İletişim iki kişi arasında karşılıklı mesaj alışverişidir. Aile içinde bireyler arası iletişimden söz edebilmek için de mesaj iletiminin tek taraflı olmaması gerekmektedir. Yani konuştuğumuz kadar, bir başka değimle mesaj ilettiğimiz kadar dinlemeye yani mesaj almaya da açık olmak durumundayız. Eşler arası çatışmalar veya ana baba ile çocuklar arasındaki sorunların bir çoğunun temelinde iletişimsizlik yada iletişim adına tek taraflı mesaj iletimi yatmaktadır.
Her zaman bilinen bir söz vardır: ”Eğitim ailede başlar” Gerçekten de çocuğa aile içinde gereken becerileri kazandırmaya çalışıyoruz. Ama ne kadarını ve nasıl? Zaten önemli olanda “Nasıl” sorusunun cevabıdır.
Her aile başarılı çocuklar yetiştirmek ister. Çünkü anne ve babaların en büyük hayalleri hep çocukları ile ilgilidir. Bunun için çocuklarına mümkün olduğunca iyi bir gelecek sağlamaya çalışırlar. Onları iyi okullarda okutmak ister. Bunun için “ben yanarım oğluma, o da yanar oğluna” cümlesinde ifadesini bulduğu gibi nesiller boyu devam edecek bir süreçte aile varını yoğunu ortaya koyar tüm özverisini çocuğuna verir. Ancak yadsınan bir konu vardır ki oda çocuğun sağlıklı bir kişilik nasıl geliştireceği. Yani çocuğun başarısı genellikle kişiliğinin önünde tutulur. Aslında hayatta her şey başarı değildir. Önemli olan çocuğun içinde bulunduğu dönemi nasıl atlattığı, nasıl bir kimlik oluşturduğudur.
Size bu konuda yaşanmış bir örneği sunmak istiyorum. Bir yakınımın çocuğu lisede okurken anne çocuğunun başarısının düşük olduğu, dolayısıyla üniversiteye giremeyeceği endişesiyle çocuğunun durumunu görüşmek üzere okula gider. Lise müdürünün yanına girdiğinde müdür sorunlu bir çocuğun annesiyle görüşmektedir. Yakınım olan bayan içeri girdiğinde okul müdürü:
—Buyurun Hanımefendi, sizin ne sorununuz vardı? Dediğinde, dertli anne:
—Çocuğumun başarısının düşük olduğunu düşündüğüm için ne yapabileceğimizi sizinle görüşmeye geldim, deyince müdür bey kimin velisi olduğunu sorar. Yakınım olan bayan oğlunun adını ve sınıfını söyleyince gün içinde sürekli sorunlarla ve sorunlu öğrencilerle uğraşmanın verdiği sinirlilikle:
—Hanımefendi, herkes doktor, ya da mühendis olmayacak ya bu milletin ara elemana da ihtiyacı var. Biz burada nelerini görüyoruz. Gül gibi kişiliği olan bir çocuğunuz var, kıymetini bilin der.
Okul müdürünün neyi nasıl söylediğini bir tarafa bırakarak belki de “bu kadar sorunun arsında bir de seninle uğraşmayayım” dercesine bir geçiştirme esnasında farkında olmadan altını çizdiği bir gerçekten söz ediyoruz. Kişilik gelişiminin önemi…
Çocuk aileyi yansıtır. Aile içindeki bireylerin kişilik yapısı çocuğun kişiliğini şekillendirir. Yani aile iletişim becerilerini kullanmazsa çocukta iletişim becerilerini kullanamaz. Dolayısıyla çocuk hem ailede hem de sosyal çevrede sürekli çatışma içine girer. Böyle yetişmiş başarılı bir birey ne kadar verimli olabilir ki?
O halde “aile çocuğa nasıl eğitim verecek, çocukta nasıl sağlıklı bir kişilik oluşturacak?” sorusunun cevabının mutlaka verilmesi lazım.
Elbette ki her anne baba çocuğunu en iyi şekilde yetiştirmek ister. Çocuğuna iyi niyetle yaklaşmaya çalışır. Ama anne baba iyi niyetleri kullanmasına rağmen yanlış yöntemleri kullanabiliyor. Çünkü iyi niyet her zaman yeterli olmayabiliyor. Burada ailenin vereceği iyi bir eğitim çocuğuyla kurduğu sağlıklı iletişim becerilerini kullanmasına bağlıdır. Bu sağlıklı iletişimi çocukla kurabilmek için önce onu tanımak ve onun temel gereksinimlerine saygı duymak gerekir. Çocuklarını tama konusunda velilerin en büyük yardımcısının, başucu kaynağının Milli Eğitim Bakanlığı Mesleki Bilgilendirme Sistemi olacağını bir kez daha hatırlatmamda yarar olduğunu düşünüyorum.
İşte ben de ana ve babaların çocuklarını iyi tanıyabilmeleri için onlarla iletişimlerinin kaliteli olması gerektiğine, dolayısıyla etkili iletişim kurma yollarının bilinmesi gerektiğine inanıyorum.
Etkili iletişim çocuğunuzla aranızdaki o köprüyü kurup ona ulaşmanızı kolaylaştıracaktır. Anne baba olarak kendi egomuzu tatmin etmekten başka hiçbir işe yaramayan geleneksel bir takım metotlarla çocuğumuza sözde yaklaşmaya çalışarak bir nesli feda etmemeye özen göstermemizin önemini vurgulayarak konuyu bitirmek istiyorum.