1 AB Kulisi Aralık 2007 Editör den AB Kulisi nin bu ayki Editör den bölümünde, Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy tarafından önerilen Akil Adamlar Komitesi ve buna bağlı olarak Türkiye ile yıl sonuna kadar açılması öngörülen yeni müzakere başlıklarına ilişkin son gelişmeler ele alınıyor Gündem Bu ay AB gündeminde öne çıkan gelişmeler... Ajanda Türkiye nin AB katılım sürecinde önemli tarihler ve dönüm noktaları... 1
2 Editör den Sarkozy'ye AB Freni Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy'nin, Türkiye yi AB sınırları dışında tutmak amacıyla önerdiği ve iki sene boyunca AB'nin belli başlı politikalarını masaya yatıracak olan Akil Adamlar Komitesi'nin oluşturulması konusunda sonunda yeşil ışık yakılıyor. Bununla birlikte Türkiye'nin korktuğu gerçekleşmedi. Zira AB'nin dönem başkanlığını yürüten Portekiz, Komite'nin görev tanımını yaparken, Komite nin, Birlik in genişleme süreci dahil bazı mevcut politikaları gözden geçirmemesi prensibini Brüksel'e kabul ettirmenin arifesinde. Buna göre gelecek sene başında kişiden oluşturulacak olan Komite, Avrupa nın sosyal modeli, sosyal sorumluluk, küresel güvenlik, göç, enerji, iklim değişikliği ve uluslararası suç ve terörle mücadele konularında fikir üretmekle görevli olacak. Görev tanımı bu şekilde belirlenen Komite'nin kurulmasına, 14 Aralık tarihindeki AB Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi nde onay verilmesi bekleniyor. Son dakikada bir politika değişikliğine gitmez ise Fransa nın söz konusu öneriye itiraz etmesi beklenmiyor. AB sınırları tartışılmayacak Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy, bu yılın başında koltuğuna oturur oturmaz Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne (AB) üye olamayacağını söylemişti. Sarkozy'nin tam üyelik müzakerelerinin önünü tıkayıp tıkamayacağı merakla beklenirken Fransa, 'Türkiye'yi AB üyeliğine yaklaştıracak müzakere başlıklarını açtırmayız' çıkışını yaptı. İlk olarak Ekonomi ve Para Politikaları faslını tıkadı. Ancak asıl önemlisi, Fransa'nın müzakerelerin genelini olumsuz etkileyecek somut bir politika belirleyip belirleyemeyeceğiydi. Sarkozy, işte bu amaçla ikinci çıkışını da yaparak, AB'nin geleceğini tartışacak bir Akil Adamlar Komitesi'nin oluşturulmasını önerdi. Fransız Cumhurbaşkanı'nın planı, bu şekilde genişleme sürecini tekrar tartışmaya açmak ve AB sınırları tartışması yapılırken de Türkiye'yi bu sınırların dışında bırakmaktı. Ancak planı tutmadı. İngiltere ve İsveç'in başını çektiği belli başlı AB ülkeleri genişleme sürecinin sorgulanmasına razı gelmediler. Nitekim AB'nin Ekim ayı Zirvesi sırasında bu ülkeler, 'görev tanımı belli olmayan bir Komite'nin kurulmasına razı olmayız' diyerek Sarkozy'nin fikrini somutlaştırmasına izin vermediler. Sarkozy ise, bunun üzerine, 'Komite kurulana kadar ben de Türkiye ile tam üyelik müzakerelerinin devam etmesini engelleyeceğim.' dedi. İşte Fransızlar yüzünden Ekim ayından bu yana müzakerelerde bir arpa boyu bile yol kat edilemedi. Oysa Tüketicinin ve Sağlığın Korunması ve Trans-Avrupa Ağları adlı iki müzakere başlığının açılması gerekiyordu. Akil Adamlar Komitesi'nin sonunda kuruluyor olması da, Fransa engelinin ortadan kalkmasını sağlayacak. Böylece beklemekte olan iki fasıl Aralık sonunda açılabilecek. Duygu Leloğlu BRÜKSEL 2
