Anasayfa Yazarlar İsmail Kemankaş NOT DEFTERİ: Bursaspor böyle kuruldu...
Yarın 1 Haziran 2020... Bursa için önemli bir tarih... Çünkü bundan tam 57 yıl önce yine Haziran'ın ilk günü, beş kulübün birleşmesi sonucu, profesyonel futbol şubesi oluşturan Bursaspor resmen kurulur.
Not Defterimi ve ardından Gazi'nin Stadyumu kitabımı karıştırdığımda, o günün tanıklarıyla geçmişte yaptığım söyleşi ve kuruluş öyküsüne rastladım.
APAK VE BURSA TEMASLARI
Türkiye 1. Ligi'nin tek grupta yapılarak, 2.Lig'in oluşturulması çabaları kısa sürede futbol kamuoyunda yayılır. Türkiye Futbol birinciliklerinde başarılı olan ve potansiyeli geniş kabul edilen Bursa, bu nedenle bir çalışma başlatır.
1962-63 sezonunun ardından, 1 Küme'de yer alan futbolcu kaynağı elden geçirilir. O dönemin genç futbolcuları Erhan Mendi ve Ramadan Canok'un verdiği bilgiye göre, 1. Küme'de oynayan genç yeteneklerin gücünü görebilmek amacıyla İstanbul Karması ile bir maç organize edilir ve takımı oluşturma görevi de Muhtar Tucaltan'a verilir. Kafilenin başkanlığını Bursa Futbol İl Temsilcisi Osman Aktan yapmaktadır.
1.Küme'ye yeni yükselen DSİ Nilüferspor'un yeşil-beyaz ve enine çizgili formaları ödünç olarak alınır. Maçın yapılacağı Mithatpaşa Stadyumu'nda binlerce futbolsever yerini almıştır. Çünkü, İstanbul- Bursa karma takımları maçının ardından ilk kez gece maçına sahne olacak olan Mithatpaşa Stadyumu'nda, Fenerbahçe-Kasımpaşa lig maçı oynanacaktır.
Bursa Karması İstanbul'da...
1-1 sonuçlanan İstanbul-Bursa maçı, çekişmenin yanı sıra oyuncu denemeyle geçer. Bursa şehri, adım adım profesyonellik yolunda ilerlemektedir. Hazırlıklar sürerken, Futbol Federasyonu Başkanı Orhan Şeref Apak, Mersin'deki temaslarını bitirip, Çukurova İdmanyurdu'nu 2. Lig'e alır. Apak için ikinci durak Bursa'dır.
Bazı iddialara göre Bursa'da ilk teklif, yeterli olanakları açısından Merinos Kulübü'ne yapılır. Ama anlaşma sağlanamaz. O dönem Merinos formasını giyen Halil Uztetik'e göre, Başkan Apak, kasasında 250 bin lirası olan Merinos'u oyalamış, asıl amacı olan 5 kulübün birleşmesi fikrini ortaya atmıştır.
19 Eylül l1963 tarihli Cumhuriyet gazetesi...
Federasyon Başkanı Apak'ın yeni organize edilecek 2. Lig için, daha önce profesyonel ligde yer alan müessese kulübü Adana Demirspor dışında Anadolu'dan sadece Bursa ve Mersin'i tercih etmesinin nedeni de bu iki kentteki futbol kalitesidir.
Öte yandan profesyonellik için gerekli olan teminat, Bursa kulüplerinin birleşmesi ile bulunabilecektir. Bursa Valisi Fahrettin Akkutlu ve Beden Terbiyesi Bölge Müdürü Mehmet Göral da bu konuda çok isteklidir. Vali Fahrettin Akkutlu, gerçek bir sporseverdir ve yakın çevresi O'na "Spor Fahri" adını takmıştır. Vali Akkutlu, Bursa'dan sonra Trabzon'da görev yaptığı dönemde de Trabzonspor'un kuruluşuna ön ayak olur.
Kurucu üye ve Acar İdmanyurdu'nun son başkanı Cemal Dik'in iddiası ise biraz farklıdır. İlk öneri Acar İdmanyurdu kulübüne yapılmıştır birleşme için... Dönemin Bölge Müdürü Göral, "siz olmazsanız birleşme olmaz" demiştir.
Akınspor yöneticisi ve kurucu üye Necati Akgün, Bursa kulüpleri için birleşmenin kaçınılmaz olduğuna vurgu yaparken, buna gerekçe olarak, o dönemde futbolcuları kulüpte tutmanın zorluğunu gösterir.
