Günlük yaşamımızda sürekli olarak algısal veri girişine maruz kalırız, zihnimiz daima düşünme sürecinde aktif olur ve devamlı zihinsel yoruma gireriz. Meditasyon, tüm bu aktivitenin yatışmasına izin verir ve zihnin daha barışçı, sakin ve odaklanmış bir hale gelmesini sağlar. Meditasyon bir teknik ya da pratik sayılabilir ve içsel farkındalığı tazeler. Gevşeme, artmış farkındalık, zihinsel odaklanma, açıklık ve bir huzur duygusu meditasyonun en yaygın yan ürünleridir. Önemli olan, kişinin meditasyonda düzenli olması ve meditasyon sırasında konsantrasyonun dağılmaması için fazla zorlamadan, makul bir çaba göstererek zihnini boşaltmasıdır.
Hindistan'da ve Asya'nın genelinde ruhsal aydınlanmaya varmak amacıyla binlerce yıldır meditasyon yapılmaktadır. YOGA buradan türemiştir. Batıda, özellikle Budizme ilgi gösteren kişiler arasında meditasyon sıkça yapılmaktaydı. Ancak popülerleşmesi 1960'lara, Beatles gibi ünlü pop müzisyenlerinin Doğu müziği ve kültürüne ilgi göstermesine dayanır. Onların en tanınmış öğretmeni Maharishi Mahesh Yogi olup, öğrettiği Transandantal Meditasyon ve verdiği Mantra'larla (zikir) büyük ilgi toplamıştı.
Ancak değişik meditasyon şekilleri batıda çok uzun zamandır dini gruplarca uygulanmaktaydı. Bazıları konsantrasyon meditasyonunu, bireyin düşünce ve eylemlerinde sakin ama artmış bir farkındalığı sağlamaya çalıştığı düşüncesel meditasyona bir ön basamak olarak kullanırlar.
Uygulamacıları tarafından meditasyon, 'üstün bir kendi-kendine yardım metodu' olarak değerlendirilir. Basit teknikler sayesinde, düşüncelerinizi ustalıkla kontrol etmeyi, bedeninizi sakinleştirip yavaşlatmayı başarabilirsiniz. Bu, meditasyonun kolay olduğu anlamına gelmez. Aklımızı, akıp geçen düşüncelere kapatmak baştan çok zor gelebilir. Ancak uygulamacıları, basit yöntemlerle derin bir huzur ve sükunet içinde ancak kendi kontrolümüz altında varılan meditasyon halini çok kişiye öğretebilmektedir.
İster bir grup içerisinde, ister kendi başınıza meditasyon yaparken uygulanacak süreç aynıdır. Detaylar değişebilir, ancak ana kurallar ortaktır.
Meditasyondan iki saat önce yemeyi içmeyi kesmek yarar sağlar. Bu nedenle meditasyonun sabah gün doğarken, boş mideyle uygulanması tavsiye edilir. Rahatsız edilmeyeceğiniz sakin bir oda bulmak en iyisidir. (Bazı kişiler uzanıp gözlerini kapatırlar. Bu sakıncalıdır, insan uykuya dalarak amacından uzaklaşabilir. Birçok eğitmen, rahat, dik ve gözler açık halde oturulmasını ve ellerin kucakta durmasını önerir. Bu şekilde gevşeyebilir ama dikkatli ve kontrolde kalabilirsiniz.)
Amacınız, zihninizden sürekli geçmekte olan rahatsız edici veya uyarıcı düşünceleri durdurmaktır. Bunu en kolay başarma şekli, aklınızda tek ve tarafsız rahatlatıcı bir düşünceye odaklanmaktır. Bazı metotlarda nefes alıp vermeye odaklanılır. Burun deliklerinden havanın girişini, ciğerlerininizi doldurduğunu ve sonra yeniden dışarıya atıldığını fark ederek buna odaklanılır. Mümkünse, göğsünüzden değil, karnınızdan nefes almaya dikkat edin.
Bu nefes alma şekli otomatikleşince, istenmeyen düşüncelerin tekrar zihninize dolduğunu fark edebilirsiniz. Böyle durumlarda dikkatinizi nefes alışınızdan, bedeninizi gevşetmeye kaydırabilirsiniz. Bir nefes alıp, alnınızı germediğinize, dişlerinizi sıkmamış olduğunuza dikkat edin ve buna devam ederek omuzlarınız, dirsekleriniz, dizkapağınız, baldırlar ve ayaklarınızın gevşek olduğunu kontrol edin.
Düşünceler gelmeye devam etse de, bunları kovalamayın. Geldiklerini bilin ve seçmiş olduğunuz düşünce üzerinde odaklanmaya devam edin. Nefes ve gevşemenin arkasından, bir objeye konsantre olmak isteyebilirsiniz. Bu sevdiğiniz bir biblo veya huzurlu bir yerin resmi olabilir.
Rahatlatıcı bir müzik çalmak, size meditasyon haline girmede yardımcı olabilir. Bu tarz müzikler kaset veya CD halinde alınabilmektedir.
Meditasyona en az 10 dakika devam edin. Pratiğinizi ilerlettikçe, hemen her yerde ve her an meditasyon haline girebildiğinizi göreceksiniz. Meditasyonun sonunda, ayağa kalkmadan önce biraz adalelerinizi çalıştırın, aksi halde kan basıncınız düştüğünden hafif bir başdönmesi hissedebilirsiniz.
Elbette, araba veya başka bir araç kullanırken meditasyon yapılmaz. Ama bunun haricinde, meditasyon yapmanın hiçbir tehlikesi bulunmayıp, araştırmalara göre, nefes alma, beyin çalışması, kalp ve nabız için yararlı etkisi olduğu görülmüştür. Meditasyon sonucu hissedilen dinginlik, o anki sıkıntıların ötesinde, gerek fiziksel gerekse duygusal sorunlarla başa çıkmamızda bize yardımcı olur.