Moğollar ilk konserini 52 yıl önce gerçekleştirdi | | Asan Medya
Kültür ve Sanat, Müzik
Türk müziğinin efsane anadolu rock müzik topluluğu Moğollar, 52 yaşını doldurdu.
Grup, ilk konserini Kadıköy’deki Opera Sineması’nda vermişti.
Moğollar’ın Twitter hesabından ilk konserinin bileti de paylaşıldı.
İlk bilette grubun ilk konserinin takdimini gazeteci Arda Uskan’ın yaptığı görüldü. Moğollar’ın yanı sıra Mazhar Alanson ve Fuat Güner’den oluşan Kaygısızlar grubu da dinleyicilerin karşısına çıkmıştı.
İşte, Moğollar’ın paylaşımındaki fotoğraflar…
1967’de Silüetler’de çalışan Aziz Azmet ve Murat Ses, aynı yıl Selçuk Alagöz grubunda çalışan Cahit Berkay ve Engin Yörükoğlu ile tanışır, hepsi de çalıştıkları gruplarda yaptıkları müziğin kendi yapmak istedikleri müzik olmadığını düşünmektedirler. Beraber bir grup oluşturmaya karar verirler. Aralarına Vahşi Kediler grubunun basçısı Haluk Kunt’u da alıp, Moğollar ismi ile çalışmaya başlarlar.
Kısa bir süre sonra yine bir ara Selçuk Alagöz grubunda çalışmış olan ve Almanya’da Cem Karaca Apaşlarla yaptığı turneden dönen Hasan Sel, Haluk Kunt’un yerini alır. İlk 45’likleri “Eastern Love/Artık çok geç”, Şubat 68’de çıkar. Bu plağın hemen ardından “Mektup/Lazy John”u yapan grup, Haziranda Altın Mikrofon yarışmasına katılır ve “Ilgaz” üçüncü olur.
Bu başarı ve ardından çıkan 45’lik Moğollar adının daha çok insan tarafından duyulmasını sağlar. Konserler verirler. İlginç konserlerdir bunlar; örneğin: Diskotek dergisi tarafından 3 Nisan 1968’de İstanbul Fitaş sineması’nda düzenlenen, Haramiler ve Kaygısızların da katıldığı konsere “silindir şapkaları, uzun siyah frakları ile üç keman bir viyolonsel ve bir trompet eşliğinde” çıkar Moğollar elemanları.
İlk solo konserlerini ise 19 Ekim 1968’de İstanbul Fitaş Sineması’nda verirler. Yabancı şarkıların yanı sıra kendi bestelerinide seslendiren Moğollar, konserlerinde büyük ilgi görür. Ünleri İstanbul dışına çıkar, Anadolu’ya ulaşır. Aynı tarihlerde dördüncü plaklarını çıkaran Moğollar 1968’i tanınmış bir grup olarak kapatır.
1969 yılının Şubat ayında grupta bir eleman değişimi yaşanır. Hasan Sel ayrılır, yerine Taner Öngür girer. Moğollar 1969 yılını, neredeyse tüm Türkiye’yi kapsayan büyük bir turneyle geçirir. Bu turne sırasında yaşadıkları onların müziğinde önemli bir değişime neden olur. Turne öncesinde İstanbul’da verdikleri konserlerde kimi türkü düzenlemeleri ve halk müziği sazlarını kullanmaları ilgi görür, fakat bu turne Moğollar’ın Anadolu’yu yakından tanımalarını sağlar, bu da onların tarzlarının daha belirginleşmesini gerçekleştirir ve Moğollar bu tarza bir isim verirler: Anadolu Pop. Bu adı ilk telaffuz eden Taner Öngür’dür ve Mart 1970’de Hey dergisine bu adı seçmelerinin nedenini ve amaçlarını açıklayacaktır: “…ispatlamak istediğimiz, halk müziğimizin çok sesli bir ruha sahip olması. Ayrıca folklorumuzdaki dinamizmin pop müziğin dinamiğine yakın olması. Geri kalmış popüler müziğimizin ileri teknik ve zengin folklorumuzla birleşmesiyle bir kişilik kazanması…”
Moğollar, bu açıklamayı yaptıkları tarihlerde, Anadolu Pop’un yalnızca düzenlemelerden ibaret olmadığını ve bu tarzda beste de yapılabileceğini kanıtlamak için bir 45’lik çıkarırlar: “Dağ ve çocuk/İmece”. Her iki parçada yerli melodi ve ritimlerden yola çıkılarak yapılmış bestelerdir, büyük ilgi görür. Böylece Moğollar, Anadolu Pop’un yaratıcıları, “Dağ ve Çocuk” da bestelenmiş ilk Anadolu Pop hiti olarak tarihteki yerini alır.Temmuz 1970’te bir eleman değişikliği daha yaşanır, Aziz Azmet gruptan ayrılıp solo çalışmaya başlar ve o sıralarda yeni isim yapmaya başlayan Üç Hürel’le bir süre çalışırlar. Yerine Ersen katılır. Ersenle “Ternek” 45liğini yaparlar, ancak bu birliktelik uzun sürmez. 1970 Ağustos sonunda, Moğollar Ersen’den ayrılır ve Paris’e gider.
