Tutuklu Çocuklar Kimin Umurunda? - Dünyalılar gtag('config', 'UA-20348778-1');
Anasayfa / Güncel / Tutuklu Çocuklar Kimin Umurunda?
11/05/2013	Güncel Bir yorum bırakın 279 Görüntüleme
Adli suçlar gerekçe gösterilerek tutuklanan çocuklara ek olarak, medyada genelde “taş atan çocuklar” olarak mimlenenler süreç içinde “tutuklu çocuklar” adını alıyor ne yazık ki. Bu çocukların maruz kaldığı hak ihlalleri ise ülkemizin temel problemlerinden birini oluşturuyor. Bu sorunu kaygı verici noktaya taşıyan temel sebep şüphesiz terörle mücadele yasaları.
2006’dan bu yana, bazıları 12 yaşında olmakla birlikte, binlerce çocuk terörle mücadele kapsamında mahkeme salonlarını dolduruyor.
Haklarında yapılan suçlamalara baktığımızda, “terör örgütü üyeliği”, “terör örgütü propagandası yapmak” ve “Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu’nu ihlal etmek” olmak üzere üç temel suçlamayla karşılaşıyoruz. Kolluk kuvvetlerine göre, bu suçlamaların temelini, yasadışı olarak nitelenen gösteri ve yürüyüşlerin PKK tarafından organize edilmesi oluşturuyor. Yine kolluk kuvvetlerine göre, buna en aşikâr kanıt, gösteriler ve yürüyüşler sırasında PKK lehine sloganlar atılması, sarı-kırmızı-yeşil bezler ve Abdullah Öcalan posterlerinin taşınması.
Uluslararası Af Örgütü’nün Haziran 2010 tarihli hazırladığı, “Çocuk Hakları Evrenseldir: Türkiye’de Çocukların Terörle Mücadele Yasaları Altında Adil Olmayan Yargılamalarına Son Verin” başlıklı raporunu incelediğimizde durum daha vahim bir hal alıyor. Af Örgütü’nün raporuna göre, “terör örgütü propagandası yapmak”la suçlanan çocukların birçoğu henüz “propaganda” kelimesinin anlamını dahi bilmiyor. Yani, Türkiye’de binlerce çocuk, işlemeyi dahi bilmedikleri bir suçtan yargılanıyor.
Süreç içinde, çocukların haklarında yapılan suçlamaların ironikliğine, sadece Uluslararası Çocuk Hakları Sözleşmesi‘nin değil, ama aynı zamanda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin ve İşkence Karşıtı Sözleşme’nin de ihlal edilmesi ekleniyor.
TMK mevzuatının belirsiz ve yorumlamaya açık, oldukça geniş anlamlara sahip olmasından dolayı uygulamada da savcı ve hakimlerin keyfi tutumları göze çarpıyor: Çoğu çocuk birkaç aydan bir yılı aşkın sürelere dek uzun bir süre tutuklu olarak yargılanıyor.
Tutukluluk koşulları ise, evrensel çocuk haklarının en çok ihlal edildiği sürecin bir parçası. Örneğin, 15 yaşından büyük olan çocuklar yetişkinlerle aynı mahkemede yargılanırken, yasalara aykırı bir biçimde 12 yaşındaki çocukların dahi yetişkinlerle aynı mahkemede yargılandıkları biliniyor. Aynı şekilde, bazı durumlarda çocuklar cezaevlerinde de yetişkinlerle birlikte tutulmakta.
23 Nisan’da makam koltuklarına oturtulan çocukları ve devlet büyüklerini dinlemeden önce, yukarıda anlatılanların kafamızda soru işareti yaratmasına izin verirsek, sanıyorum ki vicdanlı olmanın ilk adımını atabiliriz.
Örneğin, 12-18 yaş arası, “propaganda” kelimesinin anlamını dahi bilmeyen yüzlerce çocuğun “terör örgütü propagandası yapmak” suçlamasıyla aylarca tutuklu yargılanmasını ve yıllarca sürecek hapis cezalarına mahkum edilmesini hangi mantık açıklayabilir?
Kim 12-18 yaş arasındaki çocukların TCK 314’ün 1. fıkrasında belirtildiği gibi, bir terör örgütü kurabileceğini ve/veya yönetebileceğini düşünebilir?
Tüm bu anlatılanlar, şüphesiz kısa zaman önce Pozantı’da yaşananların yüzümüze çarptığı tokattan daha etkili olmayacaktır. Pozantı’daki çocukların başka yerlere sevk edilmesiyle sorunun bittiği düşünüldüğünden midir, yoksa Pozantı gerçeğini kamuoyuna duyurmayı başaran DİHA muhabirinin KCK soruşturmasıyla tutuklanmasından mıdır bilemem. Ancak, toplumun bu meseleyi biraz daha unuttuğu şu günlerde, bu yazıda sadece bir şeyleri değiştirebileceğimizin umudunu taşıyorum.
Konu çocuk olduğunda politik bir perspektife sahip olmak gerekmiyor. Mesele zaten Uğur’un, Ceylan’ın ve nicelerinin yanına Serap’ı da koyabilmek değil midir? Albert Camus’un dediği gibi, “Hiçbir ideoloji bir çocuğun gözyaşlarına değmez.” Bu sözü anlarız da, benimseyebilmemizi ve yaşanan kirli savaştan çocukların daha fazla etkilenmemesini ümit ediyorum.
1 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, (12 Nisan 1991 tarihli resmi gazetede yayımlanmıştır).
2 “Hiçbir çocuk yasadışı ya da keyfi biçimde özgürlüğünden yoksun bırakılmayacaktır. Bir çocuğun tutuklanması, alıkonulması veya hapsi yasa gereği olacak ve ancak en son başvurulacak bir önlem olarak düşünülüp, uygun olabilecek en kısa süre ile sınırlı tutulacaktır.” (Çocuk Hakları Sözleşmesi, Madde 37(a))
3 “Yargılamalar genellikle temelsiz delillere ya da çocuklardan baskı altında alınan ifadelere dayanmaktadır. 12 yaş kadar küçük çocuklar, ulusal yasalar ihlal edilerek, yetişkinler için kurulan mahkemelerde yargılanmaktadırlar. Bazıları uzun yıllar olmak üzere, davaların çoğu hapis cezalarıyla sonuçlanmaktadır.” (Türkiye, çocukların terörle mücadele yasaları altında adil olmayan yargılamalarına son vermeli, 2010)
* Türkiye, çocukların terörle mücadele yasaları altında adil olmayan yargılamalarına son vermeli (2010, Haziran). 15 Nisan 2012 tarihinde Uluslararası Af Örgütü Türkiye Şubesi: adresinden alındı.
* Uluslararası Af Örgütü Genel Sekreteryası (2010). Çocuk Hakları Evrenseldir: Türkiye’de Çocukların Terörle Mücadele Yasaları Altında Adil Olmayan Yargılamalarına Son Verin. Londra: Uluslararası Af Örgütü Yayınları.
Önceki Yıldız Savaşları Başlasın!
Sonraki Ötekileştirirken Ötekileşenler