Kasım 2014	Atilla DEĞİRMENCİ A- A+
Kendini tanımaya ve etrafına anlam vermeye başladığı andan itibaren insan, ‘Niçin bu hayattayım?’ sorusuyla iç âleminde fırtınalar kopartıyor. İnsan ‘Hayatı anlamaya başladım.’ veya ‘Hayat istediğim seviyeye gelmeye başladı.’ dediği an karşılaştığı olaylar ve edindiği bilgiler düşünce dünyasında her şeyi bir kez daha baştan almasına neden oluyor. Hayat insan için bir türlü istediği frekansa bağlanamıyor. Tam olarak da bağlanmayacak zaten. Çünkü burası dünya.
Dünya, insan için yaratılmış olan imtihan sahasıdır. İmtihan ise Allah Teâlâ’nın verdikleri ve vermedikleriyle insanın ‘kulluk’ kalitesini ölçme işlemidir. İmtihan sadece bu dünya hayatına ait bir kavramdır. Bu dünyadan ayrılanlar için imtihan bitmiş ve karşılık alma vakti gelmiştir. Hiçbir şey es geçilmeden ve yapılanların tam karşılığı verilerek.
İmtihan, emaneti kabul ederek dünya hayatına sorumlulukla gelen insan için geçerlidir. Kendisine verilen ömür içerisinde insanın imtihansız geçirdiği hiçbir ânı yoktur. Birinin bitip diğerinin başlaması aralıksız birbirini takip eder. ‘Şu işimi bitireyim de rahata ereceğim.’ cümlesi çok kullanılan bir cümledir ancak işlerin bittiği gün yeni bir imtihan daha başlar. Okul bitsin rahatlayacağım, sınavlar bitsin hiç problemim kalmayacak, göreve başlasam rahata ereceğim, emekli olursam başımı ağrıtacak olay olmayacak diyenlerin hepsi imtihanı anlamadığı için kendilerini kandırmaktadır. Daha işinin bittiği gün insanı meşgul eden, insanın canını sıkan ve içindeki tedirginlikleri artıran olaylar, vakıalar kendini gösterecektir.
Günümüz toplumunda imtihan kavramı sadece olumsuz haller için kullanılmaktadır ancak imtihan çok boyutludur. Allah Teâlâ, eşref-i mahlûk olarak yarattığı insanı ya nimet vererek ya nimet vermeyerek ya da verdiği nimeti azaltarak veya nimeti alarak imtihan eder. İmtihan alanlarımızı kısaca bir inceleyelim:
- Nimet verilerek gerçekleşen imtihanda insanın başarılı olması nimetlere şükretmesine bağlıdır. Verilen nimetleri Allah’tan bilmek, Allah’ın istediği şekilde ve yerlerde kullanmakla istenilen şükür faaliyetini tam olarak ifa etmiş oluruz. Örneğin; vakti verimli kullanabilme nimeti verilen bir kişi için ilim öğrenme ve öğretme, iyiliği yayma, kötülüğü engelleme gibi davranışlar şükürdür.
- Nimet verilmeyerek gerçekleşen imtihanda başarı insanın sabır anlayışına bağlıdır. ‘Verilmedi.’ diyerek bir köşede miskince oturup beklemek yerine nimetin oluşması ve ele geçmesi için gayret gösterilmesi istenilen sabır yaklaşımıdır.
- Verilen nimetin azaltılması veya alınması imtihanında başarı hem şükür hem de sabır yaklaşımlarımıza bağlıdır. ‘Nimetin hepsi de gidebilirdi.’ diyerek şükür, ‘Canımız sağ olduktan sonra Allah yine verir.’ diyerek sabır gösterilir.
Darlıkla imtihan da Allah’ın imtihan çeşididir, bollukla imtihan da. Kol, bacak verilerek yaratılanla kol, bacak verilmeden yaratılan insanlar arasında imtihan çerçevesinde hiçbir fark yoktur. Fark hayatları içerisinde şükretmeye veya sabretmeye bağlıdır.