WIPO Domain Name Decision: D2010-0556
Taner Aksoy v. Turistik Tic. Ltd. Şti.
Dava No. D2010-0556
Şikayet Eden, İstanbul, Türkiye'de faaliyet gösteren ve Aydın&Aydın Hukuk Bürosu tarafından temsil edilen Taner Aksoy'dur.
Şikayet Edilen, Antalya, Türkiye'de faaliyet gösteren TR Turistik Tic. Ltd. Şti.'dir.
İhtilaflı alan adı <sahibindenbak.com>, Alantron BLTD tarafından tescil edilmiştir.
Şikayet, WIPO Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi'ne (“Merkez”) 14 Nisan 2010 tarihinde sunulmuştur. Merkez tarafından 14 Nisan 2010 tarihinde Alantron BLTD'den ihtilaflı alan adını doğrulaması için e-posta ile talepte bulunulmuştur. Alantron BLTD'den 28 Nisan 2010 tarihinde, Şikayet Edilen'in tescil ettiren olarak kayıtlı olduğunu doğrulayan cevabını iletişim bilgileriyle birlikte Merkez'e iletmiştir. Merkez tarafından bulunulan bildirime cevaben Şikayet idari açıdan noksandır, Şikayet'teki değişiklikler Şikayet Eden tarafından 21 Mayıs 2010 tarihinde sunulmuştur. Merkez, Şikayet'te yapılan değişikliklerle birlikte Şikayet Eden'in Alan Adı Uyuşmazlıkları Çözüm Politikası (“Politika” veya “UDRP”), Alan Adı Uyuşmazlık Çözümü Politikası için Yeknesak Kurallar (“Kurallar”) Alan Adı Uyuşmazlık Çözümü Politikası için Yeknesak Kurallara Ek Kurallar (“Ek Kurallar”)'da öngörülen şekli koşullara uygun bir Şikayet sunmuş olduğunu teyit etmiştir.
Kurallar'ın 2(a) ve 4(a) maddelerine göre Merkez, Şikayet'i usulüne uygun biçimde Şikayet Edilen'e bildirmiştir ve idari işlem süreci 25 Mays 2010 tarihinde başlamıştır. Kurallar'ın 5(a) maddesine göre Cevap'ı sunmak için son tarih, 14 Haziran 2010 olarak belirlenmiştir. Şikayet Edilen tarafından Cevap, 12 Haziran 2010 tarihinde Merkez'e sunulmuştur.
Merkez, 22 Haziran 2010 tarihinde tek hakem olarak Gökhan Gökçe'yi atamıştır. Hakem, söz konusu görevlendirmenin uygun olduğu kararına varmıştır. Hakem, Kurallar'ın 7. maddesi uyarınca Kabul Bildirimi ve Tarafsızlık ve Bağımsızlık Beyanı'nı Merkez'e sunmuştur.
Şikayet Edilen, ihtilaflı alan adı <sahibindenbak.com>‘u 20 Eylül 2009 tarihinde tescil ettirmiştir. Söz konusu ihtilaflı alan adının kullanıldığı web sitesinde gayrimenkul satış ve kiralamasına ilişkin ilanlar bulunmaktadır.
Şikayet Eden, Politika'nın 4. maddesi uyarınca, ihtilaflı alan adı <sahibindenbak.com>‘un kendisine devrine karar verilmesini talep etmiştir. Şikayet Eden, Politika'nın 4(a) maddesinde bu işlem için öngörülen dayanakları sunmuştur.
Şikayet Eden ihtilaflı alan adının, taklit nitelikte bir web sitesine açıldığını ve söz konusu hizmetlerin kendi web sitesinde sağladığı hizmetlerle hemen hemen aynı nitelikte olduğunu belirtmiştir.
Şikayet Eden “ sahibinden bak” ibaresinin “sahip olandan bak” anlamına geldiğini, bunda kullanılan ana unsurun Şikayet Eden'in markasıyla aynı olduğu için “bak” kelimesinin eklenmesinin bir ayırt edicilik kazandırmadığını ifade etmiştir.
