0	ANASAYFAVAAZ BÖLÜMÜRAMAZAN VAAZLARIBAYRAM VAAZLARI52 VaazGençler İçin VaazlarSİZDEN GELEN VAAZLARCUMA VAAZLARIHUTBE BÖLÜMÜHutbelerimSizden Gelenler	Görgü Kuralları (Vaaz)
Kategori: Ahlaki İlkeler ile İlgili Vaazlar	18 Şubat 2009 tarihinde yayınlandı.	Gösterim: 22432	Yazdır e-Posta Vaazımız güncellenerek yeniden hazırlanmıştır.
Toplum yaşayışını belirleyen yazılı kurallar olduğu gibi yazılı olmayan kurallar vardır ki, toplumda yaşam bulan bizler için olmazsa olmazlarımızdandır. Bir toplumda yaşamayı kabul etmiş isek o toplumda bulunan yazılı olmasa bile insanlar arasındaki ilişkileri belirleyen kurallara uymak mecburiyetindeyiz. Bu davranış şekli hem insan olmamızın bir gerekliliği, hem de birlikteliğimizin kaçınılmaz tezahürüdür. İşte toplumda bulunan, yazılı olmayan, insanlar arasındaki ilişkileri düzenleyen, toplum düzeninin ahenk içerisinde devam etmesini sağlayan kurallara görgü kuralları demekteyiz. Sosyal hayatta düzen getiren önemli görgü kuralları vardır. Bu kurallar “Adab-ı Muaşeret” olarak adlandırılmaktadır. Kelime anlamı olarak Adab-ı Muaşeret, toplum içinde çeşitli kesimlerin birbirlerine karşı takınmaları gereken medeni ve ahlaki davranış tarzları ile bu hususlarda gerekli olan pratik bilgiler olarak tarif edilmektedir.
Toplum hayatımızda oluşturmuş olduğumuz görgü kurallarımız Yüce Dinimizin getirmiş olduğu o eşsiz ahlaki ilkeler ile özümüzden getirdiğimiz o nadide kültürümüzün birlikteliğinin tezahürü olarak şekillenmiştir. Bu sebeple Toplumumuzda bulunan görgü kuralları insanın insanca yaşamasına katkı sağlamakta, toplumun huzur ve refahını artırmaktadır. Yaşam bulduğumuz çevremizde oluşturmuş olduğumuz görgü kurallarına bütün insanların harfiyen uyması mümkün değildir. Bununla birlikte görgü kurallarının nesilden nesile en doğru bir şekilde aktarılması için mutlaka bazılarımızın bu görgü kurallarını en ince ayrıntısıyla hayatına aktarmak gerekmektedir. Kur’an-ı Kerim’de bildirilen bir ayette bildirilenleri bu manada da düşünebiliriz.Yüce Rabbimiz şöyle buyurmaktadır. وَلْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ
“Sizden, hayra çağıran, iyiliği emreden ve kötülükten men eden bir topluluk bulunsun. İşte kurtuluşa erenler onlardır.” Yüce rabbimiz içimizde iyiliği emreden kötülükten men eden insanların mutlaka bulunması gerekliliğini bizlere bildirmektedir. Bu sebeple toplumuzda görgü kurallarına artık kimse riayet etmiyor diyerek görgü kurallarını terk edemeyiz. Hatta önemli olan insanların yapmayı terk ettiği güzel şeyleri yaşatmak adına uğraşta bulunmaktır. Kur’an-ı Kerimde bir başka ayette ise Allah-u Teala (c.c.) çirkin şeylerin inananlar arasında yayılmasına sebep olanlar için dünya ve ahiret sıkıntısı olduğunu şöyle bildirmektedir. إِنَّ الَّذِينَ
فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَاللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ
Yürüyüş ve konuşma, insanoğlunun iç yapısının nasıl olduğu hakkında ipucu veren iki önemli husustur. Yürüyüşün kibirli olması insanlar arasında beğenilmeyen ve Allah katında da yasaklanan bir davranış şeklidir. Konuşmak ise, insanlarla ilişkimizde en önemli iletişim aracıdır. Nitekim konuşarak analaşır, konuşarak dertlerimizi çözme yoluna gideriz. Konuşma iyi olursa muhatabımızın bize karşı davranışı da o nispette iyi olacaktır. “Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır” atasözü konumuzu ne kadar da güzel özetlemektedir. İslam Dinide inananları yürüyüşte adaplı davranmaya ve tatlı dilli olmaya teşvik etmiş, kibirden, yalandan, iftiradan vb. gibi her türlü kötü sözlerden uzat durmayı emretmiştir. “Küçümseyerek surat asıp insanlardan yüz çevirme ve yeryüzünde böbürlenerek yürüme! Çünkü Allah hiçbir kibirleneni, övüngeni sevmez. Yürüyüşünde orta bir yol tut, sesinden de (yüksek perdeleri) eksilt. Çünkü, seslerin en çirkin olanı gerçekten eşeklerin sesidir.” “Ey iman edenler! Yapmayacağınız şeyleri niçin söylüyorsunuz?” “Güzel söz ve bağışlama, arkasından incitme gelen sadakadan daha iyidir. Allah zengindir, acelesi de yoktur.”
