Tavuk Vebasına (Kuş Gribi) dikkat!
(T.K.B. Yayın Dairesi Başkanlığı)
Kuş gribi; tavuk, hindi, kaz, ördek gibi kanatlı hayvanlarda görülen öldürücü bir hastalıktır. Bu hastalık çok hızlı yayılır. Yayılmayı önlemek için hastalığın erken tespiti çok önemlidir.
Hastalığın nedeni, orthomyxoviridae familyasından influenza grubuna ait, tek sarmallı RNA karakterinde genetik madde taşıyan influenza A virüsüdür.
Hastalık daha çok ördek, hindi, kaz, sülün, tavuk, bıldırcın, tavus kuşu, muhabbet kuşu, martı, bataklık kuşları, keklik, göçmen kuşlar gibi birçok kanatlı evcil ve yabani hayvanlarda görülmektedir.
* Hayvanlarda anormal ölümler
* Yem ve su tüketiminde azalma
* Vücut ısısında artma
* Tüylerde kabarma
* Gözlerde şişlik ve kızarma
* Sakal, ibik ve göz çevresinde şişlik ve morarma
* Burun deliklerinden gri renkte kan ve akıntı gelmesi
* Hayvanlarda stres ve sinirli davranışlar
* İshal ve yumurta veriminde düşüş
Kuş gribinde bulaşma nasıl olmaktadır?
Enfeksiyonun evcil kanatlılara yayılması çoğunlukla enfekte dışkılardan bulaşma ile olmaktadır. Enfeksiyon bölgesinde bulunan ticari kanatlılarda yabani kuşlarla direk teması ile de olabilir. Personel ve ekipman gibi dolaylı taşıyıcılarla da bulaşık materyal kümesteki hayvanlara virüs aktarabilir. Rüzgarla yayılma muhtemelen çok yakın kümesler arasında olur. Bunun sebebi virüsün hava yolu ile taşınmasının sınırlı olmasıdır. Ancak insan aktiviteleri, virüsün yayılmasında en etkili sebeptir.
Hastalık bugüne kadar genellikle hasta kanatlılarla doğrudan ve yoğun ilişkide olan insanlara (çiftlik çalışanları, tavuk bakıcıları, horoz dövüşçüleri vb.) bulaşmıştır. Kuş gribi kalabalık nüfusa sahip yerleşim yerlerinde de görülmüş olmasına rağmen, kuş gribi sebebiyle hayatını kaybeden insanların sayısı oldukça düşüktür.
Hastalıklı hayvanın et veya yumurtasını yiyen insanlara virüs bulaşır mı?
İyi pişmemiş et veya yumurta, mikroorganizmalar açısından her zaman bir risk taşımaktadır. Buna karşılık iyi pişmiş tavuk eti veya yumurtadan insana virüs bulaşması mümkün değildir. Çünkü normal pişirme sıcaklığı 70 derecenin üzerindeki her pişirme virüsü etkisiz hale getirmektedir. Hastalıklı bile olsa, iyi pişirilmiş bir tavuk eti veya yumurtasından kaynaklanan bir vaka günümüze kadar rapor edilmemiştir.
Kuş gribinin insandan insana geçmesi de Dünya genelinde görülmemiş bir vakadır. İnsan ölümlerinin çoğunun hastalıklı kümes hayvanları ile ve onların yer aldığı ortamlarla temas sonucu ortaya çıktığı bildirilmektedir. Dünya’da şu ana kadar kurallara uygun yapılan toplu itlaflarda da insana bulaşma saptanmamıştır.
Modern, entegre tesislerde yetişen tavuklar hiç bir şekilde risk altında değildir. Türkiye’deki üretimin çoğu da bu firmalar tarafından gerçekleştirilmektedir. Bu işletmelerde günlük denetim ve kontroller her zamankinden çok daha sıkı biçimde yapılmaktadır. Kaldı ki iyi pişmiş tavukta virüs barınamamaktadır. Bu nedenle tüketicinin herhangi bir çekince duymasına gerek yoktur. Tavuk eti tüketmeye devam edilebilir.
Hastalık görülen yere yakın ve riskli bölgelerde açıkta gezinen kanatlıların virüsten olası etkileşimi göz önüne alınarak bu hayvanlar itlaf (yok etme- imha) edilmektedir.
Kanatlı et sektörü hangi önlemleri alıyor?
* Çiftlikler, konusunda uzman veteriner hekimlerin kontrolü altındadır.
* Çiftlik personelleri eğitimli ve bu konulara karşı hassastır.
* Genel olarak hijyene önem verilmekte ve çiftliklerin dezenfeksiyonunda bu hastalığın virüsünü yok eden dezenfektanlar kullanılmaktadır.
* Her kümesin bakıcısı ve çalışanları çalışırken, özel dezenfekte edilmiş giysiler kullanmaktadır.
* Kümeslere ve çiftliklere ziyaretçilerin girişi yasaktır.
* Taşıtlar kümeslere sokulmuyor, çok gerekiyorsa dezenfekte edilerek içeri alınıyor.
* Kümeslerin çevresi dezenfekte edilmekte, özellikle taşıyıcı olabilecek kemirgenlerin kümeslere girişi engellenmektedir.
* Yem ve su hijyenik kurallarına uygun değilse değiştirilmektedir.
* Tavuklar hastalıklara karşı sürekli olarak kontrol edilmekte, üst solunum yolu enfeksiyonu görüldüğü an gerekli tahliller yapılmaktadır.