Haftalık Basın Özeti 19-25 Ocak 2019 - İRAM Center | İran Araştırmaları Merkezi
Haftalık Basın Özeti 19-25 Ocak 2019
29 Dey-5 Behmen 1397
BASIN ÖZETİ 27.01.2019
Ruhani’den Çok Tartışılacak Açıklamalar
Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani 21 Ocak Pazartesi günü İletişim ve Bilgi Teknolojileri Bakanı ve bakanlık yetkilileriyle yaptığı görüşmede başörtüsüyle ilgili ilginç açıklamalarda bulundu. Kadınların sadece evde oturmaları ve topluma katılma haklarının olmadığının söylendiği günlerin geride kaldığına işaret eden Ruhani, “Maalesef başörtüsü konusuna ilk önce kadınlardan başlıyoruz. Ancak Kur’an-ı Kerim ilk önce erkekleri kötü niyetli bakışlardan uzak tutuyor. Ama biz gidiyoruz başörtüsünden dolayı kızları ve kadınları gözaltına alıyoruz.” ifadelerini kullandı. Cumhurbaşkanı Ruhani’nin bu açıklamalarına ülkedeki bazı kesimlerden tepki geldi. İran’ın önde gelen din adamlarından Nasır Mekarim Şirazi, ülkenin en önemli sorununun ekonomi olduğunu ve Ruhani’nin açıklamalarının uygunsuz olduğunu belirterek, “Siz İslami bir ülkenin cumhurbaşkanısınız, seküler demokratik bir ülkenin değil!” şeklinde tepki gösterdi. Devrim Rehberi Ali Hamenei’ye yakınlığıyla bilinen Keyhan gazetesinin Genel Yayın Yönetmeni Hüseyin Şeriatmedari de “Sayın Ruhani! Burası Vatikan Değil!” başlıklı köşe yazısında Ruhani’nin açıklamalarına tepki gösterdi. Ayrıca Ruhani’nin bu konuşmasında Allah’ın Hz. Peygamber’e bile ‘Sen insanların vekili değilsin, sadece mesajı bildirmekle görevlisin. İnsanlar kabul etmek veya reddetmekte özgürdürler.’ buyurduğunu hatırlatarak, “Bazıları gökten aldığı yetkilerle yeryüzündekileri her türlü yönetebileceğini sanıyor.” demesi dikkat çekti.
İsmail Bahşi Yeniden Gözaltına Alındı
Huzistan eyaletinin Şuş şehrindeki Heft Tepe Şeker Firması İşçileri Sendikası üyelerinden İsmail Bahşi 13 Kasım’dan 12 Aralık’a kadar gözaltında bulunmaktaydı. Serbest bırakıldıktan sonra emniyet güçleri tarafından işkence gördüğünü söylemesi ülke gündemini uzun süre meşgul etmişti. Sendika tarafından yapılan açıklamaya göre Bahşi, 20 Ocak Pazar gecesi yeniden gözaltına alındı. Bahşi, Heft Tepe Şeker Firması İşçilerinin uzun süren protesto gösterilerinde sözcülük yaptı. Devrim Muhafızlarına yakın kaynaklar ise gözaltına alınan Bahşi’nin ülkeden kaçmaya çalıştığını ve ülke dışında rejim aleyhine yaptığı işkence projesine devam edeceğini iddia ettiler. Aynı gün, cezaevinde işkence gördüğünü televizyon programında anlatan sosyal aktivist Sepide Galyan ise kardeşi Mehdi Galyan ile birlikte yeniden gözaltına alındı.
