Hac suresi 52 ve 53. ayetlere göre peygamberler vesveseye mi düşüyor? Açıklar mısınız? | Sözler Köşkü Soru Cevap
52. (Ey Muhammed!) Biz senden önce hiçbir elçi ve hiçbir peygamber göndermedik ki, o bir şey temenni ettiği zaman, şeytan onun arzusuna şüpheler karıştırmasın. Bunun üzerine Allah şeytanın karıştırdığı şüpheyi giderir. Sonra da Allah, âyetlerini tahkim eder (güçlendirir). Allah Alîm’dir (her şeyi bilir), Hakîmdir (Hikmet sahibidir).
52. Senden önce ne bir Resulü, ne de bir Nebîyi başka bir halde göndermedik. Bu âyet Resul ile Nebî‘nin anlamlarında farklılık bulunduğunu bildirmektedir. Nebînin, Resulden daha genel olduğunu ifade eden bazı hadisler de nakledilmektedir. Şeriat örfünde meşhur olduğuna göre Resul, kendine vahy olunan ve aldığı vahyi başkasına tebliğ etmekle de yükümlü bulunan kimsedir. Nebî ise tebliğe memur olsun olmasın, kendisine vahyedilen kimsedir.
O halde her Resul Nebî’dir, fakat her Nebî Resul değildir. Ancak bilindiği gibi umum ifade eden, hususiyet ifade edene (âmm, hâssa) karşılık olarak kullanıldığı zaman o hâssın ötesine yorumlanır.
Burada Nebî, Resule karşılık olarak kullanıldığı için Resul olmayan, yani tebliğ vazifesiyle emrolunmayan peygamberin kastedilmiş olması gerekir. Oysa âyetin başındaki “İrsâl” fiili ikisine de bağlantılıdır. Tebliğe memur edilmeyenin ise irsal edilmiş olması hemen anlaşılır bir ifade değildir.
Bunun için denilmiştir ki: Resul, yüce Allah’ın insanları hakka davet etmek üzere, yeni bir şeriatle gönderdiği hür erkektir. Nebî ise hem bunu, hem de geçmiş bir şerîati bildirmek için gönderilen peygamberi içine alır. Nitekim İsrailoğullarına gönderilen peygamberlerin hepsi de Musa’nın şeriatını anlatmak için gönderilmişlerdir.
“Ve kavmine gönderilmiş bir Resul, bir Nebî (bir peygamber) idi.” (Meryem, 19/54)
buyurulmuştur. O halde hem Nebî, hem Resuldur. Halbuki o yeni bir şeriatle değil, Hz. İbrahim (as)’in şeriatiyle gönderilmiştir. Buna cevap olarak da gönderildiği insanlara nisbetle yeni bir şeriat olması yeterlidir deniliyor. Ayrıca “Resul, mucizesi ve kendisine indirilen bir kitabı olan, Nebî ise kitabı olmayandır.” diye tarif edilmişse de İsmail (a.s) ile itiraz bu tanım için çok daha geçerlidir.
O halde en doğrusu önceki tanımdır. Fiilinin bağlantısına gelince, bunu “ona kılıç ve mızrak kuşandırdım” kabilinden olarak şeklinde anlamak gerekir. Yani: “Senden önce, başka şekilde hiçbir Resul göndermedik ve hiç bir Nebîye haber vermedik.”
Ancak şu şekilde ki o bir şey temenni edip arzuladığı zaman, temennînin asıl anlamı, gönlün arzu ettiği şeyi kişinin kendi içinde, hayalinde şekillendirip canlandırmasıdır. Zihinde canlandırılmış olan bu tabloya “ümmiyye” veya “münye” denilir ki, Fransızca “ideal” diye tabir edilir.
Son zamanlarda bu kelime felsefede hayli önem kazanmış ve “idealizm” adı ile bir felsefe ekolünün oluşmasına kaynak görevini yapmış ve sanki uydurma olduğunun belli olması için dilimize terceme edilirken “mefkûre” kelimesi uydurulmuş ve her tarafa yayılmış. Şu halde temenni bir ümmiyye beslemek, bir mefkûre kurmak demek olur. İdealistler bütün gerçeklerin aslının “benlik” de olduğunu varsaydıkları için, nefsin istek ve arzusunu her gerçeğin temel taşı gibi görmek isterler.
Bu yüzden hayatta başarılı olmuş büyük adamları hep idealci (idealist) kabul ederler. Bununla ulûhiyyet ve nübüvvet meselesini de çözdüklerine inanarak peygamberi bir ideal kurmuş, bir müddet programını yapmakla uğraşmış, sonra da peygamberlik davasıyla ortaya atılmış bir idealist gibi göstermek isterler. Fakat Kur’ân özellikle bu âyetle anlatıyor ki, peygamberlik bir arzu bir temenni işi değildir.
“O hevadan (kendi nefsinden) söylemiyor; Kur’ân sadece bir vahiydir, ancak vahyolunur.” (Necm, 53/3-4)
âyetiyle anlatılan peygambere temenni yakışmaz, çünkü vahiy tamamen hakkın emridir. Ümniyye’ye ise şeytan karışır. Başkaları şöyle dursun peygamber bile, insanlık gereği temennide bulunduğu vakit şeytan onun arzusuna şüpheler karıştırır. Ümniyye (temenni) ise, heves ve hayal ile isabetsizlikten kurtulamaz.
Bunlar şeytanın karıştırdığı şüpheleri kalplerinde hastalık bulunanlarla kalpleri kaskatı kesilmiş bulunanlara bir mihnet ve bir azab vesilesi yapmak içindir. Çünkü bunlar hep kuruntulara kapılır ve temenniler peşinde dolaşırlar. “Gerçekten o zalimler haktan uzak, derin bir ayrılık içindedir.” Araları o kadar açıktır ki, birleşip uzlaşmayı kabul etmez. Her biri başka bir kuruntu ile haktan uzaklaşmış şiddetli bir düşmanlık ve tam bir ayrılık içindedirler.
(bk. Elmalılı M. Hamdi YAZIR, Kur’an-ı Kerim Tefsiri, İlgili âyet.)
EtiketlerHac suresi 52 ve 53. ayetlere göre peygamberler vesveseye mi düşüyor? Açıklar mısınız?Hac suresi 52 ve 53. ayetlere göre peygamberler vesveseye mi düşüyor? Açıklar mısınız? sorucevapHac suresi 52 ve 53. ayetlere göre peygamberler vesveseye mi düşüyor? Açıklar mısınız? sözlerköşkü
İsra suresi 73. ve 75. ayetler arasında, ...
Enam suresine göre Allah, bir kısım insanların ...
Kuran “akletmez misiniz” “düşünmez misiniz” diye aklıma hitap ediyorken, Kuran’ı herkesin aklı ile anlaması gerekmez mi ?