07-15-2009, 16:45 #1
Armoni zenginliği açısından eşsiz, duru ve güzel ötüşüyle tanınan bülbül (Luscinia megarhynchos) bütün ötücükuşlann sim­gesi, şairlerin esin kaynağı olmuştur. Öbür kuşlar gibi yalnız gündüzleri değil geceleri de öter. Özellikle tanyeri ağarırken, bütün öbür kuşlar sustuğunda duyulan bülbül sesi insan­ları öteden beri büyülemiş, kendine özgü melodilerle alçaktan başlayıp gittikçe yükse­len ötüşü doğu ve batı kültürlerinde zengin bir bülbül edebiyatının doğmasına yol aç­mıştır.
Uzunluğu 15 santimetreyi biraz aşan bülbü­lün gövdesinin üst bölümleri koyu, alt bölüm­leri açık kahverengi, kanadı ve kuyruğu ise kızıl kahverengidir. Ardıçkuşlarıyla aynı fa­milyadan (Turdidae) olan bülbül, kışı Afrika' da geçirdikten sonra baharda üremek için Asya ve Avrupa'ya göç eder.
Üreme mevsiminin başlangıcı olan nisan-mayıs aylarında erkek bülbüller dişileri çift­leşmeye çağırmak için ötmeye başlar (Dişiler ötmez.) Oldukça uzun süren bu ötüşlere "'dem çekme" denir. Bülbüller özellikle nemli yerlerdeki çalılarla kaplı korularda yuvalanır ve bu sık bitki örtüsünün arasında gizlenirler. Üreme döneminin sona erdiği temmuz-ağus-tos aylarında yeniden Afrika'ya dönerler.
Bülbül yuvası kuru yapraklardan yapılmış bir çanak biçimindedir, içi de kuru otlarla döşenmiştir. Yuvalarını genellikle ısırgan ot­ları ve böğürtlen gibi ormanaltı bitki örtüsünü oluşturan sık çalılıkların arasına, bazen de yere kurarlar. Dişi bülbül bu yuvaya zeytin yeşili renginde dört-beş yumurta bırakır. Yav­rularının göğüsleri kırmızı beneklidir.
Avrupa'nın kuzeydoğusu ile Sibirya'da üreyen ardıç bülbülü (Luscinia luscinia) de görü­nümü ve yaşamıyla bülbüle çok benzer. Bu kuş da bülbül gibi geceleri öter; ama sesi, gerçek bülbülün ötüşündeki yükselen tempo­ya ulaşacak kadar gür ve zengin değildir. Bülbülle aynı familyadan olan kızılgerdana nar bülbülü de denir. Türkiye'nin güney bölgelerinde yaşayan Arap bülbülünün (Pycnonotus xanthropygos) ise gerçek bülbülle hiçbir akrabalığı yoktur.
Bülbül eskiçağlardan bu yana birçok efsa­ne, roman, öykü, şiir ve atasözüne konu olmuştur. Örneğin Eski Yunan mitolojisinde bülbül üstüne söylenmiş efsanelerden birkaçı günümüze kadar ulaşmıştır. İran ve Türk edebiyatlarında da bülbül ile gül birçok öykü­nün ayrılmaz kahramanlarıdır. Bu efsaneler­den birine göre bülbül gülün açması için sabaha kadar öter, ama ötmekten yorgun düşüp şafakta öldüğü için gülün açtığını göremezmiş.
Bülbül (Luscinia megarhynchos) hakkında bilgi Yaso Hayvanlar alemi 0 07-15-2009 16:45
Karadul (Latrodectus mactans) Hakkıdna genel bilgi Yaso Hayvanlar alemi 1 07-15-2009 14:36
Bülbül ve Gül LeGoLaS Deneme, Hikaye 0 03-14-2008 17:04