İki Aktiviste 6 Yıl Hapis Cezası
Uzun süredir cezaevinde tutuklu bulunan aktivist Nesrin Sutude’nin eşi Rıza Handan ve sivil aktivist Ferhad Meysami Devrim Mahkemesi 15. Şube tarafından “ülkenin güvenliğine karşı suç işlemek amacıyla komplo kurmak ve toplanmak” suçlamalarıyla beşer yıl, rejim aleyhine propaganda yapmak ithamıyla da birer yıl olmak üzere toplam 6 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Mahkeme ayrıca her iki kişiye sosyal ve siyasi parti ve gruplara üye olma, sosyal medya ve basın alanında faaliyet yürütme ve ülkeden çıkış yasağı getirdi. Rıza Handan 4 Eylül’de Ferhad Meysami ise 31 Temmuz’da gözaltına alınmıştı. Avukatları Muhammed Mukimi hükmün kesin olmadığı ve Temyiz Mahkemesi’nde kararın bozulmasını ümit ettiğini söyledi.
Tahran Savcısı’ndan İlginç İtiraf
Tahran Savcısı Abbas Caferi Devletabadi Temmuz 2018’de gözaltına alınan ve 14 Kasım’da idam edilen “Altın Sultanı” lakaplı Vahid Mazlumin’in aslında hiç altını olmadığını itiraf etti. Gözaltına alındığı zaman Tahran polisi, Mazlumi’nin adamlarına daha önceden talimat vererek ileriki günlerde döviz oranını kendisi tayin etmek istediği için iki ton altın aldırdığını söylemişti. Devletabadi, “Mazlumin gözaltına alındığında henüz altın tespit edilmemişti ancak Tahran ve Kiş’te birçok mülk bulundu.” ifadelerini kullandı.
Benzer Malların İthalatı Yasaklandı
İran meclisi, iç piyasanın ihtiyacını karşılayacak kadar ülkede üretimi olan “benzer” malların ithalatını Altıncı Beş Yıllık Kalkınma Programının sonuna (2021) kadar yasakladı.
İran meclisi 20 Ocak Pazar günü yapılan açık oturumda ülke içinde üretilen ve iç piyasanın ihtiyacına cevap veren malların ithalatını 21 Mart 2021 tarihine kadar yasaklamayı içeren yasa tasarısını onayladı. Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Tahran Temsilcisi Fatih Çayabatmaz, İran Meclisinin “iç piyasanın ihtiyacını karşılayacak kadar üretimi yapılan benzer malların ithalatını yasaklama” kararının Türkiye ile İran arasındaki ticari ilişkilere zarar vereceğini belirterek “İran’a ihracatımız neredeyse durma noktasına gelebilir.” dedi.
Merivan Belediye İşçilerinden Protesto
Kürdistan eyaletindeki Merivan belediye işçileri bu yılın 9 ayı olmak üzere toplamda 21 aydır maaşlarını alamadıkları için iş bırakarak belediye binası önünde protesto gösterisi düzenlediler. Protestolar 24 Ocak Perşembe günü dördüncü gününde de devam etti. 20 Ocak Pazar günü ise daha önce kayıt yaptırarak otomobil siparişi verenler, yerli otomobil üreticilerinin (İran Khodro ve Saipa) zamanında araçları teslim etmemesini başkent Tahran’da meclis binası önünde protesto ettiler. Söz konusu şirketlerden araçlarını teslim alabileceklerine dair davet alan kişiler, şirketlerin şimdide otomobil fiyatlarının arttığını ileri sürerek paranın geri kalanını da talep ettiklerini söylediler.
Kara Kuvvetlerinden Tatbikat
Ordu Kara Kuvvetleri Komutanlığı iki gün sürecek olan “İktidar-97” tatbikatına 25 Ocak Cuma günü İsfahan eyaletinde başladı. Kara Kuvvetleri Komutanı Emir Kiyomers Haydari tatbikata 12 bin askerin katılacağını söyledi.
ABD Press TV Muhabirini Serbest Bıraktı
İran Devlet Televizyonu Press TV çalışanı Merziye Haşimi 10 gün tutuklu kaldıktan sonra serbest bırakıldı. Serbest kalmasından kısa süre sonra açıklama yapan Haşimi’nin ailesi olayın üzerinin kapatılmasına izin vermeyeceklerini söylediler. Haşimi 13 Ocak’ta FBI tarafından gözaltına alınmıştı.
