Kösem Sultan: Entrikacı mı, Yoksa Bir İmparatoriçe mi?
Mahpeyker Kösem Sultan, en az Hürrem Sultan kadar Osmanlı tarihinin meşhur hanımlarındandır. Hayatı romanlara, piyeslere, filmlere mevzu olmuştur. Hakkındaki imaj da çok çeşitlidir. Devlet işlerine karışan bir entrikacı mı, yoksa büyük bâdireler sırasında millete hizmet etmiş bir imparatoriçe mi?
Haremde İki Baş
Nâima Tarihi; Silahdar Tarihi; Tarih-i Gılmânî, Hadîkatü’l-Cevâmi (Ayvansarayî); Üsküdar Tarihi (İ.Hakkı Konyalı); Kadınlar Saltanatı (A. Refik), Kösem Sultan (R. Ekrem Koçu); Kösem Sultan (C. Baysun, İA); Mahpeyker Kösem Sultan (T.Hasırcıoğlu, Resimli Tarih, S.75-77); Padişahların Kadınları ve Kızları (Ç. Uluçay); Kösem Sultan (T.Tunalı, Hayat Tarih, Ağustos 1975); Kösem Sultan (N.Sakaoğlu, İst.A.)
Yüzbaşı Cevat Rıfat Bey'in Gözünden NİLİ Casusları
Birinci Dünya Savaşı'nda Filistin Yahudileri tarafından kurulan ve Osmanlı Devleti aleyhinde İngilizlere istihbarat sağlayan NİLİ casusluk örgütü, tarihin en gizemli istihbarat örgütlerinden biridir. Batıda NİLİ örgütü hakkında yazılmış çok sayıda eser olmasına karşın, Türkiye'de bu tür yayınlar son derece sınırlıdır. Türkiye'de NİLİ örgütü hakkında ilk anlatılar, 1930'larda Cevat Rıfat Bey tarafından yapılmıştır. Bir subay olarak Filistin-Suriye Cephesi'nde görev alan ve NİLİ'nin deşifre edilmesinde büyük pay sahibi olan Cevat Rıfat Bey, eserlerinde örgütün faaliyetlerini ve çalışma yöntemlerini veciz bir üslupla anlatmaktadır. Bu bağlamda Cevat Rıfat Bey’in eserleri, NİLİ hakkında yapılacak araştırmalarda güncelliğini ve önemini hala korumaktadır.
Yahudi İnancında Kudüs
İsrailoğulları’nın atası kabul edilen Hz. İbrahim’in kıssası anlatılırken ismen geçmeyen Kudüs, Hz. Musa zamanında veya ondan yaklaşık 200 yıl süre sonra da İsrailoğulları için alelade bir şehir vasfını korumuştur. Peki Kudüs İsrailoğulları için Kutsal şehir metaforuna nasıl dönüşmüştür ve Yahudiler için neden önemlidir? Yahudi kaynaklarına göre Hz. Musa’nın halefi Hz. Yuşa bu şehri ele geçirmiş, fakat onu Yebusiler adlı yerli kabileye bırakmıştır. Şayet Kudüs ayrıcalıklı, önemli bir şehir olarak görülseydi Hz. Yuşa onu yerlilere bırakmazdı diyebiliriz. Yahudi kutsal metinlerinden yola çıkarak Kudüs'ün Yahudiler için anlamı ve kutsiyet atfedilme süreci ele alınmaktadır. Seri'nin bu ilk yazısından sonra Hristiyan İnancında Kudüs ve daha sonra İslam İnancında Kudüs yazıları ile bir şehrin üç semavi din için ne anlam ihtiva ettiği ve kutsallaşma süreci ele alınacaktır. Bu makale de Yahudi metinlerinden yola çıkılarak Kudüs'ün Yahudi inancında nasıl kutsallaştığı sorusuna cevap aranacaktır.
Çanakkale 1915: Gelibolu'dan Afrika Basınına Yansıyanlar
Yalnızca Türk tarihinde değil dünya savaş tarihinde de önemli bir yere sahip olan Çanakkale Savaşı gerçekleştiği dönemde farklı ülkeler tarafından dikkatlice takip ediliyordu. Çanakkale’de cereyan eden savaşa gösterilen bu ilgi Dünya Savaşı’nda yer alan ülkelerce çıkar sağlama ekseninde ilgi görürken, Afrika basınında da yer alıyordu. Çanakkale Savaşları’nın Afrika basınında genişçe yer tutmasının sebebi ise daha çok Afrika’yı sömüren Batı devletlerinin misyonerlik faaliyetleriyle ilgiliydi.