Uyku, insan bedeninin hem zihinsel hem de fiziksel sağlığı için gerekli olan, hayati bir süreçtir. Yapılan araştırmalara göre insan ömrünün 1/3’lük kısmı uykuda geçer. Vücut uykudayken tüm organlar ve sistemler kendini dinlendirerek yenilemeye çalışır. Vücut için bu denli önemli olan kaliteli uykunun bozulması ve uyku sırasında yaşanan sorunlar, gündelik hayat kalitesinin azalmasına ve sağlık problemlerine neden olur. Uyku apnesi de uyku bozukluklarının önemli hastalıklarından biridir.
Uyku apnesi, kişinin uyku sırasında horlaması ve sonrasında solunumunun (nefes alıp-verme) kısa süreli (10 sn kadar) durması olarak tanımlanmaktadır. Uyku apnesinin önlem alınmadığı taktirde hayati risk taşıyacağı düşünülerek, kısa sürede doğru teşhisin konulması ve kişinin tedavisinin hekim tarafından düzenlenmesi önemlidir.
Uyku apnesi, özellikle yaşam kalitesini bozarken taşıdığı riskler nedeniyle yaşam sürelerini de tehdit etmektedir. Özellikle uykuda ölüm ihtimali de göz önüne alınarak hastalığın önem derecesi yüksek tutulmalı ve uyku apnenisin tedavisi ihmal edilmemelidir.
Soluğun kesilmesine neden olan uyku apnesinde, boğazda bulunan kas grubunun (damak, dik, yutak ve dil kasları) gevşemesi sonucu havanın geçeceği yeri kapatması nedeniyle problemler yaşanır. Hava geçişi olmayınca oksijen miktarı azaldığı için beyin uykunun derin halini bırakarak hava geçişini tekrar başlatmaya çalışır. Vücut derin nefesler, yutkunma veya horlama ile tepki vererek solunumu düzenli haline getirmeye çalışır. Gece boyu çok sık aralıklarla yaşanan uyku apnesi nedeniyle derin uykuya geçiş sağlanamaz. Bu nedenle sağlıklı bir uyku olamadığı için gün içerisinde uyku apnesinin yaşattığı birçok sorun ve uyku hali olur.
Uyku apnesinin aşağıdaki belirtilerinden bir veya birkaçına sahipseniz, teşhisin konulabilmesi ve tedavinin planlanabilmesi için kısa sürede bir hekime başvurmanız gerekmektedir.
Uyku Apnesi Olanlarda Yaşanan Belirtiler ve Eşlik Eden Hastalıklar
-Nefesin uyku sırasında kesilmesi ve tıkanarak uyanma
-Sabah uykudan uyandığında yataktan dinlenmeden, yorgun hissederek kalkma
-Sabah yaşanan baş ağrıları
-Kaliteli uyku olmadığı için gündüzleri uyuma isteği
-Enerji düşüklüğü, gün içerisinde dikkat ve konsantrasyon eksiklikleri
-Tansiyon, diyabet veya kalp problemleri gibi metabolik hastalıkların görülmesi Kilo problemleri
-Konsantrasyon eksikliğine bağlı trafik kazalarında artış
-Sosyal yaşamda olan bazı olumsuzluklar
-Depresyon, ruh hali bozuklukları
-İş hayatında performans düşüklükleri
Uyku apnesi teşhisi için kişinin şikayetlerini değerlendiren uzman hekimler, aşağıdaki aşamalar, tedaviler ve testler sonucunda bir karara varırlar. -
Uyku apnesi için Nöroloji ve gerekirse Kulak Burun Boğaz hekimlerinin fiziksel muayeneleri gerekir.
Hastanın şikayetlerini dile getirdiği belirtiler (horlama, nefessiz kalma, yorgunluk, dikkatsizlik v.b) değerlendirilir.
Görüntüleme yöntemleri (MR, Tomografi v.b)
Gerektiği durumlarda uyku apnesinin teşhisi için Uyku testi yapılır.
Yapılan değerlendirmenin ardından konan Uyku apnesi teşhisi sonrasında tedavi hekim tarafından planlanır.
Uyku Testi Nedir?, Nasıl Yapılır?
Uyku testi, uyku apnesinin teşhisinde kullanılan etkin bir yöntemdir. Uyku laboratuvarlarında veya ev ortamında planlanabilir. Hasta uykuya geçtiği sırada vücudunun belirli bölgelerine bağlanan elektrotlar (baş, göğüs ve bacak bölgelerine) ile uyku sırasında vücutta yaşanan değişiklikler makineye kaydedilerek veriler elde edilir.
Uyku apnesi teşhisi için yapılan Evde uyku testi, detaylı bir işlemdir. Hekimin talebi doğrultusunda eve gelen uyku teknisyeni yanında getirdiği mobil uyku cihazı ile hastanın evinde uyku testi çekimini gerçekleştirir. Böylelikle hasta yatağından ve evinden ayrılmadan testini güvenle yaptırmış olur. Uzman bir ekip tarafından organize edilen Evde Uyku Testinin ( Evde Uyku Testi ) ayrıntılı detayları ve için lütfen linki tıklatınız.
Uyku apnesinin tedavisindeki amaç, nefes alımını engelleyen üst solunum yolunun kapanmasını önlemek ve uyku sırasında nefes alıp vermenin sağlıklı şekilde devamlılığını sağlamaktır.
İlk olarak uyku apnesi teşhisi konulan kişiye kilo ile ilgili problemi var ise, düzenli bir beslenme programı önerilmektedir. Ardından üst solunum yollarındaki anatomik problemler nedeniyle bir sorun var ise kulak burun boğaz hekiminin gerekirse tedavi veya cerrahisi önerilebilir.
Uyku Apnesi Cihazı Kullanımı
Uyku apnesinin tedavisinde hastanın evde uyurken kullandığı özel mobil cihazları vardır. Bu cihazı hasta her uyuduğunda çalıştırır ve maskeyi yüzüne takar. Bu maske hem burnu hem de ağız kısmı kaplamaktadır. Cihaz çalıştığında verdiği basınçlı hava sayesinde hastanın solunum yollarını açık tutarak olası uyku apnesine neden olan riskli durumların önüne geçer. Cihazın kullanımı her ne kadar hastalara başlarda zor gelse de sonrasında oldukça fayda sağlamakta ve uyku apnesi problemine engel olmaktadır.
Uyku Apnesi Tedavisinde Cihaz Kullanan Hastalarda Yaşanan Olumlu Gelişmeler
Uyku apnesi tedavisine geçen ve düzenli cihazı kullanan hastaların şikayetleri azalmaktadır.
♣ Daha kaliteli bir uyku
♣ Sabah uyandıklarında kendilerini daha dinç ve sağlıklı hissetmeleri
♣ Dikkat ve konsantrasyon düzeylerinde artış,
♣ Gündelik hayatta yaşanılan sinir artışı veya depresyon belirtilerinde azalma
♣ Hastalıklara yakalanma riskinde azalma gibi etkileri görülmektedir.
Ameliyat Sonrası Evde Hasta Bakımı
Neden Evde Bakım
Yaşlılarda Kalça Kırığı ve Sonrasındaki Bakım Süreci
Evde Bakım Hizmetine Ne Zaman İhtiyaç Duyulur
Yatağa Bağımlı Hasta Bakımı ve İhtiyaçları