firdevsi - uludağ sözlük
asıl adı ebu'l kasım mansur olan, iran'ın ulusal destanını* yazmış ünlü şair.
1 ... 05.08.2006 17:08	hafiye
#501834 entry adresi şikayet et
Yaşamı çeşitli söylencelere karışmış, eski kaynaklarda bir masal havasında anlatılmıştır. Firdevsi Tus kentinde soylu bir ailenin çocuğu olarak doğdu. Şehname'den, iyi bir öğrenim gördüğü, eski Farsça ile Arapça'yı ustalıkla kullanacak derecede öğrendiği anlaşılmaktadır. Daha gençlik yıllarında iran Tarihine büyük bir ilgi duydu. Halk arasında anlatılan efsane ve öyküleri de kapsayan büyük bir destan yazmak istiyordu. 974 yılında Şehname'yi yazmaya konuldu.
daha ayrıntılı bilgi için: http://elhamar.tripod.com/Konu/anasayfa/sehname.htm
2 ... 05.08.2006 17:17	aura
#501868 entry adresi şikayet et
iran'ın ulusal destanını yazmamıştır, derlemiştir.
onun şehname'yi derlediği dönemde farsça, türkçe'nin ve arapça'nin işgali altında son günlerini yaşayan bir dil idi. firdevsi, kadim pers kültürünün köklerine inerek sadece farsça sözler kullandı ve şehname'yi yazdı. bu kitabı ilk yazdığında hiç kimse anlamadı. ancak onun ardından gelen yazarlar, bizdeki sadeleşme veya öze dönüş gibi bir akım benimseyerek sadece öz farsça kelimeler kullandılar ve farsça kurtuldu.
bugün farsça 4000'in üzerinde türkçe kelime bulunur. ancak bunlar safevi döneminde farsça'ya e haliyle geçmiş kelimelerdir.
şehname'de efrasiyab adıyla alper tunga'dan söz edilmektedir.
1 ... 29.11.2007 13:39	parsomen
#2642607 entry adresi şikayet et
Türk Divan Edebiyatı'nı oldukça fazla etkilemiş hatta divan edebiyatında kullanılan farsça tamlamalar ve kelimelerin sebebi olan şair denebilir. Özellikle Selçuklu Padişahları onun kitabında anlattığı kahramanlara benzemek istemiş ve isimlerine o kahramanların isimlerini eklemişlerdir. (bkz: keykubad) (bkz: keyhüsrev) Tus kenntinde doğmuş ve çok iyi bir eğitim almıştır. Farsça ve Arapça'ya ustalıkla hakim olabilmiştir. Asıl adı Ebu'l Kasım Mansur'dur. Şairliğinin asıl kaynağı ise çok iyi bir tarih bilgisi olması ve bu şiir bilgesini oldukça iyi ve destansı bir anlatımla anlatabilmesidir. 974 yılında en ünlü olan eseri şehname'yi yazmıştır. Bu hikayeyi yazdıktan sonra hayatı hakkında pek bir bilgi yoktur. Ancak yazılı bir bilgiye göre Firdevsi eserini Sultan Mahmud'a sunmak ister. ancak Firdevsi Sultan Mahmud'un huzuruna çıkarılmaz. Sarayın bahçesinde beklerken Firdevsi, Sultan Mahmud'un üç şairiyle karşılaşır. Bunlarla az bir muhabbet eden Firdevsi konuştuğu kişilerin saray şairleri olduğunu anlar ve amacından bahseder. Saray şairleri Firdevsi'den şüphelenir ve onu teste tabi tutmak isterler. "şen" uyaklı 4 dize kullanmasını isterler Firdevsi'den. Farsça'da ise sonu -şen hecesiyle biten sözcük sayısı sadece üçtür. Fakat Firdevsi 4. dizede Poşen adlı eski bir iran kahramanın ismini kullanırak testten geçmiştir.
Sultan Mahmud'un huzuruna çıkarılan Firdevsi sultanın hayranlığını kazanır ve sultan firdevsi için sarayında bir yer açar ve her yazdığı beyit için bir altın ödenmesini emreder. Ancak vezir bu ödemeyi Firdevsi'ye yapmaz. Firdevsi de bu durumu hiç şikayet edemez ancak yazdığı dizeler halk arasında ağızdan ağıza dolaşmaktadır. Artık Firdevsi'nin ünü iyiden iyiye yayılmıştır. Ancak bu durum sarayda bir çok düşman kazanmasına yol açmış ve çeşitli iftiralar ortaya çıkmıştır firdevsi hakkında. Sultan Mahmud'un kulağına Firdevsi'nin dinsiz olduğu konusunda duyumlar gidince firdevsi'nin değeri sultanın gözünde düşmüştür. Firdevsi şehname bitince eseri sultana sunar. Eserde tam 60.000 dize bulunmaktadır. Ancak Sultan Mahmud kendisine sadece 60.000 gümüş verir. Bu durum Firdevsi'nin zoruna gider ve saraydan ayrılır. 60.000 gümüşü ihtiyacı olan insanlara dağıtır.
Bundan sonra ise kaynaklar Firdevsi'nin Herat'ta bulunduğunu söylemektedir. Bu şehirdeyken Firdevsi, Sultan Mahmud için oldukça ağır bir yergi yazmıştır. Bu yergiyi de bir caminin duvarına yazmıştır. Bunu duyan Sultan Mahmud bir kez daha Firdevsi'nin yaptığı sanata hem de cesaretine hayran kalır ve büyük bir haksızlık yaptığının farkına varır ve kendisine yardımcılarıyla birlikte 60.000 altın gönderirler. Ancak 60.000 altını vermek üzere şehre giren yardımcılar, Firdevsi'yi omuzlar üzerinde taşınırken görürler... Ve bu 60.000 altın bir hayır kurumuna verilir.
iran üzerindeki Arap kültürü baskısını oldukça iyi bir şekilde bertaraf etmiş olan şair farsça'nın en az arapça kadar yeterli ve sanatsal bir dil olduğunu kanıtlamış ve iran Edebiyatı için yeni bir dönem başlatmıştır.Ayrıca iran tarihi hakkında bugün kaynak olarak bile kullanılan bir eser yazmıştır. Eser Türkçe'ye 1500'lü yıllarda Tatar Ali Efendi tarafından çevrilmiştir.
1 ... 14.02.2008 16:59	irishstorm
#3002883 entry adresi şikayet et
" şahname " adlı eseri 60.000 mısrada iran tarihini anlatır. bu eser, savaşta babanın bilmeyerek çocuğunu öldürdüğü sohrab ve rustum'un efsanesini de kapsar.
1 ... 05.01.2009 22:06	lanetlizeynep
#4475196 entry adresi şikayet et
tarih alaninda onemli bir otorite olarak kabul edilmektedir.
... 05.01.2009 22:10	demokles
#4475220 entry adresi şikayet et
iran'ın en büyük epik şairi olarak kabul edilir.
1 ... 26.02.2009 15:31	lanetlizeynep
#4768144 entry adresi şikayet et
şehnamenin yazarıdır. asıl adı ebu kasımdır.
3 ... 29.04.2010 22:20	tiamoamour
#7941168 entry adresi şikayet et
dünya baştan başa, aslı olmayan bir masaldan başka bir şey değildir.
2 ... 26.06.2010 17:14	momuk
#8490917 entry adresi şikayet et
Gazneli Mahmud tarafında çok beğenilen ve sevilen ancak padişahın veziri tarafından kıskanılan ve haksızlığa uğrayan büyük şair.
... 08.10.2012 16:31	bir nick sectim el almis
#17117923 entry adresi şikayet et