Bagrat Şınkuba ve Ömer Büyüka – Abhaz Dernekleri Federasyonu Ana Sayfa
Abhazya'dan haberiniz var mı? Abhazfed'den “Ayrılıkçı Abhazlar“ tanımına tepki Abhazlar'dan sandık gerginliği açıklaması Abhazya Tam Yetkili Türkiye Temsilcisi İnar Gitsba Basın Toplantısı Düzenledi Abagba Refik Basar Aramızdan Ayrıldı. Ana Sayfa
Published On: Sal, Şub 25th, 2014 Makaleler / Uncategorized | By abhazfed Bagrat Şınkuba ve Ömer Büyüka
Tags Bagrat Şınkuba ve Ömer Büyüka
26 Şubat ikisinin de ölüm yıldönümü. Ömer Büyüka’yı 2001′de, Bagrat Şınkuba’yı 2004′te kaybettik. İkisi de ışıklar içinde olsun, ruhlarının kavuştuğundan eminim. Çok değer verdiğim ve yakın bulduğum iki büyüğümdü. Abhaz alfabesi ile okuyup yazmayı öğrenince Ömer Büyüka’dan ödünç kitap istemiştim, o da bana önce Bagrat Şınkuba’nın şiir kitabını vermişti. Onun dilini ve şiirlerini çok beğendiğini, bu şiirlerin benim dilimi geliştirmeme yardımcı olacağını söylemişti. Gerçekten o şiirleri defalarca okudum, hatta bir tanesini ezberledim, arkadaşlarla bir araya gelince hep okurdum. Bu gün de çoğu dizeleri aklımda, “Çüaçüa” adındaki bu şiir, bir köylü ile bülbülü anlatıyordu, şiirin öyle bir ritmi vardı ki insan okurken kendini bülbül sanıyor, şakıyordu. Bagrat Şınkuba’nın şiirleri baharı bitmeyen bülbül gibiydi.
Bagrat Şınkuba’yı ilk kez Türkiye’ye geldiğinde görmüştüm, grup halinde gelmişlerdi, kaldıkları otele gidip ziyaret ettim. Yıllar sonra Abhazya’da rastladığım bir ressam beni tanıyıp yanıma geldi ve bu olayı anlattı. O zaman Bagrat Şınkuba’nın yanındaki gençler arasında o da varmış, Ömer Büyüka’nın evine gitmişler, Bagrat Şınkuba ile Ömer Büyüka konuşurken ressam R. Gablia da çaktırmadan ikisinin ayrı ayrı karikatürlerini yapmış. Ben bunu duyunca çok heyecanlandım karikatürlerin kopyasını istedim, ertesi akşam hem karikatürleri getirdi hemde güzel bir tablo hediye etti.
Benim hiç unutamadığım, savaştan on ay sonra Abhazya’ya gidişimizdi. Trabzon’dan gemiyle gitmiştik. Mıku Meydanında yapılan toplantıda Bagrat Şınkuba çok etkileyici bir konuşma yapmıştı. Sonra diasporadan giden konuklara yemek verildi, bin kişiden fazlaydık, ilk kez böyle kalabalık ve düzenli bir yemek görmüştüm ve sofrayı Bagrat Şınkuba ile yanındaki iki yaşlı Abhaz yönetiyordu. Beni ısrarla yanına çağırdı ve masada tam karşısına oturttu. O gün Cihan Candemir de yanımdaydı, öyle güzel bir sofra yönetimi yaptı ve öyle güzel yemekler yedik, Cihan; “ben çok ülke gezdim şu an yaşadıklarımı hiçbir ülkede yaşamadım” diye mutluluğunu dile getirdi. Ben bir şairin halkıyla bu denli bütünleşmiş olmasını hayranlıkla izledim. Yemekten sonra otobüslerimize binip Sohum’a döneceğimiz sırada hiç unutamadığım bir görüntü ile karşılaştım. O sofrada oturan yaşlılardan biri otobüs durağında ayak da durup bizi geçirmek için el sallıyordu, bir baktım tek ayağı yoktu. Biz hareket edinceye kadar tek ayak üstünde durdu. O gün o ülkede savaşın yok edemediği bir insanlık gördüm.