Almanya, Mahan Air’e Yasak Koydu
Almanya, Mahan Air’in Alman havalimanlarına iniş iznini iptal etti. Kararın alınmasında ABD baskısının etkili olduğu iddia edildi. Hükûmet sözcüsü alınan kararın Almanya’nın güvenliği için olduğunu ve ABD’nin baskısının olmadığını savundu ve şöyle dedi: “İran’ın Avrupa’da geçmişte işlediği terör faaliyetlerine bakarsak eğer bugün neden bu havayolunun yasaklanması gerektiğini anlarsınız, bu havayolu güvenliğimizi tehdit edecek taşımalar yapabilir.” ABD Mahan Havayolu şirketine 2011 yılında İran Devrim Muhafızlarına destek sağlamasından dolayı yaptırım uygulamıştı. Mahan Air İran’ın en büyük havayolu şirketi olarak biliniyor.
İsrail Suriye’deki İran Hedeflerine Saldırı Düzenledi
İsrail pazartesi sabah saatlerinde Suriye’ye hava saldırısı düzenledi. Rejim zayiatla ilgili bilgi paylaşmazken Suriye İnsan Hakları Gözlemciliği 11 kişinin saldırıda yaşamını yitirdiğini açıkladı. Rusya ise 4 kişinin öldüğünü ve 7 kişini yaralandığını aktardı. İsrail Başbakanı B. Netenyahu saldırının daha çok İran merkezlerini hedef aldığını ama İran’a yardım eden Suriye güçlerini de vurduklarını söyledi ve “Bize zarar veren kim olursa olsun saldıracağız.” sözlerini sarf etti.
İran’dan Venezuela Yönetimine Destek Geldi
İran Dışişleri Bakanı Sözcüsü Behram Kasımi yaptığı yazılı açıklamada Venezuela halkının ve Devlet Başkanı Maduro’nun yanında olduklarını söyledi. Kasımi Venezuela’da gelişen olayların ABD eliyle bir darbe girişimi olduğunu ve Venezuela halkının bunun üstesinden geleceğini söyledi.
Venezuela Ulusal Meclis Başkanı Juan Guaido devlet başkanlığı yemini ederek ülkenin geçici devlet başkanı görevini üstlendiğini duyurmuştu.
Le Drian: İran Finansal Mekanizması Yakında Kurulacak
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Yves Le Drian ABD’nin nükleer anlaşmadan çıktıktan sonra İran’a uyguladığı yeni yaptırımları aşmak için kurulacak mekanizmanın önümüzdeki günlerde kurulacağını beyan etti. Avrupalı diplomatlar ise mekanizmanın operasyonel olarak işleve geçmesinin birkaç ay alacağını ifade ettiler. İran uzun süredir mekanizmanın hâlâ devreye girmemesinden dolayı AB’yi suçluyordu. AB ise ABD’nin nükleer anlaşmadan çekilmesini eleştirip yaptırımları aşmak için yeni bir mekanizma kurulacağı sözünü vermiş ancak aynı zamanda İran’ın balistik füze çalışmalarını ve bölgesel faaliyetlerini eleştiriyordu.
ABD İran Menşeli Kurumları Yaptırım Listesine Ekledi
ABD Hazine Bakanlığı İran adına Suriye rejimi yanında iç savaşa dahil olan ve Şii Afgan göçmenlerden oluşan Fatimiyyun ve Şii Pakistanlıların oluşturduğu Zeynebiyyun tugayları ve Fars Air Keşm’in de içinde bulunduğu birtakım İran menşeli askeri organizasyon ve kurumları yaptırım listesine aldı. ABD ayrıca merkezi Ermenistan’ın Erivan şehrinde bulunan İranlı bir turizm şirketini de yaptırımlara dahil etti. Özellikle Fars Air Keşm ABD’li makamlar tarafından Hizbullah’a silah transferi yapmakla suçlanıyordu.
