YMM Ekrem Ersahin: Nisan 2008
Çocukların Yeni yasadan önce sigortalı yaptırılma çaba ve telaşı
TBMM'de görüşülmesine devam eden yeni sosyal güvenlik yasası, emekli olma şartlarını zorlaştırması, özelliklede emekli olmak için yaş haddini kadında 58 den, 65 e, erkekte 60 tan 65 e çıkartması ana ve babaları haklı olarak, çocuklarını yeni yasadan önce sigortalı yaptırma telaşına düşürdü. Ancak, çocuğun sigortalı olabilmesi için yaş aranıp aranmadığı, hangi işlerde çalışabileceği gibi pek çok husustaki belirsizlik ve farklı uygulamalar, komik ve gülünç sonuçların doğmasına da yol açtı. Örneğin; kundaktaki çocuğun inşaat işyerinde sigortalı yapılarak, çalışıyor gösterilmesi, ilköğrenimine devam eden çocukların yerini dahi bilmediği fabrika atölye gibi yerden sigortalı yapılması gibi.
Çocukların sigortalı yapılması hususunda tam bir şaşkınlık ve telaş içinde olan okurları aydınlatmak için konu aşağıdaki başlıklar altında özetlenmiştir.
SSK da sigorta başlangıcı için yaş sınırı var mı?
08.09.1999 tarihinde aynen bugün olduğu gibi, büyük sosyal güvenlik reformu olarak topluma sunularak uygulamaya konan 4447 sayılı yasa ile, emeklilik şartlarının zorlaştırılması daha önce 5000 gün olan prim ödeme şartının 7000 güne çıkartılması ve emeklilik için kadına 58 erkeğe 60 yaş şartı getirilmesine karşın, kadında 20 yıl erkekte 25 yıl olan sigortalılık süresini kaldırılmıştı. Sigorta başlangıcı için belli yaş haddi aranıp aranmadığını 4447 sayılı yasanın yürürlüğe girdiği 08.09.1999 tarihinden önceki ve sonraki dönem için ayrı ayrı inceleme zorunluluğu var.
08.09.1999 tarihinden önce sigorta başlangıcında yaş önemliydi
4447 sayılı yasanın yürürlüğe girdiği 08.09.1999 tarihe kadar emekli olmak için, kadında 20 yıl sigortalılık süresi ve 5000 gün prim ödemesi, erkekte ise 25 yıl “sigortalılık süresi” ve 5000 gün “prim ödeme” şartı aranıyordu. Gerek kadında, gerekse erkekte emekli olmak için yaş haddi aranmıyordu. Sigortalılık süresi, kişinin ilk defa sigortalı olduğu tarih ile, emekli olmak için başvuru yaptığı tarih arasında geçen süre olup, bu süre içinde her gün için prim ödenmesi geremiyordu. Kadındaki 20, erkekteki 25 yıl sigortalılık süresi içinde, 5000 gün prim ödemesi emeklilik için yeterli oluyordu. 08.09.1999 dan önceki dönemdeki sigortalılıkta 01.04.19981 tarihine kadar 18 yaşından küçükken yapılan sigorta başlangıçları, sigortalılık süresi açısından başlangıç sayılırken, 01.04.1981 tarihinden itibaren başlangıç için 18 yaş şartı aranmaya başladı. 18 yaşından küçükken yapılan sigortada, sigorta başlangıç tarihi olarak, 18 yaşın doldurulduğu tarih dikkate alındı.(18 yaşının doldurulduğu tarih başlangıç tarihi sayıldı). Ancak, 18 yaşından küçükken ödenen primler, prim ödeme gün sayısına dahil edildi. 01.04.1981 ile 08.09.1999 tarihleri arasında emeklilik açısından, sigorta başlangıcı için 18 yaşın doldurulduğu tarih arandı. 18 yaştan küçük başlangıçlar sigortalılık süresi açısından dikkate alınmadı.
08.09.1999 sonrası için başlangıçta yaş önemini yitirdi
4447 sayılı yasa ile, 08.09.1999 tarihinden itibaren emekli olmak için aranan, 5000 gün prim ödeme şartının 7000 güne çıkartılması ve kadına 58, erkek için 60 yaş şartı getirilmesi ve süre şartını(kadında 20 erkekte 25 yıl) kaldırması üzerine de; kısmi yaşlılık aylığı hariç, emeklilik açısından sigorta başlangıcı için, 18 yaş şartının da, hem eski sigortalılar için, hem de bu tarihten sonra sigortalı olanlar için önemi kalmadı. 08.09.1999 tarihide getirilen yeni emeklilik şartlarına geçişini sağlayan, kademeli geçiş düzenlemeleri ile de sigortalılık süresinin başlangıcı açısından 18 yaş şartının önemi kalmadı. Ancak;
- 08.09.1999 tarihinden sonra Kısmi yaşlılık aylığı için, 25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme kadın 58 erkek 60 yaş şartı arandığından, 25 yıllık sigortalılık sürenin başlangıcı açısından,
- Vergi indirim hakkı almış özürlülerin, emekliliğinde, özür derecesine göre 15 ila 19 yıl arasında sigortalılık süresi arandığından, sigortalılık süresinin başlangıcı açısından
18 yaşın doldurulması aranmaktadır. 18 yaşından küçüklerin sigortalılığında, sigorta başlangıç tarihi olarak 18 yaşın doldurulduğu tarih dikkate alındığından, bunlar için sigorta başlangıç tarihi olarak 18 yaş şartı muhafaza edilmektedir.
İş Kanunu tabi olan işyerlerinde çocukların çalıştırılmaları
Çocuklar iş kanuna tabi olan ve iş kanununa tabi olmayan işyerlerinde sigortalı olarak çalıştırılabilirler. Çocukların İş Kanana göre çalıştırılabilme şartları aşağıdaki başlıklar altında özetlenmiştir.
14 yaşını dolduran 15 yaşını doldurmayan çocukların Çalıştırılabileceği işler
İş Kanununa göre; 15 yaşından küçük çocukların çalıştırılmaları yasaklanmıştır. Bunun tek istisnasını ise ilk öğrenimini tamamlamış çocukların belli şartlarda çalıştırılmasıdır.
14 yaşını doldurmuş 15 yaşını doldurmamış çocuklar “ Çocuk İşçi” sayılıyor. Çocuk işçiler “Çocuk işçi ve genç işçilerin çalıştırılma usul ve esasları hakkında yönetmenlik” te belirlenmiş olan hafif işlerde çalıştırılmaları öngörülmüştür. Çocuk işçiler, Yöneltenliğin 1 nolu aşağıdaki ekinde tek tek sıralanan işlerde çalışabiliyorlar.
