HAYTAP`ın dünü, bugünü ve yarını - Ege Meclisi - Ege'nin Ortak Sesi -
HAYTAP`ın dünü, bugünü ve yarını
HAYTAP Hayvan Hakları Federasyonu Basın Sözcüsü Şule Baylan, "Hayvan hakları mücadelesi, aslında insan hakları mücadelesidir" dedi. Baylan ‘Hayvan hakları mücadelesi aslında insan hakları mücadelesidir. Yani hayvan haklarını kavrayamayan, önce insan hakkı diyemez’ mesajı verdi
Eda Ebru NANECİ / EGE MECLİSİ - HAYTAP Hayvan Hakları Federasyonu Basın Sözcüsü Şule Baylan'la HAYTAP'ın yaptığı çalışmalar hakkında konuştuk. Aynı zamanda İzmir Valiliği İl Hayvan Koruma Kurul Üyesi olan Baylan, Türkiye'de gönüllülerin hayvan hakları konusunda verdiği mücadeleleri Ege Meclisi'ne anlattı. Gönüllülerin çalıştığı HAYTAP, havyan haklarını kedi, köpek beslemenin üstüne çıkartan çalışmalarla dikkat çekiyor. HAYTAP'ın dünü ve bugünü üzerine konuştuğumuz Baylan, yıllardır verilen mücadelelerden alınan sonuçların yanı sıra, sonuçsuz kalan girişimlere rağmen pes etmeden mücadele etmenin sırrını açıkladı. Baylan, "Çok sevmeye çalışmayın, sadece yaşam haklarını anlamaya çalışın" dedi. Tatil rezervasyonlarının 'sosrooms.com' üzerinden yapıldığında ücretsiz olarak HAYTAP'a bağış yapıldığının altını çizen Baylan, "Sömestr tatili geldiğine göre , rezervasyonlarınız 'sosrooms.com' üzerinden olmalı" diye konuştu.
Eda Ebru NANECİ: HAYTAP ne zaman kuruldu ve hedefi nedir?
ŞULE BAYLAN: HAYTAP 2008 yılında kuruldu. Bir kaç derneğin bir araya gelmesiyle federasyon oluşturuldu. Farkındalık yaratma amacı taşıyor. Farkındalık her şeydir. HAYTAP havyan haklarını kedi, köpek beslemenin üstüne çıkarttı. Sokak hayvanları problemi dışında birçok problem var. Hayvanat bahçeleri, kaçak avlanmalar, ayıların yaşam alanları, göçmen kuşların yolları gibi. Sirkleri engellemeye çalıştık. Yurt dışından kaçırılan hayvanlar için gümrüğe yazılar gönderdik. Hayvan hakları mücadelesi aslında insan hakları mücadelesidir. Yani hayvan haklarını kavrayamayan, önce insan hakkı diyemez. Bu gezegeni sadece insanlar paylaşmıyor. Hayvan da doğa, insan da doğa. Biz onların haklarını kabul edemiyoruz...
E.N: Hayvan hakları konusunda Türkiye'deki en büyük sorun nedir?
Ş.B: Türkiye'nin yıllardır en büyük sıkıntısı şurada: havyan haklarındaki yasa, Kabahatler Kanunundan, Ceza Kanuna girmek zorundadır. Bir hayvanı öldürdüğünüzde verilen cezayı 8 taksitle ödüyorsunuz. Hayvan haklarının Ceza Kanuna alınmasını istiyoruz. Hapis cezasıyla cezalandırılmalı ve savcılar kendiliğinden dava açabilmeliler. Bu davalar açılmadan Türkiye'de şiddet bitmez. Bunun önü alınmaz. Herhalde devlet Kabahatler Kanundan gelecek gelire göz dikmiş durumda...
KATIR EGZOTİK HAYVANSA İGUANA NE?
E.N: 97 katır hikayesi nedir? Son durum ne oldu?
Ş.B: Yüksekova kaçakçılara ait olan 97 katıra mahkeme kararıyla el konuluyor. Kaçakçılık Kanununda, kaçakçıların kullandığı araçlar gereçler ele geçirildikten sonra, kaçakçılar tekrar kullansın diye imha edilir. Ancak bu katırlar, araç ya da gereç değil candır. Bu kararı almak için katırın egzotik hayvan olduğunu ortaya koyuyor. Egzotik hayvan ülkeye girmemesi için imha edilir. Öyleyse şuan ülkemizde hayvanat bahçesinde bulunan ya da petshoplarda satılan iguanalar nedir? Yurdumuzun hayvanı mıdır? Anadolu'nun katırı, mahkeme kararıyla egzotik katır olmuş durumda. 97 katır muhtarın beyanıyla, rüzgarlı bir havada çadırı yırtıp İran'a kaçıyorlar. Şuan 97 katır firardadır! Bizler çok mutlu olduk. Neden bu katırlar, bu egzotiklikle Türkiye'ye değil, İran'a kaçmışlar bunu çözmüş değiliz.
