Osmanlı’nın dünyaya örnek olan temizlik kültürü - Galeri - Fikriyat Gazetesi
İslam'ın getirdiği prensipler arasına temizliğin özel bir yeri vardı. Nitekim Peygamber Efendimiz de "Temizlik, imandandır" buyurdu. Medeniyetimizde İslam'ın özünü teşkil eden bireysel temizliğin yanında çevre temizliği, tarih boyunca uygulandı. Özellikle Osmanlı İmparatorluğu, şehir kültürü ve hijyen tarihi, salgın hastalıklarla mücadele eden Avrupa ülkeleri için dünyaya örnek olacak şekilde gelişti. Peki, Amerika'da bir ay içerisinde birden fazla yıkanan kişilerin cezaevine gönderildiğini biliyor muydunuz? Ya da İngilizlerin senede bir defa sadece mayıs ayında banyo yaptığını?
Giriş Tarihi: 23.03.2020 17:23 Güncelleme Tarihi: 23.03.2020 19:02
OSMANLI'NIN DÜNYAYA ÖRNEK OLAN TEMİZLİĞİ
İslam'ın getirdiği prensipler arasına temizliğin özel bir yeri vardı. İslam, manevi kirlerden arınmayı emrettiği gibi maddi kirlerden de arınarak bireyin ve toplumun her yönüyle temiz olmasını ister. Öyle ki Peygamber Efendimiz "Temizlik imandandır" buyurur.
Medeniyetimizde İslam'ın özünü teşkil eden bireysel ve çevre temizliği, tarih boyunca uyguladı. Özellikle Osmanlı İmparatorluğu döneminde şehir kültürü ve hijyen tarihi, salgın hastalıklarla mücadele eden Avrupa ülkeleri için dünyaya örnek olacak şekilde gelişti.
İNGİLİZLER SENEDE BİR KEZ BANYO EDİYORDU
1500'lü yıllarda Batılı ülkelerde temizlik anlayışı tamamen ilkeldi. Örneğin İngilizler senede bir defa sadece mayıs ayında banyo yapıyorlardı. Bu yüzden evlilik törenleri de haziran ayında düzenleniyordu.
Ama yine de kokmaya başladıkları için gelinler vücutlarından çıkan kokuyu bastırmak amacıyla ellerinde bir buket taşıyorlardı. Gelin çiçeği âdeti de buradan gelir.
Avrupa'nın karanlık hijyen tarihi ile ilgili
O dönemde Avrupa'da banyolar, içi sıcak su içe doldurulmuş büyük bir fıçıdan oluşuyordu. Evin erkeği, ilk olarak temiz suyla yıkanma imtiyazına sahipti.
Ondan sonra sırasıyla oğulları ve diğer erkekler, kadınlar, çocuklar en son olarak da bebekler aynı suda yıkanırdı. En son aşamada su o kadar kirli hale geliyordu ki içinde bir şey gözükmüyordu. İngilizcedeki 'banyo suyuyla birlikte bebeği de atmayın' (Don't throw the baby out with the bathwater) deyimi buradan gelir.
BİRDEN FAZLA YIKANAN KİŞİ CEZAEVİNE GÖNDERİLİYORDU
Avrupa'daki bu banyo adeti, ABD'de görülüyordu. Pensilvanya ve Virginia eyaletlerinde banyo yapmayı yasaklayan, belirli kısıtlamalar getiren kanunlar çıkmıştı.
Philadelphia da kanunla bir ay içerisinde birden fazla yıkanan kişi cezaevine gönderiliyordu.
Osmanlı'da 1667'de tuvalet vakfı kurulurken Avrupa'da tuvalet bilinen bir alışkanlık değildi. Avrupalılar atıklarını sokağa fırlatıyorlardı. Hatta topuklu ayakkabı ve şemsiyelerin bundan dolayı kullanıldığı söylenir.
Şemsiye ve topuklu potinler özellikle saray bahçesinde gezen kadınlar tarafından kullanırdı.