Konusunda böylesine ünlü olan kişilerin eserleri kadar kişisel yaşamlarını da merak ederim. Sanırım 1974 yılıydı Abhazya ile olan yazışmalarımızda Bagrat Şınkuba’nın bir kitabını film yaptıklarını öğrendim. “Axtarpa Şkuakua” ”Beyaz Başlık” adlı bu film aslında bir halk kahramanının öyküsüydü. Bu öyküyü okuduktan sonra Bagrat Şınkuba’nın yaşamı daha da ilgimi çekti. O Cumhurbaşkanlığı da yapmıştı ama o hep, halkının arasında sıradan bir Abhaz gibiydi. Abhazya’nın bağımsızlığı söz konusu olduğunda yaptıkları ise dillere destandı. Ölümünden sonra yayınlanan günlüklerini okudum ve çok hoşuma gitti.
Şöyle yazmış günlüklerinin birinde; “ Ben çiftçi bir ailede doğdum, en sevdikleri şey ekip biçmekti, toprağı yutarlardı sanki. Avcılık, seyahat, ticaret gibi şeyleri bilmezlerdi. Tek yaptıkları şey ekip biçmek, bolca yiyecek içecek stoklayıp misafir ağırlamaktı. Sabahlara kadar oturur, yer içer, şarkı söyler, masal, hikaye anlatırlardı, bilmeceler, taşlamalar, destanlar, fıkralar bana ana sütü gibi gelirdi. Dedem Hristiyan’dı ama o her şeyden önce çok tanrılı geleneksel dinine bağlı olduğu için güneşe benzeyen bir hampal alıp Alişkintar dağına döner dua ederdi. Suda haşlanan bu hampalların bazıları hayvancılık tanrısı Aytar’a, bazıları bağ bahçe tanrıçası Caca’ya, bazıları arıcılık tanrıçası Anana’ya, bazıları suların tanrıçası Zızlan Zahkuajü’a ilişkindi, halk inanışları ve öyküleri iliğime kadar işlemişti… Bizim evimize 1926 yılına, yani benim ilk okula başladığım tarihe kadar hiç kitap girmemişti. Ama daha sonra kalemim bu öykülerden çok beslendi.”
Abhaz dili en eski yazılı dillerden biri ve çok zengin sözlü ürünlere sahip olmasına karşın, yazı dilini ve edebiyatını geç geliştirdi. Abhaz yazı dili ve edebiyatının babası D.Gulya’dır. Bu yıl 140. doğum yılı kutlanan Gulya her Abhaz şairi ve yazarının önderidir. Bagrat Şınkuba’nın genç bir şair olarak ortaya çıktığı günlerde Gulya’nın onu fark etmesi ve şiirlerinden övgüyle söz etmesi şairin unutamadığı anılardandır.
Bagrat Şınkuba günlüklerinde Gulya’dan sonra gelen ve genç yaşta yaşamını yitiren İva Koğonia’dan da söz ediyor.
“1928 yılıydı, Liza adında bir bayan komşumuz vardı. İva öldü ! İva öldü! diye bağırıp ağlamaya başlayınca hepimiz gittik. Baktım kadın İva Koğonia’nın kitabını masanın üstüne koymuş, ona dönüp ağıt yakarak ağlıyordu. O güne kadar ölen bir Abhaz erkeğinin arkasından atını eyerleyip avluya dikip ona ağıt yakarak ağladıklarını, ya da ölenin silahını, elbisesini veya portresini önlerine koyup ağıt yakanları çok gördüm ama bir adamın kitabı üzerinde ağıt yakarak ağlayanı hiç görmemiştim” diyordu.
Bir keresinde ona hiç unutamadığım şeyin, savaştan 10 ay sonra Abhazya’ya geldiğimde torunu gibi elimden tutup yanından hiç ayırmaması olduğunu söylemiştim. Kongre salonunda kendisine ayrılan en ön sıranın, arkasındaki ve yanındaki tüm koltuklar boş bırakılmıştı. Neden böyle yapıldığını merak ettim. Sonra gördüm ki insanlar gelip onun önünde saygı ile eğilip geri gidiyorlardı. Halkı tarafından bu kadar sevilen ve sayılan bir şair olmak ne güzel diye düşündüm.
