İnsan Merkezli Çağdaş Sağlık Sistemi…
Adana Eczacı Odası Başkanı Ecz. Burhanettin Bulut “ülkemizin ihtiyacı olan sağlık sistemi piyasanın belirlediği değil, eşitlikçi ve kamu çıkarını esas alan ve insan merkezli çağdaş sağlık sistemidir ” dedi.
“2005 yılında yaptığımız, hekimler de eczacılar gibi sözleşme ve işletme mahkumu olacak eleştirilerini kabul etmeyenler, bugün yanıldıklarını ancak kabul etmektedirler. Başlangıçta hekimlere vaat edilen deniz tükenmektedir. Hekimler açısından en önemli tehlike kendi meslek birliklerinden uzaklaşmış olmalarıdır.
Halk sağlığı açısından bakıldığında ise, bugün artık Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri yalnızca iyileştirici hizmetlere yoğunlaşmış durumdadır. Sistemin temeli olan hastane sevk sistemi bir türlü başlatılamamıştır. SSK’daki yoğunluğun benzeri bugün devlet hastanelerinde yaşanmaktadır. Ücretini ödeyen hasta özel hastanelere yönelmektedir. Özel hastanelere başvuru hakkı herkese eşittir. Ancak bu eşitlik ciddi bir ücrete tabi olduğu ve ülkemizdeki asgari ücret gündem edilmeden ifade edilmektedir.
Bilindiği gibi Sağlık Bakanlığı aile hekimliği sisteminin yaygınlaştırılmasını üç ana yaklaşımla değerlendirmektedir. ‘Memnuniyet, temel sağlık göstergeleri, finansal açıdan sürdürülebilirlik.’ Memnuniyetin özellikle ilk dönemde yüksek olduğunu seçim sonuçlarından görmek mümkün. Ancak bugün ücretini ödeyebildiğin kadar sağlık hizmeti satın alınabildiği fark edilmeye başlanmıştır. Yüksek memnuniyet göstergelerinin aşağıya doğru indiğini görmek zor değildir. temel sağlık göstergeleri tartışmalar içerisinde sunulmaktadır. Asıl meselelerden birisi olan finansal açıdan sürdürülebilirlik kendi kaynakları ile gerçekleşeceğini Genel Sağlık Sigortası maddelerinde belirtilmiştir. Primle aile hekimi ücreti ve diğer sağlık harcamaları karşılanması planlanmaktadır. Sanki büyük rüyanın uyanışına çok az zaman kalmıştır.
Bununla birlikte karşımızda duran başka gelecek planı da, sağlığın ‘yerel yönetimlere devredilmesidir’. Sağlık Bakanlığı'nın sıkça dile getirdiği ‘rol değişimi’, Bakanlığın hizmet sunumundan çekilmesi, taşra teşkilatını yerel birimlere devretmesidir. Bunun sonucu önceden belli, başka bir yıkım olarak karşımıza çıkacaktır.
Sonuç olarak aile hekimliğine ilkeler açısından bakıldığında sosyalleştirme diğer bakışla ‘sağlıkta sosyal devlet anlayışı’ son bulmaktadır. Sağlık Bakanlığının artık hekimlerle ilişkisi bir anlamda bize her seferinde vurguladıkları “hizmet satın alma” ilişkisine dönmektedir.
Bir başka unutulmaması gereken önemli noktada bu sağlık politikalarının eşitsizliklerle, adaletsizliklerle bunalmış vatandaşa yeni bir eşitsizliğe tabi tutulmuş olmasıdır. Özal döneminde ekonomide yasaklar kaldırıldığında artık vatandaş her istediğine rahatça ulaşsın deniliyordu. Bugün sadece özel hastanelerde değil, sağlığın tüm alanında ücretin kadar sağlık hizmeti anlayışı gibi benzer bir durum söz konusudur. Özel ve çok modern hastaneler var iken ancak bedeli ödendiğinde ulaşılabilen sağlık hizmeti söz konusu. Diğer hastaneler yine sıra ile tedaviye devam ediyor. Kısacası bu piyasacı yönelimin, eşitsizlikleri daha da derinleştirmekten öteye geçemediği açık.
Tüm sağlık meslek birlikleri nitelikli, ücretsiz, eşit, ulaşılabilir sağlık söyleminde buluşuyor. Neden daha ucuz, vatandaşını koruyan, birinci basamak sağlık hizmetlerini ücretsiz olduğu, hekimlerin finansal kaygılara sokulmadan, halk eczanelerinin desteklendiği, kamu menfaatli bir sağlık sistemi talebinin yerine getirilmemesi anlaşır değildir. ”