Dünya klasikleri DİZİSİ: 13
Bu kitabın hazırlanmasında MASALLAR'ın MEB Yunan klasikleri dizisinde yayınlanan ilk baskısı temel alınmış ve çeviri dili günümüz Türkçesine uyarlanmıştır.
E Z O P
1 - İYİLİKLERLE KÖTÜLÜKLER
EZOP, “Bir iyilik mi umuyoruz? Çok bekleriz; ama başımızda dolaşan kötülük çabucak gelip çatar.” diyor ve anlatıyor:
Kötülükler iyilikleri güçsüz bulmuş, yeryüzünden sürmüşler.
Onlar da ne yapsın? Göğe ağmış, yüce tanrı Zeus'un önüne çıkmışlar: "Bizim durumumuz ne olacak? Bundan sonra insanoğlu için bizim elimizden ne gelir?" diye sormuşlar.
Tanrı: "Siz artık insanoğluna hepiniz birden gitmeyin, birer birer gidin" demiş.
O gün bugün kötülükler insanların yanıbaşındadır, saldırıp durur; iyiliklerse gökte oturduklarından, uzun zaman geçer de ondan sonra inerler.
2 - PUTÇU
EZOP, hep çıkarlarını arayıp tanrıları bile umursamayan kimselerin durumunu şöyle anlatıyor:
Adamın biri tahtadan bir Hermes yontusu yapmış, pazara götürüp satılığa çıkarmış.
Bakmış ki alan olmuyor, ille bir alıcı bulayım diye başlamış bağırmaya: "Bu benim sattığım tanrının insana çok iyiliği dokunur, her işinde kazancını artırır."
Oradan biri geçiyormuş, durmuş: "Be adam! O kadar iyiliği dokunursa ne diye satarsın? Sakla da sana iyilik etsin" demiş.
Putçu: "Beklemeye vaktim mi var benim? Ben hemen bir yardım istiyorum. Oysaki bu, acele nedir, hiç bilmez: durur durur da ondan sonra eder edeceği yardımı!" demiş.
3 - KARTALLA TİLKİ
EZOP, “Dostluğa hayınlık ettiniz mi, oyun ettiğiniz kimselerin öç almaya güçleri yetmez diye güvenmeyin; onların elinden bir şey gelmese bile, tanrılar o kötülüğü sizin yanınıza komazlar.” diyor ve anlatıyor:
Dişi bir kartalla dişi bir tilki ahbap olmuşlar: "Birbirimize yakın oturalım da dostluğumuz ilerlesin" demişler.
Bunun üzerine kartal havalanmış, ulu bir ağacın tepesine yuva kurmuş, orada yumurtlayıp yavru çıkarmış; tilki de ağacın dibindeki çalılara sokulup orada eniklemiş.
Günün birinde tilki azığını aramaya çıkmış; kartalın da karnı açmış, bir şey bulamayınca çalılığa çullanmış, tilki eniklerini kaptığı gibi yuvasına götürmüş, yavrularıyla birlikte yemiş.
Tilki dönüp de eniklerini göremeyince işi anlamış, anlamış ama ne yapsın? Dört ayaklı bir hayvancağız, oku yok, kanadı yok: Göklerde uçan kartalı yakalayıp öcünü alamaz ki!
Boynunu büküp ah etmiş; başka ne gelir güçsüzlerin elinden?..
Tilkinin ahı tutmuş: aradan çok geçmemiş, kartal dostluğa hayınlık etmenin cezasını görmüş.
Birtakım adamlar kırda oturmuşlar, bir keçi kurban ediyorlarmış; kartal hemen oraya da çullanmış, tanrılar uğruna yakılan etlerden bir parçayı alevler içinden kapıp yuvasına götürmüş.
O gün yel esiyormuş, etin içinde kalan bir kıvılcımı patlatıvermiş; ateş yuvayı sarmış, yavrular uçacak kadar palazlaşmış olmadıklarından tutuşup yere düşmüşler.
Tilki seğirtip gelmiş, analarının gözü önünde yavruları birer birer yiyivermiş.
