MEÜ.Bilimsel Araştırma Projeleri Uygulama Esasları
13.01.2009 Tarihli Yükseköğretim Esas ve Usulleri
19.01.2010 Tarihli Yükseköğretim Esas ve Usulleri
Mersin Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Yönergesi
Mersin Üniversitesi Ulusal Uluslararası Bilimsel ve Sanatsal Etkinliklere Katılma ve Uluslararası Bilimsel Çalışma Destekleri Yönergesi
BAP Uygulama Rehberi
Lisans Projesi (TP1)
Yüksek Lisans Tez Projesi (TP2)
Doktora, Tıpta, Diş Hekimliğinde, Eczacılıkta ve Veteriner Hekimlikte Uzmanlık ve Sanatta Yeterlilik Tez Projesi (TP3)
Doktora Sonrası Araştırmacı Destek Projesi(AP1)
A Tipi Araştırma Projesi(AP2)
B Tipi Araştırma Projesi(AP3)
C Tipi Araştırma Projesi (AP4)
Güdümlü Alt Yapı Projesi (AP5)
Üniversite ve Sektör İşbirliği Projesi(AP6)
. Hızlı Destek Araştırma Projesi (AP7)
BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ UYGULAMA
Madde 1 - Bu Esaslar; Mersin Üniversitesi öğretim üyeleri ile doktora, tıpta uzmanlık veya sanatta yeterlilik eğitimini tamamlamış araştırmacılar tarafından yönetilen bilimsel araştırma proje tekliflerinin değerlendirilmesi, kabulü, desteklenmesi, bunlara ilişkin hizmetlerin yürütülmesi, izlenmesi, sonuçlarının değerlendirilmesi ile ilgili esasları belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.
Madde 2 - Bu Esaslar; 2547 sayılı Yükseköğrenim Kanunun 4684 sayılı Kanunla değişik 58 inci maddesi uyarınca çıkartılan ve 10/04/2002 tarihli ve 24722 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine dayanılarak düzenlenmiştir.
Madde 3 - Bu esaslarda geçen;
a) Üniversite : Mersin Üniversitesini,
b) Senato : Mersin Üniversitesi Senatosunu,
c) Yönetim Kurulu : Mersin Üniversitesi Yönetim Kurulunu,
ç) Rektör : Mersin Üniversitesi Rektörünü,
d) Rektörlük : Mersin Üniversitesi Rektörlüğünü,
e) Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi : Mersin Üniversitesi Rektörlüğü Bilimsel Araştırma Projeleri Birimini,
f) Komisyon : Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonunu,
g) Akademik Kurul : Anabilim/anasanat/bilim/sanat dallarının olduğu birimlerin akademik kurulunu; bölümlerin olduğu birimlerde ise ilgili bölümün akademik kurulunu,
h) Proje Yöneticisi : Bilimsel Araştırma Projesini teklif eden, hazırlanmasından ve yürütülmesinden sorumlu olan öğretim üyeleri ile doktora, tıpta uzmanlık veya sanatta yeterlilik çalışmaları tamamlamış araştırmacıları,
ı) Uzmanlar Kurulu : Komisyon tarafından belirlenen ve en az 3 öğretim üyesinden oluşan, projeyi değerlendiren öğretim üyelerini,
i) Araştırmacı : Bilimsel Araştırma Projesinin yürütülmesi için proje yöneticisi tarafından proje ekibinde gösterilen öğretim elemanını,
j) Merkez : Rektörlüğe bağlı merkezleri,
Komisyon Üyelerinin Seçimi ve Görevleri
Madde 4- Komisyon üyelerinin seçimi, 10/04/2002 tarihli ve 24722 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik esaslarına göre yapılır.
Madde 5- Komisyonun görevleri şunlardır.
