EŞEYE BAĞLI KALITIM (CİNSİYETE BAĞLI KALITIM)
Sadece vücut yapısıyla ilgili genleri (göz rengi, saç rengi v.s) taşıyan kromozomlara otozom kromozom, hem cinsiyet hem de vücut yapısıyla ilgili genleri taşıyan kromozomlara gonozom kromozom denir. Örneğin X kromozomu hem cinsiyetle ilgili genleri taşır hem de renk körlüğü genlerini taşır.
Erkekler daima X kromozomunu anneden, Y kromozomunu babadan alırlar. Bu yüzden renk körü bir annenin erkek çocukları kesin renk körüdür. Dişiler ise bir X kromozomunu anneden diğerini ise babadan alırlar.
X üzerinde taşınan çekinik hastalıkların erkeklerde görülme ihtimali daha yüksek (erkekte 1/2 dişide 1/3 olasılık), X üzeri baskın hastalıkların ise dişilerde görülme ihtimali daha yüksektir (Dişide 2/3 erkekte 1/2 olasılık) .
Bazen gamet oluşumu sırasında bazı kromozomlar birbirinden ayrılmayıp aynı kutba giderler. Bunun sonucunda bir anormallik oluşur. Eğer gonozom kromozomlar ayrılmamışsa buna gonozomal ayrılmama denir. Eğer otozom kromozomlar ayrılmamışsa buna otozomal ayrılmama denir. Ayrılmama olayı bir mutasyondur. Ayrılmama olayı sonucu oluşan bireylerin çoğu kısır olup zekâ geriliği yaşar.
* Dazlaklık (kellik) baskın bir gen tarafından kontrol edilir. Ancak insanların dişilerinde eşeysel hormonlar (östrojen) bir dazlaklık geninin etkisini baskılar. Bu yüzden eğer dişi “Dd” genotipine sahipse dazlak olmaz ama “DD” genotipine sahipse dazlak olur. Çünkü östrojen bir geni baskılar ama diğeri etki gösterir. Yani dazlak bir dişi kesin homozigottur. Benzer durum hayvanlarda boynuz oluşumunda da görülür.
Bazen döllenmeyle oluşan zigot mitoz bölünme geçirdikten sonra oluşan hücreler birbirinden ayrılıp ayrı gelişirler ve tek yumurta ikizleri oluşur. Bunlar aynı zigotun mitozuyla oluştuğu için genotipleri (kan grubu, cinsiyet, göz rengi v.s) kesin aynıdır Fenotipleri ise farklı olabilir (boy, kilo, zeka)
Dişilerde bazen iki yumurtalık aynı anda yumurta oluşturur. Böylece oluşan iki farklı yumurta döllenerek iki farklı zigot oluşur. Bu durumda oluşanlar çift yumurta ikizleridir. Bunlar aynı zamanda doğan kardeşler gibidir. Yani cinsiyet, kan grubu gibi özellikleri aynı veya farklı olabilir. Çift yumurta ikizlerinin genotipi farklıdır. Yani bazı genetik özellikleri benzese de genetikleri tamamen aynı değildir.
19. ve 20. Yüzyılda Değişen Gündelik Hayat 10. Sınıf 4. Sınıf Sosyal Bilgiler 6. Sınıf Matematik 8. sınıf Türkçe 9. Sınıf Kimya Adezyon ve Kohezyon Basınç ve Kaldırma Kuvveti Beylikten Devlete Osmanlı Medeniyeti 10. Sınıf Biyografi – Otobiyografi Çevre ve Toplum Çevre ve Toplum 10. Sınıf Dayanıklılık Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti (1595-1774) 11. Sınıf Denklem ve Eşitsizliklerle İlgili Uygulamalar Ders Videoları Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Diziler Doğal Sistemler 9. Sınıf Fen Bilimleri Fonksiyonlar 10. Sınıf Güçlü Etkileşimler Haberler İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük 12. Sınıf İnsanlığın İlk Dönemleri İslam Medeniyetinin Doğuşu Kelime ve Kelime Gruplarının Anlamı Kümeler Madde ve Özkütle Maddenin Halleri ve Isı Nem ve Yağış Optik Sultan ve Osmanlı Merkez Teşkilatı 10. Sınıf Tarih Toplumsal Devrim Çağında Dünya ve Türkiye Üçgenin Yardımcı Elemanları Üslü İfadeler ve Denklemler Üstel ve Logaritmik Fonksiyonlar Yerleşme ve Devletleşme Sürecinde Selçuklu Türkiyesi