UYOF GENEL BAŞKANI İMRAN OKUMUŞ İLE GÜNDEMİ VE ‘NELER YAPILMALI’YI KONUŞTUK
Sektörün hiç olmadığı kadar birlikte harakete ihtiyacı var
GÜLEGÜLE: Sektör, sezonsuz bir yıl yaşadı. Sıkıntı büyük, önümüzdeki süreç ve 2017 için neler söylersiniz?
OKUMUŞ: 2016, otobüsçülük sektörü için çok zor bir sene oldu. Ben 2017’yi de olumlu görmüyorum. Yani sektör 2016’daki kayıpların telafisini, maalesef 2017 yılında yapamayacak. Bu sene sezonun kötü gitmesi ve hatta yaşanamaması herkesin hesabını alt üst etti. Şimdi sektörün önünde 8 aylık bir darboğaz var. Herkes çok fazla zorlanacak. Otobüsçü, artık sezonla, yani üç aylık bir tahsilatlarla bu açığı kapatamayacak.
Dolayısıyla bu noktada kendimize çeki düzen vermemiz, maliyetlerimizi minimize etmeye çalışmamız lazım.
Bu konuda da sektör oyuncuları olan dernek, federasyon ve sivil toplum kuruluşlarına büyük sorumluluk düşüyor. Bu sektöre yön verecek liderlerin artık sahaya çıkması; ticari kaygılardan arındırılmış, sektörün topyekün kaygılarını ön plana çıkarıcı söylemler geliştirmesi gerekiyor
GÜLEGÜLE: Sorunlar diz boyu; buna karşın sektörden beklenen ortak ve güçlü duruş gelmiyor. Bu konuda neler söylersiniz?
OKUMUŞ: Biz de UYOF olarak, bu konuda bir adım atacağız. Vergi mevzuatı, kayıtdışının önlenmesi, uzun zamandır konuşulan yakıtta ÖTV konusu ve daha da önemlisi yakıtta KDV konusunu etkili bir şekilde gündeme getireceğiz. Otogar, köprü, otoyol ve akaryakıt fiyatlarının bu kadar yüksek seyrettiği bir sektörde, ticari araçların bazı vergilerden muaf tutulması gerektiğini düşünüyorum. Lastik tekerlekli şehirlerarası taşımacılıktan; köprü-otoban-otogar gibi yerler için mümkünse KDV alınmaması; değilse oranların düşürülmesi gerektiğini düşünüyorum. Bu yönde atılacak adımlar şüphesiz ki sektöre bir nefes aldıracaktır.
Sektör, işte bu konular üzerinde yoğunlaşmalıdır. Tüm bu konularda ilerleme sağlayabilmek için de sektörün tamamını kucaklayacak çoğulcu, katılımcı bir sivil toplum örgütü oluşturabilmek gerekiyor. Ben bu beklentimin karşılığı olarak Odalar Birliği’ndeki Sektör Meclisi’ni görmüştüm. Bu fikrimi de uzun zaman savundum; ama içinde de bulunmama rağmen, görüyorum ki Meclis olarak tam verimle çalışamıyoruz. Bunu şahıslar bazında konuşmuyorum elbet, fakat Odalar Birliği’ndeki Meclisimiz, sektörün tamamını kucaklayıp icraat yapacak konumda da değil maalesef.
Şöyle bilinmeli ki; UYOF sektörü kucaklama, her aktörü temsil etme noktasında mensuplarının, meslektaşlarının yanındadır, yanında olmaya da devam edecektir. Bizim için önemli olan şey, sektörün ivedi olarak bu kaostan çıkıp, ivedi olarak ticaret yapabilecek hale gelmesidir. Bizim bu mülahazalar dışında başka bir beklentimiz yoktur. Altını çizmek istiyorum ki; yönetici arkadaşlarım da başkan olmak gibi kişisel kaygılarından sıyrılıp, bu sıkıntılara ivedilikle eğilmelidirler. Meclis’te yahut meclis dışı bir oluşumda, sektörü kucaklayan bir kurum derhal faaliyete geçmelidir.