a) Fen, Sosyal ve Sağlık Bilimleri alanında her proje için proje değerlendirmesi yapacak uzmanlar kurulunu oluşturmak,
b) Rektörlüğe bağlı Bölüm ve Merkez Müdürlükleri, Fakülte Dekanlıkları, Enstitü, Yüksekokul ve Meslek Yüksekokulu Müdürlükleri tarafından gönderilen proje önerilerini değerlendirme yapacak uzmanlar kuruluna iletmek, Uzmanlar Kurulundan gelen görüşlere göre yada gerekli gördüğü hallerde projeyi doğrudan kabul etmek, kısmen veya tamamen reddetmek,
c) Proje değerlendirme sonuçlarını içeren bir rapor hazırlayıp Rektörün onayına sunmak,
ç) Uzmanlar kurulunun önerisi ile yada gerekli gördüğü hallerde proje yöneticilerinin de görüşünü alıp, proje tipi ve bütçesini yeniden düzenlemek,
d) Bilimsel Araştırma Proje Biriminin tahmini bütçesi ile ilgili görüşlerini Rektörlüğe iletmek,
e) Her yıl başında o yıl içinde A tipi Araştırma ve Tez Projelerine verilecek desteğin üst sınırını belirlemek ve Rektör onayına sunmak,
f) A ve B tipi projeler için başvuru ve değerlendirme takvimini belirlemek,
g) Ara/gelişme ve sonuç raporlarını değerlendirmek.
Proje Tipleri, Değerlendirilmesi Desteklenmesi ve İzlenmesi
Madde 6- (Değişiklik:03/02/2009 tarihli ve 2009/34 sayılı senato karar.)
Bilimsel Araştırma Projeleri; Tez Projeleri, Araştırma Projeleri, Güdümlü Alt Yapı Projeleri ile Yayın ve Hızlı Destek Projelerinden oluşur ve bu tip projeler bu Esaslar çerçevesinde desteklenir.
Bilimsel araştırma projelerinin tiplerine göre tanımı ve başvuru şekilleri aşağıdaki gibidir.
a) Tez Projeleri: Bu tip projeler Enstitülerde Anabilim/Anasanat/Bilim/Sanat Dallarında yapılan Yüksek Lisans/Doktora Tezleri/Sanatta Yeterlilik Çalışmaları ile Tıp Fakültesinde yapılan Tıpta Uzmanlık Tezlerini kapsar. Tez projelerinin başvuruları yıl içinde herhangi bir tarihte yapılabilir.
b) Araştırma Projeleri: Bu tür projeler iki alt kategoride değerlendirilir:
1) A Tipi Projeler: Birimlerin mevcut araştırma alt yapı olanaklarıyla gerçekleştirilebilecek ve büyük harcamalara gerek duyulmayan projelerdir. Büyük maliyetli makine-teçhizat ve diğer yatırım harcamaları bu projelerin bütçelerinde talep edilemez. Bu projelerin bütçeleri üst sınırlıdır. Komisyon gerek gördüğü hallerde A tipi Projeler için Uzmanlar Kurulu değerlendirmesi isteyebilir.
Komisyon tarafından belirlenerek ilan edilen takvime göre başvurular yapılır.
2) B Tipi Projeler: Üniversitenin gelecekteki araştırma potansiyeline ciddi boyutta katkıları olabileceği öngörülen, Üniversitenin uluslararası yayın potansiyelini önemli ölçüde arttırması beklenen projelerdir. Bu projelerin bütçelerinde yüksek maliyetli makine-teçhizat ve diğer yatırım harcamaları bulunabilir. Bu tür projeler için bir bütçe limiti belirlenmez. B tipi Projeler esas olarak Uzmanlar Kurulu değerlendirmesine tabidir.
c) Güdümlü Alt Yapı Projeleri: Yönetim Kurulu veya Rektör tarafından oluşturulan bir özel komisyonca belirlenen alanlarda, Üniversite’nin bilimsel, teknolojik, eğitim ve hizmet alt yapısını geliştirmeye yönelik projeler hazırlatılabilir. Bu projeler bu esaslar kapsamında tanımlanan değerlendirme ve izleme süreçlerine tabi değildirler ve bütçelerinin üst sınırı yoktur.
d) (Değişiklik:03/02/2009 tarihli ve 2009/34 sayılı senato karar.)
Hızlı Destek projeleri: Üniversite öğretim elemanları tarafından yürütülecek acil, kısa süreli ve küçük bütçeli araştırma projeleridir. Bu projelerin süresi en fazla 6 aydır. Bir projeye verilebilecek en fazla destek miktarı, Komisyon tarafından gelişen koşul ve ihtiyaçlara göre her yıl belirlenir. Bu tip Projeler; bu esaslar kapsamında tanımlanan değerlendirme ve izleme süreçlerine tabi değildir.
