Haftanın Özeti: 150 - Dünya Halleri
Esas hedefinin ABD anakarasını vurmak olduğu anlaşılan Kuzey Kore, kıtalararası balistik füzelerine takılabilecek oldukça güçlü bir hidrojen bombasının deneme atışında başarılı olduğunu açıkladı. Geçtiğimiz Pazar günü devlet televizyonundan duyurulan patlamanın etkisi o kadar büyük ki 6,3 büyüklüğünde bir depreme sebep oldu. ABD Savunma Bakanı James Mattis, ülkesi müttefiklerine yönelik her türlü tehdide askeri güç ile müdahale edileceğini açıkladı. NOT: 1945 yılından bu yana dünya genelinde yapılan nükleer silah denemelerini infografikte bulabilirsiniz.
Hazine Bakanı Steve Mnuchin ise Kuzey Kore ile ilişki içinde olan ülkelerin ABD ile tüm ilişkilerinin kesilmesini öngören bir yaptırım paketi hazırladığını söyledi.
Atlantik Okyanusu’nda şimdiye kadar kaydedilen en şiddetli vaka olan [inlinetweet prefix=”” tweeter=”” suffix=””]Irma kasırgası Karayipler’de yer alan Barbuda, Saint Martin ve Porto Riko adalarını yerle bir etti.[/inlinetweet] Yetkililer, Saint Martin’in neredeyse yok olduğunu Barbuda’da da ise yapıların yüzde 90’ının tahribata uğradığı açıkladı. Yıkıcılığının yüksek (kategori 5) olduğu belirtilen kasırga ABD’nin Florida Eyaleti’ne doğru ilerliyor. ABD Başkanı Donald Trump, Florida’nın haricinde ABD’ye bağlı Porto Riko ve Amerikan Virgin Adaları için olağanüstü hal ilan etti.
[inlinetweet prefix=”” tweeter=”” suffix=””]7 Eylül’de Meksika’da 8.1 büyüklüğünde deprem meydana geldi.[/inlinetweet] Ülkenin şimdiye dek yaşadıklarının en şiddetlisi olan ve bir tsunami dalgası tetikleyen bu depremde 61 kişinin hayatını kaybettiği açıklandı. Olay komşu Guatemala‘da da hissedilirken kurtarma çalışmalarına aralıksız devam edildi.
Finlandiya önümüzdeki yıl kömür kullanımının sonlandırılması ve karbon vergilerinin artırılması için yeni bir kanunu yürürlüğe koyacak. Dolayısıyla ülkenin yeni alternatif enerji sistemlerine yönelmesi gerekecek. Bu amaç doğrultusunda iki yeni nükleer reaktörün 2018 ve 2024 yıllarında kullanıma girmesi hedefleniyor.
[inlinetweet prefix=”” tweeter=”” suffix=””]Fransa, 2040’a kadar ülkedeki benzin ve dizelle çalışan araçların satışının yasaklanacağını duyurdu.[/inlinetweet] Bu hamlenin gerçek bir devrim olduğunu vurgulayan Fransa Ekoloji, Sürdürülebilir Gelişme ve Enerji Bakanı Nicholas Hulot, Fransız otomobil üreticileri için bunun zorlu bir geçiş dönemi olacağının farkında olduklarını belirtti.
[inlinetweet prefix=”” tweeter=”” suffix=””]İtalya’nın en çok aranan mafya babası Rocco Morabito Uruguay’da yakalandı.[/inlinetweet] 23 yıldır kaçak yaşayan Morabito, kızını yerel bir okula gerçek adıyla yazdırınca yakayı ele verdi. Yaklaşık 26 milyon 903 bin TL değerindeki kokaini İtalya’ya sokmaya çalışırken yakalanarak ülkesinde 30 yıl hapis cezasına çarptırılan Morabito, 1994 yılından beri polis tarafından aranıyordu.
Morabito’nun lakabı ‘Milan’ın Kokain Kralı’.
[inlinetweet prefix=”” tweeter=”” suffix=””]İsveç, 106 yaşındaki Afgan mülteci Bibihal Uzbeki’nin iltica talebini reddetti.[/inlinetweet] Ailesinin 11 üyesiyle birlikte 2015’te İsveç’e gelen ve sağlık durumu iyi olmayan Uzbeki’nin kararı 3 kez temyize götürme hakkı bulunuyor. İsveç Mülteci Destek Grubu Ağı başkanı Sanna Vestin, İsveç Göçmenlik Ajansı’nın başvuruyu reddetme sebebini ‘Afganistan’ın yeterince güvensiz olmaması’ şeklinde açıkladı.
Bir Afgan’ın daha iyi yaşam hayali, ülkesinin tekinsizliğine muhtaç.
St. Andrews Üniversitesi’nden araştırmacılar ünlü ‘8 Vezir Bulmacası’ (8 Queens Puzzle) isimli satranç problemini çözecek bilgisayar programcısına 1 milyon Dolar ödül verecek. Bilgisayar Bilimleri Profesörü Ian Gent ve meslektaşları bu problemin üstesinden gelebilecek algoritmanın internetteki en zorlu güvenlik şifresinin çözmek gibi imkansız görülen birçok işi de başarabileceğini düşünüyor.
