Yazar: Nedim Sözdinler 10.10.2018
Daha önce hiç duymadığınız müzik aletlerini sizler için derledik! Bu enstrümanların bazıları Afrika’dan, bazıları Güney Amerika’dan bazıları ise Anadolu’muzun bağrından kopmuş da gelmiş. Üflemeli, yaylı, vurmalı, klavyeli hatta dokunmadan bile müzik yapabilen binlerce enstrüman mevcut. Hikayelerini öğrendikçe şaşıracağınız ilginç müzik aletlerinden bazılarını gelin tanıyalım.
Hang Drum 2000’li yıllarda İsviçre’de ortaya çıkmış olan vurmalı bir çalgı. Kucağa yerleştirilip, el ve parmaklar ile vurarak çalınıyor. Tamamen çelikten yapılmış, dış görünüşü itibariyle de UFO’ya benzetiliyor. Çalma tekniği ve çıkardığı ses tınıları ile de bu dünyadan değil desek yeridir. Harmonik ve dinlendirici bir hang dinletisi için:
Tabure değil! Sıradaki vurmalı çalgımız Cajon. Perküsyon ailesinin has bir üyesi olan Cajon’u mutlaka görmüşsünüzdür. Aslen Peru kökenli olan Cajon, İspanyolca’da kelime anlamı olarak kutu, kasa gibi anlamlara karşılık geliyor. Üzerine oturulup, ön ve diğer yüzeylerine el ve parmaklar ile vurularak çalınıyor. Biraz flemenk esintisine ne dersiniz?
Öyle bir müzik aleti düşünün ki çalmak için hiçbir temasa gerek yok! Theremin gerek görüntüsü ve sesi gerekse çalınma mekanizması ile dünyanın en sıra dışı enstrümanlarından biri. 1919 yılında Rus fizikçi Leon Theremin tarafından icat edilmiş ve mucidinin adıyla anılmakta. Sahip olduğu iki anten arasındaki zayıf elektrik akımına yaklaşan bir şey olduğunda müzik çalmaya başlıyor. Ellerin metale olan uzaklığına göre sesler de yükselip alçalıyor. Leon Theremin’in kendi enstrümanını çaldığı bu videoyu da size sunalım!
Piyano’ya benziyor değil mi? Resimdeki müzik aleti Klavsen, piyanonun atası olarak anılıyor. Piyanonun geçmişi 1700’lü yıllara dayanıyor fakat piyano sanki hep varmış hatta barok döneme ait tüm repertuvar onun için yazılmış gibi değil mi? İşte bunun nedeni geç Rönesans ve erken barok dönemi resim ve müzik eserlerinde sıkça gördüğümüz Klavsen adlı çalgıyı çoğu zaman piyano zannetmemiz. Halbuki biçimleri benzese de çalışma mekanikleri oldukça farklı. Klavsen telleri bir mızrap ile çekerken piyano tellere çekiç yardımıyla vurarak müzik yapıyor. Ayrıca nüans yapamadığı için piyano kadar fazla ton veremiyor. Bakalım verdiği sesleri beğenecek misiniz?
Tarihi tam 3000 yıl öncesine dayanan Kalimba genellikle bir rezonans gövdesi üzerine yerleştirilmiş metal veya bambu yapraklardan oluşur. Bu yapraklardan yayılan titreşimler gövdede toplanarak ses verir. Ufak tefek olmasına aldanmayın, kendisi ses terapilerinde kullanılan 14 çalgıdan biri. Yaydığı titreşimlerin beyin üzerinde iyileştirici etkileri mevcut. Kökeni olan Zimbabwe’de akıl hastalıklarının tedavisinde bile kullanılmış. Etnik ve mistik bir Kalimba performansını da buraya bırakalım:
İsminden de anlayacağınız üzere Yaybahar bizim topraklarımızın çalgısı. Müzisyenimiz Görkem Şen tarafından 8 sene önce icat edilmiş. Oldukça ilginç bir tasarımı olan Yaybahar adı üzerinde yaylı bir çalgı. Notasyon yaylarının dışında bir de gövdeye bağlanan kalın yayları var. Bu yaylar uçlardaki davulları titreştirerek daha kombine seslerin ortaya çıkmasını sağlıyor. Alışılmışın dışında bir müzik deneyimi sunan yaybaharı dinlemek için:
Objektifi ile Tarihi Zapt Eden Adam: Ara GÜLER