"Mevcut Durum ve Devrimci Taktiğimiz", THKP-C/Halkın Devrimci Öncüleri'nin Merkez Yöneticilerinden İlker Akman tarafından Aralık 1975-Ocak 1976 arasında yazılmıştır. İlker Akman 26 Ocak 1976 günü THKP-C/Halkın Devrimci Öncüleri'nin Merkez Yöneticilerinden Hasan Basri Temizalp ve Yusuf Ziya Güneş'le birlikte Malatya/Beylerderesi'nde oligarşinin zor güçleri tarafından şehit edilmişlerdir. THKP-C/HDÖ-Genel Komitesi, İlker Akman'ın üzerinde düzeltme yapamadığı metni olduğu gibi yayınlama kararı almış ve ilk kez Aralık 1976'da THKP-C/HDÖ yayınları arasında basılmıştır. Eriş Yayınları-1993
Mevcut Durum ve Devrimci Taktiğimiz (420 KB)
Ocak 1976'da Malatya Beylerderesi'nde üç devrimci, oligarşinin zor kuvvetleriyle çarpışarak öldü. Bütün ülkede büyük bir etki yaratan bu olay hakkında çok şey söylendi, yazıldı. Ölenler kimine göre neyi savunduğu belli olmayan üç anarşist, kimine göre akıl hastaları, kimine göre ise provokatörlerdi.
Biz, ölen üç devrimcinin neyin adına ne yapmak istediklerini açıklamadan önce, Malatya'nın olduğu dönemde ülkemizdeki objektif ve subjektif şartları açıklamayı gerekli görüyoruz.
1975'de oligarşinin kitleler üzerindeki baskı ve terörü olağanüstü derecede arttı. Halk kitlelerinin düzene karşı tepkilerini pasifize edebilmek, suni dengeyi sürdürebilmek için oligarşi çeşitli yöntemlere, özellikle de zora başvurur.
1975'de ve günümüzde bir yandan enflasyonist politika (yüksek taban fiyatları, bürokrasinin gelirinin yükseltilmesi) yoğun biçimde yürütülerek kısa bir süre için de olsa, kitlelerin potansiyelinin düşürülmesine çalışılmaktadır. Ancak oligarşi, suni dengeyi sürdürebilmek için esas olarak baskı ve terörünü yoğunlaştırmaktadır.
Enflasyonist politika ve yürütülen terör kampanyası 1971'e göre biçim olarak bazı değişiklikler gösterir:
1971'de iddialı reform programları ile ortaya çıkan I. Erim Hükümeti vardı. Amaç, görünürde kitlelerin, özünde ise emperyalizmin ve yerli ortağının çıkarlarına uygun reformları gerçekleştirmekti. Emperyalizm ve işbirlikçi-tekelci sanayi burjuvazisi, sömürüyü kendi lehlerine düzenleyecek reformlar için kitlelerin de desteğini kazanmayı (yani onları siyasal bakımdan yedeklemeyi) planlamışlardı.
I. Erim Hükümetinin gerçek yüzünün kitlelere gösterilmesi o dönemde silahlı devrimci hareketin önündeki başlıca görevdi.
1971'de oligarşi, devrimci harekete saldırısını sıkıyönetim altında büyük operasyonlarla yürüttü.
1975'lerde ise (MC'nin yapısına uygun olarak) iddialı reform programlarıyla ortaya çıkan bir hükümet yoktur. Buna karşılık kitle pasifikasyonunda terör uygulaması daha büyük önem kazanmıştır. Ancak, bu konuda da 1971'e göre farklılık vardır: Günümüzde sıkıyönetim altında yapılan büyük operasyonlar yoktur. Oligarşi devrimcilere ve kitlelere karşı saldırısını daha küçük ve daha az dikkati çeken yöntemlerle sürdürmektedir. Bu yeni saldırı ve pasifikasyon yöntemlerinin başarısız olduğu da savunulamaz. Okullarda, 1971'e göre faşistlerin hakimiyeti artmıştır. Anadolu'nun pek çok şehir ve kasabasında faşist terör estirilmektedir. Geçmişten farklı olarak kitlelerin düzene karşı tepkilerinin pasifikasyonunda MHP, oligarşinin sivil vurucu gücü olarak etkin bir rol oynamaktadır.
Günümüzde, ekonominin tam anlamıyla çıkmaza girmesi, hakim sınıflar arasındaki çelişkilerin yoğunlaşması ve kitlelerin gittikçe artan huzursuzluğu sonucu oligarşinin yakın zamanda daha yoğun ve açık teröre başvurması beklenmelidir.
Halkımız hergün yeni bir evladını kaybetmesine rağmen, oligarşinin resmi ve sivil güçlerinin saldırısı karşısında, sessiz kalmamakta, şehirlerde, kasabalarda ve hatta köylerde kendilerini savunmaya çalışmaktadır. Bazen küçük bir olay bile bölgeyi bir anda iç savaş durumuna getirebilmektedir (Erzincan, Doğanşehir, Elazığ olayları gibi). Ancak mücadele örgütsüz olduğundan ve bunun sonucu belirli hedeflere kararlı biçimde yönelmediğinden, yenilmekte veya başarısı süreklilik kazanmamaktadır.
Bu şartlar altındaki ülkemizde solun durumu ise şudur: 1971 yenilgisi oportünizmi önemli ölçüde güçlendirmiş ve bu durum silahlı devrimci hareketin saflarına da yansımıştır. Bazı gruplar geçmişteki mücadeleyi ve onun ideolojisini açıkça inkar ederek çeşitli yönlere sapmışlardır. "Halkın Kurtuluşu" ve onunla birlikte hareket edenler sosyal-emperyalizmi savunurken, "Kurtuluş" dergisi de başka bir yönden geçmişe küfretmekte başı çekmektedir.
"Devrimci" Gençlik oportünizmi de lafta geçmişi savunmakta, pratikte ise ona uygun hiçbir şey yapmamakta ve geçen zaman içinde pasifizmin kendine uyan bir çeşidini aramaktadır.
Çeşitli oportünist fraksiyonlar dergilerinde birbirlerine küfretmekte ve zaman, derneklerde ve kantinlerde yapılan gevezelikler ve spekülasyonlarla geçip gitmektedir. Bu ortam içinde samimi unsurlar ne yapacaklarını şaşırmışlar ve Öncü Savaşının ve geçmişin ne olup olmadığı iyice birbirine karışmış, ortalık tam anlamıyla toz duman içinde kalmıştır.
Solun günümüzdeki bu durumu öz olarak 76 başlarında da aynıydı.
Bu şartlar altında proleter devrimcilerine düşen görev solun havasına uymak, büyük şehirlerde dernekçilik oynamak değil, halkımızın mücadelesinin yanında yer almaktır. Devrimciler herşeyden önce politikada başlangıçta zayıf da olsalar, oligarşiye karşı alternatif olarak ortaya çıkmak zorundadırlar. Bu ise esas olarak büyük şehirlerde öğrenci hareketi içine kapanıp sözde demokratik muhalefeti yürüterek değil, gücümüz oranında halkımızın üzerinde yürütülen baskı ve teröre aktif olarak karşı çıkmakla olur.
"Bu, bir yol ayrımıdır. Kendi başına demokratik muhalefet veya devrimci savaşa tabiyet. Devrimci gençliğe ilişkin getirdiğimiz bu sorun, aslında Türkiye solunun baştaki meselesidir. Burada derinleştirmeyeceğimiz, ancak solun her kesiminde gündemde olan, örgütlenme sorunudur.
Ülkemizin yapısının ve devrimci mücadeleyi yürütmeye ilişkin temel meselelerin bir yansıması olan bu sorun için en genelinde söylenebilecek şudur: Emekçi kitleleri içine alacak maddi ve fiili bir örgütlenmenin odağı olan proletaryanın öncü müfrezesinin teşkil edilmesi ve onun politikleşmiş askeri eyleminin gerekliliği. Ancak böyle bir örgütlenme, her zaman anti-emperyalist, anti-oligarşik mücadeleyi yürütmeye yetenekli olabilir.
Ne var ki, örgütlenme tek başına ele alınamaz. Örgütlenmenin canlı bir organizmaya yükseltilebilmesi için, taktik meselelerin baş meselesi politik hedeflerle dinamizmini bulmak gerekir."
İşte böyle demektedir İlker yoldaş. Önümüzdeki adım proletaryanın öncü müfrezesini oluşturarak politikleşmiş askeri savaşın ilk adımlarının atılmasıdır. Silahlı propaganda temel ve diğer bütün mücadele biçimleri ona tabi kılınarak savaşın yürütülmesi ve Öncü Savaşının adım adım halk kitleleri içinde yayılarak halk savaşına dönüştürülmesidir.
"Mevcut durumda devrimci taktiğimizin ana hedefi oligarşidir ve anti-oligarşik mücadele öndedir."
Anti-oligarşik mücadelenin hedefi ise oligarşinin siyasal olarak tecritidir. Bu aynı zamanda Öncü Savaşının Halk Savaşına dönüşme sürecidir. Çünkü Halk Savaşı ancak düşman bizden maddi olarak üstün, biz ise ondan siyasi bakımdan güçlü olduğumuz bir ortamda başlayabilir.
"Oligarşinin siyasal zorunu kırma ve niteliğini açığa çıkarma görevi, direnme, siyasal zorun askeri ve oligarşik devlet aygıtına bağlılığını açığa çıkarmadan geçer. Direnme, en geniş anlamıyla, kitlelerin kitle pasifikasyonuna karşı durmasıdır. Direnme, -mekanik anlamda- bir karşı duruş, sadece bir savunma değildir. Direnme, oligarşinin siyasal zor araçlarına vurma ve işlemez hale sokma anlamı kazanır. Siyasal zora karşı verilen savaş, her türlü yıpratma ve tahribi içerir.
(...) Oligarşi, niteliği gereği, kitlelerden tecrit olmanın objektif koşulları içindedir. Bu nedenle esas olan, kitlelerin oligarşi ile olan suni (görüntüsel) ittifakını bozmak ve onları devrim cephesine çekmektir. Bunun için, kitlelerin tepki ve memnuniyetsizliğinin siyasallaştırılması ve oligarşinin siyasal olarak tecrit edilmesi gerekir."
Yoldaşlarımız bu amaçla gittiler. Oligarşinin sivil vurucu gücü MHP'ye indirilen birkaç darbeden sonra doğrudan doğruya oligarşinin zor kuvvetleriyle karşılaşınca da, sonuna kadar çarpıştılar. 1971'in öncü savaşçılarının emperyalizme ve oligarşiye karşı sonuna kadar gitmek geleneğini sürdürdüler. Bu anlamda Malatya olayı ikinci bir Kızıldere'dir ve Malatya Kızıldere'nin devamıdır.
Malatya olayı bir şok etkisi yarattı. Sadece solu değil, halkımızın uyanık kesimlerini de şiddetle sarstı. Solun her kesimi ve halkımız 1971'deki yenilgiye ve güçlenen oportünizme rağmen savaşmakta kararlı unsurların varlığını gördüler. Silahlı devrimci hareketin şerefli mazisine sahip çıkıldığını proletaryanın kızıl mücadele bayrağının yükseklerde tutulduğunu gördüler. 1971-72'de öncü savaşçıların kanıyla sulanan bu bayrak yere düşürülmedi. Ona üç yoldaşımızın kanı daha eklendi. Bundan sonra da yere düşürülmeyecektir.
Malatya olayı üzerine çok şey söylendi ve yazıldı. Solun içinde pasifizmi tescil edilmiş bütün unsurlar "bu provokasyondur, tertiptir" yaygarasını kopardılar. Onların niteliği yeterince açık olduğundan, söylenecek fazla sözümüz yok. Ancak, görünüşte geçmişe sahip çıkıp özde ise onu inkar eden grup ("Devrimci" Gençlik) var ki, işte ona bir çift sözümüz var:
Silahlı devrimci mücadelenin yarattığı büyük sempatiyi kendi oportünist amaçları için kullanmak amacıyla görünüşte geçmişi savunan "Devrimci" Gençlik'in tepesine çöreklenmiş kariyerist-oportünist kliğin Malatya olayı karşısındaki tavrı gerçekten ibret vericidir.
Olaydan sonra, oligarşinin artan baskısı sonucu rahatları bozulan baylarımız önce "üç anarşist çıktı ortalığı berbat etti" diye söylenmeye başladılar. Arkasından, yoldaşlarımızın kişiliklerine saldırmaya başladılar: "İlker şizofreni (ruh hastası) idi, zaten onun devrimci geçmişi nedir ki" türünden iğrenç iddiaları ortalığa yaymaya çalıştılar.
