Burada sunmuş olduğum “Çocuklar için Atatürk ve Cumhuriyet Kitaplar”nı, tamamını İnternet’ten derledim. Kitapları bizzat görüp incelemiş değilim. İçlerinde çok iyileri olacağı gibi, o derecede nitelikli olmayanlar da olabilir. Bu bakımdan herhangi birini çocuğunuza almadan önce, kitabı gözden geçirmenizde fayda vardır. Turgut Özakman, Muzaffer İzgü gibi yazarların kitapları, elbette tereddütsüz tavsiye edilebilir.
Uygun bir zamanda kitapları temin ederek kendi görüşümü de belirtmeye çalışacağım.
Turgut Özakman, Dersimiz: Atatürk, Bilgi Yayınevi, 2013, 108 s.
Atatürk’ü en doğru ve en yalın biçimde herkese anlatabilecek tek kitap. Tarih, savaşlarda düşmana galip gelen büyük komutanlarla dolu. Tarihte milletlerini daha ileriye götürmek için çalışan birçok önemli önder var. Ama hiçbiri Atatürk gibi anılmıyor, özlenmiyor. Tarih sayfalarında uyuyorlar. Çünkü aralarında Atatürk gibi hem vatanını düşmanlardan temizleyip yeni bir devlet kuran, hem milletini sömürüden, hurafelerden, ortaçağlılıktan kurtarıp çağdaş uygarlığa kavuşturan biri yok. Üstelik Atatürk’ün Milli Mücadele ve Cumhuriyet zaferlerinin özellikleri, koşulları incelenirse, benzersiz büyüklüğü daha iyi anlaşılır.
Atatürk yoksul, ilkel, geri, çağdışı toplumu çağa açan, Anadolu aydınlanmasını başlatan, Türkiye’yi kalkındıran insandır. Bu konuda da örneği yok. Birliğimizi, dirliğimizi, geleceğimizi korumak için büyük küçük, kadın erkek herkese gerçek Atatürk’ü, değerini, büyüklüğünü, örneksizliğini iyi anlatmalıyız. Okulda, ailede, iş yerinde, basında, televizyonlarda, radyolarda, yurtdışında, her yerde, herkese. “Dersimiz: Atatürk” bu büyük ödevin bir adımıdır.
• Turgut Özakman’ın yalın ve güzel diline eşlik eden renkli film kareleriyle hazırlanmıştır. (Tanıtım yazısı)
Muzaffer İzgü, Ben Çocukken: 1-Atatürk''ü Gördüm, Bilgi Yayınevi, 2004, 95 s.
Her kitabı severek okunan Muzaffer İzgü, çocuklar için yeni bir dizi hazırladı: Ben Çocukken. İzgü'nün çocukluğuna ilişkin öylesine renkli ve ilginç anıları var ki, bunları çocuklarla paylaşmadan edemedi. Okusunlar, öğrensinler, eğlensinler diye. Dizinin ilk kitabı “Atatürk'ü Gördüm”, altı öyküden oluşuyor.
İzgü 23 Mayıs 1938’de Adana'da Atatürk'ü görmüş, bu anısını şöyle anlatıyor: “Annem ve babamla Atatürk'ü karşılamaya gittik. Kürsüye olan uzaklığımız yirmi metre kadardı. O kadar kalabalıktı ki, önümüzdeki insanlardan kürsüyü göremiyordum. ‘Atatürk geldi’ dediler. Çok heyecanlandım ve duygulandım. Gözlerimden yaşlar akıyordu. Konuşmasını yaptı ve son sözü beynime kazındı. ‘Çok çalışacağız arkadaşlar’' dedi. O sözü aklımdan ömrüm boyunca çıkmadı. Unutamadığım bir anıydı.”
Hikmet Ulusoy, Atatürk Öyküleri, Kırmızı Kedi Yayınevi, 2015, 65 s.
Atatürk, ülkesini ve insanları sevdiği kadar doğayı ve hayvanları da severdi. Bu kitapta toplanmış altı öyküyle, ulu önderin tarih kitaplarında anlatılmayan yönlerini öğreneceksiniz. (Tanıtım yazısı)
Aytül Akal, Atatürk Olmak, Uçanbalık Yayıncılık, 2012, 24 s.
