Cerattepe’den sonra Dolmabahçe’yi basmasınlar! Murat Kelkitlioğlu
Yüklə 91.55 Kb.
ölçüsü 91.55 Kb.
Suriye’de ateşkes ve Türkiye
Önümüzdeki saatlerde bir terslik çıkmazsa, Suriye’de “çatışmaların durması” konusunda ABD ve Rusya arasında varılan ve ilgili taraflarca da kabul edilen anlaşma yarın yürürlüğe giriyor.
Bundan sonra bütün dünya Suriye’de savaşan tarafların ve onların arasındaki güçlerin bu anlaşmaya ne kadar uyacaklarını merakla ve dikkatle izleyecek.
Açıkçası herkes Suriye’de nihayet silahların susması noktasına erişilmesinden memnun olmakla beraber, “geçici” olarak nitelenen bu ateşkesin ne kadar uygulanacağı konusunda oldukça kuşkulu.
Bu “geçici çatışmasızlık” anlaşmasının başlıca özelliği, savaş alanındaki aktörlerin bir kısmını buna dahil etmesi, bir kısmını da bunun dışında tutmasıdır. Buna göre IŞİD, El Nusra ve BM kararında terörist olarak nitelenen örgütlere karşı ateş kesilmeyecek. Buna karşılık örneğin Esad’ın ordusu ile çeşitli muhalif güçler o geçici süre içinde birbirleriyle çatışmayacaklar...
Farklı yorumlara müsait olan bu şartların “sahada” nasıl ve ne ölçüde yerine getirileceği şimdilik büyük bir soru işareti...
Memnun ama kaygılı
Bu gelişme Suriye’deki savaşa dolaylı şekilde bulaşan bir ülke olarak Türkiye’yi de yakından ilgilendiriyor.
Suriye’de silahların susması Türkiye açısından da sevinilecek bir gelişme. Komşu ülkenin barış yolunda bu ilk adımı atması çok önemli. Bu, her şeyden önce Suriye’den yeni göç dalgalarını önlemiş olacak, mültecilerin “sınırın öbür tarafı”nda barındırılmasına (bir nevi güvenli alanın oluşmasına) imkân verecek.
Buna karşılık Türk hükümet yetkililerinin ateşkese temkinli, hatta endişeli bakmasının nedenleri de var. Başlıca neden de YPG ile ilgili. Kürt örgütü ateşkes anlaşmasının kapsamının dışında kalıyor. Zira ne ABD ne Rusya -ne de başka aktörler- Türkiye’nin aksine YPG’yi bir terör örgütü olarak görmüyor.
Bu durumda YPG -“cihatçı” gruplar gibi- bir hedef olmadığı gibi, kendisi isterse örneğin IŞİD’e karşı savaşını sürdürebilir.
YPG bunu yapmak isteyecek mi, bilemeyiz. Örgüt ateşkese uyacağını açıklamakla yetindi.
Ama Türkiye ne yapacak? Örneğin obüs atışlarını sürdürmek isteyecek mi? Bu ateşkesin ihlali sayılabilir. Ne var ki Başbakan Davutoğlu dün açıkça söyledi: Bu anlaşma Türkiye’yi bağlamaz. Güvenlik söz konusu olunca, Türkiye gerekeni yapar...
Kısacası, YPG sorunu bu kez ateşkes konusunda bir yanda Türkiye, diğer yanda ABD, Rusya ve başka aktörler arasında ciddi bir uyuşmazlık yaratabilir.
Oysa Türkiye’nin Suriye krizinin bu aşamasında, ateşkes sürecinde, sorunun değil, çözümün bir parçası olması gerekir...
Gündeme dair kısa kısa söylemek istediğim şeyler var. Birbirinden kopuk gibi görünebilirler ama öyle olmadığını biliyorsunuz.
Şimdi böyle söyleyeyim, sonra belki başka yazılarda derdimi ve bakışımı ayrıntılı ifade edebilirim.
3- ABD'nin Suriye'de B Planı varmış. Bu da Suriye'nin bölünmesiymiş... Bazen diplomasi denilen şey acı gerçeklerin insanlıkla dalga geçen bir dile tercüme edilmesidir. ABD'nin "Suriye Devrimi"nden yana tavır koymadığı zamandan bu tarafa zaten başka bir planı yok. Bölünmüş Suriye ABD'nin A Planı. Gerisi hikâye.