Türkiye devrimci hareketi tarihinde, değil ellerinde silah çarpışarak ölen, sokaklarda faşist kurşunlarıyla can verenler bile, yoldaşlarımıza yapılan bu saygısızlığa uğramamışlardır. Bunun nedeni açıktır: "Devrimci" Gençlik oportünizmi, yüzüne taktığı "geçmişi savunma, geçmişe sahip çıkma" maskesinin, proleter devrimcilerinin şerefli mirasına sahip çıkmaları ve geçmişin çizgisini sürdürmeleri sonucu düşmeye başlaması üzerine telaşlanmıştır. Malatya olayının yarattığı etkiyi silmek amacıyla (tıpkı 1971'de oportünistlerin Mahir'e yaptığı gibi) "bunlar anarşisttir, akıl hastasıdır vb." türünden hezeyanlara başlamışlardır.
Ancak, siyasi çizgisi ne olursa olsun, samimi bütün devrimcilerden şiddetli tepki görünce, yoldaşlarımızı kişisel olarak yıpratma çabasından vazgeçtiler. Ardından oyunun ikinci perdesi geldi: "Devrimci" Gençlik oportünizmi (önce Acil'i kabul ettiğini söyleyip bizimle beraber olan, sonra iş savaşmaya gelince de "biz zaten Acil' i hiç kabul etmemiştik" diyerek, en önde kaçan bazı devrim kaçaklarının da yardımıyla) "Malatya'da ölenler bağımsız bir gruptu" yaygarasını kopardılar. Amaç özünde aynı idi: Kişisel olarak yıpratamadıkları yoldaşlarımızı bu sefer, belirli bir ilişki içinde bulunan, belirli bir ideolojiyi savunan insanlar olarak değil de, bağımsız, izole, aklına esip silahı eline almış insanlar olarak göstermeye çalışmaktı.
Malatya'da ölen yoldaşlarımızın hareketimizin geri kalanından nasıl ayrıldıkları konusunda pek çok masal anlatıldı. Bunların hiçbirisi somut bir delile dayanmadığından, üzerinde ayrıca duracak değiliz.
Sadece İlker yoldaşın yazısında üzerinde çok spekülasyon yapılan bir konu üzerinde duracağız:
"Bu konuda, THKP-C'yi savunanlar arasında da ayrılıklar vardır. Bir kısım görüşler, karşı-devrime karşı yürütülecek taktiğin, demokratik muhalefetin her alanda geliştirilmesi ve topyekün bir muhalefetin sağlanmasına yöneliktir. Bugün bu görüş, AYÖD ve İYÖKD'nin bir kısmı içinde ve (x) grubunda hakimdir.
Somut, hiçbir zaman için, bizim keyfi niyetlerimize göre şekillenmez. Biz istesek de, istemesek de olaylar kendi objektif gelişmesini (özellikle karşı-devrimin taktikleriyle) yaşamaktadır. Kendimizi ne hayallerle avutabilir, ne de kenara çekebiliriz. Devrimci mücadelenin sorumluluğunu duyan her devrimci, gelişen son olayları ve ülkeyi doğru bir şekilde tahlil etmek ve ona uygun düşen taktik tavrını belirlemek zorundadır. Eğer kendilerini demokratlıkla sınırlamıyorlarsa, doğru taktikleri benimsemek zorundadırlar. Aksi halde, karşı-devrimin saldırısı karşısında gençlik örgütlerinin (isterlerse federasyonu gerçekleştirsinler) 12 Mart sonrası Dev-Genç militanlarının durumuna komik bir biçimde düşmek zorunda kalırlar. Tarih, ikinci bir Dev-Genç olayına izin vermeyecektir. Burada, (x) grubunun ve ona yakın görüşlerin eleştirisine girecek değiliz."
"Devrimci" Gençlik oportünizmine göre, yazıda eleştirilen (x) grubu "Türkiye Devriminin Acil Sorunları"nı savunanlardır ! Kişi acizlikten ne yapacağını şaşırınca, böyle saçmalıyor anlaşılan.
Günümüzde, oligarşiye karşı mücadelede, demokratik muhalefetin güçlendirilmesine stratejik bir önem verenlerin, bu amaçla gençliğin merkezi örgütünün (federasyon) kurulmasını ülkemizde devrimci mücadelenin gelişmesinde belirleyici bir aşama olarak değerlendirenlerin kimler olduğu yeterince açıktır. "Devrimci" Gençlik oportünizmi, ekonomik-demokratik, ideolojik mücadeleyi temel mücadele biçimi almakta ve bu mücadeleden doğacak örgütün Öncü Savaşı verebileceğini (!) savunmaktadır. Mahir yoldaşın da mahkum ettiği bu görüşün Politikleşmiş Askeri Savaş Stratejisi'yle ilgisi yoktur.
Yazıda bahsedilen (x) grubu ile de "Kurtuluş" dergisini çıkartan oportünistler kastedilmektedir. (Yazının hazırlandığı dönemde henüz bu dergi çıkmadığından bu grubunda belirli bir ismi yoktu.)
İlker yoldaşın da belirttiği gibi, "Kurtuluş" dergisini çıkartan oportünistler ile "Devrimci" Gençlik arasında (birbirlerine küfretseler bile) özde hiçbir fark yoktur. "Devrimci" Gençlik oportünizminin kendisine yöneltilen bir eleştiriyi anlamamazlıktan gelip "bu eleştiri sizin için yapılmıştır" demesine ise, en hafif deyimle şarlatanlık denir.
Burada İlker Yoldaşın "Mevcut Durum ve Devrimci Taktiğimiz" yazısını yayınlıyoruz. Bu yazıda ortaya konan görüşler, eylemlerimize ışık tutmuştur ve tutacaktır.
VE SAVAŞ KALDIĞI YERDEN DEVAM EDECEKTİR.
Anıları bize önder olsun.
KURTULUŞA KADAR SAVAŞ TÜRKİYE HALK KURTULUŞ PARTİSİ-CEPHESİ
1975 yılının kış aylarına girildiğinde Türkiye çapında siyasal olaylar yükselmekteydi. Özellikle şehirleri kapsayan ve Ankara, İstanbul'un dışındaki şehirlerde de yaygınlaşan olaylar öğrenci gençlik üzerinde yoğunlaşmaktadır. Genellikle sağ-sol çatışması şeklinde yansıyan gençlik olayları hızlı bir yükseliş içindedir ve her olayın sonucunda ölüm veya yaralanmalar olmaktadır. Olaylarda dikkati çeken en önemli yan, hızlı bir yükselişin olması yanında, en ufak şehirlere ve hatta kasabalara kadar yayılmış olmasıdır. Olaylar her ne kadar ilk bakışta gençlik içinde gelişmekte, işçi ve köylü yığınları içine almamakta ise de, siyasi bir niteliği olduğu açıkça ortadadır. Ki sırf bu nedenle, gelişen olayları sadece öğrenci gençlik olayları olarak görüp bir kenara koyamaz ve Türkiye'nin bir yıldır içinde bulunduğu siyasal kargaşasından soyutlayamayız. Her ne kadar iktidar son olayları devlete yönelmiş "beynelmilel komünizm"in tahrikleri olarak niteliyor ve "devlet brifing"i düzenliyorsa da, gelişen olayların siyasal önemini ve Türkiye'yi sarsıcı niteliğini doğru tahlil etmemiz gerekmektedir. Gelişen olayları, ne iktidarın ifade ettiği biçimde, ne tek başına devrimci bir kabarış, ne de sadece provokasyon olarak ele alabiliriz.
Marksizm-Leninizm, gelişen olayları etkileyen çelişmeleri yakalayan ve genel gelişme dinamiğine bağlı olarak ön plana çıkaran unsuru, çözücü eylemi öne çıkaran bir eylem kılavuzudur. Buna uygun düşen ve içinde bulunulan durumu sergileyen tahliller, her şeyden önce, içinde bulunulan durumun tarihi köklerini "içinde bulunulan an"ın pratiği ile olan bağlarını açığa çıkaracak biçimde olmalıdır. Durum tahlilleri, toplumdaki sınıflararası ilişki ve çelişkileri, genele (sisteme) bağlı bir biçimde değişimini (içinde bulunulan pratiği de kapsayacak biçimde) kısa bir tarihi dilimde inceler. Tahliller analitik bir metodla, gelişen olguları (unsurları) tespit eder, bu unsurlar arasındaki ilişkiyi kurar ve gelişim çizgisini tayin eder. Ne var ki, sadece olguları yakalayıp aralarındaki ilişkileri tespit etmek yetmez. Bu kadarı ile yetinmek yüzeyseldir ve antimarksistir. Esas olan, olaylar içinde gelişen unsurların (olguların) iç çelişkilerini yakalamak ve bu çelişkilerin ortaya çıkardığı o döneme ilişkin öne çıkan çelişmeyi ve hareketin yönünü tayin etmektir. Pratiğe yönelmeyen ve salt dışsal gözlemciliği taşıyan durum tahlilleri, gözlemciliğin (amprizmin) pasifizmini taşır ve devrimci hareketi yönlendiremez. Durum tahlilleri özünde sınıfsal tahlillerdir ve toplumu kavrayışın ürünleridir. Olayların gelişimi, ülkenin (özel olarak Türkiye'nin) emperyalist sistemin belirleyiciliğinde sınıfların alacağı tavra göre biçimlenir. Ülkedeki ekonomik, sosyal ve siyasal yapı nasıl sınıfların hareketini yönlendirirse, sınıfların tavrı da ülkenin yapısını aynı şekilde etkiler. Devrimci proletarya için önemli olan, ülkenin içinde bulunduğu durumu doğru tespit ederek ona uygun düşen (devrimci hareketi yönlendiren ve bu hareket içindeki sınıfsal öncülüğü koruyan) sınıfsal taktik tavrını belirlemektir. Nasıl ki durum tahlilleri sınıflar arası ilişki ve çelişkilerin kavranmasını ifade ederse, her tavır da sınıfsal bir karakter taşır. Proletarya adına hareket ettiğini söylemek ve proletaryaya "sahip" çıkmak (uvriyerizm) proletarya öncülüğünü getirmez. Esas olan, mevcut durumu, gelişmenin temel hareketini kavradıktan sonra ona uygun düşen proleter tavrı geliştirmektir.
SİYASAL MÜCADELENİN KÖKENİ
EKONOMİDE VE SINIF MÜCADELESİNDEDİR
"Artık geri-bıraktırılmış ülkelerdeki oligarşik devlet aygıtı, mevcut üretim ilişkilerini -ki buna ülkedeki kapitalizm iç dinamikle gelişmediği için emperyalist üretim ilişkileri demek yanlış olmayacaktır- uzun bir süre koruyabilecek seviyeye gelmiş, bu ülkelerdeki halk kitlelerinin, özellikle geniş emekçi yığınlarının tepkileri pasifize edilerek, bu tepkilerle oligarşi arasında suni bir denge kurulmuştur (bu durum pasifizmin ve revizyonizmin bu ülkelerdeki maddi dayanağını teşkil etmektedir)." 
Bu formülasyon, geri-bıraktırılmış ülkelere, özellikle toplumumuza ilişkin bir tespittir. Ve bu tespite varabilmek için dünyayı ve emperyalizmi, üretici güçlerle üretim ilişkileri arasındaki evrensel çelişkinin günümüzdeki çatışma düzeyini kavramış olmak gereklidir. Yukardaki tespiti, bu kavrayıştan yoksun olanlar, mekanik olarak ele almakta ve eleştiriler yöneltmektedirler. Şimşekleri üzerine en fazla çeken "suni denge" kavramı olmaktadır. Ancak bu konuda sistemli bir eleştiri bulunmadığından, eleştirileri eleştirerek konuyu açmak yerine, doğrudan doğruya yukardaki tespitin neden doğru olduğunu açmaya çalışacağız. Bu açım içinde derinleştirmeye çalışacağımız tespitin felsefi ve iktisadi kökleri olacaktır. Mahir Çayan yoldaşın formülasyonu, siyasi bir formülasyondur ve bu formülasyonun felsefi ve iktisadi köklerini kavramamak, mekanik olarak yorumlamak, bizi "sol" sapmaya olduğu gibi, ekonomizme de götürür. Sınıflararası ilişki ve çelişkilerin, oligarşik devlet aygıtıyla kitlelerin tepkileri arasındaki dengeye indirgenmesi mekanik bir yorumla "etki-tepki" olarak ele alınırsa, iktisadi ve sosyal muhtevası kavranamazsa, aynı "etki-tepki" mekanizmi içindeki düz mantık, toplumu bir fiske ile yıkılabilecek bir yapı olarak ele alır. Bu takdirde "sol" foko anlayışın temellerine varmış oluruz. Aslında aynı mekanik kavrayış, iktisadi köklerini kavrayamamış olduğundan, içinde ekonomizmi de taşır. Etki (karşı-devrim), tepkiyi (devrim) sindirdiği zaman, ekonomizm de bütün çıplaklığı ile açığa çıkar. Bu nedenle bizce, siyasi formülasyonun iktisat ile bağlarını göstermek temel neden olmaktadır. Ekonomi ile siyaset arasındaki bağı Lenin şöyle izah ediyor:
"Marksizmin, genel olarak işçi sınıfı mücadelesinin ve özel olarak da siyasi mücadelesinin derin iktisadi kökleri bulunduğu yolundaki doğru önermesinden, ekonomistler, siyasal savaşıma sırt çevirmek gerektiği, bu savaşımın gelişmesini geciktirmek, kapsamını daraltmak ve hedeflerini kısa tutmak gerektiği gibi garip bir sonuç çıkarıyorlardı. Siyasal savaşımdan yana olanlar ise, tam tersine, aynı önermelerden başka bir sonuç, yani bugünkü savaşımızın kökleri toprağa ne kadar derinliğine dalarsa, o ölçüde daha geniş, daha yürekli, daha büyük kararlılıkla ve daha büyük insiyatifle harekete geçmemiz gerektiği sonucunu çıkarıyorlar." 
