Özel Röportaj: Emin İgüs: “Daha görkemli haziranlara” – sanatFilan
12 Ocak 2015 Tarihinde sanatFilan Tarafından Söyleşiler	Kategorisinde Yayınlanmıştır.
Sesini su şırıltısına benzeten de var, kadifeye de… Kimi, “ne söylesek eksik kalacak hissi uyandıran sanatçı” diyor, kimi “zurna gibi güçlü, ney gibi dinlendirici, kilim gibi renkli sesli ağabeyimiz” diye tanımlıyor. Ekşi, Uludağ, İTÜ gibi sözlüklerde adına yazılmış yüzlerce entry bulunuyor. “Sesi hüzünlendirirken huzur veren”, “müziğin güzelliğine içtiren”, “hiç türkü sevmeyen insana türkü dinlettiren”, “alışkanlığın ötesinde bağımlılık yapan”, “Türkiye’deki en iyi erkek vokallerden biri, hatta belki de en iyisi” olarak adından söz ettiren bu berrak sesli sanatçı popülerliğini ne basının renkli sayfalarına, ne de eğlenceli televizyon programlarına borçlu.
Sadece sesiyle değil, duruşuyla da beğeni toplayan Emin İgüs, sessiz sakin görüntüsünün ardında güçlü bir müzik kariyeri saklıyor. Türkiye’de özgün müziğin ilk icracılarından Ezginin Günlüğü’nün Seni Düşünmek, Sabah Türküsü, Alagözlü Yar, Bahçedeki Sandal, Ölüdeniz adlı albümlerinde hem vokalist hem de besteci olarak yer alan İgüs, grupla yollarını ayırdıktan 12 yıl sonra, müzikseverlerin övgüyle bahsettikleri “Bu Dünya Bir Pencere” albümünü çıkardı. Nâzım Kumpanya’nın kurucularından olan sanatçı, bugüne kadar çeşitli albümlerde yönetmenlik ve danışmanlık yaptı, film müzikleri besteledi, çok sayıda konser ve festivalde sahne aldı. Asıl önemlisi Aşık Veysel’in deyimiyle “saksıda yetişmiş bozkır çiçeği” Ruhi Su’dan çok şey öğrendi, ama onu taklit etmedi.
Her eseri dinlenesi bu derinden sesin sahibi ile, “Türkiye müziği için çok çok önemli bir yerde durduklarını düşündüğüm iki müzisyen hatta çok daha fazlası; iki örnek yaşam” dediği Ruhi Su ve Sümeyra Çakır’la olan ilişkisinden opera eğitimine, bestelediği seçim marşından Gezi Direnişi’ne kadar pek çok konuyu konuştuk.
SanatFilan: Türkiye’nin en sevilen gruplarından biri olan Ezginin Günlüğü’nün kurucularındansınız, Seni Düşünmek, Sabah Türküsü, Alagözlü Yar gibi en çok dinlenen albümlerde imzanız var, Azeri türkü Dut Ağacı’nı o kadar güzel seslendirdiniz ki türkü sizinle anılır oldu… Bunca güzel şeye rağmen sizi neden ekranlarda göremiyoruz?
Emin İgüs: Sanıyorum günümüz medyasının koyduğu çıta, benim pek erişebileceğim bir yerde durmuyor. Aslında ekranların genel eğilimlerine baktığımda da bu durumu hiç yadırgamıyorum ve olması gerekeni de daha farklı düşünmüyorum.
SanatFilan: Sadece sesinizle değil duruşunuzla da takdir toplayan bir sanatçısınız. Geçen yıl Gezi Direnişi, yolsuzluk skandalı, Soma katliamı, Cumhurbaşkanlığı seçimi gibi pek çok gelişme yaşandı. 2014’ü geçtiğimiz günlerde geride bıraktık. Sizce kazanımlarımız ve kayıplarımız neler oldu?
Emin İgüs: Ülkenin, ülke insanlarından çalındığını ve hoyratça çar çur edildiğini düşünüyorum, bu topraklarda yaşayan tüm canlıların yaşam hakları ellerinden alındı. Kapı komşumuzun, ormandaki meşe ağacının, havadaki turnanın, denizdeki balığın ve tabii ki kendimizin yarın başına ne geleceği konusunda onlarca soru işaretiyle yüklüyüz. Gezi Direnişi bu karamsar ve karanlık durumun umut ışığıdır. Bir devrim ya da tek başına bir kurtuluş yolu değildir, ancak bu ülkenin gençleri; haktan, adaletten, özgürlükten, eşitlikten, paylaşmaktan yana olan, yaşadığı toprakları tüm canlılarıyla kucaklamaya açık, barışçı insanları çok daha görkemli haziranlar gerçekleştirecek.
