Tüp Bebek Tedavisi - Prof. Dr. Nilgün Turhan
Kısırlık tedavilerinde özellikle son yıllarda büyük aşamalar kaydedilmiş ve önceleri çocuk sahibi olamaz denilen çiftlere çocuk sahibi olma imkanı tanınmıştır.
Tüp Bebek yönteminde kadın vücudunda üretilen yumurta hücreleri vücut dışına alınarak erkeğin spermi ile laboratuvar ortamında döllendirilmekte ve elde edilen embriyo kadın rahmi içine yerleştirilmektedir.
Tüp bebek yöntemi ilk yıllarda sadece zarara uğramış, tıkalı tüpleri olan kadınlarda veya tüpü olmayan kadınlarda kullanılmakta idi. Bugün tüp bebek, artık endometriozis nedeniyle karın içinde yaygın yapışıklıkları olan ve tedavi ile gebelik elde edilemeyen kadınlarda, sperm sayı ve kalitesinin ileri derecede bozuk olduğu durumlarda, bazı hormonal bozukluklarda, diğer tedavi yöntemleri ile gebelik elde edilememesi durumlarında, immünolojik faktörler veya açıklanmayan kısırlık nedenlerinin tedavisinde ve kalıtsal bazı hastalıkların embriyo aşamasında teşhis edilerek sağlıklı bir bebek elde edilmesi amacıyla (preimplantasyon genetik tanı yöntemleri ile beraber) da kullanılmaktadır. Tüp bebek tedavisinin temel basamakları yumurtalıkların iğnelerle uyarılması, yumurta toplama, laboratuvarda yumurta ile spermin döllenmesi, embriyo kültürü ve embriyo transferidir.
Tüp bebekte eve bebek götürme şansını belirleyen en önemli unsurlar doğru tanı ve çifti yormadan en etkin tedavinin seçilerek hızlı bir şekilde uygulanmasıdır. Tüp Bebek tedavilerinde gebelik oranları hasta yaşı, kısırlık nedeni, kısırlık süresi, yumurta sayısı gibi pek çok değişkene bağlıdır. Bunlardan en önemlisi kadın yaşıdır. Kadının yaşının ileri olması veya yumurtalıklarının verilen ilaçlara yetersiz cevap vermesi tedavinin etkinliğini kısıtlayan en önemli faktörlerdir. İlerleyen yaşla birlikte gebelik oranlarında da düşme görülür. Yaşı 30 altında olan kadınlarda bu oran % 60 lara kadar çıkarken, yaşın 40 ve üzerinde olduğu durumlarda -15 ler düzeyine inmektedir. İleri yaş sadece gebelik oranlarını etkilemez, bu hasta grubunda gebelik elde edilse bile bu gebeliğin bir düşükle sonuçlanma olasılığı genç yaştaki hasta grubuna göre daha yüksektir.
Haftada iki kez korunmasız denemelerine rağmen 1 yıl boyunca gebelik teşhis edilemeyen çiftlere kısırlık tanısı konulmaktadır. Kısırlık teşhisi için birtakım testler yapılmaktadır.
Bunlar; meni içerisinde sperm bulunup bulunmadığını değerlendirmek amacı ile gerçekleştirilen semen analizi, yumurtalık kapasitesi hakkında değerlendirmede bulunmak için uygulanan Amh, kadınlarda ayrıntılı jinekolojik muayene gibi uygulamalardır. Bazı çiftlerde yapılan değerlendirmeler sonucunda herhangi bir olumsuzluk gözlemlenmemesi ve buna rağmen gebelik görülememesi durumuna ise açıklanamayan kısırlık denilmektedir.
Infertilite teşhisi konulan ve bebek sahibi olmak isteyen çiftler kısırlık tedavileri arasından tüp bebek tedavisini seçmektedir. Tüp bebek tedavisi hem kadın hem de erkek kaynaklı kısırlık problemlerinde uygulanabilmektedir.
Tüp bebek tedavisi ise en basit tabir ile; yumurta ile spermin laboratuvar ortamında döllendirilerek oluşturulan embriyonun rahim transfer edilme işlemi olarak tanımlanmaktadır. Başarı oranı %20 ila %80 oranında olan tüp bebek tedavisi ortalama 20 günlük bir süreci kapsamakta ve birtakım aşamalardan oluşmaktadır. Temelde dört aşamadan oluşan tüp bebek tedavisi öncesinde kısırlığa neden olan fizyolojik faktörlerin tedavisi gerçekleştirilmektedir. Daha sonraki süreçte; hormonal ilaçlar yardımı ile yumurtalıkların uyarılması, olgunlaştığı tespit edilen yumurtaların toplanması ile embriyolarda gelişme yaşandıktan sonra embriyo transferinin gerçekleştirilmesidir. Yumurtalıkların uyarılması işlemi genellikle kadının adet döneminin ikinci ya da üçüncü günü başlanmaktadır ve günlük iğne kullanımı ile sürdürülmektedir.
Yumurtalıkların uyarılma durumlarına bağlı olarak 10 – 12 gün süren bu işlemden sonra birtakım testler yapılmakta ve ikinci aşama olan yumurtaların toplanması işlemine geçilmektedir.