GÜLEGÜLE: Sektörün önünün açılması için kısa vadede nereler yapılmalı?
OKUMUŞ: Bugün otobüs yatırımı ülkemizde çok riskli bir yatırım halini almıştır. Bırakın 50-100’lü adetleri, bugün 5-6 adet araç yatırımı yapan meslektaşlarımı dahi tebrik ediyorum. Çünkü hepimiz şehirlerarası, turizm ve yurtdışı çalışan otobüsçülerin taşıdığı riskleri gördük. Amortisman bedelini karşılayamayan, kasko giderlerini karşılayamayan, turizmde çalışanının günlük giderini karşılayamayan bu sistemin çöktüğünü artık hepimiz gördük. Sistem yeniden gözden geçirilmelidir. Bu noktada bağlı olduğumuz Ulaştırma Bakanlığı, yolcu taşımacılığı sektörüne uygulanan mevzuatta köklü değişikliklere gitmeli ve bu sektörün önünü açmalıdır.
Deniz, hava ve demiryolu taşımacılığı, elbette bu ülkenin ufku için vazgeçilmez taşımacılık kollarıdır. Fakat eğer karayolu yolcu taşımacılığı sektörü gözden çıkarılmış ise bunun ilgilisi, bu kararı açıkça beyan etmelidir.
GÜLEGÜLE: Samsun’da yazıhane fiyatlarının aşırı rakamlara çıktığı söyleniyor. Ciddi sıkıntılar olduğunu duyuyoruz, başkanım bu konuda neler söylersiniz?
OKUMUŞ: Türkiye’de dünyanın hiçbir yerinde olmayan bir anlayış var ve maalesef Rekabet Kurumu da bunun bayraktarlığını yapıyor: Tekel oluşturmak! Tekeller oluşmamalı, otogarlar tekelleşmemeli. Otogarlar, taksi duraklarındaki plaka tahdidi konumuna geldi. Siz bir tek otogardan kalkmak mecburiyetinde kalırsanız, fiyatlar elbet bu rakamlara tırmanır. Ben Samsunluyum. Samsun Otogarı’nda işletmecilik yaptım. Orası çok iyi bildiğim bir yer. Otogar bugün elde ettiği gelirlerle, zaten o giderleri karşılayamaz. O fahiş fiyatları üç katına da çıkarsanız, yine o giderler karşılanamaz. Onun için belediyeler, ulaşım yapılacak yerleri sektörle paylaşmalı ve terminaller doğru kurulmalı. Şimdi 3. Köprü yapıldı ve otogar şehir içinde kaldı. Halbuki, köprüden önce otogarın yerinin belirlenmesi lazımdı. Sektör bu planlama esnasında, sorunu fark edip planı gerçekleştiren iradeye ‘Biz ne olacağız?’ sorusunu sormalıydı. İşte bu gerekçelerle sektörün bütün oyuncularının, özellikle risk alanların bir araya gelip bu kaosu bitirecek projeleri ilgili bakanlıklara ve bürokratlara sunması lazım. Benim tüm toplantılarda söylediğim bir şey var: Millet devletiyle kavga etmez, ama haklı talebini iletir ve hakkını savunur. Hakkını savunmak, kavga etmekle aynı şey değildir. Biz hak aramanın yanındayız, kavganın değil. O yüzden bu sektörün asıp kesme söylemlerinden uzaklaşması gerekmektedir. Paralelinde de birilerine hoş görünmek için yalakalığı bırakmanın zamanı gelmiştir.
GÜLEGÜLE: UYOF’un bugün geldiği noktayı nasıl değerlendirirsiniz?
OKUMUŞ: UYOF henüz genç bir federasyon, emekleme aşamasında bir federasyon. Üyelerimiz ve yöneticilerimiz bu sektörün en iyi profesyonelleri. Biz doğru bir ekibiz, yeni bir akılız. Üreten bir kadroyuz. Üretmeye de tüm kararlılığımızla devam edeceğimizi buradan tekrarlıyoruz.