BURSA BAROSU - Kent ve çevre hukukçuları Denizli'de buluştu
Üçüncüsü Denizli Barosu tarafından düzenlenen Türkiye Baroları Çevre ve Kent Hukuku Komisyonları Çalıştayı, 13-14 Temmuz 2019 tarihlerinde gerçekleştirildi.
Baroların komisyonlarının bilgi paylaşımı, deneyim aktarımı ve eylem birliği yaratmak amacıyla bir araya geldiği toplantıda önce Denizli ve Aydın'daki jeotermal enerji santrallarının (JES) yarattığı çevre sorunlarının uzmanlarca anlatıldığı paneller gerçekleştirildi. Görüşmelere Aydın ve Denizli'deki STK'lar ile yerel platformlar da katıldı. Ardından da komisyonların kendi çalışmaları, geleceğe ait projeleri ve dava tecrübeleri tartışıldı. Toplantıya Bursa Barosu'ndan Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu Başkanı Av. Eralp Atabek ile Av. Ali Arabacı katıldı.
Toplantıların belirlenen program taslağı üzerinden sürdürülmesi ve sonraki toplantının da Şanlıurfa'da yapılması kararlaştırıldı.
Sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkının yok edildiği, küresel iklim krizinin içinde bulunduğumuz günlerde, her kentin kendi özelinde de büyük ekolojik sorunlar yaşadığı tesbit edilmiştir. Kütahya, Uşak bölgesinde yoğunlaşan madencilik, Denizli ve Aydın'da sanayi atıklarının yanı sıra, yenilenebilir ve temiz enerji diye sunulan jeotermal santraller, tarımsal alanları tamamen yok etmektedir. Bölgede yaşayan, tarımla geçinen halkın ekonomik gücü azalmakta, santrallerin yarattığı hastalıklar ise en çok da kanser vakalarının artışında kendini göstermektedir.
Türkiye'nin zeytin, üzüm ve incir üretim deposu olan Aydın'da bu ürünlerin kalitesi ve niteliği, denetimsiz jeotermal santrallerin verdiği çevresel zararlardan dolayı her geçen gün düşmektedir. Jeotermaller, bulundukları bölgede asit yağmurlarına neden olarak doğrudan tüm canlı yaşamına zarar vermekte, yeraltına tekrar basılmayan artık sularda bulunan ağır metaller suyu ve toprağı kanserojen hale getirmektedir. Bir zamanların tarım alanı olan Büyük Menderes havzasını besleyen nehir, artan kirlilikten dolayı artık bir zehir nehri haline gelmiştir. Kamu kurumları birincil görevleri olan denetim ve izleme faaliyetlerini, büyük sermayenin maden ve enerji alanında yoğunlaşmış şirketlerine karşı yerine getirmemektedir. Daha verimli ve etkin olacak diye devlet tarafından daha önce özelleştirilen sektörlerde, hiçbir denetim mekanizması çalışmamakta, çevresel zararlar kamunun üzerine bırakılırken, kârlar birkaç özel şirketin olmaktadır.
Bölgede yoğunlaşan kirliliğe rağmen Kütahya Murat Dağı'nda bulunan ormanlık alana, üstelik 1. Derece deprem bölgesinde bulunmasına rağmen altın-gümüş madenciliği için izin verilmesi hiçbir bilimsel mantıkla açıklanamaz. Maden şirketlerine her türlü kolaylık gösterilirken, sektör temsilcilerinin hâlâ şikayet ederek kendilerine yeni ayrıcalıklar talep etmesi ise bu sektör temsilcilerinin tüm topluma ve yaşama karşı yabancılaştıklarının göstergesidir. Talep ettikleri ayrıcalıklar verilmemelidir. Zeytincilik Kanunu hiçbir şekilde madenciler lehine değiştirilemez. Yaşam alanlarını mahveden madenciliğe karşı Bergama'dan Cerattepe'ye yürütülen yaşamı ve hukuku savunma mücadelesini sürdürme kararlılığımızı bir kez daha ifade ediyoruz.
Toplum yararına yatırımlar, tarihi, kültürel ve doğal varlıkları dikkate alan, tüm canlıların geleceğini öncelik kılan projelerin değerlendirilmesi ve ülke geleceği açısından tehdit oluşturmaya müsaade etmeyecek şekilde önceliği kamu yararı olan denetleme mekanizmalarının mutlaka işletilmesi gerekmektedir. Fukuşima ve Çernobil felaketlerinin sonuçları gözümüzün önündeyken Akkuyu'ya yapılmak istenen Nükleer Santralin temelinde çatlaklar oluştuğu haberlerine karşı, olaya ciddiyetle yaklaşılmamıştır. Böyle bir durumun yaratacağı olası faciaların etkisi yüzyıllarca sürebilir ve bölgedeki tüm canlıların felaketi anlamına gelebilecektir. Yetkililer olası zararlara karşı, gerekli önlemleri almamaktadırlar. Bugünkü ve gelecek kuşakların yaşamı için çok büyük tehlike yaratan, dünyayı radyoaktif atık deposu haline getiren nükleer güç santrali projelerine karşı mücadelemiz sürecektir.
Yaşadığımız ekolojik kriz, küresel kapitalizm merkezli çevre ve kentleşme politikalarının sonucudur. Türkiye'de de kapitalizm, içine girdiği krizi doğaya saldırarak aşmak istemektedir. Türkiye'deki Başkanlık rejimi ise bu sistemin bir parçasıdır ve yaşam odaklı değil, güç odaklıdır. İdare, anayasal sorumluluk ve görevlerini yerine getirerek doğayı ve hayatı korumalıdır, hukuk kurallarını usulen değil işlevsel olarak doğayı ve halk sağlığını korumayı amaçlayarak uygulamalıdır. Hukuk güvenliğini ortadan kaldıran, idarenin denetlenebilirliğini sınırlayan, demokrasiyi, sağlıklı ve dengeli çevrede yaşama hakkına ilişkin hukuki güvenceleri aşındıran başkanlık rejiminden bir an önce vazgeçilmelidir.