Kızgın katil böcek
Kızılcahamam / Ankara - Haziran 2012 © Ahmet Demirtaş
Katil böcekler iştahlı ve usta avcılardır. İsimlerini avlarını yakalama yöntemlerinden almışlardır. Bu böceklerin baş altlarında çengel gibi kavisli, gaga benzeri bir organları vardır. Üç eklemden oluşan bu organ kullanılmadığında ön bacaklar arasındaki bir oluğun içerisinde tutulur. Katil böcekler bitki yaprak ve çiçeklerinin üzerinde avlarını bekler, fırsat bulduklarında avlarının üzerine atılır, ön ayaklarıyla avını sıkıca kavrar, yumuşak bir bölgesine bu gagayı batırır, iç organları çözen bir enzim enjekte eder ve avlarının tüm vücut sıvılarını emerler.
Vücut 13-15 mm uzunlukta, rengi kırmızı ve siyah desenli, seyrek kısa ve ince beyaz kıllıdır. Baş siyah, vücuda yakın kısmında bulunan basit gözlerin (
) ortası kırmızımsı sarı lekelidir. Antenler siyah; 1. segment 2 ve 3. segmentten uzun, 4. segment ile yaklaşık aynı uzunluktadır.
(göğsün sırt kısmı) kırmızı, ön bölmenin ortası ve dış köşeleri siyah lekeli, arka kısmın ön tarafı ve dış kenarları yarıya kadar siyah lekelidir.
(kalkan) siyah, ön kısmı açık sarı lekelidir.
kırmızı renktedir. Kanatzarı koyu kahverengidir. Karın kısmı kırmızı renktedir. Bacaklar kırmızı,
ların dış kısmı siyah lekeli, ön ve orta femurların sırt kısmı siyah çizgili,
lar kırmızı, iç ve dışı siyah lekeli, 1 ve 2.
segmenti kırmızı, 3. segmenti siyah renktedir.
Haziran 2012 © Ahmet Demirtaş
Katil böcekler iyi uçucu ve yürüyüşçü böceklerdir. Ağaçların, bitkilerin ve meraların etrafında dolaşarak diğer böcekleri avlarlar. Avlanma alışkanlıkları nedeniyle, zararlı böcekleri kontrol etmeye yardımcı oldukları için birçok insan onları faydalı bulmaktadır. Çok farklı habitatlarda yaşayabilirler. Yağmur ormanlarında, kayalık alanlarda, hayvan yuvalarının içinde, ağaçlıklarda, bahçelerde, tavuk kümeslerinde, tarım alanlarında ve daha birçok alanda görülebilirler. Neredeyse tüm dünyaya yayılmışlardır. Amerika, Avrupa, Asya ve Afrika'nın çoğu bölgelerinde bulunurlar; en büyük tür çeşitliliği ise Kuzey Amerika'da görülür.
Rhynocoris eski Yunancada `hortum, namlu, burun` anlamına gelen ῥύγχος (rhúnkhos) kelimesi ile `miğfer, başlık, kafa` anlamına gelen κόρυς (kórus) kelimesinin birleşiminden türetilmiştir; cinsin baş altlarında çengel gibi kavisli, gaga benzeri bir organlarına işaret eder.
Iracundus Latincede `kızgın, öfkeli, hiddetli` anlamına gelen ira kelimesi ile `..e eğilimli` anlamına gelen -cundus sonekinin birleşiminden türetilmiştir; hiddete eğilimli anlamındadır.
Katil böcekler Reduviidae ailesinden geniş bir böcek grubudur. 150'nin üzerinde farklı katil böcek türü vardır ve bunların hepsinin ortak özelliği hortum/gaga şeklinde olan kavisli ve sivri organlarıdır. Genel bir tanımla yetişkin katil böcekler sıklıkla 10-30 mm uzunluğunda; belirgin kabarık gözlere sahip uzun kafalı; uzun kavisli gagalı; ince belli karınlı; uzun ince arka bacaklara ve avlarını sıkıca tutmak için geniş ön bacaklara sahip böceklerdir.
Katil böcekler, hortum benzeri gagalarını avlarını öldürmek ve kendilerini avcılarından korumak için kullanırlar. Gagalarından avlarına enjekte ettikleri enzim ile onların anında hareketsizleşmesine ve iç sıvılarının neredeyse anında sıvılaşmasına neden olurlar. Katil böcekler bu sıvıyı emerler ve avdan geriye sadece bir kabuk kalır. Bir katil böcek tarafından ısırılacak kadar şanssızsanız, bunu mutlaka hissedersiniz. Acı oldukça keskin ve yoğundur. Isırılan çoğu insanda birkaç gün ile bir hafta sürebilen yumru şeklinde ağrılı, kabarık bir kızarıklık oluşur, bu umru ağrı kaybolduğunda bile uzun süre kaşınmaya devam eder. Bazı insanlar bu sıvıya daha yoğun alerjik reaksiyonlar verse de böceğin toksini ölümcül değildir.
Yetişkin katil böcekler 6-10 ay yaşarlar. Yaz aylarında 30-60'lık batımlar halinde 300'e kadar yumurta bırakabilirler. Yumurtalar fıçı şeklindedir; bitkilerin yaprak veya gövdeleri üzerine dik veya yatay olarak yerleştirilir.
lar 2 hafta içinde yumurtadan çıkar; yetişkinlere benzer fakat kanatları yoktur; yetişkinliğe ulaşmadan önce geçirdikleri 9-12 hafta boyunca 160 civarında güve larvası tüketebilirler.
Genç böcekler kışı yarı uyur şekilde ağaç kabuğu, kütükleri ve çatlakları arasında geçirirler. Yetişkinliğe ulaşana dek geçirdikleri yıl boyunca türüne göre 4-7 kez büyür ve kabuk değiştirirler. İlk yetişkin formları Haziran ayında ortaya çıkacak şekilde ilkbaharda son kabuk değişimlerini tamamlarlar. Böceklerin kanatları oluştuğunda yetişkin kabul edilirler.
Yetişkin katil böcekler birçok farklı böcekle beslenir ancak tırtıllar ve küçük böcekler gibi yumuşak gövdeli avları tercih ederler.
Asal, İ. (2015). Edi̇rne İli̇ Reduviidae Ve Nabidae (Hemiptera: Heteroptera) Faunalarının Taksonomi̇k Ve Fauni̇sti̇k Yönden Araştırılması [Master's thesis]. https://docplayer.biz.tr/111175614-T-c-trakya-universitesi-fen-bilimleri-enstitusu.html
Assassin bug identification – How long do assassin bug eggs take to hatch. (2016, June 7). Gardening Know How. https://www.gardeningknowhow.com/garden-how-to/beneficial/assassin-bug-eggs-and-nymphs.htm
Assassin bugs (Family Reduviidae). (2019). Business Queensland. https://www.business.qld.gov.au/industries/farms-fishing-forestry/agriculture/crop-growing/beneficials/assassin-bugs
Listelenen kaynaklar Rhynocoris iracundus hakkında ilave bilgiler içerebilir...
Animal Base Project