Özgürlüğü Öyküleştirmek/ Avrupa Birliği Öykü Yarışması | Okuma Günlüğü
27/09/2010 hayriye topçuoğlu
Bugün Avrupa Birliği Öykü Yarışması için danışman öğretmen ve öğrencilere yönelik düzenlenen “Öykü Yazma Semineri”ne katıldım. Seminerin adresi TOBB-ETÜ, konuşmacıları Hacettepe Üniversitesi İnsan Hakları ve Felsefesi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof.Dr.Harun Tepe ile yazar Cemil Kavukçu’ydu. Yarışmanın bu yıl için belirlenen teması: Özgürlük.
önce, yarışmanın teması olan “özgürlük” üstüne…
Harun Tepe, hoş bir söyleşi havasında, “Özgürlük nedir? Ne değildir?” sorgulamasını yaptı… Net bir vurgu, Kant’tan:
“Yalnız, insan onur ya da değer sahibidir.”
Bu sözün ulaştırıldığı nihai nokta: Özerklik ve özgürlük kavramları ve gerçekliği, yalnız, insan içindir. Tepe, konuşmasını İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin maddeleriyle açtı; bu maddelere kaynaklık eden Roosevelt’in “Dört Özgürlük”(1941)’ü ile kapadı (Kısalttığım biçimiyle: 1.Konuşma, ifade özgürlüğü, 2.Tanrıya ibadet özgürlüğü, 3.Ekonomik özgürlük, 4.Yaşama özgürlüğü).
Özgürlük üzerine felsefî ama hedef kitlesi lise öğrencileri olarak alınmış; karikatür ve haberlerle desteklenmiş; sohbet eder gibi düzenlenmiş; çokça sorusu ve dolayısıyla yanıtı olan bir konuşma dinledim. Hoşuma gitti. Harun Tepe’nin bağladığı noktada, bir tanım ve bir önerme de kaldı belleğimde.
“Özgür kişi, kendi olan, kendi kararlarını verebilen, başkalarına zarar vermeksizin istediğini yapabilendir.”
“Kişiler özgür olmadıkça toplum özgür olamaz.”
sonra, bu temayı öyküleştirmek üstüne…
Bu ve diğer notlarımı öykü yarışmasına katılacak öğrencilerimle paylaşacağım.
Cemil Kavukçu’yu ilk kez dinledim. Daha sakin ama etkili bir konuşması olduğunu gördüm. Konuşma akışında, bizim pedagojik olarak “öykünün ögeleri” diye tanımladığımız bilginin alt açılımlarını verdi. Tanıdık bilgiydi;geçiyorum. Kavukçu, orada bulunan öğrenciler için çok güzel ipuçları verdi ve bunu bir basit öykü kurgulayarak yaptı. Notlar çok ama hiç değilse, birkaç noktayı ekleyeyim:
-Öykü yazmanın öğretilebilir bir şey olup olmadığı noktasında, teknik yanının öğretilebileceği; yaratıcılığın, özgünlüğün ise doğuştan olduğu belirtildi.
-Öykünün, içinde hiç “özgürlük” sözcüğü geçmese bile, bütününün bu temayı hissettirmesi gerektiği vurgulandı.
-Öyküde mekan, zaman ve kişilerin ayrıntılar da gözetilerek “canlı” anlatılabilmesinin, inandırıcılık ve okuru öykünün ortamına sokmak açısından önemi belirtildi.
-Metni baştan sona tasarlayan, planlayan ve yazanlara karşılık, bazılarının da tasarlamadan yazabildiği; çarpıcı bir noktadan başlayarak öykünün oluşturulabileceği ve sonrasının ya da öncesinin işlenebileceği üzerinde duruldu. (Kavukçu, öyküyü önden her ayrıntısıyla tasarlamayanlardan…)
-Yazılan bir metnin “demlenme”sinin ve sonra tekrar öyküye dönülmesinin olumlu yönlerine vurgu yapıldı.
Son olarak bir benzetme:
“Roman bir maraton koşusudur; öykü ise 100 metre koşusudur.”
Notlar böyle devam ediyor… Öğrencilerle paylaşılacak ne çok ve güzel şey var.
Merak edebilecekler için, süreci çoktan başlamış Avrupa Birliği Öykü Yarışması Şartnamesi ve tanıtım dosyası şurada…
21 Yorum: “Özgürlüğü Öyküleştirmek/ Avrupa Birliği Öykü Yarışması”
17/10/2010 at 13:15
ben 10 .sınıf öğrencisiyim.öykü yazmayı düşünüyorum.ama kafam çok karışık nereden başlayacağımı ve nasıl bitireceğimi bilemiyorumm..yardımcı olursanız sevinirim…
Ben öğretmenim ya, öğrencilerime adlarıyla seslenmeyi seviyorum; ama sana ne diyeceğimi bilemedim:) İşe buradan başlasak…
21/10/2010 at 21:04
…. sana yardım etmek kadar saçma bir durum yok :) ilahi.. beni güldürdün bende hazırlanıyorum bu yarışmaya ama ne yardım istedim nede başka birşey umarım iyi olan kazanır ben kurgumun içinde kendimi yitirmiş durumdayım umarım hayırlısıyla bitiririm artık :):):)
21/10/2010 at 22:16
“….” ve “….!” adı olmayan iki öykü yazarı adayı :)
İkinize de başarılar… Benim bir önceki öğrenciye verdiğim yanıttaki dokundurma pek anlaşılamamış ama neyse :)
zeynep sena nur
27/11/2010 at 00:39
bende yarışmaya katılmak istiyorum ama nasıl ve nereden başlayacağımı bilmiyorum yalnız bir konu belirleyebildim. hikayem düşünce ile ilgili olacak. ne yapabilirim, nasıl olmalı hikayem yardımcı olabilir misiniz?
