• Gelibolu Cephesi'nde yapılan savaslarda Osmanlı kuvvetlerince elde edilen esirlerden bir Müttefik askerin, yanında yaralı olarak yatmakta olan bir Türk askerini canice bıçakla yaralamak isterken yak..
Gelibolu Cephesi'nde yapılan savaslarda Osmanlı kuvvetlerince elde edilen esirlerden bir Müttefik askerin, yanında yaralı olarak yatmakta olan bir Türk askerini canice bıçakla yaralamak isterken yakalandığı / Gelibolu Cephesi'nde vukû‘ bulan muharebât-ı ahîreye dair Karargâh-ı Umumî tarafından nesredilen tebliğ-i resmîlerde beyân edilmis olduğu vechile müsâdemât-ı mezkûrede düsmanlarımızdan ma‘a-zâbitân bir hayli Fransız ve İngiliz askeri esir edilmis idi
Bunlar meyânında yaralı olarak kayd-ı esarete düsenlerden bir İngiliz neferi resmi bâlâya derc edilen çakıyı, yanında mecrûh yatmakda olan bir askerimize karsı isti‘mâl ederken yakalanmısdır. Hem batırmak hem de gayet keskin olduğu için yarıp desmek gibi her iki husus için ayrı ayrı ve batırıldıkdan sonra sağa ve sola çevrildikde her iki hususu aynı zamanda îfâ edecek sûretde imâl edilmis olan bu sustalı çakının sehirler dahilinde veya dağ ve bayırlarda icrâ-yı fezâhat ve sekâvet eden hazele makûlesi kesân tarafından isti‘mâli pek sâyi‘ olduğu malum bir keyfiyet ise de haydudlara lâyık olan böyle bir âlet-i kâtı‘anın bir millet-i mütemeddine hâlinde yasayan bir kavmin asâkir-i muntazaması yedinde âlet-i harb olarak kullanıldığını ilk defa İngiliz hey’et-i seferiyesinde görüyoruz. Düsmanı hareketden âtıl bırakmaya hâdim her vâsıtanın sustalı çakı seklinde dahi olsa âlet-i harb olarak isti‘mâlinde ne beis görülebileceği gibi bir sual ile hayret ve nefretimize mukabele mümkün olabileceğini kabul etsek dahi bir çakının mecrûhen yere düsmüs bir düsman neferi üzerinde isti‘mâline sâik olan gılzat-ı tab‘ ve hiss-i vahseti hiçbir mülâhaza, hiçbir lüzum ve ihtiyac-ı harb ma‘zûr gösteremez.
Bu fi‘l-i menfûrun İngilizler gibi sıfat-ı hakikiye-i medeniyeti baska hiçbir kavme lâyık görememek derecesinde taassub ve enâniyet gösteren bir millet efrâdından sudûru insanı insaniyetden nevmîd edecek hâlât-ı müstekrehedendir.
Osmanlıların üserâyı yamyamlar gibi ekl etdiklerini İngiliz neferâtına telkin ederek kumandaları altındaki kıta‘âtı hâl-i esarete karsı müteyakkız ve mütevakkî bulundurmaya çalısan İngiliz zâbitânının eser-i tavsiyesi olduğuna sübhe olmayan fi‘l-i mezbûru Osmanlı neferâtının hâlât-ı mümâsilede düsmanlarına karsı gösterdikleri muamele-i merdâne ile mukayese edecek olursak bizlere teveccüh eden bî-pâyân esbâb-ı mübâhât ve tefâhüre mukabil düsmanlarımızın bî-taraf erbâb-ı tedkik ve insaf nazarındaki mevki‘-i hakikîlerinin bir hakikî mezelletden baska bir sey olamayacağı tezâhür eder. Hastahânelerimizin
birinde mecrûhen esir bulunan birkaç İngiliz neferini cümle hastagânı bilâ-tefrîk-i cins ve mezheb aynı hiss-i insaniyet ve sefkat ile tedavi eden hanımlarımıza yatağından parmağıyla göstererek: "Bu sıbyânlara silah çekmek mekrûhdur." diyen arslan yürekli merd Türk'ün şu sözü kadar büyük bir alâmet-i temeddün ve ulüvv-i cenâb olamaz.
15 Ağustos sene 1331 / 28 Ağustos 1915
BOA, HR. MA, 1141/9, 10