Çevresel Zararın Belirlenmesinde Güçlükleri Aşma Yolları • Türk Ülküsü
Anasayfa»Bilim, Doğa ve Hayvanlar»Çevresel Zararın Belirlenmesinde Güçlükleri Aşma Yolları
1. Ek piyasa fiyatı takdir etme: Aynı zamanda çevresel özellikler taşıyan bir mülke zarar verilmesi halinde mülk için piyasa değerinin üzerinde bir kıymet takdir edilmektedir.
2. Mahkemelerin geniş yorumlayacağı ölçütler getirilmesi: Kimi mevzuatta mahkemelerin somut olayın özelliklerine göre ilkeler geliştirmelerine elverişli “önemli zarar” gibi ölçütler benimsenmiştir. Bu bağlamdaki yorumlarda çevre felaketi mağdurlarının psikolojik zarardan dolayı tazminata hak kazanması, fiziksel zarar görmedikleri halde tehlike alanı içinde kalanların, yani riske yakın olanların mağdur sayılması örnekleriyle karşılaşılmıştır.
3. Piyasa dışı değerlendirme teknikleri: Fiyatlandırılamayan çevresel varlıklara ekonomik değer biçmek için ekonomistlerce geliştirilen bu yöntemlerde çevresel varlıkların kullanım değerleri ile kullanım dışı değerleri belirlenmektedir.
4. Önlem almakla yetkili birimlere zararı değerlendirme yetkisi verip bunun çürütülmesini sıkı ve ikna edici kanıtlara
bağlama yöntemlerden bir diğeridir. Yetkililerin zararı değerlendirme sürecinde halka da başvurması gerekli kılınmaktadır.
Çevresel zararın kapsamının sınıflandırması
Net bir şekilde sınıflandırmak güç olsa da;
1. Önleyici tedbirlerin masrafları ve bu tedbirlerin sebep olabileceği kayıplar ya da zarar. Burada zarar verici olaya ilişkin, olumsuz etkileri önleme ve azaltma masrafları dâhil gidermenin maliyeti esastır.
2. Bozulmuş çevrenin eski durumuna getirilmesini sağlayacak ve alınmış ya da alınması gerekli iyileştirici önlemlerin (zararı ölçme ve bozulmuş ya da zarar görmüş çevresel öğelerin yerine eşdeğerlerinin konulması) masrafları.
3. Çevrenin eski haline getirilmesinin veya eşdeğerinin eskisinin yerine konulmasının imkânsız olması, makul olmaması veya yetersizliği hallerinde, orijinal duruma kabul edilebilir şekilde yakın bir durumun aynı yerde veya yakın bir alanda sağlanması için gereken para.
Yukarıda belirtilen yoksunluk durumu ve masrafların tümünün zarar kapsamına alındığı söylenemeyeceği gibi düzenlenmiş olan zararların miktarında da makul (reasonable) önlemlerin masrafların karşılaması gibi sınırlamalara gidilmiştir.