Alzheimer hastalığı, kısaca unutkanlıktır
Bu haber 1557 kez okundu
Çorum Halk Sağlığı Müdürlüğü, 21 Eylül Dünya Alzheimer Günü nedeniyle açıklamada bulundu.
Yapılan açıklamada Alzheimer hastalığının unutkanlık olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtildi. Açıklamada şu görüşlere yer verildi: “Yemek yapmaya karar vermiş olan bir kadın tencereye yağı koyar ardından öylece kalır, ne yapacağını hatırlayamamaktadır. Çocuğu 45 yaşında olan bir baba, birden bire karşısında duran adamın kim olduğunu düşünmeye başlar. Kişi sıcak evinde otururken, kendini acı soğukta paltosuz, çorapsız caddede yürürken bulur, ancak ne olduğunu bir türlü hatırlayamamaktadır. Bütün bunlar; beyin hücrelerinde yavaş ama geri dönüşü olmayan bir yıkımın başladığını gösteren "Alzheimer hastalığının" belirtileridir. Alzheimer hastalığı, kısaca unutkanlıktır. Hatta o kadar ileri derece bir unutkanlıktır ki bir gün uyandığınızda yanınızda yatan eşinizi bile hatırlayamayabilirsiniz. Son yüzyıldaki hızla ilerleyen bilimsel ve teknolojik gelişmelerin, insan yaşamına etkilerinden biri de ortalama insan ömrünün uzaması olmuştur. Buna paralel olarak da, kişinin bağımsız yaşama becerisini elinden alan Alzheimer ve benzeri hastalıklar ileri yaştakilerin en büyük korkusu haline gelmiştir. Toplumdaki yaşlı nüfus oranı sürekli artarken, aileler de küçülmektedir. Bununla birlikte, yalnız yaşayan bakıma ve yardıma muhtaç yaşlıların sayısı giderek artmaktadır. Bu durumda, ailelerin bilinçli olup yaşlılarına sahip çıkması gerekiyor. Toplum desteğinin ise, hastalara ve hastası olan ailelere mümkün olduğunca sağlanmasının önemi ve kıymeti unutulmamalıdır.
Alzheimer (Alzaymır) Hastalığı Nedir?
Yaşlılıkla beraber ortaya çıkan ve başta unutkanlık ol­mak üzere çeşitli zihinsel ve davranışsal bozukluklara yol a­çan ilerleyici, sinir hücrelerinin hasarı ve ölümü ile bellek ve öğrenme becerilerinin yitimi­ne neden olan, beyin hastalığıdır.
Alzheimer Hastalığının Nedenleri Nelerdir?
Kalıtsal faktörler, beyinde protein birikimi, beyin hücrelerinin ölümü, sinirsel iletinin bozulması ve çeşitli zehirli maddeler yer almaktadır. Tüm Alzheimer hastalarının % 10’unda ailede hastalık varlığı tespit edilmiştir. Ayrıca yaş ilerledikçe, Alzheimer’in görülme oranını artırmaktadır. Fakat hastalığın kesin nedeni henüz bilinmemektedir.
Dünyada 20 milyondan fazla, ülkemizde ise 300 bine yakın Alzheimer hastası vardır.
Son yıllarda hastalığın seyrini değiştiren farklı tedavi seçenekleri geliştirilmesine rağmen, iyileştirilebilir ya da düzeltilebilir bir hastalık değildir.
Bir kural olmamakla beraber, Alzheimer ileri yaş hastalığıdır.
50 yaş altında görülmesi nadirdir. 65 yaş üzeri nüfusun %5-6'sında Alzheimer hastalığı veya benzer bir bunama hastalığı görülür. 85 yaş üzerinde bu oran %25-35 'e ulaşır.
Hastalığın seyri kişiden kişiye farklılık gösterebilir.
Bilinmelidir ki Alzheimer normal yaşlanmanın zorunlu bir parçası olmayıp, her bireyde görülmeyebilir.
Hastalık sinsi başlangıçlı ve yavaş seyirlidir. Kişide fikir ve bilgi üretme yeteneğinde sürekli azalma vardır.
Unutkanlık: Eşyaların yerlerini (gözlük, cüzdan gibi), tanıdığı insanların isimlerini veya yüzlerini, bir işi yapıp yapmadığını unutur. Bunlar günlük hayatın hızlı akışında hepimizin yaşadığı unutkanlıklar gibi gözükmektedir, fakat Alzheimer hastaları eşyalarını uygunsuz yerlere koyarak ya da uygun yerde aramayarak hiç bulamaz. İnsan ve nesne isimlerini hatırlayamaz. Yeni tanıştığı insanları hatırlayamaz, soruları cevaplarını aldığını unutarak tekrar tekrar sorar ya da söylediğini unutarak aynı cümleyi tekrarlar.
Günlük yaşam aktivitelerini etkileyen hafıza kaybı: Kendine bakım, yemek yeme düzeni ve adabı, tuvalet kontrolü gibi temel becerilerde kayıp olabilir.
