14 Nisan 2016 - Perşembe 11:31 Bu haber 1609 kez okundu
Türkiye edebiyatının en önemli eserleri arasında gösterilen Oğuz Atay'ın 'Tutunamayanlar' isimli kitabı, yazar Dilaver Zeraq tarafından Kürtçeye çevrildi
Modern Türkiye edebiyatının en önemli romanları arasında yer alan Oğuz Atay’ın ‘Tutunamayanlar’ adlı eseri, Kürt yazar Dilaver Zeraq tarafından Kürtçeye çevrildi. Yılarca eleştirel dili nedeniyle Türkiye’de yasaklanan kitap, 1970 yılında TRT Roman Ödülü’ne layık görülmüştü. Birçok üniversite tarafından araştırma konusu yapılan kitap üzerine çok sayıda tez yazılmasına karşın kitabın hala tam olarak anlaşılamadığı belirtiliyor. Kitabı ilk olarak 25 yıl önce okuyan yazar Dilaver Zeraq, bu zor kitabı çevirme işine girişti. Daha önce Leyla Erbil, Oya Baydar, Müge İplikçi Jaklin Çelik, Sait Faik’in ve Evrim Alataş’ın kitaplarını da Kürtçeye çeviren Zeraq, 3 buçuk yıldır üzerinde çalıştığı kitabı bitirse de kitap henüz basıma verilmedi.
‘Ne katacağını merak ettim’
Atay’ın kitap ile Orta Asya’dan katı Kemalizm dönemine kadar birçok ideolojiyi ve konuyu ironik dille eleştirdiğini ve bu sebeple de bir dönem yasaklı olduğunu ifade eden çevirmen Zeraq, kitabı çevirmeye başlama nedenini “Oğuz Atay’ın çok renkli bir dili var. Ben de bunun üzerine Kürt dili üzerine yoğunlaştım ve Kürt dilinin nereye kadar genişleyebileceğini ve bu çevirinin Kürt dili ve edebiyatına ne katacağını merak ettim. Kürt dilinin fazlasıyla Tutunamayanlar’a yeteceğini biliyordum. Bu sebeple dikkatimi çekti ve çevirmeye karar verdim” sözleriyle ifade etti. Kitap çevirmenin sadece bir dili çevirmek olarak ele alınmaması gerektiğini belirten Zeraq, kitabın içeriğinde Osmanlı, Anadolu ve bu topraklardaki Müslümanların kültürüne dayanan kelimelerin olduğunu işaret ederek, “Bu sebeple bazı kelimeleri doğrudan çeviremiyorsun. Ve benzer kelimeler kullanıyorsun yada üretiyorsun. Yüzde 70’ini direkt çevirdim ama yüzde 30’unu benzer kelimeler üzerinden çevirdim” dedi.
Kitap için 55 yeni Kürtçe kelime
Çeviri sürecinde sözlük çalışmasının da olduğunu aktaran Zeraq, kitap sürecinde 55 yeni kelime oluşturduğunu ve kitabın isminin Kürtçesini de yeni baştan oluşturduğunu paylaştı. Yazarlar tarafından oluşturulan kelimelerin sadece edebiyata değil, aynı zamanda dile de büyük katkı sağladığını vurgulayan Zeraq, “Türkçedeki ‘taşıma araçları’ Türk Dil Kurumu tarafından oluşturulmuş bir kelime değildir. Bu kelime, Sait Faik Abasıyanık tarafından oluşturulup Türk diline sunulmuştur. O zamana kadar bu kelime yerine nakliyat kullanılır ve bu kelimenin de kökeni Arapçadır. Ancak bunun için bir yazarın entomoloji üzerine çalışmış olması lazım. Zaten ben entomoloji üzerine çalışmış olmasam bu kelimeleri de üretemezdim, kitabı da çeviremezdim” şeklinde konuştu.
‘Kürtçenin özü klamlarda ve hikâyelerdedir’
Bu çevirinin kendisi için üst bir aşama olduğunu ablatan Zeraq, bundan sonra talep, sipariş olmadığı sürece kitap çevirmeyeceğini ifade etti. Zeraq, Kürt dilinin ilerlemesinin tek yolunun Kürt masallarının okunmasından ve dengbejlerin klamlarını dinlemekten geçtiğini yönündeki görüşlerini de dile getirerek, bu konuda şunları söyledi:
“Kürtçenin özü oradadır. Okuyucular sade dili olan yazarları tercih etsinler. Sadelikten kastım Kürtçe düşünüp Kürtçe yazmak. Bazı yazarlar Türkçe düşünüp Kürtçe yazıyorlar. Hür bir Kürtçe öğrenmek istiyorlarsa dengbejlerin klamlarında öğrensinler ama oarada geçen kelimelerin Kürdiatan’ın genelini kapsadığını bilsinler. Kendileri genel olarak kendi bölgelerini kapsayan bir dili biliyorlardır.” DİHA
Etiketler: Türkiye, edebiyatının, önemli, eserleri, arasında, gösterilen, Oğuz, Atayın, Tut