Divan-ı Lügati't Türk Niçin Yazılmıştır - Bakimliyiz.Com
04-05-2013, 02:47 #1 (permalink)
Hicretin üçüncü asrından onuncu asrın ortalarına değin Türklüğün altın devri idi; bu devirde Türkler bir yandan Çin sınırlarından  Pekin yakınlarından- Macaristan'a ve Avrupa ortalarına bir yandan da Kuzey Buze Denizleri'nden Hindin ve Arabistan'ın sıcak denizlerine Südan'a ve Büyük Okyanus'a dek taşmışlar hemen her yerde kuvvetli egemenlikler kurmuşlardı. Kendilerini her yerde saydırmışlar her yerde efendi tanıtmışlardı.
Türklüğün hükmü yürüdüğü bu geniş bölgelerde Türk dilinin de üstün tutulacağına kendileri gibi dillerinin dahi sayılacağına şüphe yoktur. Birçok kimselerin Türkçe öğrenmeye uğraştıkları içindir ki bu devirlerde bir hayli kitap yazılmıştır.
Bizim gördüğümüz eserler arasında her yönden en önemli her bakımdan en değerli eser Divan-u Lügati't Türktür. Bu dönemde yazılan eserlerin sahiplerinden bir takımlarının Divandan faydalanmış olmaları gerekir.
Divanü Lûgat-it Türk Türk dilleri Kamusu demektir bu kitap paha biçilemeyecek kadar değerlidir; bilgi dünyası bu kitaba çok önem vermekte ve kitabı çok beğenmektedir. Hemen her medeni milletin üniversitesinde ve Türkiyatçıları arasında bu kitap eşsiz sayılmaktadır. Eski eserlerden hiç biri bu eser kadar önem kazanmamıştır.
Divanü Lügatte bugün ölmüş birçok güzel kelimeler bulunduğu gibi o vakitki kültürün ve medeni varlığın yüksekliğini gösterir bir hayli tanık ta vardır.Divan Türk Divanı Lügatit Türk Kaşgarlı Mahmut Divan-u Lügati't Türk
Hele Türk fiillerinin yapısını gösteren kısımlar pek değerlidir; kitapta yer yer dil üzerine önemli kurallar söylenmiş; ses değişimleri gramer halleri diyelek ayırdları açık olarak gösterilmiştir. Bundan başka saymış olduğum şeyleri tanıklamak için bol ve zengin örnekler dahi vermiştir.
İşbu örneklerin birçokları cümle halinde olduğu için büyük bir anlama değerli bir çözümleme kolaylığı göstermektedir. Örnekler kelime cümle sav beyit parça gibi şeylerdir. Biz bu örneklerden yalnız o vaktin dil durumunu öğrenmekle kalmıyoruz:; Türkün eski tarihini edebiyatını yaşayışını düşünüşünü de birlikte öğreniyoruz. Bu faydalardan başka o vakitki coğrafi durum üzerine de doğru bilgiler elde ediyoruz.
Şimdiye değin eski Türk Dili ve eski Türk varlığı üzerine bunun kadar işe yarar bunun kadar elverişli bir eser görülmemşitir; bu eser tektir tek kalaxaktır. Türk dünyası Kaşgarlı Mahmud'un adını her zaman saygıyla anacaktır.
Biz bu eşsiz kitaptan eski Türklerin (900) yıl önceki dillerini düşünüşlerini durumlarını öğrendiğimiz gibi kitapta medeniyet dünyasına karşı her zaman göğsümüzü kabartacak olan birçok öğünç ve kıvanç kaynakları dahi buluyoruz; (900) yıl önce atalarımızın ipek mendil taşıdıklarını elbise kırışıklıklarını yatıştırmak için ütü kullandıklarını da görüyoruz; hele yeryüzünün efendisi olan Türk askerlerinin o vakitler bile kuru bir derintiden ibaret olmayıp her erin adını sanını aylık olgularını gösterir bir defterin bulunduğunu öğrenmemiz dünyaya değer bir faydadır.
Divanın yazma nüshası bir tanedir; şimdiye değin bir ikincisi bulunmamıştır. Eldeki yazma nüsha büyük bir cilt ve (319) yapraklıdır. Kağıdı vaktiyle Doğu memleketlerinde yapılmış olan sağlam ve kalın bir kağıttır. Kibabın bazı yerleri yaşlık görerek kararmış ise de bozulmamış ve çürümemiştir. Birkaç kelime dış olmak üzere her tarafı iyice okunabilmekte bundan kitabın iyi korunmuş olduğu anlaşılmaktadır.
İşte basma nüshaya temel olan bu nüshadır; biz tercüme ederken bunu göz önünden ayırmadık.
« Cumhuriyetin ilk yıllarında sağlık alanında yapılan yenilikler nelerdir | Türklerin Kullandığı Alfabeler Nelerdir »
Divan-ı Lügati't Türk Niçin Yazılmıştır konusu, LakLak Bölümü / Soru Cevap forumunda tartışılıyor.
Divan Şiiri Nedir?-Divan Şiiri Özellikleri elif Türkçe ve Edebiyat 1 27-01-2014 02:43
Divan-ı Lügati't-Türk'ün Özellikleri Я Soru Cevap 0 15-04-2013 04:07
İlk Yazı Neyin Üzerine Yazılmıştır? elif Soru Cevap 0 20-02-2013 03:08
İlk yazı neyin üzerine yazılmıştır? Я Soru Cevap 0 07-03-2012 01:41