temel hak ve özgürlüklerin korunmasında ve geliştirilmesinde vazgeçilemez ve devredilemez görev ve sorumluluklara sahip, yargının kurucu unsuru olan Savunma’yı ve onun örgütlü gücü olan Baro’yu, herhangi bir esnaf derneği- nin dar kalıplarıyla yorumlamaya ve bundan sonuç çıkarmaya çalışmak, Danış- tay 14. Dairesi’ne yakışmamıştır.
10. Kaldı ki bu karar, baroların dava ehliyeti konusunda yıllar içinde tekrar-
lanan, DİDDGK kararları ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ile içtihat haline gelmiş bir hukuki anlayıştan açıkça geri gidişin bir ifadesidir.
11. Öncelikle ifade edilmelidir ki İzmir Barosu’nun açtığı bu dava, bir
çevre koruma davası olmasının ötesinde ve öncesinde, hukukun üstünlü- ğüne ve insan haklarına saygı talep eden bir davadır.
12. “377 km otoyol ve 44 km. bağlantı yolu olmak üzere toplam 421 km uzunluğunda karayolu, tamamlandığında dünyanın en uzun açıklıklı ikinci asma köprüsü olacak olan 3 km uzunluğunda bir çelik asma köprü, toplam 18.212 m uzunluğunda 30 adet viyadük, toplam 7.395 m uzunluğunda 4 adet tünel, 209 adet köprü, 18 adet gişe alanı, 5 adet Otoyol Bakım İşletme Merkezi, 7 adet Servis alanı ve 7 adet park alanı yer alması planlanan,Marmara ve Ege böl- gelerindeki limanlar, demiryolu ve hava ulaşım sistemlerinin karayolu ile enteg- rasyonunu”2
amaçlayan bu devasa otoyol projesinin, otoyol güzergâhında
ve çevresinde yer alan alanlarda olumsuz çevresel etkiler doğurmayaca- ğını, bu güzergâhta yaşayan milyonlarca insanların ekonomik, sosyal ve kültürel hayatlarını etkilemeyeceğini iddia edebilmek, mümkün değildir.
13. Hal böyle iken, davalı idare, bu devasa proje için yasal ÇED sürecini
işletmekten ısrarla kaçınmış ve bu sürecin işlemesi için talepte bulunan, idareyi yasalara uygun davranmaya davet eden İzmir Barosu’nun girişimleri sonuçsuz kalmıştır. Öyle ki, idare, söz konusu projenin 1993 senesi öncesinde planlandığı iddiası ile ÇED’den muaf olduğuna dair kararının dayanağı ÇED Yönetmeliğinin geçici 3. maddesinin yürütmesini durduran DİDDGK’nun kararının arkasın- dan dolaşmak adına, 14.4.2011 tarihli RG’de yayınlanan değişiklik ile bu mu- afiyetleri 2013-2015’e kadar genişletmiştir.
14. Oysa otoyol projesinin güzergâh illerinde yaratacağı olumsuz etkiler
bir yana, özellikle Ramsar Sözleşmesi ile koruma altında alan Uluabat Gölü’nde de ciddi çevresel riskler doğuracaktır. Özellikle göl ve çevresindeki kırmızı lis- tede yer alan, yani nesli yok olma tehlikesi altında olan kuşların yaşam alan- larının, projenin çevresel etki değerlendirmesinden muaf tutulması ile ciddi tehditlere maruz kalacağı açıktır.
15. İZMİR BAROSU’NUN BU DAVADAKİ TALEBİ: HUKUKUN ÜSTÜNLÜ-
ĞÜNE SAYGI VE YASALARA UYGUNLUĞUN SAĞLANMASI, SAĞLIKLI BİR ÇEVREDE YAŞAMA HAKKINA SAHİP OLAN VE OTOYOL GÜZERGÂHINDA
2 http://www.kgm.gov.tr/Sayfalar/KGM/SiteTr/Duyurular/DuyuruDetay.spx?Parameter=39. İzmir Barosu Kent ve Çevre Raporu 2012 • 157