İnfertilite | Kısırlık | Tedavisi | Op. Dr. Pelin İlbeyi
İnfertilite tanısı için gerekli olan testler
• Kadının jınekolojık muayenesi ve ultrasonografisi
• Semen analizi
• Hormon düzeylerinin değerlendirilmesi: (E2 , FHS, LH, Progesteron, TSH, prolaktin)
• Testiküler biopsi (azoospermi durumlarında)
• HSG (histerosalpingografi) , gerekirse laparoskopi, ve histereskopi
• HIV, hepatıt B ve C
Testten önce 2-5 gün (ortalama 3 gün) ilişkiye girmemeniz gerekmektedir. Test için geldiğinizde özel bir odada masturbasyonla elde edeceğiniz sperm örneğini her hangi bir madde ile temas ettirmeden size verilecek kutuya boşaltıp hemen laboratuvara vermelisiniz.
İnfertiliteye yol açan faktörlere karşı nasıl korunma sağlanabilir?
• Cinsel geçişli hastalıklara karşı toplum bilgilendirilmelidir. Bel soğukluğu (gonore ) ve klamidya seksüel geçişli hastalıklar arasında en sık görülenleridir. Bu enfeksiyonlar rahimde ya da kanallarda hasara sebep olarak doğurganlığı azaltır veya tamamen kısırlığa sebep olabilir ya da dış gebelik sıklığını artırırlar.
• Kabakulak aşısı, erkeklerde kabakulağı ve ona bağlı yumurtalık iltihabını engelleyebilir.
• Rahim içi araç (RİA) kullanımı enfeksiyon riskini arttırarak infertiliteye sebep olabilir. Bu nedenle doğum yapmamış bayanlara önerilmelidir.
• Sigara alkol kullanımı azaltılmalı hatta kullanılmamalı.
• Adet düzensizliği olan hanımlar mutlaka kilo vermeli.
• Aileler erkek çocuklarda inmemiş testis yönünden uyanık olmalı.
İnfertilite tedavisinin başarı oranı nedir?
Tedavi seçeneklerinden hangisi olursa olsun şunu tekrar hatırlatalım infertilite problemi olmayan bir çiftin bile her adet döneminde gebe kalma şansı % 25 dir. Bu nedenle gebelik elde edilene kadar uzun bir süreç geçebilir. Başarı oranını kadının yaşı, infertilite süresi gibi durumlar etkiler.
• Dünyada bugüne kadar doğmuş yaklaşık 3 milyon tüp bebek var. Türkiye de 50 bin civarında olduğu tahmin ediliyor.
• Kız çocukları doğduğunda yaklaşık 400.000 yumurta ile doğuyorlar.
• Sağlıklı bir erkek her boşalmada 70- 300 milyon arasında sperm bırakıyor.
• Depresyonun tedavisi doğurganlığı arttırıyor.
• Stres kısırlığa yol açabilir. Çünkü;
▸ Tubal spazm (tüplerde ani ve geçici daralma),
▸ Progesteron yetersizliği oluşabilir,
▸ Prolaktin yüksekliği görülebilir,
▸ Yumurta ve sperm hücrelerinin hareketlerinde problem ortaya çıkabilir,
▸ Yumurtlama problemi ortaya çıkabilir.
• Umutsuzluk, kaygı, öfke, yalnızlık hissi, depresyon,
• Eşle ve çevreyle iletişim bozukluğu,
• Çevre baskısı,
• Kısırlık ve stres arasındaki ilişki bir kısır döngüdür. Kısırlık strese, stres kısırlığa neden olur.
Stres nedeni ile kortizol ve prolaktin hormonlarındaki dengesizlikler yumurtalıkların normal çalışmasını engelleyebilmekte ve stres nedeni ile sperm kalitesi olumsuz etkilenmektedir.