﻿ Kan Bağışı Hakkında Detaylı Bilgi | Nasıl Gerçekleşir?
Anasayfa » Sağlık Köşesi » Kan Bağışı Hakkında Bilgi
Kan; damarlarımızda dolaşarak besin maddelerini ve oksijeni hücrelere götürür. Hücrelerden karbondioksiti ve oluşan toksinleri atılacağı yada zararsız hale getirileceği organlara taşır. Kan, kaynağı insan olan ve elde edilmesi için başka alternatifi olmayan bir tedavi aracıdır.
KANA İHTİYAÇ DUYULAN DURUMLAR;
1)ACİL DURUMLARDA KAN İHTİYACI: Trafik kazalarında 5-10 ünite, Kalça ameliyatlarında 4-6 ünite, Omurga ameliyatlarında 6-10 ünite, Yenidoğan kan uyuşmazlığında 1-2 ünite, Böbrek naklinde 5-10 ünite, By-pass ameliyatlarında 4-8 ünite, Mide kanamalarında 3-20 ünite, Karaciğer naklinde 20-100 ünite ve bazı hastalıklarda ise 200-250 ünite kana gereksinim vardır.
2) DÜZENLİ OLARAK KAN İHTİYACI: Kan hastalığında (talasemi, lösemi vb.) her ay 1-5 ünite,vDiyaliz hastalarında her ay 1-2 ünite ve kanser hastalarında her ay 1-3 ünite kana gereksinim vardır.
3) TROMBOSİT AFEREZİ İHTİYACI:
Trombosit Aferezi Nedir?
Kan Bağışçısından tam kanın alınarak, bileşenlerine ayrılması ve trombosit bileşeninin alındıktan sonra, kalan kısmının geri verilmesi işlemine denir.
Trombosit, kanamayı durdurma ve önleme amaçlı kullanılabildiği gibi, ameliyatlarda ve ciddi hastalıkların tedavisinde de kullanılabilmektedir.
18-65 yaş arasında, Ağırlığı 50 kg. üzerinde, Son 5 gün içerisinde aspirin veya türevi ilaç kullanmayan, Sağlıklı her birey aferez trombosit bağışçısı olabilir. Haftada iki işlemi aşmamak ve iki işlem arasında 48 saatten kısa süre bulunmamak koşulu ile, yılda 24 kez aferez bağışı yapılabilir. Tam kan bağışının üzerinden 4 hafta geçmesi gerekir.
Ağırlığı 50 kg’ın üzerinde, 18-65 yaşları arasındaki sağlıklı her birey, Erkeklerde 3 ay ara ile yılda 4 kez, Bayanlarda 4 ay ara ile yılda 3 kez kan bağışlayabilir.
KAN BAĞIŞININ ADIMLARI
**Kan Alma İşlemi
Kan kolunuzda dirsek çukurundan alınır. Antiseptik şartlara uyularak damara iğne ile girilir. Kan bağışı işlemi nedeniyle herhangi bir hastalığın bağışçıya bulaşma riski yoktur. Tüm malzemeler tek kullanımlık ve sterildir İğnenin damara girmesini takiben kan torbası dolmaya başlar, 4-8 dakikada istenilen miktardaki kan alınmış olur. Ortalama 470 ml (yaklaşık 501 gram) kan alınır. İnsan vücudunda yaklaşık 5000-6000 ml kan vardır. Yaklaşık vücuttaki kanın 13 de 1’ i alınır. 50 kiloda bayanda aynı miktarda kan bağışı yapmaktadır. Alınan bu miktardaki kan sağlık için herhangi bir risk oluşturmaz.
KAN BAĞIŞINDAN SONRA
Kan alma işlemi bittikten sonra iğne damardan çıkarılır; bir süre kanamanın durması için kolunuza başparmağınız ile bası yapmanız ve yatakta yatmanız gerekecektir. Baskıyı görevlinin size göstereceği şekilde yapınız, bu esnada iğnenin çıktığı yeri ovuşturmayınız. Sağlık açısından kalkmak için acele edilmemelidir. Kan bağışı günlük yaşantınızın akışında değişikliğe yol açmayacaktır. Ancak yine de dikkat edilmesi gereken bazı konular vardır. Sigara kullanıyorsanız kan bağışından sonra en az 30 dk geçmeden sigara içmeyiniz. Böyle bir durumda sigara kullanımı baş dönmesi, bulantı gibi şikayetlere yol açabilir. İlk birkaç saat kan bağışladığınız kolunuzla ağır şeyler taşımayınız. Bu kanamaya neden olabilir. İlk 4 saat boyunca her zaman olduğundan daha çok sıvı (su, meyve suyu vb) almaya çalışınız. Sporla uğraşıyorsanız kan bağışladığınız gün ağır spor faaliyetleri yapmayınız. Kan bağışladıktan sonraki ilk 4 saat aşırı sıcak ortamlarda (hamam,sauna gibi) bulunmayınız. Pilot, ticari araç şoförleri, tehlikeli makine operatörleri, yüksek yerlerde bedeni faaliyet gösteren meslek grupları vb.nin kan bağışladıktan sonra 24 saat işlerine ara vermeleri önerilir. Eğer baygınlık hissi, baş dönmesi olursa bir yere uzanın veya başınızı iki dizinizin arasına alacak şekilde oturun.
