin maksadında yatmaktadır. İncelemenin maksadı VUK’nun 134’üncü maddesinde “ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak” şeklinde belirlendiği için bu amaca hizmet eden işyeri neresi ise vergi incelemesi orada yürütülmelidir. Bu çerçevede; inceleme, mükellefe ya da sorumluya ait herhangi bir işyerinde değil, delillerin toplanacağı işyerinde yapılır. Örneğin bir randıman incelemesi ...
İCRANIN GERİ BIRAKILMASI KARARI HER DURUMDA ŞÜPHELİ ALACAK KARŞILIĞINI TEMİNATLI HALE GETİRİR Mİ?
Eski Hesap Uzmanı FİSUN TÜRKMEN Mart 2019
Kısmi Bölünme Müessesesinde Eş Anlı Sermaye Artırım ve Azaltımlarının Vergisel Sonuçları
Vergi Müfettiş Yardımcısı EBRU MiNE ÇARHOĞLU, Eski Hesap Uzmanı FİSUN TÜRKMEN Aralık 2015
ÖZEL BÖLÜM: 2014 Takvim Yılında Tam Mükelleflerce Elde Edilen Ticari Kazancın Tespitine İlişkin Esaslar
Eski Hesap Uzmanı FİSUN TÜRKMEN Mart 2015
ÖZEL SAYI: Dönem Sonunda KDV Yönünden Özellik Taşıyan Hususlar
Eski Hesap Uzmanı FİSUN TÜRKMEN Aralık 2014
ÖZEL BÖLÜM: 2013 Takvim Yılında Elde Edilen Diğer Kazanç ve İratların Tespitine İlişkin Esaslar
Eski Hesap Uzmanı FİSUN TÜRKMEN Mart 2014
Eski Hesap Uzmanı FİSUN TÜRKMEN Aralık 2012
Eski Hesap Uzmanı CÜNEYT TÜRKMEN, Eski Hesap Uzmanı FİSUN TÜRKMEN Aralık 2010