"Büyüyünce ne olacağım?" Büyük-küçük bütün çocukların derdi bu değil mi? Kimisi sayıp döker en ilginç meslekleri, kimi bir türlü karar veremez. Ne olmalı? Ne seçmeli? Bir gün sınıfta öğretmeni Atatürk'ü anlatır. İşte o gün çocuk ne olmak istediğine karar verir. (Tanıtım yazısı)
Adnan Çakmakçıoğlu, Çocuklar İçin Nutuk, Bu Yayınları, 2014, 136 s.
Ayşe Yamaç, Bir destandır Mustafa Kemal, Bu Yayınevi, İst., 2013, 80 s.
Türk Ulusunun biricik Ata'sının hayatı destansı bir şekilde anlatılıyor bu kitapta. Sayfalar arasında, esin veren, cesaretlendiren, Türk çocuğuna yerinde durmamasını, hep ve daima ileriye yürümesini öğütleyen Ata'mızın sadece yaşam öyküsüne değil, apaydınlık ruhuna da tanık olacaksınız. "Bebek Mustafa"yla başlayan bu muhteşem öykü, bir ulusun aydınlanması, özgürlüğe ulaşması için ömrünü adayan bir liderin hayatından kesitler içeriyor. (Tanıtım yazısı)
Faruk Çil, Atatürk Kitaplığı, Altın Kitaplar, 2012.
“Atatürk Kitaplığı” şu kitapçıklardan oluşuyor: Atatürk İlke ve İnkılapları, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü Öğreniyorum, Atatürk ve 19 Mayıs, Atatürk ve 23 Nisan, Atatürk ve Anıları, Atatürk ve Çanakkale, Atatürk ve Cumhuriyet, Atatürk ve Kurtuluş Savaşı, Atatürk ve Milli Şiirler, Nutuk
A. Ferhan Oğuzkan,
- Anılarda Atatürk, Bu yayınevi, 2010, 80 s.
-Atatürk Devrimleri, Bu yayınevi, 2010, 79 s.
6-9 yaş için
-Çocuklar için Atatürk, Engin Yayınevi, (25 kitapçık)
1- Mustafa'nın Doğumu 2- Mustafa Çiftlikte 3- Okul Bıraktıran Dayak 4- Mustafa'nın İlk Aşkı 5- İlk Ayrılık 6- Mustafa Kemal Harp Okulunda 7- Mustafa Kemal Harp Akademisinde 8- İlk Hapis, İlk Sürgün 9- Şam'dan Kaçış 10- Selanik'e Dönüş 11- Liderler Yarışı 12- İkinci Sürgün 13- 31 Mart, Kanlı Gün 14- Mustafa Kemal Paris'te 15- Generale Verilen Ders 16- Sen Padişah Olacaksın 17- Mustafa Kemal Bulgaristan'da 18- Çanakkale Zaferi 19- Mustafa Kemal Almanya'da 20- 19 Mayıs, Yeniden Doğuş 21- 23 Nisan, İlk Büyük Millet Meclisi 22- 30 Ağustos, En Büyük Zafer 23- Atatürk İlkeleri 24- Çocuk ve Atatürk 25- 10 Kasım, Ölümsüz İnsan
Sevim Bakır (Hazırlayan), O Benim Kahramanım, Anıtkabir Komutanlığı yayını, 28 s.
