EKONOMİK BÜYÜME DEVAM EDİYOR
Kısa bir tatil ardından yeniden sizler ile düşüncelerimi paylaşıyor olmak beni çok mutlu ediyor. Bu kısa süreli ayrılık ta aslında Türkiye’min gündemine neler neler sığdırdık öyle değil mi? Geriye dönüp sohbet etmeye başlasak sayfalar dolusu yazarçizeriz sanırım. Neyse, köşemi ve gazetemi özledim, bu yüzden bir an önce başlayalım istiyorum. Bu sene sizleri de satırlarıma dâhil etmek gibi bir niyetim var. Sorularınızı ve görüşlerinizi yanıtlama ve diğer okurlar ile paylaşmak istiyorum. Zaman zaman küçük röportajlara da yer verebiliriz sanırım. Bu yüzden katılımlarınızı bekliyorum.
Açıklanan GSYH rakamlarına göre ilk çeyrekte % 4,7 büyüyen ekonomi, ikinci çeyrekte % 3,1 oranında büyüdü. Aslında bu oran beklentilerin altında gerçekleşti, burada beklenti % 3,5 ti. Bu rakam daha önce açıklanan sanayi üretimi verilerine bağlı olarak ortaya çıkmıştı.
Büyüme rakamlarının detayına bakacak olursak en hızlı büyüyen sektörün % 7 ile inşaat sektörü olduğunu görebiliriz. Bu mevsimsel etki olarak görülebilir. Bu arada tarım sektöründe ise % 1 oranında bir düşüş söz konusu. GSYH da asıl etkiyi yaratacak olan sektörler şüphesiz ki sanayi ve hizmet sektörüdür. Sanayi üretimi ikinci çeyrekte % 3,2 büyümüş ve beklentiler ile paralel gerçekleşmiştir. Fakat buna karşılık Ticaret sektörün baktığımızda büyüme oranı % 1,9 gerçekleşmiştir. Birinci çeyrekte %4,8 olarak gerçekleşen ticaret sektörü büyüme oranındaki bu düşüş aslında piyasalardaki daralmayı anlatmaya yeterlidir diyebiliriz.
2016 birinci ve ikinci çeyrek büyüme oranlarını sektörel bazda aşağıda görebilirsiniz.
2016 BİRİNCİ ÇEYREK (%)
Harcamalar tarafına baktığımızda ise özel tüketimin harcamalarında % 5,2 oranında bir büyüme görülüyor. Bu oranın maalesef ilk çeyreğe göre düşük olduğunu görüyoruz. İşte piyasada ki daralmaya bir sebep daha. Neticede güvensiz ve belirsiz süreçlerde para harcamıyoruz. Buna karşılık kamu harcamaları artmaya devam etmiş ve kamu tüketimi % 15,9 oranında büyümüş. Bir önceki çeyrekte % 10,9 olan kamu tüketimindeki bu büyüme düşündürücü olabilir. Zayıflayan ekonomiyi devlet yatırım ve harcamalar ile desteklemeye çalışıyor aslında. Özel sektör tarafında yatırımlar azalırken kamu yatırımı % 4,7 oranında büyümüş. Ancak toplamda yatırımlar % 0,6 oranında azalmış. Özel sektör tarafında yatırımlar gün geçtikçe azalıyor ve özel sektör yatırımlarındaki zayıf tempo, hatta küçülme ekonominin karşı karşıya kaldığı en önemli problem halini almış durumda.
Aşağıdaki tabloda da talep tarafında büyüme oranlarını yılın ilk çeyreği ile karşılaştırmalı olarak özetleniyor.
Netice itibariyle yılın ikinci çeyreğinde Türkiye %3,1 büyüdü. Bu oran beklentilerin altında kalmış olsa da umut vaat edebilir fakat dikkat edilmesi gereken bazı noktalar söz konusu. Öncelikle Tarım sektörünün biraz desteğe ihtiyacı olduğu görülüyor. Sanayi üretimindeki düşüşte oldukça yüksek görülüyor. Talep kanadına baktığımızda ihracat ve özel tüketimdeki düşüş sanayi sektöründeki düşüşü açıklıyor gibi görünüyor. Ve neticede özel yatırımlardaki düşüş göze çarpıyor.
Aslında her şey birbirine paralel ilerliyor anlaşılacağı üzere. Peki, ne yapmalıyız? Talep kanadında ve harcamalarda biraz artış iyi olur. Yani işin özü para harcamalıyız. Bunun içinde güven ve istikrar ortamının yeniden sağlanması çok önemlidir.
Sonuçta bize para gerekiyor. Türkiye’de şuan büyük bir para sıkıntısı yaşandığını düşünmek çokta yanlış olmaz sanırım.
Büyümek güzel ama dengeli büyümek çok daha güzel olsa gerek.