Bölüm 38: Hedef Çok Yasalı Bir Dünya | Çare Sizsiniz
Bölüm 38: Yasal Çoğulculuk- Hedef Çok Yasalı/Hukuklu Bir Dünya
Burada kendisi kadim olan ama modern Dünyada yepyeni bir konuyu gündeme taşıyoruz: Çok yasalı Bir Dünya. Batıda çok yeni ve eksik tartışılmaya başlanan ve Batının pek alışık olmadığı ama başta Anadolu medeniyetleri olmak üzere İslam Dünyası veya Doğuda genel geçer bir sistem olarak uzun süreler uygulandı aslında. Örneğin, farklı dinlerden insanların kendi tabi oldukları milletlerine (yaşam tarzı/örf/kültür/ideoloji) göre yasama haklarının olduğu Osmanlı’da çok dinli/yasalı sistem çok uzun süre başarıyla uygulanmıştır. Orta Çağın en büyük seyyahı ve Rıhlet-ü İbn Battûta diye bilinen seyahatnâmenin yazarı olan İbn-i Batuta’dan öğrendiğimize göre bugünkü İspanya’dan önce Endülüsler de çok yasalı/hukuklu sistemi başarıyla uygulamışlardır.
Batılılar Bunu ancak son zamanlarda Yasal Çoğulculuk (Legal Pluralism) olarak dile getirmeye başladılar. Örneğin Şurada (1) 2017 yılında gerçekleştirilecek Uluslararası Konferansta Ekoköyler ve Ekokentler ele alınırken Yasal Çoğulculuğun da tartışmaya açıldığını görüyoruz. Ancak Yasal Çoğulculuk denen yapı da tepeden aşağıya doğru bir yönetim biçimidir. Burada bahsedilen konu Çok Yasalı (Multi Law) sistemdir.
Dünyada iki kavram Çoğulculuk ve Çoğunlukçuluktur. Demokratik denen yapılar daha çok Çoğunlukçuluk üzerine kurgulanmıştır. Yani amiyane tabirle %51’in %49’a egemenliği denilebilir. Taraflar yarışır çoğunluk olan kazanır ve kendi HEYA’sal sistemini yani “Herkese Yek Yasal” yapıları diğerlerine dayatır. Batı’da ve tüm Dünyada genel geçer hale gelen bu sistem aslında Roma Hukukuna dayanmaktadır. Çare Sizsiniz’de bu bölümde Çok Yasalı Dünya için kavramsal alt yapılar tartışmaya çalışmaktadır. Benzer görünse de Yasal Çoğulculuk ile Çoklu Yasa birbirine karıştırılmaması gerekmektedir. İkisinde de farklı grubun kendi yasama/hukuk sistemlerine sahip olması düşünülmekte olsa bile Yasal Çoğulculuk tepeden yönetim tarzı iken Çoklu Yasallık tabandan yönetim tarzıdır. Çare Sizsiniz formatına uygun şekilde yapılanmanın tabandan yukarıya olması Çoklu Yasalı Sistemleri ön plana çıkarmayı gerektirmektedir.
Konuğumuz İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Süleyman Akdemir ile Çok Yasalı /Hukuklu Sistemler konusunda başlangıç seviyesinde bir tartışma gerçekleşmektedir. Dr. Süleyman Akdemir Adil Düzen Ekolü Mimarlarından olup Akevler Kooperatifleri Yönetim Kurulu Üyeliği yapmaktadır.
NOT: Açık Kaynak Güneş Köyleri Sitesinde her biri kendi farklı bağımsız yasal/kurumsal kimliklerine sahip OBAlar arasında ortak bir taslak sözleşme verilmişti. Konunun genişliği itibariyle Program içerisinde Güneş Köyleri sitesinde dile getirilen Taslak Sözleşmeyi (2) maalesef ele alamadık.
2. Açık Kaynak Güneş Köyleri Taslak Sözleşme http://guneskoyu.org/protokol-ve-ilkeler/acik-kaynak-gunes-koyleri-protokol-taslagi/
Adil Düzen Ekolü B. Gültekin Çetiner Çok Hukuklu Sistem Çok Yasalı Sistem ÇokYasal Herkese Yek Anayasa HEYA Prof. Dr. B. Gültekin Çetiner Süleyman Akdemir Yasal Çoğulculuk