Boynuzlu koçla boynuzsuz koçun muhakemesi | Fıkıh Köşesi
01.11.2019 Süleyman Kösmene Hadis, Hak ve Hukuk
Kırklareli’nden Hikmet Öztekin: “Hadiste geçen, ahirette boynuzlu koç ile boynuzsuz koçun muhakemesinden ne anlamalıyız?”
AHİRETTE KUL HAKKI
Söz konusu hadis şudur: “Her hak sahibine hakkı teslim edilecektir. Hatta boynuzsuz koyunun boynuzlu koyundan kısas suretiyle hakkı alınacaktır.” 1
Bu hadis bize ahirette çok çetin bir yargılamadan haber veriyor. Peygamber Efendimiz (asm) bu yargılamanın ciddiyetini koyun üzerinden anlatmıştır.
Hayvanlar da yargılanacaklar mı? Boynuzsuz koyun, boynuzlu koyundan hakkını alacak mı? Hadis ‘alacak!’ dediğine göre, demek hayvanlar da yargılanacaklardır. Ancak bu hadis, bu yargılamanın insanlar için çok çetin olacağını bildiren bir üslûba sahiptir.
Ahirette üç kuruşluk bile olsa kul hakkının insanları terleteceği ve insanlara çok büyük zayiatlara sebep olacağı bildirilmiştir. Bu yüzden küçüğüne büyüğüne bakmadan kul hakkından helâlleşmeye bakmak lâzımdır. Burada az bir ilgi, birazcık duyarlılık, bir küçük bedel ile telâfi edebileceğimiz haklar, yarın mahşerde devasa sevaplarımızın zayi olması ile sonuçlanırsa bu bizi üzer.
Söz konusu sevapları kazanmak için dünyada ne çabalar sarf ettiğimizi unutmayalım. Öyle az bir bedele satacağımız sevaplar için gösterdiğimiz gayreti, feragati gözlerimizin önüne getirelim, üzerimizde zerre de olsa kul hakkı kalmamasına, her ihtimale karşı helâlleşmeye, her ihtimale karşı haklı da olsak insanlarla iyi geçinmeye ve hayvanlara iyi davranmaya özen gösterelim.
CEZALARI FITRÎ GELİR
Hayvanlar fıtrî şeriata tabidirler. Fıtrî şeriat, Allah’ın yeryüzüne koyduğu kevnî kanunlardır.
Fıtrî şeriatta emirler fıtrî olarak gelir, cezalar fıtrî olarak kesilir. Bu şeriatın kurallarına uymak için akıl şart değildir. Yaratılmış olmak kâfidir. Hangi duyguyla, hangi özellikle yaratılmışsan, o duygudan imtihan edilirsin. İşine ihtiyar karışmadığı için de imtihanını başarıyla verirsin. Meselâ köpeğin sadâkati, kedinin şükür hisleri, keçinin inadı, aslanın pençesi ve şiddeti, atmacanın yırtıcılığı, serçenin korkusu ve çevikliği, tavuğun gözü karalığı fıtrî olarak kendilerine verilmiş imtiyazlardandır. Fıtrat bu imtiyazlarla onları imtihan eder. Ama imtihan fıtrî olduğu gibi, ödül de, ceza da fıtrîdir. Akıl devreye girmez. Akıl girerse fıtrî olmaktan çıkar, irade ve ihtiyar karışır ve başarısızlık düşer. İnsanlarda olduğu gibi.
Şefkat hissiyle yaratılmış olan hayvanların, sadece kendi yavrularına karşı değil, bütün canlılara karşı şefkatli olmaları, hırslarına ve tama’larına yenilmemeleri kendilerine fıtrî olarak emredilir.
Yani fıtratlarına bu hisler yaratılıştan konulur. Hırsına ve tama’ına yenik düşüp şefkat hissini unutan bir hayvan hırsın ve tama’ın etkisiyle canlı bir hayvanı öldürürse, şefkat sıfatından, Müşfik isminden tokat yer.
Nitekim Üstad Hazretleri diyor ki: “Bir çocuk, eline aldığı bir kuş veya bir sineği öldürse, şeriat-ı fıtriyenin ahkâmından olan hiss-i şefkate muhalefet etmiş olur. İşte bu muhalefetten dolayı düşüp başı kırılırsa müstahak olur. Çünkü bu musîbet o muhalefete cezadır. Veya dişi bir kaplan, öz evlâtlarına olan şiddet-i şefkat ve himâyeyi nazara almayarak, zavallı ceylânın yavrucuğunu parçalayarak yavrularına rızık yapar.
OKU: Kul hakkının affedilmesi
Sonra, bir avcı tarafından öldürülür. İşte, hiss-i şefkat ve himâyeye muhalefet ettiğinden, ceylâna yaptığı aynı musîbete maruz kalır.
İhtar: Kaplan gibi hayvanların helâl rızıkları, ölü hayvanlardır. Sağ hayvanları öldürüp rızık yapmak, şeriat-ı fıtriyece haramdır.” 2
Gelelim mahşerdeki toplanmaya… “Vahşi hayvanlar, toplandığı zaman” 3 âyetinden hayvanların da diriltilip mahşer meydanına getirileceğini anlıyor, ürperiyoruz.
Nitekim Bediüzzaman da yukarıdaki hadisi tefsir ederken şöyle diyor: “Gerçi cesetleri fena bulur. Fakat ervahları baki kalan hayvanat mabeyninde dahi onlara münasip bir tarzda, dar-ı bekada mücazat ve mükâfatları vardır.” 4
Bu dehşetli günün adaletinden Rabbim cümlemizi muhafaza buyursun. Amin.
1- Müsned, 1/72.
2- Mesnevî-i Nuriye, s. 64.
3- Tekvir Sûresi: 5.
4- Lem’alar, s. 422.
OKU: Kur'ân ve diğer dinî kitaplar
hadiskul hakkımahşer günü