Şikayet Eden “sahibinden” kelimesinin “www.sahibinden.com” un maruf ve meşhur hizmeti sebebiyle esas anlamından sıyrılarak artık “internet satış sistemi” olarak anılmaya başladığını ileri sürmüştür. Şikayet Eden, Şikayet Edilen'in “sahibindenbak” taklit markasını kullanarak iltibasa ve internet kullanıcılarını yanıltmaya sebebiyet verdiğini belirtmiştir.
Şikayet Eden, ihtilaflı alan adının tescilli markası ile aynı veya iltibas oluşturacak kadar benzer olduğunu ileri sürmüştür.
Şikayet Eden, <sahibinden.com> alan adını 1999 yılında tescil ettirdiğini, Şikayet Edilen'in ise ihtilaflı alan adını 2009 tarihinde tescil ettirdiğini belirtmiştir. Ayrıca <sahibinden.com> adresinin Türkiye'de bilinen bir web sitesi olduğunu bu sebeple Şikayet Edilen'in söz konusu web sitesini veya markayı bilmediğini ileri sürmesinin mümkün olmadığını ileri sürmüştür. Şikayet Eden, Şikayet Edilen'in ihtilaflı alan adı ve tescilli markasının aynı olduğunu bildiğini ve söz konusu ihtilaflı alan adını kötü niyetli tescil ettirdiğini ileri sürmektedir.
Şikayet Eden, web sitesini ihtilaflı alan adının tescil edildiği 2009 yılından çok daha uzun süre önce tescil ettirdiğini belirtmiştir.
Şikayet Eden, Şikayet Edilen'in “sahibinden bak”a ilişkin tescilli markası bulunmadığını ve bunun sebebinin Şikayet Edilen'in böyle bir başvuru yaptığı takdirde Şikayet Eden'in SAHİBİNDEN.COM markası ile iltibas yarattığı gerekçesi ile reddedileceğini bilmesinden kaynaklandığını ileri sürmüştür.
Şikayet Eden, Şikayet Edilen'in ihtilaflı alan adının açıldığı web sitesinde kendisi ile aynı hizmetleri sunduğunu ve ihtilaflı alan adını tescil ettirmesinin sebebinin internet kullanıcılarını yanlış yönlendirmek ve onları resmi olmayan bir web sitesine yönlendirmek olduğunu belirtmiştir. Şikayet Eden, ihtilaflı alan adının kendisinin müşterilerini karışıklığa sevk etmeye ve bu sitenin Şikayet Eden'le ilişkili olduğunu zannetmelerine sebebiyet vereceğini ifade etmiştir.
Şikayet Eden, Şikayet Edilen'in ticari kazanç amacıyla ihtilaflı alan adını kullanarak kullanıcıları çekme niyetinde olduğunu ileri sürmüştür. Şikayet Eden, Şikayet Edilen'in ihtilaflı alan adının Şikayet Eden'e ait markayla aynı veya iltibas oluşturacak kadar benzer olduğunu ve alan adı tescilinin bu maksatla gerçekleştirdiğini, bu şekilde davranarak “sahibinden.com” web sitesinin ününden haksız menfaat elde etmeye ve kullanıcıları yanlış yönlendirmeye gayret ettiğini belirtmiştir.
Şikayet Edilen, Şikayet Eden'in iddialarına karşı Cevap'ını sunmuş ve Merkez'den Şikayet Eden tarafından ihtilaflı alan adının kendisine devrine karar verilmesi yönündeki yapılan talebi reddetmesini talep etmiştir.
Şikayet Edilen “sahibinden” kelimesinin Türkçe'de yıllardır kullanılan yaygın bir kelime olduğunu; belirli bir mal ya da hizmetin üçüncü bir aracı şahıs olmadan doğrudan sahibi tarafından sunulması anlamına geldiğini belirtmiştir.
