CHARLES DİCKENS ROMANLARI ÜZERİNE (6)
14:2909 Şubat 2017
Charles Dickens romanlarında çok başarılı roman tipleri yaratmıştır. Dickens'in yarattığı roman kahramanlarının sayısının binlerce olduğu tespit edilmiştir. Dünya edebiyatına armağan edilen çok güçlü roman karakterleri...Antikacı Dükkanı romanının "kötü " karakterlerinden Quilp'in Dünya edebiyatının " en kötü" roman karakteri olduğu ifade edilmektedir. Oliver Twist ve Kasvetli Ev romanlarında da "en kötü" kavramına yakın çok iyi anlatılmış "kötüler" olduğunu belirtelim.
Dickens'ın yarattığı roman kahramanları, gerçekçidir, o denli iyi anlatılmıştır ki okuyucu için, O kahramanın maddi ve manevi bütün halleri sır değildir. Dickens'ın romanlarında iyi ve kötü kahramanlar çok belirgin olarak anlatılmıştır. Bazı yazarlar vardır, "iyi" ve "kötü" kahramanlarına aynı sevgi dolu,"kötüyü" de anlayan bir yaklaşımı göstermişlerdir. Kötüler, mutlak "kötü" değildir. Yaşanılan hayat koşulları, karşılaşılan, o kişilerin yaşamında rol oynayan insanların etkisi, eğitim v.b. nedenler dolayısıyla kötü olmuşlardır; farklı hayat koşulları, iyi insanlar, farklı ilişkiler onları değiştirip dönüştürebilir..
Ancak Dickens'ın romanlarında kötülerin değişebileceğine, dönüşebileceğine ilişkin bir umut yoktur. Onlar, kötüdürler ve yazarın verdiği rolü hakkınca yerine getirirler. Dickens'in çocuk, genç kahramanlarına gösterdiği sevgi dolu, anlayışlı tutumu "kötülere göstermediğini belirtmek isterim.
Dickens'in özellikle çocuk ve genç tiplerini anlatmada çok başarılı olduğunu göreceksiniz. David Copperfield, Oliver Twist, Zor Zamanlar, Antikacı Dükkanı ve Büyük Umutlar'da roman kurguları çocuk kahramanların hikayeleri üzerine kuruludur. Kasvetli Ev romanında da sokak çocuğu "Jo"nun hikayesi yürek burkutucu ve sarsıcıdır.
Roman kahramanı çocukların çevresindeki insanlar, yaşamlarına dahil olan iyi ve kötü roman kişileri, çocuğun hikayesi temelinde romana dahil olmuşlardır. Şüphesiz Dickens, onların kendi hikayelerini eksiksiz anlatarak romanını sürdürmüştür.
Charles Dickens, anlatısında görsellik çok önemli bir rol oynar. Dickens sanki bir sinema filminin kastlarını yazıyormuş gibi okuyucusunun gözünün önünde canlandırır yazdıklarını. Dickens'in romanlarında; çocuklar dahil aşk hep vardır, Büyük Umutlar'da, Antikacı Dükkanı'nda, İki Şehrin Hikayesi'nde, Oliver Twist'de, Kasvetli Ev'de, David Copperfield'de; aşk, kavuşamama, ölüm, ayrılık, kavuşma, mutlu son, gibi sinemanın popülerleşmesini sağlayan bütün unsurlar fazlasıyla vardır.
Dickens romanları baştan sona büyük bir merakla okunan romanlardır.
Çok güçlü karakterler, etkileyici, sürükleyici anlatım, dram, hüzün, hasret, sıra dışı yaşamlar, mucizeler...Dickens, çocuk kahramanlarını hayat mücadelesine sokmuştur, ama hayat mücadelesi, çoğunlukla mucize kişilerin (uzak-yakın akrabalar) ortaya çıkması ile rahat bir mecraya kaymıştır. Miras, güçlü, zengin koruyucu iyi insanlar ( iyilik perileri, koruyucu melekler ), roman sürecinde romana dahil olarak olağan! akışı değiştirirler.
Dickens romanları için; " dinsel ritüeller" deyiminin altını çizmek gerektiğini düşünüyorum. Özellikle Antikacı Dükkanı ve Oliver Twist romanları ile Mister Pickwick'in Serüvenleri romanının belli bölümlerinde, din olgusu belirgin bir şekilde ortaya çıkar ve romanın belirleyici unsuru olur.
Tanrı, ruh, ölüm korkusu ile geçmişe yapılan yolculuklar eşliğinde, " hidayete erme" anlatısında, insan sevgisinden yoksun roman kahramanının, "huzura", "sevgiye", "mutluluğa" kavuşmasında dinsellik korkutucu olduğu kadar, "huzura" ve "sevgiye", "güzel bir hayata" erişmeyi sağlayan olgudur.
M. P. Serüvenleri'nde çeşitli kişilerin anlattığı " hikayelerde" beliren; kilise, Tanrı inancı, kader gibi kavramlar Antikacı Dükkanı ve Oliver Twist romanlarında, romanların sonunu belirleyen önemli bir kavramdır. 19.Yüzyıl Rus romancılarından Lev Tolstoy ve Dostoyevski'de de tespit ettiğimiz dinsel inanç ışığında, kadere boyun eğme, olacakları kabullenme, ölümü içselleştirme gibi olgular Dickens romanlarında da benzer bir işleve sahiptir.
ÇALIŞAN ANNELERİN ROL KARMAŞASIFARKLI KÜLTÜRLERLE GÜÇLÜ GELECEĞE UZANMAK