Kas İskelet Sistemi Hastalıklarında | Çınar Gayrımenkul ve Emlak Danışmanlığı
Home Kas İskelet Sistemi Hastalıklarında
Birçoğu kalıtımsal olan kas hastalıklarında güçsüzlük yıllar, hatta on-yıllar içinde gelişir, hastalık kronik gidişlidir. Edinsel kas hastalıklarından inflamatuvar miyopatilerde ise zaafın gelişimi subakuttur; hasta birkaç hafta veya ay içinde ciddi fonksiyon kaybına ve sakatlık durumuna ulaşır. Rabdomiyoliz, malin hipertermi gibi durumlarda ise güçsüzlük saatler içinde ilerler ve en çok birkaç gün içinde en üst düzeyine ulaşır. Bazı durumlarda güçsüzlük hastada akut ve epizodik olarak yerleşir ve tekrarlar. Periyodik paraliziler bu son duruma örnektir. Myasthenia gravis’te olduğu gibi bazen güçsüzlük gün içinde değişkenlik gösterir (fluktuasyon). Birçok miyopatide kalp kası ve solunum kaslarının, değişik derecelerde tutulması söz konusudur.
Gerçek hipertrofi, miyotoni gibi kasılmanın belirgin, gevşemenin ise zor olduğu durumlarda görülür. Miyotoniye kas zaafının eşlik etmediği durumda (myotonia congenita), hipertrofi nedeni ile hasta “Herkül” görünümündedir.
Klinik olarak miyotoni güçsüzlüğün tersine, kasılmanın normal veya oldukça iyi, kasıldıktan sonra gevşemenin güç olduğu bir durumdur. Bu gevşeme güçlüğü o kasın, istirahatten sonraki ilk hareketlerinde çok belirgindir, aynı hareket tekrarladıkça harekette rahatlama görülür, çünkü gevşeme güçlüğü azalır. Örneğin hasta sabah yataktan ilk kalktığında, durakta otobüs beklerken otobüsün geldiğini görünce aniden koşup yakalamaya çalıştığında, başını aniden bir yöne çevirdiğinde, suskunken birden konuşmaya başladığında, eli ile bir şey tuttuğunda veya sıktığında, yemek yemeye başladığında ilgili harekette tutukluk hisseder. Bu tutukluk bazen romatizmal hastalıklar, özellikle sabah tutukluğu ile karıştırılabilir. Miyotoni, myotonia congenita’da olduğu gibi, bazı hastalıklarda tek belirtidir; bazen de kalıcı kas güçsüzlüğü ile beraberdir: miyotonik distrofi buna örnektir.
Aynı eklemin etrafındaki kasların kuvveti birbirinden farklı olduğunda o eklem, belli bir pozisyonda durma eğilimi gösterir, ilgili kasta kısalma olur ve zaman içinde eklemin bu pozisyonu sabitleşir (kontraktür oluşur). Kas hastalıklarında bu kontraktürün gelişmesi genellikle yıllar alır. Kontraktür oluşuncaya kadar tendonda gelişen ve giderek artan sertlik, egzersizle veya eklemi ters pozisyonda tutan atellerle önlenebilir veya azaltılabilir. Ancak sabit kontraktür geliştikten sonra o eklem, ancak cerrahi girişimle düzeltilebilir. Bazı miyopatiler kontraktür oluşturmaya özellikle eğilimlidir. Bu durumlarda kontraktür, kasların tutulumundan bağımsız olarak, oldukça erken gelişir. Bu hastalıklarda kontraktürlerin dağılımı da özellik gösterir. Bu hastalıklara örnek olarak Emery- Dreifuss kas distrofisi ve “rigid spine” hastalığı gösterilebilir.
Kas hastalığı olduğu düşünülen bir hasta, özellikle geceleri nefes darlığı veya nefesinin yetmediğinden söz ediyorsa myasthenia gravis, asit maltaz eksikliği, polimiyozit mutlaka tanı olasılıkları arasında olmalıdır. Yutma güçlüğü ve ses kısıklığı da benzer durumları akla getirmelidir. Belirgin çift görme, oftalmoparezi de gösteren mitokondriyal miyopatiler veya okülofaringeal distrofiden çok myasthenia gravis’i düşündürmelidir. Yine boyun ekstansor kaslarının zaafına bağlı gelişebilecek başın öne düşmesi myasthenia gravis, polimiyozit gibi hastalıkları akla getirmelidir. Birçok miyopatide ise boyun fleksiyon zaafı görülür.