Çocuk İşçilerin Çalıştırılabilecekleri Hafif İşler(14 yaşı doldurmuş, 15 yaşından küçük çocuklar)
15 yaşını dolduran 18 yaşını doldurmayan çocukların Çalıştırılabileceği işler
15 Yaşını doldurmuş olmasına rağmen 18 yaşını doldurmayan çocuklar İş Kanunumuza göre; “Genç İşçi” sayılıyor. Genç işçiler, “Çocuk İşçi Ve Genç İşçilerin Çalıştırılma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmenlik” te belirlenen işlerde çalıştırılabiliyor. Genç işçiler adı geçen yönetmenliğin 2 nolu ekinde tek tek sıralanan aşağıdaki işlerde çalıştırılabiliyorlar.
Genç İşçilerin Çalıştırılabilecekleri İşler(15 yaşını doldurmuş, 18 yaşından küçük çocuklar)
Çocukların Çalıştırılamayacağı İşler
İş Kanunu, çocuk ve genç işçilerin çalıştırılabileceği işlerin belirlenmesinin yanında, çalıştırılamayacağı işlerde işler de tek tek belirlenmiş durumda. “Çocuk İşçi Ve Genç İşçilerin Çalıştırılma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmenlik” in 3 nolu ekinde belirlenen aşağıdaki işlerde, çocuk ve genç işçilerin çalıştırılmaları yasaktır.
1. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 69. maddesinde belirtilen gece dönemine rastlayan sürelerde yapılan işler,
Çocuklar İş Kanununa tabi olmayan işyerlerinde çalıştırılabilmektedir. İş Kanununa tabi olmayan işyerleri, 4857 sayılı İş Kanununun 4 ncü maddesinde, 5362 sayılı esnaf kanununa uyan ve üç kişinin çalıştığı işyerlerinde İş Kanununun uygulanmayacağı belirtilmektedir. Bu işyerlerinde çalışanların iş ilişkisinde Borçlar kanunu uygulanmaktadır. Borçlar Kanununda da çalıştırılanlar hakkında alt yaş sınırı öngörülmemiştir. Borçlar Kanunu göre; esnaf ve sanatkar tanımına uyan ve üç kişinin çalıştığı işyerlerinde çalıştırılan çocuklarda yaş şartı aranmamaktadır.
14 yaşından küçük çocuk esnaf ve sanatkar yanında çalışabilir
15 yaşından küçük çocukların çalıştırılmaları İş Kanunumuzca yasaklanmış durumda. Bu yasağın tek istisnasını 14 yaşını ve ilköğrenimini tamamlamış çocukların yönetmenlikte belirlenen hafif işlerde çalıştırılmaları oluşturmaktadır. Ancak İş Kanunu üç ve daha az sayıda çalışanı olan işyerlerinde uygulanmıyor. 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu na tabi olan ve yasanın 2. maddesindeki;
“Esnaf ve sanatkâr: İster gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseleri”
Tanımına uyan esnaf ve sanatkar olarak nitelenen ve en fazla 3 kişinin çalıştığı işyerleri, İş Kanununa tabi olmadığından 14 yaşından küçük çocukların bu işyerlerinde sigortalı olarak çalıştırılmalarında Borçlar Kanunu açısından bir mahsur bulunmuyor.
Dolayısıyla, anne ve babalar 14 yaşından küçük çocuklarını esnaf ve sanatkarların yanında sigortalı olarak çalıştırabilirler. Çünkü; Borçlar Kanunu çocukların çalıştırılmalarında bir yaş haddi belirlememiş. Sadece; 330 maddesinde “18 yaşın altındakilerin gece süresinde ve hafta tatilinde çalıştırılmaları yasaktır.” Hükmünü getirmiştir. Bu maddeye göre; esnaf ve sanatkar yanında çalıştırılan çocuklar, gece ve hafta sonlarında çalıştırılamazlar.
Ayrıca esnaf ve sanatkar yanında çalıştırılacak çocuklar için, Borçlar Kanunun 318 nci madde hükmüne göre; usta ile çocuğun yasal vasisi arasında “çıraklık sözleşmesi” yapılması gerekir. Sözleşmede yapılacak iş, çıraklık nevi ve süresi, günlük çalışma süresi, ücret ve diğer ödemeler ile deneme süresi belirtilmelidir.
İlköğretim ve Eğitim Kanunundaki yasak dikkate alınmalı14 yaşından küçük çocukların esnaf ve sanatkar yanında çalıştırılmasında, dikkat edilmesi gereken bir başka hususta; İlk Öğretim ve Öğrenim Kanununun 59 ncu maddesi ile getirilen yasaktır. Söz konusu yasa hükmüne göre; İlköğretim çağında olup da zorunlu temel öğretim kısımlarına devam etmeyenlerin, resmi ve özel işyerlerinde veya her ne biçimde olursa olsun çalıştırmayı gerektiren başka yerlerde ücretli veya ücretsiz çalıştırılması yasaktır. Bu yasak hükmü dikkate alındığında 14 yaşından küçük çocukların ya okul dışında kalan saatlerde kısa süreli veya tatil dönemlerinde esnaf ve sanatkarların yanında çalıştırılabileceği sonucu çıkmaktadır. Çocukların esnaf ve sanatkarların yanında çalıştırılmalarında, bu hususunda dikkate alınmasında yarar var.
Umumi Hıfzısıhha Kanunundaki yasak göz önüne alınmalıEsnaf ve Sanatkar yanında çalıştırılacak çocuklar da dikkat edilmesi gereken bir başka hususta, Umumi Hıfzısıhha Kanunu ile getirilen yasaktır. Söz konusu Kanunun 173. maddesi;
“12 yaşından aşağı bütün çocukların fabrika ve imalathane gibi her türlü sanat müesseseleriyle maden işlerinde amele ve çırak olarak istihdamı memnudur.”
Hükmünü içermektedir. Bu hükme göre; 12 yaşından küçük çocukların fabrika, imalathane ve her türlü sanat müesseseleriyle maden işlerinde amele ve çırak olarak çalıştırılmamalıdır.
Ayrıca söz konusu yasanın 176 nci maddesindeki;
“Mahalli belediyelerce bar, kabare, dans salonları, kahve, gazino ve hamamlarda 18 yaşın altındaki çocukların çalışması yasaktır.”
Hükmü de, mutlak surette dikkate alınmalı ve madde metninde sayılan ve esnaf ve sanatkar tanımına uyan işlerlerinde 18 yaşın altında çocuk çalıştırılmamalıdır. Örneğin; Kahvehanede 18 yaşından küçük çocuk çalıştırılmamalıdır.
