1—KİBİR, 2—giybet, 3—kiskançlik
KİTAP NO: 4
Müslümanlığın mihenk taşlarından olan yukarıdaki altı konular, çok detaylı araştırılıp ilim yönünden zengin ve bilgi dolu bir kitap olarak her kesime hitap etmektedir mutlaka ve mutlaka okunması gerekir.
“Yer yüzünde büyüklük taslayarak yürüme. Sen ne yeri yarabilirsin, ne de dağlara boy ölçüşebilirsin. Bütün bunlar, Rabbinin katında çirkin sayılan günahlardır.”( İsrâ / 37-38)
K İ B İ R ve ( ucup )
>>……..Allah kibirlenenleri ve övülenleri sevmez.<<( Nisa Süresi Ayet 36 )
Cabir (r.a.) den Resulüllah (s.a.v.) şöyle buyurduğunu rivayet edildi:
“Kıyamet günü Allah Teâlâ bir kısım insanları karınca suretinde diriltir de, diğer insanlar onları ayakları ile çiğnerler.
“Bu karınca suretinde olanlar kimlerdir?” diye sorulduğunda.Efendimiz:
“Dünyada büyüklenenler. ( Kibirli olanlar diye buyurdu.)”( Bezzar, Tergib ve Terhib C 7. Sayfa 97-98)
Kibir’in Anlamı Özet olarak :
Kendini büyük görme, fodul / büyüklük taslama, başkalarını küçük görmedir.
kibirlenmenin çok çeşitleri vardır biz birkaç örnek verelim mi?
Birincisi . Allah Teâlâ’ya karşı kibirlenmek. Bu kibrin en kötüsü ve çok çok çirkini ve en tehlikesidir. ( Çünkü: Şeytan, şöyle dedi, Allah Teâlâ beni ateşten, onu / Adem’i ise balçıklı bir çamurdan yarattı ve şeytan, Adem Peygambere karşı kibirlendi.
Yüce Allah Teâlâ, Adem Peygambere nurundan üfleyince/ yaratınca, Yüce Allah Teâlâ bütün meleklere, Adem’e ruhundan / nurundan üflediği için Adem Peygamber’e saygı secdesini yapılmasını emir etti bütün melekler emre uydu şeytan iblis kibirlenerek secde yapmayınca naletli şeytan oldu, insan oğlu da kibirlenip ibadet etmiyorsa ondan farkı yoktur, ama içinde kibir yoksa ihmal, tembellik, üşengeçlik vesair nedenlerden dolayı ibadetini aksatıyorsa, Allah Teâlâ ile kul arasındadır. ) En doğrusunu Allah Teâlâ bilir.
İkincisi. Peygamberlere karşı kibirlenmek, Peygamberleri kendisi gibi beşer görmesidir. “O da benim gibi insan” ona itaat etmekten kibirlenir. Bu da çok çirkindir. (Çok tehlikelidir, çünkü: Yüce Allah Teâlâ o’nu seçmiş ve Habibim demiştir. Yüce Allah bir ayete şöyle buyuruyor. “ Ey Muhammed de ki: Allah’ı seviyorsanız beni sevin ki, Allah da sizi sevsin.” Başka bir ayet te ise “ O peygamber kendiliğinden konuşmuyor, o’nu Allah Teâlâ vahi yolu ile konuşturuyor.” Buyurmuştur.Yine başka ayetde “ Sen Rabbinin Peygamberisin, nimetine mazhar olmuş bir kimsesin,”buyurmuştur.( Kalem süresi ayat 1-2 ) Başka ayet de “ Muhammed Allah’ın elçisidir.”buyurmuştur.( Fatır süresi ayet 29 ) Kur’ân-ı Kerim de bu ve bunlara benzer bir ayet, başka kişi veya kişiler için okudunuz mu? Yüce Allah Teâlâ o’na özel yetki ihsan etmiş, Resulüm ve Habibim demiş, bu makamı ondan başka hiçbir kuluna nasip etmemiştir, bizde kalkıp diyelim ki, efendim oda insan bizde insanız, o zaman ben de böyle derim. Peygamber Efendimiz de insan, Ebu-cehil de insandı, veya Hz. Musa da insandı firavun kafiri de insandı, bunlar Allah Teâlâ yanında, melekleri yanında veya imanlı kulları yanında bir midir?. Biz kimiz ki Peygamber Efendimizin hadislerini ve tasfiyelerini haşa, küçük görelim veya uymayalım veya kendimizi ona eş değer görelim hakkımız da değil haddimiz de değildir. Konuyu iyi anlamamız için ileriki aylarda “ VERESULÜHÜ” konusu size gelecek okuyunca o zaman böyle düşünenleri ne sapıklık içinde olduğunu daha iyi öğreneceğiz.
