Korku Namazı | Haznevi.net
You are at:Home»Şafii Fıkhı»Korku Namazı
Bu namazın mânâsı ve meşruiyetinin esası şudur: Korku, emniyetin zıddıdır. Korku namazından maksat, savaş durumunda kılınan namazdır. Bu namazın birtakım ruhsat ve kolaylıkları vardır. Bu kolaylıklar cemaat için daha da fazladır. Bu ruhsat ve kolaylıklar başka namazlarda bulun­mazlar. Bu namazın meşru olduğunun delili ayet ve hadîslerdir ki bunlar korku namazının hâl ve keyfiyetleri bahsinde görülecektir.
Bu hâl, sınırda ve diğer yerlerde nöbet tutma ve düşmanla çarpışma halidir. Bu durumlarda korku namazının şekli, bazı noktalarda normal namazdan daha değişik olur. Bu durum müslümanların devlet başkanının, ordu komutanının veya vekilinin arkasında namaz kılmak is­tediklerinde meydana çıkmaktadır. Bu durumdaki namazın meşruiyetine delil, şu ayettir:
(Ey Muhammedi) Onların içinde bulunup onlara namaz kıldırdığın zaman onlardan bir grup seninle beraber namaza dursun ve silah­larını kuşansın. (Namaza duranlar) secdeye vardıkları zaman diğerleri arkanızda sizi korusunlar. Namaz kılmayan başka bir grup gelsin ve seninle beraber namaz kılsın. Tedbirlerini ve silahlarını alsınlar. Kâfirler isterler ki siz silah ve eşyanızdan gafil olasınız ki onlar da ani bir hücumla üzerinize çullansınlar. Eğer yağmurdan ötürü size bir eziyet olursa veya hasta iseniz silahlarınızı çıkarmanızda üzerinize günah yoktur. Bununla beraber tedbirinizi alın. Şüphesiz ki Allah kâfirlere rüsvay edici bir azap hazırlamıştır. (Nisa/102)
Fiilen savaşılmıyorsa, düşman da kıble tarafında değilse ve müslü-manlar da namazı tek bir cemaatle kılmak istiyorlarsa imam, onları iki dört veya daha fazla saf yaparak önlerine geçer. Eğer ordu iki safa ayrılmışsa imam secdeye gittiğinde birinci saf da imam ile beraber sec­deye gider. Eğer ordu dört safa ayrılmışsa birinci ve ikinci saf imam ile birlikte secdeye gider. Böylece secdeye gitmeyenler, secdeye gidenleri herhangibir saldırıdan korurlar. İmam kendisiyle beraber secdeye giden­lerle ayağa kalktığında diğer saflar secdeye giderken ve imam ikinci re­kâtın kıyamında iken imam´a yetişirler. İmam üçüncü rekâtın secdesine gittiğinde birinci rekâtın secdelerinde imamla beraber olanlar kıyamda kalıp nöbet tutarlar, diğerleri imam ile beraber secdeye giderler. Sonra teşehhüd için hep birlikte oturup selâm verirler. Hz. Peygamber Asfan gazvesinde de böyle yapmıştı. Korku namazını, bu gazveye benzer her durumda bu şekilde kılmak sünnettir.
a. Namazı kılanlar iki gruba ayrılır. Bir grup düşmanın karşısında du­rarak onları gözetleyip müslümanları korur, diğer grup da imam ile bera­ber namaza durur.
b. İmam ile namaza duranlar bir rekât kılıp ikinci rekâta kalktıkların­da geriye çekilip ikinci rekâtı tek başlarına kılarlar ve düşmanın karşı­sında beklerler.
Salih b. Havvat -Zat´ur-Rika günü Hz. Peygamberle birlikte bulunan kimselerdendir- şöyle rivayet etmektedir: ´Hz. Peygamber korku za­manında ashabına namaz kıldırdı; sahabîlerin bir kısmını arkasında saf yaptı. Bir kısmı da düşmanın karşısında bekledi. Hz. Peygamber ar­kasında bulunan safa bir rekât kıldırdı. Sonra kalktı, daha arkada bulu­nanlar bir rekâtı kılıncaya kadar kendisi ayakta kaldı. Sonra arkasındakiler öne geçti, önlerinde bulunanlar da geriye gittiler. Hz. Peygamber yeni gelenlere de bir rekât kıldırdı. Sonra geri çekilenler bir rekât kılıncaya kadar oturdu, sonra selâm verdi´.
Görüldüğü gibi Hz. Peygamber, müslümanların bir kısmı düşman karşısında olduğu halde cemaat namazını bu iki keyfiyet üzerine eda etmiştir. Bunda, müslümanları korumak ve cemaat namazını da muha­faza etmek birleştirilmiştir. Düşmanın hilelerine meydan verilmemelidir. Bunun en büyük meziyeti ise Hz. Peygarîıber´e uymaktır. Bunun amacı, namazları tek bir cemaatle halife, ordu komutanı veya vekilinin arkasında kılmak faziletini elde etmektir.
Bu hâl, müslümanların düşmanla fiilen savaştıkları, korku ve tehlike­nin şiddetlendiği bir durumda kılınan namazdır. Bu durumda iken na­mazın belli bir şekli yoktur, nasıl kılınabüiyorsa öyle kılınmalıdır. İster yaya, ister binekli, ister kıbleye yönelik olsun, ister olmasın hangi du­rumda olursa olsun namaz ima ile kıhnabilir. Ancak secde için yapılan işaret, rükû için yapılandan biraz daha fazla olmalıdır. Eğer bu durumda iken bir kısmı diğerine uyarak namazı cemaatle kılabiliyorlarsa bu daha efdaldir. Yönlerinin değişik olması veya cemaatin imam´m önünde olması namazı bozmaz.
Namazlara ve orta namaza itina gösterin, can-ı gönülden boyun bü­kerek Allah için namaza durun! Eğer korkarsanız yaya veya binekli olarak namazı eda edin! Emniyete kavuştuğunuzda, size bil­mediğinizi öğrettiği gibi Allah´ı anın! (Bakara/238-239)
Meşru olan her savaşta namazı bu şekilde kılmaya ruhsat verilmiştir. Mükellefin şiddetli bir korku içerisinde bulunduğu her durumda da na­mazın böyle kılınmasına ruhsat verilmiştir. Mükellef, bir düşmandan, yırtıcı bir hayvandan veya benzeri birşeyden kaçıyorsa namazı bu şekilde kılabilir.
Namazın bu keyfiyetlerde kılınmasının hikmeti, mükellef için kolaylık olmasıdır. Böylece mükellef Allah ile bağ kurmaya en fazla ihtiyaç duyduğu bir zamanda yardım talep etmeye ve kâfirlerle savaştığı esnada bu farzı yerine getirmeye fırsat bulup kalbi Allah´ın zikriyle meşgul olabi­lir. Allah´ın yardımına ümidi ve güveni artar. Savaş meydanında ayağı yere sağlam basar. Böylece bâtıl yıkılır, hak muzaffer olur. Allah Teâlâ ne kadar doğru söylemiştir!
Burada şunu da zikretmek uygun olur: Korku namazı sözü geçen keyfiyeti eriyle beraber müslüman bir askerin namazını sıkıntısız olarak kılmasına imkân vermektedir. Savaşın zorlukları ne kadar değişik, vesile­leri ne kadar çeşitli, zaman ve mekânı nasıl olursa olsun müslüman asker namazını kılabilir. Hele savaş insanların karşı karşıya gelmelerini gerektirmiyorsa -nitekim yeni savaşların çoğunda durum böyledir-namazı kılmak daha da kolay olur.