ANTEP FISTIĞININ FAYDALARI | Beyaz Eğitim
Home Genel Bilgiler ANTEP FISTIĞININ FAYDALARI
BeyazEgitim 16 Mart 2010 Yoruma Kapalı
Antep ya da Şam Fıstığı Yiyenlerde ‘Gamma-Tocopherol ‘ Adlı Madde Fazla!
ABD’NİN Teksas Kadın Üniversitesi tarafından yürütülen bir araştırma sonuçlarına göre, her gün tüketilen antep ya da Şam fıstığının kanserin pek çok türünü önlemeye yaradığını ortaya çıkardı. Araştırmada, gönüllü katılımcılar iki gruba ayrıldı. İlk grupta bulunan deneklere, normal beslenme rutinlerinin yanında dört hafta boyunca 68 gram Antep fıstığı yedirildi. Dört haftanın ardından, Antep fıstığı tüketen grup ve tüketmeyen kontrol grubu üzerinde çeşitli ölçümler yapıldı. yapılan araştırmada, Antep fıstığı yiyenlerin vücudunda bulunan “gamma-tocopherol” adlı maddenin daha fazla olduğu görüldü. E vitamininin bir türevi olan “gamma-tocopherol”, antioksidan işlevi görüyor. Bu madde, “serbest radikaller” adı verilen moleküllerin hücrelere vereceği zararın önüne geçiyor. Böylece kanser, daha gelişmeden engellenmiş oluyor.
Antep fıstığı ülkemizde yetişme alanı geniş olan önemli ihraç ürünlerimizdendir.Yıllık üretimimiz 30 bin ton civarındadır.Meyvesinin bileşiminde %53.8 yağ %20 protein ,%15 şeker ve nişasta bulunur.Çiçek Ve Tomurcukları:
Erkek ve dişi çiçekler ayrı ayrı bitkiler üzerinde olduğu için yabancı tozlanma vardır.Çiçeklerde taç ve çanak yapraklar olmadığından tozlanma rüzgarla olmaktadır.
Antepfıstıklarında tozlanmayı sağlıklı şekilde sağlamak ve ürün miktarını arttırmak için hazır önlemler almak gerekir. Bunlar:
– Antepfıstığı bahçelerinde yeteri kadar erkek ağaç bulundurmak gerekir. Bahçenin konumuna göre 8-12dişi ağaç 1 erkek ağaç bulundurmalıdır.
Erkek ağaçlar bölgenin hakim rüzgarı yönünde olmalıdır.Erkek çiçek tozlarının bahçeye daha iyi yayılması için hakim rüzgar durumuna göre aşılama yapılmalıdır.
Değişik tip erkek ağaçlardan aşı kalemi alınmalıdır.
Çiçeklenme devreleri birbirleriyle uyuşan çeşitlerden bahçe kurulmalıdır.
Menengiç ve Pattum erkek ağaçları aşılanmadan bahçede bırakılmalıdır.
İç fıstığın rengi sarı yeşildir,ve etrafı kirli kırmızı bir zar ile kaplıdır.En dışta etli bir kabuk vardır.Olgunlaşınca bu kısım genellikle kırmızı renk alır ve içteki sert kabuktan ayrılır.
Yazları uzun ,sıcak ve kurak,kışları ise nispeten soğuk yerlerde iyi yetişir.Tam dinlenme halindeyken –19.30C’ye kadar dayanır.Geç çiçeklenmesi nedeniyle ilkbahar donlarından fazla zarar görmez.Ancak çiçek devresindeki yağış ve sisler olumsuz etki eder.Sıcak ve kurak samyelide zararlıdır.Yıllık yağışı 500-400mm.olan yerlerde sulanmadan yetiştirilebilir.Ancak yazın yapılacak1-2sulama ürün verimini arttırır.
Antepfıstığı meyveleri olgunlaşabilmeleri için yüksek ısı toplamına ihtiyacı vardır.Kış dinlenme periyodunda oldukça fazla soğuk ister.Bu iki etken antepfıstığı yetiştiriciliğini sınırlayan önemli etkenlerdir.