Paris’te Moğollar, CBS firması ile üç yıllık bir anlaşma imzalar ve bir 45’lik “Behind the dark / Hitchin” yaparlar, ayrıca “Guild international du disque” isimli bir plak şirketine bir albüm yaparlar. Bu albüm “Danses et Rythmes de la Turquie-d’Hier d’Aujourd’hui” 1971 yılında “Academie Charles Cros” büyük plak ödülünü alır. Bu arada Moğollar Paris’te o tarihlerde Belçikada yaşamakta olan Barış Manço ile karşılaşırlar ve onunla çalışmaya başlarlar. Kurdukları birlikteliğe “ManchoMongol”adını verirler.
Barış Manço, bu konuda Hey dergisine şunları söyler o tarihlerde: “Artık biz bir bütünüz. Ne ben Moğollar’ın şarkıcısıyım, ne de onlar benim grubum.Yepyeni bir grup olduk. Adımız MançoMongol. Kafaca anlaşan, aynı fikir seviyesine gelmiş olan bizler, yaptıklarımızın daha iyi olması için, sesimizi bütün dünyaya kuvvetlice duyurabilmek için, başbaşa vermenin zamanı geldiğini anladık.”Ancak bu böyle olmaz. Birlikte Türkiyeye dönen Barış Manço ve Moğollar, dört ay değişik yörelerde konserler verdikten sonra ayrılır. Geriye beraber yaptıkları iki 45’lik plak kalır.
Bu arada Moğollar’ın Paris’te doldurdukları albüm Mart 1971’de Academie Charles Cross ödülünü alır. Türkiyede büyük yankısı olur bu ödülün. Örneğin Hürriyet gazetesi tam sayfa olarak duyurur bu haberi: “Moğollar’ın davul ve zurna ile doldurduğu plak Akademi armağanı aldı.”
Aynı tarihlerde, yine Paris’te CBS firmasından çıkan 45’lik “Behind the Dark/Hitchin” şöyle sunulur dinleyiciye: “Pikabınızın kolunu plağın üstüne koyup dinlemeye başladığınız anda Doğu’dan gelen bir grubun varlığını anlayacaksınız. Moğollar, bir çeşit ‘sitar’ olan ‘bağlama’yı pop müziğine iyi uygulamaları ile dikkati çekiyor. Öğütleyebileceğimiz tek şey, yalnızca Türklerin bildiği bu ritmin akışına, sihirine kendinizi bırakmanız.”
Barış Manço’dan ayrıldıktan sonra tekrar Paris’e dönen Moğollar, bu kez Engin Yörükoğlu’nu orada bırakarak Türkiye’ye döner. Yörükoğlu ani bir kararla, 31 Temmuz 1971’de Dominique Meraud ile evlenerek Paris’e yerleşir. Bu beklenmedik ayrılık Mavi Işıklar’ın davulcusu Ayzer Danga ile telafi edilmeye çalışılır, bir sene bu formatta gider. “Alageyik destanı/Moğol Halayı” 45’liği bu dönemde yapılır. Ancak Ağustos 1972’de Murat Ses gruptan ayrılır. Bu arada Selda ile bir 45’lik yapar Moğollar. Daha sonra Ersen gruba yeniden katılır.
