﻿ Motor Nöron (ALS) Hastalığı Nedir ve Belirtileri Nelerdir? - Sağlıklı Yaşam Rehberiniz
Motor nöron hastalığı, ya da bilinen adı ile ALS, bir sinir sistemi rahatsızlığıdır. 1869 senesinde Fransız Noröloji uzmanı Martin Chartcot tarafından tanımlanan hastalık ilk zamanlarında Charcot’un ismi ile anılmakta iken günümüzde daha çok “Amiyotrofik Lateral Skleroz” ,kısaca ALS adı ile anılmaktadır.
İnsan vücudunda beyin ve kaslar arasındaki iletişimi sağlayarak kas hareketlerini kontrol eden sinirlere motor nöron ismi verilmektedir. ALS hastalığı zaman içerisinde nefes almak, konuşmak, yürümek gibi bütün temel insani işlevleri güçleştirir. Motor nöronların hasar görmesi ile kişinin beyninde ve omuriliğinde sinir sertleşmesi ve doku hasarları yaşanır, zaman içerisinde kaslarda zayıflama görülür ve zaman içerisinde hastayı yürümek, konuşmak, nefes almak gibi temel fonksiyonlarını kullanamaz hale getirir ve yaşamını zorlaştırır. İlerleyen safhalarda ise tüm kasları iflas ettirerek hastayı felç durumunda bırakır.
unun en çarpıcı örneği Cycas circinalis olarak adlandırılan, 50li ve 60lı yıllarda yiyeceklere katıldığı ortaya çıkan bir bitkinin taşıdığı nörotoksik virüstür. Yapılan araştırmalar sonucunda bu virüsün bağışıklık sistemi ve DNA yapısına zarar verdiği, vücudun enzim sistemlerinin işleyişini bozduğu ve buna bağlı olarak ALS hastalığına sebebiyet verdiği düşünülmektedir. Yine sigara tüketen veya kurşun gibi metallere ve bunlara bağlı kimyasallara maruz kalan kişiler hastalığın yüksek risk grubunu oluşturmaktadır.
ALS hastalığının ilk belirtileri kişiden kişiye farklılık göstermekle beraber hastaların dörtte üçünde ilk belirtiler kol ve bacaklarda kendini göstermektedir. Hastanın kaslarında zayıflık, seğirmeler ve titremeler hastalığın gözlemlenen ilk belirtilerindendir. Hastalar kimi zaman hastalığa dair ilk belirtileri gözden kaçırabilmekte, yürüme ve koşma gibi temel faaliyetlerde yaşadıkları zorluk sonucunda hastaneye başvurduklarında hastalık teşhis edilmektedir.
ALS hastaları sonraki safhalarda kalem tutmak, telefon tuşlamak, dolap açmak gibi basit işlerde dahi zorluk yaşamaktadırlar. El ve kol hareket kabiliyetlerinin yanı sıra hastalar konuşma yetilerini de zaman içerisinde kaybetmeye başlamakta, ilk zamanlarda peltek ve genizden konuşan hastalar ileriki safhalarda bu yetisini tamamen kaybetmenin yanı sıra ise çiğneme, yutkunma gibi diğer becerilerinde de kayıp yaşayarak yaşamlarını dışarıdan destek almadan sürdürmeleri imkansız hale gelmektedir.
ALS hastalığı ne yazık ki henüz kesin tedavisi bulunmamış bir rahatsızlıktır. Buna karşın ALS hastalığına yakalanan kişilerde görülen belirtilerin geciktirilmesi ve hastanın yaşamın üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılması için pek çok ilaç ve fizik tedavi yöntemleri uygulanmakta, her geçen gün yeni çalışmalar ile hastalığın kökeni ve tedavisi keşfedilmeye çalışılmaktadır. Yine de ne yazık ki ALS hastalarının %90’ını hastalığın teşhisinden sonra 10 yıldan daha uzun süre hayatta kalamamaktadır. 1960lı yılların başında ALS teşhisi ve 2018 yılında hayatını kaybeden Nobel ödüllü fizikçi Stephen Hawking 50 seneden uzun bir süre bu hastalık ile yaşamış, kendisi için tasarlanmış özel bir bilgisayar ve ses yazılımı sayesinde uzun yıllar hastalığına rağmen çevresi ile iletişim kurabilmiştir.
droloji.com Ocak 12, 2018 309
droloji.com Ocak 22, 2018 222
droloji.com Ocak 9, 2018 221
droloji.com Mayıs ayı 20, 2018 248
droloji.com Şubat 6, 2018 339
droloji.com Mayıs ayı 23, 2018 239
droloji.com Ocak 10, 2018 274
droloji.com Şubat 9, 2018 520