Hz. Muhammed ilk vahiy gelmeden önce Hira Mağarası'na kafasını dinlemek ve kendini ibadete adamak için giderdi. Orası sessiz sakindi ve böylece Hz. Muhammed ibadetini yalnız ve sessiz bir ortamda huşu içinde yapabiliyordu.
Az, çoktur. Bir ibadet mekanında "az", ibadete odaklanmamızı ve kendimize ve Allah'a olan farkındalığımızı arttırır. Bu düşünce ile yola çıkılarak; İslamiyet'in özünde olan tevazu anlayışı ile bütünleşik, yalın ve sade bir mekan kurgusu hedeflenip, insanın ibadetini yaparken "kendini bulma" sı ve Allah ile baş başa kalabilmesi fikrini kuvvetlendirmek amaçlanmıştır.
Eğimli bir arazide yer alan proje alanında, mevcut topografya ve çevre dokuyla bütünleşik ve meydana yüz verecek şekilde konumlanan bir ibadet mekanı kurgulanmıştır. Sessiz, sade bir arınma ve ibadet mekanı... Mekanın eğimden kazanılan topografyaya konumlanması bulunduğu eğime, yola, coğrafyaya bir adapte oluş şeklidir. Fakat tüm bunları yaparken; amaç sanki hiç yokmuş gibi topografyaya gizlenmek değil, üst kottan bakıldığında kubbe ve minareyle burada bir ibadet mekanının, bir caminin varlığını aktarmaktır. Camiye eklenen minare ve kubbenin caminin insanlarla ve yakın çevresiyle ruhsal, zihinsel, mekansal ve kentsel bir iletişim kurması kuvvetlendirmek istenmektedir. Arazide üst kottan bakıldığında buranın bir ibadet mekanı olduğu alt kottan bakıldığında ise geniş ve sürekli yaşayan bir meydana açılan bir cami algılanmaktadır. İbadet "yer" de yapılır. Allah'a ait olan "yer" mekansallaşıp, kubbe ile yükselerek ana ibadet mekanını tanımlar. Üst kottan bakıldığında topraktan göğe yükselen kubbe ve toprağı yarıp çıkan bir minare burasının bir mabed olduğunu insana aktarır.
Proje çalışma alanı olarak Diyarbakır ili seçilmiş olup, "kentsel doku bütünlüğü"nü sağlamak ve "kentsel üsluba sahip çıkmak" adına yerel malzeme olan siyah bazalt taşı (Diyarbakır taşı) tercih dilmiştir. Diyarbakır'ın geleneksel mimarisinde yer alan "avlu merkezli yerleşim"e ve "havuzlu avlu kullanımı"na günümüz yaşantısına uygun bir yerleşim önerisi getirilerek oluşturulan meydan desteklenmiştir. Arazinin en üst kotundan komşu olunan parktan gelen yeşil alanın arazi boyunca sürekliliği sağlanmaya çalışılmış, projede suyun saflığında insanın "kendi"ni görmesi için peyzajda su öğesine yer verilmiştir.
Bay ve bayan wc ve abdesthanelerin çözümünde mahremiyete önem verilerek ve ıslak hacimlerin tamamında tavandan açılan bant pencere ile "doğal havalandırma" ve "doğal aydınlatma" sağlanmıştır. Abdesthanelerin yakınına ayrıca engelliler için wc ve abdest alma yeri tasarlanmıştır. Bayan wc- abdesthanelerinin yanında bebek bakım odasına yer verilmiştir. Abdesthanelerde kolay erişim sağlanan bir alanda Kur'an Kursu konumlandırılmıştır. Lojman, daha az yoğun bir alanda, konut alanlarına yüz vererek konumlandırılmıştır ve önünde kendine ait bir bahçe tasarlanmıştır. Lojman cami görevlisi tarafından kullanılacak olduğundan dolayı, konut giriş kapısının karşısına sadece abdesthane olarak fonksiyon yüklenen bir ıslak hacme yer verilmiştir. Projede olması gerekli olan teknik hacimlerin tamamı bodrum katta çözümlenmiştir. Isıtma sistemi olarak "yerden ısıtma" sistemi önerilmiş olup, ıslak hacimlerin altına elektrik ile ilgili sistem odalarının yerleştirilmemesine dikkat edilmiştir.
Diyarbakır ilinin iklimsel verileri göz önüne alınarak; yapı genelinde Diyarbakır'ın egemen yapı taşı olan "bazalt" kullanılmıştır. Kullanılan malzeme gelenektekinden farklı olarak modernize edilmiş ve çağımız teknolojilerine uygun biçimde şekillendirilmiştir. Sert taşlar grubuna giren bu taşın ocakların yakın oluşu ve dayanıklı olması tercih sebebi olmuştur. Sert bir kayaç olması nedeniyle, yıpranmaya, bozulmaya karşı dayanımı oldukça yüksektir. Dokusunun gözenekli olması ses ve ısı yalıtımı içinde uygun bir yapı taşı olmuştur.
Project Location: Diyarbakır