Ulag ulgamy hyzmatdaşlygyň möhüm strategiki ugrudyr. Geçen ıylyň martynda Türkmenabat hem-de Farap şäherleriniň arasynda Amyderıanyň üstünde gurlan demir ıol we awtomobil köprüleriniň ulanylmaga berilmegi munuň aıdyň netijeleriniň biridir. Tutuşlygyna alanyňda, ulag ulgamynda türkmen-özbek hyzmatdaşlygy Merkezi Aziıada we çäkleşıän sebitlerde ösüşiň hereketlendiriji güıçleriniň biri, Demirgazyk-Günorta we Gündogar-Günbatar ugurlarynda üstünlikli ykdysady goşulyşmagyň hem-de hyzmatdaşlyk etmegiň möhüm şerti bolup çykyş edıär. Bu ıerde gürrüň diňe bir gury ıol ugurlary barada gidenok. Biz Özbegistana İewropa hem-de İakyn Gündogar bazarlaryna, Gara we Orta ıer deňizleriniň sebitlerine çykmak üçin Türkmenistanyň Hazaryň kenaryndaky häzirkizaman port düzümlerini peıdalanmagyň mümkinçiliklerini öwrenmegi teklip edıäris. Hususan-da, türkmen tarapy Gruziıanyň, Türkiıäniň, Rumyniıanyň we beıleki döwletleriň Gara deňiz portlaryna çykmaga mümkinçilik berjek Özbegistan - Türkmenistan - Hazar deňzi - Günorta Kawkaz geçelgesini döretmek baradaky bilelikdäki işe girişmäge taııar.
Türkmenistan özbek tarapynyň “Orta Aziıa - İakyn Gündogar” (Özbegistan - Türkmenistan - Eıran - Oman) ulag üstaşyr geçelgesini döretmäge işjeň gatnaşmaga taııarlygyna ıokary baha berıär. Bu baradaky Ylalaşyga 2011-nji ıylyň aprelinde Aşgabatda gol çekildi. Bu ylalaşygy ıerine ıetirmekde tagallalary işjeňleşdirmek üçin bu taslamany durmuşa geçirmegiň gönüden-göni ugurlaryny ara alyp maslahatlaşmaga girişmegi zerur hasaplaıaryn. Onuň möhletleri hem-de ölçegleri barada Türkmenistanyň we Özbegistanyň eıeleıän orunlary örän möhümdir. 2-nji maıda Türkmenbaşy şäherinde bu taslama gatnaşıan ulag kompaniıalarynyň işewürler forumyny geçirmegi göz öňünde tutıarys. Oňa türkmen tarapy özbek hyzmatdaşlarynyň gatnaşmagyna garaşıar.
Energetika ulgamynda hyzmatdaşlyk etmegimiziň gün tertibinde Türkmenistan - Özbegistan - Täjigistan - Gyrgyzystan - Hytaı ugry boıunça kuwwaty ıylda 25 milliard kubmetr gaza barabar bolan ıene bir gaz geçiriji şahanyň gurluşygy bar. Türkmen elektrik energiıasyny Türkmenistan - Özbegistan -Täjigistan - Owganystan - Pakistan ugry boıunça ibermegiň taslamasyny amala aşyrmak boıunça işler alnyp barylıar.
Türkmenistan bu işlere Owganystanyň doly derejede çekilmegi ugrunda çykyş edıär. Şu ıylyň 23-nji fewralynda Türkmenistan - Owganystan - Pakistan - Hindistan gaz geçirijisiniň nobatdaky tapgyry işe girizildi. Türkmenistan -Owganystan - Pakistan elektrik geçirijisiniň we Türkmenistan -Owganystan - Pakistan optika süıümli aragatnaşyk ulgamynyň düıbi tutuldy, Serhetabat (Türkmenistan) - Turgundy (Owganystan) ugry boıunça demir ıoly açyldy. Bu desgalardaky işler Owganystany ykdysady we durmuş taıdan täzeden dikeltmek işiniň, ıurtdaky ıagdaılary parahatçylykly, döredijilikli ugra geçirmegiň möhüm tapgyrydyr. Owganystandaky ıagdaılary syıasy taıdan kadalaşdyrmak barada aıdanyňda, Türkmenistan oňa diňe parahatçylykly, gepleşikler ıoly bilen ıetilip boljakdygyna ynanıar. Öz özbek hyzmatdaşlarymyz bilen bilelikde bu ugurda işlemäge taııardyrys diıip, milli Liderimiz aıtdy.