Üçüncüsü: Alimlerin kibirlenmeleridir. Yüce Allah Teâlâ cahillerin yaptığı kibri af edebilir cahilliğine sayar ama Âlimin kibrini Allah-u âlem affetmez, Âlimin tehlikesi hakkında, bildirilen ayeti Kerimeler’inden öyle anlaşılıyor bu ayetleri çokça düşünmek lazımdır.
Kur’ân-ı Kerimde Yüce Allahü Teâlâ ilmi ile amel etmeyen âlimleri eşeğe benzetiyor ve “Merkep gibi kitapları sırtında taşıyor.”(Cuma Süresi ayet 5 ) Bir başka ayette de köpeğe benzetiyor. Ve “Köpeğe benzer, eğer zorlukla karşılaşırsa dili sarkar, kendi başına bıraksan yine dilini çıkarır.”(A’râf süresi ayet 176 ) Yani bilsin, bilmesin kendi alışkanlığını bırakmaz. Hatta köpekten ve merkepten de aşağıdır, aslında ahirette kurtulmayan bütün canlılardan da aşağıdır. Nerede kaldı ki hayvanların mertebesine çıkabilsin?
Bunun için, Ashab-ı Kiram, dan biri, “ Keşke bir kuş olsaydım, bir başka Eshab da keşke koyun olsaydım “ demişlerdir, demek ki, insan oğlu sonundaki tehlikeleri düşününce kibirlenmeye kalkmamalıdır. Mütevazi olmayı yüzde yüz tercih etmelidir.
Dördüncüsü: Kuvveti ve gücü ile kibirlenenler. Düşünün ki kuvvetli bir adamın bir damarı kopsa ondan aciz kimse olamaz, bırak bir yılanı, akrebi bir sivri sinek kulağına veya burnuna girerse öleceğinden korkulur, teşbihte Allah Teâlâ’ya sığınıyorum, nemrut kafiri bir topal sivri sinekten öldüğü gibi o kafir dünyanın bir bölümüne hüküm ettiği gibi tanrı davasını güdüyordu, ama, bir sivri sinek onu öldürdü.
Bir insan ne kadar kuvvetli olursa olsun, bir eşek, bir öküz veya bir aslan, fil gibi kuvvetli değildir.
Peki örneğin, eşeğin, öküzün filin ve aslanın kendisinden güçlü olduğuna göre kendisi nasıl gücüyle kuvvetiyle kibirlenebilir şaşarım.
Beşincisi : Zenginlik ve makam büyük olduğu için kibirleniyorsa:
Bütün bunlar kindi iradesi dışındadır, Hani, malını hırsızlar çalsa, bir yangın olsa veya bir deprem olsa eline de ne kalır belki canını bile kurtaramaz. Makam sahibi ise yarın makamını azl etseler veya halk oyu ile bir daha seçilmese ne olur,
Hani Hz. Süleyman Peygamberin zenginliği ve makamı, hanı firavunun makamı, hani bütün dünyayı fetih eden İskender’i Zülkarneyn, hani paşalar, padişahlar, komutanlar, cumhurbaşkanları, hepsinin makamı da vardı parası da ne oldu, kim parasını malını veya makamını ebediyete giderken beraber götürdü, her kesin götürdüğü sekiz ile on metre bez. Ama, kişi kulluk görevini ihlasla yapmış ise, o’na ibadetleri, takvası kaldı.
Onun için ne malına nede zenginliğine sakın kibirlenme, “Sana o malı ve makamı veren Rabb yarın alabilir de sen neyine güvenip kibirleniyorsun.”
Altıncısı: Güzelliği / gençliği ile övünenler.
