Sayİ : 27388
GIDA VE YEM AMAÇLI GENETİK YAPISI DEĞİŞTİRİLMİŞ ORGANİZMALAR
VE ÜRÜNLERİNİN İTHALATI, İŞLENMESİ, İHRACATI, KONTROL VE
DENETİMİNE DAİR YÖNETMELİK
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanİmlar
MADDE 1 – (1) Bu YönetmeliĞin amacİ, insan yaŞamİ ve saĞlİĞİ, hayvan saĞlİĞİ ve refahİ, tüketici çİkarlarİ ve çevrenin en üst düzeyde korunmasİ için genetiĞi deĞiŞtirilmiŞ organizma ve ürünleri ile genetiĞi deĞiŞtirilmiŞ organizma ve ürünlerini içeren gİda ve yem maddeleri hakkİnda karar verme, iŞleme, ithalat, ihracat, izleme, tescil, etiketleme, kontrol ve denetim ile ilgili usul ve esaslarİ belirlemektir.
a) Tohumluklar dİŞİndaki genetiĞi deĞiŞtirilmiŞ organizma ve ürünleri ile genetiĞi deĞiŞtirilmiŞ organizma ve ürünlerini içeren gİda ve yem maddeleri hakkİnda karar verme, iŞleme, ithalat, ihracat, izleme, tescil, etiketleme, kontrol ve denetim ile ilgili usul ve esaslarİ kapsar.
b) SaĞlİk BakanlİĞİnca ruhsat veya izin verilen ürünleri kapsamaz.
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayİlİ Tarİm Kanununun 10 uncu maddesi, 7/8/1991 tarihli ve 441 sayİlİ Tarİm ve KöyiŞleri BakanlİĞİnİn KuruluŞ ve Görevleri Hakkİnda Kanun Hükmünde Kararname, 27/5/2004 tarihli ve 5179 sayİlİ Gİdalarİn Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin DeĞiŞtirilerek Kabulü Hakkİnda Kanun, 29/5/1973 tarihli ve 1734 sayİlİ Yem Kanunu ile 29/6/2001 tarihli ve 4703 sayİlİ Ürünlere İliŞkin Teknik Mevzuatİn Hazİrlanmasİna Dair Kanuna dayanİlarak hazİrlanmİŞtİr.
a) Ayİrİcİ kimlik: Aktarİlan her bir gen için bir kod ve her bir GDO için ise, taŞİdİĞİ genin kodunu da içeren nümerik ve alfa nümerik kodlama sistemini,
b) Bakanlİk: Tarİm ve KöyiŞleri BakanlİĞİnİ,
c) GDO: Genetik yapİsİ deĞiŞtirilmiŞ organizmayİ,
ç) Genetik yapİsİ deĞiŞtirilmiŞ organizma: Modern biyoteknoloji kullanİlarak genetik materyali deĞiŞtirilmiŞ olan, insan haricindeki organizmayİ,
d) GDO ve ürünleri: GDO, GDO içeren, GDO lardan oluŞan, GDO içerdiĞi hâlde GDO lardan oluŞmayan ve/veya kİsmen veya tamamen GDO lardan elde edilen ürünleri,
e) GDO lu gİda: GDO, GDO içeren veya GDO dan üretilen bileŞen içeren veya GDO dan üretilen gİda maddelerini,
f) GDO lu ürün: GDO, GDO içeren veya GDO dan üretilen bileŞen içeren veya GDO dan üretilen ürünleri,
g) GDO lu yem: GDO, GDO içeren veya GDO dan üretilen bileŞen içeren veya GDO dan üretilen yem maddelerini,
Ğ) GDO suz eŞdeĞer ürün: Genetik deĞiŞtirme teknolojisi uygulanmayan eŞdeĞer gİda veya yemi,
h) Gen sahibi: GDO ve ürünlerinde deĞiŞtirilmiŞ olan gen ya da genlerin patent hakkİnİ elinde tutanİ,