Şikayet Eden <sahibinden.com> alan adını tescil ettirmiştir ve içinde “sahibinden” kelimesini ihtiva eden tüm alan adlarının marka hakkını ihlal ettiğini öne sürmektedir. Şikayet Edilen “sahibinden” kelimesinin piyasada ayırt edici bir anlama sahibi olmadığını belirtmiş ve ayırt edici anlama sahip olduğu iddiasının ispatlanmasının mümkün olmadığını ileri sürmüştür. Ayrıca, neredeyse 100 yıla yakın bir süredir günlük dilde kullanılan ve <sahibinden.com> da bulunduğu için değil, doğrudan kendisinden hak temin eden bir kelimenin münhasır kullanımı için hak iddiasında bulunulamayacağını ifade etmiştir. Şikayet Edilen ayrıca Şikayet Eden'in sadece “sahibinden” olarak değil, bunun yerine “www” ve “com” ekleriyle birlikte tescil ettirdiğini belirtmiştir.
Şikayet Edilen “sahibinden” kelimesinin sadece internet satışlarında değil ayrıca afiş ve ilanlarda da kişilerin mallarını kiralama ilanlarında kullandıklarını belirtmiştir ve bu iddialarını görsel olarak destekleyecek PDF dokümanları sunmuştur. Şikayet Edilen yukarıda belirtilen açıklamalar ışığında Şikayet Eden'in marka hakkına tecavüzde bulunmadığını belirtmiştir.
Şikayet Edilen “sahibinden” kelimesini ihtiva eden birçok alan adı örneği sunmuştur ve Şikayet Eden'in iddiasının geçerli olması halinde, ürün ve hizmet alım satımı yapılan söz konusu web sitelerinin de Şikayet'e konu olması gerektiğini belirtmiştir.
Şikayet Edilen Şikayet Eden'in talebinin geçerli olması için markanın ve faaliyet alanın aynı olması gerektiğini ancak mevcut durumda markaların benzer olmasına rağmen faaliyet alanlarının farklı olduğunu ve bu sebeple tarafların kendi markalarını kullabileceğini bunun Türkiye ve dünyada kabul görmüş bir uygulama olduğunu belirtmiştir.
İhtilaflı alan adında kullanılan “bak” kelimesi “görmek” anlamında olup, web sitesinde mekanın 360 derecelik bir bakış açısıyla görünümünün sunulması sebebi ile bu kelime tercih edilmiştir. İhtilaflı alan adında mekanın 30 derecelik bir görünümü sunulmakta olup söz konusu hizmet Şikayet Eden'in web sitesinde bulunmamaktadır. Şikayet Edilen ihtilaflı alan adı ile Şikayet Eden'in web sitesinin içerik, görünüm ve tasarım bakımından tamamen farklı olduğunu ileri sürmektedir. Bu sebeple Şikayet Edilen ihtilaflı alan adının Şikayet Eden'in web sitesi ile aynı ve iltibas oluşturacak kadar benzer olmadığını belirtmektedir. Şikayet Edilen, bu sebepler çerçevesinde ihtilaflı alan adının jenerik (sözlükte yer alan) bir kelime içerdiğini ve Şikayet Eden'e ait marka ile iltibas oluşturmadığını ileri sürmüştür. Şikayet Edilen jenerik bir kelime olan “sahibinden” kelimesini alan adının içerisinde kullanmaya hakkı bulunduğunu savunmuştur.
Politika'nın 4(a) no'lu maddesi uyarınca, işbu süreçte ihtilaflı alan adının Şikayet Edilen'den Şikayet Eden'e devri yönünde karar verilebilmesi için, Şikayet Eden'inaşağıda belirtilen üç şartın mevcudiyetini ispat etmek zorundadır:
a) İhtilaflı alan adının Şikayet Eden'in markası ile aynı veya iltibas oluşturacak kadar benzer olduğu,
b) Şikayet Edilen'in alan adıyla ilgili olarak hiçbir hak ya da meşru menfaatinin bulunmadığı,
Politika, Şikayet Eden'in, ihtilaflı alan adının üzerinde, hakları bulunduğunu iddia ettiği markayla aynı veya iltibas oluşturacak kadar benzer biçimde kullanıldığını göstermesi gerektiğini öngörmektedir.
