Demir eksikliği (Kansızlık) ve Beslenme - Diyetisyen İrem Çelik Tütüncü
Ana Sayfa » Yazılar » Demir eksikliği (Kansızlık) ve Beslenme
Demir eksikliği anemisi vücudunuzda yeterli demir bulunmadığında oluşur. Demir önemli bir mineraldir çünkü vücut demiri hemoglobin yapımında kullanır. Hemoglobin kırmızı kan hücrelerinin bir parçasıdır ve bütün vücuda oksijen taşır. Yeterli demir olmadığında, kırmızı kan hücreleri küçülür ve sayısı azalır. Vücudunuzda daha az hemoglobin olduğunda organlar işlevini sürdürmek için yeterli oksijeni alamaz.
Kadınlar ve kronik hastalıklara sahip kişiler daha çok anemi riski taşımaktadır. Anemi kalıtsal ( genetik geçişli) olabilir. Çocuklu bayanlar demir eksikliğine dayalı anemiye daha yatkın olurlar çünkü gebelik dönemi demir ihtiyacının en yüksek olduğu dönemdir. Yaşlılarda da zayıf beslenme düzeni ve diğer sağlık problemlerinden dolayı anemi riski daha fazladır.
Aneminin bir çok tipi var. Hepsinin sebepleri ve tedavileri farklıdır. Demir eksikliği anemisi ( en sık görülen anemi) ilaç veya diyet ile düzeltilebilir. Bazı anemiler normal kabul edilir. ( örneğin gebelik döneminde oluşan ) Bazı anemiler ise yaşam boyu sürecek sağlık problemlerine yol açabilir.
Demirin vücutta miktarının az olmasının sebepleri :
Ağır, yoğun mensturasyon kanamaları
Besinlerle yeterli demir mineralinin alınmaması. Bu durum genellikle demire çok ihtiyacı olan bebeklerde, gelişme çağında ve hamilelik döneminde görülebilir.
Vücut içi kanamalar. Bu kanamalar ülser, hemoroid veya kanser sonucu oluşmuş olabilir. Düzenli aspirin kullanımı da kanamalara yol açabilir.
Vücutta demir emilim bozukluğu. Bu durum çölyak hastalığında veya mide- barsağın bir kısmı alınmışsa görülebilir.
Demir Eksikliği Semptomları
Anemi semptomları aneminin tipine göre farklılık gösterebilir. Semptomlar başlangıçta hissedilemeyebilir çünkü vücutta yavaş yavaş gelişir. Hatta iyice kötüleşmeden fark edilmeyebilir bile. Anemi kötüleştikçe :
Kolaylıkla güçsüzlük ve yorgun hissetme
Baş dönmesi, göz kararması
Yüzde ve deride solgun görünüm
Doktorunuz muhtemelen kansızlığı iyileştirmek için size demir ilaçları verecektir. Bir çok kişi kapsülleri kullanmaya başladıktan birkaç gün sonra kendini daha iyi hissetmeye başlar. İyi hissetseniz bile ilaçları almayı bırakmayın. Demir depolarınızın dolması için ilaçların birkaç ay kullanılması gerekmektedir. Eğer sizde kansızlık olduğunu düşünüyorsanız kendi kendinizi tedavi etmeye kalkmayın. Doktorunuz önermeden demir hapları kullanmayın. Eğer doktora danışmadan kullanırsanız, kanınızda demir seviyeleri gereğinden fazla yükselebilir, bu durum demir zehirlenmesine yol açabilir. Kansızlığınız belki ülser veya kolon kanseri gibi ciddi bir problemden dolayı oluşuyor olabilir. Bu gibi r problemler haplardan daha farklı şekilde tedavi edilmelidir.
Demir haplarını C vitamini takviyesi veya C vitamini ihtiva eden besinlerle alırsanız vücutta kullanımı çok daha iyi olur. C vitamini içeriği yüksek besinler kuşburnu, maydanoz, yeşil sebzeler,turunçgiller ve patatestir. Demir haplarını süt, kafein içeren besinler ( çay, yeşil çay gibi) posası yüksek besinler ve antiasitler ( mide ilaçları ) ile birlikte almayınız.
Demir eksikliği tedavisi için mutlaka bir hematologla görüşünüz.
Aşağıda besinlerin 100 gramlarında bulunan demir miktarları listelenmiştir :
Kansızlığı olanlar için örnek menü
1 adet haşlanmış yumurta ( 10 dakikadan fazla pişirilmeyecek)
Ekmek ( kepek ekmeği hariç)
Kuşluk : 5-6 adet gün kurusu veya 4 yemek kaşığı siyah çekirdekli üzüm
Öğle : 1 porsiyon kırmızı et ( en az 150 g, pişmiş) , tavuk , balık veya kurubaklagil yemeği ( nohut, mercimek vb..)
İkindi : Meyve + süt veya yoğurt
**Kırmızı et ile birlikte yoğurt, ayran vb.. süt ürünleri tüketilmemelidir. Çünkü süt ürünleri demir emilimini olumsuz etkiler. İki besin grubunu tüketirken aradan en az 2 saat geçmesine özen gösterin.
** Örnek menüde miktarlar belirtilmemiştir. Kansızlık probleminiz varsa beslenme ve diyet uzmanınızdan size özel kansızlığa yönelik beslenme programı hazırlamasını isteyiniz.
Okul dönemi çocukları için beslenme Hamilelik Döneminde Beslenme Tiroid Hastalığı ve Beslenme Gastrit ve Beslenme