SEMİNERİMİZE HOŞ GELDİNİZ - ppt indir
... konulu sunumlar: "SEMİNERİMİZE HOŞ GELDİNİZ"— Sunum transkripti:
SEMİNERİMİZE HOŞ GELDİNİZVAAZ VE İRŞATTA ETKİLİ İLETİŞİM SEMİNERİMİZE HOŞ GELDİNİZ
İletişim Duası بسم الله الرحمن الرحيماذْهَبْ إِلَى فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغَى قَالَ رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي وَيَسِّرْ لِي أَمْرِي وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسَانِي يَفْقَهُوا قَوْلِي وَاجْعَلْ لِي وَزِيرًا مِنْ أَهْلِي (Tâhâ, 24-29)
Birlikteliğimizin Temel Hedefleriİletişimin temel ilkelerini tespit etme Vaaz ve irşat hizmetlerinde bu ilkelerin yansımalarını belirleme Vaaz ve irşat hizmetlerinde etkiyi ve verimi olumsuz etkileyen engellere çözüm üretme İmamlarımızın vaaz ve irşat becerisini geliştirmek için yapılacak eğitimlere iletişim özelinde bir yol haritası belirleme
İlkelerimiz İncitmemek & İncinmemek
Din Hizmetinde Üç Temel1. Doğru Bilgi 2. Doğru Yöntem 3. Doğru Uygulama
İletişimden Önce Kendini tanı [Güçlü & Zayıf] Muhatabı ona has yönleriyle tanı [Cemaati ihtiyaçları, sorunları, beklentileri vb. yönleriyle tanıma] “Bir adamı tanımak için düşüncelerini, acılarını, heyecanlarını bilmemiz lazım hiç değilse. Hayatın maddi olaylarıyla ancak kronoloji yapılabilir. Kronoloji de aptalların işidir” (Cemil Meriç)
در فكر سخن زنده در گفت سخن مرده1. İletişimin Önemi -halk ve beyân- الرَّحْمَنُ عَلَّمَ الْقُرْآنَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ عَلَّمَهُ الْبَيَانَ (Rahman, 1-4) كمالك تحت كلامك ---- در فكر سخن زنده در گفت سخن مرده (Mevlâna, Divân-ı Kebir)
Konuşmayı geliştirme çalışmalarıÖnyargıları izâle “ ….Allah vergisi” Etkin ve düzenli dinleme çalışmaları Düzenli olarak, nitelikli kalemlerden sesli okuma çalışması Ustalık bir zihniyettir, acı çekmektir ve asimptottur (yaklaşılan ama ulaşılamayan çizgi) Ustalığın sırrı = Bilinçli pratik
-niyet- 2.İletişimin Rengi إِنَّمَا الأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ ،(İyi niyet – iyiye niyet) إِنَّمَا الأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ ، وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى (Buhâri) صحة الفهم وحسن القصد من أعظم نعم الله التي أنعم بها على عبده بل ما أعطي عبد عطاء بعد الإسلام أفضل ولا أجل منهما بل هما ساقا الإسلام وقيامه عليهما (İbnü’l-Kayyım, İ’lamu’l-Muvakkıîn)
Niyetin İletişime yansımalarıCemaatin sayısına göre performansın değişmesi İlgi çekme kaygısı ve bilgi kullanımında kontrolsüz hareket etme
3.İletişimin Temeli -değer & saygı-لَمَّا نَظَرَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْكَعْبَةِ، قَالَ: " مَرْحَبًا بِكِ مِنْ بَيْتٍ مَا أَعْظَمَكِ وَأَعْظَمَ حُرْمَتَكِ، وَلَلْمُؤْمِنُ أَعْظَمُ حُرْمَةَ عِنْدَ اللهِ مِنْكِ (Beyhaki, Ş. İman) فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذاً وَاللَّهِ تَجِدَنِى كَاسِداً. فَقَالَ النَّبِىُّ -صلى الله عليه وسلم- « لَكِنْ عِنْدَ اللَّهِ لَسْتَ بِكَاسِدٍ ». أَوْ قَالَ « لَكِنْ عِنْدَ اللَّهِ أَنْتَ غَالٍ » (Müsned)
Vaaz ve irşatta muhataba yönelik değer göstergeleriHitap cümlelerinin etkin kullanılması Olumlu davranışı pekiştirme Konuyla bağlantılı dua cümleleri Suçluya değil suça, günaha vurgu Genelleme yapmama Vakti verimli kullanma
