Omuz Ağrısı | Florence Nightingale
Omuz ağrısı sizi sevdiğiniz aktivitelerden alıkoyuyor mu?
Omuz problemi olan kişilerin şikayetleri nelerdir?
Hastalar en çok ellerini baş üzerine ya da sırta götürmekte sıkıntı çekerler. Bu omuz kaslarındaki kuvvet kaybına ya da hareketin omuzda oluşturduğu acı nedeniyle hareket ettirmeme isteğindendir.
Bu şikayetlerle gelen kişilerde en çok hangi hastalıklar görülüyor?
Sıkışma sendromu, rotator manşon yırtığı, donuk omuz, kalsifik tendinit en çok karşılaştığımız omuz hastalıkları. Bunlara ek olarak tekrarlayan omuz çıkıkları ve omuz eklem kireçlenmesini de sık olarak görüyoruz.
Bu hastalıkları kabaca anlatmanız mümkün mü?
Aslında omuz anatomisini anladığımızda hastalıkları tanımlamak kolay. Omuz eklemi; bir baş karşısında yuva, etrafını saran bol bir kapsül kapsülün dışında omuzu hareket ettiren rotator manşon kasları ve kasların üzerinde de kemik bir çatıdan oluşur.
Sıkışma sendromu omuzun başı üzerindeki yapıların (rotator manşon kas tendonları, hareket sırasında kayganlığı sağlayan kesecik: bursa) yukarıdaki kemik çatı ile baş arasında sıkışmasına bağlı oluşan hastalıktır. Sonuçta bu daralmış aralıkta sıkışan yapılarda hasar ve hareketle acı ortaya çıkar. Hasta kolunu içe çeviremez, sırtına götüremez, saçını tarayamaz, sütyen açıp takamaz. Özellikle baş üzeri hareketlerde, sırtüstü yatarken ya da o taraf omuz üzerine yatarken acı ortaya çıkar. Sıkışma sendromunda çoğunlukla cerrahi tedaviye ihtiyaç duyulmaz. Ancak bazı hastalarda kemik çatı aradaki rotator manşon kas tendonlarının ve bursanın bulunduğu aralığı çok daraltıyorsa traşlanıp aralık genişletilmelidir. Rotator manşon kaslarında yırtık varsa ameliyatla dikilmelidir. Bu açık ya da kapalı olarak yapılabilir.
Rotator manşon yırtığı nedir?
Rotator kılıf omuz eklemini çepeçevre saran bir yapıdır. Temel olarak omuzun içe ve dışa dönüş hareketlerini yaptırır. Bu nedenle rotator (döndürücü) manşon olarak adlandırılır. Aslında dört adet kasın tendonlarından oluşan mekanik olarak mükemmel bir yapıdır. Bu dört kasın başlangıç ve tendonlarının omuzdaki yapışma yerleri farklıdır. Bu şekilde omuzu saran tek bir kılıf olmasına rağmen rotator kılıf omuza farklı yönlerde hareketler yaptırabilir. Yaşın ilerlemesi (eskime), aşırı kullanım (tenis gibi sporlar, elin başın üzerinde çalıştığı meslekler) ya da travma (düşme gibi) en sık yırtık sebepleridir.
Rotator Kılıf Yırtıklarının belirtileri nelerdir?
Aynı sıkışma sendromundaki gibi kolun öne veya yana doğru kaldırılırken ağrı ortaya çıkması en sık şikayettir. Yukarı kaldırma ve içe – dışa döndürme hareketlerini yaptıran kaslar yırtık olduğu için hareketler zayıf ya da yoktur. Yani hastalar omuzunu kaldıramaz, döndüremezler.
Rotator manşon yırtığının tedavisinde ne yapılır?
Genelde cerrahi olarak yırtığın dikilmesi gerekir. Cerrahi kapalı (artroskopik) ya da açık iki şekilde de yapılabilir. Daha çok kapalı yani artroskopik cerrahiyi tercih ediyoruz. Artroskopide yaklaşık 1 cm' lik bir delikten sokulan kamera ile omuz eklemi ve çevre dokulara ait görüntüler ekrana aktarılır. Daha sonra diğer iki delikten sokulan küçük el aletleriyle yırtık onarılır. Açık tamir yırtığın çok büyük olduğu vakalarda daha çok tercih edilir.
Diğer omuz hareket kısıtlılığı ve ağrı nedenleri nelerdir?
Sıkışma sendromu ve rotator manşon yırtığı dışında omuz eklem kapsülünün daralıp kalınlaşarak omuz hareketlerinin ciddi bir şekilde kısıtlandığı donuk omuz, rotator manşon kaslarının içinde kalsiyum tuz birikimine ağrı ve bazen yırtık oluşturan kalsifik tendinit diğer sık gördüğümüz problemler olup tümü artık modern omuz tedavi metodlarıyla tedavi edilebilmektedir.
Açık ve kapalı omuz ameliyatı ne demektir?
Omuz ameliyatları benim bu konuyla ilgilenmeye başladığım ilk yıllarda açık olarak yapılırdı. Daha sonra artroskopik sistemlerin gelişmesiyle kapalı olarak yapılmaya başlandı. Şu anda neredeyse tüm omuz ameliyatlarını artroskopik (kapalı) olarak gerçekleştirmekteyiz. Sıkışma sendromunu traşlayarak rahatlatabilmekte, rotator manşonu dikebilmekte, kalsifik tendiniti temizleyebilmekte, donuk omuzu gevşetebilmekte hatta tekrarlayan omuz çıkıklarını tedavi edebilmekteyiz.
Açık ve kapalı omuz ameliyatının farkı nedir?
Kapalı (artroskopik) ameliyat omuz çevresine açılan 2 ya da 3 adet küçük delikten yapılan bir işlemdir. Hastanın iyileşme süresi açık yöntemlere göre daha kısa sürmektedir. Ekleme uzun bir kesi ile girilmediği için enfeksiyon gelişme riski daha düşüktür. Küçük deliklerden yapılan bir cerrahi işlem olmasından dolayı hastanın ameliyat sonrası hissettiği ağrı daha az olur. Normal hayata ve spora daha hızlı bir dönüş sağlar.
Artroskopik omuz ameliyatlarının dezavantajı nelerdir?
Artroskopik omuz ameliyatlarında cerrahın deneyimi çok önemli. Cerrah hem açık hem de kapalı omuz cerrahisinde deneyimli olmalı. Çünkü ameliyat bir kamera görüntüsü eşliğinde omuza açılan deliklerden yardımcı aletlerle yapılıyor. İkinci önemli nokta ise ameliyathanedeki artoskopi donanımının çok iyi olması gerekliliği. Kötü bir donanım ile bu ameliyatları yapmaya çalışmak hem cerrah hem de hasta için büyük zorluk yaratabiliyor.