Allah Teâlâ bize şöyle bildiriyor. “ Senin aslın topraktandır, nesebin menidendir.” O halde meni baban toprak ceddindir. Sen neyine kibir ediyorsun, içindekilerine baksana çirkinlikleri görürsün, karnındaki olan bitene, idrar yollarından çıktığına bir düşünsene,
İki arkadaş yolculuk yaparken yolda abdest yapıyorlar, birisi büyük abdestini yaptıktan sonra tükürüyor tüh sana,, nede pis ve pis kokuyorsun, yanındaki arkadaşı ona şöyle der vallahi tüh ona değil tüh sana, o pırıl, pırıl poşet içinde marketin raflarında güzelce yerini almıştı, sen onu parayla aldın o gıda ve yiyeceği yedin sen o’nu o hale getirdin tüh ona değil tüh, tüh sana.
Yarın biz neyimize güvenip kibirleniyoruz yaşlanınca ortada hiçbir gençlik ve güzellik kalmayacağını keşke bir düşünsek hepsi geçici olduğunu bilir, kendimize döner kendimizi bilirdik.
Yedinci : İnsanlara karşı kibirlenmek. Bu da onları küçük görüp kendisini büyük görmesinden kaynaklanır. Mesela, bir örnek verelim: Bazı insanlar her şeyi marka kullanırlar, ev, araba, giyim, kuşam vesaire marka olsunda pahalı olsun, gaye başkalarına hava atmak işte ben varlıklı bir ailenin mensubuyum, her kullandığım şey markadır, her kes bunu alamaz giyemez, kullanamaz gibi gösteriş yapmak hava atmak tamam, anladık zenginsin varlıklısın alıyorsun ama, eğer sen o markalı şeyleri alıp da halka kibirlenmek için yapıyorsan, hava ve gösteriş ediyorsan işte bu ister dinen ister resmen adını siz bırakın bu kibirdir. Efendimiz(s.a.v.) şöyle buyuruyor. “ Kalbinde zerre kadar kibir olana cennet haramdır.” buyurmuştur. (Kimya’yı Saadet 540
Kibirli adamKalbi kibirden kurtulmaz, fakat uğraşarak tevazu göstermeye çalışır maalesef onu da başaramıyor, mutlaka kalıntı kalıyor, ikinci bir örnek; ağacın bütün dallarını budarsın ama ağıcın kökünü kurutamasın, peki ne yapmak lazım, ilim öğrenmek, tevazu ve bilinçli takva ve ihlas sahibi olmak lazım ki kibir ağacının kökü kurusun. Bayezid-i Bistami buyuruyor : “ İnsan, insanlar içinde kendini herkesten aşağı görmeyince, kibirlidir.”
.( İmam-ı Gazali Kimya’yı Saadet : 545- 546-547- )
Başka bir pencereden bakarsak.
Kibir (Ucup ) Kibir yani Kendini büyük görmek ve yaptıklarını beğenmek, başkalarına hor bakmak onlar ne yaparlarsa onları beğenmemek yalnız benim ben demek, kötü bir sıfattır. Kibir hakikatte Allahu Teala ile beraberlik davasına kalkmaktır. çünkü, Kibirya ve azamet (büyüklük ) Allahu Taala ya mahsustur. Bunun için Kur’an’i Kerim’ Cebbar ve Mütekebbir (Mağrur ve gururlu ) ler için çok ağır Ayet’i kerimeler vardır: Allah-u Teala bir ayetinde şöyle buyuruyor:
>>Allah bütün mütekkebbir cebbarların kalbini mühürledi .”Bütün cebbarlar (büyüklük taslayanlar )büyük zarar ettiler .<<(Mümin süresi ayet 35 )
Başka bir ayette Yüce Allah Teâlâ şöyle Buyuruyor :
>>Bana Kulluk etmeye tenezzül etmeyenler, aşağılık olarak Cehenneme gireceklerdir.<
(Mü’min Süresi Ayet :60)
İbn. Ömer (r.a. ) Rivayet etmiştir.