Husus, çocukların fiilen bu işyerlerinde çalışmasıdır. Çocuk çalıştırılmadan kağıt üstünde sigortalı yapılması, kanuni bir uygulama olmayıp Sosyal Güvenlik Kurumunda yaptırılacak inceleme sonucunda çocuğun fiilen çalışmadığı tespit edilirse, sigortalılığı iptal edileceği gibi işverene idari para cezası kesilmesi de söz konusu olur.
Çırak sigortası çocuğu kurtarır mı?
Çıraklar bir işyerinde ayni gibi çalışırlar. Çalışma açısından şçiye benzerler. Ancak, işçiyle en temel ayrıldıkları noktayı, işçilerin ücret geliri elde etmek için çalışmasına karşın, çırakların bir meslek ve sanatı öğrenmek maksadıyla çalışmaları oluşturmaktadır. Bu yönüyle çıraklar işçi sayılmazlar. İş sağlığı ve İŞ güvenliği hükümleri hariç, çıraklar İş Kanuna tabi olmadıklarından. İş Kanunu hükülerinden de yararlanamazlar.
3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu “Çırak”ı; çıraklık sözleşmesi esaslarına göre bir meslek alanında mesleğin gerektirdiği bilgi, beceri ve iş alışkanlıklarını iş içerisinde geliştirilen kişi olarak tanımlamıştır. Belli iş öğrenmesi için ailelerin çocuklarını çırak olarak değişik işlerde çalıştırıldığını görülmektedir. Çocukların, 3308 sayılı kanun kapsamında Çıraklık sözleşmesi yapılarak çalıştırılabilmesi için;
- Çocuğun en az ilköğretim okulu mezunu olması,
- Bünyesi ve sağlık durumu gireceği mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olması,
- 14 yaşını doldurup 19 yaşından gün almamış olması,
Bu şartlara uygun çocukların çırak olarak çalıştırılmaları halinde kısa vadeli sigorta kolları olarak adlandırılan “hastalık”, “iş kazası ve meslek hastalığı” sigortaları yapılarak, hastalık, iş kazası ve meslek hastalığı riskleri sigortalanmış oluyor. Ancak, çıraklar için kişiyi emekli eden uzun vadeli sigorta kolları olarak adlandırılan malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına prim ödenmediğinden, çıraklıkta yapılan sigorta emeklilik açısından başlangıç sayılmıyor. Ancak, çıraklık döneminde alınan sigorta numarası ve sigorta sicil kartı emekli olunana kadar kullanılıyor.
Anne ve babaların çocuklarının yeni sosyal güvenlik yasasına tabi olmaması için sigortalı yaptırırken, çırak olarak sigorta yaptırmamaya dikkat etsinler. Çünkü, yukarıda da açıklandığı gibi, çıraklıkta yapılan sigorta başlangıç sayılmadığından çocuğu yeni sosyal güvenlik yasasından kurtarmaz. Çıraklıktan dolayı yapılan sigortayla çocuk, bugünkü yasaya tabi olması sağlanamaz.
Stajyerlerin sigortalılık durumu
Stajyer; öğrenmiş olduğu bir meslek ve sanatı geliştirmek, uygulama tecrübesi kazanmak için, stajı zorunlu kılan bir öğrenim kurumu(orta öğrenim veya yüksek öğrenim gibi) Stajyerler, staj konusuna göre, kimi zaman işçi gibi, kimi zamanda çırak gibi çalışmalarına karşın, çıraklar kadar yasal korumaları yoktur. Sadece İş Sağlığı ve iş güvenliğine ilişkin tüzük ve yönetmenliklerde yer alan hükümlerin stajyerler hakkında da uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Bunun dışında, Stajyerler için İş Kanununda herhangi bir düzenleme yapılmamıştır. Stajyerler İş sözleşmesine göre çalıştırılmadıkları ve haklarında yasal bir düzenlemede olmadığından, sosyal sigortalardan yararlanamamaktadırlar. Ancak, yönetmenliklerinde zorunlu staj öngörülenlerin, staj döneminde çıraklar gibi, hastalık, İş Kazası ve meslek hastalığı sigortası yapılır. Stajyerler için çalışanı emekli eden malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına prim ödenmediğinden, emeklilik için başlangıç sayılmaz.
Çocuklarının yeni yasaya tabi olmaması için, yeni yasanın yürürlüğe girmesinden önce sigortalı yaptırma telaşı içinde olan ana ve babaların stajyer sigortasının işe yaramadığını bilmesinde yarar var. Stajyer olarak yapılan sigorta başlangıç sayılmadığından çocuğu yeni yasadan kurtarmaz.
0,1,2,3,4 yaşında çocuklar sigortalı olabilirler mi?
Sigortalı olmak için, yasada belirlenmiş bir yaş sınırı yoktur. Hatta yaşı ne olursa olsun çalıştırılan çocukların sigortalı yaptırılmaları zorunludur. Fakat bu her yaştaki çocuğun her işte çalıştırılabileceği anlamına gelmiyor. Örneğin kundaktaki bir çocuğun inşaat işyerinden sigortalı yaptırılması, işin doğal akışına aykırı olduğundan kan-bul edilemez. Çünkü; kundaktaki bir çocuk, inşaatta ne kalıp çakabilir, ne demir bağlayabilir, ne duvar örebilir ne de sıva yapabilir. Ancak, kundaktaki sıfır bir yaşını doldurmamış bir çocuk, bir reklam filminde oynayabilir.
Nitekim; televizyonlarda sıfır yaşından 4 ve 5 yaşına kadar olan çocukların çocuk bezi, mama, şampuan reklamlarında oynatıldıkları görülmektedir. İşte bu şekilde reklam filmi, TV. Dizisi, sinema filmi, çocuk giysilerin sunumundaki mankenlik, kataloğ çekiminde fotomodellik, gibi sanatsal yönü ağırlıkta olan işlerde çalıştığı görülmektedir. Bu tür sanatsal yönü ağır basan ilerde çalışan çocuklar sigortalı yaptırılmaları mümkün bulunuyor.
Güzel sanatlar konularında çalışanlar için özel bir çalışma kanunu yoktur. Basın işinde çalışanlar 5953 sayılı Basın İş Kanununa, denizde çalışanlar 854 sayılı Deniz İş Kanununa, Diğer işlerde çalışanlar 4857 sayılı İş Kanununa tabi iken, sanat yönü ağır olan işlerde çalışanların özel bir çalışma kanunu yoktur. Borçlar Kanun’ nun 353 üncü maddesindeki; “ Bu babın hükümleri hizmet akdinin teşekkül unsurlarını havi olmakla beraber ilmi veya bedii malumatı mahsusayı haiz olanlar tarafından ücretle yapıla gelen mesai hakkındaki akitlere de tatbik olunur.” hükmüne göre, sanatsal yönü ağır olan işlere çalışanlar hakkında Borçlar Kanunu uygulanmaktadır.