Zeynep Sena, bu yarışmaya sadece 9. ve 10.sınıf öğrencileri katılabiliyordu. Yarışma duyurusu ve katılım koşulları ilgili Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından okullara duyurulmuştu. Mutlaka senin okulunda da bu duyuru yapılmıştır. Ayrıntısını yukarıda verdiğim linkte anlattım ama önemli bir ayrıntıyı ekleyeyim: Başvuru süresi bir hafta sonra bitiyor ve üstelik öğrencinin kendiliğinden seçtiği bir öyküsü ile katılması sözkonusu değil. Böyle işte:)
ben yarışmaya katıldım ve öykümü gönderdim. sizce öyküleri incelerken hangi özelliklere daha çok bakıyorlar? konusuna mı yazım imla hatalarına mı betimlemelere mi? lütfen hepsine diye bir cevap vermeyin; çünkü hepsine bakıldığını ben de biliyorum. ağırlıklı olarak..? :)
04/12/2010 at 18:50
Peki:) Böyle bir yanıt vermiyorum; çünkü veremiyorum; çünkü inanın ben de bilmiyorum. Blogda okuduğunuz bilgiler, tüm ilgili öğretmen arkadaşlara yapılan bilgilendirmedir. Mutlaka öğretmeniniz de sizi bilgilendirmiştir. Kolay gelsin.
04/12/2010 at 20:02
tamam sağolun. cuma gününü sabırsızlıkla bekliyorum. sonuçlar açıklansaydı bir an önce…
sonuçlar açıklanınca kayseriden kazananları burada ilan eder misiniz?
Fatoş, benim bu öykü yarışmasıyla bütün bağım, kendi okulumdan öğrencileri yarışma konusunda bilgilendirmekten ibaretti. Öykü tesliminden sonraki sürece ilişkin hiçbir bilgim yok :(
sonuçlar ne zmn açıklanacak acaba .. ?
sonuclar acıklanmıs olmalıydı il sonucları yani bir bilginiz var mı acaba?
21/12/2010 at 20:14
evet sonuçlar açıklandı. kayseride 1. bızım lıse yanı hakkı altop lisesinden. 2. kocasınan anadolu lisesinden. 3.de bızım lıseden o da ben =)
ya sizce Türkiye derecesinde şansım var mı? 1. 2. ya da 3. olabilir miyim? Bana sanki onlarda il birincilerinin daha çok şansı varmış gibi geliyor.. Ben 3. oldum..
25/12/2010 at 14:04
Nasıl bir güven uyandırdım sende bilmiyorum ama benim bu konuda senin edebiyat öğretmeninden daha fazla ve farklı hiçbir bilgim yok Fatoş. Yarışmaya katılan çocukların tümünün eşit şansa sahip olduğunu düşünüyorum. Yürekten başarılar :)
Fatoş dediğin doğru mu ?
ben diyarbakırdan katıldım bu yarısmaya .sonuclar hakkında soruşturmama rağmen bir bilgi alamadım.her ilin sonucları acıklandı mı acaba?acıklandıysa yanıt alamamamın sebebi kazanamamış olmam olabilir mi?
Site ziyaretim yarışmadan sonra da olsa yazmakta yarar gördüm.Öncelikle öykü örneklerini inceleyip,öyküde olması gereken özellikler bilinmeden beğenilen öyküler doğuştan gelen öykü yazma yeteneği olsa gerek. Kİ;güzel konuşma güzel yazma olmuyor her zaman.İmla kuralları her yazıda var.Amma yazılanlar farklı isim alıyor.ŞİİR,ÖYKÜ, MASAL,…..Amma her yazıda bir akıcılık şart.Hele öyküyü okuyacaksam ana fikri,öykünün adı,kesinlikle beni meraklandırmalı.Öyküyü yazan kişi:öykünün geçtiği ortamı öyle bir anlatmalı ki bir resim seyreder gibi o ortamı resim çizer olarak çizebilmeliyim.öykünün kahramanları,yaptıkları eylemler.BİR MANTIKSALLIK OLMALI ÖNCE YAŞANASI OLMALI.Yaşayan kişilerin anıları birer öykü,anektottur aynı zamanda.BİR SONRAKİ YARIŞMALARDA KOLAY GELSİN.
11 mayısta sonuclar acıklanacaktı ? arıyorum ama bulamıyorum yardım ederseniz sevinirim.