İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ GEBELİKTE BAKIM REHBERİ
Download "İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ GEBELİKTE BAKIM REHBERİ"
1 İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ GEBELİKTE BAKIM REHBERİ2 KADIN ÜREME ORGANLARI Kadın üreme organlarının büyük kısmı vücut içinde yer alır. Dış üreme organları ; büyük dudaklar, küçük dudaklar, bızır (klitoris) ve haznedir. Hazne: İç üreme organlarını dışarıya bağlayan kanaldır. Cinsel ilişkinin gerçekleştiği, adet kanının dışarı akıtıldığı, normal doğumun olduğu organdır. Rahim: Bebeğin gebelik boyunca yaşadığı organdır. Bu organ her ay gebelik için hazırlanır, gebelik oluşmadığında rahmin iç yüzeyi soyularak adet kanaması olarak dışarı atılır. Tüpler: Bu organ yumurtalıklardan atılan yumurtayı rahime taşıyan organdır. Döllenme burada olur. Yumurtalıklar: Kadının yumurta hücreleri burada bulunur. Bu hücrelerden her ay biri olgunlaşıp tüplere atılır. Ayrıca kadınlık hormonları buradan salgılanır.3 ADET GÖRME VE GEBELİĞİN OLUŞUMU Her kadın ergenlik döneminden itibaren her ay düzenli olarak yumurtlar. Her ay kadınlık hormonlarının etkisi ile rahmin iç yüzeyi kalınlaşarak damarlaşması artar, gebelik için hazırlanır. Atılan yumurta sperm tarafından döllenmediyse rahmin kalınlaşan iç tabakası, hormonlarında etkisiyle soyulur ve adet kanı halinde hazneden dışarı atılır. Bu döngü kadın adetten kesilene (menopoz) kadar devam eder. Cinsel ilişki kadının yumurtlama döneminde (adetin günleri arası) gerçekleşmiş ise tüplerde bulunan yumurtayı hazneden gelen spermlerden bir tanesi döller. Döllenmiş yumurta tüplerde ilerleyerek rahmin içindeki kalınlaşmış tabakaya yerleşir. Yerleşme esnasında küçük bir kanama görülebilir. Bu kanama halk arasında üstüne adet görme olarak bilinir. Artık gebelik oluşmuştur. Bebek ile birlikte su kesesi ve eş gelişmeye başlar. Normal bir gebelik, 40 hafta sürer.4 GEBELİKTE OLUŞAN DEĞİŞİKLİKLER Diş eti hassasiyeti, fırçalandığında kanama Mide kapaklarının gevşemesi sonucu ekşime, yanma, hazımsızlık ve gaz şikayeti Bağırsakların yavaş çalışması sonucu kabızlık Bulantı, kusma Memelerde büyüme, gerginlik ve hassasiyet Meme uçları ve çevresinde renk koyulaşması Süt yapımının başlaması, memeden süt gelmesi İlk ve son aylarda sık idrara çıkma Çarpıntı ve baygınlık hissi Bebeğin büyümesi ve oksijen gereksinimi sonucu nefes darlığı Bebeği dış etkenlerden korumak için rahim ağzında nişan oluşması Adet görmeme Haznedeki akıntı miktarında artış Kalsiyum depolarında azalma Kansızlık (anemi) Ciltte çatlaklar, lekelenmeler, kuruluk ve cilt kuruluğuna bağlı kaşıntı Şeker hastalığına yatkınlık Kilo artışı (9-12 Kg) Ambivalans (zıt duyguların aynı anda bir arada yaşanması), kaygı, içe kapanma, duygusal dalgalanmalar, sinirlilik Cinsel istekte azalma ya da artma5 Gebelikte Beslenme GEBELİKTE BAKIM Öğün atlamadan sık sık ve azar azar beslenilmesi gerekir. Alınması gereken besinler; Et ve et ürünleri, kuru baklagiller: Protein, demir, B vitamini ve çinkodan zengindir. Her gün 2 öğün yenmelidir. Süt ve süt ürünleri: Kemik ve dişlerin yapısını oluşturan kalsiyumun en iyi kaynağı, süt, yoğurt, peynir, kefir gibi gıdalardır. Her gün 2 öğün yenmelidir. Ekmek ve tahıllar: Temel enerji kaynağıdır. Her öğünde az miktarda tüketilmelidir. Tam buğday ekmeği, tahıllı ekmek ya da köy ekmeği tercih edilmelidir. Sebze ve meyveler: A ve C vitamini gereksinimi bu gruptan karşılanır. Günde 3-4 öğün yenmesi gerekir. Bu grup gıdalar bağırsak faaliyetleri açısından da bol tüketilmelidir. Kuru meyveler ve kuru yemişler: Enerji kaynağıdır. Demir ve kalsiyum açışından zengin olup bağırsak faaliyetleri için de gereklidir. Su: Günde 2,5-3 lt (10-15 bardak) su