“Meta Oyun” Kavramı
İdeal takım oluşumu nedir? Onca şampiyon arasından hangilerini seçeceğiz? Seçtiğimiz şampiyonları haritada ne şekilde görevlendireceğiz? ...
İdeal takım oluşumu nedir? Onca şampiyon arasından hangilerini seçeceğiz? Seçtiğimiz şampiyonları haritada ne şekilde görevlendireceğiz? Bu tarz sorular sizin olduğu kadar diğer oyuncuların da aklını kurcalıyor. Hatta o kadar çok kurcalıyor ki zamanla “metagame” ya da kısaca “meta”denilen bir kavram ortaya çıkıyor.
“Meta” kelime anlamıyla “üst” “öte” ya da “hakkında” demek. Örneğin taş-kağıt-makas oyununun kuralları basittir; taş makası, makas kağıdı, kağıtsa taşı yener. Bu oyunu oynarken rastgele bir işaret yapmaktansa rakibinizin hangi işareti yapacağını tahmin etmeye çalışırsanız kazanma şansınız artar. Ya da diyelim ki FIFA veya PES oynuyorsunuz. Maç esnasında futbol kurallarına göre pas atıp şut çekmenin yanında, arkadaşınızın oyun alışkanlarını değerlendirip, ona göre bir strateji uyguladığınızda, oyun ve oyuncular hakkında düşünmektesinizdir.
Başkalarının nasıl oynadığı hakkında kafa yormak ve kendi oyun tarzınızı bu doğrultuda değiştirmek mategame’in özünü oluşturur. Metagame oyun hakkında oynanan oyundur. Oyun dışında, oyuna dair verdiğiniz kararlardır. Oyun tasarımcılarının yaptığı planların ötesinde, oyuncuların kendi başlarına akıl yürütme veya deneme yanılma yöntemiyle keşfettikleri taktiklerin ve belirledikleri sözde kuralların bir bütünüdür.
Kitabına Göre Oynamak
League of Legends’ın ilk zamanlarında şimdiki gibi belirgin roller yoktu. Zamanla hem oyuncuların yaptığı keşifler, hem de yapımcıların desteğiyle oturdu her şey. Oturdu dediysek, metayı sabit bir şey sanmayın. Oyuna gelen güncellemelerle birlikte meta da değişir. Önceden uygun olmayan oyun tarzları birden uygun hale gelir. Diğer yandan, belirli bir anda geçerli birden fazla meta da olabilir. Örneğin oyunun Avrupa sunucularındaki meta ile Uzakdoğu sunucularındaki arasında farklar vardır; farklı bölgelerde farklı oyun tarzları gelişmiştir.
Oyunu kitabına göre oynamaktan kastımız şu: Meta bugüne kadarki tüm oyunların kollektif çalışmasının ürünü olarak oyunu kazanmanızı sağlayacak en uygun yollar ve bu yolda belirlenen hedeflerdir. Çok kez sınanmıştır, işe yaradığı aşikardır. Dolayısıyla metaya uygun oynadığınızda kazanma şansınız artar. Özellikle dereceli karşılaşmalarda başarılı olmak, sıralamada yükselmek istiyorsanız metayı takip etmek iyi bir fikirdir.
Oyunu kitabına göre oynamak şart mıdır? Değildir. Zaten, dediğimiz gibi, kitapta yazılanlar mutlak değildir. Kimi zaman bazı oyuncular kendi tarzını geliştirir, bu tarz zamanla başkaları tarafından da benimsenir, yeterince popüler olduğunda kitabın bir parçası haline gelir. Sıradan oyuncularsa neyi neden yaptığının farkında değildir; başkaları öyle yaptığı için o da öyle yapar. Tüm bunları yazmamızın bir nedeni bu: Sıradan bir oyuncu olarak kalmak istemiyorsanız bunları öğrenmelisiniz.
Buradan çıakrılabilecek derslerden biri de şu: An itibariyle geçerli olan metanın dışında bir şeyler deneyen oyuncuları dışladığınızda, şikayet etmekle tehdit ettiğinizde aslında kendi oyun bilginizin yetersizliğini açığa vurmuş oluyorsunuz. Troller var mı var, ama kurunun yanında yaşta yanıyor. Herkesin metaya uygun oynayamasını beklemeyin. Siz de arada sırada değişik bir şeyler deneyin; deyim yerindeyse kendi kitabınızı kendiniz yazın.