Ikitaraplaıyn ysnyşykly hyzmatdaşlyk, halkara giňişligindäki işjeň özara gatnaşyk, ulag ulgamynda we energetikada bilelikdäki düzümleıin taslamalaryň durmuşa geçirilmegi - bularyň hemmesi ıurtlarymyzyň aıdyň gazananlarydyr. Ählumumy abadançylyga we howpsuzlyga, sebitleıin ıagdaılaryň durnuklylygyna, halklarymyzyň we döwletlerimiziň rowaçlygyna we gülläp ösüşine goşıan saldamly goşandydyr.
2018 - 2020-nji ıyllarda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Özbegistan Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda ulag babatda hyzmatdaşlyk etmegiň Maksatnamasyna; Türkmenistanyň Hökümeti bilen Özbegistan Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda 2019 - 2021-nji ıyllarda ylmy-tehniki hyzmatdaşlyk barada Maksatnama; Serhetıaka sebitlerde ıerleşen hojalyk desgalaryna hyzmat edıän adamlaryň türkmen-özbek serhedinden geçmegi hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Özbegistan Respublikasynyň Hökümetiniň arasyndaky 2004-nji ıylyň 19-njy noıabryndaky Ylalaşyga üıtgetmeleri we goşmaçalary girizmek hakynda Teswirnama; «Awaza» Milli syıahatçylyk zolagynda çagalaryň şypahana-sagaldyş bejergisi hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Özbegistan Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda Ylalaşyga; Ammiak selitrasyny üstaşyr geçirmek hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Özbegistan Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda Ähtnama; Türkmenistanyň Hökümeti bilen Özbegistan Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda sebitara hyzmatdaşlyk hakynda Ylalaşyga; Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi bilen Özbegistan Respublikasynyň Daşary işler ministrliginiň arasynda 2019-njy ıylda hyzmatdaşlyk etmek Maksatnamasyna; Türkmenistanda we Özbegistan Respublikasynda Söwda öılerini döretmek hakynda Türkmenistanyň Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligi bilen Özbegistan Respublikasynyň Daşary söwda ministrliginiň arasynda Ylalaşyga; Sport babatda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Türkmenistanyň Sport we ıaşlar syıasaty ministrligi bilen Özbegistan Respublikasynyň Bedenterbiıe we sport ministrliginiň arasynda Özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Ösümlikleriň karantini boıunça hyzmatdaşlyk etmek hakynda Türkmenistanyň Oba we suw hojalyk ministrligi bilen Özbegistan Respublikasynyň Ministrler Kabinetiniň ıanyndaky Ösümlikleriň karantini boıunça döwlet inspeksiıasynyň arasynda Ylalaşyga; Işewürler geňeşini döretmek hakynda Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasy bilen Özbegistan Respublikasynyň Söwda-senagat edarasynyň arasynda Ylalaşyga; «Türkmenstandartlary» baş döwlet gullugy bilen «Uzstandart» agentliginiň arasynda 2018-nji ıylda hyzmatdaşlyk etmegiň çäreleriniň Meıilnamasyny tassyklamak hakynda Teswirnama; Türkmenistanyň Maliıe we ykdysadyıet ministrliginiň Strategik we durnukly ösüş instituty bilen Özbegistan Respublikasynyň Prezidentiniň ıanyndaky Strategik we sebitara barlaglar institutynyň arasynda hyzmatdaşlyk barada Özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Milli merkezi bilen Özbegistanyň Kärdeşler arkalaşyklary Federasiıasynyň arasynda Özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Türkmenistanyň Zenanlar birleşigi bilen Özbegistanyň Zenanlar komitetiniň arasynda Özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky İaşlar guramasynyň Merkezi Geňeşi bilen Özbegistanyň İaşlar birleşiginiň Merkezi Geňeşiniň arasynda özara düşünişmek hakynda Ähtnama gol çekildi.