içilmelidir. Çalışma durumu: Gebenin doğumdan önce 8 hafta, doğumdan sonra 8 hafta izin hakkı vardır. Annenin sağlık durumu uygunsa 37. haftaya kadar çalışabilir. Çalışmış olduğu günleri, yasal olarak doğum sonrası iznine aktarabilmesi için 32. haftada hekiminden çalışabilir raporu alması gerekir. Doğumdan sonra 1 yıl süreyle günde 1,5 saat emzirme izni kullanabilir.6 GEBELİKTE BAKIM Gebelikte özellikle: Çay ve kahve gibi içecekler kansızlık ve çarpıntı yapacağından az tüketilmelidir. Demir yönünden zengin (et, balık tavuk, yumurta, kuru fasulye, nohut, mercimek, karaciğer, dalak, üzüm, ceviz, pekmez, kayısı) gıdalarla daha çok beslenilmesi gerekir. Tek besin ağırlıklı (sadece kara lahana gibi) beslenmemelidir. Anne ve bebeğinin sağlığı için yaşam boyu iyotlu tuz kullanılmalıdır. Oruç tutulması sakıncalıdır. Gebelikte kişisel hijyen: Sık sık ayakta duş alınmalıdır. Cilt kuruluğu, kaşıntı ve çatlaklara karşı banyodan sonra herhangi bir yağlı krem kullanılmalıdır. Gebelikte artan hazne akıntısı için ütülenmiş pamuklu iç çamaşırı kullanmalı ve sık sık değiştirilmelidir. Hazneye tampon (pamuk) konulmamalıdır. Dişler her öğünden sonra ve yatmadan önce mutlaka yumuşak diş fırçasıyla fırçalanmalıdır. GİYİM Giysiler, büyüyen beden ölçülerine uygun pamuklu, terletmeyen giysilerden seçilmelidir. Kan dolaşımını engelleyen kemer, dar pantolon ve diz altı çoraplardan kaçınmalıdır. Destekleyici sutyen kullanılmalıdır. Ayakkabılar alçak ve geniş topuklu olmalıdır.7 GEBELİKTE ÖNERİLER Bulantı: Bulantıya neden olan yiyeceklerden ve kokulardan kaçınılmalıdır. Bulantıyı bastırmak için tuzlu gıdalar yenmelidir. Sık sık az miktarlarda yenmelidir. Ilık yiyeceklerden kaçınmalıdır. Katı ve sulu gıdalar aynı anda alınmamalıdır. Oda havalandırılmalıdır. Mide yanması: Sık sık, azar azar yenmeli, mayalı hamur işleri, yağlı ve gaz yapıcı yiyeceklerden kaçınılmalıdır. Yemeklerden sonra hemen yatılmamalı, eğilerek iş yapılmamalıdır. Bol su içmeli, yiyecekler yavaş ve iyi çiğnenmelidir. Yatmadan önce ılık süt içilebilir. Yüksek yastıkta yatılmalıdır. Sorun giderilemiyorsa sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Hemoroidler (basur): Kabızlık önlenmelidir, bol su, bol sebze, meyve ve yürüyüş yararlı olur. Kuru yemiş ve kurutulmuş meyveler önerilir. Sorun giderilemiyorsa sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Varisler: Bacakları sıkan lastikli çorap giyilmemelidir. Uzun süre ayakta kalınmamalıdır. Alçak ve geniş topuklu ayakkabı tercih edilmelidir. Dinlenirken ayaklar yükseltilmelidir. Kansızlık: Hekim tarafından önerilen demir ilaçları düzenli kullanılmalıdır. Demir içeren yiyecekler (tahin, pekmez, kuru üzüm. vb.) tüketilmelidir. Demir ilaçları süt, yoğurt, peynir ve çay gibi gıdalarla aynı anda alınmamalıdır. Demir ilaçları yemeklerden bir saat önce yada yemeklerden iki saat sonra kullanılmalıdır.8 Uyku ve dinlenme: Gece uykusu dışında gündüzleri de 1 saat dinlenilmelidir. En uygun uyku pozisyonu sol yana yatarak, sağ bacak hafif bükülmüş, bacakların arasına ve göbeğin altına ince bir yastık konarak sağlanabilir. Bel ve sırt ağrıları için sert yatak tercih edilmeli ve masaj yapılmalıdır. Oturarak çalışan gebeler, ayaklarını bir tabure ile yükseltmeli ve ara ara kalkıp dolaşmalıdır. Ayakta çalışanlar sabit kalmamalı ve her fırsatta ayaklarını yukarı kaldırarak dinlenmelidir. Bacak krampları: Her gün yeterli süt, yoğurt, peynir alınmalıdır. Bacaklar sıcak tutulmalıdır. Yatmadan önce ılık duş alınmalıdır. Sık sık yatış pozisyonu değiştirilmelidir. Kramp anında masaj yapılmalı (bir el dize bastırılır, diğer el ile ayak parmakları bacağa doğru çekilir) Alçak ve geniş topuklu ayakkabılar tercih edilmelidir. Psikolojik değişiklikler: