Rüştü Onur ölümünün 77. yılında anıldı
02.12.2019 17:16 KÜLTÜR SANAT
Şair Rüştü Onur, ölümünün 77. yılında memleketi Devrek'te anıldı
Devrekli şair Rüştü Onur, ölümünün 77. yılında memleket Devrek'te anıldı.
Devrek Rüştü Onur Sanat ve Kültür Derneği (ROSAK) tarafından Cumhuryet Alanı'ndaki Rüştü Onur'un büstü önünde düzenlenen törene, Devrek Belediye Başkanı Çetin Bozkurt, CHP Zonguldak İl Başkan Yardımcısı Zeki Esen, Rüştü Onur Sanat ve Kültür Derneği İbrahim Tığ ve sanatseverler katıldı.
Rüştü Onur'un büstüne çelenk sunumuyla başlayan törende konuşan ROSAK Başkanı İbrahm Tığ, Devrekl şar Rüştü Onur'u vefatının 77. yılında saygıyla andıklarını söyledi. Konuşmasında, Rüştü Onur ardında bir kitaplık şiir, öykü ve mektup bırakarak 2 Aralık 1942 tarihinde 22 yaşın baharında aramızdan ayrıldığına, değinen İbrahim Tığ, “Rüştü Onur edebiyat tarihinde yerini almıştır” dedi.
Tığ şöyle konuştu, “Rüştü Onur, kısacık ömrüne az sayıdaki ama kendine özgü tekniği ve üslubu olan şiirleri sığdırmış, ‘Garip Akımı’nın önemli temsilcilerinden biri olarak edebiyat tarihimizde yerini aldı. İlk hamurunu Zonguldak’ta Edebiyat öğretmenliği yapan, dostu Behçet Necatigil’in yoğurduğu Onur, yakın arkadaşları Muzaffer Tayyip Uslu ve Kemal Uluser’le Zonguldak ve edebiyat dünyasının simgesi haline geldi.
Onur’un şiirlerinde yaşam ile ölüm hep bir bütün teşkil eder. Onu, Zonguldak'ın saçak altındaki maden işçileri, çocukları, kenar mahalle insanları, kuşları ve denizi yakından ilgilendirip hüzünlendirmiştir. Bu tutum da Onun edebiyatımızda haklı yerini almasını sağlamıştır.”
Konuşmasında Rüştü Onur ile ilgili olarak çeşitli internet siteleri ve gazetelerde yanlış bilgiler olduğuna vurgu yapan İbrahim Tığ, Rüştü’nün eşi Mediha ile 18 gün evli kaldığına işaret etti.
Tığ şöyle konuştu, “Rüştü Onur ile Mediha 7 Ağustos 1942 tarihinde Zonguldak’ta dayısının evinde nişanlandı. 15 Ekim 1942 tarihinde Beşiktaş Evlendirme dairesinde nikahları kıyıldı ve Medihaların Beşiktaş’taki evlerine yerleşti. Evliliklerinin 18. gününde Mediha karın zarı iltihabından öldü (2 Kasım 1942). Onun ölümüne çok içerleyen Rüştü de ondan tam bir ay sonra 2 Aralık 1942 tarihinde ciğerlerinden gelen kanla boğularak yaşama veda etti. İki sevdalı, İstanbul Ortaköy Mezarlığı’nda Boğaz’ın lacivert sularına bakan bir sırtta yan yana yatmaktadır.”
VASİYETİ; ŞEHİR 135. SAYIYA ULAŞTI
Tığ, Rüştü Onur’un vasiyeti Şehir’in 135. Sayıya ulaştığını da belirterek, onun 12 Eylül 1940'ta Necati Cumalı’ya yazdığı mektubuna değindi. Mektubun bir bölümünü okuyan Tığ, “Ey benim mektuplariyle huzur bulduğum ve avunduğum kardeşim. Şehir’de buluşacağız. Her ne pahasına olursa olsun Şehir çıkacak… Şehir okuyucu kitlesinin karşısına yeni bir atmosferle çıkacak.’diyordu. Ömrü yetmediği için bu dergiyi çıkaramadı. Onun bu isteğini bir vasiyet kabul ederek 16 yıldır memleketi Devrek’te çıkarıyoruz ve 135. Sayısına ulaştı”diye konuştu.
Onur hakkında bilinen yanlış ve doğrular:
Konuşmasını, Rüştü Onur, eşi Mediha Sessiz ve Muzaffer Tayyip Uslu’yla ilgili olarak çeşitli sanat, edebiyat dergileri, kitaplar, antolojiler ve internet sitelerinde yanlış bilgiler yer aldığını belirterek devam eden Tığ, “Bu yanlış bilgileri düzeltmeyi kendime bir görev bilerek doğrularının sanat ve sanatsever çevrelerinde bilinmesini istiyorum. Şöyleki,
Rüştü Onur ile Mediha Sessiz hastanede (sanatoryum) yatarken değil, İstanbul-Zonguldak seferini yapan Anafarta Vapuru’nda tanıştı.
Mediha Sessiz tifodan değil, Apandisitin patlaması (Karın Zarı İltihabı) sonucu oluşan Peritonit’ten öldü
Mediha, Çingen kızı değil, annesi Ünyeli, babası ise Bitlis Eşrefhanoğulları sülalesinden.
Behçet Necatigil Mehmet Çelikel Lisesi'nde; Rüştü’nün öğretmeni değildi, ama dostuydu. Necatigil bu lisede Muzaffer Tayyip Uslu’nun bir yıl öğretmenliğini yaptı.
