25.04.2004 - 00:00 | Son Güncellenme: 25.04.2004 - 00:00 Güncelleme: 25.04.2004 - 00:00 | SERKAN ARMAN
Omuzlarında papağan, ellerinde rom şişesi olmasa da modern zaman korsanları ataları kadar gerçek. 2003 yılında dünya genelinde 455 gemi, korsan saldırısına uğradı. Saldırılarda 92 denizci öldürüldü ya da kayboldu. Korsanların deniz ticaretine verdiği yıllık zarar 16 ila 25 milyar dolar arasında. Sadece yükleri değil, gemileri de kaçırıp satıyorlar
Son zamanlarda açık denizlerde yaşanan korsanlık olaylarındaki artış Uluslararası Denizcilik Bürosu'nun (IMB) hükümetler düzeyinde koruma talebinde bulunmasına yol açtı. 2003 yılında dünya genelinde 455 ticari gemi saldırıya uğradı. 2002 yılına oranla saldırılarda yüzde 20'lik bir artış gerçekleşti. Geçen yılki saldırılarda 21 denizci ölürken, 71 denizci de kayboldu. IMB, Endonezya'yı dünyanın en tehlikeli sularına sahip ülke ilan etti.
Ticari gemileri hedef alan her 5 saldırıdan biri Endonezya'da gerçekleşiyor. 2003'te Endonezya takımadaları çevresinde 121 saldırı yapıldı. Endonezya'yı 58 korsanlık vakasıyla Bangladeş izlerken, Nijerya sularında 39 ve Hindistan'da da 27 saldırı oldu. 2003 yılı saldırılarında 88 denizci yaralandı, 359 denizci de rehin alındı.
Zarar 25 milyar dolar
Korsanlık Asya ve Afrika sularında hızla sıradanlaşıyor. Saldırılar kargo hırsızlığı ile sınırlı kalmıyor, bazen tankerler bile çalınıyor. Tankeri çalan korsanlar, mürettebatı öldürüp, gemileri karaborsada 30 milyon dolar gibi fiyatlara satabiliyor.
Dünya kargosunun yüzde 95'i deniz yoluyla taşınıyor. Ancak korsanlığın eski 'parlak' günlerini hatırlatır şekilde geri gelmesi şimdilik yalnız gemi sahiplerini, denizcileri ve sigortacıları endişelendiriyor. Korsanlığın uluslararası ticarete verdiği zararın, kargo ve gemi zararları ile sigorta primleri dahil 16 ila 25 milyar dolar arasında olduğu tahmin ediliyor.
Korsanlığın yaygın olduğu bölgelerde üç ortak nokta öne çıkıyor: Korsanlık geleneği, politik istikrarsızlık ve zengin hedefler. Bir dördüncüsü de güvenliği en düşük ortamın denizler olması. Kıta sahanlıkları dışında kanun, güvenlik ve görev bölgesi gibi kavramlar işlemediğinden korsanlar uluslararası sularda 'cirit atıyor.' Bu kadar korsanlık olmasına rağmen kayda değer tutuklama ve yargılama olmaması, korsanlığı yüksek kârlı ve düşük riskli bir meslek mertebesine oturtuyor.
IMB'nin deniz taşımacılığı sektörüne yaptığı; kapalı devre kameralar yerleştirme, gemi çevresini elektrikli çitle çevirme ve güvenlik görevlisi bulundurma yönündeki tavsiyeler çok masraflı bulunuyor. Gemi sahipleri ve sendikalar güvertede silah bulundurmanın mürettebatı daha büyük risk altına sokacağını savunuyor.
Son zamanlarda ticaret gemilerine yapılan saldırılar 'alışıldık' şekillerin dışına taşmaya başladı. Mavna ve römorkörlerin korsanlarca kaçırılmaya başlandığını belirten yetkililer, bunun ne amaçla yapıldığını bilmiyor. Geçen yıl Dewi Madrim tankerine otomatik silahlı korsanların yaptığı saldırı güvenlik uzmanlarını oldukça endişelendirmişti. Korsanların gemiyi yağmalamak yerine yüklü halde saatlerce sürmesi, 11 Eylül saldırısı için uçuş eğitimi alan teröristleri akıllara getirdi.
Teröristlerin saldırıların yanı sıra, ticaret güzergâhlarını tıkayabileceği endişesi yaygın olarak hissediliyor. Singapur hükümeti kendi sularında yakalanan korsanların terörist olarak kabul edileceğini açıkladı. Özel güvenlik firmaları deniz yoluyla yapılacak bir terörist saldırının kaçınılmaz olacağını düşünüyor. Petrol tankerlerine yapılan korsan saldırıların Endonezya, Filipinler, Yemen ve Somali gibi ülkelerin yakınında yoğunlaşması bu yöndeki endişeleri artırıyor.