Sokağımda...: Mart 2011
Arapça kökenli sözcüğün üç karşılığı bulunuyor. İlki ayırma, ayrı tarafta tutma, ikincisi (fel.) soyutlama, sonuncusu ise yalıtım; tecrit etmek ise herkesten ve her şeyden ayırma ile (fiz.) yalıtmak. 3
ders kitaplarımız tecrit için ne diyor
(…) F tipi cezaevleri çerçevesinde yürütülen tartışmalar bir bina sorunu olarak görülemez. Bugün İnsan unsuru gözardı edilerek sadece güvenlik sorunu olarak algılanmaktadır. Tutukluların fiziksel, sosyal ve psikolojik insani gereksinimlerini yok sayan izolasyon yaklaşımıdır. 12
Kandıra F tipi hapishanesinden tahliye edilen İlhan Pirgaip ve Salim Özdemir, “F tipi cezaevi, Nazi kamplarından daha kötüydü. Adalet Bakanı cezaevinin 5 yıldızlı otel gibi olduğunu söylerken bir bakıma haklıydı. Çünkü hücremizdeki göğe bakan küçücük pencereden sadece yan yana beş yıldız görülebiliyordu.” 13 diyor.
- Ortalığı kirleteceğinden kuşlara ekmek atmak
- 4 sayfadan uzun mektup yazmak
- Merkezi televizyon yayınında yer alan tek yabancı kanal (24 saat Hıristiyanlık propagandası yapan) GOD (Tanrı) TV dışında haber, bilim, kültür, sanat kanalı istemek. 14
Listeyi uzatmak olası. Bu uygulamalar genel bir politikanın, uzlaşının varlığını ortaya
çıkarmıyor mu? Bu genel politika: TECRİT.
Peki tecrit bugüne dek nasıl adlandırıldı?
- Beyaz ölüm
Tecrit, bir diğer adıyla duygusal mahrum bırakma (deprivasyon) araştırmalarıyla hapishanelerin dönüşümü genellikle iç içe olmuştur. Tecridin gözlemlenebileceği ve uygulanabileceği başlıca alan hapishaneler çünkü. 17
1596’da bilinen ilk hapishanenin Amsterdam’da yapılmasının ardından 1600’lü yıllarla beraber çok sayıda tutsağın emeğinin karın tokluğuna sömürülebileceği “zorunlu iş evleri” inşa edilmeye başlandı. Atölyesiyle beraber inşa edilen bu tür hapishaneler ilk olarak 1855 yılında Londra ve Amsterdam’da yapıldılar. Bunu daha sonra Prusya’da inşa edilen ve sayıları gittikçe artan hapishaneler izledi. Bu hapishanelerde tutuklulara ağırlıklı olarak yün eğirme işi yaptırıldı. 18
1791’de Filozof (aynı zamanda iktisatçı - Ü.K.) Jenemy Bentham tarafından, sürekli gözetim ve denetimin mümkün olacağı, PANOPTICON adı verilen bir sistemin önerildiği “Panopticon veya kontrol evi” adı verilen kitap yayınlandı. Panopticon Hapishaneler’de sürekli gözetim ve denetimin olanaklı olacağı tecridi ve bu yolla iyileştirmeyi içerir. Bu nedenle tecridi öneren bir zihniyet dönüşümünün başlangıcı sayılabilir. Zira kısa bir süre sonra hücre hapishaneler gündeme gelecektir. 19
Koğuşların yerini hücrelerin aldığı ilk hapishane 1797’de ABD’de inşa edildi. 1800’lü yılların başlarında ABD’de Pensilvanya Sistemi adı verilen sistem oluşturuldu. Bu sistem, tutukluları; a) disipline etme b) baskı altına alma c) gözetleme öğelerini içeriyordu. Bu sistemin uygulandığı ilk hapishane 1829’da Cherry Hill’de yapıldı. Ortada bir gözetim kulesi, kulenin çevresinde ise üst üste sıralanmış hücreler olan bir mimarisi vardı. (…) Pensilvanya Sistemi kısa süre içinde Avrupa’da da yaygınlaştı. 1842’de İngiltere’de Pentonville Hapishanesi inşa edildi ve bu tip hapishanelerin sayısı 1848’de 54’e çıktı. Almanya’da ise Mebcist Hapishanesi yapıldı. Fransa ise yine hücre sistemine dayalı, ama Pensilvanya Sistemi ile farkları olan Telefon Pol Sistemi adı verilen sisteme uygun hapishaneler inşa etmiştir. Paris’teki Fienges Hapishanesi bu sisteme dayalı ilk hapishanedir. 21
DOSTLUK YARDIMLAŞMA VAKFI İNSAN HAKLARI VE ADALET SEMPOZYUMU BİLDİRİSİ
Gönderen üzeyir karahasanoğlu zaman: 16:32 Hiç yorum yok:
Etiketler: F tipi cezaevi, gözetleme, hücre sistemi, izolasyon, Jeremy Bentham, Panopticon, Pensilvanya sistemi, tecrit, tecritin etkileri, Telefon Pol sistemi, Üzeyir Karahasanoğlu
Gönderen üzeyir karahasanoğlu zaman: 20:10 Hiç yorum yok: