Düzenlendi: 20 Oca 21:34Gönderi bildirimlerini açGönderiyi akışta gizle
@hayretzede·20 Oca 21:27
ila cehenneme zümera
Kâzım Karabekir Paşa'nın naklettiği şu sözler göstermektedir. O diyor ki:
“...Bu bekleyişim uzun sürmedi. Hemen bu akşam (14 Ağustos) heyet-i ilmiye şerefine Türk Ocağı'nda verilen çay ziyafetinde “ilk tehlikeli hamle” göründü.
Şöyle ki: Ziyâfete Mustafa Kemal Paşa da, ben de dâvet edilmiştik. Vekillerden kimse yoktu. Hayli geç gelen Mustafa Kemal Paşa, heyet-i ilmiyenin şimdiye kadarki mesâisi ile ilgili görünmeyerek “Kur'ân'ı Türkçe'ye aynen tercüme ettirmek” arzusunu ortaya attı.
Bu arzusunu ve hatta mücbir olan sebebini, başka muhitlerde de söylemiş olacaklar ki, bugünlerde bana Şer 'iyye Vekili Konya meb'usu Hoca Vehbi Efendi vesâir sözüne inandığım bazı zâtlar, şu mâlumâtı vermişlerdi:
“Gâzi, Kur'ân-ı Kerim'i bazı İslâmlık aleyhtaru zübbelere tercüme ettirmek arzusundadır. Sonra da Kur'ân'ın Arapça okunmasını, namazda bile yasaklayarak bu tercümeyi okutacak!.. Ve o zübbelerle işi alaya boğarak, güyâ Kur'ân'ı da, İslâmlığı da kaldıracaktır!.. Etrafındaki böyle bir muhit kendisini bu tehlikeli yola sürüklüyor.”
Bazı yeni kişilerden de söz ettikleri gibi, bu akşam da bu fikre ayak uyduran bazı kimseler görünce, bu tehlikeli yolu önlemek için Mustafa Kemal Paşa 'ya şöyle cevap verdim:
“-Devlet reisi sıfatıyla din işlerini kurcalamaklığınızın içerde ve dışarıdaki tesirleri, çok zararımıza olur. İşi, alâkadar makamlara bırakmalı. Fakat rastgele şunun-bunun içinden çıkabileceği basit bir iş olmadığı gibi, kötü politika zihniyetinin de işi karıştırabileceği göz önünde tutularak, içlerinde Arapça'ya ve dini bilgilere de hakkıyla vâkıf değerli şahsiyetlerin de bulunacağı yüksek ilim adamlarımızdan mürekkep bir heyet toplamalı ve bunların kararına göre, tefsir mi, tercüme mi yapmak muvâfıktır, ona göre bunları harekete geçirmelidir.”
“-Din adamlarına ne lüzum var, dinlerin tarihi mâlumdur. Doğrudan doğruya tercüme edivermeli!..” gibi bazı hoşa gider bir fikir ortaya atılınca buna karşı:
“-Müstemlekeleri İslâm halkıyla dolu olan büyük milletler, kendi siyâsi çıkarlarına göre Kur 'ân dillerine tercüme ettirmişlerdir. İslâm Dini'ne ve Arap Dili'ne hakkıyla vâkıf kimselerin bulunmayacağı herhangi bir heyet, tercümeyi meselâ Fransızcasından yapabilir. Fakat bence, burada Maarif programımızı tesbit için toplanmış bulunan bu yüksek heyetten, vicdâni olan din bahsinden değil, müsbet ilim cephesinden istifâde hayırlı olur Kur'ân'ın yapılmış tefsirleri var, lâzımsa yenisini de yaparlar. Devlet otoritesini bu yolda yıpratmaktansa, Milli kalkınmaya hasretmek daha hayırlı olur.” dedim.
Mustafa Kemal Paşa, beyânâtıma karşı hiddetle bütün içini ortaya dökerek:
“-Evet, Karabekir; Arapoğlunun yâvelerini Türk oğullarına öğretmek için Kur'ân'ı Türkçe'ye tercüme ettireceğim ve böylece de okutturacağım! Tâ ki, budalalık edip de aldanmakta devam etmesinler!..”
| Bkz: Kâzım Karabekir- Paşaların Kavgası, İstanbul, 1995, sh: 158 vd. veya Uğur Mumcu- Kâzum Karabekir Anlatıyor, Cumhuriyet
Sayfa 121 - Sebil
Fâtih Üç Zor Mesele'yi inceledi.
@kankalesi·15 Kas 2019·Kitabı okudu
9.1/10 (79 Oy)
@Semihtzu·06 Kas 2019
'Tarlalardaki bütün evler terkedilmişti: bu yüzden her yer bomboştu şimdi. Yalnızca, oluklu sacdan yapılmış. gümüş gibi parlayan traktör barakalarıydı canlı olan; Metal gazolin, petrol ve pırıl pırıl parlayan traktör diskleriyle capcanlıydı buralar.Traktörlerin farları hep yanıyordu, bir traktör için gece ya da gündüz fark etmiyordu çünkü, diskler karanlıkta toprağı kazıp kabartıyor, gün ışığında da parıldıyorlardı. *Atlardan biri işini bırakıp samanlığa gittigi zaman, orada bir yaşam bir canlılık olurdu bir soluk, bir sıcaklık olurdu; samanların üzerinde ayak hareketleri, çenenin samanı çiğneyişi, dipdiri kulaklar, gözler. Yaşamın sıcaklığı, yaşamın kokusu ve ısısı vardı samanlıkta. Oysa bir traktörün motoru durduğunda yapıldığı maden gibi cansızlaşırdı traktör, Sıcaklığı, soğuyan bir cesedin sıcaklığı gibi yok olup giderdi. Sonra, oluklu saçtan yapılmış kapılar kapanır, traktör sürücüsü, belki yirmi mil ötedeki bir kasabada olan evine gider, haftalarca ya da aylarca dönmezdi geri ölürdü traktörü çünkü. Böylece kolay ve verimli oluyordu iş. O denli kolaylaşırdı ki büyüsü kalmıyordu artık işin; o denli verimli oluyordu ki toprağın işlenmesindeki büyü yitip gidiyordu; o büyüyle birlikte o derin anlayış derin ilişki de. Traktördeki adamda da anlayamayan, ilişki kuramayan bir yabancının hor görme duygusu birikiyordu. Çünkü nitrat, toprak değildi; fosfat da değildi; pamuk lifinin uzun olması da toprak yapmıyordu toprağı. Karbon insan değildi, tuz da, su da, kalsiyum da, İnsan bunların hepsi, ama bunlardan da öte birşeydi; gene toprak da kendini oluşturan öğelerden öte bir şeydi...
@Havvabukett·02 Kas 2019·Kitabı okudu
Şehzade Mustafa’nın katli!
Hürrem Sultan’ın, en büyük gayesi erkek çocuklarından birini Kanuni’den sonra Osmanlı tahtına oturtmaktı. Kendisinin Mehmet, Beyazıd, Cihangir ve Selim isimlerinde dört tane oğlu vardı. Mahidevran Kadın’ın ise, bir tek Mustafa adında şehzadesi vardı. Hürrem Sultan kendi oğullarının istikbalini ise Mustafa’nın ortadan kalkmasında görüyordu.
Kocu, s. 164
Henüz büyük evladın veliaht olarak tayin edilmesi kuralı yoktu. Bu sebeple Şehzade Mustafa’nın veliahtlığı kesin değildi. Bunu bilen Hürrem Sultan, yinede işini şansa bırakmak istememişti. Bu sebeple oğlu Mehmet’i İstanbul’ a yani Osmanlı tahtına en yakın yere gönderebilme çabası içerisine girdi. Şehzade Mustafa’yı Amasya Sancakbeyliğine göndermeyi başaran Hürrem Sultan, onu İstanbul’dan yani tahttan uzak tutmayı başarabilmiş ve oğlu Mehmet’i Manisa Sancakbeyliğine getirterek ve 1540 yılında onu
veliaht ilan ettirerek amacına büyük ölçüde ulaşabilmişti.
