Haberler » Ekonomi » DOSİAD Mart ayı Ekonomi Bülteni yayımlandı
Tarih: 14.5.2019 08:48:53/ 1553okunma / 0yorum
Erzurum son on yıllık perspektifte ekonomik performansı en yüksek 10 il arasına girdi. Erzurum Cumhurbaşkanlığı Hükümet Siteminin getirdiği güven ve istikrar ortamıyla Türkiye´nin çekim merkezi olan 10 ilinden biri olarak, ekonomide büyük bir atılımı gerçekleştirdi.
MART AYI İL EKONOMİK PERFORMANSI
Doğu Anadolu Sanayici ve İşadamları Derneği (DOSİAD) Mart 2019 ‘Erzurum Ekonomisi Bülteni´ yayımlandı. DOSİAD Araştırma Merkezince gerçekleştirilen analizler perspektifinde, Erzurum ekonomisi raporunda, İl´e ait taşıt, konut, mükellef, kurulan şirket ve şirket sermayeleri, gelir, gider, bütçe dengesi, coğrafi işaret, marka-patent-faydalı model üretimi, ihracat verileri aktarıldı.
DOSİAD tarafından kaydedilen analizlere göre, Erzurum´da dolar üzerinden sahnelenen kur oyunları, piyasada kur artışı kılıfıyla yapılan tüketim maddeleri artışları ve girdi maliyetlerinde olduğu iddia edilen artışlara rağmen, il ekonomisi Türkiye´deki ekonomik gelişmelere paralel bir seyir izledi. Konut sektöründe ise Türkiye ortalamasının üstünde bir performans kaydedildi.
CUMHURBAŞKANLIĞI HÜKÜMET SİSTEMİNİN SAĞLADIĞI İSTİKRAR VE GÜVEN
Dış ve içteki bazı mihrakların ekonomi üzerinde gerçekleştirmeye çalıştıkları ekonomiyi çökertme planlarına rağmen, Türkiye´de olduğu gibi il ekonomisi alt yapısındaki sağlamlık, hain emelleri engelledi. Erzurum ekonomisinde önceki yıllarda bile görülmeyen denge yakalanırken, ilde kamu yatırımları ve hizmet harcamaları artışını sürdürdü. İlde Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine gösterilen güven ekonomiye istikrar olarak yansıdı.
Özellikle tarıma dayalı üretim dinamiklerinin yüksek performans sergilediği Erzurum´da emek-yoğun sektörler pozitif bir seyir izledi. Bu durum il ihracat verilerine de yansıdı. Erzurum son on yılın en yüksek ihracat değerine ulaşırken, mart ayı ölçeğinde ithalat düşüş gösterdi. Erzurum yüksek ihracat performansıyla Doğu Anadolu Bölgesi illeri içinde sıra atlayan tek il oldu.
ERZURUM İLK ON´DA
Uluslararası Rekabet Araştırmaları Kurumu (URAK) tarafından hazırlanan ´İllerararası Rekabetçilik Endeksi´nin son 5 yıllık dönemi kapsayan sonuçları açıklandı. Endekse göre üretim ve ticarette çekim gücünü artıran 10 il Tekirdağ, Sakarya, Yalova, Bolu, Uşak, Isparta, Erzurum, Kars, Sinop ve Artvin oldu.
Erzurum´dan bu yılın nisan ayında 2.4 milyon, ocak – nisan ayları kapsamında ise 7.9 milyon dolar tutarında ihracat gerçekleştirildi. Nisan ayında İlden yapılan ihracat, mart ayına göre yüzde 10.66 oranında artış gösterdi. İl ihracat değeri yüksekliği bakımından bölge illeri içinde 7´inci sıradan 6´ıncı sıraya yükseldi.
