Stanley Clarke ile bas melodiler
Yarım asra yaklaşan kariyerinde caz ile rock’ı buluşturan Stanley Clarke 7 Nisan Salı akşamı Cemal Reşit Rey Konser Salonu’nda vereceği konserde bas tınılarıyla melodi ziyafeti çekecek
Plakçı dükkanlarının bakkal, fırın gibi hemen hemen her semtte bulunabildiği yıllardı. 1970’lere tekabül eden bu zaman diliminde Ortaköy’de yol üstünde, ufacık bir mekanda bir plakçı vardı. Hafıza dehlizlerinde kalana göre ismi “Coşkun Plak” gibi bir şeydi. O ufacık dükkanda günün son plakları vitrinde sergilenirdi. Gazi Osman Paşa Ortaokulu’nda öğle zili çaldı mı derhal o plakçının önündeydim. İşte öyle günlerden birinde vitrinde şimdi “bonus kafa” denilen kabarık kıvırcık “afro” saçlı, siyahi bir adamın resminin olduğu bir plak duruyordu. Albümün ismi “School Days” di. Plakçıya girip albümü dinlemek istediğimi söyledim.
O dönem plakçılar, insanlar fikir edinsin diye plaktan kısa bölümleri dinletirlerdi. Gedikli müşterilere uzun uzun dinletilirdi. Hoş ben de gedikli müşteriydim ama alıcı olmaktan çok dinleyiciydim. O gün Long Play denilen 33 devirli plağı kabından çıkarılarak pikaba konuldu. İlk parça çalmaya başladı. Bir süre çalan parçadan sonra plakçı, “Değiştirim mi” dedi. “Biraz daha çalsın” dedim. Açıkcası ilk parçayı tümüyle dinlemek istiyordum, çünkü çok güzeldi. O sıra şansım yaver gitti. Kapının önünden plakçının takıldığı kız geçiyordu. “Takıldığı” dediğime bakmayın; kızın yüz vermişliği yoktu, bizim plakçı nafile bir şekilde asılıyordu sizin anlayacağınız... Bana dönerek “Sen dükkana göz kulak ol, ben birazdan gelirim” demez mi! Canıma minnet. Tek korkum kapıdan bir müşterinin girip bu plağı satın almasıydı. Yabancı LP’lerden genelde bir adet getirilirdi ve bu da giderse “yandı gülüm keten helva”ydı. O gün plağı tabii ki alamadım ama bu plağın kime ait olduğunu aklıma kazıdım.
Caz-rock kontrbas ve basgitaristi Stanley Clarke’la tanışmam böyle olmuştu. Bu tanışmadan 5 yıl sonra da plağını alabilecektim. Clarke, alışılageldik bir basçı değildi. Basgitarı kimi zaman bir solo gitarist gibi kullanırken, kontrbasta da oldukça hakim bir isimdi. Onun asıl enstrümanı kontrbastı ve cazda parmakla çaldığı gibi yay (arşe) ile de nefis bir yorum getirebiliyordu.
AYRICALIĞI KONTRBASTA GİZLİ
8 Temmuz 1989’da İstanbul Festivali kapsamında Açık Hava Tiyatrosu’na konsere gelen Stanley Clarke’ı, George Duke ile birlikte dinleme imkanına erişecektim. 2009’da da Clarke’ı, Marcus Miller, Victor Wooten’la birlikte izleme fırsatı buldum. O gece benim için ayrıcalıklı olanı ise Clarke’ı kontrbasıyla da görmek olacaktı. Basgitarın ve kontrbasın “yaşayan efsanesi” Stanley Clarke, 7 Nisan’da bir kez daha İstanbul’da konser vermek için CRR Konser Salonu’na geliyor. 45 yılı aşan müzik kariyerindeki sanatçıya konserde Beka Gochiashvili (piyano), Cameron Graves (klavye), Michael Mitchell (davul) eşlik edecek.
RETURN TO FOREVER YILLARI
64 yaşında olan Stanley Clarke müziğe ilk olarak akordeonla başlamış. Sonrasında keman ve ardından da çello ile devam etmiş. Lise yıllarına doğru da rock müziğine ilgisi artacak ve basgitara geçecekti. Clarke, New York’a taşındıktan sonra tanıştığı Pharaoh Sanders ile çalışarak caz ve kontrbasa yönelecekti. Birçok müzisyenle çalışan Clarke’ın dönüm noktası 1972’den 1977’ye kadar müzik yapan “Return To Forever” grubu olacaktı. Chick Corea ile beraber sırtladığı Return to Forever grubu caz ile rock’ın buluştuğu fusion devrinin önemli grubu olarak müzik tarihine oturacaktı. Bu grup rotasını rock etkili füzyona çevirince, Clarke da elektrikli basgitarda zirveye oturacaktı. Clarke’ın çalıştığı müzisyen ve grupları sayarsak; Quincy Jones, Art Blakey, Paul McCartney, Jeff Beck, Aretha Franklin, Stevie Wonder, Chaka Khan, Herbie Hancock, Al di Meola, Bob Marley, Miles Davis gibi isimleri görebiliriz. 40’ın üzerinde albüm kaydeden sanatçı, dört Grammy ödülü aldı. Başarılı bir müzisyen olmasının yanında Stanley Clarke’ın sosyal konulardaki duyarlılığı da takdire şayandır. 13 yıl önce karısı Sofia ile bir vakıf kurdu. Vakfın kapısı yetenekli genç müzisyenlere ardına kadar açık ve onlara burs olanakları sağlıyor.
Müzisyen, 2014 Eylül’ünde çıkan son albümü “Up”ta aralarında Chick Corea gibi isimlerin de olduğu konuklara yer verdi. Stanley Clarke’ın “Kaydettiğim en enerjik, ritmik ve yüksek albüm bu olmalı. Amacım dostlarımla bir albüm kaydetmekti, dolayısıyla kayıt aşamasında çok eğlendik” dediği “Up” albümü gerçek anlamda bir zirve olmuş diyebiliriz. Albümde basgitarın yanında doyurucu bir şekilde kontrbasla da Clarke’ı görmek gerçekten keyif veriyor. Albümün bir başka sürprizi ise Stanley Clarke’ın baş yapıtı “School Days”in 40 yıl sonra yeni bir yorumla sunuluyor olması...
Yarım asra yaklaşan kariyerinde caz ile rock’ı buluşturan Stanley Clarke, 7 Nisan Salı akşamı Cemal Reşit Rey Konser Salonu’nda vereceği konserde bas tınılarıyla melodi ziyafeti çekecek.
Etiketler; #Aptülika #Stanley Clarke