72 - Title E-TİCARET’TE İKİNCİ EVRE: YANLIŞLAR VE DOÐRULAR
Contact person Sule Isınsu Ozmen, sozmen@marmara.edu.tr , 5326123938
Abstract + Keywords E-TİCARET’TE İKİNCİ EVRE: YANLIŞLAR VE DOÐRULAR
Doç. Dr. Şule ÖZMEN Marmara Üniversitesi İ.İ.B.F. İngilizce İşletme Bölümü
Dünya, dijitalleşme sürecinin ekonomiye yansımasıyla oluşan ve “yeni ekonomi” veya “dijital ekonomi” veya “ağ ekonomisi” olarak da isimlendirilen yeni bir oluşum içine girmiştir. Bu yeni oluşumda, işletmelerin iş yapma biçimleri, iş süreçleri oldukça farklılaşmış ve iletişimdeki hız ve kolaylık gerçek anlamda bir küreselleşmeyi de beraberinde getirmiştir. Gerek verimlilik gerekse maliyetleri azaltan yeni iş modellerinin benimsenmesi adeta kaçınılmaz olmuştur. Çünkü, yeni oluşumda, yeniliklere ayak uyduramayan, değişimi gerçekleştiremeyen işletmelerin, hayatta kalma olasılıkları eskiye göre anlamlı miktarda azalmıştır. İşletmeler İnternet çağına ayak uyduramadığı takdirde güzel günlerin sona erebileceğini fark ederek ya da fark ettirilerek bilgi tabanlı ekonomiye geçebilmek için kolları sıvamaya başlamışlardır.
Sanal dünyada İnternet üzerinden birbirine bağlı bilgisayarlar ve bunları kullanan alıcı ve satıcıların alış-satış işlemleriyle başlayan elektronik ticaret olgusu, işletmelerin tüm iş süreçlerine yansımakta ve onları adeta birer elektronik işletme olmaya zorlamaktadır. Geleneksel iş modellerinin yeni ekonomide geçerliliğini yitirmesiyle birlikte işletmeler bu değişime uyum sağlamak zorunda kalmaktadırlar.
YENİ EKONOMİ İŞ HAYATINDA NELERİ DEÐİŞTİRDİ.
Dijital ekonomi kendiyle birlikte yarattığı farklılıktan dolayı ekonomide ve iş hayatında karşılaşılan problemleri de farklılaştırdı. Bunların çözümümde eski formüller, eski iş yapış biçimleri geçersiz kaldı. İşletme parametreleri değişti. Özellikle risk ve kazanç farklılaştı. İşletmelerin organizasyon yapıları değişime uğradı, eski hiyerarşik yapıdan ziyade bilgiye ve bilgi teknolojilerine dayalı örgüt yapıları ortaya çıktı. Firmaların tedarikçileri, bayileri, dağıtıcıları arasında kurulan ağlar sayesinde ortaklıklar gelişti. Aynı şekilde nihai tüketicinin konumu farklılaştı, sunulan alternatifler artınca tüketici güçlendi ve ihtiyaçlarını giderme konusunda daha çok söz sahibi olmaya başladı. Çünkü daha uygun fiyat ve kalitede hizmet ve ürüne erişim olanaklarına kavuştu.
Geleneksel iş modelleri ürün odaklı bir yapıya sahipken, E-Ticaret ve E-İş konularındaki gelişmeler, şimdi müşteri odaklı bir yapıya geçme ihtiyacı doğurdu. Bilgi çağında hızlanan ve kolaylaşan veri iletişimi sayesinde, müşteri beklentilerinin anlaşılması ve uygun hizmet ve ürünlerin sunulması bir zorunluluk halini aldı. Günümüzde artık müşterilerin gücü artmış, bilgiye erişim sayesinde, daha talepkar daha zor tatmin edilebilen bir müşteri kitlesiyle karşı karşıya kalınmıştır. İnternet, çağrı merkezleri gibi alternatif dağıtım kanalları oluşturulduğu ve sunulan servisler sayesinde satın alma deneyiminin zenginleştirildiği, alım satım giderlerinin azaltıldığı, irtibat noktalarının birbirine yaklaştırıldığı, marka oluşturma eğiliminin arttığı, müşteri sadakatinin hala kazanılmak zorunda olunduğu bir dönemdeyiz. Ürün odaklı yaklaşım yerine, müşteriye değer katan, müşteri ilişkilerini farklılaştıran hizmet, müşteri değerini yaratan en önemli bileşen olmuştur.
Tüm bu değişimler, işletmeleri, bilgi tabanlı ve hızlı iletişim esasına dayanan ekonomiye geçmeye zorladı. İşletmeler, elektronik ticaret yapmak, elektronik iş modellerini benimsemek ve elektronik işletme olabilmek için bir çaba içine girmeye başladılar. Şirketler artık e-iş çözümleri sayesinde daha fazla etkileşim , daha çok verim, daha çok kazanç maliyetten tasarruf, verimlilik ve kalitede artış, satış ve karlılıkta yükseliş sağlıyorlar. İster KOBİ, ister büyük ölçekli, şirketinizin pozisyonu ne olursa olsun İnternetin yarattığı fırsatlardan yararlanmama gibi bir şansımız yok. Bu değişime uyum sağlamak giderek zorlaşan rekabette öne çıkma en azından geri kalmamak için şart.
Ancak; e-iş modeline geçmek her kelimenin önüne “e” harfi koymaktan çok farklı bir değişim sürecidir. Bu değişim, kurumsal bir portal kurmaktan, İnternette yer almaktan ve ulaşılır olmaktan, ya da sanal bir mağaza açıp oradan satış yapmaktan çok daha kapsamlı bir süreçtir.