Karadeniz Ve Baltık Denizi Uzmanları İşbirliği
Karadeniz’in ekosisteminin iyileştirilmesi ve korunması için Karadeniz’e kıyısı olan devletler işbirliğine giderken, benzer sorunlarla uğraşan ya da Karadeniz bölgesini kapsayan diğer sözleşme ve anlaşmalardan yararlanabilirler. Avrupa Deniz Sözleşmesi içindeki işbirliği, Avrupa Deniz Stratejisi’nin geliştirilmesi yolunda ilerlemektedir. Deniz Sözleşmesi uzmanlarının ortaklaşa düzenlediği çalıştaylar, deneyim ve bilgi paylaşımı açısından iyi pratikler oluşturmaktadır.
Nisan 2004’te İstanbul Türkiye’de Avrupa Ortak Araştırma Merkezi, Karadeniz Komisyonu ve Helsinki Komisyonu tarafından ortaklaşa düzenlenen çalıştay çok başarılı olmuştur.
Deniz Değerlendirme ve İzleme ile, Ötrofikasyonun Önemi Çalıştayı, Baltık Denizi ve Karadeniz’deki ortak problemin ötrofikasyon olduğuna dikkat çekmiştir. Ötrofikasyonun, su yosunlarının üremesi, deniz suyundaki oksijenin tükenmesi, suyun saydamlığının azalması ve yosun toksinlerinin üremesi gibi deniz ekosistemine zarar vererek deniz ve insan sağlığını tehdit eden türlü türlü etkileri bulunmaktadır. “Deniz ortamının durumu”na ilişkin (örneğin ötrofikasyonun değerlendirilmesi) temel oluşturan bu ana etkiler OSPAR Ortak Prosedürü’nde tanımlanmaktadır. Ortaklaşa yapılan JEC/Baltık Denizi/ Karadeniz Çalıştayı bu kavramsal modelde, her iki deniz alanının da kullanılmasına olanak sağlayacak bazı değişiklikler yapılmasını önermiştir. Ötrofikasyonun Pan-Avrupa perspektifinden değerlendirildiği kavramsal bir modele yönelik gelişme ise, Avrupa Komisyonu tarafından düzenlenen Ötrofikasyon Etkinliği bağlamında gerçekleştirilmiştir.
Temel neden ve etkiler bütün Avrupa denizlerinde aynıdır:
1- Kara ve havadan aşırı miktarda gıdanın, suya değişen oranlarda katılma yolları şunlardır:
- Tarım, kentsel ve endüstriyel atık sular, denizcilik de dahil olmak üzere taşımacılık, kültür balıkçılığı ve hayvancılığının yanı sıra enerji üretimi ve tüketimi,
2- Akdeniz’de özel olarak görülen nedenlere odaklanıldığında:
- İşlenmemiş atıkların boşaltılması,
- Akdeniz kıyı bölgeleri boyunca giderek artan insan etkinlikleri,
3- Karadeniz bölgesinde ana etkenleri yüksek tarımsal girdilerle farklı kaynaklardan gelen atık sular oluşturmaktadır.
Avrupa Deniz Stratejisi’ni geliştirmek ve Avrupa Komisyonu ile Bölgesel Deniz Sözleşmeleri arasında işbirliği ve görev paylaşımını sürdürmek için, Avrupa Ortak Araştırma Merkezi, Karadeniz Komisyonu ve Helsinki Komisyonu ile birlikte ikinci bir ortak Çalıştay düzenleyecektir. Çalıştay’ın amacı ötrofikasyonun değerlendirme verimliliğini daha da artırmak ve geliştirilen Avrupa Deniz Stratejisi ile paralel hale getirip Avrupa Birliği Su Çerçeve Direktifi’ni yerine getirmek olacaktır.
Baltık Denizi ve Karadeniz uzmanlarının OSPAR ötrofikasyon prosedürü üzerinde anlaştığı Pan-Avrupa temelli kavramsal model, ötrofikasyonun değerlendirilmesi için ortak bir başlangıç noktası olarak kullanılabilir. Pan-Avrupa ötrofikasyon değerlendirilmesine ait kavramsal modelin metodolojisi, kalite ölçütleri ve izleme parametreleri açısından WFD (Su Çerçeve Direktifi) ile paralellik göstermektedir.
İkinci ortaklaşa JEC/ BSC/ HELCOM Pan-Avrupa Amaçları Doğrultusunda Ötrofikasyonun Bölgesel Değerlendirme Sürecinin Verimliliğini Artırma Çalıştayı’nın 26-28 Ekim 2005 tarihleri arasında İstanbul, Türkiye’de yapılması kararlaştırılmıştır.
Kirliliğin İzlenmesi ve Değerlendirilmesi Memuru-Karadeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması Komisyonu Daimi Sekreteryası