© Hodgkin Hastalığı Healthline Image
Hodgkin hastalığı bir tür lenfomadır. Lenfoma lenfatik sistemde başlayan bir kan kanseridir. Lenfatik sistem bağışıklık sisteminin atıklardan kurtulmasına ve enfeksiyonlarla savaşmasına yardımcı olur. İki ana lenfoma tipi vardır: Hodgkin lenfoma ve non-Hodgkin lenfoma
Hodgkin hastalığına (HD) ayrıca Hodgkin lenfoma da denir. Bu hastalık, adını hastalığı bulan kişi olan Dr. Thomas Hodgkin'den alır. Kanser, lenfositler adlı akyuvarlardan başlar. Bu hücreler vücudun enfeksiyonla savaşmasına yardımcı olur.
Hodgkin hastalığı her yaşta ortaya çıkabilir ama Amerikan Kanser Derneği uyarınca en sık 15 ve 40 yaşları arasında ve 55 yaşından sonra başlar (ACS, 2012). HD hastalığı sıklıkla göğüs, boyun ve koltuk altlarının lenf düğümlerinde başlar.
İki ana tür Hodgkin hastalığı vardır: klasik Hodgkin hastalığı ve nodüler lenfosit predominant Hodgkin hastalığı. Klasik Hodgkin hastalığının birkaç alt tipi vardır ve gelişmiş ülkelerde tüm hodgkin hastalığı tanımlarının yaklaşık yüzde 95'ini oluşturur (ACS, 2012). HD'nın ana nedeni bilinmemektedir ama mononükleoza neden olan Epstein-Barr virüsüne ve çevreye maruz kalmayla ilişkilendirilmiştir.
Hodgkin hastalığı için genel sağ kalım oranı tedavideki ilerlemeler sayesinde artmıştır. Amerikan Kanser Derneği (American Cancer Society) uyarınca hastalık için beş yıllık ve on yıllık sağ kalım oranları sırasıyla yüzde 85 ve yüzde 81'dir (ACS, 2012).
Hodgkin hastalığının en sık belirtisi lenf düğümlerinin ağrısız şişmesidir ama aşağıdakiler dahil Hodgkin hastalığına işaret edebilecek başka bulgular da vardır:
alkol aldıktan sonra lenf düğümlerinde ağrı
Sizde bu belirtillerden herhangi biri varsa doktorunuzu görün. Bunlar başka hastalıkların da belirtisi olabilir ve doğru bir tanı konması önemlidir.
Hodgkin hastalığına tanı koymak için doktor bir fizik muayene yapar ve size tıbbi öykünüzü sorar. Daha kesin bir tanı konması için aşağıdakiler dahil testler yapılabilir:
lenf düğümü biyopsisi (anormal hücrelerin varlığı açısından test yapmak üzere lenf düğümü dokusundan bir parça alınmasıyla yapılır)
röntgenler veya BT taramaları gibi görüntüleme testleri
alyuvar ve akyuvar, trombosit, ürik asit ve kan proteini seviyelerini ölçmek için tam kan sayımı gibi kan testleri
ne tür lenfoma hücreleri bulunduğunu belirlemek için immünfenotiplendirme
akciğerlerin ne kadar iyi çalıştığını belirlemek için akciğer foksiyonu testleri
kalbin ne kadar iyi çalıştığını belirlemek için ekokardiyogram
küçük bir hücre örneğinin kalçanızdan veya diğer büyük bir kemikten kanserin yayılıp yayılmadığını görmek üzere alınması ve incelenmesiyle yapılan kemik iliği biyopsisi
Hodgkin hastalığı tanısı konulduktan sonra kanserin evresi belirlenir. Evrelendirme hastalığın konumu ve yayılmasını tanımlar. Hodgkin hastalığında giderek artan şiddette Evre 1 ile Evre 4 arasında dört genel evre vardır.
