Çanakkale Cephesi'nin Komutanları - Beyaz Tarih
1. Esat Paşa
Gelibolu Yarımadası'nda; 3. Kolordu ve Arıburnu Kuzey Grubu Komutanlığı yapan Esat Paşa, Balkan Savaşları sırasında Yanya'da gösterdiği savunma ve direnişi ile tanındı. 19 Mayıs 1915 günü Anzaklara karşı başlatılan taarruzu komuta etti. Osmanlı ordusu bir gecede yaklaşık 10 bin kayıp verdi ama Conk Bayırı'nda iyi bir savunma yaptı. Çanakkale Muharebeleri sonrası I. Ordu Komutanlığı'na atandı. 4 ciltlik "Çanakkale Hatıraları" ve "1912-1913 Balkan Harbi" adlı iki eserinde hatıralarını topladı.
2. Limon Von Sanders
Prusyalı General Limon Von Sanders, Balkan Harbi mağlubiyeti sonucu ordunun içinde bulunduğu kötü halin düzeltilmesi için Sadrazam Mahmut Şevket Paşa'nın talebi üzerine Osmanlı'ya gönderilen Alman Islah Heyeti'nin başkanı olarak 14 Aralık 1913'te İstanbul'a geldi. 1915 yılının Mart ayında Çanakkale Cephesi'nin 5. Ordu komutanı oldu. Filistin Cephesi'ne bağlı 6. 7. ve 8. ordulardan oluşan Yıldırım Orduları Komutanlığı görevini 1917 ve 1918 yılları arasında yaptı. 1918 sonunda İngiliz General Edmund Allenby tarafından yenilgiye uğratıldı ve savaş sona erdikten sonra savaş suçu işlediği iddiasıyla Şubat 1919'da Malta'da tutuklandı. Osmanlı hizmetinde geçirdiği yıllardaki anılarını ''Türkiye'de 5 Yıl'' isimli kitapta anlattı.
3. John De Robeck
Çanakkale Deniz Muharebeleri'nde müttefik donanmasını yöneten İrlanda asıllı Amiral John De Robeck, Ocak 1915'te Akdeniz Donanması Komutanı olan Amiral Carden'in yardımcılığını yaptı. Takvimler 1915 Şubat'ı gösterirken Çanakkale dışındaki tabyaların bombalanmasını başarıyla yürüttü. Savaş esnasında Amiral Carden rahatsızlanınca, onun yerine geçti. Görevi devralmasının ertesi günü 18 Mart İtilaf donanmasının saldırısını yönetti ve sonucunda başarısız oldu.
4. Mehmet Vehip Paşa
Çanakkale Cephesi'nin efsane komutanlarından Esat Paşa'nn kardeşi olan Vehip Paşa, Güney Grubu Komutanı olarak 15. Kolordu Komutanlığı'nı yaptı. Yaptığı savunmayla Seddülbahir taraflarında verilen yoğun kayıpların önüne geçti. Vehip Bey, savaşta savunmanın önemine dikkat çekti. Vehip Paşa, savaşta kazı yapmanın önemine değindi ve bu minvalde söylediği '' Bir kürek toprak, bir damla kan'' sözüyle meşhurdur. Bir süre sürgünde olduğu için Kurtuluş Savaşı'na katılamadı ve vatandaşlıktan çıkarıldı.
5. Henri Gouraud
Fransız General Henri Joseph Etienne Gouraud, Birinci Dünya Savaşı'na kadar daimi olarak Fransa dışında sömürge ülkelerde görevde bulundu. 1915 Mayıs ayında yönetimindeki 10. tümenle Çanakkale Savaşı'na katıldı. 30 Haziran'a dek komutanlığı devam etti. Bu esnada İntepe'den atılan bir top mermisi sonucu çok ağır yaralanıp kolunu kaybetmesinden sonra cepheden ayrıldı.
62 yaşında Çanakkale'de görev yapan İtilaf grubunun başkomutanlığına atandı. 25 Nisan'daki İtilaf grubunun taarruz planlarını hazırladı ve kara ekibini komuta etti. Başarısız olunca, Ekim 1915'te İngiltere'ye geri çağrıldı. Çanakkale hezimetinin faturası ilk ona kesildi.
Savaşın başlamasıyla aktif görevde bulunmak isteyen Kurmay Yarbay Mustafa Kemal 20 Ocak 1915 yılında 3. Kolordu emrinde 19. Fırka Komutanlığı'na atandı. 25 Nisan'da 27. Alay ile beraber, komutanı olduğu tümenle beraber Arıburnu'nda Anzakların ilerleyişini önledi. Haziran 1915'te Albaylığa terfi etti. Ağustos ayında I. Anafartalar Muharebesi'ni yönetti ve devamında Conkbayırı'nda Yeni Zelanda birliklerini mağlup etti.
Tarihe Yön Veren Müslüman Filozoflar
Önce çevresine baktı insan, sonra gökyüzüne. Anlamaya çalıştı her şeyi. Var olanların kaynağı neydi, neydi tüm evrenin var olma nedeni? En temelde bu gayretle ortaya çıktı felsefe. Düşünmek bu yoldaki ilk adımdı. Uçsuz bucaksız okyanus kıyısında atılan ilk adım gibi küçük, ama ona temas etmek adına bir o kadar da mühim. İlk adımı kim attı bilinmez, ancak Antik Yunan’da verdi ilk olgun meyvelerini felsefe. Aristolar, Platonlar, Sokratesler ve niceleri. Dünyanın geleceğine nizam vermek adına ürettiler fikirlerini. Demokrasi, aristokrasi, teokrasi…. Bir etki alanı içerisinde ilerledi felsefe. Antik Yunan’dan esen bu rüzgar kendine zemin kuran ve dünyaya tesir etmeye başlayan İslam medeniyetiyle tanıştı. Bu tanışma oldukça mühimdi. Çünkü bu bütünleşme tarihe yön verecek Müslüman filozofların ortaya çıkmasına zemin hazırladı.
Cumhuriyet Tarihimizdeki Koalisyon Hükümetleri