Doğum Kontrol Haplarının Bilmediğiniz Zararları!
Doğum Kontrol 1 Ekim 2017
Doğum kontrolü hem erkek, hem kadınların hamileliği önlemek için kullandığı yaygın metod olurken, farklı çeşitleri vardır ve hap olarak tanınan hormonal kontrasepsiyon da bunlardan birisidir. Kadınlar hamileliğin önüne geçmek için doğum kontrol hapını ağızdan alırlar ve doğru şekilde içildiğinde, yüzde 99.9 oranında etkilidir. Buna rağmen doğum kontrol hapları HIV gibi cinsel yollarla bulaşan hastalıklara karşı bir koruma sağlamaz. Doğum kontrol haplarının zararları ve yan etkileri hakkında çok sayıda tartışma yaşanırken, bu yazıda da merak edilen konuları irdeleyeceğiz.
Hormonal Kontrasepsiyon Nasıl Çalışır?
Doğum kontrol haplarının yan etkileri konusuna değinmeden önce, hapın nasıl çalıştığını anlamak daha iyi olacaktır.
Kadınlar, yumurtalıklardan salınan yumurtanın erkeğin spermi ile döllenmesiyle hamile kalırlar. Döllenmiş yumurtalar kadın rahmine bağlanırken, buradan beslenir ve zamanla gelişerek bebeğe dönüşür. Kadın vücudundaki hormonlar yumurtanın yumurtalıktan salınmasını kontrol ederken, buna da ovulasyon denir ve ardından vücut döllenmiş yumurtayı kabul etmesi için hazırlanır. (Daha detaylı bilgi için Gebe Kalma Üzerine Tüm Detaylar yazısını okuyabilirsiniz)
Hormonal kontrasepsiyon metodları arasında yer alan doğum kontrol haplarının ise hepsinin içinde düşük miktarda erkek üretimi östrojen ve progestin hormonları yer alır. Bu hormonlar vücudun doğal hormonlarını kontrol ederek gebeliğin önlenmesini sağlar. Gebelik durumu çeşitli faktörler tarafından durdurulur. Hormonal kontrasepsiyon, aynı zamanda serviks mukusunu da değiştirir ve bu yolla da spermlerin serviksten geçip yumurtalara ulaşmasını zorlaştırır. Hormonal kontraseptifler ise ek olarak rahmin astarını da değiştirir ve bu şekilde gebeliğin önüne geçer. Böylece döllenen yumurtanın rahme yerleşmesi zorlaşır.
Bu haplar sadece progestin hormonu içerirken, içlerinde östrojen yer almaz ve emziren kadınlara, mide bulantısı yaşayanlara ya da östrojene karşı yan etki geliştirenlere verilirler.
Mini doğum kontrol hapları servikal mukusu kalınlaştırarak spermlerin yumurtaya ulaşmasını engeller. Haplardaki hormon aynı zamanda rahmin astarını da değiştirir ve bu sayede döllenmiş yumurtanın rahme yerleşme ihtimali ortadan kalkar. Peki doğum kontrol haplarının zararları konusuna gelmeden önce, mini haplar ne kadar etkili sorusunu yöneltelim?
Eğer bu haplar düzenli (günlük alınır) ve doğru şekilde kullanılırsa, yüzde 95 oranında etkilidir fakat normal doğum kontrol haplarına kıyasla daha az etkilidir. Aynı zamanda doğum kontrol haplarının yan etkileri minumuma düşmesi ve verimli olması için hapları her gün aynı saatte almanız önerilir. Fakat kahvaltıdan veya yatmadan önce kullanırsanız, hatırlamanız daha da kolaylaşacaktır.
Gebe kalmak isteyen kadınlar mutlaka doğum kontrol haplarını bırakmaları gerekmektedir. Bknz: Hamile Kalmak İçin Doğum Kontrol Hapı Ne Zaman Bırakılmalı?
