Koronavirüs'ün Psikolojik Etkileri
Ana Sayfa» Yazarlar» Ziya BERBEROĞLU
Bir süredir tüm dünyada bir salgın haline gelen yeni koronavirüs (COVID – 19) tanısı alan bireylerin ülkemizde de görülmeye başlamasıyla birlikte pek çok bireyde endişe ve beraberinde panik duyguları ortaya çıkmıştır. Bu endişe ve panik duygularıyla birlikte pek çok insan anlık gelişmeleri takip etmek için sıklıkla sosyal medya kanallarından ve / veya televizyonlardan bilgi alma arayışı içerisindedir. Bu korku ve paniğin artmasıyla birlikte uzmanlarca “Koronafobi” adıyla nitelendirilen yeni bir psikiyatrik durumla karşı karşıya kalabileceğimiz konuşulmaktadır.
Bu süreçte Sağlık Bakanlığı ve Dünya Sağlık Örgütü tarafından bildirilen alınması gereken önlemlere gereken önemi göstermeliyiz ancak bunun yanında bu endişe ve panik durumunu kontrol altına almamız için belirli noktalara dikkat etmemiz gerekmektedir.
Koranavirüs Salgınının Psikolojik Etkilerinden Korunmak için Yapılması Gerekenler
Tüm dünya çapında yayılmaya başlayan bu salgın ve konuyla alakalı bazı belirsizlikler endişe, kaygı ve bunlara eşlik eden panik hissini oluşturmaktadır. Belirsizliği ortadan kaldırabilmek için konuyla ilgili bilgilenmek oldukça önemlidir. Ancak sosyal medya ve televizyon gibi iletişim kanallarında sıklıkla salgın tehlikesiyle ilgili haberlere fazlaca maruz kalmak, kaygı düzeyimizi ve buna eşlik eden panik hissini tetikleyebilir. Bu nedenle doğru kaynaklardan, yeterli düzeyde bilgilenmek yeterli olacaktır.
Haberler ve / veya konuyla ilgili olan yazıları gün içerisinde sıklıkla takip etme ihtiyacı içerisinde olunabilir. Bunun yerine, belirli zaman aralığında ve kısıtlı sayıda güvenilir kaynaklar aracılığıyla bilgi sahibi olmak yeterli olacaktır. Fazla haber içeriğine maruz kalmak duygusal ve zihinsel yükü artırmaktadır.
Endişe hissinden uzak kalmak için sosyal ilişkileri canlı tutmak, fiziksel olarak insanlarla bir araya gelinmese de sevdiğimiz insanlarla iletişim halinde olmamız psikolojik olarak bizi daha sağlıklı ve dayanıklı hissettirecektir. Günlük hayatta keyif alınan kitap okuma, spor, bahçe işleri, sanatsal etkinlikler, el işi çalışmaları gibi hobilere zaman ayırmak psikolojik sağlamlılığı artırmada yardımcı olacaktır.
Virüs taşıyan kişilerin toplum tarafından damgalanmaya ve dışlanmaya maruz kalması bu kişilerde depresyon ve uyum bozukluğu gibi çeşitli ruhsal problemlere neden olabilir. Bu nedenle, virüsü taşıyan bireyler başta olmak üzere, virüs tehdidi nedeniyle ciddi kaygı, korku ve çaresizlik içerisinde olan bireylerin mutlaka psikososyal açısından desteklenmesi gerekmektedir.
Koranavirüs Salgının Ruh Sağlığı Üzerindeki Etkileri
Bedensel ağrılar, baş ağrısı
Çökkünlük, mutsuzluk, keyifsizlik ve hüzün
Aşırı korku ve kaygı
Sürekli tetikte olma hali, gerginlik
Uyku problemleri, kabuslar
İçe kapanma, duygusal donukluk
Gün içerisinde sürekli virüs, hastalık ve salgınla ilgili düşünme
Kendine bakımda yetersizlik
Sağlık Bakanlığı ve Dünya Sağlık Örgütü tarafından önerilen temizlik önlemleri haricinde abartılı temizlik uğraşları
Günlük işlevleri yerine getirememe ve bunlarla benzer durumlar arttığında uzman desteği mutlaka alınmalıdır.
Çocuklar dünyanın güvenli bir yer olduğuna inanma ihtiyacı içerisindedirler. Bu inanç yetişkinlerin tutumları ve davranışlarıyla doğrudan ilgilidir.
Yetişkinlerin duygu ve düşüncelerini kontrol altında tutması ve sakin kalması bu süreçte çocuklar açısından oldukça önemlidir.
Çocukların yanında virüs hakkındaki konuşmalara ve izlenilen programlara / haber içeriklerine oldukça dikkat edilmelidir. Çocukların bizleri takip ettiği unutulmamalıdır.
Çocuklara durumla ilgili olarak onların anlayabileceği bir dille, yaşlarına uygun bir şekilde ve olabildiğince somut ifadeler kullanılarak durum anlatılmalıdır.
Çocuklar zor zamanlar yaşarken bizlerin ilgisine ve sevgisine ihtiyaç duyarlar.
Bu süreçte çocukları dinlememiz oldukça önemlidir. Çocukların sorduğu sorular net, somut ve doğru bir şekilde yanıtlanmalıdır.
Çocuklarla önceden yapılan rutin etkinlikler (toplu alanlarda yapılan etkinlikler hariç) olabildiğinde devam ettirilmesi oldukça önemlidir.
Kaynak: Türk Psikologlar Derneği ve İstanbul Bilgi Üniversitesi Travma ve Afet Çalışmaları Yüksek Lisans Programı