Buradasınız: Akademik Servis > Veri Analizi
SPSS, Lisrel ve Amos programlarıyla veri analizi
Anket, gözlem formu ve ölçek hazırlama
Veri analizi, ham veri olarak kabul edilen bilgilerin toplanmasını, ayıklanarak işlenmesi için geçtiği aşamaları ifade eder. Analiz süreci işletmelerin hedef kitlesine göre değişkenlik gösterir. Örneğin bir satış mağazası içeri giren insanları hedef kitle olarak kabul ederken bir internet sitesi ziyaretçilerini hedef kitle olarak tanımlar. Toplanan verilerin analizi için değişen teknoloji ile beraber farklı araçlar kullanılabilir. Spss, Lisrel ve Amos programları bilimsel araştırmalarda sıklıklar kullanılmaktadır.
Spss bir paket programdır. Toplanan verilerin analiz edilmesi için kullanılır. Öncelikle toplanan veriler ışığında bir hipotez kurulur. Hipotezler araştırılacak problemin çözülebilmesi için doğru olduğu kabul edilmeyen ifadelerdir. Bu aşamadan sonra ise toplanmış olan verilerin analiz edilebilmesi için Spss programına girilmesi gerekir. Çünkü veriler hakkında çalışmalar yapılmadan veri analizi için yorumlama yapılamaz.
Lisrel ile Veri Analizi
Günümüzde birçok istatistiksel analiz yöntemleri sıradan hale gelmiştir. Bu nedenle uluslar arası düzeyde kabul gören bir yöntem olan ve ileri seviye istatistik analiz yöntemlerinden olarak kabul edilen “yapısal eşitlik modeli” uygulaması öne çıkmakta. Bu uygulama ile yapılabilecekler şunlardır;
– Doğrulayıcı faktörlerin analiz edilmesi
– Aracılık etkileri
– İzlenecek yolun analiz edilmesi
– Gizli değişkenlerin analiz edilmesi
Amos programı sosyal bilimler ve sağlık konulu akademik çalışmalarda ve teknik bilimlerin çoğunda yaygın olarak kullanılan istatiksel bir analiz programıdır. Bu programın popüler olarak kullanılma nedenleri arasında hem çok sayıdaki bağımsız değişkenleri hem de bağımlı değişkenleri birlikte analiz edebilmesidir. Üstelik bu değişkenlerin analizleri sonucunda ayrıntılı veriler elde edilebiliyor. SPSS’den farklı olarak hata oranlarını da analiz sürecine dahil edebilmekte.
Madde Havuzu ve Gözlem Formu
Veri hazırlama ve toplanan verilerin analiz edilmesi sürecinde birtakım işlem basamakları bulunur. Anket ve ölçeklerin hazırlanması önceliklidir. Bunun için ilk olarak hedeflenen kitleye sorulacak olan soru tiplerinin toplanması yani soru havuzunun oluşturulmasıdır. Sonrasında ise gözlem formu hazırlanarak hedef kitledeki değişim süreci gözlenir. Anket ve ölçekler için soru madde havuzu oluşturma gözlem formu hazırlama süreci, çoğunlukla sosyal bilimlerde insanlara ait olan davranışları ve tutumlarını belirlemek için ölçme araçlarının oluşturulması, değerlendirilmesi aşamalarını içeren bilimsel bir süreç olarak tanımlanır.
Bu bilimsel süreç 2 ana bölüm şeklinde ilerleme gösterir. Bunlar nitel ve nicel süreç bölümleridir.
Nitel Süreçte Yapılanlar
Soru havuzu oluşturulur. Bunun için de unsurlar arasında öne çıkanlar belirlenir
Önceden geliştirilmiş ölçeklere bakılır
Hedef kitle ile detaylı görüşmeler, gurup çalışmaları yapılır ya da ucu açık olarak nitelenen soruların uygulaması yapılır
Bunların sonucunda ortaya çıkan soru havuzu yeniden en az iki uzman ve dil bilimci tarafından değerlendirilir
Belirlenmiş olan soru havuzundaki soruların test edilmeleri gereklidir. Bunun için de örneklem olarak seçilen gurubun en az 300 ya da 400 kişiden oluşmuş olması gereklidir. Bu süreçte bu sağlanır.
Gözlem İçin Form Hazırlama
Gözlem, belirlenmiş olan bir hedef için çıplak göz ya da bir araç kullanılarak veri toplanması işlemidir. Gözlem formu ise herhangi bir ortam ya da kurum içinde oluşan değişimleri ayrıntılı olarak tanımlayabilmek için kullanılan yöntemdir. Gözlemler doğal bir yöntemle izleme sonucunda yapılarak analiz edilir.