Erzurum´dan nisan ayında 18, 2019 yılının ilk dört ayında ise 35 ülkeye ihracat yapıldı. Erzurum´dan aylık ve 4 aylık ölçütte en yüksek tutarda ihracat kaydedilen ülke Irak oldu. İlden 8 ülkeye yapılan ihracat bir önceki yılın aynı dönemine göre artış, 5 ülkeye yapılan ihracat ise düşüş gösterdi. Yılın ilk çeyreğinde ilden yapılan ihracat toplamında Irak ihracatı yüzde 19,90´lık oran kaydetti.
Erzurum´dan ihracat ve ithalat kaydında gerçekleştirilen dış ticaret tutarı bu yılın ilk üç ayında 10.4 milyon dolara ulaştı. Bölgede dış ticaret değeri geçen yıla göre düşüş gösterirken, Erzurum´da yüzde 9.59 oranında arttı. Türkiye´de ihracat değeri ilk çeyrekte yüzde 2.7´lik artış kaydederken, Erzurum´daki artış oranı yüzde 7.9 olarak gerçekleşti.
ERZURUM DIŞ TİCARET MART VERİLERİ
Ticaret Bakanlığı 2019 Ocak – Mart Dönemi Erzurum dış ticaret verilerini açıkladı. Erzurum´da yılın ilk 3 ayında 4,8 milyon dolarlık ihracat, 5,5 milyon dolarlık ithalat olarak toplam 10,4 milyon dolarlık dış ticaret gerçekleştirildiği bildirildi. Bu yılın ilk 3 ayında ilden gerçekleştirilen dış ticaret 2018 yılının aynı dönemine göre yüzde 9,59 oranında arttı.
ERZURUM MART BAZLI ARAÇ VARLIĞI
Erzurum´da trafiğe kayıtlı motorlu kara taşıtı sayısı şubat 2019´a göre yüzde 0.10, mart 2018´e göre ise yüzde 1.64 oranında artış gösterdi. Erzurum araç varlığı bakımından bölge illeri arasında 3´üncü sırada yer aldı.
Erzurum´da trafiğe kayıtlı motorlu kara taşıtı sayısının 119 bin 904, otomobil sayısının ise 59 bin 282 olduğu açıklandı. 2018 yılının mart ayına göre motorlu kara taşıtı sayısı yüzde 1.64, otomobil sayısı yüzde 1,74, kamyonet sayısı yüzde 1.29, traktör sayısı ise yüzde 2,68 oranında artış gösterdi. İlde bin kişiye düşen motorlu kara taşıtı sayısı 156.3, otomobil sayısı ise 77.2 olarak hesaplandı.
2019 yılı Mart ayı ölçeğinde Erzurum trafiğine 59 bin 282 otomobil, 2 bin 865 minibüs, bin 176 otobüs, 26 bin 990 kamyonet, 5 bin 849 kamyon, 2 bin 822 motosiklet, 729 özel amaçlı taşıt, 20 bin 191 traktör olarak toplam 119 bin 904 aracın kayıtlı olduğu bildirildi. Erzurum´un motorlu kara taşıtı sayısı bölge toplamında yüzde 15.43´lük dilim oluşturdu.
Erzurum´da mart bazında 3 bin 197 araç el değiştirdi. Devri yapılan araçlar içinde yüzde 65.71´lik oranla otomobil ilk sırayı aldı. İlde devri yapılan araç sayısının bölge toplamındaki payı yüzde 16,34 olarak kaydedildi.
ERZURUM MART 2019 DÖNEMİ
TÜİK Mart ayı verilerine göre, Erzurum´da 2 bin 101 otomobil, 62 minibüs, 17 otobüs, 729 kamyonet, 86 kamyon, 16 motosiklet, 12 özel amaçlı taşıt, 174 traktör olmak üzere toplam 3 bin 197 araç el değiştirdi. Devri yapılan araç toplamında otomobil payı yüzde 65.71, kamyonet payı yüzde 22.80, traktör payı ise yüzde 5.44 olarak hesaplandı.
BDDK, Finansal Türkiye Haritası (FİN-TÜRK) 2019 yılı ocak-mart dönemi verilerini açıkladı. Erzurum´da yılın ilk çeyreğinde, dönem bazında faal yurtiçi banka şube sayısı 73 olurken, şube başına düşen nüfus 10 bin 518 kişi olarak kaydedildi.
