İztuzu kumsalı ve İztuzu plajı
İztuzu; Muğla‘nın Ortaca ilçesine bağlı Dalyan mahallesine yakın 4,5 km’lik bir plajdır. Dalyan deltası ile deniz arasındaki sınır İztuzu kumsalı olarak bilinir. Kumsal gündüz tatilceleri İztuzu plajı olarak ağırlarlar. Gece ise yavru caretta caretta’ların denize ulaşma mücadelelerine tanıklık eder.
Radar tepesinin eteklerinden başlar. Dalyan Çayı‘nın denize döküldüğü noktaya kadar uzanan bu kum okunun uzunluğu yaklaşık altı kilometredir. Dünya’da “doğallığını koruyan 2. plaj” ünvanına sahip olan İztuzu kumsalı benzersiz bir doğa harikasıdır. Bir yanında delta’nın durgun yeşil ve tatlı suyu, diğer yanında Akdeniz’in lacivert suyu uzanır.
Plajın en önemli özelliklerinden biri de; tatlı su ve deniz suyu arasında olan nadir plajlardan biri olmasıdır. Plaj; Caretta caretta’ların yumurta bırakma yeri olduğu için “Kaplumbağa Plajı (Turtle Beach)” olarak da bilinir.
Kumsal hareketli bir yaşama da ev sahipliği yapar. İztuzu caretta caretta türü deniz kaplumbağalarının Akdeniz‘deki en önemli çiftleşme ve yumurta bırakma alanları arasındadır. Bu dev kaplumbağaların üreme dönemleri nisan ve eylül arasıdır. Aynı zamanda bu dönemin turizm sezonu olması, olumsuz sonuçlar da doğuruyor. Bu nedenle bazı tedbirler alınmıştır.
İztuzu plajı ve İztuzu kumsalı; üzerindeki tüm barakalardan temizlenip kontrollü ve çok az bir yapılanma ile yeniden düzenlenmiştir. Turistler İztuzu plajı’ndan sadece gündüzleri faydalanabilir. Caretta carettaların kumlara açtıkları çukurlara gömdükleri yumurtalarının zarar görmemesi içinde evcil hayvan getirmesi de yasaktır. Geceleri yuvalarından çıkıp, ay ışığında denize ulaşmaya çalışan yavru deniz kaplumbağalarının yönlerini şaşırmamaları için İztuzu kumsalı’nda aydınlatma yapılmaz. Ayrıca, denizden 30 metre uzaklığa kadar da şezlong ve şemsiye kurulması yasaktır.
İztuzu’na ulaşmanın iki yolu vardır. Tabii ki en güzel yol, Dalyan rıhtımından kalkan dolmuş tekneleridir. Diğer bir seçenek ise Dalyan Beldesinden başlayıp Sulungur Gölü kıyısını izleyerek köylerden geçen asfalt karayolu.
Karayolunun plajla birleştiği noktanın sağ tarafında Dalyan kumsalı Deniz Kaplumbağaları Araştırma kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi (DEKAMER) bulunur. DEKAMER’de yaralanan deniz kaplumbağaları tedavi edilir. Türk üniversitelerinden öğretim görevlileri, öğrenciler ve gönüllüler bu merkezde çalışır. Dev kaplumbağalar tuzlu su dolu büyük tanklarda tedavi edildikten sonra tekrar doğaya salınır. DEKAMER Çevre ve Orman Bakanlığı Özel Çevre Koruma Kurumu, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel müdürlüğü, 6360 sayılı kanunla kapatılan Dalyan Belediyesi ile Pamukkale Üniversitesi arasında imzalanan özel bir protokol çerçevesinde 2009’da kurulmuştur. Merkez “kamuda koruma bilincini arttırmak” için çalışmalar yapmaktadır. Özellikle yaz sezonunda yoğun olan ziyaretçiler gezdirilip, yapılan çalışmalar anlatılır. Broşürler dağıtılıp ve tanıtım filmleri de izletilmektedir.
Dalyan’ı da gezilmesi gereken yerler listenize eklemenizi öneririz.