5 maddede kıdem tazminatı: Nedir ve ne yapmalı?
Referandumun en önemli sonuçlarından biri; sanayinin, üretimin ve işçilerin yoğun olduğu metropollerde “hayır” oylarının yüksek çıkmasıydı. AKP, işçilerden alacağı oyu kaybetmemek için kıdem tazminatı düzenlemesini referandum sonrasına bırakmıştı. 16 Nisan’dan hemen sonra yarım bıraktığı işi tamamlamaya girişti. Şaibeli “evet” sonucuyla birlikte saldırdığı ilk alan işçi sınıfının en büyük güvencelerinden biri olan kıdem tazminatı oldu.
Kıdem tazminatının fona devredilmesi, çeşitli yalanlarla kamuoyuna adeta altın bir tepside sunuluyor. Peki, gerçekten öyle mi?
Kıdem tazminatının fona devri neleri getiriyor?
1. Hükümet, “Türkiye’de işten çıkarma maliyeti yüksek” diyerek zaten kendi ağzıyla da itiraf etti. Kıdem tazminatı ödemek gibi bir zorunluluğu kalmayan işveren daha kolay işçi çıkarabilecek.
2.Kıdem tazminatı halen işçinin son ücreti üzerinden ve 30 gün tutarında ödenmektedir. Fonla birlikte bu tutar en iyi ihtimalle yüzde 35-40 oranında azalacak.
3.AKP’nin en büyük bahanelerinden biri de işçilerin %80’inin zaten kıdem tazminatını alamadığı iddiası. İşçilerin büyük bölümünün kıdem tazminatı alamadığı doğrudur. Ancak çözüm fona devir değil mevcut yasada işçiler lehine yapılacak değişiklikler ve kıdem tazminatına devlet garantisi getirilmesidir.
4.Yeni düzenlemeyle kıdem tazminatından yararlanma koşullarından birçoğu ortadan kalkacak. Mevcut durumda; erkekler askerlik, kadınlar evlilik sebebiyle işten ayrıldığında tazminat alabiliyor. Kıdem tazminatı fona devredilirse bu haktan yararlanama durumu ortadan kalkacak.
5.Eğer kıdem tazminatı değişikliği geçerse, AKP hükümeti, işçiler tamamen güvencesiz kalana kadar saldırılarına devam edecektir.
Sendikalar göreve genel greve
Görüldüğü gibi kıdem tazminatının fona devredilmesi işçiler için bir lütuf değil. Kıdem tazminatını fona devretmek yerine bütün işçilerin tazminatını alabileceği bir yasa hayata geçirilmeli. Bir gün çalışana bile kıdem tazminatı verilmeli. Şirketlerin iflası nedeniyle ödenmeyen kıdem tazminatını devlet ödemeli.
Burada Hükümetin tek derdi sermayeyi rahatlatmak, kendine yeni ayakkabı kutuları yaratmaktır. Zaten AKP döneminde sermaye büyüdükçe işçi ölümleri, güvencesiz çalışma da aynı oranda arttı. Grevler yasaklandı. İşsizlik rakamları tekrar 2008 krizindeki seviyelere geldi. Bir avuç zengin daha fazla zenginleşsin diye milyonlarca işçinin en temel haklarından biri gasp edilemez.
Kurulmak istenen rejimin tarafı açık bir şekilde sermaye sınıfıdır. Kıdem tazminatı emekçilerin son kalesidir.
Burada en büyük görev sendikalara düşmektedir. Sendikalar genel grev iradesini göstermeli ve kıdem tazminatı hakkını sonuna kadar savunmalıdır.
*Yarın dergisinin 5. sayısında yayınlanmıştır.