Leyla Mihrinaz Engin: Zamanın Ne Kadar Kıymetli Olduğunun Fazlasıyla Farkındayım: Büyük Sorulara Kıs
Büyük Sorulara Kısa Yanıtlar, Stephen Hawking’in ölümünden sonra arşivindeki sorulara verdiği cevaplardan derlenerek kaleme alınan bir eserdir.
Önsözün, Eddie Redmayne tarafından kaleme alındığı “Büyük Sorulara Kısa Yanıtlar”da, Hawking’in kişiliği hakkında çok naif dokunaklı ve ince yorumlarda bulunulmuştur. Önsözde kaleme alınan, Barack Obama’nın “Umuyorum ki Stephen yukarıda yıldızların arasında eğleniyordur,” söylemi hem gülümseten hem de düşündüren bir cümledir.
Gerek medyadan bilgiler, gerek hakkında yazılan kitaplar ve gerekse Hawking’in yaşamını konu alan ‘Her şeyin Kuramı’ filmiyle Hawking’in yaşamını kısmen de olsa belirtmekte fayda vardır.
İngiliz fizikçi, evren bilimci, astronom, teorisyen ve yazar Prof. Dr. Stephen Hawking, 8 Ocak 1942 yılında doğdu. Einstein’dan bu yana en parlak bilim adamı olarak kabul edilir. 21 yaşında Cambridge Üniversitesi’nde lisansüstü öğrencisiyken motor nöron hastalığına yakalanır.
Kısaca motor norön hastalığı, ALS Hastalığı, yani kas güçsüzlüğü yapan bir hastalıktır. Temel nedeni kasları kontrol eden motor nöronlar denilen sinir hücrelerinin ölmesidir. Hastalığını öğrenen Hawking’e iki yıl ömrü kaldığı söylenir. O’da doktoruna beynin işlev görüp göremeyeceğini sorar, beynin işlev göreceğini öğrenen ünlü fizikçi, düşünmekten, araştırmaktan, yazmaktan hiç bir zaman geri kalmaz. Eşi Jane’nin desteğini de arşivine not düşen Hawking, başarı üstüne başarı elde eder, bilimde çığır açar, kitaplar yazar ve üç çocuk babası olarak 14 Mart 2018 yılında hayata gözlerini yumar.
“Büyük Sorulara Kısa Yanıtlar”da aile yaşamını da dile getiren Hawking, bilime neden ilgi duyduğunu da belirtmiştir.
Daha 12 yaşındayken Londra’da St. Albans okulunda arkadaşlarıyla tartıştıkları konu; evrenin başlangıcı ve bu başlangıcın bir Tanrı’nın yaratımını ve müdahalesini gerektirip gerektirmediğiydi.
Babasının Oxford mezunu, bilime açık bir insan olması Hawking’i olumlu bazda etkileyen bir durumdur.
Erken yaşta ölümle yüzleşmiş olmasını da; yaşamınızın sona ermeden önce yapmak istediğiniz pek çok şey olduğunu fark etmenizi sağlıyor, diye dile getirir.
Hawking, “Büyük Sorulara Kısa Yanıtlar” aracılığıyla kendi diliyle hastalığını, evlilik sürecini, çocuklarını anlatmıştır.
Bir bilim insanının yüzyılımızda yaşamış olması şans ve yaşamını çok sade, esprili ve samimi bir dille bizlere öğreti şeklinde aktarmış olması büyük bir değerdir. Ve diyor ki Hawking; anı yakalayın ve hareket etmek için daha fazla beklemeyin…
On büyük sorunun yer aldığı “Büyük Sorulara Kısa Yanıtlar”da, her bir soru ve cevap üzerinde uzun uzun durmakta fayda vardır. Özetlemek gerekirse, 1960 yılının en büyük sorusu “evren bir başlangıca sahip midir?” Bu düşünceyle 1970 yılına kadar “Kara Delik” üzerine araştırma ve çalışmalar yapan Hawking, kozmolojiye olan ilgisinden dolayı evrenin boyutunun artan bir hızda büyüdüğü ve hızlı bir şekilde şişerek genişlediği bulgusuna varır. Bunun üzerine Amerikalı fizikçi James Burkett Hartle ile “sınırsızlık” kuramını formüle etmek üzerine çalışır.
