Lise Öğrencisi, Hamam Böceğinden Radyasyon Geçirmez Yelek Üretti - Haber Şefi
Balıkesir Şehit Prof. Dr. İlhan Varank Bilim ve Sanat Merkezi’nde proje öğrencisi olan Alperen Berberoğlu hamam böceği ve bordan elde ettiği solüsyonla radyasyon geçirmeyen yelek üretti. Televizyonda belgeli izlerken hamam böceklerinin radyasyondan etkilenmediğini öğrenen Alperen Berberoğlu Kimya Öğretmeni Pınar Sabaz ile birlikte hamam böceğinden elde ettikleri solüsyonu borla birleştirerek yüzde 98,25 oranında radyasyonu geçirmeyen yelek yapmayı başardı.
“RADYASYONA KARŞI KORUMA SAĞLIYOR”
Kimya Öğretmeni Pınar Sabaz, Alperen Berberoğlu birlikte radyasyon geçirmeyen yeleğin üretim aşaması ile ilgili yaptığı açıklamada, “Öğrencim Alperen Berberoğlu ile birlikte yapmış olduğumuz bir alıştırma var. Bor bileşikleri ve hiposan adı bahşedilen malzemeyle birlikte radyasyondan koruyan bez dolgu malzemesi ve değişken ürettik. Bunun test sonuçlarına göre de yüzde 98 oranında radyasyondan koruma sağladığını gördük. Dolayısıyla da bu çalışmayı geliştirerek bunu berat noktasına getirdik ve patent başvurusunu gerçekleştirdik. Çalışmanın ilk aşamasında öğrencim hamam böceklerinin radyasyonun zararlı etkilerinden hiçbir şekilde olumsuz etkilenmediğini ayrım etmiş ve bununla ilgili ‘bunun nedeni ne olabilir’ diye araştırırken hamam böceğinin kabuğunda bulunan kitosan maddesinden kaynaklandığını keşfettik. Bu kitosanın içerisine de ulusal değerimiz olan, dünya rezervlerinin yüzde 72’sinin ülkemizde bulunduğu bor bileşiğini ekleyerek radyasyon zırhı üretmeyi başardık. Bu malzeme yüzde 98,25 oranında radyasyona karşı koruma sağlıyor. Biz bununla da ilk kez TÜBİTAK Projelerine başvurduk. Ilk etapta TÜBİTAK Projesi Bölge Sergisine katıldık. Sonradan alan birincisi olarak Türkiye finaline katıldık. Bu projenin daha ileriye götürülerek geliştirilebilmesi için de yaptığımız çalışmayla ilgili bir patent talebinde bulunduk. Bu başvurunun da olumlu bir şekilde sonuçlanmasını bekliyoruz” diye konuştu.
Bilim ve Sanat Merkezi 4’üncü derslik proje öğrencisi Alperen Berberoğlu da hamam böceklerinin radyasyondan etkilenmediğini öğrendikten sonradan çalışmalara başladığın belirterek, “Bu projeyi iki yıldır yürütüyorum. Proje aklıma şu şekilde geldi: Ilk Önce Çernobil gibi radyoaktif sızıntılarda çoğu canlının hayatını kaybetmesine ve zarar görmesine rağmen içerisinde kitosan bulunduran hamam böcekleri gibi kabuklu canlıların hasar görmediğini fark ettim. Bundan yola çıkarak içinde kitosan ve keza milli değerimiz olan bor yer alan bir polimer üretmek istedim. Peşinde polimerle ne yapabileceğimizi düşündüm ve bununla hastanelerde röntgen cihazlarını kullanan radyoloji teknikerlerinin gördüğü zararı minimuma indirmek amacıyla üç öbür bor bileşiğini bulunduran yelek dolgusu tasarladık. Yaptığımız yeleğin içerisinde yapmış olduğumuz dolgu var. Ayrıca polimerleştirici araç gereç olarak kitosan bulunuyor. Bu da asetik asitte çözünmüş biçimde. Bunun yanında bundan başka akıcı ürettik. Bunları da hastanelerde şu anda duvarlarda kurşun bloklar kullanılıyor. Onların yerine uygulamak nedeniyle ve maliyeti minimuma indirmek amacıyla bu sıvıları ürettik. Hem kurşun yeleklerin maliyetine kadar fazla daha ucuz ve kurşun yeleklerin ağırlığına göre çok daha hafif bir materyal ürettik. Kurşun yeleklerin maliyeti takriben 600 TL civarında fakat bizim ürettiğimiz bu kumaşla birlikte içindeki dolgu malzemesini 20 TL civarında mal edebiliyoruz. Keza kurşuna kadar fazla daha hafif olma avantajı var. Bu proje geliştirilerek ileride savunma sanayiinde ve sağlık sektöründe kullanılabilir” dedi.