>>Bir kimse kendi kendini büyük görür, kibirli kibirli yürürse, kıyamet günü Allah Teâlâ ’ın huzuruna Allah (c.c. ) kendisine gazap etmiş olarak çıkar.<<
(Cemiü’s-Seğir l496. Müsned 2.ll8 )
Anlatıldığına göre Hz. Musa, Yüce Allah’a : “Ya Rabbi mahlukatın içinde en nefret ettiklerin kimlerdir? diye sordu:
Yüce Allah (c.c. ) Hz. Musa’ya şu cevabı verdi:
“ Ya Musa ! En çok nefret ettiklerim, kalbi kibirli, dilli kaba, imanı zayıf, eli sıkı kimselerdir. “
Anlatıldığına göre Haccac’ın ordu komutanlarından biri olan muhaleb b. Ebu Sufre, bir defasında, ipekli ünüforması içinde caka sata, sata Matrıf b. Abdullah’ın yanından geçerken, Matrıf, o adama şöyle seslenir. “Ey Allah’ın kulu, bu yürüyüşün Allah’ın ve Peygamberin nefret ettiği bir yürüyüştür. Bunun üzerine muhaleb ona: “Beni tanıyormusun ? diye sorunca Matrıf da kendisine şu cevabı verir.
“ Evet tanıyorum. Başlangıcın pis kokulu bir meni damlası, şimdi ise bir çuval gübrenin hamalısın, sonun iğrenç kokulu bir leş, der.
Hasan Allah ondan razı olsun rivayet edildiğine göre Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur.
>>Kim Pabucunu (Ayakabısını) onarır. elbisesini yamar ve Allah rızası için anlını secde ederse kibirlikle hiçbir ilgisi kalmaz.<< ( Tenbihü’l-Gafilin 256 )
>>Çünkü onlar (Kafirler ) Allah’dan başka ilah yoktur! dendiği zaman kibirlenir. büyüklük taslarlardı. <<(Saffat Süresi Ayet: 35 )
“Yakışıklı bir adam, Resulüllah (S.a.v.) gelerek: “ Ben güzelliği seviyorum. Gördüğünüz gibi bana güzellikte verilmiş. Kimsenin beni, ayakkabı bağı bile olsa bu hususta geçmesinden hoşlanmıyorum. Ey Allah’ın Resulü! bu (haram olan) kibre girer mi?” diye sordu.
“Hayır! Buyurdular. Ancak kibir, hakkı iptal, halkı tahkirdir.”
(Ebu Dâvud, libas 29,(4092 Kütüb-i Sitte
Resulüllah (s.a.v.) güzel giyinmenin ayakkabı bağına varıncaya kadar her hususta güzel olmaya güzellikte başkasını geçmeye çalışmanın günah kibre girmediğini ifade buyurmaktadır.
Hadiste ayrıca kibrin ne olduğunu açıklamaktadır. buna göre kibir hakkın iptaliinsanların tahkiridir. Şu halde kibre düşen insanda iki büyük hata zuhur etmektedir.
Halkın iptali: Allah’tan gelen nimeti kendinden bilerek Allah Teâlâ’nın hakkını iptal,
buna küfrani nimet denir.
2 – İnsanları hakir görme, bu önceki duygunun bir başka tezahürüdür. Mazhar olunan nimet sebebiyle, o nimete erişemeyenleri küçük görmek.
Hadis her iki duyguyu da yasaklamaktadır.
Başka bir hadiste: “ Kim böbürlenerek elbisesini sürüye, sürüye yürürse kıyamet günü Allah-u Teala ona bakmaz.”(Son iki hadis İmam-ı Gazali Kimyayı Saadetten ve Tenbihül gafilin 255)
Başka bir hadis de : “ Böbürlenip çalım satanlar Allah Teâlâ’nın ilgi ve merhametini kayıp edeceklerdir.” ( Buhâri, libas,1,2, Müslim, 5, libas, 42,48, ve Diyanet İslam Ansiklopedisi cil:25 sayfa 562 )
Kibirli adama, Cennet bütün kapılarını kapatır. Zira kibirli kişi kendisi için istediğini başkaları için istemeyen(dir.). ( Gazalli III, 344, Ve diyanet İslam ansiklopedisi 25/562 )
Allah’ım Yalnız Sensin- Sen şiir kitabımdan dört dörtlük okuyalım mı?
KENDİ AYIPLARINI GÖRMÜYORMUSUN
Zenginlere iltifat edip, fakirleri düşük görmek sende,
Övünmek, kabarmak, kabara, kabara yürümek sende,
Ahreti unutup dünya için çalışmak, bununla sevinmek sende,
Halkın ayıpları ile meşgulsün, kendi ayıplarını görmüyormusun.
