"doğayla yeşilin eşsiz buluşması"
Sarıçam ve göknar ormanı içinde, kayalara oyulmuş mağaralar… Karadeniz ile İç Anadolu sınırında geleneksel taş mimarinin ahşapla buluştuğu eski evler… Ve vadiye çizdiği hilalin iki ucu tam birleşecekken vazgeçip yön değiştiren şakacı Kirmir Çayı… Güdül’e altı kilometre mesafedeki Yeşilöz ve yaylaları, başkentliler için unutulmaz anların yaşanacağı bir doğa seçeneği.
Kızılcahamam’dan başlayıp Güdül’e devam eden oldukça virajlı karayolu, Kirmir Vadisi boyunca ilerlerken Yeşilöz’den de geçiyor. Tarih boyunca hiç eksik olmayan çilelerinden birini daha çekiyordu güzel Anadolu’m, günahı her neyse; çok sert geçen kışın ardından bitmek bilmeyen yakıcı sıcaklarla bazı ağaçlar kurumaya yüz tutmuştu. “Bir yağmur yağsa pampulotu çıkacak,” diyor 73 yaşındaki Hacı Cemal Dayı. Ama Ankara’ya yağan son yağmur Yeşilöz’e uğramadan geçmişti. Şimdilerde geçimini arıcılıktan sağlıyordu. Dediği otlar yaz sonlarındaki yağmurların hemen ardından biter ve iyi bal verirmiş. Sekiz yıldan sonra tekrar Yeşilöz’deyim. Yolu asfaltlanmış, beton binalara karşın tarih ve doğanın iç içe olduğu dokusunu pek yitirmemişti. Yeşilöz, Güdül’e yalnızca 6 kilometre mesafede, Kirmir Çayı’nın olmadık kıvrımlarla şekillendirdiği vadinin yamacında. İç Anadolu ile Karadeniz bölgelerinin sınırında yer alan Yeşilöz’de hem ahşap hem de taştan yapılma çoğu asırlık evler iki bölgenin yapı unsurlarını da yansıtıyor. Meydandaki caminin tarihi oldukça eskilere gidiyor ancak içi ve dış duvarları yenilemelerle ilk halinden çok uzaklaşmış.
Yeşilöz’ün Kavacık mevkiindeki peribacaları eşine az rastlanır türden. Çayın hemen karşısındaki kaya duvarına insan eliyle kazılmış mağaralara ulaşmanın tek yolu asma köprüden geçmek. Ancak üst sıradaki mağaraların yolu oldukça tehlikeli. Kısa bir yan geçiş yapılan kayalık bölüm ve mağara girişindeki 60 dereceyi bulan eğimli yerde basamak ve tutamakları çok iyi belirlemek gerekiyor. Mağaralar birbirine bağlı odalardan oluşuyor. Bazılarının duvarlarında sıva kalıntıları var.
Vadi boyunca kilometrelerce yol kat eden Kirmir Çayı geniş bir hilal çiziyor. Hilalin uçlarının birleşmesine ramak kalmışken vazgeçip Güdül’e yöneliyor. Bu nedenle ortada kalan yükseltiye “Ada” ismi verilmiş. Bu tepenin kuzeye bakan dik yamacında beş esrarengiz delik var. Burayı ancak tarif üzerine bulabildim, zira gezerken tesadüfen rastlamak olası değil. Delikler 20- 30santimetre çapında, kayanın içine yatay olarak ilerliyor. Doğal yollardan oluşmuş olması pek mümkün görünmüyor. Bunların, girişi sonradan kapanmış bir yeraltı şehrinin havalandırma bacaları olabileceği iddia ediliyor.
Bir başka ilginç yer de Yeşilöz’ün Kızılcahamam çıkışında yer alan minyatür bir kanyon. Biraz ileride asfaltla birleşen toprak yolun üzerindeki küçük köprüden kanyona doğru yürümeye başladım. 100 metre bile olmadan kanyonun içindeydim. Dere kurumuştu ama şelalelerin altındaki cadı kazanlarında, yanından geçince içine kurbağaların atladığı su birikintileri kalmıştı. İki tarafımda yükselen dik duvarların arasından, kuru şelalelerin sağından solundan geçerek yaptığım kısa yürüyüşün sonunda yüksekçe bir duvarla karşılaştım. Sağından geçilebilirdi ama tehlikeye girmemek için soldaki uygun yamaçtan kanyonu terk ettim. Sonradan Rumlar zamanından kaldığını öğrendiğim bir patikaya çıktım. Patika bittiği yere kadar kanyona paralel devam edip dereyi karşıya geçiyor. Az yukarıda peribacaları… Yamacı çıkarken dikkat etmeme rağmen çalı dikenleri kollarımı çizik içerisinde bırakıyor. Toprak ve kayalar koyu kızıl renkte burada. Peribacalarının biri ilginç bir şekilde delikli; başka hiçbir yerde böylesini görmemiştim. Dönüşte kanyona inmeden patikayı izleyerek Yeşilöz’e varıyorum.
Yamaçtaki mağaralara Kirmir Çayı üzerindeki asma köprüden geçilerek ulaşılıyor. Yeşilöz’ün kuzeyindeki Kurumcu Dağı’nın hemen ardında bambaşka bir coğrafya karşılıyor gidenleri. Kışın pek kar tutmayan vadi tabanının aksine Köroğlu platolarının kışları soğuk ve karlı. Yazları serin ve nispeten yağışlı. Gür sarıçam ve göknar ormanı iç açıcı.
Başkentin beton uygarlığına etraflıca bir seçenek Yeşilöz: İnsanı, mimarisi, tarihi, ağacı, ırmağı, mağaralarıyla.
Kaynak : Atlas
Yeşilöz Yeşilöz Kasabası keşanuz kesenöz güdül güdül yeşilöz yeşilöz beldesi kirmir çayı yesiloz