İntifada Nedir? | O Nedir Net?
İntifada Nedir: Filistinlilerin İsrail işgaline karşı başlattıkları direnişe intifada denir. Türkçe’de ayaklanma anlamına gelir. Okunuşu “intifadah” şeklindedir ve Arapça bir kelimedir. İsrail’e karşı Filistin halklarının başkaldırması durumu tarihsel süreçte üç kez yaşanmıştır.
İntifada Kelime Anlamı
Filistin halklarının başkaldırısı. (Kaynak: TDK Türkçe Sözlük)
Günümüze kadar Filistin’de üç adet intifada ilan edilmiştir. Hepsini ayrı ayrı tetikleyen gelişmeler yaşanmış ve hepsinin farklı sonuçları olmuştur. Dilerseniz şimdi üç intifadayı da tek tek ele alalım.
İlk intifada 8 Aralık 1987 tarihinde Filistin’de başlamıştır. İsrail işgaline karşı toplu bir şekilde başkaldırma özelliğinde olan bu süreci meydana getiren bazı önemli olaylar vardır. Sürekli olarak Filistinlilerin aleyhine olan barış görüşmeleri ve Sabra-Şatilla Katliamı’ndan sonra Filistin Kurtuluş Örgütü’nün Lübnan’dan çıkarılması, bölgedeki tepkinin büyümesine neden olmuştur. Ayaklanmanın sebepleri ise şu şekilde sıralanmaktadır;
Filistinlilere ait evlerin yıkılması,
Hukuk dışı ölümlerin yaşanması,
İlk intifadaya neden olan durum, Gazze’deki bir Yahudi aracının Filistinli işçileri taşıyan araca çarpmasından kaynaklanmıştır. Yaşanan bu olayın ardından Gazze İslam Üniversitesi Öğrenci Meclisi tarafından intifada organizasyonu yapılmıştır.
İntifada Boyunca Yapılan Eylemler
İlk intifada süresi boyunca gerçekleşen eylemler aşağıdaki gibidir;
Ordunun emirlerine karşı sivil itaatsizlik,
Genel grev süreci,
İsrail ürünlerinin satın alınmaması,
Batı Şeria ve Gazze’de bulunan kurumların boykot edilmesi,
İsrail yerleşkelerinde çalışmamak,
Yerlere ve duvarlara grafitiler yapmak,
Filistinli araçların İsrail ehliyetiyle kullanılmasını reddetmek,
Sokaklarda barikatlar kurulması,
Filistin Devleti sınırları içinde bulunan İsrail askeri binalarına molotof ve taşlı saldırılar düzenlemek.
İntifadanın Sonuçları Nelerdir?
İntifadanın sonuçları şu şekildedir;
Filistin sorunu, uluslararası anlamda farkındalık sağlamıştır.
Filistinlilerin Oslo Anlaşması ve Madrid Konferansı’na katılımı sağlanmıştır.
Dönemin Filistin lideri Yaser Arafat, intifada sonucunda halkına özgüven vermiştir.
İkinci İntifada Dönemi
İsrail’in 28 Eylül 2000 tarihinde Mescid-i Aksa’ya operasyon düzenlemesiyle ikinci intifada başlamıştır. Kudüs’te başlayan ikinci intifada, İsrail Başbakanı Şaron’un Mescid-i Aksa’daki “Burası daima İsrail bölgesi kalacak” sözleriyle birlikte kızışmış ve aynı gün çıkan olaylarda 7 Filistinli yaşamını yitirmiştir. Olaylarda 250 kişinin de yaralandığı belirtilmektedir. Kudüs’te başlayan ikinci intifada daha sonra Gazze ve Batı Şeria’ya sıçramıştır.
İkinci İntifada Dönemindeki Çatışmalar
Bu dönemde grevler, toplu protestolar ve sivillere yönelik silahlı saldırılar devam etmiştir. Filistin yönetiminde bulunan güvenlik binalarına yapılan saldırılarla beraber Ekim ayında bombalı intihar saldırıları başlamıştır. Filistin İslami Cihat ve Hamas militanları sadece Ekim ayı içerisinde dört farklı bombalı saldırı düzenlemiştir.
İsrail’de bu dönem içinde yapılan seçimleri kazanan Ariel Şaron, 2004 yılındaki bombalı saldırılar nedeniyle Gazze’den çekilme kararı almıştır. Ancak 22 Şubat 2004 tarihinde, Kudüslü çocukları taşıyan bir otobüse, militanlar tarafından yapılan bombalı saldırı sonucunda 8 kişinin ölmesi ve 60’dan fazla kişinin yaralanmasıyla beraber Gazze Şeridi’ne operasyonlar düzenlenmiş ve 70’e yakın Hamas militanı öldürülmüştür.
İkinci İntifadanın Bilançosu
İkinci intifadanın bilançosu oldukça ağır olmuştur. Bu sürecin ilk 5 gününde 47 Filistinli hayatını kaybetmiş, 1885 Filistinli de yaralanmıştır. İsrail askerlerindeki kayıp sayısı ise 5 olarak açıklanmıştır.
2005 yılında açıklanan rapora göre 2. İntifada döneminde 4 bin 712 Filistinli ölmüştür. Yaralı sayısı ise 48 bini aşmıştır. İsrail’in kaybı da 69 ölü, 4 bin 500 yaralı olarak açıklanmıştır. Gazze ve Batı Şeria bölgesine İsrail tarafından düzenlenen baskınlarda ise binlerce ev yıkılmış, Filistinlilere ait tarlalar harap edilmiştir.
Üçüncü İntifada Dönemi
2017’nin Aralık ayında, ABD Başkanı Trump’ın İsrail’in başkenti olarak Kudüs’ü tanımasıyla beraber üçüncü intifada dönemi başlamıştır. Filistin halkının başlattığı gösterilere yapılan ilk müdahalede Batı Şeria’da 108 Filistinli yaralanmıştır.
Hazırlanan rapora göre 3.intifada ile birlikte 4 Filistinlinin öldüğü 1632 Filistinlinin ise yaralandığı belirtilmiştir. Kudüs ve Batı Yaka bölgesindeki yaralı sayısının fazla olmasında, İsrail güçlerinin gerçek mermiyle müdahalesi etkili olmuştur.
Osmanlı’da Hristiyan toplumlar arasından genç çocukların toplanması süreci ilk dönemlerde Osmanlı yöneticileri tarafından gerçekleştirilmiştir. Fatih...
Ötüken Nedir: Orta Asya, Türk ve Moğol Devletleri için kutsal sayılan başkente Ötüken adı verilmektedir. Türk Tarihi bakımından...
Reenkarnasyon Nedir: Ruhun bir canlıdan diğerine, bazen de insandan hayvanlara geçtiğine inanılan eski dini inanca...
Tarih Nedir: Arapça kökenli bir kelime olan Tarih, geçmiş toplumların birbirleri ile olan ilişkilerini inceleyen...
Libido Nedir: İnsanların yaşama gücünün ve davranışlarının temelini oluşturan cinsel içgüdülere libodo denir. Ayrıca insana...
Roman Nedir: Daha çok insanların iç dünyalarını ve serüvenlerini, toplumsal olay veya olguları aktarmayı amaçlayan...
Betül Kırcı 2 hafta önce
Allah kardeşlerimizin yardımcısı olsın