ABD deki Tarihten Gelen TÜRKLER -Hacı Ali (Hi jolly) | 3C Hukuk Dergisi
Hacı Ali (Hi jolly)
ABD nin kuruluşunun ardından Avrupalı göçmenlerin akın akın Batıya göçü kıtaya varışlarından sonra karayolculuğunu da içermektedi.Coğrafi koşulların zorluğu iklim ve füvenlik tehditleri intikallerde xiddi problemlere sebep oluyordu.Kurak çöller engebeli arazi ve nehirler hem insan hem de yük hayvanlarına büyük zorluklar yaşatıyordu.
1836 yılın da Birleşik Devletler ordusunda Tegmen olarak göreve başlayan Georg H Crossman deve önerisi ile yaşanan sorunlar için çözüm önerisinde bulunur.Yük taşıma kapasitesi,sıcak ve coğrafi zorluklara en dayanıklı hyavnaın deve olduğunu sorunların büyük kısmının bu şekilde çözülebileceği şeklinde yazılı müracaatları olmuş ama kongre tarafından bu teklif pek itibar edilmemiştir.
1847 yılına geldiginde Artık rütbesi binbaşı olan crossman kendisi gibi deve tutkunu olan Wayne ile yolu kesişir. Wayne nin yine konuyu savunma bakanlığı ve meslise yazı ile müracaat eder. 1851 yılına gelindiğinde Henry c vayne in önerisi bir senatör tarafından dikkate alınır Deve alımına ilişkin senato kararının cıkması komisyon görevlillerinin ikma cabaları ile birlikte 4 yıl sürer
HECİN develerinin alınmasına karar verilince David Dikson Parker kumandasında SUPPLY isimli gemi ile avrupa kıtasına doğru yol alır. Porgramda yönetici olarak Henry Wayne vardır..
Wayne ve Parker Önce ingiltereye ugrar hayvanat bhçesinde bulunn develeri incelerler oradaki yöneticilerin telkin ve tavsityelerini de alarak Osmanlının baskenti İStanbul a gelirler..
O dönem Rusya ve ingiltere nin müttefiki Osmanlı Kırım da savaş halindedir ve ingilizler Hindistan dan getirdikleri develeri kullanmaktadırlar.Savaş alanında develerin ne büyük işler gördüğünü gözleri ile gördükten sonra tekrar İstanbul a gelirler Abdulmecid tahttadır..İlk iki deveyi Abdulmecit padişahlığın şanından dır diyerek ABD ne hibe eder. Böylece ilk deve hibe miz gerçekleşmiş olur. İstanbul dan İzmir e geçip oradan da bir kısım deve temini yapılır.
Supply isimli gemi dönüş yolculuğuna geçer .Tunus ve Mısır a da ugrayıp develerin temini tamamlandıktan sonra toplam 34 deve ile ABD ye dönülür.
Develerin bakım ve eğitimi ile ilgili İzmir den ayrılırken 5 kişiyi de deve bakıcısı olarak alırlar.
Asıl ismi Philip Pedro olan Rum kökenlı osmanlı vatandaşı daha sonra muslumanlığı seçer ve genç yaş da Hacı Ali adını alır..
Hacı Ali 22 yasındayken ABD ne ayak basar ve Amerikan ordusunda deveci olarak görev yapar.İsmini telafus edemedikleri için Hi Jolly diyorlardı
Haci Ali teksas ve kaliforniya arasında deve birliğinde başarılı görevlere imza atar deve birliği kaldırılıncaya kadar adı efsaneye döner…Gertrudis serna adında bir meksikalı kızla evlenir. Bu evlilikten iki çocuğu olur..Hacı ali ticarete baslar ve gelişen posta ve nakliye usuleri sonrası develerin işlevselliği ortadan kalkar. Bu evlilik hayatına yansır ve eşinden ayrılır.Sahip olduğu bir kaç deve ile nakliyecilik yapar. İşlerini düzene koyar ama döndüğünde olan olmuştur..
Develeri Arizona çölüne salar ve kendiside bugün için kutlamaların yapıldıgı quartzsite kasabasına yerleşir.
1902 yılında ölür ve cebinde sadece 60 cent vardır. Şehrin küçük bir mezarlığına gömülür.Ölmeden önce bıraktığı develeri bulmak ve görmek için çöle gider günlerce kendisinden haber alınmaz ölüsü bulunduğunda deve ye sarılı bir şekilde dir..
Hi jolly adı bir efsaneye dönüşmüştür vahşi batının yerleşim düzeninde büyük lojistik sağlayan hi jolly için Arizona valisi Benjamin Moeur anıt mezar olarak piramit üstünde bir deve anıtı yaptırır Ay ışışğında kırmızı bir deve kahraman binicisi ile sabaha kadar çöllerde koşturmaktadır..Hikayeleri anlatılır.Festivalde deve yarışları ve çeşitli gösteriler yapılarak Hacı Ali yad edilir.
Halen hacı ali adına şarkılar ve hikayeler anlatılmaktadır.. Her sene Arizona Quartzsite da 10 Ocak günü Hacı Ali festivali olarak kutlanır…
Önceki İçerikAtatürk ün annesi Zübeyde Hanım ölüm yıldönümünde anıldı
Sonraki İçerikGaziantep te 2 kuzen motorsiklet kazasında yaşamını yitirdi
Divan Nisan 22, 2018