4- New York Times'ın son başyazısı tam bir rezalet, doğru! Fakat bilmemiz gerekiyordu: Diplomasi sadece diplomatların işi değil. Diplomasi medyadır. Uluslararası medya. Bunu yıllarca önemsememiş olmamızın bir anlamı vardı. Nasıl olsa, büyük müttefiklerimiz ne diyorsa, onu yapıyorduk. Başımızı dik tutmaya karar verdiğimiz şu dönemde ise bu gerçeği anlamazdan gelmek kabul edilecek bir şey değil. Eski Türkiye Ankara'sının uluslararası medya bakışını Yeni Türkiye'ye taşıyınca böyle oluyor.
Acaba Rusçada "Beni bir kişi anladı, o da yanlış anladı" söyleminin eş anlamlısı bir cümle var mıdır? Rusya Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Mariya Zakharova bir gazeteye verdiği demeçte, Türkiye'nin "Emperyal hırs"ının yeniden ortaya çıktığını iddia etmiş. Bu demeci okuyunca, ister istemez bu hanımın bizi anladığını zannederken ne kadar yanlış anladığını da düşünmeden edemedim.
Zakarova şunları söylemiş:
- Ankara, Türkiye -Suriye sınırındaki durumu kötüye götürüyor. Provokasyon yapıyor. Hatta bu artık provokasyon bile değil, saldırganlık diyebiliriz.
- Uzmanlara da kulak verdiğimizde Türk siyasi elitler, Türkiye'nin "Emperyal" hırsının tekrar ortaya çıktığına dair sinyaller veriyor. Eğer bu böyle ise o zaman şu anda Ankara'nın davranışlarına sesini çıkarmayan Avrupa ülkelerine Osmanlı'nın kendilerine neye mal olduğunu hatırlatmak isterim.
Güney sınırındaki terörist sızmalara karşı önlem alan Türkiye'yi kolayca suçlayan ve Türkiye'nin kendini savunma güdüsünü "Emperyal hırs" biçiminde yorumlayan bu hanım "Bizim Suriye topraklarında ne işimiz var" sorusunu da gündeme getirseydi... Ve sonunda "Uzmanlara kulak verirsek bugünkü Rusya'nın yönetimi, Sovyetler'in Doğu Avrupa'da ve Afganistan'da sergilediği hataları tekrarlar görüntü veriyor" deseydi daha doğru olmaz mıydı?
Kim hasta adam?
Maria Zakharova demecinde Osmanlı'nın dağılma sürecine de değinmiş ve "Osmanlı'ya 'Avrupa'nın hasta adamı' deniliyordu. Türkiye tekrar 'Avrupa'nın hasta adamı' olmak istiyor mu, pek sanmıyorum" diye konuşmuş.
Acaba bu demeci vermeden önce "Avrupa'nın Hasta Adamı" Osmanlı'nın topraklarına göz diken Rus Çarlığı'nın başının ne tür belalara girdiğini ve sonunda bu hırsın, Çarlığın çökmesi ile sonuçlandığını okumadı mı?
Rastlantı bu ya... BBC'nin savunma ve diplomasi konularındaki uzman muhabiri Jonathan Marcus da dün Osmanlı ile Rusya ilişkilerini inceleyen bir haberde, "Kırım Savaşı"nı ve sonuçlarını yazmıştı. Osmanlı topraklarına göz diken Rus Çarlığı'na karşı Osmanlı'nın yanında İngiltere ile Fransa'nın yer aldığı bu savaş dört yıl sürmüş, milyona yakın insan can vermiş ve 1856'daki Paris Antlaşması ile Çarlık Sevastopol'u bile boşaltarak, yenilgiyi kabul etmişti.
Başbakan CHP’yi bekliyor, çok beklemez
Başbakan Ahmet Davutoğlu ile Konya’da kısa da olsa sohbet fırsatı bulunca, yanda okuduğunuz röportajın dışında ‘anayasa’ konusunu da sordum.
