TÜRKİYE, YUNANİSTAN VE AVRUPA İLİŞKİLERİNDE KIBRIS - Türkçe Tarih - Türkler için tarih
Yayınlanma Tarihi 09 Ocak 2017 - 18:09
Doç. Dr. M. Metin HÜLAGÜ
1. Türk Dış Siyasetinde Kıbrıs Meselesi
Kıbrıs Meselesi Türkiye’nin son yıllarda her platformda karşısına çıkan dış problemlerinin başında gelmektedir. Stratejik açıdan Türkiye için son derece önemli bir mevkide bulunmasına rağmen çözüm noktasında bugüne kadar hatırı sayılır bir gelişme elde edilememiştir. Zira dış politikada, askerî, siyasî, kültürel ve ekonomik alanlarda güçlü olmak her zaman belirleyici bir unsur olmuştur. Bu alanlarda gösterilecek en küçük bir zaaf, büyük problemlerin doğmasına neden olabilmiştir. Milletlerarası münasebetlerde güçlüler her zaman zayıfları ezmiş , menfaatler hep ön planda gelmiştir.
Yakın dönemde Kıbrıs Meselesi Sevr Antlaşması ile başlatılabilir. Birinci Dünya Savaşı’ndan yenik çıkan Osmanlı Devleti, imzalanan Sevr Antlaşması ile galip devletler tarafından paylaşılmış , Sevr’in 115., 116. ve 117. maddeleri Kıbrıs ile ilgili olmuştur. Milli Mücadele’nin hedefleri arasında bulunmayan Kıbrıs Meselesi, yakın dönemde resmî
anlamda ve uluslar arası boyutta ikinci defa Lozan Antlaşması ile gündeme gelmiştir. Lozan Antlaşması’nda Kıbrıs konusu bir kez daha masaya yatırılmış , Lozan’ın 16., 20. ve 21. maddeleri Kıbrıs ile ilgili olmuştur. Bu antlaşmanın 20. maddesi ile Türk hükümeti Kıbrıs’ın Britanya hükümeti tarafından 5 Kasım 1914’te ilan olunan ilhakını tanıdığını resmen kabul ve beyan etmek zorunda kalmıştır. Bu beyan ve kabulle adadaki İngiliz idaresinin hukukî varlığı da Lozan Antlaşması’nın 20. maddesi gere i 24 Temmuz 1923 tarihinden itibaren resmen geçerlilik kazanmıştır. Diğer bir ifade ile Türkiye, Kıbrıs’ın bir İngiliz mülkü olduğunu Lozan’ın 20. Maddesi ile kabullenmiştir. Bu kabul ile de Türkiye’nin Kıbrıs ile olan bağlantısı resmen sona ermiştir. Bundan sonraki yıllarda ise Kıbrıs Meselesi Türkiye’nin kapanmayan bir yarası olmaktan kurtulamamıştır.
MAKALENİN TAMAMINI OKUMAK İÇİN:TÜRKİYE, YUNANİSTAN VE AVRUPA İLİŞKİLERİNDE KIBRIS