Kolesterol Nedir? Nedenleri, Belirtileri, Korunma Yolları ve Tedavisi
Kolesterol, adını sıkça duyduğumuz ve günümüzde en sık yaşanan sağlık sorunlarından biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Yüksek kolesterolün vücutta oluşturduğu tahribata ve yarattığı risklere karşı önlem almak, sağlıklı yaşamak adına büyük önem taşımaktadır. Risk altında olan herkesin "kolesterolümün yükselmesini nasıl önleyebilirim?" diye sorması, kolesterolün kontrol altında tutulmasında faydalı olacaktır. Kolesterolün yükselmesi, kalp ve damar hastalıkları konusunda büyük bir risk taşımakta ve kontrol altına alınamaması, büyük sağlık sorunlarına neden olacaktır. Bu nedenle kolesterolün ne anlama geldiği ve nasıl korutulabileceği, sağlıklı bir hayat sürmek anlamında gereklidir.
Kolesterol, tüm vücudun ihtiyacı olan ve tüm vücutta bulunan bir maddedir. Kolesterolün vücuttaki ana görevi, besinlerin sindirilmesini sağlamak ve bağışıklık sistemini ayakta tutmaktır. Normal seviyelerde seyreden kolesterole vücudun her zaman ihtiyacı bulunmaktadır. Vücutta kolesterol taşıyan yapılar, LDL ve HDL olmak üzere 2'ye ayrılmaktadır. LDL halk dilinde kötü kolesterol olarak adlandırılırken, HDL iyi kolesterol olarak adlandırılır. Bir takım nedenlerle yükselen HDL, kolesterolün damarlarda artmasına ve birikmesine neden olur ve bu durum kalp ve damar hastalıklarına, böbrek sorunlarına neden olur. Bu nedenle "kolesterol seviyem nasıl?" sorusunu herkesin bilmesi ve gereken önlemleri zaman kaybetmeden alması gerekmektedir.
Kolesterol hastalığını ortaya çıkaran en önemli nedenlerden biri, sağlıksız beslenmedir. Kolesterol yüksekliği, sağlıklı beslenme ile doğrudan ilişkili bir durumdur. Hazır gıdalar, sosis, salam, sucuk gibi şarküteri ürünleri, cipsler, süt ve süt ürünleri, et, balık, tavuk, yumurta gibi hayvansal gıdalar, kızartmalar, hamur işleri, yüksek oranda kolesterol içeren besinlerdir. Bu besinlerin sağlıksız bir şekilde sürekli tüketilmesi, yüksek kolesterolü tetikleyen en büyük nedenlerden biridir. Özellikle yüksek kolesterol riski yüksek olan kişilerin "hangi besin gruplarında kolesterol oranı yüksektir?" konusunda bilinçli davranmaları önemlidir. Sağlıksız beslenmeyle beraber, hareketsiz bir yaşam tarzıda yüksek kolesterole neden olacaktır. Genetik faktörler ile bazı kronik hastalıklarda, kolesterolün yükselmesi sonucunu doğurmaktadır.
Yüksek kolesterol, çok fazla belirti veren bir hastalık değildir. Kolesterolü yüksek olan birçok kişi, bunun farkına varmadan yıllarca yaşayabilmektedir. Yüksek kolesterol, kişinin hayatını olumsuz etkileyen bir durum değildir. Yüksek kolesterolün varlığının ortaya çıkması, birçok kişide, damar tıkanıklığının meydana gelmesinden ya da geçirilen kalp krizinin ardından ortaya çıkmaktadır. Yüksek kolesterolün belirti vermemesi ve istenmeyen sonuçlara ulaşmadan fark edilmesi, hayati derecede önem taşımaktadır. Bu nedenle özellikle genetik olarak risk taşıyan kişilerin, kilolu olan ve sağlıksız beslenen kişilerin, "kolesterolümün yüksek olma ihtimali var mı?" sorusunu kendilerine sormaları ve rutin doktor kontrolleriyle bunu tespit etmeleri gerekmektedir.
Kolesteroldan Korunmanın Yolları Nelerdir?