Çocukluğundan başlayarak, Atatürk’ün hayatı, başarıları, hizmetleri gayet güzel resimler eşliğinde anlatılıyor. Kanıma göre 4-5 yaşlarındaki çocuklar için uygundur. Ancak TBMM, Cumhuriyet, tarım, sanayi, bağımsızlık gibi bazı sözcüklerin çocuğa basitleştirilerek söylenmesi gerekir. Kitapçığa aşağıdaki adresten ulaşılabilir:
Toktamış Ateş, Benim Atatürk Kitabım, Kelime Yayınları, 96 s., 2008
Yazar kitabı hakkında şunları söylüyor: "Ben bu kitabı, salt kendi kızım için değil, tüm kızlarımız ve erkeklerimiz için daha doğrusu, tüm çocuklarımız için kaleme aldım. Zira, her şeyimizi borçlu olduğumuz Atatürk'ü anlamayan çocukların varlığı, beni çok üzüyor. İlköğretim sıralarındaki çocuklarımızın ve bunları eğiten değerli öğretmenlerinin, "Atatürkçülüklerinden" kuşku duymuyorum. Ama özellikle çocuklarımızın fazla anlamadan ve salt ezbere dayanan Atatürk sevgileri; bir nokta geliyor, yerini "kuşkuya" bırakıyor ve uzaklaşmalara neden oluyor.
Sevgi Tanrısever, Atatürk - Çocuk Kitapları (10'lu Set), Bizim Kitaplar Yayınevi.
-Öğrenciler İçin Resimli Nutuk, Engin Yayınevi, 2015.
Nutuk parçalanmaya çalışılan bir ülkenin dayanışmasını, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesini ve yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti devletinin yaptığı yenilikleri birinci ağızdan anlatan bir yapıttır. Atatürk bu yapıtta 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkışından 1927 yılına kadarki olayları sırasıyla ve belgeleriyle anlatmıştır.
Her Türk gencinin Nutuk’u mutlaka okuması gerekir.
Nutuk bu kitapta inkılap tarihi araştırmacısı Sedat Tezer tarafından sadeleştirilmiş, gençler için daha kolay anlaşılır bir içeriğe kavuşturulmuştur.
Aydoğan Yavaşlı, Ben Mustafa Kemal, Bulut Yayınları, 2016, 136 s.
Ulusal Kurtuluş Savaşı yıllarını konu edinen bu kitapta Mustafa Kemal kendisini ve mücadele arkadaşlarını anlatıyor: Çocukluğunu, gençliğini, arkadaşlarını, mücadelesini ve en önemlisi, mücadelesine temel olan düşünceyi açıklıyor. İşgale uğrayan vatan topraklarında, askeri başarıların yanı sıra sosyal yaşamda da hangi koşullarda neyi nasıl yaptığını bize duru ve yalın bir dille roman tadında aktarıyor.
“Ben Mustafa Kemal”i diğer bütün kitaplardan ayıran, en başta bu özelliğidir. Öte yandan, T.C. Kültür Bakanlığı Çocuk Romanı Ödülü'nü de alan bu kitap aslında gerçek ödülünü yarının aydınlık yüzlü genç okurlarından almış ve kısa zamanda baskı üzerine baskı yapmıştır.
Mustafa Kemal'in kendi ağzından yaşam öyküsü… Türk Kurtuluş Savaşı'nın Atatürk'ün yaşam öyküsü temelinde anlatıldığı ilköğretim çağındaki çocuklara yönelik olarak yazılmış anı-roman. Bir ilkokul öğrencisinin yorumuyla: "Yaşam öyküsünü kendinden dinlemek gibi bir şey... Karşılıklı oturmuş konuşmuşuz sanki. Harika bir kitap!"
-Serpil Ural, Zor Ödev Lozan, Bilgi Yayınevi.
-Serpil Ural, Efelerin Efesi Yörük Ali Efe, Bilgi Yayınevi
-Serpil Ural, Onbaşı Nezahat, Bilgi Yayınevi
Kurtuluş Savaşı anlatılırken, 70. Piyade Alayı'ndan 'Kızlı Alay' diye söz edilir; çünkü küçük bir kız çocuğu, Tabur Kumandanının 9-10 yaşlarındaki kızı, askerler arasında yaşayıp onlar gibi savaşmıştır. Bu kitaptaki öykü, bu kız çocuğunun gerçek öyküsüdür.
- İbrahim Dizman v Sevgi Özel, Barış Takımı Türk Devrimini Öğreniyor, Cumhuriyet Kitapları.
