Her ne kadar günümüzde ebeveyn olma yasi her geçen gün daha ileri yaslara kaymakta ise de halen genç yasta anne – baba olmayi seçen ve/veya olmak zorunda kalan bireyler vardir. Genç yasta ebeveyn olmayi seçen bireylerin ise dikkate almalari gereken bazi durumlar söz konusudur. Amerikan Hastanesi’nden Uzman Psikolog Asli Akkan genç ebeveynlerin dikkat etmesi gereken konularda bilgiler veriyor.
Erken yasta ebeveyn olmaya karar veren bireyler, öncelikli olarak bu kararlarinin hayatlarinin geri kalaninin hepsinde etkili olacagini fark etmelidirler. Anne – baba olmak yari zamanli yürütülebilecek bir durum olmadigi gibi kisinin hayatindaki o güne kadar sahip oldugu kimliklerine (gerek evlat kimligi, gerek es kimligi, gerek çalisan kimligi vs.) yeni bir kimligi ve aidiyeti ekleyecektir ki bu önemli bir sorumluluktur. Böyle bir sorumlulugun altina girebilmek için bazi sartlarin saglanmis olmasi o bireylerin daha saglikli ebeveynler olmasina yardimci olacaktir.
Kisinin mümkün oldugunca fazla olarak kendini taniyor olmasi: Hayata dair ne/ne kadar istedigini ve kendini daha fazla bilen bireyler sinirlarini da iyi bilen bireyler olacaktirlar ki bu sinir ve farkindalik halleri o kisilerin daha sorumluluk sahibi oluslarina yol açacaktir. Sorumluluk sahibi olabilmek ise ebeveyn olmanin en önemli özelliklerinden biridir.
Ergenlik döneminin sonlanmis olusu (20 yas sonrasi): Bireyin tüm hormonal ve buna bagli olarak psikolojik çalkantilarini yasadigi ergenlik döneminden çikip hayata dair sorumluluklarini alabilecegi bir yasta olmus olmasi daha saglikli ebeveynlik yapmasina yardimci olacaktir.
Ebeveyn kimligini almadan önce es kimliginin oturtulmus olmasi: Es olabilmek basli basina zordur. Gençlige bagli tolerans/sabir/anlayis esikleri düsük bireyler içinse daha da zordur. O yüzdendir ki kisilerin evlilikleri ve birbirlerinden beklentilerini mümkün oldugunca tanimlamalari üstüne bu yeni kimligin sorumlulugu altina girmeleri daha faydali olacaktir.
Sosyal destegin olacak olmasi: Bireyler gerek kendi anne – babalarindan gerek çevrelerindeki diger büyüklerinden ne kadar çok yardim alabilecek olurlarsa üstlerindeki yükü gerektiginde ne kadar hafifletebilirlerse, aldiklari sorumluluklarini o kadar eksiksiz ve saglikli yerine getirecektirler.
Ebeveyn olmak basli basina zor bir durumdur. Genç ebeveyn içinse hayat ve hayatin sorumluluklarinin getirdiklerine karsi daha deneyimsiz olusun, kendi ihtiyaçlarini daha henüz tam karsilayamazken bir baska canlinin ihtiyaçlarini karsilamak durumunda olmanin getirdigi yükün, ve çevrenin “Biz daha fazla biliyoruz. Birakin biz yardimci olalim” derken kimi zaman fazla baski olusturmalarinin zorluklari söz konusudur. Yukarida bahsedilen durumlarin mümkün oldugunca saglanmasi bu ekstradan gelen zorluklari biraz daha kontrol altina alabilecektir.
Zorluklarinin yani sira genç ebeveyn olmanin olumlu yanlari da vardir. Genç olmak enerjik olmayi, enerjik olmak da sürekli ilgi/sefkat/bakima muhtaç bebegin (sonrasinda çocuga) bakiminda daha fazla seyi temin edebilmeyi çogu zaman beraberinde getirecektir.
Ayrica ebeveyn ile evladi arasindaki yas farki azaldikça “jenerasyon farki” azalacaktir. Dolayisiyla ebeveyn evlat iliski ve iletisimi daha etkin olabilecektir.
Unutulmamalidir ki ebeveyn olmak bir kimya problemi degildir ve “ideal sarti” yoktur. Ideal hedeflenecektir. Ancak bir çok bilinmeyen/beklenmeyen faktör idealden bireyleri uzaklastirabilecektir. Anne – baba ya düsen görev mümkün oldugunca bu “ideal” hedefine yakin durabilme adina ögrenme ve gelisime açik olabilmektir. Evet her durumda oldugu gibi ebeveyn olmaya da daha yatkin bireyler olacaktir ancak bu ebeveyn olmanin büyük bir kisminin ögrenilerek gelisecegi kismini da degistirmeyecektir.