ERZURUM 2019 DÖNEMSEL VERİLERİ
FİN TÜRK 2019-3´e göre dönemde Erzurum´da kişi başına düşen nakdi kredi tutarı 14 bin 171 TL oldu. Kişi başına takipteki alacağın 527,5 TL olarak kaydedildiği dönemde kişi başına düşen tasarruf mevduatı 3 bin 404 TL, kişi başına düşen toplam mevduat ise 5 bin 59 TL olarak belirlendi.
Erzurum´da dönem içinde 33 milyon 584 bin TL tutarında taşıt, 884 milyon 583 bin TL tutarında da konut kredisi kullanımı gerçekleşti. Kullanılan tüketici kredisi tutarı ise 1.2 milyar TL, kredili mevduat hesabı tutarı ise 110.9 milyon TL oldu. Bireysel kredi kartları üzerinden kullanılan kredi meblağı ise 524,2 milyon TL olarak kaydedildi.
ERZURUM PATENTTE LİDER İLLER ARASINDA
Erzurum´dan Mart ayında 3, 2019´un ilk çeyreğinde ise 6 patent başvurusunun yapıldığı bildirildi. İlden şubat ayında da 3 patent başvurusu gerçekleşmişti. İlin üç aylık düzeyde patent başvuru sayısı ülke toplamında yüzde 0,49, bölge toplamında ise yüzde 25´lik pay oluşturdu.
ERZURUM İLK 21´DE
Erzurum 3 aylık süreçte, patent başvuru sayısı yüksekliği bakımından ülke illeri içinde 21´inci sırayı aldı. Patent başvurusunun en yüksek olduğu 21 il; İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Kocaeli, Manisa, Konya, Sakarya, Eskişehir, Muğla, Tekirdağ, Mersin, Kayseri, Antalya, Kahramanmaraş, Isparta, Adana, Balıkesir, Samsun, Denizli, Gaziantep, Çanakkale, Hatay, Kütahya, Şanlıurfa, Van, Erzurum olarak açıklandı.
ERZURUM MART AYI MARKA VERİLERİ
Erzurum´da mart ayında 15, üç aylık düzeyde ise 46 marka başvurusu kaydedildi. Ocak ayında 15, şubat ayında da 15 marka başvurusunun gerçekleştiği Erzurum´un bölge başvuru payı yüzde 14,83, ülke başvuru payı ise yüzde 0,16 olarak hesaplandı.
TÜRKPATENT verileri kaydında, DOSİAD Araştırma Merkezince gerçekleştirilen analizlere göre; Mart ayında Erzurum´dan 15, KUDAKA İstatistik Bölgesi illerinden 24, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesi illerinden 37, Doğu Anadolu Bölgesinden 135, Türkiye´de 10 bin 672 başvuru yapıldı. Erzurum´un mart ayı bölge başvuru toplamındaki payı yüzde 11.1 oldu.
ERZURUM MART BAZLI İBRAZINDA ÖDENEN ÇEK VERİLERİ
Erzurum zamanında ödenen çek sayısı ve çek tutarı yüksekliği bakımından Doğu Anadolu Bölgesi illeri içinde Van´ın ardından 2´inci sırayı aldı.
TBB verilerine göre Erzurum´da mart ayında toplam tutarı 190,5 milyon TL olan 4 bin 763, yılın ilk çeyreğinde ise toplam tutarı 817,8 milyon TL olan 24 bin 498 çek ibrazında ödendi. Erzurum´un 3 aylık düzeyde zamanında ödenen çek sayısı KUDAKA istatistik Bölgesi illeri toplamında yüzde 73,5, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesi illeri toplamında yüzde 41,95, Doğu Anadolu Bölgesi illeri toplamında ise yüzde 15,44´lük pay gösterdi.