Projelerin komisyona gönderilmesinde izlenecek yol
Madde 7- Araştırma Proje Yöneticileri, Proje Öneri Başvuru Formuna(Ek-1) eksiksiz doldurarak, bağlı olduğu bölüm/anabilim/anasanat/bilim/sanat dalı başkanlığına sunarlar ve başkanlıkça ilgili Fakültelerde Dekanlıklara, Konservatuvar ve Yüksekokullarda Müdürlüklere gönderilir. Merkezlerce yapılacak araştırma projeleri ise Merkez Müdürlüğüne gönderilir.Projeler, Fakültelerde Dekan,Konservatuvar/Yüksekokul ve Merkezlerde Müdürler tarafından projenin uygulanacağı birimin alt yapısı göz önünde bulundurularak uygunluk görüşü ile birlikte Rektörlüğe gönderilir.
Yüksek Lisans/Doktora Tez projeleri Anabilim/Anasanat dalı Akademik Kurulunda görüşülür ve ilgili Enstitü Müdürlüklerine Akademik Kurul kararları ile birlikte gönderilir.Tıp Fakültesinde yapılan Tıpta Uzmanlık Tez Proje önerileri ise ilgili Anabilim/bilim dalı akademik kurul kararları ile birlikte Tıp Fakültesi Dekanlığına gönderilir.Tez Projeleri ilgili Dekan ve Enstitü Müdürleri tarafından değerlendirilir ve uygunluk görüşü ile birlikte Rektörlüğe gönderilir.
Proje başvurularının değerlendirmesinde gözönünde bulundurulması gereken esaslar
Madde 8 – Proje başvuruları Uzmanlar Kurulu ve Komisyon tarafından Üniversite Yönetim Kurulunca belirlenen Üniversite Bilim Politikası doğrultusunda aşağıda belirtilen hususlara göre değerlendirilir.
a) Proje, tipine göre bilimsel gelişmeye, ülkenin ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına yönelik araştırma, eğitim, alt yapıya katkı ve topluma daha iyi hizmet verebilme amaçlı olmalıdır.
b) Uzmanlar Kurulu ve Komisyon, projenin özgün değeri, yaygın etkisi, ekip, ekipman ve yönetim yönünden yapılabilirliği, bütçesi ve gerekçesinin uygunluğu, süresi ile araştırmacıların bilgi ve deneyimlerini göz önünde bulundurarak değerlendirme yaparlar.
c) Rektör gerek gördüğü hallerde Komisyon tarafından gönderilen proje dosyalarını yeniden değerlendirilmek üzere ilgili uzman, kişi ve kuruluşlara gönderebilir.
Projenin desteklenme kararı
Madde 9 - Komisyon tarafından uygun görülen projelerin desteklenmesi Rektör Onayı ile kesinleşir.
Madde 10- Desteklenmesine karar verilen projenin yürütülmesinden, o projenin yöneticileri sorumludur. Proje ile ilgili her türlü imza yetkisi sadece proje yürütücüsüne aittir. Proje yöneticisi ile BAP arasına bir protokol hazırlanır. Desteklenen projeler, BAP tarafından ilgili birim yöneticisine yazı ile bildirilir.
Madde 11- Desteklenen araştırma projeleri, Komisyon adına ilgili Dekan/Merkez/ Konservatuvar ve Yüksekokul Müdürü tarafından gelişme, ara ve sonuç raporları yönünden izlenir. Dekan/Merkez/Enstitü/Konservatuvar ve Yüksekokul Müdürü tarafından yürütülen projelerin gelişme, ara ve sonuç raporları BAP komisyonu tarafından değerlendirilir. Güdümlü alt yapı projeleri Rektör tarafından oluşturulan özel bir komisyon tarafından izlenir.
Projelerin izlenmesi ve raporların düzenlenmesi aşağıdaki şekilde yapılır.
a) Ara Raporlar : Tez projeleri için gelişme/ara raporu verilmez. Diğer projelerin ara raporu Proje Yöneticisi tarafından 6 ayda bir ek-2’deki formata uygun olarak verilir. Desteklenen araştırma projelerinin gelişme/ara raporları komisyon adına ilgili Dekan/Merkez/Konservatuvar ve Yüksekokul Müdürü tarafından izlenir. Dekan/Merkez/Konservatuvar ve Yüksekokul Müdürü tarafından gelişme/ara raporu uygun görülmeyen projelerin durumu ivedilikle Rektörlüğe iletilir. Komisyon tarafından yapılan incelemeden sonra gerekli hallerde proje belirlenen bir süre içerisinde düzeltilmek üzere proje yöneticisine iade edilir yada doğrudan iptal edilir.
