Beyin Tümörleri | Prof. Dr. Kenan KOÇ :: Beyin, Omurilik ve Sinir Cerrahisi Uzmanı
Beyindeki hücreler kontrolsuz büyüyerek doku kitlesi oluşturduğunda tümör olarak adlandırılır. Toplumda sıklıgı 100.000 de 10-15 kişi olduğu tahmin edilmetedir. Türkiye’ de her yıl 6000 yeni tümör hastası olduğu tahmin edilmektedir. Beyin tümörleri kötü huylu olduğunda kanser olarak adlandırılır ve bu tümörler için sadece cerrahi çoğu zaman yeterli olmadığından ek tedaviler ( Radyoterapi, Kemoterapi..) uygulanır. İyi huylu (Benign ) tümörler için çoğu zaman cerrahi tedavi bazende sadece takip seçenekler vardır.
Vucudun başka bir organ- sisteminden köken alan Metastatik beyin tümörleri; Akciğer,meme, mide barsak sistemi, böbrek, deri gibi organ ve sistem tümörlerinin beyine yayılması ile olur.
Tümör hücreleri beyin dokusundan köken alıyorsa primer beyin tümörü denir. Bu tümörler iyi yada kötü huylu olabilir. En sık görülen primer iyi huylu beyin tümörü olan menenjiom, beyin zarlarından çıkar ve yavaş büyür. En sık görülen kötü huylu primer beyin tümörü olan glioblastoma multiforme, beyin dokusundan köken alır. Diğer sık görülen primer beyin tümörleri:
•Koroid pleksus papillomu
Tümörün yerleştiği yer, hacim ve büyüme hızıyla değişkenlik gösteren belirtilerle hastalar hekime başvurur. Beyin tümörüne spesifik belirtiler azdır. Nadiren başka bir nedenle tetkik edilen hastalarda hiçbir belirti olmadan tümör saptanabilir. Beyin tümörüne özgü olmayan sık görülen belirtiler,
•Baş ağrısı, Baş dönmesi
•Konsantrasyon zorluğu, unutkanlık
BEYİN TÜMÖRÜ TANI YÖNTEMLERİ
Hasta yakınması,Nörolojik muayene,Görüntüleme teknikleri ile ön tanı belirlenir. En sık MR kullanılır . tümörlerdeki tanı oranı % 90 ın üzerindedir. Tümör dokusundan örnek alınıp patolog tarafından değerlendirilmeden kesin tanı konulamaz.
Nöroradyolojik tetkikler sonrası; hasta yaşı, yakınmaları, muayene bulguları ile tedavi planlanır. Kafatası içinde kemik yapı ile sınırlanmış belirlii bir hacimde büyüyen tümörler, beyin dokusuna bası oluşturduğundan nadir durumlar dışında beyin tümörleri ameliyat ile çıkarılırlar. Kesin tanı koymak, beyin dokusuna basıyı ortadan kaldırmak ve tümörü beyinden uzaklaştırmak ameliyatın amaçlarııdr.
Beyin cerrahisi pratiğinde genelde örnek alınırken bütün tümör dokusu çıkarılır. Bazı ön tanılarda az miktarda doku almak , Derin yerleşimli riskli tümörlerde, genel durumu uygun olmayan hastalarda iğne biopsisi seçenek olabilir. İyi huylu tümörlerde çoğu zaman sadece cerrahi yeterli olsada, kötü huylu tümörlerde radyoterapi ve bazen kemoterapi tedaviye eklenmektedir.
Günümüzde ameliyathanelerde operasyon mikroskobu, Endoskop, Nöronavigasyon, Nöromonitor, Ultrasoud, CUSA ve seçilmiş olgularda intraopertif MR kullanılmktadır. İleri teknoloji ameliyatın etkinliğini arttırarak komplikasyonları azaltmaktadır. Son 20 yılda özelikle Endoskop giderek daha fazla kullanılmaktadır. Endoskopik beyin cerrahisi uygulamaları nöroendoskopik ( ventrikül cerrahisi, tümör biyopsisi, hidrosefali), Transnasal hipofiz ve kafa tabanı cerrahisi ve spinal cerrahi olgularında kullanılabilir .Ameliyat tamamen endoskopik yapılabildiği gibi endoskop yardımıyla minimal invaziv ameliyatlarda mümkündür.
Kanser olmayan iyi huylu lezyonlar için genellikle ek tedavi gerekmesede, kanser olan kötü huylu tümörler için ışın tedavisi (radyoterapi) , ilaç tedavisi (kemoterapi) hastanın tedavisine eklendiktekten sonra hastalar düzenli aralıklarala muyene ve tetkiklerle takip edilir.