Uydu nedir? Uydular Dünya’nın etrafında nasıl döner? | AstronomiEvi
Uydu bir büyük nesnenin etrafında dönen başka bir nesnedir.
Örneğin Dünya bir uydudur; çünkü güneşin etrafında döner. Aynı şekilde, Ay da bir uydudur, çünkü o da dünyanın etrafında dönmektedir. Dünya ve Ay gibi uydulara “doğal uydular” adı verilir.
Birisi size “uydu nedir ya da uydu ne işe yarar?” diye soruyorsa muhtemelen kastettiği “yapay uydular” yani insan eliyle yapılmış uydulardır. Bu uydular uzaya gönderilirler ve Dünya, Ay veya başka gezegenlerin yörüngelerine oturtulurlar. Bugün Dünya’nın yörüngesinde dolanan binlerce yapay uydu bulunmaktadır.
Yapay uydular genellikle meteorologların havayı tahmin etmesine yardımcı olur. Bazıları ise diğer gezegenlerin, güneşin, kara deliklerin, kara maddenin veya uzak galaksilerin fotoğraflarını çeker. Bu fotoğraflar bilim insanlarının güneş sistemini ve evreni daha iyi anlamalarını sağlar.
Yapay uydular, dünyanın her yerindeki TV, internet, telefon gibi iletişim araçlarının haberleşmesini sağlayan radyo sinyalleri gönderir. 20’den fazla uydudan oluşan bir grup Global Konumlandırma Sistemini (GPS) oluştururlar. Dünya’daki tüm GPS’ler uydulardan aldıkları konum bilgilerini kullanarak çalışırlar. Uydular sayesinde yönümüzü kolaylıkla tayin edebilmekteyiz.
Uydunun parçaları nelerdir?
Uydular Dünya’nın etrafında nasıl döner?
Uydular neden birbirine çarpmaz?
NASA Uydularının Tarihçesi Nedir?
NASA Bugün Uyduları Nasıl Kullanıyor?
Uzaydaki uydular kuşbakışı olarak Dünya’ya baktıklarından daha geniş alanları kapsayabilirler. Dolayısıyla yerdeki enstrümanlardan daha hızlı ve daha fazla veri toplayabilirler.
Uydular ayrıca, Dünya yüzeyindeki teleskoplardan daha uzaktaki noktaları görebilirler. Çünkü uzayda yer alırlar teleskopların görüş açısını kapayan gibi bulutlar, tozlar ve moleküllerden etkilenmezler.
Uydulardan önce, TV sinyalleri çok ilerideki noktalara iletilemiyordu. Çünkü TV sinyalleri yapıları gereği yalnızca düz çizgi şeklinde hareket ederler. Dünya’nın küresel yapısı, dağlar, yüksek binalar gibi fiziksel etkiler düz çizgi çizen TV sinyallerinin iletilmesini zorlaştırıyordu. Ayrıca uzak yerlerle yapılan telefon görüşmeleri de sorun oluyordu. Telefon hatları çok fazla kablolama gerektiriyordu ve bu durum da maliyeti yükseltiyordu.
Uyduların icadı ile beraber tüm bu problemler ortadan kalktı. TV sinyalleri ve radyo sinyalleri direkt olarak uzaydaki uyduya gönderilir oldu. Uydular eş zamanlı olarak bu sinyalleri dünya üzerindeki farklı noktalara iletmektedir.
Uydular çok farklı şekil ve boyutlarda üretilebilir. Fakat çoğunda ortak olarak en az iki parça bulunur. Bir anten ve bir güç kaynağı. Anten, Dünya’ya bilgi gönderir ve Dünya’dan bilgi alır. Güç kaynağı ise bir güneş paneli veya batarya olabilir. Güneş panelleri güneş ışığını elektriğe dönüştürerek uyduya güç sağlar.
Uyduların üzerine çok sayıda sensör bulunmaktadır. Bu sensörler Dünya yüzeyinden veya uzayın derinliklerinden bilgi toplamakla görevlidirler.
