Kök Hücre ile ilgili sık sorulan sorulara cevaplar
Kök hücreler vücudumuzda bütün dokuları ve organları oluşturan ana hücrelerdir. Henüz farklılaşmamış olan bu hücreler sınırsız bölünebilme ve kendini yenileme, organ ve dokulara dönüşebilme yeteneğine sahiptir. Bu özellikleri bakımından kök hücreler kanser, sinir sistemi hastalıkları (Alzheimer) ve hasarları, metabolik hastalıklar (Diyabet), organ yetmezlikleri, romatizmal hastalıklar, kalp hastalıkları, kemik hastalıkları ve daha birçok alanda kullanıma sahiptirler. Günümüzde bu hastalıkların bazılarının tedavisinde organ veya doku nakilleri yapılmaktadır. Ancak, organ veya doku nakli gerektiren hastaların çokluğu, uygun organ ve dokunun her zaman bulunmaması gibi sorunlarla sürekli karşılaşılmaktadır. Son gelişmeler doğrultusunda kök hücreler artık bu alanda kullanılmaktadırlar.
Kordon kanının toplanabilmesi için ihtiyacınız olan tek şey ‘Kordon Kanı Toplama Kiti’dir. Hastaneye geldiğinizde, size önceden tarafımızdan verilmiş olan bu kiti yanınızda getirip, doğuma girerken doktorunuz veya hemşirenize vermeniz gerekmektedir. Doğum gerçekleşip, kordon kanı toplandıktan sonra, ameliyathanenin önünden uzman kadromuzdan biri, kordon kanı kitini teslim alıp, aynı gün içersinde yurtdışındaki laboratuarımıza gönderecektir.
Kordon kanına laboratuvarda ne yapılıyor?
Kordon kanı, doğumhanenin önünden alındıktan sonra, aynı gün içinde İngiltere'de bulunan laboratuvarımıza gönderilmektedir. Laboratuvara ulaştıktan sonra, kordon kanı nakliye kiti açılır ve steril ortamda bulunan kordon kanı torbası paketinden çıkartılır. İlk olarak kanın hücresel öğeleri dereceli bir sistem kullanılarak (Modifiye iki kademeli Ficoil-yoğunluk kademeli ayrıştırma) izole edilir, sonra uluslararası direktiflere uygun olarak bilgisayarlı bir dondurucu cihazı ile uzman bir şekilde derin dondurulur. Kök hücreler üzerinde kesinlikle herhangi bir araştırma yapılmamaktadır, gerekli dondurma hazırlık işlemleri tamamlandıktan sonra, kök hücreler hemen derin dondurucuda kademeli olarak dondurulmaktadırlar. Yapılan istatistiki araştımalar sonucunda, Ficoil sitemi kullanarak izole edilen hücrelerin daha büyük bir etkinlikle çoğaltılabilirlikleri ve ayrıştırılabilirlikleri ispatlanmıştır. Organ nakli gibi yüksek miktarda kök hücre gerektiren işlemlerde bu büyük önem taşımaktadır.
Dondurulma işlemlerinden sonra, kök hücreler, kalite kontrol sonuçları gelene kadar, karantina tankına yerleştirilirler. Gerekli kalite kontrol işlemleri tamamlandıktan ve kalite raporu onaylandıktan sonra, kök hücreler artık bundan böyle saklanacakları saklama tankına aktarılırlar ve en sıkı güvenlik tedbirleri altında ihtiyaç duyulacağı güne kadar Future Health Biobank tesisinde saklanmaya alınırlar. Kök hücre deposu nihai şekilde saklanmaya alındıktan sonra, Novacell Turkey tarafından aileye, üzerinde kimlik numarası yazılı olan bir sertifika gönderilecektir. Bu kimlik numarası ile aile ne zaman isterse çocuğunun kök hücrelerini isteyebilmektedir.
Herhangi bir zaman kök hücrelere ihtiyaç duyulduğunda, ilk olarak yapılması gereken hangi hastalık ve kimin için gerektiğini bir doktor raporu ile Novacell'e ya da Future Health Biobank'a bildirmektir. Bu rapor hastalığın teşhisini koyan, tedavi eden veya edecek olan doktor tarafından hazırlanmış ve İngilizce’ye tercüme edilmiş olmalıdır. Aile ile nereye gönderileceği karar verildikten sonra, Future Health Biobank numuneleri ücretsiz olarak oraya gönderir.
Kök hücrelerin isteğim dışında başkası tarafından kullanılabilir mi?
