Dönemsel durum ve partinin sorumluluklar
Download "Dönemsel durum ve partinin sorumluluklar"
1 Bütün Ülkelerin Proleterleri, Birleflin! TÜRK YE KOMÜN ST fiç PART S Merkez Yay n Organ Sayı: 223, Haziran 2001, TL Dönemsel durum ve partinin sorumluluklar Sonu gelmeyen krizleri yönetme baflar s Burjuva düzen cephesinde ifllerin nas l seyretti i üzerinde durmayaca z. Bu, son kriz vesilesiyle bas n m zda bir kez daha birçok yönüyle irdelenmifltir. Burada özellikle vurgulanmas gereken nokta, sonu gelmeyen ekonomik krizlere ra men, burjuvazinin iflleri iyi-kötü götürdü ü, kendi ifadesiyle krizi yönetmeyi baflard d r. Ciddi zorluklarla karfl laflmadan faturan n bir kez daha iflçi s n f na ve emekçilere ödetilmesi bunun ifadesidir. Bu kendi bafl na burjuvazi için sorunu çözmüyor ve yar na katmerleflerek devredilen sosyal-siyasal sorunlar n a r yükünden kurtarm yor. Ama güncel planda duruma hakim olmay baflard da bir gerçek. Bunu baflarabilmesinin gerisinde özellikle iflçi s n f n n denetimi alt nda tutulmas n n oldu u da bir baflka gerçek. flçi s n f n n güçlü bir ç k fl ve mücadelesi olmadan bu gidiflin yönünü de ifltirmek ve emekçi hareketinin önünü açmak olanakl görünmüyor. S n f ve kitle hareketinde t kan kl k Krizin y k c etkilerine ve onu tamamlayan yeni sosyal y k m program na ra men s n f ve emekçi hareketi cephesinde anlaml say labilecek ç k fllar n yaflanmamas, kitle hareketinin bugünkü durumu hakk nda bir fikir vermektedir. flçilerin ve emekçilerin derin bir hoflnutsuzluk içinde olduklar ndan ve ard arkas kesilmeyen sald r lara karfl bir ç k fl yolu arad klar ndan kuflku duyulamaz. Fakat bu ç k fl yolunun bir türlü bulunamamas, s n f ve emekçi hareketini iyice yormakta, onu halihaz rda a rlaflan bir t kan kl kla yüzyüze b rakmaktad r. Bu durum, s n f ve emekçi kitleler içinde bir çaresizlik duygusuna, bunun da besledi i bir atalete yolaçmaktad r. Bu çok yeni bir durum da de ildir. 99 Temmuz unda tabandan gelen ve sendika bürokrasisini aflan büyük dalgan n depremle birlikte k r lmas ndan beri durum afla yukar budur. Burjuvazinin çok yönlü bask ve denetim mekanizmalar ile bunun bir parças olan sendikal ihanet çetesinin s n f ve emekçi hareketini düflürmeyi baflarabildi i bir durumdur bu. Y llard r kendini tekrarlayan ve bir kural olarak hava boflaltma ifllevi gören eylem tarz na iflçilerin ve emekçilerin güven ve inanc art k kalmam flt r. Buna ra men bu eylemlere zaman zaman gösterilen ilgiyi ve yer yer gerçekleflen güçlü kitle kat l m n, bir türlü k r lamayan mücadele iste inin bir göstergesi saymak gerekir yine de. Fakat özellikle iflçiler cephesinden sendika bürokrasisini bu tür eylemlere zorlayan eski taban bas nc n n flimdilerde büyük ölçüde zay flad da bir gerçektir.
2 2 EK M Sayı: 223 Reformist solda çürüme ve düzene yamanma Sol hareketin durumu, kitle hareketinin mevcut durumunun da olumsuz etkisi alt nda, bir bak ma çok daha kötüdür. Reformist ve devrimci kanatlar yla geleneksel sol ak mlar n kitlelerin mücadelesine, eylemlili ine ve örgütlülü üne hemen hiçbir katk lar yoktur. Dahas, genelde düzenin, özel planda ise sendika bürokrasisinin yede i olarak hareket eden sosyal-reformist ak mlar, bu konum ve tutumlar yla, kitle hareketini ve örgütlenmesini üstüne üstlük tahrip de etmektedirler. 28 fiubat üzerinden ordu yardakç l ; EP üzerinden kurulan tuzaklara verilen tam boy destek; KESK in düflürüldü ü vahim durum; zindan direnifline utanç verici ilgisizli i zaman zaman devletin argümanlar yla konuflmaya vard rmalar vb., tüm bu güncel tutum ve davan fllar bu gerici rolün göstergeleridir. Reformist sol son zamanlarda düzenin icazet s n rlar na tam olarak teslim olmufltur. 8 ayd r süren ve toplumdaki tüm güçleri, kurumlar ve kiflileri yerli yerine oturmakta paha biçilmez aç kl klar sunan zindan direnifli, tüm kanatlar yla reformist sol ak mdaki çürüme ve kokuflmay da gözler önüne sermifltir. Bu ak mlar geçtik sol siyasal iddialar, s radan demokratlar n gösterebilece i bir ilgi ve deste i bile sunamam fllard r, politik sonuçlar bak m ndan hayati önem tafl yan bu direnifle. Üstelik Perinçekçi çete hariç tümü de hücre sald r s n n, s n fa ve emekçilere yönelik kapsaml bir sald r n n kritik bir alan oldu unu bildikleri, bunu hep söyleyegeldikleri halde bu böyle olabilmifltir. Reformist sol ak mlar tüm kritik siyasal sorunlarda düzene tam teslimiyet içindedirler ve bunu davran fllar yla döne döne kan tlamaktad rlar. Birbirini izleyen yenilgi dönemlerinin dejenere ürünleri durumundaki bu ak mlar n mücadelenin daha da sertleflece i bir aflamada sahneden silinece inden ya da düzenle tam bütünleflme yolu tutacaklar ndan kuflku duyulmamal d r. Kald ki düzenle do rudan ya da dolayl yollarla bütünleflmenin ciddi ad mlar daha flimdiden vard r. Milliyetçikemalist Perinçekçi P art k devletin bask ve terör ayg tlar n n bir uzant s olarak hareket etmekte, onlar n avukatl n yapmaktad r. Da lma noktas na gelen Avrupac liberal ÖDP ise kaderini kendisi gibi bunal m içindeki düzen soluyla birlefltirmek haz rl içerisindedir. S n f hareketi üzerinden ç rtkanl k yapmay özgün bir kimlik haline getiren kuyrukçu liberal EMEP in geldi i noktay ise krizi izleyen olaylar göstermifltir. S n fa kendi ad na söyleyecek hiçbir fleyi kalmayan, sendika bürokrasisinin kritik bir dönemde s n f ve emekçi hareketine karfl kurdu u en büyük tuza a en hararetli deste i veren bu çevrenin siyasal iflas bu vesileyle bir kez daha görülmüfltür. Tüm bunlar, reformist solun durumuna iliflkin tespitler, gözler önündeki olgusal durumlard r. Bu durum reformist solu küçümsemeyi de il, ona karfl daha sistematik bir mücadeleyi gerekli k lmaktad r. Komünistler, reformist solun maskesini indirme ve kitle hareketinde hala yapmay baflarabildi i tahribat n önünü alma mücadelesini bundan böyle de güçlendirerek sürdüreceklerdir. Devrimci-demokrat ak mlarda kötürümleflme Zindan direnifli süreci, geride kalan 8 ay boyunca geleneksel devrimci demokrat ak mlar hemen tümüyle kendine kilitledi ve bu ak mlar n içinde bulunduklar durumu da gözler önüne serdi. çerde büyük bedeller ödenerek bu denli uzun bir zaman diliminde ayakta kalmay baflarabilen bir direnifle ra men bu ak mlar n sergiledi i manzara, onlar n t kan kl ktan da öte bir kötürümleflme içinde olduklar n bütün aç kl yla ortaya koymufltur. Bir tek kendini tümüyle zindan
3 Haziran 2001 EK M 3 direnifline endekslemifl bulunan DHKP-C bir ölçüde bunun d fl nda kalmay baflarabilmifltir. Bu ak mlar, zindan direnifli ötesi toplumsal gündemden, s n f ve emekçi hareketinin yak c sorunlar ndan büyük ölçüde koptuklar halde, zindan direniflinin baflar s n kolaylaflt racak hemen hiçbir anlaml politik aç l m ve çaba içerisinde de olamam fllard r. Bu, bu ak mlar n bugün geldi i yerdir ve bu ak mlar bünyesinde yeni y k mlar ve tasfiyeci savrulmalar n da rahats z edici zeminidir. Yenilmemifl, tersine büyük bir sab r ve inatla süren bir direnifli yenilmifl sayarak kendi ataletlerine dayanak yapanlar n, önümüzdeki dönemde kendilerini böyle bir akibetten kurtarmalar kolay olmayacakt r. Kürt hareketinde bekleyifl içinde çürüme mral teslimiyetinin üzerinden geçen iki tam y l, bu çizginin içyüzünü ve iflas n bütün aç kl yla gözler önüne sermekle kalmad, bu çizgiye angaje olan Kürt hareketini de aktif bir güç olarak siyaset sahnesinden neredeyse tümden sildi. Kürt hareketinin yaflanan kan kayb na ra men kitle gücünü bir ölçüde korumas, bu sonucu de ifltirmemektedir. Hareket siyaset sahnesindeki belirgin varl n çoktan kaybetmifltir ve saflarda sürekli büyüyen bir umutsuzluk vard r. Umutlar n tüketildi i bu edilgen bekleme süreci saflar da günden güne çürütmektedir. mral çizgisindeki Kürt hareketi bu duruma karfl çaresizdir ve son zamanlarda s k s k yinelenen savafl tehditleri bir anlam tafl mad gibi, kimse taraf ndan ciddiye de al nmamaktad r. Durumdan biricik ç k fl yolu, mral çizgisinin tümden red ve mahkum edilmesi temelinde yenilenmifl bir devrimci mücadele çizgisidir. Bunun bir gere i olarak da Türk iflçi ve emekçileriyle birleflik mücadele yoluna girilmesidir. Bunun ötesindeki herfley bofl bir laft r. Umutsuzlu u büyütmekten, çürümeyi derinlefltirmekten baflka bir sonuç vermeyecektir. *** Buraya kadar ortaya en özet biçimde koyduklar m z, genel çizgileriyle bir mevcut durum tablosudur. Bizim için öznel bir de erlendirme olmaktan çok bir nesnel/ olgusal durum tespitidir. yimserlik ya da karamsarl k nedeni de il, dönemsel görev ve sorumluluklar m z do ru, isabetli ve baflar l bir biçimde üstlenebilmemizin bir olana d r. K sa dönemli baflar n n diyalekti i Krizi yönetme ve kitleleri dizginleyerek denetim alt nda tutma alan ndaki güncel baflar s ne olursa olsun, Türkiye nin burjuva düzeni uzun vadede güçsüz ve gelecekten yoksundur. Bunu hiç de genel bir teorik gerçek olarak ya da tarihsel iyimserlik içinde söylüyor de iliz. Ony llar bulan tablonun geliflim seyri ortad r. Son 20 y l n ard ndan bugün var lan nokta bile, kendi bafl na iflaret edilen bu gerçe in bir göstergesidir. K sa dönemli olarak krizi iyi-kötü yönetmek ve kitlelerin tepkisini kontrol edilebilir ve katlan labilir s n rlar içinde tutabilmek bir baflar olsa bile, bu ayn sürecin sonu gelmez krizler olarak iflledi ini ve krizi yönetme imkanlar n da ad m ad m tüketti ini bilmek gerekir. Bask ve fliddeti bu denli kesintisiz ve yo un bir biçimde kullanan, tam denetimindeki sendika bürokrasisini sürekli bir biçimde ihanet çizgisinde davranmaya mecbur eden bir s n f n elinde kulland bu araçlar, giderek eski gücünü ve ifllevini de zamanla kaç n lmaz olarak yitireceklerdir. Büyük güç ve itibar kayb na u ram fl, her biri için yüzde on baraj n aflmak bile ciddi bir sorun haline gelmifl düzen partileri tablosu, bunun daha flimdiden aç klay c bir örne idir. Halk n en az güvendi i kurumlar n bafl nda meclis, medya ve politikac lar n gelmesi bir rastlant de ildir. Kriz süreçlerinin ve krizi yönetme baflar s n n zamanla tüketip itibardan düflürdü ü kurumlard r bunlar.