Sihirdar vadisi haritasında bugün geçerli olan metaya göre üst koridora bir dövüşçü/tank, ormana bir ormancı, orta koridora büyücü/suikastçı, alt koridora ise bir nişancı ve destek şampiyonu gider. Bu dizilimin başlıca amaçları savunması zayıf şampiyonları mümkün olduğunca güvende tutmak ve her şampiyona azami miktarda altın ve seviye kazancı sağlamaktır. Geri kalan stratejiler bunun üstüne kurulur.
Oyundaki herbir karşılaşmayı kabaca iki aşamada inceleyebiliriz: Koridor aşaması ve takım savaşları aşaması.
Hangi koridorda oynuyor olutsanız olun, koridor aşamasında öncelikli hedefiniz mümkün olduğunca çabuk seviye atlamak ve çok sayıda minyona son vuruşu yapmaktır.(destek şampiyonlarıhariç) Bu srada bir fırsat yakalayıp rakibinizi de öldürürseniz ne ala.
Koridor itmek, dondurmak ve geri çekmek mutlaka bilmeniz gereken kavramlardır. Bu kavramlar dost ve düşman minyonların koridorda karşılaştığı noktayı ifade eder ve hepsinin kendine göre avantajları vardır.
Koridorda kendi kulenize doğru çekilirseniz güvende oynarsınız ve düşman baskınlarından büyük oranda korunursunuz(unutmamak gerekir ki belirli bir seviyeden sonra iki ya da üç şampiyon kulenin altında da size dalabilir). Geri çekilmenin bir diğer faydası ise koridoru baskına hazırlamaktır. Rakip şampiyon veya şampiyonlar minyonlara son vuruş yapabilmek için iyice açılacaktır. Ormancınız fark ettirmeden baskına gelirse, rakip şampiyonu kulesine dönene kadar öldürebilirsiniz.
Koridoru itmeninse başka avantajları vardır. Kulenin altında minyonlara son vuruş yapmak genellikle daha zordur, dolayısıyla minyon kaçıran rakip daha az altın kazanır ve eşya gelişimi gecikir. Siz de bu sırada düşman kulesine hasar verebilirsiniz. Ayrıca eşya almak veya canınızı doldurmak için başlangıç platformuna dönecekseniz önce koridoru biraz itersiniz ki siz dönene kadar düşman, kulenize hasar veremesin.
Kuleler teker teker düştükçe oyuncular koridorlarını terk edip birlikte hareket etmeye başlar. Bu aşamadan itibaren özellikle Ejderha, Baron ve kule önlerinde beşe beş takım savaşlarıpatlak verir. Koridor aşamasında geri kalan takım bu aşamada kendini toparlayıp üstünlüğü ele geçirebilir.
“Meta Oyun” Kavramı: Orta Koridor Taşıyıcı
Bir üstten diğerine dümdüz uzanan orta koridorun başlıca özelliği, haritanın tam ortasında yer aldığı için her türlü hedefe yakın olmasıdır. Bu koridorda oynayan şampiyonun harita hakimiyetinin en üst düzeyde olması gerekir.
Orta koridorda genellikle yetenek gücüne dayalı yüksek hasar veren şampiyonlar oynar. Cassiopeia, Karthus, Lux, Orianna, Twisted Fate, Xerath, Katarina, Kha’Zix, LeBlanc, Zed gibi suikastçılar da bu koridorun müdavimleridir. Bu şampiyonlar genellikle 21/9/0 veya 21/0/9 kabiliyet sayfası, Tutuştur ve Sıçra sihirdar büyüleri ile oyuna başlar. Başlangıçta Doran’ın Yüzüğü ve Can İksiri satın almak iyi bir fikirdir. Öncelik sırası değişse de Rabadon’un Şapkası, Zhonya’nın Kum Saati ve Hiçlik Değneği bu konumda oynayan yetenek gücü taşıyıcılarının en gözde eşyalarıdır.
Orta koridorun boyu diğerlerinden kısa olsa da her iki tarafı da açıktır ve konum itibariyle ormancıların yolu üstündedir. Yetmiyormuş gibi, bu koridorda oynayan taşıyıcıların savunma gücü zayıftır, bu da onları öncelikli hedef haline getirir. Bu koridorda oynarken nehrin her iki tarafındaki çalılıklara totem dikmeyi ihmal etmeyin.Şampiyonunuzun kaçış yeteneği yoksa kulenizden fazla uzaklaşmayın, zira çok açılırsanız Sıçra büyüsü yeterli olmayabilir. Düşman ormancı örneğin alt koridorun çevresinde gözünüze çarptıysa nehrin üst tarafına yanaşıp o tarafta oynayın. Baskına uğrarsanız eğer yakınlardaysa ormancınıza, değilse kulenize doğru kaçın.
