11. Sınıf Türk Edebiyatı Tanzimat Dönemi Edebiyatının Oluşumu - Test Çöz
11. Sınıf Türk Edebiyatı Tanzimat Dönemi Edebiyatının Oluşumu
Ağu 30, 2018 Oca 14, 2018
Tebrikler - 11. Sınıf Türk Edebiyatı Tanzimat Dönemi Edebiyatının Oluşumu adlı sınavı başarıyla tamamladınız.
Tanzimat Fermanı’yla getirilmek istenen yeniliklere yönelik aşağıda verilen bilgilerden hangisi ayraç içindeki söz grubuyla ilgili değildir?
İşlevini yitiren divan teşkilatı kaldırılmış, yerine nazırlıklar kurulmuş ve nazırlar Batı hükümetlerindeki bakanların görevlerini üstlenmişlerdir. (Siyasi alan)
Vergi sisteminde değişikliğe gidilmiş, verginin daha düzenli ve verimli toplanarak ekonomiye aktarılması hedeflenmiştir. (Mali alan)
1868-1876 yılları arasında Ahmet Cevdet Paşa baş- kanlığındaki bir komisyon İslami hukuk kurallarını derlemiştir. (Sosyal hayat)
1868’de lise ile üniversite arasında bir kurum olan Galatasaray Lisesi açılmış ve bu okul Batılı tarzda Fransızca eğitim vermiştir. (Eğitim alanı)
Ulema dışındaki memurlara fes zorunlu hale getirilmiş, yalnızca ulemanın cübbe ve sarık kullanmasına izin verilmiştir. (Askerî alan)
Aşağıdakilerden hangisi edebiyatta Tanzimat’a ihtiyaç duyulma nedenlerinden biri değildir?
Türk basınının etkisiyle edebiyatın Doğulu yapıdan sıyrılarak Batılı bir yapıya evrilmeye başlaması
Çağdaşlaşmayı sıkı bir kontrol altında tutan politikacıların yanında idealist ve aydın bir neslin yetişmesi
Türk edebiyatında romantizm en parlak dönemini yaşarken pozitivist, realist fikirlerin belirmesi
Fransız edebiyatının başlıca türlerinin yavaş yavaş sanatçılar tarafından kullanılmaya başlanması
Divan edebiyatının çağdaş yorumlamalarla yeniden şekillendirilip zamana uygun hâle getirilmesi
Bu alan, Müslüman– Şark edebiyatlarının en az tanıdığı sanat dalıdır. Denilebilir ki, Tanzimat’la memleketimize girmiş tek tür odur çünkü aradaki estetik farkına, iç nizamların ayrılığına rağmen şiir ve muhtelif türler bizde de vardı. Şark hikâyesi, garplı romanla arasındaki farkın büyüklüğüne rağmen daima mevcuttu. Hatta felsefe ve teoloji mekteplerinin zaruri olarak birbirlerini tenkitle işe başlamaları düşünülürse tenkit dahi edebiyatımızda tabiatıyla vardı. Yalnız bu türün gerek bizde ve gerek başka İslam edebiyatlarında benzerinin bulunduğu iddia edilemez.
Bu metinde bahsedilen tür aşağıdakilerden hangisidir?
Münif Paşa 1828’de doğar. Bu itibarla Cevdet Paşa, Şinasi ve Ziya Paşa ile aynı nesilden sayılır. Yetişmesi de onlara benzer. Çocukluğunda babasıyla beraber bulunduğu Mısır’da Mehmed Ali Paşa’nın yeniliklerine şahit olduktan sonra 1852’de Tercüme Odası’na girer. Orada muhtedi Emin Efendi’den Fransızca öğrenir. 1855’te Kemal Paşa’nın maiyetinde Berlin’e gider, Avrupa’yı görür, Almanca öğrenir. Gazetecilikten başka hukuk, iktisat, edebiyat, felsefe hepsi onu çekmiştir. Herkesin her şeyi birden öğrenmeye çalıştığı ve gençlerin bazen hiçbir hocasız ve rehbersiz yepyeni bir bilginin ortasına tek bir kitapla atıldığı böyle devirde bu çok tabiidir fakat asıl hüviyetini ne bu tecessüs ne de resmi hayatını o kadar başarılı yapan büyük vazifelerinde aramalıdır. O da Cevdet Paşa gibi öğretmek için doğanlardandır. Ve ömrünün sonuna kadar öğretmiştir. Gazeteciliği dahi bir nevi hocalıktır.
Bu metinden hareketle Münif Paşa ve diğer sanatçıların yetişme süreçleri için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Avrupa’yı yakından tanıma imkânı bulmuşlardır
Batı dilleri hakkında önemli kazanımlar elde etmiş- lerdir
Çeviri faaliyetlerinde bulunarak önemli yenilikler getirmişlerdir.
