okuyucu - 27/10/2009
Henüz yapım aşamasındayken bir hayli dikkat çeken “Mustafa”, üzerinden bir yıl gibi bir süre geçmesine rağmen, halen tartışma konusu olan bir film. Bunun sebebi ise, Atatürk’ün ele alınan insani yönlerinin yorumunun, beklentilere pek uymaması.
“Mustafa” Uluönder Mustafa Kemal Atatürk’ün çocukluğundan, Dolmabahçe’deki vefatına kadar süren hayatını, Atatürk hakkındaki bildik kalıpların dışına çıkarak anlatıyor. Atatürk’ün insani yönlerini ele alan Yönetmen Can Dündar, özellikle Cumhuriyet döneminde, Atatürk ile ilgili oldukça hassa konulara eğilirken, anlatımında öznel bir bakış açısına sahip.
Gökhan Akyüz, Bahadır Yazıcı ve Burak Onaran filmde rol alan oyunculardan bazıları. Filmle ilgili eleştiriler, daha çok Atatürk’ün olduğundan çok daha fazla melankolik gösterildiği yönündeydi. Filme göre Atatürk, son yıllarını, hiçbir meşgalesi olmadan, yalnızlık duygusunun esareti altında geçirmişti. Muhalefeti susturmak için, elinden geleni ardına koymayıp, silah arkadaşlarını bile idamın eşiğine getirmişti. Ayrıca filmden, Atatürk’ün laikliği, bir intikam duygusuyla uyguladığı sonucu da çıkarılabiliyordu. Dış basından bir gazetede, dikta rejimi uyguladığı belirtilen Atatürk, son icraatı olarak da, Can Dündar’ın deyişiyle “Hakimiyeti gökten yere indirmişti.” Son meclis konuşmasında da, yeryüzündeki en büyük kuvvetin tabiat olduğunu belirtiyordu Atatürk. Filmden -genel olarak çıkarılabilecek anlama göre- İslamiyet’in etkilerini günlük hayattan silmekteydi, bu duyguların milli bağları zayıflattığını düşünüyordu. Özel hayatındaki başarısızlığı da ele alıp, tüm bunları yan yana koyunca, ortaya, bildiğimiz Atatürk’ten epey farklı bir portre çıkmaktaydı haliyle…
Filmi izleyip, Can Dündar’ın “Mustafa” filmini çekmekle iyi edip etmediğini belirlemek size kalmış. Bence iyi etmemiş. Ama Can Dündar’ın kötü niyetli olup olmadığı tartışılabilir. Yaptığı açıklamalarda, bazı hassas konularda çok dikkatli olduğunu, günümüzde herkesin “Ben bir Atatürk olamam” dediğini ve bunun bir toplum için iyi birşey olmadığını, yaklaşık iki saatlik bir süresi olduğu için de, Atatürk’ün sözü edilen bazı olumlu yanlarını filme yansıtamadığını vs. belirtmişti.
Teknik açıdan filme bir özen gösterildiği ortada ama bazı canlandırmaların yapay kaldığı da aşikar. Filmin müziklerini yapan Goran Bregovic’in de kendinden beklenenin altında kaldığını söyleyebiliriz. Can Dündar “Acaba Atatürk’e ne kadar benziyor?” tartışmalarına yol açmamak için, Atatürk’ü canlandıran oyunculara yakın plan uygulamamaya özen göstermiş ki bu hamlesi, oldukça yerinde olmuş.
“Mustafa” bir yandan eleştirilirken, bir yandan yeni Atatürk filmlerinin de önünü açmış oldu. Umuyoruz önümüzdeki yıllarda, Atatürk’le ilgili, sinemamızda daha çok filme rastlarız.
Mustafa Filmi Detayları
Kategoriler: Belgesel, Biyografi, Tarih
Film Ekibi: Bahadır Yazıcı, Burak Onaran, Can Dündar, Gökhan Akyüz