Kanser Riskini Yüzde 40 Azaltmak Mümkün - Sağlık Rehberi
Sağlıksız beslenme, sigara ve alkol kullanımı, kimyasal maddelere maruziyet... Kanser vakalarında son yıllarda yaşanan artışın en önemli nedenleri çevresel faktörler olarak biliniyor. Ancak bu etkenlerden uzak durarak ve yaşam tarzı değişiklikleri yaparak kanser riskinizi azaltabilirsiniz. Memorial Ankara Hastanesi Tıbbi Onkoloji Bölüm Uzmanları, kanserden korunma yolları hakkında bilgi verdi.
Kanserden korunmak için çevresel faktörlere dikkat
Genlerin bazı kanserlere karşı yatkınlığa neden olup olmadıkları konusundaki araştırmalar halen devam etmektedir. Kalıtımsal geçiş gösteren kanserler, tüm kanserlerin sadece %5-10’unu oluşturmaktadır. Tümör gelişimini önleyen tümör baskılayıcı genlerdeki bir bozukluğun kalıtımsal olarak aktarılması ve sigaranın katkısı ile bireyler kansere yatkın bir hale gelebilmektedirler. Meme ve yumurtalık kanserinin kalıtımsal geçişine ait bazı genler tespit edilmiştir. Kalın bağırsakta polip gelişimine genetik bir yatkınlık, kalın barsak kanseri gelişim riskini artırmaktadır.
Genetik ve/veya çevresel faktörlerin etkisiyle normal hücreyi anormal hücreye, anormal hücreyi de kanser hücresine dönüştüren zincirleme olaylar başlar. Hücredeki değişiklikleri vücudun bağışıklık sisteminin tanımaması ile de anormal hücrenin bölünmesi ve çoğalması ile kanser gelişir. Birçok kanser hücresi oluşumunda, sigara içimi ve sağlıksız diyet gibi yaşam tarzı faktörlerinin rolü olduğuna dair kanıtlar mevcuttur. Karsinojenik etkiler her hücrenin genetik bilgilerini içeren DNA yapısına zarar verir. Bozulmuş genetik yapısı ile vücudun denetiminden çıkan hücre, kontrolsüz olarak bölünmeye başlar. Çoğalan hücreler anormal bir kitle veya şişlik olarak karşımıza çıkar. Gelişim, çevredeki sağlıklı dokulara doğru devam eder, bundan kopan hücreler kan ve lenf sistemi yoluyla vücudun diğer yerlerine yayılarak (metastaz) yaygın kanser tablosu geliştirir.
Türkiye'de en sık görülen kanserlerin önemli bölümü çok ucuz, etkin ve kolay uygulanabilen halk sağlığı tarama yaklaşımları ile erken fark edilebilmektedir. Örneğin, meme kanseri için memede kitle, rahim ağzı kanseri için cinsel ilişki sonrası kanama, kalın bağırsak kanseri için dışkıda kan, cilt kanseri için deride şekil veya renk değiştiren cilt lekeleri, gırtlak kanseri için iki haftayı geçen ses kısıklığı erken uyarıcı belirtilerdir. Toplumun bu bulgular için duyarlı olması durumunda, ilgili kanserlerin erken tanınması ve tam olarak şifa edilmesi mümkün olabilmektedir.
Güncellenme Tarihi: 10 Mart 2014 Yayınlanma Tarihi: 10 Mart 2014