b) Sonuç Raporları : Sonuç raporları(Ek-3), proje ile ilgili her türlü mali-idari ve bilimsel açıklamaları kapsar. Sonuç raporlarına varsa yapılmış yayınlar konulmalıdır. Bu raporlar proje takvimini izleyen 3 ay içerisinde ekteki formata göre hazırlanır ve Rektörlüğe iletilmek üzere ilgili birime teslim edilir. Sonuç raporları komisyon tarafından incelenir yada gerekli hallerde uzmanlar kuruluna incelettirilebilir. Kabul edilmeyen raporlar ilgili birime ve proje yöneticisine gerekçeleri ile birlikte iade edilir ve belirlenecek bir süre içerisinde düzeltme istenir. Süresi içinde düzeltilmeyen yada yeniden kabul edilmeyen projeler iptal edilir. Tez projesi sonuç raporu, tez jürisi tarafından onaylanan tezdir. Onaylanan tezin bir nüshası ilgili enstitü aracılığı ile Rektörlüğe iletilir.
Madde 12- Proje Yöneticileri gerekli hallerde komisyona projede değişiklik yapmayı önerebilirler. Komisyon projeler ile ilgili her türlü değişikliği yapmaya yetkilidir.
Proje süresi ve ek kaynak
Madde 13– Tez ve araştırma projeleri en çok 3 yıl içerisinde tamamlanır. Araştırma Proje Yöneticisinin talebi üzerine komisyon ek süre ve kaynak verebilir. Ek süre en çok 1 yıl, ek kaynak ise proje bütçesinin %20’sindan fazla olamaz. Bu ek süre ve ek kaynağın aşılması ancak Komisyonun önerisi üzerine Rektör onayı ile yapılabilir. Ek süre ve kaynak talepleri proje süresinin yarısından önceki sürede ve ara/gelişme raporları verilmeden yapılamaz.
Madde 14- Aşağıdaki durumlarda Komisyon önerisi ve Rektörün onayıyla proje durdurulabilir, proje yöneticisi değiştirilebilir, doğrudan revizyon istenebilir veya proje tamamen iptal edilebilir.
a) Projelerin teklifte öngörülen gelişmeyi göstermemesi,
b) Araştırma projelerinde proje yöneticisinin ve/veya proje ekibi elemanlarının yarısından fazlasının Üniversite ile ilişkilerinin son bulması,
c) Tez projelerinde lisansüstü öğrencisinin programdan kaydının silinmesi,
ç) Proje mali kaynaklarının amaç dışı kullanılması.
Mali kaynaklarının amaç dışı kullanılması nedeniyle iptal edilen projeler hakkında yapılacak işlemler
Madde 15- Mali kaynakları amaç dışı kullanıldığı için iptal edilen projeler hakkında aşağıdaki işlemler yapılır.
a) İptal edilen proje için alınan araç, gereç ve kullanılmayan sarf malzeme proje yöneticisi tarafından bağlı olduğu fakülte/yüksekokula iade edilir ve Bilimsel Araştırma Projeleri Birimine bildirilir. Yapılan ödemelerden harcanan tutarlar ise protokol hükümleri gereğince genel hükümlere göre tahsil edilir.
b) Projesi iptal edilen proje yöneticilerine, iptal tarihinden itibaren 5 yıl süreyle proje desteği verilmez.
c) Yapılan incelemeler ile sonuçları itibariyle bütçeleri proje amacı dışında kullanılarak israf edilmiş veya kamu zararına yol açmış projelerin yöneticileri hakkında ilgili mevzuat hükümlerine göre yasal işlem yapılır.
