Einstein'ın Buzdolabının Hikayesi | Matematiksel
Anasayfa » ZİHİN AÇAN YAZILAR » Einstein’ın Buzdolabının Hikayesi
Sibel Çağlar 20 Eylül 2018 7,808 Görüntülenme
Pek az insan Einstein’ın birkaç yılını buzdolaplarını geliştirmeye adadığını bilir.
Nobel Ödüllü, dünya çapında ünlü bir deha neden buzdolabı üretmek gibi sıradan bir proje için vaktini harcar ki diye düşünebilirsiniz.
1920’lerin başında Einstein, bir gün gazetede tüm fertleri ölen bir ailenin haberini okur. Habere göre buzdolabından sızan zehirli bir madde hepsinin uykularında ölümüne sebep olmuştur.
Birçok kişinin hala buzluk kullandığı bir dönemden bahsettiğimizi unutmayın. O dönemde mekanik buzdolapları yaygınlaşmaya başlasa da henüz yeterince güvenli değillerdi. Kullanılan soğutucular (amonyak, sülfürdioksit ve metil klorhidrat) son derece zehirli maddelerdi ve sızıntı durumunda ölüme yol açabiliyorlardı.
Einstein daha sağlıklı bir yol bulunabileceğinden emindi.
Bu noktada işe, nükleer çağın babası olarak kabul edilen Leo Szilard girdi.
Leo Szilard ve Albert Einstein
Bu iki büyük bilim dehası bir araya geldiler ve buzdolaplarıyla ilgili problemin sadece zehirli soğutucular olmadığı sonucuna vardılar. Esas sorun buzdolaplarının doğaları gereği mekanik olmalarıydı.
Çok çeşitli tasarımlar üreten Einstein ve Szilard, daha umut verici gözüken üç fikir üzerinde yoğunlaşmaya karar verdi. Modern soğutma sistemleri mekanik kompresörler kullandığına göre, birbirinden bağımsız üç bilimsel ilkeye dayanan buzdolapları tasarladılar: Elektromanyetizm, emme ve yayılma. Tasarımlarının hiçbiri hareket eden parçalar içermiyordu.
Birkaç ay içinde, ikili İsveç şirketi AB Electrolux ve Alman şirketi AEG ile anlaşma imzaladılar. Electrolux, Einstein ve Szilard’a patentleri karşılığında bugünün parasıyla 10 bin dolar ödedi. Ancak şirket tasarımların üretime geçmesini hiç düşünmedi. Tipik bir şirket mantığıyla, patentleri almasının tek sebebi kendi tasarımlarıyla rekabete girmesini önlemekti.
Ancak, AEG, ilerde Einstein-Szilard adıyla tanınacak elektromanyetik pompayı buzdolabında kullanmak üzere imal etmeye başladı.
31 Temmuz 1931 yılında, Einstein-Szilard buzdolabı çalışmaya başladı.
Sonuçta, iki bilim insanı, altı ülkede kırk beşin üzerinde patent almışlardı. Dehalarının buzdolabı sektörüne yaptığı büyük katkılar çoğu kişi tarafından unutuldu. Yine de diğer başarıları yirminci yüzyılın doruk noktaları arasında hep anılacaktır.
Kaynak: Steve Silverman – Einstein’in Buzdolabı, syf: 42 – 44
Önceki Işık Hızı Neden Aşılamaz?
Sonraki GENEL’LEME’!!: Dünyanın Sonunu Getiren Ön yargılar ve Buhranlar
5 Şubat 2017 499,779