Bu uly resminamalar toplumynyň şu gün döwlet Baştutanymyzyň goňşy ıurda bolan döwlet saparynyň çäklerinde gol çekilen beıleki resminamalaryň üstüni ıetirendigini bellemek gerek. Olaryň hatarynda Türkmenistanyň we Özbegistan Respublikasynyň radio gulluklary tarapyndan ulanylıan 29,7 - 960,0 MGs radioıygylygy zolagynda alnan radioıygylyklary sazlamagyň tehniki esaslary boıunça Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligi bilen Özbegistan Respublikasynyň Maglumat tehnologiıalaryny ösdürmek we kommunikasiıalar baradaky ministrliginiň arasynda Ylalaşyk; Türkmenistanyň Telewideniıe, radiogepleşikler we kinematografiıa baradaky döwlet komiteti bilen Özbegistanyň Milli teleradiokompaniıasynyň arasynda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Ähtnama bar.
Gepleşikleriň jemini jemläp, Preziden Şawkat Mirziıoıew belent mertebeli myhmana we türkmen wekiliıetiniň agzalaryna tüıs ıürekden hoşallyk bildirdi. Özbegistanda Türkmenistanyň gazanıan üstünliklerine, amala aşyrylıan iri, giň möçberli maksatnamalara we ykdysady-durmuş ulgamyndaky taslamalara guwanylıar. Şunlukda, özbek Lideri görnükli syıasatçy we döwlet işgäri, goňşy döwletiň Baştutany - Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowa möhüm orun degişlidigini belledi. Özüniň türkmen kärdeşine ikitaraplaıyn hyzmatdaşlygyň giňeldilmegine gönükdirıän şahsy tagallalary üçin tüıs ıürekden hoşallyk bildirdi.
İurdumyz Özbegistan - Türkmenistan - Hazar deňzi - Günorta ugry boıunça ıewropa we ıakyn gündogar bazarlaryna çykmak üçin geçelgäni döretmek boıunça bilelikdäki işlere girişmäge taııardyr diıip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz özbek tarapyna Türkmenistanyň Hazar deňziniň kenaryndaky häzirki zaman port düzümlerini peıdalanmagyň mümkinçiliklerini öwrenmegi teklip edendigini, Özbegistanyň wekillerini şu ıylyň 2-nji maıynda Türkmenbaşy şäherinde Halkara deňiz portunyň açylyş dabarasyna hem-de Ulag meseleleri boıunça ıokary derejeli halkara maslahatynyň işine gatnaşmaga çagyrandygyny aıtdy.
Şeıle hem biz Merkezi Aziıa -İakyn Gündogar ulag geçelgesini döretmek boıunça gazanylan ylalaşyklaryň ıerine ıetirilmeginiň zerurdygy ugrunda çykyş edıäris. Elektrik energiıasy we energetika ulgamynda taslamalary durmuşa geçirmekde hyzmatdaşlygyň uly geljeginiň bardygyna umyt edıäris. Bu ugurlarda hereketlerimiziň utgaşdyrylmalydygy barada ylalaşyklar gazanyldy diıip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi.
Gepleşikleriň dowamynda taraplar Owganystandaky ıagdaıy ara alyp maslahatlaşdy. Bu ıurtda ıagdaıyň parahatçylykly, syıasy serişdeler arkaly kadalaşdyrylmagyna ygrarlydygy tassyklanyldy. Şunda Owganystanyň iri energetika, ulag-aragatnaşyk taslamalarynyň amala aşyrylmagyna işjeň gatnaşmagy arkaly goňşy ıurduň halkara ykdysady işlerine doly goşulyşmagynyň zerurdygy bellenildi. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistan - Owganystan - Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň gurluşygynyň, Türkmenistan - Owganystan - Pakistan elektrik geçiriji ulgamynyň, Türkmenistan - Owganystan - Pakistan optiki süıümli aragatnaşyk ulgamynyň çekilip başlanmagynyň, Serhetabat (Türkmenistan) - Turgundy (Owganystan) ugry boıunça demir ıoluň gurluşygynyň ähmiıeti nygtaldy.