Vur Abalı’ya politikası - Kocaeli Gazetesi
Yazar Fikret Gökmen -11 Nisan 2016
Vur Abalı’ya politikası
Anayasamız devlet yapımızı sosyal hukuk devleti olarak tanımlanmıştır. Anayasanın bu emrini esasen hükümetler yerine getirmesi gerekmektedir. Ancak hükümetler bu görevlerin önemli bölümünü yine işletmelere yüklemektedir.
Bazen öyle yasalara rastlamaktayım ki acaba bu yasa uygulanıyor mu diye tereddüt ediyorum. Bunlardan biri de 3308 sayılı mesleki eğitim konusudur. Yasa aslında 2001 yılında çıkarılmış, tesadüfen varlığına vakıf oldum. İlginç yaptırımlar içeriyor.
İŞLETMELER STAJYER ÇALIŞTIRMAK ZORUNDA MI?
10 ve daha fazla personel çalıştıran işletmeler, çalıştırdıkları personel sayısının en az yüzde 5, en fazla yüzde 10’u kadar stajyer öğrenci çalıştırmak zorundadırlar. Kesirler tama iblağ olunur. 10’dan az işçi çalıştıran yerler için stajyer çalıştırmak ihtiyaridir. (3308 sayılı kanun madde 18).
On ve daha fazla personel çalıştıran ve Bakanlıkça işletmelerde mesleki eğitim kapsamına alınan, ancak beceri eğitimi yaptırmayan işletmeler, beceri eğitimi yaptırması gereken her öğrenci için eğitim süresince her ay 18 yaşını bitirenlere ödenen asgari ücretin net tutarının 1/3’ü nispetinde; yirmi ve daha fazla personel çalıştırılması halinde ise 2/3’ü nispetinde Saymanlık hesabına para yatırmakla yükümlüdürler. (24. Madde)
Görüldüğü üzere yasaya göre 10 ve daha fazla işçi çalıştıranlar stajyer çalıştırmak durumunda. Çalıştırmıyorsa belli bir ücreti Saymanlık hesabına yatırmaya mecbur. Bu işin içindeyim bunları uygulayanı ben görmedim. Örnek olarak alırsak 100 kişi çalıştıran bir fabrika en az 5 stajyer çalıştırması gerekiyor. Eğer çalıştırmıyorsa 5 asgari ücretin 2/3’ünü Saymanlık hesabına yatırmak zorunda. Bugün asgari ücret 1.647 TL bunun 2/3’ü 1098 TL her stajyer için eğitim süresince yatırılması gerekiyor. Firmalardan vergi alıyorsun, çalışanlar adına SGK pirimi alıyorsun, sağa döndüm ceza sola döndüm ceza sopasıyla dövüyorsun ve şimdi pratik eğitim maliyeti de bu insanlara yükleniyor. Sağ olsun bizim ticaret odalarından, sanayi odalarından tık yok. Demek ki onlar için sorun yok. Onlar için tek sorun muhasebe ücretleri demek.
KİMLER STAJYER OLARAK ÇALIŞABİLİR?
• Mesleki ve teknik eğitim yapan orta öğretim kurumları
• Mesleki ve teknik eğitim yapan yükseköğretim kurumları (Bunlar daha önce kapsamda yoklardı. 6111 sayılı kanun ile kapsama dahil oldular. Yalnız mesleki ve teknik eğitim veren yüksekokullar kapsamda olup diğer üniversiteler kapsamda değildir.)
• Belge ve sertifika programının uygulandığı her tür ve derecedeki örgün eğitim kurumlarında
Öğrenci olanlar 3308 sayılı Kanun kapsamında stajyer olarak çalıştırılabilir.
STAJYERLERİN ÜCRET VE SGK PRİMLERİNİ KİM ÖDEYECEK?
İşletmelerde meslek eğitimi gören stajyer ücretleri ve ücretlerdeki artışlar okul müdürlükleri ile iş yerleri arasında Bakanlıkça belirlenen esaslara göre tespit edilir.
Bu ücret 20’den fazla çalışanı olan iş yerlerinde net asgari ücretin yüzde 30’dan az olamaz. 20’den az çalışanı olan iş yerlerinde ise yüzde 15’inden az olamaz.
3308 sayılı kanun kapsamında olmayan stajyerler için ücret ödenmesi zorunlu değildir. Örneğin işletme fakültesindeki öğrencilerin stajyer olması halinde, ücret ödenmesi zorunlu değildir. Yine de bunlara ücret ödenirse ödemenin tamamı üzerinden vergi kesilir.
Stajyerlere ödenen asgari ücreti aşmayan ücretler vergiden müstesnadır.
Stajyerlerin sigorta primleri öğrenim gördükleri okullar tarafından karşılanmaktadır. (3308 sayılı kanun madde 33’e göre sigorta primleri stajyerlerin yaşına uygun asgari ücretin yüzde 50’si üzerinden eğitim kurumlarının bütçelerine konan ödenek üzerinden karşılanacaktır.)