67 Bin Memur İşten Çıkarıldı
İran’da 2018 yılında 14 bakanlıkta ve devlet dairesinin çeşitli kademelerinde çalışan 67 bin 700 memur işten çıkarıldı. Bu doğrultuda Millî Eğitim Bakanlığından 35 bin 38, Petrol Bakanlığından 8 bin 68, Sanayi, Madencilik ve Ticaret Bakanlığından ise yaklaşık 7 bin 654 memur işten çıkarıldı.
İran’ın AB Ülkeleri ile Yaptığı Ticaret Rakamları
İran’ın AB üyesi 28 ülke ile ticareti yıllık bazda %66 oranında azalma gösterdi. 2018 Kasım ayında İran’ın AB ülkeleri olan ticareti 680 milyon avro olarak gerçekleşti. İran’ın Kasım 2018’de AB ülkelerine yaptığı ihracat yaklaşık 210 milyon avro tutarında iken ithalatı ise %55 gerileyerek 470 milyon avroya düştü.
Tahran’da Konut Satışları Düştü
İran’ın Yol ve Kentsel Kalkınma Bakanlığı, Tahran’da konut satışlarının İran cari takvimin ilk on ayında geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık %60 oranında azaldığını açıkladı. Tahran’da bir konut biriminin her bir metrekaresinin ortalama fiyatı 98 milyon tümen (ya da cari dolar kuru ile 840 dolar). Bu fiyat bir önceki yıla göre yaklaşık olarak %90’lık artışa işaret ediyor.
İran’da Yeni Petrol Kuyusu Bulundu
İran Petrol Bakanı Bijen Zengene, İran’ın güneybatısında yer alan Huzistan eyaletine bağlı Abadan ilçesinde yeni bir petrol kuyusunun bulunduğunu duyurdu. İran’ın petrol üretimi ile ihracatı hakkında yöneltilen soruyu yanıtlamayan Zengene, “Daha önce de ifade ettiğim gibi bu soruyu cevaplamayacağım çünkü Amerika Birleşik Devletleri’ne işaret olabilir.” açıklamasını yaptı.
İran’da Üretim Durma Noktasına mı Geldi?
2018 yazında küçük sanayi kuruluşları ve siteleri tarafından hazırlanan istatistikler, sanayi sitelerinde ve aktif alanlarda 33012, üretim birimlerinde ise 7875 iş yerinin çeşitli nedenlerle faaliyetlerini durdurduğunu göstermektedir. Veriler genel toplamın %35,7’sini oluşturan 11.807 sanayi kuruluşunun %50’den az kapasiteyle, %42,5’ni oluşturan 14.055 sanayi kuruluşunun %50 ila 70, %21,8’ini oluşturan 7.140 kuruluşun %70’in üzerinde bir kapasiteyle çalıştığı gösterilmektedir.
İran İstatistik Kurumu tarafından 2018 yaz mevsiminde işsiz sayısı 3 milyon 326 bin olarak açıklanmıştı. Bu sayı 2017 yılının aynı dönemine göre 237 bin kişi artmıştır. 2017 yılına göre işsizlik oranın %0,7 artması İran’daki çalışan nüfusun %12,2’sine tekabül etmektedir.
Konut Fiyatları İranlıları Yurtdışına mı İtiyor?
İran’da her ne kadar dövizin yüksek olması İranlıların İran dışından ev almalarını zorlaştırsa da İranlılar ülke dışından ev almaya devam ediyor. Bu anlamda İranlılar en çok Türkiye, Gürcistan, Kıbrıs ve Ermenistan gibi coğrafi yakınlığı olan yerleri tercih etmekle birlikte İspanya da İranlıların en çok ev satın aldıkları ülkeler arasında yer almaktadır. İranlı yetkililerin açıklamalarından İranlıların yurt dışından ev almalarının en önemli sebeplerinden birisinin dışarıdaki ev fiyatlarının İran’dan özellikle de Tahran’dan daha ucuz olduğu anlaşılmaktadır.
