Empresyonizm – Kökler ( 1867-1874 ) | Onok-art
Empresyonizm – Kökler ( 1867-1874 )	Filed under: Empresyonizm : Impressionism — onokart @ 3:17 pm Empresyonist dönem genel olarak üç bölüm halinde incelenmesi konuyu kavrama konusunda oldukça etkili olacaktır. 1. Dönem 1867-1874 arası kökenler , 2. Dönem 1874-1879 arasını oluşturan devrim ve altın yıllar , 3.Dönem 1879-1886 Dengenin bozulması yıllarıdır.
1- 1867-1874 Kökenler.
19 yy Fransa’ sının sanat yaşamını Güzel Sanatlar Akademisi denetimi altındadır. Resmi salonlarda sergi açmak yada taktir kazanmak isteyen her sanatçı Akademi üyeleri tarafından yönetilen I’Ecoledes Beaux-Arts’ ın öğretilerine uymak zorundadır. Akademi katı kuralları olan eski bir yapıdır : Klasik sanatın örneklerini temel alan kesin bir estetik kurala göre resim yapabilmek için uzun bir çıraklık ve canlı Nü modellerinin resmedilmesi gerekmektedir.
Jean-Auguste-Dominique Ingres, “The Turkish Bath” 1862
Akademik kurallarla olan bu güçlü çelişkiden Realizm doğar.Bu savaşı yapan Gustave Courbet olur. Konularını günlük yaşamdan seçer ,şaşırtıcı bir gerçekçilikle en aşağı sınıfları sanatın yüceliğine taşır. Bu yeni anlatım biçimi edebiyatıda etkiler ; Zola’nın ve Flaubert’ in romanlarını düşünmek yeter.İdeal ile gerçek arasındaki çatışma kaçınılmazdır.
Manet Örneği ;
Yüksek kent soylu bir aile mesubu olan Edouard Manet empresyonist araştırmanın temellerini atmış olmakla beraber gruba resmen katılmamıştır. Çalışması geçmişin ustalarının (Velazquez, Goya , Rubens) dikkatli bir incelemesine ve çağdaş gerçek üzerindeki derin bir düşünceye dayanır. Manet‘ nin ilk yapıtlarının yeniliği çok güncel konular için geleneksel bir resim dili kullanmasında saklıdır. Çalışmaları kent soylular üzerinedir. Eserleri pek az edebiyatçı tarafından savunulmuş , resim eleştirmenlerince düşmanca karşılanmıştır. Tüm bu engellemelere karşın akademik resmin ortaya koyduğu kuralları aşmaya çalışan genç ressamların idolu olmuştur.
Olympia by Édouard Manet – 1865
Skandala yol açan Olimpia adlı çalışması , Modern çağın Venüs’ ü olarak bir fahişe idealize edilmeden betimlenmiştir.
Alexandre Cabanel – Venüs’ ün doğuşu – 1863
Olimpia ‘nın aksine Cabanel’in Venüs’ün doğuşu adlı yapıtı , Nü çağın kadını değil duygusal ve idealize edilmiş Venüs’tür.
Kırda Kahvaltı – 1863
Resmi salon’ a kabul edilmeyen ressamların düzenlediği Salon des Refuses ‘ de 1863 yılında segilenen yapıt , büyük bir skandala yol açar. Manet’ in baş yapıtlarından biri kabul edilen resimde aralarında Olimpia’ nında bulunduğu bir çok yapıtı için poz vermiş olan Victorine Meurant’dır. Resmin yol açtığı skandal , betimlenen durumun belirsizliğinden kaynaklanır. Soyunmuş iki kadın kent soylu iki erkek arasında yer alır ve ön plandaki kadın gözlerini seyirciye dikerek meydan okur gibi bakmaktadır.Konu genel ahlaka aykırı bulunmuştur. Çok iyi bir natürmort ressamı olan Manet , bunu da kompozisyona dahil etmeden duramaz.
Monet ‘ nin Gençliği ;
Claude Oscar Monet 1840 tarihinde Pariste doğmasına karşın gençliğini Le Havre’ da geçirir. Sanatsal yeteneğini karikatür çizerek değerlendiren Monet, karikatürlerini sergilediği bir çercevecide sert biçimde eleştirmekten çekinmediği bir ressam onun manzaraya dönmesine sebep olacaktır. Bu Eugene Boudin’ dir. Boudin tavsiyeleri üzerine yapabileceklerinin bilincine varan Monet 1859 yılında Paris’ e yerleşmeye karar verir.
Monet – Femmes au jardin [Women in the Garden] – 1866
1866 tarihli bahçedeki kadınlar açık havada çalıştığı ilk resmidir. Ancak yapıt Salon Jürisi tarafından ilgi görmez. Empresyonist resmin devir taşlarından olan bu resim akademik geleneğin istediği ağaçların giysi üzerine düşen gölgeleri gri yada siyah değil , renklidir. Pariste Akademi ressamı Charles Gleyre okuluna devam eden Monet , asi ruhu sayesinde eğitime dayanmakta güçlük çeker. Kurs arkadaşlarına , Renoir , Sisley , Bazille – doğayı canlı izleyerek resim yapmak için paris cevresinde çalışmaya ikna eder.