Burada kısaca durup, denge ve suni denge kavramlarını felsefi olarak ele almalıyız. Önce şunu belirtmemiz gerekir ki, denge kavramı mekanik bir kavramdır ve durgunluğu ifade etmesi bakımından Marksizm dışıdır. Gerek doğada, gerekse toplumda, diyalektiğin temel yasasını, hareketin mutlaklığı teşkil eder. Hareket, diyalektiğin ve Marksizmin özünü oluşturur. Marksizmde hedef, toplumsal hareketi ve bu hareketin hangi çelişkilerin ifadesi olduğunu kavramaktır. Bununla beraber, toplumsal hareketin belli aşamalarında, toplumu oluşturan çelişkiler yumağında, çelişkiler ve çelişkilerin karşıt yönleri birbirine karşı hareket halinde iken, belli bir uygunluk içine girerler ki, bu durumlara "denge" durumu diyebiliyoruz. Bir toplumda "denge" durumunun olması, toplumsal dinamiğin yok olması, ya da toplumsal hareketin ortadan kalkması anlamına gelmez. Böylesine bir iddia, materyalizmin inkarı olur. Hangi türden olursa olsun ve ister doğada ister toplumda ele alınsın, hiçbir denge durumu mutlak değildir ve özünde bir dengesizliğin ifadesidir. Zira her denge, bir hareketin düzenlenmiş biçimidir.
"Denge, hareketten ayrılamaz. Dünyasal cisimlerin hareketinde, hareket dengededir ve denge harekettedir (bağıntılı). Ama tüm özellikle bağıntılı hareket, yani burada her cismin hareketi, hareket halindeki bir cismin üzerinde, bağıntılı hareketsizliğin, dengenin meydana getirilmesi yolundaki çabadır. Cisimlerin bağıntılı bir hareketsizlik içinde bulunması olanağı, dengenin geçici durumları olanağı, madde ve bununla birlikte hayatın farklılaşması için temel koşuldur." 
"Her bir hareket denge yönünde çaba gösterir, bir bütün olarak hareket, her dengeyi ortadan kaldırır." 
Unutulmamalıdır ki, "her denge ancak bağıntılı ve geçicidir." 
Mahir Çayan yoldaşın siyasi mücadeleye ışık tutan formülasyonunda önemle üzerinde durulması gereken, siyasal zor ile üretim ilişkileri arasındaki bağıntının somut şartlardaki (emperyalizmin III. bunalım döneminde) biçimlenişini vermiş olmasıdır. "Halk kitlelerinin, özellikle geniş emekçi yığınlarının tepkileri pasifize edilerek, bu tepkilerle oligarşi arasında suni bir denge" kurulmuşsa, burada dengeyi yaratan unsur, siyasal zor olmaktadır. Yani oligarşinin siyasal zoru, yığınların tepkilerini pasifize ederek, mevcut üretim ilişkilerinin devamını sağlayacak "denge" ortamını yaratmaktadır. Bu açıklamada dikkati çekecek ve kafalara takılabilecek soru şudur: Bu ifadede Dühring'in "siyasal durumların iktisadi durumun kesin nedeni olduğu" ve "zorun, temel tarihsel unsur olduğu"na ilişkin görüşleri yok mudur? Bu soruya cevabı, Dühring'e gerekli cevabı vermiş olan Engels'ten verelim. Engels, siyasal zor ile iktisadi durum arasındaki bağıntıyı şöyle açıklıyor:
"İlkin her siyasal zor, önce toplumsal nitelikte iktisadi bir göreve dayanır ve ... ortak toplumsal görevlerin yöneticilerine daha da yabancı kaldığı ölçüde artar. İkinci olarak, toplumdan bağımsız kılındıktan sonra siyasal zor, iki yönde etkili olabilir; ya normal iktisadi evrim yönünde, bu durumda ikisi arasında bir çatışma yoktur. Ya da zor, iktisadi evrime karşı çıkar ve bu durumda, birkaç istisna dışında, iktisadi evrim karşısında yenik düşer." 
İktisadi evrimin bu evrelerinde, toplum dengededir. Toplumsal dengeyi sağlayan, iktisadi evrimin götürücüsü olan sınıfın, toplumun diğer sınıflarını peşine takmış olması (siyasal olarak yedeklemesi) ve siyasal zorun, toplumun bu gidişinden ayrı düşmeyerek, toplumu geriye çekmek isteyen sınıfa karşı görevini yerine getirerek iktisadi evrime uygun düşmesidir. [1*]
Toplum, iktisadi evrimin kendisine görev yüklediği sınıfın tarihi treninin başını çektiği ölçüde dengesini bulur. Bu toplumda, iktisadi gelişmenin sürükleyicisi iktisadi evrime (tarih olarak) ters düşen bir sınıf olduğu sürece ve siyasal zor toplumdan bağımsızlaştığı ölçüde (böyle durumlarda siyasal zor kaçınılmaz olarak iktisadi evrime ters düşmektedir) o toplum "dengesiz" bir toplumdur. Bir toplumda siyasal zor iktisadi evrimden bağımsızlaşmış ve iktisadi durumu kontrol etmeye yönelmiş ise ve toplum bu şekilde ayakta duruyorsa, o toplumdaki denge "suni denge"dir. Bu bir niteliktir ve bu niteliği izah etmesi bakımından, toplumsal dengeyi (dengesiz bir dengedir bu) suni denge olarak tanımlamak yanlış olmayacaktır.
Emperyalist dönemin belirgin özelliği: Üretici güçlerin gelmiş olduğu seviyeye uygun olarak ortaya çıkan üretim ilişkilerinin, üretici güçlerle uzlaşmaz zıtlığa varmasıdır. Bu durumun sınıfsal plana yansıması, artık burjuvazinin tarihin treninin lokomotifi olamaması, aksine, ortaya çıkardığı sınıfın (proletaryanın) götürücü sınıf karakterine sahip olmasıdır. İktisadi evrim artık öyle bir seviyeye gelmiştir ki, gelişmesi için üretici güçlerini başka bir sınıfın, proletaryanın eline vermesi gerekmektedir. Bu durum ise yeni bir siyasal durum, farklı bir sistem demektir ki, adı sosyalizmdir.
"Varlıklarının toplumsal üretiminde, insanlar, aralarında, zorunlu, kendi iradelerine bağlı olmayan ilişkiler kurarlar; bu üretim ilişkileri, onların maddi üretici güçlerinin belirli bir gelişmesine tekabül eder. Bu üretim ilişkilerinin tümü, toplumun iktisadi yapısını, belirli toplumsal bilinç şekillerine tekabül eden bir hukuki ve siyasal üst yapının üzerinde yükseldiği somut temeli oluşturur." 
"Zor, bugün ordu ve donanma demektir ve her ikisi de, hepimizin zararını çekerek bildiği gibi, 'tuzluya oturur'." 
Biz, her geri-bıraktırılmış ülkeyi yakınen (tarihiyle ve üretici güçlerinin seviyesiyle) tanımıyoruz. Bu nedenle, geri-bıraktırılmış ülkeler üzerine olan genellemelerimiz, genel olarak emperyalizme özel olarak da ülkemizin yapısına yansıyan geneli yakalayabildiğimiz kadar geneldir. Felsefi hareket noktamız, "her özel, geneli içinde taşır" olmaktadır. Özel olarak ülkemiz, genel olarak da geri-bıraktırılmış ülkelerde iktisadi evrimin feodal süreci tamamlaması, tek başına bir olgu değildir. Bu ülkelerde feodalizmin tasfiyesi, bu tasfiyeye uygun düşen üretici güçlerin değişiminin ve ona uygun bir üst yapının oluşması ile tamamlanır. Geri-bıraktırılmış ülkeler diye tanımladığımız (bir kısım görüşlere göre 3. dünya ülkeleri) ülkeler, kapitalizmin bir dünya sistemine dönüşmesi sürecinde sömürge ülkeler olarak, dünya kapitalizminin üretim ilişkileri içine girmişlerdir. Bu süreç içinde, kimi ilkel (aşiretler ve kabileler düzeyinde), kimi feodal düzeyde, kimi de kapitalizmin tohumlarının yaşadığı feodalizmden kapitalizme geçiş aşamasında olan ülkelerdir. Bu ülkeler hiç kuşkusuz, emperyalizmin üretim ilişkileri içine girmeseler, kendi iktisadi evrimlerini, tarihi gelişim çizgisine uygun olarak tamamlayacak ülkelerdir. Ne var ki, emperyalizm bir dünya sistemi olarak ortaya çıktığı andan itibaren, bu ülkelerin kendi iktisadi evrimlerine uygun düşen üretici güçleri ve üretim ilişkileri ile emperyalizmin getirdiği üretim ilişkileri arasında bir "çatışma" ortaya çıkmıştır. Bu "çatışma"da üstün gelen ve kendini kabul ettiren, emperyalist-kapitalist üretim ilişkileridir. "Daha ileri bir üretim ilişkisi, daha geri bir üretim ilişkisini tasfiye eder" genel kuralına uygun olarak emperyalist-kapitalist üretim ilişkileri ülkenin geri olan üretim ilişkilerine üstün gelerek, ülkedeki üretici güçleri, kendi üretim ilişkilerine göre şekillendirmişlerdir. Üretici güçlerin bu "şekillenişi"inde şekillenme, tarihi gelişime ve toplumun içinde bulunduğu maddi üretim seviyesine ve de sınıfların hareketine uygun olamadığından, "çarpık" veya "dengesiz"dir. Üretici güçlerin evrimini belirleyen (tayin eden, şekillendiren), o ülkenin kendi toplumsal (iç) dinamiği değil, emperyalizmin o ülkeye soktuğu emperyalist-kapitalist üretim ilişkilerinin (dış) dinamizmidir. Ve bu ülkelerdeki temel çelişme aslında, bu iki dinamik arasındaki çelişmedir.Bu konuda Mao Tse-Tung şöyle diyor:
"Üretici güçlerin, pratiğin, ekonomik alt yapının, genellikle ana ve tayin edici rolde belirdikleri doğrudur. Bunu inkar eden, materyalist değildir. Fakat belli şartlar altında, üretim ilişkileri, teori ve üst-yapı gibi yönler, kendilerini baş ve tayin edici rolde meydana koyabilirler. Bunu da kabul etmek gerekir. Üretim ilişkileri değişmeksizin üretici güçler gelişemiyorsa, üretim ilişkilerindeki değişme, baş ve tayin edici rol oynar." 
Bu iki dinamiğin "çatışma"sı, çelişkinin özdeşliğine uygun olarak, her zaman çatışma biçiminde görülmez. Uyuşma biçiminde de görülür. Bu "çatışma" ve "uyuşma", birbirinden ayrı olgular değil, birlikte görülen ve her iki durumda da görev yapan sınıfların, üretime ve şekillenen toplumsal güçlerine göre ortaya çıkan olgulardır. (Burada sınıfların toplumsal gücü, genel olarak toplumsal harekete uygun düşmesiyle belirlenir. Bu nedenle, gücü belirleyen, niteliktir. Bizim gibi ülkelerde, en güçlü sınıf, proletaryadır.)
Emperyalist-kapitalist üretim ilişkileri, rantiye ve parazit niteliğiyle ülke ekonomisi içine girer. Bu ilişkilerin dinamiği, daha fazla değeri ve emeği, sermayenin ve üretimin yoğunlaştığı metropollere götürmek şeklindedir. Bütün ilişkileri, bu hareketi gerçekleştirmek için görev yaparlar. Bütün "güç"ler, bu temel görevi yerine getirmek için hareket halindedir. Emperyalizmin üretim ilişkileri öz olarak kapitalist bir nitelik taşıdığından, girdiği yerlerde kapitalist üretim ilişkilerinin boy atmasına da neden olur.
