7- Bir zengin daha gitti
8- HDP’yi karıştıran aday
1- Dinciler 2019'da kalkışmaya mı hazırlanıyor (504)
3- "Türkiye Afganistan’dır, benim gördüğüm en ilkel ülkelerden biridir" (164)
4- Ordu'da İdris Naim Şahin'i unutamayanlar asıl hatırlaması gerekeni hatırlamıyor (157)
5- Devletin 40 bin mermisi nereden çıktı (128)
Devletten aldığı muhtaçlık parasıyla köylerindeki HES projesine dava açan köylülerin trajik durumu, Türkiye’deki çevre davalarının geldiği noktayı gözler önüne seriyor…
14.03.2018 21:55 Karakter boyutu :
Antalya’nın Gündoğmuş ilçesinden doğan Alara Çayı, Torosların en güzel vadilerinden birinin ortasından akarak Akdeniz’e ulaşıyor. Ünlü Uçansu Şelalesi’nin de bulunduğu Alara Vadisi, sahip olduğu biyolojik zenginlik ve doğasıyla 2008 yılında UNESCO tarafından açıklanan "Dünyada yaşanabilir 100 yer"den biri listesinde 19. sırada gösterildi.
Uçansu şelalesi Alara Çayı üzerinde bulunuyor
VALİLİK HES PROJESİNE "ÇED GEREKLİ DEĞİLDİR" KARARI VERDİ
Ancak bu benzersiz coğrafya da HES çılgınlığından nasibini almakta gecikmedi. Alara Çayı ve Küçükçay üzerinde Hayat 1-2 Regülatörü ve HES adıyla enerji üretmek isteyen "Hayatsu Enerji Üretim" şirketinin başvurusunu değerlendiren Antalya Valiliği, 5 Kasım 2010 tarihinde proje için "ÇED Gerekli Değildir" kararı verdi. Bir kısmı doğal sit alanı olan vadide inşa edilecek HES projesinin ÇED kapsamı dışında tutulması tepkiyle karşılanırken Kayabükü köylüleri, valiliğin bu kararının iptali için dava açtı.
MAHKEME DAVACI KÖYLÜLERİ HAKLI BULDU
Köylülerin açtığı davayı gören Antalya 1. İdare Mahkemesi, konuyla ilgili görevlendirilen uzman bilirkişilerin hazırladığı rapora dayanarak 29 Kasım 2013 tarihinde "ÇED Gerekli Değildir" kararını iptal etti. Mahkeme, HES projesiyle ilgili Çevresel Etki Değerlendirme’nin gerekli olduğuna hükmetti.
VALİLİK KARARA İTİRAZ ETTİ: ‘İKİ DAVACININ O KÖYDE TAPUSU YOK’
Ancak 2009 yılından bu yana HES’e karşı hukuk mücadelesi veren köylülerin kazandığı dava, davalı idarenin ve müdahil olan proje sahibi Hayatsu Enerji şirketinin yaptığı itiraz üzerine, Danıştay tarafından bozuldu. Danıştay 14. Dairesi’nin bozma kararında, davacı köylülerden Şükrü Karabulut ve Yüksel Şahin’in, HES inşa edilmek istenen Kayabükü köyünde üzerlerine tapulu malvarlığı bulunmadığına işaret edilerek, dava açma ehliyetlerinin bulunmadığı belirtildi. HES projesine verilen ÇED Gerekli Değildir kararından davaya müdahil olan iki vatandaşın, “güncel ve meşru menfaatlerinin ihlal edildiğinden söz edilemeyeceği, bu nedenle bakılan davayı açma ehliyetlerinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır” görüşüne yer verilen Danıştay’ın bozma kararında, diğer davacılar yönünden de projeyle ilgili yeniden bilirkişi keşfi yapılmasına hükmedildi.
Danıştay kararı - 1
Danıştay kararı - 2
Danıştay kararı - 3
DAVADA BAŞA DÖNÜLDÜ, 16 MART’TA YENİDEN KEŞİF YAPILACAK
Böylece Kayabükü köylülerinin kazandıkları davada yeniden başa dönülmüş oldu. 16 Mart tarihinde Alara Vadisi’nde bilirkişiler tarafından yeniden keşif yapılacak. Köylüler ise 11 ayrı HES projesinin bulunduğu Alara Vadisi’nin geleceğinden endişeli.