Borçlar Kanunu gereğince yapılacak hizmet sözleşmelerinde ise, belirlenmiş bir alt yaş sınırı yoktur. Bu nedenle; reklam filmi, TV. dizisi, sinema filmi, çocuk giysilerin sunumundaki mankenlik, kataloğ çekiminde fotomodellik, sirklerde çocukların yaptığı çeşitli gösterilerde oynayan çocuklar, ses ve söz sanatı icrası gibi, sanatsal yönü ağırlıkta olan işlerde çalışan veya görev alan çocuklar YAŞLARI NE OLURSA OLSUN, sigortalı olabilirler. Hatta 506 sayılı SSK nın Ek 10. ncu maddesince sigortalı yaptırılmaları zorunludur.
14 yaşından küçük çocuğu olan ana ve babalar çocuklarını sayılan işlerden birinde, yeni yasa yürürlüğe girmeden sigortalı yaptırabilirlerse, çocukları emeklilik açısından bugünkü yasaya tabi olur ve yeni yasadan kurtulurlar.
Çocuk sigortasında ince nokta
Hangi yaşta olursa olsun çocuk yeni yasanın yürürlüğe girmesinden önce sigortalı yaptırılması halinde, bugünkü yasaya tabi olacak ve yukarıda sayılan avantajları elde edecek. Ancak, burada dikkat edilmesi gereken husus, hangi işte sigortalanırsa sigortalansın, çocuğun o işte fiilen çalışmasıdır. Yoksa, işe gitmeden sadece kağıt üstünde sigortalı yaptırılması gerçek bir çalışmayı ifade etmediğinden, herhangi bir inceleme ve kontrolde, fiilen çalışmadığının tespit edilmesi ve sigortalığının iptali mümkün bulunmaktadır. Nitekim, Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanı Faruk Çelik; çocukları sigortalı yaptıran işyerlerinin inceleneceğini ve fiilen çalışmayan çocukların sigortalılıklarının iptal edileceğini ve işyeri hakkında da cezalı işlem yapılacağını açıkladı. Bu tür incelemeler genellikle yetkililerin(müfettiş, yoklamam memuru vb.) iş yerine gelerek, işyerinde çalışanlardan ve işverenden söz konusu çocuğun işyerinde çalışıp çalışmadığı, çalışmışsa kaç gün çalıştığı, aldığı ücret gibi sorular sormak suretiyle aldığı yazılı ifadeler alınmak suretiyle yapılmaktadır. Yapılan tespitlerde fiilen çalışmadığı tespit edilenlerin sigortalılığı iptal edilmekte işverene de idari para cezası kesilmektedir. Ancak, çocuk fiilen çalışmasa bile, müfettiş ve kontrol memuruna(veya denetimi yapana) çocuğun çalıştığı yönünde ifadeler verilmesi halinde, yapılacak bir şey olmayıp, yapılan sigorta iptal edilemeyecektir. Çocuğunu yeni yasanın yürürlüğe gireceği tarihten önce sigortalı yaptırmaya çalışan ana ve babalar ile, çocuğu işyerinden sigortalı yapacak olan işverenlerin bu hususlara dikkat etmesinde fayda vardır.
Yeni yasa yürürlüğe girmeden sigortalı olmanın çocuğa faydası ne?
Yeni yasa yürürlüğe girmeden birkaç günde olsa sigortalı bir işte çalışan çocuk, emekli olma şartları açısından, bugünkü yasaya tabi olacaktır. Çocuğun yeni yasadan önce sigortalı olması, çocuğa şunları kazandıracak.
- Kız çocuğu 7200 gün prim yerine 7000 gün prim ödeyerek emekli olacak.
- Kız çocuğu 65 yaş yerine 58 yaşını doldurduğunda emekli olacak,
- Erkek çocuğu 7200 gün prim ödeme yerine 7000 gün prim ödeyerek emekli olacak,
- Erkek çocuğu 65 yaş yerine 60 yaşını doldurduğunda emekli olacak,
- Kız çocuğa da, erkek çocuğa da yüzde 20 fazla emekli aylığı alacak. emekli aylığı 10 puan fazla aylık bağlanacak. Örneğin; yeni yasa yürürlüğe girdikten sonra sigortalı olanlara 25 yıl prim ödemesi olana halinde yüzde 50 oranında aylık bağlanacak. Yeni yasadan önce(bir gün önce bile) sigortalı olanlara ise, 25 yıl prim ödemesi halinde yüzde 60 oranında aylık bağlanacak. Bu ise yeni yasadan önce sigortalı olanların, yeni yasa kapsamında sigortalı olan ve aynı süre prim ödeyenden yüzde 20 fazla aylık alacağı anlamına geliyor.
- Kız çocukta erkek çocukta emekli olduğu zaman emekli aylığı kesilmeden destek primi ödeyerek çalışabilecek.
Kurumlar Vergisi Kanunu Madde 7, 12 ve 13
MALİYE BAKANLIĞI5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu Sirküleri /11
: Yıllık Kurumlar Vergisi Beyannamesinin Verilme Süresinin Uzatılması
: KVK-11/2008-2/Kurumlar Vergisi Beyannamesi-1
: Kurumlar Vergisi Kanunu Madde 14,21,25 ve 29
Yıllık kurumlar vergisi beyannamesinin verilme süresinin uzatılması bu Sirkülerin konusunu oluşturmaktadır.
2 - Yıllık Kurumlar Vergisi Beyannamesinin Verilme Süresinin Uzatılması
Kurumlar Vergisi Kanununun 14 ve 25 inci maddelerine göre, 2007 takvim yılına ait yıllık kurumlar vergisi beyannamesinin 2008 yılı Nisan ayının 25 inci günü akşamına kadar verilmesi gerekmektedir.
Başkanlığımıza iletilen sorunlar nedeniyle, Vergi Usul Kanununun Mükerrer 28 inci maddesindeki yetkiye dayanılarak, kurumlar vergisi mükelleflerinin 2007 takvim yılına ait yıllık kurumlar vergisi beyannamelerinin verilme süresi 28 Nisan 2008 Pazartesi günü akşamına kadar uzatılmıştır.
