5. İzmir İktisat Kongresi - ppt indir
... konulu sunumlar: "5. İzmir İktisat Kongresi"— Sunum transkripti:
5. İzmir İktisat Kongresi31 Ekim, 2013 Küresel kriz sonrasında kamu ekonomisinde yeni eğilimler ve beklentiler Prof. Dr. Ümit Özlale Özyeğin Üniversitesi
Sunum planı İzmir İktisat Kongreleri’nde kamu ekonomisiKüresel kriz sonrasında kamu ekonomisi Problemler ve politika önerileri
1. İzmir İktisat Kongresi: 1923Temel vurgu: Özel sektör tarafından kurulamayan sanayi kollarının devletçe ele alınması, özel sektöre kredi sağlamak için bir devlet bankası kurulması Bütçe açığı / GSYH: 0.29
2. İzmir İktisat Kongresi: 1981Temel vurgu: Kamu yatırımlarının enerji, ulaştırma ve tarımda verimliliği arttırmak üzere kullanılması Bütçe açığı / GSYH: -0.91 Kamu borç stoku / GSYH: 13.6
3. İzmir İktisat Kongresi: 1992Temel vurgu: Kamu açıklarının azaltılıp enflasyonsuz büyümeyle uyumlu hale getrilmesi Bütçe açığı / GSYH: -5.00 Kamu borç stoku / GSYH: 37.00
4. İzmir İktisat Kongresi: 2004Temel vurgu: Sürdürülebilir bütçe açığı, rekabetçilikte kamunun rolü, bölgesel kalkınma ve iyi yönetişim Bütçe açığı / GSYH: -5.42 Kamu borç stoku / GSYH: 59.6 A.B. kamu borç stoku ortalaması: 69.7
5. İzmir İktisat Kongresi: 2013Temel vurgu: Kamu harcamalarında verimliliğin sağlanması için gelir, harcama ve finansman politikaları, kayıtdışı ile mücadele… Bütçe açığı / GSYH: (2012 verisi) Kamu borç stoku / GSYH: 35.0 A.B. kamu borç stoku ortalaması: 92.6
Mali disiplin: 2001 sonrası dünya ve Türkiye’de görünüm
Kamu harcamaları çok yavaş düşüyor
Kamu borcu halen yükselmekte
Kamu Harcamaları: OECD ve AB karşılaştırmasıTÜRKİYE | AB | OECD
Yapısal bütçe dengesi (Çebi ve Özlale 2012)
Yeni yapısal bütçe rakamları2011 ve sonrasında, bir defalığına mahsus gelirleri arındırdığımızda bile yaklaşık 0.9’luk bir bütçe fazlası elde ediyoruz. Orta ve uzun vadeli mali duruş sağlam. Döngüsel faaliyetlere duyarsız bir maliye politikamız var. Bu çok olumlu değil! Peki problemler nerede?
Problemler ve politika önerileriMali iskeletin büyümesi Düşük tasarruflar Yerel yönetimlerin bütçeden aldığı pay Kamu harcamalarının önceliklendirilmesi ve etki analizi kapasitesi Vergi sisteminin rekabetçilik üzerindeki etkisi
Mali iskelet: Personel Harcamalarının gelişimiPersonel giderleri ve SGK primlerinin konsolide bütçe içindeki payı (%) Kaynak: BUMKO
Mali iskelet: Personel Harcamalarının gelişimi
Kötümser bir senaryo Bir süre sonra personel sayısı artıp (ya da sabit kalıp) maaşlar baskılanınca kamudaki nitelikli personelde özel sektöre bir beyin göçü olması kaçınılmaz. Bu da kamuda verimliliği daha da olumsuz etkileyecek bir gelişme.
Türkiye’de tasarruflar çok düşük ama bu defa sebebi tamamen kamu açıkları değil
Orta Vadeli Program: 2014-2016 HedefleriTasarruf Dengesi Kamu Tasarruf Özel Tasarruf Toplam YatırımTasarruf farkı 2014 2.4 11.9 10.2 2015 3.0 11.4 6.3 2016 3.4 12.7 7.9 Kaynak: Temel Makroekonomik ve Mali Hedefler , Kalkınma Bakanlığı & Turkey Data Monitor
Kamu tasarruflarındaki artışlar özel tasarruflarda aynı ölçüde bir düşmeye yol açmıyor (Ricardocu denklik yok!) Bağımlı değişken: Özel tasarruf oranlarındaki değişim Tahmin modeli: Newey-West HAC Consistent Covariance Estimator Data: , Yıllık R-sq (uyarlanmış): 0.72 F-istatistiği: 5.48 Açıklayıcı Değişken Tahmin Katsayısı P>|t| Sabit terim -8.13 0.0126 Kamu tasarrufları -0.57 0.0035 Tasarruf mevduat faiz oranı 0.14 0.0019 Özel kesime verilen krediler / GSYH -0.20 0.1003 Enflasyon 0.06 0.006 Nüfus bağımlılık oranı -12.62 0.0458
Merkezi ve yerel yönetim harcamaları: Neden?(68) Yerel yönetimlere ayrılan pay çok düşük İcraat kapasitesi sınırlı Ama kamu hizmet kalitesi ve demokratikleşme için bu önemli Kaynak: UN Public Administration Network
Harcamaların önceliklendirilmesi için analitik çerçeveTürkiye mali disiplin konusunda çok önemli adımlar attı. Bu aşamada temel vurgu, mali şeffaflığın arttırılması (TOKİ örneği) ve harcamaların etkinleştirilmesi olabilir İyi bir başlangıç noktası OVP’deki hedefler ile bütçe arasındaki uyumun gösterilmesi olabilir. Bütçede yapılan harcamaların OVP’deki karşılığı gösterilebilir. Bu matris yaklaşımı da şeffaflık ve harcamaların etkinleştirilmesinde temel bir referans olacaktır.
Kamu kurumlarının başarı kriteriKaynak sağlamak yeterli mi? Tekno girişim desteği sağlanan şirketler ne durumda? İhracat destekleri etkili mi? Etki analizi kapasitesi çok zayıf Bu açıdan Anglosakson yaklaşımının örnek alınması önemli.
Türkiye’de iş yapmanın önündeki engeller: Vergi sistemi halen en büyük problemSource: Global Competitiveness Report
Sonuç olarak Türkiye’de son 10 yıl içinde maliye politikası ve disiplini olarak bir başarı hikayesinden söz edebiliriz. Ama artık bu makro iyileştirmenin ötesine geçmemiz gerekiyor. Mali iskeletlere dikkat! Olası bir istikrar programını güçleştireceği gibi kamuda verimliliği azaltıcı bir etkisi de var.
Sonuç olarak Harcamaların OVP ile uyumluluğunu sağlamak ve vurgulamak şeffaflık ve orta/uzun dönemli büyüme açısından önemli. Kamu kurumlarının başarı kriterini ve etki analizi kapasitesini düşünmemiz gerekiyor. Küresel ölçekte artan rekabetçiliğe etki edecek bir vergi sistemi gerekiyor.
"5. İzmir İktisat Kongresi" indir ppt
Benzer bir sunumlar GENEL MAKRO EKONOMİK DEĞERLENDİRME VE 2008 YILI BÜTÇESİ HASAN BASRİ AKTAN MALİYE MÜSTEŞARI 3 Ocak 2008 – İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ T.C. MALİYE BAKANLIĞI.
Yüksek ve İstikrarlı Büyüme Perspektifinde Türkiye Ekonomisi Proje hakkında