Ruben Östlund'un Tek Plan Stilinin Köklerine Yolculuk - FilmLoverss
Ruben Östlund from nyesider on Vimeo.
Son filmi The Square ile Cannes’da Altın Palmiye’yi kucaklayan İsveçli yönetmen Ruben Östlund’un tek plan stilinin köklerine yolculuk yapan etkileyici bir video inceleme yayınlandı.
Ünlü İtalyan yönetmen Pier Paolo Pasolini, “Plan-Sekans veya Gerçeğin Semiyolojisi Olarak Film Tartışması” isimli makalesinde plan sekans kavramını, doğallık ile özdeşleştirir. Perdeye yansıyan mekan ve olaylar, onu takip eden birey için sonsuz bir gerçeklik ve şimdilik içerir; yönetmenin kamerası ile yarattığı subjektivite, izleyicinin kendi subjektivitesi halini alır. Detaylı çekimin aksiyon dili ve şimdinin röprodüksiyonu olarak tanımlayabileceğimiz plan sekans ya da tek plandan oluşan filmler; şimdi ile geçmişi birbirleri içinde eriterek izleyiciyi içinde bulunduğu zamanla eş zamanlı biçimde olup bitenlere tanık eder. Bu tanıklık ve bazen tüm filmi bazense filmde yer alan sekanslardan birini kesintisiz izleme serüveni ise filmlerden aldığımız hazzı derinleştirir.
İsveçli yönetmen Ruben Östlund’un filmografisine baktığımızda yönetmenin anlatılarında sıklıklıkla tek plan çekimlere yer verdiğini görürüz. En son The Square filmindeki toplu yemek sahnesinde performans sergilemek için sahne alan hayvan/ilkel insanın modern ve mekanikleşmiş insanı iğdiş ettiği sahnedeki tek plan stil tercihi izleyicinin de filmdeki performansı eş zamanlı olarak deneyimlemesini sağlar. Östlund, ilk uzun metrajı olan 2004 yapımı The Guitar Mongoloid ve 2011 yapımı Play’de de tek plan sahnelere yer vererek gelecek filmlerinde de bu stilden ödün vermeyeceğini göstermiş olur. Nitekim, Cannes Film Festivali’nin Belirli Bir Bakış bölümünde Jüri Özel Ödülü’nü kazandığı 2014 yapımı filmi Force Majeure’de de birçok tek plandan oluşan sahnelere yer vererek bu stilistik tercihten kolay kolay vazgeçmeyeciğini kanıtlar.
Yönetmenin filmlerindeki anlatıyı güçlendirmek ve izleyiciyi de filme katmak için bilinçli şekilde tercih ettiği bu biçimselliğin kökenlerine doğru bir yolculuk yapan aşağıdaki video; bu stilin ardındaki kayak filmlerinden ve Avrupa Sanat Sineması’ndan esinlenilmiş izleri açığa çıkarır. Gerçekten de Ruben Östlund’un, henüz Göteborg’daki film okuluna kaydolmadan önce, 1995-1998 yılları arasında kayak müsabakalarında çektiği Free Radicals isimli filmlerinin Force Majeure’deki tek plan kayak sahnelerine ilham kaynağı olduğunu dile getirebiliriz. Yine benzer şekilde, Avrupa Sanat Sineması’nın auteur yönetmenlerinden Michael Haneke’nin 2000 yapımı filmi Code Unknown ve Roy Andersson’un yine 2000 yapımı filmi Songs from the Second Floor’daki tren ya da metroda geçen tek plan sahnelerin Östlund’un The Guitar Mongoloid ve Play filmlerine esin kaynağı olduğu açıktır.
code unknownForce MajeureFree RadicalsMichael HanekePier Paolo PasoliniPlan sekansPlayroy anderssonRuben Östlundsongs from the second floortek planThe Guitar Mongoloidthe square
Michael Haneke Flashmob’dan Vazgeçti!