Portekiz’de sosyal demokratlar neden kazandı? - Evrensel.net
07 Ekim 2019 04:39
Son Güncellenme Tarihi: 07 Ekim 2019 12:57
Portekiz’de sosyal demokratlar neden kazandı?
Portekiz’de genel seçimleri Sosyalist Parti kazandı. Tek başına iktidara gelecek çoğunluğu yakalayamayan Sosyalist Parti, hükümeti kurmak için destek arayacak.
Portekiz’de genel seçimleri son 4 yıldır azınlık hükümetiyle iktidarda olan Sosyalist Parti (PS) kazandı. PS’yi dışarıdan destekleyen sol partiler ise kaybetti. Seçmenlerin yüzde 5’i ise protesto amacıyla geçersiz oy kullandı.
Ülkeyi son 4 yıldır, Komünist Parti ve Sol Blok’un dışarıdan desteklediği azınlık hükümeti ile yöneten PS, hükümet kurmak için yeni dönemde de dışarından destek aramak zorunda kalacak.
Son seçimlere nazaran oy oranını ve milletvekili sayısını artıran PS, Portekiz’de birinci parti konumuna geldi. PS hükümetini dışarıdan destekleyen Sol Blok (BE) ve Komünist Parti-Yeşiller ittifakı (CDU) ise oy kaybetti. Kesin olmayan seçimlere göre BE dört yıl öncesine göre yüzde 0,5 oy kaybederek yüzde 9,7 oy alırken, CDU yüzde 1,8 oy kaybıyla yüzde 6,5 oy aldı.
Bu da PS hükümetini dışarıdan desteklemenin faturasının her iki partiye kesildiğini gösteriyor.
Başbakan ve PS lideri Antonio Costa, “Portekiz’in uluslararası inandırıcılığı için siyasi istikrar temeldir. Portekizliler istikrarlı bir hükümet için güçlenmiş bir PS’yi tercih ettiler” dedi.
Partisinin bu seçimlerden güçlenerek çıktığını söyleyen Costa, ülkede kurdukları siyasi istikrarı gelecek 4 yılda devam ettireceklerini söyledi.
Portekiz Komünist Partisi (PCP) Genel Sekreteri Jerónimo de Sousa ise yaptığı yazılı açıklamada, seçimlerden 2015’tekine benzer bir tablonun ortaya çıktığını belirterek, geride bıraktığımız dönemde yeni hakların savunulması, geri kazanılması ve elde edilmesinde önemli adımlar atıldığını söyledi. Jerónimo de Sousa yaptığı açıklamada devamla, “Tüm olumsuz önlemlere ve PS’nin dayatmayı planladığı tüm geri çekilmelere karşı mücadele etmeye kararlıyız. Aynı şekilde, inisiyatif almaya da devam edeceğiz. İşçilerin ve emekçilerin yaşamlarını iyileştirecek önlemlerin benimsenmesini sağlamak için ilerlemeyi temsil eden her şeye katkıda bulunmaya devam edeceğiz” dedi.
SAĞ PARTİLER OY KAYBETTİ
Diğer yandan ittifakla girdikleri 2015’teki seçimleri kazanan ancak hükümete kuracak çoğunluğu yakalayamadığından muhalefette kalan merkez sağdaki Sosyal Demokrat Parti (PSD) ve Hristiyan demokrat görüşlü Halk Partisi (PP) ciddi oy kayıpları yaşadı. PSD, tarihindeki en kötü seçim sonuçlarından birini alırken yüzde 28 oy oranıyla 77 milletvekili çıkardı.
IRKÇI CHEGA MECLİSE GİRDİ
Öte yandan faşist rejimin 41 yıl ülkeyi yönetmesinin ardından 1974’teki devrimle demokrasiye geçen Portekiz’de ilk defa ırkçı görüşlü bir siyasi parti meclise girdi. Chega (Yeterli) adlı ırkçı parti aldığı yüzde 1,30 oranındaki oyla 1 milletvekili çıkardı.
Başbakan Costa, Chega’nın meclise girmesiyle ilgili bir soruya “Buna hiçbir önem vermiyoruz” diye cevap verdi. Ayrıca, Chega gibi yeni kurulan diğer siyasi partilerden Liberal İnisiyatif (IL) ve Özgür (L) de mecliste 1’er milletvekiliyle temsil edilecek.
YÜZDE 5 PROTESTO OYU VERDİ
Bu arada Portekizlilerin pazar günkü genel seçime ilgi göstermediği görüldü. Ülke demokrasi tarihinde, 1975 yılından bu yana en düşük katılımlı genel seçim oldu. Son genel seçimlere nazaran iki puan düşen seçimlere katılım oranının yüzde 54 olduğu bildirildi. Toplam 11 milyon seçmenin olduğu Portekiz’de halkın yüzde 46’nının sandık başına gitmemesi hükümetin politikalarına tepkinin bir sonucu olduğu tahmin ediliyor. Zira Alman basınında yer alan haberlere göre sandık başına giden seçmenlerin yüzde 5’i bilinçli olarak geçersiz oy kullandı. Bu da seçimlere katılan hiçbir partiye destek vermek istemeyenlerin sayısının bir hayli yüksek olduğunu gösteriyor. Başbakan Costa, bu durumu “Demokrasi için alarm verici. Hep birlikte bunun üzerinden düşünmemiz gerekiyor” dedi.
Portekiz’de 230 sandalyeli meclisin dağılımı şöyle oluştu:
Sosyalist Parti (PS) 106, Sosyal Demokrat Parti (PSD) 77, Sol Blok (BE) 19, CDU (PCP- Komünist Parti ile Yeşiller ittifakı) 12, Halk Partisi (PP) 5, Kişiler-Hayvanlar-Doğa Partisi (PAN) 4, Chega 1, Liberal İnisiyatif (IL) 1, Özgür (L) 1. (Kalan 4 milletvekilinin dağılımı yurt dışında kullanılan oyların sayımından sonra belli olacak).
EKONOMİDE İYİLEŞME PS’YE YARADI
2008/2009 yıllarından itibaren Portekiz’de yaşanan aşırı bütçe açığı nedeniyle daha önce işbaşına gelen hükümetler devrilirkes, BE ve CDU’nun desteklediği PS azınlık hükümeti bütçe açığının kapatılması için değişik planlar devreye koydu. Bütçe açığını kapatma adına sağlık, alt yapı, eğitim gibi temel alanlara bütçe ayrılmadığı gibi kamu çalışanlarının maaşları da yükseltilmedi.
Buna rağmen ülke genelinde haftalık çalışma süresi 35 saate düşürüldü, emeklilik maaşları kısmen artırıldı, temel gıda maddelerinden alınan vergiler azaltıldı. Bu da ülkede turizmin canlanmasına yol açtı.
Bu durum özellikle yurtdışından turizmi cazip hale getirdi. Verilen bilgilere göre Portekiz’e 2015’te 11 milyon, 2018’de ise 15,2 milyon turist gitti. PS azınlık hükümeti döneminde ayrıca ülke genelinde işsizlik azalırken düşük ücretli işlerde çalışanların sayısı ise aşırı derecede arttı. Bu da Portekiz’in en önemli sorunun düşük ücretli işler ve onlara bağlı yoksulluk olduğunu gösteriyor. (Köln/EVRENSEL)