"UEFI nedir?" sorusunu cevaplayabilmek için sadece "UEFI nedir?" sorusunu cevaplamak yeterli değil. Bunun yanında UEFI temel giriş/çıkış sisteminin MBR yerine kullandığı GPT (GUID Partition Table) disk bölümlendirme tablosu ve bunun getirdiği avantajları anlatmak gerekecek.
İlk 2 bölüm UEFI ve GPT hakında teorik bilgilerden oluşurken, bunları okumak istemeyenler için 3. bölüm bunu nasıl partiğe dökeceğinizle ilgili bağlantılardan oluşacak. İlk 2 bölüm biraz sıkıcı olabilir ama olayı anlayabilmeniz adına biraz vakit ayırıp okumanızı şiddetle tavsiye ediyorum...
UEFI ise, BIOS'un (temel giriş/çıkış sistemi) yerine koyulmak için tasarlanmıştır. UEFI standardı Microsoft dahil 140'tan fazla teknoloji şirketi tarafından oluşturulmuştur. Yazılım birlikte çalışılabilirliğini ve BIOS'un adres sınırlamalarını iyileştirmek için tasarlanmıştır. Bazı yerlerde EFI olarak geçmesinin sebebi ise şudur;
1.2- GPT Nedir?GPT: (GUID (Globally unique identifier) Partition Table )
Ancak kısa bir özet geçmek gerekirse; MBR sadece 4 bölüntünün bilgisini içerebilir.
1.5-Windows XP'nin 64 bit sürümü GPT disklerden ön yüklenebilir mi, GPT diskleri okuyup yazabilir mi? Windows XP'nin 64 bit sürümü GPT diskleri sadece depolama amaçlı kullanabilir. Bu disklere yüklenemez.
1.6- Windows XP'nin 32 bit sürümü GPT disklerden ön yüklenebilir mi, GPT diskleri okuyup yazabilir mi?
Harici diskler normal olarak çok farklı işletim sistemlerinde kullanılırlar. Windows XP harici disklerde sadece MBR desteğine sahiptir. Dolayısıyla GPT bir harici diski sadece Windows Vista ve üzeri Windows işletim sistemlerinde kullanabilirsiniz. Yine aynı sebepğle 2 TB'tan daha büyük harici diskleri Windows XP'de kullanamazsınız.
II. Bölüm: Windows kurulumda gerekli olan GPT bölümleri;
Bunun neden oluşturulduğu hakında bilgim yok. Sadece Windows 8'de oluşturuluyor. Windows 7'de ise bu bölüm oluşturulmuyor. Konuyla ilgili kaynak da bulamadım.
ESP bölümü 100 MB büyüklüğündedir. NTLDR, HAL, Boot.txt ve sistemin ön yüklenebilmesi için gerekli sürücüler gibi diğer bazı sistem dosyalarını barındırır. ESP mutlaka MSR, OEM ve DATA bölümlerinden önce olmalıdır.
Her GPT disk mutlaka bir Sistem Ayrıldı bölümü barındırmak zorundadır. MBR disklerde olduğu gibi bundan kaçınmanın bir yöntemi yoktur. MSR'nin dikteki sırası ESP'den sonradır. ESP ile MSR arasında bir OEM bölüntü olabilir ama MSR mutlaka işletim sisteminin yüklü olduğu bölüntüden önce yer almalıdır.
MSR, 128 MB büyüklüğündedir. (16 GB'tan küçük disklerde 32 MB büyüklüğünde olur)
Bir GPT diskte, Windows Gezgini (Windows Vista ve 7) veya Dosya Gezgini (Windows 8) ile sadece DATA bölümlerini, Disk Yönetimi (Diskmgmt.msc) Sanal Disk Hizmeti ile sadece ESP ve DATA bölümlerini görebilirsiniz. Windows 8 Kurulum esnasında Kurtarma, ESP ve MSR bölüntüleri
Disk Yönetimi'nde ise MSR görüntülenmez