‘Barış’a özgürlük! – Prof. Dr. Ahmet SALTIK
Barış akademisyenleri kararı AYM’yi böldü. Oylama sonucu 8’e 8 çıkınca Anayasa Mahkemesi Başkanı Zühtü Arslan’ın oyuyla çoğunluk sağlandı.
Anayasa Mahkemesi (AYM), Güneydoğu’daki hendek çatışmaları sırasında “Bu suça ortak olmayacağız” başlıklı bildiriyi imzaladıkları için “silahlı terör örgütü propagandası yapmak” suçundan cezalandırılan 10 akademisyenin ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verdi. Yüksek Mahkeme, yeniden yargılama yapılmasına hükmetti ve akademisyenlere 9’ar bin TL tazminat ödenmesini kararlaştırıldı. Bu kararla kesin hüküm giyenlerin cezası kaldırılacak. AYM Genel Kurul üyelerinin 8’e 8 bölünmesi ve Başkan Zühtü Arslan’ın eşitliği bozan oyuyla alınan karar, yargılaması halen süren 784 akademisyenin davası için emsal nitelik taşıyor.
AYM, Türkiye’de ifade özgürlüğü açısından önemli bir karar verdi. “Barış için Akademisyenler İnisiyatifi” Sur, Cizre ve Silopi başta olmak üzere Güneydoğu Anadolu Bölgesindeki sokağa çıkma yasakları ve hendek operasyonlarının gerçekleştiği sırada 10 Ocak 2016’da “Bu suça ortak olmayacağız” başlıklı bir bildiri yayımlamıştı. 1128 öğretim üyesinin imzaladığı bildiriye, daha sonra yeni imzalar eklendi, bu süreçte imza sayısı 2218’e çıktı. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan imzacı akademisyenlere tepki gösterirken “Gitsinler hendek kazsınlar veya dağa çıksınlar” dedi. Bu açıklamalardan sonra akademisyenler hakkında savcılıklar tarafından “Terör örgütü propagandası yapmak” suçundan soruşturma başlatıldı ve birçoğu gözaltına alındı, tutuklananlar oldu.
15 Temmuz 2016 darbe girişiminin ardından ilan edilen OHAL sürecinde çıkarılan kararnamelerle bildiriyi imzalayan 404 akademisyen, üniversitelerdeki görevlerinden ihraç edildi. Savcılıklar, bu kapsamda 784 akademisyen hakkında dava açtı. Yargılanan akademisyenlerden 191’i hapis cezasına çarptırıldı. Büyük bölümünün cezası ertelenirken 35 kişinin mahkûmiyet kararı ertelenmedi.
İmzacılardan Prof. Dr. Füsun Üstel, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi tarafından onanan 1 yıl 3 aylık hapis cezasının infazı için Eskişehir Kadın Kapalı Cezaevi’ne gelerek hapse girdi. Üstel, 2.5 ay sonra AYM toplantısına kısa süre kala tahliye edildi. Bu süreçte cezası onanan 10 akademisyen, AYM’ye bireysel başvuruda bulundu. Başvuruda, bildiriye imza attıkları gerekçesiyle cezalandırılmalarının ifade özgürlüğünün ihlali olduğu vurgulandı.
AYM Genel Kurulu, birleştirdiği 10 başvuruyu dün gündemine aldı. Sabah başlayan müzakereler akşama dek sürdü. Toplantıda yoğun tartışmalar yaşandığı öğrenildi. Müzakereler sonucunda oylamaya geçildi. 8 üye ihlal yönünde oy kullanırken, 8 üye ise ihlal yok dedi. Yasaya göre eşitlik durumunda başkanın oyu 2 sayılıyor. AYM Başkanı Zühtü Arslan, ihlal yönünde oy kullandığı için oylama sonucu 8 oya karşılık 9 oyla ihlal kararı yönünde oldu.
