Bok Böceği - Bok Böcekleri
Yayım tarihi Mayıs 19, 2019 Haziran 4, 2019 (qejxg)
Krannert Sanat Müzesi’nde sergilenen yükselen güneş tanrısı Kheperi tasviri. (Mısır, Yeni Krallık, 19. Hanedan, MÖ 1292-1190 dolayları, hafif kabartmalı kireç taşı sütun)
Bok böceği, Mısır simgelerinin en saygını, en yaygını ve en tanıdığıdır. Onun simgeciliği iki yönlüdür: katlanmış kanatlarıyla, öğrenciyi ve daha var olmamış, kanatlarını hızla çırpana kadar yavaş yavaş kanatlarını açmaya çalışarak yolculuğuna başlayan hayatı temsil etmektedir. Daha sonra, yere saplanmış olan bu ağır kitle, yer çizilmiş gibi izler bırakarak emekleyen bu hayvan ayaklanır ve güneşe doğru uçarak kendini kanatlı güneş kursu Amon ile ilişkili inisiyenin (öğrenci) ve üstadın simgesi Kepher’e dönüştürür.
Yunanlar ve Romalılar, daha sonra bu kutsal bok böceklerini Mısır tapınaklarında devam ettiren sert sütunlara oyulmuş şu cümleyi benimseyeceklerdir:” Kepher’im ben, inisiyeyim, dirileceğim açtığımda kanatlarımı.”
Mısır resim yazısındaki “Kefer” (Kepher), “başarmak”, yani kendini gerçekleştirmek, kendine belirli bir şekil vermek, yenilenmek anlamına gelir. Bu ise, yenilenen Güneş imgesi olarak bok böceğinin diriliş simgesi olmasının nedenidir. Bu nedenle, bok böceği, bir yandan her gün kendisini yenileyen Güneş ve diğer yandan ise kendi ayrışmasından yeniden doğan öğrenci gibi bacaklarının arasında bir topak taşırken temsil edilir. Bok böceği, yavrusunu topağa bıraktığı için tüm yaşamı boyunca önünde yeniden doğacağı ağır bir dışkı topağını yuvarladığı toprağa saplanmış olarak hareket eder. Bu nedenle, yaşamının sonunda, tam vaktinde uçmak için doğduğunu anlayacağı kaderinden emin, kanatlarını açarak güneşe doğru yükselir.
Bok böceği çizimi
Çin’de de aynı simgesel yoruma şöyle rastlarız: (Dünyada 8000 yıldan fazla yaşamış olduğuna inanılan ünlü Çinli ölümsüz kişi Lü Dongbin’e atfedilen en önemli Taocu eski eserlerden birisi olan) Altın Çiçeğin Gizi adlı eserde “Bok böceği topağını yuvarlar ve bu topakta hayat oluşturulur.” diye belirtilir. Taocu yorumcular, bok böceğinin etkinliklerini Lao’nun bahsettiği ve bilgeliğin ölçütleri olan görünüşte beceriksizin becerisinin ve kusurlu görünenin mükemmelliğinin örneği olarak aktarırlar.
Çumayel Çilam Balam kitabındaki kuş haritası
Yukatek Mayacası ile yazılmış Mayaların Çilam Balam kitabı ise, bok böceğini hem maddi hem de manevi bakımdan tanrısallığa eriştirilecek Dünya’nın pisliği olarak tasvir eder.
Önceki YazıÖnceki Milyonda Bir (Amatör Mısır bilimcisi)