"Sur’un dışı gurbet" | Al Jazeera Turk - Ortadoğu, Kafkasya, Balkanlar, Türkiye ve çevresindeki bölgeden son dakika haberleri ve analizler
"Sur’un dışı gurbet"
Dokuz mahallenin yasak kapsamından çıkarıldığı Diyarbakır’ın Sur ilçesinden büyük bir göç dalgası başladı. İnsanlar, kamyonet, çekçek, hatta inşaat el arabalarıyla eşyalarını kurtarmaya çalışıyor. Onlardan biri, ‘Surların dışı bizim için’ gurbet diyerek ekliyor: "Öyle olmasa 30 liralık yola 500, 300 liralık eve 800 lira istemezlerdi.” Abdülkadir Konuksever’in izlenimleri. 4 Şub 2016 Güncelleme 10:30 TSİ
Sur'da yıkıntıların arasından eşyalarını kurtaranlar ilçeyi terk ediyor. [Fotoğraf: Abdülkadir Konuksever/Al Jazeera]
Diyarbakır surlarının Sur ilçesine açılan en büyük girişi Urfakapı. Üç gözlü Urfakapı’nın gözlerinin tamamından ilçeyi terk edenler dökülüyor. Kamyon, kamyonet, sepetli motosiklet, çekçek ve bebek arabasına varıncaya kadar tekerleği olan her vasıta bu kaçışta denklerin altına giriyor. Yüzler asık ve Diyarbakır’ın Şubat soğuğunda alınlarda ter damlacıkları.
Yasağın kalktığı mahallelerin bir bölümü çatışmalar nedeniyle harabe halde.
Sur mağdurlarından Veysi Sakin fırsatçılardan dert yanıyor.
Sur'un yasaklı olmayan mahallelerindeki görüntü böyle.
"Mal niye mi önemli?"
Sur'a çıkan yollar kamyonetlerle dolu.
"Ah vahın bize faydası ne?"
Dilay Gülçek Diyarbakırlıların kendileriyle empati kurmamasından şikayetçi.
Dilay Gülçek henüz 22 yaşında ve okulunu yeni bitirip hemşire olmuş. Caddenin kenarına yığılmış eşyaların arasındaki bir koltuğa oturmuş. O da, diğerleri gibi durumlarına duyarsız kalınmasından şikâyetçi.
“Bir sabah uyandık ki, her yanımız hendek. Herkes yollarda ve kaçıyor. Kalktık biz de birkaç öteberi alıp çıktık yola. Sonra yasak geldi. Yasak kalkınca eşyalar için geldik. Ev bulduk ama eşya koymadan yaşayamazsın. Teyzem peynir kurmuştu. Daha bir lokma yiyemeden gitmek zorunda kaldığı için çok üzülüyordu. Herkesin sahip olduğu kıymetlisidir. Şu surlardan çıktığımız andan itibaren yabancıyız. Bu sefaletimizi görenler, ‘ah vah’ edip geçip gidiyorlar. Bırak batıdaki insanları, çığlığımızı daha kendi insanımız duymuyor. Maddi beklentim yok, ama insan bir el uzatıp yardım eder, duygudaş olur, halimizden anlar, yok. Naklyecisi vicdansız, ev sahibi vicdansız, onlar hiç mi dara düşmeyecekler? Biz Kürdüz ama sadece Kürt. Savaşçı değiliz, bu işler bitsin istiyorum artık. Nursel Aydoğan (HDP Diyarbakır milletvekili) demin Zabıta arabasında anons yapıyordu evlerimize dönmemiz için. Acaba hendekler kazılırken neredeydiler?”
"Paramız yetmeyince geri döndük"
Pervit Çiftsıra ailesiyle birlikte Sur'a geri dönmek zorunda kalmış.
Sur'dan kaçanlar için bakkallar bile emlakçılık yapıyor.
Ömer Ekin'in dükkanı patlamalardan zarar görmüş.
Ömer Ekin emekli. Melek Ahmet Paşa caddesi üzerinde ara sokakta küçük bir bakkal dükkânı var. Yakınlarda patlayan bir bomba kepenklerini yerinden söküp mallarına zarar vermiş. Ekin, ‘bomba patlar, fakir ölür’ diyor.
“Bir sorun bu vatandaşlara hele, kimin yüzünden kaçıyorlar? Bak, burası dükkânım. Görüyorsunuz, ne hale gelmiş. Ben dışarıda oturuyorum. Burada oturanlar perişan. Buyur, taa nerede bomba patlamış, buralara kadar tarumar olmuş. Bomba patlayınca fakir ölür, burada da olan bu işte. Bunları yazın.”
Zarar gören dükkanlardan birinin üzerine iliştirilmiş bir not.
Sur'da yaşananların doğru yansıtılmadığın düşünüyor insanlar. Kimi yaşananlardan devleti, kimi PKK ve YDG-H’yı sorumlu tutuyor. Yorumlar farklılık gösterse de, Sur sokaklarında yaşananları izah etmekte herkes zorluk çekiyor.