Rusları geç bulup tez mi kaybedeceğiz! | Kerem KÖFTEOĞLU
Gönderi Zamanı: 25 Haziran 2012 09:08 Okunma Sayısı:336 Kategori: Son Yazılar
Türkiye’ye Rusya ve diğer BDT ülkelerinden en çok turist getiren firmalardan Tez Tour, Rus ortakların eline geçti. Bu gelişme, Türkiye’nin turizmdeki ikinci büyük pazarı Rusya’da dengelerin değişmeye başladığı şeklinde yorumlanıyor…
RUS turistin Türkiye turizmi açısından önemi yadsınamaz. Öyle ki Rusya, son yıllarda payını hızla artırarak Almanya’nın ardından sektörün ikinci büyük pazarı haline geldi.
Ancak, Rusya’dan Türkiye’ye en çok turist taşıyan tur firmalarından Tez Tour’da geçen hafta sürpriz bir gelişme yaşandı. Aslında bu şirketin biri Türk, diğer ikisi Rus ortakları arasında bir süredir ilginç ve hızlı gelişmeler yaşanıyordu. Bu gelişmeler geçen hafta iki Rus ortak Alexander Burtin ve Alexander Sinigibskiy’nin Türk ortak Levent Aydın’ın şirketle ilişkisini kesmeleriyle sonuçlandı. Tez Tour’un Rus ortakları, bu operasyona Levent Aydın’ın kardeşinin şirketle ilişkisini keserek başlamıştı. Ardından Aydın’ın da hisselerini satarak çıkması Tez Tour’u tamamen Rus sermayeli bir şirkete dönüştürdü.
RUSYA’YLA YENİ SÜREÇ
Hatırlanacağı gibi Rusya’da daha önce de Türk tur operatörü Moss Travel’i TUI satın almıştı. Şimdi Rusya’da turizm sektörünün en büyüklerini oluşturan ve pazarda önemli ağırlığı olan Türk firmalardan Oti-Coral, Pegas ve Anex kaldı. Yıllar önce Avrupa pazarında turistleri yönlendiren Türk kökenli tur operatörlerinin el değiştirdiğine dikkat çeken sektör temsilcileri, benzer bir durumun Rusya’da da yaşanmasından endişe ediyor.
İşte bu yüzden Tez Tour’daki son gelişmeler yakından izleniyor. Sektör temsilcileri, Tez Tour’daki gelişmelerin şirket bazında kalacağını, pazarı etkilemeyeceğini düşünüyor. Ancak Rusya pazarındaki dengelerin değişeceğine de kesin gözüyle bakılıyor.
Tez Tour’un iki Rus ortağın eline geçmesi Rusya pazarında yaşanan gelişmelerin yeniden değerlendirilmesini için de vesile sayılıyor. Rusya’yla iş yapan tur operatörlerinden Anex Tur’un Yönetim Kurulu Üyesi Orhan Sancar, Rusya pazarında başlayan yeni sürecin en geç 5 yıl içinde tamamlanacağını öngörüyor. Sancar, bu sürecin iyi değerlendirilmesi ve pazar hakkında geniş kapsamlı yeni bir değerlendirme yapılması gerektiğini vurguluyor.
TEHLİKE ÇANLARI MI ÇALIYOR?
Rusya’dan Türkiye ve diğer destinasyonlara turist gönderen Türk tur operatör şirketlerinin merkezi Türkiye’de bulunuyor. Orhan Sancar, “Rus hükümeti bu şirketleri istediği gibi kontrol edemiyordu. Türk şirketleri Rusya’daki ofislerini birer şube gibi kullanıp kazandıkları parayı ülkelerine transfer ediyordu. Bu işten kar etmediğini gören Rus hükümeti ilk etapta kendi kurallarına uyacağına inandığı TUI, Thomas Cook gibi batılı turizm devleriyle ortaklıklar kurarak bizleri devre dışı bırakmaya başladı” diyor.
Ancak Sancak, Rus hükümetinin ikinci aşamada batılı şirketleri de devre dışı bırakıp pazarın kontrolünü kendi şirketlerine vereceğini öngörüyor: “Nitekim bunun ipuçlarını İngiliz fuarcılık şirketi ITE ile yaptıkları anlaşmada görüyoruz. Birkaç yıl önce söz konusu şirketle anlaşma yapmışlardı. Sözleşmenin bitiminde yenilemeyip turizm fuarını da kendileri organize etmek üzere planlar yapıyorlar.”
Orhan Sancar’a göre, Rusya’da Türkiye için tehlike çanlarının çalmaya başladı. Bu yüzden bir an önce pazar hakkında yeni değerlendirmeler yapılması gerekiyor.
