UYKU KAÇSA RÜYA KALSA, Pınar Sönmez: 2013
Malina ve Mandela... Bir gün gelecek...
'Bir gün gelecek, insanların siyah ama altın gibi parlayan gözleri olacak; onlar, güzelliği görecekler, pisliklerden arınmış ve tüm yüklerden kurtulmuş olacaklar, havalara yükselecekler, suların dibine inecekler,, sıkıntılarını ve ellerinin nasır bağlamış olduğunu unutacaklar. Bir gün gelecek, insanlar özgür olacaklar, bütün insanlar özgür olacaklar, kendi özgürlük kavramları karşısında da özgür olacaklar. Bu, daha büyük bir özgürlük olacak, ölçüsüz olacak, bütün bir yaşam boyunca sürecek...'. Hayat...
Gözbebeğimiz Ingeborg Bachmann, Malina'da bu satırları yazmış olacak.
Aynı, özgürlük mücadelesi gibi akılda kalacak gülümsemesiyle dolu fotoğraflarına bakarken Malina'nın özgürlük satırları çıkagelecek... 'Bir gün gelecek, insanlar savanları ve bozkırları yeniden keşfedecekler, uçsuz bucaksıza açılıp köleliklerine bir son verecekler, hayvanlar yükseklerdeki güneşin altında insanlara, artık özgür olan insanlara yaklaşacaklar, ve dev kaplumbağalar, filler, bizonlar birlik içerisinde yaşayacaklar, ormanların ve çöllerin krallıkları, özgürlüklerine kavuşmuş insanlarla birleşecekler, aynı kaynaktan su içecekler, arınmış havayı soluyacaklar, birbirlerini parçalamayacaklar, bu, başlangıç olacak; bütün bir yaşamın başlangıcı...'
(Ingeborg Bachmann, Malina, YKY, 2012, s.113)
Sanat Eserlerinde Sahtecilik: Adli Bilimler Sempozyumu'nda, Cer Modern'de konuşacağız
eski yöneticisi Thomas Hoving, "Sanat piyasasının en üst segmentinin tahminen
%40’a varan oranda sahte eserlerden oluştuğunu," söylüyor. %40!
X.Adli Bilimler Sempozyumu 14-16 Kasım 2013 tarihleri arasında Ankara Cer Modern'de yapılacak. Bu sene sempozyumun konusu, "Adli Bilimler ve Sanat."
15 Kasım 2013 tarihinde de Sanat Eserlerinde Sahtecilik'i konuşacağız. 13:30 – 15:00
SANAT ESERLERİNDE SAHTECİLİKOturum Başkanları:
Prof. Dr. Erdem Özkara (9 Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp AD)
Prof. Dr. Kemal Özmen (Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Fransız Dili ve Edebiyatı Bölüm Başkanı)
Prof. Dr. Hüsnü Dökak (Hacettepe Üniversitesi Sanat Müzesi Müdürü)
Prof. Dr. Sacit Pekak (Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölüm Başkanı)
Av. Pınar Sönmez (Fikri Mülkiyet ve Sanat Hukuku)
Özgen Acar (Gazeteci) Raffi Portakal (Antika Sanat Eseri Uzmanı) Programın tamamı burada: http://www.adlibilimlersempozyumu.com/program.html
Sempozyumu hazırlayanlara şimdiden teşekkür ederim, ne kadar sıkı çalışma içinde oldukları her adımlarından belli. Ellerine, akıllarına sağlık... Gönderen
Sanat Eserlerinde Sahtecilik,
Yekta Kopan'ın Yazısına Mektubumla Misafir Oldum, Milliyet Sanat'ta
“Sanat Hukuku hakkında ne biliyoruz?”
Yekta Kopan, Milliyet Sanat’ın eylül sayısında, Noktalı Virgül köşesinde bu kritik soruya yer vermişti. Kutluğ Ataman'ın yaşadığını belirttiği Arter deneyimine ters bir hukuki deneyimimi blogumda dile getirmiştim. http://pinarsonmez.blogspot.com/2013/08/arterin-koc-vakfnn-sanat-hukukuna.html
Kopan'ın önemseyerek eylül yazısına aldığı satırların ardından bu başlıktan gitmekte fayda olduğu kanısı gelişti.
Bu nedenle, ülkemizde Sanat Hukukunun başlıkları üzerinden bir yazı kaleme aldım.
