Gümüşhane Üniversitesi öğretim üyesi Selami Şimşek Mehmed Âkif’in tasavvufla ilişkilerini kitap hacminde bir çalışma ile gündeme getiriyor. Mehmed Âkif’in şiirlerinde tasavvufa sıcak bakmadığı bilinir. “Verdiler Türk’e tasavvuf denilen şırayı “ mısraı herkesin dilindedir. Onun 20. Yüzyılda İslâm dünyasına akılcılık telkin eden, pozitif ilimlere, fen bilimlerine yönelmeyi tavsiye eden bir fikir adamı olduğu da malumdur.
Peki Mehmed Âkif’in sevdiği, atıfta bulunduğu Şirazlı Sadi, Mevlana, Attar gibi ünlü mutasavvıf şairleri nereye yerleştireceğiz?. Diğer yandan döneminin mutasavvıfları ile iyi ilişkileri biliniyor, ayrıca babası Tahir Efendi Nakşibendi tarikatına intisaplı. Muhtemelen evde bunun tesirler hissediliyor.
Şimşek, kitabın arka kapak yazısında eser hakkında şunları yazıyor:
Üniversite yıllarında hayâl edilen ancak bir türlü yazmaya fırsat bulunamayan, on yıla yakın bir zamandır ise hazırlanan bu çalışma, Mesnevîhân Es‘ad Dede’den Mesnevî ve Gülistân, Şeyhülislâm Mûsâ Kâzım Efendi’den Varidât okuyan, Sühreverdî şeyhi Sa‘dî-i Şirâzî’ye, Nakşî şeyhi Atâ Efendi’ye, Melâmî-Hamzavî şeyhi Osman Kemâlî Efendi’ye “şeyhim” ve Şâh-ı Nakşbend Hazretlerine “Efendimiz” diyen, Hatifi İstehânî’nin tasavvufî tevhidi, Yûnus’un bestelenmiş nutukları, Osmân Şems Efendi’nin “döne döne” redifli tesdisi ve Neyzen Tevfik’in ney üfleyişi ile vecde gelip kendinden geçen, Muhammed İkbâl’in mânâ bağındaki üzümlerini “seve seve, hatta sarhoş ola ola yiyen” Akif ’in pek bilinmeyen bu mistiklik yönünü ortaya koymak amacıyla hazırlanmıştır.
Çalışmanın “Giriş” kısmında Akif ’in tasavvufla irtibatına, tasavvufa bakış açısına, kendisinin, dostlarının ve onun bu yönlerine temas etmiş yazarların görüşlerine; “İlk Bölüm”ünde Akif ’in sevdiği, hayranı olduğu ve etkisinde kaldığı yahut eserlerinde değindiği sûfî, şâir ve ediplere; “İkinci Bölüm”ünde Akif ’in tekkelere, bazı tarikatlara ve vahdet-i vücûd düşüncesine bakışı ve bağlantısına; “Üçüncü Bölüm”ünde ise Akif ’le tanışıp dost olmuş, görme imkânı bulabilmiş yahut göremeyip seciyesinden ve eserlerinden etkilenmiş tasavvuf ehli şahsiyetler ile tasavvufla bir şekilde irtibatı bulunanların onunla ilgili hatıralarına ve görüşlerine yer verilmiştir.