İran Emlak Müşavirleri Birliği Başkanı Mustafa Goli Hüsrevi, yabancıların emlak pazarlaması konusunda İran’da reklam yapmalarının yasak olmasına rağmen bu pazarlama faaliyetlerinin yapıldığına ve İranlıların ülke dışından eve almaya devam ettiklerine dikkat çekmektedir. Bunun en çarpıcı örneği olarak 2018 yılı içinde İranlıların İzmir’den sekiz bin konut almış olmalarını göstermektedir. Bunun İran için ve İran’daki konut yatırımları için bir facia olduğunu, ülke dışından konut alan İranlıların dikkatli olmalarını, örneğin Dubai’de konut sektörüne yatırım yapan İranlıların zarara uğradıklarını dile getirmektedir.
İranlı Turistlerin Azerbaycan’a Seyahatinde Azalma
Bir araştırmaya göre 2018’de yaklaşık 5 milyon Azerbaycan vatandaşı yabancı ülkelere seyahat ederken bu sayının %33,6’sı İran’a seyahat etmiştir. Uzmanlar, Azerbaycanlıların İran’a seyahatlerinin artmasında riyalin yabancı para birimleri karşısında ciddi değer kaybetmesi ve Azerbaycan para birimi manatın alım gücünün yükselmesinin etkili olduğunu belirtmektedir. Geçen yıl Azerbaycanlı turistlerin %29,2’si Gürcistan’a, %18,9’u Rusya’ya, %12,3’ü Türkiye’ye, %1,4’ü Ukrayna’ya, %0,9’u Birleşik Arap Emirlikleri’ne ve %3,7’si ise diğer yabancı ülkelere seyahat etmiştir. Azerbaycanlı turistlerin 2018’de yurtdışı seyahatlerinde bir önceki yıla göre Gürcistan’a %4,2, Türkiye’ye %0,9 ve Rusya’ya da %0,3 oranında artış yaşanmıştır.
2018’de yaklaşık 3 milyon yabancı turist Azerbaycan’a seyahat etmiştir. Bir önceki yıla göre Azerbaycan’ı ziyaret eden yabancı turist sayısı %5,7 artmıştır. Ayrıca 2018’de İran’dan Azerbaycan’a seyahat eden İranlı turist sayısında %33,7, Birleşik Arap Emirliklerinden ise %8,3 azalma yaşanmıştır.
Sistan ve Beluçistan’da Su Kaynakları Kuruyor
Sistan ve Beluçistan nüfusunun yarıdan fazlası köylerde yaşamaktadır. İran’da en fazla köy nüfusuna sahip eyalet olarak bilinen Sistan ve Beluçistan, 31 eyalet arasında en düşük su şebekesi erişimine sahiptir. Eyalet sakinlerinin sadece %46’sı su şebekesini kullanabilmektedir. 500 köy, bölgede yaşanan kuraklık sebebiyle yeraltı su kaynaklarını kaybetti ve tanker ile su temini için beklemektedir. Bu durum İran genelinde su şebekesine ortalama erişim endeksinden %30 daha az olduğunu göstermektedir. Sistan ve Beluçistan’da yaklaşık 5.540 köy bulunmaktadır. Bir milyon nüfusa sahip 2.500 köyde su şebekesi bulunurken diğer 3 bin köyde ise su şebekesi bulunmamaktadır. Her köylünün günlük 15 litre su kullanım kotası vardır. Tanker ile su temini her köye ulaşmadığından dolayı köylerde sadece geleneksel su kuyularından su tedariki yapılmaktadır.
İran’da Suya Dayalı Sanayi Tarımı Tahrip Ediyor
İran’da gayri safi milli hasılanın %15’i Isfahan’dan elde edilmektedir. Isfahan, çelik üretiminde %70, inşaat sanayinde %50, altın ürünlerinde %60, petrol ürünlerinde %25 payıyla ve toplam işçi sayısının %10’uyla İran’ın en gelişmiş sanayi şehridir. Ayrıca Isfahan’da 400.000 hektar tarım arazisi bulunmaktadır.
