Bağdat Seferi (1638 - 1639) | CeReZFoRuM
1623-1639 Osmanlı-İran Savaşı'nın başında 1624 yılında İranlıların eline geçmiş bulunan Bağdat'ın geri alınması amacıyla padişah IV. Murat'ın düzenlediği sefer (1638-39).
Ancak 17. yüzyılın başından itibaren Safevi Devleti'nin gerçekleştirdiği ıslahatlar sonucu İran ordusunun ateş gücünü artması, öte yandan Osmanlı Devleti'nin Avusturya ile giriştiği savaşlar ve Celali İsyanları sonucunda yıpranması sonucunda Osmanlı Devleti'nin üstünlüğü Safevi Devleti lehine bozulmaya başladı. 1603-11 ve 1615-18 savaşlarından galip çıkan İran; Irak-ı Acem, Luristan ve Kafkasya topraklarını geri alırken, gözünü Irak topraklarına dikmişti. Bu fırsat da 1623 yılında ortaya çıktı
Bağdat'ın yerli halkından yetişmiş olan Bağdat Muhafızı Bekir Subaşı 1623 yılında ayaklandı. Osmanlı hükümetinin kendisine karşı askeri harekata geçeceğini öğrenince, Safevi Şahı I. Abbas'e başvurarak, Bağdat Valiliğinin kendisine verilmesi koşuluyla bu devlete tâbi olacağını bildirdi ve yardım istedi. Bunun üzerine Bağdat'a müdahale eden İran ordusu şehrin önüne geldir ve fazla bir direnişle karşılaşmadan 11-12 Ocak 1624'te şehri aldı. 1624-25 yılında Osmanlıların karşı saldırısı başarısız olurken, Sadrazam Hüsrev Paşa'nın kenti geri almak için çıktığı 1630-31 tarihli seferi de sonuçsuz kaldı.
Osmanlı tahtındaki konumunu güçlendiren IV. Murat İran savaşlarının yönetimini ele aldı ve 1635 tarihinde çıktığı Revan Seferi ile Revan ve Tebriz'i fethetti. 1638 yılında ise 14 yıldır İranlıların elinde bulunan Bağdat'ı fethetmek üzere ordusunun başında sefere karar verdi.
8 Mayıs 1638 tarihinde Üsküdar'dan yola çıkan IV. Murat komutasındaki Osmanlı ordusu Konya-Adana-Halep-Urfa-Diyarbakır-Musul-Kerkük rotasını izleyerek 197 günde Bağdat önlerine ulaştı. 15-16 Kasım gecesi kale kuşatıldı.
Kalenin alınması için yapılan çarpışmalar şiddetli oldu ve yapılan bir genel hücumda Sadrazam Tayyar Paşa öldü (23 Aralık 1638). Kuşatmanın 40. gününde ağır kayıplara uğramış bulunan ve direnmeden ümidini kesen Safevi kale komutanı Bektaşhan vire ile teslim için elçi gönderdi. Bunun üzerine Bektaşhan davet edilerek teslim koşulları görüşüldü ve kendisi de affedildi. İran ordusundan isteyenlerin Bağdat'ta kalabileceği, istemeyenlerin yurtlarına dönebilecekleri kararlaştırıldı ve Osmanlı ordusu Bağdat'a girdi. Bir bölüm İran kuvvetleri Narin Kalesi'nde direnmeye çalıştılarsa da direniş kolayca kırıldı.
Şehirde derhal onarım işlerine başlanırken IV. Murat savaşta büyük kahramanlık gösteren Yeniçeri Ağası Hüseyin Bey'i Bağdat Beylerbeyi tayin etti. Bu sefer 1623-39 Osmanlı-İran Savaşı'nın son çatışması oldu ve 17 Mayıs 1639 tarihinde imzalanan Kasr-ı Şirin Antlaşması ile savaşa son verildi.
wien06, 9 Mayıs 2008, Paylaşıldığı Yer: Osmanlı Tarihi
Suskun, 21 Kasım 2011, Paylaşıldığı Yer: Dünya Tarihi
Çağlayağmur, 14 Ocak 2012, Paylaşıldığı Yer: Kim Kimdir ? - Biyografiler