Hawking 1982 yılında evren üzerine popüler bir kitap yazma fikrine karar verir. Nitekim 1988 yılında “Zamanın Kısa Tarihi”ni yayımlar. 1 Nisan şaka günü yayınlanan kitapla ilgili şu açıklama da bulunan Hawking, şakacı, yaşadıklarına rağmen hayat dolu, meraklı ve mütevazi kişiliğini de yansıtmaktadır: “Çalışmamı yürüttüğüm süre boyunca evreni anlamamıza katkıda bulunabilmiş olmamdan ötürü son derece şanslıyım. Ancak sevdiğim ve beni seven insanlar olmasaydı boş bir evrende yaşıyor olurdum. Onlar olmadan tüm bu şeylere olan merakım yok olup giderdi.” Ve yine çok samimi olarak kaleme aldığı; bizler birlikte geleceğe doğru yolculuk yapan birer zaman yolcusuyuz, sözleri kitap okuyucusuna güven ve huzur verecek niteliktedir.
‘Tanrı var mı?’ Sorusuna uzun, analitik ve bilim çerçevesinden cevap veren Hawking: Çalışmalarım etrafımızı çevreleyen evreni anlamak adına rasyonel bir çerçeve bulmak üzerine kuruludur. Tanrı’nın varoluşunu kanıtlamak ya da çürütmek değil, diye belirtir.
Evrenin oluşumu için verdiği örnek oldukça çarpıcıdır. Bunun için madde, enerji ve uzayın bir araya gelmesi gerektiği fikrindedir. Albert Einstein, evrenin oluşumu konusunda E = mc² denklemi ile kütle ve enerji buluşu üzerine Hawking’de ‘uzay’ı ekler. Büyük patlama ile zamanın başladığı düşüncesi somut örneklemelerle kaleme alınmıştır.
‘Her Şey Nasıl Başladı?’ sorusuna verilen cevap bölümünde, evrenin genişlediğine dair keşif yirmi birinci yüzyılın en entelektüel devrimlerindendir, şeklinde belirtmiştir. Einstein’ın genel görelilik kuramı, belirsizlik ilkesi, Feynman’ın çoklu geçmişler fikirlerine de değinen Hawking; esasında akıllı varlıkları içermeyen kaç geçmiş olduğu bizi ilgilendirmiyor. Asıl ilgilendiğimiz belirli bir düzeyinde akıllı yaşamın geliştiği geçmişlerdir, şeklinde ifade eder.
-Güneş sisteminin dört buçuk milyar yıl önce oluştuğu,
-Büyük patlamanın dokuz milyar yıl önce gerçekleştiği,
-Tek hücreli organizmanın evrilmesinin iki buçuk milyar yıl süreyi aldığını,
-Bir insan yumurtasının ( sperm) yaklaşık üç milyar nükleik baz çifti içerdiğini,
Ve insanlığın geleceği için kaygı duyan Hawking:?¥
-Nükleer savaşın tehlike olduğunu,
-Genetik olarak işlenmiş bir virüsün salınması ya da sera etkisinin kararsızlaşmasının tehlike yarattığını,
– Rockefeller bilim adamlarının insanın yaşamı için hareket etmesi gerektiği yoksa felaket olabileceğini,
-DNA’nın değiştirme ve geliştirme olanağının olduğu bir çağa girdiğimizi insanlık için hem iyi hem kötü olabileceğini ve bu konuda kaygı duyduğunu ifade eder.
“Zamanda Yolculuk Mümkün mü?” Sorusuna Hawking, görelilik kavramında ışıktan hızlı hareket edilebildiği takdirde zamanda geriye yolculuk yapmanın mümkün olduğunu ancak bunu riskli bulduğunu ifade eder.
0 Yorum 16081 Kez Okundu
1 Yorum 6743 Kez Okundu
0 Yorum 2913 Kez Okundu
1 Yorum 2711 Kez Okundu
5 Yorum 2057 Kez Okundu
1 Yorum 1915 Kez Okundu