Katılımcı Değerlendirme - Katılımcılık Pusulası
Katılımcı Değerlendirme topluluğun bilgi birikimini oluşturmak ve taban örgütlenmesini teşvik etmek amacıyla kullanılan geniş bir yetkilendirme yaklaşımıdır. Bolca görsellik içermesi sebebiyle, özellikle diğer katılımcılık yöntemlerini korkutucu ya da karmaşık bulan katılımcılar için faydalıdır.
Katılımcı Değerlendirme (KD) terimi, yerel halkın, organize eden bir kuruluşun yardımıyla, kendi önceliklerini belirlemesini ve gelecekle ilgili kendi kararlarını vermesini sağlayan bir dizi yaklaşımı tanımlamaktadır. KD, arka planlarına bakılmaksızın herkesin katılmasını sağlamak için görsel ve esnek araçlar kullanır. İnsanların günlük yaşamlarında hali hazırda bir araya geldikleri bir yerde yürütülebilir.
Bir KD örneği, katılımcıların kendi yerel bölgelerinin çizimini yaptıkları haritalandırmayı kapsar. Mevcut tesisler, ikamet alanları ve hizmet sağlayıcıların yerleri gibi temel özellikleri belirlerler. En iyi KD uygulamaları uzun süreli olduğundan bu yöntem, yoğun olup herkesin daha rahat hissetmesini sağladığından ilk toplantıcı için iyi bir seçim olabilir. Diğer aktivitelerin bir listesi için bakınız; Phil Bartle tarafından yazılmış olan "Community Empowerment Collective’s review of PA techniques".
KD’yi, topluluğun kontrolü ele almasını istediğinizde, eylemlerinizi yerel bilgi üzerine temellendirmek istediğinizde ve toplumun çok farklı üyelerine ulaşmak istediğinizde kullanmalısınız. KD, güçlendirilmiş katılımcılar, katılımcı grupları arasında daha iyi ilişkiler, yerel bilgi ve önceliklere dair daha güvenilir ve geçerli bir haritalandırma, hareket ve enerjinin yanı sıra karar vermeye yönelik iyi bir araç sunar.
Kısa vadede, KD yerel öncelikleri ve sorunların anlaşılmasını haritalandırmak için kullanılabilir. Orta vadede, KD sürekli bir araştırma, öğrenme ve toplu eylem döngüsü olmalıdır. Bu yaklaşımın uzun vadeli amacı insanları problemlerini kendileri analiz etmeleri ve bunlarla kendileri başa çıkmaları konusunda güçlendirmek ve yetkilendirmektir.
Yaygın olarak karşılaşılan bir problem KD’nin oldukça erişilebilir araçları kullanmasıdır; sıklıkla topluluk içindeki karar vermeyi kolaylaştırma yolunu izlemeyen bir bilgi sağlayıcı egzersiz olarak kullanılmaktadır.
• Büyük veya küçük gruplardaki yerel topluluk üyeleri.
• Herkes aynı yerde veya aynı zamanda buluşmak zorunda olmadığından, büyük bir yere gereksinim duymadan oldukça çok sayıda insanı kapsayabilir.
• KT’nin temel bir ilkesi, “kim katılmıyor?” diye sormak ve sürecin normalde konsültasyonlara katılmayan topluluk üyelerinin aktif katılımını sağlamasıdır.
• Süreci yöneten kişilerin yaklaşımlar ve değerleri hakkında düzgün bir şekilde eğitilmesi oldukça önemli olduğundan KT başta pahalı olabilir.
• Yerel topluluk üyeleri yaklaşımları kendileri öğrenir ve kendilerine güven duyarsa, dış destek alma maliyetleri düşürülebilir.
• Ondan en iyi şekilde faydalanmanızı sağlamak için KD, sürekli olarak devam eden bir süre olmalıdır.
• KD iyi bir şekilde yürütülürse aşırı derecede kapsayıcı, esnek ve güçlendirici olabilir.
• Yerel topluluk araştırmacılarının ürettiği bilginin oldukça güvenilir olduğu ve yalnızca belirtilerle değil problemlerin altında yatan sorunlarla başa çıkılmasına yardımcı olabileceği kanıtlanmıştır.
• Yerel topluluk üyeleri bir süreci yönetmek için eğitim aldığında, bu kapasite geleceğe yönelik topluluk içinde kalmaktadır.
• KD, süreç boyunca ihtiyaç duyulduğu gibi ve ihtiyaç duyulduğunda diğer teknikleri tamamlayabilecek ve çekebilecek yaratıcı ve esnek bir yaklaşımdır.
• KD, belirli gruplara ulaşmak veya belirli sorunları keşfetmek için katılımcı sanat ve drama teknikleri kullanabilir.
• Süreci yürütenler arasındaki eğitim ve deneyim ihtiyacı küçümsenmemelidir
• Gerçekten etkili olabilmesi için bir KD egzersizinin tek bir etkinlikten daha fazla zamana ihtiyacı olacaktır ve bu da fon bulmayı ve organize etmeyi zorlaştırabilir.
• Çeşitli etkinliklerden materyal karşılaştırması yapmak da zor ve zaman alıcı olabilir.
Katılımcı Değerlendirme Afrika ve Asya’da geliştirildi ve tüm dünyada kullanıldı. Yönteme farklı isimler de verilmiştir: Katılımcı Öğrenme ve Eylem, Katılımcı Kırsal Değerlendirme gibi. Katılımcı Değerlendirme, yöntemin Birleşik Krallıktaki yaygın ismidir.
Northumbria Üniversitesi’nden Peanut, katılım yöntemlerine ilişkin eğitim kursları vermektedir. Kurs, Katılımcı Topluluk Değerlendirmesine iki günlük bir giriş niteliğindedir. “Yaparak öğrenme” şeklinde uygulamalı bir kurstur. Katılan kişilerin daha iyi katılım sağlayabileceklerini hissetmeleri, birbirlerini tanımaları ve beraber çalışabilmeleri için kurs, gayri resmidir. İki gün boyunca katılım faaliyetlerine ve ilkelerine odaklanılır.