Monet, Sainte-Adresse’ de Teras , 1866
Monet, Sainte-Adresse’ de Bahçe , 1866
Sainte-Adresse‘ de resmedilmiş bunun gibi resimler ” ışık ve renk ” etkileri üzerine denemeler olarak tanımlanır. Bu resimlerin sergi salonlarında görülmemsiyle ilgili Emile Zola üzüntülerini belirtir ve Monet’in fırça yeteneğine hayran kaldığını her fırsatta tekrarlar.
Degas’ nın Gençliği ;
Edgar Degas pariste soylu bir ailede doğmuş ve sağlam bir klasik terbiye almış oldukça kültürlü birisidir.Eğitim hayatına Hukuk alanıyla başlayıp daha sonra resim eğitimine geçmiştir. Güzel Sanatlar okulundaki yorucu formasyona fazla dayanamayarak İtalyaya gider ve rönesans sanatı konusunda kendini yetiştirir.İtalya dönüşünde hayali insan figürü üzerinde çalışmaya başlar.
Edgar Degas. Spartan Girls Challenging Boys – 1860
Semiramis Building Babylon – 1860-62
19 yy Fransası en önemli sergi alanı ve sadece resim tutkunları ve kolleksiyoncuları değil her kesimden insanın kendine çeken bir dönemdir. Sergilenecek eserler akademi üyelerinden oluşan bir jüri tarafından seçilir.Akademi kurallarına uymayan birisinin seçilmesi imkansızdır. 1867 yılında Pariste bir başka sergi açılır ; Evrensel Sergi. Bu sergi aynı zamanda Ulusalcılığın işlendiği propaganda aracı olarak kullanılır.
La Grenouillere ;
Monet ve Renoir için zor yıllardır.Her ikiside ekonomik sıkıntı içine düşer .Tabloları satılmaz, boya alacak para bile bulamazlar.Monet daha cesur ve iyimserdir, arkadaşını girdikleri yolda ilerlemek için ikna eder.İkisi Seine nehri cevresinde çalışmaya başlar. Çalışmalar sırasında Monet cesaretini yitirmiştir ve yorgundur. Yapmış oldukları resimleri kendileri bile beyenmez fakat bu çalışmalar Empresyonizme doğru atılan ilk adımlardır.
Pierre Puvis de Chevannes – Umut için Çalışma 1871-72
Paul Cezanne ;
Aix-en Provence’ ta doğan Cezanne Parisli meslektaşlarının gözünde sert ve huysuz bir taşralıdır. Resim eğitimi için parise gelir ve Emile Zola’nın çocukluk arkadaşı ve geleceğin Empresyonistlerine yakın olan sanatçı , onlarla sergi açacak fakat onların sanat ideallerine hiç bir zaman tam olarak katılmayacaktır.
Cezanne 1873 tarihli Asılan Adamın Evi cezanne’ın baş yapıtları arsındadır. Bu dönemde oğlu yeni doğmuş ve oldukça mutlu bir dönemdir.
Monet ve Bazille uzun süredir düş kurmaktadır kendileri gibi yeni tip ressamların yer alacağı karma bir sergi düşünmektedir. Bu fikir nihayetinde 27 Aralık 1873‘te sanatçılari heykeltraşlar, gravürcüler vb. grubu kurulur. Katılımcılar arasında Monet, Renoir, Sisley ,Degas, Morisot , Pissarro, Beliard , Levert , Rouart göze çarpar. 15 Nisan 1874 tarihinde sergi kapılarını aralar.
Manet – At the Beach
Resmi karşı çıkışlara rağmen bu yıllara ait yapılarda fırça vuruşları özgürleşir ve dokunuş parçalanır. Sergilenen resimler oldukça sert biçimde eleştirilir .Uslupları anlaşılamayacak kadar yenilikçi olan sanatçıların yapıtlarıyla alay etmek için çok sayıda ziyaretçi gelir. Cezanne ait yeni bir olimpia büyük bir skandaldır.
Monet – Gelincikler 1873
Cezanne – Yeni bir Olimpia 1873-74
Monet – Sunrise 1872
” İzlenim, Gündoğumu , izlenim, bundan emindim, sonra kendi kendime diyordum ki, bende izlenim bıraktığına göre bunda izlenim olmalı…ve ne özgürce , ne kolay teslimiyet.! Embriyon evresindeki kaplama kağıdı bile bu deniz manzarasından çok daha tamamlanmış durumdadır. ”
Louis Leroy ‘un Monet ‘in resmi için 25 Nisanda Charivari’de yayımlanmış yorumudur.Leroyun bu yorumu körükörüne olduğu gibi aynı zamanda serttir. Monet’in fırça vuruşları La Grenouillere’deki çalışmalarına oranla daha özgür ve parçalanmıştır.Sudaki yansımalara ve ışığın etkilerine gösterdiği dikkat , belirli bir olgunluğa ulaşmıştır.Ressamın arzuladığı şey bir anın büyüsünü, gündoğumunda Le Havre limanına bir bakışın havasını yakalamaktır.