Osmanlılarda Ticari Denizcilik
19 Ağustos 2017 - Cumartesi 01:57 Bu haber 651 kez okundu
Küresel ısınma Asya’nın Doğusundan Kuzey Avrupa’ya yapılan ticarete yeni bir denizyolu kazandırıyor.
Çin ve Japonya Kore üzerinden yapılan ihracat malları ile ham petrol sevkiyatında denizyolu büyük ağırlık taşımakta olup, Çin Denizi, Malaga Boğazı, Hint Okyanusu, Umman Denizi, Kızıldeniz, Süveyş Kanalı, Akdeniz, Cebelitarık, Manş Denizi aşılarak Avrupa Limanlarına ulaşılabilmektedir. Bu deniz yolu ilk taşıma uğrak limanlarına uğramadan 1,5 ay’ı aşkın bir sürede yapılabilmekte olup, 12.000 deniz mili üzerinde bir seyir yapmayı gerektirmektedir. (Dalian - Rotterdam Süveyş Kanalı üzerinden 48 gün tutmaktadır.) [caption id="attachment_852" align="aligncenter" width="462"] Mevcut Rota ve Artrik Rotası[/caption] [caption id="attachment_853" align="aligncenter" width="400"] Yokohama - Rotterdam[/caption] Bu taşımacılığı yapan Deniz Taşımacı şirketleri son yıllarda dev gemiler ve büyük tersaneler inşa ettirerek, “Az personel ve yakıtla nasıl bir ekonomi sağlarız?” düşüncesi ile düşük karbon emisyonlu ve az yakıt sarfiyatlı motorları olan gemiler vasıtasıyla büyük bir ekonomi sağlamayı amaçlamış bulunmaktadırlar. Bunun sebebi de bu hattın kullanım maliyetlerinin yüksekliğidir. Kuzey Denizleri (Artrik) yaz-kış buzlarla kapalı olup, seyir imkânı vermediği için yaklaşık 3000 deniz mili daha kısa bir seyir yolunu kapsamakta iken, son senelerde küresel ısınma sonucu buzlar erimeye, hatta yaz aylarında belirli bölgelerde ortadan kalkmaya başlamış durumdadır. Kuzey denizinde böyle bir deniz yolunun kullanılabilirliği ortaya çıkınca, hem Ruslar hem de Çinliler bu imkânı değerlendirmek üzere faaliyete geçerek, “Doğu-Batı deniz taşımacılığında büyük zaman ve yakıt tasarrufu sağlayacak bu yolu nasıl değerlendiririz? Emniyetli ve sürekli kullanılabilirlik özelliğinde taşımacılığı nasıl sağlarız?” konularında harekete geçmiş bulunmaktadırlar. Rusya, kuzeyde bulunan limanlarının değerlendirilmesi, doğu limanları ile irtibatının en kısa yoldan sağlanabilmesi gibi bir stratejik yaklaşımla Artrik hattını gündemine almıştır. Kış aylarında buzla kaplanan bölgeler için filosunda olan buzkıranların bu yolu açacağını taahhüt ederek, Çin’i özendirmiştir. Dolayısıyla da, Rusya ve Çin Artrik Kuzey Denizi üzerinden deniz taşımacılığına başlamış bulunmaktadırlar. 2007 senesinde yapılan Panelde, 21.yy sonunda Artrik denizinde yaz aylarında hiç buz olmayacağı dile getirilmiş olmakla birlikte, yüzyıl sonu gelmeden beklenen çözülme çok daha erken başlamıştır. Bu arada çevreci kuruluşlar ve Kanada Hükümeti, buzların küresel ısınma sonucunda erimesinde, oluşan hava kirliliği ve ozon tabakasının delinmesinde en büyük etkenin fosil yakıtların atmosfere yaydığı aşırı karbon yüklemesinin olduğunu öne sürmekte, Artrik Denizinde erimekte olan buzlar ve buzulların gelecekte ortaya çıkaracağı sorunlar nedeniyle Dünyayı uyarırken, Kuzey Deniz hattının gittikçe artan bir gemi trafiğine maruz kalmasının tehlikelerine itiraz ederek, bu yolun kullanılmasına mani olmaya çalışmaktadır. Ancak, ortada önemli bir gerçek var olup, bu gerçek yolun sağladığı ekonomi ve hız nedeniyle mutlaka kullanılacak olduğudur. Bu nedenle, Amerikan Gemi Taşımacılığı (ABS) Bürosu, Kuzey Denizinde seyir şartlarını belirleyen bir rehber doküman hazırlamıştır. Çalışmaya Rusya’nın Merkezi Deniz Araştırma ve Proje Enstitüsü de iştirak ederek, bu deniz hattının güvenli kullanım kılavuzu ortaya çıkmıştır. Kılavuz “Kuzey Denizi Seyir Kuralları, Aşırı Soğuklara Karşı Tedbirler, Buzla Kaplı Sularda Seyir Kuralları ve Kuzey Buz Denizi Limanları konularını kapsamaktadır. [caption id="attachment_855" align="aligncenter" width="650"] Artrik Okyanusu ve Kuzey Deniz Yolu; Rusya Kuzey Sahilleri[/caption] Sonuçta Japonya - Rotterdam arasında 3400 deniz mili bir yolu kısaltıp, 10 gün kazandıran bu yol Süveyş Kanalını geçip, Akdeniz üzerinden gelen gemiler için şu anda riskli görünse de çok büyük fırsattır. Kuzey Denizini kullanım imkânı aynı zamanda Rusya’nın kuzeyinde gelişen endüstriyel aktivite ve Rusya’nın iç denizlere bağımsız hareketi içinde önemli bir ulaşım imkânı açmakta olup, özellikle Rusya Devlet Başkanı Putin tarafından da takibe alınmıştır. ABS dışında