Prof. Dr. Sadık Rıdvan Karluk Yazdı... Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’nde Türkiye Sınıfta Kaldı - Güncel - www.türkdevrimi.com
Ümit Yalım Yazdı... DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI, TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ’Nİ YOK SAYIYOR !...
YSK, tek zarf içindeki dört oydan sadece birini iptal etti
Prof. Dr. Sadık Rıdvan Karluk Yazdı... Dünya Basın...
Ana Sayfa Güncel Prof. Dr. Sadık Rıdvan Karluk Yazdı... Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’nde Türkiye Sınıfta Kaldı
Prof. Dr. Sadık Rıdvan Karluk Yazdı... Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’nde Türkiye Sınıfta Kaldı
06 Mayıs 2019 - 13:40
Birleşmiş Milletler’in Dünya Basın Özgürlüğü Günü ilan ettiği 3 Mayıs'ta merkezi Paris’te bulunan Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü (RSF) 2002 yılından bu yana her yıl yayınladığı Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi'ni 18 Nisan 2019 tarihinde açıklamıştır.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres bu konuda şu mesajı vermiştir: “Hiçbir demokrasi, şeffaf ve güvenilir bilgilere erişmeden demokratik olmaz. Bu konudaki temel taşlar; adil ve tarafsız kurumlar ile liderlerin hesap verebilirliği ve gerçeği saklamamasıdır."
Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü bu yıl 43 ülke basınını özgür olarak tanımlamıştır. RSF; küresel basın özgürlüğü göstergesinin son beş yılda yüzde 11 oranında kötüleştiğini, insanların yüzde 9'nun basının özgür olduğu ülkelerde yaşadığını, gazetecilerin bu ülkelerde mesleklerini özgürce yapabildiklerini açıklamıştır. Dünya nüfusunun yüzde 74'ü, basın özgürlüğünün ciddi olarak sınırlandığı ülkelerde yaşamaktadır. Bu durum Rusya, Çin, Suudi Arabistan’ın yanında Meksika ve Hindistan için de geçerlidir. Sorunlu olarak kabul edilen ülkeleri de bu guruba dahil edersek, oran yüzde 91'e çıkmaktadır.
RSF Genel Sekreteri Christophe Deloire yaptığı açıklamada, "İnsanlığın büyük sorunların hiçbiri, küresel ısınma, yolsuzluk veya cinsiyet eşitsizliği sayılabilir- serbestçe ve bağımsız olarak bilgi veren, güvenilir diğer bir deyişle kaliteli gazetecilik olmadan çözülemez. Bu durum gazeteciler için çok endişe verici ve her şeyden önce insanlar bilgi edinme haklarından mahrum ediliyorlar" demiştir.
Rapor’a göre bölgesel ağırlıkları olan Rusya ve Türkiye’de basın özgürlüğü konusunda iyileşme olmamış, baskının öncüsü olarak rollerini korumuşlardır. Türkiye'de en büyük medya grubu hükümet yanlısı bir holding tarafından devralınmış ve kalan birkaç kritik medya kuruluşunda baskılar artmıştır. Dünyanın en üretken profesyonel gazetecileri olan Türkiye, sistematik olarak önleyici tutuklamaya başvurmakta, ülkede ömür boyu hapis cezası dahil uzun hapis cezaları verilmektedir. (Russia and Turkey, the regional heavyweights, were of course not among those that improved, and instead they maintained their role as pioneers of repression. In Turkey (157th), the biggest media group was taken over by a pro-government business conglomerate and the grip of repression continued to tighten on the few critical media outlets that remain. The world’s most prolific jailer of professional journalists, Turkey systematically resorts to preventive detention and imposes long prison sentences, sometimes as long as life imprisonment. https://rsf.org/en/2019-rsf-press-freedom-index-glimmers-hope-amid-overall-decline-eastern-europe-and-central-asia)
Türkiye 180 ülke arasında 157'nci sırada yer alarak son yıllardaki en kötü duruma düşmüştür. Bunda; uzun süre yargılama olmaksızın gözaltında tutulan gazeteciler, iki yıldır yürürlükte kalan olağanüstü hal yönetimi, bunun etkisiyle çok sesliliğin ve de hukukun üstünlüğünün mazide kalkması, Ocak 2018'de Anayasa Mahkemesi'nin iki gazetecinin (Şahin Alpay ve Mehmet Altan) tahliye edilmesi yönünde karar almasına rağmen bu kararın uygulanmamış olması etkili olmuştur: “Otoriterlik, gazeteci tutuklanmaları ve kovuşturmaları artmış, yetkililer her türlü eleştiri biçimini giderek daha fazla hoşgörüsüz hale getirmiştir.” (Increasing authoritarianism arrests and prosecutions of journalist are on the rise as the authorities become increasingly intolerant of all forms of criticism, https://rsf.org/en/ranking#)