Gebelikte her dönemin kendine özgü psikolojik uyum süreci vardır. İlk 3 aylık dönemde; bazen gebeliğe ilişkin ikilemli duygular, duygusal dalgalanmalar, kararsızlık, kaygı, sinirlilik yaşandığı gibi bazen de mutluluk, umut, rahatlama hissedilir. İkinci 3 aylık dönemde bebek ile biyolojik bağ daha derin ve yakın hissedilir, nispeten daha rahattır. Son 3 aylık dönemde doğumla ilgili korkular, doğumun nasıl olacağı ve çocuğun sağlığı ile ilgili endişeler ön plana çıkar. Gebelik süreci hakkında yeterli bilgi almak, benzer durumdaki diğer gebelerle paylaşmak, fetus ile bağ kurmak rahatlatıcıdır. Düzenli uyku, ılık duş alma, açık havada yürüyüş rahatlamaya yardımcı olur. Yaşanan duyguları eş ve diğer aile üyeleri ile paylaşmak, ihtiyacı belirleyip o kişilere kendini ifade etmek faydalı olur. Derin nefes alma (günde üç kez, 3-5defa), rahatlatıcı müzik dinleme, güzel bir anıyı hatırlama, hayal etme yararlıdır. Müzik eşliğinde gevşeme egzersizleri uygulanabilir. Duygu, düşünce ve sıkıntıların bir kağıda yazılması, zaman zaman ağlamak rahatlatıcıdır. Bir uğras/hobiye odaklanmak sıkıntıları hafifletir. Normal veya yüksek riskli gebelik sürecinde gün boyu devam eden kaygı, üzüntü hali, karamsarlık, zevk almama, uyum güçlüğü, takıntılı düşünceler, aşırı yorgunluk, işlevsellikte bozulma, destek yetersizliği varsa profesyonel yardım almak yerinde olacaktır.9 Cinsellik: Gebelikte hekim tarafından herhangi bir kısıtlama getirilmediyse, cinsel ilişki sürdürülebilir. Gebelikte kilo alımı: Bebeğin büyümesi ile birlikte kilo artışı olur, ilk 6 ay, ayda1 kilo, son 3 ayda, ayda 2 kilo alınması normaldir. Fazla kilo alımı anne bebek sağlığı açısından sakıncalıdır. Her ay düzenli kilo takibi yapılmalıdır. İlaç kullanımı: Gebeliğin 4. ayından sonra ve doğum sonrası 3 ay demir ilaçlarının kullanımına devam edilmelidir. Demir ilaçları, Aile Sağlığı Merkezinden ücretsiz olarak temin edilebilir. Gebelikten 2-3 ay önce başlayarak gebeliğin 3. ayına kadar folik asit kullanılmalıdır. Gebeliğin 4. ayından itibaren tetanoz aşısı yapılabilir. Aile Sağlığı Merkezinde ücretsiz olarak yapılmaktadır. Gebelikte hekime danışmadan hiçbir ilaç kullanılmamalıdır. Bebek hareketlerini takip: Bebek hareketleri, gebeliğin haftaları arasında başlar. Bebeğin rahim içinde uyku ve uyanıklık dönemleri vardır. Bazen bebeğin hareketsiz olması normaldir. İstirahat halinde ve yemeklerden sonra hareket izlemi rahat olur. Bebek bir günde en az 10 kez oynamalı, hareketlerinde artma veya azalma olduğu zaman sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.10 GEBELİKTE YAPILAN EGZERSİZLER Gebelikte duruş ve hareketler konusunda bilinmesi gereken önemli kurallar: Doğru Duruş Pozisyonu Dik Durma: Gebelik süresince dik oturmaya / yürümeye çalışın ve sırtınıza fazla yük bindirmeyin. Sırt ağrılarının önlenmesinde dik duruşun çok önemli bir yeri vardır. Günlük İşleri Yaparken: Yere yakın çalışmaya özen gösterin. Ayakta belinizi bükerek öne eğilmek yerine dizlerinizin üzerine oturarak ev işlerinizi yapın. Yatarken: Gebeliğin sonlarına doğru bir bacağınızı küçük yastıklarla destekleyerek yatın. Başınızın altına çok fazla yastık koymayın. Son aylarda sırtüstü düz yatmayın, bu şekilde yatış bebeğe giden kanı, dolayısıyla oksijeni azaltır. Bunun yerine sol yan pozisyon tercih edilmelidir. Eşya Taşıma: Yerden birşey kaldırırken dizleri büküp sırtı dik tutmaya çalışmalısınız. Yüksek bir yerden eşya indirmeye çalışmayın. Ağır kaldırmayın ve belinizi koruyun.11 Gebelik egzersizlerine başlama zamanı, süresi ve dikkat edilecek noktalar: Gebelikte egzersizlere 4-5. ayda başlanmalıdır. Egzersizler tıbbi bir riski olmayan tüm sağlıklı gebelere önerilir. Egzersizler her gün yapılmalı, ilk zamanlar her