4 - KARTALLA TONUZLAN
EZOP, “Kimseyi küçük görmeyin. Ne kadar güçsüz olursa olsun, bir gün gelir, o da sizden öcünü alır.” diyor ve anlatıyor:
Bir dişi kartal, bir tavşanın arkasına düşmüş.
Tavşancağız oraya bakmış, buraya bakmış, kimseler yok! Gözüne bir tonuzlan böceği ilişmiş: "Kurtar beni!" diye ona yalvarmış.
Tonuzlan: "Hiç korkma! Ben buradayım!" demiş, sonra kartala dönüp: "Etme! Bu tavşan geldi bana sığındı, kapıp götürme, bana bağışla!" diye çok dil dökmüş. Ama kartal ufacık bir tonuzlanın sözüne mi bakar?
Tavşanı onun gözü önünde yemiş bitirmiş.
Tonuzlan içerlemiş, kartala garaz kesilmiş. Onu hep gözetler, nerelere yuva kurduğunu öğrenirmiş; sonra da yuvaya gider, yumurtaları yuvarlayıp yuvarlayıp kırarmış.
Kartal oraya gitmiş, olmamış, buraya gitmiş, olmamış: Tonuzlan peşinden ayrılmıyor. Kartal, yüce tanrı Zeus'un kuşudur, kalkmış ona gitmiş: "Yavrularımı büyütecek bir yer göster bana" diye yalvarmış.
Zeus: "Bari gel de benim kucağıma yumurtla" demiş.
Ama bu düzeni tonuzlan da görmüş. Hiç durur mu? Hemen pislikten ufacık bir top yapmış, ağzına alıp uçmuş, Zeus'un kucağına atıvermiş.
Zeus: "Şu pisliği atayım üstümden!" diye yerinden fırlamış, yumurtaları hiç düşünmemiş.
Yumurtalar yere düşmüş kırılmış... İşte o zamandan beri kartallar, tonuzlanların çıktığı mevsimde yuva kurmazlarmış.
5 - KARTALLA ALAKARGA, BİR DE ÇOBAN
EZOP,”Güçlülere, büyüklere öyküneyim dediniz mi, hem emekleriniz boşa gider, hem de herkesi kendinize güldürürsünüz.” diyor ve anlatıyor:
Bir kartal, yüksek bir kayanın üzerinden çullanıp bir kuzuyu kapıvermiş.
Onu görünce alakargaya da bir heves gelmiş: "Ben yapamaz mıyım sanki!.. Nem eksik? Ben de kuşum!" demiş. Hemen atılıp, koca bir koça konmaz mı? Tırnakları büklüm büklüm yünlere takılmış, bir türlü kurtaramamış.
O öyle çırpına dursun, öteden çoban da: "Buna ne oluyor?" diye bakarmış. Kalkıp gelmiş, tutup kanatlarının ucunu kesmiş, akşam olunca çocuklarına götürmüş.
Çocuklar: "Bu ne kuşudur?" diye sorunca çoban: "Benim bildiğim alakarga; ama kendisine sorarsan kartalım diyor" demiş.
6 - KANADI KESİK KARTALLA TİLKİ
EZOP, "Gördüğünüz iyiliği unutmayın, ona karşılık siz de bir iyilik edin; ama kötüleri de sizden uzaklaştırmanın bir yolunu bulun." diyor ve anlatıyor:
Adamın biri bir kartal yakalayıp kanatlarının ucunu kesmiş, kümese, tavuklarla ördeklerin arasına salıvermiş.
Zavallı kuşcağız boynunu bükmüş, kederinden yiyip içemez olmuş. Sanırsınız ki tutsak edilmiş bir kral: kümeste öyle dolaşırmış.
Başka bir adam kartalı görüp acımış, parasını sayıp almış, kanatlarını büsbütün yolmuş, yerini pelesenk özüyle ovmuş; kanatlar da yeniden çıkmış. Kartal uçar uçmaz bir tavşan tutup, o iyilik gördüğü adama getirmiş.
