Genel Ramazan ayında müzik dinlenir mi?
On bir ayın sultanı Ramazan‘ı bir kez daha idrak etmiş olmanın mutluluğu içindeyiz. Tam anlamıyla rahmet ve bereket ayı olan bu kutlu zaman dilimi, her anıyla bizlere ilahi lütuflar sunar. Her ne kadar açlık-tokluk kavramına sıkıştırılmaya çalışılsa da ruhun kanatlanması için Allah’ın bize verdiği büyük bir hediyedir. Ne yazık ki Ramazan’la ilgili tavsiyeler, genelde açlık, iftar ve sahur üçgeninde oluyor. Midemize ve bedenimize hitap eden bu tavsiyelerin elbette dikkate alınacak yönleri var. Ama Ramazan sadece aç kalmak ya da yeme-içme arasında sıkıştırılabilecek bir zaman dilimi değil. Ruhumuzu oruç, namaz, Kur’an, ibadet ve tefekkürle doyurmak gerek. Bize bu yolculukta müzik de iyi bir yol arkadaşı olabilir. “Ramazan’da da hiç müzik dinlenir mi?” diye soracak olursanız; cevabımız evet. Çünkü musiki sadece şarkı ya da türküden ibaret olmayan çok geniş bir kavram. Ruhu damıtacak, insanı uçsuz bucaksız bir tefekkür yolculuğuna çıkaracak öylesine özel ve güzel melodiler var ki. Aslında bu ezgiler sadece Ramazan’da değil bütün bir yıl hatta ömrümüz boyunca bizlere eşlik edebilir, dünyanın kötü hallerine karşı ruh halimizi korumamıza yardımcı olabilir. Ramazan, yıl boyunca dingin seslere hasret kalan kulaklarımızın, manevi derinliği olan tınılarla buluşması için de bir vesile. Bu ayda uhrevi yolculuğunuzda size eşlik edecek bir müzik seçkisi hazırladık.
Mevlânâ’nın ünlü eseri Mesnevi, neyin hikayesi ile başlar. “Dinle neyden kim hikâyet etmede, Ayrılıklardan şikâyet etmede. Beni kamışlıktan kestiklerinden beri Ahımdan herkes inlemede…” Aslında anlatılan insanın hikayesidir. İnsanın dünyadaki gurbet hayatıdır. Öte yandan insan sesine en yakın sesin ney sesi olduğu söylenir. Yani insanla ney arasında bir bağ vardır. O yüzden ney sesi her zaman yüreğimize dokunur ve bize gurbetimizi hatırlatır. Sıla hasretini ve özlemini, bir yandan da sonsuz hayatı müjdeler sesi ile. Bizler bu topraklarda doğmamamız hasebiyle şanslıyız. Çünkü gerek hayata veda eden, gerekse halen yaşayan çok büyük ney sanatçılarımız ve besteleri var. Ramazan ayında Neyzen Tevfik, Aka Gündüz Kutbay, Niyazi Sayın, Kudsi Erguner, Sadrettin Özçimi, Salih Bilgin, Burcu Karadağ, Aziz Şenol Filiz, Ender Doğan ve Murat Salim Tokaç gibi neyzenlerin kayıtlarını dinlemenizi tavsiye ederiz. Özellikle de sadece ney ile icra edilen Mevlevi ayinlerini, peşrevleri ve taksimleri…
Müzik evrensel bir dildir. Bu dilde konuşan ya da konuşulanları dinleyen herkesin mutlaka anlayacağı bir şeyler vardır. Günümüzde New Age müzik olarak adlandırılan dünya müziği özellikle enstrümantal meraklıları için vazgeçilmez. Bu müzik türünde hem yerli hem de yabancı öyle isimler var ki, Ramazan ayı boyunca besteleri size eşlik edebilir. Bu isimlerden Kitaro ülkemizde en çok bilinenlerden. Özellikle Silk Road (İpek Yolu) adlı eseriyle müzikseverlerin yakından tanıdığı müzisyenin hemen tüm albümlerini dinleyebilirsiniz bu ayda. Heaven and Earth, Matsuri, Kervansaray, Aqua ve daha niceleri… Onun müziği ile tanışmadıysanız Ramazan iyi bir fırsat olabilir. Yine ünlü besteci Vangelis’in bestelerini de bu ayda dinleyip huzur bulabilirsiniz. En bilinen eserleri Chariots of Fire Blade Runner ve Carl Sagan’s Cosmos adlı filmler için hazırlamış olduğu tema müzikleri olsa da stüdyo albümleri de en az sountrack çalışmaları kadar değerlidir. Earth, Heaven and Hell, Spiral albümlerini dinlemenizi tavsiye ederiz. Ülkemizin dünyaca bilinen isimlerinden Mercan Dede’nin albümleri de Ramazan’da sizi farklı dünyalara götürecek tınılar taşıyor. Özellikle Nar, Su, Nefes, 800 ve Earth albümlerini keşfetmenizi öneririz.