Rapor’un yayınlanmasından sonra hapis cezaları istinaf mahkemesince onanan eski Cumhuriyet Gazetesi çalışanlarının cezaevine girmesi de Batı basınında yer almıştır. Cezaları 5 yılın altında olduğu için Yargıtay'da itiraz hakları olmayan Musa Kart, Güray Öz, Önder Çelik, Hakan Kara, Mustafa Kemal Güngör ve Emre İper cezaevi girmişlerdir. (Five of the six – well known cartoonist Musa Kart and former administrators Önder Çelik, Mustafa Kemal Güngör, Hakan Kara and Güray Öz – were returned to Kandıra prison to serve the rest of their jail sentences of three years and nine months on charges of assisting a terrorist organization. The sixth former Cumhuriyet staff member, accountant Emre İper, was returned to the same prison to serve the rest of his jail sentence of three years, one month and 15 days on a charge of terrorist propaganda. Former Cumhuriyet colleagues Kadri Gürsel and Bülent Utku, who were sentenced to two and a half years and four and a half years in prison respectively, have yet to receive a summons to return to prison. The fate of six other former colleagues, who were sentenced to more than five years in prison, is still awaiting a decision by the court of cassation)
RSF’in Balkanlar ve Orta Asya sorumlusu Johann Bihr VOA Türkçe’ye verdiği demeçte, Türkiye’nin bu yıl basın özgürlüğü alanında gerileyebileceği en son noktaya kadar gerilediğini açıklamış, dünya üzerinde beyaz ve sarı renklerin giderek azaldığını belirtmiştir. Gazeteci katilleri artık sınır tanımamaktadır, tıpkı Cemal Kaşıkçı’nın İstanbul’da öldürülmesi gibi. Bihr, Birleşmiş Milletler’in Dünya Basın Özgürlüğü Günü ilan ettiği 3 Mayıs'ta, tüm dünyayı bu gidişi durdurmak için harekete geçmeye çağırmıştır. Türkiye’nin gerisinde sadece savaşta olan ülkelerle, dünyaya kapalı diktatörlüklerin yer aldığına vurgu yapmış, Türkiye gibi bir ülkeye bu sıralamanın yakışmadığı dile getirmiştir. Johann Bihr ile VOA Türkçe Paris muhabiri Arzu Çakır’ın yaptığı röportajın özeti aşağıdadır.
Soru: “Son olarak 3 Mayıs Dünya Basın Özgürlüğü Günü için mesajınız ne olurdu? “Her geçen yıl basın özgürlüğü raporumuzdaki durum, tüm dünyada, daha da kötüye gidiyor…Gazeteciler her geçen gün daha zor koşullarda görev yapıyor. Bu yıl basın özgürlüğü için kilit önem taşıyor. Sivil toplum, tüm dünyada basın özgürlüğü için eyleme geçmeli ve özgür medyayı savunmalı. Onlar olmadan başka mücadeleler de yürütülemez, demokrasi mücadelesi, yolsuzluklar, insan hakları, çevre sorunları hiçbir mücadele yürümez."
Türkiye gibi diğer Avrupa ülkelerinde de 2017'ye göre büyük gerileme yaşanmış, Malta 18 sıra birden düşerek 65'nci sırada yer almıştır. Bunda gazeteci Daphne Caruana Galizia'nın aleyhinde açılmış toplam 47 davanın bulunması, bombalı saldırıyla öldürülmesi, Maltalı gazetecilerin maruz kaldıkları yargı usulsüzlükleri ve tehditler bunda rol oynamıştır. Avrupa Birliği üyesi Slovakya ise 10 sıra birden düşerek 27'nci sırada yer almıştır. Buna sebep olarak ülkedeki organize suç şebekeleriyle ilgili haberler yapan 27 yaşındaki gazeteci Jan Kuciak'ın öldürülmesi etkili olmuştur. Çek Cumhuriyeti ve Sırbistan ise 11 ve 10 sıra gerilemiştir.
Dünya genelinde otoriterlik, gazeteci tutuklamaları ve kovuşturmaları artmaktadır. Çünkü yetkililer, her türlü eleştiriyi daha fazla hoşgörüsüz hale getirmektedirler. Buna rağmen basın özgürlüğü vazgeçilmezdir. Doğu Avrupa ve Orta Asya'daki genel düşüşün ortasında bile umut parıltısı bulunmaktadır. (Glimmers of hope amid overall decline in Eastern Europe and Central Asia) ABD Büyükelçiliğinin twitter hesabından yapılan paylaşımda, ifade özgürlüğü konusunda şu ifadeye yer verilmiştir: “Türkiye'yi ifade özgürlüğüne, adil yargılanma güvencesine ve yargı bağımsızlığına saygı göstermeye, bunları teminat altına almaya çağırmayı sürdüreceğiz.”