desiBel Veri Kurtarma (Data Kurtarma, Bilgi Kurtarma) [RAID5, SQL, Oracle] - [veri kurtarma .27]
1) Bilgisayar firmalarından sizi farklı kılan nedir?
2) Veri kurtarma süreci nasıl işlemektedir?
3) Veri kurtarma ücretleri nedir ve nasıl belirlenmektedir?
4) Müdahaleyi nerede ve ne şekilde yapmaktasınız?
5) Veri kurtarma işlemi ne kadar sürmektedir?
6) Kurtarılan verileri nasıl teslim etmektesiniz?
7) Veri kurtarma işlemlerinde kesin çözümü yabacılar mı sunar?
8) Verilerim kayıp veya hasar gördü. Ne yapmalı? Ne yapmamalı?
9) Otomatik veri kurtarma programları neden başarısız oluyor?
10) Geliştirdiğiniz yazılımları nereden ve nasıl satın alabilirim?
Veri kurtarma konusunun sektör içerisinde ayrı bir uzmanlık dalı olduğunun bilinci ile firmamız sadece veri kurtarma ve ilgili konulara odaklanmış ve uluslararası standartlarda kendine has çözümler üretmiştir. Bilgisayar firmalarından bizi farklı kılan en önemli nokta budur. Geliştirmiş olduğumuz kod tabanlı yazılım altyapımız ve özel donanımlarımız ile her türlü veri kaybında muhtemel kesin çözümü üretmekteyiz. Otomatik yöntemler ve programlar ile hiç sonuç alınamayan veya kısmi sonuç alınan durumlar, imkansız olduğu düşünülen durumlar bizim çalışma alanımızın sıradan bir parçasıdır.
Veri kurtarma işlemi belirli adımlardan oluşan bir süreçtir. Veri kaybı olan ortam ilk aşamada analiz edilir. Ortamın ve verilerin durumu tespit edilir. Analiz raporu, kurtarma süresi ve ücreti bir teklif şeklinde müşteriye sunulur. Teklifin onaylanması durumundu veri kurtarma işlemleri gerçekleştirilir ve kurtarılan veriler müşterinin istediği ortamda teslim edilir. Ücretin ödenmesi ve resmi evrak işlemleri ile süreç tamamlanır. Müşterinin izni doğrultusunda da olay ve müşteri referans listemize eklenir. Servisimizde gerçekleştirdiğimiz analiz ve kurtarma çalışmalarımızda gerek veri kaybı olan ortam gerekse mevcut veya kayıp veriler asla ek bir hasar görmez ve ek bir kayıp oluşmaz.
Yurt dışındaki veri kurtarma firmalarından farklı olarak firmamız hasarlı veya veri kaybı olan veri depolama ortamlarının ön incelemesi ve arıza tespiti için bir ücret talep etmemektedir. Hasarlı veya veri kaybı olan ortam servisimizde inceledikten sonra,
a) Veri kurtarma işleminin zorluk derecesi,
b) Veri kurtarma işleminin tahmini süresi,
c) Mevcut hasarı gidermek veya verileri kurtarmak için ek bir yazılım geliştirme gereksinimi,
d) Parça yada malzeme gereksinimi,
e) Verilerin acil olarak istenmesi ve müşterinin öncelik talebi,
ve benzeri değerlendirmeler sonrasında veri kurtarma ücreti belirlenmektedir.
Minimum veri kurtarma ücretimiz 100$'dır. Şu ana kadar yapılan veri kurtarma işlerindeki istatistiksel fiyat yoğunluğu 100$-400$ aralığındadır. Ancak bu verdiğimiz fiyat bilgilerinin genel bilgi mahiyetinde olduğunu hatırlatmak istiyoruz. Kesin fiyat ancak hasarlı veya veri kaybı olan ortamın detaylı olarak incelenmesi sonrasında ortaya çıkmaktadır.
Veri kaybı veya hasarı ile karşılaştığınız her durumda bizimle görüşmenizi ve birikimlerimizden öneri mahiyetinde de olsa faydalanmanızı tavsiye ediyoruz.
Gerek mantıksal gerekse fiziksel tabanlı veri kurtarma çalışmaları özenli ve hassas bir çalışma gerektirmektedir. Bu nedenle hasarlı veya veri kaybı olan veri depolama ortamına merkezimizdeki servisimizde müdahale etmekte ve kurtarma çalışmalarını burada yapmaktayız. Ortamın incelenmesi ve kurtarma işlemleri geliştirmiş olduğumuz özel yazılımlar, özel teknikler ve gerektiğinde özel donanımlar ile konunun uzmanı olan mühendislerimiz tarafından yapılmaktadır.
