Pazartesi, 29 Temmuz 2019 23:12
Muhafazakâr zümre adacıkları, değişimin ancak tekâmül sayılabilecek biçimlerine cevaz verebilecek bir "mümkünse değişmesin" tavrı içinde iken, muhafazakâr toplum tabanı, "bizi de adam yerine koyacak bir dünya mümkünse hemen kurulsun ve bunun için benim kendimi hiç değiştirmem gerekmesin" heveskârlığı içindedir. Muhafazakâr zümre adacıkları hakikaten mazbut bir hayat tarzına sahip iken muhafazakâr toplum tabanı, uzun horlanmışlıklarının acısını çıkarırcasına gösterişçi ve evrimcilere taş çıkartırcasına "yıkımına rekabetçidir". Yoksulluktan yılgınlığını, saldırgan bir mal mülk tutkusu ile ödünlemekte fütursuz sayılabilecek bir gözü karalıktadır.
Doç. Dr. Vehbi BAŞER[i]
c) Muhafazakârlar, toplumu modern girdilerin zehirlediği avuntusu'' içindedirler.
Muhafazakârlığı bu kültürel ve fikrî duyarlılıklar temelinde değil de, harcıâlem siyasî çağrışımları ile kullanarak başlangıçta vurguladığım “geniş sosyal tabanın” yönelimleri biçiminde ele alacak olursak, karşımıza daha amorf ve “seçmeci yakınlıklarla” bir araya gelmiş bir duyarlılıklar potpurisi çıkar. Muhafazakâr zümre adacıkları geleneksel değil “geleneği önemseyen” bir tutum içindeyken, muhafazakâr toplum tabanı, gelenek yerine koyduğu görenek setlerine bir ölçüde bağnazca dahî denebilecek bir abartılı vurgu ile karakterize olur.
Muhafazakâr zümre adacıkları, dinî duyarlılıklara ahlaki faziletler temelinde, şahsiyet ve izzet temelinde, değerlere hürmetkârlık temelinde manevîleştirilmiş bir yüceltme ile yaklaşırken “muhafazakâr toplum tabanı” dini, akidesini bozmama, ibadet borçlarına riayet, atadan hocadan gördüklerini tavizsiz sürdürme ile iftihar, dini "emir ve yasaklara", "yüce zatlara ve dinen mukaddes şeyler"e ritüalistik bir hürmet meselesi sayarlar.
Bu analizin eksik bıraktığı, görünürlüğü nispeten zayıf ama etkililik noktasında her iki muhafazakâr tavırdan daha belirleyici bir muhafazakâr çevre daha vardır ki o da eski eşraf kökeninden gelen ve özellikle AK Parti iktidar döneminde çeşit türlü cemaat ve tarikat yapıları içinde büyük saygınlığa sahip yeni burjuva sınıfının "zekâtını sadakasını fukarayı görüp gözetmeyi ihmal etmeyen kapitalizmi"nde tezahür etmektedir. Anadolu sermayesinin üzerinde yükselen, rüküş ama mutantan, umreli ve CIP'li, villalı ve haşemalı bu yeni burjuvazi, halktan insanların diliyle, halktan insanların hayal dahi edemeyeceği bir müreffeh zümreler oligarşisinin köşe taşlarını oluşturuyor.
Bunların muhafazakârlığı, kültürel değişmeyi zirzopluk olarak tiksintiyle karşılarken, kazanç, itibar, güç söz konusu olduğunda her şeyin fetvasını almaya pek düşkündür. Öte yandan "evrensel değerler" ile başı nâhoş bu grup, demokrasi, insan hakları gibi meselelere "külliyen gâvur icadı ifsatlar" gözüyle bakar. "Sosyal değişmeye direnirken", toplumun travmatik dönüşümünde maksimal adımlar atmaktan kaçınmayacak gözü karalıkta bir muhafazakârlık sergiler.
[i] Kocaeli Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü'nde öğretim üyesi