Binanız riskli mi? | GAZETE VATAN
20 Şubat 2019 Çarşamba - 8:48 | Son Güncelleme : 20 02 2019 - 8:48
İstanbul Kartal'da çöken bina, Türkiye'deki yapıların güvenliğini yeniden gündeme getirdi
Binanızın güvenli ya da riskli olup olmadığını öğrenmek için bazı tespitler yaptırmanız gerekiyor. Bina riskli çıkarsa önünüzde iki seçenek var: Güçlendirme veya yıkım...
İstanbul Kartal’da çöken ve 21 kişinin ölümüne neden olan bina,Türkiye’deki riskli bina gerçeğini gözler önüne serdi. Çöken bu binanın ardından başta Kartal olmak üzere birçok il ve ilçede riskli görülen binaların tahliyesine başlandı. Deprem riski altındaki Türkiye’de 6.7 milyon binanın 20 yıl içinde dönüştürülmesi hedefleniyor. Peki, oturduğunuz ev güvenli mi yoksa riskli bir binada mı oturuyorsunuz? Öğrenmenin yolları var.
Riskli bina tespiti için kanunda bir zorunluluk yok ancak binanızın yaşı yüksek ve yapım yılı 1999’dan önceyse kontrol ettirmekte fayda var. Çünkü 1999 Marmara Depremi’nden sonra inşa edilen yapılar için bir yönetmelik yayınlanmış ve yapılara bazı kriterler getirilmişti.
Riskli bina tespiti yaptırmak için 3 seçenek bulunuyor. Bağımsız firmalar aracılığıyla demir ve karot örnekleri alınarak, inceleme yaptırabilirsiniz. Hızlı tetkik teknikleri de kısa sürede sonuç veren bir uygulama. En yaygını ise bina risk tespiti yöntemi. Bu yöntem tercih edilirse ve bina riskli çıkarsa yıkılması zorunlu. Bu aşamada kentsel dönüşüm süreci devreye giriyor.
Bina Risk Tespiti yaptırmak için bir kişinin başvurusu yeterli. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan lisans almış kurum ve kuruluşlara tapu ve kimlik fotokopisi ile başvurmak gerekiyor. Lisanslı kurum ve kuruluşları Çevre ve Şehircilik İl Müdürlükleri’n den öğrenebilirsiniz.
Tespit başvurusundan sonra lisanslı kurum ve kuruluşlar, belli bir ücret karşılığında bina risk raporu hazırlıyor. Bu rapor, 7 gün içinde belediyeye gönderiliyor. İnceleme sonucunda riskli olduğu belirlenen binalara 10 iş günü içinde ‘riskli yapı’ şerhi işleniyor ve ev sahiplerine tebligat gönderiliyor.
2000 yılından önce yapılmış bir binanın riskli olma ihtimali yüksek,
Hazır beton kullanılmamışsa
Beton dayanımı C10 ve daha azsa,
Bodrum katında rutubet; kolon, kiriş demirlerde paslanma varsa,
Kolon ve kirişlerde çatlaklar varsa,
Taşıyıcı kolon ve kirişler kesilmişse binanız riskli olabilir.
2 BİN "ÇÜRÜK" İHBARI
6 Şubat’ta İstanbul Kartal’da Yeşilyurt Apartmanı’nın çökmesinin ardından, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı-Tapu Kadastro Çağrı Merkezi ALO 181’e gelen ‘riskli yapı, riskli alan’ içerikli müracatlarda ciddi oranda artış oldu. Olay günü ile 1 hafta öncesi çağrı merkezini Türkiye genelinden 93, İstanbul’dan 40, Kartal’dan da 3 kişi ararken, bu sayı olayın yaşandığı günden 17 Şubat’a kadar ise Türkiye genelinden 2 bin 87’ye, İstanbul’dan 1486’ya, Kartal’dan da 473’e yükseldi.
Ev sahipleri riskli yapı kararına 15 gün içinde itiraz edebilir. İtirazlar bakanlık ve üniversitelerin belirlediği teknik heyet tarafından inceleniyor. Eğer, riskli olduğu kabul edilirse bina 60 gün içinde içinde yıkılıyor. Bina riskli değilse şerh kaldırılıyor.
Kat maliklerinin, yıkım yerine güçlendirme talep etme hakkı da var. Bu durumda, tebliğ edilen 60 günlük süre içinde ev sahiplerince, güçlendirmenin teknik olarak mümkün olduğu tespit ettirilmeli. 4/5 çoğunluk ile güçlendirme kararı alınması, güçlendirme projesinin hazırlatılması ve imar mevzuatı çerçevesinde ruhsat alınması gerekiyor. Güçlendirme tamamlandıktan sonra, tapuya şerhin kaldırılması için başvuru yapılmalı.
