METODUMUZ – Envâru'l Kur'ân
HomeMehmet Okuyan (Tefsir Yazıları)METODUMUZ
1. Bu çalışmamızda Hûd 11/1 ve Fussılet 41/3 gereği “Kur’ân’ın Kur’ân ile Tefsîri Me­todu”nu, yani âyetleri yine âyetlerle izah etme tekniğini kullanmaya çalışmaktayız. Zaman zaman hadis-i şe­riflere başvurduğumuz gibi, yeri geldiğinde ve sıklıkla geçmişteki ve günümüzdeki âlimlerimizin görüş­lerine müracaat etmekteyiz. Onların ufuk açıcı yorumlarından yararlanmayı, sadece bir kadirşinaslık anlamında değil, aynı zamanda zorunluluk olarak uygulamaktayız.
2. Teknik olarak, öncelikle ele aldığımız sûrelerin genel bir tanıtımını yapmaktayız. Daha sonra sûrenin metnini, pe­şinden de topluca mealini vermekteyiz. Tefsîr kısmında ise âyetleri konu konu bölerek, birbiriyle ilgili olanlarını an­lam bütünlüğünü bozmayacak şekilde ayrı başlıklarda gruplar halinde incelemeye gayret etmekteyiz.
3. Sûrelerin birbiriyle konu ve anlam ilişkisini belirlemeye de çalışmaktayız. Buradaki amacımız, sûrelerin dizilişinde herhangi bir rastgeleliğin olmadığını, aralarında bazen çok açık, bazen de çok ince konu birlikteliğinin bulunduğunu ortaya koymaktır.
4. Sûre başlarına yazdığımız rakamlar sûrelerin resmî sıralamadaki yerini göstermektedir. Sûrelerin indiriliş sırası hakkında genel bir kabul olmadığı için herhangi bir sıra numarası vermedik. Bunun yerine sûreyi tanıtırken indiriliş sırası hakkında da bilgi vermeye çalışmaktayız.
5. Kur’ân çalışmalarında ince sesli veya kalın sesli harflerin uzatılması ihtiyacı vardır. Bu nedenle ince seslilerin uzatılmasında sesli harfin üzerine uzatma işareti koymayı, kalın seslilerin uzatılmasında ise ilgili sesli harfi iki kez yazmayı tercih ettik. Furkaan kelimesi örneğinde söyleyecek olursak, kaf harfi kalın sesli olduğu için onun uzatılmasında â harfinin üzerine uzatma koymadık; çünkü bu tür kelimelere aşina olmayanlar bunu okurlarken kelimenin kaflı mı yoksa kâflı mı olduğunu bilemezler ve hatalı anlamalara neden olunur. Bu sıkıntıyı gidermek için ilgili kelimelerdeki uzatmayı sesli harfi iki kez yazarak göstermeyi tercih ettik. Kaf-kâf, tâ-tı, dâl-dâd, zel-zı, sîn-sâd, hâ-ha, hâ-hı harflerinde kalın seslileri bu yöntemle yazdık.
6. Çalışmamıza Fâtiha’dan başladık. Çünkü Kur’ân’ın bütünüyle ve aynı anda indirilen ilk sûresi Fâtiha’dır; âyet sayısı da azdır. Ayrıca Fâtiha sûresi, Kur’ân’ın özü, özeti, girişi, önsözü veya projektö­rüdür. Kur’ân’ın hemen her konusuna dair genel bir içe­rik arz eder. Hemen hemen her âyeti, hatta her kelimesi Kur’ân’da pek çok âyetle ince ve derin bir anlam ilişkisine sahiptir. Fâtiha, gündelik beş vakit namazın her rekâtının vazgeçilmez esası olarak günümüzü ve her anımızı kapsamaktadır. Fâtiha’nın anlamını ve diğer sûre ve âyetlerle olan anlam ilişkisini bilenler, onun Kur’ân’ın anası olduğunu rahatlıkla farkedebileceklerdir. Biz de bu nedenlerle önce Fâtiha’dan başladık.
7. İlk ciltte Fâtiha dâhil A‘lâ’dan Nâs’a kadarki 29 sûreyi inceledik. İkinci ciltte Nebe’den Târık’a kadarki 9 sûreyi, üçüncü ciltte ise Müzzemmil’den Murselât’a kadarki 5 sûreyi incelemeye çalıştık. Bu çalışmayı inşallah bu sistemle devam ettirmeye gayret edeceğiz. Bütünü 23 yılda indirilen Kur’ân’ın anlaşılabilmesi için uzun çalışmalar ve mesailer gerektiği açıktır. Bu nedenle her cüzü iki ciltte toparlamaya ve mesajı nasıl anladığımızı ortaya koymaya çalışacağız. Çalışmamızda incelediğimiz sûrelerdeki âyetlerin diğer âyetlerle anlam ilişkisini ve sûrelerin in­sanlığa sunduğu mesajın güncel olarak nasıl anlaşılması gerektiğini belirlemeye gayret etmekteyiz. Daha sonra aynı metodu uygulayarak diğer sûreleri incelemeye çalışacağız.
8. İlk baskıda kısa sûreleri ayrı bir kitap olarak seçmemizin başka bir nedeni de şu­dur: Müslümanlar büyük çoğunlukla namazlarında bu sûreleri okurlar ve bu sûrelere “namaz sûreleri” adını verirler. Bu isimlendirme aslında büyük bir hatadır. Fâtiha hariç, diğer sûrelerin belirli birkaçını namaza özel görmek doğru değildir. Her âyet veya sûre namazda okunabilir; hatta okunmalıdır. Ancak, bu herkes için mümkün olmayacağından biz de öncelikle namazlarda okunan bu sûrelerin anlamlarını inceleme konusu yaptık.