Türkiye'de geniş kapsamlı, çok yönlü bilimsel araştırmalar yapmak üzere kurulmuş olan ilk göç araştırmaları merkezi olarak çalışmalarına 2002 yılında TESAR'a (Toplum, Ekonomi, Siyaset Araştırma Merkezi) bağlı birim olarak başlayan Göç Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi, 10.5.2005 tarih ve 25811 sayılı Resmi Gazete'de tüzüğünün yayınlanması ile kuruluş sürecini tamamlamıştır.
Türkiye iç ve dış göç süreçleri açısından çok zengin tarihsel, kültürel, toplumsal deneyimlere sahip bir ülkedir. Türkiye'ye son dönemlerde yönelen yeni göç hareketleri bu niteliğinin daha da artarak devam edeceğini göstermektedir.
1950'lerde başlayan ve gittikçe hızlanan kitlesel köyden kente göç sürecini, 1960'larda Batı Avrupa'ya yönelen işçi göçü, aile bileşimi nedeniyle göçler, daha sonra da Arap ülkelerine yönelen geçici sözleşmeli işçi göçü ve son yıllarda Orta ve Doğu Avrupa ile Orta Asya ülkelerine yönelen yeni bir iş göçü hareketi izlemiştir.
Diğer yandan, 1990'lardan sonra umulmadık biçimde Türkiye'ye yönelen yeni göç hareketleriyle geçici ve mekik göç, transit göç, mülteciler, sığınmacılar ve çeşitli türlerde yasa dışı göç akımları Türkiye'nin uluslararası göç hareketi içindeki konumunu değiştirmiştir. Türkiye artık yalnız göç veren değil aynı zamanda göç alan bir ülke olarak nitelendirilmektedir.
Bu yeni oluşumlar çerçevesinde Göç Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi'nin başlıca amacı, göç konusunda çalışan araştırmacılar arasında kurumsal eşgüdüme dayalı dayanışmayı artırmak, yeni araştırmalar ve ortak projeler yapılmasını desteklemek ve araştırma sonuçlarının somut verilerine dayalı gerçekçi göç politikaları oluşturulmasına katkıda bulunmaktır.