Finansal Performans | Strata Performans
Geçmişte ve bugün sıklıkla (bir borcu kapamak veya bir ödemeyi yapmak için temin edilen) para anlamında kullanılan finans, bu anlamının yanında günümüzde finansal sistemleri oluşturan para, bankacılık, kredi, yatırım, varlıklar ve yükümlülükler ile finansal enstrümanların yaratılması ve yönetilmesi faaliyetlerini kapsayan bir çatı veya şemsiye kavram olarak anlaşılmaktadır. Öte yandan bilindiği gibi finans hem bireyleri, hem kuruluşları, hem de toplumu (kamu kesimi) ilgilendirdiği için bazı uzmanlar finansı üç ayrı kategoriye bölerek hem konuya yaklaşımı hem de anlamayı kolaylaştırmışlardır. Bu üç kategori: 1)bireysel finans (personal finance), 2) kurumsal finans (corporate finance) , 3) kamusal finans (public finance) olarak belirlenmiş, böylece “finans” deyince tam olarak hangi alanın kast edildiği netleştirilmiştir. Bu üç kategori içinde “kurumsal finans” tamlamasında kurumsal sözcüğü “corporate” sözcüğünün karşılığı olarak kullanılmaktadır ki bizce çok doğru değildir zira kurum sözcüğünün Türkçe’deki karşılığı bellidir ve bu karşılığın içerdiği anlam çerçevesinde “kurumsal” sözcüğü, “corporate” sözcüğünü karşılamamaktadır. Kurumsal, olsa olsa “institutional” sözcüğünün karşılığı olabilir. O nedenle biz kurumsal finans yerine şimdilik şirket finansı (ya da yerine göre finansmanı) demeyi uygun buluyoruz.
Finans, yalnızca ve kabaca para anlamının dışında “Bir girişime işleyebilmesi, gelişebilmesi için gereken para ve krediyi sağlama işi” (TDK Güncel Sözlük) anlamına gelmek üzere Fransızca -man (ment) ekiyle finansman şekliyle de kullanılmaktadır. Örneğin işletmeler yatırımları için banka kredisi kullanarak veya bireysel ya da kurumsal yatırımcılardan sermaye temin ederek finansman ihtiyaçlarını karşılarlar. Kuşkusuz belli bir olgunluğa gelmiş işletmeler hisse senedi çıkartıp bunları halka arz etmek yoluyla elde edecekleri nakit ile yine bir finansman imkanı yaratabilirler. Birkaç temel yöntemini saydığımız bu finansman faaliyetleri sonucunda elde edilen nakitin bir kısmı (veya tamamı) işletmenin faaliyetlerine yatırılırken, bir kısmı (veya tamamı) da işletmenin ihtiyaç duyduğu bazı varlıkların satın alınmasında kullanılır. Finansman faaliyetiyle elde edilen nakit girdisinin işletme faaliyet veya varlıklarına aktarımıyla, bu faaliyetlerden veya varlıkların umulur ki akıllıca kullanımından elde edilecek nakitle yatırımcılara (veya alacaklılara) (borç, kredi, temettü vb) ödemeler yapılır. Bu ödemelerden arta kalan bir serbest nakit varsa bu fonlar yeniden işletmenin faaliyetlerine veya yatırımlarına (aktiflerine) ilave edilir. Aslında çok kabaca alacaklılarla işletme (ve faaliyetleri) arasında gerçekleşen bu parasal hareketler döngüsünün tam ortasında finans/man fonksiyonu ve dolayısıyla o fonksiyonu “gerektiği gibi” işletmek ve yönetmek durumunda olan finansal yönetim bulunmaktadır. Finansal yönetim deyince bir finansal yöneticiden + ekibinden + sisteminden bahsetmek mümkündür. Bir kuruluşun en yaşamsal, en kritik işlevlerinden olan finans alanında performans deyince bu finansal yöneticinin + ekibinin + sisteminin performansı akla gelse de bu takdir edileceği gibi çok doğru bir yaklaşım olmayacaktır. Kuruluşlardan ve bireylerden her alanda performans bekleyen bir dünya kuşkusuz finansal alanda da performans bekleyecektir. Finansal performans yatırımcıların, işletme sahiplerinin, kreditör kuruluşların, çalışanların, müşterilerin, tedarikçilerin, kamu otoritesinin (özellikle maliye)…kısacası herkesin gözlerinin üzerinde olduğu bir konudur.
