Bir mantar türü olan Aspergillus fumigatus; alerjik hastalıklara, solunum yolu hastalıklarına ve kan dolaşımında enfeksiyona (sepsis) neden olur.
İç ve dış mekânlarda yaygınca bulunan ve sporlarını kese dışarısında oluşturan bir mantar formudur.
Toprakta, bitkilerin yüzeyinde, çürüyen bitkisel artıkların, ev tozlarının, yapı malzemelerinin ve gıda materyallerinin üzerinde yetişebilir.
Aspergillus sınıfı içerisinde 180'den fazla tür bulunmaktadır. Centers for Disease Control and Prevention'ın verilerine göre bu türlerden 40’ tan azı insanlarda hastalık oluşturabilmektedir.
Ayrıca Aspergillus fumigatus, Aspergilloz hastalığının %90 sorumlusudur. Diğer hastalıklara sebep olan Aspergillus türleri ise A. flavus, A. terreus, A.niger ve A. Nidulans’ tır.
İnsanoğlu her bir nefeste en az birkaç yüz Aspergillus fumigatus sporunu içine alır. Ancak bu sporlar sağlıklı bir immün yanıtı olan kişilerde hastalık oluşturmaz.
Aspergilloz hastalığı tipik olarak, bağışıklığı herhangi bir nedenden dolayı düşmüş, zayıflamış veya altta yatan bir akciğer rahatsızlığı olan kişilerde meydana gelir.
Aspergillus Fumigatusun Neden Olduğu Hastalıklar Nelerdir?
Aspergillus’ un neden olduğu hastalıkların birkaç farklı tipi vardır.
Allerjik bronkopulmoner aspergillozis bir diğer adı ABPA. Bu durum alerjik bir reaksiyondur. Aspergillus’ un akciğerlerde inflamasyona neden olması ile karakterizedir. Kistik fibrozisli ve astımlı kişilerde çok yaygın görülen bir durumdur.
Benzer şekilde alerjik aspergillus sinüziti de alerjik bir reaksiyondur. Yalnızca bu sefer Aspergillus sinüslerde inflamasyon oluşturur.
Aspergiloma ya da Fungus ball (Mantar topu) diye bilinen bu durum ise aspergillus toplarının sinüslerde veya akciğer içerisinde büyümesi ile meydana gelir. Genellikle akciğer rahatsızlığı olanları örneğin tüberkülozlu kişileri etkiler. Bu kişilerin akciğerlerinde önceden mevcut olan kavitelerde (boşluklarda) mantar yerleşerek büyümeye devam eder.
Kronik pulmoner aspergilosiz uzun dönem bir Aspergillus enfeksiyonudur. Akciğerlerde kaviteler (boşluklar) meydana getirir. Aspergilloma gibi bu hastalıkta akciğeri harabiyete uğramış kişileri genel olarak etkileyebilir. Tüberküloz, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) ve sarkoidoz bulunan hastalar dâhil olmak üzere.
İmmün sistemi (Bağışıklığı) zayıflamış kişilerde örneğin lösemi, organ transplantı olanlar veya bağışıklığı baskılayan ilaç kullanan kişilerde invaziv aspergillozis olarak bilinen ciddi bir aspergillus enfeksiyonu gelişebilir. Bu enfeksiyon, aspergillus sporlarının akciğerleri enfekte ettikten sonra kan dolaşımına geçmesi ve diğer organlara giderek enfeksiyonu yayması ile meydana gelir. İnvaziv aspergillozis kişide mortalite riskini arttırır.
Aspergillus Fumigatusun Belirtileri Nelerdir?
Aspergillus fumigatus’un semptomları hastalığın tipine bağlı olaraktan değişir.
Kronik pulmoner aspergilosiz genellikle şunlara sebep olur:
. Wheezing (hışıltı) ve öksürük, bazen kanlı veya mukuslu balgam
. Nefes almada zorluk (dispne)
Fungus topları kanlı veya kansız öksürüğe ve solunum sıkıntısına neden olabilir.
Alerjik aspergillus sinüziti tipik olarak sinüzit semptomlarını kapsar.
. Burun tıkanıklığı ya da burun akıntısı
. Koku duyusunda azalma
Allerjik bronkopulmoner aspergillozis (ABPA) astıma benzer şikayetler ortaya çıkarır.
. Hışıltılı solunum, nefes darlığı
. Öksürük (özellikle kahverengi renklimukuslu içerik)
. Ateş (Nadir durumlarda)
İnvaziv aspergillozis bir dizi şiddetli semptoma neden olur. Etkilenen organlara göre semptomlar, bulgular değişir.
. Ateş ve Titreme
. Solunum Sıkıntısı
. Karaciğer veya Böbrek Yetmezliği
. Akciğer içi kanama
Aspergillus Fumigatusun Tedavisi Nasıldır?
Aspergillus fumigatus hastalığının alerjik formları genellikle bir anti-fungal olan itrakonazol ile tedavi edilir.
Çeşitli kortikosteroidler (prednizon, prednizolon ve metil prednizolon) Allerjik bronkopulmoner aspergillozis için yardımcı tedavi olarak kullanılabilir.
Aspergillomaların çıkarılmasında cerrahi operasyonlara sıklıkla ihtiyaç duyulur.
İnvaziv aspergillozisin tipik tedavisinde anti-fungal olan voriconazol ile birlikte hastalığın derecesine bağlı olarak cerrahi işlem uygulanabilir.
Tedavide kullanılan diğer muhtemel anti-fungal ilaçlar şunlardır:
. Lipid Amfoterisin formülasyonları
Ne yazık ki bu ilaçların bir kısmı eskisi kadar Aspergillusa karşı etkili değiller.
2004’ten bu yana azol sınıfı anti-fungallere (içlerinde İtrakonazol
ve Posaconazol dadahil) karşı direnç şiddetli bir şekilde arttı
Aspergillus hastalığının tedavisinde kullanılan ilaçlara karşı gelişen bu direnç tedavinin sonuçlandırılmasının önünde giderek büyüyen bir engel.
aspergillozis 195 Görüntülemeler