Ana Sayfa Genel Ofis’e 1 Milyon Ton Hububatı Gümrüksüz İthal Yetkisi
Toprak Mahsulleri Ofisi’ne (TMO), yeni piyasa dönemine hazırlık olmak üzere, sıfır gümrük ile 700 bin ton buğday ve mahlut, 300 bin ton da mısır ithal etme yetkisi verildi. Özel sektörün de ithalat yapmasını sağlamak üzere mısır ve darının gümrük vergileri yüzde 35’ten yüzde 20’ye düşürüldü. Ayçiçeği, soya, mısır ve diğer bitkisel yağlarda indirimli Gümrük Vergisi ile ithalat süresi, 31 Mayıs’tan 15 Temmuz’a uzatıldı.
Konuya ilişkin bakanlar kurulu kararı, Resmi Gazete’nin dünkü sayısında yayımlanarak yürürlüğe girdi. Karar uyarınca, TMO’nun ithalat yetkisi 31 Mayıs 2009’a kadar kullanılabilecek. Hasat dönemi öncesi verilen ithalat yetkisi ile yeni üründe yüksek fiyat beklentisi kırılırken ileriye dönük olarak spekülatif hareketlere karşı da önlem alınmış oldu.
Geçen yıl buğday üretimindeki düşüş üzerine yaşanan spekülatif fiyat hareketlerini önlemek üzere, TMO’ya, sıfır gümrük ile 800 bin ton buğday ve mahlut, 300 bin ton arpa ve 300 bin ton mısır ithal etme yetkisi verilmişti. TMO, bu kararname kapsamında 600 bin ton buğday ithalat bağlantısı yapıp önemli bir bölümünün ithalatını gerçekleştirirken 10 Nisan’da 100 bin tonluk ithalat için yeni bir ihale düzenledi. Yeni kararname ile bu tarife kontenjanı kapsamında ithalat yetkisi 15 Mayıs’tan 31 Aralık 2008’e kadar uzatıldı.
Hasat dönemi de ithalat yapabilecek
Edinilen bilgiye göre kuraklık nedeniyle uluslararası düzeyde de buğday fiyatlarının "öngörülemeyen bir şekilde" artması üzerine TMO’nun ilk ithalat ihalelerinde 350 dolar/ton civarında olan ortalama ithalat bedeli, son ihalelerde 500 doların üzerine çıktı. TMO, 18 Mart’ta yaptığı 500 bin tonluk ithalat ihalesinde 525-535 dolar düzeyinde teklifler gelince, piyasaya "Buğdayda kıtlık yok, ne fiyattan olursa olsun ürün almak durumunda değiliz" mesajı vermek üzere, alım fiyatını düşük tutmuştu. Ofis yetkililerinin "yurtiçi piyasada yeni hasat dönemine kadar yetecek buğday bulunduğu, piyasadaki hareketlerin psikolojik ve spekülasyona dönük" olduğu yönündeki açıklamalarına karşın, uluslararası piyasalardaki gelişmelerin de etkisiyle TMO’nun her bir ihalesinde ortalama fiyatın 40 dolar arttığı ve ortalama ithalat bedelinin 460 dolara çıktığı belirtiliyor.
"Kuraklık nedeniyle buğday ihtiyacının ortaya çıkmasına karşın ithalatta geç kalındığı için yüksek fiyattan ithalat yapmak zorunda kaldığı" yönünde eleştirilen TMO’ya, bu sefer, hasat sezonundan önce 700 bin ton buğday ve mahlut, 300 bin ton da mısır ithalat yetkisi verildi. Gelecek yıl mayıs ayına kadar kullanılacak ithalat yetkisi çerçevesinde, piyasalara, "fiyatlar fazla yükselirse, spekülatif hareketleri önlemek için gerekirse hasat döneminde de ithalat yapılacak" mesajı verilmiş oldu. Ayrıca, bu yıl yeni hasat döneminde fiyatlarda aşırı beklenti de kırılmış oldu. Yetkililer, sanayinin yeni hasat dönemine stoksuz girmesi ve üreticinin fiyatlarda artış beklentisi nedeniyle bu yıl da TMO’ya fazla ürün gelmesinin beklenmediğini vurguluyor.