ayrıca ICS (International Chamber of Shipping) yayınladığı bir bülten ile Artrik taşımacılığının her geçen yıl daha büyük önem kazandığını ve gittikçe arttığını belirtip, bu hattın gereksinimini ve önemini vurgulayarak, Artrik sularında seyir yapacak gemilerin Polar şartnamelerine uygun olması ve emniyetli seyir şartlarını öne sürmekte, bu hatta kullanılacak ve güvenle inşa edilecek gemilerin tanımlamasına, fosil yakıtla çalışan klasik gemiler yerine, pahalı da olsa LNG ile çalışan gemilerin uygunluğu üzerinde durmaktadır. (LNG ile çalışan motorlar henüz geliştirilmektedir.) Polar şartlarında Artrik’te kış aylarında yapılacak seferlerin güveni Rus buzkıranları tarafından sağlanabilecektir. Polar şartlara uygun gemilerin kullanımı, çevresel etkiler dikkate alınarak, yeşil makinalar kullanan gemilerin ve bu tip gemilerin düşük karbon emisyonu üzerinde durulmaktadır. Bu konudaki gelişmelerin bir diğer önemli nedeninin, Kuzey deniz yolunun kullanımı başladıktan sonra yapılan ölçümlerde % 600 civarında karbon artışı olduğu görülmekte olup, başlıca sebebinin fosil yakıtla çalışan gemilerin devrede olması olarak görülmektedir. Günümüze kadar buzların erimesiyle Kuzey Denizinde yapılan deniz taşımacılığına baktığımızda; İskandinav ülkeleri, Kuzey Rusya, Norveç ve Kanada ön plana çıkmakta olup, Çin 2015 yılında bu yoldan tecrübe seferlerini başlatmış bulunmaktadır. Rusya’nın kuzey limanları, Kuzey Denizi hattını kullanan gemiler 2012 yılında 46 gemi iken, 2013 yılında 71 gemiye çıkmıştır. Bu gemilerle yapılan taşımacılıkla 1,36 milyon ton yük sevk edilmiş olduğu görülmektedir. 2015 yılında ise 4 milyon ton’a çıkmıştır. Hedeflenen taşıma ise; 80 Milyon ton/yıl kapasiteye 15 yıl içinde erişmektir. (Medvedev -2015) Bu hattı teşvik eden Rusya, hattın gelişerek daha fazla kullanımı için özellikle Çin’i teşvik etmektedir. Bu konuda Rusya Devlet Başkanı Putin bizzat çalışmakta olup, 2015 yılında oldukça büyük bir başarı ile Çin’i ikna ederek, Çin gemilerinin Kuzey Deniz yolunu kullanımının başlamasını sağlamıştır. 2015 yılında Çin Devlet Şirketi COSCO Artrik yolunun kullanımı için çalışmalara başlamış ve aynı yıl içinde Artrik Deniz Yolu ile yapılacak deniz taşımacılığı için Asyalı Lojistikçilere bu yolun ekonomisi ile güvenliliği üzerine pazarlama ve tanıtımlar yapmıştır. Asya’dan - Avrupa’ya Artrik yolundan gidiş ve geliş seferlerinin hızı ön planda olan bu tanıtımlar sonrasında, COSCO Kuzey Avrupa ülkeleri İsveç ve Finlandiya’da Pazar yoklaması yaparak, ilk Yong Sheng gemisi Çin’in DALİAN limanından kaldırmıştır. [caption id="attachment_856" align="aligncenter" width="600"] Artrik Yolunu Kullanan İlk Çin Konteyner Gemisi[/caption] Yong Sheng ilk Çin konteyner gemisi olarak Artrik üzerinden Kuzey Deniz Yolunu kullanarak gidip-gelmiş bulunmaktadır. Buradaki ana strateji, hem Rusya’nın hem de Çin’in Dünya deniz taşımacılığında aktif olmaya yönelik bakış açısını temsil etmektedir. Dolayısıyla, Çin büyük ölçülerde yapmakta olduğu ihracatına büyük hız ve ekonomi kazandırarak, kendi ticaret filolarıyla kısa yoldan ihraç mallarını hızla Avrupa’ya indirecek ve Batı’dan alacağı malları Doğu’ya aktarabilecektir. Bu yeni deniz yolunun riskleri ile halen kullanılan yolun risklerini ve süresini karşılaştırdığımız takdirde, Malakka Boğazındaki deniz korsanları, Umman Denizi korsanları, Süveyş geçişi, Akdeniz, Manş Denizi seyri aradaki 3400 deniz mili yol farkı, zaman ve yakıt göz önüne alınarak, buz denizinde kış aylarında bile Polar şartlarında seyir yapılması imkânını büyük bir fırsata çevirebilmektedir. Bu durumda, Tayvan, Singapur, Körfez Ülkeleri (UAE), Suudi Arabistan, Kuzey Akdeniz ülkelerinin cazibesi ise hiçbir zaman kaybolmayacaktır. Ancak, şu anda Asya-Avrupa-Asya arasında karşılıklı çalışan mega gemiler mutlaka belirli bir miktar yük kaybıyla karşı karşıya kalıp, oluşan aşırı taşıma kapasitesinin değerlendirilmesini çok uzun vadeler içinde hesaplamak zorunda kalabilirler. Halen yeni sipariş edilen mega gemilerle gittikçe ihtiyaçtan fazla artan deniz taşıma kapasitesinin doğru bir stratejik ve planlama olup olmadığı konusu tartışılmaya devam ederken, Artrik Kuzey Deniz yolunun ayrı bir baş ağrısı olacağının düşünülmesi zorunludur. Kaynakça: Dış basın
Etiketler: Buzlar, Çözülüyor!,