18 Mart 2020 tarihi sabahından itibaren Sayın Cumhurbaşkanının Covid-19 ilgili olarak yapacağı konuşma ve açıklayacağı ekonomik önlem paketine odaklandık değerli okurlar. Bu konuşma ve paketle ilgili düşüncelerimi sizinle paylaşmak istiyorum.
Yani Avrupa nüfusunun 1/3'ünün hastalıkla kaybı, İstanbul nüfusunun yarısının kaybı, yakın zamanda SARS VE MERS, domuz gribi, ebola, zika virüsü salgınlarını konuşması içinde hatırlatmıştır. Neyse ki, Sayın Cumhurbaşkanının belirttiği gibi, Koruyucu sağlık ve tedavi hizmetleri ile ilaç sektöründe yaşanan gelişmeler, virüs salgınlarının eskisi kadar büyük can kayıplarına yol açmasının önüne geçmektedir.
Ancak, Çin'den başlayarak dünyanın birçok ülkesine yayılan asrımızın salgını diyebileceğimiz bu salgın hakikaten ciddi önlemler gerektirmektedir. Ülkemiz bugüne kadar salgınla başarılı bir şekilde mücadele etmiştir. Salgının sebep olduğu ekonomik kayıplara karşı da önlem alınması şart olmuştur. İşte, Sayın Cumhurbaşkanımızın açıkladığı ekonomik tedbirler:
1. Bir müddet herkes sosyal hayatını terk edecek, evinde ailesiyle birlikte olacak, mecbur olmadıkça kalabalıklarla birlikte olmayacaktır.
2. Eller sık sık yıkanacak, hijyene dikkat edilecektir.
3. Cami, alışveriş merkezi, kafe, kahve, sosyal ve dernek toplantıları, okullar hükümetin belirttiği tarihe kadar yaklaşılmayan yerler olacaktır. Yaşı genç olmayanlar yani İHTİYARLAR özellikle dikkatli olacaktır. Herkes karantina tedbirlerine uyacaktır.
4. Hastalık belirtileri halinde derhal sağlık kuruluşlarına başvurulacaktır.
Bugün bize düşen görev de, gereken her türlü tedbiri alarak, takdiri Allah'a bırakmaktır.
a. Likidite sıkıntısını önleyecek önlemler
b. İhracatçıya yarayan önlemler:
c. İstihdamı artırıcı önlemler
d. Ekonominin yavaşlamasını önleyecek önlemler olarak sayabiliriz.
Bunun yanında, kurumsal firmaların, KOBİ'lerin, bireysel kesimin, geçici iş ve ciro kaybı veya benzeri nedenlerle gelir kaybı yaşayanların, kredi borçlarıyla ilgili taksit, öteleme, yapılandırma, düzenleme taleplerine süratle ve olumlu cevap verilmelidir.
1- Perakende, AVM, Demir-Çelik, Otomotiv, Lojistik-Ulaşım, Sinema-Tiyatro, Konaklama, Yiyecek-İçecek, Tekstil-Konfeksiyon ve Etkinlik - Organizayon sektörleri için Muhtasar ve KDV tevkifatı ile SGK primlerinin Nisan, Mayıs ve Haziran ödemeleri 6'şar ay erteleniyor.
2- Konaklama vergisi Kasım ayına kadar uygulanmıyor. Otel kiralamalarına ait irtifak hakkı ve hasılat payı ödemeleri ertelendi.
4- İç havayolu taşımacılığında 3 ay süreyle KDV oranı yüzde 18'den yüzde 1'e indirilmiştir.
5- KOVİD-19 salgınıyla ilgili tedbirlerden etkilendiği için nakit akışı bozulan firmaların bankalara olan kredi anapara ve faiz ödemeleri asgari 3 ay ötelenecek ve gerektiğinde bunlara ilave finansman desteği sağlanacaktır.
Esnaf ve sanatkarların Halkbank'a borçları ertelendi.
8- Kredi Garanti Fonu limiti 25 milyar liradan 50 milyar liraya çıkartılacak, kredilerde öncelik gelişmelerden olumsuz etkilendiği için likidite ihtiyacı oluşan ve teminat açığı bulunan firmalar ile KOBİ'lere verilecektir.
10- (500.bin) liranın altındaki konutlarda kredilendirilebilir miktarı yüzde 80'den yüzde 90'a çıkartılacak, asgari peşinatı yüzde 10'a düşürülecektir.
13- Mevzuatımızdaki esnek ve uzaktan çalışma modellerinin daha etkin hale getirilmesi sağlanacaktır.
14- DEVLET, Kısa Çalışma Ödeneğini devreye alacak, bundan faydalanmak için gereken süreçleri kolaylaştırılacak ve hızlandırılacaktır. Böylece faaliyetine ara veren işyerlerindeki işçilere geçici bir gelir desteği verirken, işverenlerin de maliyeti azalmış olacaktır.
15- En düşük emekli maaşı 1.500 liraya yükseltiliyor.
16- Emeklilerin bayram ikramiyesi Nisan ayı başında ödenecektir. Yine emeklilerimizin maaş promosyon ödemelerinin de, şubelere gitmelerine gerek kalmaksızın, doğrudan hesaplarına yatırılması sağlanacaktır.
1. Hizmet sektörü, eğitim sektörü, serbest meslek ve fason işçiliklerle ilgili herhangi bir tedbir açıklanmamıştır. Yasa düzenlemeleri ve tebliğlerde kesinlikle bu konunun da gündeme gelmesi ve bu sektörlerin de destek paketine eklenmesi gerekir.
2. İhracatçılara yapılacak KDV iadelerinde peşin KDV'nin dışında kolaylaştırıcı düzenlemeler yapılmalıdır.
3. Vergi incelemeleri ertelenebilir.
4. Vergi incelemeleri sadece KDV iadesi ve benzeri özel konularla sınırlandırılabilir.
5. Vergi affı diye bilinen vergi yapılandırılmaları en kısa zamanda gündeme gelebilir.
6. Bankaların, devlet dairelerinin kesinlikle pakette açıklanan düzenlemelere uymaları, banka müdürleri veya devlet memurlarının paketi bilerek bilmeyerek sabote etmeleri önlenmelidir ki biran önce normal koşullara dönebilelim. Daha önceki paketlerde özellikle bankaların, banka müdür ve memurlarının direnmeleri ile karşılaşmıştık. Tekrar aynı direnmeler gündeme gelmemeli, tebliğlerde bu konuda düzenlemeler yapılmalıdır.
7. Bürokrasi, paketle ilgili açıklayıcı karar, tebliğ ve benzeri düzenlemeleri gecikmeden hayata geçirmelidir. Hani bir söz vardır, geç gelen adalet adaletsizliktir. Bu sözü buraya uygularsak, ekonomik istikrar kalkanı paketindeki geciken düzenlemeler, alınan veya alınacak bütün tedbirleri yok edecektir.