Çalıntı ve sahte iki çekle yapılan dolandırıcılık- zincirleme suç hükümlerinin uygulanması
Sanığın çalıntı olan iki adet sahte çeki cirolayıp, aldığı odun karşılığı katılan ...'a verdiği olayda; katılan ...'un 21.09.2005 tarihinde Cumhuriyet savcılığında verdiği"...Kendisi benden odun aldıktan sonra bana şu an dosyada bulunan çeki arkasını keşide ederek verdi, daha sonra bir miktar daha mal aldı ve yine dosyada fotokopisi olmayan aynı şirkete ait 3.750 Liralık bir çeki daha ciro ederek verdi..." şeklindeki ifadesinden, suç konusu çeklerin değişik zamanlarda verilerek aynı suçun birden fazla kez işlendiği ve zincirleme suç hükümlerinin uygulanma koşullarının gerçekleştiği hukuki sonucuna varmak mümkün ise de; mahkemede alınan "...Cumartesi günü sanık bana odun alışverişi karşılığında şu an gösterdiğiniz hamiline yazılı 3.500 Lira ile 3.750 Lira meblağlı iki adet çeki verdi..." şeklindeki beyanında, çeklerin aynı gün ve aynı anda verildiğini belirtip farklı zamanlarda verildiğine dair bir yakınma ileri sürmemesi, bu bağlamda katılan ...'ın beyanları arasında eylemin gerçekleştirilme biçimine ilişkin olarak sanık lehine çelişkinin oluşması ve bu çelişki giderilemeden katılan ...'ın 28.11.2008 tarihinde vefat etmesi, atılı suçlamaları kabul etmeyen sanığın, katılan ...'a çekleri farklı zamanlarda verdiğine ilişkin beyanının bulunmaması, yine dosya kapsamı itibarıyla sanık ile katılan ... arasındaki alışverişin gerçekleşme şekline ilişkin görgüye ya da duyuma dayalı tanık anlatımının da olmaması birlikte değerlendirildiğinde, suç konusu çeklerin değişik zamanlarda katılan ...'a verildiğine ilişkin her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı, "şüpheden sanık yararlanır" ilkesi gereğince, sanığın eylemlerini aynı zaman dilimi içerisinde gerçekleştirdiği ve zincirleme suç hükümlerinin uygulanma şartlarının bulunmadığı kabul edilmelidir.
Sanık ...'ın Nitelikli dolandırıcılık suçundan 5237 sayılı TCK'nun 158/1-f, 50 ve 52/2-4. maddeleri uyarınca 3 yıl 9 ay hapis ve 15.000 Lira adli para cezası ile cezalandırılmasına ve taksitlendirilmeye; resmi belgede sahtecilik suçundan TCK'nun 204/1. maddesi uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, her iki suç yönünden aynı Kanunun 53 ve 58. maddeleri uyarınca hak yoksunluğuna ve hapis cezalarının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ilişkin Ödemiş Ağır Ceza Mahkemesince verilen 17.05.2011 gün ve 101-151 sayılı hükmün, Cumhuriyet savcısı ve sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 15. Ceza Dairesince 01.06.2015 gün ve 12753-25987 sayı ile;
a- Sanığın, katılandan mal alıp 3.500 TL bedelli çeki katılana verdikten birkaç gün sonra tekrar mal alıp, bu kez de, 3.750 TL bedelli sahte çeki katılana verdiği dikkate alınarak, 5237 sayılı TCK'nın 43/1. maddesi kapsamında, aynı suç işleme kararıyla Kanunun aynı hükmünün değişik zamanlarda birden fazla kez ihlal edilerek haksız menfaat temin edilmiş olunması karşısında, sanık hakkında, TCK'nn 43. maddesi kapsamında zincirleme suç hükümlerinin uygulanmayarak eksik ceza tayin edilmesi,
b- Nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen mahkûmiyet kararı açısından; belirlenen gün para cezası, adli para cezasına çevrilirken, uygulama maddesi olarak 5237 sayılı TCK'nın 52/2. maddesinin yanısıra, uygulama yeri bulunmayan, aynı Kanunun 50/1-a maddesi yazılarak 5271 sayılı CMK'nın 223/6. maddesine muhalefet edilmesi..." isabetsizliklerinden bozulmasına karar verilmiştir.
