ANARKOTUBE: Emma Goldman
goldman’ı anarşizme çeken ilk şey chicago’daki haymarket meydanı trajedisinden yükselen haykırışlardı. işçilerin 8 saatlik iş günü için gösterisi sırasında polis kalabalığının arasına bir bomba atılmıştı. nihayetinde dört anarşist asılmıştı. en zayıf delillerle mahkum edildiler; mahkemede yargıç açıkça “haymarket bombalamasına neden olduğunuz için değil, anarşist olduğunuz için yargılanıyorsunuz” diyordu.
ilk zamanlarda goldman eylemli propaganda düşüncesini destekledi. 1892′de alexander berkman ile beraber, homestead pennslyvania fabrikasındaki grevi silahlı muhafızlarla bastıran henry clay finch’e suikast düzenlemeyi planladılar. hatta silah satın almak için para biriktirmek üzere fahişe olarak çalışmayı bile denedi. bir tiranı, bu zalim sistemin bir temsilcisini öldürerek, halkın bilincin attırılacağına inanıyorlardı. bu gerçekleşemedi.
berkman finch’i ancak yaralayabildi ve 22 sene hapis cezasına çarptırıldı.
1893′de, işsizleri “zor kullanarak” ekmeklerini elde etmeye sevk ettiği suçlamasıyla tutuklandı ve blackwell adası hapishanesinde bir yıllık bir cezaya çarptırıldı.
doğum kontrolü ile ilgili broşürler dağıtmak yüzünden ikinci kez tutuklandı; ancak en uzun hapis cezasına “zorunlu askerliğe hayır” birliğini kurması ve birinci dünya savaşına karşı gösteriler düzenlemesi nedeniyle çarptırıldı. goldman ve berkman 1917′de zorunlu askerlik çağrılarını engellemekten tutuklandılar ve iki yıl hapse çarptırıldılar. bunun üzerine vatandaşlıktan ayrıldılar ve diğer istenmeyen “kızıllar”la beraber rusya’ya sınırdışı edildiler. onun sınırdışı edilme celsesini yöneten j. edgar hoover onu ” amerika’daki en tehlikeli kadınlardan birisi ” olarak nitelendiriyordu.
sınırdışı edilmesinin olumlu yanı ise, rus devrimine ilk elden tanıklık yapabileceği rusya’ya serbest bir bilet almış olmasıydı. goldman, 1inci enternasyonal’de anarşizmle yaşanan çatışmanın kalıntılarını gömmeye ve bolşevikleri desteklemeye hazırlanmıştı. ancak, goldman ve berkman, 1919′da tüm ülkeyi gezerken gördükleri çoğalan bürokrasi, siyasi baskı ve zorunlu emek karşısında dehşete kapıldılar. kopuş noktası, 1921′de kronştad denizcileri ve askerlerinin bolşeviklere karşı ayaklanması ve grevdeki işçilerle dayanışmasıyla oldu. kızılordu ve troçki’nin saldırısına maruz kalarak ezildiler. aralık 1921′de rusya’yı terk eden goldman bulgularını iki çalışmada ortaya koydu –”rusya’daki hayal kırıklığım” ve “rusya’daki ilave hayal kırıklığım”. şöyle diyordu; “tüm tarih boyunca otorite, hükümet ve devlet, daha önce bu kadar içsel olarak statik, gerici ve hatta karşı-devrimci olmamıştı. kısacası, devrimin bizzat anti-tezi”.
1936′da, ispanyol devrimi’nin patlak vermesinden birkaç ay önce, berkman intihara teşebbüs etti. goldman, 67 yaşında, mücadeleye katılmak üzere ispanya’ya gitti. liberter gençlerin gösterisinde şöyle diyordu; “devriminiz, anarşizmin kaosu temsil ettiği sanısını ebediyen yıkacaktır”. 1937′de cnt-fai’nin koalisyon hükümetine katılmasını ve savaş çabası uğruna komünistlerin gücünü arttıracak tavizler vermesini onaylamadı. ancak anarşistlerin hükümete katılmasını ve askerileşmeyi kabul etmesini kınamayı reddetti, çünkü bunun alternatifinin o dönemde komünist bir diktatörlük olduğunu hissediyordu.
Etiketler: anarşizm, belgesel, emma goldman