Finansal performans, ölçüldüğü an itibariyle şirketin toplam (overall) performansını ve mevcut finansal durumunu net olarak ortaya koyar. Elbette, kullanılan veriler, yöntemler ve araçlar sağlıklıysa. Şirketler günün sonunda tüm yanların (shareholders & stakeholders) kendilerinden beklediği değeri yaratmakla yükümlüdürler. Bu değerin yaratılıp yaratılamadığı, yaratıldıysa ne düzeyde yaratılabildiği finansal performansın ölçülmesi ve değerlendirilmesiyle mümkündür. Ancak yeniden hatırlatmak gerekir ki şirketlerin kısa vadeli nakit hareketlerini yönetmelerinin dışında yatırım kararlarından sermaye bütçelemelerine, sermaye harcamalarından finansman kararlarına, borç yönetimlerinden kısa ve uzun vadeli finansal planlamalara, uluslar arası finansal yönetimden finansal risk yönetimine pek çok alanda çeşitli rolleri ve sorumlulukları olan finansal yönetim, finansal performansın yükseltilmesi konusunda tek sorumlu değildir. Şirket üst yönetiminin, diğer yöneticilerin ve tüm çalışanların da finansal performansın iyileştirilmesi konusunda rolleri ve sorumlulukları vardır. Neticede örgütün her katmanında alınan kararların ve sergilenen davranışların (aksiyonlar ve reaksiyonlar) finansal bir karşılığı, parasal bir etkisi ve izdüşümü vardır. O nedenle yalnızca finans fonksiyonu ve finansal yönetimin değil, bir örgütü var eden herkesin aldığı kararların ve sergiledikleri davranışların finansal performansa etki ettiği konusunda yüksek bir bilinç düzeyine ulaşmaları gereklidir.
Finansal performansın analizinde kuşkusuz finansal veriler (data) kullanılır. Finansal verilerin finansal performansın analizinde kullanılmasının en eski ve güvenilir yollarının başında finansal oran analizi gelir. Varyasyonlarıyla birlikte onlarca finansal oran mevcut olup, bu oranlar 4 ana kategoride değerlendirilirler:
2) kuruluşun nakte ne kadar kolay ulaştığını gösteren likidite oranları
4) kuruluşun yatırımcılar tarafından ne derece itibar gördüğünü ortaya koyan piyasa değeri oranları
Burada hatırlatmak gereken bir husus, bu oranların sağlıklı sonuçlar verebilmesi için kullanılan verilerin de sağlıklı olmaları ve hesaplamaların doğru yapılması gerektiği, bunun da ötesinde bu oranları kıyaslayacak başka verilere ve oranlara ihtiyaç duyulduğudur.
strataperformans danışmanlık-eğitim-koçluk ekibi olarak finansal performansın iyileştirilmesi konusunda kuruluşların finans yöneticilerinin ve ekiplerinin ötesinde, işletme sahiplerine, finans kökenli olmayan her düzeyde yöneticiye ve finansal performans üzerinde doğrudan veya dolaylı etkisi olan tüm kadrolara destek oluyor; danışmanlık, eğitim ve koçluk hizmetlerimizle örgüt çapında yüksek katma değer yaratılmasına yardımcı oluyoruz. Finansal performansın iyileştirilmesi için kuruluşlara özel tasarlayıp uyguladığımız hizmetler şu başlıklar altında sunuluyor:
Finans Kökenli Olmayan Yöneticiler İçin Muhasebe ve Finans Kültürü
Finansal Analiz, Finansal Planlama ve İşletme Sermayesi Yönetimi
Şirket Finansman İhtiyacının ve Uygun Borç Finansmanı Yönteminin Tespiti
İçeride Üretme x Dışarıda Yaptırma Kararlarının Alınması
Döviz Kur Riski Yönetimi
Emtia Fiyat Riski Yönetimi
Şirket Değerleme/ Hisse Değerleme
Temettü/ Kar Dağıtım Politikalarının Tespiti
Örgüt Genelinde Finansal Farkındalık Yaratma