Burak, s. 37
Ancak bu başarısı uzun sürmedi ve Sultan Süleyman en çok sevdiği şehzadesi ve Hürrem’in Osmanlı tahtına oturtmayı düşündüğü oğulları Şehzade Mehmet, 1543 yılı Kasımında ölmüştü. Bu ağır darbeden sonra Kanuni tüm sevgisini hastalıklı olan oğlu Cihangir’e adadı. Hürrem Sultan ise, hem oğlunu kaybetmişti, hem de tahta kendi oğlunu oturtabilme ümidini. Ancak yinede pes etmedi bu sefer ilgisini oğlu Beyazıd’a yoğunlaştırdı. Şehzade Mehmet’e temin edemediği Osmanlı tahtını bu oğluna temin için çalışmaya başladı.
Koçu, s. 164, 165
Bunu başarabilmek için oluşturduğu aile ittifakını kullanacaktı. Nitekim Sultan Süleyman’ın hanedan siyasetinde yaptığı değişiklikler bu hareketi adeta teşvik ediyordu. Süleyman‘ın Osmanlı geleneklerine aykırı hareketleri Osmanlı hanesi içerisinde siyasi hiziplerin oluşmasına neden olmuştu. Merkezde toplanan hanedan üyeleri arasında oluşan bu politik gruplaşma; cariye, cariye kadının kızı ve onun sadrazam damadı; o cariyenin şehzadesini destekliyordu. Yani ortaya cariye kadın-onun kızı ve kızının eşi olan sadrazam damadı arasında bir politik hizip ortaya çıkıyor. Sultan Süleyman‘ın hâkimiyet devresinde hanedan içerisinde ki aile hizipleri arasında en güçlüsü Hürrem, kızı Mihrimah ve Mihrimah‘ın eşi ve Hürrem ‘in damadı Rüstem Paşa arasında ki hizipti. Bu politik gurup Hürrem Sultan‘ın bir oğlunu tahta geçirmek ve bunun içinde Şehzade Mustafa‘yı tasfiye etme
girişimlerde bulunmuş ve sonrasında da bu oğlanları arasında şehzade Beyazid‘i tahta geçirebilmek için onun konumunu güçlendirme faaliyetlerini yürütmüştür. Bu teşebbüsler bu aile
hizbinin çıkarına çalışmalardı. Çünkü bu teşebbüslerin başarısızlığı Rüstem Paşa‘nın kariyerinin sonu, Hürrem ve kızı Mihrimah‘ın da statüsünün düşmesine neden olabilirdi. İşte
Hürrem’in oluşturduğu bu aile ittifakı Şehzade Mustafa’yı babasına ezdirmek için entrika ağını ustalıkla ördü.
Peırce, s. 104, 106
Şehzade Mustafa, mert, cesur ve bilgili idi. Ancak fazlaca temiz kalpli idi. Bu sebeple yeniçeriler arasına girmiş bir takım satılmış kişiler şehzadeye onu şaşırtacak telkinlerde bulunmaya başlamışlardı. 1533’de başlayan İran Seferi sırasında Şehzade Mustafa’nın başına üşüşen dalkavuklar ona şu telkinleri yapmaya başlamıştı: Babanız artık yoruldu ve yaşlandı, seferlere artık gidemez oldu. Tahtı size bırakacakları kesin ancak, Rüstem Paşa buna mani olmaktadır. Rüstem’in başını kesseniz, askerin önüne düşseniz cümle asker sizin yanınızda yer alır. Babanızda istirahata
çekilsinler… Diyerek, bu sözleri sanki şehzadeden çıkmış gibi etrafa yaymaya başlamışlardı.