Evre I (erken dönem): kanser tek lenf düğümü bölgesinde bulunur
Evre II (yerel olarak ilerlemiş hastalık): kanser diyaframın bir tarafında iki lenf bölgesinde bulunur veya bir lenf bölgesi artı yakında bölge veya organda bulunur
Evre III (ileri hastalık): kanser diyaframın hem üstü hem altında lenf düğümü bölgelerinde bulunur veya bir lenf düğümü bölgesinde veya diyaframın farklı tarafında bir organda bulunur
Evre IV (yaygın hastalık): kanser lenf düğümleri ve dalağın dışındadır ve kemik, kemik iliği, cilt ve organlar gibi bir veya birkaç bölgeye yayılmıştır.
Ayrıca belirtilere ve etkilenen organlara bağlı olarak her evrede alt kategoriler vardır.
Hodgkin hastalığının tedavisi tipik olarak hastalığın evresine bağlıdır. Ama tedavi seçenekleri kemoterapi ve radyasyondur. Kemoterapide kanser hücrelerini öldüren ilaçlar kullanılır. Bu ilaçlar, ilacın kendisine bağlı olarak ağızdan veya damardan verilebilir. Radyasyonda kanser hücrelerini hedefleyen yüksek enerjili ışınlar kullanılır.
Kemoterapi veya radyasyona cevap vermeyen hastalarda yüksek doz kemoterapi ve kök hücre nakli kullanılabilir. Bir kök hücre nakli vücudunuzdaki kanserli kan oluşturan hücreleri bir donörden sağlıklı kan oluşturan hücrelerle değiştirir.
Erken evre nodüler lenfosit predominant Hodgkin hastalığında sadece radyasyon kullanılabilir. Bunun nedeni bu hastalığın klasik HD'dan daha yavaş büyüme eğilimli olmasıdır. İleri evrelerde kemoterapi rejimine hedeflenmiş terapötik ilaçlar etkilenebilir.
Kanser tedavilerinin başka tür kanser gelişmesi riskinizi arttırmak dahil uzun dönemli yan etkileri olabilir. HD tedavisinden sonra herhangi bir nüks kontrolü için ve ayrıca tedavinin olası uzun dönemli etkileri açısından takibe devam etmek önemlidir. Göğüs bölgesine radyasyon verilmesi meme kanseri, akciğer kanseri, kalp hastalığı ve yüksek kolesterol riskinizi arttırabilir. HD'dan sağ kalanlar için düzenli mamogramlar, kolesterol testleri ve kalp hastalığı taramaları önemlidir.
Uzun dönemli yan etkiler konusundaki endişeleriniz ve riskinizi azaltmanız için neler yapabileceğiniz hakkında doktorunuzla konuşun. Destek grupları ve danışmanlık, endişenizi azaltmaya yardımcı olabilir ve size kanser deneyiminizle ilgili endişeleriniz ve hislerinizi konuşacak bir yer sağlayabilir.
Hodgkin hastalığının tedavisinde son birkaç on yıldır gelişmeler bu lenfoma tipinde sağ kalım oranını önemli ölçüde arttırmıştır. Hodgkin hastalığı tanısı konan tüm hastalarda rölatif sağ kalım oranları şöyledir (ACS, 2012):
1 yıllık sağ kalım oranı: yaklaşık yüzde 92
5 yıllık sa kalım oranı: yaklaşık yüzde 85
10 yıllık sağ kalım oranı: yaklaşık yüzde 81
Bu oranlar hastalığın evresine ve hastanın yaşına göre değişir. Farklı evreler için beş yıllık sağ kalım oranları şöyledir: (ACS, 2012)
Evre I HD için 5 yıllık sağ kalım oranı = yaklaşık yüzde 90
Evre II HD için 5 yıllık sağ kalım oranı = yaklaşık yüzde 90
Evre III HD için 5 yıllık sağ kalım oranı = yaklaşık yüzde 80
Evre IV HD için 5 yıllık sağ kalım oranı = yaklaşık yüzde 65
Tedaviden sonra doktorunuz düzenli olarak sizi görmek isteyecektir. Mutlaka tüm takip randevularına gidin ve doktorunuzun talimatlarına uyun.