İ) İzleme: Bir GDO ve ürününün, biyolojik çeŞitlilik, bitki, hayvan ve insan saĞlİĞİ üzerindeki etkilerini belirlemek üzere bir program dâhilinde yürütülen gözlem, analiz ve kontrolleri,
i) İzlenebilirlik: GDO ve ürünlerinin, üretim ve daĞİtİm zinciri boyunca her aŞamada geriye dönük takibini, belirlenmesini ve tanİmlanmasİnİ,
j) KKGM: Koruma ve Kontrol Genel MüdürlüĞünü,
k) Komite: Bu Yönetmelikle kuruluŞu öngörülen baĞİmsİz, bilimsel, teknik risk deĞerlendirme komitesini,
l) Risk deĞerlendirme: GDO ve ürünlerinin, genetik deĞiŞiklikten dolayİ, insan, hayvan ve bitki saĞlİĞİ, biyolojik çeŞitlilik ve çevre üzerinde, doĞrudan veya dolaylİ, derhal veya gecikmeli sebep olabileceĞi risklerin ve risk kaynaĞİnİn olumsuz etkiye sebep olma potansiyelinin test, analiz, deneme gibi bilimsel yöntemlerle belirlenmesi ve deĞerlendirilmesi sürecini,
m) Risk yönetimi: Risk deĞerlendirme sonucunda öngörülen ve/veya tahmin edilen olumsuz etkilerin gerçekleŞmesini önlemek veya gerçekleŞmesi durumunda zararİ en az seviyede ve kontrol altİnda tutarak ortadan kaldİrmak, GDO ve ürününün izin verilen amaç ve kurallar dâhilinde kullanİlmasİnİ ve muamelesini saĞlamak amacİyla alİnan önlemleri,
n) TAGEM: Tarİmsal AraŞtİrmalar Genel MüdürlüĞünü,
o) TÜBİTAK: Türkiye Bilimsel ve Teknolojik AraŞtİrma Kurumunu,
ö) TÜGEM: Tarİmsal Üretim ve GeliŞtirme Genel MüdürlüĞünü,
p) Uzmanlar listesi: GDO ile ilgili çalİŞmalara yön verecek Bakanlİk tarafİndan oluŞturulan uzman listesini
Genel Hükümler ve İzin KoŞullarİ
MADDE 5 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykİrİ olan GDO lu gİda ve yemlerin iŞleme ve tüketim amacİyla ithali, piyasaya sürülmesi, tescili, ihracatİ ve transit geçiŞleri yasaktİr. Gümrük idarelerince bu Yönetmelik kapsamİndaki ürünler için GDO ya iliŞkin ek bir belge aranmaz.
(2) İthal edilen, üretilen veya daĞİtİmİ yapİlan GDO lu gİda veya yemin çevre, insan veya hayvan saĞlİĞİ açİsİndan olumsuzluĞu tespit edildiĞinde, gİda veya yem iŞletmecisi saĞlİĞİ ve çevreyi korumak amacİyla gerekli tedbirleri almak, BakanlİĞİ, diĞer ilgili mercileri ve tüketicileri acilen bilgilendirmek ve söz konusu gİda veya yemi, piyasadan geri çekmek zorundadİr.
(3) GDO lu ürünlerin, bebek mamalarİ ve bebek formülleri, devam mamalarİ ve devam formülleri ile bebek ve küçük çocuk ek besinlerinde kullanİlmasİ yasaktİr.
(4) İnsan ve hayvan tedavisinde kullanİlan antibiyotiklere karŞİ direnç genleri içeren GDO ve ürünlerinin ithalatİ ve piyasaya sunulmasİ yasaktİr.
(5) Bakanlİk, GDO lu gİda ve yemlerin ithalat ve ihracat kapİlarİyla ilgili gerektiĞinde düzenleme yapabilir.
