Ganimet kutuları - İsmail Gökhan BAYRAM - Evrensel.net
Dijital oyunların dağıtım ve satış şekilleri yaygınlaşmaya başladıkları 1970’lerin sonlarından bugüne dek geçen 40 yılda epeyce değişikliğe uğradı. Başlangıçta, tek seferlik ödeme ile satın alınıp sonsuza dek oynanabilme baskın modeldi. 2000’lerin başlarında ücretsiz oynanabilen oyunlar yaygınlaşmaya başlamıştı. Abonelik ile kullanılabilen oyunlar ise yavaş yavaş piyasaya giriyordu. Mobil cihazların ve buna bağlı olarak mobil oyunların yaygınlaşması ile birlikte oyunculara reklam gösterimine dayalı gelir modeli ve ücretsiz oyunların ek bileşenlerinin küçük meblağlar karşısında satılmasına dayanan mikro ödeme modelleri gibi yeni yöntemler yaygınlaştı.
Ganimet kutuları, mikro ödeme modeli ile gelir sağlama yöntemlerinden biri. Oyun içi çeşitli başarılar sonucunda ya da oyun parası karşılığında oyunculara verilen içeriği belirli sınırlar içinde rastgele olarak belirlenen ganimet kutuları pek çok oyunda gerçek para ile yapılan küçük ödemeler karşılığında da alınabiliyor. İçenden ne çıkacağını tam olarak bilmediğiniz bu kutular oynadığınız oyunda ciddi avantaj kazanmanızı sağlayabiliyor.
İki hafta kadar önce yaygın kullanılan bu oyun gelir modelini “düzenlemek” amacıyla Cumhuriyetçi ve Demokrat senatörler ortak bir önerge verdi. Ganimet kutularını kumara benzeten önerge yasalaşırsa 18 yaş altını hedefleyen oyunlarda ve 18 yaş altını hedeflemediği halde 18 yaşından küçüklerce de oynanan tüm oyunlarda oyunda bir avantaj sağlayan ganimet kutuları yasaklanacak. ABD senatosundaki bu gelişmeye paralel bir eylem de Google’dan geldi. Google geliştiriciler için koyduğu kurallarda bazı düzenlemeler yaparak geliştiricilerden uygulamalarının hedef kitlelerinde çocukların olup olmadığını ve varsa yaş gruplarını bildirmelerini ve ganimet sandığı benzeri mekanizmalardan çıkacak eşyaların olasılıklarını oyunculara açıkça bildirmelerini zorunlu kıldı. Apple benzer bir düzenlemeyi 2017’de hayata geçirmişti. Avrupa Birliği üyesi ülkelerin kumar denetim kurumlarının da benzer bir hatta olduğunu ve Belçika ile Hollanda’da bu modelin yasaklandığını da dikkate aldığımızda ganimet kutularına dayanan gelir modellerinin değişmek zorunda kalacağını rahatça söyleyebiliriz.
Ganimet kutularının ya da daha doğrusu ganimet kutusu satın almamanın oyunun oynanışını ciddi şekilde bozduğu örnekler olmakla birlikte çoğu oyunda hiç ganimet kutusu satın almadan da oyunu rahatça oynayabiliyorsunuz. Gelir modelini ganimet kutularına dayandıran oyunların çoğu ücretsiz olarak dağıtıldığından pek çok oyun oyuncular için daha erişilebilir oluyor. Ganimet kutularından en büyük ganimeti büyük oyun tekellerinin kaptığı doğru. Ancak bağımsız oyun geliştiricileri tek seferlik ücretli oyun dağıtım modeline kıyasla hem daha çok oyuncuya ulaşabiliyor hem de daha fazla gelire sahip oluyor. Bu model elbette kusursuz değil ve belirli düzenlemelere ihtiyacı var. Ancak ABD’de önerilen gibi hemen her oyunda, hemen her türden rastgele verilen ödülü kapsayan bir yasak oyun tekellerinden ziyade bağımsız geliştiricileri vurur.