... ise 21.10.2015 gün ve 197-250 sayı ile TCK'nun, 50. maddesinin uygulanmasına ilişkin bozma nedenine uymuş, diğer bozma nedenine ise;
"...İddianame kapsamından ve katılan ...'un soruşturma ve kovuşturma sırasındaki beyanları birlikte değerlendirildiğinde; sanığın suça konu 3.500 ve 3.750 Lira bedelli çekleri aynı gün ve aynı anda verdiği nazara alındığında, sanığın eyleminin tek suç oluşturduğu kanaatine varıldığından mahkememizin ilk kararının doğru olduğu kanaatine varılmakla söz konusu kararda direnme yoluna gidilmiştir. Gerçekten müteselsil suçlardan söz edebilmek için aynı mağdura karşı işlenen suçların değişik zamanlarda işlenmesi gerekir. Aynı suç, aynı mağdura karşı, aynı anda işlenmiş ise, zincirleme suçlar değil artık tek suç söz konusudur. Benzer bir olaya ilişkin olarak Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 18.06.2008 tarih 2007/7729-2008/6382 E/K sayılı kararında '...Sanığın katılanlardan Nadir İlhan'a 30.08.2005-15.09.2005, İsmail Köse'ye 08.11.2005-12.11.2005 ve Vedat Honça'ya 15.08.2005 (iki adet)-13.08.2005 tanzim tarihli çekleri sahte olarak düzenleyip aynı anda verdiğinin anlaşılması karşısında; 765 sayılı TCK'nun 80. maddesinin koşulları oluşmakta ise de, farklı bir düzenleme getiren 5237 sayılı TCK'nun 43. maddesinin uygulanabilmesi için 'bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi' gerektiği, aksi halde suçun aynı anda bir kişiye karşı birden fazla işlenmesi halinde teselsülün gerçekleşmediğinin kabulü gerektiğinden, katılanlara yönelik sahtecilik eylemlerinde 5237 sayılı Yasanın 43. maddesinin uygulanma koşulu bulunmadığı gözetilmeden teselsül hükümleri uygulanarak fazla caza tayini...' denilmiştir. Her ne kadar Yargıtay bozma ilamında sanığın katılandan mal alıp 3500 Lira bedelli çeki katılana verdikten birkaç gün sonra tekrar mal alıp 3750 Lira bedelli çeki katılana verdiği denilmiş ise de, yargılama sırasında vefat ettiği için bozma sonrası tekrar beyanına başvurma imkanı bulunmayan katılanın mahkememizin 17.04.2008 tarihli oturumunda alınan beyanında, 'cumartesi günü sanık bana odun alışverişi karşılığında şu anda gösterdiğiniz hamiline yazılı 3.500 ve 3.750 Lira meblağlı iki adet çeki verdi' dediği, katılanın alınan bu en son beyanı karşısında sanığın söz konusu her iki çeki cumartesi günü katılandan satın aldığı odun karşılığı aynı gün ve aynı anda verdiğinin anlaşıldığı, bu itibarla Yargıtayın yukarıda belirtilen kararında da açıklandığı üzere aynı hukuki işleme ilişkin olarak ve aynı anda verilmiş olan birden fazla çekin tek eylem oluşturup teselsül ettiğini kabul etmeye imkan bulunmadığı, bu itibarla mahkememizin önceki kararının bu yönüyle isabetli olduğu, ancak sanığın eylemini birden fazla çek kullanmak suretiyle işlemiş olması ve sağladığı menfaatin miktarı göz önünde bulundurularak alt sınırdan uzaklaşılmak suretiyle ceza tayin etmenin uygun olacağı..." şeklindeki gerekçe ile ilk hükümde direnilmesine karar vermiştir.
Ziraat Bankası Bursa Karacabey Şubesinin 20.04.2010 tarihli yazısında; hesap sahibi şirketin 113958 ve 113975 seri numaraları arasındaki tüm çeklerinin çalınması nedeniyle, şirket müdürü Necdet Elveren'in müşteki sıfatıyla Karacabey Emniyet Müdürlüğünde ifade verdiği belirtilerek, ifade örneği ile şirket yetkililerine ait imza sirkülerinin yazı ekinde sunulduğu,
Aydın Jandarma Bölge Kriminal Laboratuvarı Amirliği tarafından düzenlenen 03.01.2011 tarihli raporda; çeklerin arka yüzleri üzerinde bulunan yazıların sanığın el ürünü olduğu kanaatine varıldığının, "Fikret Çalışkan" ve "..." adlarına atfen atılı bulunan imzaların sanığın el ürünü olmasının kuvvetle muhtemel olduğunun, çeklerin ön yüzleri üzerinde yer alan yazılar ile sanığın mukayeseye elverişli yazıları arasında kaligrafik bir uygunluk tespit edilemediğinin, yine ön yüzlerde bulunan imzaların, keşideci şirket yetkililerinin el ürünü olmayıp, farklı bir şahıs tarafından uydurma suretiyle atılmış olduğunun, bu imzaların sanığın el ürünü olup olmadığı konusunda müspet ya da menfi bir kanaat bildirilmesinin mümkün olmadığının belirtildiği,
Katılan ...'un kovuşturma aşamasında 28.11.2008 tarihinde vefat etmesi üzerine, yasal mirasçıları ..., ... ve ...'un davaya katılma talepleri mahkemece kabul edilerek, dava ve duruşmalara katılan sıfatıyla kabullerine karar verildiği,
Sanık ... mahkemede 13.01.2009 tarihli oturumda; çekleri Karabağlar'da oturduğunu bildiği Mehmet Denizoğlu adlı kişiden ciro yapılmaksızın aldığını, çeklerin üzerinde cirosu bulunan Fikret Çalışkan isimli kişiyi tanımadığını, çeklerin arka yüzlerinde bulunan isminin altındaki imzaların kendisine ait olduğunu, ön yüzlerinde yer alan yazı ve imzaların ise kendisine ait olmadığını,
İstinabe yoluyla alınan 01.03.2011 tarihli ifadesinde ise önceki beyanından farklı olarak; Mehmet Denizoğlu adlı kişiden almış olduğu 3.700 Lira bedelli çeki, 3.250 Lira karşılığında ciro ederek katılan ...'a verdiğini, bir ay sonra çekte problem olduğunu söyleyen katılan ...'a önce 1.500, daha sonra ise 1.000 Lira verdiğini, bu duruma ... ile ...'nin şahit olduğunu, suçlamayı kabul etmediğini,
Sanığın savunmasında belirttiği ... ve ...'ye tüm araştırmalara karşın ulaşılamadığından, bu şahısların tanık olarak beyanları alınamamıştır.