Koçu, s. 165, 166
Rüstem Paşa’da, Kanuni’ye sipahilerden Şemsi Ağa’yı göndermiş ve Şehzade Mustafa’nın yeniçerilerle birlikte saltanat davasına kalkıştığını haber vermişti. Sultan Süleyman ilk başta söylenenlere kulak asmadı ve haberi getiren Şemsi Ağaya: “… Hâşâ Mustafa Han’ım saltanat sevdası ile bunun gibi küstahlık etmeye cüret ede. Bu gibi hareket ondan beklenmez. Nihayet bazı fesatçılar ve gaddarlar böyle yakışıksız sözleri ortaya atıp sürekli konuşurlar. Halkta bire beş katar. Sakın bir daha bunun gibi boş ve yakışıksız sözleri ve bunun gibi dedikoduları dilinize dolayıp günaha girmeyin ve böylesi söylentilere yol açmayın” diye sıkıca tembih etmişti. Ancak bu sözlerine rağmen Kanuni’nin aklı ve kalbi bulanmıştı bir kere, durumu Hasekisi Hürrem’e de açtı. Hürrem’in istediği an, bu andı ve bu anı kullanmalıydı. Derhal Sultan Süleyman’ı oğluna karşı doldurmuş ve şehzadenin katlinden başka çare olmadığını belirtmişti. Sultan Süleyman kafasında kararını vermişti: Şehzade Mustafa idam edilecek.
Altınay, Kadınlar… s. 37, 38
Sultan Süleyman 1553 yılında İran’a Sefer düzenledi. Bu seferlerin önemli amaçlarından biri de, Şehzade Mustafa’yı idam ettirmek ve çevresinde toplanmış askerleri dağıtmaktı. İstanbul
Boğazı’ndan yola çıkan Kanuni, Anadolu’ya ayak bastığında yanında, yaptığı şakalarla babasının yüzünü güldüren kambur Şehzade Cihangir vardı. Kanuni, Avrupa’daki toprakları koruması için bu sefer Şehzade Beyazıd’ı görevlendirmişti. Şehzade Selim ise, 21 Eylül’de babasına katıldı. Şehzade Mustafa’da Amasya’dan çağırtıldı ve kısa süre sonra 6 Ekim’de kendisi için kurulmuş olan trajik entrikadan habersiz Ereğli’deki karargâha geldi. Babasının çadırına girdi. Sarayın idam işlerine bakan ve bu tür katletmelere alışık olan dilsizler tarafından Kanuni’nin emri ve onun gözlerinin önünde yay kirişi ile boğuldu. Arkasından da emrinde ki kapıcıbaşısı ile mirahuru olan Venedikli devşirme Mihail öldürüldü. Yeniçeriler Mustafa’nın idamını duyar duymaz huzursuzluk çıkarmaya başladılar. Bunun üzerine onlara altın paralar dağıtıldı ve öfkelerini aç gözlü ve gaddar ve Hürrem’in biricik müttefiki Sadrazamın üzerine çekmemek için Sadrazam Rüstem Paşa görevinden azledildi. Ardından da Şehzade Mustafa’nın oğlu Kanuni’nin torunu Bursa’da bulunarak öldürüldü.
Jorga, c. 3, s. 114, 115
Hürrem’in kambur oğlu Cihangir, Şehzade Mustafa’yı öz ağabeyi gibi severdi ve öldürülmesi onu derinden etkiledi. Vücudunun sakat oluşu onu oldukça fazla duygusal, içe kapanık ve melankolik bir mizaca sokmuştu. Babası ile Halep’de kışlarken Şehzade Mustafa’nın acısı onun durumunu daha da kötüleştirmiş ve 27 Kasım 1554’ de ölümüne neden olmuştu. Böylece Hürrem Sultan, bir zalim kasırga misali her yeri yıkmak ile suçlanıyor ve
Damat İbrahim Paşa’nın katledilmesinde, Şehzade Mustafa’nın katledilmesinin planlanmasında ve küçük oğlu Cihangir’in ölümünde dolaylı yoldan etkili olmakla sorumlu tutuluyordu.
