AĞALAR ve IRGATLAR DEĞİŞMEZ, Düşünmeyince…. | Avanos Kızılırmak Gazetesi Haber Portalı
Anasayfa » Manşet » AĞALAR ve IRGATLAR DEĞİŞMEZ, Düşünmeyince….
Düşünenenlere selam olsun
Yıl 1857 idi. Knidos açıklarına İngiliz Kraliyet Donanmasının “Supply” isimli bir savaş gemisi demir attı. Gelen arkeolog Charles Newton’du. Yanında 200 tayfa ve 2000 sterlin vardı. Charles Newton, çift kürekli küçük bir keşif teknesiyle Knidos sahillerine çıktı ve kampı kurdu. Köylüler hemen Mehmet Ali Ağa’ya haber ulaştırdılar. Başka kime gitsinler. Belediye yok, kaymakam yok, jandarma yok. O yıllarda ağa demek devlet demek. Devlet demek ağa demek. Ağa önce bir haberci gönderdi, Newton’a. Haberci yanında hediye olarak 10 tavuk getirmişti. Ardından Mehmet Ali Ağa ve adamları Knidos’a ulaştı. Onların yanında da yine hediye olarak bir koyun, onlarca yumurta, bal ve incir vardı. Hırsız hediyelerle karşılandı. Charles Newton derdini anlattı. Kazılar için Mehmet Ali Ağa’dan 100 adam istedi. Ağa, hemen kabul etti. Ancak, onun da Newton’dan iki isteği vardı. Biri, Reşadiye’de yapacağı cami inşaatı için Knidos’tan çıkacak taşlar. Diğeri, düşmanı olan Muğla Ağası’nın İzmir paşası tarafından uyarılması için destek. Newton “bakarız” dedi. Bir kaç gün sonra Mehmet Ali Ağa, Datça köylerinden iri yapılı 100 insanı Knidos kazılarında çalışmaları için Charles Newton’a verdi. Newton işçilere çok düşük ücret veriyordu. Ancak, işçiler parayı aldıkları zaman şaşırıyordu. Çünkü çoğu hayatlarında ilk kez para görmüştü. Charles Newton bir ara 50 Datçalı işçiyi bir süreliğine Didim’deki kazılara götürmüş, o işçilerden çoğu hayatlarında ilk kez yarımadadan dışarı çıktıklarını söylemişti.
Mehmet Ali Ağa’nın desteği ve onun emrine verdiği 100 Datçalı ile Newton 384 günde Knidos’u talan etti. 10 tonluk Knidos Aslanı ve Oturan Demeter heykellerinin çıkarılması ve 212 sandık tarihi eserin gemiye taşınmasında hep Datçalı köylüler çalıştı. Soyulduklarını bilmiyorlardı. Devlet onları ağaya teslim etmişti. Boğaz tokluğuna çalışıyorlar, İngilizler ne derse yapıyorlardı. Newton anılarında Datçalı işçilerin çok iyi çalıştığını söyleyerek, onlardan övgüyle söz etti.
Aradan 162 yıl geçti. Yıl 2019. Kanadalı maden şirketi Alamos Gold devletin verdiği izinle Kaz Dağlarını yerle bir ediyor. Yüzlerce dönümü kazdılar, yıktılar. Siyanürle toprağı, nehirleri, yeraltı sularını zehirlediler. 195 bin ağacı kestiler. Geleceğimizi yok ediyorlar. Ve bu katliamı Türk işçileriyle yapıyorlar. Devletin asgari ücrete mahkum ettiği Türk işçilerle. Tıpkı, Knidos’u soyan Charles Newton gibi Kanada şirketi de Türk işçilerden çok memnun. Şirketin CEO’su John McCluskey geçtiğimiz günlerde bizim işçilerimizi övdü. “Türkler taş taşımakta çok iyiler!”