Yeni Anayasa Uzlaşma Komisyonu masasından kalkan CHP’ye çağrı yapmış, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Milliyet Ankara Temsilcisi Serpil Çevikcan’a verdiği röportajda buna ‘şartlı’ bir cevap vermişti. Kılıçdaroğlu, “Bizim şartlarımızı kabul ederlerse tekrar komisyonda çalışmaya itirazımız olmaz. Bu bir anayasa uzlaşma komisyonu değil, Türkiye’yi darbe hukukundan arındırma komisyonu olmak zorunda” demişti.
Başbakan ‘resmi’ cevap için ne kadar bekleyecekti?
Cevap gecikirse AK Parti adına yeni bir inisiyatif alacak mıydı?
CHP’nin ‘darbe hukukunu ayıklama’ önerisine nasıl bakıyordu?
Cevaplarını buraya aldım.
Başbakan dedi ki;
“Ben açık çağrı yaptım; biz 4 partiyle devam etmek isteriz, olmazsa 3. Yine olmazsa kendi teklifimizi sunarız. CHP bize başka bir alternatif bırakmıyor. Bütçe görüşmelerinden sonra Meclis Başkanımızla görüşmeyi düşünüyorum. Meclis Başkanımız da kendi çağrısına cevap verilmesini talep edebilir.”
“Darbe hukukundan arındırma için ise hemen harekete geçebiliriz, ikisinin ilişkilendirilmesi de doğru değil. Genelgeleri zaten tamamen kaldırmıştık, yasaları da birlikte ele alırız. Onun için ayrı bir komisyon kuralım, aynı komisyon olmaz; biri diğerini niye bloke etsin? Zaten binlerce genelgeyi kaldırırken onlara sormadık. Yasaları tek başımıza biz bile değiştiririz, bir çoğunu değiştireceğiz de. Arkadaşlara da tarayın dedim. 4 bin küsur yasanın envanterini çıkardık, o envantere göre hemen başlarız. Anayasa için onu niye bekleyelim.”
“CHP kendi iç problemlerini örtebilmek için sert bir tutuma yönelme tercihinde bulunuyor. Ama bu tarzın şimdiye kadar kimseye yararı olmadı.”
Anlaşılan takvim şöyle işleyecek;
Başbakan, TBMM’de iki hafta sürmesi beklenen bütçe görüşmeleri boyunca Kılıçdaroğlu’nu bekleyecek; ardından TBMM Başkanı İsmail Kahraman’la istişare yapacak; öncelikle Kahraman’ın yaptığı çağrının cevabı istenecek; ardından ‘muhtemelen’ Davutoğlu son bir girişimde bulunacak. Sonuç alınamazsa MHP ile görüşülecek. Yine sonuç alınamazsa yeni anayasa konusu, “AK Parti’nin TBMM’ye sunacağı bir anayasa önerisi” şeklinde tartışılacak.
Darbe hukuku ayıklandı bile
‘Darbe hukukunu ayıklama’ konusu ise farklı...
AK Parti bunun için Kılıçdaroğlu’nu beklememiş zaten.
Bin 85 genelge 2007’de, 17 gizli genelge de 2010’da kaldırılmıştı.
Son çalışmayı Başbakan Davutoğlu, grup toplantısında açıkladı: “Darbe dönemindeki 457 kanun ve 35 KHK ile darbe dönemi dışında çıkmış 855 kanun tarandı, yapılması gereken değişiklikler belirlendi.”
Bazı ayrıntıları ben vereyim:
- İncelenen darbe ve muhtıra dönemleri; 27 Mayıs 1960-20 Kasım 1961, 12 Mart 1971- 26 Ocak 1974, 12 Eylül 1980-13 Aralık 1983, 28 Şubat 1997-18 Kasım 2002.
- İlgili bakanlıklar ve Genelkurmay temsilcilerinin de katıldığı toplantılar yapıldı; kanun ve KHK’lardaki antidemokratik hüküm ve ifadeler işaretlendi; karşılıklarında ya metin değişikliği ya da tümden kaldırma önerileri getirildi.
- Örneğin; sivillerin askeri mahkemelerde yargılanmasına dair düzenleme kaldırılmıştı; ancak ‘sıkıyönetim dönemlerinde’ bu durum hala geçerli. Bu kaldırılıyor.
- Yine memurlarda ‘devrime sadakat’ şartı aranması; ki ‘devrim’ denilen Atatürk devrimleri değil, bildiğiniz 27 Mayıs darbesi!..
