Putin'den mesaj: Esad gidebilir ama...
Erdoğan, Putin le basın toplantısında Suriye konusunda nispeten ılımlı açıklamalar yapmıştı. Fotoğraf: EVRİM AYDIN/AA
ANKARA - Başbakan Tayyip Erdoğan ’ın çarşamba Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le görüşmesi, Rus liderin çizdiği çerçevenin dışına çıkmadı. Putin, Suriye’deki geçiş döneminin Batı’nın müdahalesiyle ve zorla olmasını kabul etmeyeceklerini Erdoğan’a açıkça söyledi. Erdoğan’ın Moskova ziyareti, Ankara’dan ‘Erdoğan, Putin’i ikna edecek’ havasında sunuldu. Ancak ziyaret Putin daha koltuğuna oturmadığı günlerde, yani mayısta planlanmıştı ve o günlerde ne uçak meselesi ne de Suriye gündemin ağırlıklı konusuydu. Görüşmede ağırlıklı olarak doğalgazda indirim talebi, batı hattının hayata geçirilmesi gibi ikili ilişkiler ile 15 Ekim’deki Türkiye -Rusya yüksek istişare toplantısının gündemi ele alındı.
‘Esad kalmalı demiyoruz’
Türk ve Rus diplomatik kaynaklardan edindiğimiz bilgiye göre, Erdoğan ve Putin’in başkanlık ettiği heyetlerarası görüşme ve çalışma yemeği Putin’in açılış konuşmasıyla başladı ve ‘resmi gündemin’ dışına çıkmadı. Putin, Türkiye ve Rusya arasındaki ekonomik ve siyasi ilişkileri uzun uzun ve övgüyle anlattı. Ardından sözü Suriye’ye getirip Rusya’nın ‘Esad kalsın’ diye bir ısrarı olmadığını, Suriye ordusunun sivil halka yönelik operasyonlarından rahatsız olduklarını anlattı. Putin, Türkiye ile ayrıştıkları noktayı ise şöyle açıkladı: “Suriye’de istikrarın sağlanması için izlenecek yolun BM Güvenlik Konseyi’nin kararı ve BM Sözleşmesi’nin 7. bölümünün desteğini alacak Batı’nın dayatmasıyla olmasını istemiyoruz. Cenevre mutabakatı çerçevesinde bir geçiş hükümeti oluşturulmalı ve süreç devam etmeli.”
Bunun üzerine Erdoğan, Türkiye’nin de temel hedefinin Suriye’de kanın durması olduğunu vurgulayıp Esad’ın baskı olmadan adım atmamasından yakındı. Erdoğan gelinen noktada Esad ile devam etmenin zorluğuna da dikkat çekti. Bu sırada Şam’da bakanların öldüğü bomba patladı ve Rus Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov “Felaket bir saldırı, bu tür saldırılar diplomasinin işini daha da zorlaştırıyor” dedi. Heyetlerarası görüşmelerde ve çalışma yemeğinde düşürülen Türk uçağı gündeme getirilmedi. Konunun Erdoğan-Putin baş başa görüşmesinde kısa süre ele alınmış olabileceği ifade edildi.