2016 tarihli Türkiye – AB Göç İşbirliği Mutabakatı, Merkel’in mülteci politikasının merkezinde yer alıyor. Ancak Alman liderin Türkiye’ye yapılan mali yardımlarda ülkesinin katkı payını azaltmayı amaçladığı konuşuluyor.
Angela Merkel, 18 Mart 2016 tarihinde yapılan Türkiye – AB Göç İşbirliği Mutabakatı çerçevesinde varılan uzlaşının en büyük destekçilerinden biri. Nitekim gerçekleştirilen son AB Zirvesi’nde Türkiye’ye yapılacak yardımın iyi bir yatırım olduğunu bir kez daha yinelemişti.
Ancak Spiegel dergisinde yayınlanan bir haber akıllarda bazı soru işaretlerine neden oldu. Söz konusu haberde Avusturya, Danimarka, Finlandiya, Fransa, İsveç ve Almanya gibi AB bütçesine net katkı yapan ülkelerin, AB Komisyonu’na gönderdikleri bir mektuptan bahsediliyor. Mektubun içeriğinde ise Türkiye’ye yapılan yardımların tamamının AB bütçesinden karşılanması talebi yer alıyor.
Almanya’nın önde gelen dergilerinden Spiegel, habere yer verirken, aynı zamanda Merkel’in bu talebi destekleyişini, konu hakkındaki genel tutumu ile çelişkili bulduğu yorumunu habere yansıtıyor.
Türkiye – AB Mutabakatı ne öngörüyor?
18 Mart 2016 tarihinde yapılan AB – Türkiye Göç İşbirliği Mutabakatı çerçevesinde Türkiye’ye, Yunanistan’a yönelik düzensiz göçmen akışını engellemesi ve iltica talebi reddedilenleri ülkeye geri kabul etmesi karşılığında altı milyar euroluk bir yardım paketi verilmesi öngörülmüştü. Öte yandan Yunanistan’dan kabul edilen her sığınmacıya karşı Türkiye’den de bir Suriyeli sığınmacının AB ülkelerine gönderilmesi hususunda “1’e 1 formülü” adıyla uzlaşıya varılmıştı.
Anlaşmanın, Türkiye ile AB arasında son zamanlarda yaşanan siyasal sorunlara rağmen işlevini yerine getirdiği söylenebilir. Anlaşmanın yürürlüğe girdiği günden bugüne dek Türkiye üzerinden Yunanistan’a göç edenlerin sayısı yüzde 97 oranında azaldı. 2016 yılının başlarında dönem dönem haftada yaklaşık 10 binden fazla kişi Yunan topraklarına geçerken, günümüzde bu sayı 650 kişiye kadar düşmüş durumda.
Buna karşın rotadaki değişimi, farklı sebeplere dayandırarak açıklayan çeşitli araştırmalar mevcut. Mutabakat, uluslararası hukuk bakımından içerdiği birtakım handikaplar bağlamında bazı çevrelerce temkinle karşılanmaya devam ediyor.
Bugün 20 Haziran Dünya Mülteciler Günü. 21. yüzyılda dünya, en büyük mülteci krizini yaşıyor. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’nin (UNHCR) verileri büyük bir insanlık trajedisini gözler önüne seriyor. 2016’da savaş, güvenlik, baskı ve şiddet olayları nedeniyle evini terk etmek zorunda kalanların sayısı rekor seviyeye ulaştı. UNHCR’nin verilerine göre, dünya genelinde dakikada 20 kişi evini terk etmek zorunda kalarak mülteci konumuna düşüyor. Her 5 mülteciden biri ise Suriyeli.
Geçtiğimiz yıl, 65 milyon 600 bin kişi evini terk etmek zorunda kaldı. Bunların 40 milyondan fazlası kendi ülkesi içinde yer değiştirdi. 22 milyon 500 bini ülke sınırları dışına kaçtı. Bu sayının yarısı çocuklardan oluşuyor. Suriye’de 5 milyon 500 bin, Sudan’da 2 milyon 500 bin ve Afganistan’da 1 milyon 400 bin mülteci ülkesini terk etti. 10 milyon 300 bin mülteci ise ülkeleri güvenli olmamasına rağmen geri gönderildi.
Daha iyi bir hayata ulaşmak için yola çıkan yaklaşık 5 bin mülteci ise umut yolculuğunu tamamlayamadan Akdeniz sularında hayatını kaybetti.
Türkiye yaklaşık 3 milyon mülteciyi misafir ederek en çok sığınmacı barındıran ülke konumunda. Türkiye’yi ise Pakistan ve Lübnan takip ediyor.