Isfahan Eyaleti İslami Komisyonlar Kurumu Başkanı ve İran İş Yüksek Konseyi Üyesi Ahmed Rıza Moini, Isfahan’da 8 bin sanayi tesisinin olduğuna işaret ederek Isfahan sanayisinin günden güne eskidiğine ve yenilenemediğine dikkat çekti. Su yetersizliğinden dolayı suya dayalı sanayinin ve tarımın da zorluklarla karşı karşıya kaldığını söyledi. Diğer illerde de durumun iyi olmadığını belirten Moini, işsizlik oranı tek basamaklı olan illeri ise şöyle sıraladı: %9,4 ile Hemadan, %7,6 ile Merkezi Eyaleti, %9,3 ile Mazenderan, %9,2 ile Gilan, %9,9 ile Kum, %6,8 ile Semnan, %9,4 ile Zencan, %9,8 ile Horasan-ı Şomali, %9,9 ile Horasan-ı Rezevi, %9,8 ile Erdebil ve %9,3 ile Doğu Azerbaycan.
Yetkililerden İşsizlik Açıklamaları
2018 yazında Kirmanşah, Kohgiluyeh ve Buyer Ahmed ve Isfahan eyaletleri en yüksek işsizlik oranına ulaştı. Sanayi, Maden ve Ticaret Odası Başkanı Cihanbahş Şükrü, Kirmanşah’taki 130’dan fazla sanayi biriminin kapatılmayla karşı karşıya olduğunu söyledi.
Kirmanşah Endüstri, Madencilik ve Ticaret Kurumu Başkanı Muhsin Rüstemi, 2018 yılı temmuz ayında, ilde bulunan sanayi sitesindeki 1027 iş yerinden 272’sinin kapandığını söyledi. Hersin ilçesi kaymakamlığı Bayındırlık ve Planlama Müdür Yardımcısı Necef Mirzahsani, Kirmanşah’ta işsizliğin ana nedeni bu ildeki sanayinin zayıflığına bağlamaktadır:
“Birçok sebepten dolayı Kirmanşah’taki yatırım miktarı düşüktür. Geçtiğimiz birkaç yılda, kuraklık problemimiz vardı, güneş enerjisine yönelik birkaç yatırım yapıldı ancak verim elde edilemedi. Köylerden göçü engellemek için ödenecek yardımın büyük bir kısmı ödenmedi.”
Diğer illere göre işsizlik oranlarının daha yüksek olduğu bir başka il olan Kohgiluyeh ve Buyer Ahmed, sanayi ve üretim birimlerinin yaklaşık yüzde 50’si 2013 ve 2014 yıllarında durgun ve yarı aktif durumda kalmıştır. Bununla birlikte, Kohgiluyeh ve Buyer Ahmed Endüstri, Madencilik ve Ticaret Kurumu Başkanı Dariuş Diodida’ya göre, son üç yılda 125 sanayi, üretim ve tarıma dayalı tesislerin yardımıyla üretim döngüsü devam etti. Aynı zamanda, Kohgiluyeh ve Buyer Ahmed’de istihdamının %20’sinden fazlası tarım sektöründedir.
Selim Nisari Vefat Etti
İran’ın edebiyat ve Hafız araştırmaları alanında ünlü simalarından ve Fars Dili ve Edebiyatı Kültür Merkezi daimî üyesi olan Selim Nisari, 12 Ocak günü 98 yaşında Paris’te vefat etti. Nisari’nin cenaze töreni 20 Ocak Pazar günü Tahran’daki Milli Kütüphanenin yanında bulunan Fars Dili ve Edebiyatı Akademisinde düzenlendi.
