Ergen Psikolojisi arşivleri - Deniz Doğruöz
Kategori: Ergen Psikolojisi
Ergen Psikolojisi 11 Haziran 2018 Yazar admin 0 Yorum
Sınav Kaygısını Nasıl Aşalım?
Sınav kaygısı veya sınav stresi, bizler için önemli olan Üniversite Sınavı Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) veya LKS, eski Teog Sınavı gibi öğrenim hayatını etkileyici sınavlar öncesi ve sırasında yaşanan, öğrendiklerimizin hatırlanıp kullanılmasına engel olan ve muhtemel başarının düşmesine yol açan yoğun kaygı ve strestir. Sınav kaygısı yaşanması ‘bindiği dalı kesmek’ deyimiyle güzelce ifade edilebilir. Soluk alıp vermemiz hızlanır, terlemeye başlarız, kalbimizin ‘güm güm’ çarpar, midemiz bulanmaya başlar ve bunlar hafif bir tedirginlik duygusuyla rahatsızlık yaşarız. Sınav kaygısı yaşayan genç arkadaşlarımızın bizimle ve aileleri ile paylaştıkları genelde şöyledir:
• Bu sınavda başaramazsam benim için herşey bitmiştir.
Sınav Kaygısı ile Başa Çıkma, Aile ve Öğrencilere Öneriler
Sınav stresi, ergen terapisinin üzerinde çalıştığı konulardan biridir. Sınav kaygısı için illa bir ergen psikoloğu bulmam gerekir diye düşünmeyin lütfen! Öncelikle, aşağıda sınav kaygısı/sınav stresi yaşayan öğrenci ve velilere öneriler başlıklı bölümünde yazanları okuyup uygulayın! Büyük ihtimalle işinize yarayacaktır.
Ancak sınav kaygısını sorun haline getiren yoğun baskı ve stres altında halının altına süpürülen diğer sorunlarında ortaya çıkmasıdır. Bir ergen psikoloğu olarak gözlemlerim doğrultusunda birçok sıkıntının da aynı anda ergen ve genç arkadaşlarımıza psikolojik yük bindirdiğini ve sınav kaygısını arttırdığını söyleyebilirim. Ancak, ergen terapisi de sorunları bir sürü düğümü olan bir ip yumağı haline genç arkadaşlarımıza ve ailelerine yardımcı olabilir.
Anne babaların ergen çocukları ile ilişkilerinde kaygı düzeylerini yönetmeleri gerekir. Kaygılarını çocuklarına fark etmeden iletip stresin artmasına istemeden katkıda bulanabilirler. Kaygı bulaşabilir. Anne baba, kendi olumsuz duygu ve düşünceleri aktarmak yerine onlara destek olarak çocuklarına yararlı olabilirler.
Ergen Psikolojisi ergen 13 Nisan 2017 Yazar admin 0 Yorum
İnternet bağımlısı ergenlere nasıl yaklaşılmalı üzerine bu yazımda da özellikle bilgisayar, telefon, oyun ve farklı internet kanalları ile ergenlerin iletişimini bu yazımda anlatmak istedim. Sizlerle daha önceki yazımda Ergenlerde Bilgisayar, Oyun ve İnternet Bağımlılığı hakkında görüşlerimi paylaşmıştım, dilerseniz linkten o yazımı da okuyabilirsiniz.
İnternet ve bilgisayar bağımlılığında bağımlı olunan aygıtı ortadan kaldırmak veya tümüyle yasaklamak mümkün değildir. Bu nedenle, hedef bilgisayar kullanımını kontrol altında tutmak olmalıdır.
Ebeveynlerin ergen çocuklarında sadece sorun üstüne odaklanması, olumsuz davranışları üzerinden dikkat çeken genci güç çatışmasına sokarak bu davranış biçimini kuvvetlenerek sürdürmesine sebep olur. Sorun olmayan olumlu konuların da konuşulabilir olması önemlidir. Bunun için ergen anne babalarının kendilerini kontrol altına alması gerekir.
İnternet bağımlısı ergenlere kural konulurken mutlaka onların fikrinin alınması da önemlidir. Ergenlik çağı kimlik oluşumu sürecinin parçası olarak gençlerin alanlarına saygı duymak ilişkilerinizi kuvvetlendirir. Bilgisayarla ilgili kural koyacaksanız, öncelikle iyi bir pazarlık yapılmalıdır. “Ne kadar süre bilgisayar başında kalınmalı?” sorusu tartışmaya açılmalı, dediğim dedik ebeveyn tutumundan uzak durulmalıdır. Kaybedenin olmadığı bir ilişki stratejisi hedeflenmelidir. Ortak bir noktada buluşun.