Artık Barış Takımı Başkanı Ezgiyi iyi tanıyorsunuz çocuklar... Ezgi, altıncı sınıfa geçtiği yılın yaz dinlencesini dolu dolu geçirdi. Gezdi, gördü, öğrendi ve çok eğlendi. Öğrendiklerini kendine saklamadı. Barış Takımına ve sizlere anlattı. Yaz biterken çok mutluydu. Türk Devrimi ne demek, çok iyi öğrenmişti. Türk Devrimi, bütün Türkiye Cumhuriyeti yurttaşlannı aydınlatmak için yapılmıştı. Bütün Türkiye Cumhuriyeti yurttaşlarının mutluluğu için yapılmıştı.
Ama bunun için Türk Devrimini doğru öğrenmek gerekiyordu. Ezgi de bütün yaz doğru öğrenmek için çalıştı çabaladı.
Bu kitapla Ezgi'nin notları bitiyor; ama öğrenme isteği bitmiyor. Sizin öğrenme isteğiniz de bitmesin çocuklar!
-İbrahim Dizman v Sevgi Özel, Barış Takımı Atatürk'le Buluşuyor, Cumhuriyet Kitapları.
Anıtkabir o gün de çok kalabalıktı. Barış Takımı Başkanı Ezgi, Atatürk'e sevgisini, saygısını sundu. Anıtkabir Müzesinde gördükleri onu çok şaşırttı. Atatürk'ün giysileri, kullandığı eşyalar, kitapları çok ilgisini çekti. Ne çok kitap okumuştu Atamız! Onlara dokunmak istedi; ama bu olanaksızdı. Atatürk'ün Çankaya'daki evine gittiklerinde de şaşırdı. Bu küçük evde, meğer ne büyük işlere karar vermişti Atatürk!
Ezgi, hep Atatürk'ü ve devrimlerini düşünür olmuştu. Arkadaşlarının bilmediği çok şey öğrenmişti.
Sizlerle bütün bunları paylaşmak istiyor!
-İbrahim Dizman v Sevgi Özel, Barış Takımı Çanakkale'den Anadolu'ya Yürüyor, Cumhuriyet Kitapları.
Barış Takımı Başkanı Ezgi Ankara'da... İlk Meclisi gezerken çok duygulandı. Atatürk'le arkadaşlarının oturduğu sıralara dokundu. Duvarlardaki resimlere uzun uzun baktı. Atatürk'ün Kurtuluş Savaşını yönettiği yerleri gördü. Polatlı'daki Duatepe'ye çıktığında savaşın nasıl zorlukla kazanıldığını daha iyi anladı. Yüreğinde bir kuş çırpınıyordu sanki. Yurdumuzun işgali... Halkın yoksulluğu...
Güçlükle de olsa bağımsızlık kazanılmıştı. Onca zorluğa karşın Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti'ni kurmuştu.
Ezgi, Ankara ve çevresinde gördüklerinden sonra Atatürk'ü sevmek yetmez, diye düşündü. Haydi Ezgi'nin arkasına takılalım; bakalım bizi nereye götürecek!
İncilâ Çalışkan, Altın Saçlı Deniz Gözlü Çocuk, Düş İzi Yayınları, 2016, 32 s.
“Altın Saçlı Deniz Gözlü Çocuk, okul öncesi dönem çocuklarının, Mustafa Kemal'i kolayca anlayabilecekleri şekilde hazırlanmış çok önemli bir yapıt. Kitap, çocukların somut algı dönemine uygun resimlerle desteklenmiştir. Mustafa, buluşları, doğayı koruma çabaları ve liderlik özelliğiyle akran grubunu yönlendirir, onlara da kitap okuma zevkini ve alışkanlığını kazandırır“ Prof. Dr. Haluk Yavuzer
Kurduğu çağdaş Türk Cumhuriyeti ve gerçekleştirdiği devrimlerle halkının yurttaş olma bilincini yaratan ve kişiliğini özgürleştiren dahi ve yüce insan Mustafa Kemal Atatürk de elbette bir zamanlar çocuktu. O da her çocuk gibi oyun oynamayı, arkadaşlığı, paylaşmayı severdi. Ama küçük Mustafa daha o yaşlardayken bile okumayı seven, özgür düşünen, bağımsız kişilikli, aklı ve bilimi önemseyen bir bireydi de. Bu kitapla çocuklar, küçük Mustafa’nın çocukluk dönemine gidecekler, altın saçlı, mavi gözlü bu ışıltılı çocukla aralarında güçlü bir özdeşlik ve gönül bağı kuracaklardır. Şimdi zaman tünelinden geçerek Selanik’in yeşil kırlarında küçük Mustafa ve kardeşi Makbule ile el ele koşmaya, yeni arkadaşlar edinmeye, güzel oyunlar oynamaya ve ilginç buluşlar, keşifler yapmaya ne dersiniz?