1920 yılında Tebriz’de doğan Nisari, 1943 yılında Fars Edebiyatı ve Eğitim bilimleri alanında lisans öğrenimine başlamıştı. Doktorasını Fars Edebiyatı alanında tamamlamış, ardından 1971 yılında İngiltere’ye giderek Londra’da yeniden yüksek lisans yapmıştır. Arkasından ABD’deki Indiana Üniversitesinde Eğitim Bilimleri ve Filoloji bölümünde ikinci doktorasını tamamlayan Selim Nisari, İran’a dönerek Kültür Bakanlığında, Tahran Öğretmen Yüksek Okulunda 1958 yılında ise UNESCO’nun Paris’teki Merkez Sekretaryasında çalışmıştır. 1978 – 1980 yılları arasında da İran’ın Türkiye’deki Büyükelçiliği’nde Kültür Müşaviri olarak görev yapmıştır.
İlk kitabını yabancılara Farsça öğretimi üzerine yazan Selim Nisari’nin eserleri arasında; Numuneha-yi Ez Asar-ı Cavidan-i Şiir-i Farsi / İran Şiirinin Ölümsüz Eserlerinden Örnekler, Destur-i Hatt-ı Farsi / Farsça İmla Düsturları, Tarih-i Edebiyat-ı İran / İran Edebiyatı Tarihi, Bergozidei Ez Gazelha-yi Hafız / Hafız Gazellerinden Seçmeler, Bergozidei Ez Gazelha-yi Sadi / Sadi’nin Gazellerinden Seçmeler kitapları örnek gösterilebilir. İran’da Hafız Divanı’nın basımında katkılarda bulunmuş, onun gayretleriyle 9. yüzyıla ait 43 farklı elyazması nüshadan yararlanılarak hazırlanmıştır. Hafız’ın gazellerini toplamak adına göstermiş olduğu emekten dolayı Şiraz’daki Hafız Araştırmaları tarafından kendisine Birinci Derece Bilim Nişanı verilmiştir.
15. Kitap Eleştirileri Festivali
21 Ocak Pazartesi akşamı 15. Kitap Eleştirileri Festivali düzenlendi. Festivale Kültür ve İslami İrşad Bakanı Kültür İşleri Yardımcısı Muhsin Cevadi, Hane-yi Kitab Vakfı Sorumlu Müdürü Niknam Hüseynipur ve sosyal bilimler alanında tanınmış kalem ehli düşünürler katıldılar. Kitap Eleştirileri Festivali Hane-yi Kitab Vakfı tarafından 2004 yılından beri düzenlenmekte ve İran’da edebi eser eleştirmenliği ve eleştirmenlerin bu alanda teşvik edilmesini amaçlamaktadır. Festivalde tarih ve coğrafya, edebiyat, sosyoloji fen bilimleri, felsefe, tasavvuf, İslam fıkhı ve hukuk, enformasyon ve iletişim, Kur’an ve hadis, İran ve İslam, çocuk ve ahlak olmak üzere 13 farklı alanda yazılmış eser eleştirileri tanıtılmakta ve en iyi eleştiri ürünleri seçilerek ödüller verilmektedir.
İran ve İspanya Arasında Turizm Alanında İş Birliği
İran Kültürel Miras, El Sanatları ve Turizm Kurumu Başkanı Ali Asgar Monsan, İspanya Endüstri, Ticaret ve Turizm Bakanı Reyes Maroto ile İspanya’nın başkenti Madrid’deki görüşmesinde iki ülke arasında turizm alanında iş birliğinin genişletilmesi vurgulandı. Madrid 39. Uluslararası Turizm Fuarına katılan Ali Asgar Monsan, İran ve İspanya arasındaki geleneksel ve tarihi ilişkilere dikkat çekti. Monsan: “İki ülkenin çeşitli turizm ve el sanatları alanında iş birliği için önemli bir potansiyeli var ve Tahran bu konuda Madrid ile iş birliğini geliştirmeye hazır.” dedi. 2018’de İran’a yaklaşık 6 milyon yabancı turistin geldiğini ifade eden Monsan, İspanya’nın turizm sektöründeki potansiyeli göz önüne alındığında, bu durumun iki ülke arasındaki iş birliğinin temel esaslarından biri olabileceğini belirtti. İspanya Endüstri, Ticaret ve Turizm Bakanı Reyes Maroto, geçen yıl İspanya’ya 82 milyondan fazla yabancı turistin geldiğini ve yabancı turistlerden elde edilen gelirin ise İspanya gayrisafi yurt içi hasılasının yaklaşık %12’sini oluşturduğunu söyledi. Reyes Maroto turizm sektörünün gelişimi açısından İspanya hükûmetinin planlarına değinerek turizmin çeşitlendirilmesi konusunda İran ile turizm iş birliğine hazır oldukları açıklamasını yaptı. Maroto, son olarak İspanya’nın deneyim ve turizm projelerinin İran’a aktarılması konusunda hazır olduğunu ekledi.