Şark’ın zihin dünyasının Garb’a üstün olduğu vurgusunu eserlerinde işlemişlerdir
Farklı alanlara yönelerek kendilerini sürekli geliştirmişlerdir.
“Düzenlemeler” anlamına gelen “Tanzimat” sözcüğünün edebiyatta ---- yılında, ---- ve ---- tarafından çıkarılan ---- gazetesiyle başladığı genel kabul olarak bilinmektedir.
Bu cümlede boşluklarla gösterilen yerlere aşağıdakilerin hangisi getirilmelidir?
1839 - Mustafa Reşit Paşa - Sadullah Paşa - Takvim-i Vakayi
1860 - Şinasi - Agâh Efendi - Tercüman-ı Ahval
1831 - Münif Paşa - Şinasi - Ceride-i Havadis
1840 - Ziya Paşa - Namık Kemal - Hürriyet
1861 - Namık Kemal - Ahmet Mithat Efendi - Tasvir-i Efkâr
Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Dönemi’nde yetişmiş edebiyatçılar için kullanılabilecek anahtar ifadelerden biri olamaz?
Bu devirde gazete hemen hemen tek başına yeniliği idare eder. Birkaç senenin içinde ve birkaç el değiştirmede ufak tefek hadiseleri nakletmek suretiyle dünya ile bir münasebet kuran, bazı faydalı bilgiler veren, okumayı zaman geçirme şekillerinden biri yapan bir vasıta olmaktan çıkar. Hakiki manasında kürsü olur. Fikir, onun sayesinde yavaş yavaş yapıcı bir unsur olarak hayata girer. O zamana kadar yukarıdan gelen etkilemelerle idare edilen cemiyetimiz, onun sayesinde hayatın hakiki çehresi olan -veya zannedilen, çünkü yanlış konmuş da olabilirler- meselelerle karşılaşır. Vatan, millet, insanlık, hürriyet, hak, adalet gibi mefhumların etrafında hakiki bir insan teşekkül eder. Memlekette hatırı sayılacak bir efkârı umumiye (kamuoyu) vücuda gelir.
Bu metinden hareketle Tanzimat yıllarındaki gazeteciliğin en önemli işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
Dünyadaki gelişmelerden haber vermek
İnsanların okuma ihtiyacını karşılamak
Fikirlerin yayılmasında araç olmak
Önemli olayları halka aktarmak
Türlerin gelişmesine yardım etmek
Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat’la birlikte edebiyatımızda modern anlamda ilk örnekleri verilmeye başlanan edebî türlerden biri değildir?
Dilin irâdesini başta akl eder tedbîr
(Gönlün kontrolünü en başta akıl sağlar.)
Ziyâ-yı akl ile tefrîk-i hüsn ü kubh olunur (İyi ve kötünün ayrımı, aklın gerçekleşir)
Şinasi’den alınan bu dizeler hangi amaca hizmet etmektedir?
Halka estetik güzellikler sunmak
Topluma faydalı bilgi sağlamak
Eski edebiyata ilgiyi artırmak
Devletin devamlılığını sağlamak
Topluma çağdaşlaşmayı öğretmek
Edebiyatın sosyal hizmete girmesi, çevresindeki her şeyle doğrudan doğruya ilgilenmesi prensibi ile Türk edebiyatı, asırlardan beri ilk defa olarak hayatla yüz yüze geliyor, olaylar ve insanları oldukları gibi görüp göstermeye başlıyordu. Bu durum, eski edebiyatın her alandaki soyutluğundan kurtuluşun, somuta bağlanışın ifadesi demekti.
Aşağıdaki dizelerin hangisi bu anlayışı yansıtır bir niteliktedir?
Çâk gönlüm yarasında yaraşur peykânun Akd-i şebnem hoş olur gonca-i handân içre
Zülfüne bend etmesin yâ n’eylesin Mecnûn gibi Zabta kâdir olmayan âşık-ı dil-âvâresin
Yüksel ki yerin bu yer değildir; Dünyaya gelmek hüner değildir
Bir dil mi kalmışdur bu tîr-i gamzeden kan olmamış Bir cân mı vardur ol keman ebruya kurbân olmamış
Çîn-i zülfün miske benzettim hatâsın bilmedim Key perîşân söyledim bu yüz karasın bilmedim
Aşağıdaki sanatçılardan hangisinin yazma amacı sanat eserleri yardımıyla sosyal fayda sağlamak olmamıştır?
Aşağıdaki hangisi Tanzimat Dönemi’nin fikrî temellerini tanımlayan kavramlardan biri değildir?