Gerekçesiz beğenmenin olumsuz etkileri / Resim / Milliyet Blog
Beğenmenin Gerekçesi Nedir?
Sosyal medyaya üyesi olursanız Dünya’da gelmiş-geçmiş ve internete kaydedilmiş eski-yeni hemen hemen tüm resimleri inceleme şansına sahip olabilirsiniz. Bir resim dağı içinden seçme başarınız; sizin tecrübe, estetik düzeyinize, bilgi ve eğitilmişlik düzeyinize bağlıdır.
Beğenmek; iyi ve güzeli bulmak adına bireysel seçimli bir eylem olarak görünse de, beğenenin seçimi bir şekilde beğeniye sunanı olumlu veya olumsuz eleştirmektir. Başlangıçta beğenme eylemi aktif, beğenilmek ise pasif bir eylem iken, abartılı ve gerekçesiz beğenmenin sonucunda eser beğeni için ortaya koyanın üzerinde etki yaratabilir. Sosyal medyada beğenmek için “BEĞENDİM” tuşuna basmak yeterli sayılmaktadır. Genelde bu beğeninin gerekçesi yazılmamaktadır. Gerekçe yazanların önemli kısmında ise duygu patlaması olduğu gözlenebilmektedir.
Dünya sanat tarihinin harikaları yanında resme yeni başlamış, eğitici kalitesi sorgulanabilir yerlerden kısa bir süre kurs almış kişilerin yaptığı ve beğeni almak adına sosyal medyada paylaştıkları çoğunluğunun kopya olduğu resmini de izleyebiliyoruz.
Resimle ilgilenenleri; resim karalayanlardan resim sanatçısına kadar uzanan bir yelpazeye yerleştirebiliriz. Bu yelpazedekilerin bir kısmı resim için gerekli bilgi ve donanıma sahip değilken kendini beğeni ortamına atmaktadır, bir kısmı da yetersizliğine rağmen kendini ressamdan daha üst aşamada olan sanatçı-resim sanatçısı olarak görmektedir. Beğeniye sunanların içinde bulunduğu kaos ortada iken , beğenenlerin cephesinde durum nedir? Beğenmenin gerekçesi olmak zorundadır. Beğenme ne kadar sübjektif bir eylem ise, beğenme sonucu ortaya çıkan iyi-kötü, güzel-çirkin gibi sınıflandırmaların objektif temel üzerine oturması gerekir.
Beğenmek bireysel bir eylemdir, isteyen istediğini beğenebilir, bununla birlikte beğenisini de açıklayabilir. Beğenide bulunan estetik-sanat standartlarından yoksun bir beğeniye sunulmuş çalışmaya methiyeler düzerse de haklı mıdır?
19.yüzyılda, Fransız ressamlarından Delacroix Paris"te bir resim sergisi açar. Sergiyi gezenlerden bir kişi, büyükçe bir şövalye tablosunun önünde uzun süre durarak, yakından uzaktan ciddi ciddi seyreder, beğenmediğini belirten bir biçimde de başını sallarmış. Bu durum ilgisini çeken ressam yanına gelerek sormuş.
Sorun da beğenide çizmeden yukarı çıkanlardan kaynaklanmaktadır.
Sanatta her hangi bir karşılığı bulunmayacak tarzda resimleri yapanlara resim çevresinden uzak kişilerden o kadar ilginç destek içeren yorumlar geliyor ki; şaşmamak mümkün değildir.
Amatör düzeyde yapılmış bazı resimlerin sosyal medyada paylaşılması sonucu alınan yorumların bazıları aşağıdadır.
· Sanatçı diye geçinenler baksın da resim neymiş öğrensinler,
· Türkiye’nin gururu ve sanat güneşimiz (Sergi bir küçük Anadolu şehrinde açılmış…),
· Bittim ; tam bir sanat olmuş,
· Hocam, resim demek siz demektir.
· Bu nasıl bir resim , gerçeğinden farkı yok çok iyi,
· Soyut, somut, boyut anlamam, beğendim derim Yoruma gerek yok,
· Şahaser buna denir,
· Sen örnek alınacak bir sanatçısın (İlk karma sergisi, o da kursiyerler için)
Sosyal Medyada kısa bir araştırma yapılırsa binlerce örnek görülebilir.
Bir çalışmanın sanat eseri sayılabilmesi için Zaman ve mekan aşabilme potansiyeline sahip bulunması, Özgün olması, Estetik değer taşıması, Yaratıcılık, Duyusallık, Ölçülülük, Kalıcılık, Hayal ve akıl gücüne dayanma, Yerellik ve evrensellik özelliklerinin bulunması gerekir. Sadece göz görgüsü bile bakıldığında o çalışmanın sanat eseri sayılmasını bir tarafa bırakalım, resim olduğu bile tartışılabilecek bir çalışmaya bu kadar övgüde bulunulmasını anlamıyorum. Diğer taraftan, bırakalım temel resim bilgisini birazcık göz görgüsü bile olan onun resim olmadığını anlar. O çalışmayı sosyal medyada paylaşandaki özgüven ayrı bir şey, bilmediği konuda yorum yapandaki özgüven de ayrı bir şey. Ben bu özgüveni anlamıyorum.
Bu aşırı beğeni karşısındaki kimler etkilenmez, etkilenerek kendisini sanatçı ilan edenleri kim tutabilir?
Netice olarak; Konuyu sadece taraf tutmak gibi düşünenlerin yaptığı abartılı ve gerekçesiz beğeniler karşı tarafta özgüven patlaması yaparak önce kendilerine, daha sonra resim sanatına zarar verdiği ve çizmeyi aştıkları düşüncesindeyim. Konuya kavramlar açısından bakalım desek de bu abartılı yorumları yapanların ve bu yorumlarla coşanların önemli kısmının kavramları içeriğinin farkında olmadığı düşüncesindeyim.
Sanat Felsefesinin Temel Kavramları (*)
Sanatçı:Yaratıcı , yetenekli , duygu ve hayal gücünü kullanabilen kişi.
Sanatsal yönelim: Sanatçının objeye yönelirken kullandığı yol.
Alılmayıcı: Sanat eserini değerlendirme gücüne sahip kişi.
Estetik haz:Bir öznenin, estetik bir nesneye yaklaşması sonucu duyduğu estetik heyecan ve duygudur.
Yüce: İnsan yaratmalarının sınırlarını aşan,şükür duygusu uyandıran şey.
Hoş:İnsan duygularını okşayan , haz veren.
Güzellik:Bir varlığı algılayanda oluşan koşulsuz hoşlanma.
Estetik tavır:Sanatla uğraşan, ondan anlayan kişinin sanat eserine karşı gösterdiği tavır veya tepki
Sanatsal obje:Sanata konu olan nesne.
Suje:Sanatla ilgilenen, sanattan anlayan kişi
Estetik yargı:Süjenin bir sanat eseri hakkında onun güzel veya hoş olduğu yönünde bir yargıda bulunmaktır.
Taklit:Sanatçının bir şeyi benzetme yoluyla eserine aktarmasıdır.
Sanat eseri:Sanatçının yaratıcılığı ile şekillenen özgün ve tek olan ürün.