Keşfedilen "Süper Karadelik Çifti": Kuasarlara Işık Tutacak
Gökbilimciler hemen her gökadanın merkezinde süper kütleli bir karadelik bulunduğu konusunda hemfikirler. Bunun sıradan bir durum olduğu artık biliniyor. Ancak, ABD'nin Ulusal Optik Astronomi Gözlemevi'ndeki gökbilimcilerin yaptığı bir keşif, gökada merkezlerinde sıra dışı bir şeyler de bulunabileceğini gösterdi.
Sloan Sayısal Gökyüzü Araştırması kapsamında, yüz binlerce gökadadan elde edilen verilerin özel bir yazılımla incelenmesi sonucunda, örneklerden birinin ötekilere göre farklılık gösterdiği belirlendi. Tam anlamıyla samanlıkta iğne aramaya benzeyen bu araştırma, kuasar olarak da adlandırılan ve çok büyük bir ışıma gücüyle parlayan gökada merkezlerinden birinde, bir "süperkütleli karadelik çifti"nin keşfiyle sonuçlandı.
SDSS J153636.22+044127.0 olarak adlandırılan "kuasar"ın içindeki söz konusu karadelikler, birbirlerine yalnızca 0,3 ışık yılı (Güneş'le ona en yakın yıldız arasındaki uzaklığın 10'da biri kadar) uzaklıkta bulunuyor. Karadeliklerden birinin 800 milyon, çok daha küçük olan diğerininse 20 milyon Güneş kütlesinde olduğu hesaplanıyor. Bu iki süper kütleli karadelik, birbirleri çevresinde yalnızca 100 yılda bir dolanıyor. Bu karadeliklerin eninde sonunda birbirleriyle çarpışacaklarına kesin gözüyle bakılıyor.
Bu keşfin, evrendeki en parlak cisimler olan" kuasarlar"ın iç mekanizmalarının anlaşılmasında, önemli bir rol oynayacağı düşünülüyor.
Kaynak: John Matson, "Astronomers Spot Two Black Holes in an Orbital Dance", sciam, (Alp Akoğlu, Bilim ve Teknik, Nisan 2009), 04/03/2009.