Bunu gören bir tilki: "Ne yapıyorsun sen? Ona armağan götüreceksin de ne olacak? Sen asıl ilk efendine bir armağan götür. Şimdiki efendin zaten iyi adam, doğuşundan öyle; ötekinin gözüne girmeye çalış da bir gün seni gene yakalayıp kanatlarını yolmasın" demiş.
7 - OKLA VURULMUŞ KARTAL
EZOP, “Kendi silahımızla vurulduk mu, acısı bir kat daha ağır olur” diyor ve anlatıyor:
Kartalın biri, bir kayaya konmuş, oradan tavşanları gözetlermiş.
Bir adam onu uzaktan görmüş, okunu attığı gibi, ta yüreğinden vurmuş.
Kartal bakmış ki kendisini vuran okun kanatları gene kendi tüyünden...
Bunu görünce büsbütün kötü olmuş: "Öldüğüme yanmam, beni kendi tüylerimle öldürdüler, ona yanarım!" demiş.
8 - BÜLBÜLLE ATMACA
EZOP, “Daha çoğunu bulacaklarını umup ellerindekini kaçıranlar hiç de akıllıca bir iş yapmış olmazlar” diyor ve anlatıyor:
Bülbül, yüksek bir meşeye konmuş, öter dururmuş.
Bülbül olur da ötmez olur mu?
O öter, ama öttüğünü duyan da olur. Bu kez bir atmaca duymuş, karnı da açmış, hemen üzerine çullanıp tırnakları arasına alıvermiş.
Bülbül bakmış ki kurtulmanın yolu yok, yalvarmaya başlamış: "Miniminicik bir kuşum ben, bir başıma bir atmacanın karnını nasıl doyururum? Karnın açsa benden ne istersin? Sen git de koca koca kuşlar tut" demiş.
Atmaca gülmüş bu söze: "Sen beni budala mı sandın? Elime bir av geçirmişim, daha göremediğim bir avın sevdasına düşer de onu bırakır mıyım hiç?" demiş.
9 - BÜLBÜLLE KIRLANGIÇ
EZOP, “Bir kimseyi bir kez bahtı vurup yaraladı mı, o kimse artık o yerden, gönlünde yara açmış o yerden de kaçmak ister” diyor ve anlatıyor:
Kırlangıç, bir gün bülbülü bulmuş: "Bak, ben insanların çatıları altına yuvamı kuruyor, orada yaşıyorum; sen niye gelmezsin?" diye sormuş.
Bülbül: "Eski dertlerimi anımsayıp yeniden dertlenmek istemem de onun için ıssız, gözden uzak yerlerde yaşarım" demiş.
10 - ATİNALI BORÇLU
EZOP, “Çok insan vardır, tek kendi işleri bozulmasın diye, olmayacak şeyler söylemekten, hem de ant içerek söylemekten çekinmezler.” diyor ve anlatıyor:
Bir Atinalının borcu varmış; alacaklısı gelmiş, boğazına yapışmış. Adamcağız: "Şimdi sıkıntım var, ne olur? Bırak da sonra gelirsin!" diye yalvarmışsa da olmamış, alacaklıyı bir türlü razı edememiş.
Ne yapsın? Bir tanecik dişi domuzu varmış, onu getirmiş, alacaklısının önünde satılığa çıkarmış.
Bir alıcı çıkmış: "Bari çok doğurur mu bu hayvan?" diye sormuş.
Borçlu: "Çok doğurur mu da söz mü? Ardı arası gelmez, öyle doğurur:
Demeter bayramında dişi, Athena bayramında da erkek enikleri olur" demiş.
Alıcının şaştığını görünce, bu kez alacaklı söze karışmış: "Ne şaşıyorsun? Hele Dionysos bayramı gelsin, görürsün; bu domuz sana oğlak da doğurur" demiş.