Şirkete borç vermek veya almak (21.04.2008)
Bumin doğrusöz - Şirkete borç vermek veya almak (21.04.2008)
Okurlarımızdan gelen soruların bîr kısmı, sermaye şirketi ortaklarının
şirketlerine borç vermesi veya şirketten borç almasının vergi mevzuatı "
karşısındaki durumları île ilgilidir...
Okurlarımızdan gelen soruların bir kısmı, sermaye şirketi ortaklarının şirketlerine borç vermesi veya şirketten borç almasının vergi mevzuatı karşısındaki durumları ile ilgilidir. Bu soruları ayrı ayrı yanıtlamak yerine, konuyu bir bütün halinde değerlendirmenin daha yerinde olacağım düşünüyorum. Sermaye şirketlerinde pay sahiplerinin şirketten borç para almasına engel yoktur. Bu engelleme, eğer halen yasama organının gündeminde bulunan Ticaret Kanunu Tasarısı yasalaşırsa söz konuşu olacaktır. Çünkü Tasarı, ticari ilişkilerin dışında ortakların şirkete borçlanmalarım suç olarak kabul etmektedir. Pay sahiplerinin şirketten borç para almasının "örtülü kazanç dağıtımı" müessesesi açısında bir önemi yoksa da, bu defa konunun "transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı" düzenlemesi ve KDV mevzuatı açısından değerlendirilmesi gereği gündeme gelecektir. Pay sahiplerinin dışında ayrı ve bağımsız bir kişiliğe ve pay sahiplerinin dışında ayrı bir malvarlığına sahip şirketin, kaynaklarım pay sahiplerine nemasız kullandırması söz konuşu olamayacağından, pay sahiplerine ve diğer ilişkili kişilere kullandırılan tutar için emsale uygun faiz (dövizli borçlarda ayrıca kur farkı) hesaplanıp pay sahibine (veya ilişkili kişiye) fatura edilmesi gerekmektedir. Şirkete ait kaynakların ortaklara kullandırılmasının, onlara finansman hizmeti verilmesi anlamım taşıması dolayısıyla, söz konuşu faiz tutarı üzerinden ayrıca KDV hesaplanması da gerekmektedir. Şayet faiz hesaplanıp fatura edilmemişse, emsal faiz kanunen kabul edilmeyen gider olarak kurumlar vergisi matrahına ve KDV matrahına eklenir. Emsal faiz konusunda önce iç emsale bakılması gerekmektedir. Şirketin üçüncü kişilerden de aynı mahiyette alacakları varsa onlara uyguladığı faiz emsal olabilir. Şirket kredi kullanan bir şirket ise ve pay sahibine bu krediden aktarma yapılmışsa, ortağa aktarılan para belli bir kredi ile ilişkilendirilebiliyorsa bu kredinin maliyeti, belli bir kredi ile ilişkilendirilemiyorsa paçal kredi maliyeti kullanılabilir. Şirkette iç emsal bulunamıyorsa, bu takdirde paranın değerlendirilmesi ile elde edilebilecek alternatif getirilerin oranı kullanılabilir. Şirketin pay sahiplerinden borç almaşı halinde ise eğer faiz ve/veya kur farkı ödeniyorsa, bu ödemenin örtülü sermaye faizi hükümleri açısından değerlendirilmesi gerekmektedir. Bilindiği gibi sermaye şirketlerinin ortaklarından (ve diğer ilişkili kişilerden) aldıkları borçların tutarının dönem başı öz sermayesinin üç katım aşan kısmı örtülü sermaye olarak kabul edilmekte ve bu aşan kısma tekabül eden maliyetlerin ( kur farkı, faiz vb.) gider yazılması kabul edilmemekte ve gider yazılması kabul edilmeyen bu tutarın ortağa ödenmesinde, ortağın elde ettiği gelir "temettü" olarak kabul edilmektedir. Bu son söylediğimizi bir örnekle de açıklayabiliriz. Örneğin 2007 yılı dönem başı öz sermayesi 100.000 YTL olan bir şirketin ortağı (A) şahsından 1.000.000 YTL borç aldığım ve bu borca karşılık yıl sonunda 100.000 YTL faiz ödediğini farz edelim. Bu borcun öz sermayenin üç katım aşan 700.000 YTL kısmı, yani yüzde 70'i örtülü sermaye olarak kabul edilecektir. Bu durumda Bay A'ya ödenen faizin yüzde 30'u olan 30.000 YTL normal olarak ödenecek, buna karşılık bakiye faiz tutarı olan 70.000 YTL kar payı kabul edilerek stopaja tabi tutulup ödenecektir. Bay (A) nezdinde ise, elde ettiği faizin 30.000 YTL kısmı alacak faizi olarak, bakiyesi ise temettülerin vergilendirilmesi rejiminde menkul sermaye iradı olarak gelir vergisine tabi tutulacaktır. Şirketin pay sahiplerinden, her hangi bir maliyeti yoksa, yani ortağa her hangi bir şekilde faiz, kur farkı ve benzeri ödeme yapılmıyorsa, pay sahiplerine vergi mevzuatı açısından bir eleştiri getirilip getirilemeyeceği de, üzerinde durulması gereken bir başka konudur. Bu konuda pay sahibinin verdiği borcun kaynağına bakmak gerekmektedir. Eğer ortak şirketine kişisel servetinden, kişisel birikiminden borç vermişse, her hangi bir eleştiriye uğraması söz konuşu değildir. Buna karşılık pay sahibi bir ticari işletme ise, örneğin bilanço usulünde vergilendirilen bir tacir veya kazancı gerçek kişi ortakları üzerinden vergilendirilen bir kolektif veya adi komandit şirket ise, durum kişisel servetten borç vermeye göre farklılık arz edecektir. Çünkü Gelir Vergisi Kanununun ticari kazançla ilgili 41. Maddesine 5615 sayılı Kanunla eklenen düzenleme uyarınca, ticari kazanç sahipleri de transfer fiyatlandırması hükümlerine tabidirler. Bu nedenle sermaye şirketlerinin ortağı ticari kazanç sahiplerinin veya kolektif yahut adi komandit şirketlerin, şirkete faizsiz borç vermeleri halinde emsal faiz oranında geliri göstermeleri veya beyan etmeleri gerekmektedir.
