Ana Baba Tutumları ve Çocuk Gelişimi - Uzm.Psk.Şahin UÇAR
Ana Baba Tutumları ve Çocuk Gelişimi
MAKALE #2564 © Yazan Uzm.Psk.Şahin UÇAR | Yayın Mart 2009 | 5,590 Okuyucu
İnsan ilişkileri içinde en uzun ömürlü ve en önemli etkileri olanı hiç kuşkusuz ana-baba ile çocuklar arasında olan ilişkilerdir. Aslında bir çocuğun yetişmesinden, başarı ya da başarısızlıklarından yalnızca veya yüzde yüz ana-babayı sorumlu tutmak doğru değildir. Çünkü çocuk, yalnızca ana-babasının, aile eğitiminin etkisi altında kalmış olsaydı, bir ailedeki tüm çocukların, birçok özellikleri yönünden birbirlerinin aynı olmaları gerekirdi. Her çocuk ailenin bir parçasıdır, fakat onun yetişmesi ve gelişmesinde okulun ve en geniş anlamda toplumunda sorumlulukları, katkıları vardır. Aile de, çocukların yetişmesi sırasında onlara rehberlik ve yardımda bulunan kurumlardan birisidir. Fakat en önemlisidir. Bununla birlikte ana-babaları tarafından gerçekten seçilip sayıldıklarına inanan çocuklar, davranışlarında daha bağımsız ve kendilerine daha çok güvenen insanlar durumuna gelmektedirler. Bu ana-babalar genellikle ailedeki kurallar üzerine konuşulmasına izin verir ya da çocuğu bu konuda destekler. Çocuğun kabul edilmeyen davranışlarının nedenleri olumlu bir şekilde açıklanır. Bir çok davranış hoş görülür. (Wihirter-Voltan Acar, 1998)
Anne-babanın çocuklarına karşı hoşgörü sahibi olmaları çocukların bazı kısıtlamalar dışında arzularını diledikleri biçimde gerçekleştirmelerine izin vermeleri anlamına gelir. Böyle durumlarda birey evine dönük bir birey olur. Eğer anne-babanın hoşgörüsü normal bir düzeydeyse, çocuğun kendine güvenen, geliştirici, toplumsal bir birey olmasına yardım eder. (Yavuzer, 1996)
Bu ana-babalar çocuklarına deneme ve yanılma payı bırakırlar. Çocuğu buyruklarla değil yol göstererek ve uyararak eğitirler.ço0cuğun kişiliğine saygı gösterirler. Çocuktan yaşından olgun davranış beklemezler. Ana-baba bağımsız davranması için çocuğu destekler. Ana-baba serbestlik tanıyarak, çocuklarının belli davranışları yapmada ve yeteneklerine uygun kararlar vermesinde yardımcı olurlar.
Kabul Edici Ana Baba Tutumu
Anne-babanın kabulü, çocuğun sevgi ve sevecenlikle ele alınması biçiminde karakterize edilir.
Kabul eden ana-baba, çocuğun ilgilerini göz önünde tutarak,onun yeteneklerini geliştirecek ortam hazırlar. Kabul edilen çocuk, genellikle toplumsallaşmış, işbirliğine hazır, arkadaş canlısı duygusal açıdan dengeli ve mutlu bir bireydir. (Kulaksızoğlu, 1998).
Koruyucu Ana Baba Tutumları
Bu ana-babalar birçok kural koymakla birlikte destek de getirirler. Ancak, bunu yaparken ana-babalar da uygun olmayan bir duygusal kalıtım ve kaygı görülür. Bu ana-babalar düşman bir çevreye karşı çocuklarını koruyan ana-babalar olarak tanımlanır. (Whirter-Voltan-Acar, 1998).
Kimi ebeveynlerde çocuklarına adım başı karışırlar; arkadaşlarını kendi seçer. Kiminle oynayıp oynamayacağını belirler, sık sık öğütler verir. Arkadaşlarından gelecek tehlikeleri abartır. Onlara karşı kuşkulu davranmayı ve güvenmemeyi aşılar.