hareket 2-3 defa ve 5-10 dakikalık süreyle, sonraları günde dakikaya kadar yapılmalıdır. Egzersiz yaparken odanın iyi havalanması, rahat elbiseler giyilmesi ve mesanenin boş olması gereklidir. Her hareket arasında tam gevşeme sağlanmalıdır. Hareketler aşırı yorgunluk hissi yaratmamalıdır. Çalışan veya işleri yoğun anneler, çalışma sırasında, büroya giderken ve hatta dinlenirken bile aşağıda gösterilen hareketlerden bir çoğunu yapabilirler. Herhangi bir ağrı anında egzersiz hemen bırakılmalıdır. Gebeliğin özellikle son döneminde sırtüstü düz yatılmamalıdır. Gebelik Egzersizleri : Temel duruş pozisyonu (Şekil-1) Kalça kaslarını güçlendiren egzersizler (Şekil-2) Diğer kasları güçlendiren egzersizler (Şekil-3) Solunum egzersizleri (Şekil-4) Şekil-1. TEMEL DURUŞ POZİSYONU baş dimdik boyun gergin omuzlar düz sırt dik karın gergin dizler bükülmemeli ayaklar paralel durmalıdır.12 Şekil-2. KALÇA VE KARIN KASLARINI GÜÇLENDİRİCİ EGZERSİZLER a) b) 1. Sırtınızı biraz geri verin ve karnınızı dışarı çıkarın. Sonra kaslarınızı gererek kalçanızı doğrultun. Bu sırada karın kasları da olabildiğince gergin tutulmalıdır. 2. Kalçalarınızı bir sağ, bir sol olmak üzere yukarı doğru çekin, bu arada belden yukarınızın dümdüz kalmasına dikkat edin. 3. Bir ayağınızı yana doğru kaldırarak daireler çevirin. Sonra öteki ayağınıza geçerek bir kaç defa aynı hareketi tekrarlayın. Bunda da dikkat edeceğiniz nokta, vücudunuzun üst kısmının hareketsiz kalmasıdır. 4. Bir ayağınızı öne doğru kaldırabildiğiniz kadar kaldırın, sonra arkaya doğru sallayın. Sallama sırasında bacaklar bükülmelidir. Öbür bacakla da hareketi tekrarlayın. 1.El ve dizlerinizin üzerinde, emekler gibi durun. Bu duruş dizlerle yapılacak çalışmaların temel duruşudur: Sırt düzgün, kollar ve bacaklar hafif açılmış, eller ve bacakların alt kısmı paralel durumda. Bu duruşu öğrendikten sonra kalçalarınızı kuvvetlendirmek için aşağıdaki hareketleri yapabilirsiniz.13 2.Yukarıdaki Şekil 1 de gösterilen duruş pozisyonuna geçin, sonra sırtınızı kedi gibi yuvarlayarak başınızı aşağı eğin. 3.Yukarıdaki hareketten sonra oturuncaya kadar kalçanızı aşağı indirin. Bu arada dizlerinizi de biraz yanlara doğru açın. 4.Şekil 1 de gösterilen duruş pozisyonuna geçin, sonra karnınızı aşağı doğru sarkıtın. 5.Bir önceki hareketten hemen sonra kalça kaslarınızı o şekilde gerin ki, sırtınız yeniden düzgün bir duruma gelsin. Bu arada karın kaslarınızı da gerin. 6.Şekil 1 de gösterilen duruş pozisyonuna geçin Sağ kolunuzu ve sol ayağınızı dümdüz uzatıp (aynada kontrol ederek) yavaş yavaş yine eski duruma getirin. Aynı hareketi bu kez de diğer kol ve bacağınızla tekrar edin. Bu hareketlerle karın kaslarınız güçlenip sırtınız daha esnek olacaktır.14 c) 1.Bir tabure alın, aranıza bir taburelik uzaklık bıraktıktan sonra önünüze koyun. Bir ayağınızı taburenin kenarına dayayın, öbür ayağınızı yere basın ve ayağınızın ucunu hafifçe dışa doğru çevirin. Bu arada ağırlığınızı yavaş yavaş yerde duran, ayağınızdan tabureye dayalı olana verin ve öne doğru yaylanın. Sonra ağırlığınızı yine yere basan ayağınıza vererek aynı hareketi ayak değiştirerek tekrarlayın. 2.Bu hareketten sonra vücudunuzun üst kısmını öne doğru eğin. Öyle ki, vücudunuzun üst kısmı tabureye koymuş olduğunuz bacağınızın üst kısmına dayansın. Aynı hareketi öteki bacakla da tekrarlayın. 3.Taburenin üstüne oturun. Vücudunuzun üst kısmını dik tutarak bir bacağınızı yavaş yavaş yere paralel oluncaya kadar kaldırın. Yeniden indirerek hareketi diğer bacağınızla tekrarlayın. Bu arada, uzatmış olduğunuz bacağınızın ucu ile daireler çizin. 4.Dik olarak oturup bir bacağınızı taburenin üzerine dayayın. Bu bacağı çabucak ötekiyle değiştirirken vücudunuzun üst kısmını hareketsiz tutun. 