Aynı Zamanda Yayımcı Olan 7 Yazar (Ve Onların Düzenlediği Kitaplar) - Çeviri Gazetesi
Bi̇r Sürü Şapka Var
Bir keresinde bir İngilizce öğretmeni bana “Yazar mısın yoksa bir editör mü?” diye sordu. Bu sıra dışı bir soru değil, görünüşe göre her ne kadar gün içerisinde birbirleriyle bu konu üzerinde çatışsalar da yazarların birçoğu (ve okuyucu) buna karşı geldi. Lakin kuşkusuz ki bazı büyülü insanlar bunların hepsini yapabilir: inanılmaz kitaplar yazar ve ayrıca bunları düzenleyebilirler. Bu konuda ipi göğüsleyen en önemli örnek etkileyici listeleriyle Toni Morrison, ayrıca dönemin en büyük romancısı olmasaydı bu konu tartışmaya açık olabilirdi. Ancak hala bir editörün etkisi çok büyük olabilir ve her zaman bunu için takdir edilmezler. Aşağıda, Morrison’un yayımladığı bazı kitapların yanı sıra aynı zamanda büyük editörler de olan diğer büyük yazarların kariyerlerine de göz atacağım. Not, kapsamı kitap yayıncılığıyla sınırladım ( The New Yorker’ın ünlü editörü William Maxwell’in yanı sıra ünlü gazeteci Heidi Julavits’in ve The Believer’ın üzerinde durmaya değer birkaç ünlü büyük kitabı) ve her zaman olduğu gibi bu listedeki (Heidi Pitlor, Julie Buntin, John Hall Wheelock, Jonathan Lee, Morgan Parker, vb.) görünenden çok daha fazla yazar-editör bulunmaktadır, bu yüzden yorumlarınızı da ekleyin.
Fotoğraf: Katy Grannan
Toni Morrison yayımcılık kariyerine gece çocukları uyuduktan sonra En Mavi Göz kitabının bölümlerini yazdığı Syracuse’daki Random House’un ders kitabı bölümünde başladı. 1968’de New York’a transfer edildi. “The Bluest Eye” 1970 yılında yayımlandı. Hilton Als’e göre:
Birkaç yıl sonra, o zamanların Random House başkanı olan Robert Bernstein, bir kitabevinde “The Bluest Eye” ile karşılaştı. O zamanların Random House yazı işleri müdürü Jason Epstein’e yazarın akademik bölümde çalışan kadınla aynı kişi olup olmadığını sordu. Morrison ticaret yayıncılığına girmek istiyordu ve Random House’un bir baskısı olan Knopf’un editör yardımcısı Robert Gottlieb’i görmeye gitti. Gottlieb röportajını şöyle hatırlattı: “Seni işe almak için çok beğenmişimdir, çünkü seni işe alabilmek için seni serbestçe bırakmak zorundayım. Ancak kitaplarınızı yayımlamayı çok isterim.” dedi. Kendisi editör oldu ve Morrison, Random House’da ticaret editörü olarak Epstein bünyesinde bir iş buldu.
“Toni siyah bir editör değil, siyah editör oldu.” Als bir arkadaşına Morrison’un dediğini tekrarlıyordu. Siyahi yazarların eserlerini ve 1970’lerde edebiyatın biçimlenmesinde büyük bir eli var. Morrison’un Random House’da yayımladığı ilk kitap Boris Bittker’in Tazminat Davası’ydı. Toni Morrison Ansiklopedisine göre ayrıca şunları düzenledi:
Toni Cade Bambara, Gorilla, My Love (1972); The Seabirds Are Still Alive (1977); The Salt Eaters (1979); Those Bones Are Not My Child(1999)
James A. McPherson, Railroad: Trains and Train People in American Culture(1976)
Fotoğraf: Lucy Dickens
Kim aynı zamanda beğeni toplayan bir romancı ve sevilen bir editör olamayacağını söylüyor? 2012’de Granta&Portobello Book’a katılan ve 2015’te harika romanı Grief Is the Thing With Feathers yayımlanan Max Porter’a göre hepsi bu kadar da değil:
O, bir editörün rolünün; kısmi düzeltmen, kısmi terapist, kısmi grup içi galip ve artan bir şekilde, yazılı kelimeyi piyasalaştırmak için var olduğunu söylüyor. Ben Marcus, Sarah Moss, Caroline Lucas ve Rebecca Solnit’in eserlerine ek olarak; Porter, 2013’te The Booker ödülünü kazanan Eleanor Catton’ın The Luminaries, Patrick deWitt’in Undermajordamo Minor ve Han Kang’ın The Vegetarian, Human Acts ve çıkacak olan The White Book üzerinde çalıştı. Tamamen her şey olan Han Kang’ı bilirsin.
Fotoğraf: Peter Ross
Son zamanlara kadar, Ebershoff – diğerlerinin arasında The Danish Girl ve The 19th Wife’ın yazarı – ödül kazananlar konusunda uzmanlaşmış göründüğü Random House’da başkan yardımcısı ve genel yayın yönetmeniydi. Onun web sitesine, 2013’te, Ebershoff kurgu dalında Pulitzer ödülünü düzenleyen (Adam Johnson’ın The Orphan Master’s Son) ve aynı yılda tarih dalında Pulitzer ödülünü ilk kazanan kişiydi. (Fredrik Logevali’nin Embers of War) 2015’te kurguda, National Book ödülünün kazanını (Adam Johnson’ın Fortune Smiles) ve biyografi türünde Pulitzer ödülünün kazananını (David I. Kertzer’s The Pope and Mussolini) düzenledi.