4 4 EK M Sayı: 223 Ayn süreç, örne in flu an için en güvenilir kurumlar aras nda gösterilen cumhurbaflkan ve ordu için de ad m ad m ifllemektedir. Hukuk adam görüntüsü alt nda sergiledi i birkaç göstermelik jestle bir anda büyük itibar kazanan cumhurbaflkan, flimdi her biri birer vatana ihanet belgesi niteli indeki MF yasalar n peflpefle tam bir uysall kla onaylamaktad r. Krizin kurumlar tüketen çark d r bu, hukuk adam par lt s n bir anda uysal MF memuru derekesine düflürmektedir. Ayn fley ordu için de geçerlidir. Halk hareketlerini ac mazs zca ezen faflist askeri darbelerin, ABD emperyalizmine ve NATO ya elli y ll k uflakça sadakatin, Kürdistan daki kirli savafl n, kontrgerillan n beyni ve omurgas n bünyesinde tafl man n biriktirdi i büyük itibar kayb n, gözlere kül serpmek anlam na gelen 28 fiubat ç k fl yla bir ölçüde ve bir süre için hafifletmeyi baflaran sermaye ordusunun bu manevras da art k s n rlar na varm flt r. Bu ayn ordunun flimdilerde, MF nin sosyal y k m programlar na verdi i tam destek ve bunlar n engelsiz uygulanmas na yapt dipçikli bekçilikle de gözler önündedir. Emperyalizmin ve NATO nun Ortado u bekçisi olmakla yetinmeyerek, dünya jandarmas ABD ve siyonist srail le Ortado u halklar na karfl kurdu u yeni sald rgan askeri ittifakla da gözler önündedir. Emperyalizmin tam denetim alt na almak için bölüp parçalad, kanl bo azlaflmalar içerisinde tüketti i Balkanlar da, emperyalizmin hizmetindeki iflgalci güç olarak da gözler önündedir. Hortumlanarak bat r lan hemen bütün bat k bankalar n yönetim kurullar ndan bu ordunun generalleri ç kmaktad r. Ço alt lacak bu tüm temel önemde olgusal gerçeklerin kriz süreçlerine paralel olarak kitlelerin bilincinde izler b rakmamas ve anlam kazanmamas elbette düflünülemez. Özetleyerek yineliyoruz: Burjuva düzenin bugün için belli kurumlar ve araçlarla krizi yönetmede gösterdi i baflar, uzun vadede onu zora sokacak tüketici bir süreç olarak da ifllemektedir. Bir baflka ifadeyle, düzenin stratejik/yap sal zaaflar, onun güncel üstünlüklerini kemirmekte, ad m ad m zaafa u ratmaktad r. Burjuvazinin güncel üstünlüklerini ve olanaklar n asla küçümsememeli, fakat bunu özetledi imiz tablonun içinde ele alarak, uzun vadede onulmaz zay fl klar n da görmeliyiz. Bu bize devrim mücadelesine güvenli ve soluklu bakmak olana sa layacakt r. S n f ve kitle hareketindeki zayf l n öteki yüzü S n f hareketi ve emekçiler cephesinde güncel durum görünürde fazlas yla umut k r c d r. Fakat bu görüntüye aldanmak aldananlar temelsiz bir karamsarl a ve bunlar sol siyasal oluflumlarsa e er, kaç n lmaz biçimde tasfiyeci savrulmalara da götürür. Kendini tekrarlayan ve elle tutulur herhangi bir sonuç yaratmayan kitle eylemleri çizgisi, burjuvazinin ufla durumunda olan ya da ona tam teslimiyet çizgisinde hareket eden sendika bürokrasisi taraf ndan s n f ve kitle hareketine kurulmufl en büyük tuzak durumundad r. Bu eylem çizgisi, eylem içerisindeki kitlelerin kendine olan güvenlerini ve mücadele yeteneklerini gelifltiren, birlik, dayan flma ve örgütlenmelerini güçlendiren de il, tersine, tüm bunlar zay flatan ve parça parça tüketen bir etkide bulundu bugüne kadar. Bugün bu çerçevedeki eylemliliklerin iflçileri ve kamu emekçilerini art k yordu u, dahas onlarda bir güçsüzlük ve çaresizlik ruh haline yolaçt bir olgusal durumdur. Fakat bu ayn olgunun gerisinde, sendika bürokrasisine derin bir güvensizlik ve onlar n inisiyatifine dayal eylemlere giderek büyüyen bir inançs zl k da vard r. Bu ise tutarl ve güvenilir önderlik aray fllar n besleyen bir durumdur. Yan s ra, kitlelerin kendi iç birikim ve dinamizmlerinden gelen eylemler için uygun koflullar n ad m ad m oluflmas ve
5 Haziran 2001 EK M 5 olgunlaflmas demektir. Dönemin gerçek devrimcileri, somutta komünistler, mevcut durumu, umutsuzluk ve kitlelere güvensizlik nedeni haline getiren tasfiyeci yaklafl mlar n ve yak nmalar n aksine, iflçilere ve emekçilere güven veren ve onlara ç k fl yolu gösterebilen enerjik bir çal flman n olana olarak görmeli ve de erlendirmelidirler. Reformist ak mlar n güçten düflmesi Bu bizi yeniden sol hareketin mevcut durumuna getiriyor. Dönemin tüm geliflmeleri devrimci ve reformist kanatlar yla geleneksel sol ak mlar ezmekte, bunaltmakta ve onlarda sürekli bir biçimde güç ve moral kayb na yol açmaktad r. Reformist ak mlar n tüm hesaplar ve umutlar rejimin yumuflamas beklentisi üzerine kuruludur. Oysa Türkiye, sonu gelmez krizler ülkesi olarak, sosyal çeliflki ve çat flma etkenlerinin döne döne güç kazand bir yerdir. Temel önemde bu olgusal gerçek ise burjuvaziyi, yumuflama bir yana, bask ve terör rejimini daha da güçlendirme zorunlulu uyla yüzyüze b rakmaktad r. Öte yandan, rejimin devrimci ak mlar ezme ve teslim alma politikas, son zindan direnifli sürecinde de görüldü ü gibi, beraberinde s radan ilerici demokrat kurulufllar bile kapsayan bir bask ve terör uygulamas getirmektedir. Do al olarak bundan reformist sol da yer yer pay na düfleni almakta, bu da onu daha geri ve teslimiyetçi konumlara itmektedir. Bu geliflme ise reformizmi güçten düflüren bir etkide bulunmaktad r. Zira düzenin bas nc na bu denli kaba teslimiyet, içlerinden bir k sm hala bir ikiyüzlülük örne i olarak devrimcilik iddias nda bulunan bu ak mlar n maskesini de indirmekte, gerçek konumlar n gözler önüne sermekte, bu da onlar itibar ve güç kayb na sürüklemektedir. Bu çerçevede, reformist sol ak mlar n son zamanlarda iyice itibars zlaflmas ve sürekli güç kaybetmesini, son bir y l n olaylar ndan, özellikle de zindan çat flmas n n ayr flt r c ve kimlikleri yerli yerine oturtucu yönünden ayr düflünemeyiz. Bütün bunlar n fl nda, reformist solun eski gücünü ve etkisini yitirmesi anlafl l r bir durumdur. Türkiye gibi bir ülkede, sahte kimliklerin olaylar n ak fl na ve çat flman n sertli ine dayanma gücü ve olana yoktur. Bu düzen kurumlar için oldu u kadar sol ak mlar için de böyledir. Hele ki, yenilgi dönemlerinin ezip peltelefltirdi i güçlere dayanan reformist sol ak mlar için. Tasfiyeci tahribat gö üsleme görevi Bir hayli zedelenmifl, erozyona u ram fl devrimci-demokrat bir kimli in düne kadar iyi-kötü tafl y c s olmufl geleneksel küçükburjuva ak mlar n, ayn sürecin alt nda ezilmelerinde de anlafl lmaz bir durum yoktur. 90 lar n ortas nda semt hareketlenmesinin sa lad geçici soluklanman n olanaklar n çoktan tüketen bu ak mlar, o zamandan beri sürekli bir gerileme, zay flama ve moral erozyon içerisindedirler. Son zindan süreci ise içlerinden baz lar n n ideolojik ve politik aç dan tasfiyeci bir girdaba nas l sürüklendiklerini gözler önüne sermifl bulunmaktad r. Bu gruplardan baz lar önlerini bile göremedikleri gibi, geleneksel direniflçi kimliklerini de h zla yitirmektedirler. Sol ve keskin bir söylemden sa ve teslimiyetçi tutumlara savrulmalar için, yaln zca birkaç ay n olaylar yetebilmektedir. Her zaman vurgulayageldik; yenilenme ve kendini aflma yetene i gösteremeyen bu gruplar, gerçekte tarihsel ömürlerini çoktan doldurmufl durumdad rlar. çlerinden küçükburjuva konumu belirli bir srarla tutma yetene ini gösteren bir-ikisi hariç, ötekiler biraz erken ya da geç, kaç n lmaz bir biçimde tasfiye olacaklard r. Komünistler olarak biz bunu anlafl l r buluyor ve ola an karfl l yoruz. Bizim için önemli olan; devrimci direnme çizgisini
6 6 EK M Sayı: 223 güçlendirerek ve güven veren bir çekim merkezi oluflturarak bu tasfiyeci sürecin etkilerini s n rland rmak, bu arada mümkün oldu u ölçüde hala diri kalmay baflarabilen güçleri/kadrolar partinin devrimci çizgisine kazanmakt r. Tasfiyeci sürecin panzehiri s n f ve kitle hareketindeki geliflmedir Tasfiyeci bir bata n içerisinde umutlar ve güçleri tüketen Kürt hareketi içinse söylenebilecek olan k saca fludur: Kürt hareketi içinde köklü bir iç hesaplaflman n ve ayr flman n yaflanmas, böylece devrimci ç k fllar n önünün aç lmas, Türkiye nin genelinde s n f ve emekçi hareketinin geliflme gücü ve temposuyla s k s k ya ba lant l d r. Bu aç dan, bugün Kürt hareketi bünyesindeki emekçilere yap labilecek en büyük yard m, genel devrimci görevlere yüklenmek, özellikle de s n f hareketinin halen s k flt r ld cendereyi parçalamas n kolaylaflt racak bir çaba içinde olmakt r. Bunun ötesinde, ideolojik mücadele, teslimiyet ve tasfiye sürecinin teflhiri ve kat gerçeklerin gözler önüne serilmesi mücadelesi elbette kesintisiz bir biçimde sürdürülmek durumundad r. fiunu da ekleyelim ki, teslimiyet ve tasfiye çizgisinin iflas n n herkes taraf ndan görülebilir hale gelmesi, kendi bafl na bu cephede devrimci ayr flmalar ve ç k fllar için yeterli de ildir. Bu kadar en fazla hareketin en diri kadrolar n n devrimci yöneliflini kolaylaflt rabilir. Fakat tersinden, taban kitlesinin genifl kesimlerinin umutsuzluk içerisinde da lmas na yol açan bir etkide de bulunabilir. flçi s n f ve emekçi hareketindeki genel geliflme bunun önüne geçebilecek biricik gerçek olanakt r, bofl hayallere kap lmamak için bunu hep gözönünde bulundurmak gerekir. Günü kurtarmak de il gelece i kucaklamak Partimiz dönemin tablosunu böyle görmekte, kendi güncel görev ve sorumluluklar na da buradan yaklaflmaktad r. Mevcut tablo alt nda ezilmek bir yana, onu bütün bir gerçekli i içerisinde yüreklilikle kavramakta, görevlere her zamankinden daha büyük bir enerjiyle sar larak, devrimci ç k fl yolu haz rlama misyonuyla hareket etmektedir. Tam da öngörüldü ü gibi, devirmeyen darbe güçlendirdi; yeniden infla sürecinde katedilen mesafe, partimizi s n f hareketine ve genel devrimci mücadeleye karfl sorumluklar n her aç dan daha güçlü bir biçimde üstlenecek bir noktaya getirdi. Solda tasfiyeci süreçlerin derinleflti i bir zaman kesitinde, kendini yeniden örgütleyerek devrimci s n f mücadelesi görevlerini daha etkin ve çok yönlü olarak üstlenecek bir haz rl k düzeyine ulaflmay baflarmak, do al olarak bir rastlant de ildir. Partimizin teorik temeli, ideolojik çizgisi, taktik aç kl, örgüt birikimi ve gelene i, ve tüm bunlardan kaynaklanan moral gücü, bu baflar y olanakl k lm flt r. S n f ve kitle hareketinin mevcut durumu ile sol hareketin iç karart c tablosu sorumluluklar m z daha yak c hale getirmektedir. Bu sorumluluklar cesaret ve güvenle omuzlayaca z. Sorunumuz günü kurtarmak de il, fakat gelece i kucaklamakt r. Bu devrimci bak flaç s, güncel durumu ve olanaklar en iyi bir biçimde de erlendirebilmenin de temel önkofluludur. Gelece i kucaklamak, gündelik kayg ve beklentilerden uzak bir biçimde, gelece e yönelik sab rl ve soluklu bir çal flma da demektir. Baflar n n güvencesi bu bak flaç s nda, buna dayal çal flma tarz ndad r. Kitle hareketindeki gündelik dalgalanmalara, inifl-ç k fllara hiçbir biçimde tak lmamal, buna iliflkin beklentiler içerisinde olmamal y z. Kitle hareketinin mevcut tablosu, zaman zaman umut veren ve hareketin kendini aflabilece i izlenimi yaratan baz ç k fllar say lmazsa, son on y ld r kendini yineleyip duran k s r bir tablodur. Kendili inden büyük bir patlama ya da etkili bir devrimci önderlik müdahalesi olmad kça, bu tablo de iflecek gibi görünmemektedir.