Sevinç Koçak v Salim Koçak, Atatürk Nasıl Büyük İnsan Oldu, Kaynak Yayınları, 2014, 144 s.
Büyük önder Mustafa Kemal Atatürk’ün çocukluğunu hiç merak ettiniz mi?
Neler yapmaktan hoşlanırdı, boş zamanlarını nasıl değerlendirirdi, hiç düşündünüz mü?
Büyüdüğünde bütün dünyaya örnek bir lider olacağı o zamanlar belli miydi dersiniz?
Sizce hiç yaramazlık yapmış mıydı?
Peki ya çocukken onu en çok ne üzmüş olabilir?
İşte bu soruların yanıtlarını ve daha fazlasını bu kitapta bulacaksınız. Hatta büyük önderle ortak yanlarınız olduğunu görecek ve şaşıracaksınız belki, kim bilir...
Süleyman Bulut, Büyük Atatürk’ten Küçük Öyküler, Can Çocuk, 148 s.
Süleyman Bulut farklı yazarların Atatürk’e dair tanıklıklarını bir araya getiriyor. Atatürk’ün hayvan ve doğa sevgisi, nüktedanlığı, kararlılığı, merhameti karşımıza çıkıyor; onu bir imge olmaktan çıkarıp kanlı canlı bir insana dönüştürüyor. Aynı zamanda kurtuluş Savaşı ve devamındaki süreçte yaşananları anlamaya yardımcı oluyor. [Nurgül Ateş]
Mustafa Kemal'in nasıl Atatürk olduğunu biliyor musunuz? Ya sevdiği atının öyküsünü okudunuz mu hiç? Köpeği Foks'un matraklıklarını... Kesilen iğde ağacını aramaya çıkan Atatürk'ü...
Onun çiftçilik serüvenlerini... En sevdiği çiçek olan al karanfilin öyküsünü okudunuz mu? (Tanıtım yazısı)
Levent Gönül, Çocuklar İçin Atatürk ile Felsefe, ODTÜ, 104 s.
Kitap çocukların Atatürk hakkında öğrendikleri bilgileri bir akıl süzgecinden geçirerek yorumlamalarını, çözümleyici bir bakış açısı kazanmalarını amaçlıyor. Atatürk’e, Kurtuluş Savaşı’na ve Cumhuriyet’e dair felsefî bakış açıları ile tartışıp yorumlar kazandırmayı, Atatürk’ün dünyasını çocuklara özümsetmeyi amaçlıyor. Yazarın dediği gibi: Düşünmeyi öğretmediğiniz bir çocuğa Atatürk’ü anlatamazsınız. [Nurgül Ateş]
Yılmaz Yeşildağ, Mustafa Kemal Atatürk, Çizmeli Kedi, 176 s.
Atatürk’ün doğumundan aramızdan ayrılana kadar geçen süreyi, Millî Mücadele dönemini, Cumhuriyet’in ilk yıllarını bir roman olarak anlatıyor. Mustafa’dan Mustafa Kemal’e, oradan Atatürk’e evrilen bir hayat hikâyesini izliyorsunuz romanı okurken. Söz konusu bir roman olduğu için, ana karakterin kişilik özellikleri de öne çıkıyor. Kararları alırken, uygularkenki ruh hali, insani yönleri, bir asker olarak duruşu, sivil hayatından yaşanmışlıklar, barışla ilgili görüşleri… roman kurgusu içinde okura anlatılıyor. [Nurgül Ateş]
Adnan Binyazar, Atatürk Anlatıyor, Can Çocuk Yayınları, 2016, 228 s.
