Osteoporoz, çocuklukta engellenir
Osteoporozun kökleri, geçmis yillara dayaniyor. Bunun için çocukluk çaginda alinacak önlemler, ileride olusabilecek osteoporoz riskini en aza indiriyor.
Yüzyilin en önemli saglik sorunu olan osteoporoz, sadece yaslilik dönemini ilgilendiren bir sorun mu? Çocukluk çaginda ileride olusabilecek hastalik riskine karsi ne gibi önlemler alinabilir?
Osteoporoz yani kemik erimesi, genellikle eriskin hastaligi gibi düsünülse de günümüzde bu sinsi ve çok yavas ilerleyen hastaliginin köklerinin, çocukluk çagina kadar uzandigi bir gerçek. Ileri yasta ortaya çikacak kemik erimesi sorununa karsi, önlemlerin de çocukluk çaginda alinmasi gerekiyor.
Memorial Hastanesi Çocuk Sagligi ve Hastaliklari Bölümü’nden Uzm. Dr. Hülya Caner, ileri yasta kemik erimesi sorunu ile karsilasmamak için çocukluk çaginda alinmasi gereken önlemlere iliskin bilgi verdi.
ILK 20 YAS ÇOK ÖNEMLI
Güçlü kemik yapisi ilk 20 yas içinde olusur ve vücuttaki kemik kitlesi maksimum hacmine 30’lu yaslarda ulasir. 30’lu yaslardan sonra vücuttaki kemik dokusu yavas yavas azalir. Kemik dokusunun kayip hizi kadinlarda ve erkeklerde baslangiçta ayniyken, kadinlarda menopoz döneminde östrojen hormonu azalmasina bagli olarak kemik dokusu kayip hizi artar. Dolayisiyla 50 yas üzerindeki her üç kadindan birinde görülen ve önemli bir saglik sorunu olan kemik erimesi boyda kisalma, kemik agrilari, kalça ve omurga kiriklari ile kendini gösterir, yasam kalitesini önemli oranda etkiler.
Güçlü kemik yapisinin ilk 20 yilda olustugu göz önüne alindiginda, bu dönemde kemik yapisini güçlendirmek için alinacak önlemler ile kemik erimesi riski azaltilabilir.
ÇOCUKLUK ÇAGINDA KALSIYUM VE EGZERSIZ
Çocukluk çaglarinda, ileride ortaya çikabilecek kemik erimesi riskini ortadan kaldirmak için önlemler alinmalidir. Bu nedenle çocuklarin kalsiyumdan zengin gidalarla beslenmeleri, bilinçli spor yapma aliskanligi kazanmalari ve ergenlik çaglarinda da bu aliskanliklarinin devamini saglamalari için yönlendirilmeleri gerekir.
Ergenlik çagi, kemik sagligi için özellikle önem kazanir. Vücut kemik kitlesinin yüzde 45’i bu dönemde olusur. Yine bu dönemde hormonlarin etkisiyle artan istah; fast food ürünlerine artan ilgi, ögün atlama veya kilo alma korkusu ile bilinçsizce yapilan rejimler, hizli büyüme ile artan kalsiyum ihtiyacini karsilamamaz. Bunlara, hem alinan kalsiyumun emilimine engel olan, hem de vücuttan atilimini hizlandiran kahve, kolali içecekler, alkol, sigara da eklenince, durum daha da ciddiyet kazanir.
GÜNLÜK KALSIYUM IHTIYACI NE KADAR?
Kalsiyum ihtiyaci, yasa göre degisir. Yasamin ilk 6 ayinda günlük ihtiyaç 400 miligram, 1 yasa kadar 600 miligram, 1 yasindan sonra da ergenlik yasina kadar 800 miligram ve ergenlik çaginda da 1200-1500 miligramdir. Bir bardak süt ve süt ürününde yaklasik 300 miligram kalsiyum oldugu düsünüldügünde, günlük ihtiyaç alinan gidalarla çok kolaylikla karsilanir. Kilo alma endisesi olanlar için ise, yagsiz veya az yagli ürünlerle ayni sekilde günlük kalsiyum ihtiyacini karsilar. Bu sayede gereksiz yag alimi da engellenmis olur. Kalsiyumdan zengin gidalar; badem, ayçiçegi çekirdegi, yumurta, balik, nohut ve brokolidir. Ergenlik çaginda eger kalsiyum miktari gidalarla karsilanmiyorsa ilave kalsiyum önerilebilir.
Beslenmenin yaninda egzersiz ve günes isigi da kemik gelisiminde çok önemli rol oynar. Vücutta Vit-D sentezi için günes isigina gereksinim duyulur. Günde sadece 20 dakika güneslenmek, bunu karsilar. Fazlasi ise günes isiginin cilde verecegi zararlar nedeniyle önerilmez.
Bunun yaninda asiri zayiflik da, osteoporoz yönünden istenmeyen bir durumdur. Obez olmamak kaydiyla, vücut agirligi ile kemik kitlesinin dogru orantili olmasi gerektigi bilinmelidir.