Adni, kimdir, hayatı, adni biyografi, edebi kişiliği, osmanlı divan edebiyatı | Çokbilgi.com - Türkçe ve Edebiyat Güncesi
Kendisi de adına İstanbul, Hasköy ve Sofya’da medrese yaptırmıştır. Onun şöhretini asıl ebedîleştiren ve adını yaşatan vakıfları olmuştur. Tezkireler, Mahmûd Paşa’nın yoksullara yardım ettiğinden ve cömertliğinin son derece fazla oluşundan uzun uzun bahseder. Mahmûd Paşa’nın belirgin vasıfla­rından olan engin insan sevgisini, devlet adamlığı görevinin önüne geçen şair gönlünde aramak gerekir. Onun bu hususiyetleri halkın onu “velî” olarak görme­sine, hayat hikâyesini efsaneleştirerek dilden dile ve kuşaktan kuşağa anlatması­na sebep olmuş, sonuçta da adına menâkıbnâme yazılmasına yol açmıştır.
Fâtih’in çevresinde toplanan âlimler ve edipler arasında yer alan Mahmûd Paşa’nın, ilmî ve edebî şahsiyetleri himaye ve teşvik edip onlarla bir araya gele­rek kendisinin de ayrıca bir mahfil kurduğu görülmektedir. Tezkirelerde, divan sahibi olan Adnî’nin şiirinden ve sanatından övgüyle bahsedilmektedir. Mahmûd Paşa, ilmî eserleri asıllarından okuyup tartışacak kadar Arapça, şiir ve nesir ya­zacak kadar Farsça bilmesine rağmen; Türkçe şiirlerinde döneminin şairlerine oranla oldukça sade bir dil kullanmıştır.
Sarayda yetişen ve üst düzeyde görevler üstlenen bir devlet adamı olan şair, sanat yapma endişesinden uzak, içten, şahsı maceralı havalına paralel hareketli bir üslûp ortaya koymuştur. Vezindeki ve kuruluşundaki küçük aksaklıklar onun üst düzeyde bir şair olmadığı kanısını uyandırsa da kelimelerin anlam inceliklerini iyi değerlendirmesi, konuşma havasında rahat yazması ve ortak kültür değerlerinden deyimlere fazlaca yer vermiş olması dikkat çeken özellikler olarak öne çıkmaktadır.
Mahmûd Paşa’nın Türkçe Divan’ı Bilâl Yücel tarafından yayımlanmıştır. Dîvânda Fâtih övgüsünde 1 kasîde ve on gazel bulunmaktadır. Kaynaklarda Mahmûd Paşa’nın Farsça şiirlerinin de olduğuu kayıtlıdır. Zahîr-i Faryâbî’nin kasîdeleri ile Hâfız-ı Şîrâzî’nin gazelleri-nazireler söylemiştir. Gelibolulu Âlî, Farsça şiirlerinin “tahsîne sezâvâr” ol­gunu belirtir. Onun Farsça Dîvânı müstakil bir eser olarak bugün için elde evcut değildir. Ancak Türkçe Dîvân’ının İstanbul Üniv. Kütüphanesi nr. TY 1962’de kayıtlı nüshasının 34b-48b varakları arasında tertipsiz Farsça 47 gazel ve 2 müfred; Millet Kütüphanesi Ali Emîrî Efendi Manzum Eserler nr. 278’de kayıtlı nüshasının ise 1 b-7a varakları arasında Farsça kasîdeleri ile 25 gazeli var­dır.
Yazının Bağlantısı: Adni
Etiketler: Adni, Adni Beyitleri, Adni Biyografi, Adni Divanı, Adni Divanı Hikmet, Adni Edebi Kişiliği, Adni Edebiyat, Adni Eserleri, Adni Hayatı, Adni Hayatı ve Eserleri, Adni Kimdir, Adni Yaşamı, Adninin Şiirleri, Biyografi, Biyografiler, Divan Şairleri, Hayatı, Kim Kimdir?, Kimdir, Osmanlı Şairleri, Şairlerin Biyografileri, Şairlerin Hayatı, Sanatçıların Biyografileri, Ünlülerin Biyografileri, Yaşam Öyküsü, Yazarların Biyografileri, Yazarların Hayatı