“Ey iman edenler! Allah’a karşı gelmekten sakının ve doğru söz söyleyin ki Allah sizin işlerinizi düzeltsin ve günahlarınızı bağışlasın. Kim Allah’a ve Resulüne itaat ederse, muhakkak büyük bir başarıya ulaşmıştır.” Yeme ve İçme Adabı
Yaşam bulduğumuz bu hayatta yaşamımızı devam ettirmenin temel yolu bedeni ihtiyaçlarımızı karşılamak gelmektedir. Bedeni ihtiyaçlarımızı karşılamamızın en önemli yol ise yemek ve içmektir. Yeme ve içmek hususunda Yüce Rabbimizin bizden istemiş olduğu emir ve yasaklar vardır. Bu hususlar ile ilgili bildirilmiş ayetlerden bazıları şunlardır. “Yiyin için fakat israf etmeyin. Çünkü o, israf edenleri sevmez.” “Ey peygamberler! Temiz şeylerden yiyiniz ve iyi ameller işleyiniz. Doğrusu ben, sizin yaptığınız şeyleri tamamen bilirim.” “Size rızık olarak verdiğimiz şeylerin temiz ve helal olanlarından yiyin. Bu konuda aşırı da gitmeyin, yoksa üzerinize gazabım iner. Gazabım da kimin üzerine inerse o muhakkak helak olmuş demektir.”
“Ey müminler! Bir topluluk diğer bir topluluğu alaya almasın. Belki de onlar, kendilerinden daha iyidirler. Kadınlar da kadınları alaya almasınlar. Belki onlar kendilerinden daha iyidirler. Kendi kendinizi ayıplamayın, birbirinizi kötü lakaplarla çağırmayın. İmandan sonra fâsıklık ne kötü bir isimdir! Kim de tevbe etmezse işte onlar zalimlerdir.” Ayeti Kerimenin de bizlere aktardığı gibi hangi gayeyle ne sebeple olursa olsun alay etmek insana, hele hele bir Müslüman’a yakışmayacak bir davranıştır.
Sosyal hayatın temel dayanağı yardımlaşmaktır. Yardımlaşma olmayan bir toplumda huzur bulmak mümkün değildir. Bu sebeple ailesi olmayan yetimlere, kimsesizlere ve muhtaçlara karşı ailemize nasıl davranıyorsak onlara da öyle davranmalıyız. Unutmayalım ki, paylaşılmayan sevginin insana kazandıracağı fazla bir şey yoksa, paylaşılmayan, ihtiyaç sahiplerine aktarılmayan malında dünyada ve ahirette hiçbir kıymeti yoktur. Konumuzla ilgili ayetler zikredelim. “…Bir de sana yetimleri soruyorlar. De ki: “Onların durumlarını düzeltmek hayırlıdır. Eğer onlara karışıp (birlikte yaşar)sanız (sakıncası yok). (Onlar da) sizin kardeşlerinizdir. Allah bozguncuyu yapıcı olandan ayırır. Allah dileseydi sizi zora sokardı. Şüphesiz Allah mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir.”
Yaratılmış olan her şey mutlak manada bir şeylere ihtiyaç duymaktadır. Hayatını tek başına geçirmek hiçbir canlıya has bir davranış değildir. Nitekim hiçbir şeye muhtaç olmayan, her şeyin kendisine ihtiyaç duyduğu varlık Allah’tır. Dünyada ise kendisiyle en yakın olduğumuz insanların başında ailemiz gelmektedir. Aile ilişkilerimizde her daim güzellikler içerisinde olmanın yolu, Kuran-ı Kerim’de Yüce Rabbimizin bildirdiği istekleri yerine getirmekle olur. Bu istekler şunlardır. “Mü’min erkeklere söyle, gözlerini haramdan sakınsınlar, ırzlarını korusunlar. Bu davranış onlar için daha nezihtir. Şüphe yok ki, Allah onların yaptıklarından hakkıyla haberdardır. Mü’min kadınlara da söyle, gözlerini haramdan sakınsınlar, ırzlarını korusunlar….”
Teşekkür etmeyen şükredemez, özür dilemeyen af dileyemez. Bu sebeple teşekkürü dilimizden eksik etmemeli, yapmış olduğumuz hatalardan dolayı sıkılmadan özür dilemeliyiz. Yaratılmış mahluklardan hata sadır olması doğaldır. Bu sebeple bizden hatalar zuhur edecektir. Bu hatalar için özür dilemesini bilmek ise çok büyük bir erdemdir. Ayrıca yapılan iyiliklere teşekkür etmemek ise bir nankörlüktür. İnsanlara karşı teşekkür etmemizin yanı sıra bizlere bütün nimetleri veren Rabbimize karşı, sözlü, fiili şükürde bulunmamız gerekmektedir. Rabbimizin emirlerini yerine getirmek, yasaklarından sakınmak suretiyle de şükrümüzü ifa etmeliyiz. Sonuç olarak Dinimize ve Kültürümüze uygun olan yazılı olmayan kuralların tamamı görgü kurallarını oluşturmaktadır. Bu görgü kurallarımız bölge bölge ayrılık gösterebilmektedir. Önemli olan yaşam bulduğumuz yerde insanları rencide etmeden, onların yanlışlarını yüzlerine vurmadan, görgü kurallarını yaşamamız ve yaşatmamızdır. Yüce Rabbim bizi birbirimizden ayırmasın. Toplum olarak birlik ve beraberliğimizi bozmak isteyenlere fırsat vermesin. En güzel ahlaki ilkeleri, görgü kurallarını hayatımıza aktarmak suretiyle, insanların ve nihayetinde Kendisinin rızasını kazanmayı bizlere nasip etsin. Cumanız mübarek olsun. Allah’a emanet olun.