7 Bunlardan ilkine, kendili inden bir patlamaya, umut ba lamak ve eli bö ründe böyle bir olana beklemek bizim sorunuz olamaz. Kald ki, ortaya ç kt nda böyle bir olana etkili ve baflar l bir biçimde de erlendirebilmenin zorunlu temel koflulu da, yine önden iyi bir haz rl k çal flmas içinde olmaktan geçmektedir. Bu ise bizi kendili inden ikinci duruma, yani devrimci önderlik müdahalesinin özel önemine getirmektedir. Etkili ve sab rl bir haz rl k çal flmas yla özellikle s n f kitleleri içerisinde ad m ad m güç, etki ve mevzi kazanmak zorunday z. Mevcut k s rl ktan ve açmazdan tek gerçek ç k fl yolu olarak, devrimci s n f çizgisi ve program na iflçileri ve emekçiler kazanmak zorunday z. Taktik alanda ve örgütte yo unlaflma Teorik temelimiz, ideolojik kimli imiz, bunlar n tarihi devrimci alternatif olarak somutlanm fl biçimi olan program m z, ortaya koydu umuz iddian n, üstlendi imiz misyonun temel güvencelerinden biridir. Fakat bunu devrimci taktik ve örgüt alan ndaki üstünlüklerle bütünlefltirebildi imiz oranda, partimizi s n fla gerçek manada buluflturabilir ve böylece devrimci geliflmeyi güvence alt na alabiliriz. Henüz zay f oldu umuz bu alan do all nda dikkatler n ve enerjinin da yo unlaflt r laca as l aland r. Kurulufl gündeminin özel a rl na ra men parti kongresinin devrimci taktik ve örgüt sorunlar üzerinde kapsaml bir yo unlaflma yaflamas, bu çerçevede bir rastlant de ildir. Bu iki sorun organik bir bütünlük de oluflturmaktad r. Dönemsel devrimci görevleri kucaklayan isabetli ve etkili bir taktik çizgi izlenmeksizin, örgütsel ve Haziran 2001 EK M 7 dolay s yla kadrosal geliflme olanakl olamaz. Bunun tersi de ayn ölçüde do rudur. Etkili bir devrimci siyasal çal flma için güçlü bir örgüte ve sa lam kadrolara sahip olmak zorunday z. Fakat güçlü bir örgüt ile sa lam kadrolar da ancak etkili, sistematik ve çok yönlü bir siyasal çal flma içinde yaratabiliriz. Bu organik bütünlü ü kavramak önemlidir. Bugünün koflullar ve ihtiyaçlar içerisinde bu ikisi aras nda ayr m yapacak, birinden birine a rl k tan yacak durumda de iliz. kisi de ayn ölçüde öncelikli ve yak c d r; çözümleri ise biribirine s k s k ya ba l d r, içiçedir. Teorik temelimiz, ideolojik kimli imiz, bunlar n tarihi devrimci alternatif olarak somutlanm fl biçimi olan program m z, ortaya koydu umuz iddian n, üstlendi imiz misyonun temel güvencelerinden biridir. Fakat bunu devrimci taktik ve örgüt alan ndaki üstünlüklerle bütünlefltirebildi imiz oranda, partimizi s n fla gerçek manada buluflturabilir ve böylece devrimci geliflmeyi güvence alt na alabiliriz. S n f çal flmas nda araç ve yöntem zenginli i S n f çal flmas nda yeni ve bu kez sonuç al c bir yüklenme çabas içindeyiz. Burada en önemli güncel sorun, s n f kitlelerini etkilemenin ve örgütlemenin çok yönlü olanaklar n birarada baflar yla kullanabilmektir. Bunu araç, yöntem ve biçim zenginli i olarak da kavrayabiliriz. S n f çal flmas nda tek biçimlili e, salt belli araçlara ve yöntemlere tak l p kalmak, kendi bafl na bununla yol al nabilece ini sanmak, geçmifl s n f çal flmam z n en zay f yan yd. Bir tak m yeni araçlar ve biçimler denedi imiz flu dönemde, kendi bafl na bunlara büyük anlamlar ve ifllevler yüklemek; s n f çal flmas na tüm cepheler üzerinden ve olanakl, döneme uygun düflen tüm araçlarla yüklenmemek, bizi geçmiflin k s rl ve sonuçta baflar s zl ile yüzyüze b rak r. Devrimci taktikte ustalaflmak, bir yan yla da, çal flma ve mücadele araç ve yöntemlerinde bu zenginli i kavramak, somut olarak
8 8 EK M Sayı: 223 gelifltirmek, bunlar dönemin koflullar na baflar yla uygulayabilmektir. Baflar yla kadrolaflman n önemi ve aciliyeti Görevlerin baflar yla üstlenebilmesi için örgütsel yap m z güçlendirilmesi ve kadrolaflman n önemi özel bir aç klama gerektirmiyor. Ama burada kadrolaflman n önemini ve aciliyetini özellikle vurgulamak istiyoruz. Konuya iliflkin de erlendirmelerimizde hep ifade edilegeldi i gibi, kadrolaflma kendi bafl na insan kazanmak de il, bu insanlar parti çal flmas n n ve mücadelesinin ihtiyaçlar na göre e itmek, dönüfltürmek ve haz rlamakt r. Bugün bu aç dan ciddi sorunlar m z var. Saflar m za sürekli yeni, genç ve deneyimsiz insanlar akmaktad r. Fakat bunlar n parti içinde ya da çeperinde örgütlenerek e itilip kadrolaflt r lmas sorunu, hala ciddi bir yetersizlik alan olarak durmaktad r önümüzde. Bunda yeterli baflar y sa layamamak, parti örgütlenmesini gelifltirmeyi güçlefltirmekte ve dolay s yla da görevlerin daha etkili bir biçimde üstlenilmesini zora sokmaktad r. Bu, bu dönem üzerinde özellikle durmam z gereken bir sorundur. Zaman nda kucaklanamayan, çok yönlü teorik ve pratik, politik ve örgütsel, legal ve illegal e itimden ve deneyimden geçirilemeyen parti militanlar n n geliflimi zaafa u ramakta, sonuçta bu insanlar n bir k sm ya kaybedilmekte, ya da imkandan çok soruna dönüflmektedirler. Kadrolaflma alan ndaki yetersizli in örgütsel darl kla s k s k ya ba l bulundu unu, fakat tersinden de, baflar yla kadrolaflamaman n örgütsel geliflme ve yetkinleflmeyi zora soktu unu bilmek, buradaki içiçeli in bilinciyle sorunun çözümüne yüklenmek durumunday z. Sald r lar gö üsleyerek ilerleyece iz Bütün bu görevleri üstlenmeyi ve bütün bu sorunlar çözmeyi, burjuva rejiminin çok yönlü ve tümden tasfiye etme hedefine yönelmifl kesintisiz sald r lar alt nda baflarmak durumunday z. Son bir y l n olaylar, özellikle de hücre sald r s üzerinden sahnelenen vahflet ve gösterilen kararl l k, rejimin devrimci hareketi devrimci kimlik yönünden ezmek niyetini gözler önüne sermifltir. Bu olaylar, tam da devletin gizli Siyaset Belgesi nde öngörüldü ü çerçevede, ehlilefltirip teslim al nm fl, düzenin icazet s n rlar na mahkum edilmifl bir sol yaratma politikas n n anlam n somut olarak ortaya koymufltur. Partimiz devletin bu niyetleri ve hesaplar konusunda yeterli aç kl a, düflünsel ve moral haz rl a sahiptir. Türkiye de devrimcili i bitirmek, burjuva gericili inin bofl bir hayali, gerçekleflmeyen bir umudu olarak kalacakt r. Partimiz, devrimci tarihimizin bu alandaki birikimlerinin mirasç s ve günümüzdeki tafl y c s olarak devrimci kimli i ayakta tutmakla kalmayacak, bunu s n f devrimcili i flahs nda ileri ve tutarl bir düzeye de yükseltecektir. Bugüne kadarki tutumu ve prati i, bunun daha flimdiden yeterli kan tlar n sunmaktad r. Sorunun bu yönüyle ilgili tüm bu aç kl a ra men, dahas bu aç kl n da bir gere i olarak, rejimin sald r lar n gö üslemek, bunu güvenceye alacak bir politik ve örgütsel konum ve tutum içinde olmak, günün bir baflka temel görevidir. llegal örgütsel temelimizi büyük bir dikkat ve özenle koruyaca z, gelifltirip güçlendirece iz. Ayn flekilde, legaliteden de etkin ve yarat c bir biçimde, çok yönlü olarak mümkün mertebe yararlanaca z. Bu ikisini baflar yla birlefltirip bütünlefltirmek baflar n n zorunlu kofluludur. Bu hayati sorunun bilincinde olarak ve bu bilinci derinlefltirip köklefltirmek üzere, partimizin bu alandaki düflünsel birikimini ve pratik deneyimini döne döne yeniden incelemek ve pratik gerekleri konusunda en büyük dikkati ve özeni göstermek durumunday z. EK M
9 Haziran 2001 EK M 9 flçi-emekçi platformlar üzerine Tarihinin en kapsaml y k m programlar ndan biriyle yüzyüze olan iflçi s n f, tüm mücadele birikimi ve iste ine karfl n, bu sald r karfl s nda sendika bürokrasisinin ihanet barikat n aflamamaktad r. Bundan dolay özellikle flu dönem bir çaresizlik içerisindedir. S n f kitlelerine devrimci bir ç k fl yolu gösterilememesi halinde, mevcut olanaklar n kaybedilmesinin yan s ra, yaflanan tahribat derinleflecek, hareket daha geri bir noktaya düflme riskiyle yüzyüze kalacakt r. S n f hareketindeki t kan kl aflma giriflimleri S n f hareketinin bugün acil ihtiyac, sermayenin y k m sald r s na karfl, sendikal ihaneti de aflmay önüne koyan bir mücadele program ve bu program ete-kemi e büründürecek bir örgütlülüktür. Böylesi bir mücadele program ve örgütlülü ün yarat lmas görevi temelde s n f devrimcilerinin omuzlar ndad r. Birleflik bir mücadele aray fl içerisinde olan, ama çaresizlik ve örgütsüzlük nedeniyle hareketsiz kalan s n f güçlerini birlefltirmek ve genifl s n f kitleleri karfl s na gerçek bir alternatif programla ç karmak, s n f devrimcilerinin güncel ve temel önemde bir sorumlulu udur. S n f devrimcileri bu sorumlulu un gere i olarak, uzun süredir mevcut ihtiyac kucaklayacak belli giriflimler içerisindedirler. Krizin faturas n ödemeyi reddetme tutumunu s n f n acil istemleri ile birlefltiren dönemsel bir taktik politikan n somut ifadesi olarak, iflçi-emekçi platformlar çal flmas n önlerine koymufllard r. Devrimci s n f politikas n ileri iflçi ve emekçiler içerisinde yaymak ve s n f n ileri-öncü unsurlar n bu eksende birlefltirerek harekete geçirmek çerçevesinde bafllat lan giriflimler, bu yönlü çabalar n somut ifadeleridir. Platformlar, tüm eksiklikleri ve zay fl klar bir yana, s n f ve emekçi hareketi için nas l Deniz Y lmaz da yak c bir ihtiyaç oldu unu pratikte daha flimdiden kan tlam flt r. Halihaz rda çal flma kendi s n rlar n aflan bir etki yaratm fl, farkl güçleri bu çal flma etraf nda birlefltirmifltir. Bu durum, güç olunarak politika yap lmaz, politika yap larak güç olunur bak fl n n bir do rulamas olmufltur. Elbette bunu, s n fa dönük taktik