Veri kurtarma süresi hasarın durumuna ve verilerin çokluğuna göre değişebilmektedir. Dosya sistemi yapı hasarları genellikle kısa sürmektedir. Formatlanmış disklerden verileri toplamak ve silinmiş dosya gruplarını doğru şekilde elde etmek genellikle daha uzun zaman almaktadır. Fiziksel hasarlarda özellikle veri plakalarındaki kapsamlı hasarlarda işlem genellikle uzun sürmektedir. Eğer gelen hasar türü ile daha önce karşılaşmış ve buna yönelik otomatik veya yarı otomatik bir modül veya özel yazılım geliştirmişsek bu durum da süreyi kısaltmaktadır. Şu ana kadar en uzun sürmüş veri kurtarma işlemimizin süresi 12 gündür. İstatistiksel veri kurtarma süresi yoğunluğu 1 saat ile 2 iş günü arasında değişmektedir.
Kurtarılan verileri genellikle CDR/DVDR ortamlara kaydederek teslim etmekteyiz. Eğer istenirse yeni bir hard disk ile de verileri teslim etmekteyiz. Elektronik posta eklentisi ve web ftp ise acil durumlarda başvurduğumuz diğer yollardır.
Veri depolama ortamlarındaki mantıksal yapı hasarlarında, yani silinme, dosya sistemi hasarları, formatlama, virüs hasarları gibi fiziksel ortam üzerinde fiziksel hasar olmayan durumlarda yabancı firmalar ile aramazda bir fark yoktur. Fiziksel hasarların ise neredeyse %90'lık kısmında da bir fark yoktur. Sadece yüksek maliyetli cihaz yatırımları ve malzeme gerektiren çok spesifik fiziksel hasarlarda bir fark oluşmaktadır ki bu tür olaylar toplamda sadece %10'luk paya sahiptir. İşin ilginç ve aynı zamanda da en önemli yanı yerel konularda (yerli ticari programların ve muhasebe programlarının verilerinin kurtarılması gibi) firmamızın birikimlerinin ve çözümlerinin daha iyi bir noktada olmasıdır. (Ana sayfadaki "Ticari Programlar ve Kurtarma" seçeneğinden konu ile ilgili detaylara bakılabilir.)
a) Otomatik veri kurtarma ve onarım programlarından uzak durun. Arka planda neler olup bittiğini bilmiyorsanız asıl felaketin nedeni yapacağınız kurtarma çalışmaları olacaktır.
b) Hasarlı veya veri kaybı olan ortamı kesinlikle Scandisk, NDD ve benzeri programlar ile tarayıp tamir etmeye çalışmayın.
c) Veri depolama ortamı herhangi bir şekilde hasar görür ve hiçbir işlem yapılmadan direk olarak bir uzman veri kurtarma servisine götürülürse çoğu durumda veri kurtarma başarı oranı %100 olacaktır. Ancak, yapılacak tüm bilinçsiz işlemler bu oranı düşürecek ve belki de sıfıra indirecektir.
d) Eğer hasarlı ortamdaki veriler çok önemli ise şahsi müdahalelerden ve bilgisiz kişilerden uzak durmak çok önemlidir. Veri kurtarma işlemlerinde, konu ile ilgili uzmanlığı olmayan kişi ve firmaların müdahalesi, bir kasaba beyin ameliyatı yaptırmaktan çok da farklı değildir. Ülkemizde hiçbir kasap beyin ameliyatı yapmaya kalkışmaz, fakat nedense herkes ve her bilgisayar firması, hatta bir manav veri kurtarma işini yapmaya kalkışabilmektedir. Bu durumda da genellikle verileri hasar gören kişi ve kurumlar için maalesef yıkım veya daha yüksek veri kurtarma maliyetleri ortaya çıkmaktadır.
Genellikle de bize göre çok basit olan bir veri kurtarma işlemi çok zor ve uzun zaman alacak bir işe dönüşmekte veya yapılacak bir şey kalmamış olabilmektedir. Maalesef, veri kurtarma hizmeti almak üzere bize gelen kişi ve kurumların %70'inden fazlası verilerini ilk sorun ve hasar nedeniyle değil hasar sonrası yapılmış bilgisiz ve bilinçsiz müdahaleler sonrasında gerçekten kaybetmekte veya artmış olan hasar nedeniyle daha yüksek veri kurtarma ücretleri ödemek zorunda kalmaktadırlar.
