Kredi Kartı İle Yapılan Satışlarda Fatura Farklı Kişi Adına Düzenlenebilir mi? » Vergi Algı
02 Mayıs 2018Özkan AYKAR
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 229’uncu maddesinde “Fatura; satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır.” şeklinde tanımlanmıştır.
Vergi Usul Kanununun “Faturanın şekli” başlıklı 230’uncu maddesinde ise faturada bulunması gereken bilgiler 5 bent halinde sayılmış olup, aynı maddenin 3’üncü bendinde; faturada, müşterinin adı, ticaret ünvanı adresi, varsa vergi dairesi ve hesap numarasının yer alması zorunlu kılınmıştır.
Diğer taraftan, anılan Kanunun ‘‘Faturanın Nizamı” başlıklı 231’inci maddenin beşinci bendinde, faturanın, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenleneceği, bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturaların hiç düzenlenmemiş sayılacağı; altıncı bendinde ise, fatura düzenlemek zorunda olanların, müşterinin adı ve soyadı ile bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarasının doğruluğundan sorumlu oldukları, ancak bu sorumluluğun 232’nci maddenin ikinci fıkrasının uygulandığı halleri (Nihai tüketicilere satış) kapsamadığı hüküm altına alınmıştır.
Söz konusu madde hükmünün uygulamasına yönelik olarak yayımlanan 167 Sıra No’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin 7’nci maddesinde, satıcıların nihai tüketicilere yaptıkları satış veya işler için düzenlenecek faturalarda, müşterinin belge ibrazı ve fatura düzenleyenin sorumluluğunun söz konusu olmayacağı belirtilmiştir.
Dolayısıyla, Vergi Usul Kanununa göre mal teslimi dolayısıyla düzenlenmesi gereken vesika olan fatura müşterinin borçlandığı meblağı gösterir ve borcun tahakkukuna ilişkindir.
Konu ile ilgili olarak … Vergi Dairesi Müdürlüğü’nün … vergi kimlik numaralı mükellefi tarafından İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığından;
“kredi kartı ile yapılan satışlarda çeşitli nedenlerle adına fatura düzenlenen kişi ile ödemeyi yapan kişinin farklı kişiler olabildiği belirtilerek, bu durumun Vergi Usul Kanunu hükümlerine aykırı olup olmadığı”
hususunda görüş talep edilmiştir.
Söz konusu görüş talebine istinaden İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü tarafından 08.06.2011 tarihli ve B.07.1.GİB.4.34.19.02-019.01-666 sayılı özelgede;
“Buna göre, beyaz eşya veya mobilya satışlarınızda, satış yaptığınız kişi adına faturanın düzenlenmesi gerekmektedir. Bedelin malı satın alan kişi yerine başkası tarafından nakit veya kredi kartıyla ödenmesi, faturanın bu kişi adına düzenlenmesini engellemeyecektir. Ayrıca kredi kartı bir ödeme aracı olduğundan, faturası daha evvel düzenlenmiş bir mal teslimine ilişkin bedelin tamamının veya bir kısmının bilahare nakden veya kredi kartı ile tahsil edilmesi hâlinde bu tahsilat için ayrıca bir fatura düzenlenmeyecektir. Ancak yetkililerce izahat istenildiğinde, sonradan kredi kartıyla yapılan tahsilatın, daha önceki bir tarihte tanzim olunmuş bir belgeye (fatura vb) ilişkin olduğunun tarafınızca ispatlanması gerektiği tabiidir.”
Bazen kredi kartı gerçek kişiye ait olup harcama ya da ödeme şirkete ait olduğunda bu durum mali açıdan belge düzeni anlamında kafa karışıklığına neden olabilmektedir. Çünkü kredi kartı ödeme belgesindeki isim ile faturadaki isim farklı olduğu için belge düzeni açısından sorun yaşanmaktadır.
İlgili kişinin (konaklama) hizmetinden sahibi bulunduğu veya personeli olduğu şirketinin yararlanması halinde faturanın bu şirket adına düzenlenmesi de mümkün bulunmaktadır. Ayrıca faturanın adına düzenlendiği şirket ile beraber, faturada, bilfiil hizmetten faydalanan kişinin ismine de yer verilebilir. Aslında doğrusu böyle bir işlem olup, kredi kartı ile kesilen faturanın eşleştirilmesi sağlanmış Maliye’ye veya 3. kişilere karşı ispat yükümlüğü de yerine getirilmiş olmaktadır (Sezer, 2017:1).
Ne olursa olsun, işin gerçek mahiyetinin esas alınması gerekmektedir. İşin gerçek mahiyeti de, malı A şahsı almakta kredi kartı B şahsınındır, onunla ödeme gerçekleşmekte ve kredi kartı ödeme zamanı geldiğinde ödemeyi yine B adına A yapmaktadır. İşin özü budur (Güneş, 2009:1).
Bu konuda yapılacak en sağlıklı uygulama ise, müşteri adına başkasının kredi kartı ile yapılan ödemelerin faturasının düzenlenmesi aşamasında POS cihazlarından çıkan SLİPLER ile söz konusu faturanın ilişkilendirilmesi ve borçlu adına ödemenin başkasına ait kredi kartı ile yapıldığının
belirtilmesi gerekecektir (Akbal, 2014:1).
Kredi kartı ile yapılan satışlarda çeşitli nedenlerle adına fatura düzenlenen kişi ile ödemeyi yapan kişinin farklı kişiler olması halinde, konu yasal mevzuat açısından bir bütün olarak değerlendirildiğinde;
- Mükellef tarafından, satış yapılan kişi adına faturanın düzenlenmesinin gerektiği, ayrıca fatura bedelinin malı satın alan kişi yerine başkası tarafından nakit veya kredi kartıyla ödenmesi durumunda ise; kredi kartının bir ödeme aracı olduğu göz önünde bulundurularak faturanın mal veya hizmeti satın alan kişi adına düzenlenmesinde bir sakınca bulunmadığı değerlendirilmektedir.
Diğer taraftan faturası daha önce düzenlenmiş bir mal teslimine ilişkin bedelin tamamının veya bir kısmının bilahare nakden veya kredi kartı ile tahsil edilmesi hâlinde bu tahsilat için ayrıca bir fatura düzenlenmeyecektir.
- 167 Sıra No’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği
- AKBAL Abdulbaki, (2014). “Başkasına ait kredi kartıyla yapılan ödemeler”,http://www.nusaybinim.com/ABDULBAKI_AKBAL+Baskasina_Ait_Kredi_Karti_ile_Yapilan_Odemeler_yazi823.html, (Erişim: 29.04.2018)
- GİB (2007). İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğünün 08.06.2011 tarihli ve B.07.1.GİB.4.34.19.02-019.01-666 sayılı özelgesi
- GÜNEŞ Hikmet, (2009). “Kredi kartı ile faturadaki ismin farklı olması”, https://www.muhasebenet.net/makale_hikmet%20gunes-smmm-kredi%20karti%20ile%20faturadaki%20ismin%20farkli%20olmasi.html, (Erişim: 29.04.2018)
- SEZER Yılmaz, (2017). “Kredi kartı ödemelerinde fatura kimin adına düzenlenmeli?”,https://www.dunya.com/kose-yazisi/kredi-karti-odemelerinde-fatura-kimin-adina-duzenlenmeli/347703, (Erişim: 29.04.2018)