Hüseyin Ali Muntazeri - Beyaz Tarih
Önem : İranlı âlim ve siyasî lider
Doğum : 1922 - Necefâbâd, İran
Ölüm : 19 Aralık 2009 - İran
1985’te Humeynî’nin halefi ilân edilen Muntazırî 1979 İran İslâm Devrimi’ne kadar hayatının büyük bir kısmını hapiste veya sürgünde geçirdi. Son olarak Sakız’dan Tahran’a götürüldü ve Evîn Hapishanesi’ne konuldu. Çeşitli işkencelere mâruz kaldığı bu hapishanede İslâm devleti kurmaya çalışmak ithamıyla on yıl hapse mahkûm edildi. Cezaevinde iken önde gelen âlimlerin hazır bulunduğu ders halkaları oluşturdu. Devrim öncesi gösterilerin giderek yayılması üzerine serbest bırakıldı. 1979 sonbaharında anayasayı hazırlayan uzmanlar meclisine başkan seçilen Muntazırî, Tahran cuma namazı imamı oldu. Ancak Muntazırî’nin İslâmî yönetimin bazı uygulamalarını İslâmî esaslara aykırı bularak eleştirmesi ve sahip olduğu aşırı hürriyetçi düşünceleri muhafazakâr din adamlarının tepkisini çekti. 1988 yılından itibaren Muntazırî artık Humeynî’yi de eleştirdi. Hükümeti ağır bir şekilde eleştirdiği konuşması, Tahran başta olmak üzere birçok şehirde aleyhine protesto gösterileri düzenlenmesine yol açtı. Kum’da ev hapsinde tutuldu. 2003’te Muhammed Hâtemî hükümeti tarafından hakkındaki ev hapsi kaldırıldı. Kalp yetmezliği sonucu vefat etti.
Kurtuluş, Rıza, Muntazırî, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2016- c.Ek-2, sf.319-321