Çalışan Anneler Çocuklarına Nasıl Davranmalı? - bebekegitimi
Büyüyen ve değişen ekonomi sistemi, ihtiyaçların çoğalması, kadın gücüne ihtiyaç duyulması gibi sebepler iş kadını tanımını oluşturdu. Çalışan kadınlar ülke ve ev ekonomisine katkıda bulunurken bebeklerinin geleceği, psikolojisi ve gelişimi hakkında endişe duyabilir. Bebeğine daha iyi bir maddi ortam sunmak isteyen ve daha önce çalışma hayatına atılan kadınlar doğum sonrası iş hayatına atılabilir. Ancak anne ve bebeğin bu durumu sağlıklı bir şekilde kabullenebilmesi, sevgi ve güven temelli bir ilişkinin bozulmaması için yapılması gerekenler bulunur.
Çalışan Anneler Ve Bebekleri
Yasal doğum izninin bitmesiyle ya da sonrasında anneler çalışmak zorunda kalabilir ya da isteyebilir. Çalışan anneler şu soruları kendilerine sık sık sorabilir:
Çalışmaya ihtiyacım var mı?
Bebeğimi ilgisiz ve sevgisiz mi bırakıyorum?
Bebeğimle yeteri kadar vakit geçiremiyor muyum?
Bebeğim beni sevmeyecek mi?
Güvenli bağ kurulmayacak mı?
Hayat standartlarının değişmesiyle birlikte kadınlar iş hayatında önemli bir yere sahip oldu. Bu değişim ekonomi ve kalkınma açısından başarılı olarak kabul edilir ancak anne – bebek bağının bozulmaması için anneler dikkatli davranmalıdır.
Anne – bebek bağı, rahme düştüğü ilk an başlar ve sonsuza kadar devam edebilir. Bebekler en çok annelerini sever ve annelerinin kokusuyla sakinleşir. Dolayısıyla çalışma hayatı anne – bebek bağını derinden sarsmaz aksine olumlu gelişmeler sağlayabilir.
Özellikle daha önce iş hayatına atılan kadınlar, uzun süre evde kalmaktan ve ev işlerinden bunalabilir. İş hayatı daha yoğundur ve bu duruma alışan anneler evde zorluk çekebilir. Bebeğin ilk 2 – 3 yılında annesiyle daha fazla vakit geçirmesi bebeğin daha sağlıklı ve mutlu olmasını sağlayabilir. Ancak bazı durumlarda annelerin çalışması ve ekonomik yönden kalkınması gerekebilir.
Çalışan anneler genellikle büyük bir suçluluk duygusu ve vicdan azabı yaşayabilir. Oysa ki bebeğe bakacak olan kişi de bebeğin mutlu ve sağlıklı olmasında yardımcı olabilir. Anneler, çalıştığı zaman suçluluk duygusu yaşamamalı ve hayatın gerçeklerine uyum sağlamalıdır.
Bebekler ve anneler için en iyi şeyler aslında aynıdır. Anne evde durmak istemiyorsa ve çalışma hayatını özlüyorsa ya da çalışmak zorundaysa bebeğiyle yeteri kadar ilgilenmeyebilir. Mutsuz bir anne ister istemez mutsuzluğunu bebeğine yükleyecektir. Anne çalıştığında daha mutlu ve güçlü hissedecekse çalışabilir ve bebeğiyle daha keyifli bir şekilde ilgilenebilir.
Çalışan Anneler İşe Başlama Sürecine Nasıl Hazırlanmalı?
Anneler, çalışmaya başlamadan kaygı duyabilir, aniden öfkelenebilir ve büyük bir stres yaşayabilir. Doğum izni birçok anneye yetersiz gelir ve ayrılık vakti yaklaştıkça büyük bir duygu değişimi olabilir. Anneler, çalışmaya başlamadan önceki haftada kendine daha çok vakit ayırabilir, alışverişe çıkabilir ya da kuaföre gidebilir. Çalışma hayatına başlamadan önce kısa bir mola vermek ve olayları dışarıdan gözlemlemek iyi gelecektir.
Çalışma hayatından önce mutlaka güvenilir bir bakıcı bulunmalıdır. Anneanne, babaanne, baba ya da bakıcı alternatifleri değerlendirilmeli ve en uygun kişi seçilmelidir. Güvenilir kişi bulunduktan sonra anneler en az bir hafta öncesinden alıştırma yapmalıdır.
Bakıcı ve bebek gün içinde birkaç saat baş başa bırakılmalıdır ancak anne evde olmalıdır. Annenin varlığını bilmeyen bebekler ve bakıcı ilişkisi gözlemlenmelidir. Bakıcının yetersiz olması ya da bebeğin huzursuzlanması gibi sebepler yeni bir bakıcı aramaya yönlendirebilir.
Aranan bakıcı bulunduktan sonra bebek ile kaynaşması ve vakit geçirmesi gerekebilir. Bebeğin daha önce görmediği ya da az gördüğü kişiler, bebeklerde stres ve kaygıya sebep olabilir. Bebekler en çok annelerine güvenir dolayısıyla anne – bebek – bakıcı bir süre vakit geçirmelidir.
Anneleri Çalışan Bebeklerin Psikolojisi
Bebeğin daha mutlu ve huzurlu olabilmesi için elbette ilk kişi annelerdir. Annelerin çalışması durumunda bebekler bu durumdan etkilenebilir. Yapılan araştırmalarda annesi çalışan bebeklerin gelişimsel olarak daha geri ya da sağlıksız olduğu kanıtlanmamıştır.