4.Taburenin üstündeki bacağınızı hafifçe dışarı doğru kırın. Bu hareketi 2-3 kere tekrarlayıp diğer bacağınızla devam edin.15 Yere uzanıp her iki kolunuzu omuz çizgisinde yanlara açın. Bir dizinizi kendinize doğru çekerek sağa sola hareket ettirin. Vücudunuzun öbür kısımları hareketsiz kalsın. Hareketi öteki dizinizle tekrarlayın. Aynı şekilde yere uzanıp bu kez her iki dizinizi de kendinize doğru çekerek sağa ve sola hareket ettirin. Bu egzersizleri yaparken belden yukarınız ve başınız hareketsiz kalsın. d) 1.Dizleriniz ve ellerinizle odanın içinde emekleyin. Bu arada sırtınızı düzgün tutun. 2.Yine elleriniz ve dizleriniz üzerinde durun. Sağ elinize dayanarak sol kolunuzu kaldırırken derin soluk alın. Hareketi diğer el ve kolunuzla tekrarlayın.16 3.Elleriniz ve dizleriniz üzerinde durun. Bir kolunuza yaslanarak yaylanın. Bu arada soluk verin. Hareketi diğer kolunuzla da tekrarlayın. e) Sırtınız dik duracak biçimde oturun, ayak tabanlarınızı birbirine dayayın ve topuklarınızı kendinize doğru çekin, Ayak bileklerinizi tutarak dirseklerinizle uyluklarınıza bastırın. 20 saniye bu şekilde durun, bunu birkaç kez tekrarlayın. f) Bacaklarınız hafif ayrık ve yüzünüz sandalyeye dönük durun. Sırtınızı dik tutarak bacaklarınızı açın ve sandalyeden destek alarak çömelin. Rahat durabildiğiniz sürece bu durumda kalın. Ayaklarınızı yere düz basmakta güçlük çekiyorsanız, topuklarınızın altına battaniye yerleştirebilirsiniz. Ayağa kalkarken başınız dönebilir bu nedenle yavaş kalkın17 g) Sırtüstü uzanın, dizlerinizi bükün ve ayak tabanlarınızı yere basın. Şimdi idrar yaparken birden idrarınızı tutmaya çalışır gibi vajina (hazne) ve makat çevresindeki kaslarınızı sıkın, bu kasları 10 saniye kasılı tutun ve yavaş yavaş bırakın. 10 saniye dinlenin. Kasma sırasında nefes tutulmamalı, kalça ve karın kasları kasılmamalıdır. 10 kez tekrarlamaya çalışın. Bu egzersizi günlük işlerinizi yaparken de günde 6-8 kez uygulayabilirsiniz. Egzersizlerin uygulanması sayesinde kalça kasları güçlendirilerek idrar kaçırma gibi istenmeyen şikayetler önlenebilir ve doğumda bacaklarınızı yanlara doğru açabilmeniz kolaylaşır. Şekil-3. DİĞER KASLARI GÜÇLENDİRİCİ EGZERSİZLER Rahatça uzanın. Dilerseniz sırtüstü, yastıklarla desteklenerek ya da bir bacağınızı büküp altına minder koyarak yan yatabilirsiniz. Şimdi vücudunuzun her bölümündeki kasları sırayla kasıp gevşetin. Bu işe ayak parmaklarınızdan başlayın ve yukarılara doğru çıkın dakika bunu yaptıktan sonra vücudunuzu boş bir çuval gibi bırakın.18 Şekil-4. SOLUNUM EGZERSİZLERİ Nasıl soluk alıp vereceğinizi ve kaslarınızı nasıl gevşeteceğinizi bilirseniz, doğum sırasında kasılmalara uyum sağlar ve enerjinizi boşa tüketmezsiniz. Hafif soluma Bu tür soluk alıp verme, sancının zirvede olduğu an yararlıdır. Ağzınızdan akciğerlerin üst bölümlerine doğru hafif hafif soluk alıp verin. Eşiniz elini kürek kemiklerinize koyarak soluk alışınız sırasında kemiklerinizin hareket ettiğini hissedebilmelidir. Hafif hafif soluk alıp vermeye çalışın, ancak gerek duyarsanız arada bir derin soluklar alabilirsiniz. Derin soluma Bu tür soluk alıp verme ise sancıların başında ve sonunda rahatlatıcıdır. Rahatça oturup iyice gevşeyin. Burnunuzdan akciğerlerinizin altlarına doğru derin derin soluk alın. Eşiniz elini belinizin yanlarına koyarak göğüs kafesinizin hareket ettiğini anlayabilir. Şimdi soluğunuzu hafifçe dışarı vermeye yoğunlaşın. Ardından doğal düzende soluk alıp verin. Sık soluma Doğum ağrıları sırasında, rahim ağzı tam açılmış olmasa bile ıkınma hissi gelebilir. Bunu önlemek için iki kez üst üste kısa soluk alıp bunu bir defada verin.19 BUNLARA DİKKAT! Gebelikte ve emzirme süresince sigara içilmemeli, içilen ortamda