(6) Gİda veya yem, GDO lardan biri ya da birkaçİnİ toplamda en az % 0,9 oranİnda içeriyor ise, GDO lu olarak kabul edilir.
(7) Gİda veya yemin % 0,5 ten fazla izin verilmeyen GDO içermesi halinde ithalatİna, iŞlenmesine, nakline, daĞİtİmİna ve satİŞİna izin verilmez.
(8) GDO suz ürünlerin etiketinde ürünün GDO suz olduĞuna dair ifadeler bulunamaz.
(9) Bu Yönetmelikte yer almayan hususlarda Bakanlİk her türlü düzenlemeyi yapmaya ve tedbiri almaya yetkilidir.
MADDE 6 – (1) Her bir GDO için, bilimsel esaslara göre deĞiŞtirilmiŞ gen ya da genler esas alİnarak bir defaya mahsus olmak üzere Komiteler tarafİndan risk deĞerlendirmesi yapİlİr.
(2) Her bir risk deĞerlendirmesinin sonucuna göre GDO lu gİda veya yemin çevre, insan veya hayvan saĞlİĞİ ile diĞer inceleme konularİnda herhangi bir olumsuzluĞun tespit edilmediĞine dair bir karar belgesi hazİrlanİr. Karar belgesi en az aŞaĞİdaki hususlarİ içerir:
a) İznin geçerlilik süresi,
b) GDO ve ürünlerinin ithalatİ için uygulanacak kural ve iŞlemler,
c) Kullanİm amacİ ve kİsİtlamalar,
ç) Risk yönetimi, piyasa denetimi ve gerektiĞinde aŞamalİ üretim planlamasİ,
d) İzleme ve izlenebilirlik koŞullarİ,
e) Belgeleme ve etiketleme koŞullarİ,
f) Ambalajlama, taŞİma, muhafaza ve nakil kurallarİ,
g) İŞleme ile atİk ve artİk arİtİm ve imha koŞullarİ,
Ğ) Güvenlik ve acil durum tedbirleri,
h) Kullanİm ile ilgili yİllİk raporlama koŞullarİ,
İ) Devir ve/veya kullandİrmaya iliŞkin koŞullarİ,
i) Tedarik ve amaca göre kullanİm ve iŞleme koŞullarİ.
(3) Bakanlİk onaydan önce, GDO ile ilgili Komite kararİnİ kamuoyunun görüŞlerine açabilir.
(4) Komitenin kararİ, Bakanlİk onayİndan sonra yürürlüĞe girer.
(5) Bakanlİk, izin verilen GDO ve diĞer GDO larla ilgili bilgileri Bakanlİk internet sitesinde yayİmlar.
(6) İzin verilen GDO ve ürünlerinin kayİt altİna alİnmasİ ve ürünün her aŞamada takibinin saĞlanmasİ amacİyla, GDO ve ürünlerini ithal edenler, iŞleyenler ve piyasaya sunanlar BakanlİĞa beyanda bulunmak, GDO ve ürünlerini GDO içerdiĞine dair belgeler eŞliĞinde nakletmek, taŞİmak ve etiketleme kurallarİnİ uygulamakla yükümlüdür.
(7) İzin, karar belgesinde belirtilen koŞullarİn ihlali veya olasİ zarar ve risklerle ilgili yeni bilimsel bilgilerin edinilmesi, kullanİm sonucunda olumsuz sonuçlarİn ortaya çİkmasİ durumunda, Bakanlİkça iptal edilir. İzni iptal edilen GDO ve ürünleri toplatİlİr ve imha edilir.
(8) Karar belgesinde belirtilen hususlara uyulmamasİ hâlinde izin iptal edilir. İznin iptal gerekçesine göre idari yaptİrİmlar uygulanİr.
(9) GDO lu ürünler, izin verilen amaçlar dİŞİnda kullanİlamaz.
