Tütün mildiyösü - Hastalıklar
Tütün mildiyösü (Mavi küf)
Tütün mildiyösü, Mavi küf(Peronospora tabacina)-Tütün yapraklarının parankima dokusu içinde ve hücre aralarında bölmesiz miselleri yardımıyla gelişen bu fungus, hücrelerin içine “haustorium” adı verilen vantuz biçiminde emeçler salarak beslenirler. Fungusun konidi taşıyıcıları 6-8 kez dallanmış bir ağaç görünümünde, konidileri ise limon biçiminde ve ortalama 20 mikron boyutlarında ve çok açık menekşe rengindedir.
Hasattan sonra tarlada bırakılan tütün sapları, bazı uygun mikroklimalarda kış aylarında sürgünler vererek fungusun konidi ve misellerinin kışı canlı olarak geçirmelerine uygun ortam hazırlar. Çeşitli yollarla tütün yaprağı üzerine gelen taze bir konidi, eğer orada küçük bir su damlacığı bulursa hemen çimlenir. Yaprak dokusuna çim tüplerini salar, bir süre hücre aralarında gelişerek yeniden konidiler vermek üzere stomalardan yaprak yüzeyine çıkar. Bu süreye fungusun “kuluçka” veya “inkubasyon” devresi denir. Bitkinin duyarlılığına ve çevre koşullarına göre bu süre 4 ile 11 gün arasında değişir. Fungus, her kuluçka sonunda yeni bir döl oluşturarak çevreye yayılır ve salgınlar yapar. Hastalığın gelişmesi için en uygun sıcaklık dereceleri 18–24 C ‘ler arasıdır. 2 C’nin altında ve 27 C’nin üzerindeki sıcaklıklarda gelişme durur.
Fidelerin toprak yüzeyine çıkmasından itibaren, hasat sonuna kadar geçen süre içerisinde tütünler bu hastalığa yakalanabilirler. Hastalığa yakalana fideler sağlamlara oranla daha sarıdır. Bu sarılık, fidelikte bulaşmanın başladığı yerden çevreye doğru genişler. Hasta fidelerin yaprakları bombeli bir görünüm alır ve uç kısımları hafifçe aşağıya kıvrılır. Üstten sarımsı görülen yaprakların alt yüzlerine bakılacak olursa grimsi veya kirli beyaz – açık eflatun renkli bir tabaka görülür. Hava koşulları hastalığın gelişmesine uygun giderse, lekeler büyür ve tüm yaprağı kaplar. Böyle bitkiler gelişemez ve kururlar. Tarlada hastalık belirtileri daha çok alt yapraklarda görülür. Yapraklar üzerindeki ilk belirtiler, açık yeşil daha sonra sarıya dönen lekelerdir. Bu lekeler kısa zamanda büyür, lekeli bölgeler kurur ve daha sonra yaprak delinir ve yırtılır. Hastalık bitkiye büyüme konisinden bulaşırsa, bitkilerde gelişme durur ve yapraklarda anormallikler oluşur.
Fidelikte, tohumların çimlenip fidelerin toprak yüzeyini örtmesinden sonra, tarlada ise dikim işi bittikten sonra ilaçlamalar başlanmalıdır. Hastalığa dayanıklı fidelerde haftada bir, duyarlı fidelerde aralıksız dört günde bir ilaçlama yapılmalıdır. Mavi küf’le mücadelenin amacı, hastalık bulaşmasından bitkiyi koruyucu ilaçlama yapmaktır. Pülverizatör veya atomizör kullanılarak alt ve üst yüzlerinin iyice ilaçlanmasına özen gösterilmelidir. Fidelerin ilaçlanması, sabahları yapılan sulamadan 1–1,5 saat sonra yaprakların üzerine su damlacıklarının kurumasından sonra yapılmalıdır.