 Türk Dil Kurumu Sözlüğü  TDV, İslam Ansiklopedisi, “Adalet” md., c.1, s,341
Ahlak	Kadın ve Erkekte İffet (Vaaz)	Yalan ve Yalan Yere Şahitlik	Hayra Çağırmak ve Kötülükten Sakındırmak (Vaaz)	Hayatımızda Sabrın Önemi (Vaaz)	Görgü Kuralları (Vaaz)	Aile	Çocuklarımıza Karşı Sorumluluklarımız ve Anne Sütünün Önemi	Kadın Haklarına Bir Başka Bakış Açısı (Kölelik Kalkmadı)	Ana-Baba Hakkı	Düğünlerimiz Nasıl Olmalı (Vaaz)	Ana-Babaya Saygı Allah'ın Emridir (Vaaz)	Önemli Gün	Çanakkale Zaferi ve Şehitlik Mertebesi	İstanbul'un Fethi Fetih Ruhu (Vaaz)	Ahilik Haftası (Vaaz)	Çanakkale Zaferi ve Şehitlik Mertebesi	İslam'da Vakıf, Vakfın Önemi ve Gerekliliği (Vaaz) Sosyal	Kul ve Kamu Hakkı (Vaaz)	İslam Dininde Eğitim-Öğretimin ve Öğretmenlik Mesleğinin Önemi	Kıymetini Bilemediğimiz Nimet: Sağlık (Vaaz)	Yeni Yıla Girerken (Vaaz)	Gün Ayrışma Günü Değil Gün Kardeşlik Günüdür	Kardeşlik	Nasıl Bir Kardeşlik (Vaaz)	İnsan Kalabilmek ve İnsanlık Onurunu Koruyabilmek İçin O'na (s.a.s) Muhtacız.	O Nur'la (s.a.s.) Onurlanmak İçin (Vaaz)	Kardeşlik Vaazları -4-	Kardeşlik Vaazları -2-	Mübarek Günler	Üç Aylar ve Önemi (Vaaz)	Yeniden Miracı Yaşamak İçin (Vaaz)	Yeni Bir Miracı Yeniden Yaşayalım (Vaaz)	Regaib Kandili (Kandil Vaazı)	Beraat Kandili Vaazı	Cuma Vaazları	Sosyal Yaşantıyla İlgili VaazlarAhlaki İlkelerle İlgili VaazlarKur'an-ı Kerim VaazlarıPeygamberimizle İlgili VaazlarAile Hayatı İle İlgili VaazlarÖnemli Gün ve Haftalarla İlgili Vaazlarİbadet İle İlgili Vaazlarİman Konuları İle İlgili VaazlarKadın Haklarına Yönelik VaazlarKutlu Doğum VaazıMübarek Gün ve Gecelerle İlgili Vaazlar
İbadet	Bir Tekellüf Değil Nimet Olarak Namaz (Vaaz)	Rabbimize Yakınlık Yolunda Yeni Bir Fırsat: Kurban	İslam Dininin Ana Gayesi (Vaaz)	Kurban İbadetinin Önemi (Vaaz)	Cemaatle Namazın Önemi ve Fıkhi Boyutu (Vaaz)	İman	Ölümü Hatırlamak (Vaaz)	Kur’an-ı Kerim’de Şeytan ve Vesveseleri (Vaaz)	Münafıkların Özellikleri (Vaaz)	İmanımız Gereklilikleri: Salih Amel ve Ahlak	Helal-Haram Bilinci (Vaaz)	Kur'an-ı Kerim	Yaz Kur'an Kursları Başlıyor	Kur'an-ı Kerimde Ahlak Esasları (Vaaz)	Kur'an-ı Kerim'in İcazının Tarihsel ve Güncel Değeri (Vaaz)	Kur’an-ı Kerim’in Özellikleri (Vaaz)	Kur'an-ı Kerimde Adab-ı Muaşeret (Vaaz)	Peygamberimiz	Hz. Peygamberin Eşsiz Ahlakı (Vaaz)	Peygamber Efendimizin Dua ve Zikirleri (Vaaz)	Peygamber Efendimizin Hadislerinde Namazın Önemi (Vaaz)	Kutlu Doğum Vaazı Peygamberimizin Örnek Ahlakı Peygamberimizin Çocuk Terbiyesi (Vaaz)	Online Ziyaretçiler	23 ziyaretçi ve 0 üye çevrimiçi