(10) Gen sahibi, GDO ve ürünleriyle ilgili olarak yeni bir risk ya da risk Şüphesini öĞrendiĞi takdirde durumu derhal BakanlİĞa rapor etmek ve tedbir almakla yükümlüdür.
(11) Gen sahibi, aldİĞİ izne konu olan GDO ve ürünlerinin satİŞİ ve daĞİtİmİ sİrasİnda taŞİma, depolama, iŞleme ve ambalajlama gibi iŞlemlere iliŞkin güvenlik kurallarİ ve tedbirler hakkİnda alİcİlarİ bilgilendirmekle yükümlüdür.
Komite, BaŞvuru ve ÇalİŞma Gruplarİ
MADDE 7 – (1) Bakanlİk tarafİndan GDO ile ilgili bilimsel ve teknik verileri araŞtİracak, yorumlayacak ve görüŞ oluŞturacak, görev süreleri iki yİl olan uzmanlar listesi teŞkil edilir. Uzmanlar listesi, Bakanlİk TAGEM, TÜGEM, KKGM birimlerinden temsilciler ile üniversiteler, TÜBİTAK ve araŞtİrma enstitülerinde görevli konu ile ilgili uzman veya öĞretim üyelerinden oluŞur. Uzmanlar listesinden Bakanlİk tarafİndan belirlenecek on bir üyeden oluŞacak bir komite her bir baŞvuru için ayrİca oluŞturulur.
(2) Komitenin sekretaryasİ TAGEM tarafİndan yürütülür. Komite TAGEM in daveti üzerine toplanİr.
(3) Komite en az dokuz üye ile toplanİr. Komite her baŞvuru için bir baŞkan seçer. Kararlar üye tam sayİsİnİn salt çoĞunluĞu ile alİnİr. Lehte ve aleyhteki kararlarİn gerekçeleri sahipleri tarafİndan yazİlİp imzalanarak, karar ekinde yer almak üzere baŞkana teslim edilir.
(4) Komite, baŞvurularİ toplantİnİn ilk gününden baŞlamak üzere doksan gün içinde karara baĞlamak zorundadİr. Ek bilgi ve belge istendiĞinde bu süre durdurulur. Komite tarafİndan ek bilgi ve belgenin talep edilmesi durumunda ek bilgi ve belgenin en fazla otuz gün içerisinde tamamlanmasİ zorunludur.
(5) Komitenin baŞvuruyu reddetmesi durumunda aynİ ürün için ret tarihinden itibaren bir yİl dolmadan ve yeni bilimsel veri ve bulgular sunulmadan yeniden baŞvuru yapİlamaz.
(6) Komiteye sunulan bilgilerin üçüncü Şahİslarla veya kamuoyuyla paylaŞİlmasİ, baŞvuru sahibinin talebi dikkate alİnarak Komitenin iznine tabidir.
(7) Komite, her türlü iŞ ve iŞlemlerinde BakanlİĞa karŞİ sorumludur.
Komitenin görev ve yetkileri
MADDE 8 – (1) Komitenin görev, yetki ve yükümlülükleri aŞaĞİda belirtilmiŞtir:
a) Yapİlan baŞvurularla ilgili deĞerlendirmeler yapmak, hazİrlanan raporu BakanlİĞa sunmak,
b) Yapİlan bir baŞvuru ile ilgili olarak iŞlem sürecinde Bakanlİk izni olmadan herhangi bir açİklama yapmamak, bilgi ve belge vermemek,
c) İhtiyaç duymasİ hâlinde uzmanlar listesinden danİŞma amacİyla uzmanlardan bir veya birkaçİnİ, en çok iki defa olmak kaydİyla toplantİlara davet etmek.