Burak, s. 43, 44
Hürrem Sultan, Şehzade Mustafa’nın öldürülmesine yol açtığı gibi eski rakibesi ve Mustafa’nın validesi Mahidevran Kadın’ın da
Amasya’dan Bursa’ya sürülmesine neden olmuştu.
Tektaş, Harem… s. 121
Böylece Hürrem Sultan’ın karşısında ne ibrahim Paşa gibi nüfuzlu ve güçlü bir adam, ne kendisini sarayda çekemeyen ve kendisine türlü hakarette bulunan bir kadın (Mahidevran Kadın) nede oğullarının tahta geçmesini engelleyebilecek bir şehzade (Mustafa) kalmamıştı. Hepsini sistemli bir o kadar akılcı entrikalarla saf dışı etmişti.
Osmanlıda Kadın Saltanatı, Yıldıray Kara
@numanb·19 Eki 2019·Kitabı okudu
Sultanın ön ayak olduğu yenilik hareketleri Erzurum’a ulaşmamış henüz. Ordu hâlâ renk renk Doğu giysileri içinde. Erzurum’la İstanbul arasında, tıpkı Kazan’la Moskova arasında olduğu gibi bir çekişme var.
Kelimeler Terör demek Evlat, ben bunu bilirim:
Kitap Türü:Yabancı Romanlar, Gerilim, Bilim Kurgu
Çeviren:Korkut Kayalıoğl, Zerrin Kayalıoğlu
Kitapların yasaklanmaktan daha da öteye giderek yakıldığı bir dünya...Üstelik bu kitapları yakmakla görevli olanlar itfaiyeciler.
Guy Montag 451 numaralı kaskı ile itfaiyecilik mesleğinde, sorgulamadan işini yapan bir adamdır. Evli fakat çocuksuzdur. Tüm dünya gibi onun evini de salonlarının tüm duvarlarını kaplayan dev ekranlı televizyonlar yönetmektedir. Hiç ara vermeden yayın yapan bu kanallara, elinize bir metin verildiği anda canlı olarak katılmanız da mümkündür. Eşi Mildred tüm zamanını bu ekranlar karşısında geçirmekte hatta onları akrabası olarak görmektedir. Geriye kalan vaktinde de kutularca ilaç içerek intihar etmektedir.
Montag bu düzene tamamen ayak uydurarak rutin hayatına devam etmektedir. İnsanların yaşadığı evler yangınlara dayanıklı olarak yapılmaktadır. İtfaiyecilerin tek görevi ise evinde kitap saklayanların ihbarlarını değerlendirmek ve bulunan tüm kitapları yakmaktır. Yaşadıkları dünyaya ait bilgileri sadece ekranda verilen kadar öğrenmekte ve gerisini de sorgulamamaktadırlar. İnsan gücünün yetmediği yerlerde ise devreye " tazı " adını verdikleri mekanik köpek girmektedir. Bu dev canavar yeri geldiğinde insanları dahi tek lokmada metal ağzında çiğneyebilmektedir.
Montag işten döndüğü bir gün evlerine yakın bir yerde küçük bir kızla tanışır. Clarisse McClellan isimli bu küçük kız, Montag fark etmese dahi onun hayatını değiştirmekte dönüm noktası olur. Montag' ın konuşmasına fırsat vermeden onu soru yağmuruna tutar kız.
İnsanların yaptığı işleri dahi sorgulamadan yerine getirdiği dünyada 17 yaşındaki Clarisse, Montag' ın mesleğinden başlayarak hayatı sorgulamasına o gece neden olur.
- Kaç yıldır itfaiyecilik yapıyorsun?
- On yıldır.
- Yaktığın kitapları okuduğun oluyor mu?
- Elbette hayır. Bu kanuna aykırı.
- Tabii. Çok eskiden itfaiyecilerin yangınları başlatmak yerine söndürdüğü doğru mu?
- Hayır. Evler hep yangına dayanıklıydı, inan bana.