SOKAKTAKİ HAYVANLARIN HEPSİ KIRMA
E.N: Sokak hayvanları konusunda neler söyleyeceksiniz?
Ş.B: Kimse hayvanları çok sevmeye çalışmasın. Bir erkek kadını kırk yerinden bıçaklıyor. Neden yaptığını sorduklarında 'çok seviyordum' diyebiliyor. Sadece yaşam haklarını anlamaya çalışsın, ona egemen olmaya çalışmasın. Hayvanları marka aracı olarak kullananlar var. Ben köpeğimin anne olamasını istiyorum şeklinde yaklaşımlar var. Ondan doğan yavrular çok oluyor ve bu popülasyon sokak hayvanlarını oluşturuyor. Aslında sokak hayvanı diye bir şey yoktur. Hepsi kırma hayvanlardır.
E.N: Petshoplarla ilgili çalışmalarınız oldu mu? Denetimler ne durumda?
Ş.B: Petshoplarda canlı hayvan satışını engelledik ama internet üzerinden ve merdiven altı üretimleri durduramıyoruz. Orman Su İşleri Bakanlığının görevidir. Cezaları ve vergileri arttırmalıdır. O kadar ağır cezalar olmalı ki bu yaşanan durumun önüne geçilmelidir. Sonuçta bir şeyi para ile alıyorsanız, onu çöpe gönderirsiniz. Canlı olarak alınan hayvanlarda da bu geçerli. Naylon poşet gibi sokağa atıyorlar. Üretim çiftliklerinin kapatılmasını istiyoruz. Bunlar olmadıktan sonra sokak hayvanları ile baş edemeyiz. Sürekli birileri arıyor. Biz birini kurtarmaya çalışırken, on tane hayvan sokağa atılıyor. Bunların denetiminin yapılması şart.
BELEDİYELER ÖMRÜMÜZÜ YEDİLER
E.N: Eğitim konusunda çalışmalarınız var mı? Belediyelerin hayvan hakları tablosu nedir?
Ş.B: Eğitim çalışmalarımız var. Milli Eğitim Bakanlığı ile hem çocuklara hem de büyüklere eğitim veriyoruz. Yakın zamanda, Ege Üniversitesi'nde 12 öğrenci ile sosyal sorumluluk projesinde yer alacağız. Bir iyi bakım evi bir de kötü bakım evi örneklerini göreceğiz. 2004 yılında çıkan yasaya rağmen, şuanda hala bakım evi yapacağız diyen belediyeler var. Hayvan hakları konusunda belediyeler ömrümüzü yediler. Çalışmayan veteriner hekimler var. Ancak genç veteriner hekimlerden çok umutluyuz. Biz konuda 15 yıldır mücadele verdik. Belki de oluşturduğumuz bu farkındalık fark yaratmaya başladı. HAYTAP'dan önce ve HAYTAP'tan sonra diyorum. Bir çok belediyeye ambulans koymalarını sağladık.
E.N: Belediyeler ömrümüzü yediler dediniz. Belediye kurumları hayvan hakları konusunda neden adım atmıyor?
Ş.B: Bizim paramız yok diyorlar. Eğer paran yoksa en kötü yerde, popçuları getiriyorsun, üstüne bir de havai fişek atıyorsun. Bu nasıl oluyor. Senin görevin havai fişek atmak değil. Popçu çıkartmak da değil. Sürekli mücadele edip, davalar açıyoruz.
AVLANMAK SENİNKİNİ BÜYÜTMEZ
E.N: Türkiye'de de yaygın olan avcılığı nasıl değerlendiriyorsunuz?
Ş.B: Özellikle kaçak avcılık konusunda yaptığımız girişimlerle olumlu dönüşler alıyoruz. Atmaca avlayıp satan kişiye para cezası kesildi. Bu tür insanlar genellikle şiddete eğilimi olan kişiler. Bir evde silah varsa o silah patlar. Genelde bu tür insanların evinde çocukları ya da kendilerini av tüfekleri ile öldürüyorlar. Öldürme iç güdüsü var. Amerika'da yapılan bir araştırmada, avcılık erkeklere öğretiliyor. Daha sonra kimlerin devam ettiği takip ediliyor. Devam eden erkeklerin genelde iktidarsız erkekler olduğu ortaya çıkıyor. Bu bilimsel bir araştırmadır. Biz bununla ilgili 'Avlanmak seninkini büyütmez' diye afişimizi yaptık. Avlanmalara tümden karşıyız.
