KAYGIDAN NASIL KURTULURSUNUZ? | açık ve net
Kaygı çağımızın sorunu diye başlamak çok isterdim ;ancak değil. Varoluşçu felsefeye göre kaygı, canlı olmanın duygusu, deneyimidir. Kısacası hayatta iseniz, yaşıyorsanız, o zaman kaygılısınızdır.
Kulağa çok güzel geliyor değil? Uzaktan konuşunca kaygı bile sevimli bir hale gelebiliyor. Ama bir sonraki sınavına girerken, iş yerinde bir sonraki sunumunuzu yaparken, bir sonraki gergin karşılaşmanızda, bir sonraki “panik atağınızda” ne işe yarayacak bu?
Bu noktada Martin Heidegger azim ve akış ikilemini konuşmakta fayda var. Heidegger, insan deneyimlerini
azmedilmesi gerekenler ve akışına bırakalınması gerekenler diye ikiye ayırır. Hangi deneyimimizle ne yapacağımızı da insanın karşısına çıkan en önemli ikilemlerden biri olarak konumlandırır.
Örneğin başımıza korkunç bir olay geldiğinde veya çok sevdiğimiz birini kaybettiğimizde, bize “azmedecek” pek bir şey kalmaz. Öyle ya da böyle o deneyimin, o hayal kırıklığının veya o yasın içinden geçme gerekir. Öte yandan, eğer ben Mimar olmayı çok istiyorsam, yattığım yerden bunun hayalini kurmakla hiçbir yere varamam. Ayağa kalkmam, plan yapmam, çabalamam ve ilerlemem gerekir. Böylesi bir şey içinde “akışına bırakmak” olmaz, “azmetmek” gerekir. Sık sık kendimizi azmetmemiz gereken şeyleri akışına bırakırken, akışına bırakmamız icap eden şeyler içinde azmederken buluruz. Bu noktada “gerekmektedir”, “icap eden” gibi sert tabirleri kullanmamın sebebi belli bir kuraldan veya kuralcılıktan gelmiyor. Karşılaştığımız olgular bu azim-akış ikileminde bizim ne yapabileceğimizi veya yapamayacağımızı belirler. Bize
“Çağımızın sorunu” mudur bilmem Ama hayatım koşullarına veya “varoluşunun getirdiklerini” uymayan birçok beklentiyle yaşıyoruz. Duygularımızı kontrol etmeye çalışıyoruz. “Öfkeli olmamaya”, “stresli olmamaya” ve hatta “fazla mutlu da olmamaya” çalışıyoruz, aman aman nazar değer! Kendimizi ve hayatı karşılaştığımız şekilde kabul etmekte zorlanıyoruz. Yaşadığımız içsel deneyimler (duygular, sezgiler ve hatta düşünceler) sadece birer sonuçtur. Bizlere hayat ile nasıl bir ilişki kurduğumuzu, nasıl bir bağlamda olduğumuzu ve bunların bize nasıl geldiğini anlatırlar. Duyguları GPS gibi düşünebilirsiniz. Trafikte kaldığınızda GPS’ inizin konumuyla oynamaya çalışmazsınız. Ama biz duygularımızı ve deyim lerimizi değiştirmeye çalışıyoruz.
O zaman ne yapacağız biz bu duygularla, deneyimlerle? Ne bastırmak ne de hemencecik eyleme dökmek. Öfkeliyseniz bunu yok etmeye çalışmayın veya o öfkeyle bağırıp çağırmaya başlamayın. Üçüncü bir yol mümkün; oda deneyiminizi dinlemek ; size ne anlatmaya çalışıyor, anlamak. Demesi kolay, yapması bir ömür boyu sürecek bir girişim.
Kaygı, bizlere canlı olduğumuzu hatırlatır. Önümüzde duran özgürlük alanımızı, seçebileceklerimizi anımsatır. Özgürlük ve seçim, ne kadar olumlu kelimeler değil mi? Ama hayır. Hayat bizi sonuçlarını hiçbir şekilde bilemeyeceğimiz seçimler yapmaya zorlar. Kaygılıyız, çünkü ne olacağını bilmeden seçmek zorundayız. Kaygılıyız, çünkü seçtiklerimiz, bir ömür bizimle. Kaygılıyız, çünkü insanız. Bir daha kaygılı hissettiğinizde kendinize merakla bakın, araştırın, ne oluyor? Kaygınız size ne anlatmaya çalışıyor? Onu dinlerseniz, en iyi rehberiniz olur. Dinlemezseniz büyük bir baş belası.
Kierkegaard’ın dediği gibi, “Kim ki doğru şekilde kaygılı olmayı öğrenir virgül nihaiyi öğrenir”.
Tags: Kaygıdan kurtulma yollarıkaygılardan nasıl kurtulunurKaygıları bitirme yolları