Evet, bilindiği gibi doğum kontrol haplarının çeşitli yan etkileri de bulunuyor fakat bunların büyük çoğunluğu ciddi değil. Yan etkiler arasında şunları sıralayabiliriz;
Şişmiş veya yaralı göğüsler
Adet döngüleri arasında düşük miktarda kan veya lekelenme
Daha hafif geçen regl dönemi
Bu gibi durumlarda tavsiyemiz doktora veya acil servise görünmenizdir. Bahsedilen semptomlar karaciğer hastalığı, safra kesesi hastalığı, inme, kan pıhtılaşması, yüksek tansiyon veya kalp rahatsızlığı gibi daha ciddi durumların da habercisi olabilirler. Bunların arasında yer alan hastalıklar şu şekildedir;
Karın ağrısı – mide ağrısı
Göz sorunları, bulanık görme
Bacaklarda ve uyluklarda şişme veya ağrılar
Doğum kontrol haplarında YAZZ ve Yasmin dahil olmak üzere drospirenon yer alırken, bunlar da FDA’nın verdiği bilgilere göre kan pıhtılaşmasını arttırıyorlar. Drospirenon, progesteron hormonunun insan yapımı bir versiyonudur. Beyaz, Safyral, Gianvi, Loryna, Ocella, Syeda ve Zarah gibi markalarda drospirenon yer almaktadır.
Doğum kontrol haplarının zararları konusundaki araştırma sonuçları ise maalesef biraz tutarsızdır. Bazı çalışmalara göre riskler epey yüksekken, diğerleri bunun tersini söyler. Bahsettiğimiz ilaçlar hâlâ piyasada yasal olarak satılırken, bahsedilen bulgular ise prospektüsler içinde yer alır. Dolayısıyla drospirenon içeren bir doğum kontrol hapı kullanıyorsanız, riskler konusunda mutlaka doktorunuza danışmanızı tavsiye ederiz. Ancak ertesi gün hapı ile diğer doğum kontrol hapları farklı kavramlardır. Birbirine karıştırmamak gerekir.
Her Kadın Doğum Kontrol Hapı Kullanabilir mi?
Doğum kontrol hapları birçok kadın tarafından dikkat edilerek alınmalıdır. Fakat özellikle 35 yaşın üstündeki sigara içen kadınlara önerilmezler. Eğer sigara içmiyorsanız, menopoz döneminize kadar hormonal gebeliği önleyiciler kullanabilirsiniz. Ek olarak, eğer şu sorun – hastalıkları yaşıyorsanız da uzak durmalısınız:
Kol, bacaklar ya da akciğerlerde kan pıhtılaşması
Ciddi kalp veya karaciğer hastalığı
Göğüs veya rahim kanseri
Tüm bu hastalıklar tıpkı sigara içen kadınlarda olduğu gibi risk seviyesini epey arttırır. Eğer bu hastalıkların sizde olup olmadığından emin değilseniz de doktorunuza danışmanızı tavsiye ederiz. Ayrıca ebeveyn, ağabey, kız kardeş gibi birinci derece akrabalarınızda kan pıhtılaşması sorunu varsa, bunu da doktorunuza bildirmelisiniz.
Diğer İlaçlarla Birlikte Doğum Kontrol Hapı Kullanılır mı?
Antibiyotik veya antiepileptik gibi bazı ilaçlar doğum kontrol haplarının etkisini azaltabilir. Aldığınız diğer ilaçları da mutlaka doktorunuza söyleyerek fikrini alın.
Doğum Kontrol Hapı Kullanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler:
Hap almayı unutma ihtimaline karşı sperm öldürücüler ya da prezervatif gibi başka doğum kontrol formülleri kullanın.
Hep aynı yerde uyumuyorsanız haplarınızı yanınızda taşıyın.
Hapları her gün aynı saatte alın.
Son reçetenize başladıktan sonra yeni hapları almayı unutmayın, son dakikaya kadar beklemeyin.
Doğum kontrol hapları da bir tedavi yöntemidir ve dolayısıyla hangi sebeple olursa olsun kullanırken doktorunuza danışın.
Bir diğer doğum kotrol yöntemi olan Kadın Przervatifi hakkında bilgi almak için: Kadın Prezervatifi – Femidom Hakkında Bilmedikleriniz
Yorum yaptıktan sonra dilerseniz Hamilelik Belirtileri editörleri tarafından derlenmiş Ertesi Gün Hapı Hakkında Detaylı Kaynak! başlıklı yazımızı da okuyabilirsiniz.