YayınlayanYipar Inan Değiştirilmiş 2 yıl önce
2 TESK’İN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KONUSUNDAKİ ÇALIŞMALARI
3 Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu’nun esnaf ve sanatkârların iş sağlığı ve güvenliği konusunda bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesini amaçlayan projesi AB tarafından desteklenmeye değer bulunmuştur. Projenin genel hedefi: Türkiye’deki esnaf ve sanatkâr işletmelerinin, iş sağlığı ve güvenliği alanındaki Türkiye’deki uygulamaları ile Avrupa Birliği’ndeki esnaf ve sanatkârlar grubuna yönelik uygulamalar konusunda esnaf ve sanatkârlar işletmelerinde bilinç oluşturmaktır. Projenin özel amacı ise: İş sağlığı ve güvenliği konusunda en fazla sorun yaşayan esnaf ve sanatkâr işletmelerinde bu alanda bilinç oluşturulmasıdır.
4 TESK; sektör bazında eğitim dokümanları ile oda ve birliklere yönelik olarak eğitim programları hazırlayacak, AB’nin bu alandaki iyi uygulamalarının Türkiye’ye uyarlama çalışmalarını gerçekleştirecektir. Riskli meslekler için bilgilendirme broşürleri ve afişler hazırlanacak ve ilgili odalara dağıtılarak esnaf ve sanatkârlara ulaştırılacaktır.
5 Bu projenin ana etkinliklerinden birisi olan “Esnaf ve Sanatkârlar ve İş Sağlığı ve Güvenliği Uluslararası Konferansı Nisan 2009 tarihinde Antalya’da yapılmış, konferansa TESK’e bağlı esnaf ve sanatkârlar odaları birliklerinin ve federasyonların başkanları, ilgili Bakanlık temsilcileri, sosyal ortak olan Duesseldorf Zanaatkârlar Odası, Wiesbaden Zanaatkârlar Odası, Koblenz Zanaatkârlar Odası temsilcileri olmak üzere 150 kişi katılmıştır. Bilindiği gibi ülkemizde iş kazalarının %70’inden fazlası küçük ve orta ölçekli işletmelerde meydana gelmektedir. Bu gerçek; esnaf ve sanatkârların iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili yasal düzenlemelerde ve diğer çalışmalarda öncelikli kesim olarak ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.
6 Esnaf ve sanatkârlarımız bu alanda yeterli bilgiye sahip değildir ve bilgiye ulaşma imkânları sınırlıdır. Yaşanan sorunları çözmek ise var olandan farklı bir yaklaşımın benimsenmesi ihtiyacını ortaya koymaktadır. Bu yaklaşım, bilgilendirmeye ve bilinçlendirmeye dayanmalıdır. Esnaf-sanatkârlar ve yanlarında çalışanlar, iş sağlığı ve güvenliğini, kanunlar emrettiği için değil, kendileri için bir ihtiyaç olarak algılamalıdır.
7 İş sağlığı ve güvenliği düzenlemelerinde önlemeye dayalı bir yaklaşım benimsenmeli ve cezalandırma yerine bilgilendirme, bilinçlendirme, uygulama, denetim, uyarma ve nihayetinde son aşamada cezalandırmaya dayalı olmalıdır. Üst kuruluşumuz olan TESK’in bu konuya önem vermesi, böyle bir proje hazırlaması takdire şayandır. Proje çalışmaları son aşamaya gelmiştir. Yakında Birliğimize bağlı odaların üyelerine risk sıralamasına göre sektörler bazında eğitim programları uygulanmasına başlanacaktır.
8 Konfederasyonumuzdan eğitim programları, broşürler, afişler geldiğinde, Birliğimiz eğitim birimlerinde üye olan arkadaşlarımız, muhtelif sektörlerin eğitimlerinde, ilgili oda başkanlarıyla Birliğimizce planlanacak bir program çerçevesinde bu eğitimlerin yöneticileri olarak görev yapacaklardır. Arkadaşlarımızın şimdiden hazırlıklı olmaları açısından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın “Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliği”ni aşağıya çıkarmış bulunuyoruz.
9 Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik
BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Dayanak Amaç Madde 1 — Bu Yönetmelik, işverenlerce, işyerlerinde çalışanlara verilecek iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin usul ve esaslarını düzenler. Kapsam Madde 2 — Bu Yönetmelik, 10/6/2003 tarihli ve sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında bulunan işyerlerini kapsar. Bu Yönetmelikte yer alan hükümler, işyerindeki çıraklara ve stajyerlere de uygulanır. Dayanak Madde 3 — Bu Yönetmelik, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 77 nci maddesine dayanılarak düzenlenmiştir.