Desinler, görsünler, taktir etsinler diye iş yapmak yine sende,
Allah’ın verdiği nimetlere Hamd ve şükür etmemek yine sende,
Kendini büyük görüp, halktan kaçmak, ölümü hatırlamamak, sende,
Ey kardeşim, öfkelenmek, küsmek kızmak sende,
Baş olma, koltuk sevdası, emir vermek sevdası sende,
Buğz, tamahkarlık, cimrilik, çekememezlik yine sende,
Allah’ın emrine değil yaratıklarına saygı gösteriyorsun,
Yaptığın işlerle hep anmak ve övülmek istiyorsun,
Büyük, büyük laf edip, kendini beğendirmek istiyorsun,
Bu ne kibirdir, bu ne nefistir öleceğini de biliyorsun,
Halkın ayıpları ile meşgulsün, kendi ayıplarını görmüyor musun?
Hz.Süleyman (a.s ) buyurur:“Hiç bir iyiliğin fayda vermediği günah, kibirdir.” (İmamı Gazali Kimyayı Saadet )
Bir gün EBÜ Zerr Gıfari ( r.a. ) mescit’te vaaz etmektedir. Bilal’li Habeşi (r.a.) de orada cemaat arasındadır. Hz. Gıfari her vaazinde, Bilali Habeşi kafasını sallayarak tastik etmektedir. Vaazin bir az kısmında, Hz. Bilal kafasını yukarı kaldırarak, vaazini tastik etmediğni, yani bunun eksik veya bir şeyler eklenmesini ima etmiş gibi kafasını yukarıya kaldırdı.
Bunu gören Hz. Gıfari, Hz. Bilal’e sen ne bilirsin “ Ey Zenci çocuğu “ deyince Hz Bilal çok üzüldü ve mahsun oldu. Konu Hz. Peygambere (s.a.v.) iletildi. Peygamberimiz (s.a.v.) buyurdu, “Haddini bil; beyaz çocuğun siyah çocuktan hiçbir üstünlüğü yoktur. Sen hala cahilye devrindemisin ırkçılık mı yapıyorsun.” Bunu duyan Gıffari; özür dilemek gönlünü almak için hemen Bilali Habeşinin evine koşar, bakar ki bilali habeşin evinin ışıkları yanmamaktadır, o büyük zat Gıfari,Hz.leri Bilali Habeşi Hz. Lerini rahatsız etmemek için kapıyı çalmaktan haya eder ve ve kafasını bilalin evinin kapısının eşiğine bırakır sabaha kadar orada uya kalır. Sabah namazına çıkmak isteyen Hz. Bilal kapının önünde birinin yattığını görür bakar ki Hz. Gıffari, Ya gıffari sen niye burada yatıyorsun, niçin beni uyandırmadın, dışarıda kaldın.Hz. Gıfari, sen ayaklarını kafama basmadıkça ben buradan kalkmam, Hz, Bilal gıffari yi kaldırır o kafa basmaya değil öpmeye layıktır der ve karşılıklı kucaklaşırlar, özür dilerler helalık isterler ve helallaşırlar.
Ebu zer Gafari der ki, gittim o kimsenin elini ayağını öpeyim Hz. Bilal bırakmadı,
Sonuç da : Bu kibri kırmak için nasıl tevazu ettiğine dikkat buyurun. Bir iki dakika ferdi olarak tefekkür edelim.
Yüce Allah’ın Esmâü’l-Hüsnâ da geçen bir adı da
“ El Mütekebbir “ Celle Celalühü, dır.
Manası: Büyüklükte eşi olmayan; her şeyde ve her hadisede büyüklüğünü gösteren “Allahü Teâlâ hazretleri,
“Cenâb-ı Hakk” Celle Celalühü azamet ve Kibriya sahibidir. Kendi zatına nisbetle büyük varlıkları hakir görür,“ Büyüklük ancak O’na mahsustur. “ Kul kibirlenmez, kul ancak, Ârif ve zühd ( evliya veli / zahid / mütteki / takvalı ) olmaya çalışır, ( Duaların esrarı sayfa 99 )
Bunu bilmeliyiz ki, kibir insanı helak’e götürür.