Fazla seçiçi değildir.Başka kültür bitkilerinin yetişmediği sahalarda yetişerek taşlı,kireçli ,kurak toprakları en iyi şekilde değerlendirir.Fakat taban suyu yüksek killi toprakları sevmez ve kurur.Kumlu-tınlı,kireçli ,drenajı iyi ve derin topraklarda en iyi gelişmeyi gösterir.
Antepfıstığı aşıyla yetişir,anaç olarak,Antepfıstığı,Menengiç,Battum,Atlantik sakızı kullanılır.
Antepfıstığı bahçesi 2 şekilde kurulabilir.
1-Yabani fıstıkların temizlenerek aşılanması
2-Bahçe yerine dikilen çöğürlerin aşılanması
Anaçların tohumları Ekim-kasım aylarında tavalara ekilir.Bunlardan yetişen fidanlar bir- iki yaşına gelince sökülür ve bahçede asıl yerine dikilir.Aşısız fidanlar 15 Kasım-15 Aralık tarihleri arasında asıl bahçeye dikilir.tesis kıraç yerde ise dikim mesafesi 7 x 7 düz taban yerde ise 10 x 10m. olmalıdır
Fıstık tesisi uzun yıllar alan bir işlemdir.Meyveye yatmada geç bir türdür.Bu nedenle Güney Doğu Anadolu’da fıstıklık bağ ile ortak kurulur.Ağaçlar tam verim çağına gelince bağ sökülerek kapama fıstık bahçesi olur.Zeytin-Fıstıkla kombine edilebilir.
Antepfıstığı anaçlarından menengiç ocak şeklinde gelişir.Diğer anaçlar tek gövdeli olarak gelişir.Çöğürler dikimden 3-4 yıl sonra aşılanabilirler.Fıstık için en iyi aşılama yöntemi Mayıs-Temmuz arasında yapılan sürgün göz aşısıdır.Ancak reçine çıkarması nedeniyle aşılamada çok dikkatli olması gerekir.Aşılamada başarılı olabilmek için:
-Aşılama serin saatlerde yapılmalı
-(T)yi açarken odun kısmı kesilmemeli
-Göz çıkarılırken öz kısmı (Büyüme konisi)gözle birlikte çıkarılmalı
-Meyve gözüyle(karagöz)aşılama yapılmamalı
-Suyunu kaybetmiş kalemlerden göz alınmamalı
-Kırılmayı önlemek için gözün takılacağı (T) hakim rüzgar yönünde açılmalı
-Göz çıkarıldıktan sonra bekletilmemeli,ağıza alınıp ıslatılmamalı.
-8-12 dişi ağaca 1 erkek ağaç aşılanmalı
-Erkek ağaçlar yörenin hakim rüzgarı yönünde aşılanmalıdır.
Yıllık Bakım İşleri:
Ağaç budama gerektirir.Reçineli olduğu için fazla yara açmadan kesim yapmak gerekir.Her yıl dallardan kuruyanları budamakla yetinmelidir .Budama hasattan sonra yapılmalıdır.
Genelde sulanmayan yerlerde yetiştirildiği için toprak işleme önem kazanmaktadır.Kış yağmurlarının birikmesi için sonbaharda yapılan sürüm çok yararlıdır.
Antepfıstığında mevcut periyodisite(bir yıl ürün verip ertesi yıl vermemesi)iyi bir bakımla azaltılabilir. Dikim esnasında her çukurun dibine 200-250gr.Triple süper fosfat ve potasyum sülfat konulmalıdır.Bunun üzerine 5kg iyi yanmış çiftlik gübresi üst toprakla karıştırılıp konur.Daha sonra ağaçlar 8-10 yaşına gelene kadar 2yılda bir ağaç başına 2-5 kg kompoze gübre verilmelidir.veya 1kg amonyum sülfat 1kg süper fosfat ve 0,5 kg potasyum sülfat verilir.Yetişkin bahçelerde ise 3-4 yılda bir dekara 3-4ton çürümüş ahır gübresi verilmelidir.