İngiltere'nin IRA müzakerecisi Polis Akademisi'nde deneyimlerini anlattı
Hükümetin Kürt açılımı çalışmaları kapsamında düzenlenen çalıştayda terörle mücadele uzmanlarının yanı sıra 'Hayırlı Cuma' anlaşmasının mimarı Alderdice de bir konuşma yaptı
ANKARA - Hükümetin ‘Kürt açılımı’na yönelik çalışmaları devam ederken İrlanda Cumhuriyet Ordusu (IRA) ile İngiltere arasında müzakereleri yürüten ‘Hayırlı Cuma’ anlaşmasının mimarı Lord John Alderdice deneyimlerini aralarında İçişleri Bakanlığı bürokratları ile Emniyet İstihbarat ve Terörle Mücadele uzmanlarının da bulunduğu bir grup uzmana anlattı. 21 Temmuz’da Polis Akademisi’nde düzenlenen çalıştayda Alderdice’in yanı sıra terörle mücadele konusunda çalışmalarıyla tanınan, Prof. Dr. Scott Atran, Prof. Dr. Marc Sageman ve Richard Davis de Türkiye’ye tavsiyelerde bulundu. Uzmanlar, Türkiye’ye “Kürtlerin gururuna, onuruna, duygularına hitap edin” tavsiyesinde bulundu.
Yarın da çalıştay var
Dün yazılı bir açıklama yapan Polis Akademisi Başkanı Prof. Dr. Zühtü Arslan, söz konusu çalıştayla ilgili bilgi verdi. Arslan, bilimsel özerkliğe sahip bir yükseköğretim kurumu olan akademilerinin yasal görevlerinden birinin de güvenlikle ilgili konularda ulusal ve uluslararası düzeyde bilimsel araştırmalar ve çalışmalar yapmak olduğunu söyledi. Arslan, akademinin bu yolla güvenlik konusundaki bilimsel birikime ve güven toplumunun inşasına katkıda bulunmayı hedeflediğini kaydetti. Polis Akademisi bünyesinde faaliyet gösteren araştırma merkezlerinin 21 Temmuz’da ‘Terörün Yeni Trendleriyle Mücadele’ konulu uluslararası bir çalıştay düzenlediğini duyuran Arslan, son dönemde yoğun şekilde tartışılan Kürt sorununun çözümüne yönelik demokratik açılımlar konusunu tartışmak amacıyla Polis Akademisi’nin ev sahipliğinde yarın da ‘Kürt Meselesi’nin Çözümü: Türkiye Modeline Doğru’ başlıklı bir çalıştay düzenleneceğini kaydetti. Bu çalıştaya Türk bilim adamlarıyla, gazeteciler ve uzmanlar katılacak.
21 Temmuz’da düzenlenen ‘Terörün Yeni Trendleriyle Mücadele’ çalıştayına terörle mücadele konusunda dünyaca bilinen Prof. Dr. Scott Atran, Prof. Dr. Marc Sageman, Richard Davis ve İrlanda Cumhuriyet Ordusu (IRA) ile müzakereleri yürüten Lord John Alderdice de katıldı. Katılımcılar, çalıştayda, kendi tecrübelerini Uluslararası Terörizm ve Sınıraşan Suçlar Araştırma Merkezi (UTSAM) araştırmacıları, İçişleri Bakanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü İstihbarat ve Terörle Mücadele Daireleri ile taşra illerinden gelen uygulayıcılarla paylaştı.
‘Onur ve gurur çok önemli’
Scott Atran, toplumsal entegrasyon ve uyumun sağlanmasında önemli hale gelen ‘sembollerin kullanılması’ üzerinde durdu. Terör örgütlerinde eleman kazanma ve örgüt profilleri üzerine uzman olan Prof. Dr. Marc Sageman da sorunun çözümünde sosyo-ekonomik, kültürel ve siyasal faktörlerin önemine dikkat çekti. Halkın önem verdiği konularda devletin saygın duruşunun da oldukça önemli olduğunu belirten Prof. Sageman, şu değerlendirmeyi yaptı: “Onur ve gurur gibi kavramlar çok daha önemli. Bundan dolayı soruna neden olan noktalarda devletin sembolik de olsa ilgili toplumun duygularına hitap eden konularda açılım yapması yerinde olacaktır.”
Good Friday (Hayırlı Cuma) anlaşmasının başmimarlarından Lord John Alderdice ise ayrılıkçı terörizm ve çözüm yolları konusunda görüşlerini dile getirirken deneyimleri hakkında bilgi verdi.
Çalıştayda ayrıca ABD, AB ve Türkiye ilişkileri çerçevesinde terörle mücadelede uygulanan stratejiler, küresel aktörler, yapılan doğrular ve yanlışların neler olduğu üzerinde duruldu.
‘Hayırlı Cuma’ nedir?
İngiltere 1920’de İrlanda Cumhuriyeti’nin bağımsızlığını tanırken, Kuzey İrlanda’ya da geniş özerklik verdi. Ancak burada yaşayan Protestan çoğunluk ile ayrımcılığa tabi tutulduklarını savunan Katolikler arasında çatışmalar başladı. Kendini İrlandalı sayan Katolikler, İngiltere’den ayrılarak İrlanda’ya katılma talebini dillendirmeye başladı. Protestanlar ise İngiltere’den yana tavır koydu. 1968’de silahlı çatışmalar başlayınca Protestanlar, İngiltere’den kendilerini savunmasını istedi. İngiltere hükümeti duruma müdahale etti ve 1972’de Kuzey İrlanda’da yönetime el koydu. Çatışmalar 1998’e kadar devam etti. ve 1.5 milyon nüfuslu Kuzey İrlanda’da yaklaşık 3 bin 600 kişi öldü. 1998’de (Good Friday Agreement/Hayırlı Cuma Anlaşması olarak da anılan) Belfast Anlaşması’yla çatışmalar sona erdi. Anlaşma, ateşkes ilanını, tarafların silah bırakmalarını, ortak ve özerk bir yönetimin kurulmasını ve İngiltere’nin Kuzey İrlanda’ya kendi kaderini tayin hakkı tanımasını içeriyordu. Uzlaşma 2007’de Kuzey İrlanda Parlamentosu’nun toplanmasıyla tamamlandı.