Eylül 1972’de ilginç bir olay yaşanır: Cem Karaca ile çalışan Kardaşlar, Ersen ile çalışan Moğollar solistlerini değişirler. Bu görülmedik olay Moğolların tekrar gündeme gelmesini sağlar. Cem Karaca ve Moğollar güçlü bir birliktelik oluşturmuş ve uzun sürecek bir dostluğun temeli atılmış olur.
Çeşitli konser turneleri ve plak çalışmalarıyla geçen iki senelik bir zaman sonunda bu defa Taner Öngür ile Ayzer Danga Moğollar’dan ayrılır. Eskilerden bir tek Cahit Berkay kalmıştır.Bu arada Cem Karaca ve Moğollar’ın en önemli parçalarından biri “Namus Belası” çıkar piyasaya. Bir süre sonra Cahit Berkay Moğollar’ı dağıtıp Fransa’ya gider orada Engin Yörükoğlu ile buluşur,yanlarına katılan çeşitli müzisyenlerle Moğollar adı altında iki albüm ve bir 45’lik yaparlar.
1974 sonu ile 1976 yılları arasında Cahit Berkay ve Engin Yörükoğlunun sürdürdüğü Moğollar 1976’da çalışmalarına son verir, bu dönemden kalan en önemli albüm, Fransa’da RCA firmasından çıkan “Hitit Sun” Türkiye’de “Düm-Tek”tir. Bu albümde Cahit Berkay’ın enstrümental besteleri Anadolu Pop’tan jazz rock’a doğru yönelmeyi işaretlemektedir.
Moğollar elemanları 1976’dan sonra yalnızca bireysel çalışmalarını sürdürür ‘çekirdek’. Cahit Berkay, aradaki yıllarda film müzikleri yapar. ’90’larda, Cem Karaca ve Uğur Dikmen’le Rock kumpanyası adlı grubu kurar, birlikte iki albüm yaparlar.Engin Yörükoğlu, Fransada çeşitli jazz grupları kurar, sonraları İstanbul’da Jazz Stop isimli bir kulüp açarak orada çalmaya başlar.
Taner Öngür ise Dostlar ve Cem Karaca Dervişhan’da çalışır bir süre. Daha sonra Almanya’ya yerleşir. 1992’de Türkiye’ye döner, “Alarm” isimli ilk ve tek solo albümünü çıkartır.
Murat Ses, Kurtalan Ekspres’le çalışır, bir ara kısa sürelerle Dostlar ve Dervişhan’la çalışır, kendi grubu Ağrı Dağı Efsanisini kurar, sonraları Avusturya’ya yerleşen Ses, halen orada yaşamaktadır. Avusturyada, New Age denilebilecek bir tarzda üç albüm yapmıştır bu güne kadar.
1992’de bir televizyon programında dinlediği Moğollar’dan etkilenen Leman dergisi çizerlerinden Kaan Ertem, “Moğollar tekrar bir araya gelsin” çağrısıyla bir imza kampanyası açar. 4000’den fazla imza toplanır bu kampanya dahilinde. Cahit Berkay ,Taner Öngür ve Engin Yörükoğlu arada bir araya gelip bu konuyu görüşürler, yeniden Moğollar’ı kurmak konusunda tereddütleri vardır, ancak kampanya’ya gelen mektuplar onlara cesaret verir. Yanlarına genç bir müzisyen Serhat Ersöz’ü alarak, 31 Mayıs 1993’te İstanbul Cemal Reşit Rey konser salonunda verdikleri muhteşem bir konserle geri dönerler. 1994’te “Moğollar94″, 1996’da”Dört Renk”, 1998’de “30. yıl” albümlerini çıkarırlar.
Anadolu rock, Cahit Berkay, konser, Moğollar 52 yaşında, moğollar al yazmalım, moğollar alageyik destanı, moğollar albümleri, moğollar anadolu, moğollar anadolu pop, moğollar artık çok geç, moğollar bişey yapmalı akor, moğollar bu nasıl dünya, moğollar cahit berkay, moğollar cem karaca'nın oğlu, moğollar devlerin aşkı, moğollar dila hanım, moğollar dinleyiverin gari, moğollar düm tek, moğollar engin yörükoğlu, moğollar youtube, moğollar zilleri takıp oynayı verin gari, müzik