Türk musikisinin büyük seslerinden Hafız Kemal ve Hafız Burhan’ı bugüne kadar hâlâ keşfetmediyseniz Ramazan güzel bir fırsat olabilir. Hafız Kemal, yüksek kabiliyeti ve mütevazı şahsiyetini aynı potada eritmiş ve sanat tarihimize adını altın harflerle kazımış bir sanatkâr. Geç kalmış da olsanız onun sesinden Mevlid-i Şerif’i dinlemek sizin için farklı bir deneyim olacak. Büyük üstad, Hafız Burhan’ın okuduğu gazelleri dinlemek gönül dünyanıza farklı bir pencere açacak. Nereden bulurum diye soracak olursanız; Kalan Müzik büyük bir kültür hizmeti yaparak geçtiğimiz yıllarda iki ismin de arşivlik albümlerini yayınladı. Bu albümler piyasada hâlâ mevcut. Elbette daha çok isim var burada zikredilecek. Sami Özer, , Ahmet Özhan, Hafız Celal Yılmaz, Mustafa Demirci, Mehmet Emin Ay gibi sesleri de mutlaka gönül dünyanıza davet edin.
Enderun teravihi son yıllarda adını yeniden zikrettiğimiz bir sözcük. Çok değil bundan 70-80 yıl öncesinin Ramazanlarında İstanbul’un bütün camilerinde ve konaklarda kılınan teravih namazlarında uygulanan ancak daha sonra unutulan bir gelenek Enderun teravihi ve cumhur müezzinliği. Anadolu’da da benzer şekillerde kılınan teravih namazının her dört rekatının, Türk mûsikîsinin değişik makamlarında eda edilmesini ve bu makamlarda bestelenmiş ilahilerle süslenmesini içeren ve adına ‘Enderûn usûlü’ denilen gelenek Ahmet Şahin ve Mehmet Kemiksiz’in gayretleriyle geçtiğimiz yıllarda yeniden canlandırıldı. Geleneğin devamı için bir albüm hazırlandı. Bu albüm, geçtiğimiz yıl TFM Müzik etiketiyle raflardaki yerini aldı. Siz de bu köklü geleneği Şahin-Kemiksiz ve ekibinin sesinden dinleyip keşfedebilirsiniz.
Ramazan’da Ramazaniye dinlenir
Ramazan’la birlikte toplumun ortak hafızasında yer etmiş birçok gelenek de yeniden diriliyor. Fakat eski Ramazanların kimi gelenekleri de unutulup gidiyor. Bunlardan biri de Ramazaniyeler. Teravih namazının rekat aralarında okunan ilahilere, namaz sonrasında çekilen aminler ve besteli kasidelere Ramazaniye deniyor. Maalesef elinizi attığınız her yerde bu türden çalışmaları bulmak kolay değil. Ramazan kültürünün vazgeçilmezleri arasında yer alan ‘Ramazaniye’lerin en güzel örneklerini, İBB Kültür AŞ tarafından hazırlanan albümde dinleyebilirsiniz.
Karaca ve Kutbay’ı tanıyalım
Bu Ramazan sizin için büyük üstadlar Neyzen Aka Gündüz Kutbay ve Kani Karaca’yı tanımak için bir vesile olabilir. Kısacık bir ömre upuzun bir müzik hayatı sığdıran ve ‘müziğe adanmış bir hayatın neyde vücut bulan sesi’ olan Aka Gündüz Kutbay ve Kani Karaca’nın bazı kayıtlarını Kalan Müzik yayınlamıştı. Neyzen Aziz Şenol Filiz tarafından hazırlanan ‘Aşk’ albümünde Kutbay’ın bugüne kadar yayınlanmamış icraları, ‘Meşk’ albümünde ise usta hanende Kani Karaca ile yaptığı yine yayınlanmamış icraları yer alıyor.
Ramazan, oruç ayı olduğu kadar Kur’an ayıdır. Mukabele ve hatimlerle Kur’an ikliminin yaşandığı bu ay Kur’an’sız olmaz. Bakara Suresi 185. ayette “Ramazan ayı… İnsanlar için hidayet olan ve doğru yolu ve (hak ile batılı birbirinden) ayıran apaçık belgeleri (kapsayan) Kur’an onda indirilmiştir…” buyruluyor. Bu ayda Yüce Kitab’ımızı okuyup anlamak ve O’nun iklimine girmek için gayret sarf etmeliyiz. Kur’an’ı okumanın yanında dinlemek de gönlümüze büyük huzur verecek. Yüce Kitab’ımızı mukabelede güzel sesli bir hafızın sesinden dinleyip takip edebilirsiniz. Bunun dışında gün boyu mp3 çalarınızdan ya da bilgisayarınızdan dinleyebilirsiniz. Mustafa İsmail’den Abdülbasid Abdussamed’e, Kâbe imamlarından Fatih Çollak, Suat Gözütok, İsmail Biçer gibi dünyaca ünlü hafızlarımıza kadar..
Kültür ve Turizm Bakanı Numan Kurtulmuş: 2023’te 50 milyon turist 50 milyar dolar gelir...
DÜNYANIN KUTSAL MÜZİKLERİ