Süt Tozu ve Süt Proteini Fiyatları Niçin Yükseliyor
Yazar: ÇAPAR KANAT | Tarih: 03/04/2011 | Saat: 17:11
Ülkemizde çiğ süt fiyatları süt sanayicilerinin planlı, programlı bir şekilde düşürülürken Dünya’da çiğ Süt fiyatları, dolayısı ile süt tozu, tereyağı, süt proteini fiyatları da artıyor.
Ne kadar garip değil mi? Türkiye çiğ sütü diğer ülkelerden ucuza üretmediği halde ucuza sanayicilere teslim etmesinde bir gariplik göremeyen Tarım Politikaları var.
Cezayir, Rusya, Çinin büyük miktarlı talebi ve Avustralya’daki beklenmedik sel felaketi nedeni ile süt tozu fiyatları beklenmedik biçimde %35 ile %38 arasında arttı! Süt proteini ve rennet kazein fiyatları beklentilerin çok üzerinde ve kontrol dışı fiyat trendini sürdürüyor. Süt proteini, rennet kazein ihraç eden ülkelerde sonbahar mevsiminden önce fiyatlarda düşüşü beklemiyoruz.
2009 yılında 10 bin ton teşvikli süt tozunu güya çiğ süt fiyat istikrarı için süt tozu fabrikalarına veren Tarım Bakanlığı bu yıl teşvikli süt tozu miktarını 38 bin tona çıkardı. Bu 38 bin ton parasal teşvikli süt tozunun ihraç edilmesi öngörülüyor. Bu yıl süt tozu destekleme tebliğini süt tozunun uluslararası fiyatların bareminden Tarım Bakanlığı Süt Tozu fabrikalarına ödeyecek. Uluslararası süt tozu fiyatları yükseldikçe daha fazla para alacak olan teşvikli süt tozu üreticileri kazançlarına kazanç katarlar iken aynı artış oranını maalesef çiğ süt fiyatlarına yansıtılmayacak. Bu da Tarım Bakanlığı’nın süt tozu tebliğini hazırlayanların marifetleri!
2010 yılı istatistiklerine göre Dünya’da Süt üretimi 1,8 büyüdü. Bu büyümeye karşın tüketim bunun üzerinde gerçekleşti. İhracatçıya Yağlı Börek Üreticiye Kuru Çörek Türkiye’de sanayicilerin satın aldığı çiğ süt üretimi Ekim 2009/2010 dönemine göre 18 arttı. Bu artış ülkede süt hayvanı sayısının arttığından değil açık perakende sektöründeki çiğ sütün süt sanayicilerine yönelmesinden dolayıdır.
Açık perakende sektöründe süt tozundan yapılan uht kutu süt fiyatları 1,3-1,5 TL, pastörize süt 2,2-2,3 TL bandında iken çiğ süt açık perakende sektöründe son tüketiciye 1,25- 1,8 TL idi. Çiğ süt fiyatları ülkemizde artıkça çiğ süt daha fazla süt sanayicisine yöneliyor. Çiğ Süt fiyatları düştükçe çiğ süt üreticileri çiğ sütü peynir veya diğer süt ürünlerine çevirerek satma yolunu tercih ediyor.
Reel anlamda çiğ süt üretimi artmamış iken süt tüketimi de % 18 azalmamışken çiğ süt fiyatlarının sanayicilerce düşürülmesinin anlamı 2009 yılında 85 kuruşlara gelen, daha sonra 73 kuruş olan hammadde (çiğ süt ) fiyatlarından dolayı sanayicilerin kazançlarının azalmasına tahammüllerinin olmayışıdır. Bu yüzden çiğ süt fiyatları Ocak 2011’de 50-60 kuruş bandına indirildi. Çiğ süt üreticilerinin çığlığını bahane eden süt sanayicileri Tarım Bakanlığı’nın önüne sahte reçeteyi de koydu ve kabul ettirdi: Teşvikli süt tozu miktarının artırılması ve ihracatta da süt tozuna teşvik.
Gizliden gizliye "süt ve süt ürünlerinin ihracatına da parasal teşvik" istemleri kabul görmedi. Süt ve süt ürünlerinin ihracatına parasal teşvik verilse de verilmese de çiğ süt fiyatlarını bu yöntemler ile istikrara kavuşmasını beklemek hayal! Çünkü çözüm reçeteleri yanlış. Yol yanlış olunca ulaşılmak istenen yere varmak da imkansız! Çiğ Süt fiyatlarında istikrarı sağlayacak mekanizmalar bunlar olamayacağının temel nedeni çiğ süt alım fiyatlarının süt sanayicilerince kontrol edildiğidir. Bu yüzden çiğ süt fiyatları, süt ve süt ürünleri Dünya’da artıyor olsa bile bizim ülkemize yansımaz. Yabancı ülke çiftçisinin başına rahmet yağsa bizim ülke çiftçisinin başına taşı yağdırırlar!
Ne büyük çelişki değil mi? Et yetersiz deniliyor ithalat kapısı açılıyor, yabancı ülke çiftçisi bayram ediyor, çiğ süt fiyatları düşürülüyor, sanayiciler teşvikli süt tozu ile bayram ediyor! Et yetmiyor, süt fazla geliyor Et yetmediğinden fiyatlar artmıştı 2009 Çiğ Süt yetmediğinden fiyatlar artmıştı (2009) Ülkeye ithal edilen düveler halen doğurup süt vermediğine göre çiğ süt miktarı nasıl arttı? Yukarıda izah ettik. Ülkede et üretimi, canlı hayvan üretimi tekel değil bu yüzden et fiyatları kontrol edilemedi. Piyasa serbest rekabet ölçüsündedir. Çiğ sütü satın alanların sayısı çok imiş gibi görünse de onlar da tekeldir. Çiğ Sütü satın alan endüstriyel sistemin "Tekel"liğine çomak sokulmadıkça hayvancılığımız rahata kavuşturulamaz. İşin özü budur. Diğer tüm reçeteler palavradır.
Çiğ Süt satın alımında ise gerçekten serbest rekabet yoktur. Çiğ Sütte gerçekten serbest rekabet olsa süt sanayicileri aralarında bir şekilde anlaşarak fiyat belirleyebilseler; Çiğ Süt fiyatları olması gereken seviye olan 1 TL’yi bulacaktı. Çiğ süt 85-95 kuruş iken pastörize süt 2,2-2,3 TL idi. Çiğ Süt şimdi 50-60 kuruş, pastörize süt niçin halen aynı fiyata? İstanbul menkul Kıymetler borsasında işlem gören süt üretimi yapan bir firmanın dokuz aylık kazancı % 68. Süt sanayicilerinin Tarım Bakanlığı’na uygulattığı sahte reçeteler hayvancılığımızı kurtaramaz.
Yazar Notu: Bu yazı başka bir yerde yayınlanmaktadır.(http://www.bilgiagi.net/sut-tozu-ve-sut-proteini-fiyatlari-nicin-yukseliyor/49293/)