10 İKİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler İşverenin Yükümlülükleri Madde 4 — İşverenler, işyerlerinde sağlıklı ve güvenli çalışma ortamının tesis edilmesi için gerekli önlemleri almakla yükümlüdürler. Bu amaçla, işverenler, çalışanları, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek, onların karşı karşıya bulundukları mesleki riskler ve bunlarla ilgili alınması gerekli tedbirler konusunda işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği eğitim programlarını hazırlamak, eğitimlerin düzenlenmesini, çalışanların bu programlara katılmasını sağlamak ve verilecek eğitim için uygun yer, araç ve gereç temin etmekle yükümlüdürler. Asıl işveren-alt işveren ilişkisi kurulan işyerlerinde, alt işverene ait çalışanların eğitimlerinden, asıl işveren, alt işverenle birlikte sorumludur. Geçici iş ilişkisi kurulan işveren, geçici iş ilişkisi ile çalışanlara gerekli eğitimi vermekle yükümlüdür. İşverenler, çalışanlarına, iş sözleşmesinin türüne bakılmaksızın gerekli eğitimi vermekle yükümlüdür.
11 Çalışanın Yükümlülükleri
Madde 5 — Çalışanlar sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamının tesisi için işyerinde düzenlenecek olan iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine katılmak ve bu konudaki talimat ve prosedürlere uymakla yükümlüdürler. Eğitimin Maliyeti ve Eğitimde Geçen Süreler Madde 6 — Verilen eğitimler, çalışanlara herhangi bir mali yük getirmeyecek şekilde düzenlenir ve eğitimlerde geçen süre çalışma süresinden sayılır. Özellik Arz Eden İşçilerin Eğitimi Madde 7 — İşyerindeki kadınların, gençlerin, çocukların, özürlü, eski hükümlü, terör mağduru ve göçmen işçilerin eğitimine özel önem verilir. Sağlık ve güvenlik ile ilgili özel görevi bulunan çalışanlar ve temsilcileri özel olarak eğitilir. Sağlık ve güvenlik açısından özel önlem alınmasını gerektiren alanlarda çalışanlara özel eğitim verilir.
12 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Eğitim Programlarının Planlanması ve Düzenlenmesi Eğitimin Amacı Madde 8 — Eğitimin amacı, işyerlerinde sağlıklı ve güvenli bir ortamı temin etmek, iş kazalarını ve meslek hastalıklarını azaltmak, çalışanları yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek, onların karşı karşıya bulundukları mesleki riskler ile bu risklere karşı alınması gerekli tedbirleri öğretmek ve iş sağlığı ve güvenliği bilinci oluşturarak uygun davranış kazandırmaktır. Eğitim Programlarının Belirlenmesi Madde 9 — Eğitim programları, bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde belirtilen eğitimin amacına uygun hazırlanır. Eğitim programlarının hazırlanmasında işçilerin veya sağlık ve güvenlik işçi temsilcisinin katılımları sağlanarak görüşleri alınır. Genel eğitim planına uygun olarak yıl içinde düzenlenecek eğitim faaliyetlerini gösterir bir Yıllık Eğitim Programı hazırlanır.
13 Yıllık Eğitim Programı, yıl içinde eğitim ihtiyaçlarını karşılamak için düzenlenen genel bir çizelgedir. Bu çizelgede, verilecek eğitimlerin hedefi, konusu, süresi, amacı, tarihi, eğitim vereceklerin adı, soyadı, unvanı, eğitime katılanların sayısı hakkında bilgiler yer alır. Eğitim Programlarının Düzenlenmesi Madde 10 — İşverenler, çalışanların yaptığı veya yapacağı işle ilgili bilgisinin olmaması, eksik olması ya da mevcut bilgisinin yetersiz kalması gibi hususları dikkate alarak işe başlamadan önce, çalışma yeri veya iş değişikliğinde, iş ekipmanlarının değişmesi halinde ve yeni teknoloji uygulamalarında, çalışanların aşağıda belirtilen eğitim programlarından geçmelerini sağlayacaktır.
14 a) Yeni eğitim; çalışanların işe başlamalarında ve yeni şartlara kolaylıkla uyum sağlamaları için yeni bilgiler vermek üzere düzenlenen programlardır. b) İlave eğitim; çalışanların iş güvenliği ve mesleki bilgilerinin eksikliklerini gidermek ve meslekteki niteliklerini geliştirmek için ilave bilgiler vermek üzere düzenlenen programlardır. c) İleri eğitim; çalışanların iş güvenliği ve mesleki düzeylerini yükseltmek ve meslekte eskimişliği gidermek için düzenlenen programlardır. Eğitim, değişen ve yeni ortaya çıkan risklere uygun olarak yenilenir ve gerektiğinde periyodik olarak tekrarlanır.
