Prof.Dr.Tevfik Yoldemir URODİNAMİ İNCELEMESİ
Üriner semptomların ya da herhangi bir inkontinans tipinin değerlendirilmesinde önemli bir bölümü mesane fonksiyonunun ürodinamik incelemesi oluşturur. Bu, ofis ortamında mevcut olan ekipman ile gerçekleştirilebilir veya daha kompleks cihaz ve deneyime ihtiyaç olabilir.
Kadınların hemen hemen %50’si tüm yaşamları boyunca istemsizı birkaç damla idrar kaçırmıştır. %10-15 kadında tekrarlayan, belirgin kaçırma vardır. Üreme çağındaki kadınların dörtte birinden fazlası belli derecelerde üriner inkontinans yaşamaktadır. Menopozdan sonra bu oran %30-40’lara çıkar.
Mesane, idrar ureterden geldiğinde yavaşça genişleyecek şekilde dizayn edilmiştir. Bu distansiyon mesane basıncında küçük ya da hiç olmayan değişim ile gerçekleşir (normal komplians). Mesane hacmi belirli bir seviyeye (genelde 150-200 ml) ulaştığında mesane doluluğunun ilk hissedilmesi gerçekleşir. Hacimdeki ek yükselmeler artan sıkışma hissi ve beraberinde inhibe edilmemiş mesane kontraksiyonu veya inkontinansı olmadan mümkün olur. Mesane boşalmasına izin verildiğinde bu çabuk ve etkili bir şekilde olmalıdır. Ürodinamik testlerin özel içeriği değişse de en azından sistometrik ve provokatif testleri içermelidir (mesane dolu iken öksürme ya da ıkınma gibi). Birçok merkez mesane komplians ve kontraktilitesinin karmaşık değerlendirmesini, sistoskopi ve işeme olayının değerlendirmelerini de eklemektedir. Mesane ve üretrenin basınç profilleri, elektromiyografi, sistoskopi, floroskopik incelemeler de ayrıca eklenebilir.
Hasta mesanesi boş, rahat sırtüstü pozisyonda olmalıdır. Hasta steril teknikle düz kateter kullanılarak kateterize edilir. Herhangi bir rezidü idrar varsa belirlenir, hacim ölçülür, gizli bir enfeksiyon tayini için kültüre yollanır. Mesane yavaşça (steril SF ile) yerçekimi etkisi ile ve 3 ml/s’i aşmayan bir hızla doldurulur. Hastanın mesane doluluğunu ilk hissettiği zaman sorulur ve bu sürede infüze edilen hacim not edilir. Doldurma işlemine 25 ml katlarında, hasta daha fazlasını tolere edemeyene kadar devam edilir ve bu hacim maksimal mesane kapasitesi olarak not edilir. Sıvı sütununun yukarı doğru herhangi bir hareketi, şiddeti, sıkışma hissi, ya da kateter etrafında sızıntı anormaldir ve detrusor instabilitesine işaret eder ve kaydedilmelidir. Kateter çıkarılır ve hastadan birkaç kere öksürmesi istenir: Sızıntı kaydedilmelidir. Kateterin çıkartılmasından hemen sonra olan, uzun süreli ya da büyük hacimli sızıntı detrusor instabilitesine işaret eder. Bu manevralar ayakta durur pozisyonda tekrar ettirilebilir.
Üriner inkontinans bir işaret, semptom ya da durum olabilir. Bu istemsiz idrar kaybının objektif bir şekilde gösterilebildiği bir durum olarak tanımlanabilir ve kayıp sosyal veya hijyenik problem olarak görülebilir. Kaybın hacmi, hasta ve hayatındaki etkisi kadar önemli değildir. Mesane fonksiyonu hakkındaki daha doğru ölçümler intravenöz damaryolu, spinal manometre (ya da extra tüpümn bir bacağı) ya da 3 yönlü bağlayıcı ile elde edilebilir. Sıvı sütunundaki basınç monitorize edilebilir ve mesane kontraksiyonları daha kolay bir şekilde belirlenip kaydedilebilir. Daha yüksek derecede bir doğruluk gerektiğinde birçoğu ürodinamik testleri tercih eder. İşemenin değerlendirilmesi, mesanenin 200 ml sıvı ile doldurulması ve hastanın idrar boşaltmasının lavaboda ya da perde arkasından dinlenmesi ile yapılabilir. Akımın hacmi sesle tahmin edilebilir; akımın süresi bir kronometre yardımı ile kaydedilebilir. Karmaşık işeme parametreleri ölçümleri formal urodinamik testlerde bulunmaktadır.