bulunmamalı. Hamur işi, şeker ve tuzdan kaçınılmalı, İyotlu tuz tercih etmeli. Eller yemeklerden önce mutlaka yıkanmalı. Bulaşıcı hastalığı olan kişilerden uzaklaşılmalı Gebelikte tansiyon sık ölçtürülmeli ve 140/90 ve üzerindeyse hastaneye başvurulmalı. Et ve dondurulmuş gıdalar iyi pişirilmeli. Çiğ et, çiğ yumurta yenmemeli. Bahçe ve toprakla uğraşanlar eldiven giymeli. Kedi, köpek ve tüylü hayvanlardan uzak durulmalı.20 GEBELİKTE TEHLİKE BELİRTİLERİ ŞİDDETLİ BAŞAĞRI- SI,TANSİYON YÜKSEK- LİĞİ EL VE AYAKLARDA GEÇMEYEN ŞİŞLİK ŞİDDETLİ KARIN-KASIK AĞRISI BEBEK HARE- KETLERİNDE AZALMA/ÇOK ARTMA ATEŞ,TİTREME İDRAR YAPARKEN YANMA HAZNEDEN SU VE KAN GELMESİ BU BELİRTİLERDEN HERHANGİ BİRİ GÖRÜLDÜĞÜNDE,ANNE VE BEBEĞİN SAĞLIĞI İÇİN ACİLEN HASTANEYE BAŞVURULMALIDIR.21 GEBELİK KONTROLLERİ Kontrollere gebeliğin ilk 3 ayında mutlaka başlanmalıdır. Hiçbir şikayet olmasa dahi gebelik boyunca en az 4 kez ( kontrol zamanları; ilk 14 hafta içinde, hafta arası, hafta arası, hafta arası) sağlık kontrolünden geçmelidir. Doğum mutlaka bir sağlık kuruluşunda gerçekleştirilmelidir. Doğum İçin Hazırlık: Kendiniz için: Gecelik ya da pijama, kısa çorap, yedek iç çamaşırı, sabahlık, kağıt havlu, diş fırçası, kağıt peçete, hasta bezi, bardak, kaşık, çatal, meyve suyu, süt, derece, alçak topuklu terlik önceden hazırlanması faydalıdır. Bebeğiniz için: Zıbın, fanila, patiksiz pijama ya da tulum, çorap, başlık, eldiven, pamuklu örtü, hafif battaniye, çocuk bezi önceden hazırlanması faydalıdır.22 NORMAL DOĞUM Doğumun başlangıç belirtileri: Doğum ağrısının başlaması ve ağrıların 10 dakikada bir gelmesi Hazneden akıntıyla karışık pembe kan gelmesi (nişan, işaret) Hazneden su gelmesi Doğum ağrısı ile baş edebilirsiniz: Ağrı odasında, hekim izin veriyorsa ayağa kalkıp dolaşınız Elinizi ve yüzünüzü yıkayabilirsiniz Ağrılar geldiğinde, karın ve belinize masaj yapınız Ağrı anında, burundan nefes alıp, sıcak yemeğe üfler gibi dudaklarınızı büzerek nefes veriniz. Ağrılar geçtiğinde derin derin soluk alıp veriniz Ağrı odasında güzel şeyler düşünün, bebeğinizi ve onu emzirdiğinizi hayal ediniz. Ağrılar ve kasılmalar sıklaştığında, nefesinizi ağızdan alıp ağızdan üfleyiniz. Ağrı anında, güç almak için eliniz ile yatak kenarlıklarını sıkınız Sancı odasında hekiminiz söylemeden ıkınmayınız. Hekime danışmadan tuvalete gitmeyiniz.23 GEBE OKULU DÜZENLENEN KU- RUMLAR KURUM TELEFON Süleymaniye Doğum ve Kadın Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Semiha Şakir Doğum Evi Zeynep Kamil Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yakacık Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi24 İstanbul Sağlık Müdürlüğü Peykhane cad. No:10 Çemberlitaş FATİH/İSTANBUL Tel:(0212) / Fax: (0212) Benzer belgeler
GEBE BİLGİLENDİRME SINIFI EĞİTİMCİ KİTABI
T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU KADIN VE ÜREME SAĞLIĞI DAİRE BAŞKANLIĞI GEBE BİLGİLENDİRME SINIFI EĞİTİMCİ KİTABI ANKARA 2013 İÇİNDEKİLER HAZIRLAYANLAR... 3 GEBE BİLGİLENDİRME KİTABI... Detaylı Dr.M.Cahit GÖZÜAKÇA Doktor - Kayseri Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı - Jinekolog
Dr.M.Cahit GÖZÜAKÇA Doktor - Kayseri Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı - Jinekolog İÇİNDEKİLER Genel Bilgiler ve Ebrionun Gelişim Evreleri Kilo alımı ve Beslenme Genel Konular Sık Karşılaşılan Sorunlar Detaylı İlk muayene Bu muayenenizde genel sağlık durumunuz ve varsa önceki gebelikleriniz gözden geçirilecek, bu gebeliğinizde ilave bakım almanızı
İlk muayene Bu muayenenizde genel sağlık durumunuz ve varsa önceki gebelikleriniz gözden geçirilecek, bu gebeliğinizde ilave bakım almanızı gerektiren risk faktörünüz olup olmadığı belirlenecek ve buna Detaylı İNSANLAR ORTALAMA KAÇ YIL YAŞIYOR?