MADDE 9 – (1) GDO lu ürünün Komite tarafİndan ilk deĞerlendirilmesinin yapİlmasİ amacİyla gen sahibi, aŞaĞİdaki bilgi ve belgelerle BakanlİĞa baŞvuruda bulunmak zorundadİr.
a) GDO nun yapİsİnda deĞiŞikliĞe neden olan gen veya genlerle ilgili bilgi ve belgeler,
b) GDO nun tespitinde kullanİlacak yöntem ve referans materyal ile tespit için yapİlacak iŞ ve iŞlemleri kolaylaŞtİracak her türlü bilgi, belge ve destekleyici doküman,
c) Ayİrİcİ kimlik bilgileri,
ç) GDO ile ilgili risk deĞerlendirmeye esas bilgi ve bilimsel çalİŞma sonuçlarİ,
d) Kullanİm amacİ ve kİsİtlamalarla ilgili talep ve bu talebi destekleyen bilgi ve belgeler,
e) Kullanİm ve üretim koŞullarİnİ açİklayan bilgi ve belgeler,
f) Risk yönetimi, otokontrol ve üretim planlamasİ ile ilgili bilgi ve belgeler,
g) İzleme ve izlenebilirlik koŞullarİnİn nasİl olacaĞİnİ açİklayİcİ bilgi ve belgeler,
Ğ) İŞleme sonucu atİk ve artİklarİn arİtİm ve imha koŞullarİnİ açİklayİcİ bilgi ve belgeler,
h) Güvenlik ve acil durum tedbir planİ ve uygulamalarİ ile ilgili açİklayİcİ bilgi ve belgeler,
İ) Devir veya kullandİrmaya müsaade edilip edilmeyeceĞi, müsaade edilmesi durumunda uyulmasİ öngörülen Şartlar,
i) BaŞvuru yapİlan GDO lu gİda veya yemin taŞİma, muhafaza ve nakil koŞullarİ,
j) BaŞvuru yapİlan gen veya genlerin, geliŞtirilmiŞ olduklarİ ülkede baŞvuru yİlİndan en az üç yİl öncesinde tescil edildiĞini, piyasada satİŞİnİn serbest olduĞunu gösterir bilgi ve yetkili mercilerden alİnmİŞ onaylİ belgeler,
k) ÇeŞidin baŞta tescil edildiĞi ülke olmak üzere ilgili mevzuatİn uygulanmakta olduĞu ülkelerde de ticari olarak üretildiĞini gösterir bilgi ve yetkili mercilerden alİnmİŞ onaylİ belgeler,
l) Türkiye flora ve faunasİ için potansiyel bir tehlike oluŞturmasİnİ engellemek üzere GDO nun Türkiye’de yakİn akraba ve yabanileri olan türlere ait olmadİĞİnİ gösterir bilgi ve belgeler.
(2) Komite, gerek gördüĞü durumlarda ek bilgi ve belgeler de isteyebilir.
(3) Komite tarafİndan istenilen belge ve bilgilerin süresi içinde temin edilmemesi durumunda baŞvuru reddedilir.
(4) Yapİlan bir baŞvurunun sonucu diĞer baŞvurular için emsal teŞkil etmez. Yapİlan bir baŞvuruya verilen izin baŞvurulan ve takip eden ithalatlar için geçerlidir. Ancak, ithalatİn gerçekleŞtirilebilmesi için ilgili diĞer mevzuat hükümlerinin de yerine getirilmesi zorunludur.
MADDE 10 – (1) AŞaĞİdaki konularda çalİŞma yapmak üzere; uzmanlar listesinden oluŞan, üye sayİsİ ve çalİŞma süresi TAGEM tarafİndan belirlenen çalİŞma gruplarİ kurulabilir:
a) Uluslararasİ geliŞmeleri izleyerek ülkenin GDO ve ürünleriyle ilgili politika ve stratejileri için önerilerde bulunmak,
b) Hassas tüketici gruplarİ için GDO ve ürünleriyle ilgili deĞerlendirmeler yaparak tavsiyelerde bulunmak,
c) Uluslararasİ kullanİmda bulunan GDO ve ürünleriyle ilgili deĞerlendirmeler yaparak BakanlİĞa önerilerde bulunmak,
ç) GDO çalİŞmasİ yapİlmİŞ ve üretime sunulmuŞ riskli ürünleri belirleyerek ilgili kurumlarİ bilgilendirmek,
d) Biyogüvenlikle ilgili yakİn, orta ve uzun vadeli risk senaryolarİ hazİrlamak ve bunlarla ilgili çözüm önerileri sunmak,
e) Ülke ihtiyaçlarİ dikkate alİnarak, özellikle acil durum tedbirleri ile ilgili önerilerde bulunmak.