Rüştü’nün ölüm tarihi tam olarak 2 Aralık 1942 eşi Mediha’nın ise 2 Kasım 1942’dir.
Mediha Sessiz, Kandilli Lisesi’ni bitirdikten sonra Beşiktaş’ta dokuma tezgahında çalışırken, memurluk sınavına girip kazanınca da Karabük Demirçelik Fabrikası’nda çalışmaya başladı. İlk hastalığı burada nüksetti.
Mediha’ların Beşiktaş’taki evlerinin bulunduğu sokağın bir arkasında da Muzaffer Tayyip Uslu’nun evi bulunuyordu. Böylece Rüştü Onur ile Muzaffer Uslu’nun dostlukları ilerledi.” Şeklinde sözlerini tamamladı.
'RÜŞTÜ ONUR'LA GURUR DUYUYORUZ'
Rüştü Onur’un Devrek’i ülkeye ve dünyaya tanıttığını belirten, Devrek Belediye Başkanı Çetin Bozkurt, “Şairler yaşadıkları şehirlerle anılırlar, Rüştü Onur da Devrek’imizi ülke geneline hatta dünyaya tanıtmıştır. Onunla gurur duyuyoruz.”diye konuştu.
Başkan Bozkurt, “Hemşerilerimiz, Rüştü Onur ve Müfide Güzin Anadol, Devrek ve ülkemiz edebiyatında önemli bir yer tutuyor, Devrek’i, Zonguldak’ı anlatma noktasında büyük bir şair ve yazar olarak karşımızdadır. Kendilerini sevgi ve özlemle anıyorum. İlçemizde kültür, sanat ve edebiyat adına yapılacak per türlü etkinliğe belediye olarak destek veriyoruz, vermeye de devam edeceğiz. Çünkü kültür, sanat ve bilim bir ülkenin aydınlık yüzüdür. Bütün bu olgulara sahip çıkacağız. Bu vesile ile ebediyete göçen sanatçılarımıza Allah’tan rahmet, yaşayanlara da sağlıklı ömürler diliyorum”dedi.
Daha sonra sanatseverlere Şehir edebiyat dergisinin Aralık 2019, 135.sayısı dağıtıldı.
3 Ağustos 1920 yılı Devrek doğumlu bir şair olan Rüştü Onur, genç yaşta vereme yakalanarak 1942 yılında vefat etmiştir.
İlkokul eğitimini Devrek’te tamamlayan Şair, orta öğrenimine Kastamonu’ da başlamıştır. Daha sonrasında ise orta öğrenimine Zonguldak’ta devam etmiştir. Bu eğitim öğretim yılı döneminde vereme yakalanarak 1938 yılında eğitimine bir yıl ara vermiştir. Bu dönemden sonrada tekrar okul hayatına devam etmemiş yarıda bırakmıştır. Okulu bıraktıktan sonra Maliye Varidat Memur Muavini olarak iş hayatına atılmıştır.
Rahatsızlığının artması sonucu iş ve hastane arasında zaman geçiren Şair, arkadaşı Behçet Necatigil ve Tayyip Uslu ile dergilerde şairlik ve yazarlık yapmaya başlamıştır. Zonguldak yerli dergi ve mecmularda şiirleri ve yazıları yer bulmuş daha sonra İstanbul’ da yayınlanan Değirmen mecmuasında şiirlerine ve yazılarına yer verilmiştir.
Hastalığının ilerlemesi sonucu İstanbul’a gidip Heybeliada’da bulunan Senatoryum’da tedavi görmeye başlamıştır.
Karabük Demirçelik Fabrikası’nın açtığı memurluk sınavlarına girerek kazanmış ve kısa bir süre burada memurluk yapmıştır. Hastalığı daha da ilerlemiş ve bu dönemde tekrar İstanbul’ da Heybeliada Senatoryum’a tedavi için getirilmiştir. Burada tedavi sonucu taburcu edildi fakat hastalık çok ilerlemişti. Daha sonra Doktor Ahmet Bey’in teşhisi ile karın zarı iltihabı olduğu belirlenmiş ve hastalığın ileri aşamada olduğu belirtilmişti.
Memurluk sınavına girdiği süre içerisinde tanıştığı Mediha Sessiz ile evlenen Rüştü Onur, çok kısa süre sonra eşini kaybetmiş ve hastalığı ilerlemiştir. 1942 yılında hayata gözlerini yummuştur.
Vefatından sonra yazdığı şiirlerini Salah Birsel bir araya toplayarak Rüştü Onur isimli kitapta yayınladı.
Genç yaşta ağır bir hastalığa yakalanan şair, şiirlerinde ölümü ve bu duygunun verdiği hissi yansıtmıştır. Hastalığından ötürü genç öleceğini bildiği için şiirlerinde bu duygulara yer vermiştir. Ölümünden sonra yazdığı şiirler çeşitli sanatçılar tarafından bestelenmiş ve ilgi görmüştür.
Şairin yaşamını anlatan Kelebeğin Rüyası isimli sinema filmi Yılmaz Erdoğan tarafından kaleme alınmış ve titizlikle yeni nesile aktarılmıştır. 2013 yılında vizyona giren bu filmde yakın arkadaşı Muzaffer Tayyip Uslu da konu edilmiştir.
edebiyat İstanbul Beşiktaş belediye bozkurt internet ağustos CHP Boğaz 12 Eylül