Madde 16- Bilimsel araştırma projeleri ile ilgili aşağıdaki diğer hükümler uygulanır.
a) Tez projeleri danışmanlar tarafından ilgili öğrencilerle birlikte, diğer proje tipleri ise öğretim üyeleri ile uzmanlığını/doktorasını/sanatta yeterlilik çalışmalarını bitirmiş öğretim elemanları tarafından verilir.
b) Öğretim üyeleri, uzmanlığını/doktorasını/sanatta yeterlilik çalışmalarını bitirmiş öğretim elemanları birden fazla araştırma projesinde yönetici olamaz ve bir proje tamamlanmadan ikinci bir proje önerisi sunamaz. Bir proje yöneticisi içeriği aynı veya benzer şekilde birden fazla proje veremez. Tez projeleri bu kısıtlamanın dışındadır.
c) Daha önce tamamladığı bir projenin sonuçları uluslararası atıf indekslerine (Science Citation Index, Social Science Citation Index ve Arts and Humanities Index) kayıtlı yayın organlarında yayınlanmış olan öğretim üyelerinin yeni projelerinin desteklenmesine öncelik verilir (Sosyal Bilimlerde yapılan yayınlarda alan indeksi aranacaktır).
ç) Sonuçlanan projelerin bulgularının, öncelikle uluslararası atıf alan indekslerine kayıtlı yayın organlarında yayınlanması esastır (Sosyal Bilimlerde yapılan yayınlarda alan indeksi aranacaktır.). Bu yayınlarda Mersin Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Biriminin desteği açıkça belirtilmeli, yayının bir kopyası Bilimsel Araştırma Projeleri Birimine iletilmelidir. Daha önce B tipi proje yönetmiş ancak proje süresinin tamamlanmasından sonra bu proje ile ilgili en az bir makalesi uluslararası atıf ve alan indekslerine (Science Citation Index, Social Science Citation Index ve Arts and Humanities Index) kayıtlı yayın organlarında yayınlanmamış veya yayına kabul edilmemiş öğretim elemanlarına yeniden B tipi Proje desteği verilmez.
d) Araştırma projelerinden disiplinler arası olan ve toplam bütçesinin en az % 40’ı Üniversite dışı kaynaklardan sağlanan veya Üniversite tarafından düzenlenen AR-GE Proje Pazarında dereceye giren projelerle ilgili proje önerilerine destek önceliği tanınır.
e) Komisyon, gerekli gördüğü durumlarda ilgili Uzmanlık Grubunun üyelerini, bilimsel ve teknik konularda bilgi almak amacı ile, toplantılarına çağırabilir.
f) Proje kapsamında alınan makine teçhizatlar ayniyat kaydı yapıldıktan sonra ilgili birimin ayniyat mutemedine zimmetlenir.
g) Üniversite aracılığıyla öğretim elemanlarınca yapılan bilimsel çalışmalardan ulusal/uluslararası patenti alınacaklar ile bu Esaslar çerçevesinde desteklenen projelerden alınacak ulusal/uluslararası patentlerle ilgili giderler Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından karşılanabilir. Bu esaslar kapsamında sonuçlanan projelerin telif/patent/faydalı model hakkı Üniversiteye aittir.
ğ) Telif ücreti veya patentlerden 10 yıl içinde elde edilecek gelirlerinin yüzde ellisi Mersin Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri bütçesine gelir kaydedilir, yüzde ellisi ise patent/telif/faydalı model hakkı sahibi proje yürütücüsü öğretim elemanına bırakılır. Sanatsal Araştırma ve Uyguluma Projelerinin sonuçlanmasından sonraki 5 yıl içinde, proje kapsamında üretilen sanat eserlerinden elde edilecek gelirlerin yüzde yirmisi Mersin Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri bütçesine gelir kaydedilir, yüzde sekseni proje yürütücüsü öğretim elemanına bırakılır.
h) Rektörlükçe her yılın sonunda desteklenen, devam eden ve tamamlanan projeler hakkında ilgili birimlere bilgi verilir ve Internet aracılığıyla kamuoyuna duyurulur.
Bu esaslarda hüküm bulunmayan haller
Madde 17- Bu Esaslarda yer almayan hususlar hakkında 10/04/2002 tarihli ve 24722 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik hükümleri ile genel hükümler uygulanır.
Madde 18- 01/05/2002 tarihli ve 2002.03/2 sayılı Senato Kararı ile kabul edilen “Mersin Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Uygulama Yönergesi” yürürlükten kaldırılmıştır.
Madde 19 – Bu Esaslar Mersin Üniversitesi Senatosu tarafından kabul edildiği tarihte yürürlüğe girer. (Senatonun 22.01.2008 tarihli ve 2008/08 sayılı kararı ile yürürlüğe girmiştir)
Madde 20-Bu Esasları Mersin Üniversitesi Rektörü yürütür.