Ana sayfa EDITORDEN Ay’da kalan Sovyet aracı ABD malı
Ay’da kalan Sovyet aracı ABD malı
ABD vatandaşı olan Richard Garriot adındaki video-oyun programları üreten şirket sahibinin 1993 yılında Sovyetler tarafından açık artırmayla satışa çıkarılan, eski Sosyalist Sovyet Cumhuriyetler Birliği’ne ait Lunokhod-2 uzay aracının resmen sahibi olarak ortaya çıkması, Amerikan Uzay Teşkilatı NASA’nın kaybolmuş uyduyu bulmasıyla duyuldu.
NASA geçenlerde Ay üzerinde yaptığı incelemeler sırasında, dünyamızın uydusuna SSCB tarafından 1973 yılında insansız olarak gönderilmiş ve teknik sorunlar nedeniyle arızalanıp kaybolmuş bir paletli aracın yerini saptamıştı. NASA’nın bu haberi duyurmasından hemen sonra, milyarder Garriot ortaya çıkıp bir ABD vatandaşı olarak Rus uzay aracına sahip olduğunu ilan etti. Ayrıca, Garriot’un on yıl evvel, Rusların Uzay’a Turist Gönderme Programı dahilinde bir amatör astronot olarak uzaya çıkıp Ay’ın yakınlarından geçtiği, ancak sahibi olduğu aracı “uzun uzun Ay’a baktığı hâlde göremediği” öğrenildi.
Garriot, Rusya’nın Sovyetler dönemindeki iflas ve yıkılış zamanlarında açık artırmayla her şeyi satışa çıkardıkları bir sırada, New York’ta dünyaca ünlü Sotheby Açık Artırma Salonu’ndaki müzayedenin üzerinde kaldığını ve Ay’ın neresinde olduğu bilinmeyen bu kayıp uzay aracına 68.500 Dolar ödeyerek sahip olduğunu resmen bildirdi. Resmi noter belgelerine ve devletlerarası satış kayıtlarına bakılarak uzayda kaybolan aracın gerçek sahibinin şu anda Garriot olduğu da resmi makamlarca onaylandı.
Öte yandan, kayıp ve ne işe yarayacağı belli olmayan bir uzay gemisine bu kadar para ödenmesinin nedeni sorulduğu zaman, girişimci Garriot, “Aracımın eninde sonunda bulunacağını biliyor ve bekliyordum”, dedi.
Garriot, ayrıca, “Uluslararası Uzay Hukuk’u gereği uzayda hiçbir bölge devletlere ait olamaz, ama bireylere ait olabilir, ben de aracımın bulunduğu alan üzerinde toprak hakkı ilanında birgün bulunacağıma o vakitler inanmıştım. Nihayet gerçek oldu!” diye ekledi.
Ay üzerinde 40 kilometre karelik bir alanı gezdiği o bölgenin fotoğraflarını çeken NASA kayıtlarındaki “palet izlerinden”anlaşılmış bulunan Lunokhod-2’nin şimdiki sahibi, Ay’ın o bölgesindeki toprağın kendisine ait olduğunu, zira aracının orada faaliyette bulunduğunun kanıtlandığını söyledi. Garriot, yakında haklarını ABD ve Uluslararası Mahkemeler nezdinde tescil ettirerek, buranın tapusunu alacağını da duyurdu.
Uluslararası Hukuk kurallarına göre bir toprağın üzerinde faaliyette bulunmak oraya ait “zilliyet ve daha sonra mülkiyet” haklarını da beraberinde getiriyor.
Bu ilginç olayın ardından şimdiki Rusya Federasyonu Devleti tarafından gelişmeler üzerine herhangi bir açıklama yapılmadı.
FOTOĞRAF: NASA, Ay’ın yüzeyinde Rus aracının yerini gösteren fotoğraf.