4. İletişimin Dâvetiyesi-tebessüm- مَا رَأَيْتُ أَحَدًا أَكْثَرَ تَبَسُّمًا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ -صلى الله عليه وسلم- (Tirmizi) « الْمُؤْمِنُ مَأْلَفَةٌ وَلاَ خَيْرَ فِيمَنْ لاَ يَأْلَفُ وَلاَ يُؤْلَفُ » (Müsned)
(Müsned; Nesâi, Sünen; İ. Mâce, Sünen)5. İletişimin Sıhhati -anlama &güzeli görme- Ebû Mahzûre (Müsned; Nesâi, Sünen; İ. Mâce, Sünen) Muâviye b. Hakem: مَا رَأَيْتُ مُعَلِّمًا قَبْلَهُ وَلَا بَعْدَهُ أَحْسَنَ تَعْلِيمًا مِنْهُ فَوَاللَّهِ مَا كَهَرَنِي وَلَا ضَرَبَنِي وَلَا شَتَمَنِي قَالَ إِنَّ هَذِهِ الصَّلَاةَ لَا يَصْلُحُ فِيهَا شَيْءٌ مِنْ كَلَامِ النَّاسِ إِنَّمَا هُوَ التَّسْبِيحُ وَالتَّكْبِيرُ وَقِرَاءَةُ الْقُرْآنِ (Müslim)
Vaazda iletişimin sıhhati içinMarifetin iltifata tabi olduğu gibi iltifatın da marifete tabi olduğunu unutmama Muhataba olumlu bakma Halkın irfanına güven Kısa cümleler kurma Ses tonunu ve hızını doğru ayarlama
وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ6.İletişimin Devamı “İşi Kolay Kılma” وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ (Hac, 78) يَسِّرُوا وَلاَ تُعَسِّرُوا ، وَبَشِّرُوا(وَسَكِّنُوا) وَلاَ تُنَفِّرُوا (Buhari) عَلِّمُوا وَيَسِّرُوا وَلاَ تُعَسِّرُوا وَإِذَا غَضِبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَسْكُتْ (Müsned) “gelin tanış olalım işi kolay kılalım”
Vaazda iletişimi devamlı kılmak içinUygulanabilirliği ön plana çıkarma Çözüm üretme Dikkat çekme ama dikkati hapsetmeme Ara özetlerle dinlemeyi etkin kılma “Anlatacağım çok husus vardı ama…”; “buraya özellikle dikkat çekiyorum; hiç unutmayın” vb.ifadelerden kaçınma Kısaca vaazı dinleyeni “ben bunu yapamam” değil “evet ben hocanın dediklerini başarabilirim” duygusuyla uğurlama
« لاَ يَتَحَدَّثُ النَّاسُ أَنَّهُ كَانَ يَقْتُلُ أَصْحَابَهُ »7. İletişimin Hedefi Algıyı, İlgiyi ve Duyguyu yönetmek - « لاَ يَتَحَدَّثُ النَّاسُ أَنَّهُ كَانَ يَقْتُلُ أَصْحَابَهُ » (Buhari)
Algıyı, ilgiyi ve duyguyu yönetmek içinVaaza etkin giriş (AİD) Duygu – bilgi dengesini gözetme (D) Duygu yatırımı yapma (D) Dışarıdakine değil karşıdakine konuşma (İ) Mecaz içeren ayet vb. bilgileri altyapıyı hazırlamadan sunmama (A) Yoklama değil varlama yapma (D) Yaşanılabilir örnek verme (Aİ) Bilgiyi anlamlandırma (İ)
(Buhari; Ahmed b. Hanbel)8. İletişimin Tamiri -özür dilenme- « مَنْ كَانَتْ لَهُ مَظْلَمَةٌ لأَحَدٍ مِنْ عِرْضِهِ أَوْ شَىْءٍ فَلْيَتَحَلَّلْهُ مِنْهُ الْيَوْمَ ، قَبْلَ أَنْ لاَ يَكُونَ دِينَارٌ وَلاَ دِرْهَمٌ ، إِنْ كَانَ لَهُ عَمَلٌ صَالِحٌ أُخِذَ مِنْهُ بِقَدْرِ مَظْلَمَتِهِ ، وَإِنْ لَمْ تَكُنْ لَهُ حَسَنَاتٌ أُخِذَ مِنْ سَيِّئَاتِ صَاحِبِهِ فَحُمِلَ عَلَيْهِ » (Buhari; Ahmed b. Hanbel) Bir özür kategorik olmalı
Vaazda iletişimi tamir içinYanlış, eksik bilgilendirmeleri ve anlatımları vaktinde tashih etme Gereksiz özür ve helalleşmeden kaçınma Şartlı ve suçlayıcı özür dilememe
İletişim Engelleri ve YansımalarıKibir- Haset - Riya - Süm’a- Ucb – Zillet Aşağılama - küçümseme- umursamama - reddetme-genellleme-yönlendirme-tanımlama….