"Zaten yarı profesyonellik vardı. Acar İdmanyurdu, Akınspor, Çelikspor gibi kulüplerde hiçbir futbolcu parasız oynamıyordu. Hatta 1959'da Türkiye Şampiyonu olan Güvenspor, ismi konmadan profesyonelliği yaşıyordu. Oyuncularının hepsi para alıyordu. Üstelik, İstanbul, Ankara ve İzmir'in profesyonel kulüpleri Bursa'daki iyi oyuncuları transfer ediyordu."
Kurucu üye Cemal Dik, ilk anlarda Akınspor'un çekimser davranmasını o dönem başkan olan Hüseyin Saitoğlu'na bağlar...
İlk toplantılara bu gecikme nedeniyle dört kulüp temsilcisi katılırken, son sezonun şampiyonu Akınspor yönetimi çekimser kalır ama sonunda birlik sağlanır. Türkiye Şampiyonu unvanlı Acar İdmanyurdu, ezeli rakibi Akınspor ile Çelikspor, Pınarspor ve İstiklalspor yönetimleri, birleşmeye imza koyar.
2 Haziran 1963 tarihli Hakimiyet Gazetesi'nin birinci sayfasındaki haber aynen şöyledir.
"Profesyonel Bursaspor'un kurulması dün katileşti..."
Haberin altındaki uydu spotta yazılanlar o günün koşullarını ortaya koyar:
"Beş kulüp 100 bin lira taahhütte bulundu. Bölge yardımcı olacak. Karar Futbol Federasyonu'na bildirildi..."
Bu açıklamaya karşın 50 bin liralık teminat, bir iddiaya göre yönetici Can Gengörü'nün çabaları ile ancak temin edilir. Bu konuda, bazı kurucu üyelerin aktardıkları ise çok farklıdır. Pınarspor'un son başkanı ve Bursaspor kurucu üyesi Recep Barışıcı, başlangıçta sadece üç kişinin imza attığına vurgu yapar.
"Bu olayı en yakından yaşayan ben ve İsmail Buzcular oldu. İstanbul Bankası'na gittik. Saat beşte işlem bitiyordu. Saatler üçü gösteriyordu. Süreyya Öğünç'ü telefonla aradık. O da geldi ve üç kişi imzaları attık. Sanırım diğer arkadaşlar bizden sonra gelerek imza atmışlar."
Örneğin Cemal Dik, paranın nasıl bulunacağı ve başkanın kim olacağı konularında tartışmaların yaşandığına işaret eder.
"Salih Kiracıbaş, kulübünün lokali var ve biraz da varlıklı diye başkan seçildi.
Üstelik biz hiç Orhan Şeref Apak ile görüşmedik. Bizim muhataplarımız Vali Akkutlu, Bölge Müdürü Mehmet Göral ile yardımcısı Hüseyin Canova'ydı."
Pınarsporlu kurucu üye Avukat Şükrü Akmansoy, genelde Çelikspor lokalinde yapılan bu toplantılarda renklerin nasıl oluştuğunu şöyle açıklar:
"Sıra renklere gelmişti. Bursa neyi ile anılır diye sordum... Herkes yeşil dedi. Öyleyse Bursa'nın ve ovasının yeşili ile dünyaca ünlü Uludağımız'ın kar rengi beyazı formamızı oluştursun diye önerdim. Bu öneriyi Pınarspor Başkanı sıfatıyla Recep Barışıcı da yineledi. Aslında Pınarspor'un renklerini vermiştik Bursaspor'a ama kimse böyle düşünmedi."
Beş kulübün yöneticileri ile Bursa Valisi ve Bölge Müdürü doğal biçimde kurucu üye olurlar.
Fahrettin Akkutlu, Mehmet Göral, Süreyya Öğünç, Recep Barışıcı, Can Gengörü, Cemal Dik, Faik Tinel, Tarık Sekban, Salih Kiracıbaşı, Hüseyin Canova, Ali Erdinç, Abdullah Uygur, Ertuğrul Yıldırır, Demir Akınöz, Erdoğan Akaltun, Feridun Evrenosoğlu, Hüseyin Kuşku, Fehmi Aktoptan, Hayri Terzioğlu, Hüseyin Saitoğlu, Hamdi Yalım, İsmail Buzcular, Lütfü Özmeriç, Nail Erok, Muhtar Tucaltan, Orhan Akkök, Mustafa Bulutlar, Necati Akgün, Osman Aktan, Selim Süter, Sabri Badır, Şükrü Orhanettin, Şevket Eygi ve Şükrü Akmansoy, isimlerini, Bursaspor tarihinin ilk sayfasına "kurucu üye" olarak yazdırır.
Nefes nefese kalarak izlediğimiz bir maçtı... Genç kadrosu ve onurlu mücadelesi ile profesyonel futbolu en iyi biç...