Dikkat edilmesi gereken nokta, kuralların uygulanabilir olmasıdır. Bilgisayardaki tutkusuna göre kurallar konmalıdır. Birçok oyun 3-4 saat oynandıktan sonra kazanılabilmektedir. Onun yerine haftalık bir saat konabilir. Örneğin haftada 16 saat denebilir. Bu süreyi ister her gün parça, parça kullanır, isterse bir cumartesi gecesi tümünü harcayabilir. Böylece konan kurallar, uygulanabilir olur ve genç bunlara uyabilir. İnternet bağımlısı ergenlere baktığınızda “takıldığı” sosyal medya ise, bu durumda günlük süre koymak daha doğrudur. Önemli olan sürenin miktarı değil, sürenin kontrol altına alınabilmesidir.
Peki, evde bilgisayarı kontrol altına aldık ama “Eve gelmezse, o zaman daha kötü olmaz mı?”. Bu sorunun cevabı internet ve bilgisayar bağımlılığının tedavisi içinde gizli değil. Eğer çocuk bu sözleşmelerden kaçıyor ve internet kafeyi eve tercih ediyorsa, o zaman aile içinde başka ve ciddi sorunlar var demektir. Bilgisayar bağımlılığı bir sorun değil, sadece bir belirtidir. Aile içi ilişkilerle ve ergenlerle ilgili çalışan bir psikolog veya psikolojik danışmandan destek almanız tavsiye edilir.
Önemli olan davranışı kontrol etmek ve gencin davranışlarını yönetebilmeyi öğrenmesidir. Bazı ebeveynler sıklıkla bilgisayarı söküp almak, dolaba kilitlemek veya işyerine götürmek gibi davranışlarda bulunabilirler. Ancak o bilgisayar bir süre sonra tekrar eve döner. Çünkü bilgisayar kullanımı çocuk içinde bir şart haline gelmiştir. Bu nedenle uygulayamayacağınız kararlar almanız doğru olmaz.
Okul başarısı için bilgisayar yasak demek yerine, “eğer notların düşerse bilgisayar kullanımını kısıtlayacağım” demek çok daha iyi sonuçlar verebilmektedir. Okul başarısı iyi olursa zaten bilgisayar kullanımını kontrol altına almış demektir.
Sizinle işinize yarayacağını düşündüğüm bu bilgileri paylaşarak, bazen ufak davranış değişikleri ile çözüme ulaşmanın mümkün olabileceğini göstermek istedim. İstanbul Ataşehir’de Anadolu yakasında CK Danışmanlık ve Eğitim Merkezi’nde Psikolog olarak hem ergenlere yönelik bireysel hem de yetişkin terapisti olarak sunduğum hizmetlerle ilgili detaylı bilgi için iletişime geçebilirsiniz.
Ergen Psikolojisi 31 Mart 2017 Yazar admin 0 Yorum
Faydalandığımız bir şey aşırı tüketildiğinde zarar verebilir…
Ergenlik döneminde çocuğu olan günümüz ebeveynlerin birçoğunun 1970 ve 1980’lerde TRT’nin tek kanallı veya iki kanallı olduğu dönemde çocukluklarını geçirmiş olduklarını söylemek pek yanlış olmaz herhalde. Şimdi ebeveyn olan herkesin, aynı çizgi filmi, dizi, yarışma programı ve haberleri izlediği bir geçmişte ertesi gün sosyal ilişkilerde konuşacak çok ortak konumuz olurdu. Ev telefonuna not bırakılıp, telefonun uygun saatlerde geri aranabileceği bir geçmişte yaşadık. Sevdiklerimize, kokulu ve güzel kağıtlarla mektup yazıp bir dost ile veya PTT posta kutularından pul yapıştırarak mektuplar gönderdik. Posta kutularını heyecanla açıp mektup var mı diye bekleyenler olmuştur aranızda. Fotoğrafları da fotografçıda tab ettirerek bastırmış olanlar yanmış fotoğraflarını üzülerek hatırlamıştır. Misket, bebek, toplar, ip atlama, pişti, evcilik, saklambaç, tipitip sakızları, gazoz kapaklarındaki ödüller, Ayşegül kitapları ve benzeri ürün oyun ve etkinlikler geçmişte bizi heyecanlandırmıştır. Görmek isteyenler için İstanbul Göztepe’de Sunay Akın Oyuncak Müzesi ve İstanbul Ataşehir Belediyesi Düştepe Oyun müzelerinde bu geçmiş anıları vitrinlere bakarak inceleyebilirsiniz. Çocukluk anılarınız yeniden canlanabilir. Bunları siz anlatırken ergenlik çağındaki çocuğunuzun aklı çoktan oyuna veya sosyal medya konularına gitmiş olabilir. J
Günümüzde ise yukarıda bahsettiğim ilgi çekici gündemlerimiz, ergen erkek ve ergen kız çocuklarımızın odasında bulunan kutulu, tuşlu, ekranlı “bilgisayar” denen kutu, dokunmatik olan ve sadece işaret ve başparmakların kullanıldığı “tablet” denen defter boyutunda dikdörtgen ve herkesi bir telefon kulübesine dönüştüren “cep telefonları” ile yaşanabilmektedir. Oyun, fotoğraf makinası, uğraş, ansiklopedi, posta kutusu, sosyal etkileşim, televizyon, film vb. herşey internet ile ulaşılabilmektedir. Bunlar da tabii ki en yakınlarımızla ilişkileri şekillendirmektedir.