Emperyalist-kapitalist üretim ilişkilerinin girdiği ülkede, eğer feodalizmin bağrından çıkan kapitalist üretim ilişkileri varsa veya üretici güçlerin gelişmesi kapitalizme doğru yönelmişse, o ülkeye giren dış dinamik, kendi iktisadi "güç"lerini (gerekirse bu güçleri askerileştirerek) ülkenin kapitalist ilişkilerini kendine tabi kılmak yolunda kullanır. Emperyalist-kapitalist üretim ilişkileri baskın çıkar ve gelişmekte olan ülkenin kapitalizmi, emperyalizme bağımlı hale gelir. Bu durum aynı zamanda, iç dinamiğin çarpıtılmasıdır da. Zira, emperyalizmin ülkeye girişi olmasa, [2*] iktisadi evrime uygun olarak gelişen kapitalizm ve onun sınıfı burjuvazi, toplumsal hareketin lokomotifi olacak ve toplumu daha ileri bir topluma kendi iç dinamikleriyle götürecektir. Ülkede gelişen kapitalizm ve burjuvazi, diğer sınıfların, hatta proletaryanın da desteğini alarak, toplumsal dengeyi kuracaktır. Bu durumdaki burjuvazinin ve kapitalist üretim ilişkilerinin yönü ileriye doğru ve ülkenin üretici güçlerini geliştirecek biçimde mevzilenmiştir. Ancak, kapitalizmin bir dünya sistemi olmasından (emperyalist-kapitalist üretim ilişkilerinin tüm dünyaya yayılmasından) sonra, böyle bir durumdan söz edilemez. Bu nedenle, hangi ülkede olursa olsun, kapitalizmin bir dünya sistemi olmasından sonra, burjuvazinin toplumsal önderliğinden söz edilemez. Ülkedeki mevcut kapitalist ilişkiler ve burjuvazi, emperyalist-kapitalist ilişkilerle karşılaştıktan ve ona tarihi bir süreç içinde tabi olduktan sonra, ilerici niteliğini yitirmiş ve üretici güçleri engeller bir niteliğe bürünerek, iç dinamiğin hareketine karşı olmaya başlamıştır. [3*]
Artık tarihi misyonu elinden kaçıran burjuvazi, bağrından çıktığı feodalizmi ve geri üretim ilişkilerini devrimci bir biçimde tasfiye edemez. Ülkede gelişen emperyalist-kapitalist üretim ilişkileri feodalizmi tasfiye ediyorsa, bu tasfiye, üretim ilişkilerinin kendi rantiye ve parazit ilişkilerine uygunluğu ölçüsünde ve kapitalist ilişkilerin geri üretim ilişkilerini "zorunlu" çözmesindendir. Ülkenin burjuvazisi "siyasal zoru"nu, üretici güçlerin gelişmesi yönünde feodaller üzerinde değil, "mevcut üretim ilişkilerini" yaşatmak üzere kullanmaya yönelir. Artık böyle bir toplumda, toplumsal dengeden söz edilemez. Toplumda hakim olan, dengesizlik (ya da suni denge) ve kaçınılmaz sonuç da, bunalımdır.
Bu durum, emperyalist-kapitalist üretim ilişkilerinin tüm ülkeyi ve üretici güçlerini kendisine tabi kıldığı anlamına gelir. Ancak, emperyalist-kapitalist üretim ilişkilerinin o ülkenin kendi üretim ilişkileri halini alması, ülkedeki iç ve dış dinamikler çelişmesinin ve çatışmasının ortadan kalktığı anlamına gelmez. Yeni durum, çatışmada emperyalist "güç"lerin kesin egemen olması ve giderek uyumun öne çıkması şeklinde bir çözümdür (sentezdir). Ne var ki, bu yeni durumda, çatışmanın ortadan kalktığı ve yerine uyumun geçtiği şeklindeki bir tahlil, mekanik ve ampirik bir tahlildir. Yeni durumun sentezinde ortaya çıkan, basit bir yer değiştirme değil, aksine, bağıntılı bir biçimleniştir. Çatışma yok olmamış, uyumun (önde olan, hakim olan yan) içinde daha büyük bir dinamiğe yükselmiştir. Çatışma azalmamakta, aksine büyümektedir. Toplumsal hareketi belirleyen dinamikler arası bu çatışma, üretimin gelişme seviyesine uygun olarak toplumda yer alan sınıflararası çelişki ve hareketlerde gizlenmiştir. Emperyalist üretim ilişkileri, hayatiyetini devam ettirmek için her şeyden önce bu sınıfsal çatışmaya tavır almak zorundadırlar. Çünkü ülkenin kendi iç dinamiğinin (iktisadi evriminin) götürücüsü olan sınıfın (proletaryanın) sınıfsal hareketi, çelişmeyi çözecek niteliktedir.
Bugün geri-bıraktırılmış ülkelerde (bizde de olduğu gibi) toplumun kendi iktisadi evriminin kapitalist güçleri, emperyalizmle tam bir uyum içinde emperyalist-kapitalist üretim ilişkilerinin yaratıcısı ve geliştiricisi olmuşlardır. İktidardaki oligarşi, emperyalizmin ülkedeki varlık biçimidir. Bu durumda ülkedeki "çatışma" ve "uyum" ve buna uygun düşen "toplumsal denge"yi incelemek gerekmektedir.
Ancak, emperyalist üretim ilişkilerinin kapitalist karakteri, III. bunalım döneminde geri-bıraktırılmış ülkelerde iktisadi evrim sürecinin kapitalizm olmasıyla "uyum" gösterir. Bu "uyum", sadece karakterden gelen bir uyumdur ve sadece karaktere özgü oluşu ve hareket yönlerinin farklı oluşu nedeniyle, özünde "çatışma"yı barındırır. Bu "uyum", üretici güçlerin nispi gelişmesinin maddi temelini oluşturur. Ne var ki, gene bu "uyum", ülkedeki toplumsal dengesizliğin nispi denge durumunu sağlar. Ekonomideki bu göreli denge durumu ise, bu tip ülkelerdeki revizyonizmin ve pasifizmin maddi temelini teşkil eder. Bu durum gene aynı şekilde, oligarşinin, mevcut üretim ilişkilerini "şekli demokratik ortam" içinde koruyabilmesinin de maddi temelini oluşturur. Ancak, gene "bu durum"dan, ülkede toplumsal bir dengenin oluştuğu ve "bu durum"un "nitelik belirleyicisi" olduğu sonucu çıkarılmamalıdır. Böylesine bir sonuca varmak, revizyonizme ve pasifizme saplanmak olur. Kavranması gereken, "bu durum"un göreliliği ve "şekli uyum"un altında daha büyük bir "çatışma"yı taşımakta olmasıdır. Bu "uyum" durumu, tarihi süreçteki yerini, feodalizmin çözülmesine borçludur. Zira, feodalizm çözüldüğü oranda kapitalist ilişkiler yaygınlaşma imkanı bulur ve ülkenin iç dinamiği (iktisadi evrimi) kapitalizme yönelik olduğundan, tarihi süreçte "uyum" durumunun objektif koşulları ortaya çıkar. Özellikle ülkemizde "bu durum"un kavranmamış olması, ülkemizde orjinal "devrim teorileri"ni çeşitlendirmektedir.
Burada kısaca durup, ülkemizdeki iç dinamiğin "zor"ladığı iktisadi evrimin hangi aşamada olduğunu kısaca ele alalım. Genel olarak, feodal süreçte olsa bile, iç dinamiğin yönü kapitalizme doğrudur. Bu kaba gerçeği inkar etmek, tarihi materyalizme ters düşmek olur. Ancak, iktisadi evrimin yönünün kapitalizm olması, devrimden sonra ülke ekonomisinin "ülke kapitalizmi"ni kurmanın şart olduğu anlamına gelmez. Böylesine bir önerme, ekonomizmin ötesinde, kaba bir evrimcilik olur. İktisadi evrimin dünya çapında ulaşmış olduğu seviye (emperyalizm), iktisadi evrimin tarihi yolunun sosyalizm olduğu ve bu aşamaya geçişin objektif şartlarının var olduğu bir dönemdir. Bu tarihi gidişe ters düşmemek için, devrimini yapan her ülke mutlaka (kendi üretici güçlerinin elverdiği ölçüde) sosyalist üretim ilişkilerini kurmalıdır. Ancak bu durum, ülkede kapitalist üretim ilişkilerinin olmayacağı anlamına da gelmez. Aksine, proletaryanın gelişmesi ve diğer sınıfları yedekleyebilmesi için, ülkedeki kapitalist üretim ilişkileri, sosyalist üretim ilişkilerine tabi bir biçimde, üretici güçlerin sosyalist üretimin tek üretim biçimi olmasına uygun düşecek şekilde güçlenmesine kadar (giderek yok oluş biçiminde) yaşatılmalıdır. Ülkenin kendi iktisadi evriminin kapitalizm yönünde olması ise, devrimin burjuva karakterini simgeler ve devrimin kaçınılmaz olarak demokratik devrim olmasını getirir. Bu anlayış, Marksizm-Leninizmin kesintisiz devrim anlayışıdır.
Bizim gibi ülkelerde gücünü sistemden alan üretim ilişkileri, geri üretim ilişkilerine kendini kabul ettirir ve tabi kılar; ancak bu "zor"lamak, bir uzlaşmadır ve iktisadi temeldeki bu çelişme mutlaka sosyal ve siyasal plana da yansır. Ülkenin ekonomisi dengesini temelde, sistemde bulmasına karşılık, ülkenin iktisadi evriminin zorlamalarının dengesini üretici güçlerin gelişmesinde bulamaması, buna karşılık dışa bağımlı yapının getirdiği emperyalist-kapitalist üretim ilişkilerinin zorlaması ile karşılanması, toplumsal dengeyi sunileştirir.Özetle: Ülkemizde dış dinamiğin (emperyalizmin), ülkenin iç dinamiğini bozması, toplumu dengesizleştirmiş ve kendine uygun düşen bir suni dengeyi oluşturmuştur.
Emperyalizmin III. bunalım döneminde yeni-sömürgeciliğin bütün özelliklerinin yansıdığı ülkemizin tarihi köklerinden gelen orjinalliği, feodal yapının Osmanlı toplumundan gelen özelliğini yansıtması ve geçmişte sömürge durumunda bir ülke olmamasında yatmaktadır. Bu iki özellik, ülkemizin içinde bulunduğu yapının genel karakterini değiştirmez; ancak, yarı-sömürge oluşum sürecini ve biçimlenişindeki özelliği verir. Biz burada, bu özellikten daha çok, geneli ile ilgilendiğimizden, özele fazlaca inmeyeceğiz. Zira ülkemizin geneli kavranmadan, özeli kavranamaz. Özelinden kalkarak açıklama getirenlerin de gerçekten "orjinal" sonuçlara varmaları da bundandır. Süreç hangi biçimde gerçekleşirse gerçekleşsin ve hangi özellikleri taşırsa taşısın, bugün ülkemizdeki yapı ve içinde bulunduğumuz suni denge, geri-bıraktırılmış ülkelerin karakterini taşır. Toplum, emperyalist-kapitalist üretim ilişkilerince şekillenmektedir. Emperyalist-kapitalist üretim ilişkilerinin ülkenin ekonomisini önce dünya ekonomisine katması, daha sonra da üretime sızarak onu kontrol altına alması sürecinde, iç dinamik ile gelişmeye çalışan kapitalist unsurlar hızla emperyalizmle uyum içine girmişler ve üretim ilişkileri olarak emperyalist-kapitalist üretim ilişkilerinin rayına oturmuşlardır. Bu süreç, üretimin metropollere yönelik gelişmesi, üst yapının emperyalizmin üretim ilişkilerine göre düzenlenmesi ve ülke burjuvazisinin (giderek) tekelleşerek (üretim ilişkilerinin kaçınılmaz sonucudur bu) iktidarı ortaklarıyla alması şeklinde somutlaşmıştır. Bu somutlaşmada iktidar, gerek sınıfsal, gerekse yönetim olarak, oligarşik bir nitelik almıştır.[4*]
Emperyalist-kapitalist üretim ilişkilerinin, ülkenin iktisadi evrimi ile çatışma ve "uyum" durumu, sınıfsal plana, oligarşinin başta proletarya olmak üzere, emekçi yığınlarla çatışması, feodallerle "uyum" lu çatışması, köylülükle "iktisadi uyum" çerçevesinde "uyum"u şeklinde yansır. Oligarşinin feodallerle ve köylülükle olan uyumu, ülkedeki nispi demokratik ortamın temelini oluşturur.
Ülkedeki nispi demokratik ortam, feodallerin üst yapısal olarak varlıklarını sürdürmeleri için gerekli bir "demokratik" ortam olduğu gibi, köylülüğe de o iktisadi "uyum" için gereklidir.