3 Gündem AB Dönem Başkanı Portekiz müzakerelerde iki yeni fasıl açmak istiyor Türkiye-AB Troyka toplantısında, AB dönem başkanı Portekiz, Türkiye ile müzakereler çerçevesinde, Tüketicinin ve Sağlığın Korunması ve Trans-Avrupa Ağları fasıllarının 18 Aralık ta açılmasını planladıklarını ifade etti. AB, yeni fasılların açılmasının Türkiye yi reformları hızlandırma konusunda teşvik edeceğini umut ediyor. Müzakerelerin devam edebilmesi için, Avrupa Birliği nin geleceğini tartışmak üzere Akil Adamlar Komitesi nin kurulmasını bir ön şart olarak koyan Fransa nın, bu isteğinin 14 Aralık tarihindeki AB Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi nde gerçekleşmesi bekleniyor. Hazar Bölgesi nden Avrupa'ya Boru Hattı Hazar Bölgesi nden Avrupa'ya ilk defa doğalgaz taşıyacak olan 285 km. uzunluğundaki boru hattı, Avrupa'nın Rusya'ya olan bağımlılığını azaltacak. Halen proje halinde olan ve 2012 yılında tamamlanması beklenen boru hattının, Türkiye-Yunanistan arasındaki bağlantı noktasının açılışı, geçtiğimiz ay iki ülkenin Başbakanları tarafından yapıldı. Her iki ülkenin Başbakanı boru hattının bölgedeki refahı artıracağını kaydetti. Güney Avrupa Gaz Halkası Projesi'nin bir parçası olan boru hattı, doğalgazı Azerbaycan'dan Avrupa'ya taşıyacak. Yılda azami 250 milyon metreküp gaz taşıyabilecek olan boru hattının kapasitesi, hattın Adriyatik Denizi nin altından bağlanarak İtalya'ya genişletilmesiyle üç katına çıkacak yılında tamamlanması beklenen proje, Rusya ile gerilimli bir dönem yaşayan ve Moskova'ya olan doğalgaz bağımlılığını azaltmaya çalışan AB den mali ve siyasi destek alıyor. AB li gazeteciler yılları arasında Türkiye nin AB ye üye olacağına inanıyor AB'nin merkezi Brüksel'de yapılan bir araştırma, Avrupa Komisyonu'na akredite olan gazetecilerin büyük bir bölümünün Türkiye'nin yılları arasında Birlik e üye olacağına inandığını ortaya çıkardı. TR PLUS adlı Türkiye merkezli bir sivil toplum kuruluşunun, EurActiv Türkiye ortaklığı ile 100 seçilmiş gazeteci arasında yaptığı araştırmada, araştırmaya katılanların %64'ü Türkiye'nin birliğe üye olacağına inandığını, %24'ü ise inanmadığını söyledi. AP'de Aşırı Sağ Grup Dağıldı Avrupa Parlamentosu'nda (AP) 15 Ocak tarihinde kurulan 'Kimlik, Gelenek ve Egemenlik' adlı aşırı sağ eğilimli siyasi grup, üye sayısının 23'den 18'e düşmesi nedeniyle dağıldı. AP'de bir siyasi grubun kurulabilmesi için en az 20 üyesi olması zorunluluğu bulunuyor. Böylece AP'deki siyasi grup sayısı 8'den 7'ye düşmüş oldu. Grubun dağılması AP'deki diğer grupları sevindirdi. Çünkü AP'de kurulan her grup, Parlamento'nun fonlarından para almaya ve çeşitli lojistik imkanlardan faydalanmaya hak kazanıyor. AB'nin yasama organının diğer grupları, bir süre önce, grubun aşırı sağcı eğilimleri nedeniyle bu fonlardan yararlanmasını engellemek istemişlerdi. Danimarka'da Euro Referandumu Yapılacak Danimarkalılar, AB'nin ortak parası Euro nun geçerli olduğu Euro bölgesine dahil olup olmayacaklarına karar verecekler. Ülkedeki genel seçimlerde üçüncü defa halkın desteğini alan 3