Gençler, teknolojiye yatkınlar ve kolay uyum sağlıyorlar. Ödevlerini internet üzerinden yapıyor, oyun oynuyor, arkadaşları ile internette buluşup konuşuyorlar. Hatta dünyanın birçok yerinden arkadaşlar ediniyorlar. Yani, eski kalıpların dışındalar. Ne yaşadıklarını anlamamak da ergen ve ailesi arasında kuşak çatışmalarını alevlendiriyor.
Kısacası gençler, ebeveynlerinden oldukça farklı bir dönemde büyüyorlar. Gençlerin bu gerçeğini görmek ve anlamak gerekiyor.
Gençler ergenlik döneminde içe kapanır, yalnız kalmak isterler. Ailelerine kimi zaman yakın kimi zaman da uzak olmak isterler ve aileleri ile çatışma yaşarlar. Hem çok ihtiyaç duyar hem de ayrışmak isterler. Gelecekleri hakkında kafaları karışıktır, ne istediklerini bilemezler. Kendilerine güvenleri tam değildir. Arkadaşlıklar bu dönemde aileye göre daha çok önem taşır. Onlar tarafından kabul edilmek, beğenilmek ve bir gruba ait olmak en temel ihtiyaçlardır.
Gencin ergenlik gibi dinamik bir fiziksel, sosyal, duygusal ve zihinsel gelişimsel dönemden geçiyor olması, kişiliği ve aile ilişkilerinde zorlandığı yerlerde internet bir çeşit başetme yolu haline gelebilir. Sorunları unutmak için, kabul gördüğü, kolay ulaştığı bilgisayar, tablet ve cep telefonu ile internete bağlanacaktır.
Konuya uzun giriş yaparak girdim. Bundan sonraki bölümü ergenlik döneminde bilgisayar, oyun ve internet bağımlılığının daha net algılanması için biraz daha madde madde ele almak istiyorum!
İnternet bağımlılığı ile eş anlamlı olan kavramlar şöyledir:
Aslında hepsi aynı anlamdadır.
Ergenlerde İnternet Bağımlılığının Belirtileri
Her an Internet’e bağlanma arzusu, bağlı iken zaman algılamamak, yemek, su, tuvalet gibi ihtiyaçlarının farkında olmamak, bu kendisine hatırlatıldığında inkar etmek,
Herkese sosyal medya hesabı vermek, sosyal medya hesaplarının devamlı aşırı takibi,
İnternetin dışındaki uğraşlara ilginin kaybolması,
Sosyal faaliyetlerde azalma, arkadaşları tarafından anlaşılamama duygusu,
Spor ve benzeri fiziksel faaliyetlerinden uzaklaşma ve kilodaki değişiklikler,
Okul başarısı ve devamlılığın düşmesi,
Uykusuz kalma ve kronik yorgunluk,
Aile fertlerine zaman ayırmama nedeni ile aileiçi ilişkilerde bozulma,
Günlük yaşamdaki okul sorumlulukları ve diğer kişilerin, online yaşama engel olduğu düşüncesi
Çocuğunuz bilgisayar ya da telefonuyla sizinle etkileşim kuramayacak ve yaşamını aksatacak kadar vakit geçiriyorsa şu yazımdaki önerileri de okuyabilirsiniz.