Değerli okurlar, hatırlarsanız "Babana bile faizsiz borç veremezsin" başlıklı yazımda "Şahıs ortakların şirketlerine verdikleri borçlar" konusuna dikkat çekmiştim. Bu yazı sonrasında aslında belirtmiş olduğum halde çok sayıda soru gelince ilave açıklama yapma gereği duydum. Şimdi bu konuyu biraz açalım.Gelir Vergi Kanunu'nda 5615 sayılı kanunla yapılan değişiklikGünün sözü:"Babanı şahsi servetinden gör"MaliyeKurumlar Vergisi Kanunu'nun 13. maddesindekine benzer bir düzenleme de Gelir Vergisi Kanunu'nda yapıldı. Artık gelir vergisi mükellefleri de ilişkili kişi ve kurumlara mal veya hizmet satar ya da alırken, kiralama, ödünç verme, ücret, ikramiye ödemelerinde bu hükümleri dikkate almak zorundalar.Teşebbüs sahibi ifadesiKanunda "teşebbüs sahibi" gerçek kişilerin emsale uygunluk ilkesine aykırı işlemlerinin örtülü kazanç dağıtımı sayılacağı belirtilmektedir.18.11.2007'de yayınlanan Transfer Fiyatlaması Tebliği'nde, "teşebbüs sahibi" ifadesi ile ticari ve zirai kazanç yönünden gelir vergisine tabi gerçek kişiler ile adi ortaklıkların ortakları, kolektif şirketlerin ortakları, adi ve eshamlı komandit şirketlerin komandite ortaklarının kastedildiği belirtilmiştir.Şahsi servetten verilen borçlarYukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere teşebbüs sahibinin şahsi servetinden verdiği borçlar için bir uygulama yapılması mümkün olmayacaktır. Yine aynı şekilde, ticari ve zirai kazançlar dışındaki şahsi kazançların ortağı olduğu işletmeye borç olarak verilmesi bu açıdan bir problem yaratmayacaktır.Ancak ortaklığa verilen borç gerçek kişi ortağın ticari veya zirai işletmesinden elde ettiği kazançlardan kaynaklanıyorsa, ortak, transfer fiyatlaması yönüyle eleştirilebilecektir.Ortağı olduğu şirketten faiz almayan ortağa cezaDeğerli okurlar, yukarıdaki açıklamaların Türkçe meali şudur: Ticari veya zirai şahsi kazancı olan bir kişi, ortağı olduğu bir şirkete borç verir ve bu borç nedeniyle de faiz almaz ise vergi, ceza ve faiz ödemek zorunda kalabilecek.Ortaklar cari hesabı incelenme sebebi olabilirDeğerli okurlar, ortakların şirketlerine verdikleri borçlar da, şirketten aldıkları borçlar da vergi incelemesine alınma sebebi olabilir.Ortak şirkete sermaye koyma yerine sürekli şirketini verdiği borçlarla finanse ediyor ve bu paraların kaynağını vergilenmiş kazançlarıyla izah edemiyorsa en azından incelenecektir. Çünkü böyle bir durum inceleme elemanlarında şirketin bir kısım kazançlarının şirket kayıtlarında gösterilmeden ortağa aktarılmakta olduğu şüphesi yaratacaktır.Şirket ortağına sürekli borç veriyorsa, inceleme elemanları şirketin kayıtdışı harcamalarının bu yolla yapıldığı (örneğin açıktan ücret ödendiği) şüphesine kapılabileceklerdir.Şirketteki ortaklar cari hesabı, borç veya alacağa işletilen/işletilmeyen faiz ve/veya kur farkı açılarından da örtülü kazanç dağıtımı ve örtülü sermaye sorgusunun sebebi olacaktır.Örtülü kazanç dağıtımında nüfuzu altında bulundurma kavramıDeğerli DÜNYA okurları, son zamanlarda yapılan bazı incelemelerde sürekli aynı yerden mal alındığı gerekçesi ile tedarikçilerin ilişkili kişi sayılarak tarhiyat yoluna gidildiği müşahede edilmektedir. Yapılan eleştirilerde tedarikçi Türkiye'den bir şirket veya yurtdışındaki uluslararası faaliyet gösteren bir şirket olabilmektedir. Bu yaklaşımın doğru kabulü mümkün değildir.Böyle bir yaklaşım tüm şirketleri birbiriyle ilişkili saymak sonucuna götürür ki mantıken bunu ileri sürmek mümkün değildir.Biz bu yaklaşımın bariz bir yorum hatası olduğunu düşünüyoruz. Mevcut ve kaldırılan düzenlemedeki hiçbir ifadenin bu yoruma imkan veremeyeceği kanaatindeyiz.Tabiidir ki bazı durumlarda tedarikçi ile de nüfuz ilişkisi tesis edilmiş olabilir. Ancak sadece sürekli olarak aynı yerden mal alıyor olmak nüfuz ilişki yaratmıştır denemez.Bir başka incelemede aynı malı tüm 3. kişilere aynı fiyattan satman gerekirdi şeklinde bir yaklaşımla örtülü kazanç dağıtımı tarhiyatı yapılmıştır. Ne yazık ki uzlaşmada da sorun çözülememiş ve konu yargıda tartışılmaya başlanmıştır. Bazen çok güçlü argümanlar bizleri ürkütüyorDeğerli okurlar yukarıda bahsi geçen türden tarhiyatları yargıya taşıdığımızda korkuya kapılıyoruz. Neden diyeceksiniz. En zor anlatılan şeyler çoğunlukla en kolay, en bariz konularda olabiliyor. Çünkü bazen konu ilkokul münazaralarındaki süt siyah mı, beyaz mı tartışmalarına benzeyebiliyor. Gelin de beyazı tarif edin. Beyazın beyaz olduğu ispatlamaya çalışın. Kredi faizleri konusunda hep birlikte yaşamadık, eşeği hep birlikte kaybedip, sonra bulup sevinmedik mi?
Kaçak Mal Bulundurana Çifte Vergi Geliyor
Hürriyet Gazetesi 16.04.2008
İşyerinde faturasız mal bulunduranlara yeni bir “kıskaç operasyonu” başlatılıyor.
Buna göre, işyerleri dolaşılıp, malların faturası sorulacak, 10 gün içinde malların faturasını ibraz edemeyenlerden, bu malların hem KDV’si hem de ÖTV’si alınacak. Vergilerin bir katı kadar da “vergi ziyaı cezası” istenecek.
İÇKİ, SİGARA, PARFÜM VE PIRLANTA
İşyerine denetime giden maliyeciler, işyerindeki malların faturasının olup olmadığını soracaklar. Örneğin;
- Sigara, şarap, rakı, viski,
- Parfüm, tıraş sabunu, tıraş kremi,
- Güzellik veya makyaj ürünleri, güneş kremi,
- Saç spreyi, saç losyonu,
- Kürk ve taklit kürk,
- Pırlanta ve diğer kıymetli taş,
- Kristal avize,
- TV, radyo, buzdolabı,
- Su ısıtıcıları,
gibi ürünleri, kaçak olarak bulundurdukları tespit edilenlere, 10 gün süre verilecek ve bu süre içinde, alış faturalarını ibraz edememeleri halinde;
- Faturasız malın, emsal bedeli üzerinden, hem Özel Tüketim Vergisi hem de Katma Değer Vergisi, bunu bulunduran işletmeden istenecek,
- Vergilerin bir katı kadar da vergi ziyaı cezası kesilecek.
