Tengri'de Bolmış Alp Külüg Bilge Kağan Devri
Tengri’de Bolmış Alp Külüg Bilge Kağan Devri (805-808)
Kutlug Bilge’den sonra hükümdar Kağan’ın kimliği hakkında Çin kaynaklarında malümat yoktur. Kağanlık unvanı Tengride Alp Külüg Bilge Kağan olarak geçmektedir. Prof. Dr. Bahaaddin Ögel bu unvanın eksik olduğunu doğrusunun Tengride Bolmış Alp Külüg Bilge Kağan olabileceğini söylüyor.
805’de ölen Kağan için baş sağlığı dilemek ve Yeni Kağan’ı tebrik için Çin İmparatoru Uygurlara elçi gönderdi.
Tengride Bolmış Alp Külüg Bilge Kağan’ın en önemli icraatı Doğu Türkistan’ın önemli şehirlerinden olan Kuça’yı Tibetlilerin elinden kurtarması olmuştur.
Sadece TCTC, 237’de bulduğumuz kayda göre: 806’da Mani rakipleri ilk defa Uygur elçileri ile beraber Çin’e geldiler. Ve Çin’de ibadethane kurdular. Bu dinin kaidesine göre günde bir defa o da akşam üzeri yemek yenir. Hayvani gıdalar yasaktı. Yalnız sebze yiyorlar ve su içiyorlardı. Milli içki kımız da yasaktı. Uygur Kağanı bu dine inanıyor. Ve bazı Mani rakiplerine devlet işleri için danışıyordu. (Bu mevzuda daha fazla malumat için bkz. Pelliot, Un Traite Manicheen, 320).
Çin başkentine Mani mabedlerinin kurulması imtiyazı 807’den itibaren başlar. Bu devirde Çin’in mühim yerlerinde Mani mabedi kurulması imtiyazı Uygurların elinde idi. Aynı zamanda Çin Uygurlara ağır vergiler veriyordu. Çinde sonraki devirlerde de rastlanan Uygur kolonilerinin temeli 807’de atılmış oldu.
Etiketler:Alp külüg bilge kağan devri, alp külük bilge kağan dönemi, uygurlarda alp külük bilge kağan devri