Petrol ve doğalgaz üretim faaliyetlerinde upstream (yukarı yönlü akan) veya downstream (aşağı yönlü akan) terimleri, bir petrol veya doğalgaz işletmesinin tedarik zincirindeki yerini ifade etmek için kullanılmaktadır. Petrol ve doğalgaz işletmeleri genel anlamda yukarı ve aşağı yönlü olmak üzere iki yönlü hareket etmektedir. Bazı işletmeler ise bu işlevleri kendi bünyesinde birleştirdikleri için entegre olarak kabul edilmektedir.
Upstream petrol ve doğalgaz işletmeleri, hammaddeyi belirleyen, çıkaran veya imal eden işletmelerdir. Downstream petrol ve doğalgaz işletmeleri ise, son kullanıcılara veya tüketicilere daha yakındır.
Upstream petrol ve doğalgaz işletmeleri, yatakları tanımlar, kuyuları açar ve yeraltındaki hammaddeleri çıkarmaktadır. Keşif ve üretim firmaları olarak kabul edilen bu işletmeler aynı esnada makina ve ekipman işlemleri, fizibilite çalışmaları, makine kiralama ve kimyasal maddelerin ayrıştırılması gibi hizmetleri vermektedir.