Tatilde oluşabilecek enfeksiyonlar ve tedavileri - Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri
Yaz döneminde hava sıcaklığının artması ve farklı yerlere seyahatlar, deniz-havuz gibi tatil aktiviteleri ile infeksiyonlar da çeşitlilik kazanarak artmaktadır. Ortak kullanılan havuzlar; uygun havuz bakımı ve kullanan insanların kurallara uyumu yeterli değil ise göz, kulak, sindirim, solunum, cilt ve idrar yolu infeksiyonları için risk kaynağıdır. Durgun, kirli sularda, denetimsiz havuzlarda yüzmekten kaçınılmalıdır.
Gıda zehirlenmeleri, ishaller: Su tüketiminin arttığı bu dönemde uygun olmayan suların ve besinlerin kullanımı ile oluşabilir. Alınan mikrobun farklılığına (bakteri, parazit, virus etken olabilir) ve miktarına göre farklı tablolarda gelişirler. Durgun su birikintileri, iyi arındırılmamış sularda yaşayan mikroplar bu suların tüketilmesi, kullanılması durumunda bulantı, kusma, ateş, ishal tablosu ile seyreden rahatsızlıklara neden olabilir. Sıcak havada dışarıda beklemiş yiyecekler, kolay bozulan süt ve süt ürünleri, krema, mayonez, yumurtalı yiyecekler, uygun saklanmayan et ve deniz ürünleri bozularak mikropların üremesi için elverişli ortam haline gelirler. Bu gıdaların tüketilmesi ile özellikle küçük çocuklar ve yaşlılarda ağır seyredebilen infeksiyon tabloları gelişebilir.Korunmak için; yiyecek ve içeceklerin hazırlanması ve saklanması sırasında hijyen kurallarına uyulması, yemek hazırlarken, yemeklerden önce, sonra, tuvaletten sonra sık sık el yıkama alışkanlığı, açıkta bulunan suları tüketmemek, riskli gıda tüketiminden kaçınmak önemlidir. Kusma ve ishal varlığında kaybedilen sıvıyı yerine koymak ilk adımdır. Ciddi bulantı nedeniyle beslenememe, ateş, uzamış ishal varlığında sağlık kurumuna başvurulmalıdır.
Hepatit A: Yaz döneminde kirli sular ve iyi yıkanmamış gıdalarla sıklığı artan bu infeksiyon , cilt renginde sararma, halsizlik, ateş, bulantı-kusma, idrar renginde koyulaşma, dışkı renginde açılma gibi semptomlarla seyreder. Nadiren ciddi de seyreden bu infeksiyon tablosundan korunmak için en önemli yol aşılamadır. Açık su içmemek, açıktaki kirli yiyecekleri tüketmemek, el hijyenine uymak diğer önlemler arasındadır.
İdrar yolu İnfeksiyonları: Yüzme havuzları ve kirli denizler özellikle kadınlarda sık idrar yolu enfeksiyonlarına da neden olabilir. İdrar yaparken yanma, sızlama, sık sık idrara çıkma, kaçırma, kasık ağrısı gibi bulgularla sistit ve ilerlemiş tablolarda ateş, bulantı, kusma, yan ağrısı ile komplike idrar yolu infeksiyonları bu grupta yer alır. Boşaltım sisteminde anatomik anomaliler, böbrek taşları, idrar sondası varlığı, şeker hastalığı, hamilelik, yaşlılık gibi faktörler bu infeksiyonlara yatkınlığı artırırken kadınlarda daha sık gözlenmektedir. En sık etken bağırsak florasında bol miktarda bulunan ve tuvalet temizliği veya cinsel ilişki sonra dışkı bulaşı ile infeksiyon oluşturan E.coli isimli bakteridir. Yine yaz aylarında sıklığı artan bu infeksiyonlardan korunma için: Genital bölgenin nemli kalmasına izin vermemek (ıslak mayo ile uzun süre oturmaktan kaçınmak, pamuklu çamaşırlar kullanmak, tuvalet temizliği sırasında “önden arkaya” doğru temizlik yapmak), idrarı tutmamak, bol su içmek ve idrar hissi varsa beklememek, Cinsel ilişki sonrası idrarı boşaltmak, hergün iç çamaşırı değiştirmek önemlidir.
Mantar İnfeksiyonları: Sıcak, nemli, kapalı ortamda etken mantar infeksiyon sıklığı artmaktadır. Islak mayoyla uzun süre beklenmesi genital bölgelerinde mantar infeksiyonlarına neden olabilir, bu durum ayak parmak araları ve kasıklar gibi kapalı kalan infeksiyona elverişli bölgeler için de geçerlidir.Yaz aylarında pamuklu iç çamaşırları giyilmesi ile havuz ve deniz sonrasında ıslak mayoların hemen değiştirilmesi gerklidir. Denetimin yapıldığı, hijyen kurallarına uyulan havuzlar tercih edilmedilir. Mantar riski açısından duş sonrasında cilt iyice kurulanmalıdır.
Solunum yolu hastalıkları: “Lejyoner Hastalığı”: Yaz aylarında bakım ve dezenfeksiyonun uygun olmadığı oteller vb toplu yaşam alanlarında su ve klima sistemleri ile ilişkili yayılan Legionella pnömonisi bir diğer infeksiyon hastalığıdır. Ateş, halsizlik, öksürük, balgam çıkarma gibi semptomlarla ağır seyredebilen bir tablodur. Merkezi klima tesisatının su haznelerinin düzenli bakımının yapılmamasından kaynaklanmakta ve “klimalarla bulaşan infeksiyon” olarak bilinmektedir. Solunum yolu ile bulaşan bu etkenden korunmada bu tür merkezlerin periyodik bakımlarının yapılması önemlidir.
Yüzücü Kulağı (Dış kulak İnfeksiyonu):Kulağa giren sudaki (en sık Pseudomonas cinsi) bakterilerle oluşan kulak iltihibadır. Tıkanıklık hissi, kaşıntı, dış kulak yolunda şişlik, şiddetli ağrı gelişir.Yüzme ve banyo sırasında kulağa su kaçmasını önlemek, su kaçması, hapsolması ve sonrasında oluşan kaşıntı, ağrı gibi şikayetlerde koruyucu damlalar ve gerekirse ilaç tedavisi için Kulak-Burun Boğaz hastalıkları uzmanına başvurmak gereklidir.
Kırım Kongo Kanamalı Ateşi :Özelikle piknik ve kırlarda bulunmak sonrası kene tutunması ile bulaşan bir infeksiyon hastalığıdır. Yaz döneminde sıklığı artar. Elbette ki, her kene tutunması ile bu infeksiyon bulaşmaz. Özellikle İç Anadolu, Karadeniz bölgesi güney kısmı, Doğu Anadolu bölgelerinde kırsal alanlar riskli bölgelerdir. Ateş, halsizlik, kas eklem ağrısı, baş ağrısı, bulantı kusma ve ileri aşamalarda kanamalarla seyreden hastalık tablosu şeklinde seyreder. Böcek kovucu kremler, korunaklı giyinmek, piknik dönüşlerinde tüm vucudun kontrol edilmesi, tutunan kenenin dikkatli şekilde uzaklaştırılması korunmada önemlidir.
Yrd.Doç. Aslı KARADENİZ