Kolesterol hastalığından korunmak için alınabilecek önlemler, yüksek kolesterolün ortaya çıkmasına neden olan faktörlerin ortadan kaldırılmasına bağlıdır. Bu nedenle "yüksek kolesterolden nasıl korunabilirim?" konusunda kişilerin bilinçli davranmaları gerekmektedir. Yüksek kolesterolden korunmak için, öncelikle sağlıklı bir yaşam tarzını benimsemek, özellikle trans yağdan zengin besinlerden uzak durmak ve sebze ile meyve yoğunluklu beslenmek önemlidir. Sağlıklı beslenmekle beraber, düzenli spor yapmak, günlük yapılan yürüyüşler, kolesterolden korunmanın yollarındandır. Kilo kontrolünün yapılması da, yüksek kolesterolden korunmak için önemlidir. Alınan tüm bu önlemlerle beraber, yüksek kolesterole karşı, düzenli doktor kontrolünden geçmek, büyük sağlık sorunları yaşanmadan önlem alınabilmesini sağlayacaktır.
Kolesterol yüksekliğinde uygulanacak tedavi, öncelikle kişinin hayat tarzını değiştirmesi olacaktır. Yüksek kolesterolün normal seviyelere düşürülmesinde yapılan ilk tedavi kişiyi sağlıklı beslenmeye ve spor yapmaya yönlendirmektir. Uygun bir diyetle beraber yapılacak spor faaliyetleri, kolesterolün düşmesinde etkili olacaktır. Çoğu doktor, kolesterol tedavisinde öncelikle ilaç tedavisi uygulamamaktadır. Kişi sağlıklı yaşama yönlendirildiği halde, düzenli beslenip, düzenli spor yapmasına karşılık kolesterol seviyesinde bir değişiklik olmuyorsa, ek olarak ilaç tedavisine başlanacaktır. Doktor kontrolünde kullanılacak ilaçlarla beraber, kolesterol seviyesi normale dönecektir. Ancak kişinin, sağlıklı yaşam tarzından vazgeçmemesinin önemi büyüktür. Sağlıksız beslenme, hareketsiz bir yaşam ve kilo kontrolüne dikkat edilmemesi, ilaç kullanımına rağmen, kolesterolün düşmesini sağlamayacaktır.
Kolesterol Hastası Olan Kişilerin Dikkat Etmesi Gerekenler Nelerdir?
Yüksek kolesterol hastalarının, dikkat etmeleri gereken konuların başında, beslenmeleri gelmektedir. Yüksek oranda trans yağ içeren gıda gruplarından uzak durulmalıdır. Kızartmalar, hazır gıdalar, süt ve süt ürünleri, et, balık, tavuk gibi hayvansal gıdalar, şarküteri ürünleri, hamur işleri ve cipsler mümkün olduğunca az tüketilmeli, asla beslenme programının içinde yer almamalıdır. Kolesterolü yüksek hastaların özellikle sebze ve meyve ağırlıklı beslenmeleri önerilmektedir. Yapılan düzenli yürüyüşler ihmal edilmemeli, hareketsiz bir yaşam tarzı benimsenmemelidir. Bununla birlikte, eğer ilaç tedavisi söz konusu ise, ilaçlar aksatılmadan düzenli bir şekilde alınmalı ve rutin doktor kontrolleri ihmal edilmemelidir. Doktor tavsiyelerine birebir uyulması da, yüksek kolesterole sahip kişiler açısından önemlidir.
Yüksek kolesterolün ihmal edilmesi durumunda, istenmeyen hayati durumların ortaya çıkması ihtimaline karşılık, dikkatli davranmak ve bilinçli olmak gereklidir. Sağlıklı beslenerek ve hareketli bir yaşam tarzıyla, yüksek kolesterolün olumsuz risklerini azaltmak mümkündür.
Kolesterolümün yüksek olup olmadığını nasıl anlayabilirim?
Yüksek kolesterol konusunda riskli gruba giriyor muyum?
Kolesterolümü kontrol altında tutabilmek için neler yapabilirim?