Bilgisayar sistemlerinde kullanılan veri depolama ortamlarında veriler dosyalar şeklinde tutulmakta ve klasörler altında gruplanmaktadır. Ayrıca veri depolama ortamları kullanılmaya başlanmadan önce, dosya sistemi adı verilen yapılar ile organize edilmektedir. Dosya sistemi dediğimiz yapı (FAT, NTFS, NwFAT, EXT2FS vb.) veri depolama ortamında kayıtlı tutulan veri dosyalarının ve klasörlerin özelliklerini ve yer adreslerini içermektedir. Özellikle manyetik tabanlı veri depolama ortamları (disket, disk vb.) random bir şekilde kullanılmaktadır. Mevcut veri dosyalarına veriler eklendikçe ve aradan dosyalar silindikçe, veri depolama ortamındaki dosyalar artık tek parça halinde kalmaz ve küme adı verilen birim alanlar şeklinde veri depolama ortamının yüzeyinde dağılırlar. Herhangi bir şekilde dağılmış (genellikle dosya parçalanması şeklinde tabir edilir) bir dosya silinir veya dosya sistemi çökerse dosyalara ait yer adresleri ve/veya özellik bilgileri ortadan kalkar. İşte böyle bir tablo ile karşı karşıya kaldığınızda (ki veri depolama ortamlarında durum genellikle bu şekildedir) otomatik veri kurtarma programları genellikle başarısız olur. Bu nedenle çoğu durumda, manuel müdahale ve hasara özel yazılmış programlar ile ancak verileri anlamlı bir bütün oluşturacak şekilde kurtarmak mümkün olur.
Otomatik veri kurtarma programlarının %100 başarılı olabilmesi için,
a) Dosya ve klasör adlarının ve özelliklerinin hasar görmemiş olması gerekir,
b) Dosyalar birden fazla kümeden oluşuyorsa kümeler ardışık olmalıdır,
c) Klasör kümeleri parçalanmamış olmalıdır,
d) Disk ilk kez kullanılıyor olmalıdır,
e) Veri kurtarma programı ortamdaki yapıyı ve parametreleri doğru çözümlemelidir,
f) Veri kurtarma programı bir kümedeki verinin ne tür bir veri olduğuna karar veremez,
g) Manyetik plaka yüzeylerinde hasar olmamalıdır,
vs., vs., vs... daha pek çok şart sayılabilir. Çoğu zaman bu şartların en az biri veya birkaçı sağlanmamaktadır. İşin kötü yanı programı kullanan kişinin bu şartları test etme şansı olmamasıdır.
Aslında hasarlı ortam üzerinde herhangi bir değişiklik yapmayan ve hasarlı ortam üzerine yazmayan otomatik veri kurtarma programları ile bilinçli bir şekilde tarama yapmak ve tarama sonucunda gelen dosya listesini farklı bir ortama kaydetmek riskli bir işlem değildir. (Veri depolama ortamının fiziksel olarak sorunsuz olduğu durumda.) Ancak gelen dosyaların her birini tek tek incelemeden ortaya çıkan sonuçtan emin olamazsınız. Asıl yanılgı ise otomatik programın oraya çıkardığı sonuca güvenmek ve ötesinin olmayacağına inanmaktır. Amatör müdahalelerde en önemli nokta veri kaybı olan ortamın orijinal halinin bozulmaması ve profesyonel veri kurtarma çalışmalarına seçenek bırakılmasıdır. Servisimizde otomatik veri kurtarma programları ile çok düşük oranda veya hiç sonuç alınamayan olaylarda bile yüksek oranda sonuç alınmaktadır.
Veri kurtarma işlemleri için genel amaçlı ve sabit bir program geliştirmek mümkün değildir. Teorik olarak böyle bir çalışma yapmak mümkün olsaydı şimdiye kadar çoktan sihirli değnek misali bir program geliştirilmiş olurdu. Kendi bünyemizde kullandığımız yapı sabit bir program değil kod tabanlı bir altyapıdır. Kod tabanlı yazılım altyapımız veri kurtarma uygulama süreçlerimizde işe göre uyarlanmakta yada geliştirilmektedir.