Kazanılmış becerilerin kaybı: Sık sık yemeği ocakta unutarak yakmak, araba kullanırken tehlike doğuracak beceri kaybı, markette para üstü hesaplayamamak gibi kazanılmış bir takım becerilerin kaybı sadece “unutkanlık”la açıklanamayabilir. Bunun yanında hasta yeni becerileri öğrenemez hale gelir; örneğin cep telefonu ya da bankamatik kullanmayı öğrenememe gibi. Bu durumda bir ev hanımı artık yemek yapamaz, bir terzi artık dikiş dikemez hale gelebilir.
İletişim: Bazen bir tanıdığın adını istenildiği anda hatırlayamayıp bir süre sonra hatırlamak doğal karşılanabilir. Kelime bulmada güçlükler ortaya çıkar; bu insan ismi olabileceği gibi akıcı konuşmasını kesintiye uğratacak şekilde nesne isimlerini bulma da olabilir. Kişi cevabını almış olmasına rağmen sorduğu bir soruyu hem cevabını hem de sorduğunu unutarak tekrar tekrar sorabilir ve ya eskisine kıyasla daha kısıtlı sayıda kelimeyle ve daha zayıf bir gramer yapısıyla kendini ifade eder hale gelebilir. Uzun konuşmaları takip etmekte zorlanabilir.
Oryantasyon bozuklukları: Haftanın hangi gününde, ayın kaçında olduğunu bilemeyebiliriz fakat sonra takvim bilgilerine uyum sağlarız. Alzheimer hastaları ise yıl, ay ve gün gibi zamansal bilgileri kaybeder. Bu durumda günlük aktüel olayları takip etmekte başarısız hale gelir. Kişi bulunduğu yeri karıştırabilir ya da nerede olduğunu bilemez hale gelebilir. Kişi kendine dair bilgilerde de kayıp yaşayabilir. Örneğin doğum tarihini, yaşını bilemeyebilir.
Muhakeme güçlüğü:Karşılaştığı herhangi bir durumu mantık çerçevesinde yargılayamayabilir. Karar vermekte güçlük çekebilir.
Görünenin altında yatanı kavrama (soyut düşünme) güçlüğü
Davranış değişiklikleri: Alzheimer hastaları nedensiz sinirlenmeler gibi ani davranış değişiklikleri gösterebilir. Gördüğü gündüz hayalleri ya da duyduğu sesler nedeniyle korkup ajite davranışlarda bulunabilir
Kişilik değişiklikleri: Şüpheci, sinirli, huzursuz ya da tamamen ilgisiz bir kişi haline gelebilir.
Alzheimer Hastası ve Yakınlarının Bilmesi Gerekenler
Öncelikle hastanın kendisine, cesaret ve güven duygusunu aşılamak gerekir. Hastaya her zaman yardım edilmeli ve bu yardımın hastaya kabul ettirilmesi gerekmektedir.
Hastanın hislerini paylaşmak gerekir. Gerekirse hasta, doktora nasıl bir durumda olduğunu anlatmalı ve bu yönde de tedavi uygulanmalıdır.
Yapılacak işler için bir kâğıda notlar alınmalıdır. Aynı şey eşyaların yerini bulmak için de yapılmalıdır.
Alzheimer hastalarının araba sürmesi tehlikelidir. Bu yüzden bir kişinin, hastaya eşlik etmesi (şoför olarak) gerekir.
Hastanın sağlığına ve beslenmesine dikkat edilmelidir.
Hasta hobilerini kısıtlamamalıdır. Önceden yaptıklarını, yapmaya devam etmelidir. Fakat çalışmayı bırakması gerekir.
Hastalık ilerlemeden, hastanın ilerideki bakım durumu görüşülmelidir.
Alzheimer, sadece kişinin kendisine değil, ailesine de maddi ve manevi yük getirdiğinden, bu hastalıkla yaşamaya alışmak ve baş edebilmek için destek almak gerekir. Alzheimer hastalığının tedavisinde en büyük ilaç “SEVGİ”dir!
Sıra size de gelebilir; geç olmadan bilinçlenin.
Yeterli uzman hekim olan mevcut bir ilimiz yok 28 Nisan 2012
KKKA dan 5 kişiden biri hayatını kaybediyor 13 Nisan 2012
Yorgunluğu azaltmanın yolları 13 Nisan 2012
Yanığa buz koymayın! 12 Nisan 2012
Çağın yeni hastalığı: Nomofobi 11 Nisan 2012
Dikkat soğanı yağda kavurmayın! 10 Nisan 2012
Karpal Tünel Sendromu ve tedavisi 09 Nisan 2012
Göbekten kurtulmanın yolları! 09 Nisan 2012
Kanseri kaleme döktüler 07 Nisan 2012
Nasır hastalığına son! 04 Nisan 2012
‘Kanserle mücadelede iyi bir noktadayız 04 Nisan 2012
Elitpark tan kanser hastalarına moral 04 Nisan 2012
Mutluluğun sırrı bulundu! 04 Nisan 2012
Doktorlara hasta kotası 03 Nisan 2012