Tarihi gelişim içinde bu nispi "demokratik" ortamın yaşatılmasında feodallerin varlıklarını üst yapıda devam ettirme gerekçesi, emperyalist-kapitalist üretim ilişkilerinin feodal üretim ilişkisi ile çatışmasının artması ve feodallerin tasfiyesi oranında ortadan kalkmaktadır. Ancak, bu durumdan dolayı, nispi demokratik ortamın kaldırılma durumlarında, tekelci burjuvazinin feodallere tavır alışını "tek başına" ele almak, hele hele "uyum" için buna başvurduğunu söylemek, son derece büyük hatadır. Böylesine bir hata içinde olmak, bizi oligarşinin yanına savurur. (Ülkemiz devrimci pratiğinde bunları gördük ve görmekteyiz.) Bugün ülkemizde nispi demokratik ortamın yaşamasının temel nedeni, köylülüğün (ve ülkemizde tarihi bir etkinliği olan şehir küçük burjuvazisinin sosyal ve siyasal olarak) iktisadi "uyum" içinde siyasal olarak yedeklenmesindendir. Bir başka deyişle, ülkemizdeki nispi demokratik ortamın yaşamasının sınıfsal temelinde, köylülüğün ikili tavrı yatar. Köylülüğün bu ikili karakterinin kavranamaması, bizi daima sapmalara sürükler. Ülkemizdeki toplumsal dengesizliğin daha iyi kavranabilmesi için bu konu üzerinde biraz duralım.
Köylülüğün ülkemizdeki ikili karakteri, ülkenin iktisadi evriminin kapitalizme yönelik olmasıyla, emperyalist-kapitalist üretim ilişkilerinin ülkenin iç dinamiğine ters düşüşünden kaynaklanır. Köylülüğün bu ikili karakterinde, devrimci karakter ağırlıktadır, hakim olan yandır. Köylülüğün, özünde burjuva olmasına karşılık, devrimci bir karakter taşıması ve devrime katılması, devrimimizin de burjuva karakterini simgeler. Köylülüğün aslında burjuva olmasına karşılık, devrimci bir karakter taşıması, onun subjektif niyetinden değil, ülkedeki emperyalizmin yarattığı objektif temelden gelir. Köylülük, "saf" bir sınıf olmayıp, içinde çeşitli katlara (sınıfsal) ayrılır. Köylülüğün bu ayrışması, emperyalist-kapitalist üretim ilişkilerinin ülkeye yayılış durumuna ve feodalizmin çözülüşüne göre biçimlenir. Köylülük genel olarak devrime katılacaksa da (elbette ki zengin köylülük dışında, orta köylülük kısmen, küçük ve yoksul köylülük temel), içindeki her bir katmanın da katılış biçimi birbirinden farklı olacaktır.
Toplumumuzda da köylülüğün ikili karakteri, onun hem tekelci burjuvaziye hem de proletaryaya yedeklenmesinin temelini oluşturur. Köylülüğün oligarşiye yedeklenmesinin subjektif temelini, mevcut üretim ilişkilerinin kapitalist karakteri, objektif temelini de feodal üretim ilişkilerinin çözülmesi ve üretici güçlerdeki nispi gelişme teşkil eder. Bu "uyum", köylülüğün oligarşiye siyasal olarak yedeklenmesinin ve nispi demokratik ortamın maddi temelidir. Bu aynı zamanda, sosyal reformizmin de maddi temelidir. Ne var ki, bu yedeklenme mutlaklaştırılmamalıdır. "Uyum"un çatışmayı içinde taşıması ve derinleştirmesi kavranamazsa, revizyonizme düşülmüş olur. Ancak, bu "uyum" durumunu kavramamak da, toplumu ve köylülüğü kavramamak anlamına gelir. "Uyum"un çatışmayı içinde taşıması bağlantısından hareketle, "uyum" artsın, çatışma büyüsün mekanik yorumlamasına varılmamalıdır. Bu mantık bizi pasifizme ve teslimiyetçiliğe sürükler. Öne çıkartılması ve sarılınması gereken, köylülüğün devrimciliğidir. Proletaryanın en sadık müttefiki, köylülüktür. Köylülüğün oligarşiye yedeklenişi, talidir. Oysa köylülüğün sınıfsal hareketinde tayin edici hareketi, emperyalist-kapitalist üretim ilişkilerine ve özellikle onun "güç"lerine karşı olan tepkisidir. Köylülük, üretici güçlerin nispi gelişimine yönelerek oligarşiye yedeklenmesinden daha fazla, emperyalist-kapitalist üretim ilişkilerine tepki göstererek proletaryaya yönelir.
Ülkede sürekli bir dengesizliğin olması, emperyalist-kapitalist üretim ilişkilerinin mevcut durumu devam ettirebilmek için "güç"lerini kullanmasının ve "denge"yi bu şekilde kurmaya yönelmesinin objektif temelidir.
Marks, "maddi hayatın üretim tarzı sosyal, siyasal ve genel olarak entellektüel hayat sürecini şartlandırır"  der.
Siyasal zor, oligarşinin elinde ilk şart olarak, oligarşinin siyasal hakimiyetini koruması şeklinde görevini somutlaştırır. Kuşkusuz en önemli araç, devlet aygıtıdır. Devlet, bu dönemde, hakim sınıfların karakterine bürünerek, oligarşik devlet niteliğini almıştır. Siyasal zorun bu biçimdeki görevi ona, üretim ilişkileri tarafından verilmiştir. Ve temel görevi, mevcut üretim ilişkilerinin devamını sağlamayı yerine getirmektir. Bu görevin yerine getirilişinde "zor"un askeri bir biçimde maddeleşmesi ve görünür olması, a) Hakim sınıfların kendi iç çelişkileri yüzünden idare edememeleri, b) Gelişen sınıfsal muhalefetlerin mevcut üretim ilişkilerini tehdit eder bir nitelik almaları, c) Doğrudan doğruya iktidara yönelik bir siyasal alternatifin ortaya çıkması durumlarında olur. Ülkemizde özellikle 12 Mart ertesi uygulamalardan sonra, hakim sınıfların kendi iç çelişkilerinden dolayı yönetimin askerileşmesi beklenemez. Bu nedenle, siyasal zorun askeri bir biçimde kendini göstermesi, mevcut üretim ilişkilerine yönelik muhalefetin görüldüğü yerlerde ve oligarşiye alternatif bir gücün ortaya çıkması zamanlarında olacaktır. Bir başka deyişle, oligarşi emekçi yığınların muhalefetinin topyekün muhalefete dönüşmesine hiçbir zaman izin vermek istemeyecek ve daha mevzi durumlarda iken uygulayacağı zor ile onu sindirerek, kitleleri pasifize etmeye çalışacaktır. Ülkedeki şekli demokratik ortam içinde gündemde olan bu uygulamada oligarşi, gerek nispi demokratik ortamın maddi koşullarını kullanarak yapacağı ideolojik ve politik saptırmalarla, gerekse de gelişen muhalefeti icazetli sosyalistler ve küçük-burjuva demokratlarına kanalize ederek, mevcut üretim ilişkilerine ve iktidara yönelik siyasal bir nitelik almasını engellemeye çalışacaktır. Ne var ki, bu nispi demokratik ortam içinde, ilk bakışta demokratik mevzi ve haklar mücadelesi şeklinde görülen bu demokratik muhalefet dahi, bir süre sonra oligarşinin kaçınılmaz bunalımları gereği, varlığı devam ettirilmemesi gereken bir unsur haline dönüşmektedir. Bu halde oligarşinin siyasal zorunu askeri bir biçimde görüntülemesi, şaşırtıcı olmayacaktır. Böyle bir durumda şaşıranlar ise, yalnızca bütün bu uygulamaları provokasyon olarak gören küçük-burjuva demokratları olacaktır.
Bu yönetim biçimi, metropollerde görülen, ne demokratik ne de faşist yönetimlere benzer. Onlardan gerek biçim, gerekse de muhteva olarak farklıdır. Geri-bıraktırılmış ülkelerin karakterine özgüdür. [5*]
Yukarda yaptığımız temel çözüm ve kavramalardan sonra, son bir yıldır ülkemizdeki siyasal gelişmeleri ve mevcut durumu incelemeye geçelim. Önce, Türkiye'nin siyasal yaşantısında yer alan siyasal güçleri ele alıp, hangi sınıflara dayandıklarına bakalım.
11. SP (Sosyalist Parti): M. Ali Aybar'ın sürüklediği bir burjuva sosyalist kulübüdür.
Türkiye'deki bu siyasal görüntü içinde son bir yılı, üç dönem içinde değerlendirmek gerekir. Birinci dönem, CHP-MSP koalisyon dönemi, ikinci dönem, MC'nin kurulmasından 12 Ekim ara seçimlerine kadarki dönem, üçüncü dönem olarak da, bugünü de içine alan 12 Ekim'den günümüze kadarki dönem.
Birinci dönemi oluşturan, CHP-MSP koalisyon döneminde belirgin özellik olarak ortaya çıkan siyasi af, Kıbrıs çıkartması ve enflasyonist politikadır. Özellikle 12 Mart ertesi içeri giren siyasi tutukluların önemli bir kısmı dışarı çıkmışlardır. Bugün sol içinde yer alan çeşitli parti ve fraksiyonlar, bu dönemde içerden çıkanlar tarafından kurulmuş ya da etkilenmişlerdir.
Kıbrıs'ın Türk kesiminin işgali ile Kıbrıs sorunu, MC hükümetinin önemli sorunlarından biri olarak, baş köşeyi teşkil etmiştir.
Özellikle CHP'nin küçük üreticilere yönelik yüksek taban fiyatı ve "ücretlerin fiyatların önünde gitmesi" gibi uygulamaları, her ne kadar ekonomiye canlılık getirmişse de, enflasyonist gidişi hızlandırmıştır. Ayrıca Kıbrıs harcamaları da bütçeye önemli yükler bindirmiştir.
CHP, MSP ile ortaklığı döneminde, gerek Kıbrıs çıkartması ile sağladığı "prestij", gerek İstanbul sanayi burjuvazisinin desteğini sağlaması, gerekse de yüksek taban fiyatları ile köylülüğün taleplerine cevap vermiş durumdayken, bir başka deyişle kendini güçlü bir iktidar olarak gördüğü bir sırada, MSP ile anlaşamadığını ve ortak programın işlemediğini ileri sürerek, ortaklığa son vermiştir. Açıktır ki, CHP bu manevrası ile birlikte ileri sürdüğü erken seçim için gerekli sınıfsal desteği sağladığını hesap ederek, hükümetten çekilmiştir. Bir diğer hesabı da, "diğer partilerin gerek iç çelişkileri, gerekse parlamento aritmetiği" bakımından, uzun süre ayakta kalabilecek bir hükümet kurma olasılığını görmemesidir.
Ancak, bütün bunlara rağmen AP, önce DP'yi parçalayarak, daha sonra da bağımsızları yanına çekerek Milliyetçi Cephe adındaki koalisyonu oluşturmuştur. Bu koalisyonun oluşmasında MSP, iktidarda olmayı devam ettirmek, CGP 12 Mart dönemindeki itibarını sağlamak, MHP de iktidarda bir köşe kaparak siyasal etkinliğini artırmak hesabı içindedirler. AP, 1971'de bıraktığı hükümete tekrar dönerek hükümet etme yetkisini ispatlamak için, MC'nin kurulmasında başı çeken parti olmuştur. Bu nedenin, gerekli sayıyı sağlamak için DP'yi parçalayabilmesi normaldir. Zira DP, yukarda izah ettiğimiz gibi, dayandığı sınıfsal tabanı giderek çözülen bir partidir. Bu nedenle, DP'li parlamenterlerin varlıklarını MC içinde sürdürmeleri, ülkenin genel gidişine ters bir durum değildir. Siyasi ahlâk, ekonomik-politik gidiş karşısında anlamsızlaşmıştır. Bozbeyli'nin figanı, sınıfsal tercihler karşısında, trajik bir serzenişten öte değildir. MC kurulur kurulmaz, ilk işi, dayandığı sınıfları memnun etmek ve güvenlerini kazanmak yönünde olmuştur. Bütün kredi ve döviz muslukları, sermayeye akıtılmaya başlanmıştır. Gelişen enflasyon karşısında mal darlığına düşülmemesi için, ithalata hız verilmiş ve liberasyona gidilmiştir. Döviz darlığını karşılamak ve büyük toprak sahiplerinin desteğini sağlamak için ihracata büyük kolaylıklar getirilmiş, vergi iadesi anormal sınırlara ulaşmıştır. Bu şekilde, ihracat ve ithalata hız verilirken, emisyon hacmi hızla büyümüş, ancak, piyasadaki paralar tekelci sermayede ve büyük toprak sahiplerinde toplandığından, enflasyonist baskı büyümüştür.
Bu arada MC, bürokratik devlet kademelerindeki CHP'lileri tasfiyeye girişerek, kendi partizanlarını bu kademelere yerleştirmeye başlamıştır. MC, her yerde hükümet edebilmek için yoğun bir kaydırma ve kırım hareketine girişmiştir.
MC, Temmuz ayı içersinde önemli bir buhran geçirmiştir. ABD'nin, Kıbrıs'ta tavizler koparmak ve Türkiye'den ekonomik-askeri ödünler almak için başlattığı silah ambargosu, Dünya Bankası ve AID'nin ülkedeki siyasal istikrarsızlık nedeniyle kredileri kesmeleri ve yeni yeni koşullar öne sürmeleri, OECD'nin güvensizliğini belirtmesi, MC'yi zor duruma sokmuştur.