Nitelikli bir iletişim için Etkin ve verimli olmalıÖzet yerine Nitelikli bir iletişim için Akl-ı Selim Kalb-i Selim Zevk-i Selim sahibi olmalı öz göz söz Etkin ve verimli olmalı
5 İlke >> أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ قَالَ مَا أَنْتَ بِمُحَدِّثٍ قَوْمًا حَدِيثًا لاَ تَبْلُغُهُ عُقُولُهُمْ إِلاَّ كَانَ لِبَعْضِهِمْ فِتْنَةً (Müslim, Mukaddime, 5) >> قَالَ عَلِىٌّ حَدِّثُوا النَّاسَ بِمَا يَعْرِفُونَ ، أَتُحِبُّونَ أَنْ يُكَذَّبَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ (Buhari, İlim, 49)
عَنْ عَلِىٍّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذَا بَعَثْتَنِى أَكُونُ كَالسِّكَّةِ الْمُحْمَاةِ أَمِ الشَّاهِدُ يَرَى مَا لاَ يَرَى الْغَائِبُ قَالَ « الشَّاهِدُ يَرَى مَا لاَ يَرَى الْغَائِبُ » (Müsned, I, 83) >> أَنَّ النَّبِىَّ -صلى الله عليه وسلم- نَهَى عَنِ الْغَلُوطَاتِ (Ebû Davud, İlim, 8) >> كَفَى بِالْمَرْءِ كَذِبًا أَنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ مَا سَمِعَ (Müslim, Mukaddime, 5; E. Davud, Edeb, 80)
İmamlarımıza yönelik seminerlerdevaaz ve iletişim becerisini geliştirmek için ne tür uygulamalar yapabiliriz yapabiliriz?
1. Nitelikli bir vaazı özet olarak dinleme ve değerlendirme> Dinlemeden önce gerekli yönergeler verilir > Vaaza giriş, ses tonu, vücut dilini kullanma,özetleme, konu bütünlüğü vb. hususlarda değerlendirmeler alınır. > Siz olsaydınız bu konuda farklı neler yapardınız / nasıl giriş yapardınız / nasıl özetlerdiniz / Hitab cümleniz ne olurdu vb. sorularla vaaz değerlendirilir.
2. Nitelikli yazılı bir metni okuma> Alanımızla ilgili nitelikli bir metin seçilir > Katılımcıların bu metni okumaları ve sınıfın huzurunda sunmaları sağlanır Okurken vurgulara, telaffuzlara işaret edilir > Dinleyicilerden bu metinden anladıklarını kendi ifadeleriyle özetlemeleri istenir
Oluşturulan guruplara bir konu verilir3. Gurup çalışması Oluşturulan guruplara bir konu verilir Gurubun bu konu hakkında 10 – 15 dakikalık bir vaaz hazırlaması istenir. Gurup içerisinde her bir üye tarafından vaazın guruba sunulması ve olgunlaştırılması istenir > Seçilen bir kişi gurubun vaazını tüm sınıfla paylaşır ve sınıf olarak vaaz sunumu değerlendirilir.
Uygulamalarda Genel İlkeler1. Özgüven kazandırılmalı 2. Değerlendirmelerde iki temel yönerge kullanılmalı - Neleri güzel yaptı? - Siz olsaydınız nasıl yapardınız? 3. Alkış gibi motive araçları da kullanılabilir 4. Kuvvetli ve geliştirmeye açık yönler vurgulanmalı 5. Övgüler sonucu başarmaya değil strateji ve çabaya yönelik, net ve gerçek olmalı
Sorgulama Doğru niyetle, uygun üslupla, değerinize ve saygınlığınıza zarar vermeden, tebessümle, sizleri anlama ve sahip olduğunuz güzellikleri keşfetme çabası içinde işi zorlaştırmadan, ilgi ve algıyı olumlu duygularla yöneterek özür dilemeye hacet bırakmayacak bir çalışma yapabildik mi?
Bu birliktelik bize ne kazandırdı?
Dua ve Selam ile فى أمان الله
İleri Okumalar İçin 1. Din Öğretimi, S. Akyürek2. Tidef, Etkili Din Öğretimi 3. Din Eğitiminde İletişim ve Dini tutum, Mevlüt Kaya 4. Psiko Sosyal Açıdan Dini İletişim, Mustafa Köylü 5. Asr-ı Saadet ve Raşid Halifeler Döneminde Hitabet, M. Reşid Özbalıkçı 6. Dini İletişim, Suat Cebeci 7. “Muhammed” (Hitabeti) Mad., DİA 8. Terapi, Kemal Sayar 9. Yeniden İnsan İnsana, Doğan Cüceloğlu 10. Drive, Daniel H. Pink, MediaCat yay. 11. İşte Bu Fikir Tutar, Optimist yay.
"SEMİNERİMİZE HOŞ GELDİNİZ" indir ppt