Birçoğu genetik olarak kalıtılan kas hastalıklarında aile öyküsü, anamnezin vazgeçilmez bir parçasıdır. Soyağacı, anne-baba akrabalığı (akraba değillerse ailelerin aynı köy, kasaba veya şehirden olup olmadıkları), ailedeki ölüm nedenleri, ailedeki aynı hastalığı taşıyan bireyler ve yaşları/cinsiyetleri, ailedeki hasta olmayan bireyler ve yaşları/cinsiyetleri mutlaka kaydedilmelidir. Otozomal dominant geçiş belli hastalıkları, otozomal resesif geçiş başkalarını, X’e bağlı resesif geçiş ise diğer bazı kas hastalıklarını düşündürür. Ayrıca hastalığın başlangıç yaşı, ailede hasta olan bireylerde klinik tablonun homojen olup olmamasına ait bilgiler de tanıya yaklaşım açısından yararlıdır.
KAS İSKELET SİSTEMİ HASTALIKLARI
Kas-İskelet Sisteminde Sık Görülen Hastalıklar
Artritlerde erken tanı ve tedavi özürlülüğü önleyebilir.
İlaç tedavisinin yanı sıra egzersiz ve fiziksel aktivitenin korunması da önemlidir. Egzersiz ve ağrıyı azaltmak, eklem hareketini korumak ve günlük işleri kolaylaştırmak için kullanılan cihazlar tedavinin birer parçasıdır.
Günlük egzersiz eklem hareketini korur, kas ve tendonları güçlendirir. Şişmanlığı önlemek ve sağlığını korumak için bir çocuğun günlük en az 30 dakika fiziksel aktiviteye ihtiyacı vardır. Egzersiz programı hastanın ihtiyaçlarına göre düzenlenmelidir. Size en uygun egzersiz programını belirlemek için bir uzmana başvurunuz.
- çocuğunuzun düzenli olarak doktor kontrolüne gitmesini,
- ilaçlarını düzenli kullanmasını,
- kullandığı ilaçların olası yan etkilerinin takip edilmesini,
- çocuğunuzun egzersizlerini yapmasını sağlayınız.
Çocuğun okul dışı aktivitelere katılımı sağlanmalıdır,
Artrit hastası olarak yetişkin döneme geçişe hazırlanması için çocuğun sorumluk aldığı aktivitelere katılmasına izin verilmelidir,
Çocuk, artriti olduğu için kızgın veya üzgün olabilir. Çocuğun hastalığını kabullenmesi ve tedaviye aktif olarak katılımının tedavinin başarısını artıracağı unutulmamalıdır .
Aile artritli çocuğuna hastalığından önceki gibi davranmaya çalışmalı ancak hastalığı nedeniyle özel ihtiyaçlarının olduğunu unutmamalıdır.
Her şeyi onun için yapmaya çalışmak çocuğun aileye bağımlılığını arttıracaktır.
Artritli birçok hasta sorunlarına rahatsızlıklarına rağmen aktif ve üretken bir yaşam sürdürebilir.
Çocuğun hastalığı ile yaşamasını kolaylaştırmak için:
Hastalığı konusunda sorduğu soruları anlayabilecekleri bir dille yanıtlayın.
Çocuğa daima ve öncelikle bir birey olduğunu ve hastalığının hayatının yalnızca bir yönü olduğunu hissettirin.
Aktivitelerde çocuğunda yer almasını sağlayın.
OSTEOPOROZ ( KEMİK ERİMESİ)
45 yaşın altında menopoza girme (doğal olarak ya da ameliyat sonrası)
· Ailede osteoporoz sonucu oluşmuş kırık öyküsü (Özellikle annede kalça kırığı)
· İltihaplı eklem hastalığı ya da astım varlığı
· Kemik yıkımını hızlandıran ilaçların kullanımı (kortizon,guatr ilaçları,sara ilaçları, heparin vb)
· Yetersiz kalsiyum ve D vitamini alımı
· Uzun süreli yatak istirahatı
· Besin emilimini bozan mide barsak sorunları
· Tiroid hormonunun fazla salgılanması
· Paratiroid hormonunun fazla salgılanması
Uygun beslenme programının bir beslenme uzmanı tarafından planlanması
· Düşmelerin önlenmesi aileye ev içi kazaları önleyecek düzenlemeler önerilebilir
· Düşmeler sonucu kalça kemiği kırıklarına sık rastlanmaktadır. Bu amaçla bu bölgeye koruyucu pedler konulması
Hastaların osteoporoz konusunda bilinçlendirilmesi
Ani ve uzun süreli ağrının tedavisi önem taşımaktadır
Kas-İskelet Sistemi hastalıklarında genellikle tuzlu, kükürtlü, karbondioksitli, oligometalik ve radyoaktif sular etkili olmaktadır
İşe Bağlı Kas İskelet Hastalıklarıİşe bağlı kas iskelet hastalıkları; tekrarlanan aşırı kullanım bozuklukları veya tekrarlanan incinme bozuklukları olarak tanımlanmaktadır. Bu terim boyun, omuz ve kolların ağrılı durumlarında ve karpal tünel sendromunda da kullanılmaktadır. Temel yakınma boyun, omuz, kol, el bileği ve belde ağrı; yorgunluk, ellerde ve önkolda zayıflık, hissizlik, ağırlık hissi, ellerde katılık, becerisizlik, elleri açmada/kullanmada zorluk ve ellerde soğukluktur.
