İş Sağılığı ve Güvenliğinde Eğitim Kurumları Desteklenmelidir.
İş Sağlığı ve Güvenliği alanında çalışma yapan tüm profesyonellerin desteklenmesi belkide ilk konuşulması gereken konudur. Bu nasıl olur? Yukarıdan başlarsak öncelikle bu konuda yasa yapıcılar İş Güvenliği Uzmanı, İşyeri Hekimi, Sağlık Personeli, Çalışan Temsilcisi, Acil Durum Sorumluları başta olmak üzere İSG alanında çalışan herkes korunmalı ve desteklenmelidir. Korunmalı diyorum çünkü artık son yıllarda ki yasal düzenlemeler "kusurları" bu kişilerde aramaya başlaması tehlikeli bir süreci peşinden getirmektedir. Nedir bu tehlike; öncelikle işveren sorumluluklarını attığını düşünüyor, oysa "ehil" kişilerle çalışma mecburiyeti vardır. Yöneticiler, İSG kendi işlerine müdahale ettiğini düşünerek karşı mücadele içerisinde oysa ki İSG onların kusurlarını azaltmak için orada olduğunu anlaması için kaza olması gerekmiyor. Çalışanlar , kaza geçirinceye kadar İSG gereksiz diye düşünmemesi için yeterli eğitim almalıdırlar. Bazen tüm birimler kendilerinin karşısında hisseden İSG profesyonelleri yılmadan sistem kurma çalışmalarını devsm ettirmelidirler.
İSG sistemdir ve sistem kurmak kolay bir iş değildir. O yüzden desteklenmelidir. "Bir iş yapılırken güvenli yapılmalıdır. İSG ayrı bir iş değildir." İSG 'nin görevi sizin işinizi yaparken eksik aldığınız tedbirleri kontrol etmektir aslında ancak sanki İSG onların işiymiş gibi algı hala değişmedi.
İş Güvenliği Uzmanları sürekli eğitim alma ve kendini geliştirme amaçlı temel konuların yanında ileri seviyede eğitimler almalıdır. Bu konuda bakanlık tarafından yetkilendirilmiş kurumlar bu eğitimi beklenen seviyede verebilecek birikimdedirler. Ancak son zamanlarda yapılan görüşmelerde eğitimlerin dijital platformda verilmesi planlanmaktadır. Ancak "uzaktan tezsiz yüksek lisans" programlarını bitirip test sınavı olan uzmanlık sınavını geçmesi ihtiyaç olan bilgi ,birikim , tecrübeler ile "ehil " ve "yetkin" B Sınıfı Uzmanların sahada olmasını engellemektedir. Yüzyüze eğitimler kişilerin gerçek seviyede yeterlilikleri geliştirmekle kalmayıp ihtiyaç duyacağı diğer ileri iş güvenliği eğitimlerini almasının yolu açılacaktır.
Dijital platformlar elbette zaman, ekonomi açısından tasarruf sağlayacaktır ama İSG'nin ihtiyacı sahada eksiklikleri görecek ve "en doğru" çözümleri sunacak uzmanlar olmasıdır. Bu çalışmalar "temeli iyi olan uzmanlar " için elbette faydalı olacaktır. Bir örnek verilmesi gerekiyorsa ISO 45001 Başdenetçisi sertifikası olan sahada yüzden fazla belgelendirme denetimi yapmış bir kişi için revizyon eğitimlerini uzaktan eğitim olarak yapabilirsin. Ancak denetimde bulunmamış bir kişiye vereceğiniz uzaktan eğitimler onun için içi boş sertifikadan ibarettir. Sahada gerçek anlamda denetim yapmış hatta sektörel alanda uzmanlaşmış bir kişi için uzaktan eğitim anlamlıdır. Ancak İş sağlığı ve güvenliği alanında 2003 yılından bu güne yapılan onca yasal düzenlemelere rağmen hala yılda ortalama 1500 kişinin iş kazası sebebiyle öldüğü ülkemizde bir de uzaktan eğitimlerle kişilerin sertifika programlarına girmesi çözüm olmayacaktır.
Peki çözüm nedir? Öncelikle yetkilendirilmiş eğitim kurumları desteklenmelidir. Bu destek ileri iş güvenliği eğitimleri kapsamında "Uzmanlık eğiitmleri içerisinde olan konuların" daha derinlemesine olarak 3 günlük 2. seviye, 1 haftalık 3. seviye olacak şekilde alacakları eğitimler, bireysel yetkinleiklerin geliştirecekleri liderlik,zorlukla mücadele , toplantı yönetimi, zaman yönetimi v.b. eğitimler , ISO 45001 İSGYS ve gerekirse diğer iç denetçi ve başdenetçi eğitimleri gibi bakanlık akreditasyonu ile özellikle C sınıfı uzmanlardan iç denetçi eğitimi , B Sınıfı Uzmanlardan Başdenetçi eğitimi zorunlulukları gibi ilkesel yaklaşımlar uzmanları geliştirmekle kalmayıp bu konuda faaliyet gösteren kurumların önünü açacaktır. Aynı şekile "çalışan temsilcisi" iş denetçi eğitimi alabilecek kişilerden seçilmesi ve 2 den fazla çalışan temsilcisi olan işyerlerinde belli bir oranda zorunlu kılınması atılacak güzel bir adımdır
Elbette iş sadece uzmanların gelişmesi ile sınırlı değildir. Bilakis öncelikle işverenlerin işyerlerinde çalışanların sağlık ve güvenlik tedbirlerinin doğru yapılıp yapılmadığı ile ilgili "Risk anlizi ve Risk Değerlendirmesinin" işverenin tüm faaliyetlerini kapsayıp kapsamadığını denetlemesi gerekmektedir. Bu ISO 45001 İSGYS ile etkin şekilde kurulabilmektedir. Yasal gereklerin sağlanması aslında o işyerinde alt limitlerin sağlaması olduğu anlaşılmalıdır.
İşveren eğitimlerinin işyeri açılışlaşrında zorunlu hale getirilmesi güzel bir adım olacaktır. İşyeri açma , özellikle inşaat, maden, kimya ve metal sanayi gibi çok tehlikeli iş kollarında zorunlu olmalıdır. Cezaları başta keserse işveren kaza tazminatı ödemez ! Daha da önemlisi kimse zarar görmez.