İhlal yok diyenler Erdoğan’ın atadıkları
Hak ihlali olduğuna karar veren üyeler; Başkan Zühtü Arslan, Başkan vekilleri Engin Yıldırım, Hasan Tahsin Gökcan, üyeler Hicabi Dursun, Celal Mümtaz Akıncı, Muhammed Emin Kuz, Yusuf Şevki Hakyemez, Recep Kömürcü iken; ihlal olmadığını düşünen ve çoğunluğunu AKP’li CB Erdoğan’ın atadığı üyeler ise Rıdvan Güleç, Selahattin Menteş, Yıldız Seferinoğlu, Recai Akyel, Kadir Özkaya, Muammer Topal, Serdar Özgüldür, Burhan Üstün oldu.
‘İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ HÂLÂ TEHLİKEDE’
İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yaman Akdeniz AYM’nin verdiği kararı şöyle değerlendirdi: “BAK Bildirgesi’ni imzalamanın cezalandırılması gibi ifade özgürlüğünün çok açık ihlali olan bir başvuruda bile ihlal kararının ne kadar zor çıktığını gördük. Anayasa Mahkemesindeki kutuplaşma siyasi nitelikli tüm başvuruları etkileyecektir. Yeniden yargılama kararına da Mehmet Altan ve Şahin Alpay kararlarında olduğu gibi direnen ve tekrardan ceza kararı veren ağır ceza mahkemeleri ile karşılaşabiliriz. İfade ve basın özgürlüğü halen tehlike altındadır. Bu karar da bu tehlikeden bizi uzaklaştırmaz.”
‘EŞİT OY, GELECEK İÇİN KAYGI VERİCİ’
İhlal kararı verilen akademisyenlerin avukatlarından Aslı Kazan, “Anayasa Mahkemesi’nin ifade özgürlüğünün ihlal edildiğini saptayan bu kararı geç gelen ama sevindirici bir gelişmedir.” dedi. Ancak AYM’nin bu kararı eşit oy (8/8) ile vermesinin de bir o denli üzücü ve gelecek için kaygılanmalarına yol açtığını belirten Kazan, “Bu durum da ne yazık ki, AYM üyelerinin bir bölümünün hukuk standartlarından çok, kendilerini atayan otoriteye bağlılığını gösteriyor. Sonuç olarak bu karar sonrası akademisyenlere açılan davaların ve soruşturmaların düşürülmesi gerekiyor. Ve de akademisyenlerin yerinin adliye olmadığı anlaşıldığına göre, bir an önce ait oldukları yere üniversiteye dönmeleri sağlanmalıdır.” diye konuştu.
CHP’Lİ ÖZEL: HAKLAR İADE EDİLMELİ
CHP Grup Başkanvekili Özgür Özel, AYM’nin akademisyenlere ilişkin verdiği hak ihlali kararının ardından, “Akademisyenlerin ellerinden alınan akademik görevleri, pasaportları ve bütün hakları iade edilmeli, süreç içindeki zararları tazmin edilmelidir. Yapılanlardan dolayı amasız, fakatsız bir özür bekliyoruz.” açıklamasını yaptı. AYM’nin bu kararıyla, olağanüstü halin en tartışmalı kararını mahkum ettiğini ifade eden Özel, “FETÖ’nün bağnaz, dogmacı, aklı ve bilimi dışlayan yapısına karşı akademide mücadele eden FETÖ’nün rakiplerini, sadece kendisine muhalif oldukları için hedef seçenler, 12 Eylül ve 16 Nisan antidemokratik anayasalarına karşın ve Anayasa Mahkemesi’nin bilinen bileşimine karşın anayasa, tarih ve vicdan karşısında bu kararla mahkûm olmuştur.” dedi.
Yayın tarihi 27 Temmuz 2019 Yazar Ahmet SALTIKKategoriler Yurttaş SaltıkEtiketler 15 Temmuz 2016 darbe girişimi, Anayasa Mahkemesindeki kutuplaşma, AYM Başkanı Zühtü Arslan, AYM’ye bireysel başvuru, BAK Bildirgesi, Barış için Akademisyenler İnisiyatifi, CHP Grup Başkanvekili Özgür Özel, hendek çatışmaları, ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine, Mehmet Altan ve Şahin Alpay, Prof. Dr. Füsun Üstel, Prof. Dr. Yaman Akdeniz, ‘Barış’a özgürlük!
Önceki Önceki yazı: S-400 KRİZİ
Sonraki Sonraki yazı: Suriyeliler meselesine hukuki yaklaşım