Kas iskelet sistemi hastalıklarında işteki fiziksel ve psikososyal faktörler önemlidir. Aşırı efor, tekrarlanan hareketler, postür, vibrasyon, ısı ve alet kullanımı içeren birçok faktör işe bağlı kas iskelet rahatsızlıklarına katkıda bulunur. Yumuşak doku fonksiyonlarındaki zorlanmalar el ve kol tendonlarında değişikliklere bu da ağrı ve/veya hareket kısıtlılıklarına yol açabilir.
Sinirlerin bası altında kalması sonucu etkilenen sinir dağılımı boyunca uyuşukluk, güçsüzlük ve ağrı oluşabilir. Kas kasılmasının uzun süre devam etmesi kas yorgunluğu ve ağrıya neden olur. İş yerindeki ısı değişikliği de hastalıkları tetikleyebilir. Isının 20 derecenin altında olması dokunma duyusunu etkiler, el becerilerini ve dolaşımı yavaşlatabilir.
Bel ağrısı, çalışan popülasyonu etkileyen en yaygın kas iskelet bozukluğudur. Tetik parmak, başparmakta ve elbileğinde tendon iltihaplanması, boyun/sırt ağrısı, tenisçi dirseği, golfçü dirseği, ulnar sinirin tuzaklanması, omuz ağrısı, karpal tünel sendromu en sık görülen yakınmalardır. Boyun ağrısı uzun süreli aynı pozisyonda olmayı gerektiren işlerde, başın önde olması ve boyunun arkaya doğru aşırı zorlanmasında, başüstü yapılan işlerde görülebilir.
Boyun ağrısı, en sık bir masada boyunu uzun süre sabit pozisyonda kalan kişilerde oluşur. Uygunsuz boyun pozisyonu; boyun kaslarında erken yorgunluğa neden olur. Boyun ve sırtın üst kısmında ağrı oluşur, baş ağrısı sıktır, aynı zamanda dirsek, önkol ve ele doğru yayılan ağrı oluşabilir. İşe bağlı kas iskelet hastalıklarında en sık görülen hastalıklardan biri de karpal tünel sendromudur. Bu duruma el-el bileğinin vibrasyonu, uygunsuz pozisyonu, avuç içine lokal basınç ve zorlu el-el bileği hareketleri neden olur. İlk 3 parmakta uyuşma, karıncalanma, yanma veya ağrı gibi belirtiler oluşabilir.
Tekrarlayıcı aşırı kullanım bozukluğu hastalıkları tedavisinde ana unsur işyerinde gerekli değişiklikleri yapmaktır. Tedavide ilaçlar, uygun ateller, fizik tedavi, postür egzersizleri, germe ve güçlendirme egzersizleri, gevşeme egzersizleri önerilir; gerekirse cerrahi tedavi uygulanır.
Günümüzde bilgisayar teknolojisinin yoğun kullanımı sonucu tekrarlayan aşırı kullanım bozuklukları giderek artmaktadır. Mesleki korunma tedaviden çok daha kolay olduğundan iş yerlerinde gerekli değişiklikler yapılmalıdır. Bilgisayar ekranına bakış uzaklığı 50-70 cm olmalı, ekranın üst kenarı göz hizasında olmalıdır. Monitör ve klavye kullanıcının tam karşısında olmalıdır. Klavyenin yeri dirsek seviyesinde olmalı, dirsek bükülümü 70-90 derece üzerinde olmamalı, önkol ve bilekler yere paralel ve doğru düzlemde olmalıdır. Klavyenin tuşlarına hafifçe dokunulmalıdır. Mouse hafifçe kavranmalıdır. Parmak, el ve bilek sinirlerinde zedelenmeye yol açabileceğinden mouse kullanımı en aza indirilmeli, klavye kullanımına ağırlık verilmelidir. Çift tüm fonksiyonlar iki elle yapılmalıdır. Telefon omuz ve kulak arasında tutulması boyun ve kol ağrısını arttırmaktadır. Bunun önüne kulaklık kullanımı ile geçilmelidir.
Kalemin sıkıca kavranması el bilek, önkol, boyun ve omuzda gerginliğe yol açar, bunun için geniş kalemler kullanılmalıdır. İskemle kişinin boy ve kilosuna uygun olmalıdır. İskemle yüksekliği ayarlanabilir, tekerlikli, ekseni etrafında dönebilen, kolçaklı ve bel-sırt destekli olmalıdır. Dizler 90-105 derece arasında tutulmalı, oturulduğunda ayaklar yerdeyken uyluklar yere paralel olmalıdır.