İKİ YENİ ERMENİ TASARISI 2005 SONBAHARINDA ABD KONGRESİ’NDE: Beyaz Saray 2006 Bahar Hazırlıklarına Erken mi Başladı? (III.)
Amerikan Kongresi’nde Ermeni Tasarı Sezonu: Amerikan Kongresi’nde artık gelenek halini almış olan Ermeni tasarılarını tartışma veya Ermeni tasarılarının Kongreye taşınması/taşındırılması süreci, genelde yılın iki döneminde cereyan eder/etmektedir. Yılın farklı aralıklarında ortaya çıktığı için, bu iki dönem şu şekilde sınıflandırılabilir.
Birinci dönem ki, bu süreci, genelde rutin olarak anma toplantıları şeklinde Ermeni lobisi gerçekleştirmektedir. Hemen her yıl, Nisan ayında ABD Kongresi’nde gerçekleştirilen bu etkinlik, anma toplantısı formatında olduğu gibi çoğu zaman daha önceden hazırlanmış olan bir tasarıyla daha ses getirici bir formata sokulabilir. Her yıl Nisan ayında gerçekleştirilen bu faaliyete bir de dönemin ABD Başkanı’na “Genocide” (Soykırım) kelimesini kullanmasını telkin eden bir mektup seremonisi eklenir. Oldukça geniş kapsamlı olan bu etkinlik seremonisine –artık bir gelenek halini de almış olduğu için olsa gerek- dönemin ABD Başkanı da Ermenilerin acılarını paylaştığını belirten bir cevabi mektupla katılır. Ancak, dönemin ABD Başkanı, Ermenilerden kendisinin telaffuz etmesini istediği “Genocide” (Soykırım) kelimesini kullanmaktan imtina ile kaçınır. Çünkü, o dönemde (bu herhangi bir dönem olabilir, hiç fark etmez), ABD, ya Soğuk Savaş süreci içerisindedir ki, Türkiye’nin yanında yer almak zorundadır ya Türkiye üzerinden Türkiye’deki üslerini kullanarak Irak’ta bir Kürt devleti kurma çalışmaları yürütmektedir ya Türkiye’deki üslerini kullanarak dağlardaki PKK terör örgütünü silah/mühimmat veya gıda yardımı yaparak beslemektedir ya Irak’ı işgal ediyordur ya da Orta Doğu’da ilerleyen dönemde gerçekleştirmeyi planladığı başka düşünceleri vardır. Bu yüzden dönemin Amerikan yönetimi, ne Ermenileri ne de Türkiye’yi fazla üzmek ister. Dönemin ABD Başkanı, Ermenilere cevaben yazdığı mektuba, “Genocide” (Soykırım) kelimesinin dışında Ermenileri memnun edecek “Annihilate” (Tümüyle yok etme, ortadan kaldırma), “1,5 milyon kişinin kırılmasına üzgünüm” gibi” oldukça ağır ifadeleri yerleştirerek cevap verir. Ermeni tasarılarında hemen her yıl yaşanan bu mevcut gelenekte Türkiye’de o gün için yönetimde olan karar alıcılar ise, “Yaşasın ABD Başkanı “Genocide” (Soykırım) demedi” diye sevinç çığlıkları atarlar. Bunu dönemin yöneticileri yapmasa bile, Türkiye’deki basın, mutlaka manşetlerine dahi taşıyarak usulü yerine getirir.
Ermeni tasarılarının Kongre’ye taşındığı ikinci dönemin takvimi, bu defa Ermeniler tarafından değil bizzat -ancak yine Ermeniler kullanılarak- Amerikalı şahin Senatör(ler) veya Temsilciler Meclisi Üyesi/Üyeleri tarafından belirlenir. Takvimin belirlenmesinde çeşitli kıstaslar vardır. Örneğin, Türkiye ile ABD arasında yakın bir dönemde ticari veya askeri bir antlaşma için görüşmelerin yapılacak olması gereklidir. Hiç şüphesiz Ermeni tasarılarının Kongre’ye taşındığı ikinci dönemi belirginleştiren artık kamuoyunca da bilinen olay, İncirlik Üssü’nün kullanım süresinin uzatılması görüşmeleri öncesini kapsayan süreçtir. İncirlik Üssü’nün kullanımının uzatılması anlaşması daha önceki yıllarda her defasında 6 ay olmak üzere yılda iki defa uzatılırken -Özal sonrası yeniden ABD ile oldukça yakın ilişkiler ağını ören- Erdoğan Hükümeti döneminde yılda bir defa uzatılmak üzere 12 aya çıkartılmıştır. Buraya kadar anlatılanlardan şunun anlaşılması gereklidir: Ermeni tasarılarının Kongre’ye taşındığı ikinci dönemi ya İncirlik Üssü konusu üzerindeki uzlaşma teatileri öncesi süreç ya da başka yeni askeri üslerin kurulması veya askeri ihaleler öncesi süreç gibi gerekçeler belirler. Bunun yukarıda izah edilen birinci dönemden farkı, tasarıların Kongre’ye taşınmasında yılın belli bir ayını kapsamamasıdır. Tasarı, Türkiye’nin karşısına her an çıkabilir. Çünkü, inisiyatif, Türkiye’ye yönelik çizdikleri stratejiyi uygulama safhasına koyan Amerikalı şahinlerin elindedir. (Devam edecek.)
Turkish Forum Danışma Kurulu Üyesi