Şikayet Eden'in Türk Patent Enstitüsü nezdinde söz konusu markanın varyasyonlarını içeren birçok marka tescili bulunmaktadır, ayrıca Ek 5'de belirtildiği üzere SAHİBİNDEN.COM şekil markasının Türk Patent Enstitüsü nezdindeki ilk tescili 30 Mayıs 2007 tarihinde yapılmıştır. SAHİBİNDEN.COM markası, en önemli unsuru “sahibinden” kelimesi olan ve figüratif unsurları bulunan bir şekil markasıdır. Hakem, söz konusu unsurları göz önüne alarak Şikayet Eden'in markanın sahibi olduğu ve SAHİBİNDEN.COM markası üzerinde münhasır hakkı bulunduğu kanaatine varmıştır, T. Rowe Price Associates, Inc. v. J A Rich, WIPO Dava No. D2001-1044.
Hakem, Şikayet Eden'in marka haklarını dikkate alarak ihtilaflı alan adının Şikayet Eden'e ait marka ile aynı ve iltibas oluşturacak kadar benzer olduğu kanaatine varmıştır. Ayrıca Hakem, jenerik bir kelime olan “bak”ın eklenmesinin ayırt edicilik kazandırmadığına karar vermiştir. Bu çerçevede Hakem, Politika'nın 4(a)(i) no'lu maddesinde belirtilen gereklerin sağlandığını tespit etmiş ve sonuç olarak Politika'nın söz konusu ilk şartının Şikayet Eden'in lehine gerçekleştiği kanaatine ulaşmıştır.
Politika'daki gerekleri karşılayabilmek için Şikayet Eden, Şikayet Edilen'in ihtilaflı alan adı konusunda herhangi bir hakkı ya da meşru menfaatinin bulunmadığı yönünde ortaya bir karine koymak zorundadır Croatia Airlines d.d. v. Modern Empire Internet Ltd., WIPO Dava No. D2003-0455.
Şikayet Edilen, ihtilaflı alan adının, tanıtımı yapılan gayrimenkulleri 360 derecelik bir görünüm açısıyla interaktif olarak görüntülenebildiği hizmetleri yansıttığını ifade etmiştir. Şikayet Edilen bu çerçevede, web sitesinin uygun bir isme sahip olduğunu ve ihtilaflı alan adının açıldığı web sitesini iyiniyetle mal ve hizmet sunmak için kullandığını iddia etmiştir.
Hakem, 4 Temmuz 2010 tarihinde <sahibindenbak.com> adresini ziyaret etmiş ve ihtilaflı alan adı ve Şikayet Eden'in web sitesinin tasarım ve içeriklerinin farklı olduğunu tespit etmiştir. Buna karşılık, Şikayet Edilen'e ait web sitesinde gayrimenkul ilanlarına ilişkin herhangi bir hizmet sunulmadığını ve uygun gayrimenkullerin araştırılmasının mümkün olmadığını, ev seçenekleri arasında arama yapma imkanının mevcut olmadığını; sadece tek bir örnek ilanın bulunduğunu görmüştür. Şikayet Edilen web sitesinde kullanıcılara 299 TL karşılığında gayrimenkul teşhir hizmeti verdiğini belirtmiştir. Hakem, Şikayet Edilen'in söz konusu ihtilaflı alan adını kullanıcıları haksız olarak kendisine yönlendirmek, böylelikle Şikayet Eden'in tanınan faaliyetlerinden istifade ederek haksız menfaat temin etmek maksadıyla tescil ettirdiği ve kullandığı kanaatine varmıştır.
Şikayet Edilen'in “SahibindenBak” ismiyle yaygın olarak tanındığı yönünde bir delil mevcut değildir. Ayrıca, her ne kadar Şikayet Edilen Cevap'ında “SAHİBİNDEN BAK” isimli bir markasının bulunduğu ifade edilse de, bunu ispatlayan herhangi bir kayıt ya da tescil belgesi ibraz edilememiştir.