Konu ‘düğün fotoğrafçılığı’ olunca daha önce denenmemiş bir konseptle karşılaşmak biraz zor. Ama Tokyolu Fotoğrafçı Haruhiko Kawaguchi, yepyeni ve ‘nefes kesici’ yeni bir yöntem geliştirdi. Flesh Love (Beden Aşkı) adını verdiği serisinde Kawaguchi, yeni evli çiftleri vakumlanmış plastik torbalara koyarak garip fotoğraflarını çekiyor. Fotoğrafçı bu yöntemin, insanların birbirlerine ne kadar yakın ve aşık olduğunu yansıttığını söylüyor. Nitekim fotoğraflarda ‘Aşuk ile Maşuk’u görmemek imkansız (!).
Almanya’nın Duisburg şehrinde inşa edilen [inlinetweet prefix=”” tweeter=”” suffix=””]dünyanın en uzun kumdan kalesi 16,68 metrelik uzunluğuyla Guinnes Rekorlar Kitabı’na girdi.[/inlinetweet] 3 bin 500 ton sıkıştırılmış kumla inşa edilen kalede dünyanın dört bir yanından 19 sanatçı 25 gün boyunca çalıştı. Kalenin tasarımında Yunanistan’daki Parthenon‘dan Tayland’daki Budist tapınaklarına kadar pek çok yapıya yer verildi.
Yapılan araştırmalara göre [inlinetweet prefix=”” tweeter=”” suffix=””]denizlerdeki 50’den fazla balık türü plastik atıklarla besleniyor.[/inlinetweet] Bu, balıklar için olduğu kadar onları yiyenler için de kötü bir haber. Plastikte bulunan kimi zehirli bileşikler bunları yiyen balıkların dokularında birikiyor ardından zehirli maddeler balıkları yiyen kişilerin vücutlarında birikmeye başlıyor. Uskumru, levrek ve istiridye gibi çeşitli türlerin midelerinde bahsedilen zehirli plastik kalıntılarına rastlandığı biliniyor.
Balıkların bu yeni alışkanlığının sebebini araştıran bilimciler, plastiği yemek ile karıştırmalarının yanı sıra plastik kokusunun deniz canlılarına çekici gelme ihtimali olduğunu ortaya çıkardı.
Bilimcilerin Orb Media için yürüttükleri bir araştırmaya göre [inlinetweet prefix=”” tweeter=”” suffix=””]dünya genelinde milyarlarca insanın içme suyuna plastik parçacıkları karışıyor.[/inlinetweet] Toplanan çeşme suyu örneklerinin yüzde 83’ünün plastik tanecikleriyle kirlenmiş olduğu tespit edildi. ABD, yüzde 94 ile en yüksek orana sahip ülke, hemen ardındansa Lübnan ve Hindistan geliyor.
Sudaki plastik oranın en düşük olduğu ülkeler İngiltere, Fransa ve Almanya olsa da en düşük oran bile yüzde 72.
Britanya Kolumbiyası‘nda yaşayan Heiltsuk halkı yüzlerce, binlerce yıldır kökenleriyle ilgili sözlü gelenekleri nesilden nesile aktardı. Halk, atalarının Kanada’nın Buz Devri’nde donmayan kıyı kesimine yerleştiğine inanıyor. CBC’nin haberine göre, Britanya Kolumbiyası’ndaki Triquet Adası‘nda yapılan yeni bir kazı ile Heiltsuk halkının iddiaları desteklenmiş oldu. Kazılarda, antik bir köye benzeyen bir yerden aralarında oymalı ahşap araçlar ve kömür bulunan eserler çıkarıldı. Bulunan kömür kalıntıları karbon tarihleme metoduyla test edildi ve kalıntılar 13 bin 613 ila 14 bin 86 yıl öncesine kadar tarihlendi; yani Mısır’da piramitlerin inşa edilmesinden binlerce yıl öncesine.
Bulgulara göre Taş Devri‘nin sonları, Bronz Çağı‘nın başlarında, bugünkü Avusturya civarındaki Lechtal‘de ilginç bir aile yapısı vardı.İncelemeler sonucunda bireylerin M.Ö. 2 bin 500 ila bin 650 yılları arasında kendilerine ait evlerin civarında gömüldüğü düşünülüyor. Üstelik grubun kadınları topluluk içinde (hayal edilenin aksine) ‘evde oturmak’ dışında sorumluluklara da uyum sağladığınısahipmiş.
Eş ya da sevgililerimizden ayrılmaya nasıl karar verdiğimizi inceleyen bir çalışmaya göre ilişkisini bitirmeyi düşünenler bu kararı alıp almamak konusunda öncelikle çatışan duygular yaşıyor (sürpriz!). Kararsızlığın oluşmasında ilişki tatmini ve eşe duyulan bağlılık seviyesi etkili oluyor. Çiftleri ayrılmaya iten sebeplerin başında, duygusal mesafe, eşler arasındaki güç dengesizliği, eşin kişiliği (ve buna bağlı sorunları) ve sadakatsizlik gibi ilişki beklentilerine zarar veren durumlar geliyor. Aklınızda olsun.
Neredeyse hiç kimse ayrılıktan önce yüzde 100 emin olamıyor ve kararın alınması uzun bir sürece yayılıyor.
Türkiye’nin sosyal bilimler duayeni kabul edilen [inlinetweet prefix=”” tweeter=”” suffix=””]Sosyolog ve Siyaset Bilimi Profesörü Şerif Mardin hayatını hayatını kaybetti.[/inlinetweet] Türkiye’de din, ideoloji ve modernleşme konularında önemli çalışmalar yapan Mardin, ‘mahalle baskısı’ kavramını da literatüre kazandıran kişi olarak tanınmıştı.
Mardin ayrıca Boğaziçi Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi’nin kurucu Dekanı’ydı.