11 - ZENCİ
EZOP, “Bir adam doğuşundan nasılsa, hep öyle kalır” diyor ve anlatıyor:
Adamın biri zenci bir köle almış: "Eski efendisi aldırmamış, temizliğine bakmamış da onun için bu böyle kapkara olmuş" diyerek hamama sokmuş.
Yıkamış, yıkamış, bir daha yıkamış, ama ne su işe yaramış, ne sabun; bir türlü ağartamamış, pek üzerine düştüğü için üstelik bir de hasta etmiş.
12 - GELİNCİKLE HOROZ
EZOP, “Bir kişi doğuştan kötü olmaya görsün! Edeceği kötülüğe bir bahane bulamadı mı, bu kez de açıkça eder” diyor ve anlatıyor:
Gelincik bir horoz yakalamış: "Şunu yiyeceğim, ama bari bir de neden göstereyim!" demiş. "Gece yarısı oldu mu, başlarsın ötmeye, insanları uyutmaz, rahatsız edersin; bari yiyeyim seni kaldırayım ortadan!" demiş.
Ama horoz yanıtını bulmuş: "İnsanları uyandırıyorsam, kötülük olsun diye değil, iyilik olsun diye uyandırıyorum: Kalkıp işlerine bakıyorlar" demiş.
Bunun üzerine gelincik başka bir yandan tutturmuş: "Ben senin ahlâkını da beğenmiyorum: Ana demiyorsun, kızkardeş demiyorsun, bütün tavuklara sataşıyorsun. Olur mu böyle şey?" diye sormuş.
Horoz, bu kez de altta kalmamış: "Sana ne oluyor? Efendilerim hoşnut; tavuklar bol bol yumurtluyor" demiş.
Gelinciğin artık kafası kızmış: "Eee! Çok oldun artık! Seni dil ebesi seni! Sen her söze bir karşılık buluyorsun diye benim karnım zil mi çalacak?" demiş, horozu yiyip yutmuş.
13 - KEDİYLE FARELER
EZOP,” Aklı başında insanlar, birini deneyip de kötülüğünü anladılar mı, bir daha onun düzenine kapılmazlar” diyor ve anlatıyor:
Bir eve fareler üşüşmüş. Bir kedi bunu haber almış, o eve gitmiş; artık fareleri birer birer tutup yiyormuş.
Fareler bakmışlar ki olacak gibi değil, hep yakalanıyorlar: "Bari biz de deliğimizden çıkmayalım!" demişler.
Kedi işi anlamış, o da bir düzen kurmuş. Odada tahta bir takoz varmış, oraya tırmanmış, kendisini asıp ölü gibi öyle durmuş.
Farelerden biri delikten başını uzatıp bakmış, kediyi o durumda görünce: "Kurnazlığına diyecek yok, dostum! Ama ne yalan söyleyeyim? Sen çuval olsan, ben gene yaklaşmam senin yanına!" demiş.
14 - GELİNCİKLE TAVUKLAR
EZOP, “Kötüler asıl meramlarını gizleyip iyilik etmek ister gibi gözükmeye kalkarlar, ama aklı başında kimseler onların düzenini anlayıverir” diyor ve anlatıyor:
Bir gelincik bir çiftlikte birkaç hasta tavuk olduğunu öğrenmiş, hemen hekim kılığına girmiş, yanına da aletlerini alıp oraya gitmiş.
Çiftliğin kapısına gelince içeriye seslenmiş: "Nasılsınız bakalım? Hastasınız diye duydum, iyileştirmeye geldim."
Tavukların hepsi bir ağızdan yanıtlamışlar: "İyiyiz, bir şeyimiz yok bizim; hele sen buradan git, daha da iyi oluruz!" demişler.
15 - KEÇİYLE ÇOBAN
EZOP, “İşlediğin suç açık olduktan sonra, ne etsen saklayamazsın” diyor ve anlatıyor:
Çoban keçilerini toplayıp ağıla götürmek istemiş.
Ama hayvanlardan biri iyi bir ot mu bulmuş, nedir? Bir türlü gelmezmiş.
Çoban kızıp bir taş yakalamış, öyle de güzel nişan almış ki keçinin bir boynuzunu kırıvermiş.