Faturasız mal bulunduran işletmelere, bu malları satanların tespit edilmesi ve satanlar adına vergi ve ceza kesildiği durumlarda, ÖTV ve buna ilişkin ceza, belgesiz mal bulundurandan istenmeyecek.
İKİ VERGİ BİRDEN
Görüldüğü gibi, bu kez olay ciddi...
Yakında yasalaşması beklenen Amme Alacakları ve diğer yasalarda değişiklik yapan tasarı ile “belgesiz mal bulunduranlar” ile ilgili, ağır hükümler getiriliyor.
Sattıkları mal, KDV’nin yanı sıra ÖTV’ye de tabi olanlar için durum çok ciddi...
Örneğin; kaçak içki bulunduranlardan, oranı yüzde 100’ü aşabilen ÖTV isteneceği gibi, ayrıca KDV Yasası Md. 9/2 uyarınca, KDV’de istenecek. Bu yalnızca içki için değil ÖTV’ye tabi olan ve yukarıda belli başlı olanları sıralanan, çok sayıda mal için geçerli
İlişkili kişi komedisi
Hürriyet Gazetesi 09.04.2008
BAŞLIKTAKİ "ilişkili kişi" aklınıza gelen anlamda değil. Hiç aklınıza gelmeyecek bir konuda, "ilişkili kişi" adı altında yaşanan "komedi" ile ilgili...Şirketlere; "İlişkili kişiler olarak belirlediğimiz bazı kişiler var. Örneğin; şirketin ortakları, ortakların eşleri, çocukları, anneleri, babaları, büyükanne ve büyükbabaları, torunları, üçüncü derece dahil yansoy hısımları (ortak bir kökten gelen kişiler) ve kayın hısımları (eşlerden biri ile diğer eşin kan hısımları) gibi kişiler... Bunlar vergicilik anlamında ilişkili kişiler. Kendilerinden mal veya hizmet aldığınızda ya da sattığınızda, her birinin adını-soyadını bize liste halinde bildirin. Maliye olarak, fiyat ve bedel kontrolü yapacağız" deniliyor (İlişkili kişilerin tamamı için Bkz. 18 Kasım 2007 Tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan Transfer Fiyatlandırması Hk. 1 No.lu Tebliğ).300 BİN İLİŞKİLİ KİŞİŞimdi gelelim başlıktaki "komedi" sözcüğüne... Bir şirketin, adı-soyadı ve vergi kimlik numarasını bildirmek zorunda olduğu 300 bin ilişkili kişi olur mu?Diyeceksiniz ki ortağın kendi, annesi, babası, eşi, çocuğu, torunu vs. derken 300 bin kişilik liste nasıl olur?Oluyor efendim!..Örneğin; Koç Topluluğu’nda 30 bin kişi çalışıyor. Bunların her birinin anne, baba, eş, çocuk, amca, dayı vs. 10 yakını olsa 300 bin kişi eder. Bu 300 bin kişi, Migros’tan alışveriş yapmış olabilir. Bu durumda, "Transfer Fiyatlandırması Kapsamındaki İlişkili Kişilere Ait Bilgiler" tablosuna, 300 bin kişinin adı-soyadı (varsa ünvanı) ve vergi kimlik no.su, liste halinde yazılacak.Peki niye?İnanın somut bir yanıtı yok.NİÇİN İSTENİYOR?Konunun yabancısı olanlar "Bunlar da neyin nesi, bu tür bildirimler niçin isteniyor?" diye düşünebilir.Maliye, ilişkili kişilere, mal veya hizmet alım ya da satımında uygulanan fiyat veya bedelin, diğer kişilere uygulanan fiyat veya bedele uygun olmasını istiyor. Örneğin; bir apartman dairesinin ya da otomobilin, ilişkili kişilere de diğer kişilere uygulanan satış fiyatına uygun olması isteniyor."Birbirine benzer daireyi, normal müşteriye 400 bin YTL, oğluna da 300 bin YTL’ye satamazsın" deniliyor. Bu son derece normal. Aynı şekilde "Aynı model ve marka otomobili, normal müşteriye 90 bin, kayın biraderine 75 bin YTL’ye satamazsın" deniliyor.Bu da normal. Ancak, alım-satım ve hizmet tutarı konusunda bir sınırın olmayışı ciddi sorun. Örneğin 100-200 YTL’de bu aranmamalıÖ Aranmıyorsa da açıkça belirtilip, belli tutarın altındaki satış ve hizmetler için isim listesi istenmemeli.NE YAPMALI?Herhalde siz de aynısını düşünüyorsunuz.Öncelikle, ilişkili kişilerle ilgili liste olayını, bu yıl için ertelemeli.Ardından da "ilişkili kişi" kimdir, nedir ne değildir? Yeniden belirlenmeli.Aksi halde, "ilişkili kişi komedisi" ortaya çıkar...300 bin kişilik liste, bazı şirketlerde 100 bin, bazılarında da 10 bin kişi olur.Olay yeniden düzenlenirken, bir de "tutar yönünden sınırlama" getirilmeli. 50-100 YTL ya da 300-500 YTL’lik alış-verişler, hizmetler hiç bildirilmemeli.Bir sınır belirlenip, örneğin "10 bin YTL’nin üzerindeki alış ve satışlar ya da hizmetler bildirilecek" denilmeli.Yoksa, biraz daha zorlarsanız olay Adem ile Havva’ya kadar gidecek şekilde, herkes ilişkili kişi kapsamına girer. Ortalık da iyice karışır!..
