Müstakil Sanayici ve Isadamlari Dernegi (MÜSIAD), üniversitelerle ve çesitli akademik kesimlerle 1 yillik ortak çalismalarin neticesinde ön raporlarini hazirladiklari SAMEKS verilerini 53 aydir kamuoyu ile paylasiyor. Her ayin son is gününde kamuoyuna sunulan Satin Alma Müdürleri Endeksi (SAMEKS) Mayis ayi verileri açiklandi.
2017 yili Mayis ayinda mevsim ve takvim etkisinden arindirilmis SAMEKS Bilesik Endeksi, bir önceki aya göre 2,0 puan artarak 55,2 degerine yükseldi ve ekonomik aktivitedeki hareketliligin sürdügüne isaret etti. Endekste gözlenen bu artista hizmet endeksinin 1,4 puan artarak 56,0 puana yükselmesi etkili olurken, sanayi endeksi de 0,3 puan artisla 55,5 puana yükseldi.
Nisan ayinda 53,2 seviyesinde gerçekleserek reel sektördeki canliligin sürdügüne isaret eden SAMEKS Bilesik Endeksi, Mayis 2017 döneminde 2,0 puan artarak 2017 yilinin ikinci çeyregine iliskin olumlu bir görünüm sundu.
Sanayi Endeksi 5 aydir yükseliste
SAMEKS Sanayi Endeksi, 2017 yili Mayis ayinda, bir önceki aya göre 0,3 puan artarak 55,5 seviyesine yükseldi. Endeks böylece, Ocak 2017 döneminde baslayan olumlu görünümünü Mayis ayinda da sürdürdü ve 55,5 puanlik degeriyle sektördeki canliliga isaret etti.
SAMEKS Hizmet Endeksi; 2016 yili Mayis ayinda, bir önceki aya göre 1,4 puan artarak 56,0 degerine yükseldi. Sektöre iliskin istihdam ise is hacmindeki ivmelenmeden olumlu etkilenerek artisa geçti. Endeks böylece, 2017 yili Mayis ayinda 56,0 puana yükselerek sektöre yönelik olumlu görünümün sürdügüne isaret ediyor.
Mayis ayinda açiklanan makroekonomik veriler, 2016 yilinin son çeyreginde %3,5 oraninda büyüyen Türkiye ekonomisinde pozitif büyüme sürecinin devam ettigini gösteriyor.
Ihracat ve ithalat artti, dis ticaret açigi azaldi
2017 yili Mart ayinda ihracat, önceki yilin ayni ayina göre %13,6 oraninda artarak 14,5 milyar dolara yükselirken, ithalat da %6,9 oraninda artarak 18,9 milyar dolar olarak gerçeklesti. Böylece bu döneme ait dis ticaret açigi, önceki yilin ayni dönemine göre %10,3 oraninda azalarak 4,5 milyar dolara geriledi.
Cari açik azaldi
2017 yili Mart ayina ait cari islemler açigi, bir önceki yilin Mart ayina göre 666 milyon dolar azalarak 3,1 milyar dolar olarak gerçeklesti. Böylece 2017 yili Ocak-Mart döneminde cari açik, önceki yilin ayni dönemine göre 408 milyon dolar artarak 8,3 milyar dolar gerçeklesti.
Büyümenin öncü göstergelerinden sanayi üretimi, Mart ayinda, aylik ve yillik bazda piyasa beklentilerinin üzerinde artis kaydetti. Aylik bazda %1,3 artis kaydeden sanayi üretimi, yillik bazda da %2,8 artis kaydederek 2017 yilinin ilk çeyregine iliskin büyüme rakamlari için olumlu bir tablo sundu.
Issizlik oranlarindaki artis sona erdi
Ocak, Subat ve Mart dönemlerinin ortalamasi alinarak hesaplanan Subat 2017 dönemi issizlik rakamlari, geçtigimiz aya göre 0,4 puan azaldi, önceki yilin ayni ayina göre ise 1,7 puan artti ve arindirilmamis veriye göre %12,6 seviyesinde gerçeklesti. Subat ayinda gözlenen bu gerilemeyle birlikte issizlik oranindaki 9 aylik yükselis trendi sona erdi.
Subat 2016 döneminde istihdam 26,456 milyon seviyesinde iken Subat 2017 döneminde 26,956 milyon seviyesine yükseldi. Böylece son 12 ayda saglanan istihdam artisi yaklasik 500 bin seviyesinde oldu.
TÜFE, 2017 Nisan ayinda bir önceki aya göre %1,31 artarken, bir önceki yilin ayni ayina göre ise %11,87 artis artti. Çekirdek enflasyon ise %9,42 olarak gerçeklesti. Böylece Nisan ayi çekirdek enflasyonuyla manset enflasyonu arasindaki fark ise 245 baz puan olarak gerçeklesti.
2017 yili Mayis ayinda küresel ekonomideki temel gündem maddeleri FED’in politika faizinde herhangi bir degisiklige gitmemesi, Avro Bölgesi ekonomisinde toparlanma sürecinin hizlanmasi ve OPEC ülkelerinin petrol arzinin kisitlanmasina yönelik kararinin uzatilmasi oldu.
Mayis ayi para politikasi toplantisinda piyasa beklentilerine paralel olarak politika faizinde herhangi bir degisiklik öngörmeyen FED, karar sonrasi yaptigi açiklamada, ABD ekonomisinde yilin ilk çeyregine iliskin büyüme oraninda gözlenen ivme kaybinin geçici oldugunu ve isgücü piyasalarindaki toparlanmanin sürdügünü belirtti. ABD ekonomisi 2017 yilinin ilk çeyreginde yillik bazda %0,7 büyümüs, issizlik orani ise %4,4 ile beklentilerin altinda gerçeklesmisti.
Avro Bölgesi yilin ilk çeyreginde piyasa beklentilerine uygun sekilde %0,5 oraninda büyürken, yillik bazda büyüme %1,7 seviyesinde gerçeklesti. Avrupa Merkez Bankasi (ECB) ise geçen hafta gerçeklestirdigi toplantisinda %0 olan politika faiz oranini degistirmedi.
Petrol Ihraç Eden Ülkeler Örgütünce (OPEC), 2016 yili Kasim ayinda alinan petrol üretim seviyesini kisma kararinin 9 ay daha uzatildigi bildirildi. Mart 2018’e kadar uzatilan yillik petrol üretim seviyesinin kisma karari ile son 5 yillik ortalama seviyeye ulasilabilecegi tahmin edilirken, OPEC’in 1 Ocak 2017 tarihinde baslayan kisintisi Haziran ayinda sona erecekti.