Bunun üzerine: "Ben ettim, sen etme! Aman efendiye söyleme!" diye başlamış yalvarmaya.
Keçi bakmış bakmış: "Haydi ben söylemeyeyim, ama nasıl saklarız? Boynuzlarımdan birinin kırılmış olduğunu her gören göz görmez mi?" demiş.
16 - KEÇİYLE EŞEK
EZOP,” Başkasına kötülük için düzen kuran, kendi kuyusunu kazmış olur” diyor ve anlatıyor:
Bir adamın bir keçisiyle bir de eşeği varmış.
Keçi: "Ona benden daha iyi bakıyorlar! Onu benden daha iyi yediriyorlar!" diye eşeği kıskanmış.
Bir kurnazlık düşünmüş, eşeğe demiş ki: "Ne olacak bu senin durumun? Bir değirmen taşına koşarlar, onu çevirirsin, bir arkana yük vururlar, onu taşırsın! Bir gün rahat ettiğin yok... Ben senin yerinde olsam ne yaparım, bilir misin? Bir hendeğin yanından geçerken saralıymışım da saram tutmuş gibi yuvarlanıveririm, belki birkaç gün dinlenirim!"
Keçi işte böyle demiş, eşek de inanmış onun sözüne, hendeğin yanından geçerken kendini atıvermiş. Bütün vücudu yara bere içinde kalmış.
Efendisi hemen bir baytar getirmiş, ondan ilaç sormuş. Baytar, eşeğin ötesine berisine bakmış, en sonunda: "Bir keçi ciğeri bulup kaynatacaksın, suyunu bu hayvana içireceksin; iyileştirmenin başka yolu yok" demiş.
Adamcağız da tek eşeği iyileşsin diye keçiyi gözden çıkarmış, kesivermiş.
17 - ÇOBANLA YABAN KEÇİLERİ
EZOP, “Daha yeni tanıdığın bir adam sana, kırk yıllık arkadaşlarından çok dostluk gösteriyorsa, sakın kanma onun sevgisine. Bil ki arkadaşlığınız ilerledikten sonra, o başkalarıyla tanışırsa bu kez de seni bırakır, onların yüzüne güler” diyor ve anlatıyor:
Çoban keçilerini otlağa götürmüş, bir de bakmış ki hayvanlarının arasına yaban keçileri karışmış.
Hiç ses etmemiş, akşam olunca hepsini alıp ağıla götürmüş.
Ertesi gün bir fırtına kopmuş. Çoban hayvanlarını dışarı çıkaramamış, hepsine de içeride bakmak zorunda kalmış.
Ama kendi keçilerine birer tutam ot vermiş: "Ölmesinler, yeter!" demiş; ötekilerini ise kendisine bağlanıp da kaçmasınlar diye bol ot vererek iyice beslemiş.
Fırtına geçip de hava düzeldikten sonra hepsini almış, çayıra çıkarmış; yaban keçileri dağı bulunca dağılıp kaçıvermişler.
Çoban: "Ben size o kadar iyi bakayım da siz böyle kaçıveresiniz! Amma da nankörmüşsünüz ha!" deyince, keçiler dönüp: "Biz senden asıl onun için kaçıyoruz ya! Bizi daha dün buldun, kaç yıllık keçilerinden daha iyi baktın; yarın da başkasını buldun mu, bizi bırakıp onların yüzüne gülersin!" demişler.
18 - ÇİRKİN KARAVAŞLA APHRODİTE
EZOP, “İnsan, hele soyu sopu belirsiz, yüzü gözü de çirkin olursa, kötü yollardan zengin oldum diye koltuklarını kabartıvermemeli” diyor ve anlatıyor:
Hem çirkin, hem de kötü huylu bir karavaş efendisinin gözüne girmiş, koynuna girmiş.
Ondan kopardığı paralarla süslenmiş, püslenmiş, hanımına nispet etmeye başlamış.
Aphrodite'ye de saçılar saçıp kurbanlar keser, kendini öyle yaptığı için teşekkür edermiş.
