Hangi Ankete İnanalım
Dün iki yerel gazetemizde Bolu merkez mahalli seçimlerine yönelik bir anket açıklandı. Ankete göre CHP adayı önde çıkıyor.
Diğer bazı gazetelerde de benim tarafımdan yönetilen Alp Araştırmanın anketi yayımlandı. Ayrıca Abant TV de Seçim Pazarı programında da genişçe tartışıldı.
Diğer anket hakkında yorum yapmayacağım. Ben kendi anketimi teknik olarak açıklayıp yorumu okuyucularıma bırakacağım.
Bizim yaptığımız anket 27 Ocak pazartesi günü şehrin kalabalık cadde, meydan ve alanlarında gerçekleştirildi. Toplam 1320 seçmene ulaştık. Bu seçmenlere ikamet ettikleri mahalleleri de sorarak tasnif ettik. Bunun dışında yaşları, meslekleri, eğitimleri, yerel seçimde kime oy verecekleri, bir önceki seçimde hangi partiye oy verdikleri, kararsız ise kesinlikle oy vermeyeceği parti, bir önceki seçimde AKP' ye oy verip bu seçimde oy vermeyeceklerin neden karar değiştirdiklerini soran geniş kapsamlı bir anket oldu. Bunların hepsi değişik tekniklerle bilgisayar ortamında değerlendirilerek rapor haline getirildi. (tabloların bir kısmı www.bolumarket.com/anketler.html web sayfasından görülebilir)
Bu incelemelerden birinde ankete eksik katıldığı tespit edilen CHP seçmeninin bazı tablolar eşliğinde ne olması gerektiği hesaplanarak olası sonuçlara ulaşmaya çalıştık.
Konuyu açarsak ve rakamlarla somutlaştırırsak, anketten elde ettiğimiz veriler, AKP %45, CHP %25,2 MHP% 19,9, Kararsız % 5,2 olarak bulundu.
Bir önceki seçimdeki tercihleri ise, AKP %46,1 CHP %21,7 MHP% 17, Kullanmayan % 7,8 olarak bulundu.
Bu verilerden AKP seçmeninin %2,7 oranında fazla, CHP seçmenine ise %18,9 oranında eksik katıldığını tespit ettik.(2009 seçimlerine göre) Bir başka deyişle sanki anketörler AKP seçmeninin yoğun olduğu alanlarda daha fazla seçmenle anket yapılmış diyebiliriz. İşte bu olumsuzluğu gidermek için bir similasyon (benzetme, uyarlama) yaptık. Bunu yaparken SPSS istatistik paket programıyla üretilen çapraz tablolardan faydalandık. Bu tabloda bir önceki seçim ile bu seçimdeki tercihlerini inceledik. Bu inceleme sonunda AKP bir önceki seçimde oy veren seçmeninin % 80 inden tekrar oy alıyor. CHP ise bir önceki seçimde oy veren seçmenlerin % 75 inden oy alıyor. O zaman, CHP seçmenine tam olarak ulaşmış olmak için kayıp %18,9 un % 75 i % 14 eder. 1320 seçmenin %14 ü 187 seçmen yapar. Bu seçmeni CHP lehine ekleyip tekrar oranlama yapılırsa,
Yukarıda sözünü ettiğim tablodan her partinin kararsız oylarını da görebiliyoruz. Bunları eklediğimizde,
CHP è %35,4
MHP è % 18,3
Şimdi neden bu analizleri yaptım. Bir önceki seçimde % 40 oy almış bir partinin bu ankette %25 oy alması mantıklı gelmedi. Bunu inceleyecek veriler elimizde mevcut olduğundan bu bilgileri kullanarak yukarıda vermiş olduğum teorik sonuçlara ulaştık. Ancak bunlar teorik sonuçlar, varsayımların geçerli olduğu durumlarda doğru sonuç verir. Araştırma varsayımlarının biri ya da bir kaçının geçersiz olduğu durumlar için genelleme yapamayız.
Araştırmanın varsayımları, şöyle açıklanabilir,
Ankete katılan seçmenler Bolu merkez seçmenlerini temsil etmektedir.
Bütün seçmenlerin ankete katılma ihtimalleri eşittir.
Denekler birbirinden bağımsızdır.
Biz bu varsayımları sağladığımızı düşünüyoruz ve genellemelerimizi de İstatistik biliminin çeşitli tekniklerini kullanarak yapıyoruz.
İstatistik biliminin bir uzmanı olarak, CHP seçmeninin % 20 ler oranında eksik katılmasının mantıklı açıklamalarının yapılması gerekir. Aynı eksik katılım bir önceki ankette de görüldü. Bu durumun açıklanabilmesi için CHP seçmenine yönelik ayrıntılı araştırma yapılması gerekir. Ancak ondan sonra makul ve mantıklı açıklama getirilebilir. Seçmen partiye mi küstü, adayla ilgili bir problem mi var, örnekleme hatası mı yapıldı, ya da başka bilinmeyen bir sebep mi var ancak araştırmayla bulunabilir. Burada söyleyebileceğim tek şey, her iki ankette de eksik katılımın olması örnekleme hatası yapılmış olma ihtimalini zayıflatıyor.
Bu teknik açıklamalardan sonra, herkesin anlayacağı bir dille sonucu yazarsak,
İlk verilen (ham veriler) rakamlar makul ve mantıklı değil. Bunun böyle olmadığı önceki seçimdeki tercihlerine verilen cevaplarda ortaya çıkıyor. Daha sonra verilen rakamlar ise teorik bazı sonuçlar dikkate alınarak ulaşılan rakamlardır. Dolayısıyla bazı ön kabullere dayanır. Ancak gerçeklere en yakın sonuçtur.
Sonuçta seçimi bir aday kazanacak. Ortada iki araştırma var. İkisi de farklı sonuç veriyor. Bu istatistik açıdan mümkün değil. Her iki ankette de ilk iki arasında % 6 gibi bir fark var. İki yönlü düşünürsek fark % 12 olur. Kurallara uyularak yapılan hiçbir araştırmada böyle zıt sonuç çıkmaz. İki araştırmadan biri yönlendirme.
On iki yıldır Bolu'da araştırmalar yapıyorum. Geçmişte de çok isabetli tahminler yaptım. Bunu konunun uzmanı olmama ve bu güne kadar yönlendirme anketi yapmamama bağlıyorum.
Yaptığımız işin sağlaması 30 martta yapılacak ve gerçek sonuç ortaya çıkacak. Ben yaptığım işe güveniyorum ve arkasındayım. Şunu söylemiyoruz, seçim kesin olarak böyle sonuçlanır demiyoruz. Yapılan tahminlerin bir hata payı mutlaka vardır. Ayrıca olağanüstü gelişmeler de sonuçları doğrudan etkiler.
Bir sonraki anketimiz şubat ayı sonu.