TBB verileri üzerinden Doğu Anadolu Sanayici ve İşadamları Derneği (DOSİAD) tarafından gerçekleştirilen analize göre Mart ayında Erzurum´da 4 bin 763, KUDAKA istatistik Bölgesi illerinde 6 bin 605, Kuzeydoğu Anadolu İstatistik Bölgesinde 11 bin 399, Doğu Anadolu Bölgesinde 31 bin 329 çek zamanında ödendi.
ERZURUM MART BAZLI KAMU HARCAMALARI
Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü 2019 Mart dönemi kamu harcamaları verilerini paylaştı. Erzurum´da kamu harcamaları toplamı içinde ilk iki sırayı yine eğitim ve sağlık hizmetleri oluşturdu. Yılın ilk çeyreğinde Kamu harcamaları toplamında sağlık giderleri yüzde 8,29, eğitim giderleri yüzde 27,85´lik dilim oluşturdu.
2019´un ilk çeyreğinde Erzurum´da 453,2 milyon ekonomik iş ve hizmetler, 185 bin TL çevre, 31,4 milyon TL toplum refah ve iskanı, 134.3 milyon TL sağlık, 52,3 milyon TL din ve kültür, 450,8 milyon TL eğitim, 49,2 milyon TL de sosyal güvenlik ve dayanışma hizmetlerinde olmak üzere toplam 1,6 milyar TL tutarında kamu harcaması gerçekleşti.
Erzurum´da yılın İlk ayında kişi başına 2,1 bin TL tutarında kamu harcaması yapıldı. DOSİAD analizlerinde, kişi başına düşen harcama tutarı ekonomik iş ve hizmetlerde 590,3, toplum refahı ve iskan hizmetlerinde 40,9, sağlık hizmetlerinde 174,9, din ve kültür hizmetlerinde 68,1, eğitim hizmetlerinde 587,2, sosyal güvenlik ve dayanışma hizmetlerinde 64,0 TL olarak kaydedildi.
MART BAZLI ŞİRKET KURULUMU VE ERZURUM
TOBB 2019 Mart ayı ve birikimli kurulan ve kapanan şirket verilerini paylaştı. Erzurum´da yılın ilk çeyreğinde kapanan şirket sayısı yüzde 30.76 oranında azaldı.
Erzurum´da Mart ayında 21 şirket, 1 kooperatif, 10 gerçek kişi ticari işletmesi kurulumu gerçekleşti. Dönemde 3 şirket, 1 de kooperatif tasfiye işlemi gördü. Mart ayında 2 şirket, 1 kooperatif ve 4 gerçek kişi ticari işletmesi ise faaliyetini noktaladı. 2018 yılı mart ayında 25 şirket, 10 gerçek kişi ticari işletmesi kurulmuş, 4 şirket, 3 kooperatif tasfiyeye girerken, 3 şirket ve 5 gerçek kişi ticari işletmesi kapanmıştı.
TOBB Birikimli kurulan ve kapanan şirket verileri Erzurum sonuçlarına göre, ilde bu yılın ilk çeyreğinde 44 şirket, 1 kooperatif ve 19 da gerçek kişi ticari işletmesi kuruldu. 2019´un üç ayında 8 şirket, 4 kooperatif tasfiye işlemi görürken, 9 şirket, 1 kooperatif ve 17 gerçek kişi ticari işletmesi faaliyetini durdurdu. 2018 yılının aynı döneminde 57 şirket kurulmuş, 13 şirket ise kapanmıştı.
TOBB verilerine göre bu yılın ilk üç ayında Erzurum´da 44, KUDAKA istatistik Bölgesi illerinde 70, Kuzeydoğu Anadolu İstatistik Bölgesi illerinde 137 ve Doğu Anadolu Bölgesinde ise 487 şirket kurulumu gerçekleşti. 3 aylık bazda Erzurum´un kurulan şirket sayısı KUDAKA toplamında yüzde 62,85, Kuzeydoğu Anadolu´da yüzde 32,11 ve Doğu Anadolu Bölgesinde yüzde 9,6´lık pay gösterdi.