Şikayet Edilen, neredeyse 100 yıla yakın bir süredir günlük dilde kullanılan ve jenerik bir kelime olan “sahibinden” terimini kullanmak için hak ve meşru menfaati bulunduğunu ve ihtilaflı alan adının aktif bir web sitesine açıldığını ifade etmiştir. Şikayet Edilen, söz konusu jenerik kelimeyi alan adını oluşturan ibarenin bir parçası olarak kullanmaya hakkı bulunduğunu savunmuştur. Seçilmiş UDRP Sorularına İlişkin WIPO Hakem Görüşleri madde 2.2. ışığında, ihtilaflı alan adı jenerik bir isim içerse dahi Şikayet Eden tarafından Şikayet Edilen'in ihtilaflı alan adı konusunda herhangi bir hakkı ya da meşru menfaatinin bulunmadığı karine olarak ortaya konulduğu ve buna karşılık Şikayet Edilen Politika'nın 4(c) maddesinde belirtilen şartlardan herhangi biri veya alan adıyla ilgili diğer herhangi bir hak ya da meşru menfaat belirtilemediği takdirde, Şikayet Edilen'in ihtilaflı alan adıyla ilgili hak ya da meşru menfaatinin bulunmadığı kabul edilmektedir.
Şikayet Edilen'in ihtilaflı alan adı üzerinde marka ya da herhangi bir sınai hak veya diğer bir hak ya da meşru menfaati bulunduğu yönünde Hakem'in dayanak olarak kabul edilebileceği bir ibrazda bulunulamamıştır. Ayrıca Şikayet Edilen, kendisine lisans vermeyen ve hak tanımayan Şikayet Eden'le bir ilgisi bulunduğunu da ortaya koyamamıştır. Şikayet Edilen her ne kadar web sitesindeki aktiviteyi göstererek ihtilaflı alan üzerinde meşru menfaati olduğunu ileri sürmüş olsa da Hakem, söz konusu web sitesinde Şikayet Edilen'in meşru menfaatini gösterecek herhangi bir faaliyetin bulunmadığını ve Şikayet Edilen'in söz konusu alan adını ticari olmayan bir amaç için kullandığını gösteren meşru bir durumdan bahsetmenin mümkün olmadığını tespit etmiştir. Ayrıca, Şikayet Edilen'in ihtilaflı alan adını Şikayet Eden'in ününden haksız istifade etmek için seçtiği kanaatine varmıştır.
Şikayet Edilen, ihtilaflı alan adıyla ilgili herhangi bir hak ya da meşru menfaatinin mevcut olduğunu gösterememiştir ve bu sebeple Hakem Şikayet Eden'in iddialarını kabul etmiştir. Belupo d.d. v. WACHEM d.o.o. WIPO Dava No. D2004-0110. Hakem, Şikayet Edilen tarafından Politika'nın 4(c) maddesinde belirtilen şartları karşılayamadığı ve bu çerçevede Şikayet Edilen'in ihtilaflı alan adıyla ilgili herhangi bir hak ya da meşru menfaatinin bulunmadığı kanaatine varmıştır.
Buna göre, madde 4(a)(ii)'de belirtilen gerekler karşılanmış olup, sonuç olarak Hakem Politika'nın ikinci şartı anlamında Şikayet Eden lehine karar vermiştir.
Politika'nın 4(a)(ii) no'lu maddesi uyarınca Şikayet Eden, ihtilaflı alan adının hem kötüniyetle tescil edildiğini ve hem de kullanılmakta olduğunu ispatlamak zorundadır.