DAVACILARDAN MUSA ŞANLI: "O İKİ KİŞİ BALIK ÇİFTLİĞİNDE ÇALIŞIYORDU"
Davacı köylülerden Musa Şanlı, kazandıkları davayı valiliğin temyize götürmesiyle Danıştay tarafından bozulmasının üzücü olduğunu belirtti. Üzerlerinde mal varlığı bulunmadığı belirtilien iki davacının Manavgatlı olduğunu, ancak Kayabükü köyündeki balık çiftliklerinde çalıştıklarını anlatan Şanlı, “Bu iki vatandaşımız da balık çiftlikleri HES’ten zarar göreceği için davaya katılmışlardı” dedi.
"KÖYLÜ MAHKEME MASRAFLARINI 65 AYLIĞIYLA KARŞILIYOR"
Alara Çayı üzerinde henüz tamamlanan bir HES projesi olmadığına dikkat çeken Şanlı, “Biz 2009 yılından bu yana köyümüzü, suyumuzu korumak için mücadele veriyoruz. Bizim köyde büyük arazilerimiz yok. Çoğumuzun 50-100 metrekarelik bahçeleri var ama bu bize yetiyor. Çünkü bizim vadimiz çok verimli. HES projesine karşı açtığımız davalarda bugüne kadar yaklaşık 100 bin lira yargı masrafımız oldu. Sadece bu son bilirkişi keşfi için 24 bin lira harç yatırdık mahkemeye. Biz emekli insanlarız, köylülerimizin bir çoğu da yaşlı. Bu paraları köylülerimizden üç beş kuruş toplayarak yatırabiliyoruz. Çoğu köylümüz 65 yaşın üstünde ve devletin üç ayda bir verdiği muhtaçlık parası olan 65 aylıklarından ödedi mahkeme masraflarını. Açtığımız tüm davaları kazandık ancak Danıştay’ın bozma kararıyla tekrar başa döndük. Ancak haklı mücadelemizden yılmayacağız, geri adım atmayacağız” diye konuştu.
Alara Vadisindeki HES projelerine karşı köylüler çok sayıda eylem yaptı
"HES YAPILIRSA 8 KÖYÜ TUZ GÖLÜ KIYISINA TAŞIYACAKLAR"
Alara Vadisi’nde bir HES’e izin verilmesi durumunda diğer projelere de emsal teşkil edeceğini söyleyen Şanlı, “HES projeleri hayata geçerse bu vadideki 8 köyün İç Anadolu Bölgesi’ne taşınacağı belirtiliyor. Tuz Gölü yakınlarında, TOKİ’nin yapacağı yeni yerleşime taşınacakmış köylüler. Oysa bizim yaşadığımız köyler yeşillikler içinde. Binlerce arı kovanı var bu bölgede, bu arı kovanlarını Tuz Gölü’nün neresine taşıyacaklar? Bizler vadimizin yalnızca birilerinin ekonomik kazançları uğruna kurban edilmesini istemiyoruz. Bizlerin ve doğanın yaşam hakkının korunmasını istiyoruz” ifadelerini kullandı.
Alara'daki HES projeleriyle ilgili geçmişte yapılan bilirkişi keşfi
AV. MÜNİP ERMİŞ: "TAPUN YOKSA DAVA AÇAMAZSIN DENMESİ ÇOK SAÇMA"
Köylülerin avukatı Münip Ermiş ise bu tür çevre davalarında projelerin uygulandığı yerde tapu sahibi olunmasının ya da sürekli orada ikamet edilmesinin dikkate alındığına işaret ederek, “Son zamanlarda kazanılan davaların bir çoğu bu gerekçeyle Danıştay tarafından birer birer bozuluyor. ‘Burada tapunuz yoksa, uygulanacak projeden çıkarınız doğrudan etkilenmez’ sonucuna varılıyor ve ‘dava açamazsınız’ deniliyor. Oysa bu çok saçma ve mantıksız bir yaklaşım. İnsanlar bir yeri yazlık olarak kullanıyor olabilir, kiracı olabilir ve çıkarları doğrudan etkilenebilir. Çevre davalarında bir insanın yapılacak uygulamadan zarar görmesinin ve menfaatinin olumsuz etkilenmesinin tek yolu orada tapu sahibi olması olabilir mi? Özellikle çevre davalarında bu yaklaşım son derece yanlış” görüşünü savundu.
Yöre köylüleri HES projelerine karşı yıllardır direniyor