Babam yaşasın diye bu mektupları yayınladım
15.02.2013 02:12 Karakter boyutu :
Sivas Katliamı’nda 20 yıl önce kaybettiğimiz şair Metin Altıok’un kızı Zeynep Altıok Akatlı'ya yazdığı mektuplar kitap oldu. Kitapta mektupların yanı sıra Metin Altıok'un hayatından ipuçları veren şiirler de var. Zeynep Altıok Akatlı ile babasının mektuplarını, kitabı ve hissettiklerini konuştuk.
Zeynep babasından neden bu kadar ayrı kaldı?
Babamla annem 1979 yılında ayrılınca babam felsefe öğretmeni olarak Bingöl'e tayin oldu. Bu nedenle ayrılığın ilk yılı tayin beklerken memleketi İzmir'e sonrasında da Bingöl'e gitti. İlk yıl biz de düzenli görüştük ama sonrasında benim yaşımın küçüklüğü Bingöl'ün Ankara'ya uzaklığı okula giderken sadece tatillerde buluşabilme zorunlulğu ve en çok da o dönemde terör olaylarının bölgede yoğun olduğu ortamda küçük bir kız çocuğunun tek başına gidemeyeceği gerçeğiyle ayrı düştük. Babam hep hayalıni kurduğu gelmeleri maddi olanaksızlığı da eklenince gerçekleştiremedi. emekliliğinin ardından çok sevdiği Ankara'sına yerleştiğinde ben artık bir genç kız olmuştum ve İstanbul Ankara arası görüşebiliyoruz diye mutluyduk; ama bu mutluluğumuz çok kısa sürdü. Ne biz hasretimize doyduk ne babam Ankara'sına yeniden kavuştuğu edebiyat çevresine, dostlarına doyabildi.
"Tuncay ve Nazlıcan kavuştuğunda ben de kavuşacacağım babamla" diyorsunuz. Kitabı da Nazlıcan'a ithaf etmişsiniz. Neden Nazlıcan?
Zor bir dönemden geçiyoruz. Muhalif seslerin susturulduğu, öğrencisinden gazetecisine avukatına kadar her kesimin üzerinde bir baskı var. Haksızlıklara ses çıkartmak dahi sorgulanıyor engelleniyor. Devet vatandaşına uzak, baskıcı ve soğuk. Kendisinden olmayan herkese ciddi bi "nefret söylemi" ile yaklaşıyor. Aydın olmayı bırak yüreğinde insan sevgisi olan ülkesini seven, yaşadığı toplumu önemseyen herhangi birinin böyle bir iklimde bu düzenden mutlu olması mümkün değil. Yine de doğal olarak canı yanmışlar biraz daha hassas ya da duyarlı oluyorlar. Ben de Sivas katliamı sonrası yaşamak zorunda kaldığım hukuksuzluk süreci ve yalnız bırakılmışlık duygusu nedeni ile olan bitene daha içerden bakıyorum. Tututklu basın ve düşünce özgürlüğünün baskılanışı ile ilgili süreçte bir aksam tesadüfen bir programda Nazlıcan Özkan'ı izledim. Gencecik aydınlık bir kızın babasının içinde bulunduğu korkunç duruma ilişkin farkındalık için çağrı yaptığı, babasını anlatmak zorunda kaldığı, sorulara maruz kaldığı bir program. O ise vakar dik ve net. Canım acıdı 19 yaşındaki o gencecik kıza aynı gece sosyal medyada ayar verenleri gördüm. "Ama senin baban da F tipi cezavevleri için olumlayan yazılar yazmıştı, biz onun için yürümeyiz" deniyor! Sanki Tuncay Özkan F tipini beğendiği için yargılanıyor. Oysa Nazlıcan'ın yanıtı da var "Babam 'Oh Olsun Bana' başlığıyla F tipi ile ilgili yanılgısının öz eleştirisini 'Zorbalığın pençesinde' kitabında 209. sayfada yapıyor! Sadece öğretilmiş dürtülerle tek pencereden bakmalar, saldırganlıklar, taraf tutmalar ve bütün bu hoyratlık yıkıcı.