Bu kitapta, Mustafa Kemal Atatürk'ün öyküsü anlatılıyor.
Hem de kendi dilinden... Sarışın, mavi gözlü bir çocuk. Zarif, iyi yürekli. Öylesine özgürlük tutkunu ki, dayısının tarlasında kargaları kovmakla başladığı işi ömrünce sürdürüyor. Sonunda işgalci gerçek kargaları yurdumuzdan kovuncaya değin neredeyse soluk almadan savaşıyor. Peki, bunca önemli
işinin arasında Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin kurulduğu günü neden çocuklara armağan ediyor? Soruyu bu kitabı okuduktan sonra yanıtlayın. (Tanıtım yazısı)
Bilgin Adalı, Barış Çocuk - Atatürk'le Kurtuluş Savaşı'nda, Yapı Kredi Yayınları, 2016, 132 s.
Kurtuluş Savaşı'nı bir de Bilgin Amca'dan dinle! Çocukların Bilgin Amca'sından hem eğlenceli hem öğretici bir tarih anlatısı: Hazırlayacağı ödev için internette Mustafa Kemal Atatürk fotoğrafları arayan Barış, birdenbire karşısına çıkan bir fotoğrafın içinde bulur kendini: Tarih 16 Mayıs 1919'dur; Barış, Mustafa Kemal'le birlikte Samsun'a doğru yola çıkar. 10 Eylül 1922 günü İzmir'de son bulan bu yolculuk boyunca, Kurtuluş Savaşı'nı adım adım izler, başından geçenleri de Paşa'nın armağanı olan kırmızı deftere yazar.
Abbas Güzelpınar, Atatürk Ve Kurtuluş Savaşı, Özyürek yayınları, 2009, 56 s.
Sevgi Özel, Benim Atatürküm, Kırmızı Kedi Yayınevi, 2016, 230s.
Bu kitapta belki daha önce hiç görmediğiniz fotoğrafları var. Onu daha iyi tanıyınca... Anlayınca... Biliyoruz, siz de "Benim Atatürküm!" diyeceksiniz. (Tanıtım yazısı)
Nutuk - Gençler İçin Fotoğraflarla, İş Bankası Kültür Yayınları, 2016, 616 s.
Yılmaz Yavuz, Atatürk İle Çocuk, (Boyama Kitabı), 2017, 32 s., (3-6 yaş grubu)
Türkiye’de ilk Atatürk Boyama Kitabı... Bu güne dek çocuklarımız hayvan ve ağaç -çiçek resimleri boyadılar. Bu kitapla ana kucağından inen çocuklarımız Ata’sını renkli kalemlerle boyayacak ve O’nu daha 3 yaşlarından itibaren tanıyarak sevecektir!
Zülfü Livaneli, Atatürk’ün İzinde, Doğan ve Egmont Yayıncılık, 2017, 132 s.
Zülfü Livaneli çocuklara ve gençlere yönelik hazırladığı bu kitabı, ‘Veda Romanı’ndan bölümler eşliğinde yaratıcı düşünme, okuma ve yazma kitabı olarak sunuyor. Atatürk’ün İzinde, gençlerin hayalindeki Atatürk hikâyesini yazabilmeleri için tasarlandı. Atatürk’e eşlik etmeleri, onu anlamaları, yazmaları ve onun verdiği ilhamla yeni düşünceler geliştirmeleri için…
Atatürk‘ün hayatı ve fikirlerinin yol göstereceği bu yolculukta, okur Atatürk’ün çok yakın arkadaşı olduğunu ve onun yaşamına tanıklık ettiğini hayal edecek ve bu yaşadıklarının kendisine neler katacağını düşünecek. Bunları yaparken, olumlu düşünme teknikleri, yaratıcı yazma etkinlikleri, pek çok edebi tür ve eğlenceli oyunlar okura yardımcı olacak.