İşte, ithalat ve ihracata hız verilirken, teşvik ve sübvansiyonlara hız verilmesi, kredi arzını daraltırken, sermayenin kredi talepleri karşılanmaya çalışılmış, ancak bu durum sermaye kesimleri arasında huzursuzluklara yol açmıştır. CHP-MSP koalisyonu döneminde, İstanbul sanayi tekellerinin CHP'ye, Adana-Sabancı kesiminin MSP'ye kaymalarının etkileri bu dönemde de kendini göstermiş ve sermaye kesimleri arasındaki huzursuzlukların kaynağı olmuştur.
Denilebilir ki bu dönem, MC için en zor ve sallantılı dönem olmuştur. MC ve özellikle AP bu durumdan nasıl kurtulmuştur? Hiç kuşkusuz siyasal zoru ile.
MC'nin bu buhrandan sıyrılabilmesi için lehinde olan ekonomik şartlar, dövize çevrilebilir mevduatları tekelci sermayenin hizmetine sokması ile tahıl rekoltesinin yüksek olmasıdır. Dövize çevrilebilir mevduat hesapları ekonomideki durgunluğu getirirken, stokların erimesine de yardımcı olmuştur. Bu hesapların tekelci sermayenin hizmetine sokulması ile birlikte, kamu iktisadi teşekküllerine Merkez Bankası ile sağlanan kredilerle cari harcamalar yükseltilerek ekonomiye canlılık getirilmiştir. Bu şekilde, önce Adana, daha sonra İstanbul sermayesinin desteği sağlanmıştır. Elbette ki bu süreç içinde olan bu gelişmelerde AP, MSP'nin tekelci sermaye kesimleri ile olan bağlantısını kopararak, onları kendisine çekmiştir.
Tahıl rekoltesinin yüksek oluşu, taban fiyatlarının yüksek tutulmamasına rağmen, köylülüğü tepkilerden saptırmış, aynı zamanda da istikrarlı bir tüketim yaratmıştır. Bu şekilde, enflasyon hızı yavaşlamıştır. Kademeli kur ayarlamaları, devalüasyonun yerini almıştır.
Bütün bu gelişmeler içinde CHP, MC hükümetine karşı olan muhalefetini artırmış, ancak, kitlelerin tepkilerini ve memnuniyetsizliğini aktif bir şekilde kanalize edememiştir. CHP mevcut durumda, MC'yi düşürmek yerine, kitleler üzerindeki prestijini artırmak ve 12 Ekim seçimleri için hazırlanmayı tercih etmiştir. Ne var ki, MC bu arada, gelişen kitle kabarmalarına ve CHP'ye karşı, özellikle MHP' nin sivil militanları aracılığıyla baskı ve terör politikasını sürdürmüş, yeni mevziler kazanmaya çalışmıştır. MC'nin bu şekilde yürüttüğü siyasal zor, kitlelerin pasifleşmesinin en önemli etkeni olmuştur. CHP, işçi sınıfının ve köylülüğün sınıfsal tepkilerini iktidara yöneltememiş, seçim propagandasını yeğ tutmuştur.
Bu şekilde, özellikle AP buhranı atlatabilmiş ve "rüştünü" ispat etmiştir. Hiç şüphesiz, böylesine bir ortam içinde ülkenin solunun politika sahnesinde etkin bir şekilde yer alamaması, MC' nin buhranı atlatabilmesindeki en önemli etkendir. Bu dönemde TSİP, Halkın Sesi ve TKP'nin CHP'nin kuyruğuna takıldıkları, "erken seçim" çığlıkları ile devrimci mücadeleden yan çizdikleri görülmüştür. Kurulma aşamasındaki TİP ise, mevcut ortamdan demokratları bünyesine toplamak şeklinde yararlanmaya çalışmıştır.
Ağustos ayında ise, kitleler dahil tüm siyasi güçlerin 12 Ekim seçimlerine gözlerini diktikleri ve 1973 seçimlerinden beri gelişen olaylar içinde kitlelerdeki yönelimi tespit etmeye çalıştıkları görülmüştür. 12 Ekim ara seçimleri, seçime katılan siyasal partiler için kendi güçlerini görmelerine imkan veren bir denek olduğu kadar, kitleler için de psikolojik rahatlama unsuru olmuştur.
Ağustos-Eylül aylarındaki siyasal baskılar ve saldırılar ise, artık kanıksanan olaylar niteliğindedir ve kendiliğinden olmuşlardır. Ani baskıların bu denli rahat sürdürülmesinin nedeninin, devrimci savaşın yönlendirilememesi olduğu, seçimler öncesi meydana gelen birkaç büyük olayda bütün gerçekleri ile ortaya çıkmıştır. Özellikle 11 Ekim'de Ankara'daki CHP mitinginden sonra meydana gelen olayda kitlelerin gösterdiği aktif mücadele, oligarşik devlet kuvvetlerini şaşırtacak kadar güçlüdür ve o derecede kendiliğindendir.
Bu olgu son derece önemlidir. Zira, bugün, yükselen olaylar karşısında bir kısım "sosyalist" parti ve fraksiyonların, oligarşinin siyasal zoru karşısında geri çekilmelerinin ve "aman provokasyona gelmeyelim" çığlıkları atmalarının ne kadar mesnetsiz olduğunun açık kanıtıdır.
Milli krizin kendiliğinden olarak derinleşebildiği ve bu durumlarda, oligarşinin geniş kitle pasifikasyonlarına karşı devrimci savaşa "aman provokasyona gelmeyelim" diyerek karşı çıkmak, pasifizmin ve teslimiyetçiliğin dik alasıdır.
12 Ekim ara seçimleri, ülkemizdeki siyasal görüntüde yeni bir başlangıç olmuştur. Bu seçim sonuçlarından ortaya çıkan gerçek, AP'nin diğer sağ partilerin tabanını kendi yanına çekmiş olması ile, genel olarak sola kayan oyların artmasıdır.
Sola kayan bu oylar CHP'ye kanalize olmuştur.
AP'nin DP'yi parçalamasından sonra, tekelci sermaye ve büyük toprak sahiplerinin desteğini almış olması, MSP'nin ise tekelci kesimin desteğini kaybederek, orta ve küçük sermaye kesiminin çıkarlarına göre somut adımlar atamaması, bu partiyi kitle desteğinden önemli ölçüde kopararak zayıf düşürmüştür. AP bu şekilde, MSP'nin kitlesini de yedeklemiştir. Aynı şekilde CGP silinmiş ve varlık şartını AP'de erimeye bırakmıştır. MHP, bu seçimlerde önemli bir gelişme gösterememiştir.
Bu seçimler AP'ye rahatlama getirmiştir. AP olmadan MC' nin devam edemeyeceği ve AP'nin hükümet edebilirliğini göstermiştir. Ancak, gelecek günlerin AP için pek de kolay olmayacağı ortadadır. AP bu yeni döneminde yatırımlara hız vermek ve "Büyük Türkiye'yi inşa etmek" sloganıyla tekelci sermayenin ve köylülüğün desteğini aramaktadır. AP, "ekonomik büyümeyi" esas alan (ekonomik büyüme olayı, ekonominin yatay olarak geliştirilmesi, bir başka deyişle, emperyalist-kapitalist üretim ilişkilerinin yaygınlaştırılmasıdır) politikasıyla, tekelci sermayenin desteğini almaya çalışmaktadır. AP'nin, özellikle köylülüğün desteğini almasında uyguladığı politika, köylülüğün geliştirilen kapitalist ilişkilere "uygun"luğu ve kırdan kopan köylülüğün "ekonomik büyümenin" getireceği istihdam olanakları içinde yedeklenmesi politikasıdır. Bu politika, ülkedeki mevcut çelişkileri keskinleştiren bir politikadır. Demirel'in umursamazlığı, çeşitli yollarla tekelci sermayeye kredi ve sermaye birikimi olanağı sağlayarak, bu politikaya yönelik kitlelerin tepkilerini, oligarşiyi tahkim ederek, sindirme politikasıdır. Bu politika, Demirel'in şahsına münhasır bir politika olmayıp, hükümet eden ve tekelci sermayenin desteğini almak zorunda olan her partinin uygulamak zorunda olduğu bir politikadır. AP, kitlelerin siyasal olarak yedeklenmesi olgusunu, gelişen kapitalist üretim ilişkilerinde ve üretici güçlerin dolaylı gelişmesinde bulmaktadır. Bir başka deyişle, kitlelerin tepkilerinin aza indirilmesi veya etkisizleştirilmesinde AP, ekonomik büyüme ve tenkil politikasını esas almaktadır. AP bu politikayı uygularken, ideolojik-politikası olarak, kitlelerin memnuniyetsizliğini ve tepkilerini devlete ve rejime yönelik olarak göstermekte ve ülkemizdeki yaygın anti-komünizm ve devletin güçlülüğü (tabusal) imajlarını ele almaktadır. AP'nin tekelci sermayenin hizmetinde olarak yaptıkları, bazen yapısıyla ve günün koşullarıyla çelişse dahi, uygulanmaya çalışılmıştır. AP, 12 Mart hükümetleri döneminde gündeme alınmış olan pek çok reformu, 12 Mart öncesi gündeme getirmiş, ancak, mevcut siyasal yapı içinde bunu gerçekleştirememiştir. AP'nin gene aynı şekilde getirdiği AET'ye girilmesi politikası, mevcut üretim ilişkilerinin emperyalizmin III. bunalım döneminin özelliklerine uygun olarak yaygınlaşmakta olduğunun kanıtıdır.
Bu nedenle, Demirel'in sosyalist bloka açılmasını, "bağımsızlık" taraftarı olmasında aramak hatadır. Hedef, mevcut üretim ilişkilerini yaşatmaya ve genişletmeye yönelik her tülü girişimde bulunmaktır. Demirel'in bu politikası, bir kısım "12 Mart Döneği" tarafından, Demirel'in "ilericiliğini" ve "yurtseverliğini" ilan eden bir yığın zırvalamaya neden olmuştur.
12 Ekim ara seçimlerinden sonra AP, kendi ekonomi-politikasını rahatlıkla uygulama olanağını bulmuştur. Demirel, iktidarı ele geçirmenin rahatlığı içinde, yurtdışı temaslarına girişmiş (Brüksel'deki NATO zirvesi toplantıları, Yunanistan'la ikili görüşmeler vb.), bir zamanlar Genelkurmay Başkanları Tural ve Tağmaç ile olan işbirliğinin bir benzerini Sancar ile kurmaya çalışmıştır. Demirel'in bu gibi durumlarda kitleler önüne silahlı kuvvetlerin en üst kademeleri ile çıkması, gövde gösterilerinin özelliğidir.
AP'nin hükümeti tek başına yönetmeye yönelmesi, MSP'de çatlamalara yol açmıştır. MSP, ikili bir durumdadır. Kendi politikasına ilişkin uzlaşmazlıkları öne çıkarsa ve MC'yi paraçalasa, bunun vebaline katlanamaz; tam bir uzlaşma içinde olsa, AP içinde erimesi söz konusudur. MSP, bu ikili durumda ortaklığı bozmadan bağımsızlığını gösterir nitelikte bir takım şartlar ileri sürmüş ve aldığı tavizlerle parti içi çatlamayı önlemeye çalışmıştır. Ancak bu durum, uzlaşmazlıkların ortadan kalktığı anlamına gelmez.
AP, "ekonomik büyüme"ye ait sloganlarıyla propagandasını yürütürken, MHP de, iktidarda bulunmanın avantajlarından yararlanmak üzere, ekonomik ve sosyal alandaki görüşlerini yaymak için aktifleşmiştir. Türkeş, geçmişe göre daha insiyatifli demeçler vermeye başlamıştır.
Ne var ki, özellikle 12 Ekim sonrası yükselen olaylar, kaba hatlarıyla, 12 Mart öncesine benzemektedir. Tarih bir tekerrür, basit tekrarlardan ibaret değildir. Tarih, aşağıdan yukarıya doğru yükselen, kökleri maddi üretime uzanan sınıf mücadelelerinin politik olaylar dizisidir.
Elbette ki Türkiye, 12 Mart öncesinde de oligarşik yönetim ile idare ediliyordu; bugün de aynı yönetim hakimdir. Ancak, meydana gelen olaylar, aradan geçen 5 yılın gösterdiği farklılıkları taşımak durumundadır. Sınıflararası ilişki ve çelişkiler, 5 yıl öncesinden (temel çelişme aynı kalmak üzere), gerek boyutları, gerekse de seviyesi itibariyle farklıdır. Zamandaki bu farklılık, yer unsurunun aynı olmasına karşılık, biçimsel benzerlikler açısından farklıdır. Bugün bir Dev-Genç yoktur, hükümet dört kanatlıdır. Sol, geçmişe göre çok daha parçalıdır, cılızdır. CHP, eski CHP değildir; en önemlisi, geçmişten kalan deneyler göz önündedir ve kitlelerin sosyal uyanıklığı artmıştır.