Bir gece Aphrodite onun düşüne girmiş, demiş ki: "Saçıların da senin olsun, kurbanların da! Ne diye güzel yapacakmışım seni? Ben asıl o adama, seni güzel bulan efendine kızıyorum."
19 - AISOPOS TERSANEDE
EZOP, “: İnsan kendinden ince, kendinden akıllısıyla alaya kalkarsa, öyle bir payını alır ki!” diyor ve anlatıyor:
Masalcı Aisopos'un bir gün boş vakti varmış; kalkmış, bir tersaneyi gezmeye gitmiş.
Orada çalışan işçiler: "Şunu kızdıralım, bakalım ne olacak?" deyip alaya başlamışlar.
Aisopos dönmüş demiş ki: "Eskiden yalnızca boşlukla su varmış; Zeus bir başka öğe daha belirsin istemiş; adını toprak koymuş, denizi üç kez içeceksin diye buyurmuş. Toprak bir kez içmiş, dağları ortaya çıkarmış; bir kez daha içmiş, kırlar, ovalar gözükmüş. Üçüncüsünü içmeye kalkarsa, karışmam ha! Size bu dünyada hiçbir iş kalmaz."
20 - İKİ HOROZLA BİR KARTAL
EZOP, “Tanrı, böbürlenen kullarını sevmez; sessizlerden, zavallılardan yanadır” diyor ve anlatıyor:
İki horoz, tavuklar yüzünden dövüşüyorlarmış; biri ötekini kaçırmış.
Yenilen bir çalılığa çekilip oraya saklanmış; yenense havalanmış, yüksek bir duvarın üstüne çıkmış, böbürlene böbürlene ötmeye başlamış.
Yukarıdan bir kartal geçiyormuş; horozun sesini duyunca üstüne çullanmış, almış götürmüş; kuytu çalılığa sinen horozsa tavukları istediği gibi arkasına takıp yaşamış.
21 - HOROZLARLA KEKLİK
EZOP, “Baktınız ki komşularınız kendi analarını babalarını, soylarını soplarını rahat bırakmıyor, size de kusur ederlerse hemen kızıvermeyin” diyor ve anlatıyor:
Adamın biri evinde horoz besliyormuş; bir gün çarşıda bir keklik bulmuş, onu da alıp, horozlarla otursun diye kümese getirmiş.
Horozlar kekliği dövmüşler, kovalamışlar, etmedikleri eziyet kalmamış.
Zavallı keklik: "Ben yabancıyım, onların soyundan değilim de onun için beni istemiyorlar" diye üzülür dururmuş.
Ama bir gün bakmış ki horozlar birbirleriyle de boyuna dövüşüyor, kan içinde kalmadan ayrılmıyorlar.
Bunun üzerine demiş ki: "Bu horozlar beni dövüyor diye ben neden yanıp yakınıyorum? Birbirlerine de kıyıyor onlar, kendilerini de esirgemiyor!"
22 - BALIKÇILARLA PALAMUT
EZOP, “Uğraşır, çabalarsın, bir şeyi elde edemezsin; bir de bakarsın ki kısmet ayağına getiriverir” diyor ve anlatıyor:
Balıkçılar balığa çıkmış, uğraşmış, bir şey tutamamışlar; kayıklarına oturmuşlar: "Nedir bu bizim başımıza gelen?" diye düşünürlermiş.
Tam o sırada, daha büyük bir balığın elinden kurtulmaya çalışan bir palamut, can korkusuyla kendini kayığa atıvermiş.
Balıkçılar alıp kente götürmüşler, orada satmışlar.
23 - TAŞ TUTAN BALIKÇILAR
EZOP,”Yaşamın ne kadar değişik olduğuna bakalım da her işimizi başarıyla bitireceğimizi sanmayalım; günün güzeli olur da fırtınalısı olmaz mı?” diyor ve anlatıyor:
Balıkçılar koca bir çökütmeyi kayıklarının arkasından sürüklüyorlarmış.