Orta koridor oynarken öncelikli amacınız en kısa sürede 6. seviyeye ulaşmak olmalı,zira yetenek gücüne dayalı şampiyonlar için seviye üstünlüğü çok önemli. Minyonlar söz konusu olduğundaysa hedefiniz ilk 20 dakikada 150 minyona ulaşmak olsun. Oyun ilerledikçe yakınızdaki Keskingagalar kampına da gidebilirsiniz.
Mana sahibi bir şampiyonla oynuyorsanız, oyunun başında mananızı idareli kullanmaya özen gösterin. Ormancı genellikle ilk mavi güçlendirmeyi kendine alır, sonrakileri size verir. Haritada işaret verdiğinde yanına gidin, son vuruşu yapıp maviyi alın ve koridora geri dönün.
Baskın yapmak en başta ormancının görevi olsa da, orta koridor oyuncusunun sırtındaki bir diğer yük de etrafa yardıma gitmektir. Burada oynuyorsanız sadece kendi koridorunuzla ilgilenmek yetmez, gözünüzü her daim açık tutmalısınız. Haritanın ortasında olduğunuz için her yere ulaşımınız kolay. Gerektiğinde diğer koridorlara ya da Ejderha’ya yardım ederseniz fazladan altın kazanır ve rakip takım karşısında üstünlük elde edersiniz. Kassadin ve LeBlanc gibi bazı şampiyonlar genellikle gezmeye daha elverişlidir, ama diğerleriyle de gezmeniz gerekir.
Burada dikkat etmeniz gereken iki nokta var. İlk olarak, baskına gitmeden önce koridoru mümkünse itin. Aksi takdirde kulenizi kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya kalırsınız. Haritanın merkezinde bu kule stratejik açıdan diğerlerinden daha önemlidir. İkincisi, koridordaki rakibiniz ortadan kaybolduğunda mutlaka takım arkadaşlarınıza işaret edin. Siz her nasıl ki etrafa koşuyorsanız, rakibinizin de diğer koridorlara yardıma gitme ihtimali her zaman vardır.
Orta koridorda karşınıza çıkan rakip ya da güvenli oynamayı seçip minyon kesmeye odaklanacak, ya da sizin en küçük hatanızda üzerinize çullanmak için hazır bekleyecektir. Rakip şampiyonun özelliklerini, gücünü bilmeniz önemli. Durumu iyi değerlendirip ona göre bir taktik belirleyin. Eğer çok zorlanıyorsanız ilk eşya tercihiniz zırh(örn. Maceracının Pazubendi) ya da büyü direnci(örn. Ahenk Kadehi) veren cinsten olsun.
Karşı tarafı mümkün olduğunca rahatsız edin. Minyon kesmesine engel olun, canını yavaş yavaş azaltın. Öldüremeseniz bile canını doldurmak için geri dönmeye zorlayabilirsiniz ki bu da ondan daha hızlı seviye atlayacağınız anlamına gelir.
Oyunun ilerleyen aşamalarında nasıl davranacağınız tamamen oynadığınız şmapiyona bağlı. Eğer bir suikastçı oynuyorsanız takımından ayrı düşen düşman şampiyonları avlamaya çalışın. Aksi takdirde genellikle mesafeyi koruyun, saldırmak için doğru zamanı kollayın. Ve tabii ki yeteneklerinizi tank üzerinde harcamayın, öncelikli hedefiniz taşıyıcılar olsun.
“Meta Oyun” Kavramı: Alt Koridor Nişancı
Alt koridorda saldırı gücüne dayalı yüksek hasar veren menzilli bir şampiyon ve yanında bir destek şampiyonu beraber oynar. İki şampiyonun yan yana oynadığı tek koridor alt koridordur.
Profosyonel karşılaşmalarda bazen bu ikilinin oyuna üst koridorda başladığı, daha sonra aşağıya geçtiği görülür. Bu tarz ileri düzey stratejilere normal/dereceli maçlarda çok nadir rastlandığı için sizin de üzerinde çok fazla kafa yormanıza gerek yok.
Ashe, Caitlyn, Ezreal, Graves, Jinx, Lucian, Sivir, Tristana, Twitch, Vayne gibi nişancılar en çok tercih edilen saldırı gücü taşıyıcılarındandır. Bu şampiyonlar genelde 21/9/0 kabiliyet sayfası, Şifa ve Sıçra sihirdar büyüleri ile oyuna başlar. Savaş Çizmesi, Kanasusamış, ve Son Fısıltı onlar için neredeyse olmazsa olmaz eşyalardır. Ebedi Kılıç, Mahvolmuş Kralın Kılıcı, Statik Hançer ve Üçlü Kuvvet de yine en çok tercih edilenlerdendir.
