Japon Yatırımcılardan Türkiye Atağı
Süreç, Per, 07/02/2013 - 20:59
Türk ekonomisi, krizlerle sallanan en büyük ticaret ortağı Avrupa’dan kaynaklı yatırım sorunları ve taleplerde yaşanan düşüş gibi problemlerle boğuşurken, imdada hiç ihtimal dahilinde olmayan bir kaynak yetişti: Japonya. İki ülke arasındaki karşılıklı ticaret %25 artışla 4.6 milyar dolara, bu yıl İstanbul’da ofis açan Japon firma sayısı ise 120’ye yükseldi. Bir önceki yılın verileri mevcut değil. Japon kredi kurumları, tüketici kredileri piyasasındaki yükselişten pay alabilmek için, Türk bankacılık lisansı için veya yerel finans kuruluşlarıyla ortak girişim gerçekleştirebilmek adına sıraya girmiş durumdalar. Ülke genelinde fabrikalar inşa etmeye başlayan inşaat, lojistik ve otomobil firmaları, Türkiye’nin uzun dönem başarısında pay sahibi olmaya çalışırlarken bir yandan da istihdamın artmasına yardımcı oluyorlar.
Japon yatırımcıların ciddi anlamda Türkiye’ye yöneldiklerini belirten Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan, 20 Eylül’de İstanbul’da gerçekleştirdiği konuşmasında şunları belirtti: ”Japonlar dünyanın en yavaş harekete geçen insanlarıdır fakat bir kere karara vardıktan sonra, her zaman en doğru ve gerçekçi adımı atarlar.”
Nikkei’nin haber ajansına göre, cuma günü Japonya’nın en büyük bankası olan Tokyo-Mitsubishi UFJ bankası, Türkiye’de faaliyet gösteren Japon iştiraklerine geniş anlamda hizmet sunabilmek adına, Türkiye’nin en büyük kredi ağına sahip bankası olan Türkiye İş Bankası AŞ ile güçlerini birleştirme kararı aldı. Bu hizmetlerin içinde perakende bankacılık, kredi kartı, leasing, şirket birleşim ve alımlarında tavsiye gibi hizmetler var.
Jetro olarak bilinen devlet destekli organizasyonun yöneticiliğini yapan Naohiko Yamaguchi, firma yöneticilerinin Türkiye’deki iş fırsatlarını araştırırken, Japon Dış Ticaret Organizasyonu’nun İstanbul’daki şubesinde Mayıs ve Temmuz aylarında 100’den fazla şirketi ağırlamasıyla finansal ortaklıkların ardı ardına gelmeye başladığını belirtiyor.
Bir röpörtajında, ”Japon firmaların Türkiye’ye gelme zamanı geldi” diyen Bay Yamaguchi, açıklamalarına şöyle devam etti: ”Üç yıl önce büyük Japon firmaları Türkiye’yi bir yatırım merkezi olarak görüyorlardı fakat bu konuda çok ihtiyatlıydılar ve Türkiye’yi çok fazla araştırdılar. Şimdi ise yatırımlar birbiri ardına gerçekleşiyor.”
Ülkedeki yeni yatırımcılar arasında, tekerlek fabrikasına 500 milyon dolar harcayan Sumitomo Rubber Industries Ltd. ve dünyanın en büyük ikinci taşımacılık firması olan Tokyo merkezli NYK Grup’un bünyesinde yer alan Yusen Logistics Co. var
Sumitomo bir başka ifadesinde: “Avrupa’nın yanında Ortadoğu ve Afrika pazarlarına da yakın olan Türkiye’de üretim yapmak, sipariş ile tedarik süresi ve taşımacılık maliyetleri açısından bize büyük faydalar sağlayacaktır” diye belirtiyor.
Bu temeli desteklemek, Türkiye’nin borç portföyüne olan Japon yatırım oranlarını arttırıyor. Japon yatırımcılar Barclays Capital’a göre Türkiye’ye 2012 içerisinde toplam 3 milyar dolarlık fon getirdiler ve yıl sonuna kadar ülkeye giren toplam portföyün yaklaşık olarak %40’ını oluşturacak. Uridashi bonosu olarak da bilinen, Japon yatırımcılara satılan Türk Lirası cinsinden bonoların tutarı Ocak’tan bu yana 2.7 milyar doları aştı ki bu 2011 yılındaki rekor olan 2 milyar doları şimdiden geçmiş durumda.
