İran'a göre her şey tamamen yasal
Ahmedinecad New York?taki basın toplantısında Batılı liderleri medya oyunu oynamakla suçladı.
Batı'nın yeni uranyum tesisini nükleer silah çabasına yormasına Ahmedinecad yanıt verdi: Faaliyete geçmeden 18 ay önce haber verdik. Her şey tümüyle yasal. Bunun için takdir umardık
NEW YORK- İran’ın ikinci uranyum zenginleştirme tesisi kurduğuna dair Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu’nu (UAEK) bilgilendirmesi üzerine ABD, Britanya ve Fransa tesisle ilgili ellerindeki istihbaratı sunup yeni yaptırım tehdidi savururken, İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad her şeyi tamamen yasal yaptıklarını savundu.
İran 21 Eylül’de UAEK’ya mektup yazıp Tahran’ın güneybatısındaki kutsal kent Kum yakınında yapılan tesisin varlığını bildirmişti. ABD Başkanı Barack Obama, Britanya Başbakanı Gordon Brown ve Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy İran’ı tesisi gizlice inşa edip kuralları çiğnemekle suçlayınca, Ahmedinecad BM Genel Kurulu için bulunduğu New York’tan yanıt verdi. UAEK’nın yeni tesisi faaliyete geçmeden altı ay önce bildirilmesini istediğini, kendilerininse uranyum zenginleştirmeye başlamadan 18 ay önce bildirdiklerini söyleyen İran lideri, “Yaptığımız tamamen yasal. 18 ay önceden haber verdik. Bu doğru mu, yanlış mı? Bu eylemimizden dolayı desteklenmeyi umardık” dedi.
‘Saklasak önceden bildirmeyiz’
Ancak UAEK orjinal kurala 1992’de teftişe zaman kalmadığı gerekçesiyle tesisi inşa kararının ardından en kısa sürede bildirilmesi kuralını eklemişti. ‘Code 3.1’ diye bilinen bu kuralla ilgili düzenlemeye imza atan İran, 2006’a BM ambargosuna maruz kalınca 2007’de tek taraflı çekilip orjinal kurala dönmüştü. Ama UAEK üyelerin tek taraflı eski sisteme dönemeyecekleri görüşünde.
Ahmedinecad, “UAEK gelip bakacak ve bir rapor hazırlayacak. Teftiş konusunda korkumuz yok. Zaten birşey saklasak önceden haber vermeyiz. Neden bu kadar gürültü kopartılıyor anlayamadım, ortada yeni bir durum yok ki!” dedi. Üç liderin açıklamalardan pişmanlık duyacağını söyleyen İran lideri, “Şimdi bir çeşit medya oyunu oynuyorlar, üste çıkmaya çalışıyorlar. Bu hoş değil” diye çıkıştı. Obama’nın, “Tesis barışçıl programa uymuyor” sözüne “Nükleer uzman değil, konuyu UAEK’ye bırakmalıyız” yanıtını veren Ahmedinecad, nükleer silah peşinde olduklarına dair kuşkulara karşın enerji ve tıbbi amaçlı zenginleştirilmiş uranyuma ihtiyaçları olduğunu belirtip ekledi: “Nükleer silahlara karşıyız. İnsanlık dışı, geçen çağın silahları. Dünyadan silinmeliler.”
Ahmedinecad, İran’a olası saldırıyla ilgili “İran, medeniyetiyle, tarihiyle büyük ülke. Bazılarının hayal edebileceğinden daha büyük. Üçünün yaptığı güçlü tepkiyi gerektiriyor, ama kendimizi tutuyoruz, çünkü köklü değişim umuyoruz” dedi. İran lideri, “ABD’de birileri statükonun değişmesini istemiyor. Obama’nın değişiklik getirmede başarılı olacağını umuyoruz. Sarko ve Brown’un önemi yok. Ama Obama’nın dünyayla birlikte çalışmayı vaat ettiği BM’deki konuşmasından hareketle, meslektaşlarının gereksiz sorunlar çıkarmamalarını umuyoruz” diye ekledi.
Tesis UAEK denetiminde çalışacak
Türkiye’nin krizin aşılması için devreye girmesini nasıl karşıladığı sorulunca iki ülke ilişkilerinin iyi olduğunu belirten Ahmedinecad, ikili ilişkileri ilerletmek için Başbakan Tayyip Erdoğan’la New York’ta yaptıkları görüşmeyi Tahran’da sürdüreceklerini kaydetti. Erdoğan, ekim sonu yada kasım başında Tahran’a gideceğini söylemişti. İran Atom Kurumu Başkanı Ekber Salihi, UAEK ile teftiş için tarih belirleyeceklerini duyurdu. Tesisin ‘UAEK denetiminde faaliyet göstereceğini’ de vurgulayan Salihi, “Azami yüzde 5 uranyum zenginleştirilecek” dedi.
‘Düşmanları kör edecek’
Dini lider Ali Hameney’in yardımcılarından Muhammedi Gulpeyegani ise “Tesis yakında çalışmaya başlayıp düşmanları kör edecek. Tesis İran’ın gücünün doruğunda olduğunun göstergesi” dedi. Muhafazakar basın yeni tesisi ‘nükleer zafer’ olarak selamladı. (afp, ap, aa)