Nişancıların temel özelliği otomatik saldırı ile uzaktan düzenli ve yüksek hasar vermeliridir. Böyle bir şampiyonla oynarken oyunun ilerleyen dakikalarında takımızın bir numaralı hasar kaynağı haline gelirsiniz ve “taşıyıcı” deyiminin hakkını vererek bütün takımı sırtlayıp zafere taşırsınız.
Saldırı gücü taşıyıcıları, yetenek gücü taşıyıcılarının aksine güçlenmek için seviyeden çok eşyaya bağımlıdır. Bu nedenle sizin öncelikli amacınız durmaksızın minyon kesmek, son vuruşları kaçırmamak olmalı. Bu pozisyonda oynayacaksanız ilk ustalaşmanız gereken şey budur; ihtiyaç duyuyorsanız normal ve dereceli maçlara girmeden önce alıştırma yapın. Koridorda serbestken, baskı altındayken veya kulenizin altındayken fark etmez, her koşulda son vuruşları düzgün yapabilmelisiniz.
Koridordaki ikinci önceliğiniz mümkün olduğunca az hasar alıp bir yandan da karşı tarafı rahatsız etmek. Sizin menziliniz karşı takımın nişancısının menzilinden uzunsa bunu avantaj olarak kullanabilirsiniz. Canını azalttığınız düşmanlar daha güvenli oynamak zorunda kalacak ya da doğrudan üsse dönecektir. Her iki durumda da seviye ve altın avantajını ele geçirmiş olacaksınız.
Koridor aşamasında hemen her an yanınızıdaki destek şampiyonunun koruması altında olacaksınız. bu şampiyon nehir yolunu sürekli totemleyip kontrol edecek ve herhangi bir saldırı anında fazla hasar almanıza engel olacak. Yine de tedbiri elden bırakmamak önemlidir. Uygun olduğunuzda ziynet eşyanızı kullanınız. Desteğiniz ile aranızdaki uyum ne kada iyiyse koridorda o kadar başarılı olursunuz. Birlikte hareket etmeye çalışın. Örneğin, o bir düşmanı yakalayıp sersemlettiğinde siz geride kalır, hasar veremezseniz sonuçta zararlı çıkarsınız. Desteğiniz geri döndüğünde mümkünse siz de dönün ya da çok dikkatli oynayın.
Üst ve alt koridorlar uzunluk bakımından birbiriyle eşit olsa da, Ejderha’ya yakınlığı alt koridoru eşsiz kılar. Ejderha’yı fırsat bulduğunuzda kısa sürede öldürmek için hasar gücü yüksek en az bir şampiyona ihtiyacınız vardır ve tercihen üç-dört şampiyonla birlikte saldırılır. Bu da alt koridordaki iki şampiyonun bulunmasını gerekli kılar. Alt koridorda oynayan bir nişancı olarak şartlar uygun olduğunda ormancıyla birlikte Ejderha’ya koşmalı ve öldürmelisiniz.
Haritadaki bir diğer büyük hedef ise Baron’dur, fakat konum itibariyle size ters kalır. Sıkça yapılan bir hata, takım savaşları aşamasında her iki takım da her an Baron’u ele geçirebilecekken alt koridora gidip minyon ödlürmektir. Sizin orada olduğunuzu gören rakip takım Baron’u başlatır, siz gelene kadar da keser. Takım arkadaşlarınız engel olamaz, çünkü 4’e 5 savaşmak durumunda kalacaklardır. Karşı takımın böyle fırsat kolladığı zamanlarda takımınızdan fazla uzaklaşmamaya çalışın.
Takım savaşlarında öncelikli hedef hep siz olacaksınız. Rakip takımdaki tank da, suikastçı da, ormancı da hep sizin üzerinize çullanacak; sizi öldürmeye ya da en azından devre dışı bırakmaya çalışacak. Mesafeyi korumaya özen gösterin ve mümkün olduğunca fazla hasar vermeye çalışın. *Oyunun ortalarından itibaren kırmızı güçlendirmeyi nişancı şampiyon almalı.
*Oyundaki en uzun menzile sahip nişancılardan biri olan Caitlyn, alt koridorda uzak mesafeden yüksek hasar verebilir.