Ebershoff’un düzenlediği veya yayınladığı diğer kitaplar şunlardır:
David Mitchell, Black Swan Green, Cloud Atlas, The Thousand Autumns of Jacob deZoet, The Bone Clocks, Slade House
G. Sebald, A Place in the Country, Across the Land and the Water, Campo Santo
Fotoğraf: Marta Iwanek/Toronto Star
1970’de Kanadalı yayınevi Anansi’ye katıldı. Ancak hayatım boyunca orada hangi kitapları düzenlediğini ortaya çıkaramadım. (Anansi 50. yıl web sitesi Atwood’un Michael Ondaatje’nin The Collected Works of Billy The Kid kitabını düzenlediğini fakat Ondaatje’nin kendisinin de Dennis Lee’yi andığını söylüyor.) Fakat hala sizin için eğlenceli bir gerçeğim var. Anansi’ye göre 1972’de basını kurtaran kişi Atwood idi:
Anansi’nin maliyesini çevreleyen durumu bilerek – Dave ve Dennis’in okullara daha fazla Kanada edebiyatı getirme arzusuyla birlikte – Margaret Atwood, Kanada edebiyatı hakkındaki notlarını bir kitap haline getirerek yardım etmeye karar verdi. Survival: A Thematic Guide to Canadian Literature o zamanlarda Kanada edebiyatı hakkında yazılmış en şaşırtıcı eser olarak adlandırıldı, o zamandan beri okunmaya, öğretilmeye ve Kanadalıların kendilerine bakma biçimi olmaya devam ediyor.
Survival sayesinde, Anansi hayatta kaldı. Sonraki 17 yılda, Anne Wall ve Jim Polk’un büyük enerjisi ve girişimiyle işleyen kuruluş, Michael Ondaatje’nin Coming Through Slaughter (1976), Roch Carrier tarafından The Hockey Sweater ve Other Stories (1979) ve Helen Weinzweig tarafından Basic Block with Pearls (1980) gibi başlıklar yayınlayarak devam etti.
Fotoğraf: Jake Hamilton
Çok satan bir YA yazarı olmasına ek olarak, bir yayımcı ve Scholastic’te yayın yönetmenidir. Aynı zamanda Suzanne Collins, Maggie Stiefvater, Ann M. Martin, Garth Nix, Patrick Carman, Natalie Standiford, Alice Hoffman, Gordon Korman, M. T. Anderson, Blake Nelson, Cecil Castellucci ve daha nice mükemmel yazarın kitaplarını düzenlediği PUSH basımın kurucu editörlerindendir. İlginç gerçek #2: Levithan yayımcılık işine 19 yaşında kitapları akıcılık açısından inceleyen bir stajyer olarak, Babysitters Club serisi üzerine çalışırken başladı. The Atlantic’e verdiği röportajda söylediği gibi: “İlk kural, her şeyin o kelimeye bağlı olmasıdır”. “Metroda sadece kitap okuyan değil, fosforlu kalemle kimin Fransızca konuştuğunu, kimin yeşil gözlerini olduğunu işaretleyen kişiydim.” gibi. “Daha sonra o defter de yayımlandı”.
Fotoğraf: Maggie Shannon
Jill Bialosky’nin elinden her iş geliyor: şair, roman yazarı, deneme yazarı ve VP ve W.W Norton’da genel yayın yönetmeni. Sahip olduğu roller hakkında bu sitede yazmışlığı bile var: “Editör ve gizli bir yazar mıyım yoksa yazarlığı önde olan bir editör müyüm? İtiraf ediyorum ki ikisiyim. Biri, diğeri olmadan var olamaz. Esrarengiz bir şekilde birbirlerini tamamlıyorlar. Editörlük ve yazarlık, aynı paranın iki yüzü”. Editörlüğünü yaptığı kitapların bir kısmı aşağıdaki gibidir:
Fotoğraf: Bud Lee
Dürüst olmak gerekirse, Gordon Lish yazarlığıyla karşılaştırıldığında editörlüğüyle daha çok ünlenmiş biri, özellikle de Raymond Carver’ın çalışması üzerine olan yoğun düzenlemesi ile. Reddetse de kendisi aynı zamanda bir yazar. The Guardian’da David Winters, kendisinin efsanevi öğretisinin yanı sıra romanlarına da dikkat çekmiştir: “Kritik bir şekilde, Carver çalışması Lish’in kurguya yaptığı özgün katkıyı gölgelemiştir. Dear Mr. Capote’taki tehditkâr monologdan Zimzum’daki inanılmaz ironiye, Lish edebi modernizm öncüsü sayılabilecek, avant-gard bir düz yazı varlığına sahip. Yazıları, ABD’nin Samuel Beckett ve Thomas Bernhard’a olan cevabını temsil ediyor.” 1969’da Esquire tarafından kurgu editörü olarak işe alındı ve 1977’de çok sayıda kitap düzenlediği ve yayınladığı yer olan Knopf’ta işe devam etti. Bu kitapların bir kısmı aşağıda listelenmiştir:
Raymond Carver, What We Talk About When We Talk About Love (1981), Cathedral(1983) Ultramarine (1986)
Çevirmen: Dilara Güzel, Atilla Yardaş