Metamfetamin: Ülkemizdeki Yeni Tehlike - Kinyas Tekin
Metamfetamin, kokaine benzer güçlü öforik etkileri için kullanılan, oldukça bağımlılık yaratan, yasadışı uyarıcı bir maddedir. Metamfetamin, kokainin aksine, daha uzun bir etki süresi vardır, daha ucuzdur ve yaygın olarak bulunan maddelerle kolayca yapılır.
20. yüzyılın başında geliştirilen metamfetamin, ikinci dünya savaşı sırasında askerlerin uyanık kalmasına yardımcı olmak için ilk kez kullanıldı. Savaştan sonra, üniversite öğrencileri, sporcular, kamyon şoförleri için reçetesiz bir uyarıcı olarak kullanıldı. Bağımlılık yapıcı özellikleri netleşince 1970’lerde kontrollü maddeler listesine eklendi.
Metamfetamin nörotoksiktir ve beyindeki dopamin ve serotonin nöronlarına zarar verebilir ve kullanıcıları arasında şiddet içerikli davranışlar yaygındır. Metamfetamin, afrodizyak etkileri için yaygın olarak kullanılır ve korunmasız cinsel ilişkinin daha yüksek görülmesi sebeplerindendir. Kronik metamfetamin kullanıcıları ile yapılan araştırmalar, duygusallık ve bellek ile ilişkili beyinde bazı yapısal ve işlevsel değişiklikler olduğunu göstermiş ve bunların bazıları geri döndürülemez olarak değerlendirilmiştir. Gebelik sırasında kullanıldığında, metamfetamin prematüre doğum, vajinal kanama, normal fetüslerden daha küçük ve ani ölüm gibi durumlar olabilmektedir. Metamfetamin zehirlenmesi alkol, kokain veya afyonlarla kombine edildiğinde artabilmektedir.
Moodist Bağımlılık Merkezi Uzman Psikoloğu Kinyas Tekin, metamfetamin, kötüye kullanım ve bağımlılık açısından yüksek bir potansiyele sahip olduğunn, toleransın hızlı bir şekilde geliştiğini ve kullanıcıların nispeten kısa bir zaman süresi içinde bağımlı hale gelebileceğini belirtti. Metamfetamin kullananlarda en sık görülen belirtilerin ise, dikkat dağınıklığının artması, bulantı, ağız kuruluğu, göz bebeklerinde genişleme, titremeler, kas seğirmesi, bellek kaybı, agresif veya şiddet içerikli davranışlar, duygudurum düzensizlikleri, ağız ve diş problemleri, zayıflama, deri lekeler, hızlı veya düzensiz kalp atımı, artan kan basıncı olduğunu ifade etti. Daha uzun süreli ve yüksek doz kullanımlarda ise paranoya, saldırganlık, görsel ve işitsel varsanılar, duygudurum bozuklukları ve çeşitli sanrılar görülebileceğini söyledi. Psikotik belirtiler madde kesildikten aylar sonra bile görülebilmektedir.
Psikolog Kinyas Tekin, metamfetamin yoksunluk belirtilerinin genellikle 24 saat sonra ortaya çıkabileceğini belirtti. Metamfetaminin ani kesilmesi eroin gibi ciddi fiziksel bir geri çekilmeye neden olmaz, aksine aşırı yorgunluk, depresyon, sinirlilik, ilgisizlik ve yönelim bozukluğu ile sonuçlanır. Vücut ısısının artması ve nöbetler aşırı doz metamfetamin kullanımı ile gelişebilir ve acil müdahale edilmezse ölümle sonuçlanabilir. Bununla birlikte metamfetamin kesilmesinde sıklıkla gördüğümüz yoksunluk belirtileri, anksiyete, istek / aşerme, huzursuzluk, konsantrasyonun bozukluğu, sinirlilik, hoş olmayan rüyalar, yorgunluk ve uyku problemleri şeklinde olabilmektedir. Bu belirtiler değişkenlik göstermekle birlikte 7-10 gün sürebilmektedir. Psikolog Tekin son olarak, metamfetamin bağımlılığı tedavisinde semptomlara yönelik tedavi önem taşımakla birlikte bireysel ve grup terapileri ve aile eğitiminin yararlı olacağını belirtti.