Asgar Mukhamadiev - Alp Er Tunga ve Aşina boyu üzerine
Esenlikler, Ziyaretçi.Lütfen giriş yapın veya kayıt olun. 31 Mayıs 2020, 23:43:45
Türkçü Turancı Otağ, Kurt ini > TÜRK TARİHİ ve EDEBİYATI > TARİH, EDEBİYAT, COĞRAFYA VE SANAT > TARİH > TÜRKÇÜ TARİH > Asgar Mukhamadiev - Alp Er Tunga ve Aşina boyu üzerine
Gönderen Konu: Asgar Mukhamadiev - Alp Er Tunga ve Aşina boyu üzerine (Okunma Sayısı 526 defa)
« : 21 Temmuz 2018, 19:53:20 »
Mukhamadiev'in Turan abecesiyle ilgili bir yazısını okurken denk geldiğim bir dipnotu sizin de ilginizi çekeceğini düşünerek Türkçeye çevirdim. Ne yazık ki uygarlık görmemiş İstanbul'da olduğum için bütün yazıyı bir tabletten yazmak durumundayım, yanlışlarım olursa düzeltin.
Geç dönem Avesta yırlarında Turya (Firdevs'i'nin Şahname'sinde Tur), Zerdüştlüğün pek çok yağısını tanımlar ve bu yırlarda, Şahname'deki Afrasiyap, Feridun hanın büyük oğullarından Fran(g)rasyan adıyla geçer.
Yine Şahname'de, Feridun'un babası olan Abtin, Avesta'da kökeni apaçık Türkçe olan As+biy = Asların beyi, Athbiya adıyla bilinir. Athbiya, Aji Dahaka adlı bir Büke'yi öldürmesiyle ünlüdür ve soyu Jamshid'e dayanır.
Feridun, Kaveh ile birlikte Hirkanya'lı (günümüzde Cürcan, Yörük kökeninden) bir Part boyunun başlıdır. Yavuz Babil hanı Zahhak'a (Farsça Aji Dahaka) karşı ayaklanıp kazanır ve soyu beş yüz yıl ülkeyi yönetir (Part/Arsak çağı, D.Ö. 247-D.S. 224).
Türkçesi Yam+şat olan Jamshid ise Hint Rigveda'sında ıduk Yama olarak geçen ulungsal bir kişidir. Rigveda'da kardeşi ve eşi Yami ile birlikte anlatılan Yama, bir yandan da D.S. yedinci yüzyıl Kimek/Yimek yaratılış ulungunda yine "şat" sanıyla geçmektedir. Avesta'da ikiz kardeşler Yama ile Yami'nin bulunmaması ve Yama'nın çok daha önceden "şat" sanıyla bilinmesi, söz konusu ulungun Türklerden geldiğini ve özünde ya Türk ya da Hint kökenli olduğunu gösterir. Kimek/Yimek boyu da soylarını Jamshid/Yama Şat'a dayandırır.
Kalıtsal olarak günümüz Orta Asya'sında bulunan %7 oranındaki Hint soylu topluluk ve bununla birlikte bölgede benizbilimsel (tipolojik) olarak Fars genleri bulunmaması eski göçebe toplumda çok daha baskın bir Hintli oranı (belki %20) olduğunu gösterir nitelikte olmasının yanısıra Türk ve Hint ulunglarının koşutluklarını da açıklar.
Ancak su ikizleri ulunglarının Avrasya'da Tiber'den, Amur'a değin yayılmış olması ilkin, bu ulungun çok daha eski olduğunu, ikincil olaraksa bu ulunun ancak süt tüketebilen Kurgan uygarlığının yaymış olabileceğini göstererek bu ulungun Türk kökenli olması olasılığını arttırır.
Bu ulungun alıcıları Urum (Romul ile Rem), Yunan (Dioskur ikizleri), Akdeniz (Minos ile Radamantis), Fars (Jam ile Jima), Oset Nart öyküsü (Uryzmag ile Hamyts, bu öyküyü derleyenler Türk Digor ya da Hurro-Urartulu Nakhlardan alıntı olduğu gerçeğine değinmez), Zerdüşt (Mashya ile Mashyana), Hint (Yama ile Yima), Altay (Nama ile Yime) ve Uzak Doğu'daki Aşağı Amur'un Ulche ulunglarıdır. Türk ulungları arasında konuyu en iyi anlatanlar, Kimek ve Balkar'ların Nart ulungları ve bunların çağdaş türü olan Cem ulungudur.
Bütün bu ikiz ulungları bir su iyesinin varlığı öğesinde birleşir. Görülen bütün su iyelerin arasında en tutulanı bir su bükesidir. Urumlar'da (bir su tözünün karısı), Yunanlar'da (su tözü Glavk'ın kızı), Akdeniz'de (Oceanus'un kızı Europa), Oset Nart öyküsünde (su hanının kızı), Ulche'lerde (su kaplanı Temu duse) ve başkalarında bu öğe ortaktır.
Athrikh/Afrasiyap/Alp Er Tunga/Franrasyan soyağacında görülen büke, Aji Dahaka da yeni yollar açar. Adın doğrusu Aştak olmalıdır, bu da Çin yazısında 阿史德 Ashide olarak geçer. Bu boysa, bugün Türk olarak tanıdığımız budunlara adlarını vermiş, Göktürk olarak bilinen Ashina boyunun analar soyunun adıdır.
Aştak'ların tamgası büyük olasılıkla çok başlı bir bükeyi simgelemesinin yanısıra, Kuşan tamgalarının hem Vasudeva hem de Bakarna türlerine kuşku uyandırıcı bir biçimde benzemektedir. Ayrıca Türk boylarından Kayı (Kian, Moğollar'da Kıyat) tamgası , bir diğer adıyla Uryanhai ya da Hailandur ya da Shary (Slav andaçlarında Sharukhan) ya da Gelon, Milan, Yılan ve Djılan boylarının adları ayrı ayrı yollardan yılan ya da bükeye ulaşmaktadır. Çok daha sonraki çağlardan bir başka Aştak tamgası Manici simgeler olan ay ve güneş öğelerini barındırır. Aştak terimi, kesinlikle Türk çevrelerine özgüdür. Aştak-Aşina birliğinde, Aşina babalar soyuydu. Aştak'lara eş olan Aşina boyunun tamgası da yılan ve bükeyi simgeler.
Bu ulungu, geçmişte Alp Er Tunga'nın soyunun Aşina-Aştak boylarıyla çarpıştığı biçiminde yorumlayabiliriz.
Ynt: Asgar Mukhamadiev - Alp Er Tunga ve Aşina boyu üzerine
« Yanıtla #1 : 31 Ocak 2019, 12:36:09 »
Araştırma yapmak isteyenler için güzel bilgiler.