Tarih: 3 Oca 2010 / Yazar: Serkan Şahin / 1 Yorum »
Bulgar oyun yazarı Stanislav Stratiev’in Deri Ceket isimli oyunu Istanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrolarında sahneleniyor. Oyun 1976 tarihinde yazılmış. 1977 yılında ise Aziz Nesin’in “Yaşar ne yaşar ne yaşamaz” isimli romanı yayımlanıyor (öncesinde 1974 yılında film olarak sinemaya uyarlanıyor). Deri Ceket isimli bu oyunu izlerken, rahmetli Aziz Nesin’i anmamak mümkün değil çünkü bu iki oyunun konusu neredeyse aynı; bürokrasinin ağır işleyişi ve devlet kararlarının tartışılamaması. Konu kadar oyunun gidişatı da çok benzer, aynı “Yaşar ne yaşar ne yaşamaz” gibi, heyacanlı ve hareketli başlayan “Deri ceket”, bir süre sonra monotonlaşmaya ve sıkmaya başlıyor.
Bu sıkıcılıgın farkında oldugunu düşündüğüm yönetmen Arif Akkaya ve sahne tasarımını yapan Gamze Kuş, çok yaratıcı bir sahne tasarımıyla bu problemi aşmayı düşünmüşler. Hareketli ve farklı şekillerde kullanılabilen dolaplar ile sahnede enerjik bir yapı oluşmuş. Ancak aynı konunun, sözlerin hatta oyuncu mimik ve ifadelerinin tekrarlanması, belirli bir noktadan sonra dolapların verdiği enerjilerle kapatılamayacak ağır ve sıkıcı bir ortam yaratmıyor değil. Insan, oyun süresi biraz daha kısa tutulsa (toplam 2 saat 10 dk.) sanki çok daha ilgi çekici ve zevkli bir oyun olacağını düşünmeden edemiyor.
Stanislav Stratiev’in bu oyunu yazdığı dönemde, başbakan Todor Jivkov, iktidarının (1971-1989) en kuvvetli dönemlerini yaşamaktaydı. O dönemlerde Bulgaristan’daki okullarda türkçe dersi serbest tutulurken, belli bir süre sonra Tüklere ve müslümanlara (pomaklar) karşı kararlı bir asimilasyon hareketi başlamış ve 1989 daki büyük göçe kadar devam etmiştir. Bu politikanın neticesinde birçok insan dogduyu yetiştigi yerleri bırakarak Türkiye’ye göç etmiştir.(1986 yılında, Jivkov’a verilen 1 milyon dolar ile Naim Süleymanoğlu’na Türkiye’ye geçmesine izin verilmişti)
Afişler: Güncel Şehir tiyatrosu afişi ve Ankara Devlet Tiyatrosu eski afişi.
Verdiği mesaj ve oyunculuk iyiydi, ancak bu mesajı verirken çok tekrarlanan sahneler biraz sıkıntı verdi. Tüm dekorun tekerlekli olması da ilginçti tabi. En çok ödev amaçlı gelen öğrencilere üzüldüm; ne yazacaklar acaba oyunla ilgili olarak ?
“Tiyatro salonlarından, “Deri Ceket” Stanislav Stratiev” yazısını yorumla;