- Ve hep konuşulan, ancak dokunulmayan ünlü ‘şapka kanunu’...
1925 tarihli Şapka İktizası Hakkında Kanun, ‘hala’ TBMM üyeleri ve tüm kamu çalışanlarına ‘şapka giyme zorunluluğu’ getiriyor. TCK 222. Maddesi de buna aykırı davrananlara ‘2 aydan 6 aya kadar hapis cezası’ öngörüyor. İşaretlenmiş ve karşısına ‘kaldırılmıştır’ notu düşülmüş yasalardan biri de bu.
İş buraya gelince ‘Atatürk inkılapları’ tartışması başlayacak.
Ve konu yine anayasaya, başlangıç ilkelerine gelecek.
O zaman da Atatürk’ten geçinenler ile muasır medeniyete ulaşmaya çalışanlar ayıklanacak.
Suriye Türkiye için en sıcak gündem olma özelliğini sürdürüyor. Oradaki gelişmeleri “Türkiye’nin beka sorunu” olarak gördüğümüze dair değerlendirmeler de en yüksek seviyede dile getirildi.
Suriye’deki sıcak gündem içinde en önemli sorunlardan birisinin Türkiye ile Amerika arasındaki açı farkı solduğu söylenebilir. En son Erdoğan-Obama görüşmesine bu açı farkı ile gidildi, görüşmeden sonra yapılan açıklamalara bakıldığında da açı farkının kapanmadığı ortaya çıktı.
Türkiye, PYD-YPG’nin tanımlanması konusunda da müttefiki ile aynı yerde durmuyor, Rusya’nın Suriye’deki pozisyonuna karşı alınan tavırda da.
Bu iki alan, tam da Türkiye’nin Suriye’de olan biteni “beka sorunu” olarak görmesi ile alakalı.
Yani denklem şu ki, bizim beka sorunu olarak gördüğümüz bir meselede Amerika, dost, müttefik ve stratejik ortak olarak aynı hassasiyeti taşımıyor. Ondan da öte, bizim “beka sorunumuz”u daha da derinleştirecek bir yaklaşım sergiliyor.
Açı farkı öylesine ciddiyet arz ediyor ki bizim Cumhurbaşkanımız, Obama ile görüşmeden önce de sonra da Amerika’ya “Sen kimin müttefiki, kimin dostusun?” diye sormaktan kendini alamıyor.
İşin diğer önemli yanı, Suriye olayının sadece Suriye ile sınırlı olmamasıdır.
Hep biliyoruz ki bütün coğrafya yeniden tanzim ediliyor ve orada biz coğrafyayı tanzim etmeye yönelen iki süper güçle de açı farkı içindeyiz.
Oysa ki, kısa süre önce “Arap Baharı” söz konusu olduğunda coğrafyanın yeniden tanzimi, bizim gözümüzde, Birinci Dünya Savaşı sonrası İslam coğrafyasını açık-örtülü sömürge statüsü içine sokan parantezin kapatılması ümidini veren bir çıkış olarak görülüyordu.
Şimdi ise karamsar yorumlar birbirini izliyor.
İster Amerika’nın “irade felci” gibi bir zaaf geçirdiği noktasından bakılsın, ister “Derin Amerika”nın İslami bir yükselişe set çekme iradesinin yansıması olsun, gelişen süreç Amerika’yı yanımızda değil, karşımızda gösteriyor. Burada “karşımızda” kelimesini kullanırken içimden “Acaba böyle mi desem?” diye bir soru geçmedi değil ama Amerika’nın “Arap Baharı”nın bir safhasında durup rota değiştirdiğini görüyorum ve bunun iyiye alamet olmadığını düşünüyorum.
İşin kötüsü “Derin Amerika”nın bu tavrı Türkiye’nin bölgeye yönelik stratejik değerlendirmelerini de paylaşmıyor, hatta sanırım önlenmesi gerekli bir hesap olarak okuyor.