Anne, çalışma hayatına atıldıktan sonra bakıcı ile bebek arasında bağ kurulmaya başlanır. Bebek ve bakım veren kişi arasında sağlıklı ve mutlu bir ilişki kurulmalıdır. Bebekler, ayrılık psikolojisi yaşayabilir ve sinir, endişe, özlem duyguları oluşabilir. Tüm duyguları bir arada yaşayan bebekler zaman zaman zorlanabilir ve huzursuzlanabilir. Anneler işten arta kalan zamanlarını mutlaka bebeğiyle geçirmelidir.
Annelik, fedakarlık ve kendinden vazgeçme olarak algılanmamalıdır. Anneler sosyalleşebilir, iş hayatına dönebilir ve yalnız başına vakit geçirebilir. Önemli olan bebek ile geçirilen zaman ve bebeğe verilen sevgidir.
Çalışan annelerin eşleri, mutlaka anne ve bebeğe destek olmalıdır. Gerekli durumlarda daha erken gelmek, annenin işlerini halletmek ve bebek ile daha fazla ilgilenmesini sağlamak gibi durumlar annenin daha mutlu olmasını sağlayacaktır. Annesi ile daha fazla vakit geçirme şansı bulan bebekler bakım veren kişiyle de daha iyi anlaşabilir.
Çalışan Anneler Bebeklerine Nasıl Davranmalıdır?
İş hayatına başlamadan önce anneler ayrılık kaygısı yaşayabilir. Annenin gün boyu evde olmaması ve farklı bir kişinin varlığı zaman zaman bebekleri huzursuz edebilir. Tüm bu süreçler normaldir ve zamana ihtiyaç duyulur. Ancak bu dönemin daha kontrollü ve sağlıklı atlatılabilmesi için yapılması gerekenler şunlardır:
İlk iş günü ve sonrasında bebek anlasa da anlamasa da konuşulmalıdır, ‘’Ben işe gidiyorum, akşam seninle oyun oynayacağım’’ gibi kısa açıklamalar yapılmalıdır,
İşe giderken bebeği ağlatmamak için gizlice evden çıkılmamalıdır ve 5 – 10 dk oyun oynanmalı, vedalaşılmalıdır,
Annenin sözünü tutması, sabah çıkıp akşam gelmesi bebeğin bu rutine uymasını kolaylaştıracaktır,
Eve gelindiğinde yemek, temizlik gibi işler ertelenmeli ve ilk öncelik bebek olmalıdır, eğer anlıyorsa gününün nasıl geçtiğini sormak, özlemini anlatmak gerekebilir, bebek daha küçükse oyun oynanmalı ve kucağa alınmalıdır,
Anneler, iş stresi ve yoğun hayat temposu nedeniyle bebeklerini dinlemekten ya da sorularını cevaplamaktan kaçınabilir ancak bu durum anne – bebek arasında olumsuz duyguların artmasına neden olacaktır,
Bebeğini gün içinde görmeyen anneler eve geldiğinde ‘hayır’ kelimesini kullanmaktan çekinebilir ancak zararlı ve bebeğin ağlaması korkusuyla hayır kelimesi kullanılmadığında huysuz ve inatçı bir bebekle karşılaşılabilir.
Anne ve bebeklerin çalışma hayatına daha kolay adapte olabilmesi için yapılabilecekler:
Çok zaman geçirmek yerine kaliteli zaman geçirmeye odaklanılmalıdır, örneğin, bebeği yanında olduğu halde hiç konuşmayan, oynamayan bir anne bebeğiyle ilgilenmiş sayılmaz,
Anne – baba – bebek mutlaka ortak etkinlikler yapmalıdır, oyun salonu, sinema, piknik gibi aktiviteler ilişkilerin ve duyguların pekiştirilmesini sağlayabilir,
Anneler, iş dönüşünde bebeklerine oyuncak ya da şeker alma zorunluluğu hissedebilir, oysa ki bebeklerin istediği en önemli şey anne sevgisi ve anneye sarılmaktır, yemek ve oyun vakitlerinde bebekle olunduğunda kaliteli bir zaman geçirilebilir,
0 – 3 yaş arası dönemde anneler, çocuklarını kreş ya da gündüz evlerine vermek yerine kendi evinde bir bakıcıyı tercih etmelidir, erken yaşta okul ile tanışan çocuklar ilerleyen yıllarda sıkılabilir ve okula gitmek istemeyebilir,
Bebek emiyorsa gün içinde sık sık süt sağılmalı ve bebeğin anne sütü ihtiyacından vazgeçilmemelidir,
Devlet tarafından verilen günde 1.5 saat süt izni biriktirilebilir ve haftada bir gün bebek ile daha fazla vakit geçirilebilir,
Suçluluk duygusu nedeniyle disiplin ve sınır alanları genişletilmemeli, istikrarlı ve kararlı bir anne olunmalıdır aksi takdirde bebekler kafa karışıklığı yaşayabilir ve doğru – yanlış kavramını ayırt edemeyebilir,
İşten eve dönüldüğünde bebeğin alt değiştirmesi, beslenmesi ve banyo saati anne tarafından yapılmalı ve güvenli bir ortam sağlanmalıdır.