Ağır olduğu için pek seviniyor: "İşimiz iş bugün!" deyip keyiflerinden oynuyorlarmış.
Ama çökütmeyi kumsala çekip de açınca bir de ne baksınlar? İçinde bir iki balıkla bir yığın taş, bir yığın kum var. Pek canları sıkılmış:
Çok balık tutamadıklarına değil, asıl sevinçlerinin karınlarında kaldığına üzülmüşler. İçlerinde bir yaşlı varmış, o demiş ki: "Bırakın bu yanıp yakınmayı, arkadaşlar! Derler ya: Acı, sevincin kardeşiymiş, nereye olsa birlikte giderlermiş; biz de pek sevinmiştik, elbette başımıza bir şey gelecekti!"
24 - KAVAL ÇALAN BALIKÇI
EZOP, sırasız iş görenlerin durumunu şöyle anlatıyor:
Bir balıkçı varmış, güzel kaval çalarmış.
Bir gün kavalını da almış, ağını da almış, denize çıkmış, bir kayanın üstüne çıkıp orada kavalını çalmaya başlamış. "Balıklar şimdi duyacak, bu sesten hoşlanıp birer birer denizden çıkacak, gelecekler bana!" diyormuş.
Çaldıkça çalmış, çaldıkça çalmış, ama ne gelen var, ne giden!
Bakmış olacak gibi değil, kavalı bir yana bırakmış, serpmeyi suya salmış, birçok balık tutmuş.
Ağdan çıkarıp kuma sermiş; onların zıpzıp sıçradığını görünce: "Sizi edepsiz hayvanlar sizi! Demin ben kaval çalarken oynamıyordunuz, şimdi ben bıraktım, başladınız zıplamaya!" demiş.
25 - BALIKÇIYLA İRİLİ UFAKLI BALIKLAR
EZOP, “Yoksullar bir işten kolayca sıyrılır, ama herkeslerin zengin diye bildiği kimseler tehlikeyi çabuk çabuk atlatamazlar” diyor ve anlatıyor:
Bir balıkçı ağını denizden çekip, iri balıkları tutmuş, kumun üzerine sermiş; ama ufak balıklar, deliklerin arasından kaçıp kurtuluvermişler.
26 - BALIKÇIYLA İZMARİT
EZOP, “Daha büyük bir kazanç umduğu için elindekini küçüktür diye salıvermek akıllı adam işi değildir” diyor ve anlatıyor:
Balıkçının biri ağını denizden çekince içinde bir izmarit bulmuş.
İzmarit başlamış balıkçıya yalvarmaya: "Ben daha ufacığım, beni şimdi tutacaksın da ne olacak? Sen şimdi beni bırak, hele ben büyüyeyim, koca bir balık olayım, o zaman gene tutarsın, bak ne kadar kazanırsın!" demiş.
Balıkçı: "Sen beni budala yerine mi koyuyorsun? Yarın tutacağım balık bugünkünden büyük olacakmış diye bugün tuttuğumu elimden kaçıracak adam mıyım ben?" demiş.
27 - SU DÖVEN BALIKÇI
EZOP, “Halkı avuçlarının içine alıp oynatmak isteyenler, ülkeyi ikiliğe saldılar mı, işlerine pek gelir” diyor ve anlatıyor:
Bir balıkçı, bir ırmakta balık tutuyormuş. Ağlarını germiş, suyu bir kıyıdan öbür kıyıya kapatmış; sonra bir sicimin ucuna bir taş bağlamış, balıklar şaşırıp sersemleşsin de kendilerini ağa atsınlar diye başlamış suyu dövmeye.
Oralarda oturanlardan biri gelmiş, balıkçıya çatmış: "Ne vuruyorsun böyle, be adam? İçtiğimiz suyu bulandırmak mı istiyorsun" demiş.
Balıkçı "Ne yapalım? Sizin suyunuz bulanmasın diye ben acımdan mı öleyim?" demiş.
