Entokim - Hedef Haşereler > Sivrisinekler
Tür: Diptera (İki Kanatlı)
Ergin: Yuvarlak kafa, kafa yüzeyinin büyük bir kısmını parçalı gözlerden oluşmakta; kafadan yaklaşık üç kat daha uzun ve dişilerde kıllı ve erkeklerde ise gür bir çift anten; bu farklılık çıplak gözle cinslerin birbirinden ayırt edilebilmesi için bir imkan sağlar. Kafa üzerinde ayrıca bir çift dokunaç bulunmakta olup bunlardan biri hortum üzerindedir; dişilerde bu organlar düzgün, erkeklerde ise kıl öbekleri içerir. Ağız bölümleri uzun ve ince bir hortum oluşturmakta olup dişilerde parçalama işlevi görür; damarlar boyunca küçük pullar ve ayrıca sırt tarafında perçem halinde pullar içeren tek bir çift zar kanatları bulunur. Kanat damar yapısı ayrıca 6 boylamasına damar ile tipik olun ikinci, dördüncü ve beşinci damarlar çatallıdır; tarsi 5 bölümden oluşur.
Larva: Tamamen suculdur. İyi gelişmiş bir kafa yapısına ve şişmiş bir göğse sahiptirler; karın bölmeli olup son bölmede bu yüzeyinde solunum yapılmasını sağlayan bir çift “spiracle” bulunmaktadır. Kıl öbekleri pek çok vücut bölümünden çıkmaktadır.
Pupa: Virgül şekilli olup bir çift kanatta sona eren eğri bir kuyruğa sahiptir. Kafa üzerinde pupanın nefes almasını sağlayan bir çift solunum borusu bulunmaktadır. Birleşik kafa ve göğüs yapısı yetişkinlerin kanat ve uzun bacaklarından izler taşır ve iç tarafta gelişme gösterir.
Kanatlarda koyu ve soluk renkli pullar bulunur; dişi dokunaçlar neredeyse hortum uzunluğundadır, erkek dokunaçlar ise genellikle sopa şeklindedir. Hareketsiz durumda iken karın sivrisineğin üzerinde durduğu yüzeye bir açı yaparak hortumla düz bir çizgi oluşturur (örneğin Anopheles gambiae).
Daha soğuk iklimlerde sezonluk bir sıkıntı olmalarına karşın tropik iklimlerde hastalıkların belli başlı taşıyıcıları olabilirler. Hem insanlara hem de hayvanlara pek çok hastalığı bulaştırabilirler, örneğin sıtma, fil hastalığı, sarı humma, beyin iltihabı ve dang humması. Yalnızca bir kaç sivrisinek türünün beşeri hastalıkların taşıyıcısı olduğu belirtilmektedir. Hastalık taşıyan sivrisinekler ana konakçı olarak insanları kullanmakta ve ayrıca en önemli unsur olan kan emmek için evlere girmektedirler.
Sivrisineklerin Yaydığı Başlıca Hastalıklar
Culex spp. : İplik kurdu hastalığı, beyin iltihabı, çeşitli virüsler; örneğin Culex quinquefasciatus
Mansonia spp.: İiplik kurdu hastalığı, çeşitli virüsler; örneğin Mansonia uniformis.
Sivrisineklerin büyük bir bölümü gün batımından sonra beslenir. Her iki cinsiyette nektar veya meyvelerle beslenir fakat dişiler genellikle yumurta üretmek için kandaki yüksek protein muhtevasına ihtiyaç duyar ve çiftleştikten kısa bir süre sonra kan ile beslenmeye çıkacaktır. Dişi sivrisinekler, konakçıdan yayılan vücut kokusu, karbondioksit, sıcaklık ve nemi algılama özelliğine sahip güçlü algılama organlarına sahiptir. Dişi sivrisinekler konakçıyı buluna kadar bu uyaranları rüzgara karşı izler. Yetişkinler yiyecek ararken bir kaç kilometre uçabilir fakat rüzgarın yardımıyla daha uzak mesafelere de yayılabilirler.
Kanla beslenme yumurta üretimini artırır ve yumurtaların gelişmesi için gereken besleyici maddeleri sağlar. Yumurtalar bırakılmadan hemen önce saklanan spermlerden döllenir. Türe bağlı olarak her bir yumurtlamada 30-350 arası yumurta bırakılır. Yumurtalar iğ şekilli ve 1.5 mm uzunluğunda olup türe bağlı olarak ya su kenarlarına yada birbirlerine yapışmış yüzen yumurta yığınlarının içine veya su yüzeyine teker teker bırakılır.
Kontrol Yöntemleri larvaları veya yetişkinleri hedef alabilir.
Larva: Larvaların yaşam ortamları özellikle kentsel alanlarda pis su boruları ve kanallar kapatılarak, eski teneke kutuları veya lastikler gibi su içeren kaplar uzaklaştırılarak asgariye indirilebilir. Diğer durumlarda drenaj kanallarının serbestçe akmasını sağlamak veya bina alanlarındaki durgun suları boşaltmak gibi fiziksel önlemler problemin azaltılmasına katkıda bulunacaktır.
Ergin: Ultra Düşük Hacimli (ULV) veya Termal Sisleme yöntemleri ile yapılan alan spreylemeleri iç mekanlar ve dış mekanlardaki ergin popülasyonlarını hızla azaltacaktır.