Suudi Arabistan-İran gerilimi bir mezhep savaşına dönüşür mü?
Mehmet Ali BÜYÜKKARA | 07.01.2016
İdamlar üzerinden soğuk savaş
Hem örtülü hem açık bir mezhep savaşı zaten yaşanıyor
2003 yılında Amerikan işgaliyle siyasi çehresi değişen Irak’taki gelişmelere paralel olarak 2004’de Ürdün kralı Abdullah’ın ortaya attığı Arap dünyasını kuzeyden kuşatan “Şii Hilali”, Lübnan’dan başlayarak Suriye ve Irak’tan geçiyor, Körfez’de sonlanıyor. Medeniyetler İttifakı toplantısı için 2006 Kasım’ında İstanbul’a gelen İran eski cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi ise verdiği bir röportajda “Şii Hilali”nin gerçek dışı bir kavram olduğunu ve Ortadoğu'da kargaşa doğurmak için üretildiğini söyleyecektir. Tüm bu söylemler bir tarafa Şii Hilali sosyal-demografik bir gerçeklik olarak o coğrafyada mevcut ve bazı tarihi dönemlerde etkisini kaybediyor, bazı dönemlerde tekrar etkin hale geliyor. İçinde bulunduğumuz zamanda ise yeniden etkinleşti. Irak’ın Saddam sonrasında Şii bir yönetimin eline geçmesi, Hizbullah’ın İsrail karşısındaki 2006 zaferiyle Lübnan ve çevresinde giderek Sünnileri de kapsayan bir itibar elde etmesi, 2011’den itibaren Suriye’de olup bitenler ve son olarak Husi hareketinin vekaletiyle İran’ın Yemen’de hüküm sürer hale gelmesi, Ortadoğu’daki tüm Arap ülkelerini ve tabii ki Türkiye’yi rahatsız etti. Fakat bu gelişmelerden Suudi Arabistan’ın duyduğu rahatsızlık ve hissettiği tehdit diğerlerinden çok fazlaydı. Karşı bir hamle olarak Riyad rejimi Irak ve Suriye’de kendi vekillerini İran’ınkilerin karşısına dikti. Yemen’de ise doğrudan müdahil olmayı tercih etti.
Mezhep ve vekalet savaşları iki ülkenin sıcak savaşına dönüşür mü?
Türkiye’nin bir rolü olabilir mi?
Suudi Arabistan İran Şiilik Sünnilik Şia Ehl-i Sünnet Nimr Bakır en-Nimr