1856 Paris Barış Antlaşması ve Osmanlı İmparatorluğunun Dış İlişkilerine Etkisi | TurkeyArena
Konusu 'Tarih' forumundadır ve RüzGaR tarafından 1 Ekim 2009 başlatılmıştır.
1. İngiltere’nin başat güç olduğu Concert’e esnek bağlılık göstermek. Bunun bazı sebepleri vardır: Devletler, Concert ile Osmanlı’nın toprak bütünlüğünü daha kolay koruyacakları inancını taşıdıklarından onu bu yapı içine alarak çıkarlarını devam ettirme hususunda mümkün olduğunca az maliyete katlanma amacı gütmüşlerdir. Ne zamanki çıkarlarıyla Osmanlı Devletinin toprak bütünlüğü politikası örtüşmemeye başladı (çünkü Osmanlı toprak bütünlüğünü koruyabilecek güçten yoksun duruma düştü), Osmanlı’nın toprak bütünlüğünü koruma politikalarını terk ettiler. Keza 1854’de hiçbir garanti antlaşması mevcut değilken devletler çıkarlarına uygun geldiği için Osmanlı lehine müdahalede tereddüt etmezken, 1876’da 15 Nisan 1856 resmi antlaşması mevcud olduğu halde onu müdafaa edecek kimse bulunamadı. Nitekim uluslarüstü örgütsel faaliyet gösteren Rusya’yı ortadan kaldırmak yerine Sivastopol’ü aldıktan sonra çarpışmayı durdurarak klasik güç dengesinin mantığına uygun hareket etmişler ve hareket alanını 1870’e yani sistemin dengesi bozuluncaya kadar sınırlayabilmişlerdir. Osmanlı, bu ilşkiler zinciri içinde Concert’in zayıf bir üyesi olduğu için güvenliğin üreticisi değil, ancak alıcısı olmuştur. Bu da kolayca anlaşılabileceği gibi Osmanlı’nın rahat hareket edebilmesi neticesini doğurmuştur. İkinci olarak İngiltere’nin bu dönemde kendi işleriyle (Hındistan ve İrlanda’da çıkan isyanlarla) meşgul olmasına rağmen sistem içinde halen en etkin aktör olması ve Osmanlı’ya karşı uluslarüstü faaliyet gösteren bir aktörün bulunmaması Osmanlı’ya rahat hareket edebilme imkanı tanımıştır.turkeyarena.com Ayrıca Osmanlı Devleti, İran ve Çin gibi belirli nüfuz bölgelerine ayrılmadığı için her zaman “ehven-i şer” bir güçlü devlet arama ve ona yaslanma hususunda bir esnekliğe sahip olmuştur. 1870’e kadar kıtadaki savaşların Avrupalı devletleri meşgul etmeleri son sebeptir.
3. Avrupalı devletler tarafından 1856 Paris konferansında ele alınmamış konularda konferansiçi diplomasi yoluna zorlanmamak için çabalamak. Osmanlı, bu dış politikasında başarılı olmuştur. Bu çabanın en önemli sebebi, 1856 Paris konferansında meydana gelen çıkmazlar karşısında Osmanlı diplomatlarının konferans içi diplomaside çaresiz kalmalarında aranmalıdır. Bilindiği gibi bu konferansda Osmanlı tarafı imzalanacak olan Paris antlaşmasında dış müdahalelere yeni bir kapı açacağı düşüncesiyle, ne Islahat fermanı ne de rahat manevra yapamadığı gayrimüslim tebaadan bahsedilmesini istemişti. Neticede söz ettirmemeyi başaramadılar ama 9ncu maddenin dış müdahaleye hiçbir surette izin vermeyeceği ibaresini koydurdular. Bunun yanında aynı kongrede Osmanlı Devletinin bağımsızlık ve bütünlüğü açıkça müzakere edilirken diğer taraftan imparator Napolyon, İngiltere hükümetine gizlice, Afrika-yı Osmani’nin Fransa, İngiltere ve Sardunya devletleri arasında paylaşılması için teklifde bulunuyordu. Osmanlı milliyetçi fikirli olan hem Napolyon’un hem de Cavour’un, Avrupa haritasını Osmanlı toprakları aleyhine baştan sona değiştirmek istediğini biliyordu. Bu yüzden bundan sonraki hadiselerde de aynı problemle karşılaşmaktan ve 1856 Paris antlaşmasıyla alde ettikleri sonucu bile alamayacaklarından çekindiler. Osmanlı’nın güttüğü bu politikada başarılı olmasının sebebleri ise devletlerin