GDO lu Ürünlerin İthalatİ, İŞlenmesi ve Depolanmasİ, İhracatİ, Etiketlenmesi,
İzleme ve İzlenebilirlik, Denetim ve Kontrolü
MADDE 11 – (1) Komite tarafİndan deĞerlendirilmesi yapİlarak Karar belgesinde ithalatİ uygun görülmüŞ GDO ve ürünlerinin ithalatİnda aŞaĞİdaki hususlar dikkate alİnİr:
a) GDO ve ürünlerinin üretildiĞi ülkenin yetkili otoritesinden parti numarasİ, miktarİ ve GDO çeŞidini belirten belge aranİr.
b) Ürünün üretildiĞi ülke dİŞİnda baŞka bir ülkeden yüklenmesi durumunda üretici ülkenin vermiŞ olduĞu belgeyle beraber yüklendiĞi ülkenin yetkili otoritesince düzenlenmiŞ, parti numarasİ, miktarİ ve GDO çeŞidini belirten belge aranİr.
c) Bakanlİk, kontrol ve denetim amaçlİ analizler yapabilir.
ç) Yapİlacak analizlerin sİklİĞİ, risk esasİna göre Bakanlİkça belirlenir.
(2) GDO riski taŞİyan ancak, GDO suz ürün olduĞu taahhüt edilen ürünlerin ithalatİnda aŞaĞİdaki esaslar uygulanİr:
a) İthalatta, GDO riski taŞİmasİ nedeniyle analize tabi tutulacak ürünler ve bunlarİn sİklİklarİ Bakanlİk onayİ ile belirlenir. GerektiĞinde yine Bakanlİk onayİ ile güncellenir.
b) Belirlenen analiz sİklİklarİna göre ürünlerin analizi yaptİrİlİr. Analiz sonucunun uygun olmasİ durumunda söz konusu ürünlerin ülkeye giriŞine izin verilir.
c) Yapİlan analiz sonucunda GDO lu olduĞu tespit edilen ürünün ülkeye giriŞine izin verilmez. Söz konusu ithalatçİ ve ihracatçİ firma ve ülke risk listesine alİnİr.
(3) Tespit ve kontrol iŞlemleri için istenecek her türlü analiz yöntemi ve analizlerde kullanİlan özel ürünler de dâhil, bilgi, belge, ürün ve malzemeyi temin etmekle ithalatçİ yükümlüdür.
GDO lu ürünlerin iŞlenmesi ve depolanmasİ
MADDE 12 – (1) İthal edilen GDO ve ürünlerinin gİda veya yem maddelerinin üretiminde kullanİlabilmesi için bu ürünlerin izin, ruhsat ve tescil baŞvurularİnda gİda veya yem iŞletmecisi, gİda veya yem mevzuatİnda belirtilenlere ilave olarak aŞaĞİda belirtilen Şartlarİ saĞlamak zorundadİr:
a) Hammadde olarak kullanmak üzere temin ettiĞi GDO ve ürünleri ile ilgili aŞaĞİdaki bilgi ve belgeleri bir ay içerisinde BakanlİĞa vermek;
1) Ürünü kimden, ne miktarda temin ettiĞi ile ilgili bilgiler,
2) Bu ürünlerin ne amaçla kullanİlacaĞİ,
3) Etiket ve/veya GDO ve ürünlerinin beraberinde taŞİnmasİ zorunlu belgelerin sureti.
