Türkler Eskiden "bayram"ı Nasıl Kutlardı • Haberim
<p>Her yeni bayram, yeni ümitlerin habercisidir.</p>
Yüzyıl’da Kaşgarlı Mahmud, bayram sözcüğünü iki biçimde aktarmıştır: Badram ve Bayram. Badram, halk arasındaki sevinç ve gülüşmedir. Bir yer çiçeklerle ve ağaç çiçekleriyle süslenmişse, oraya “badram yiri”; yani gezinti yeri denir. Oğuz Türkleri de bayram gününü “bayram” diye adlandırırlar. Yani, sevinç ve gezme günüdür.
Müslüman olmadan önce Türkler’in sevinç ve gezme günü olarak kutladıkları güne verilen isim, Müslüman olduktan sonra da dinî bayramlara verilmiştir.
Bayramlar, XI. Yüzyıl’da “bayram yeri” adı verilen meydanlarda kutlanırdı. Bayram yeri, çiçeklerle süslenir, çıra veya meşalelerle aydınlatılırdı. Kaşgarlı Mahmud’un ifadesiyle “GÖNÜL AÇAN” mekânlar oluşturulurdu.
Çok güzel bir karşılıktır bu “GÖNÜL AÇMA…”
“Gönül Açmalar” ile bezenen bayram kutlamaları, geceleri de devam ederdi.
Hunlar… Göktürkler… Uygurlar…
Türk toplulukları, baharın gelişini, doğanın canlanmasını, bayramlar ile kutlamışlardır önceleri.
Bayramlarda hem kendileri süslenmiş, hem de bayram yerlerini ve çevresindekilerini süslemişlerdir. Atlar, develer, koçlar, horozlar da yoksun kalmamışlardır bu süslemelerden.
Bugün bu âdet, Anadolu köylerinde aynen devam etmektedir.
Ramazan Bayramı… Ardından Kurban Bayramı…
Canım ne olacak, nereye gitsen aynı deyip geçmeyin sakın.
Bize özgü bazı kutlama farklılıklarımız vardır Türk dünyası olarak.
ATEŞLE BAĞLANTISI NE
Bazı hususların üzerinde özellikle durmak istiyorum:
Ateş unsuru her milletin bayramında olabilir. Fakat, çoğunda tapınmanın bir objesidir. Türkler’de ise temizlenmenin ve arındırmanın bir vasıtasıdır. Dolayısıyla eski Türk inancına göre, saflığından şüphe edilen herkesin ve her nesnenin iki ateş arasından geçirilmesi, bir ocağın etrafında döndürülmesi ve hatta bir ateşin üzerinden atlatılması lâzımdır.
Örsün üzerinde demir dövme âdeti de tamamen Türkler’e özgüdür. Bu geleneğin kökü de Göktürkler’e dayanmaktadır.
Türk bayramlarındaki yarışma türü eğlenceler de, eski Türk hayatının özelliğidir. Yarışma, mücadele ve üstün gelme fikrine dayanır.
Bayramlar toplumların ortak sevinç ve eğlence günleridir. Bir topluluk tarafından ortaklaşa icra edilen her eylem o topluluğun ortak bir kültür değeridir bayramların ne zaman ve nasıl çıktığı önemli değildir. Kökenleri dinî de olabilir, millî de.
Açalım gönüllerimizi sonuna kadar bu vesile ile…