Tarih: 16.9.2015 23:16:52 / 507okunma / 0yorum
Her ne kadar son günlerin rağbet gören bir sözcüğü ise de “Toplum Mühendisliği”, bu terimin temelinde yatan asıl kavram “Algı Mühendisliğidir”.
Peki, üzerinde bu denli oynanan “algının” ne olduğu hakkında bir fikriniz var mı?
Türk Dil Kurumuna göre: Olay, nesne ve durumlar karşısında duyumlar aracılığıyla kazanılan ilk bilinçlilik olarak ifade edilmektedir.
Sanırım işin püf noktası da tanımda geçen bu ilk bilincin ne şekilde kazanıldığında saklı: “Duyumlar aracılığı ile!”.
Algımızı yönlendiren etkenlere şöyle bir göz atarsak: Teknoloji, Medya (Gazete, Dergi, Sinema ve Diziler), Bilgisayar Oyunları, Reklamlar ve Sosyal Medya olarak özetleyebiliriz.
Teknolojinin, baş döndürücü ilerleyişi karşısında, özellikle son yirmi yıl içerisinde iletişim ve haberleşme alanında yaşanan çığır açıcı gelişmeler; duyularımıza yapılan bu önlenemez saldırıların sessiz adımlarıydı.
20. yüzyılın bilgi çağını henüz hazmetme aşamasındayken, 21. yüzyılın faydasız ve çöp yığını haline gelen bu bilgi kirliliğinden arınmayı gerektireceğini kimse tahmin etmiyordu.
Daha önceleri sabah bakkaldan aldığımız gazetelerden edindiğimiz havadislerin sıcaklığı ertesi günün gazete manşetlerini okuyana kadar sürerken, bugün bağımlısı haline getirildiğimiz dizilerin ve internetin o büyülü dünyası içinde algılarımızın artık dakikalar hatta saniyeler ile değişebildiğini görebilmekteyiz.
Medyanın hipnoz aracı: Diziler
Puslu vadinin siyasi gündeminden, muhteşem asırların saray entrikalarına kadar zihinlere kazınan tüm bilgiler, kültür ve eğitim seviyesine bakılmaksızın hemen hemen herkesçe doğru kabul gördüğü bir algı girdabı içerisinde boğulup gittiğimizi söylemek sanırım yanlış olmayacaktır.
Medyanın üzerini örttüğü kanlı tarihler:
Öyle ki bir zamanların vazgeçilmez “Western” filmlerinde izleyicilerin bilmedikleri bir tarih ve görmedikleri bir coğrafya hakkında adeta Kızılderili düşmanı haline getirilmiş olması, medyanın istendiğinde nasıl bir toplum algısı oluşturabileceğine gösterilebilecek en güzel örneklerden biridir.
Sadece filmlerle yapılmadı bu katliam. Zihinler daha erken yaşlarda yıkanmaya başlandı. Counterstrike´lar, Call of Duty´ler ve Battlefield´lar gibi birçok bilgisayar oyununda çocuklara kimin dost kimin düşman olduğu öğretilmeye başlanmış ve bu oyunlar sayesinde adeta gönüllü bir ABD dostu ve bu dostun birer sanal askeri haline getirilmişlerdir.
Bugün halen kullanılmakta olan bu yöntemler ile Ortadoğu´da Müslümanlar tüm dünyaya düşman edildi. Batılı devletlerin imkânlarıyla kurulan İslamcı süsü verilmiş terör örgütleriyle İslam Dünyası ve Müslümanlar üzerinde olumsuz algı yaratılmaktadır. Ortadoğu´da İŞİD terör örgütünün tüm dünyaya verdiği mesajdan bu algıyı net olarak görebiliriz.
28 Şubatta bazı TV kanalları ve Gazeteler tarafından oluşturulmuş bir algı operasyonuyla yıkılan hükümeti hepimiz biliyoruz. Sonrasında gerçeklikle hiçbir ilgisinin olmadığını tamamen senaryodan ibaret olduğunu anlıyoruz. Her zaman algı ile gerçeklik birbiriyle örtüşmeyebilir. Sosyal medyanın da gelişmesiyle artık gerçek bilgiye farklı kaynaklardan ulaşabiliyoruz. Burada medyanın nerede durması gerektiği önemlidir. Medya bir haber verme aracıdır. Bunun üçayağı vardır. Birincisi habere ulaşmak, ikincisi haberi doğrulamak, üçüncüsü ise haberi doğru sunmak. Genellikle üçüncü şıkta sıkıntı doğmaktadır.
Her işletme para kazanmak amacıyla kurulur. Medyanında en büyük geliri reklam gelirleridir. Ancak yapılan haber, bir para kaynağı sağlamak amacıyla yanlış algı oluşturarak karşındakine gerek itibar gerekse de güç kaybına uğratmak amacıyla kullanılırsa bu şantaj olur. Bu da medyanın etik ilkeleriyle, ahlakla ve İslami hassasiyetlerle de bağdaşmaz. Günü kurtarmak, ekonomik çıkar sağlamak ya da birilerine payanda olmak adına gerektiğinde onurunu ve meslek haysiyetini ayaklar altına alan olumsuz örnekler olsa da medya vazgeçemediğimiz günümüzün önemli enstrümanlarındandır.
Sosyal medyanın etkisi o halde ki bir bilgi, doğruluğuna ya da yanlışlığına bakılmaksızın bir kere yayılmaya görsün, varılacağı belli olmayan kaos ortamlarına sebep olabilmektedir.
Doğruluğu hakkında en ufak bir araştırma yapılmadan bir tıkla havada uçuşan bilgilerin toplumu bir infial oluşturmaya kadar götürebileceği, hem Türkiye´deki Gezi hem de Ukrayna´daki Kiev olaylarında yaşananlar ortaya koymuştur.
Neye inanmak istersek isteyelim doğruya ulaşma adına algılarımızı her zaman ön yargılardan arındırıp, söylemlerden ziyade okuyarak akıl süzgecimizden geçirmeyi ihmal etmeyelim. İhmal etmeyelim ki, algımızın ayarıyla bu şekilde bir daha oynanmasın.
Anahtar Kelimeler: Algı, Yönetimi