5237 sayılı Türk Ceza Kanununa hakim olan ilke gerçek içtimadır. Bunun sonucu olarak, "kaç fiil varsa o kadar suç, kaç suç varsa o kadar ceza" söz konusu olacaktır. Nitekim bu husus Adalet Komisyonu raporunda da; "Ceza hukukunun temel kurallarından birisi, kaç fiil varsa o kadar suç, kaç suç varsa o kadar ceza vardır' şeklinde ifade edilmektedir. Bunun istisnaları, suçların içtimaı bölümünde belirlenmiştir. Bu istisnalar dışında, işlenen her bir suçla ilgili olarak ayrı ayrı cezaya hükmedilecektir. Böylece verilen her bir ceza, bağımsızlığını koruyacaktır" şeklinde ifade edilmiştir. Bu kuralın istisnalarına ise, 5237 sayılı TCK'nun "suçların içtimaı" bölümünde, 42 (bileşik suç), 43 (zincirleme suç) ve 44. (fikri içtima) maddelerinde yer verilmiştir.
Ancak, 24.11.2015 gün ve 29542 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün ve 140-85 sayılı kararı ile, 5237 sayılı TCK'nun 53. maddesinin bazı hükümlerinin iptal edilmesi karşısında, sanık hakkında belirtilen maddenin uygulanması bakımından, yeniden değerlendirme yapılmasında zorunluluk bulunduğundan, diğer yönleri usul ve kanuna uygun bulunan yerel mahkeme direnme hükümlerinin bu nedenle bozulmasına, yeniden yargılama gerektirmeyen bu durumun, 1412 sayılı CMUK'nun 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince karar tarihi itibarıyla uygulanması gereken 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, her iki suça ilişkin hüküm fıkrasından hak yoksunluğuna ilişkin bendlerin çıkarılması ve yerine "Kasıtlı bir suçtan mahkûmiyetine karar verilen sanık hakkında 24.11.2015 gün ve 29542 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün ve 140-85 sayılı iptal kararı da gözetilerek TCK'nun 53/1-2-3. maddesinin uygulanmasına" ibaresinin yazılması suretiyle, hükümlerin düzeltilerek onanmasına karar verilmelidir.
Çoğunluk görüşüne katılmayan iki Ceza Genel Kurulu Üyesi; "sanık hakkında TCK'nun 43. maddesinin uygulanması ve direnme hükmünün bu nedenle bozulması gerektiği" görüşüyle karşı oy kullanmışlardır.
2- 24.11.2015 gün ve 29542 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün ve 140-85 sayılı kararı ile, 5237 sayılı TCK'nun 53. maddesinin bazı hükümlerinin iptal edilmesi karşısında, sanık hakkında belirtilen maddenin uygulanması bakımından, yeniden değerlendirme yapılmasında zorunluluk bulunduğundan, diğer yönleri usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin bu nedenle BOZULMASINA, ancak yeniden yargılama gerektirmeyen bu durumun, 1412 sayılı CMUK'nun 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince karar tarihi itibarıyla uygulanması gereken 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, her iki suça ilişkin hüküm fıkrasından hak yoksunluğuna ilişkin bendlerin çıkarılması ve yerine "Kasıtlı bir suçtan mahkûmiyetine karar verilen sanık hakkında 24.11.2015 gün ve 29542 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün ve 140-85 sayılı iptal kararı da gözetilerek TCK'nun 53/1-2-3. maddesinin uygulanmasına" ibaresinin yazılması suretiyle, hükümlerin DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Ekleme Tarihi: 6.10.2017 22:19:32.