Bu Günden İtibaren Dövizli Yaşam (2) Sözleşmeler
Eser sözleşmesinin tanımı ve açıklamaları Borçlar kanunun 470.maddesinde yapılmıştır.
MADDE 470- Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.
-Örneğin.Taşeronluk ,müteahhitlik ,malzemeli işçilik,vb.
-Yurt dışında ifa edilecek hizmetlere ilişkin iş sözleşmeleri;
Örneğin: Merkezi Türkiye’de bulunan bir inşaat şirketi yurt dışında bir inşaat projesinde çalışmak üzere tüm mesaisini orada harcayacak bir çalışanıyla döviz veya dövize endeksli iş sözleşmesi imzalayabilir.
-Türkiye Cumhuriyeti ile vatandaşlık bağı bulunmayan Türkiye’de yerleşik kişilerin taraf oldukları iş sözleşmeleri ile Dışarıda yerleşik kişilerin Türkiye’de bulunan şube ,temsilcilik,ofis irtibat bürosu ,%50 ve üzerinde pay sahipliklerinin bulunduğu şirketler ile serbest bölgelerde yer alan şirketlerin taraf olduğu iş sözleşmeleri ;
-expatlar ( kendi ülkesi dışında rotasyona tabi tutulan çok uluslu şirket çalışanı. Uluslararası şirketler faaliyet gösterdikleri farklı ülkelerde çalışanlarını görevlendirilebiliyor.)
Danışmanlık ,aracılık ve taşımacılık dahil hizmet sözleşmeleri :
Türkiye’de yerleşik kişiler; kendi aralarında akdedecekleri, danışmanlık, aracılık ve taşımacılık dâhil hizmet sözleşmelerinde, sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştıramazlar.
c) Türkiye’de yerleşik kişilerin yurt dışında gerçekleştirecekleri faaliyetler kapsamında yapılan hizmet sözleşmeleri,(yurtdışı seyahatleri,yurt dışı turları,fuar katılımları vs.)
d)Türkiye’de yerleşik kişilerin; kendi aralarında akdedecekleri, bilişim teknolojileri kapsamında yurt dışında üretilen yazılımlara ilişkin satış sözleşmeleri ile donanım ve yazılımlara ilişkin lisans ve hizmet sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırmaları mümkündür.
e)Dışarıda yerleşik kişilerin Türkiye’de bulunan şube ,temsilcilik,ofis irtibat bürosu ,%50 ve üzerinde pay sahipliklerinin bulunduğu şirketler ile serbest bölgelerde yer alan şirketlerin taraf olduğu hizmet sözleşmeleri ;
Menkul Kıymet Alım Satım Kiralama Sözleşmeleri
Bu maddenin açılımına geçmeden menkul nedir?Gayrimenkul nedir ?ona bakalım.
Menkul, taşınabilir niteliğe sahip, ekonomik kıymet ifade eden ve paraya çevrilmesi ya da parayla ifade edilmesi mümkün olan kıymetli materyallere deniyor.
Örneğin, araba, motor, uçak, telefon, televizyon,işlevini yitirmeden olduğu gibi bir yerden bir yere taşınabilir demirbaş gibi mallar "menkul mallar" kapsamına giriyor.
Gayrimenkul, taşınabilir niteliğe sahip olmayan, ekonomik kıymet ifade eden ve paraya çevrilmesi ya da parayla ifade edilmesi mümkün olan kıymetli materyalleri ifade ediyor. Bir diğer ifade ile, gayrimenkul değerini ve niteliğini yitirmeksizin bir yerden başka bir yere götürülemeyen mallara deniyor.
Örneğin ev, arsa, arazi, dükkan gibi mallar, "gayrimenkul mallar" kapsamına giriyor. Gayrimenkul mallar kapsamında hukuksal olarak bir istisna söz konusu oluyor. Gemiler de menkul olduklarına karşın, hukuksal olarak gayrimenkul kapsamında değerlendiriliyor.