Kültürel Miras, El Sanatları ve Turizm Kurumu Başkanı İspanya’da
İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve Kültürel Miras, El Sanatları ve Turizm Kurumu Başkanı Ali Asgar Munisan 23 Ocak Çarşamba günü başlayan ve İspanya’nın başkenti Madrid’de düzenlenecek olan 39. İspanya Uluslararası Turizm Fuarı’na katıldı. Ali Asgar Munisan Madrid’de bulunduğu sırada Dünya Turizm Örgütü (UNWTO) Genel Sekreteri; İspanya Sanat, Ticaret ve Turizm Bakanı; İspanya Milli Miras Şurası Başkanı ve İspanya’nın Valencia kentinde bulunan Alicante Arkeoloji Müzesi Başkanıyla görüştü. Ali Asgar Munisan ayrıca İran’ın turizm alanında işverenlerin ve tur şirketlerinin katıldığı bir panelde konuşmacı olarak yer aldı. İspanya Uluslararası Turizm Fuarına İranlı turizm girişimcilerinin yanında toplam 165 ülkeden 10 bin 485 turizm şirketi katıldı. İran’dan gelen şirketler ve girişimciler fuarda ülkenin kültürel, tarihi, doğal turizm mekanlarını tanıttılar.
Mukaddes Meryem Kilisesi Yıkılma Tehdidi Altında
Şiraz’da bulunan Hıristiyan Ermeni cemaatine ait Mukaddes Meryem Kilisesi yıkılma tehlikesi altında. Güney İran Ermenileri Piskoposluk Şurası Üyesi Keşiş Mesrop Golistanyan, Mukaddes Meryem Kilisesi’nin tarihi ve kültürel değerine dikkat çekerek kilisenin restorasyonunun bir an önce yapılması gerektiğini ve onarım işinin piskoposlukla birlikte Kültürel Miras, El Sanatları ve Turizm Kurumu’nun sorumluluğunda olduğunu belirtti. Şiraz Ermenileri Kilise Temsilcileri Heyet Başkanı Hermond Aratanyan ise Şiraz Şurası üyelerinin ve Kültürel Miras, El Sanatları ve Turizm Kurumu Fars Eyaleti Genel Müdürünün daha önce kiliseyi ziyaret ettiklerini ve kilisenin kötü durumu hakkında bilgi sahibi olarak restorasyonun başlatılacağı sözünü verdiklerini açıkladı. Meşhed, Tebriz, Abadan’daki tüm Ermeni kiliselerinin onarımdan geçtiğini belirten Aratunyan, Şiraz’ın önemli turizm noktalarından biri olan Mukkaddes Meryem Kilisesi’nin kendi hâline bırakılmasının üzüntü verici olduğunu söyledi.
Mukaddes Meryem Kilisesi İran kaynaklarında Kilisa-yi Seng-i Siyah / Kara Taş Kilisesi olarak bilinmektedir. 1662 yılında Safeviler döneminde inşa edilmiştir. 1967 yılında tarihi eserler listesine kaydedilerek korunması garanti altına alınmıştır.
Haftalık Basın Özeti 17-24 Kasım 2019