Kendisi de bir eğitimci olan arkadaşım, “Subliminal mesajlar hakkında bir yazı yazsana” dedi. Bu konu hakkında kulaktan dolma birkaç bilgi kırıntısından başka bir fikre sahip değildim. Bu nedenle de internette biraz araştırma yaptım. Bilimsellikten uzak, önyargılara dayanan, bilgi kirliliği yaratan yazı, resim ve yorumları bir kenara bırakırsak, konu hakkında gerçek anlamda bilgi veren birkaç makaleden başka bir şey bulamadım. Ben de bu makalelerden yola çıkarak burada bazı önemli detayları paylaşmak istiyorum.
Subliminal ya da bilinçaltı mesajlar; bir görüntü karesi, afiş, müzik, kitap ya da herhangi bir objenin içine gömülebilen, o anda fark edilmemek üzere tasarlanmış gizli bir algılama tekniği. Zihinlerde ve davranışlarda ölçülebilir etkiler yaratan mesajlar için kullanılan genel bir tanımlama. En fazla kullanıldığı alan ise reklam sektörü ve siyaset.
Bilinçaltı mesajlar ile insan beyninin yönlendirilmesi 1900’ lü yıllardan itibaren uygulanmaya başlamış. İddialara göre mesajlar kişilere görsel ve işitsel olarak iletiliyor. Uzmanlar öncelikle “beyne fısıltılar” şeklinde masumca başlayan bilinçaltı mesajların, günümüzdeki teknolojik olanaklar sayesinde ''zihne mayın döşeme'' uygulamasına dönüştüğü konusunda uyarıda bulunuyor. Kişilerin en fazla duyarlı oldukları kelimeler, kendi isimlerinin dışında , “şiddet, ölüm, seks, kan ve şeytan” imiş.
Bilinçaltı mesajlarının çocukların en fazla izlediği çizgi filmlere gizlenmesi ise oldukça vahim bir iddia. Çizgi filmlere gizlenen ana temaların “pornografik resimler” ve “şiddet” içeren kareler olduğu, bu durumun çocuklarda kişilik bozulmasına yol açtığı belirtiliyor. Hatta yıllardır yaptığı çizgi filmleri severek izlediğimiz Walt Disney, bu iddialara göre çocukların baş düşmanı. Disney’in çizgi filmlerinde cinsellik temasını, çocukların bilinçaltına kazıdığı iddia ediliyor. Günümüzün teknolojisi ile üretilen çizgi filmler için yazılıp çizilenler ise ebeveynleri dehşete düşürecek düzeyde. Uzmanlar, Subliminal teknoloji ile çocuğun gelişme çağında beynine monte edilen bu görüntülerin, ileriki yaşlarda kişiliğini olumsuz yönde etkileyeceği görüşündeler. Kişiliğin gelişme yaş aralığı ise 0-7 yaş imiş.
Bazı uzmanlara göre subliminal mesajlar görüntü veya ses içine yerleştiriliyor. Doç. Dr. Sinan Canan’a göre ise cinsellik, renk kodları ve diğer dikkat çekici unsurlar üzerinden “doğrudan” uygulanıyor. Örneğin; bir lokantada ağırlıklı olarak kırmızı renk kullanılması, iştah açıcı özelliğinden dolayı belirgin bir subliminal mesaj uygulaması olarak kabul ediliyor.
Doç. Dr. Yakup Çetin’e göre ise subliminal mesajların uygulayıcıları; zihin simsarları. Dr. Çetin’in bu konuda uzun bir makalesi mevcut. Burada kısa bir bölümünü sizlerle paylaşmak istiyorum. Tamamını internet üzerinden okuyabilirsiniz.
“Her sinemaya gittiğinizde canınızın kola ya da patlamış mısır çektiği oluyor mu? Alışılmışın dışında duygu, düşünce ve isteklerinizde bir takım değişiklikler meydana geliyor mu? İhtiyacınız hiç yokken birden bir şeyler yemek içmek istiyor musunuz? Bütün bunların nedeni seyrettiğiniz film ve reklamlarda saklanan subliminal mesajlar, ‘gizli bilinçaltı mesajları’ olabilir. İnsanın bilinçaltını doğrudan hedef alan subliminal mesajların tesir gücü gündem yapılmadığından insanlar tarafından pek bilinmemekte ve ciddiye alınmamaktadır. Psikiyatrist Sigmund Freund’un fikirlerinden yola çıkarak hazırlanan subliminal mesajlarla amaçlanan insanların düşünce biçimini kontrol edebilmek veya değiştirmektir. Bu bağlamda film, video klipi, reklam ve poster gibi görsellerin içersine gizlenen ve normal insan algısının dışında kalan subliminal mesajlarla izleyicilerin duygu, düşünce ve davranışları manipüle edilebilmektedir. …
Unutmayalım, bir şeyin farkında olmamak görmediğimiz anlamına gelmez. Beynimizin ‘bilinç’ ve ‘bilinçaltı’ olmak üzere iki yanı vardır. Bilinçli yanımız dış dünyadan gelen her türlü uyarıları süzerek ve sorgulayarak zihinsel işleme tabi tutar. Bilinçaltı, beynimizin daha çok farkında olmadığımız yanıdır. Bilinçli beynin aksine karşılaştığı tüm uyarılara kucak açar. Uyarıcıların faydalı mı zararlı mı olduğuna hiç aldırış etmez.”