SanatFilan: Vedat Sakman ve İlkay Akkaya gibi sanatçılarla birlikte TKP’nin seçim marşı Sürüden Ayrılma Zamanı’nı hazırlamıştınız. 2007 genel seçimlerinde ise “Oyum boşa gitmesin istiyorum, TKP’yle birlikteyim!” diyerek TKP’ye destek vermiştiniz. Politikayla ilgili çalışmalar yapıyor musunuz?
Emin İgüs: Politikacı değilim, yaptığım her çalışmanın, söylediğim her sözün, bulunduğum her ortamın politik bir bağlamı olduğunu düşünürüm, öyledir de… Yaşamımın hiçbir anını tanık olduğum acılardan, ölümlerden, zulümlerden, hırsızlıklardan, adaletsizliklerden, hukuksuzluklardan soyutlayarak sürdüremem ve umudumu her zaman diri tutmanın yollarını arar, mücadele zeminleri için çabalarım.
SanatFilan: Pek bilinmeyen özelliklerinizden birisi de opera eğitimi almış olmanız. Biraz bu süreçten bahseder misiniz? Nerede eğitim aldınız, bu alanda ne tür çalışmalar yaptınız?
Emin İgüs: O zamanki adıyla İstanbul Belediye Konservatuarı’nda 6 yıla yakın süren öğrenciliğim var. Öğrenci konserleri ve yakın sonrasında gerçekleşen bazı konserler dışında herhangi bir çalışmam yok. Zaman zaman çok arzu etmeme rağmen, o müziğin başka bir disiplin ve çalışma geleneği gerektirdiğini bildiğimden bir girişimim olmuyor, olamıyor.
SanatFilan: Ruhi Su ve Sümeyra Çakır ile birlikte çalıştınız. Bu önemli iki müzisyenle yolunuz nasıl kesişti? Hangi dönemler birlikteydiniz?
Emin İgüs: Türkiye müziği için çok çok önemli bir yerde durduklarını düşündüğüm iki müzisyen hatta çok daha fazlası; iki örnek yaşam… Yolum her ikisiyle de 1975 yılında kurulan Dostlar Korosu’nda kesişti, daha doğrusu ben onların yoluna dahil oldum. 4 yıl süren bir koristlik dönemim var, benim için sadece müzik ile sınırlı kalmayan ve halen öğrencisi olduğum bir okul…
SanatFilan: Türkiye’de opera sanatına ve halk müziğine önemli katkıları olan Ruhi Su ile çalışmak size ne gibi kazanımlar sağladı?
Emin İgüs: Ruhi Su, müzisyenliğimin daha da ötesi yaşamımın en değerli köşe taşıdır. Birçok değerli hocam sayesinde müzik adına önemli kazanımlarım oldu, ancak Ruhi Su benim özlediğim, düşlediğim hayatın ta kendisidir.
SanatFilan: Koro ve solo çalışmalarınızın yanı sıra film müzikleri de bestelediniz. Bunlardan bir kaçını sıralar mısınız?
Emin İgüs: Yakın geçmişte Kertenkele filminin müziklerini yaptım, yine Devrimden Sonra’nın müzik kolektifi içerisinde yer aldım. Geçmiş yıllarda yaptığım belgesel, kısa film, çizgi film müzikleri de var.
SanatFilan: Azeri türküleri çok iyi yorumluyorsunuz. Azeri müziğine ilginizin özel bir nedeni var mı?
Emin İgüs: Tavırlarının beni çok zorladığını düşündüğüm bir kaç bölge dışında tüm yörelerin ezgilerini seslendirmeye çalışıyorum, Azerbaycan da bunlardan biri… Ezginin Günlüğü yıllarımda yaptığımız Alagözlü Yar adlı albümümüz azeri müzik insanlarından olumlu tepkiler aldı. Bu tepkilerin bu müzikleri yorumlamaya devam etmemde önemli katkısı oldu.
SanatFilan: Sizin ayrılığınızla birlikte Ezginin Günlüğü’nde bir dönem kapanmış oldu. Grupla yollarınız neden ayrıldı?
Emin İgüs: Bu, içinde fazlaca ayrıntı barındıran uzun bir konu, kısaca şunları söyleyebilirim ve söyleyeceklerim de öznel tespitler olmaktan öteye geçemez; 9 yıllık bir beraberlik sonunda müzikal yaklaşımlarımızda bazı farklılıklar belirmeye başladı, ancak ondan daha önemlisi tamamen bir grup anlayışıyla yaşanmış olan yıllardan sonra gündelik insan ilişkilerimizde giderek baş gösteren bir yıpranmaydı ve bu yıpranma kaçınılmaz olarak beraberinde bir sürü sorun da getirdi. Uzun bir tartışma döneminin sonunda, isim hakları Nadir Göktürk’te kalmak koşuluyla grubun bir dönemi sona ermiş oldu.