İNSANLAR ORTALAMA KAÇ YIL YAŞIYOR? Avrupa ülkelerinde insanlar 70 yıldan fazla yaşıyor Türkiye de insanlar ortalama 70 yıl yaşıyor Kanada da insanlar 80 yıldan fazla yaşıyor Japonya da insanlar 80 yıldan Detaylı TIP FAKÜLTESİ KADIN VE ÇOCUK SAĞLIĞI EĞİTİM VE ARAŞTIRMA BİRİMİ
DOĞUMA HAZIRLANMAK Sık Sorulan Sorular ve Yanıtları İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ KADIN VE ÇOCUK SAĞLIĞI EĞİTİM VE ARAŞTIRMA BİRİMİ Doğuma Hazırlanmak Düzenleyenler Uzm. Hem. Sevgi Gökdeniler Dr. Lale Say Katkıda Detaylı Kalp Ameliyatı Sonrası Yaşamınız
Kalp Ameliyatı Sonrası Yaşamınız HASTA BİLGİLERİ Adı, Soyadı:... Adresi:...... EvTelefonu:... Cep Telefonu:... Hastane Kayıt Numarası:... Doktoru:... Sorularınızda Ulaşabileceğiniz Kardiyak Rehabilitasyon Detaylı GEBE BİLGİLENDİRME SINIFI EĞİTİM KİTABI
0 i GEBE BİLGİLENDİRME SINIFI EĞİTİM KİTABI Ankara 2014 i Gebe Bilgilendirme Sınıfı Eğitim Kitabı T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kadın ve Üreme Sağlığı Daire Başkanlığı Ankara, 2014 Detaylı J.R. Kipling (1910) EDEBALĐ' Đ OSMA GAZĐ'YE ÖĞÜDÜ
EĞER Eğer; herkesin haksız yere seni suçladığı bir anda, sen soğukkanlı kalabilirsen; Eğer; herkes senden şüphelendiği halde, sen onların şüphesini hoş görebilirsen; Eğer; bekleyebilir ve beklemekten yorulmazsan; Detaylı ANNE SÜTÜ EŞSİZDİR. Anne Sütü İle Besleme El Kitabı aileleri bilgilendirmek amacıyla hazırlanmıştır.
ANNE SÜTÜ EŞSİZDİR Anne Sütü İle Besleme El Kitabı aileleri bilgilendirmek amacıyla hazırlanmıştır. Hazırlayan: Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü Detaylı JĠNEKOLOJĠK KANSERLER
JĠNEKOLOJĠK KANSERLER B u yazı sizlere, jinekolojik (kadın üreme organları) kanserden korunma ve tanı konan hastalarda tanı ve tedavi aşamasında hastalık ve tedaviye bağlı gelişebilecek sorunlarla baş Detaylı OMURĠLĠK YARALANMASI ĠLE YAġAMAK
OMURĠLĠK YARALANMASI ĠLE YAġAMAK HATĠCE KAYA 2002 1 Bu kitapçığın resimlendirilmesinde; 2, 5, 7, 11,13,14, 20, 22, 23, 30, 33, 38. sayfalarda; Spinal cord injury www.psu.edu/sciweb (22) den, 5. ve 29. Detaylı Gribe karşı nasıl beslenmeli?
Sağlık Bakanlığı Eğitim ve Araştırma Hastaneleri 00-0 Eğitim Yılı Açılışı Sağlık Bakanı Prof. Dr. Recep Akdağ ın katılımlarıyla hastanemizde gerçekleştirildi Bakan Akdağ: Ankara Numune Hastanesi nde artık Detaylı Bakım Hizmeti Uygulama Rehberi
Bakım Hizmeti Uygulama Rehberi Yaşama katılın, mutluluğa katılın 2013, Ankara Resimleyen : Nuran VAROL BARAN Baskı - Tasarım Pulat Basımevi www.pulatbasimevi.com info@pulatbasimevi.com SUNUŞ Günlük hayatta, Detaylı Bir Fincan Kahvenin Kırk Yıl Hatırı Vardır
KKTC Başbakanı Central Hospital ı Ziyaret Etti KKTC Başbakanı İrsen Küçük ve Eşi Central Hospital ı ziyaret etti. Hastane yönetimiyle bir araya gelen Küçük ile hastane ve sağlık sektörü konularında bilgi Detaylı Boy Uzatma Formülü. www.boyuzatmaformulu.com
Boy Uzatma Formülü www.boyuzatmaformulu.com Sadece Bilgi Verme Amaçlıdır: Bu yayındaki materyal sadece bilgi amaçlıdır ve herhangi bir şirket veya ürüne ilişkin öneri ya da onay teşkil etmez. Yazar herhangi Detaylı İsilik... 51 Parmak ve Bileklerde Şişme... 51 Önemli Noktalar... 51 Erken Doğum... 51 Bebek İçin Neler Alınmalıdır?... 52 Hamileliğin Son Günleri...
Alt Menü Gebelik Öncesi... 5 Bebek Sahibi Olmaya Karar Vermek... 5 Eşler Bebek İstiyr mu?... 5 Uyumlu Bir İlişki mi?... 5 Annenin Yaşı ve Fiziksel Durumu Bebek Sahibi Olmaya Uygun mu?... 5 Ailelerde Kalıtsal Detaylı KEMOTERAPİ EL KİTAPÇIĞI KEMOTERAPİ NEDİR? KEMOTERAPİ KİM TARAFINDAN UYGULANIR? KEMOTERAPİ UYGULAMASINDA AMAÇ NEDİR?
