Doğu’nun Görkemli Sarayı İshak Paşa Sarayı
Doğunun Görkemli Sarayı İshak Paşa
Türkiye’nin Doğu Anadolu Bölgesi’nde bulunan şehri Ağrı’da yer alan İshak Paşa Sarayı, Türk mimarisi için önemli bir yere sahiptir. 99 yıl süren yapımı ve İstanbul’da bulunan Topkapı Sarayı’ndan sonra en ünlü saraylardan biri olan İshak Paşa Sarayı, Ağrı’nın Doğubayazıt ilçesinde yer almaktadır. Bir dağın yamacındaki tepe üzerinde yer alan İshak Paşa Sarayı’nın içinde 116 oda bulunmakta, türbe, cami, surlar, iç ve dış avlular, divan ve harem salonları ile koğuşlar bulunmakta ve bu yüzden İshak Paşa Külliyesi olarak da adlandırılmaktadır.
İshak Paşa Sarayı’nın Yeri
Ağrı ilinin Doğubayazıt ilçesinin 5 km doğusunda yer alan bir dağın yamacına kurulmuş olan İshak Paşa Sarayı, 7600 metre karelik bir alanda yer almakta ve sarayın inşasının olduğu dönemlerdeki Doğubayazıt’ın tam ortasında yer aldığı bilinmektedir.
Tarihi ile İshak Paşa Sarayı
Osmanlı İmparatorluğu döneminde Lale Devri’nde yapılan İshak Paşa Sarayı’nın yapımına 1685 yılında Çıldıroğullarından II. İshak Paşa zamanında başlanılmış, oğlu ve torunu tarafından yapımı devam ettirilerek 1784 yılında inşası tamamlanmıştır. Birinci Dünya Savaşı’nda Rus askerleri tarafından kışla olarak kullanılan İshak Paşa Sarayı, Doğu Anadolu’nun uç bir noktasında bulunmasına rağmen günümüze kadar bozulmadan gelebilmesi nedeniyle insanların ilgini çekmektedir.
Osmanlı, Selçuklu ve Fars mimarisinin özelliklerini bünyesinde barındıran İshak Paşa Sarayı, yapımının çok uzun sürmesi nedeniyle farklı özelliklere sahip olmaktadır. Planı Topkapı ve Edirne Sarayı’na benzeyen ve Osmanlı İmparatorluğu’nun son büyük anıt yapısı olarak değerlendirilen İshak Paşa Sarayı, seçkin mimarisi ile de sanat tarihi yönünden büyük bir önem taşımaktadır. Sarayda uygulanan taş işçiliği ve oymacılığının güzelliğiyle günümüze ulaşan nadide yapılardan biridir. İki kattan oluşan ve 116 odasının her birinde taştan yapılmış ocakların olduğu ve taş duvarlardaki boşluklarla yapılan merkezi bir ısıtma sistemi bulunan İshak Paşa Sarayı’nın taş süslemelerinin yanında ahşap süslemeleri önemli bir yere sahiptir. İki avludan oluşan sarayın birinci avlusunun olduğu kısımda Gotik tarzda anıtsal taçkapı, muhafız koğuşları, çeşme, nöbetçi odaları, at ve araba koymak için yerler bulunuyor. Bunların yanında, zindan, misafirlerin ağırlanacağı odalar yer almakta; ikinci avlunun olduğu kısımda ise hizmetli odaları, taçkapı, selamlık, camii, cemaat yeri, minare ve Çıldır Atabeklerinden Çolak Abdi Paşa’nın Türbesi gibi yapılar bulunmaktadır.
İshakpaşa Sarayında Bulunan Taç Kapılar
5 adet taçkapı bulunan İshak Paşa Sarayı’nın birinci avlu kısmında bulunan taçkapı, sarayın ana girişi ve en önemli kısmı olmakta ve Doğu cephesinde yer almaktadır. Bu taçkapı Anadolu Selçuklu mimarisinin özelliklerini taşımaktadır. İkinci avluya geçiş için tasarlanan, kuzey ve güneyinde iki katlı olarak kullanılan hizmetli odalarının bulunduğu ikinci taçkapı, avlunun kuzey kısmında yer alan selamlık bölümünde yer almaktadır. Harem taçkapısı olarak adlandırılan ve avlunun batı duvarında bulunan taçkapı ise süslemesi ile dikkat çekici bir özelliğe sahiptir. Bu taçkapıda haremin salonu, saraydakilerin vakit geçirmesi amacıyla tasarlanan eğlencelerin ve aile toplantılarının gerçekleştirildiği yer olmaktadır. Osmanlı mimarisine sahip Anadolu’da günümüze ulaşan tek saray olan İshak Paşa Sarayı, büyüleyici atmosferi ve heybetiyle ziyaretçilerin beğenisini kazanmaktadır.