b) GDO suz gİda veya yem, GDO lu gİda veya yemin iŞlendiĞi hattan farklİ bir hatta üretilmeli ve depolanmalİdİr. Aynİ üretim hattİnİn kullanİlmasİ durumunda, üretim hattİnda gerekli temizliĞi yapmak,
c) İŞleme sonrasİ risklerin öngörülmesi hâlinde acil tedbir planlarİ, muhafaza ve nakil koŞullarİyla ilgili ek tedbirleri BakanlİĞa bildirmek,
ç) Atİk ve artİklarİn güvenli arİtİm ve imha koŞullarİnİ belirleyerek BakanlİĞa bildirmek.
GDO lu ürünlerin ihracatİ
MADDE 13 – (1) İhracatta alİcİ ülkenin talebi doĞrultusunda iŞlem yapİlİr. Alİcİ ülkenin GDO ile ilgili talebinin olmamasİ durumunda genel ihracat mevzuatİna göre iŞlemler gerçekleŞtirilir.
MADDE 14 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre izin verilen GDO lu gİdalarİn % 0,9 un üzerinde GDO içermesi hâlinde, 16/11/1997 tarihli ve 23172 sayİlİ Resmî Gazete’de yayİmlanan Türk Gİda Kodeksi YönetmeliĞinde yer alan gerekliliklere ilave olarak aŞaĞİdaki hususlar çerçevesinde etiketlenmeleri zorunludur.
a) GDO lu gİdanİn tek bileŞenden oluŞmasİ durumunda “genetik olarak deĞiŞtirilmiŞtir” veya ürün ismi ya da hammaddenin ismi “genetik olarak deĞiŞtirilmiŞ ...........’den üretilmiŞtir” ifadesi ile birlikte etiket üzerinde yer almak zorundadİr.
b) GDO lu gİdanİn birden fazla bileŞen ihtiva etmesi durumunda, ürün ismi ya da bileŞen ismi, “genetik olarak deĞiŞtirilmiŞ ..........” veya “genetik olarak deĞiŞtirilmiŞ ….......’den üretilmiŞtir” ifadeleri ile birlikte bileŞen listesinde söz konusu bileŞenden hemen sonra gelecek Şekilde parantez içerisinde yer almak zorunda olup, parantez içindeki ifade diĞer bileŞenlerle aynİ karakter büyüklüĞünde olmalİdİr.
c) GDO lu dökme gİdalarİn beraberinde, etiket bilgilerini içeren belge bulundurulmak zorundadİr.
ç) Yukarİda belirtilen etiketleme gerekliliklerinin yanİ sİra, GDO lu gİdalarİn GDO suz eŞdeĞer ürünlerden; bileŞimi, beslenme etkileri veya beslenme deĞeri, kullanİm amacİ açİsİndan farklİlİk gösterdiĞi durumlarda, bu hususlar etiket üzerinde belirtilmelidir. Besin bileŞeninde farklİlİk gösteren GDO lu gİdalarda, beslenme etiketlemesi yapİlmasİ zorunludur.
d) GDO lu gİdalarİn GDO suz eŞdeĞer ürünlerden farklİ olmasİ durumunda, tüketilmesi sonucunda saĞlİk riski oluŞturabilecek tüketici gruplarİna ait uyarİlarİn etiket üzerinde belirtilmesi zorunludur.
e) GDO kullanİlarak elde edilen gİdanİn GDO suz eŞdeĞerinin olmamasİ durumunda, söz konusu ürünün doĞasİ ve özelliklerine ait bilgilerin Türk Gİda Kodeksinde belirtilen hükümlere uygun olarak etiket üzerinde belirtilmesi zorunludur.
