Son Güncellenme Tarihi: 11.11.2019
Mithat Uğur Yetişkin
07.11.2019 tarih 30941 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7190 sayılı Gümrük Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile birçok değişikliğe gidildi. Tasfiye, cezalar, teminat, uzlaşma gibi bazı başlıklarda yeni düzenlemeler hayatımıza girdi. Yazımızın konusunu ise, Gümrük Kanunu’nun Teminat başlıklı 202 inci maddesinin 1 inci fıkrasındaki ufak değişikliğin büyük etkileri oluşturacak.
Düzenlemeden önce 202 inci maddenin 1 inci fıkrası, “. Gümrük mevzuatı uyarınca, gümrük idarelerinin gümrük vergilerinin ve diğer amme alacaklarının ödenmesini sağlamak üzere bir teminat verilmesini gerekli görmeleri halinde, bu teminat söz konusu vergiler tutarının yüzde 20 fazlasıyla yükümlü veya yükümlü olması muhtemel kişi tarafından verilir” hükmüne amirdi. Buradaki yüzde 20 fazlasıyla alınır hükmü, diğer amme alacakları ifadesinin genişliği düşünüldüğünde arttırıcı bir etken değil sınırlayıcı bir rol oynamaktaydı. Son düzenlemeyle bu ifadenin kaldırılması, diğer amme alacaklarını teminen tamamının teminat altına alınması gibi bir sonuç doğurmaktadır.
Asli ve Fer'i Amme Alacakları Neler?
Bilindiği üzere 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanunun kapsamında, Vergi, Resim, Harç, Vergi Cezası, Para Cezası asli amme alacaklarını oluştururken, Gecikme Zammı, Gecikme Zammı Oranında Faiz, Tecil Faizi fer’i amme alacaklarını oluşturmaktadır.
Gümrük Kanunu’nun 202 inci madddesindeki değişiklik bu yönüyle ele alındığında, Gümrük Kanunu’nun 234 ila 241 inci maddeleri kapsamındaki Vergi Aslına Bağlı Para Cezaları ile Usulsüzlüğe İlişkin Para Cezalarının da ön görülerek teminat altına alınabileceği sonucu ortaya çıkmaktadır.
Şöyle ki; Dahilde işleme rejimi, gümrük kontrolü altında işleme rejimi ve tam muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimi hükümlerine tabi eşyaya ilişkin olarak yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda; birinci fıkrada belirtilen farklılıkların tespiti durumunda vergi farkının yarısı tutarında idari para cezası verileceği son düzenlemeyle güncellenmiş olup, ilgili rejimler için aranacak teminat miktarı %150 olabilecektir.
Bu oran, kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi tutulan eşyada nakit ödenen kısmın dışında kalan tutar için %400 olarak uygulanabilecektir.
İlgili düzenlemeyle, nihai kullanım hükümlerinin uygulandığı eşyalar için fark gümrük vergilerinin %400’ü oranında bir teminat aranabileceği, ilgili eşyanın lisans, izin, uygunluk belgesi gibi gümrük idaresine ibrazı gereken belgelere konu olması durumunda Gümrük Vergileri + Gümrüklenmiş Değerin 2 katı kadar bir teminatın talep edilebileceğinin de önünü açmaktadır.
Transit rejimine konu eşyalarda ise durum daha vahim bir hal almaktadır. Ortaya çıkabilecek idari yaptırım, tespitin gerçekleştiği yere göre farklılık arz ettiğinden, alınacak teminat tutarının da öngörülen(!) oranda uygulanması gerekecektir.
Antrepo rejimine konu eşyalar için de teminat konusunda net bir ifadede bulunmak mümkün değil. Bu eşyalar için de %300 veya Gümrük Vergileri + Gümrüklenmiş Değerin 2 katı tutarında bir teminat söz konusu olabilir.
Ayrıca, Gümrük Kanunu’nun 241 inci maddesinde geçen Usulsüzlüğe ilişkin para cezalarının da yukarıdaki tutarlara ayrıca eklenmesi gerekecektir. Örneğin; Transit rejimi kapsamında, taşıt araçlarının önceden belirlenmiş yollar dışında seyretmesi veya taşıt araçlarının verilen süreleri yetmiş iki saatten daha fazla bir süre ile aşması durumları öngörülerek uygulanması gereken para cezalarının teminat altına alınması gerekecektir.
Her işlemin karşılık geleceği idari yaptırımların tutarının yanı sıra fer’i alacaklarında öngörülen bir oranda(!) teminat altına alınması ayrıca gerekecektir.
Gümrük Kanunu’nun 202 inci maddesindeki son değişikliğin uygulamada farklı yorumlamalara sebebiyet vereceğini açıktır. Gümrük Kanunu’ndaki düzenlemelerin kökeninde, dış ticaret erbabının mali olarak rahatlatılması olduğu düşünüldüğünde, uygulamada yeknesaklığın sağlanabilmesi ve yüksek teminat tutarlarının önüne geçilebilmesi için acil olarak bir alt düzenlemeye ihtiyaç duyulmaktadır.
Mithat Uğur YETİŞKİN
Teminat Oranı gümrük kanunu vergi amme alacakları mithat uğur yetişkin
Tarife Arama Sistemi Nedir? Tarife Arama Sistemi Ne İşe Y...
Yatırım Mallarının İthalinde Ek Mali Yükümlülük Uygulanması
22.11.2019 / Devamı için tıklayın