Türkiye-İngiltere İlişkilerindeki Gizli Tehlike: FETÖ
170’e varan ülkede faaliyet gösteren Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) için İngiltere, Avrupa yapılanmasının temelini oluşturan ülkelerin başında geliyor. İngiltere FETÖ’nün eğitimden kültüre, düşünce kuruluşlarından yardım derneklerine kadar birçok alana faaliyetlerini yaydığı bir ülke konumunda. İngiltere’de 90’lı yıllardan itibaren gün geçtikçe çok daha geniş bir alanda faaliyet gösteren FETÖ, özellikle ulusal ve yerel siyasetçilerle ilişkilerini epey güçlendirmiş, eğitim kurumları ve insani yardım dernekleri gibi birçok sektörü içinde barındıran ciddi bir gelir kaynağı ağı oluşturmuş durumda.
İngiltere’deki yapılanmasının “gelişme dönemi” olarak nitelendirebileceğimiz 2000’li yıllarda ise örgüt, faaliyet alanlarını çok daha geniş bir alana yayarak daha fazla insana ulaşma stratejisi izledi. Özellikle bu dönemde, var olan derneklere yönelik kurumsallaşma ihtiyacı hissedilmesinin yanında, lobi ve diyalog faaliyetlerine ağırlık verilerek örgütün İngiltere’deki siyasetçiler ve bürokratlarla ilişkileri güçlendirilmeye çalışıldı. Türk ve Müslüman diasporanın yanında, Müslüman olmayan çıkar gruplarıyla da sıkı ilişkilerin kurulması ve yerel/ulusal birçok siyasetçiye ulaşılarak örgütün İngiltere’deki meşruiyetinin kuvvetlendirilmesi hedeflendi. Her ne kadar 1999 yılında kurulmuş olsa da, 2000’li yıllarda kurumsallaşarak etkinlik kazanan Diyalog Toplumu Vakfı (Dialogue Society) ve 2008 yılında hizmete açılan Mevlana Camii ve Rumi Kültür Merkezi böyle bir çabanın ürünü olarak ortaya çıktı. Örneğin Diyalog Toplumu Vakfı 1999-2009 yıllarını kapsayan 10 yıllık dönemde 465 etkinlik gerçekleştirdi. Bu etkinliklere İngiltere’deki yerel ve ulusal siyasetçilerden bürokratlara, iş adamlarından akademisyenlere uzanan geniş bir yelpazede 41 bin 600 kişi katıldı. FETÖ 2000’li yıllarda, tüm dünyada olduğu gibi İngiltere’de de özellikle diyalog faaliyetlerine ağırlık verdi. Böylelikle hem 11 Eylül sonrası siyasi atmosferi kullanarak kendisini radikal İslam’a alternatif bir hareket olarak gösterme hem de Avrupalı ülkelerin gözünde “iyi ve ılımlı” İslam’ı temsil ederek faaliyetlerini geniş bir alana yayma imkanı elde etti.
15 Temmuz darbe girişiminden sonra ise Westminster hükümetinin, çeşitli parlamento üyelerinin ve medyanın FETÖ konusundaki yaklaşımları farklılık gösterdi. Bu sebeple, İngiltere’nin FETÖ politikası çok aktörlü bir yapı içerisinde şekillendi. Örneğin Londra hükümeti, 15 Temmuz darbe girişiminden sonra, Türkiye’nin beklediği empati ve anlayışı göstererek destek veren ilk Batılı ülke oldu ve bu durum kamuoyunda İngiltere’ye yönelik oldukça olumlu bir izlenim oluşturdu. Darbe girişiminin ertesi günü Başbakan Theresa May ve Dışişleri Bakanı Boris Johnson’ın telefonla desteklerini bildirmesi, kalkışmadan yalnızca 5 gün sonra Devlet Bakanı Sir Alan Duncan’ın Ankara’yı ziyaret etmesi ve Büyükelçi Richard Moore’un açıklamaları Türkiye kamuoyunda takdirle karşılandı. Bu durum başta İngiltere’dekiler olmak üzere FETÖ üyelerini ise epey rahatsız etti. Öyle ki FETÖ mensupları İngiliz hükümetinin tutumundan duyduğu rahatsızlığı çeşitli basın-yayın kuruluşları ve sosyal medya aracılığıyla birçok platformda dile getirmekte bir sakınca görmedi.
İngiliz medyasının FETÖ konusundaki tutumu ise parlamento üyelerinden ve siyasetçilerden çok daha radikal oldu. İngiliz medyası özellikle 15 Temmuz’dan sonra FETÖ’nün sözcülüğünü üstlendi. Darbenin ilk saatlerinden itibaren FETÖ’nün dolaşıma soktuğu söylemleri sahiplenerek Türkiye karşıtı yayınlara imza atan BBC, The Economist, Independent ve Reuters gibi basın-yayın organları darbeyle FETÖ’yü hiçbir şekilde ilişkilendirmediği gibi, her fırsatta Türkiye’nin yürüttüğü mücadeleyi eleştiren yayınlar yapmaktan da geri durmadı. Devlet kanalı BBC’nin bir yapımcısının darbeden yalnızca 6 gün sonra, 21 Temmuz’da “Ülkede hükümetin yaptıklarını eleştirecek birini bulmakta zorlanıyoruz” ifadelerini içeren e-mailinin sosyal medyaya sızdırılması, medya kuruluşlarının önyargılı tutumlarının ve Türkiye karşıtı pozisyonlarının net bir tezahürü olarak hafızalarda yer etti. Bunların yanı sıra Reuters’ın, darbe girişiminin akabinde soluğu FETÖ lideri Fetullah Gülen’in yanında alarak darbenin kurgu olduğu iddiasını haberleştirmesi ve ulusal/yerel birçok basın yayın organının FETÖ militanlarının açıklamalarına yer vermesi, medyanın siyasi pozisyonunu ve FETÖ’ye yönelik desteğini gözler önüne serdi.