Çocuklara sigorta telaşı cezaya davetiye çıkardıGÜLÇİN ÜSTÜN Ankara SGK Başkan Vekili Güney, “eski yasanın avantajından yararlansın” diye yeni yasa çıkmadan önce çocuklarını sigortalı yaptıran aileleri uyardı. Güney, “Aileye de işverene de ceza kesilebilir” dediSosyal Güvenlik Reformu’na ilişkin düzenleme TBMM Genel Kurulu’nda görüşülürken, pek çok anne baba çocuklarını yasa yürürlüğe girmeden sigortalı yapmak için harekete geçti. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Başkan Vekili Tahsin Güney ise 18 yaşın altındaki çocukların sigortalı olabileceğini, ancak bu çocukların 18 yaşını dolduruncaya kadar geçen çalışma dönemlerinin yaşlılık, malullük ve ölüm aylığı almak için şart olan sigortalılık süresine sayılmayacağını anlattı. Güney, çocukların sigortalı olmasının yaş ve prim ödeme gün sayısı açısından ise avantaj sağlayacağını belirtirken, çalışmadığı halde sadece yasadan önce sigorta girişi yaptırılan çocuklar için ailesi ve işverenine ceza kesilebileceğini açıkladı.‘Kayıtdışı için fırsat’Güney, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Yasa Tasarısı hakkında bilgilendirme toplantısı yaptı. Milliyet’in sorularını yanıtlayan Güney, son günlerde birçok ailenin çocuklarını sigortalı yaptırdığının anımsatılması üzerine, bazı sektörlerde çocukların çalışmasının önünde yasal engel olmadığını, ancak erken sigortaya girmenin olumlu yönleri kadar olumsuz etkileri de bulunabileceğini anlattı. Güney, çocuklardan çok kayıtdışı çalışanların bir an önce sigortalı olmak için harekete geçmesi gerektiğini söyledi.Yaşı kaç olursa olsun reklam filminde ya da dizi filmde oynayan bir çocuğun sigortalı olması gerektiğine işaret eden Güney, ağır işlerde çocukların çalıştırılamayacağını belirtti.‘Ben çocuklarıma yaptırmam’Güney çalışmadığı halde kâğıt üzerinde sigortalı gözükenlere ilişkin denetimlerin artacağını vurgulayarak, şöyle konuştu:“5 aylık bir çocuğu bir fabrikada çalışıyor gösterirseniz bu elbette müfettişlerimizin denetimleri sonucunda ortaya çıkar. Çocukları çalışabilecekleri işlerin dışında ağır işlerde çalışıyor gösteren, sadece sigortası başlasın diye işle bağlantısı olmayan bir çocuğa sigorta yaptıran aileler de buna izin veren işyeri de ceza alabilir. Bunun hem idari para cezası hem de evrakta sahtecilikten dolayı ağır yaptırımları var. Ben 18 yaşın altındaki çocuklarımı sigortalı yaptırmıyorum. Çünkü hem çok fazla bir avantajı yok, hem de erken emeklilik ileride onları kayıtdışına itebilir.”Yaş ve prim günü avantajı Tahsin Güney’in verdiği bilgilere göre, 18 yaşın altında ya da üzerindeki bir kişi, şu anda sigortalı olursa yaş şartı açısından avantaj sağlayacak. Yani yasa yürürlüğe girmeden sigortalı olduğu için 65 değil, kadınsa 58 erkekse 60 yaş şartına göre emekli olacak. Ayrıca bu kişilerin aylık bağlama oranları yasanın yürürlüğe girmesinden sonra sigortalı olanlara göre 10 yıl boyunca 1 puan yüksek olacak. Yeni yasa emeklilikten sonra SSK’lı olarak ikinci işte çalışanların aylıklarının kesilmesini öngörüyor. Hemen sigortalı olanlar emeklilikten sonra aylıkları kesilmeksizin işçi statüsünde çalışabilecekler. Ayrıca 7 bin 200 yerine 7 bin prim ödeme gün sayısı ile emekli olma imkanı kazanacaklar. Sigortalı olan 18 yaşın altındaki çocuklar da bu avantajlardan yararlanacak.
İşe 18 yaşında girmiş sayılacakMevzuata göre, bir kişinin sigorta girişi kaç yaşında yapılırsa yapılsın, 18 yaşında işe başlamış kabul edilecek. Yani 18 yaş öncesi çalışmaları sigortalılık süresini etkilemeyecek. Buna göre örneğin; 15 yaşında işe başlayan bir çocuk, 25 yaşında malullük sigortasından yararlanmak için başvurduğunda (diğer bütün şartları sağladığını varsayarsak) 10 yıl sigortalılık süresini sağlamadığı için aylık alamayacak. Çünkü ilk üç çalışma yılı 18 yaşı doldurmadığı dönemde geçtiği için dikkate alınmayacak. Ölüm, sakatlık, yaşlılık aylığı gibi sigortalılık süresini esas alan diğer ödemelerde de erken sigorta girişi avantaj getirmeyecek.08.04.2008. Milliyet
Kanunlara göre saklanması gereken evraklar süreleri aşağıdadı
Kanunlara göre saklanması gereken evraklar süreleri aşağıdadır. Kolay gelsin...
Hayat boyu saklanması gereken evraklarÖnemli sağlık dosyaları lise ve üniversite diplomaları evlilik belgeleri aile cüzdanı boşanma hükmü sürücü belgesi askerliğe ait belgeler En az emekliliğe kadar saklanması gerekenlerİş anlaşmaları ödeme şekilleri, lisans mektupları, iş sertifikaları, hastalık yada kaza izinler sosyal güvenlik taksit belgeleri iş verenlerin isim ve adresleri emeklilik ve yaşam sigortası evrakları 30 yıl saklanması gerekenler iş yerine ait belgeler kişilerin aldığı, ödünç paralara ait belgeler 10 yıl saklanması gerekenler Çek hesapları ve banka hesap dökümleri yapılan ödemeleri doğrulayan evraklar5 yıl saklanması gerekenlerElektrik faturaları ödeme vadesi dolan ödenmiş evraklar ve genelde kısa vadede ödenmesi gereken evraklar hayat sigortası talimatname dosyaları4 yıl saklanması gerekenlergelir gider vergisine ait belgeler 3 yıl saklanması gerekenlerVadeli ödemelerin ödeme bildirileri ve ödeme belgeleri2 yıl saklanması gerekenler Ailenin ödenek bordo ve taksitleri sosyal güvenlik ödeme dekontları sular idaresi faturaları küçük harcama faturaları emeklilik primi ödeme bildirileri 1 yıl saklanması gerekenler Telefon faturaları
KASKO VE TRAFİK SİGORTALARINDA 1 NİSAN UYGULAMASI
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği çerçevesinde yalnız maddi hasarla sonuçlanan trafik kazalarında tarafların serbest iradeleriyle dolduracakları "Maddi Hasarlı Kaza Tespit Tutanağı" uygulaması 1 NİSAN 2008 tarihinden itibaren başlayacaktır.
Çocukların Yeni yasadan önce sigortalı yaptırılma ...
Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağ...
MALİYE BAKANLIĞI5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanun...
KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNUNUN 28 İNCİ MADDESİNE İL...
Kanunlara göre saklanması gereken evraklar süreler...