TÜZEL KİŞİLERDE YEDİEMİNLİK
Yürürlükte olan kanunlar çerçevesinde bakılacak olursa yedieminlik görevini üstlenecek kişilerin gerçek yahut tüzel kişi olmasına ya da olmamasına ilişkin bir madde yada hüküm yoktur. Lakin yedieminin üstlendiği görev, sorumluluk ve nitelikleri gereği gerçek kişi olması gerektiğini düşünmekteyiz.
Tüzel kişiye yedieminlik sıfatının yüklenmesi halinde kendisine muhafaza edilmesi maksadıyla emanet edilen malı teslim alacak olan kişi tüzel kişinin temsilcisi veya organı olmakla yedieminlik sıfatı tüzel kişiye yüklenmiş, tüzel kişice üstlenilmiş olacaktır.
Organları ya da temsile, borca sokmaya yetkili kişilerce mal teslim alınarak tüzel kişinin yediemin olması halinde kanunlar nezdinde ya hem malı teslim alan şahıs ve tüzel kişi sorumluluğa girmiş olur ya da tüzel kişinin sorumluluğu olmaksızın teslim alan şahıs sorumlu olur. Her iki halde de mağduriyet söz konusu olacaktır. Şöyle ki; tüzel kişinin yedieminlik görevini suiistimal görevi kötüye kullanma suçu işlediği varsayıldığında her iki durumda da karmaşa yaşanacaktır.
Söz konusu şirketlerin sorumluluklarının sermaye ile sınırlı olabildiği durumlar göz önüne alındığında ise tüzel kişinin yediemin olmasının ve bu borcundan dolayı sorumlu tutulmasının uygun olmayacağı fikri akla gelmektedir.
Yedieminlerin sorumlulukları olduğunu ve bunların hukuki ve cezai sorumluluklar olduğunu sitemizde makaleler bölümünde YEDİEMİNİN SORUMLULUKLARI başlığı altında ele almıştık. Tüzel kişilerin bu sorumluluklardan hukuki olanını yerine getirebileceğini var sayalım. Peki ya cezai sorumluluğu nasıl üstlenecek… Bu konuda kesin kanıya varabilmek için de tüzel kişilerin cezai sorumlulukları konusunu irdelemek gerekecektir. Bu hususta da TCK MD 20 ceza sorumluluğunun şahsiliği ve tüzel kişiler hakkında cezai yaptırımda bulunma ile ilgili maddeler ışık tutucu niteliktedirler.
Tüzel kişinin yedieminliğinden ötürü cezai yaptırım altına alınması durumunda gerçek kişilerin sorumluluğu dolayısıyla cezai müeyyideye maruz kalabilmesi halinde ise yediemin tüzel kişi değil gerçek kişi olmuş demektir. Zira ceza ile muhatap olan sorumlu olandır ve sorumlu olan konumuzda yediemindir…
Yedieminin tüzel kişi olması halinde cezai sorumlulukları taşıması durumu çelişki ve sorunlu olduğuna göre tüzel kişinin yediemin tayin edilmesi ve yukarıda bahsettiğimiz sorunlardan dolayı mağduriyetler ortaya çıkması halinde yediemini tayin edenlerin sorumlulukları gereği bu mağduriyette kabahati aranmalıdır fikrindeyiz.
Bu bağlamda gerek ;
2004 sayılı İ.İ.K. Md. 88 Değişik fıkra: 17/07/2003 - 4949 S.K./21. md.) Adalet Bakanlığı, mahcuz malların muhafazası için uygun göreceği yerlerde depo ve garaj açabileceği gibi; Adalet Teşkilatını Güçlendirme Vakfına da açtırabilir veya işletme hakkını verebilir. (Ek cümle: 14/07/2004 - 5219 S.K./4.mad) Alınacak depo ve garaj ücretleri Adalet Bakanlığınca belirlenir. (Ek cümle: 14/07/2004 - 5219 S.K./4.mad) Bu yerlerin çalışma esas ve usulleri yönetmelikte gösterilir.
Şeklinde gerekse ilgili kanunda yapılması öngörülen değişiklik tasarısında işaret edilen tüzel kişiye yedieminlik görevi yüklenebileceği belirtilmekle fiiliyatta uygulanmamaktadır.
+2 #1 Alirıza korkmaz 26-05-2012 11:23
Tşk ler sevgili Mustafa BİRCAN abim bu güzide açıklamalarınız dan ve aydınlatıcı güzel fikirlerinizden dolayı da kutluyorum sizi.