Riskli yapı tespit işlemine ve yıkım kararına karşı yürütmenin durdurulması ve iptali talebiyle dava açılabilir.Açılmış herhangi bir dava bulunması işlemlerin yapılmasına engel olamıyor.Yürütmenin durdurulması veya iptali kararı verilirse tespit ve yıkım işlemi iptal olur.
MERALARDA İMAR BARIŞI KAOSU
İmar Barışı kapsamında Karadeniz yaylalarında mera alanlarına inşa edilen kaçak yapılar için başvuruda bulunan ve ‘Yapı Kayıt Belgesi’ alanlarla ilgili yeni düzenlemeye gidiliyor.Tarım ve Orman Bakanlığı, valiliklere gönderdiği uyarıda, ‘Mera Kanunu’ kapsamında kalan alanlara Yapı Kayıt Belgesi verilmemesini istedi, verilenlerin de mülkiyete hak teşkil etmeyeceğini duyurdu. uyarıda, meralarda inşa edilen yapıların işgal ve tecavüz olarak değerlendirileceğine yer verildi. Belgelerin iptal edilmesi gündeme geldi.
Mera alanlarındaki yapıları için bedelleri ödeyerek belge alanlar, duyuru karşısında tedirginlik yaşamaya başladı.Yapı Kayıt Belgesi alan Ahmet Kenan Karabulut, “Yaylada eski bir evimiz vardı, bunu yıkıp yerine yeni bir ev yaptık. Kanuna güvenerek gittik, paramızı ödedik.Yapı Kayıt Belge’mizi aldık. Biz kime güveneceğiz, kime inanacağız? Af çıkarıldı denildi. Biz de güvendik, 3 bin lira para yatırdım. Makbuzu elimde” diye konuştu.
OLMAYAN HAKKI ALDILAR
Doğal ve Tarihi Değerleri Koruma Derneği Başkanı Dr. Coşkun Erüz, kanunların her zaman yönetmelikten önce geldiğini belirterek, mera kanunun var olduğu bir yerde herhangi bir yönetmelikle kanunu bypass etmenin mümkün olmadığını söyledi.
Kanuna göre meraların mera ve yayla vasfının dışında hiçbir şekilde kullanılamayacağını hatırlatan Erüz, “İmar Barışı her yerde geçerlidir ama kanun var.vatandaş gitmiş 50-100 metrekare yere bir bina inşa etmiş.Yanına 10 dönümü ’benim kullanım alanımdır’ diye çevirmiş. Bunlar tabi ki mera kanununa uygun değildir. Maalesef uygulamadaki eksiklikten dolayı, vatandaş kendinde olmayan bir hakkı talep etti” dedi.
BELEDİYELERE ACİL ÇAĞRI
İstanbul Kartal’da Yeşilyurt Apartmanı’nın çökmesinin ardından gözler riskli binalara çevrilirken, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı kentsel dönüşüm sürecini hızlandıracak, riskli binaları öncelikli olarak dönüştürecek yeni bir dönem başlattı. Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum imzasıyla, en riskli alanların 3 ay içerisinde Bakanlığa bildirilmesi için 81 ile genelge gönderildi.
Genelgede şu ifadelere yer verildi: “Kentsel dönüşüm uygulamalarında karşılaşılan sorunların çözümü, dönüşüm sürecinin iyileştirilmesini sağlamak amacıyla yeni bir yaklaşıma ihtiyaç duyulmuştur. Bu ihtiyaca binaen kentsel dönüşüme yeni bir çerçeve çizilerek hedefleri belirlenmiş olup bu hedeflerin hayata geçirilmesi amacıyla dönüşüm uygulamalarını yönlendirecek ’Kentsel Dönüşüm Strateji Belgesi’nin il ve ilçe bazında hazırlanması gerekmektedir.”
Murat Kurum Genelge şöyle devam etti: “Bu kapsamda ’Kentsel Dönüşüm Strateji Belgesinin Hazırlanmasına Yönelik İlke ve Esaslar’ çerçevesinde iliniz sınırları içerisinde bulunan büyükşehir, il ve ilçe belediye başkanlıklarınca kentsel dönüşüm strateji belgesinin hazırlanması ve yetki sınırları dahilinde bulunan en riskli alanların 3 ay içerisinde Bakanlığımıza bildirilmesi gerektiğinin ilgili belediyelere iletilmesi hususunda gereğini rica ederim.” (Posta)
riskli bina riskli bina güçlendirme riskli bina analiz