Koruyucu tutuma sahip ana-babaların anne-babaların çocukları, çoğu kez kaygılı olduklarından kurallara harfiyen uyarlar. Utangaç, bağımlı, içine kapanık olurlar. (Whirter-Voltan Acar, 1998).
Koruyucu ana baba tutumunun yanı sıra belirli bazı yanlış otorite şekilleri de vardır..
Bu durumda da söyleneni yapmaları gösterilen sevgiye bağlıdır. Fakat bu sevgiyi öpücükler, şefkat yerine tatlılık, anne-babanın iyiliği, hoşgörülü oluşları doğurur. Her şeye izin verilir. Cimri değildirler, önemli olan her şeyin yolunda gitmesidir. Böyle bir ailede çocuklar anne babayı yönlendirmeye çalışırlar.
Çoğunlukla çocukların doğumundan önce anne baba aralarında anlaşmaya varırlar. Çocuklarıyla dost olmaya kara verirler. Bu çok olumlu bir karardır. Baba ile erkek çocuk, anne ile de kız çocuk arkadaş olabilirler. Böyle bir ilişkinin kurulması da gerekir. Ancak bu ilişkide aşırılığa kaçılırsa eğitim durur ya da ters yönde bir gelişme gösterir. O zaman çocuklar anne-babayı eğitirler.
Karakter bozucu, kötü bir otorite türüdür. Çocuğun söylenileni yapması için hediyeler alınır. Ödün verilir. Ana-baba rahatça; “Eğer saygılı olursan sana iyi bir oyuncak alacağım, saygılı olursan sirke gideriz” der. Aile içinde bir takım primler verilmesi doğaldır. Fakat söyleneni yapması karşılığında ödün vermemeli, ya da yinelenmemelidir.(Makarenko, 1992;50)
Toplumumuzdaki hatalı otoritenin en yaygın biçimini oluşturur. Birçok anne-baba buna inanmıştır. Çocukların her denileni yapmaları, anne-babalarını sevmeleri, bu sevginin hak edilmesi için baba sevgisinin gösterilmesi gerekmektedir. Sevgiyi yansıtan sözcükler, öpücükler, okşamalar, sevgisel yaklaşımlar çocuktan esirgenmez. Eğer çocuk denileni yapmazsa hemen; “Yoksa anneni-babanı sevmiyor musun?” denir. Anne-baba çocuklarının gözlerinin içine bakarlar, sevgi ve şefkat göstermelerini isterler..(Makarenko, 1992;50)
Aile kurumu, çocuğa alacağı kavramları seçerek vermekte, onları yorumlamakta ve sonucu değerlendirmektedir. Bu seçici ve değerlendirici süreç, çocukla kişisel ve sosyal davranışlarla ilgili değer duygusunun gelişmesiyle sonuçlanmaktadır. Hiç kuşkusuz çocuğun bulunduğu kültür çevresi içinde yer alan ve onu etkileyecek olan gelenek ve kurallar vardır. Ancak yargıların oluştuğu tercihlerin yapıldığı ya da en azından etkilendiği yer ailedir. (Onur, 1997) Kişiliğin gelişmesi bir dizi tercihin geliştirilmesiyle olanaklıdır. Bu tercihler bireyin değerlerini temsil eder ve geniş ölçüde ailenin koşullandırılmasının bir sonucudur. Çocuğun yetiştiği ailenin yapısı, genişliği, ekonomik ve kültürel düzeyi onun ilk sosyal deneyimlerini, dolayısıyla duygusal ve toplumsal gelişimini etkileyecektir.
"Ana Baba Tutumları ve Çocuk Gelişimi" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Uzm.Psk.Şahin UÇAR'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 17,709 uzman makalesi arasında 'Ana Baba Tutumları ve Çocuk Gelişimi' başlığıyla benzeşen toplam 13 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
sevgiye dayalı otorite, eğitim yoluyla otorite, bilgiççe otorite, gurura dayalı otorite, mesafeli otorite, ezici otorite, yozlaştırıcı otorite, dostça otorite, babacanca otorite, otorite şekilleri, ana baba tutumları, ana baba tutumu, çocuk gelişimi
0.03836799 saniye, 11 sorgu