28 - MARTI KUŞU
EZOP,” Nice insanlar vardır, kendilerini düşmanlarından korurlar ama hiç farkına varmadan, düşmandan da daha tehlikeli dostların eline düşerler” diyor ve anlatıyor:
Martı kuşu yalnızlığı sever, bunun için de hep denizlerde yaşar.
Derler ki insanlardan korunmak için gider, yuvasını da deniz boyundaki kayalar üzerine kurarmış.
Böylece bir martı, yumurtlama vaktinde, bir buruna gitmiş, suların üzerinde bir kaya bulup oraya yuva kurmuş.
Ama yiyecek aramaya çıktığı bir gün yel esmiş, deniz kudurmuş, ta kayanın tepesine yükselip martının yavrularını boğmuş.
Martı dönüp de başına gelenleri görünce: "Eyvahlar olsun! Ben karaların düzenlerinden korkup sulara sığınmıştım; meğer deniz daha hainmiş!" diye ağlayıp inlemiş.
29 - MENDERES'TEN SU İÇEN TİLKİLER
EZOP, “Nice insanlar vardır, kurum satacağız diye kendilerini tehlikeye atarlar” diyor ve anlatıyor:
Bir gün tilkiler Menderes boyunda toplanmışlar: susamışlar da su içmek istiyorlarmış.
Ama su şarıldaya şarıldaya aktığından korkmuşlar, yaklaşmaya bir türlü cesaret edememişler. Birbirlerini yüreklendirmeye çalışmışlarsa da olmamış, o köpüren suyun yanına varmayı hiçbiri göze alamamış.
İçlerinden birinin kabadayılığı tutmuş: "Bu ne korkaklık be! Aranızda bir tane de mi yiğit yok?" demiş, kendisinin de onlar gibi tabansız olmadığını göstermek için suya atılmış.
Akıntı onu almış, ırmağın ta ortasına sürüklemiş.
Ötekiler kıyıdan seslenmişler: "Bizi bıraktın da nerelere gidiyorsun? Gel şuraya da nereden tehlikesizce su içebiliriz, bize bari onu göster" diye bağırmışlar.
Öteki, kendini akıntıdan kurtaramayacağını anlayınca, yiğitlik gene kendinde kalsın diye: "Hele durun biraz; kentte bir işim var benim, birini göreceğim; dönüşte uğrar, nereden su içeceğinizi gösteririm size!" demiş.
30 - KARNI ŞİŞMİŞ TİLKİ
EZOP,” Zaman, her zorluğu gidermenin yolunu bulur” diyor ve anlatıyor:
Tilkinin biri bir meşenin önünden geçiyormuş, kovuğa bakmış, biraz ekmekle biraz da et görmüş.
Olur a! çobanlar bırakmıştır.
Tilkinin karnı açmış, hemen ağacın kovuğuna girip eti de, ekmeği de yemiş.
Ama karnı şişince kapı dar gelmiş, bir türlü çıkamamış, sızlanıp inlemeye başlamış.
Oradan başka bir tilki geçiyormuş, iniltileri duyunca merak etmiş, gelip nedenini sormuş.
Olan biteni öğrenince: "Hiç tasalanma! Bu yediklerin nasıl olsa erir, sen yine eski durumuna dönersin, girdiğin gibi de çıkarsın" demiş.
31 - TİLKİYLE BÖĞÜRTLEN
EZOP, “İnsanlar arasında öyle budalalar vardır ki kötülerin kötülüğüne bakmaz, onlardan yardım görebileceklerini sanırlar” diyor ve anlatıyor:
Tilki, bir çitten aşarken ayağı kaymış, düşmeyeyim diye böğürtlene tutunmak istemiş.
Böğürtlenin dikenleri ayaklarını kanatmış; canı acıyınca: "Bu da ne! Ben senden yardım bekliyorum, sen bana büsbütün kötülük ediyorsun!" demiş.
Böğürtlen: "A kardeş, sen de ne diye bana sarılmaya kalkarsın? Bilmez misin? Benim huyum gelip geçene sarılıp yolundan alıkoymaktır!" demiş.