4 Başbakan Anders Fogh Rasmussen, basına yaptığı açıklamada, karar verme zamanının yaklaştığının altını çizerek Danimarkalıların, ülkenin dahil olmadığı AB politikalarına katılmayı isteyip istemediklerine karar vermelerini istediğini söyledi. Danimarka, 1992 yılında imzalanan Maastricht Anlaşması nın dışında kalma kararı almıştı. Ancak, bir yıl sonra anlaşmayı müzakere ederek imzalayan ülke, yine de Avrupa Para Birliği, adalet ve içişleri, savunma işbirliği gibi konularda AB politikalarının dışında kalmıştı yılında yapılan referandumda ise Danimarkalılar, Euro para birimini kabul etmeyi reddetmişti. Havayı Kirleten Araba Üreticilerine Ceza Avrupa Komisyonu Başkanı Jose Manuel Barroso, araba üreticilerinin gelecekte AB nin hava kirliliği sınırlarını ihlal eden arabalar yapmaları durumunda cezalandırılmaları gerektiğini söyledi. Barroso, Alman basınına verdiği demeçte, AB'nin 2012 yılından itibaren yeni arabaların emisyon oranlarının kilometre başına ortalama 120 gram karbon dioksit seviyesine düşürmelerini gerektiren sistemin, bir yaptırım mekanizması uygulanmaması durumunda inandırıcı olmayacağını vurguladı. Türk Üreticilerinin REACH ile Başı Dertte Türk üreticileri, AB'nin kimyasal maddelere ilişkin REACH adlı düzenlemesi nedeniyle zorluklar yaşıyor. Türk İhracatçılar Birliği Başkanı Oğuz Satıcı, Türkiye'nin üyelik öncesi yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiğini ancak aynı zamanda AB tarafından ayrımcı bir muameleye maruz kalmamaları gerektiğini söyledi. AB'ye ihracat yapan Türk şirketlerinden, REACH standartlarına uygun bir şekilde mal üretmeleri ve önümüzdeki yıllarda üretimlerini oluşturan kimyasal maddeleri Helsinki'deki Avrupa Kimyasallar Ajansına kayıt ettirmeleri isteniyor. Ancak Türkiye'nin AB üyesi olmaması nedeniyle AB'de uygulanan bu kurallar ülkenin kimyasal üretim sektöründe tam anlamıyla uygulanmıyor. IPA çerçevesinde Türkiye için Dönemine Ait Dört Program Onaylandı Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (IPA) kapsamında Türkiye nin yıllarına ait dört operasyonel programı Avrupa Komisyonu tarafından kabul gördü. Toplam 682,7 milyon Euro maliyete sahip dört program; bölgesel kalkınma, rekabet, çevre ve insan kaynakları alanlarını ilgilendiriyor. Türkiye de proje teklifleri için ihaleyi Merkezi Finans ve İhale Birimi yönetiyor. Komisyon, Türkiye ile birlikte Hırvatistan için dört (180,7 milyon Euro) ve Makedonya için ise iki (56,8 milyon Euro ) operasyonel program onayladı. Komisyon un onay verdiği 10 programın toplam bütçesi 920 milyon Euro. IPA, AB ye aday ve muhtemel aday ülkelere katılıma hazırlık amacı ile veriliyor. Mali Hizmetler