KEMOTERAPİ EL KİTAPÇIĞI Kemoterapi uygulanmasına karar verilmiş bir hasta olarak tedavi ekibinin en önemli üyesi sizlersiniz. Tedavi ekibi hasta, doktorunuz ve tedaviyi uygulayan hemşireden oluşmaktadır. Detaylı Ankilozan Spondilit (AS) nedir? AS ağrılı, ilerleyici bir romatizmal hastalıktır. Temelde omurgayı etkilemekle beraber, diğer eklemleri, kiriş ve
Ankilozan Spondilit (AS) nedir? AS ağrılı, ilerleyici bir romatizmal hastalıktır. Temelde omurgayı etkilemekle beraber, diğer eklemleri, kiriş ve bağları da etkileyebilir. Bazen göz, akciğer, barsak ve Detaylı ÇOCUK GELĠġĠMĠ VE EĞĠTĠMĠ
T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI ÇOCUK GELĠġĠMĠ VE EĞĠTĠMĠ ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞI I Ankara, 2012 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri Detaylı SGK güvencesiyle hiç bir ücret ödemeden Böbrek Nakli! Kent Hastanesi BÖBREK NAKLİ MERKEZİ
SGK güvencesiyle hiç bir ücret ödemeden Böbrek Nakli! Kent Hastanesi BÖBREK NAKLİ MERKEZİ SGK güvencesiyle hiç bir ücret ödemeden böbrek nakli! Kent Hastanesi Böbrek Nakli Merkezi 1 Böbrek nedir? Böbreklerimiz Detaylı HASTALIKLARI VE KAZALARI ÖNLEME YASAL SORUMLULUK VE GÖREVDİR
HASTALIKLARI VE KAZALARI ÖNLEME YASAL SORUMLULUK VE GÖREVDİR Tarlada çalışanlar tedbirler alınmazsa sık hastalanır. Tarlada hastalıkları ve kazaları önlemek için birçok yol vardır. Bu nedenle yasalar çıkarılmıştır Detaylı HASTA BİLGİLENDİRME KİTAPÇIĞI
Hasta Bilgilendirme Kitapçığı T.C. PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KALP DAMAR CERRAHİSİ ANABİLİM DALI HASTA BİLGİLENDİRME KİTAPÇIĞI Hastanın Adı Soyadı: Dosya Numarası: Pamukkale Ünivesitesi Tıp Fakültesi Detaylı Banu Şenel SGS Tüketici Ürünleri Bölümü Yeni Projeler Geliştirme Yönetmeni
Banu Şenel SGS Tüketici Ürünleri Bölümü Yeni Projeler Geliştirme Yönetmeni Oyuncak ve Kırtasiye Ürünü Alırken Nelere Dikkat Etmeli? 14.09.2010 Oyuncak ve Kırtasiye Ürünü Alırken Nelere Dikkat Etmeli? Oyuncak Detaylı Çocuklarda İdrar Yapma İşlev Bozuklukları Doğumsal Beyin ve Omurilik Hastalıkları Gebelik Nükleer Tıp Check-up Diyabet ve Göz Bel Fıtığı Sinüzit
Özel Hisar Intercontinental Hospital Ücretsiz Sağlık Yayınıdır Türkiye nin sağlık üssü!.. Yıl: 3 Sayı: 5 Ocak-Mart - 2009 Çocuklarda İdrar Yapma İşlev Bozuklukları Doğumsal Beyin ve Omurilik Hastalıkları Detaylı Hasta ve hasta yakınları için KEMOTERAPİ KLAVUZU
2009 Hasta ve hasta yakınları için KEMOTERAPİ KLAVUZU Abalı,Sezer, Mertsoylu, Köse BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİİÇ HASTALIKLARI TIBBİ ONKOLOJİ BD 01.07.2009 Hazırlayanlar Prof. Dr. Hüseyin Abalı Uzm. Detaylı YENİDOĞAN BEBEK TAKİBİ ve ANNE-BABA REHBERİ
YENİDOĞAN BEBEK TAKİBİ ve ANNE-BABA REHBERİ TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir ÇOCUK SAĞLIĞI ve HASTALIKLARI ANABİLİM DALI Sevgili Anne ve Baba İnsanoğluna bağışlanmış Detaylı 1. KĠġĠSEL TEMĠZLĠK VE ÖNEMĠ
1. KĠġĠSEL TEMĠZLĠK VE ÖNEMĠ Sağlığa zarar verecek ortamlardan korunmak için yapılacak uygulamalar ve alınan önlemlerin tümü temizlik olarak tanımlanır. Her insan kendi temizliğinden sorumludur. Çocuk Detaylı Baharda Sağlıklı Kalın
Sağlıklı Yaşam İçin İlkbahar 2014 / Sayı: 77 Baharda Sağlıklı Kalın Bebeğinizi Beklerken Memorial Dicle Hastanesi Tüp Bebek Merkezi Hizmetinizde Obezite Tedavisinde Ekip Yaklaşımı Memorial Ankara Hastanesi Detaylı AİLE PLANLAMASI DANIŞMANLIĞI İÇİN RESİMLİ
T.C. Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü AİLE PLANLAMASI DANIŞMANLIĞI İÇİN RESİMLİ Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu REHBER AİLE PLANLAMASI DANIŞMANLIĞI İÇİN RESİMLİ REHBER Detaylı 2016 © DocPlayer.biz.tr Gizlilik Politikası | Hizmet koşulları | Geri bildirim