Nitelikli Çocuk / Adil Ömer Çetindağ - TİYATRO EĞİTİM DERNEĞİ
Bir ebeveynin hiç şüphesiz dünyada sahip olduğu en değerli şey, çocuklarıdır. Kimileri onun kendisi gibi olmaması için çabalar, kimileri de kendilerinin tıpatıp aynısı yaparlar. Öyle ya da böyle, çocuğun hayatının en önemli çağını kaplar aile. Ama bu kaplama faydalı da olabilir, zorbalık da…
Anne babanın iyi bir eğitime, alamamışsa da çok ileri derecede bir ‘kafaya’ sahip olması gerektiğini düşünüyorum. Hatta eğitimden dahi önce ‘ileri dereceli bir kafa’ öneririm. Çünkü her zaman eğitimle ilericilik doğru orantılı olmayabiliyor. Pekala sorumuza gelelim, neden ileri bir kafa? Ebeveyn, özellikle gençse ve kötü bir çocukluk-ergenlik dönemi geçirmişse, çocuğunun üzerinde müthiş bir baskı kurmaktadır. Bu “ben yapamadım, çocuğum yapsın” psikolojisidir. Elbette güzel, düşünceli bir davranış ama bu ebeveyn modeli, gençlikte yapamadığı tüm sosyal aktivitelerini, eğilimlerini, başarılı olduğu ama devam edemediği faaliyetleri çocuğundan da bekler. Ve daha kötüsü bazı ebeveynler, başarılı olmasını dahi beklemektedir.
Bir diğer ebeveyn modeli de, gençlikte iyi zamanlar geçirmiş, birçok şeyin tadına bakmış, aşırı kültürlü ebeveyndir. Bu ebeveynler de aşırı kültürlü(!) –bu arada şu ünlemi kullanmayı çok seviyorum- olmasına rağmen, geri kafalıdır. Çünkü kendilerine göre, tüm tehlikeleri bilirler, müthiş zevkleri vardır. Böylece çocuklarını hem koruma, hem de kendi hazzını tatmin etmek için umarsızca yönlendirirler. Çevrenizdeki en bariz örnekleri, bazı çocukların istememesine rağmen okul yorgunluğunun yanında zorla keman kursuna, piyano kursuna vs. gönderilmesidir. İşte yanlış ebeveyn modelinin temeli, en azından bana göre, gençlikteki bu tip yaşantılara dayanmaktadır.
Neyse ki sorunumuz, atlatılamayacak cinsten değil. Bununla ilgili psikolojik eğitimler, ebeveynliğe hazırlık programları ve hatta -drama eğitimi içeren- tiyatro kursları bile bu tip sorunları çözmede yardımcı. Sorunumuz şu, bir ebeveyn olarak hayatta sahip olduğumuz en değerli şeyin bizden farklı bir varlık olduğunu unutuyoruz. Ve bu varlığı kendimiz sanıp zorla bir ‘nitelikli çocuk’ yaratıyoruz. Oysa çocuğa nitelik biçilmez, yapabileceği şeylerden bahsedilir ve buna yeteneği, ilgisi olup olmadığına çocuk karar verir. Yani çocuk uzun boylu doğdu diye basketbola, kilolu doğdu diye güreşe yönlendirmemiz kadar saçma olur küçük yaşta ki bu tür baskılar.
Önce çocuk yetiştirin lütfen, nitelikli çocuk değil. Ve bir gün onlarında birer ebeveyn olacağını unutmayın, tıpkı zamanında sizin başınızda ateşle oynamayın diye nöbet tutan ebeveynleriniz gibi. Ama siz onun başında ateşle oynamasın diye değil, eğilip dereden su içerken düşmesin diye nöbet tutun. Ona doğayı gösterin… Çocuklar en değerli varlığımız.