SanatFilan: Gruptan ayrıldıktan sonra çıkardığınız Bu Dünya Bir Pencere albümünüzün bu kadar başarılı olması tesadüf olmasa gerek. Nasıl hazırlandınız albüme?
Emin İgüs: Bu Dünya Bir Pencere Ezginin Günlüğü’nden ayrıldıktan sonra biriktirdiklerimin küçük bir kısmının kayda geçmiş halidir. Aslında bir yanıyla bir grup çalışmasıdır, sahnede birlikte çalıp söylediğim arkadaşlarımın ortak çabaları ile hayat buldu.
SanatFilan: Bu albümün ardından Mircan Kaya ile Bizim Ninniler albümünü çıkardınız. Bu albüm çocuklar kadar yetişkinlere de hitap etti…
Emin İgüs: Bizim Ninniler yapım şirketinin önerisi doğrultusunda ilk adımları atılmış bir çalışmadır. Başlangıçta biraz zorlandığım ve 3-4 aylık ön çalışma sonrasında rayına oturtabildiğim bir süreç… Bebeklerimize seslenmek, tanımadığım ama çok büyük olduğunu bildiğim bir sorumluluktu. Mircan Kaya sesiyle, müzisyen arkadaşlarım da çalgılarıyla can kattılar. Bittiğinde beni mutlu eden, halen bir yerlerde çalındığını duyduğumda ya da bir anneden, babadan güzel sözler işittiğimde heyecanlandığım bir çalışma.
SanatFilan: Dinleyicileriniz artık sizden yeni albüm bekliyor. Böyle bir hazırlığınız var mı?
Emin İgüs: Albüm olabilecek bir hayli birikim var, ancak bunları CD’ye, CD’lere toplamak gibi bir çalışma içinde ya da arifesinde değilim. Şimdilik daha çok konser ortamında kaydedilmiş olanları dolaysız paylaşımlarla dinleyiciye ulaştırmaya çalışıyorum.
SanatFilan: Ortaköy Cabaret Cine’nin sahibi ve işletmecisisiniz. Sanırım mekan kapandı ancak, Soner Olgun bir röportajında ilk kez burada ve sizin aracılığınızla sahne aldığından bahsediyor. Sahneye çıkmasına önayak olduğunuz başka sanatçılar var mı?
Emin İgüs: 20 yıl süren Cabaret Cine öyküsü bundan 4-5 sene önce sonlandı. 20 yıl boyunca, benim müzik kriterlerime göre ülkemizin en değerli müzisyenleri ile çok güzel zamanlar paylaştık, hepsine ayrı ayrı teşekkür ederim. Zaten kendini çoktan kanıtlamış olanların yanı sıra ilk olarak Cabaret Cine’de sahneye çıkan arkadaşlarım da vardı, onları da bugün keyifle ve gururla izlemeye devam ediyorum.
SanatFilan: Nazım Hikmet Kültür Merkezi ile çalışmalarınız devam ediyor mu peki?
Emin İgüs: Bir süredir İstanbul’dan uzak olmam nedeniyle aynı tempoda ve yoğunlukta olduğunu söyleyemem. İhtiyaç duyulduğu ölçüde katkı sağlamaya gayret ediyorum. Nazım Oyuncuları’ndaki müzik yönetmenliği, Ruhi Su Dostlar Korosu’ndaki sanat yönetmenliği görevlerim devam ediyor. 2015 hocamızın ölümünün 30. yılı, aynı zamanda koromuzun da 40. yılı; yoğun bir program dönemi olacağını düşünüyorum, umarım hocamıza ve koromuza yaraşır bir yıl olur.
SanatFilan: Sizi dinlemek isteyenler için sahneye çıktığınız günler hakkında bilgi verir misiniz?
Emin İgüs: Ben de mekanımda haftada bir çalıp söylerdim, şimdilerde sürekli program yaptığım bir yer yok. Sadece Kadıköy Moda Sahnesi’nde ayda bir konserim oluyor.
Etiketler: Bu Dünya Bir Pencere, Cabaret Cine, Devrimden Sonra, Emin İgus, Ezginin Günlüğü, Film Müzikleri, Gezi Direnişi, İlkay Akkaya, Mehtap Doğan, Mircan Kaya, Moda Sahnesi, Müzik, Nadir Göktürk, Röportaj, Ruhi Su, Soner Olgun, Sümeyra Çakır, TKP, Vedat Sakman