ve Sigorta Sektöründe Yeni KDV Düzenlemeleri Avrupa Komisyonu mali hizmetler ve sigorta sektörlerinde uygulanan KDV muafiyete ilişkin daha net bir düzenleme yapmak istediğini açıkladı. Yeni düzenleme ile söz konusu sektörlerde muafiyet kapsamına giren hizmetler yeniden tanımlanacak, banka ve sigorta şirketlerine istedikleri hizmetleri vergilendirme hakkı tanınacak ve maliyet paylaşımı düzenlemelerinde sanayi kapsamında KDV muafiyeti sağlanacak. Avrupa Komisyonu, yeni düzenleme ile AB üye devletleri arasında uygulamayı uyumlaştırarak sektörde hukuki kesinlik sağlamayı amaçlıyor. Yiyecek İçeceklere AB Etiketi Avrupa Komisyonu, Birlik içerisinde üretilen yiyecek ve içecekleri, 'Made in EU' adı altında etiketlendirmek istiyor. Bu öneriyi getiren Avrupa Komisyonu'nun Sağlıktan sorumlu Üyesi 4
5 Markos Kyprianou, son üretimleri AB'de tamamlanan bütün malların, AB etiketi ile piyasaya sürülmesini istediklerini ifade etti. Bununla birlikte sadece et ürünlerinin, etiketleme uygulaması dışında bırakılabileceği bildiriliyor. Kuzey İrlanda da Tek Enerji Pazarı Oluşturuldu Avrupa Komisyonu'nun Enerjiden sorumlu Üyesi Andris Piebalgs, İrlanda ve Kuzey İrlanda arasında 'Tek Elektrik Pazarı'nı açtı. Açılış konuşmasında Piebalgs şunları ifade etti: Tek enerji pazarı sadece İrlanda için değil, aynı zamanda AB için de oldukça önem taşımakta. Bu, aynı zamanda, iç enerji pazarının oluşturulması için de önemli bir adım teşkil etmekte. Böylesi bölgesel inisiyatiflerin başka bölgelerde de uygulanması gerekiyor. Bu şekilde bir Avrupa şebekesi ve bununla birlikte bir Avrupa Enerji politikası oluşturulabilir.' 2004 yılında düzenlenen bu anlaşma, İrlanda'nın 'Bütün-Ada Projesi'nin bir parçasını oluşturuyor ve doğalgaz, arz güvenliği, sürdürülebilir enerji tedbirleri gibi ortak düzenlemeleri içeriyor. AP Yedek Parça Pazarını Açmak İstiyor Avrupa Parlamentosu'nun Hukuki İşler Komisyonu, tamir sektöründe fiyatları düşürmek amacıyla, sadece araba üreticilerine verilen çamurluk, otomobil motor kapağı gibi görülebilir yedek parçaları satma ayrıcalığının sona erdirilmesine ilişkin bir öneriyi destekledi. AB'nin birçok ülkesinde, görünebilir araba yedek parçaları satma hakları araba üreticilerine veriliyor. Şu ana kadar AB içerisinde sadece sekiz ülke yedek parça pazarını açtı. Bu öneriye karşı çıkan araba üreticileri ise, yeni çıkacak yasa yüzünden büyük ölçüde istihdam kaybının olacağını ve emniyet standartlarının düşeceğini iddia ediyor. Romanya ve Bulgaristan'dan Göçler Düşük Seviyede Kaldı AB'nin istatistik ofisi Eurostat'ın verilerine göre, Romanya ve Bulgaristan dan AB ülkelerine yapılan işçi göçlerinin oranının çok düşük olduğu, İspanya ve Akdeniz ülkelerindeki durumun ise istisnai olduğu açıklandı. Öte yandan, İngiltere'de çalışma izni verilen Bulgar ve Romanyalıların sayısı giderek azalıyor. Açıklanan istatistiklere göre, bu yılın Nisan-Haziran ayları arasında çalışma izni alan kişilerin sayısı 9335'den, Temmuz-Eylül ayları arasında 7455'e düştü. Ortak