"YOK ARTIK DEVE"
E.N: Menderes Belediyesi deve güreşleri festivalini tüm çağrılarınıza rağmen yaptı...
Ş.B: Belediye Başkanı Bülent Soylu, 'deve güreşine hasretiz' dedi. Görevini kötüye kullanmaktan hakkında suç duyurusu hazırladım. Savcılığa vereceğim. Deve güreştirmesi için Valilik İl Kurulu'ndan izin alması gerekiyor. Böyle bir izin de almamış. İzinsiz yapıldı. Bayraklı Belediyesi de yaptı. Biz protesto için gittik, sabah rakı sofrası kurulmuş, bir yandan deve sucukları satılıyor, bir yandan da develer dövüşmeye zorlanıyor. Hayvan kalkmak istemedikçe demir çubuklarla dizlerine vuruyorlar. Deve çiftleşme zamanı geldiğinde dişi için birbirleriyle boğuşurlar. Onların doğasında bu var ama bizim eğlencemiz değil. Göçerler bunu fark etmişler. Biz bunu ata sporu yapmışız, yok deve! Deve güreştiren bir federasyon bize, 'bakın biz bunları güreştirmezsek sucuk yaparız' demiş. Ahlaksız teklif. Zaten deve sucuğu satıyorsun.
BU YASA ÇIKMADAN GÖZÜMÜZ ARKADA GİDECEK
E.N: Deve güreşi dedik. Türkiye'de köpekler ve horozlar da dövüştürülüyor. Bunun için neler yapılabilir?
Ş.B: Hiçbir hayvan dönüşünde kumar olmazsa olmaz. İzmir'de mücadele ettiğimiz horoz dövüşleri var. Olay büyük. Diğer ülkelerde olduğu gibi Türkiye'de de maalesef çok yaşanan bir durum. İhbar aldığımızda Orman Su İşleri Bakanlığına ve Emniyete bildiriyoruz. Bu dövüşler ücra yerlerde yapılıyor. Biz direkt müdahale edemiyoruz ama Valilik ve Emniyet bu konuda duyarlı, destek veriyorlar. Özellikle doğu tarafında köpek dövüşü yapılıyor. Hayvanı eziyeti ceza kanuna alabilsek, bunları yapan insanlar hapse girse aslında bir daha yapmayacaklar. Bu yasa çıkmadan gözümüz arkada gidecek. Bir çok vahşetin önlenmesini sağlayacak...
E.N: Devletin yasa taslağı ne diyor? HAYTAP ne diyor?
Ş.B: Devletin yasa taslağında 'şahsi olarak kişi isterse hayvanat bahçesi açabilir' diyor. Biz 'hayır, açamaz' diyoruz. Değil şahıs, devlet dahi açamaz. Neden o hayvanları hapsediyorsunuz? Devletle anlaşamadığımız noktalar var. Ceza Kanunu konusunda mutabık kaldık. CHP'den Melda Onur bu konuda çok çalışıyor. Hayvan hukukta mal olarak gözüküyor. Biz hayvanın mal statüsünden çıkartılıp, can olmasını istiyoruz. Mala kasıttan çok, cana kasıt var. Bizim önerilerimiz son derece pratik ve hayata ilişkindir. Ben domuza işkence yapanı, deveyi güreştireni hapiste görmek istiyorum. İnsanlar hayvanlarla eğlensin istemiyoruz.
E.N: Hayvanlı sirkler yasaklandı mı?
Ş.B: Hayvanlı olan sirkler artık ülkemize giremiyor. Sirklere izin veren belediye. Belediyeye sirk konusunda müracaat edenler olduğunda hayvanlı olup, olmadığını kontrol ediyoruz. Eğer hayvan varsa Hayvan Hakları Evrensel Beyannamesi 1978 Bern Sözleşmesi'nde 'hayvanlar eğlence amaçlı kullanılamaz' diyor. Türkiye'nin de imzası var. Belediyelere iletiyoruz, iptal ediliyor.
'YERDE SÜRÜNENDEN GÖKTE UÇANA'
E.N: HAYTAP'ın mücadele alanı nedir? Siyasiler bu konuda ne yapabilir?
