YOZGAT MÂNİLERİNDE GELİN-KAYNANA ÇATIŞMASI
İlginç bir öykü. Özü oldukça güzel. Gelin-kaynana ilişkisine anlamlı bir boyut getiriyor. Kuşkusuz insanlar arasındaki olumlu ya da olumsuz ilişkiler edebiyata yansıyor, bu da birbirinden güzel sanatsal yapıtların ortaya çıkmasını sağlıyor.
Muhsin Köktürk -- 10.10.2016 02:30
Gelin aktara gider öyle ağlar öyle kendini acındırır ki sonunda kaynanasını yavaş yavaş zehirlemeye aktarı ikna eder. Aktar her gün bir tutam una karıştırdığı bir tozu ona verir. Gelin de onun verdiği tozu her gün kaynanasının yemeğine katar. Günler böyle geçip giderken yakın bir tarihte kaynanasının öleceğini bilen gelinhanım son günlerinde kalbini kırmamak için iyi davranmaya onu hoş tutmaya çalışır. Gelinin bu davranışı kaynanayı da etkiler o da gelinini hoş tutmaya gayret eder. Böyle olunca gelin hanım kaynanasının bazen elini o da gelininin yüzünü öpmeye başlarlar. Sonunda gelin kaynana birbirlerini ana kız gibi görmeye başlarlar. Yaptıklarına pişman olan gelin aktara giderek durumu anlatır ve kaynanasını ölümden kurtarmak için verdiği zehirin panzehirini vermesini ister. Aktar gülümseyerek "ben adam öldürecek bir insana benziyor muyum böyle olacağını biliyordum, bu yüzden sana verdiğim toz bir zehir değil una karıştırdığım karbonattı korkma kaynana bir şey olmayacak" der. Ferahlayan gelin koşarak eve gelir sevinç içinde kaynanasının elini öper ona güzel bir kahve yapar.
ABDULKADİR ÇAPANOĞLU -- 08.10.2016 22:20
YOZGAT ATASÖZLERİNDE İNSANA BAKIŞ
Güzel yorumlarınızla beni yüreklendiriyorsunuz. Teşekkür ediyorum.
Elimdeki verilerin pek çoğu, rahmetli babam Ali Rıza Köktürk'ten kaldı bana. Yozgat'ın köylerinde çalıştığı yıllarda derlemiş bunları. Atatürk, ta o zamanlar öğretmenlerden bulundukları yörenin kültürel değerlerini araştırmalarını istemiş.
Bu arada babama Tanrı'dan rahmet diliyorum. Mekânı cennet olsun.
Yozgat tarihine ışık tutan yazıların ustası değerli dostuma saygılarımla.
Muhsin Köktürk -- 30.09.2016 09:11
Değerli Hocam Muhsin Bey'ciğim. Derlediğiniz her biri altın değerinde atasözlerimizi inanın birkaç kez içim burkularak okudum. İçim burkuldu çünkü bu aptal kutusu televizyon evlerimize girdiğinden bu yana dostluk ahbaplık ve dolayısıyla güzel sohbetlerimiz kalmadı. Sohbet olacak ki, laf kucağa düşecek ki, tatlı sohbetin arasında bu güzel atasözlerimizi yeri geldiğinde kullanacağız, unutmayacağız. Güzel sözlerimizi birde açıklayıcı öğütleriyle birlikte anlatmışsınız ki gençlerimize kolaylık olsun. Keşke Türkçe öğretmenlerimiz bunları derslerinde işleseler. Zaman zaman atasözleri ve deyimler üzerinde duruyorlar ama hep bildiğimiz belli başlı atasözleri, toplasan iki ekin parmakları kadar. Hâlbuki öğrencilere yöresel ağızlardan bulduklarınızı da yazın diye bir ödev verseler ne güzel olurdu. Çocukluğumuzda Tom Miks resimli romanında bir şifre diye şöyle yazmışlardı. Nıç nıç nede rıdaçlan şi neritib rıdaçka (çın çın eden nalçadır iş bitiren akçadır). Bunu hiç unutamadım. Geçen gün kahvaltı sonrası torunlara yazdırdım ve sordum bu nedir diye hemencecik bildiler bende mutlu oldum. Sonra aklıma sizin köşeniz geldi " bakın bunlar Yozgat atasözleri" dedim, nede olsa yiğidin harman olduğu yerdenler. Birlikte okuduk, hoşlarına gitti. Bazıları daha da hoşlarına gitti. Anladım ki ilgilerini çekti. Bu yıl ders konusu olursa bizde bunları kullanacağız. Emekleriniz için teşekkürlerimi arz ediyorum. Sağlıkla kalın inşallah.
ABDULKADİR ÇAPANOĞLU -- 27.09.2016 00:02