Tüm bu gelişmeler, 2012 başlarında sürdürülemez bir boyut olan %10’dan %8’lere düşen cari açığını kapatmayı amaçlayan, 780 milyar dolarlık Türkiye ekonomisine güçlü bir destek sunmaktadır.
Fabrikaların ve şirketlerin büyümekte olan sabit mal yatırımları, şu ana kadar kısa zamanlı spekülatif para girişleriyle dalgalanarak sürüklenen Ankara’nın ilgi uyandırıcı ekonomik büyüme geçmişinde eksik bulunan güven için uzun dönemi kapsayan bir oylama niteliği taşımaktadır.
Japonya’dan Türkiye’ye giren para Asya’nın diğer gelişen pazarlara yapılan büyük yatırımlara oranla hala az. Barclays’ın verilerine göre, Türkiye’deki Japon yatırımları gelişmiş pazar portföyünün %1.2’sini oluşturmakta. Diğer gelişen pazarlarda bu oranlar; Brezilya için %4, Güney Kore için %3, Meksika için %2.
Analistlere göre, Japon yatırımcıların Türkiye’ye yönelmesinin ana sebebi, Türkiye’nin gerçeklerini iyi okumalarıdır. Bunlar; geniş iç pazar, genç nüfus ve Endonezya ve Rusya gibi diğer gelişen pazarlarla karşılaştırıldığında göreceli olarak daha istikrarlı bir yönetim.
Geleneksel olarak Japon yatırımcılar tarafından tercih edilen diğer gelişen pazarlarla karşılaştırıldığında, Türkiye’nin Türk Lirası’na istikrar getirebilmek ve enflasyonu dizginleyebilmek adına son yıllarda gözüpek adımlar atan bir merkez bankası var. Diğer pazarların soğuyan büyüme oranları, para birimlerindeki değişkenlik ve doygunluğa ulaşmış yatırımcıları, onları Japon yatırımcıların gözünde daha az cazip hale getirdiler.
Türkiye sadece Japonya’nın ağır toplarından olan Toyota ve Hitachi için değil, bunun yanında gayrimenkul firması olan Starts, Nikkei endeksinin büyük firmaları, lojistik şirketleri, araba parçası yapan şirketler ve yiyecek distribütörleri gibi birçok yeni yatırımcı için de cazip hale geldi.
Diğer birçokları ise hala Türkiye pazarını gözlemekteler. Bunların içerisinde Japon nükleer üreticileri ve üretim yapan Toshiba Corp. gibi firmalar mevcut ki bunlar geçen yıl Fukushima Daiichi’de gerçekleşen ve halk nezdinde Japonya’nın nükleer geleceğinin güvenlik açısından belirsizliğini arttıran kaza sonrası odaklarını yurtdışına çevirmiş durumdalar.
Toshiba’nın bir temsilcisi “Biz, nükleer enerji teknolojimizi tüm dünyaya satma amacımızı hala korumaktayız” diye Tokyo’dan belirtiyor. Şirket bunun Türkiye ile çok ilgili olduğunu ve Ankara’nın bir nükleer alan inşasına olan ilgisine işaret ettiğini belirtiyor. Hükümetler irtibat halindeler.
Japon kredi kurumları, Türkiye’de aktif olmak için çok istekliler.
Japonya’nın en büyük bankası olan Tokyo Mitsubishi UFJ Bankası, 26 yıllığına temsilci ofisini aldıktan sonra, Kasım’a kadar bir an önce bankacılık lisansını temin edebilmek için randevu almış durumda. Şirketin Avrupa, Ortadoğu ve Afrika pazarı müdürü olan Shoji Nakano’ya göre, Tokyo merkezli kredi kuruluşunun, ilk yatırımı olan 300 milyon doları 5 yıl içerisinde 15 katından fazla arttırarak 5 milyar dolara çıkarması bekleniyor.
Rakip Japon bankası Mizuho Corporate Bank Ltd. ise, Türkiye’nin pazar sermayesinin ikinci büyük kredi veren bankası olan Akbank TAS ile, Avrasya ülkelerine yatırım yapan Japon firmalarına ortak hizmet vermek amacıyla, Eylül ayında ortaklık anlaşması imzaladı.
The Wall Street Journal, Emre Peker, Japanese Investors Target Turkey. 14 Ekim 2012