Pazar İçin Yeni Strateji Yeni iç pazar stratejisini açıklayan Avrupa Komisyonu Başkanı Jose Manuel Barroso, ortak pazarın Avrupa Krallığı nın mücevheri olduğunu ve pazarın yeni dönemde vatandaşlar ve KOBİ'ler için daha iyi işleyeceğini belirtti. Barroso, yeni dönemde ortak pazara ilişkin çok büyük yasal değişiklikler olmayacağını ancak perakende mali hizmetlere ilişkin bazı girişimlerin olacağını ifade etti. Ortak Tarım Politikasında Reformlar Avrupa Komisyonu, Birlik in Ortak Tarım Politikasını modernize etmek için bir dizi ortak reform önerisi sundu. Buna göre eskiye oranla daha sıkı bir teşvik rejimi uygulanacak ve çiftçilere verilen fonlar, direk ödemelerden kırsal kalkınma teşviklerine kaydırılacak. Bu yeni sistem, 'Tek Ödeme Şeması' içeriyor. Bu şemaya göre, verilen teşvikler üretim oranından çok arazinin büyüklüğüne göre dağıtılıyor ve teşviklerin alınması için bazı çevre ve gıda güvenliği standartlarına uymaları koşul olarak getiriliyor. 5
6 Ajanda 3 Aralık -AB'nin Euro bölgesinin Maliye Bakanları toplantısı -Avrupa Parlamentosu grup toplantıları 4 Aralık -COREPER I -AB Ekonomi ve Maliye Bakanları Konseyi -AB Siyasi ve Güvenlik Komitesi toplantısı -COREPER II 5 Aralık -İstihdam, Sosyal Politikalar, Sağlık ve Tüketici İşleri Konseyi -Avrupa Parlamentosu Grup toplantıları -AB Siyasi ve Güvenlik Komitesi toplantısı -Avrupa Komisyonu'nun haftalık toplantısı 6 Aralık -AB İstihdam, Sosyal Politikalar, Sağlık ve Tüketici İşleri Konseyi -NATO Gayriresmi Dışişleri Bakanları toplantısı -Avrupa Merkez Bankası'nın İdari Konseyi -Avrupa Parlamentosu grup toplantıları -AB Adalet ve İçişleri Bakanları Konseyi 7 Aralık -COREPER I -AB Adalet ve İçişleri Konseyi 10 Aralık -AB Genel İşler Konseyi -Avrupa Parlamentosu Genel Kurul toplantıları 11 Aralık -Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi toplantısı -AB Genel İşler ve Dışilişkiler Konseyi -Avrupa Komisyonu haftalık toplantısı 12 Aralık -COREPER I -Avrupa Parlamentosu Genel İşler Konseyi 13 Aralık -Avrupa Parlamentosu Genel Kurulu 14 Aralık -AB Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi -Avrupa Parlamentosu Komite toplantıları -AB Çevre Konseyi 6
7 18 Aralık -AB Tarım ve Balıkçılık Konseyi -Avrupa Parlamentosu Komite toplantıları 19 Aralık -COREPER II -Avrupa Komisyonu haftalık toplantısı -AB Tarım ve Balıkçılık Konseyi 20 Aralık -AB Tarım ve Balıkçılık Konseyi -Avrupa Parlamentosu Komite toplantıları -Avrupa Merkez Bankası İdari Konseyi Aralık AB Kurumları noel tatili nedeni ile kapalı. CPS Advisory Group Brüksel, Istanbul, Washington CPS AB Kulisi nde yer alan haberler, çeşitli AB haber kaynaklarından derlenmiştir. 7
AB Kulisi. Editör den Bu ayki AB Kulisi nde, Cumhurbaşkanlığı seçim dönemine giren Türkiye de AB ilişkilerinde yaşanan gelişmeleri sunuyoruz...
AB Kulisi Mart 2007 Editör den Bu ayki AB Kulisi nde, Cumhurbaşkanlığı seçim dönemine giren Türkiye de AB ilişkilerinde yaşanan gelişmeleri sunuyoruz... Gündem Bu ay AB gündeminde öne çıkan gelişmeler...