﻿ Laser İşaretliyiciler (Laser Pointers) | Doç. Dr. O. Murat Uyar, Göz Hastalıkları Uzmanı, FEBO, FICO | Göz Doktoru - İstanbul
Türk Telekom Arena Stadı'nda geçtiğimiz Cumartesi günü oynanan Galatasaray-Beşiktaş maçının 37-38. dakikası oynanırken meydana gelen penaltı pozisyonunda Beşiktaş kalecisi Tolga'nın gözüne LASER işaretleyici ışığı tutulmuştu. Yayıncı kuruluş kameraları sahaya doğru LASER ışığı tutan bir kişinin görüntüsünü tespit etmişlerdi. Poliste işlemlerinin tamamlanmasının ardından M.D. adlı şüpheli 6222 sayılı sporda şiddeti önleme kanuna muhalefet ve yaralamaya sebebiyet verme suçundan adliyeye çıkarıldı. Şüpheli savcılık sorgusunun ardından serbest bırakıldı. Şüpheli M.D. hakkında spor müsabakalarını seyirden men tedbiri uygulanmaya başlandı.
Sunularda ve eğitim amaçlı kullanılması gereken ve belli bir gücün altında olması gereken LASER işaretleyiciler internette dahi "50 km menzilli, 1000 mW'lık güç" şeklinde ulu orta satılabilirken, bu gücün kontrolü ve kötüye kullanımının engellenmesi için yetkililerin ve toplumun bilgilendirilmesi de önem arz etmektedir.
Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation uyarılmış radyasyon salınımı yoluyla ışığı şiddetlendirilen LASER'den sorumlu fiziksel prensip 1916’da Albert Einstein tarafından keşfedilmiş, ilk çalışan LASER 1960’da T. H. Maiman tarafından yapılmıştır. LASERin uygulama alanının genişliği; yüksek miktardaki enerjiyi, önemli kayıplar olmadan taşıyabilme özelliği, ışın frekansının hassas kontrolü, ışının yayılma düzeni ve olağanüstü yoğunluğundan kaynaklanmaktadır.
Sınıf 1: Gözün doğrudan ve uzun süreli maruziyetinde dahi zararsız,
Sınıf 1M: Optik elemanlarla (dürbün vb.) görüntülendiğinde zararlı,
Sınıf 2: Anlık maruziyette zarar vermez, bilinçli olarak doğrudan bakıldığında tehlikeli, (<1 mW)
Sınıf 2M: Optik elemanlarla (dürbün vb.) görüntülendiğinde zararlı,
Sınıf 3R: Doğrudan maruziyette zararlı, yaralanma olasılığı süre ile orantılı olarak artar, (1-5 mW)
Sınıf 3B: Kısa süre de olsa doğrudan maruziyette zararlı, fakat saçılmalardan kaynaklanan maruziyetlerde genellikle zararsız, (5-500 mW)
Sınıf 4: Sadece gözün değil, derinin de doğrudan veya saçılmalardan kaynaklanan maruziyeti zararlı (>500 mW)
Sınıf 3B veya 4’de LASER kontrollü alan, koruyucu bariyerler, perdeler ve gözlükler söz konusu iken Sınıf 4’de acil durdurma düğmesi gereklidir
Görünür ve yakın-kızılötesi dalga boylarında çalışan LASERler, retinaya ulaşarak daha ciddi bir hasara sebep olmaktadır. Bu durumda retina, deriye oranla 100.000 kat daha hassastır. Bunun sebebi, insan gözünün bu dalga boyundaki ışığı retinanın üzerine odaklayabilme kabiliyetidir.
Spektrumun orta-kızılötesi, uzak-kızılötesi ve orta-morötesi bölgeleri için LASER enerjisini kornea soğurur ve hasar görebilir.
Buna karşın yakın-morötesi bölge için, gözün LASER enerjisini soğuran bölümü lens olacaktır.
LASER İŞARETLEYİCİ (POINTER) KULLANIMINDA SAĞLIK VE GÜVENLİK
LASER işaretleyiciler kişilere doğrultulmamalı,
Küçük yaştakilerin LASER işaretleyicileri kullanmasına izin verilmemeli,
LASER işaretleyiciler ayna benzeri yansıtıcı yüzeylere doğrultulmamalı,
Üzerinde uyarı mesajı ve sınıfı bulunmayan LASER işaretleyiciler satın alınmamalı, kullanılmamalıdır.
Ne yazık ki LASER epilasyon yapan bazı kişilerin dahi LASER dalga boyuna uygun koruyucu LASER gözlüğü yerine güneş gözlüğü kullandığına, ya da LASERlerin dalga boylarıyla uyuşmayan başka dalga boyundan koruyucu gözlüklerin kullanıldığına şahit olabilmekteyiz. Bu konuda yasal denetimlerin yanı sıra toplumun da eğitilmesi amacıyla sadece göz hastalıklarından değil, göz sağlığından da sorumlu olan biz göz hekimlerine büyük sorumluluk düşmektedir.