Milli Saraylar Resim Müzesi - Mimarınız.com
20/01/2018 MimarınızYorum yapılmamış
İnşa edildiği Sultan Abdülmecid döneminde tahta çıkmaya aday veliahdların ikametine ayrılan Dolmabahçe Sarayı Veliahd Dairesi, Tanzimat’la birlikte şehzadelerin dışa kapalı sürdürdükleri hayatın sona ermesinin ve serbest yaşama geçişlerinin mimari simgesidir. Sultan Abdülaziz, Sultan V.Murad, Sultan II. Abdülhamid, Sultan V. Mehmed Reşad, Yusuf İzzeddin Efendi, Sultan VI. Mehmed ve Halife Abdülmecid veliahdlık dönemlerinde bu daireyi kullanmışlardır.
Veliahd Dairesinin’in bir bölümü yaklaşık yedi yıl süren restorasyon çalışmaları sonrası çağdaş müzecilik standartlarında bir müzeye dönüştürülerek ‘Milli Saraylar Resim Müzesi’ olarak sanatseverlerin hizmetine sunulmuştur. Milli Saraylar Resim Müzesi, Türk müzecilik tarihine yeni bir boyut ve bakış açısı kazandırmanın önemine olan inancın ürünüdür.
Müzenin ilk bölümü Sultan Abdülmecid ve Sultan Abdülaziz’in portrelerinin yer aldığı salondur. Sultan Abdülmecid’in yaptırdığı Dolmabahçe Sarayı, Osmanlı hanedanının yaşamında ve İstanbul’un kentsel tarihinde bir dönüm noktası olarak kabul edilir. Dolmabahçe Sarayı’nın bir bölümü olarak Sultan Abdülmecid tarafından kardeşi Abdülaziz için yaptırılmıştır. Bu nedenle bazı belgelerde Veliahd Dairesi, ‘Aziz Efendi Dairesi’ olarak da geçer. Bu haliyle mekan, saltanat tahtına aday veliahdın yaşadığı yer olarak önemli bir konumdadır.
Bu bölümde 18. Yüzyılın başından itibaren Batı ile yoğun iletişim kuran Osmanlı İmparatorluğu’nda askeri ve sosyal alanda görülen değişimin izleri takip edilebilir.
Abdülmecid Efendi / İstanbul Görünümleri
Bu mekan Abdülmecid Efendi’nin Veliahd Dairesin’ndeki kütüphanesidir. Sultan Abdülaziz ve Hayranıdil Kadınefendi’nin oğlu olarak 1868’de Dolmabahçe Sarayı’nda doğan Abdülmecid Efendi, Osmanlı İmparatorluğu’nun son veliahdı ve son halifesidir. Hat ve müzik başta olmak üzere sanatın hemen bütün alanlarıyla ilgilenen Abdülmecid Efendi, halife seçildikten sonra Dolmabahçe Sarayı’na yerleşmiş ve kütüphanesini de Dolmabahçe Sarayı’na taşımıştır.Bu bölümün çevresinde yerli ve yabancı ressamlara ait İstanbul manzaları yer alır.
İki bölüm, Sultan Abdülaziz döneminde Paris’tek, Goupil Sanat Galerisi’nden alınan tablolardan oluşur. Bu dönemde satın alınan tablolar Sultan Abdülaziz ve yaveri Şeker Ahmed Paşa’nın beğenilerini yansıtır. Osmanlı sarayında Batı tarzında tablolardan oluşan bir koleksiyon ilk kez Sultan Abdülaziz döneminde, Dolmabahçe Sarayı’nda oluşturulmuştur.
Yapının en ihtişamlı mekanı, ştuk kaplamalı duvarları, kompozit başlıklı plastırlarıyla Merasim Salonu olup, bu salon ünlü Ressam Ayvazovski’ye ayrılmıştır.
Sultan Abdülaziz saray ressamı olarak Polonyalı Ressam Stainislaw Chlebowski ile çalışmıştır. Sultan II. Abdülhamid döneminde ise İtalyan Ressam Luigi Acquarone ve onun ölümünden sonra yine bir İtalyan Ressam Fausto Zonaro saray ressamı olarak görev yapmıştır.
Doğu’yu Avrupalı gözüyle betimleyenler Oryantalist resimlerde, esin alınan yörelere özgü kültürel özelliklerin ön plana çıkarıldığı sahneler işlenmiştir.
Bu bölüm Osman Nuri Paşa, Şeker Ahmed Paşa gibi askeri kimlikleri ile ressam kimliklerini birleştiren ressamların eserlerine ayrılmıştır.
Portreler ve Tarihi Konulu Kompozisyonlar/Osmanlı Sarayında Manzara
Salonun ortasındaki bölüm portreler ve tarihi konulu kompozisyonlara ayrılmıştır.Bu bölümün çevresinde çok sayıda yerli ve yabancı manzaraları yer alır.
Şimdiler de çocukların Fatih Sultan Mehmet’in portresi gölgesinde resim yaptıkları eğitici bir mekana dönüşmüştür.
Son iki bölüm, Batılı anlanma Türk resminin üçüncü ve dördüncü kuşağını oluşturan ressamların eserlerine ayrılmıştır. Bu bölümlerde Hüsayin Zekai Paşa, Hoca Ali Rıza, Şevket Dağ, İbrahim Çallı,Hikmet Onat gibi ressamların eserleri yer alır.
‘Herkes bir resmin önünde, onun konuşup konuşmayacağını, konuşacaksa kendisine ne söyleyeceğini görmek için bekleyerek bir prensin huzurunda durduğu gibi durmalıdır ve prensin huzurunda olduğu gibi kendisi ona hitap etmemelidir, çünkü o zaman ancak kendisini işitecektir.’*
*Arthur Schopenhauer, ‘Seçkinlik ve SIradanlık’.
Kaynak: Milli Saraylar Resim Müzesi Kitapçığı