Efendimiz (s.a.v. ) buyurdu:
“Üç şey insanı helak eder : Bahilik, (hayın) nefsine uymak, ve Kibir ( Kendini çok beğenme başkasını küçük görme ) UCUP (Yaptığı ibadetleri beğenme ) “ yine buyurdu : “Günah işlemeseniz de, sizin için günahtan fena olan şey’den korkarım. O da ucbdur. (kibir ) dir.
Hz. Aişe’ye (radyallahu enha ) “İnsan ne zaman kötü amel işler ?
Cevabı şu oldu “ İyi amel işlediğini sandığı zaman”buyurdu. ( Kimya’yı Saadte 547)
Biraz tefekkür edersek:
Bizim aslımız topraktandır. Yüce Allah bir ayet’i Kerimede : “Sizi topraktan yarattı, insan oldunuz ve dünya ya yayıldınız.” Buyurdu.
Başka bir ayet’te:
“ Canı çıksın insanın, ne kadar da şükürsüzdür. O neden yaratıldı? Bir damla meniden değil mi? Sonra belli bir miktar büyüyünce, yolu ona rahat eyledi, sonra onu öldürür ve kabre koyar. Nihayet dilediği zaman mahşer yerine getirir.”
İnsan oğlu neyine güvenip kibirleniyor, Eğer nesebi ile kibirleniyorsa kendi nesebini Yüce Allah (c.c. ) bildirdiği şekilde bilmelidir. Allahü Teala , >> Senin aslın topraktandır, nesebin menidendir.<<buyuruyor, o halde meni baban toprak ceddindir.
Her işte ve her yerde tevazu sahiplerinin yaptıklarını yapmalıyız, örnek Peygamber Efendimiz (s.a.v. ) yerde yemek yerdi: Yemek, yerken bir yere dayanmazdı ve “Ben kulum, kullar gibi oturur ve yerim.” Buyururdu :
DÜNYADA KİBİRLENENLERİN AHİRETTEKİ HALİ ( Özet olarak )
Başka bir ayet de şöyledir;
>>Onun için orada ebedi kalmak üzere Cehennem’in kapılarından giriniz. Kibirlenenlerin yeri ne kötüdür!<<(Nahl Süresi Ayet: 29 )
Abdullah b. Amr (r.a.) rivayet ediyor. Efendimiz şöyle buyurmuştur.
“ Felak” cehennemde bir hapishanedir. Allah zorba zalimleri ve büyüklenenleri oraya hapseder. Cehennem oradan Allah’a sığınır.” ( İbni, Müdeveyden, Camiü’s-Sağir cilt 3, sayfa1266 )
Bir rivayette: Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur.
“Kalbinde hardal tanesi kadar iman bulunan bir kimse cehenneme girmez.
Kalbinde hardal tanesi kadar kibir bulunan kimse de Cennet’te giremez.” Buyurmuştur.( Müslim, iman 147, Ebu Dâvud edeb 29, (4091) Tirmizi birr,,61,1999) Kütüb-i Sitte 14.406 )
Resulüllah (s.a.v.) Dikkat edersek burada kalbinde kibir taşıyanların cennete giremeyeceklerini kesin bir uslüble ifade etmektedir.
Efendimiz (s.a.v. ) buyurdu :
“Ya rabbi, kibir rüzgarın dan sana sığınırım.” Yine buyurdu : “ Kıyamet günü kibirli olanları, Allahu Teala indindeki küçüklük ve hakirlikleri bakımından insanların ayakları altında kalmış karıncalar gibi yaparlar.”( Kimya’yı Saadet İmam-ı Gazali 541-542 )
Bayezid-i Bistami buyuruyor : “ İnsan, insanlar içinde kendini herkesten aşağı görmeyince, kibirlidir.”
Resulüllah (s.a.v. ) “ Kalbinde zerre kadar kibir olana cennet haramdır.” buyurmuştur. (Kimya’yı Saadet 540
İbn. Ömer (r. a. ) ‘den Resulüllah (s.a.v.)’ın
>>Kıyamet günü Allah, kibirlenerek elbisesini sallayıp giden kimselere rahmet nazarı ile bakmaz.<<dediği rivayet edildi. (İmamı Malik, Buhari, Müslim, Tırmızi,ve ibn. Mace rivayet etmişlerdir.