Dikkat edilirse değerlendirmelerimiz Amerika’nın tavrını odak nokta gibi görerek yapılıyor. Evet, Rusya’ya da öfkeleniyoruz ama sanki “Ondan bunlar beklenir” gibi bir alt şuurumuz da var. Sanki Amerika ile aynı paralelde hareket edebiliriz diye ümit ettik ama o başka bir oyun içine girdi. Bu yaklaşım, bizler gibi kanaat önderleri yanında yukardan aşağı devlet kademelerinde de benzeri yansımalar halinde ortaya çıkıyor.
Sanırım şu soruları sormalıyız:
- Amerika bölgenin yeni oluşum sürecinde ne istiyor? Hiçbir şey istemiyor mu? Rusya ile nüfuz alanları paylaşımını bitirdi mi ya da bölgeyi Rus nüfuzuna terk mi etti? Amerika’nın, Suriye’de gevşek bir duruş sergilerken, buna mukabil PYD - YPG konusunda Türkiye ile böylesine farklılaşmayı göze alması hangi stratejik hesaba dayanmaktadır? Bu açı farkı geriliminde ABD nereye kadar YPG’ye sahip çıkacaktır, diğer ifadeyle Türkiye’nin hassasiyetlerini nereye kadar gözardı edecektir? ABD’nin YPG-PYD sahiplenmesi, tüm Ortadoğu’daki Kürt politikası açısından ne anlama gelmektedir?
En başta Suriye, Suriye ile sınırlı değil, tespitine yeniden dönmek istiyorum. Buradan bakınca oradaki Türkiye - Amerika farklılaşması da, sadece Suriye ile sınırlı değil, demek de lazım.
Cumhurbaşkanımızın “Ey Amerika, kimin dostu kimin müttefikisin” diye başlayan sorgulamaları, çok açık ki, bu stratejik müttefikimiz ile görüşülmesi gereken çok hayati sorunların bulunduğunu ortaya koymaktadır. Erdoğan ile Obama 1 saat 20 dakika telefonla görüştü. Sorunlar bence böyle bir telefon görüşmesi ile halledilemez. Oturup yeniden “Kim nerede duruyor” sorusunun cevabının araştırılması ve ortaklığın, dostluğun, müttefikliğin koordinatlarının yeniden tespit edilmesi lazım. Bunu talep edecek olan da hiç şüphesiz biz olmalıyız. Çünkü ABD’nin tavırlarından çok rahatsızız.
Derik'te PKK'nın dev cephaneliği ele geçirildi
Mardin'in Derik ilçesinde terör örgütü PKK'ya yönelik operasyonda, 4 ayrı noktaya yerleştirilen toplam 760 kilogram el yapımı patlayıcı imha adildi, 7 barikat kaldırıldı, 2 çukur kapatıldı. Öte yandan yapılan aramalarda ise, bin kanas fişeği ve bin 500 bixsi fişeğinin ele geçirildi. A.E. adına kayıtlı bir araç içerisinde de 12 kalaşnikof silaha ait dipçik ve 1 kalaşnikof silaha ait şarjör elde edildiği bildirildi. Öte yandan, patlayıcıların yerleştirildiği bidonlar üzerine bomba imha uzmanlarına hitaben mavi keçeli kalem ile yazılan yazılar dikkat çekti.
Operasyonlar kapsamında bir evin müştemilatında yapılan aramada 1 bixsi marka uzun namlulu silah ve 1 mavzer diye tabir edilen uzun namlulu silah ile 4 plastik bidon içerisinde 240 kilogram el yapımı patlayıcı düzeneğinin ele geçirildiği belirtilen açıklamada, PKK/KCK terör örgütü mensupları tarafından, patlayıcıların yerleştirildiği bidonlar üzerine bomba imha uzmanlarına hitaben mavi keçeli kalem ile birtakım yazılar yazıldığı belirtildi.
Notta yazanlar dikkat çekti
Mavi keçeli kalemle yazılan yazıda, "Sakın beni yalnız görme tamam? Belki senin patlayacağın günü görmeyebilirim gözüm hep sende olacak Berxweden Jiyan. Yaşam çok acımasızdır. Ama ben daha çok acımasızım BOOM bizim tek umudumuz sendin. Azadi JİWEYE kendine iyi bak, BOOM yeni noktada sana başarılar BOOM' şeklinde not ve bomba yapımında kullanılan kablo pil vb. malzemeler elde edilmiştir" ifadeleri dikkat çekti.
12 kalaşnikof ele geçirildi