Sizce diyabet hastaları tatlı yiyebilir mi? Evet yiyebilirler. Tatlı yemenin birçok yolu var. İlla ki koca bir tabak baklava yiyince tatlı yemiş olmuyorsunuz. Bir tabak meyve de tatlı, tam tahıllı bisküviler de. Bunların yanı sıra bir de yapay tatlandırıcılar var. Diyabet hastalarının birçoğu tatlı ihtiyacını böyle karşılıyor. Peki hangi tatlandırıcılar kullanılmalı? Her tatlandırıcı diyabet hastaları için uygun mu? Tatlandırıcı deyip geçmeyin, onun da bin bir tane türü var. Bakalım sizin için hangisi uygun.
Yapay tatlandırıcı nedir? Diyabetliler için uygun mu?
Yapay tatlandırıcılar hakkında mutlaka siz de birçok şey duymuşsunuzdur: şekerli, az kalorili, kalorisiz. Aslında tatlandırıcıların bazıları yapay. Gelin tatlandırıcı türlerine ve içeriklerine bakalım:
Şekerler doğal haliyle karbonhidrattan ortaya çıkar. Yediğiniz karbonhidratlar vücutta şekere dönüştürülerek kana karışır. Şeker de size enerji verir. İçinde doğal haliyle şeker barındıran yiyecekler esmer şeker, şeker kamışı, bal, meyve şekeri gibi besinlerdir.
Kalorisiz tatlandırıcıların içinde şeker alkolü var. Bu tatlandırıcılar size şekerin vereceği kalorinin yalnızca yarısını verirler. Bu yüzden onları karbonhidratın başka bir çeşidi olarak görebilirsiniz. Kan şekeri seviyenizi arttırırlar ama diğer tatlandırıcılar kadar fazla değil. Şekersiz sakız ya da şekersiz şekerlemelerin içinde bu maddeden vardır.
Düşük kalorili tatlandırıcılar yapay tatlandırıcıdır. Bu tatlandırıcılar doğal ortamda oluşmaz, laboratuvar ortamında yapılır. Bu yüzden de onlara yapay denir. Onlar size ne kalori verir ne de kan şekerinizi yükseltirler.
Diyabet hastalarına uygun tatlandırıcılar
Düşük kalorili yani diğer adıyla yapay olan tatlandırıcılar diyabet hastaları için en uygun olanlar. Ama onların da türleri var. Diyabet hastaları için en çok öneriler tatlandırıcılara bakalım:
Sakarin. Onu hem sıcak hem de soğuk yiyecek ve içeceklerde kullanabilirsiniz. Ama hamileyseniz ya da emziriyorsanız bu tatlandırıcıdan uzak dursanız iyi olur.
Aspartame. Bu tatlandırıcıyı soğuk ve ılık yiyeceklerde kullanabilirsiniz. Sıcak yiyeceklerde tadını biraz kaybeder. Fenilketonüri hastaları bu tatlandırıcıdan uzak durmalı.
Asesülfam potasyum. Bu tatlandırıcıyı hem sıcak hem soğuk yiyeceklerde kullanabilirsiniz. Hatta ocakta ya da fırında yemek pişirirken de içine bunlardan katabilirsiniz.
Sukraloz. Tıpkı asesülfam potasyum gibi onu da her türlü yemeğinizde kullanabilirsiniz. İşlenmiş hazır gıdalarda da genellikle bu tatlandırıcıdan bulunur.
Hazır yiyeceklerde tatlandırıcı konusunda nelere dikkat etmeliyim?
Yiyeceklerin üzerinde yazan etiketler kafanızı karıştırıyor olabilir. Örneğin bir yiyecekte şeker olmadığı yazıyorsa ya şeker alkolü ya da yapay tatlandırıcı içerdiği anlamına gelir. “Eklenmiş şeker yok” yazısını görürseniz üretim sırasında hiç şeker eklenmediğini anlayabilirsiniz. Ama unutmayın bu durumda da ürünün ham maddesi şeker içeriyor olabilir. Örneğin meyveli bir ürünse meyve şekeri mutlaka vardır. Ayrıca yine bu yiyeceklere yapay tatlandırıcı da katılmış olabilir. “Şekersiz” yazısı da üründe hiç şeker olmadığı ama yapay tatlandırıcı içerebileceği anlamına gelir.
Üründe “diyetetik” yazıyorsa bu birçok anlama gelebilir. Ama kalori bakımından az olduğunu anlayabilirsiniz. “Tamamen doğal” yazısı ürünün hiçbir yapay madde içermediğini gösterir. Dolayısıyla ürün tatlı bir şeyse ya doğal şeker ya da şeker alkolü içerir.
Etiketi iyi okuyun
Hazır bir yiyeceğin içinde ne tür şeker olduğunu anlayamadıysanız mutlaka ürünün arkasında yazan besin değerleri tablosunu okuyun. Tabloda karbonhidrat yazan bölümün altında hem ürünün ne kadar karbonhidrat içerdiğini hem de bu karbonhidratın içindeki şekerin türünü öğrenebilirsiniz. İçindekiler listesini okumak da yiyecekte kullanılan tatlandırıcılar konusunda sizi bilgilendirecektir.