Hava Moleküllerini Kullanan Lazer Hız Sensörü - Mühendislik Portalı
İngilizlerin ünlü savunma ve havacılık firması BAE Systems’dan mühendisler yıllardır Çok farklı projeler ile karşımıza çıkıyor.
Daha önceki mühendislik ürünlerine bakacak olursak ; Formula 1 süspansiyonlarını kullanan zırhlı dev araçlar, kemik iletimi ile bağlantı kurabilen askeri kasklar , tümüyle moleküler 3d yazıcılarda yazılacak İHAlar gibi geleceğe yönelik projeler üreten mühendisler ultraviyole lazerler kullanarak havadaki hızı ölçecek bir teknoloji geliştiriyor.
Günümüz teknolojisinde havadaki hızı ölçmek için pitot tüpleri denilen, statik hava basıncıyla uçuş yönündeki harekette kaynaklanan basınç farkından yola çıkarak hızı ölçen sistemler vardır. Pitot tüplerinde genelde ısıtma aparatları vardır,Buna rağmen ortam soğuk olduğunda buzlanabilirler. Ayrıca doğaları gereği kuşların çarpmasından etkilenebilir ve özellikle düşük hızlarda çok doğru olmayabilirler.
LASSI yani Lazer Hava Hızı Ölçme Cihazı(Laser Air Speed Sensing Instrument) adı verilen cihaz BAE’den Mühendisler tarafından geliştirildi. Yeni teknoloji de artık hava basıncı yerine lazer kullanılıyor. Lazer çevreleyen hava molekülleri tarafından yansıyan ışıktan sönümlenen ışığı ve yansıyan ışının rengindeki değişimi baz alınarak veriler okunuyor. Yani Doppler etkisi kullanıyorlar. kısaca dalga özelliği gösteren herhangi bir fiziksel varlığın frekans ve dalga boyu’nun hareketli (yakınlaşan veya uzaklaşan) bir gözlemci tarafından farklı zaman veya konumlarda farklı algılanması olarak anlatılmaktadır. Doppler etkisi sayesinde kalp ritmi ya da damarlar görüntülenebiliyor.
Ayrıca lazer ışınının frekansı da,detektörden yansıyıp geri gelen bağıl hıza bağlı olarak değişir. Normalde bu UV ışın insan gözü tarafında seçilmese de, renk değişimi sistemin dedektörü tarafından seçilebilir. Özellikle yansıyan ışıktaki büyük renk değişimi, uçağın etrafındaki havanın daha hızlı hava moleküllerine sahip olduğu fark edildi, bu nedenle daha hızlı gittiği anlaşılmış oldu.
BAE LASSI’deki mühendisler bu deneyde bir yer aracı ve tünel kullandı. Önümüzdeki 5 yıl içinde ise bu sistemi küçülterek uçaklarda kullanmayı hedefliyor. Bu sayede daha hassas hız ölçümleri ve düşük hızlarda doğru ölçümler yapılması düşünülüyor. Ayrıca bu sayede daha az bakım gerektiren hız ölçüm sistemleri kullanılabilecek.
Kaynak : BAE Systems ; Gerçekbilim sitesi
BAEBAE LASSIhava hızılassilazerlazer hava hızı ölçe cihazı