O zaman Bagrat Şınkuba’ya şöyle bir soru sorma cesaretinde bulundum. Savaş nedeniyle yakınını kaybetmeyen bir tek Abhaz kadını yoktu, bütün kadınlar simsiyah yas giysileri içindeydi. Savaşın çirkin yüzünü görmemek mümkün değildi, duvarlar yıkık dökük, arşivler kütüphaneler yanmış kül olmuş, heykeller delik deşik, bir de simsiyah giysili ve hüzün dolu kadınlar, insanların moralini çok bozuyordu, düşmanın bundan sevinç duyduğu kuşkusuzdu. Bagrat Şınkuba’ya, siz halkınız tarafından bu kadar çok sevildiğinize göre halkın acılarından ötürü karalar giymelerini engelleyebilirsiniz, bu görüntüyü düşmana inat renklendirebilirsiniz, dedim.
Diaspora’nın hayırlı evladı Ömer Büyüka’ya gelince. Ne yalan söyleyeyim içim burkuluyor, diaspora aydınlarını düşündüğümde onu benden başka kimsesi olmayan öksüz bir çocuk gibi görüyorum. Sonra Anayurd’un can insanları geliyor gözümün önüne, onu da anlayan, değer veren, seven birileri var diye seviniyorum. Böyle söylediğim için bağışlayın. Ömer Büyüka gibi bir değeri sevmek onu ölüm ve doğum günlerinde hatırlamak değildir. Eserlerini okumak, tanımak, tanıtmak, hakkında bir şeyler yazmak, filmini çekmek, kısaca yolunda yürümektir.
Ömer Amca’nın sağlığında uzun bir biyografik söyleşi yaptım, vefatından sonra da onun yaşamı etrafında şekillenen “Ömer Büyüka’nın Yanında 35 Yıl” diye bir kitap yazdım. Her ikisi de Abhazya’da dergi ve gazetelerde yayınlandı. Onun dışında bir şey yapamamış olmak beni üzüyor.
Failatün failatün failat !… dermiş.
Abhazya’dan bir şair, bir şiir göndermiş, şiirde yine soykırım yapıldığını ima eden dizeler varmış, telefon etti, acele gel dedi, gittim.
Türk Basının Abhazya Mesaisi
Abhazya Cumhuriyeti Kurucu Devlet Başkanı Vladislav Ardzınba'nın cenaze töreni
Son Yazılar	Abhazya’dan haberiniz var mı?
Abagba Refik Basar Aramızdan Ayrıldı.
Talat Öztürk Atırşba Aramızdan Ayrıldı…..
Hacımba: “Sohum Havalimanı’nın Açılması İçin ICAO’ya Başvurduk, Yanıttan Umutluyuz”
Abhaz Kurtuluş Savaşı’nda İlk Direnişi Organize Eden Givi Agrba Aramızdan Ayrıldı
Sayın R.Hacımba’yı Cumhurbaşkanı Seçilmesinden Dolayı Kutlarız.
Ağustos 2014 Temmuz 2014 Haziran 2014 Mayıs 2014 Nisan 2014 Mart 2014 Şubat 2014 Ocak 2014 Aralık 2013 Kasım 2013 Ekim 2013 Eylül 2013 Ağustos 2013 Temmuz 2013 Haziran 2013 Mayıs 2013 Nisan 2013 Mart 2013 Şubat 2013 Ocak 2013 Aralık 2012 Kasım 2012 Ekim 2012 Eylül 2012 Ağustos 2012 Temmuz 2012 Haziran 2012 Mayıs 2012 Nisan 2012 Şubat 2012 Kategoriler	Abhazyadan Haberler
Tüm hakkı saklıdır. İzinsiz kullanılamaz Copyright 2014 Bu site KadyaWeb alt yapısı ile yapılmıştır.