Yumurtaların toplanma işlemi ameliyathane ortamında anestezi altında gerçekleştirilmektedir. Bu işlemin gerçekleştirildiği gün erkekten de sperm hücreleri alınmaktadır. Hem sperm hücreleri hem de yumurtaların laboratuvar ortamına alınmasından sonra sonuncu aşamaya geçilmektedir. Döllenmesi sağlanan hücrelerin durumu değerlendirilerek embriyoların gelişimi takip edildikten sonra gelişen embriyoların rahim içerisine yerleştirme işlemi gerçekleştirilmektedir.
Gebelik oluşumu teşhis edildikten sonra anne ve baba adayı yepyeni bir sürece başlayacaktır. Bu dönemde hem anne hem de bebeğin sağlığını koruma amacı ile birtakım önlemler almak gerekmektedir. Aynı zamanda gebelik takibinin eksiksiz bir şekilde sürdürülmesi ve anne adayının stresten uzak yaşama biçimi benimsemesi risk faktörlerini önüne geçecek etmenler arasındadır.
Tüp bebek tedavisine karar verme ve tedavi süreci anne ve baba adayları için oldukça heyecanlı, heyecanlı olduğu kadar da stresli bir dönemdir.
Tüp bebek tedavisinin son aşaması embriyo transferidir. Bu aşamadan bir süre sonra gebelik testi uygulanmakta ve tedavinin sonucu öğrenilmektedir.
Kısırlık teşhisi konulan çiftlerin bir kısmı günümüzde tüp bebek tedavi yöntemi ile bebek sahibi olabilmektedir.
Tüp bebek tedavisi aşamaları kadın vücudunda üretilen yumurta hücrelerinin vücut dışına alınarak erkeğin spermi ile laboratuvar ortamında birleştirilmesi ve elde edilen döllenmiş yumurta olan embriyonun kadın rahmi içine geri verilmesinden…
Tüp bebek tedavisi ilk kez İngiltere’de tüpleri kapalı olan bir kadına uygulanmış ve 1978 yılında Louise Brown bu yöntemle doğmuştur.
İlk tüp bebek bebeğinin 1978′de dünyaya gelmesi ile birlikte gebelik oranlarını yükseltmek ve başarıyı etkileyen faktörleri araştırmak için yoğun çalışmalar başlamıştır. Her geçen gün yeni tekniklerin ve olanakların gelişmesine karşın…
Bebek sahibi olmak isteyen ancak kısırlık teşhisi konulan çiftlerde yaklaşık 40 yıldır uygulanan tüp bebek tedavisi birçok çiftin bebek sahibi olmasını sağlamıştır.
Tüp bebek yöntemi ile çocuk sahibi olmak isteyen çiftlerde tedaviye başlamadan önce tedavinin daha başarılı geçmesi için hem erkeğin hem de kadının bazı konulara özen göstermesi ve buna göre hareket…
Günümüzde gebelik oluşumunu etkileyen birçok çevresel ve kalıtımsal faktör bulunmaktadır.
Aşılama tedavisi, normal yollar ile bebek sahibi olamayan çiftlere uygulanan bir tedavi yöntemidir. Aşılama tedavisinde anne adayının yaşı büyük önem taşımaktadır. Pek çok çift aşılama tedavisini mi yoksa tüp bebek…
PREİMPLANTASYON genetik tanı spesifik bir hastalık için (kistikfibrozis gibi) IVF tedavisi sırasında oluşturulan embriyodan alınan örnek hücrenin rahim içine transferinin yapılmadan önce incelenmesidir. Preimplantasyon genetik tarama da ise spesifik bir…
Tüp Bebekte Döllenme
Fertilizasyon (Döllenme) oranlarının yüksek olması gelişecek embriyo sayısını olumlu yönde etkilemektedir. Döllenme oranları düşük olur, az sayıda embriyo gelişirse ve onların kaliteleri de düşük olursa gebelik oranları belirgin olarak düşmektedir.
Tüp Bebekle Hamile Kalma Şansı Ne Kadardır?
İlk tüp bebek bebeğinin 1978′de dünyaya gelmesinden sonra gebelik oranlarını yükseltmek ve başarıyı etkileyen faktörleri araştırmak amacı ile yoğun çalışmalar başlamıştır. Tüp bebek tedavisinde başarıya ulaşmada yüksek teknoloji en önemli…
En Sağlıklı Spermi Seçebilmek
Mikroenjeksiyon için kullanılan spermin seçimi gebelik elde etmek bakımından oldukça önemlidir. Sperm morfolojisi önemli olduğu kadar spermin olgunluğu ve DNA hasarının olmaması gibi kriterler önemlidir. Günümüzde kullanılan bazı sperm seçim…
Yumurta Dondurma Ve Doğurganlığın Korunması
Kadınlar eğitimlerini tamamlama, ekonomik özgürlüklerini kazanma, uygun ekonomik şartları sağlayabilme, uygun eş istemi, ikinci gebelik için hazır olmama gibi nedenlerle hamile kalmayı ertelemekteler.
Daha önce başarısızlıkla sonuçlanan tüp bebek uygulamalarında çift tekrar tedaviye alınırken detaylı olarak incelenmeli ve hangi nedenlerle gebe kalamadığı araştırılmalıdır. Tüp bebek yöntemi ile bir kez gebe kalamamış olan çiftlerde…
Tüp bebek tedavileri her ne kadar dışarıdan standart bir tedavi olarak görülse de, her çiftin çocuk sahibi olamama problemi ayrıdır.