politikas n, kendi dar ihtiyaç ve güçlerinden öteye, bizzat s n f n ihtiyaçlar ndan hareketle belirleyen partili kimli in yeni bir baflar s saymak gerekir. Buraya kadar söylenenler, partinin dönemsel taktik politikas n n do rulu unu ve bu politikan n s n f hareketinin ihtiyaçlar aç s ndan ne derece yak c bir öneme sahip oldu unu vurgulamak içindir. Oysa, kendi içerisinde elde edilen s n rl baflar lara karfl n, halihaz rda platform çal flmalar, gerek ortaya koyduklar etkinlik ve eylemlilik kapasitesi aç s ndan, gerekse s n f hareketinin ihtiyaçlar na uygun bir yönelim ve mücadele çizgisi aç s ndan kendisine yüklenilen ifllevin oldukça gerisindedir. Araçlar kesintisiz bir etkinlik süreci üzerinden ifllevli hale gelir Etkinlik ve eylemlilik kapasitesi aç s ndan mevcut zay fl k bir yere kadar anlafl l rd r. Fakat yönelim ve yürünülen mücadele çizgisi aç s ndan tafl nan zay fl k, platform çal flmalar n n önünü kesen, s n rlayan ve güdüklefltiren bir rol oynamaktad r. Bunun sa l kl çözümünün, platformlar n etkinlik ve eylemlilik kapasitesini de görülmemifl ölçüde artt raca ise aç kt r. Sözkonusu zay fl k, temelde; s n f hareketinin ihtiyaçlar ndan yola ç karak belirlenmifl bir taktik platformun, ifllevine uygun bir yap ya, iflleyifle ve pratik etkinli e kavuflturulamam fl olmas d r. Bunun baflar lmas, yaflanan zay fl k ve sorunlar n afl lmas acil bir gerekliliktir. Çünkü, s n f kitlelerinin yaflad çaresizlik tablosunu de ifltirmek iddias yla yola ç km fl bir
10 10 EK M Sayı: 223 giriflimin bofla düflmesi, s n f n ileri unsurlar nda umutlar daha çok k racakt r. Bunun kendisi ileri-öncü iflçilerin gözünde devrimci s n f çizgisini de tart flmal k lacakt r. Güç olunarak politika yap lmaz, politika yap larak güç olunur bak fl, bugün platform çal flmalar na da rehber edilmek durumundad r. Yaflanan sorunun çözümü de, bu bak fl n çal flmalar m za ne denli egemen k l n p k l namayaca na yak ndan ba l d r. S n f n ihtiyaçlar ndan hareketle belirlenmifl dönemsel bir taktik platform, e er siyasal ve örgütsel etkinli ini yine s n f n ihtiyaçlar üzerinden planlay p örgütleyemezse, daralma, güdükleflme, giderek de tümden ifllevsizleflme riskiyle yüzyüze kalacakt r. Öncü iflçi platformu s fat n tafl yan bir örgütlülük, sermayenin sald r lar na karfl ve sendikal ihaneti etkisizlefltirme yönünde pratik bir mücadele program ile s n f kitlelerinin karfl s na ç kam yorsa e er, bu platformun yaflama flans zaten olamaz. Genifl s n f güçlerine ulaflamamak ve s n f n gündemine girememekle kalmaz, eldeki birikimi yitirme sorunuyla da yüzyüze kal r. fiu gerçek unutulmamal d r: Mücadele örgütleri ancak bir mücadele sürecinin ürünü olarak do abilirler ve bir mücadele süreci üzerinden yaflamlar n süreklilefltirebilirler. Platformlara gösterilen ilgi belirgin bir aray fl n ifadesidir Konuyu çal flmalar n pratik seyri ve çal flmalara kat lan iflçilerin ilgisi üzerinden biraz daha açal m. Bafllat lan her platform giriflimi, hem bu giriflimi bafllatan güçlerimiz, hem de platform çal flmalar na kat lan s n f güçleri taraf ndan büyük bir heyecanla karfl lanm flt r. S n fa dönük bir taktik silaha sahip olmak, beraberinde, s n f kitleleriyle ba kurma ve onlar harekete geçirme olana n getirmifltir. Bu giriflimler sayesinde birçok iflçi politik çizgimiz do rultusunda seferber edilebilmifltir. Kendi güçlerimizin bu ad m heyecanla karfl lamas bundand r. Platform çal flmalar ile ba kurulan iflçiler ise, ihtiyac n büyük bir yak c l kla duyduklar sorunun çözümünü gördükleri yerde, benzer bir heyecanla, platform çal flmalar na güvenle kat lm fllard r. Bunu anlamak için s n f kitlelerinin yaflad klar duruma bir kez daha bakal m. Bugün konufltu umuz hemen her iflçi, mücadele etmek gerekti ini söylemekte, sendika a alar n n ihanetçi kimliklerini net bir flekilde ifade etmektedirler. Çözüm olaraksa, hemen flçiler kendi ihtiyaçlar na yan t verebilece ini hissettikleri oranda, bu türden giriflimlerin örgütlenmesine istekle ve güvenle kat lmaktad rlar. Yine bu giriflimler, s n f hareketinin ihtiyaçlar na yan t olabildikleri oranda, geliflip güçlenebilmektedirler. Platformlar, s n f n ileri öncü güçlerinin temel sorunlar etraf nda birlefltikleri bir mücadele örgütü olma amac n tafl yorlarsa, ancak bu ifllevlerine uygun hareket edebildiklerinde s n f kitlelerinin ilgisini kazanmay baflarabilirler. tüm iflçilerin kafas nda birleflmek fikri vard r. Ama bu nas l olacakt r sorusunun yan t kafalarda aç k de ildir. Bu belirsizli in bir yönü de s n f kardefllerine güvensizlik olarak kendisini göstermektedir. flte biz, tam da s n f kitlelerinin yaflad klar bu tablo üzerinden bafllatt m z giriflimlerle, iflçilere, haydi sald r lara ve sendikal ihanete karfl birlefliyoruz deme meflrulu unu buluyoruz. flçilere ne denli baflar l ve tok bir biçimde bu iddiam z götürebilirsek, gösterdikleri ilgi de o denli büyük oluyor. Bu nedenledir ki, platform çal flmalar k sa sürede birçok ileri öncü iflçiyi bünyesine katabilme baflar s gösterebiliyor. Sonuçta, ihtiyaçlar na yan t buldu unu hisseden iflçiler harekete geçiyor, çal flmada inisiyatif ve görev al yorlar. Bu, esas nda platformlar n nas l geliflip güçlenece i, nas l ileriye tafl naca sorusunun yan t n da vermektedir. Örgütlülükler ihtiyaca yan t verdikleri ölçüde geliflebilirler flçiler kendi ihtiyaçlar na yan t
11 Haziran 2001 EK M 11 verebilece ini hissettikleri oranda, bu türden giriflimlerin örgütlenmesine istekle ve güvenle kat lmaktad rlar. Yine bu giriflimler, s n f hareketinin ihtiyaçlar na yan t olabildikleri oranda, geliflip güçlenebilmektedirler. Platformlar, s n f n ileri öncü güçlerinin temel sorunlar etraf nda birlefltikleri bir mücadele örgütü olma amac n tafl yorlarsa, ancak bu ifllevlerine uygun hareket edebildiklerinde s n f kitlelerinin ilgisini kazanmay baflarabilirler. Aksi durumda, bafllang çta mücadeleyi örmek için bir araya gelen iflçiler de, platformun ihtiyaçlar ndan uzak bir yap lanma oldu unu görüp uzaklaflacaklard r. Nitekim mevcut çal flma ve giriflimlerimizin karfl laflt en temel sorun halihaz rda bu alanda yaflanmaktad r. lk etapta platform ihtiyac üzerinden yap lan ça r larla ulafl lan olanak ve güçlerin, bu platformlar ifllevine uygun bir mücadele çizgisi ve program, buradan gelen somut hedeflere sahip olamad klar yerde, daralmaya ve güdükleflmeye bafllamas son derece do ald r. Bu temel önemde nokta unutulmamal d r. S n f kitleleri sald r lar, sendikal ihanet ve bunun karfl s nda birleflmek gereklili i konusunda belli bir bilinç aç kl na sahiptirler. Dolay s yla yaln zca bu sorunlar yineleyip duranlar n iflçileri kazanma flans olamaz. Platform gibi bir mücadele örgütü iddias yla ç k p da bu iflçilerin zaten bildi i bir tak m gerçekleri yinelemekten öteye gidemeyenler ise, iflçiler taraf ndan ciddiye al nmaz. Hatta flimdi bile baz iflçiler, biz bu tür çal flmalar çok gördük, bu tür platformlar bir ihtiyaç ama art k güvenimiz kalmad diyerek, çal flmadan uzak durabilmektedirler. E er platformlarla ortaya koydu umuz iddian n gereklerini pratik özenle ve büyük bir enerjiyle yerine getiremezsek, iflçilerin tafl d bu güvensizlik daha da derinleflecektir. Somut hedeflere ba lanm fl bir mücadele program n n önemi 1 May s tan k sa bir süre önce kurulan platformlar hedeflerine 1 May s koymufllar ve bu do rultuda bir haz rl k program ç karm fllard. Net bir hedef do rultusunda sürdürülen çal flmalar belli bir canl l k ve etkinlik düzeyi ortaya ç karabilmiflti. Ancak bu platformlar 1 May s sonras nda önlerine somut bir hedef koyamam fl, bu nedenle belli sorunlarla yüzyüze kalm fllard r. Sorunlar aflmak, platform çal flmalar n hedefine uygun bir mücadele program do rultusunda yo unlaflt rmaktan geçmektedir. Hedefine ba lanm fl bir mücadele program ve buna uygun bir pratik faaliyetle iflçilere güven verebilir, onlar n deste i ve kat l m sa lanabilir. Herfley s n f partiye kazanmak amac na ba lanmal d r. S n f n mevcut tablosu ile mevcut güç ve olanaklar m z düflünüldü ünde, bu oldukça ileri bir hedef olarak görülebilir. Ama salt dönemsel takti imizin gücüyle ve s n rl çabalarla anlaml s n f güçlerini k sa sürede harekete geçirme baflar s n gösterebiliyorsak, hedefe kilitlenmifl bir devrimci pratik çaban n üstesinden gelemeyece i hiçbir fley olamaz. Yeter ki bu bilince sahip olal m, partili bir iddia ve sorumlulukla davranal m. Tersi durumda, s n f kazanma iddias alt bofl bir iddia olarak kalacakt r. Güçlerimizin platformlar n ifllevine uygun bir bilinç aç kl na ve buradan gelen bir inisiyatife sahip olmamalar, yaflanan sorunlar n temel nedenidir. Bilinç aç kl n n olmad yerde bu tür platformlar ya 1 May s a endeksleniyor, ya onlara dar ihtiyaçlardan bak l yor, ya da eldeki birikime güvensizlik duyuluyor. Hedefler konusundaki belirsizlik, beraberinde faaliyeti günü kurtarmaya dönük ele almay getiriyor. Bu aç dan, tüm güçlerimizin partinin dönemsel politikas n anlamak ve özümsemek plan nda bir çaba içerisinde olmalar gerekmektedir. Yine geçmifl deneyim ve de erlendirilmelerin gözden geçirilmesi ve döneme iliflkin dersler ç kar lmas bir zorunluluktur. Yan s ra, parti yay n organlar da bu sorunu döne döne ele almal, yol gösterici çözümler sunabilmelidir. Herfley s n f parti çizgisine ve önderli ine kazanmak için!