Kök hücreler, Future Health Biobank laboratuvarına ulaştıklarında, üzerilerinde herhangi bir genetik test veya hücre tipini belirleyici test yapılmamaktadır. Hücreler ayrıştırıldıktan sonra, hemen cryo-dondurulmaya geçilmektedir. Hücre tipini belirleyici testler yapılmadan, bu kök hücrelerin kiminle uyumlu olup olmadığı belirlenememektedir. Bundan dolayı kök hücrelerin başkası tarafından kullanılmaları mümkün değildir. Kök hücreler, sahibinin adına ayrılan bir bölümde, ihtiyaç duyulacağı zamana kadar ömür boyu saklanabilmektedir. Çocuk 18 yaşına gelene kadar tüm hakları sözleşme sahibine veya yasal varisine aittir. Kök hücrelerin başka biri tarafından kullanılması, anne babanın ve 18 yaşından sonra çocuğun izni olmadan mümkün değildir.
Bir insanın kök hücreleri sadece kendisiyle %100 uyumlu olmaktadır. Kök hücreler, tekrar çıktıkları vücuda herhangi bir sebeple geri yerleştirildikleri taktirde, vücut bu hücreleri kendi dokusu olarak algılamakta ve reddetmemektedir. Bundan dolayı tedavi gerçekleşebilmekte, ve hasta hiçbir acı hissetmemektedir. Bir insanın kök hücreleri kendisiyle %100 uyumlu iken, kardeşine uyumlu olma yüzdesi %50'dir. Aynı hücreler anne babaya %25 oranında uyumlu olabilmektedir.
Kordon kanında, bir "kemik iliği transplantasyonu" için gerekli kök hücre sayısı var mıdır?
Göbek kordonundan elde edilen kan miktarı ve kök hücre adeti çok değişkendir. Nasıl her insanın kan sayısı ve değerleri farklı ise, her bebeğin de kendi anatomik özelliklerine göre, kendi kordon kanından çıkan kök hücre sayısı farklıdır. Aileye doğumdan 10 gün içerisinde gönderilen laboratuvar raporunda, bebeklerinin kordon kanı miktarı ve kök hücre sayısı bildirilmektedir. Kullanıma hazır durumda bekletilen kök hücre, miktarına bağlı olarak hem çocuklara hem de yetişkinlere nakledilebilir. Bunun dışında, klinik çalışmalar göbek kordonu kanından alınan kök hücrelerin çoğaltılabileceğini ve düşük kök hücresi çıkış miktarına sahip yetişkinlere dahi başarıyla aktarılabileceğini göstermiştir.
Tüm habis tümörlerin en fazla %5'i yüksek derecede kalıtıma bağlıdır, geri kalan %95 ise ani olarak değişik faktörlere bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Devamlı değişen, hızla kirlenen ve doğallıktan uzaklaşan dünyamızda, bu değişim sonucu birçok yan etki ortaya çıkmaktadır. Bilgisayarlar, cep telefonları, hızlı yaşam, çevre kirliliği ve katkı maddeleri gibi bazı etkenler sonucunda, bundan 20-30 yıl sonra, bugün ki hastalık oranları çok daha yüksekte olacaklardır. Son senelerdeki kanser tarzı hastalıkların yüzdelerine bakıldığına, şu anda bile her sene hasta sayısında bir artış görülmektedir. Modern hayatın getirdiği tüm kolaylıkların yanı sıra, negatif etki olarak bu tip gelişmeler gösterilmektedir. Her sene artan kanser gibi hastalıklar oranına bakıldığında, ailede bu tip bir hastalığın kalıtımı olmasa bile, 85 farklı hastalığı tedavi edebilen kordon kanı kök hücrelerini saklamak, doğru bir karar gibi görünmektedir.
Kordon kanı kök hücreleri Avrupa'da, belli spesifikasyonlara ve kriterlere uygun saklandıkları taktirde, 'ILAÇ' statüsünde olmaktadırlar. Tıpkı bir ilacın insanda iyileştirici ve bazen hayat kurtarıcı etkisi ispatlandığı gibi ve kabul edildiği gibi, kök hücrelerin de iyileştirici ve bazen hayat kurtarıcı etkisi tıbben Avrupa'da ispatlanmıştır ve 'Avrupa Topluluğu Sağlık Birimi' tarafından kabul edilmiştir. Bundan dolayı, bu kriterlere uygun saklandığı taktirde, kordon kanı kök hücreleri, 'ILAÇ' statüsünde olmaktadırlar. Future Health Biobank'ta saklanan kök hücreler bu kaliteye ve kriterlere uygun olduklarından, 'ILAÇ' statüsüne alınmaktadırlar ve böylelikle iyileştirici ve bazen hayat kurtarıcı etkileri vardır. Günümüzde kordon kanı kök hücreleri 85'ten fazla hastalık için kullanılmaktadır.