“Meta Oyun” Kavramı: Alt Koridor Destek
Alt koridorda yanındaki nişancıya destek veren Janna, Nami, Sona, Taric ve Thresh gibi şampiyonlardır. Alistar, Leona, Blitzcrank gibi tankların yanı sıra, 2014 sezonu sonrasında gelen değişikliklerle birlikte Karma ve Zyra gibi büyücü sınıfına dahil bazı şampiyonlar da bu rolde sıkça görülür. Bu şampiyonlar genelde 0/9/21 veya 0/21/9 kabiliyet sayfası, Bitkinlik ve Sıçra sihirdar büyüleri ile oyuna başlar. Yakut Keşiftaşı, Buz Kraliçesinin Hakkı, Dağın Sureti gibi eşyaları tercih ederler.
NASIL DESTEK OLUNUR?
Destek rolünün başlıca görevi takımınızdaki tüm şampiyonların güvenliğini sağlamaktır. Bu rolü üstlenen şampiyonların da bu doğrultuda iyileştirme, kalkan sağlama, hızlandırma, mana verme gibi özel yetenekleri bulunur. Ayrıca bazı şampiyonlar rakibi yavaşlatabilir ya da sersemletebilir.
Bir önceki yazıda aktardığımız üzere saldırı gücü taşıyıcılarının eşya gelişimini hızla tamamlaması için çokça altın kazanması gerekiyor. Nişancının yanında destek rolünü üstlenen şampiyon da bunu garanti altına almak için elinden geleni yapmakla yükümlü.
Destek şampiyonları özel durumlar haricinde minyonlara saldırmaz, kendi gelirini altın kazandıran eşya, kabiliyet ve rünlerden sağlar. Böylelikle koridordan kazanılan tüm altın nişancıya gider. Herhangi bir savaş anında mümkünse katliamı nişancısına veya bir diğer dost şampiyona bırakması beklenir, zira böylesi takımın gelişimi için daha uygundur. Oyun sonunda destek rolünde ne kadar başarılı olduğunuzun göstergesi yaptığınız asist sayısıdır.
Koridor aşamasında, oynadığınız şampiyonun yeteneklerine göre aktig bir tavır sergilemeniz gerekebilir. ÖRneğin Blitzcrank, Leona ve Thresh gibi şampiyonların düşmanı yakaladığı takdirde büyük tehdit oluşturan yetenekleri vardır. Koridorun kenarındaki çalıların kontrolünü ele geçirir ve rakip takımın gözünü korkutursanız onları geri çekilmeye zorlayabilirsiniz. Bu sırada olur da bir baskına yakalanırsanız ve ölümünüz kesinleşirse son ana kadar rakibi kendi üstünüze çekip nişancınızı hayatta tutmak için çabalayın.
Oyun ilerledikçe koridorunuzdan ayrılıp bütün haritayı boydan boya gezmeniz gerekecek. Herkes toplandığında takımınızın yanından ayrılmayın. Uygun olduğunuzda stratejik noktalara totem dikin, diğer zamanlarda da yine nişancınızın yanına dönün ve onu koruyun.
Oyun haritasında üssünüzün dışında yalnızca dost kulelerin, minyonların ve şampiyonların etrafını görebilirsiniz. Haritanın diğer bölgeleri savaş sisi altında, yani karanlıktadır. Karanlık bölgelerden geçen düşmanları farketmenin yoluysa haritayı totemlerle donatmaktır.
Totemler diktiğiniz yerin etrafını belirli bir süre görmenizi sağlayan tek kullanımlık eşyalardır. Koridor aşamasında özelliklenehirden gelen yola mutlaka bir totem dikmelisiniz, aksi takdirde düşman ormancı baskına geldiğinde haberiniz olmaz. Oyunun ilerleyen dakikalarında da haritanın dört bir yanına totem dikmek yine sizin görevinizdir. 2014 Sezonu’yla gelen büyük güncelleme ile hayatımıza giren ziynet eşyaları sayesinde artık her oyuncu bu konuda size rahatça katkıda bulunabilir. Ama siz yine de totemlerinizi, Keşiftaşı’nızı alın ve kullanın.
Oyunun ilerleyen dakikalarında görüş savaşı adeta bir oyun içinde oyun halini alır. Bir yandankendi totemlerinizi dikerken diğer bir yandan da Görüş Totemi ya da Arayıcı Mercek aracılığıyla düşman totemlerini temizlemeyi ihmal etmeyin. Kaynak: League of Legends Dergisi Sayı 04
Porocuk: “Meta Oyun” Kavramı