Uyduların roketler aracılığı ile uzaya fırlatılırlar. Bir uydu, uydunun hızı Dünya’nın yerçekimi etkisiyle dengelendiğinde yörüngeye oturur. Bu denge olmasaydı uydu düz bir çizgide yol alıp gözden kaybolur veya tam tersi Dünya’ya geri düşerdi. Uydular, farklı yüksekliklerde, farklı hızlarda ve farklı yollarla yörüngeye sokulmaktadır.
Coğrafi bir uydu, ekvator üzerinden batıdan doğuya doğru ilerler. Dünya ile aynı yönde hareket eder ve aynı hızda döner. Bir coğrafi uydu, Dünya’dan bakıldığında her zaman aynı yerin üzerinde görünür.
Polar yörüngeye uyduları, kuzeyden güneye, kutuptan kutuba doğru ilerler. Dünya döndükçe, bu uydular tüm dünyayı, her seferinde bir şerit gibi tarayabilir.
Aslında çarpabilirler. NASA ve diğer kuruluşlar uzaydaki tüm uyduları izlerler. Çarpışmalar nadir de olsa gerçekleşir. Bir uydu yörüngeye oturtulduğunda diğer uydulardan kaçınmak için tasarlanmış bir yörüngede yerleştirilir. Ancak yörüngeler zamanla değişebilir ve uzaya yerleştirilen uydu sayısı arttıkça çarpışma olasılığı da artar.
İnsan yapımı iki uydu ilk kez Şubat 2009’da uzayda çarpıştı. Bu iki uydu Amerika ve Rusya’ya aitti.
Sputnik 1, uzaya gönderilen ilk uyduydu. Sputnik Sovyetler Birliği tarafından 1957’de uzaya gönderildi.
Explorer 1 (Kaynak NASA )
NASA, 1958’de Explorer 1 uydusundan başlayarak uzaya onlarca uydu fırlattı. Explorer 1, Amerika’nın ilk insan yapımı uydusu oldu. Uydudaki ana enstrüman, uzayda kozmik ışın denilen yüksek enerjili parçacıkları ölçen bir sensördü.
Dünya’nın ilk uydu resmi 1959’daki NASA Explorer 6’dan geldi. TIROS-1 uydusu da 1960’da Dünya’nın uzaydan ilk TV görüntüsünü aldı. Bu resimler fazla ayrıntılı değildi; ancak uyduların neler yapabileceğini göstermeleri ve insanların Dünya’ya ve uzaya bakış açılarını değiştirmeleri açısından önemliydi.
NASA uyduları, bilim adamlarının Dünya’yı ve uzayı incelemelerine yardımcı olur.
Dünya’ üzerindeki Dünya’yı izleyen uydular bulutlar, okyanuslar, kara ve buzullar hakkında bilgi verirler. Ayrıca ozon ve karbondioksit gibi atmosferdeki gazları ve Dünya’nın emdiği ve yaydığı enerji miktarını ölçerler. Uydular orman yangınlarını, volkanları ve dumanlarını izlerler.
Bütün bu bilgiler bilim insanlarının hava ve iklim koşullarını tahmin etmesine yardımcı olur. Bilgi aynı zamanda halk sağlığı yetkililerinin hastalığı ve kıtlığı izlemesine yardımcı olur. Çiftçilerin hangi bitkileri ekeceklerini bilmelerine ve acil durum çalışanlarının doğal afetlere müdahale etmesine de katkı sağlar.
Uzayı izleyen uyduların bazıları güneşten gelen tehlikeli ışınları ölçer. Bazıları ise asteroitler ve kuyruklu yıldızlar, yıldızların tarihi ve gezegenlerin kökeni araştırır. Bazı uydular ise Dünya üzerinde değil başka gezegenlerin yörüngesinde uçarlar. Bu uydular aracı Mars’taki suya ilişkin kanıtlar arayabilir veya Saturn’ün halkalarının yakın plan resimlerini çekebilir.
Neco Voyager Uydu Araci P654H Satın almak için tıklayınız.
← Astronom nedir? Astronom kime denir?
Asteroit nedir? →