Anex Tur’un sahibi Neşet Koçkar ise Türk tur operatörlerinin sadece Türkiye’ye değil, Rus turistler için ikinci pazar konumundaki Mısır başta olmak üzere Tayland, İspanya ve diğer ülkelere de turist gönderdiğini hatırlatıyor. İspanya ve Yunanistan’ın Rusya pazarında yüzde 20 büyüme hedefi belirlediğine işaret eden Koçkar, “Hâlbuki İspanya kaç yıldır küçülüyor. Turizmde küçülen bir ülke Rusya pazarında nasıl büyür? Bu konuları tartışmanın zamanı geldi” diyor.
THE ECONOMIST UYARMIŞTI
Bu arada, İngiliz The Economist dergisinde yayınlanan Rusya turizm pazarıyla ilgili haberde Yunanistan’ın giriştiği ataklardan hızla sonuç aldığı görüşüne yer verildi. Haberde, Rusya ile Yunanistan arasında bir Ortodoks kardeşliği geliştiği, buna göre birçok Rus’un Halkidiki’de çok para harcayıp yazlık evler satın aldığı belirtiliyor. Rusya’da müşteri eğilimleri değişiyor. Rus turistler için yurtdışında tatil için daha önce banko olan Türkiye’ye son ödenmede peş peşe yeni rakipler çıkmaya başladı. The Economist’in konuyla ilgili yazısında şöyle deniyor:
“Tahminlere göre 2012 yılında, bazı vize kolaylıklarının da sağlanmasıyla Rusya’dan Yunanistan’a 1 milyon turistin gelmesi bekleniyor. Bu rakam 2010’da Yunanistan’a gelen Rus turist sayısının iki katı anlamına geliyor. Türkiye’nin yanı başında gelişen bu durum Türk turizmini de yakından ilgilendiriyor. Zira Rusya’dan gelen turistler Türkiye’nin özellikle Akdeniz kıyılarında ciddi bir turizm potansiyeli yaratıyor. Bunun yanında Türkiye’nin kendi bölgesinde Rus turistin ilgisini çeken başka ülkeler de bulunuyor.”
Adım adım Tez Tour operasyonu
* Tez Tour, bir süredir çeşitli iddialarla sık sık gündeme geliyordu. Otellere tek satıcılık için baskı yapması, sektöre ve bankalara borçlarını, çalışanların maaşlarını ve iş yaptığı esnafa ödemelerini aksatması bunların başlıcalarıydı…
* Tez Tour son olarak bu yılın başlarında satılacağına ilişkin haberlerle gündeme geldi. Bu kapsamda Ukraynalı bir bankanın şirketi satın almak için görüşmeler yaptığını ilişkin haberler basında da çıktı. Tez Tour’un sahipleri o dönemde düzenledikleri basın toplantısıyla bu haberleri yalanlamıştı.
* Tez Tor bir ara borsaya açılma hazırlıkları içinde olduğu haberleriyle basında yer aldı.
* Şirketin ortaklar arasındaki ilişkileri de bir süredir tartışılıyordu. Nitekim sonunda iki Rus ortak, önce Levent Aydın’ın kardeşini uzaklaştırdılar Ardından da Levent Aydın’ın şirketle ilişkisini kestiler.
Osman AYIK / TÜROFED Başkanı
“Bir değişiklik olmaz”
Tez Tour, pazar yapıcı konumda olan tur operatörlerinden biri. Rusya pazarında Türkiye’nin yeri belli. Tez Tour’un bugünkü çalışmalarıyla dün yaptıkları arasında çok büyük bir farklılık olacağını sanmıyorum. Bunların çoğu Rusya’da kurulmuş şirketler. Ama sahipleri Türk. Son yıllarda bu tur operatörleri Türkiye’nin dışındaki destinasyonlara da paket ve organizasyonlar yapıyor. Sürekli yeni destinasyonlar açılıyor. Geçmiş yıllarda da buna benzer örnekler yaşandı. Şahsen benim bir kaygım yok.
Öger Tours, Ten Tours, Nazar Tours, Marmara, Tursem, Sunguest, Bosphorus, Gulet Touristik, Taurus Tour, Moss Travel, Win Setur, Sonarex, Detur Polonya, Öztürk Reisen, Tour Select, Tez Tour…
Yayın Yeri ve Tarihi: Para, Haziran 2012.
Önceki Yazı: Sivas’ta bir organizasyon ve “Okyanusu geçip derede boğulmak”
Sonraki Yazı: Hırçın Karadeniz'in sakin kızı Cide...