Türkiye ‘çocuk tutuklu’ mahkûmu
Radikal / 15.05.2012
ANKARA- Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Türkiye’yi uzun tutuklulukve tutukluğa itirazın etkin şekilde işlememesi nedeniyle mahkûm etti. Kararda, çocukların tutuklanmasının son çare olarak düşünülmesi gerektiği belirtildi.
2009 yılında, Siirt’te polis kulübesine molotofkokteyliyle saldırıldı. Gizli tanık ‘Terzioğlu’ saldırıyı gördüğünü belirtti. Yapılan fotoğraflı teşhis işlemi sonrasında aralarında 16 yaşındaki Rıdvan Demir ve 17 yaşındaki Agit Taşçı’nın da bulunduğu bazı kişiler gözaltına alındı ve Sulh Ceza Mahkemesi’nin kararıyla tutuklandı. Soruşturma daha sonra özel yetkili Diyarbakır Başsavcılığı’na gönderildi. Başsavcılık 4 Ocak 2010 tarihinde Demir ve Taşçı hakkında ‘hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte örgüt adına suç işlemek, örgüt propagandası yapmak, tehlikeli maddeleri izinsiz olarak bulundurmak ve kamu malına zarar vermek’ suçlamasıyla dava açtı.
Diyarbakır 5. Ağır Ceza Mahkemesi iddianameyi kabul ederek sanıkların tutukluluk halinin devamına hükmetti. Tutukluluk süresinin yaklaşık 2 yılı bulması ve yapılan itirazların reddedilmesi üzerine sanık avukatlarından Avukat Mesut Beştaş, Türkiye’nin AİHS’nin 5. maddesinde yer alan ‘Özgürlük ve Güvenlik Hakkını’ ihlal ettiği gerekçesiyle AİHM’ye başvurdu. AİHM dosya üzerinde yaptığı yargılamada Türkiye’yi, AİHS’yi ihlal ettiği için 2500 euro tazminat ödemeye mahkûm etti.
AİHM kararında, çocuk haklarına ilişkin mevzuata atıfta bulunarak, çocukların tutuklu yargılanmasının son çare olarak düşünülmesi gerektiğini belirtti. Kararda, iki sanığın tutuklama işlemleri yapılırken, hiçbir şekilde kendilerinin küçük olduğuna dikkat edilmediği vurgulanıldı. Yüksek mahkeme kararında, tutuklama kararı için kuvvetli suç şüphesi gerektiği ancak belli bir zaman geçtikten sonra bunun da yetmeyeceğine vurgu yaptı. Kararda, çocukların tahliye talepleri de yaşları göz önünde bile bulundurulmadan matbu gerekçelerle reddedildiğinin altı çizildi. Türkiye ise yaptığı savunmada çocukların yargılandıkları suçlar göz önüne alındığında tutukluluk süresinin makul olduğuna işaret etti.
Bakanlık çalışma yapıyor
AİHM, tutukluğa itirazın etkin olmaması nedeniyle de Türkiye’yi mahkûm etti. Kararda, itirazın savcıya bildirilip görüş alınmasına rağmen, savcının görüşünün sanık ve avukatına bildirilmediği ve buna ilişkin savunmanın alınmadığı anlatıldı. AİHM’in mahkûmiyet nedeni saydığı uygulama için Adalet Bakanlığı harekete geçti. Tutukluluk incelemesi sırasında savcının görüşünün sanık avukatlarına iletilip savunmalarının alınması için düzenleme hazırlanıyor.