“sahibinden” kelimesi sözlük anlamı bulunan ve Türkiye'de ürün ve hizmet satışlarında yaygın olarak kullanılan bir terimdir ve Şikayet Edilen bu terimin kullanıldığı diğer reklamlar ve alan adlarına ilişkin örnekleri delil olarak sunmuştur. Yukarıda ayrıntılı olarak belirtildiği üzere “sahibinden” gibi “bak” kelimesi de sözlük anlamı bulunan jenerik bir kelimedir. Bununla birlikte sözlük anlamı bulunan bir kelime de olsa bu tip bir ibarenin kullanımı şikayet eden tarafın marka hakkını, söz konusu markasıyla birlikte oluşturduğu ticari itibarını ihlal ediyorsa ve aşağıda belirtilen kötüniyet durumlardan birini oluşturuyorsa kabul edilemez: (i) ihtilaflı alan adının alındığı ücretten çok daha fazla bir ücrete satılması, kiralanması veya devredilmesi, (ii) marka sahibinin ihtilaflı alan adı sebebi ile markasını ihtiva eden alan adını kullanamaması, (iii) marka sahibinin ticari faaliyetlerini olumsuz yönde etkilemesi (iv) ticari kazanç için kasti olarak marka sahibine ait marka aleyhine iltibasa yol açmak suretiyle kullanıcıları kendisine ait web sitesine çekmeye çalışmak. Hakem yukarıdaki listenin Politika'nın 4 (b) maddesinde belirtilen listedeki durumların tahdidi olmadığına işaret etmiştir.
Yukarıda belirtildiği üzere, Hakem web sitesini ziyaret etmiştir ve Şikayet Edilen'in ihtilaflı alan adını seçmesinin nedeninin kullanıcıları yanlış yönlendirmek suretiyle ticari kazanç elde etmek olduğu sonucuna varmıştır. Hakem ihtilaflı alan adının büyük bir bölümünü “sahibinden” kelimesinin oluşturduğu ve “bak” kelimesinin ihtilaflı alan adına herhangi bir ayırt edicilik kazandırmadığı görüşündedir.
Bu sebeple Hakem, Şikayet Edilen'in seçtiği alan adının Şikayet Eden'e ait SAHİBİNDEN.COM markasına aleyhine iltibas oluşturduğu kanaatine varmıştır. Aksini ispat edecek delillerin yokluğunda ve mevcut delillerin ışığında Hakem, Şikayet Edilen'in ihtilaflı alan adını kötüniyetle tescil ettirdiği ve kullandığı, bu alan adını internet kullanıcılarını diğer bir marka aleyhine iltibas oluşturmak suretiyle haksız ticari menfaat için kendi web sitesine çekmek maksadıyla seçtiği görüşüne ulaşmıştır.
Ayrıca Hakem, Şikayet Edilen'in alan adının tescil tarihi itibarıyla Şikayet Eden'e ait markayı bilebilecek durumda olduğu kanaatindedir. Hakem, Şikayet Edilen'in ihtilaflı alan adını tescil ettirirken Şikayet Eden'e ait markayı bildiğini ve bunun kötü niyetinin göstergesi olduğu sonucuna varmıştır. Ayrıca, Şikayet Edilen'in, tescil tarihi itibarıyla ihtilaflı alan adının ticari kullanımının Şikayet Eden'e ait marka haklarını ihlal edeceğini bilebilecek durumda olduğunu, dolayısıyla iyi niyetli kullanım yönünde hiçbir zaman niyetin söz konusu olmadığına karar vermiştir. Telstra Corporation Limited v. Nuclear Marshmallows, WIPO Dava No. D2000-0003.
Hakem, tescil ve kullanıma ilişkin tüm hususları değerlendirdikten sonra, Şikayet Edilen'in ihtilaflı alan adını kötü niyetle tescil ettirdiği ve kullanmakta olduğu kanaatine varmıştır. Bu çerçevede Hakem, Politika'nın 3. şartı konusunda da Şikayet Eden lehine karar vermiştir.
Yukarıda belirtilen sebepler ışığında Hakem, Politika'nın 4(i) ve Kurallar'ın 15 no'lu maddeleri uyarınca, <sahibindenbak.com> alan adının Şikayet Eden'e devrine karar vermiştir.