DoÄŸrudur: 'TÃ¼rkiye laik deÄŸil'
25-09-2014 09:28 tarihinde yayÄ±nlandÄ±.
Bizim, tastamam 50 yÄ±l önce ileri sürdüÄŸümüz bazÄ± gerçeklikleri günümüzün Kemalistleri yeni yeni söylemeye baÅŸlÄ±yor. Ancak gene de bazÄ± yanlÄ±ÅŸlarÄ± ve eksiklikleriyle...
Biz, 50 yÄ±l önce Diyanet Ä°ÅŸleri BaÅŸkanlÄ±ÄŸÄ±'nÄ±n devlet adÄ±na dini manipüle etmek üzere kurulduÄŸunu söylüyorduk. Oysa laiklik, eÄŸer, din otoritesi ile devlet otoritesinin birbirinin iÅŸine karÄ±ÅŸmamasÄ± hususunda her iki otorite arasÄ±nda varÄ±lan mutabakatÄ±n adÄ± ise, burada (Türkiye'de) bu mutabakata uyulmadÄ±ÄŸÄ±nÄ±n resmi apaçÄ±k ortadadÄ±r. Ä°ÅŸte buraya alÄ±ntÄ±ladÄ±ÄŸÄ±mÄ±z satÄ±rlar bizim kanÄ±mÄ±zÄ± doÄŸrulayacak nitelikte görüÅŸler öne sürüyor:
'Türkiye laik bir devlet deÄŸil. Bir din devleti de deÄŸil, ama laik olduÄŸu da söylenemez.
Bir devlet, bir dinin bir mezhebinin bir yorumu üzerine Diyanet Ä°ÅŸleri BaÅŸkanlÄ±ÄŸÄ± kuruyorsa ve bunu anayasal bir kurum haline getiriyorsa, o devlete nasÄ±l laik denebilir? /'DoÄŸru Ä°slam'Ä± öÄŸretmek neden devletin görevi olsun! Neyin doÄŸru Ä°slam olduÄŸunu devlet hangi yetkiye dayanarak, nasÄ±l belirleyebilir?/Devlet, ilahiyat tartÄ±ÅŸmasÄ±na giren bir din âlimi midir ki, dinin hangi yorumunun doÄŸru olduÄŸunu tespit edip yaysÄ±n! /Bu minvalde imam hatip okullarÄ± da laikliÄŸin olmadÄ±ÄŸÄ±nÄ±n baÅŸka bir delili./ 'Aman halk 'dincilerin' eline düÅŸmesin' diye dini ehlileÅŸtirmek için Diyanet Ä°ÅŸleri BaÅŸkanlÄ±ÄŸÄ± ve imam hatip liseleri kuruldu. ... Devlet, elini dinden çekip neyin gerçek Ä°slam olduÄŸunu anlatma iddiasÄ±nÄ± bÄ±rakmalÄ±. /Dinlerden din, mezheplerden mezhep seçip o mezhebin din adamlarÄ±nÄ± maaÅŸa baÄŸlayan bir devleti senelerce laik zannettik. (Özgür Mumcu, Cumhuriyet.com.tr, 22 Eylül 2014 Pazartesi)'
DoÄŸrudur, gerek Diyanet Ä°ÅŸleri BaÅŸkanlÄ±ÄŸÄ±'nÄ±n varlÄ±ÄŸÄ±, gerek imam hatip okullarÄ±nÄ±n varlÄ±ÄŸÄ±, laik düzen uyguladÄ±ÄŸÄ±nÄ± ileri süren devletin ilkece varlÄ±k tarzÄ±na aykÄ±rÄ± bir uygulama oluÅŸturur.
Ancak devlet, elini dinden çekmeli savÄ± da tartÄ±ÅŸmaya açÄ±ktÄ±r.
Devletin dinden elini çekme savÄ± hangi baÄŸlamda doÄŸrudur veya yanlÄ±ÅŸtÄ±r, bu ayrÄ±m titizlikle belirlenmelidir.
Türkiye koÅŸullarÄ±nda karÄ±ÅŸtÄ±rÄ±lan nazik nokta tam da burada somutlaÅŸÄ±yor. Din otoritesi olan kilise ile devlet otoritesinin birbirinden ayrÄ±lmasÄ±, birbirinin iÅŸine karÄ±ÅŸmamasÄ± Hristiyan dünyasÄ±na özgü bir gerçekliktir; devletin belli bir dini (veya dinleri veya mezhebi) benimseyip benimsememesi gene baÅŸka bir gerçekliktir. Devlet, kilisenin iÅŸine karÄ±ÅŸmayabilir; ancak çÄ±kardÄ±ÄŸÄ± yasa belli bir dinin hükümlerine uygun düÅŸebilir. Nitekim Hristiyan BatÄ± dünyasÄ±nda temel yasalarÄ±n tümü dinsel kökenlidir. O yasalar 1920'li 30'lu yÄ±llarda Türkçe'ye çevrilirken, dinî içerikten arÄ±ndÄ±rÄ±ldÄ±. ÖrneÄŸin nikâhÄ±n kilisede kÄ±yÄ±lmasÄ±na iliÅŸkin hüküm belediyeye aktarÄ±ldÄ±.
Türkiye'de kilise olmadÄ±ÄŸÄ± için laiklik kilise ile devlet arasÄ±ndaki misyon ayrÄ±ÅŸmasÄ± üzerinden deÄŸil, fakat din ile devlet arasÄ±ndaki misyon ayrÄ±ÅŸmasÄ± üzerinden tanÄ±mlandÄ±. Bu durum da, bu ülke insanÄ±nÄ± kendi dini ile ihtilaflÄ±, nizalÄ± hale düÅŸürdü. Hristiyan BatÄ± dünyasÄ±ndaysa niza dinle deÄŸil, fakat kilise ile vuku bulmuÅŸtur.
BaÅŸka birçok siyasal, toplumsal, hukuksal kavram Türk düÅŸünce ortamÄ±na tepeden inme dâhil edildi. Onlarla ciddi bir hesaplaÅŸmadan geçilmedi. Kimi Kemalistlerin -söylem düzleminde de olsa- sorgulamaya açÄ±k hale gelmiÅŸ olma görüntüsü vermesi böyle bir hesaplaÅŸmanÄ±n, irdelemenin geldiÄŸinin iÅŸareti sayÄ±lmalÄ±...
Türkiye laik bir devlet deÄŸil demekle iÅŸ bitmiyor elbette. Bu belirlemenin hukukî sonuçlarÄ± bulunuyor. O da ayrÄ± bir bahis...