Anasayfa › Güncel › Suriyeli sorunu nasıl çözülecek? Bursa'dan çok önemli rapor!
Suriyeli sorunu nasıl çözülecek? Bursa'dan çok önemli rapor!
Geçici koruma kapsamındaki Suriyelilerin masaya yatırıldığı Mudanya Kitap Fuarı'nın sonuç bildirgesi açıklandı. Resmi rakamlara göre Türkiye'deki Suriyeli sayısının yaklaşık 3 milyon 666 bin olduğu belirtilen raporda, 1 milyonun üzerinde Suriyelinin kayıt dışı istihdam edildiği belirtildi. Raporda, çözüm için başta Suriye olmak üzere bölgede kalıcı barışın sağlanması gerektiği, tırmanan göç sorununun çözümüne ilişkin ise Göç ve Uyum Bakanlığı'nın kurulması önerisi yer aldı.
GÜNCEL, 03 Ekim 2019 Perşembe, 15:34
Ülkemizde kendilerine bazı temel haklar tanınan Suriyeliler, buna rağmen zor şartlar altında yaşamlarını sürdürmektedir. Bunların başında geçim, barınma, sağlık ve eğitim gelmektedir Kasım 2018'deki en son rakama göre son 8 yılda Türkiye'de doğan Suriyeli sayısı 405 bin 521, 1 Ağustos 2019 tarihi itibariyle Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığını alan Suriyeli sayısı 92 bin 280, Türkiye'deki Suriyelilerin yaş ortalaması 22,5, Türkiye'deki genç nüfus oranı ise 31,7. İş gücüne katılımına baktığımızda Türkiye'de Suriyeliler ucuz işgücü olarak kullanılıyor. Türkiye'de genç işsizlik yüzde 25'i bulmuşken, resmi olmayan rakamlar Türkiye'deki mevcut işsizliğin neredeyse yüzde 20'ye yaklaştığını söylüyor. Geçici koruma statüsündeki Suriyelilerin 2 milyon 184 bini çalışma yaşı aralığında. Türkiye'de çalışma izni verilen Suriyeli sayısı ise yaklaşık 31 bin. 1 milyonun üzerinde Suriyeli ise kayıt dışı istihdam ediliyor.
Türkiye'de zorunlu eğitim çağında 1 milyondan fazla Suriyeli çocuk bulunuyor. Her 3 çocuktan 1'i eğitim sisteminin dışında kalıyor. Bunun önemli bir sebebi de dil engeli... Türkiye'de yaşayan Suriyeli kız çocukları ve kadınlar birçok hak ihlaline ve suiistimale mâruz kalıyor. 2016'da 525 çocuk cinsel istismara uğrarken, 2017'de 288 çocuk, 2018'de bin 698 çocuk cinsel istismar kurbanı ülkemizde yaşayan sığınmacıların sayısı illerimizin nüfus yapısını ve yerel hizmet kapasitelerini çok önemli oranda etkilemiştir. Suriyeliler, artan göç hareketleriyle birlikte, belediyeler ve şehir halkı ile daha yakından temas etmeye başlamışlardır. Sistem dışına itilen Suriyeliler kendi mahallelerini oluşturup, savunmalarını kendileri sağlayacak bir duruma geliyorlar. Çözüm yollarının başında ise dış politikada başta komşumuz Suriye olmak üzere, bölgemizde barışın ve huzurun kalıcı bir biçimde sağlanması geliyor".
"Türkiye'de bulunan bütün Suriyeliler öncelikle kayıt altına alınmalı. Bölgede huzur ve güvenliğin yeniden sağlanabilmesi için barışçı ve istikrarlı Suriye politikası izlenebilmesi, bunun için Türkiye'nin, Suriye'nin toprak bütünlüğüne ve egemenliğine saygı duyarak, Suriye yönetimiyle temasa geçmesi gerekmektedir. Ülkelerine güvenle dönebilecekleri barış ve huzur ortamı tesis edilene kadar Suriyelilerin uluslararası ve ulusal hukuk çerçevesinde sahip oldukları temel haklar güvence altına alınmalıdır. Suriyelilerin büyük bir kısmının gelecekte geri dönmeyeceği, Türkiye'de kalıcı olacağına dair araştırmalar ve verilere ilişkin kapsamlı bir değerlendirmeye ihtiyaç vardır. Kalanlar için, kanunî temelli ve kalıcı sistemler üzerinde çalışma yapılması önem taşımaktadır. Kalanlar için birlikte hayata uyum çalışmaları gerekmektedir. Bunun için psikolojik destek, kültürel ve sosyal uyum desteği ile yerel halkın sürece etkin bir şekilde katılımı sağlanmalıdır. Giderek tırmanan göç sorununun çözümüne ilişkin olarak Göç ve Uyum Bakanlığı'nın kurulması gerekmektedir.
Suriyeliler Türkiye ekonomisi içerisinde en ağır şekilde sömürülmekte, Suriyelilerin istihdamı zaten sorunlu olan çalışma alanına yeni sıkıntılar eklemektedir. Mültecilerin kayıt için ekonomiye çekilmesi, bununla birlikte çalışma hayatının denetime tabii tutulması gerekmektedir. Suriyelilerin çalışma yaşamına katılmalarına dair düzenlemeler 'haklar' zemininde ele alınmalı, bu alandaki uluslararası sözleşmelere uyum sağlanmalıdır. Ülkemizdeki Suriyelilerin eğitime erişimi, eğitime devam edebilmeleri uyumları açısından önem taşıyor. Göçmenlerin göç ettikleri ülkenin dilini öğrenmesi, niteliklerinin artması, sosyal hayatın tüm alanlarında üçüncü kişilerin aracılığı olmadan bağımsız hareket edebilmelerini sağlayacak bilgi ve beceriler kazanması gerekmektedir.
Suriyelilerin sağlık, eğitim, çalışma ve barınma haklarına dair demokratik kitle örgütleriyle, sivil toplum kuruluşlarıyla ortak çalışmalar yürütülmesi gerekmektedir. Suriyelilerin kentlerde sağlık, eğitim başta olmak üzere kamu kurumlarına erişiminin sağlanmasında kolaylaştırıcı rol üstlenilmesinin yanı sıra 'Birlikte yaşamaya' adapte edilmesi için yerel yönetimlerle işbirliği yapılmalıdır. Suriyeli mültecilerin yaşadığı en önemli sosyal ve toplumsal sorunların başında nefret söylemleri ve linç girişimleri gelmektedir. Suriyelilere yönelik ayrımcılık ve nefret söylemleri uzun vadede halk ile mülteciler arasında çatışmaların doğmasına neden olabilmektedir. Bu tür söylemleri topluma kolayca bulaştıran mecra ise medya ve siyasettir. Medyanın ve siyasî aktörlerin sevgi dilini kullanması bu aşamada oldukça önemlidir".