Kitaptan anladığımız siz mektup yazmayı pek sevmiyorsunuz?
Severim aslında. Hatta yazmayı sevdiğim gibi okumayı da çok severim. Günümüzde kalemden kağıttan uzaklaştık. Bu da hüzünlendiriyor beni. Bir edebiyat türü olarak da önemsiyorum. Dünyalar açar mektuplar. ama kitapta ben henüz 11 yaşındayım. Üstelik babamı ne kadar az görebileceğimin hele sonradan nasıl ayrı düşeceğimizin hiç buluşamayacağımızın bilincinde değilim. Hep bir kaç ay içinde buluşacağız planımız bu. Çocuk işte. Düzenli yazmamış Zeynep o sıralar.
Babanız sanki size hep büyük bir insanmış gibi hitap ediyor. Size "erken olmuş yemişim,dalımın yaralısı" diye sesleniyor. Zeynep erken mi büyüdü?
Bana babam de annem de hep büyük muamelesi yapardı. Bir birey olduğumu hissettirerek. Varlık ve tercih göstermeme olanak sağlayarak büşüttüler beni. Ama ayrılığı çok erken yaşta yaşadım. Çok acılara da tanıklık ettim. Zaman da zor zamandı.
Küçük yaşımdan itibaren bir çok ölüme tanıklık ettim. Annemle babamın arkadaşlarına yüreği yandığında tanıklık ettim. Anlamaya çalışarak. Örneğin Bedrettin Cömert annemin çok can arkadaşıydı, Sevgi Soysal öyle. Gidenlerin bile ardından bana anlatıldı değerlerini bileyim diye. Babamla ayrılığımz da zor bir süreçti. Birlikteliklerinin uyumsuzluğu ayrılıklarının getirdiği acı ve özlemle birleşiyordu. Biyik gibi yetiştim ve evet erken öğrendim ne çok şeyi...
Metin Altıok'un öğretmenliğine dair anlatımlar da var kitapta. Nasıl bir öğretmendi Metin Altıok?
Ben buna tanıklık edemedim. Babamı öğretmen olarak pek de hayal edemiyordum açık söylemek gerekirse. Oysa yıllar geçmesine rağmen tanıdığım tanıştığım öyle çok öğrencisinden dinledim ki onu gıpta ederek. Sıradan bir öğretmen olmamış, o coğrafyanın koşullarında tek tek hayatlara değmiş. Yol açmış, Çok sevildi babam Bingöl'de. Buna bugünbile tanıklık etmek beni öyle mutlu ediyor ki.
Bingöl'ü pek sevmemiş Metin Altıok, Beni "sen ve şiir ayakta tutuyor" diyor size. Zor muydu Bingöl?
Babam doğuyu da doğu insanını da çok sevdi. Bingöl evet zordu! Çetin doğa koşulları, kırsalda küçük şehir hayatı, babamı zenginleştiren edebiyat çevrelerinden uzaklığı, bu anlamda ortak dil tutturulacak dostların eksikliği, azlığı, sevdiklerinden kızından uzakta olmak, sürgün hayatının zorlukları birçok nedenle zordu Bingöl. Ama baska zenginlikler kattı babama. Doğu benim ikinci üniversitem diyordu. Sevdi ve sevildi. Ama haklısın zordu orada olmak.
Bütün mektupları bu kitap için bir kez daha okudunuz. Neler hissettiniz?
Yıllar içinde o kadar çok okudum ki. Tekrar tekrar okudum, okuyorum doyamadan bu mektupları. Babamı görüyorum her satırda. Anılarını taze tutumaya çalışan biri için altın değerindeler. Ve babamın anlatıyorlar. onun kimliği hakkinde derin ipuçları veriyorlar. Bu nedenle yayınlamak istedim.Yaşasın diye...