Soru-Cevaplarla Adi Şirket III – Kar Zarar Paylaşımı, Temsil | | Girişim Hukuku
Soru-Cevaplarla Adi Şirket III –…
SORU: Adi şirkette kar ve zarar paylaşımı nasıl olur?
CEVAP: Türk Borçlar Kanunu’nun 622. maddesi, emredici bir hükümdür. Kural olarak kar ve zarar paylaşılacaktır ve aksine bir hüküm yoksa, bu paylaşım eşit olarak yapılır. Sözleşmede kara ilişkin paylaşım hükmü konulmuş ancak zarar için konulmamış ise; bu durumda kar için belirlenen oran zarar için de geçerlidir (veya tam tersi). Eğer bir ortak sermaye olarak emeğini getirmişse, bu ortağın zarara katılmayacağı öngörülebilir ancak bu durumun gerçekleşmesi için mutlaka şirket sözleşmesinde hüküm bulunmalıdır. Kar ve zararın paylaşımı yönetici ortaklar tarafından gerçekleştirilir ve yöneticiler, yılda en az bir defa kar dağıtmak zorundadırlar. Adi ortaklıklarda hesap dönemi dolduğu an karın kendiliğinden bir alacak haline geldiğini söyleyemeyiz, bir ortak ancak yöneticiyi karın dağıtılmasına teşvik edebilir. Bununla birlikte gecikmiş avanslar için faiz istenmesi mümkündür.
SORU: Adi şirketin temsili nasıl olur?
CEVAP: Kanun, yöneticinin aynı zamanda temsile yetkili olduğunu varsaymış ise de, bunun aksi kararlaştırılabilir. Temsil yetkisine sahip yönetici ortağın yapacağı önemli tasarruf işlemlerine ilişkin yetkinin, bütün ortakların oybirliğiyle verilmiş olması ve yetki belgesinde bu hususun açıkça belirtilmiş olması şarttır. Temsilci tarafından yapılan işlemlerin şirket adına olduğunun karşı tarafa açıklanması gerekir. Karşı taraf temsil ilişkisini biliyor veya bilmesi gerekiyor ya da işlemin kiminle yapıldığı üçüncü kişi bakımından fark yaratmıyor ise yine yapılan işler şirketi bağlar.
SORU: Adi şirkette ortakların dışa karşı sorumluluğu nasıldır?
CEVAP: Adi ortaklığın tüzel kişiliği olmadığından, ortakların şirket borçlarından dolayı sorumluluğu birinci derecede, sınırsız ve kural olarak müteselsildir. Bir ortağın işlediği haksız fiilden dolayı sorumluluk ise yalnız o ortağa aittir.
SORU: Adi Şirkette olağanüstü işlemler nelerdir?
CEVAP: Türk Ticaret Kanunu’nun 223. Maddesinde olağanüstü işlemler sayılarak kollektif ortaklıkta olağan ve olağanüstü işlemler sayılmıştır. Bu işlemler kıyas yoluyla adi ortaklık ve diğer ortaklıklarda da uygulama alanı bulur. Maddede; “şirketin yönetimi kapsamındaki hususlar, şirketin amacını ve konusunu elde etmek için yapılması gereken olağan işlem ve işler ile sınırlıdır.” Denilmiştir. Ayrıca bu maddeye göre şirketi yönetenler, şirket menfaatine uygun gördükleri işlerde, olağan işlem ve işlerle sınırlı olmak şartıyla, sulh, feragat ve kabul ile tahkime de yetkilidirler. Bunların ardından olağanüstü işlemler sayılmıştır:
Üçüncü kişi lehine garanti vermek
Ticari mümessil tayin etmek
Şirket konusuna girmiyorsa taşınmazları satmak, satın almak, teminat göstermek
Şirketin özüne ilişkin üretim araçlarını elden çıkarmak, rehnetmek veya ticari işletme rehni kurmak
Kanun koyucu bu işlemlerin gerçekleşmesinde ortakların oybirliğini şart koşmuştur. Ayrıca belirtmek gerekir ki; Eğer yönetici yetkisini aşan bir işlemde bulunmuşsa, 630. Maddenin vekalete atıf yapması nedeniyle vekaletsiz iş görme hükümleri uygulama alanı bulacaktır.
Adi şirket hakkındaki önceki yazılarımız için:
Categories: Adi Şirket Serisi, Ticaret HukukuBy admin Ocak 31, 2019 Leave a comment
Tags: adi ortaklıkadi şirketdış temsilkar paylaşımıolağan işlemlerolağanüstü işlemlertemsil yetkisitürk ticaret kanunuzarar paylaşımı
PreviousPrevious post:KVKK’ya Göre Veri Sorumlusu ve VERBİSNextNext post:Klasik Alan Adı Gaspına (Cybersquatting) Karşı Çözüm Yolları