12 12 EK M Sayı: 223 Sorulara yan tlar... flçiler ve parti üyeli i Yoldafllardan birinin bir sorusu var, söyledi i özetle fludur: Burada parti üyesinin görevleri tan mlan rken, epey kapsaml, bütünsel ve ideal bir devrimcilik tablosu konuluyor ortaya. Oysa mücadele içerisinde flu veya bu oranda samimiyetle yer alan ve partiye de kat lmak isteyen parti sempatizan iflçiler ç kacakt r. Parti onlar n karfl s na bu düzeyde bir devrimcilik beklentisiyle mi ç kacakt r? Onlar n baflvurusunu buradaki koflullarla m karfl layacakt r? Yoldafl, do al olarak flunlar da ekleyebilirdi sorusuna: Bu, partiyi darl a mahkum etmez mi? Bu yükümlülükler silsilesi, partinin kap s n proleter kökenli olanlara büyük ölçüde kapatm fl olmaz m? Kriterler, koflullar ve parti üyeli i Asl nda parti üyeli i tan m üzerinden söylenenlerin içinde bu yan tlar aç k ya da örtük bir biçimde var. Genel planda bir partinin temel üyelik kriterleri üzerine somut yorum, birkaç temel önemde öznel ve nesnel etkene ba l d r. Bir, öznel bir etken olarak, öncelikle partinin büyüme ve olgunlaflma düzeyine; iki, nesnel bir etken olarak, içinden geçilen özel siyasal koflullara; ve üç, partiyi kuflatan d fl koflullar anlam nda yine nesnel bir etken olarak, s n f mücadelesinin geliflme düzeyine ve seyrine... Parti üyeli ine iliflkin asgari kriterlerin yorumu, bafll ca bu üç temel etkene ba l olarak ele al n r. Ve öyle dönemler gelir ki dedim, mücadelenin alevlendi i bir aflamada, flu veya bu fabrikadan partiye akan iflçi gruplar, içinde yönetici çekirdeklerin de oldu u genifl parti birimlerine dönüflür. Parti kap lar n saflar na s n ftan bu tür ak fllara cesaretle açar Devrimi döneminde Bolfleviklerin, parti örgütünün profesyonel omurgas n korumak kayd yla, yar -legal hale getirerek ve kitlesel çapta iflçi ak fllar na açarak, partinin örgütsel yap s nda gündeme getirdikleri de ifliklikleri bunu örnek verdim. flçi üye adaylar na karfl esneklik H. F rat yi ama, partiye samimiyetle ba l olmakla birlikte, daha çok bir profesyonel devrimcinin özellikleri olarak tan mlanan buradaki bir dizi yükümlülü ü yerine getiremeyen iflçi baflvurular ne olacakt r sorusuna yine de yan t gerekli denilecektir. flçi s n f devrimcileri olarak biz komünistler, iflçi s n f na ve iflçi s n f saflar ndan ç kan devrimci bireylere elbette öncelikle güveniyoruz. flçi s n f, içinden davaya ba l l kta en sa lam militanlar ç kartabilecek tutarl devrimci tek s n ft r. S n f n saflar ndan ç kan devrimcilerin üstünlükleri ve zay fl k alanlar da iyi kötü bilinmektedir; konuya iliflkin tart flmalarda sorunun bu yönü s kl kla ortaya konulur. Ama soruna daha somut, bugünkü durum üzerinden bak ld nda, s n f hareketinin bugünkü gerili ine de ba l olarak, bir partiye yak nl k duyduklar halde, de il burada tan mlanan yükümlülükleri yerine getirmek, partinin herhangi bir organ na girmekten kaç nabilen iflçi sempatizanlar pekala olabiliyor. Partinin illegal örgütüne büyük sayg ve güven duyan, ama bu örgüt içinde yer almaya da pek ya da kolay kolay yaflamayan, çok say da iyiniyetli parti taraftar iflçi de olabiliyor, nitekim var da. Do al olarak bunlar bu halleriyle parti üyeli ine kabul edilemezler. Ama bunun d fl nda, partiye samimiyetle ba l olan, partinin örgütsel denetimi alt nda çal flan çeflitli iflçi üyeleri almakta temkinli davranmak bir yana bunlar partiye girmeye cesaretlendirmek için özel bir çaba harc yoruz, parti üyesi olmalar için onlar özel tarzda teflvik ediyoruz. Bu konuda partinin dar kap c tavr bir yana, tersine, iflçi sempatizanlar n cesaretsizli i, kendilerini haz r hissetmemeleri, önümüze afl lmas gereken bir engel olarak ç k yor. Bunun gerisinde hiç de tüzükte yeralan
13 Haziran 2001 EK M 13 yükümlülükler silsilesi yok. Burada önemli olan, parti üyesi olmak isteyenin bu hükümlere uygun hareket etme iste inde ve kararl l nda olmas d r, buna iliflkin net bir irade beyan ortaya koymas d r. Bunun ötesinde bir engel yok. Önemle alt n çizdim, yeniden çiziyorum; parti, saflar na kat lan üyelerini bu temel üzerinden e itmek ve gelifltirmekle yükümlüdür. Her bir üyenin bafllang çta bunu ne kadar yerine getirebilece i göreceli bir durumdur, kifliden kifliye de iflir. Partinin düflünce yaflam na aktif bir biçimde kat lmak, bir tüzük hükmüdür örne in. Ama partinin düflünce yaflam na aktif olarak kat lamayan baz yerel yöneticiler bile olabilir pekala, böyle fleyler de mümkündür. Dolay s yla, burada, tüzü ümüzün parti üyesinin görevleri bölümünde, s n f bilinçli bir proleterin parti saflar na kat lmas n engelleyebilecek herhangi bir hüküm yok. Ne diyor tüzü ümüzün ilgili bölümünün örne in b fl kk? Parti çizgisini ve kararlar n hayata geçirmek için azami çaba harcamak. Bir devrimci proleter bunu herkesten daha fazla yapmak potansiyeline sahiptir gerçekte. Buna gücü ve kapasitesi ne kadar yeter, bu ayr bir mesele. Azami çaba harcamak ; bu bir teflviktir, bir yol ve yön göstermedir, bir anlamda her parti üyesinin ulaflmakla yükümlü oldu u ideal partili düzeydir. Acaba partiyi büyütmek için bugün bir bütün olarak ne kadar azami çaba harc yoruz? Tart flmaya aç k ve yan t tek tek üyelerden öte bir sorudur bu. Bizim insanlarda bafllang çta arad m z en temel özellik, mücadelede ve partiye karfl inanç ve samimiyet, yan s ra geliflmeye aç k olma iste i ve durumudur. Özellikle iflçi üyelere karfl pozitif, onlar lehine bir hassasiyetimiz ve esnekli imiz var, de il ki bu konuda darkap c ya da afl r temkinli davranmak. Ama kuflkusuz peflinen büyük bir çekingenlik ifade eden, ben mevcut durumumla çok az fley verebilirim, bu nedenle de partinin samimi bir taraftar olarak kalmak isterim diyen bir iflçiye de, kalk p herfleye ra men gel, parti üyesi ol, denilemez. Denilirse bu zamanla partinin düzeyinin düflürür, devrimci kimli ini ve öncülük misyonunu zaafa u rat r. Ama geliflmeye aç k iflçileri daha geliflmelerinin ilk safhalar nda parti saflar na mümkün mertebe almak, sadece buradaki tüzük hükümlerinin do ru bir yorumu de il, partinin bu döneme iliflkin politikas n n da çok özel bir tercihi olmak durumundad r. flçileri cesaretle partiye almal ve h zla bu örgütlü konum üzerinden e itmeye bakmal y z. Bizi bo acak, partimizin niteli ini zorlay p düflürecek kadar bir iflçi ak n yok zaten bugün ortada. Biz cesaretle iflçileri parti saflar na al r z ve en iyi biçimde e itmeye bakar z. Bütün sorun parti sempatizan iflçilerin de bunu istemelerinde, bu konuda cesaretli davranmalar nda. Kriterlerde titizlik ad na darl a Sempatizan militanl k ile parti üyeli i/parti kadrosu farkl durumlar ifade etmekle birlikte, birbirleri ile ba lant l kavramlard r da. Her sempatizan militan asl nda potansiyel bir parti aday d r. Bizim parti örgütlenmesine iliflkin kongre tart flmalar m zda; titiz davranmak ad alt nda partinin birçok sempatizan militan n n partiye almamak, böylece asl nda partiyi örgütsüzlü e mahkum etmek zaaf sert biçimde elefltirilmektedir. Bu güya örgütsel titizlik ad na yap l r. Ama biz böylece, çekirde imiz sa lam kals n ad alt nda, sadece örgütsüzlü e neden oluruz, parti örgütünün darl n süreklilefltiririz. Bu sorun kongremizde etrafl ca tart fl lm fl ve elefltirilmifltir. Burada parti örgütünü gelifltirip yaymay ihmal etme biçiminde bir temel zaaf oldu u vurgulanm flt r. Titizlik gibi görünen bu tutumun gerisinde, gerçekte partiyi örgütsel yap olarak gelifltirmemek gibi bir pasifli in oldu u, son derece aç k bir biçimde ortaya konulmufltur. Çevremizdeki insanlar cesaretle partiye alal m ve aday üye yapal m, ama onlar e itmeyi de kendimiz için ciddi bir sorun haline getirelim denilmifltir. Cesaretle partiye alacaks n z ve sa lam bir örgütsel-siyasal yaflam içinde h zla e iteceksiniz. Al yoruz, ama çok geçmeden problemli hale geliyor birçok yeni aday üye denilecektir. Bu itiraz ya da yak nmaya verilecek yan t fludur: Demek ki sa lam ve sa l kl bir örgüt yaflam kuram yorsunuz, dolay s yla saflar n za ald klar n z kendinize benzetemiyorsunuz. Böyle bir durumda ise,
