Paradigmanın İflası - Düşünce
14.11.2012 - Enes Yaşar
"İlim iktidardır" (Bacon)
Geriye dönüşü olmayan bir kitabın sayfaları arasından, okuyucunun tasavvuruna yazarı tarafından özellikle bırakılmış olan bu cümle; resmi ideolojinin çürüyen fikirleri üzerindeki düşünce temellerimizi yapılandırmakta olan kitabın önemli bir ayrıntısını oluşturmaktadır.
Öyle ki tabulaşmış değerler dizisinin zihnimize yıkılan despot parçacıklarından arınmamızı sağlayacak olan bu cümle, kitabın ilerleyen bölümlerinde vazgeçmek zorunda kaldığımız tercihlerimizi ir(a)deleyen bir zihin haritası olarak zaman zaman karşımıza çıkacaktır. Özellikle entelektüel ve aydın kişilerin iktidar karşısındaki tutumlarını değerlendirirken...
İlmin entelektüel ve aydın takımının iktidarla olan münasebetleriyle ilgilenmekte olan kitap, ilk olarak cumhuriyet döneminin putlaştırılan kahramanlarına dair üretilen efsanelerinin dayanak noktası olan sömürü anlayışını ele almaktadır. Ve bunları dile getirirken dünyadaki siyasi olayların ülkemizdeki yankılarına da yer vererek, Platon ve Aristo'nun hegemonya üzerine kurulmasını istediği yönetim anlayışını; zamanın dişlileri arasında almış olduğu değerler dizisiyle vermektedir.
İlerleyen sayfalarda ise cumhuriyetin ilk yıllarındaki ağalık olan sömürünün yetmişli yıllarda patronluk, seksenli yıllara gelindiğinde ise tüccarlık olarak değişmesine rağmen resmi ideolojinin hegemonyayı kabullenen yöneticilerinin sömürü düzenlerinde hiçbir değişiklik olmadığını göstermekte olan kitap, dikkatlerimizi kapitalist arzuların hep belli bir kitlenin elinde kalmış olduğunu gösteren resmi ideolojiye çekmektedir. Ki resmi ideolojiden kasıt da, Kemalist anlayışı benimsemiş olan pozitivist burjuva sınıfıdır. Pozitivist burjuva diyorum çünkü insanlar statükoyu kabullenmelidir anlayışına sahip olan bu zümre, "toplum, canlı bir organizmada olduğu gibi çeşitli rollere sahiptir. Bazıları özel konuma sahiptir. Bu onları ayrıcalıklı yapar" anlayışına dayanan yaşantılar sürmektedirler. Ki bu yaşantının dayanağı da iktidara yakınlıkla elde edilmiş olunan aydın kimliğidir.
En başta da değinmiş olduğumuz gibi kitabın "İlim iktidardır" zihniyetinin yandaşçıları olan aydın takımına dikkat çekiyor olması, resmi ideoloji adı altında kendi sömürü düzenlerini meşrulaştıran iktidarları yıkmak için yazar tarafından okuyucunun zihnine tutuşturulmuş olan bir düşünce silahıdır.
Öyle ki bu düşünce silahını, cumhuriyetin ilk yıllarından beri bölgelerin ileri gelenlerinden oluşan CHP (temsilcisi-muhtarı-valisi) ünvanlı rantiyeciler üretmişlerdir. Hegemonyayı, iktisaden hâkim sınıf olmaya tercih eden bu bonapartist zihniyetin devlet kadrolarını yeri geldiğinde karşı çıktığı şeyhlere yeri geldiğinde ise aşiret ağalarına dahi veriyor olması da bunun en büyük kanıtıdır.
Son olarak ise şunu söyleyebiliriz; saklı kalan bir tarihin girilmez yazan kapılarını aralamış olan kitap, iflas eden bir anlayışının kaçınılmaz sonunu gün yüzüne çıkartarak okuyucuları için büyük bir farkındalık yaratmaktadır.
Enes Yaşar - 14.11.2012
Mahzun Sınırlarımızın Dışında Kalan
Düzene Uygun Kafalar Nasıl Oluşturulur
Enes Yaşar Hakkında
Gençlere Sesleniş - İsmail Öz
Dikkat Müzik Var!
Fıkıh Usulü - Muhammed Ebu Zehra