Yeni başlayanlar için Che Guevara
Che Guevara, karikatür kahramanı oldu... 'Viva Che'nin çizeri Erhan Başkurt'un hedefi, gençlere poster, anahtarlık vs. aracılığıyla tanıdıkları Che'nin kim olduğunu anlatabilmek.
Kendini siyasi yelpazenin solunda tanımlayan herkesin, hâlâ kahramanı Ernesto Che Guevara. "Ölüm nereden ve nasıl gelirse gelsin, hoş geldi, sefa geldi" diyen Guevara'nın, 1928 yılında Arjantin'de başlayan 39 yıllık yaşamının Bolivya'da noktalanmasının üzerinden yaklaşık 40 yıl geçse de, adıyla yarattığı isyancı büyü, devrimci kimlik lekelenmedi.
'Che' hâlâ dünyanın her yerinde kalplerin üzerinde kolye, duvarlarda poster, bayrak ve slogan olarak yerini alıyor. Ve Küba Devrimi'nin kahramanı, adına yazılan yüzlerce kitaptan sonra şimdi çizgi roman olarak raflarda. Ernesto Che Guevara'nın hayatını anlatan ilk çizgi romana imza atan, karikatürist Erhan Başkurt.
"Astım hastalığım nedeniyle Çamlıca Askeri Hastanesi'nde tedavi görüyordum. Hastane odasında kaldığım o günler boyunca Che'nin kitaplarını okuyordum. Aradan 34 yıl geçti. Ama şimdi bırakın 11 yaş kuşağını, daha büyük yaşta olanlar dahi okumaktan çok uzak. Metalaştırılmış tişörtlerin üzerinde baskıları yapılan, anahtarlıkları olan ve birer duvar süsü olarak kullanılan posterlerinden öte, bu devrimciyi tanımayan bir kuşak var Türkiye'de... Amacım onların bir devrimciyi tanımalarına yardımcı olmak."
Kendisini bizzat Che'nin bir sözünün harekete geçirdiğini söyleyen Başkurt, şöyle devam etti: "Che, 'İnsan düşlerinin büyüklüğü kadar özgürdür' demiş. Benim düşüm de bu projenin gerçekleşmesiydi. Kendimi özgür hissetmemi sağlayacaktı ve 2003 yılında oturup, en büyük yardımcım 16 yaşındaki oğlum Mehmet ile çalışmalara başladık. Ankara'ya gidip Küba Büyükelçiliği yetkilileriyle temasa geçtim. Kültür ataşesi ile görüşüp projemi anlattım. 'Neden böyle bir çalışma bugüne kadar yapılmadı, yoksa Küba hükümeti mi yasakladı?' diye sorduğumda, 'Hayır, yasak değil' yanıtı aldım. Bana her türlü desteği sunacaklarını da söylediler. Ve oğlumla çalışmalara başladık."
Oğlu Mehmet'in İnternet yardımıyla bulduğu yaklaşık 3 bin Che fotoğrafını taradıklarını söyleyen Erhan Başkurt, "Kitapta isimleri geçenlerin yüzde 80'inin kim olduğunu öğrenebildik. Ama hâlâ da araştırdığımız kişiler var. Che ve Fidel Castro ile birlikte fotoğrafları olan ancak isimleri bilinmeyen çok sayıda kişi var. Onları da bulmaya çalışıyoruz."
Başkurt'u çizimler sırasında en çok zorlayan Küba ve çevresini canlandırmak olmuş: "Ama bilenler baktığında, öyle büyük bir hata yapmadığımızı söyledi. Örneğin kitapta şekerkamışı tarlalarından çok bahsediliyor. Biz de oğlumla evimizin arkasındaki bahçeye mısır ektik, o tarlaların havasını biraz olsun anlayabilmek için."
Üç ayda bir yayımlanacak çizgi romanın diğer ciltlerin çalışmaları sürerken, Başkurt'un bundan sonraki projesi ise Türkiye'yi kapsıyor. Başkurt, okullarda öğretilen tarih derslerinde Türkiye'nin son 30 yıl içinde yaşadığı acıların hiçbirine yer verilemediğini belirterek, "Yakın tarihi bilmeyen genç nesle 1980 ve sonrası dönemi yine bir çizgi romanla anlatmayı hedefliyorum. Ancak bu kitapta bir kahraman olmayacak, yaşanan olaylar anlatılacak" dedi.
Yayın tarihi: 31.01.2004