Bugün de, geçmişte olduğu gibi, MHP militanları oligarşik devletin milis kuvvetleri olarak gençlik üzerine saldırmakta, terör yaratmaktadırlar. Ne var ki, bu terörü bir kısım baskı tedbirleri için mesnet olsun diye yürütmektedirler. Göz ardı edilmemesi gereken esas mesele, kitlelerin pasifleştirilmesidir. Dikkat edilecek olursa, MHP komandolarının polisle birlikte yürüttüğü açık saldırılardan sonra geniş kitle tutuklamaları ve demokratik kuruluşların imkanlarının kısıtlanması gelmektedir. Hedef, kitlelerin pasifleştirilmesidir. Sistematik bir biçimde yürütülen tenkil politikası, basit oyunlar dizisi olmayıp, siyasal zorun sistemleştirilmesidir.
Bütün bu gelişmeler içinde, özellikle CHP-MSP koalisyonunun açtığı "barış" dönemi boyunca hapisten çıkan sol güçlerin politikada yer almaya başlamaları ve demokratik muhalefeti yönlendirmeye çalışmaları, kitlelerin politikleşmesinde önemli bir etkendir. Öğrenci gençliğin yükselen dinamizmi ile birlikte teorik silahlanması, bu kesimin politik etkinliğini artırmaktadır. Bir diğer önemli nokta da, 12 Mart öncesi, yalnızca büyük şehirlerde görülen öğrenci gençlik olaylarının bugün, tüm ülkeye yayılması ve lise ve orta okullara kadar inmiş olmasıdır. Bu durum, ülkedeki sınıf mücadelesinin ve sosyal bilinçlenmenin yaygınlaştığının ve emekçi yığınlarının kendisi için mücadeleye doğru yükseldiğinin kaba işaretleridir. Durumun oligarşi tarafından da tespit edilmediğini zannetmek saflık olur. Oligarşi, 12 Mart deneyinden sonra silahlı kuvvetleri düzene göre örgütlemekte ve tüm ülkede siyasi polis şebekesini (MİT, Kontr-gerilla) kurmaktadır. Oligarşi, bu tahkimatının yanı sıra, olayları dikkatlice gözleyerek, çeşitli provokasyonlarla solun gelişimine ve en önemlisi devrimci savaşın, sınıfları kucaklamasına imkan vermemeye çalışacaktır.
Hiç kuşkusuz, oligarşinin pasifikasyon taktiklerinin başında, kadro pasifikasyonu gelir. Emperyalizmin tüm karşı-devrimci taktikleriyle karşı karşıya olduğumuz bilinmelidir. Ve bu taktiklerin başında da devrimci gençlerin, devrimci sınıflar ile sıkı bağlar kurmasından önce enterne edilmesi ve kitlelerin öncüsüz bırakılarak pasifleştirilmesi gelmektedir.
Öğrenci gençliğin dinamik bir sol potansiyel olarak yükselmesi, elbette ki oligarşi için tehlikelidir. Ancak, bu sol potansiyelin maddi ve fiili bir güce dönüşmesi ülkede, devrimci savaşı götürebilen bir örgüt ile mümkündür. Ve şimdiki halde de bu durum objektif olarak mümkün değildir. Bu nedenle, devrimci gençlik, oligarşi için tek başına bir hedef değildir. Oligarşi, devrimci gençliğin dinamizmini kısa sürede sindirebilecek güçtedir. Oligarşinin asıl dikkat ettiği, devrimci gençliğin aktivizminin emekçi yığınlarla bütünleşerek maddi bir güce dönüşmemesidir. Hiç kuşkusuz, oligarşi devrimci gençliğin hareketinin tek başına yükselişini saptırmaya çalışmaktadır. Ama asıl amaçladığı, devrimci gençliğin tek başına yükselişini ve bu kesime yönelik saldırılarını, emekçi yığınlara yönelteceği pasifikasyona mesnet yapmasıdır. Bu, kaba bir oyun değil, oligarşinin kitle pasifikasyonunu yürütmede "suyu kurutarak, balığı yakalama" ve bu şekilde tecrit oluşunu engelleme taktiğidir. Karşı devrimin bu taktiğine karşı, taktiğimiz ne olmalıdır? Çözücü olan ve cevap verilmesi gereken soru budur.
Bu taktik meselede ilk olarak ele alınması gereken, yöntem meselesidir. Yani felsefi kavrayıştır. Kimi teorisyen(!)ce taktik meseleler somutundan koparılmakta, soyut akıl yürütmelerine indirgenmektedir. Taktik meseleler oyun mantığına indirgenmekte, -se'li -sa'lı şartlı varsayımlara göre reçete çıkartılmaya çalışılmaktadır. Genellikle öz güce dayanmamanın ve karşı-devrimin taktiklerini ve gücünü göz ardı etmenin ifadesi olan bu tür taktik reçeteler, somutun canlı pratiğinde iflas etmektedirler. Konuyu kendi somutunda ele alırsak, şunları görürüz:
CHP, gelişen olaylar karşısında, hemen iktidara talip olmuş ve iktidar olursam, olaylar sona erer, mantığı ile kitleleri itidale (!) davet etmektedir. Bunun açık anlamı, sınıf mücadelesinin göz ardı edilmesi ve pasifikasyonun desteklenmesidir. "Demokrat" çıkışların ardında, hükümet olma talebi vardır.
TİP, TSİP, TKP modern revizyonistleri, gelişen olayları ve karşı-devrimin taktiklerini "oyun" olarak görmekte, "oyuna gelmeyelim" mantığı içinde CHP'nin kuyruğuna takılarak, kitlelere yönelik baskı ve tenkil politikasına gözlerini kapamaktadırlar. Bu partiler, pasifizmin ve teslimiyetçiliğin şampiyonluğunu yapmakta, sosyalist bir kenara, küçük burjuva demokratlarından da aşağı, liberal burjuvazinin yanına inmektedirler. Ekonomizmin içinde boğulmuşlardır.
TEP, Halkın Sesi, Yoldaş oportünistleri de, "faşizm geliyor" (!) çığlıkları altında, demokratik muhalefeti örgütlemeyi görev olarak görmektedirler. Halkın Sesi ve Yoldaş fraksiyonları, o meşhur teorileri "sosyal faşizm"de "ne Amerika ne Rusya, bağımsız Türkiye"yi kurmayı (!) merkezi görev gördüklerinden, kitleler üzerindeki pasifikasyondan da pek haberleri yoktur. Nasıl olsa, kitleler faşizmle mücadelenin ne olduğunu öğrenmemiş midir?! Öyleyse, kitleler faşizmi kendileri boğarlar (!) Anarşistliğin lüzumu yoktur!... Biz, asıl meselemize, Amerika ve Rusya'nın Avrupa'da çıkaracakları savaşa bakalım ve ülkemizi "sosyal faşizm"den koruyalım (!)... Kimbilir, belki de Demirel, Kosigin'in Türkiye'yi ziyaretinden sonra ülkede bazı tedbirler alıyordur (!) ve belki de MHP'nin silahlanması, Rusya'ya karşı halkın milislerinin yaratılmasıdır! [6*]
Bu konuda, THKP-C'yi savunanlar arasında da ayrılıklar vardır. Bir kısım görüşler, karşı-devrime karşı yürütülecek taktiğin, demokratik muhalefetin her alanda geliştirilmesi ve topyekün bir muhalefetin sağlanmasına yöneliktir. Bugün bu görüş, AYÖD ve İYÖKD'nin bir kısmı içinde ve (x) grubunda hakimdir.
(x) grubu ve Devrimci Gençlik grubunda hakim olan görüşe göre, oligarşinin siyasal zoruna karşı yürütülecek taktik, "siyasal mücadele"nin öne çıkartılması, (bir başka deyişle, demokratik kitle örgütlerindeki siyasal mücadelenin öne çıkartılması) ve kitleleri faşizme karşı kitle örgütlerinde mevzilemektir. Bu anlamıyla esas görev, gençlik örgütlerinin merkezi üst örgütünü yaratmaktır.
Bu görüşler, kendilerini demokratik mücadele içinde sınrlı tutanlar tarafından ileri sürülse, mesele değildir. Ne var ki, (x) grubunun ve Devrimci Gençlik'in önderlerinin gerek devrimci mücadele, gerekse örgütlenme üzerine olan görüşleri, mutlaka eleştirilmesi gereken yerdedir.
Somut, hiçbir zaman, bizim keyfi niyetlerimize göre şekillenmez. Biz istesek de, istemesek de olaylar kendi objektif gelişmesini (özellikle karşı-devrimin taktikleriyle) yaşamaktadır. Kendimizi ne hayallerle avutabilir, ne de kenara çekebiliriz. Devrimci mücadelenin sorumluluğunu duyan her devrimci, gelişen son olayları ve ülkeyi doğru bir şekilde tahlil etmek ve ona uygun düşen taktik tavrını belirlemek zorundadır. Eğer kendilerini demokratlıkla sınırlamıyorlarsa, doğru taktikleri benimsemek zorundadırlar. Aksi halde, karşı-devrimin saldırısı karşısında gençlik örgütlerinin (isterlerse federasyonu gerçekleştirsinler) 12 Mart sonrası Dev-Genç militanlarının durumuna komik bir biçimde düşmek zorunda kalırlar. Tarih, ikinci bir Dev-Genç olayına izin vermeyecektir. Burada (x) grubunun ve ona yakın görüşlerin eleştirisine girecek değiliz. Öğrenci gençliğin ve ülkemizin somut tahlili, konuyu yeterince aydınlatmaktadır.Gelişen ve yükselen olaylar içinde demokratik mücadelenin tıkanacağı, buna karşılık siyasal zorun giderek yoğunlaşacağı bilinmelidir.
MC hükümetinin çekileceği ve kurulacak yeni bir CHP koalisyonu ile faşizmin gideceği (!) ve demokratik mücadelenin şartlarının devam edeceği tezi ileri sürülse de, bu, temel çözücü taktiği ortadan kaldırmaz.
Bir kere, CHP'nin hükümet olacağı varsayımına dayanarak inşa edilecek bir taktik, şartlara bağlıdır ve yalnızca kendi idealizminin ifadesi olur. "Mart'a kadar direnmeye çalışırız, eğer bütçe görüşmelerinde MC ayakta kalırsa, biz de tavrımızı değiştiririz" mantığı ise, gene aynı mantıktır ve teslimiyetçiliğin tezgahıdır.
Bu, bir yol ayrımıdır. Kendi başına demokratik muhalefet veya devrimci savaşa tabiyet. Devrimci gençliğe ilişkin getirdiğimiz bu sorun, aslında, Türkiye solunun baştaki meselesidir. Burada derinleştirmeyeceğimiz, ancak solun her kesiminde gündemde olan, örgütlenme sorunudur.
Stratejik öneme haiz mücadele anlayışı ve bu mücadeleyi yürütebilecek maddi ve fiili bir örgütlenme sorunları çözüldükten sonra mevcut durumun tahlilinden çıkacak politik hedeflere yönelmek, mücadeleyi rayına oturtur, karşı-devrimin cephesini zaafa uğratır.
Doğru taktik politikaların tespiti, bu politikaların yürütülmesinde mutlaka başarı elde edileceği anlamına gelmez; politik hedeflere soyutun içinde varılamaz; herşey, somutun canlı pratiğinde gerçeklik kazanır. Somutta ise, özellikle taktik planda güçlü olan oligarşi ve onun siyasi zoru vardır. Bu nedenle somutta iki karşı hareket, kendi güçlerine göre, başarı veya başarısızlığa uğrarlar. Kavranması gereken, doğru taktiklerin gücümüzü artıracağı ve taktik yenilgilerin gelip geçici olacağıdır. Lenin bu konuda şöyle der: "Yenmeye cesaret edeceğimize inanmadan, bir ordunun ve bu ordunun yönetiminin enerji ile ve başarıyla kurulmasından söz edilemez" Pratiğin doğru yürütülebilmesi için de, doğru taktik çözümlemelerle yola çıkılmalıdır. "İnsan, soyut mücadelenin engebelerle dolu alanında dolu dizgin at koşturmaya kalktığı zaman, kötü bir ata binmemeye dikkat etmelidir." (Engels)
Son olaylarla birlikte ve MC'nin politikasına uygun olarak ortaya çıkan siyasal zor, kitlelerin memnuniyetsizliğinin ve tepkilerinin pasifize edilmesine yöneliktir. Siyasal zora karşı direnmek ve oligarşinin gerçek niteliğini ortaya çıkarmak gereklidir. Ne var ki, bunu tek başına ele almak, sola sapmak olur. Meseleyi bu kadar dar ele alamayız. Politik hedeflerimizde, eylemin ittifakları kurucu olmasına dikkat etmek zorundayız. Oligarşinin politikası ve taktik taaruzlarına başka bir taktik ve saldırı ile cevap vermek, oligarşinin niteliğini açığa çıkaracağı gibi, ittifaklarımızı da genişletecektir.