Ş.B: Sadece sokak hayvanlarına mücadele etmiyor. 'Yerden sürünenden gökte uçana' kadar mücadele ediyoruz. Mücadele ederken, insan bilincini yükseltiyoruz. Bizim sitemizde sık sorulan sorular bölümü var ve aklınıza gelebilecek tüm soruların cevabı orada. Bir hayvanın canlı olduğunu kabul eden bir insandan zarar gelmez. Siyasilerle görüşmelerimiz oluyor. Hayvan hakları yasası konusunda daha duyarlı olmaları bizim için önemli. Hangi ilden geliyorlarsa orada bulunan belediyeleri denetleyebilirler. Menderes Belediye Başkanı Bülent Soylu, hala bir rehabilitasyon merkezi açmadı. Hayvanlar zehirlenerek öldürülmektedir. Veteriner hekimi yok. Siyasilerin örneğin, Bayraklı ve Menderes belediyelerinin yaptığı deve güreşleri konusuna tepki göstermeleri gerekirdi.
ÜSTÜMÜZE VAZİFE OLMAYAN İŞLERE KARIŞALIM
E.N: Herhangi bir hayvan hakları ihlali gören insanlar ne yapmalı?
Ş.B: Hayvan hakları ihlali gören biri bunu belgelemeli ve resmi kurumlara şikayet etmeli. Üstümüze vazife olmayan işlere karışalım. Biz de bu açıdan yaptığımız başvuruları ve sonuçları paylaşıyoruz. Orman Su İşleri Bakanlığından istediğimiz bir şey var. Bizi gönüllü müfettiş yapsınlar. Cezayı yazalım. Bakanlık uygulasın hatta bu kişileri kendileri belirlesin. Olayı görünce cezayı yazalım. İlçelerde 82 temsilcimiz var. Dernek isimlerimizi hayvan ismi olarak adlandıracağız. Hayvan koruma dernekleri bir süre sonra kulağı rahatsız ediyor. Mesela Martı derneği ya da kirpi derneği gibi olacak ve açılımı da yaratıcı bir şekilde yapılacak. Eski kurulan derneklerde de tüzük değişikliği yapacağız. Kısa filmlerimiz var. Kamu spotu olarak da döndü.
EMSAL KARAR KARABURUN'DAN ÇIKTI
E.N: Bir hayvana arabayla çapan olduğunda sigorta masrafları karşılıyor mu?
Ş.B: Trafik sigortası ödemesi konusunda emsal karar çıkarttık. Emsal kararı Karaburun'dan çıkarttım. Bana herkes ulaşamayacağı için sigortaya yazdıralım diyoruz. Sigorta Tahakküm Komisyonuna başvurup bunu yazdırmamız gerekiyor. Maddeleştirmek istiyoruz. Türkiye'nin birçok yerinden bana ulaşıyorlar. Ben de emsal kararı ulaştırıyorum. Bana ulaşıp alabiliyorlar. Sigorta poliçesi maddesinde yazmıyor ama emsal karar var. Yazdırırsak herkes alabilecek.
E.N: Anlattığınız projeler dışında, son dönemde ön planda olan projelerden de bahsedebilir misiniz?
Ş.B: Koza firmasıyla bir takvim çalışması yaptık. Fotoğraf yarışması oluyor. Çok güzel fotoğraflara var. Kazancından ne HAYTAP ne de Koza firması pay alıyor. Sadece bakım evlerinin talepleri karşılanıyor. Diyarbakır'a ultrason alındı. Çandarlı'ya konteynır alındı. Karaburun'a on tane kulübe ve ameliyat aparatları alındı. Başka bir bakım evine kedi evleri alındı.
TATİL REZERVASYONLARINI 'sosrooms.com' ÜZERİNDEN YAPIN
E.N: Nedir Sosrooms Projesi?
Ş.B: Hayvanlara ve tüm yardıma muhtaç canlılara yardım elini tatilde bile uzatacağınız bir tatil rezervasyon sitesi var. Tatile giderken internet üzerinden sosroom.com'dan rezervasyon yaptıracaksınız. Rezervasyonu bu site üzerinden yaptırınca, herhangi bir ücret ödemeden geliri HAYTAP'a da kalıyor. Bağış yapmış oluyorsunuz. Federasyon olarak ne kadar güçlü olursak o kadar kişiye ulaşırız. Afişler de yaptırıyoruz, kısa filmlerimiz için de önemli. Ulaştığımız kişi hedefini arttırıyoruz. Gelirler çok önemli sürekli davalar da açıyoruz. Masraf fazla oluyor. Daha çok kişiye ulaşmak istiyoruz. Bu yıl Rezervasyonlarımızı 'sosrooms.com' ile yapalım, hem korumaya muhtaç tüm canlılara katkıda bulunmuş olalım hem de kaliteli, güvenilir, keyifli bir tatil yapalım.