15 Eğitim Programının Konuları
Madde 11 — Çalışanlara verilecek eğitim, işyerinin faaliyet alanına göre aşağıdaki ve benzeri konulardan seçilir; a) Genel iş sağlığı ve güvenliği kuralları, b) İş kazaları ve meslek hastalıkların sebepleri ve işyerindeki riskler, c) Kaza, yaralanma ve hastalıktan korunma prensipleri ve korunma tekniklerinin uygulanması, d) İş ekipmanlarının güvenli kullanımı, e) Çalışanların yasal hak ve sorumlulukları, f) Yasal mevzuat ile ilgili bilgiler, g) İşyerinde güvenli ortam ve sistemleri kurma, h) Kişisel koruyucu alet kullanımı, i) Ekranlı ekipmanlarla çalışma,
16 j) Uyarı işaretleri, k) Kimyasal, fiziksel ve biyolojik maddelerle ortaya çıkan riskler, l) Temizlik ve düzen, m) Yangın olayı ve yangından korunma, n) Termal konfor şartları, o) Ergonomi, p) Elektrik, tehlikeleri, riskleri ve önlemleri, r) İlk yardım, kurtarma.
17 Eğitime Katılacakların Seçimi
Madde 12 — İşyerinde çalışan her bir işçinin görevini en iyi bir biçimde yerine getirebilmesi için sahip olması gereken bilgi, beceri, davranış ve tutumlarının ayrı ayrı ve ölçülebilir bir biçimde ortaya konması esastır. Bireysel seviye analizi yapılarak işçinin eğitim öncesi seviyesi ve alması gereken eğitimler tespit edilir. Eğitim Programının İçeriği Madde 13 — Eğitimin verimli olması için, eğitime katılacakların ihtiyacı olan konuların seçilmesine özen gösterilir. Eğitim teorik ve pratik olarak uygulanır. Eğitimin Dili Madde 14 — Eğitim, çalışanların kolayca anlayabileceği şekilde olmalıdır.
18 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Eğitimin Verilmesi ve Belgelendirilmesi Eğitimi Verebilecek Kişi ve Kuruluşlar Madde 15 — İş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinde; uzmanlık konularına göre, iş güvenliği ile görevli mühendis veya teknik eleman ile işyeri hekiminden yararlanılacağı gibi, verilecek eğitimin çeşidine göre, bu hizmeti veren veya vermeye yetkili kurum, kuruluş ya da firmalardan, eğitim amaçlı merkezlerden, işçi veya işveren kuruluşlarınca kurulan eğitim vakıflarından, işveren ve işçi kuruluşları veya bunlar tarafından birlikte oluşturulan ortak eğitim merkez ve birimlerinden, iş sağlığı ve güvenliği konularında İş Müfettişi olarak görev yapmış olanlardan yararlanılabilir. Uzman kişi veya kuruluşlardan hizmet alınması durumunda çalışanlara verilecek eğitimin, bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde belirtilen hususları kapsayacak şekilde uygulanmasından işveren sorumludur.
Madde 16 — Verilen eğitimin sonunda bir ölçme ve değerlendirme yapılır. Değerlendirme sonuçlarına göre eğitimin etkin olup olmadığı belirlenerek yeni eğitime ihtiyaç duyulup duyulmadığına karar verilir. Belgelendirme Madde 17 — İşyerlerinde düzenlenen eğitimler belgelendirilir ve bu belgeler çalışanların özlük dosyalarında saklanır. Eğitim sonrası düzenlenecek belgede, eğitime katılan kişinin adı, soyadı, görev unvanı, eğitimin konusu, süresi, eğitimi verenin adı, soyadı, görev unvanı, imzası ve eğitimin tarihi yer alır.
20 BEŞİNCİ BÖLÜM Yürürlük ve Yürütme Yürürlük Madde 18 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme Madde 19 — Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür. Esnaf ve sanatkârlarımızın, hayatlarında kazasız, belâsız, güvenli, sağlıklı ve aynı zamanda bol kazançlı olarak çalışmaları dileklerimizle saygılarımızı sunarız. İSTESOB EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ
21 Hazırlamış olduğumuz sunumları www. istesob
22 TEŞEKKÜR EDERİZ İSTESOB EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ Eğitim Müdürü: Metin İÇTEM Eğitim Müd. Asistanı: Ahmet Z. GÜNDOĞDU