14 14 EK M Sayı: 223 elbette birçok yeni üye aday problemli hale gelir, dahas bir süre sonra organ n z ve çal flman z geriye çeker, zaafa u rat r. Yeni üye adaylar bafllang çta, partiye al nd klar o ilk evrede, genellikle büyük bir iyiniyet ve heyacan n yan s ra, bundan da kaynaklanan potansiyel bir ilerleme gücü tafl rlar. Partiye ilk kat lan insanda partiye tabi olma, partinin çizgisi ve de erleri do rultusunda kendini gelifltirme iste i ve e ilimi vard r. Ama parti buna zaman nda yan t veremedi inde, bir süre sonra o insan sorun olmaya bafllar ve parti için bir a rl a dönüflür. Partiyi geri çekmeye, kendi geri e ilim ve tercihlerini partiye dayatmaya kalkar, o zaman da ciddi bir problem haline gelir. Böylesi durumlarda kalk p, aman bu tür insanlar partiye zamans z alman n sonuçlar iflte bunlar, gelip probleme dönüflüyorlar; bu nedenle bundan böyle sa laml ndan emin olmad kça bu türden insanlar partiye almayal m derseniz, partiyi yine ayn k s r döngüye, ayn darl a ve örgütsüzlü e mahkum edersiniz. Kendi kusurlar n z n ve yetersizliklerinizin faturas n partiye ve partinin genç ve deneyimsiz üye adaylar na kesmifl olursunuz. Sempatizan militan konumu, partiye geçifl için bir ön aflamad r. Partinin görevi durmadan sempatizan militan ndan yeni üye aday haz rlamak ve ç karmakt r. Bunun yapamayan bir parti, kadrolaflam yor, kendini örgütsel yap olarak gelifltirme sürecinde ciddi zaaflar yafl yor demektir. Parti üyeli i ve kadrolaflma Parti üyesi ile kadrosu da, birbiriyle ba lant l olmakla birlikte, tümüyle özdefl kavramlar de ildir. Parti üyesi, tüzükte tan mlanm fl koflullar çerçevesinde partiye kabul edilmifl kiflidir. Bu koflullarda partiye al nm fl her kifli, parti hukuku içerisinde, parti aday üyesi ya da üyesi konumunu kazanm fl kifli demektir. Parti kadrosu ise, bu hukuksal çerçevenin ötesinde daha da somut bir anlama karfl l k düflen bir kavramd r. Kadro politikas, kadrolaflma, kadrosal tercihler, deriz ço u kere, ço u durumda. Nedir bu kavramlar n somut anlam? Siyasal yaflam sürekli bir geliflme ve de iflim içersindedir. Koflullar de ifliyor, kitle hareketinin geliflme seyri ve biçimi de ifliyor, bu de iflen koflullar içinde partinin geliflme düzeyi farkl olabiliyor. Parti kadrosu, bu de iflimlere de ba l olarak, parti çal flmas n n somut yönelimine ve ihtiyaçlar na yan t verebilecek tarzda e itilmifl ve haz rlanm fl, buna baflar yla yönlendirilebilmifl insan demektir. Kadrolaflma, partiye samimiyetle gelmifl militan güçleri, partinin mücadele ihtiyaçlar na uygun olarak e itmek, örgütlemek, düzenlemek ve donatmak demektir, bir yerde. Devrimci partilerin tarihlerinde; parti yükselifl döneminde kadro politikas nda fluna dikkat etti, düflüfl döneminde fluna dikkat etti denilir genellikle. Kitlelerin ileriye at ld dönemlerde fluna öncelik verildi, geri çekilme ya da durgunluk dönemlerinde ise buna, denilir. Dikkat edin, hep mücadelenin somut durumuna ve ihtiyaçlar na uygun olarak vurgu, dikkat ve tercih de iflik alanlara kay yor. Parti kadro politikas nda, görkemli bir yükseliflin yafland bir dönemde, saflar na yeni üye adaylar al rken, hem cesur, ama hem de dikkatli davran r. Çünkü her yükselifl bir dalgad r ve devrimci partilerin saflar na genel bir ak fl kolaylaflt r r, bir yerde ola an genel bir e ilim haline getirir. Parti, hem bir yükseliflin ortaya çok say da militan ç karaca n, bunlar kucaklamas gerekti ini bilir ve gözetir. Ama hem de yaflanmakta olan dalgaya herkesin kolay nda bindi ini, bunun beraberinde partiye zay f güçleri de tafl d n bilir, bunu gözeterek, gerekli dikkat ve titizli i de gösterir. Bunlar, kadro politikas n n, mücadelenin geliflmesine ba l olarak ortaya ç kan incelikleridir. Kadro, döneme ayak uydurabilen, partinin dönemsel yönelim ve ihtiyaçlar na göre e itilip haz rlanm fl, buna yan t veren partili militand r. Örne in bu dönemin baflar l kadrosu nedir bizim için? Örgütün güvenli ini titizlikle gözeten, devrimci iç yaflama baflar yla uyum sa layan, çal flmada atak oldu u ölçüde sab rl da olabilen, s n fa politik ve pratik aç dan baflar yla yönelmesini bilendir. Bu dönemde bizim bu özellikleri kiflili inde birlefltirmifl kadrolara özellikle ihtiyac m z var. Kuflkusuz sorunun daha özel yönleri de var; bugünün somut koflullar nda, bir illegal örgüt kadrosu ile bir aç k alan kadrosundan beklentileri de bir ölçüde farkl
15 olabilir partimizin. flçiler ya da genel olarak parti sempatizanlar, partiye kat ld klar andan itibaren bütün bunlar asgari düzeyde yerine getirmeleri gerekti i düflünürlerse, tabii ki partiye girmeye cesaret edemezler. flte parti tüzü ünün do ru yorumlanmas ve kavrat lmas bu nedenle özel bir önem tafl maktad r. Örne in bu türden konferanslar da, tüzük hükümlerinin do ru anlafl lmas ve yerli yerine oturtulmas için gereklidir, bu nedenle gündeme getirilmektedir. Partinin öncü kimli ini korumal y z Sorulan soru kapsam nda alt tekrar çizilmesi gereken bir nokta ise fludur. Mücadelenin yavafl yavafl temposunu yakalad, iflçilerin politik mücadeleye daha rahat, daha bir istekli ve militanca kat ld bir evrede, parti iflçilere kap lar n cesaretle açar, iflçi üye adaylar lehine büyük bir esneklik gösterir. Örgütsel biçimlerde kat olmamak gerekir. Örgütsel biçimler, her zaman mücadelenin geliflme düzeyine ve ihtiyaçlar na göre de iflir, ölçüler de ayn flekilde. Ama bir parti öte yandan, burada s ralad fleyleri kadrolar na bir perspektif, bir geliflme süreci olarak vermeye de bakar. Biz bir iflçiden peflin peflin bunlar beklemeyiz, ama bir iflçiyi saflar m za ald m z andan itibaren de, onu bu do rultuda gelifltirmeye çok özel bir önem veririz. flçiden o noktada bekledi imiz nedir? Buna aç k olmas d r, partinin e itici ve gelifltirici müdahalesinin önünü kapatmamas d r, asla hay r ben bu kadar na gelemem dememesidir. S n f n öncü partisinde yer alan, bu istek ve iradeyi ortaya koyan bir iflçinin de bunu zaten dememesi gerekir. Henüz ya da yeterince haz r olmayabilir, onu haz rlayacak sabr göstermek partinin görevidir. Ama kendini peflinen geri ve partinin kabul edemeyece i tercihlerle s n rlayan üyeler için de yapabilece imiz pek bir fley yok. Yaparsak ne olur? Yaparsak, parti öncü düzeyini ve niteli ini ad m ad m yitirir, devrimci kimli i zaafa u rar, bozulur. Ama öte yandan, parti güçlenip omurgas n sa lam biçimde kurduktan sonra, böyle bir geliflme aflamas nda, saflar na daha cesaretle insan, Haziran 2001 EK M 15 özellikle de iflçi ve emekçi üyeler alabilir. Sa lam bir omurgaya sahip olmadan, çok önemli de il, bunlar samimi iflçiler, gelsinler, patimizin örgütsel saflar nda yer als nlar, ne de olsa bir iflçi partisiyiz derseniz, çok geçmeden ayn samimiyet ve masumiyetle bu geri iflçiler sizi geriye de çekerler. Bunun alt nda kal rs n z. Partinin devrimci öncü kimli i zaafiyete u rar. Unutulmamas gereken temel nokta fludur; komünist partisi s n f n devrimci öncüsüdür, saflar na üye al rken bu konum ve misyonunu belirleyici ölçü olarak almak durumundad r. Pek çok fley geçici olarak kaybedilebilir, ama parti kaybedildi mi herfley kaybedilir. Örne in dalga çekilir, iflçiler bir dönem partiden uzaklafl rlar, biraz geri dururlar. Ama onlar n yar n, yeni bir canlanmada gerisin geri yeniden geleceklerinden de kuflku duymamak gerekir. Mücadele onlar döne döne yeniden kendine çeker. Hani nas l deniz tekrar tekrar dalgalan r durulur, yeniden dalgalan rsa, s n flar mücadelesi ve kitleler alan da bir bak ma böyledir. Ama parti apayr bir s n f örgütüdür, parti tüm öteki s n fsal örgütlenmelerin üstünde olan devrimci öncü örgüttür. Tüm öteki s n f örgütlerinin ifllevlerini devrimci aç dan baflar yla yerine getirebilmelerinin de gerçek güvencesidir. Bu nedenle partinin kendini iki anlamda özellikle korumas laz m. lkin, devrimci kimli ini, bunun güvencesi olan devrimci ideolojik-politik çizgisini; ikinci olarak, örgütsel yap s n, özellikle de profesyonel örgütsel omurgas n korumay baflarabilmesi laz m. Partiler vard r; bir parça sa lam devrimci kimli e sahiptirler, ama sald r lar karfl s nda kendini korumay buna ra men baflaramayabilirler, örgütsel tasfiyeye u rarlar. Partiler vard r; örgütsel olarak kendini korur, dahas gelifltirirler, ama içinden bozulur, devrimci kimlikten uzaklafl r, zamanla bunu tümden yitirirler. flte parti, üyelik politikas n saptay p uygularken, kendini, devrimci kimli ini ve fiziki örgütsel varl n korumay, dahas gelifltirip güçlendirmeyi titizlikle gözetmek zorundad r. flçi kökenli üyelere kap lar n açmaktaki esnekli i, öncü devrimci kimli ini korumaktaki titizlikle baflar yla birlefltirmek zorundad r. Bu baflar ld nda, ortada fazla bir sorun da kalmaz.