Yine ibn. Ömer ( r. a. ) rivayet ediyor:
>>Başkalarına karşı büyüklenmek için bir elbise giyinene Allah Kıyamet günü ona benzer bir elbise giydirir, sonra da cehennem ateşiyle tutuşturur.< (Ebu Davud.Libas 4 : İbn. Maci libas 27 . Müsned :292.139
İsterseniz birazda gizli kibir’e bakalım.
Dilini korur, kimseye belli etmemeye çalışır, kendisini her kesten daha mütevazi ve aşağı görürüm der fakat, içinde, işlerinde ve hareketlerinde kalbinde, beyninde kibir olduğunu gösteren bazı alametler görünür.
Mesela, Bir adam mevki sahibi ise veya o beldede köyde sayılı kişilerden ise, hep önde yürümek ister, hep kendisi konuşmak ve her kes onu dinlemesini ister, oturacakları oda veya yerlere en ağırlıklı yere oturup, herkesten ilginin dışında saygı bekler. Kelimelerini seçerek konuşur, herkes onu öğsün veya taktir etsin, eğer yolda giderken o zat halk arasında ortada veya arkada kalmış ise, çok sinirlenir, bir şey sorunca kaba cevap verir halk arasında kaldığı için kızarıp bozarır. Hele düğün veya toplu yemeklerde onu üst köşeye oturtmamışlar ise kendisini hakir, görür için, ev sahibine kızar ve içinden kükremeler çıkar fırtınalar çıkar belli etmemeye çalışı ama bu gizli kibirdir.
Bazısı ise, amcası veya babası köy ağası veya tanınmış kariyer sahibi, birisi ise o adam bunlardan kendisine pay çıkarmak ister özel bir ilgi alaka bekler çünkü onun içinde gizli kibir vardır.
Bir başka gizli kibir ise: Takvalı olduğunu dilli ile de belli eder, iftihar eder, kendilerini överler, hal ve keramet sahibi olduklarını ima ederler, abid’ler, evliyalar, veliler, Filan kimdir, hiç kimseyi beğenmez, ben her gece teecüt namazına kalkar sabaha kadar yatmam Kur’an okurum gündüz de oruç tutar cemaat namazımı kaçırmam, her kes ten daha üstün bilgili ve takva olduğunu anlatmaya çalışır ve kendiside o kadar inanmış ki, bana laf atan veya benim aleyhimde konuşan belaya çarpar, şu konuştu sonu şöyle oldu, bu adamda benim aleyhimde konuştu ailesi veya çocuğu böyle oldu , gibi laflar üretirler, buda gizli veya, azda olsa açık kibirliğe kaçıyor UCUP’a kaçıyor.
Bazısı parasıyla, bazısı arabası ile kibirlenir, bazısı zenginliği ile kibirlenir bazısı makamı ile bazısı takvalığı ile, bazısı, ilmi ile, bazısı güzelliği ile, bazısı ise gücü kuvvetiyle, bazısı hatipliği ile vesair. bunların hepside Allah Teâlâ’nın ihsanıdır, lütfüdür ama insan oğlu bunlara kibirlenince her şey alt üst olup gidiyor. .
Neyle kibirlenirse, kibirlensin hepsi boştur, hiç birisi onun elinde değil hiç birisini tutamaz, ne zenginliğini ne makamı ne, güzelliği ne, takvalığı nede arabasını, sağlığını, kuvvet ve gücünü, Yüce Allah dilerse iki saniyede her şey tersine çevrilir, Hani bir bilim adamı şöyle demiş:“Sağlığına, bir nefes tutulması, zenginliğine bir kıvılcım, güzelliğine bir sivilce yeter.” mademki öyleyse neye kibirleniyorsun. kibir akıllı müslüman / adam işi değildir çünkü ;
akıllı müslüman insan kibir ve büyüklüğün Allah-ü Teâlâ’ya yakıştığını. Başka kimseye uygun olmadığını bilir.
>>Azamet ve Kibriya bana mahsus sıfatlardır. Bunlar için benimle kavga edeni, helak ederim. <<
Efendimiz (s.a.v. ) “ Kimse kendi ameli ile kurtulamaz. “ Siz demi, Ya Resulüllah dediler. “Evet ben de ancak Hak Teala’nın rahmeti ile kurtulurum.” Buyurdu.( C.Sağir- Tergib ve Terhib)