Mantar Hastalıkları | Estetik Haber
Yazar: Uzm. Dr. Aysun Tekeli Kategori: Doktor Yazıları, Kadın Ve Sağlık 7 Mayıs 2014	0 1,967 Views
İnsanın çevresinde, diğer insanlarda, hayvanlarda ve toprakta binlerce çeşit mikroorganizma bulunmaktadır.Bunların bir kısmını mantar adı verilen parazitler oluşturur. Mantarların bazıları saprofit olarak canlıların üzerinde yaşar, ancak bazı koşullarda patojen hale geçerler, bazıları ise her zaman patojendirler. Eskiden bir insanın mantar hastalığına yakalanması için o mantarla enfekte olması yeterli sayılırdı, ancak şimdiki bilgilerimiz, mantar hastalıklarında konak organizmanın immünitesinin enfeksiyonun oluşmasında doğrudan rol oynadığı yolundadır. Böylece çevrede bol miktarda bulunan mantarlarla neden herkeste enfeksiyon olmadığı veya yakın ilişki içindeki aile bireylerinin birinde hastalık varken neden kolayca diğerine bulaşmadığı açıklanabilir .
Mantarlar genelde yüzeyel ve derin olmak üzere iki grupta incelenirler. En sık görülen pratik yaşamda önemi olanlar, yüzeyel mantar hastalıklarıdır. Bunlar mukozalar, saçlıderi, vücut derisi ve tırnaklarda yerleşerek çeşitli hastalık tabloları yaparlar.
Dokularda mantar aranması çok dikkatle yapıldığında kolaydır ve basit laboratuvar koşullarında gerçekleştirilebilir.
Pratikte mantarların varlığının bilinmesi yeterlidir ve pek çok klinik tablo bu bulgu üzerine tedavi edilebilir. Sık görülen mantar hastalıklarını kısaca gözden geçirecek olursak;
KANDİDAL ENFEKSİYONLAR (MONİLİAZİS, LEVÜRİT
Genelede organizmada fırsatçı olarak bulunan kandidalar, immün sistemdeki bozukluklara bağlı olarak patojen hale geçer ve hastalık meydana getirirler. İmmün yetmezlik hastalıkları, diyabet, kemoterapi, yüksek doz antibiyotik ve steroid tedavisi, derinin massere olması, çatlakların oluşumu kandidalara zemin hazırlar. Kandidalar küçük bebeklerde pamukçuk adı verilen ve çok sık görülen tabloyu yaparlar, yine çok sık rastlanan kundak dermatiti meydana getirirler.Bazen erişkin ve özellikle yaşlı kimselerin dil ve ağız mukozasında kandidal glosit, kandidal perleş tablosunu yaparlar.
Kandidalarla, özellikle ev işi gören kadınlarda, aşçı, bulaşıkçı, çaycı, laborant, çamaşırcı gibi eli su-sabun ve deterjanlar içine bulunan işlerde çalışanlarda el parmak aralarında; ayaklarında teri geçirmeyen postallarla veya sentetik pabuçlarla uzun süre çalışan yürüyüş veya spor yapanlarda(atlet ayağı) veya ayak parmak aralarını kurulamayanlarda parmakların aralarında koyu kırmızı bir çatlak ve çevresinde beyaz massere bir alandan oluşan levürit de denen bir klinik tablo, yine tırnaklarda kandidal onikoz(tırnak mantarı) ve tırnak çevresinde kandidal perioniksis (dolama)meydana gelebilir. Yine şişman ve yaşlıca kimselerde karın, koltukaltı ve göğüs kıvrımlarında yaygın bir kızarıklık ve derinin ter ve basınçla yumuşaması, çatlaması ve suda kalmış bir deri gibi beyaz ve kabarıkça hal alması anlamına gelen maserasyon, koku, sulantı, çevrenin yer yer beyazlaşması ve bitişme yerinde acıyan çatlaklar şeklinde kandidal intertrigo meydana gelebilir çok sık görülen bir tabloyada gereksiz ilaçların ve pudraların sürülmesi, olayı uzatır ve iyileşmeyi önler.