Anti-oligarşik mücadelenin bu unsurları tek tek alınarak birbirinden soyutlanamaz. Bu unsurlar, birbirleriyle bağıntılıdırlar. Ve bu anlamda anti-oligarşik mücadele, karmaşık [7*] bir görevler bütünüdür.
Oligarşinin siyasal zorunu kırma ve niteliğini açığa çıkarma görevi, direnme, siyasal zorun askeri ve oligarşik devlet aygıtına bağlılığını açığa çıkarmadan geçer. Direnme, en geniş anlamıyla, kitlelerin kitle pasifikasyonuna karşı durmasıdır. Direnme, mekanik anlamda bir karşı duruş, sadece bir savunma değildir. Direnme, oligarşinin siyasal zor araçlarına vurma ve işlemez hale sokma anlamı kazanır. Siyasal zora karşı verilen savaş, her türlü yıpratma ve tahribi içerir. Bu görev, kitlelerin tepkilerinin somutlaştırılması ve maddi bir güç haline getirilmesini gerçekleştirir. Sınıf mücadeleleri temeline dayanır ve kitleseldir. Siyasal zorun uygulanışına uygun düşen biçimde, çok yönlüdür. Ve diğer görevlerle bağıntılıdır. Bu görev ve hedefler, kitlenin ajite edilmesini sağlar. Karşı-devrimin niteliğini açığa çıkarması bakımından da, propaganda niteliği taşır.
Oligarşinin, emperyalizmin uzantısı olduğu gerçeği, gerek emperyalizmin ülkemizdeki açık politika ve hedeflerine, gerekse askeri varlığına tavır almakla açığa çıkarılmalı, ülkemizdeki hakim sınıfların emperyalizmin ülkemizdeki temsilcileri olduğu ve onun sömürü mekanizması açıklanmalıdır. Bütün bu görevler, devrimci mücadelenin politik hedeflerini meydana getirir.
Bu politik hedeflere yönelik anti-oligarşik mücadele, aksiyonu ile, yani programı ile tamamlanır. Kitleler, memnun olmadıkları sistemin ve gösterdikleri tepkilerin neye karşı ve ne için olduğunu bilmelidir. Kitlelerin memnuniyetsizliği ve emekçi sınıfların hareketi, ülkemizdeki mevcut emperyalist-kapitalist üretim ilişkilerinden kaynaklanmaktadır ve süreklidir. Ne var ki, sınıfların bu hareketi objektif temeller üzerinde kendi kendine oluşur. Kendi kendine bu hareketler, tepki ve memnuniyetsizliklerin ne için olduğu, kitlelere gösterilmeli, bilince çıkartılarak sınıfların hareketi, kendisi için'e dönüştürülmelidir. Sorun, subjektif şartların hazırlanmasıdır.
Devrimci hareketin siyasi programı, kitleler tarafından benimsendiği oranda, kitleler devrim cephesi içinde yer alırlar. Bu nedenle devrimci mücadele, programı (aksiyonu) ile tamamlanmak zorundadır.
Anti-oligarşik mücadelenin siyasi özü, demokrasi ve siyasi özgürlüklerin mücadelesidir. Devrimimizin anti-oligarşik içeriği aynı zamanda devrimin demokratik içeriğini de oluşturur.
Bugün ülkemizdeki siyasal gelişmelerde MHP, kitlelerin gerek ideolojik etkiler altına alınması, gerekse pasifleştirilmesi için önemli bir görev üstlenmiştir. Başka bir ifadeyle, oligarşi, kitleleri pasifleştirmede milis güçlerini kullanmaktadır. Hükümetler, bu saldırı ve sindirme eylemlerini "adi vakalar" olarak lanse etmekte ve devletin araçları ile bazı durumlarda fiilen pasifikasyonu yürütmektedir. Bu işleyiş, oligarşik yönetimin normal bir işleyişidir ve mutlaka tavır alınması gereklidir. MHP'nin militanlarına karşı alınacak tavır, tek başına ele alınamaz. MHP, oligarşinin yaşattığı bir güçtür. Bugünkü görevi, kitleleri pasifleştirmek ve şovenist sloganlarla kitleleri ideolojik etki altına almak olduğu halde, devrimci hareketi saptırma görevini de üstlenmiştir. Hedef, devrimcileri sınıf mücadelelerinden saptırmak ve kısa bir "vuruşma"ya indirgemektir. Dünya tarihinde bunun örnekleri vardır. En son örnek, Lübnan'da yaşanmaktadır.
Bu durumda MHP'ye karşı alınacak tavır ihmal edilemez. Ancak, mücadelenin tek boyutunu da teşkil etmez. MHP'ye karşı alınacak tavır, oligarşinin siyasal zoruna karşı alınacak tavrın içinde mütalaa edilmelidir. MHP'ye karşı verilecek mücadele, oligarşik devletin araçlarına karşı olan tavrın içindedir. Klâsik faşizmin ideolojik savunucusu MHP'nin sınıf desteği ve kitlelerle olan çelişkisi dikkate alınarak, olaylar içinde oligarşik devlet-MHP işbirliği kitlelere gösterilip, gerek MHP'nin ideolojik etkileri kırılmalı, gerekse de oligarşinin kitlelerden tecrit edilmesi görevi yerine getirilmelidir. Mevcut durumda MC hükümetinin gerek iç çelişkileri gerekse ülkenin ekonomik ve sosyal durumu, oligarşinin, siyasal zorunu "madde"leştirilmesini beraberinde getirmektedir. Başka bir ifadeyle, oligarşinin siyasal zorunun açığa çıkartılması ve tecrit edilmesinin şartları vardır. İşçi sınıfına karşı yürütülen baskı politikası, her geçen gün daha belirginleşmektedir. Küçük-burjuva demokratlarına uygulanan baskı ve sindirme politikası ve gelişen olaylar, şehir küçük-burjuvazisini tedirgin etmekte, görünüşte MC hükümetine, özünde oligarşiye karşı olan tepkileri büyümektedir.
Devrimin demokratik niteliğinin başında, oligarşinin siyasal zorunun bertaraf edilmesi ve kitlelerin siyasi özgürlüklerine kavuşması gelir.Demokratik muhalefetin örgütlenmesini taktik mesele olarak öne çıkaranlar veya taktiklerini Mart ayındaki bütçe görüşmelerine ve CHP'nin nasıl olsa iktidar (!) olacağına bağlayanlar, kitlelerin siyasi özgürlükler meselesine gözlerini kapayan ve demokrasi meselesini CHP'de bulan küçük burjuva demokratlarıdır. Bu taktik (!), sağ çizgiye oturmaktadır ve revizyonisttir.
[1*] Kapitalizmin gelişme (serbest rekabetçi) dönemi olan bu evrede, toplumsal dengenin olması, sınıf çatışmalarının olmadığı ve sınıfın burjuvaziye kesin yedeklendiği anlamına gelmez. Kapitalizmin bağrında çiçek açan sosyalist güçler, yeni bir toplumsal dengeyi oluşturmak için, sınıfsal hareketlerini sürdürürler. Ancak, maddi üretimin gelişkinlik düzeyi ve burjuvazinin misyonunda gelişmekte olması, yeni bir toplumsal dengeyi oluşturmanın objektif şartlarını yaratmaya elvermez. 1871 Paris Komünü, işçi sınıfının objektif şartlar elvermediğinden dolayı başarıya ulaşamayan, yeni bir toplum yaratmaya yönelik devrimci bir atılımdır. Objektif şartların yeni bir toplumsal dengeyi oluşturmaya imkan vermemesi, işçi sınıfı hareketinde ütopik ve revizyonist görüşlerin yaygınlık kazanmasının maddi şartlarını yaratmıştır.
[2*] Bu tahlil, "soyut" bir tahlildir. Ancak, sorunu "salt" olarak kafalarda billurlaştırmak için yapılmaktadır. Yoksa, kapitalizmin bir dünya ekonomisi olmasından sonra, emperyalist üretim ilişkilerinden uzak bir ülke bulunabileceğini zannetmek veya böyle bir ülke aramak, Robenson Crusoe'yi aramak gibi bir şeydir.
[3*] Emperyalist sisteme dahil olan bir ülkede feodal üretim ilişkilerinin ve kapitalist ilişkilerin emperyalist üretim ilişkileriyle olan, çatışma ve "uyum" şeklinde görülen karşılaşması, tarihi bir süreçte devam eder ve o ülkenin tarihi yapısına uygun olarak şekillenir. İktisadi kökleri olan bu şekillenme, sosyal ve siyasal plana da yansır. Bu yansıma içinde, ülkenin sınıfları da, üretim biçimine ve siyasal etkinliklerine göre, emperyalizmle ittifak veya çatışma içinde görünürler.
[4*] Oligarşi, kelime anlamı itibariyle, küçük bir zümrenin iktidarı anlamına gelir. Ülkemizde de iktidarın yapısının neden oligarşik bir nitelik arz ettiğini her şeyden önce üretimde aramak gerekmektedir. Normal olarak iktisadi evrimini tamamlama yolunda ilerleyen bir toplumda iktidar eğer iktisadi evrime uygun düşen bir iktidar ise ve çekici sınıfın yönlendiriciliğinde ise, böyle bir iktidarın "zümre"leşmesinden değil, aksine kitleselliğinden söz edilir. Bu durum, köleci toplumdan tutun, sosyalist topluma kadar böyledir. Eğer bir toplumda oligarşik iktidardan söz ediliyorsa, oligarşik yapı içersindeki hakim sınıf veya sınıfların aslında toplumdan (kitlelerden) objektif olarak soyutlanmışlığından, tecrit edilmişliğinden söz ediliyor demektir. Bu durum tarihte, Rusya otokrasisi (ki o da bir çeşit oligarşi idi) için, İspanya oligarşisi için geçerli olduğu gibi, bugün metropollerdeki finans-kapital oligarşileri ve geri-bıraktırılmış ülke oligarşileri için de geçerlidir.
[5*] Ülkemizde genel olarak bütün teorik çalışmalar, ya özel durumların içinde boğularak ahkam kesmeler şeklinde, yada görüntünün yüzeysel tahlilleri üzerinde biçimsel dogmalar şeklinde inşa edildiğinden, oligarşik yönetim de hiçbir zaman doğru dürüst kavranamamıştır. Ortada bir yığın soyut ve biçimsel faşizm tahlilleri dolaşmaktadır. Ülkemiz solunda hakim olan genel değerlendirme (şimdiki halde revizyonizmdir), oligarşinin siyasal zorunu askeri bir biçimde maddeleştirdiği ve şekli demokratik ortamı ortadan kaldırdığı dönemler faşizmdir, şeklindedir. Biçimsel demokratik ortam içinde mevzi olaylar şeklinde görülenler ise, ya faşizm olarak değerlendirilir, yada "anarşist"lerin, "goşist"lerin, "aşırı"lıkların sonucu olarak izah edilir. Her iki değerlendirmede de söz konusu olan, felsefi bir hata, idealizmdir. Faşizmi, burjuvazinin subjektif ürünü olarak gören anlayış, onun iktisadi ve sosyal köklerini kavrayamamakta, yalnız biçimi görebilmektedir. Bu anlayışın sınıfsal temelini küçük burjuvazi oluşturur. Biçimleri esas alan bu anlayışın da, kanıtlarını benzetmelerde arayacağı ve örneklerini de tarihin farklı zaman ve mekan şartları içinde bulacağı açıktır. Bu yöntem, Marksizmi içi boş dogmalar haline sokmanın ve bayağılaştırmanın yöntemidir. Bu durumda olanlar, somutta, ne yapacağını bilmeyen ve Godot'u bekleyenlerden pek de farklı bir konumda değillerdir. Avrupa'daki faşizmin sınıfları nasıl yedeklediği ve kurumsallaştırdığını kavrayamayan bir görüş, ülkemizdeki sömürge tipi faşizmin içeriğini de kavrayamaz. Avrupa'daki üretimin aşırı sosyalleştirilmesi ve başka ülkelerin değerlerine el konulması şeklinde iktisadi temelini, şovenizm şeklinde ideolojik ve politik temelini güçlü iktidar şeklinde küçük burjuvazinin ve köylülüğün desteğini bulan faşizm ile bizim gibi ülkelerde doğrudan doğruya emperyalist-kapitalist üretim ilişkilerini siyasal zoru ile sürdürmek üzere ortaya çıkan faşizm arasında içerik olarak fark vardır. Muhtevadaki bu farklılık, elbetteki biçimine de yansır.
[6*] Bu tür zırvaları ve yakınlarını, Halkın Sesi ve Aydınlık'ta bulabilirsiniz. Ayrıca alıntı yapmayı gereksiz görüyoruz... Mantık aynı olduktan sonra...
[7*] Burada kullanılan "karmaşık" ifadesi, gelişkinliğin ve üst düzeyin ifadesi anlamındadır. Bu ifadeyi karışıklık anlamında kullananlar, Marksizm-Leninizmin karmaşıklığını değil, kendi kafalarının karışıklığını ifade etmektedirler.
 Marks: Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı'ya Önsöz
 Marks: Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı'ya Önsöz