16 16 EK M Sayı: 223 Sorulara yan tlar... Parti program ve tüzü ünün de ifltirilmesi sorunu Parti tüzü ünde, kongrede parti program ve tüzü ünün de ifltirilmesine iliflkin kararlar üçte iki oy ço unlu uyla al n r, tüm öteki kararlar için salt ço unluk yeterlidir, hükmü yer al yor; buna neden gerek duyuluyor, diye soruyor bir yoldafl. Program ve tüzük bir partinin temel metinleridir. Program ve tüzükler partinin nispeten uzun bir zamana yay lan infla süreçlerinde ortaya ç kar l r; ama olufltuklar andan itibaren de art k onlar partiyi flekillendirmeye bafllar, demifltim, partimizin tüzü üne iliflkin konuya bafllarken. Partinin yaflam nda bu denli temel önemde ve konumda yer tutan belgelerdir burada sözkonusu olan. Ciddi süreçlerin ve büyük emeklerin ürünü olarak ortaya ç k yorlar bu belgeler, anl k tart flmalar n ya da k sa süreli çabalar n de il. Biz partimizi 1998 Ekim inde kurduk Ekim i üzerinde al rsan z, bu tam tam na 11 y ll bulan ve hayli uzun say lmas gereken bir çaba ve ona efllik eden yo un bir emek demektir. Biz bu 11 y l boyunca birçok konuda say s z yaz, makale, broflür ya da kitap yay nlad k. Bunlar n bir k sm n k sa sürelere s d rd k; deyim uygunsa, güvenle ama alabildi ine h zl kalem oynatt k baz sorunlar üzerine. Öyle durumlar oldu ki, önsöz niyetiyle kaleme al nm fl polemiklerden kitap ebat nda teorik-politik metinler ç kt ortaya. Ama dikkat ediniz, bu ayn süre zarf nda bir program ya da tüzük ortaya koyma yoluna gidemedik. Bu gücü ve güveni gösteremedik, buna cesaret edemedik. Bunun elbette bir anlam vard. Devam ediyorum. Parti kongresi fiilen 4 ay sürdü, ön kongre süreciyle birlikte al nd nda. Ama bu oldukça yo un geçmifl 4 ayl k kollektif çaban n sonunda bile biz ortaya bitmifl bir tüzük ve program H. F rat koyamad k. Bütün o yo unlaflm fl tart flmalar ra men, flimdi kitaplar halinde yay nlanan zengin, çok yönlü, birçok durumda derine inen, ayr nt lar irdeleyen tart flmalara ra men bunu yapamad k. Bu, çok uzun süreçler, çok yo un emekler anlam na geliyor. Kongreye sunulmufl program tasla üzerinden program, tüzük tasla üzerinden tüzük tart fl ld halde, kongrede bu tart flmalar ayr ca olgunlaflt r ld halde, bu metinlerin yay nlanmas kongre sonras nda yine de belli bir zaman ald. Bu son gecikmenin gerisinde ek baz etkenler var kuflkusuz, bunu sakl tutuyorum. Yenilen darbeler ve bunun öne ç kad önceliklerin özel bir rolü var bunda, bu gecikmede. Ama gene de gerçekte iflin kendisini ciddiye alman n da küçümsenmeyecek bir rolü var. Biz partinin karfl karfl ya kald fiziki sorunlar karfl s nda program yay n n bir süre için geri plana ittik, bir tür rafa kald rd k, ama raftan indirdi imizde, yeni yüzy la ve biny la program m z n ilan yla girece imiz san yorduk. Ekim in Ocak 2000 bafl nda ç kacak say s nda bunu yapabilece imiz san yorduk. Oysa Mart ay nda ancak yay nlanabildi program ve tüzü ümüz. Bütün bunlar çok yo un bir emek, çok titiz bir süreç anlam na geliyor. Bir yan yla 11 y l ve öteki yan yla 4 ayl k kongre çal flmalar ve kongreyi izleyen bir y l aflk n süre... flte böyle bir sürecin ürünü olan temel metinlerle yüzyüzeyiz biz, parti program ve tüzü ü flahs nda. Ancak bu sayede ve bu temel üzerinde, bunlar partiyi ba layan, bütün öteki metinlerden ayr lan metinler konumu ve kimli i kazan yor. Sonra ne olur? diyeceksiniz. Ne olabilece ini bir varsay mla aç klamaya çal flay m. Partimiz ilk kongresini yapt. Parti bir
17 Haziran 2001 EK M 17 siyasal mücadelenin içerisinde saflar n geniflletmek istiyor, kay plar var, kazan mlar var, büyümek istiyor. Diyelim ki bir sene içerisinde çok büyüdük. X say yla bafllad k, ikinci kongrenin hemen öncesinde 3X kadar üyeye ulaflt k. Bu temsil edilme yetkisi olan üyelerinin üçte ikisi yeni olan bir parti kongresi demektir. Parti üyelerinin üçte ikisi saflara yeni al nm fl. Demek ki e itilmesi, donat lmas, zorlu pratik mücadeleler için piflmesi gereken bir insan malzemesidir, burada sözkonusu olan. Parti hukuku, ayni anlama gelmek üzere tüzü ü, tüm parti üyelerinin eflit biçimde temsil edildi i bir parti kongresi tan ml yor. Parti tüzü ünüz bu hakk tan yor, bu hakk n kulan m na hiçbir gerekçeyle tüzük d fl s n rlamalar getiremezsiniz. Bu durumda, böyle h zla büyüyebilen, saflar sürekli yenilenebilen bir partide, o partiyi vareden temel belgelerin öyle basit ço unlukla de iflemeyece i gerçe ini de gözetmek gerekiyor, parti tüzü ümüzün yapt da budur. Partide istikral bir ço unluk olmad kça, partinin temel belgelerinin iki y lda bir yap lan kongrelerde, her yeni kongre bilefleninin diledi ince de ifltirmesine, ciddi bir parti imkan tan yamaz. Program ve tüzük flahs nda sözkonusu olan kendi temel belgeleri, bir bak ma anayasas d r. Mesele basitçe ve kabaca budur, bundan ibarettir. Tekrar ediyorum; biz yeri geldi bir ayda yüz küsur sayfal k kitaplar bile üretebildik. Ama flu program, küçük broflür ebat yla 40 sayfay bulmayan bu metin, ne kadar zaman m z ald bizim, ne kadar emeklere maloldu, bunun üzerine düflünmek bile kendi bafl na konuyu aç klamaya yeter. Partinin flu anda h zla büyüme politikas, buna dayal bir tercihi var. Saflar na durmadan cesaretle yeni insanlar al yor. 6 ay sonra bu insanlar n ço u üyedir. Bunlar n hepsi ikinci kongremizi belirleyecek bir irade ortaya koyacaklar. Nas l olacak peki? Biz insanlar m za bir yandan özgür düflünceyle yetifltirmeye çal fl yoruz; düflünen, sorgulayan, karar verebilen kadrolar olmas için çabal yoruz. Ama öte yandan da böyle bir sorun sözkonusu. Böyle bir bileflen partinin politikas n salt ço unlukla de ifltirebilir, partinin Merkez Komitesi de yanl fl seçilebilir, olabilir. Bir sene sonra parti krize girer, ola anüstü kongre toplar, MK y yeniden seçer. Ama biz partinin program ve tüzü ünü, topu topu 40 sayfa tutan flu k sa broflür metnini on küsur y lda zor ortaya ç kard k. Bunlar n 5-10 günlük kongrelerde, basit ço unluklarla de ifltirilmesi, bu ciddi bir devrimci parti ise, çok kolay göze al nmas gereken bir mesele de il. Bir partinin temelleri, dolay s yla bunun ifadesi olan temel belgeleri çok kolay de iflmemeli. De iflebilir, ama burada gerçekten istikrarl bir ço unluk olmal, k l pay ço unluklarla olmaz bu ifl. Bir partinin diyelim kongresine 20 kifli kat lm fl, 9 kifli parti çizgisini savunuyor, 11 kifli hay r, biz bu program de ifltirmek istiyoruz diyor, bu denli kolay olmamal. Ama, art k bir partinin beynini, iradesini temsil eden 21 kiflilik delege içerisinde 15 kifli bulunursa, bu istikrarl bir ço unluktur. Demek ki gerçekten parti program ve tüzü ünde baz fleyleri de ifltirmeye ikna olmufltur. Sa lam gerekçeler vard r, sa lam bir fikir mutabakat vard r, sa lam ço unluktan bunu kastediyorum, salt ço unlu a karfl t olarak. O zaman de ifltirebilir, partinin önü tümüyle de kapal de il. - Ama diyelim ki üçte iki ço unlu u bulamamak bir bölünmeyi dayat yor partiye, bu durumda ne olacak? Bunu iki türlü düflüneceksiniz. Bir, parti gerçekten devrimci aç dan kaynaflm fl bir partidir, kendi içerisinde yoldaflça bir bütünlük içerisidedir, ama baz yoldafllar içtenlikle baz meselelerde ciddi farkl görüfllere sahiptirler. Mesele tart fl l r, onlar üçte iki ço unluk anlam nda yeterli deste i sa layamazlar, salt ço unluk oluflturduklar halde. Kendilerine güvenirler, partide sa lam bir iç demokrasi, dolay s yla tart flma ortam vard r, bu durumda partiyi bölmeyi ya da partiden kopmay hiç de gerekli görmezler, yaln zca bir sonraki kongreyi beklerler. Ama bunlar yoldan ç km fl, partinin mevcut çizgisinden zaten belirgin bir biçimde karfl t konuma geçmifl kimselerse e er, bu durumda bölünme olur, hiçbir tüzük hükmü bunu zaten
18 18 EK M Sayı: 223 ortadan kald ramaz. Böyle bir durumda, salt ço unluk olsa bile, 11 e 9 durumunu düflünün, az nl kta kalan 9 kifli de partiyi bölme yoluna gider pekala. Program için demiyorum, ama zaten tüzü e çok sihirli ifllevler yüklememek laz m. Tüzük herfleyi çözmez. Gerçekten bir partinin tüzü ü bir partinin önünde bir engele de dönüflebilir. Koflullar de iflir, partinin flu veya bu konudaki flu veya bu görüflünü h zla de ifltirmek mücadele aç s ndan ciddi bir önem de tafl yabilir. Baz insanlar partiyi savunmak ad na, tüzü ün ilgili hükmüne de sar larak, partinin önünü oradan t kayabilirler de. Var bunun tarihte örnekleri. Ne olaca o zaman belli olur. Yani bir sonraki kongre mi beklenir, kongrenin ard ndan yeni bir ola anüstü kongre mi hedeflenir (ola anüstü kongeyi davet etmek için flartlar çok a r de il), bölünme mi olur, olay n kendisine, mahiyetine ve dolay s yla önemine ba l. Brest bar fl onaylanmazsa, partiden istifa eder ve karfl parti kurar m diyor, Lenin. O da çözümünü öyle ar yor, ama kazan yor partiyi, sorunu baflka türlü çözüyor. Ayn zorlanma Nisan Tezleri s ras nda var. Devrimci bir parti yaflam baflar yla ne kadar iyi kurulursa, devrimci parti gelenekleri, kültürü ne kadar iyi yerlefltirilirse, bu sorunlar n çözümü de o kadar kolay olur, tam olmaz, ideal olmaz, ama kolay olur. Ama daha önce bir baflka vesileyle üzerinde önemle durdum; partide demokrasi bir yerde de iç mücadele alan demektir. Partide demokrasi derin bir kavgan n zemini haline de gelir. Tüzük ona nas l çare bulacakt r? Tüzük bir hukuksal formdur, siyasetin arkas ndan topallamak zorundad r. Bugünkü siyasal duruma ve tercihlere uyuyor. Ortam de ifliyor, siyasetin de iflmesi gerekiyor, hukuk onun önüne engel olarak ç k yor. ç demokrasi, anlaflma, ikna etmeyle mi, yoksa çi neyip geçmeyle mi mesele çözülür, bilemiyorum. Bir formülü yok bunun. Tüzü ümüzün öyle ideal bir çözüm oldu u iddias da yok zaten partimizde. Tüzük tart flmalar n okuyun, bu tür meselelerde tüzü ün yapabilece i bir fley yok, deniliyor. Daha en baflta, tüzük ortaya konulurken, bizzat tüzük tasla metni üzerine tart flmalarda bu böyle söyleniyor; çat flma o noktaya vard zaman tüzü ün hiçbir