SAÇLI DERİ MANTAR HASTALIKLARI
En sık rastlantı çocukların saçlı derisinde oluşanlardır. Hiçbir tedavi yapılmasa da pübertede yağ bezlerinin salgılamaya geçmesi ve deri PH’ ının değişmesi sonucu kendiliğinden iyileşirler.Ancak saç kaybı yapabileceği için tedavisiz bırakılmamalıdır.
Favus ise pübertedeki hormonal değişmelere bağlı olarak iyileşmeyen,yaşam boyu devam eden, tüm saçları yok eden, ayrıca ailenin diğer bireylerine de bulaşarak onlarında kel kalmasına neden olan bir türdür.
Saçlı deri mantar hastalıklarından sık görülen bir klinik tablo da Kerion Celsi diye adlandırılan derin ve iltihaplı bir türdür.
Saçlı deri enfeksiyonları sırasında, çocukların gövdelerinde nonspesifik bazı deri döküntüleri olabilir. İd reaksiyonu denen bu belirtiler hastalığın tedavisiyle kendiliğinden iyileşirler.
DERİYİ TUTAN MANTAR HASTALIKLARI
GÖVDEDE ,EL VE AYAKLARDA (TİNEA KORPORİS,TİNEA CRURİS, TİNEA MANUM, TİNEA PEDİS)
Çeşitli mantarlarla gövdede, kol, bacak, el ve ayaklarda, kasıklarda ve koltuk altında hastalıklar oluşabilir.
En sık görülen, gençlerde ve orta yaşlarda çok rastlanan mantar enfeksiyonu pityriazis versikolor (PV)dur. Malesezya furfur denen etkenle olan bu hastalığın boyun, göğüs, sırt, koltukaltı bölgelerinde kahverengi / beyaz lekeler ve üzerinde gelişen ince kepeklenmelerle tipik bir görüntüsü vardır.
Genital bölgeyi tutan durmda eşler hastalığı birbirine bulaştırabilmektedirler.Bazen hastalar genital bölge muayenesinde utandıklarından, uzun süre hekime gitmezler ve eczaneden veya komşudan aldıkları ilaçlarla idare etmeye çalışırlar.
TIRNAK MANTARI (TİNEA UNGUİUM)
Çeşitli mantarlar tırnaklarda enfeksiyon yapabilirler. Ayak tırnakları, el tırnaklarından, ayak başparmakları da diğer ayak parmaklarından daha sık hastalanır. Hasta tırnak sararır, yağ dökülmüş gibi bir renk alır, uzunlamasına çizgiler belirir, kolay kırılabilir bir hal alır, kalınlaşır ve iyi beslenemediği için büyümesi yavaşlar. Renk değişikliği tırnağın tümünde veya belli bir bölümünde olabilir. Kalınlaşan tırnak, zamanla travmalarla ve ayakkabıların da vurmasıyla iyice deforme olur. Tırnak çevresi ete gömülerek şiddetli ağrı yapabilir, buradan fokal enfeksiyona yol açılabilir.
Günümüzde hijyenik şartlardaki iyileşme, tedavide kullanılan ilaçlardaki gelişme ve yaygınlaşma mantar hastalıklarının görülme sıklığını, özellikle saçlı deridekileri, azaltmış olmakla birlikte ayak mantarı ve tırnak mantarı sık karşılaşılan hastalıklardır.
Derinizde yukarıda belirtilen bulgularda herhangi birine rastladığınızda Dermatoloğunuza başvurmanızı öneririz.
Kadın ve Sağlık Mantar Hastalıkları	2014-05-07
Etiketler:Kadın ve Sağlık Mantar Hastalıkları
Önceki: Yüz Yogası İle Gençleşin
Sonraki: Cilt Çatlaklarını Önleme İpuçları