ERZURUM MART ÖLÇEKLİ KONUT SEKTÖRÜ PERFORMANSI
Türkiye genelinde konut satışları 2019 Mart ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 5,3 oranında azalırken, Erzurum´da konut satışları artış gösterdi.
Erzurum´da Mart 2019 döneminde 73 ipotekli, 533´ü de diğer yollardan olarak toplam 606 konut satışının gerçekleştirildiği bildirildi. 2018 yılı mart ayına göre ipotekli konut satışları yüzde 52,90 oranında geriledi, diğer yollardan satılan konut sayısı yüzde 29,05 oranında arttı. 2018 yılının aynı döneminde 155 ipotek, 413 diğer yollardan 568 konut satışı yapılmıştı.
İlde bu yılın ilk çeyreğinde 142´si ipotek, bin 612´si ise diğer yollardan olmak üzere toplam bin 754 konut satışı yapıldı. 2018 yılının ilk üç ayına göre ipotekli konut satış sayısı 96,13 oranında düştü, diğer yollardan konut satış sayısı ise yüzde 26,03 oranında arttı. Geçilen yılın ilk üç ayında ilde 460 ipotek, bin 279 diğer yollardan bin 739 konut satışı gerçekleşmişti.
ERZURUM MART AYI DENGE VERİLERİ
Erzurum´da 2019´un ilk çeyreği kapsamında kişi başına düşen il geliri 1,4 bin TL, kişi başına yapılan kamu harcaması ise 2,1 bin TL oldu. Erzurum kişi başına düşen il geliri ve kişi başına kamu hizmet harcamaları bakımından KUDAKA, Kuzeydoğu Anadolu istatistik ve Doğu Anadolu Bölgesi illeri ortalamalarını geçti.
DOSİAD araştırma Merkezi analizlerine göre kişi başına düşen gelir Erzurum´da bin 453, KUDAKA istatistik Bölgesi illerinde ortalama bin 404, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesi illerinde ortalama bin 272, Doğu Anadolu Bölgesi illerinde ise ortalama bin 626 TL oldu. Kişi başına düşen kamu hizmet harcaması tutarı ise Erzurum´da 2 bin 108, KUDAKA istatistik Bölgesi illerinde 2 bin 49, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesi illerinde bin 830, Doğu Anadolu Bölgesi illerinde ise bin 852 TL olarak kaydedildi.
ERZURUM MART AYI VERGİ PERFORMANSI
rzurum yılın ilk çeyreğinde vergi tahsilat oranı yüksekliği bakımından KUDAKA, Kuzeydoğu ve Doğu Anadolu Bölgesi illeri ortalamalarını yine geçti. İl tahsilat oranı yüksekliği bakımından Tunceli, Ardahan ve Kars illeriyle birlikte ilk dört il içine girdi.
Hazine ve Maliye Bakanlığı 2019 ocak-mart dönemi verileri üzerinden DOSİAD tarafından gerçekleştirilen analize göre tahsil edilen verginin tahakkuk eden vergiye oranı Erzurum´da yüzde 40.47, KUDAKA İstatistik Bölgesinde yüzde 39.34, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesinde yüzde 37.86, Doğu Anadolu Bölgesinde yüzde 28.94 oldu.
MART AYI ERZURUM FAAL VERGİ MÜKELLEFİ VERİLERİ
Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir idaresi Başkanlığı 2019 yılı mart dönemi faal vergi mükellefi verilerini paylaştı. Erzurum´da 10 bin 27 Gelir Vergisi, 8 bin 261 Basit usulde Gelir Vergisi, 3 bin 48 Kurumlar Vergisi, 13 bin 842 Gelir Stopaj vergisi, 7 bin 717 Gayrimenkul Sermaye İradı ve 12 bin 950 katma değer vergisi faal mükellefi bulunduğu bildirildi.
Anahtar Kelimeler: DOSİAD Mart Ekonomi Bülteni yayımlandı