Poltava Savaşı Kaç Tarihinde, Nerede ve Kimler Arasında Olmuştur
Poltava Muharebesi (27 Haziran 1709), Rusya çarı I. Petro’nun İsveç kralı Demirbaş Şarl’ı büyük bir yenilgiye uğrattığı muharebe. Savaştan sonra canını zor kurtaran Demirbaş Şarl, 1.500 askerle birlikte kaçarak Osmanlı Devleti’ne sığındı. Osmanlı sınırları içinde bulunan Boğdan’daki Bender kentinde 5 yıl sürgünde yaşadı. Poltava yenilgisi, İsveç tarihindeki en büyük yenilgidir. Bu yenilgiden sonra İsveç İmparatorluğu bir daha eski gücünü kazanamamıştır. Bu muharebe İsveçle Rusya arasında Baltık Denizi hakimiyeti için yapılan Büyük Kuzey Savaşı’nda (1700-1721) en büyük muharebe olup İsveç’i büyük devletler statüsünden çıkarak kuzey Avrupa’nın Rus hakimiyetine girmesi ve aynı zamanda Rusya’nın İmparatorluk statüsüne ulaşması sonuçlarını doğurmuştur.
Rus kuvvetleri Vorskla nehrinin sol sahilinde bulunuyordu. 26 Haziran’ı 27’ye bağlayan gece yarısı Rus kuvvetleri bu nehri Poltava’ya yakın bir yerden geçmek istedilerse de İsveç kuvvetleri tarafından püskürtüldüler; bu muharebe esnasında XII. Şarl ayağından (oyluğundan) yaralandı; yara mühim olduğundan yürümesi veya ata binmesi mümkün değildi; bundan dolayı ordu sevk ve idaresini kumandanına terke mecbur oldu; Kırım hanının kendisine yardıma geleceğine kani idi.
İsveç kralı Poltava’nın kuzeyindeki karargâhından sedye içinde gezdirilerek düşman mevzilerini gözden geçirdi; artık son safhasına gelmiş olan bu harbin son vaziyeti şöyle idi: İsveç kuvveti 21,000 ile 23,000 arasında olup 30 kadar top vardı. Hatman Mazapa’nın (Potkalı ve Barabaş denilen Zaporog Kazakları Kalmanı) kuvvetleri de 10,000 kadardı; fakat bu kuvvetlerden 2500 isveçli hasta olup 4500’ü de Poltava’yı muhasara etmekte idi. Diğer bazı İsveç kuvvetleri de muhtelif hizmetlere memur edildiklerinden Ruslarla harp edecek olan kral kuvveti 14,000 kadar tutmakta idi.
Ruslara gelince: bunların 70 kadar topuyla kuvveti 45,000 kadardı; bunun 32,000’i yaya olup bunların içinden 18,000’i talimli ve savaşçı ediler; bir de muntazam Rus süvarisinden başka Kalmuklar ve Don Kazakları ile bir miktar da Boğdan kuvvetleri vardı; Rus ordusunda başkumandan Şeremetov idi.
Talim ve terbiye ve kumanda heyeti itibariyle İsveç ordusu, Rus ordusundan üstün idi. Kral yaralı olduğu için ordu kumandanlığını General Rensiyöld idare edecekti. 7 Temmuz öğleden sonra karanlık basıncaya kadar gece yapılacak harekât için İsveç kralı sedye içinde bir kısım kıtaları teftiş etmişti; ertesi günü sabaha karşı Rus ileri hatlarını zapt etmek üzere başlayacak hücum, tatbik edilemedi; sonraki hareketler de hep kusurlu oldu; neticede 8 Temmuz gece yarısı Poltava savaşı, İsveç ordusunun mağlubiyeti ile neticelendi. Başkumandan Rehnschiöld, baş kançilar Kont Piyer ve daha birkaç general ve zabit esir düştüler. Fakat Kral Şarl arkada süvari alayları olduğu halde ordusunun bakiyesiyle Poltava’nın batı tarafındaki Puşkarevka mevkiine doğru çekildi.
Kategori: Eğitim - 452 viewsYorum Yazın
Etiketler: Poltava / Poltava Muharebesi / Poltava Savaşı / savaş