SARIKAMIŞ ŞEHİTLERİ ANILIRKEN | Ordu Hayat Gazetesi
Ana Sayfa > Yazarlar > SARIKAMIŞ ŞEHİTLERİ ANILIRKEN
26 Aralık 2015 Cumartesi, 11:15 Tweetle
Bunun en çarpıcı örneklerinden birini, şu günlerde Sarıkamış şehitleri anılırken, televizyon programlarında izliyorsunuz. En güvendiğiniz spiker bile eline tutuşturulan kâğıdı okuyor:
“Bugün Sarıkamış’ta bir kurşun dahi atamadan, donarak şehit düşen doksan bin vatan evladının anılması için törenler yapılıyor…” Ne var ki bunda diyeceksiniz? “Bunun neresi yanlış?” diye de tepki göstereceksiniz. Haklısınız. Çünkü Sarıkamış harekâtı ile ilgili bilgilerimiz yeterli değil. Özellikle böyle öğretildiği için, birçoğumuz olayı doğru zannediyoruz.
Son yıllarda, gerek arşiv taramaları ve gerekse sözlü kültür derlemeleri sonucu bu harekâtla ilgili yüzlerce araştırma yapıldı. Üniversitelerde doktora tezi hazırlandı. Sarıkamış Harekatı ile ilgili gerçekler ortaya çıkarıldı. Bu yüzlerce çalışmadan biri de, Dr. Ramazan Balcı tarafından kaleme alınan “Sarıkamış-Yolun Sonu” adlı eserdir. Bu eser aynı zamanda Ramazan Balcı’nın doktora tezidir.
Osmanlı İmparatorluğu’nun Enver paşa ve İttihat ve Terakkicilerin “maceracı adımları” sonucu I. Dünya Savaşı’na girdiği savı, tarih kitaplarımızda belirtilse ve birçokları tarafından savunulsa bile tamamen saçma bir görüştür. Enver Paşa veya İttihat ve Terakkiciler bu savaşa girmek istemeseler dahi, Osmanlı İmparatorluğu, kaçınılmaz olarak kendini savaşın ortasında bulacaktı. Çünkü I. Dünya Savaşı, Osmanlı İmparatorluğu ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun tasfiyesi ve topraklarındaki enerji kaynaklarının emperyalist güçlerce paylaşımı savaşıdır. Savaşın amacı budur. Savaşın sevk ve idaresindeki hatalar, ayrıca tartışılabilir.
Ayrıca Rusya’nın Osmanlı Devleti’ne göre gelişmiş sanayisi ve savaş malzemeleri üretimi kat kat fazlaydı. Ayrıca her iki ülkenin ordularının donanımı ve teçhizatı bakımından Osmanlı Devleti aleyhine farklılık meydana getirmekteydi.
Sarıkamış harekâtında, 90.000 askerin kurşun atmadan donarak şehit düştüğünü söylemek, orada günlerce göğüs göğse çarpışarak şehit düşen Mehmetçiklerimize saygısızlıktır. İyi ki bu harekâta girenlerle bire bir konuşan ve anılarını dinleyen bir kuşak hala hayatta. Bunlardan birisi de benim.
Sarıkamış Harekatına katılan ve orada yaralanarak dönen gazilerin anılarını dinledim. Benim köyümden I. Dünya Savaşına, özellikle Sarıkamış harekâtına 86 kişi katıldı. 86 kişiden geriye dönebilen sadece 8 kişidir. Dönebilenlerin birkaçıyla bu savaş konusunda konuşmalarım oldu. Bu savaştan dönenlerin anlattıkları ile yukarıda sizinle paylaşmaya çalıştığım bilgiler, birebir örtüşmektedir. Hiçbir ciddi araştırma yapmadan Enver Paşa ve İttihat ve Terakki düşmanlığı yapılsın diye, ne resmi tarihin, ne de başkalarının “90 bin kişi tek mermi dahi atmadan donarak öldüler” gibi saçma sapan bir saygısızlığı yapmaya hakları yoktur.
Doğu Cephesinde uğranılan yenilgide pek çok ihmal ve hatanın rolü olmuşsa da bunların hiçbirisi yenilgide belirleyici ana unsur olmamıştır. Yenilgide en önemli faktör, kuşkusuz Rusya’nın ağır sanayini kurmuş bir devlet olması, buna karşılık Osmanlı Devleti’nin hafif bir sanayiden bile yoksun bulunmasıdır.