Akreditasyon Nedir? » Key Kalite || Akreditasyon Süreci
Günümüzde pazara sunulan çok sayıda ürün ve hizmetin olması tüketicilerin korunması açısından önlemleri de beraberinde getirmektedir. Bu amaçla alınan önlemlerden bazıları, piyasaya sunulan ürünün gözetim ve testlerden geçirilerek kontrol edilmesi ve ürün/hizmet süreçlerinin bir takım kanallarla denetlenmesi yoluyla belgelendirilmesidir.
Tabii ki tüm bu denetim ve kontrol süreçlerinin sonunda belgeyi veren kuruluşların güvenilirliği de ayrıca önemli bir konudur. Bu belgeleri veren söz konusu kuruluşların bu güveni kazanabilmeleri için sunmuş oldukları belgenin uzmanlığı ve yeterliliği açısından yaygın bir kabulü sağlamaları gerekmektedir. Tek tek tüketicilerin ölçümleyerek yapamayacağı bu kontrol görevini ise bağımsız Akreditasyon Konseyleri gerçekleştirmektedir.
Akreditasyon, uluslararası kabul gören evrensel kriterlerin tanımlanmış olduğu bir takım standartlar içermektedir. Bundan dolayı belgelendirme kuruluşlarının bu kriterlere uyması, Akreditasyon Konseylerinin de sık sık bu uygulamaları denetlemesi gerekmektedir.
Kavram olarak akreditasyon, bir ürünün ya da hizmetin, piyasanın istediği şartlara, yönetmeliklere ve standartlara uygun olup olmadığını göstermek için o ürün ya da hizmet için gerçekleştirilen deney, analiz, inceleme, muayene ve belgelendirme faaliyetlerini yapan kuruluşların uluslararası evrensel kriterlere göre denetlenerek teknik ve idari yeterliliklerinin kabul edilmesi, onaylanması ve denetlenmesi faaliyetidir.
Ya da, akreditasyon uygunluk değerlendirme kuruluşları tarafından yapılan çalışmalar sonucunda düzenlenen uygunluk teyit belgelerinin güvenilirliğini desteklemek için oluşturulan bir kalite altyapısı olarak da tanımlanabilir.
Sertifikalandırma Kurumlarında Güven Nasıl Sağlanır?
Akreditasyonlu sertifikalandırma kurumlarının birbirleri arasındaki güven sistemi sonucunda akreditasyon kurumları tarafından oluşturulan;
IAF (Uluslar arası Akreditasyon Forumu)
ILAC (Uluslar arası Laboratuvar Akreditasyon Birliği)
EA (Avrupa Akreditasyon Birliği) gibi uluslar arası örgütler tarafından sertifikalandırma kurumlarına ilişkin güven sağlanmaktadır.
Bir Ürünün Uygunluk Belgesine Sahip Olması Neyi İfade Eder?
Uygunluk değerlendirme kuruluşları tarafından yapılan akreditasyon;
Yeterlilik kriterlerini belgeleyen bir takım uluslar arası standartlar
Sektörlere özel gereklilikler
Akreditasyon kuruluşları tarafından belirlenen rehber dokümanlarda belirlenen gerekliliklere göre gerçekleştirilir.
Tüm bu gereklilikler dahilinde uygunluk belgesine sahip olan bir ürün ya da hizmet tüketiciler ve kullanıcılar açısından bir güven telkin eder. Ve bu sistem sayesinde akreditasyon ticaret ilişkilerindeki bir takım teknik engellerin ortadan kalkmasına katkıda bulunur.
Akredite Olmak Ne Demektir?
Bilindiği gibi akreditasyon denetlemek, eğer uygunsa belirli periyotlarla sürekli denetlemek anlamına gelmektedir. Akredite olabilmek için ise bağımsız ve tarafsız bir 3. Kuruluşun gözetim ve denetiminde olmak gerekmektedir. Akredite genellikle uluslar arası alanda yeterlilik kazanmak için yaptırılmaktadır.
Akreditasyon sürecinde, ulusal ya da uluslararası kuruluşlar tarafından laboratuvarların, belgelendirme ya da muayene kuruluşlarının bir takım kriterlere göre değerlendirilmesi gerekmektedir.
Laboratuvar Akreditasyonu: Kalibrasyon, test ya da analiz gibi hizmetleri verecek olan laboratuvarların akreditasyonudur. Bu akreditasyon için TE, EN, ISA/IEC, 17025, Deney ve kalibrasyon laboratuvarlarının yeterlilikleri için genel standart şartlardır.
Muayene kuruluşlarının akreditasyonu: Herhangi bir ürün ya da hizmete dair yapılacak olan analiz ve deney sonuçlarının yorumlayıp belgelendiren kurumların akreditasyonudur. Bu kurumlar için gerekli kriterler, ISO 17020 – “Çeşitli tipteki muayene kuruluşlarının çalıştırılması için genel kriterler”dir.
Ürün belgelendirmesi yapan kurumların akreditasyonu için gerekli kriterler: ISO 45011 – “Ürün belgelendirmesi yapan belgelendirme kuruluşları için genel kriterler”in sağlanması gerekmektedir.
Personel belgelendirmesi yapan kurumların akreditasyonu için ISO 17024 – “Personel Belgelendirmesi Yapan Belgelendirme Kuruluşları İçin Genel Kriterler” e uygun olması gerekir.
Tıbbi Tahlil Laboratuvarı Akreditasyonu: ISO 15189 nolu kriterlerin uygulanması gerekmektedir.