GENEL EMİR 4
Karar Tarihi: 11/10/2018
İl sınırları içinde bazı ticari taksi şoförlerinin; kısa mesafe, çok uzun mesafe ya da olumsuz hava koşullarında veya trafiğin yoğun olduğu saatlerde yolcu almadığı, ödeme konusunda (bozuk para) sorun çıkardığı, özellikle farklı şehirlerden gelen vatandaşlarımızın gidecekleri adresleri bilmemelerini fırsat bilerek ulaşım güzergâhını uzatarak yolculardan yüksek ücret talep ettiği, pazarlık usulü ile taksimetre kullanmada imtina ettiği, araç içerisinde yüksek sesle müzik dinlediği, seyir halinde iken cep telefonu ile oyun oynadığı, uzun süreli yüksek sesle konuşarak yolcuları rahatsız ettiği, araç içerisinde sigara içtiği, alkollü iken araç kullandığı, uygunsuz tutum ve davranışlarda bulunduğu vatandaşlarımızdan gelen şikâyet ve taleplerden anlaşılmaktadır.
5442 sayılı İl İdaresi Kanunu’nun 9’uncu maddesinin (ç) fıkrasında; “Kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve diğer mevzuatın verdiği yetkiyi kullanmak ve bunların yüklediği ödevleri yerine getirmek için valiler genel emirler çıkarabilir ve bunları ilan ederler.”
5442 sayılı İl İdaresi Kanunu’nun 11’inci maddesinin (c) fıkrasında; "İl sınırları içinde huzur ve güvenliğin, kişi dokunulmazlığının, tasarrufa müteallik emniyetin, kamu esenliğinin sağlanması ve önleyici kolluk yetkisi valinin ödev ve görevlerindendir.
Bunları sağlamak için vali gereken karar ve tedbirleri alır. Bu hususta alınan ve ilan olunan karar ve tedbirlere uymayanlar hakkında 66’ncı madde hükmü uygulanır.”
Anılan Kanunun 66’ncı maddesinde; “İl genel kurulu veya idare kurulları yahut en büyük mülkiye amirleri tarafından kanunların verdiği yetkiye istinaden ittihaz ve usulen tebliğ veya ilan olunan karar ve tedbirlerin tatbik ve icrasına muhalefet eden veya müşkülat gösterenler veya riayet etmeyenler, mahalli mülki amir tarafından Kabahatler Kanunu’nun 32’nci maddesi hükmü uyarınca cezalandırılır. Ancak kamu düzenini ve güvenliğini veya kişilerin can ve mal emniyetini tehlikeye düşürecek toplumsal olayların baş göstermesi hâlinde vali tarafından kamu düzenini sağlamak amacıyla alınan ve usulüne göre ilan olunan karar ve tedbirlere aykırı davrananlar, üç aydan bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.”
5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun “Emre Aykırı Davranış” başlıklı 32’nci maddesinde;“Yetkili makamlar tarafından adli işlemler nedeniyle ya da kamu güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığın korunması amacıyla hukuka uygun olarak verilen emre aykırı hareket eden kişiye 259 Türk Lirası idari para cezası verilir. Bu cezaya emri veren makam tarafından karar verilir...”
5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun “Tütün Mamullerinin Tüketilmesi” başlıklı 39’uncu maddesinin 2’nci fıkrasında; "Toplu taşıma araçlarında tütün mamulü tüketen kişiye, 124 Türk Lirası idari para cezası verilir. Kabahatin özel hukuk kişileri tarafından işletilen toplu taşıma araçlarında işlenmesi halinde bu ceza ilk başvurulan kolluk birim yetkilileri tarafından verilir. Kamuya ait toplu taşıma araçlarında işlenmesi halinde idari para cezası verme yetkisi bakımından birinci fıkra hükmü uygulanır.
Özel hukuk kişilerine ait olan ve herkesin girebileceği binaların kapalı alanlarında, tütün mamullerinin tüketilemeyeceğini belirtir açık bir işarete yer verilmesine rağmen bu yasağa aykırı hareket eden kişiye, 124 Türk Lirası idari para cezası verilir. Bu ceza, şikâyet üzerine en yakın kolluk birimi yetkililerince verilir.”
4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanunun“Tütün Ürünlerinin Yasaklanması” başlıklı 2’nci maddesinde hangi alanlarda tütün ürünlerinin kullanılamayacağı ve anılan Kanunun “Ceza hükümleri” başlıklı 5’inci maddesinde ise yasaklanan alanlarda kullananlar hakkında uygulanacak cezalar belirtilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Tedbirsiz ve Saygısız Araç Sürme” başlıklı 73’üncü maddesinde; “Karayolunda araçların, kamunun rahat ve huzurunu bozacak veya kişilere zarar verecek şekilde saygısızca sürülmesi, araçlardan bir şey atılması veya dökülmesi, seyir halinde sürücülerin cep ve araç telefonu ile benzer haberleşme cihazlarını kullanması yasaktır. Bu madde hükümlerine uymayanlar 108 Türk Lirası para cezası ile cezalandırılırlar.” hükümleri bulunmaktadır.
Bu itibarla; kamu düzeninin korunması, vatandaşlarımızın huzur ve güvenliği için İl sınırları içinde ticari taksi şoförlerince;
- Olumsuz hava koşullarında veya trafiğin yoğun olduğu saatlerde yolcu alınmaktan
- Ödeme konusunda sorun çıkarılması (bozuk para olmaması ya da çok bozuk para
- Özellikle yabancı turistler başta olmak üzere farklı şehirlerden gelen vatandaşlarımızın gidecekleri adresleri bilmemelerini fırsat bilerek ve ulaşım güzergâhını uzatarak yolculardan yüksek ücret talep edilmesi,
- Araçta pazarlık usulü yolcu taşınması (Taksimetre kapalı çalışılması),