çıkarlarının bu hadiselerde birbiriyle çatışması ve ilgilerinin başka alanlara dağılmasındandır. Nitekim, 1856 Paris kongresinde, III. Napolyon, Avusturya, Rusya ve Prusya’nın oluşturduğu “Doğu Bloku”nu parçalayabilmiştir. Ancak İngiltere ile arası, Kırım savaşından sonra kendi maliyetinin İngiltere’den çok olmasına rağmen elde ettiği karına az olması dolayısıyla bozulmuştur. Yine Fransa’nın Avusturya ile ilişkileri de 1856 Paris’den sonra bozulmuştur. Bu yüzden Fransa, Rusya ile olan ilişkilerine önem vermeye başlamıştır. Bunun yanında Avusturya ile Rusya’nın ilişkileri 1856 Paris’den sonra bozulma yoluna girerken, Prusya ile Rusya’nın ilişkileri düzelme yoluna girmiştir. Bu siyasi tablo Osmanlı’nın işine nasıl yaramıştır? Örneğin Girid meselesine (1858 ve 1866) bakıldığında Avusturya, 1857-1859 arası Piyomente ve Fransa ile savaş içinde bulunuyor ve neticede yeniliyor. 1866’da ise Prusya ile savaşıyor ve yeniliyor ve içerde yeniden yapılanma ile meşgul bulunuyordu.turkeyarena.com Fransa ve İngiltere ise 1857-1858 arası Uzakdoğu’da Çin ile meşguldü. 1866-1867 arası ise Prusya ile, Luxemburg yüzünden arasında ciddi problemler bulunuyordu. Neticede Osmanlı dş politikası bu konuda başarılı olmuştur.
6. Konferans içi diplomaside önceki dönemin aksine “savunmacı diplomasi” yerine “aktif diplomasi”yi kullanmak. Örneğin, Osmanlı diplomatları ilk kez 1856’da çok taraflı bir konferansa katılarak burada telgraf ve şifreyi kullanmayı, diplomatlar arası rekabetten yararlanmayı, güçler arasındaki çekişmeleri veya çıkar ayrılıklarını yakalayarak kendilerine manevra alanı oluşturmak gibi teknikleri kullanmayı, diplomaside ise resmi diplomatik nota, gayr-i resmi şahsi fikir teklif etme, dışişleri bakanlarına rapor sunma, aydınlatıcı raporlar yazma, konferansların işleyiş kurallarını ve protokolü uygulama ve proces-verbaux yapma gibi Avrupa tekniklerini öğrenmişler ve adapte etmişlerdir. Esas itibariyle aktif diplomasiyi kullanma imkanı, devletlerin sisteme dahil olmayan Osmanlı’yı sisteme dahil ederek temel aktör sınıflandırmasında yer vermelerinden ve onu rol arkadaşı olarak kabul etmelerinden doğmuştur. Ancak Osmanlı’nın konferans içi diplomaside başarılı olması uluslar arasındaki dengeye bağlı kalmıştır.turkeyarena.com Örneğin, Eflak-Boğdan birleşmesi meselesinde, Osmanlı diplomatları Eflak-Boğdan’ın birleşmesine hem 1856’da hem 1858 Paris’de hem de 1859’da Paris’de karşı çıktılar ancak ilk ikisinde başarılı olmalarına rağmen üçüncüsünde başarısız oldular.
4. Balkan hadiselerine kimseyi karıştırmamak için problemi derhal çözüp uzamasını ve uluslararası bir hal almasını engellemek hususunda diplomasiden önce askeri yola başvurmak. Dış politikada aracı olarak reform paketlerine ve diplomasiye ancak askeri araçta başarılı olamadığında veya olsa dahi netice elde edemediğinde yönelmek. Osmanlı çıkarlarını korumak imkanını kaçırmaktansa çarpışmayı yeğlemiştir. Aksi takdirde yani problemin çözümünün uzaması halinde a) Rusya’nın askeri bir harekat veya diplomatik bir girişimle işe karışması işten bile değildi; b) daha da önemlisi, hadisenin bir konferans konusu olmasından çekinmekteydi.turkeyarena.com Çünkü Rusya yeniden sahnededir ve Osmanlı’nın kullanacağı konferans içi ve dışı diplomatik faaliyetlerini elinden geldiğince yukarıda bahsedildiği engellemektedir ve Rusya tarafsız kılacağı iki devleti çoğunlukla bulabilmektedir.
çok teşekkür ederim ya beni büyük bir dertten kurtardınız çok saolun