1915 SÜRYANİ SOYKIRIMI’NIN (SEYFO) 100.YILDÖNÜMÜ | Devrimci Karadeniz
2 milyona yakın insan katledildi
Türkiye’de ve dünyada katliamlar yılı dendiğinde akla ilk 1915’te Ermeni, Süryani (Asurî- Keldani-Nasturi-Arami), ve Helen halklarına karşı yapılan tarihin en büyük soykırımları gelir. Bu dönemin iki büyük katliamı olan Ermeni ve Sayfo soykırımlarında 2 milyona yakın Hıristiyan katledildi
Osmanlı İttihat ve Terakki yönetimi öncülüğünde 1915’te Süryani (Asurî-Keldani-Nasturi-Arami), Ermeni ve Helen halklarına karşı tarihin en büyük soykırımlarından birisi gerçekleştirildi. Her ne kadar Türkiye Cumhuriyeti tarafından hala kabul edilmese de, uluslararası alanda gittikçe kabul gören bu insanlık suçu halkların vicdanında hak ettiği mahkumiyeti çoktan almış durumda. Genelde Ermeni katliamı olarak hatırlanan 1915 tarihi, aynı zamanda Mezopotamya’nın kadim halklarından olan Süryani halkının da katliam tarihiydi. Süryani ya da Süryaniceyle Sayfo katliamından bugüne aradan yüzyılın ardından, tekrardan tarihe ışık tutarak bu katliamı tarihsel ve güncel boyutlarıyla yeniden ele aldık. Katliamda uluslararası güçlerin rolü, soykırım sürecinde Süryanilerin durumu, nüfusu ve dönemin tanıklarının ifadeleri bütün gerçekleri bir kez daha tüm çıplaklığıyla ortaya koymaktadır.
Katliam dalga dalga yayıldı
Osmanlı ve T.C’nin ortak suçu
Katliam öncesi Süryani nüfusu
300 bin Süryani katledildi
Soykırımcılar: Osmanlı ve Almanya
19. yy’ın sonlarında girdiği birçok savaşı kaybetmeye başlayan Osmanlı İmparatorluğu, 20. yy’ın başında büyük bir çöküşün içine girdi. Alman burjuvazisinin pazar bulma arayışları ve Balkan ve Güney’de toprak kaybetmesi ile yıkılışa sürüklenen Osmanlı, ortak çıkar ekseninde müttefik haline geldi. Fransa ve İngiltere’de, sömürgelerini ve diğer müttefiklerinin pazarlarını kaybetmemek için, Almanya ve Osmanlı’ya karşı geniş bir ittifak kurmasının ardından Temmuz 1914 yılında I. Dünya Savaşı patlak verdi. Savaşın en kızgın anlarını fırsat bilen Osmanlı yöneticileri olan Cemal, Talat ve Enver paşaların kararıyla, 1914 yılında cihat fermanı ve ardından 1915’te Hıristiyan halklara karşı bir soykırım başlatıldı. Osmanlı, Balkanlar’da bağımsızlıklarını kazanan halklar gibi Süryani, Ermeni ve Helen halklarının da başkaldıracaklarını ve imparatorluğu zayıflatıp yenilgiye uğratacağını düşündükleri için soykırımı onaylarken; Almanya ise bölgedeki Hıristiyan halkların; İngiltere, Fransa ve Rusya’ya dayanak olmamaları için bu soykırımı destekledi. Sonuçta yarım milyondan fazla Süryani ya katledildi, ya devşirildi ya da açlık ve hastalıktan yaşamını kaybetti. Bu katliam Osmanlı’nın egemenliği boyunca, Süryani halkına yapılan onlarca katliamın en kapsamlısı ve en şiddetlisi oldu. Soykırımdan arta kalan onbinlerce Süryani Rusya’ya, Suriye’ye, Lübnan’a ve oradan da Amerika Kıtası’na göç ettiler.
Soykırım sırasında Süryanilerin durumu
200 genç kız yolda öldürüldü
Diyarbakır’da katliam dört ay sürdü
Diyarbakır’lı Keldani Hanna Şimun (1918 Kışında J. Naayem Tarafından İstanbul’da Kaydedildi.): “Sürgüne gönderilenlerin büyük bir kesimi Şükrü Bey’in mülkü olan köylerden, diğerleri ise kent köprüsünün çevresindeki köylerden toplanmıştı. Yolda ölenlerin eşyalarını katilleri alıyordu. Diyarbakır’dan yola çıkan sürgün kafileleri arasında bu tür olaylara rastlanmıştı. Cemaatimize bağlı birçok Keldani kurbanlar arasındaydı. Bu arada İstanbul’daki merkezi hükümet Süryaniler için genel af çıkardı. Keldanilerin yalnız küçük bir kesimi hayatta kalabilmişti ve bu kesim genel aftan yararlanabilecekti. Diyarbakır’daki bütün Hıristiyanlara karşı yürütülen katliamlar, dört ay sürdü. Vali Raşid Bey, bir yıl valilik makamında oturdu. Kentten ayrılacağı gün 150 dükkan sahibi toplatıldı ve kışladan birkaç dakika uzaklıktaki Ziran Tepe’ye götürülerek orada öldürüldüler. Öldürülenler arasında iyi ta
nıdığım birçok Keldani de vardı. Evlerimizdeki bütün değerli eşyalar çalındı, kızlarımızın çoğu Müslümanların haremlerine götürüldü.”