Dr. Levent YÜCETİN ''ORGANLARINIZI YA TOPRAĞA, YA DA BİZE MİRAS BIRAKIN'' Diyaliz Merkezleri
'' ORGANLARINIZI YA TOPRAĞA YA DA BİZE MİRAS BIRAKIN ''
Canınızdan çok sevdiğiniz birisine böbrek yetmezliği tanısı konulduğunda önünüzdeki seçenekler nelerdir diye düşündünüz mü? Bu tanının konduğu hasta ve yakınları bilgi almak için odama geldiğinde en sık sorulan sorular;
Böbrek yetmezliğinde hangi tedavi seçenekleri var ? Önünüzde iki olasılık var ve her iki yolunda kendine özel dikenli telleri çünkü bir grip değil organ yetmezliği tedavi etmeye çalışıyoruz. Olasılıklarımız ya diyalize girecek ya da nakil olacak. Elbette ilk aklınıza gelen ve tıbbın da önerdiği seçenek böbrek nakli olmaktır.
Peki organ nereden bulunabilir? Yine iki olasılık var ; ya vefat edenlerden bekleme listesine kayıt olabilir veya aileden birisi bağışlayabilir.
Vefat edenlerden bekleme listesinde organ bulunma olasılığı nedir ? Sorunun cevabı çok basit, kafanızı kaldırıp etrafınıza baktığınızda kaç kişinin cebinde organ bağış kartı varsa olasılık o kadardır. Çünkü bu organların gökten yağma veya yurtdışından gelme olasılığı yok. Ne zaman insanımız organları toprağa bağışlamak yerine insanlara bağışlarsa bu oran artacak.Türkiye'de 60.000 diyaliz hastasından sadece 21.000'i bekleme listesine kayıt yaptırıyor, diğerleri ise hiç böyle bir umudu olmadığı için gidip listeye bile girmiyor. Çünkü bugün ulaşabildiğimiz en yüksek rakam yılda bu hastalardan topu topu 575'ine vefat edenlerden böbrek nakli yapabiliyoruz.
Diyalizde yaşam süresi nedir? Türkiye'nin her noktasında çok çok kaliteli diyaliz hizmeti verilmektedir. Öğrencilik yıllarımda hastaların diyalize girebilmesi için çok nüfuslu kişilerin hastalarına öncelik verilmesi için aradığını hatırladığımda geldiğimiz noktanın ne kadar ilerde olduğunu çok net görmek mümkün. Ancak bilimsel gerçekler bize gösteriyor ki bugün 100 yeni diyalize başlayan hastanın sadece 13 veya 14 tanesi 10 yıl sonra hala sevdikleriyle akşamları yemek sofrasına oturabilecek. Hele hasta aynı zaman da şeker hastası ise sadece 4'ü sevdikleriyle sohbet etmeyi sürdürebilecek. Nakil olan hastalarda ise yaşam süresi tam 3 kat uzuyor, özetle amaç hastayı diyaliz makinasından kurtarmak değil yaşamını uzatmak.
Bana diyalizde yaşam nasıldır? diye soranlara sadece “zor” diyebiliyorum. Onlara başımdan geçen bir olayı anlatamıyorum ama yaptığım tüm eğitimlerde organ yetmezliğinin ne olduğunu anlamaları için anlatıyorum. İlk göreve başladığımda odama gelen gözü yaşlı bir anne bana şunları anlatmıştı; “Hocam benim kızım 5 yaşında ve diyalize giriyor, bizim evde sofra kurulurken masaya bardak konmaz, su şişesi gelmez. 11 yaşındaki oğlum, eşim ve ben hep kapıların arkasında gizli gizli su içeriz. Evdeki tüm musluklara eşim kilit yaptı ki kızımız bizden gizli fazla sıvı almasın diye.” Evet bir tarafta bir vefat, eş, anne-baba hayatını kaybediyor maalesef onun için yapabileceğimiz bir şey yok ama bağışlanan organla sadece bu kızın su içmesini sağlamayı bırakın , 11 yaşındaki abisinin de rahatça su içmesini sağlama şansımız var.
Hep organ yetmezliğinin en konforlu hastaları olan böbrek hastalarından bahsettim. Zor bir yaşam da olsa diyalizle uzun süre yaşama şanları var. Ya akciğer, karaciğer , kalp bekleyen hastalar. Maalesef bu listeler ülkemizde bekleme listesi değil organ azlığı nedeni ile ölüm listesi. Örneğin 2014 yılında Sağlık Bakanlığı kalp bekleme listesindeki hasta sayısı 237'dir. Bu hastaların 61'ine nakil ile yeni bir hayat şansı verirken, beklerken organ bulunamadığı için 150'si hayatını kaybetmiştir .
Türkiye'de hep organ azlığından bahsediyoruz. Diyoruz ki insanımız organlarını bağışlamıyor. Evet bu bilgi çok doğru ölümden sonra organ bağışında çok gerilerdeyiz ama bu işin bir de öbür yüzü var. Canlı vericili organ bağışında da dünya birincisiyiz. Buradan çıkan sonuç şu hayattayken organlarımızı bağışlıyoruz, ölünce bağışlamıyoruz. Demek ki komşusu açken, kendisi tok uyumayan , elindekini paylaşan halkımıza biz birşeyleri doğru anlatamıyoruz.Türkiye genelinde yıllık 3.000 böbrek nakli yapılmaktadır. Bunların 2.400'ü canlı vericiliyken sadece 600'ü vefat eden kişilerden yapılabilmektedir.Bu yıl organ beklerken ölen böbrek hastası sayısı 1.116'dır.
Biz organ nakil koordinatörleri olarak sizin mirasınıza talibiz.Miras olarak ne evinize, arabanıza, paranıza ne de yakınlarınıza bırakabileceğiniz yaşanmış güzel anılarınıza. Sadece sevdiklerinize bırakamıyacağınız, yanınızda götüremiyeceğiniz organlarınızı bize miras olarak bırakmanızı istiyoruz ki binlerce organ bekleyen hasta ve yakınının yüzlerini güldürebilelim. Karar sizin organlarınızı ya toprağa ya da bize miras bırakabilirsiniz.
Haberin okunma sayısı : 2644