hükmü yoktur, kimse tüzü e ba l kalmaz deniliyor. Ama gene de bu tüzü ümüzün önemini azaltm yor, onun temel önemdeki ifllevini ortadan kald rm yor. Bu da yine ayn tart flmada vurgulan yor ve aç klan p gerekçelendiriliyor. Biz mümkün mertebe tüzü ün ortaya koydu u hukuksal çerçeveyi partimizin yaflam na bir düzen getirmek, bir normlar, de erler, kurallar sistemi, hak ve görevler, yetki ve yükümlülükler sistemi getirmek için en iyi biçimde kullanmaya bakar z. Bununla parti yaflam n olgunlaflt rmaya bakar z. Bu konuda ne kadar baflar l olursak, ard ndan yaflanacak bu tür s k nt lar çözmede de o kadar kolayl k elde ederiz. Siyaset her zaman belirleyicidir, bunu söylemek ve vurgulamak durumunday m. Net bir biçimde ciddi sorunlar ortaya ç kt koflullarda tüzü ün hükmü fazlaca kalmaz. Çok çok manevi bir dayanak olur; partide çat flan taraflar n elinde, devrimcilerin ya da oportünistlerin elinde. Bazen tasfiyeci oportünizmin elinde parti tüzü ü bizi destekliyor diye bir silaha dönüflür, bazen partinin devrimci kanad n n elinde ayn ifllevi görür. Ama öyle kendi bafl na çok fazla da hükmü olmaz, siyaset belirleyicidir. Siyaset hukuksal kal plar çi ner atar, ifl çat flmaya döküldü ü zaman. Tüzük, parti yaflam iyikötü normal seyrini izledi i zaman bir anlam tafl r, bir ifllev yerine getirir. Partinin kendisiyle en bar fl k oldu u zamanda bile, partinin bir ölçüye, bir kurallar sistemine, bir hak ve yetkiler tan m na ihtiyac var, tüzük bunu yap yor, bu ifllevi yerine getiriyor. Tüzük partimizde iç mücadelenin ayr lmaya yolaçan bir çat flmaya varmad bir aflamada bize laz m. fl oraya vard zaman, tüzü ün hiçbir hükmü kalmaz, kimse tüzü e de bakmaz. Tüm bunlar tüzü e iliflkin kongre tart flmalar nda da yeterli aç kl kta yer al yor. Ve orada örgütümüzün 90 l y llar n bafl nda karfl karfl ya kald tasfiyeci sald r üzerinden aç klay c bir örnek veriliyor. Deniliyor ki; ne tasfiyeciler tüzükte haklar (Devam s.20'de)
19 Haziran 2001 EK M 19 Küçük sanayi siteleri ve genç iflçilerin sorunlar Kapitalizmin özellikle çocuk eme i üzerindeki vahfli ve yo un sömürüsü küçük sanayi sitelerinde kendini açıkça gösterir. Buralarda farklı ifller yapan birçok iflyeri olmakla birlikte, çalıflanların ço unu çocuklar ve genç iflçiler oluflturmaktadır. Kimi daha ilkokulu bitirmeden, kimi de bitirir bitirmez, daha çocuk yafllarda en a ır ve sa lıksız ifllerde çalıflmaya bafllar. flyerleri, çalıflma yeri olmaktan çıkıp dayatılan koflullarla tam bir sömürü cehennemi olmufltur iflçiler için. flveren içinse ucuz emek cennetidir. Küçük sanayi sitelerinde sermayenin sömürü çarkları daha bir vahfli, daha bir a ır döner. flçi iliklerine kadar sömürülür. Hiçbir sosyal hakkı olmadan, düflük ücretle, sigortasız, sendikasız, saat, ifl güvencesinden yoksun çalıflan bir köleden farksızdır iflçiler. Bu kölece çalıflma koflulları yetmezmifl gibi bir de patronun daya ına, küfürüne, hakaret dolu sözlerine maruz kalırlar. Aldıkları sefalet ücreti dayatılan koflullarla burunlarından getirilir. fl güvenli inin ve koruyucu malzemelerin olmayıflı, ifl elbiselerinin verilmemesi, çalıflan iflçileri ço unun deneyimsiz olması, belli bir ifl e itimine tabi tutulmamaları, sanayi sitelerinde ifl kazalarının yo un olmasının bafllıca nedenidir. Hepsi birer cinayet olan ifl kazalarında, her yıl yüzlerce iflçi ölmekte veya sakat kalmaktadır. Sa lıksız ortamlarda çalıfltıklarından, ço u iflçi meslek hastalıklarına yakalanmaktadır. Sigortalı olmadıkları için, iflyerinin doktoru ya da hastanesi olmadı ı için, acı ve sefalet içinde hastalı ı ya da sakatl yla baflbafla kalmaktadır. flçiler genellikle bireysel yollarla sorunlarından kurtulmaya çalıflırlar. Her iflyerinde, her iflçinin bu çalıflma koflullarına karflı, patrona karflı bilinçsiz, tek baflına bir karflı koyuflu, tepkisi vardır. Bu karflı koyufl ya da tepki, genellikle ifl de ifltirip baflka bir ifle girerek ortaya konur. Kimisi askere S. Umut gidene kadar ya da bir vasıf kazanana kadar bu iflkenceyi çekmeye razı gelerek, çalıflmaya devam eder. flçilerin çalıflma koflullar çok kötü oldu u gibi yaflam koflulları da aynı derecede kötüdür. Sermaye düzeni onları her alandan kuflatmaya almıfltır. Düzenin saldırıları, kapitalizmin vahfli yüzü, ifl dıflı yaflamda da iflçilerin karflısına çıkar. fl koflullarının a rlı ı, günlük yaflamın akıflında onları robotlafltırır. Çalıflma süresinin uzun, yorucu ve yıpratıcı olması, isteseler bile onlara hiçbir sosyal hak tanımaz. Yaflam, iflyeri ve ev arasında tekdüze devam eder. Dinlenmeye, gezmeye, e lenmeye, sanatla, sporla u raflmaya, okumaya zaman bulamazlar. Gençliklerinin ve çocukluklarının en güzel yıllarını, kapitalizmin sömürü çarklarının arasında yitirirler. Ola ki zaman buldular, bu kez paraları yoktur. Yani insanca yaflamak için ne zamanları, ne de paraları vardır. Düzen içlerindeki öfke ve isyanı söndürmek için alternatif adına tam bir alternatifsizlik sunar. Yoksulluk kokan gecekonduların çamurlu sokaklarında futbol oynamaktır tek lüksleri. Burjuvazinin geri ve yoz kültürü her yandan sarıp sarmalayarak, kuflatmaya almıfltır yaflamlarını. Kapitalizm; içki, kumar, uyuflturucu, futbol, arabesk müzik gibi alternatiflerle girer gençli in yaflamına. Kapitalizm kadercili i, umutsuzlu u aflılayarak gerici, ırkçı, floven, milli duyguları kabartarak, yozlaflmanın bata ına iter genç bedenleri. flçiler arasında bölünme ve rekabet oldukça fazladır. Vasıflı-vasıfsız olmaları, ücret farklılı ı, deneyim gibi unsurlar, bu bölünme ve rekabeti körükler. Ustabaflı-ustakalfa-çırak gibi ayrımlarla, birbirleri üzerinde denetim ve hakimiyet kurmaya çalıflırlar. Sorunlara karflı ortak hareket etme bilinci, mücadele ve örgütlenme bilinci zayıftır. Sorunlarını bireysel kurtulufl yollarıyla çözmeye çalıflırlar.
20 20 EK M Sayı: 223 flçiler arasında bölünme ve rekabet oldu u gibi, iflverenler arasında da bu vardır. Ancak bu kârları sözkonusu oldu unda ya da ihale al nken yaflanır. Atölyeler genellikle birbirine benzer ifller yaptıkları için, bu ifller ihale usulüyle alınır. En ucuz teklif veren ihaleyi kazanır. En ucuz teklif demek, iflçiler için daha yo un bir emek sömürüsüne tabi tutulmak demektir. Çalıflma koflullarının daha da cehenneme çevrilmesi, yaflamlarının daha da kölelefltirilmesi demektir. flverenler hep bir a ızdan, ortak bir çıkar ve birliktelikle hareket ederler. Bu anlamda bir bölünmüfllük yoktur aralarında. flçilere saldırı durumunda hep bir a ızdan tek bir ortak çıkarla hareket ederler. flçiler, çalıflma ve yaflam koflullarının düzeltilmesi için verdikleri hak alma mücadelesinde, patronları örgütlü bir güç olarak karflılarında görürler. Patronlar hep birlikte hareket ederek, gerekirse ittifaklar yaparak, sömürüyü sürekli ve yaygın kılmanın koflullarını yaratarak, iflçilerin birlik olmalarının, ortak mücadele etmelerinin (Bafltaraf s.18'de) oldu u için konferansa geldiler, ne de biz tüzü ümüz öyle gerektirdi i için onlar oraya götürdük. Örgüt hukuku onlar için bir anlam tafl mad gibi onlara bu çerçevede sa lad bir olanak da yoktu. Zira onlar o hukuku döne döne çi neyen hizipçiler olarak, derhal örgütten kovulmay defalarca hak ediyorlard. Ama biz buna ra men onlar ola anüstü konferans platformuna götürmeyi önemsedik. Çünkü bundan hareketimiz için politik bir yarar umduk. Örgütün ç kar buradad r dedik ve buna uygun davrand k, yoksa tüzük öyle gerektirdi i için de il. Yaz l bir tüzü ümüz yoktu o zaman; ama yine de örgütün kendine göre fiili, yerleflmifl bir hukuku vard, bir keyfilik alan sözkonusu de ildi. Ama Küçük ölçekli sanayi sitelerinde mücadele etmek, oradaki gençli i kazanmak için buradaki örgütlenmenin olanakları her türlü araç ve yöntemle yaratılmalıdır. Eme in vahfli ve yo un sömürüsü var oldu u sürece, iflçilerin bireysel karflı koyuflları da örgütlü, birleflik bir tepkiye dönüflebilir. Bunu potansiyel bir olanak olmaktan ç kar p gerçe e dönüfltürmek, devrimci siyasal çal flmam z n temel amaçlar ndan biridir. önüne geçerler. Küçük ölçekli sanayi sitelerinde mücadele etmek, oradaki gençli i kazanmak için buradaki örgütlenmenin olanakları her türlü araç ve yöntemle yaratılmalıdır. Eme in vahfli ve yo un sömürüsü var oldu u sürece, iflçilerin bireysel karflı koyuflları da örgütlü, birleflik bir tepkiye dönüflebilir. Bunu potansiyel bir olanak olmaktan ç kar p gerçe e dönüfltürmek, devrimci siyasal çal flmam z n temel amaçlar ndan biridir. flçilerin yakıcı talepleri üzerinden, vahfli sömürü koflullarının dayattı ı özgül sorunlar üzerinden hak alma mücadelesi verilmelidir. Sefalet ücretleri, sigortasızlık, ifl güvencesinden yoksunluk, fazla mesailer, sendikasızlık gibi somut taleplerle di er iflçilerle ortak ç kar ve davran fl birli i yakalanarak, mücadele tüm sanayi iflçilerini harekete geçirme hedefine yönelinmelidir. Genç iflçiler aras nda sab rl, soluklu ve sonuç al c bir çal flma, partimizi, onun kadro ve sempatizan militanlar n bekliyor. Parti program ve tüzü ünün... örgütün o günkü hukuku öyle gerektirdi i için de il, fakat ç karlar gerektirdi i için öyle yapt k. Ciddi ideolojik ve ilkesel sorunlar n çat flmaya dönüfltü ü bir noktada, tüzük kendi bafl na fazla bir fley ifade etmez. Çok ciddi bir ilkesel sorun varsa orta yerde, bu partinin ve devrimci mücadelenin ç karlar için de hayati ise, kimse tüzü ün falanca hükmü deyip, buna boyun e mez. Kurulufluna büyük eme iniz geçmifl partinizi siz kendiniz bölmek durumunda kal rs n z. Ama bu siyasette böyledir zaten; en ideal bir tüzük bile, geçmifli ve gelece i bir arada gören ve gözeten bir tüzük bile, bu meselelerde bir çözüme sahip de ildir.
Gençlik hareketinin sorunlar
Bütün Ülkelerin Proleterleri, Birleflin! TÜRK YE KOMÜN ST fiç PART S Merkez Yay n Organ Sayı: 239, Ekim 2004 Gençlik hareketinin sorunlar Günümüz Türkiye sinde gençlik hareketi esas olarak bir ö renci