Medeni Kanuna göre gayrimenkul kapsamına giren mallar; arazi, tapu siciline bağımsız ve sürekli olarak kaydedilen haklar ve madenler gayrimenkul kabul ediliyor. Gayrimenkulün sahibi, onun altına, üstüne ve kaynaklarına da sahip oluyor.
Menkul ve gayrimenkul arasındaki fark
Yukarıda da belirttiğimiz gibi, gayrimenkul mallar taşınamayan malları ifade ederken, menkul mallar ise taşınabilir malları ifade ediyor.
Türkiye’de yerleşik kişilerin; kendi aralarında akdedecekleri, iş makineleri dâhil taşıt satış sözleşmeleri dışında kalan menkul satış sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırmaları mümkündür.
Yani bu maddeden anladığımız , iş makineleri dâhil taşıt satış sözleşmeleri dışında kalan her türlü menkul malların alımının satımının döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırmaları mümkündür.
Sözleşme bedeli ve diğer ödeme yükümlülükleri döviz veya dövize endeksli olarak kararlaştırılamayan sözleşmeler kapsamında düzenlenecek kıymetli evraklarında döviz veya dövize endeksli düzenlenmesi mümkün değildir.
Hisse Senetleri. ...
Hazine Bonoları ...
İpotekli Borç Senetleri.
Kıymetli evrak sınıfındandır.
-Eğer 13/09/2018 tarihinden önce önce yapılmış olmakla beraber döviz cinsinden veya dövize endeksli yapılabileceği belirtilen sözleşmelerdense yapılacak bir şey yok aynen devam.
-Eğer 13/09/2018 tarihinden önce yapılmış bulunan iş makineleri dahil taşıt kiralama sözleşmelerinde yer alan döviz cinsinden veya dövize endeksli yapılabileceği belirtilen sözleşmelerdense yapılacak bir şey yok aynen devam.
-Eğer 13/09/2018 tarihinden önce yapılmış ve devam eden sözleşmeler döviz veya dövize endeksli olarak yasaklanmış sözleşmelerdense bunlarda yer alan bedellerin 30 gün içinde taraflarca Türk parası olarak yeniden belirlenmesi zorunludur.
Tebliğin 25.nci maddesinde;
istisna tanınan tarafların mutabakatıyla yeni yapılacak sözleşmelerin Türk parası cinsinden yapılmasını veya mevcut döviz cinsinden veya dövize endeksli sözleşmelerde yer alan bedellerin Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararın Geçici 8 inci maddesi uyarınca Türk parası olarak yeniden kararlaştırılmasını talep etmesi durumunda sözleşmelerde yer alan bedeller Türk parası cinsinden kararlaştırılır denmektedir.
Anlaşma koşulları ise 24.cü maddede aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.
02.01.2018 Günü Saat 15:30'da Belirlenen Gösterge Niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kurlar
Den sözleşmelerin yeniden imzalanacağı tarihe kadar TÜİK’in belirlemiş olduğu aylık değişim oranları dikkate alınarak belirlenir.
Tüik’in 2018 yılı ilk 9 ayında belirlemiş olduğu aylık değişim oranları
TÜFE AYLIK DEÐİŞİM
İLK 9 AY
AÇIKLAMA:Tebliğin 24.maddesinin son fıkrasında
Yani sözleşme süreci devam eden ve 13/09/2018 tarihinden önce yapılan tahsilatlar ile bu tarihe kadar yapılması gerektiği halde yapılmayan tahsilatlar bu hükümlerden istifade edemiyeceklerdir.
13/09/2018 Tarihinden önce imzalanmış bulunan hükmü devam eden döviz veya dövize endeksli sözleşmelerdeki bedellerin ve ödeme yükümlülüklerinin 13/10/2018 tarihine kadar taraflarca Türk parası olarak belirlenmesi zorunlu.