Ertesi gece tekrar karşılaştıklarında kız bu sefer Montag' a mutlu olup olmadığını sorar. İşte bu son konuşmaları olur ve bir daha kızdan haber alamaz.
O hafta gelen bir ihbar üzerine kitapları yakmak için bir eve giderler. Ev sahibi kadın gayet sakin olarak itfaiyecileri karşılar fakat evden çıkmayı reddeder ve kitapları ile birlikte yanarak ölmeyi seçer. Küçük kız ile yaptığı konuşma kafasının bir yerinde olan Montag kadının bu hareketinden de çok etkilenir. İnsanların uğruna ölmeyi göze aldığı bu sayfaları o kadar merak eder ki, ekip liderine belli etmeden yerde yakılmak için toplanan bir kitabı alır ve ceketinin cebine saklar.
O hareketinden sonra Montag işine bile bakış açısını değiştirir. Yıllardır öğrendiği her şeyi bir kenara bırakır ve sorgulamaya başlar. Ertesi gün işe gitmez ve hasta olduğunu söyler. Karısına durumu anlatmaya çalışır. Beraber oturup yasaklı olan bu kitaplarda neler yazdığını keşfederken Montag' ın yıllardır yakmak için gittiği evlerden, istemsiz olarak aldığı kitaplarda çatı katından ortaya çıkar. Montag okuduklarından çok etkilense de karısı onunla aynı tarafta değildir ve isteği kitaplardan kurtulmaktır.
Sonraki günlerde Montag işine devam etse bile kitaplar hakkındaki sorgulamasını sürdürür. Lideri dahil olmak üzere bu hareketleri kimsenin gözünden kaçmaz ama ellerinde bir kanıtları yoktur. Herşeyi en baştan öğrenmek isteyen Montag, uzun zaman önce tanıştığı eski bir öğretmen olan Faber isimli adama ulaşır. Olan biteni anlattıktan sonra yollarına beraber devam ederler.
Bir gün iş yerindeyken bir telefonla ihbar gelir. Bir kadın kocasının evde kitap sakladığını söyler ve adresi verir. Montag ve ekibi verilen yere gittiklerinde Montag kendi evi olduğunu görür. Sakladığı tüm kitaplar bahçeye yığılmış ve yakılmayı beklemektedir. Lideri yakması ve daha sonrada teslim olması için Montag' a emir verir. Montag üstteki birkaç kitabı yaktıktan sonra kendine hakim olamaz ve elindeki alev makinasını ekip liderine çevirerek adamı orada yakar. Alevlerden kaçırabildiği birkaç kitabı da alarak oradan uzaklaşır.
Tüm sokaklarda canlı yayınlar eşliğinde aranmasına, peşinde tazı isimli mekanik canavarın olmasına rağmen Montag şehirden çıkmayı başarır ve Faber' in de önerisi ile kendileri gibi olan kitap tutkunları ile buluşur. Grubun en önemli özelliği hepsinin okuduğu en önemli kitapların satır satır zihinlerinde yer alıyor olmasıdır. Montag' ın zihnindeki kitap ise vaiz kitabıdır. Hepsinin hayalindeki tek şey bir gün kitapların yeniden gün yüzüne çıkmasıdır...
Bilimkurgu tadında olan bu kitap arka kapak yazısında da dediği gibi ; yeryüzünde tek bir kitap kalacak olsa, o kitap olmaya aday.
Yazım dili sade ve anlaşılır. Kitabın 1953 de yazıldığı göz önüne alınırsa konu olarak gerçekten mükemmel. Kitap bittikten sonra kitaplar hakkında daha da derin düşünüyor insan. Kitabın karanlık bir yanı olsa da, bence hayatında bir defa dahi kitap okumuş bir insanın bile alıp okuması gereken hatta zaman zaman tekrar okunması gereken bir yapıt.
Meraklısına; Kitabın son versiyon filmi de var. https://www.youtube.com/watch?v=5kh-1eFheeU