MADDE 15 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre, yem veya yemlik madde olarak kullanİmİna izin verilen GDO lu yemlerin % 0,9 un üzerinde GDO içermesi hâlinde, yem mevzuatİnda yer alan etiket gerekliliklerine ilave olarak aŞaĞİdaki Şekilde etiketlenmesi zorunludur.
a) GDO lu yemin özel adİnİn yanİnda parantez içinde “genetik olarak deĞiŞtirilmiŞ ………” ifadesi bulunmalİdİr. Bu ifade yem bileŞen listesi altİnda dip not olarak da yer alabilir. Bu durumda yazİ karakter büyüklüĞünün listede belirtilen ürünlerin karakter büyüklüĞünden az olmamasİ gerekir.
b) GDO dan elde edilen yemin adİnİn yanİnda parantez içinde “genetik olarak deĞiŞtirilmiŞ ………’den elde edilmiŞtir” ifadesi yer almalİdİr. Bu ifade yem bileŞen listesi altİnda dip not olarak da yer alabilir. Bu durumda yazİ karakter büyüklüĞünün listede belirtilen ürünlerin karakter büyüklüĞünden az olmamasİ gerekir.
c) GDO lu dökme yemlerin beraberinde, etiket bilgilerini içeren belge bulundurulmak zorundadİr.
ç) GDO lu yemin GDO suz eŞdeĞerinden farklİ olmasİ hâlinde bileŞiminin, besleme özelliklerinin, kullanİm amacİnİn, belirli hayvan türü ya da kategorisi için yapİlan saĞlİk beyanlarİnİn etiket üzerinde bulundurulmasİ zorunludur.
d) GDO lu yemin GDO suz eŞdeĞeri yok ise, o yemin yapİsİ ve karakteristikleri ile ilgili uygun bilgilerin etiket üzerinde bulundurulmasİ zorunludur.
İzleme ve izlenebilirlik
MADDE 16 – (1) GDO ve ürünlerini ithal veya ihraç eden, iŞleyen, depolayan, daĞİtan ve tüketime sunanlar, son tüketiciye ulaŞİncaya kadar olan süreçte gerekli kayİtlarİ tutmak ve izlenebilirliĞi saĞlamak, ayİrİcİ kimlik numarasİ ile ilgili tüm bilgi ve belgeleri ürün ile birlikte bulundurmak zorundadİr.
(2) GDO ve ürünlerini ithal veya ihraç eden, iŞleyen, depolayan, daĞİtan ve tüketime sunanlarİn, ürünlerle ilgili bilgi ve belgeleri yirmi yİl saklamasİ ve bu belgelerle ilgili bir kayİt sistemine sahip olmasİ zorunludur.
(3) GDO ve ürünleri ile ilgili olarak karar belgesinde belirtilen koŞullara uyulup uyulmadİĞİ Bakanlİk tarafİndan görevlendirilen birimler tarafİndan izlenir. Şikâyet durumunda Bakanlİk tarafİndan görevlendirilen birimler bu Yönetmelik hükümleri ile birlikte ilgili mevzuata göre iŞlem yapar.
MADDE 17 – (1) GDO ve ürünlerinin denetim ve kontrolleri bu Yönetmelik hükümleri ile birlikte ilgili mevzuata göre yapİlİr.
MADDE 18 – (1) GDO lu gİda ve yemin numune alma ve laboratuvar analizleri ile ilgili usul ve esaslar Bakanlİkça belirlenir.
MADDE 19 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykİrİ hareket edenler hakkİnda;
a) 4703 sayİlİ Kanunun 11 inci ve 12 nci maddeleri,
b) 5179 sayİlİ Kanunun 29 uncu maddesi,
c) 1734 sayİlİ Kanunun 12 nci, 13 üncü, 14 üncü maddeleri
uyarİnca iŞlem tesis edilir.
MADDE 20 – (1) Bu Yönetmelik yayİmİ tarihinde yürürlüĞe girer.
MADDE 21 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarİm ve KöyiŞleri Bakanİ yürütür.