"Sanat Hukukuna bakış ile hukuka bakış farklı yönlere düşmüyor. Hukukta hakkaniyete, hak aramaya, hakkını vermeye nasıl bakıyorsanız Sanat Hukukunda da bu böyle..."
Söz konusu mektupta devlet politikası, sanat piyasalarının hak ve hukuku kavrayışı,
sanatçının hak arama iradesi başlıklarından yola çıktım. Bu önemli ve fazla el değmemiş konuya ilgisinden dolayı Yekta Kopan’a teşekkürler. Dediği gibi, “Öncelikle bir bilgilenme ve bilinçlenme döneminden geçmek zorundayız.”
1952'de yürürlüğe giren kanunda öngörülen kararnamenin 2010'da çıktığı bir ülke... Faturalandırma ve belgelendirme sorunları yüzünden aranamayan haklar...
Fikri mülkiyete konu mali hakların ihlali halinde rayiç değerin 3 katı oranında alınabilecek maddi tazminatın bilinmemesi... Bu ay Milliyet Sanat’ta, Yekta Kopan’ın Noktalı Virgül sayfalarında… 'Sanatçı "korunmalı" denilerek korunamaz.'
Arter'in (Koç Vakfı'nın) Sanat Hukukuna yaklaşımının tarafı ve tanığı olarak..
Kutluğ Ataman ile yapılan söyleşiyi okudum bu sabah.
Arter'in saygınlığı ile ilgili satırlara geldiğimde ise bir durdum. Hemen belirtmek isterim ki, "Arter'in saygınlığını kaybettiği" bahsi ve benim deneyimim birbiriyle tamamen tezat. Deneyimdir, işarettir, paylaşmak gerekir. http://haber.stargazete.com/magazin/sanat-camiasindaki-ergenekona-artik-uyanin/haber-780844
Yakın zamanda ülkenin en önemli sanatçılarından biriyle Arter arasında yapılacak bir "eser alım sözleşmesi"ni "sanatçının hakları" açısından ve Sanat Hukuku danışmanı olarak inceledim, çeşitli hukuki önerilerde bulundum. Genelde sözleşmeler taraflar arasında gider, gelir. Arter ise karşı duruşsuz, bu eserle ilgili hukuki öneri ve taleplerin tamamını kabul etti. Üstelik yetkililer, sözleşme maddeleri için "doğru, tam da böyle olmalı," dediler. Arter, benim deneyimimde sanata, sanatçının haklarına karşı olumlu ve örnek bir tavır sergiledi.
Sanat Hukuku için önemli bir eğilim, ciddi bir duruş... Hem de onca sanat kurumunun Sanat Hukukunu kavrayışsızlığı arasında...
Leyla Erbil'e nasıl veda edilir ki... Leyla Erbil bana
gidişiyle yazmak durdu. onu okurum, yine başlar. kuralsızlaşırım
sorarım doğarım doğururum Leyla Erbil okurum
yazarım yazarım yaşarım yazarken ölürüm
muallakta kalırım kesin mutabık kalmam zor
“…Hafızamız bir tür eczane, bir tür kimya laboratuvarıdır,
elimize tesadüfen sakinleştirici bir ilaç da geçebilir, tehlikeli bir zehir
Proust'un hafızanın yılankavi yollarında
neyle karşılacağımızı bilmediğimizden dem vuran satırlarını yeniden okurken masamda geçmiş yıllarda yazdığım
notlar da var. Öyküye hazırlık yapan, yola yeni çıkmış bir fikirle karşılaşıyorum: “Sen birinin anılarındasın. Ama o
biri senin anılarında yok.” Hafıza bile adil değil. Kimine ayrımcılık yapıp ön
sıralara oturtuyor, kimini salona bile almıyor. Hatırda kalan herhangi bir ânınsa önemsendiği için aklında kaldığı düşünülüyor. Mutlak doğru bu olamaz. Zihnim
öyle bir çöplük ki tüm bu çöplerin çoğunu önemsemediğime bahse girerim. İnsanlığın varoluşundan beri keyif verici maddelerin varlığından söz edilir ya, Proust’un sakinleştirici ilaç addettiği tatlı hatıra, keyif
verici bir madde kadar ruhu dinginleştiriyor. Hafıza, insanın bilinç kazandığı,
hatırladığı, bir hayatının olduğunu gösteren, ona hayat bahşeden ellerden biri. Akıl kadar, düşünmek ve sevmek kadar... Hafıza sana geçmişini veriyor.