KAN BAĞIŞI NE KADAR ZAMAN ALIR?
Kan alma işlemi ortalama 30-35 dakika sürecektir. Bağışlayacağınız kan ile 3 hayat kurtarmak için üç ayda bir bu süreyi gözden çıkarmaya değecektir. Unutulmamalıdır ki kan acil değil sürekli bir ihtiyaçtır.
KAN BAĞIŞI YAPTIKTAN SONRA KANINIZA YAPILAN İŞLEMLER
Bağışlanan kanın komponent işlem ve laboratuar birimine gelişi, Otomasyon sistemine kaydedilişi, Kanın üç bileşenine ayrılması (Eritrosit Süspansiyonu, Taze Donmuş Plazma, Trombosit Süspansiyonu şeklinde), Kanın testlerden geçirilmesi; AIDS (HIV), Hepatit-B (B Tipi Sarılık), Hepatit-C (C Tipi Sarılık), Sifiliz (Frengi) Bu Hastalıklar Çoğunlukla Kan Ve Cinsel Yolla Bulaşır. Kanın etiketlenmesi ve ürün dağıtım birimine aktarılması ve Kanın hastane taleplerine göre uygun şartlarda nakli şeklindedir.
Hastalık etkeni vücudumuza girdikten sonra hem hastalık etkeni hemde antikorlar savaş için çoğalırlar. Yapılan serolojik testlerde etkenin saptanabilmesi için bu değerlerin belirli bir düzeye gelmesi gerekir. Etkenlerin belirli bir düzeye ulaşması için geçen bu süreye pencere dönemi denir. Her bulaşıcı hastalığın pencere dönemi vardır.
AİDS : yaklaşık 1 ay
Hepatit B : yaklaşık 2 ay
Hepatit C : yaklaşık 3 ay
Bu hastalıkların pencere dönemleri 1 ile 3 ay arasında değişmekte olup, bazı durumlarda 1 yıla kadar uzayabilmektedir. En gelişmiş tarama testlerinde bile pencere döneminde sonuç NEGATİF çıkabilmektedir. Bu dönemde test sonuçları negatif çıkmasına rağmen, kişi kendisinde bulunan hastalık etkenini bulaştırabilir. Kişide hiçbir hastalık belirtisi olmayabilir, taşıyıcı olabilir. Bu durumda kişi hastalık etkenini taşıdığını bilmiyor olabilir. Başınızdan hastalık etkeninin bulaşabileceği riskli bir durum geçtiğinde, pencere dönemini hatırlamanız, 1 yıl kan bağışlamamanız, bu bilinci taşımanız, güvenli kan temininin temelini oluşturan etkenlerden biridir. Bu dönemde kişi aynı zamanda taşıyıcıdır ve başkalarına hastalığı bulaştırabilir. Tüm sağlık otoritelerinin de kabul ettiği üzere, güvenli kanın birinci adımı kan bağışlayacak kişinin sorgulama formunu samimi ve doğru doldurmasıdır. Vereceğiniz bilgiler tüm testlerden daha değerlidir ve bu bilgiler kesinlikle gizli tutulur.
Kan Bağışıyla Alakalı Doğru Bilinen Yanlış Söylemler ve Tutumlar
*Kanım biter, kansız kalırım.
*Benden yaş geçti.
*Kan bağışlarken bana AIDS bulaşır.
*Çok kan alıyorlar.
*Bağımlılık yapar, hep vermek zorunda kalırım.
*İğneler çok kalın, çok can acıtıyor.
*Kan grubum çok rastlanan bir grup, ihtiyaç yoktur.
*Çok uzun form doldurtuyorlar, çok özel sorular soruyorlar.
*Kan bağışçılarına para vermeleri lazım, bisküvi ile kandırıyorlar.
*Kanı para ile satıyorlar.
*Kızgınım, bana lazım olduğunda vermediler.
*Bağışçılara verilen madalyalar sahte çıkıyor.
*İşyerimizde veya internet sitesinde bir grup oluşturduk, ihtiyaç olduğunda birbirimize kan veriyoruz. Kana ihtiyaç duyan başka insanlara da yardımcı oluyoruz.
*Yakınıma ihtiyaç olduğunda kan bağışlayacağım.
Kan Bağışı Öncesi İşlemler
Etiketler:detaylı bilgi, Kan Bağışı Hakkında, kan bağışı nasıl gerçekleşir, kan bağışı nasıl yapılır, kan bağışı ne kadar zaman alır, kan bağışı nedir, kan bağışının adımları, Kana ihtiyaç duyulan durumlar, kimler kan bağışı yapabilir, Trombosit Aferezi Nedir