Kabloların taşınması, depolanması, döşenmesi “ Yazı Dizisi-2
2.MAKARA VE KABLOLARIN KONTROL EDİLMESİ
Kablo ve makaralar depolama alanında teslim alındığı anda kontrol edilmelidir. Kablo ve makaralar depolama alanından ayrılmadan önce de kontrol edilmelidir.
Hem ahşap hem de çelik kablo makaraları makara takozlarının (veya çıtaların ya da kapama tahtalarının)
zarar görmediğinden emin olmak amacıyla kontrol edilmelidir.
Taşıma sırasında herhangi bir hasar oluşması durumunda, kapama tahtaları dikkatlice çıkarılmalı ve kabloda herhangi bir hasar oluşup oluşmadığı kontrol edilmelidir. Genelde kabloların hasar görmesini önlemek için makara üzerindeki kablonun dış katmanı ile makara kapama takozları arasında yeterli mesafe bulunmaktadır.
Ayrıca, yapılacak olan kontrol, taşıma sırasında oluşan titreşim ve hareket, hava koşulları veya çevresel zarara karşı makaraların durumlarının değerlendirilmesini de kapsamalıdır.
Değişen kuru veya nemli havalarda veya sürekli kuru ve sıcak havalarca (30oC’ey yakın veya daha sıcak) makaranın ahşap kısmı büzülür ve makaranın tamamı stabilitesini yitirir ve makara hareket ettiğinde kabloya hasar verebilir.
Bu nedenle, çapraz cıvatalar makaralar hareket ettirilmeden önce bir tork anahtarıyla sıkıştırılmalıdır aksi halde makaralar bu işlem sırasında çökebilir. “Sıkı”olduklarından emin olmak için bu cıvatalar aynı zamanda kablo montajı sırasında da iyice sıkılaştırılmaları gerekmektedir. Bu kuvvet (tork) şu şekilde olacaktır:
Makara boyutu büyüklüğü 700–1400 mm = kuvvet 80 Nm
Makara boyutu büyüklüğü 1600–2200 mm = kuvvet 100 Nm
Makara boyutu büyüklüğü 2500–2800 mm = kuvvet 120 Nm
Düzeltici eylem, her bir uçtaki altıgen somunla bir yanaktan diğerine uzanan 4 cıvatanın (veya daha fazla sayıda) belirlenmesidir. Bu somunlar stabil olmayan tüm makaralar hareket ettirilmeden önce sıkılmalıdır.
Ağır elektrik kablolarının ahşap makaralarının tasarımına mil deliğine ilave güç sağlamak üzere bir metal mil tertibatı da dahildir. Bu nedenle uygun olan her yere mil deliğindeki çelik plakayı tutan 4 (veya daha fazla) cıvata sıkılaştırılacaktır aksi halde kablo döşenmesi sırasında makara şaftın veya millerin üzerinde düzgün dönmeyecektir.
Titreşim, hareket, iklim ve çevre etkilerine maruziyet süresi aşırı düzeylerde olabileceğinden ötürü ahşap makaralar yüklenmeden önce tüm montaj uygulamalarında bu prosedüre bağlı kalınacaktır.
Büzüşen makara yanaklarının ve makara ahşaplarının çivilerinin ve cıvatalarının da gevşemiş olma ihtimali vardır ve gevşek çivilerin düzeltilmesinin daha zor olduğu unutulmamalıdır. Kablo sağılması sırasında, kabloya gevşek çiviler tarafından oluşturulabilecek hasarı belirlemek ve azaltmak için dikkatli olmak gerekmektedir.
Kablo uçlarına erişilebiliyorsa, kablo keplerinin varlığını ve durumunu incelemek mümkündür. Uç kapağı kablo ucuna nem girmesini önleyecek şekilde tasarlanmıştır. Daha uzun süreli depolama ya da kurulum sırasında kabloya herhangi bir nem veya su girmesini önlemek için, kablo kepinde herhangi bir hasar, delik veya çatlak var ise tespit edilmeli ve kablo kepi değiştirilmelidir.
Kablo kepi yok ise, tedarikçi tarafından kablo ucuna mastik veya yapıştırıcı uygulanmış ve kablo uçları kapatılmış olsa dahi herhangi bir uç contası yok ise kablo dış katmanına sıkı geçirmezlik sağlamak amacıyla bir ısı büzüşmeli kep takılmalıdır.
Ayrıca kablonun dış ucundan (kablonun normalde çekilecek olduğu ucundan) itibaren kablo kepi veya conta mevcut değilse kablo ucu incelenmeli ve değerlendirilmelidir.
Eğer uzun bir süre boyunca kapak veya conta yok ise (bir aydan daha uzun bir süre boyunca) veya kablo ucu yukarıya doğru ise veya yağmurlu zamanlarda kablo kepi yok ise veya herhangi bir kablo ucu bozulması/ eskimesi/şişmesi veya kirlenmesi görülüyorsa, kablo ucunun 300 mm geriye doğru kesilmesi ve nem olup olmadığının yeniden kontrol edilmesi ve hala nem mevcut ise biraz daha kesilmesi ve kablo ucuna yeni bir kablo kepi takılması ve kablonun dış katmanında sızdırmazlık elde edilmesi sağlanmalıdır.
Eğer makara takozlarına (veya çıtalarına ya da kapama tahtalarına) herhangi bir zarar gelirse veya kablo katmanlarının gevşemesi durumunda veya stabil olmadığı halde makaraların hareket ettirilmesi durumunda kabloların zarar görme ihtimali vardır ve durum değerlendirmesi ve uygun çözüme ilişkin tavsiye almak için en yakın üretici firma temsilcisi ile irtibata geçilmesi gerekir.
Bundan sonraki yazımızda “Kabloların Uzun Süreli Depolanması “ anlatılacaktır.