Daha garibi, bazen de vermiyor… Bazen de boşlukları işbirlikçi partneri
z i h n i n doldurmasına, senin kucağına onun bırakmasına izin veriyor. Bir hocamla, kanunların böylesine baş döndürücü bir hızla
dönüştürülmesini konuşuyorduk geçen gün. “Bana sorarsanız, toplumun hafızasını
siliyorlar,” dedi. Unutmadım, kaldırdığım raftan çıkarıp bakıyorum bu
söze arada bir. Her "eskiyi külliyen reddeden uygulama"da toplumun
yeniden inşa çabasını görüyoruz. Salona alınmayanların ya da salondan kapı dışarı edilenlerin yok olduğu anlamına gelmiyor ki bu...
Herkes orada. Kişinin ya da toplumun hafızası başka ellerle yaratılmıyor... Peki, zihin hafızayla ortak çalışıp duygulara etki mi edecek?
Hayatındaki her şeyi olumlu ve işe yarar hale getirmek için uğraşan insanın hafızasının güçlü olması nasıl bir etki yaratıyor? Bazı zaman
çok keyifli, çıkarım yapma şansın ve bu çıkarımın doğru olma şansı hafıza
sayesinde artıyor. Ama -gerçekleşebilse- en kolaycı erekle yola çıkıldığını düşüneceğimiz ve belki de kaypakça bulabileceğimiz "hafızayı bile isteye silme"yi ise kimse yapamıyor. Zihin bozuluyor, hafıza bozulmuyor... Gönderen
Ne Övün O Kılıcı, Ne de Öpün... Mimar Bruno Taut, 1919’da, "Güce tapanlar, güce boyun eğmelidir,” diyor. Taut, hesapçıları uyarıyor: Övdüğünüz kılıcı öpmezseniz o kılıçla boynunuz kesilir. Öte yandan, ifadesinden güç düşkünlerinin bile boyun eğmek istemeyeceklerini düşündüğü anlaşılıyor. Oysa şimdi güce tapanların pek çoğu bunu dert bile etmiyor, öyle değil mi? Güç düşkünlüğü de miras gibi aileden çocuğa aktarılan bir davranış biçimi. Onurun, gururun adının geçtiği evlerde böylesine bir güç, değil hoşa gitsin, hor görülür. İnsanın sadece kendi özellikleriyle var olduğu, mevkinin, titrin ve gücün insaniyeti temsil edemeyeceği ve bu nedenle güce tapılmayacağı gün gibi açıktır o evlerde. Sadece muktedire yaranmak ve yanında olmak için türlü takla atmak zaten kepazelik... Ama bakıyorum da bir alt kategori olarak, gündelik hayatta başkasının şemsiyesinden faydalanmayı bir yol olarak kabul eden ne çok insan var, buna takılıyorum... Şuursuzluklarında, kendi akıllarını hiçe sayışlarında diğerlerinden farklarını da göremiyorum ... Birinden faydalanmak, bir isimden medet ummak.. Onları görünce tanıyoruz elbette. Ola ki bu güç düşkünü de bir şekilde çıktıysa merdivenleri, şansın yanında olması, sonrasını değiştirmiyor. Çünkü gerçekler kısa değil, uzun vadede belli oluyor. Laubalilik ve kaypaklık, değer verdiğiniz bir "güçlü"ye bile yapılsa nasıl iticidir ve sizin belki de erken fark ettiğiniz bu hal nasıl da gün gibi çıkar su yüzüne… Burada da ilginç bir soru var. O güç düşkünlüğünün nesneleri “güçlü”ler, görmezler mi bu yanardönerliği, omurgasızlığı? Sanırım isimleri kalkan edilenler de övgüyü, ağzı köpüklü yalakalığı geri çeviremiyor, bunu da talihin tadına varmak olarak görüyorlar... Üzücü... Yine en üst kategoriye, en güçlüye tapınmaya çıkarsak da son söz olsun...
Ne övün o kılıcı, ne de öpün... Gönderen
Sanat Eserlerinde Sahtecilik: Adli Bilimler Sempoz...
Yekta Kopan'ın Yazısına Mektubumla Misafir Oldum, ...
Arter'in (Koç Vakfı'nın) Sanat Hukukuna yaklaşımın...
Leyla Erbil'e nasıl veda edilir ki...