Petit Şehir Rehberi: Serra Yentürk ve Leyla ile Paris | Petit-Mag
YAŞAM 15 OCAK 2019
Petit Şehir Rehberi: Serra Yentürk ve Leyla ile Paris
YAZI — TUĞÇE KAYAR | FOTOĞRAF — SERRA YENTÜRK
Paris’i çocuklu gezmeyi planlıyorsanız, konuşmanız gereken kişi: Serra Yentürk. Kendisi sanat tarihi eğitiminin ardından beş seneye yakın bir süre Galeri Nev’de çalıştı ve 2016 yazında eşi ve kızı Leyla ile Paris’e taşınma kararını hayata geçirdi. O yaz Amerikan fotoğraf sanatçısı Robert Mapplethorpe sergisinin hazırlıklarını yapıp hem iş yerinin hem de evinin anahtarları teslim ettikten sonra geride bıraktığı yorucu ama heyecanlı süreci ise şöyle açıklıyor: “Galerideki yılların hayatlarımızda çok anlamlı, bizi zenginleştiren ve büyüten bir döneme denk geldiğini düşünüyorum: 20’li yaşlar ve iş ortamındaki acemilikler geride kalırken, 2013’ten itibaren ülkedeki gelişmeler dolayısıyla kuşak olarak yaşam düzenlerimize dair birtakım farkındalıklar geliştirdik. Buna rağmen Türkiye’den ayrılmayı, Cem’in çalıştığı şirketin merkez ofisini Paris’e taşıma kararı alışına dek hiç düşünmedik.”
2016 yılı başında önlerine bu teklif geldiğinde hiç tereddüt etmeden kabul etmelerinin başlıca sebeplerinden ilkinin, Paris’i ve dili bilmeleri olduğunu söylüyor Serra. Ayrıca henüz yaşını doldurmamış Leyla’nın ikinci bir anadile, Fransa’nın okul sistemine, Paris’teki sosyal hayata; özetle bir bütün olarak yeni yaşamlarına en doğal şekilde adaptasyon sağlayacağı evrede olması da aldıkları karara uygun bir zemin hazırlamış; “Bunları söyledikten sonra ekleyebilirim; az önce farkındalık olarak bahsettiğim ideallerimiz ve Türkiye şartları, özellikle çocuk yetiştirmek söz konusu olduğunda giderek daha çelişkili hale geliyordu. Dolayısıyla Leyla’nın sorumluluğu kararımızda çok etkili oldu.”
Farklı bir şehirde yaşama kararı alarak hayatına yeni sayfa açan annelerin serüvenini paylaştığımız Petit-Şehir Rehberi’nde Paris turuna çıkmaya hazırsanız, artık başlayabiliriz...
TÜRKİYE’DEN PARİS’E TAŞINMANIN GENEL ANLAMDA HAYATINIZA NASIL BİR ETKİSİ OLDU?
Paris için “métro-boulot-dodo” (metro-iş-uyku) derler ama İstanbul’daki son senemizi düşününce bu Paris’in hakkını yemek gibi geliyor. Leyla’nın doğumundan bir sene önce yaşam kalitemizin artacağı inancıyla Anadolu Yakası’na taşınmıştık. Bunun bedeli olarak her gün ortalama üç saatimizi trafikte geçirir olduk; korkunç boyutlara ulaşan kentsel dönüşüm yüzünden değil yürüyüş yapmak, evin balkonunda oturamaz hale geldik. Paris, baştan başa yürünebilir bir şehir olduğu ve günlük hayat kültürü insanları AVM’lere itmediği için hem bedensel hem ruhsal olarak daha sağlıklı bir düzene kavuşturdu bizi. Hepsinden önemlisi, yeni bir düzen oturtana kadar evden freelance çalışmak, İstanbul’da ilk yaşını neredeyse tamamen yatılı bakıcıyla geçiren Leyla ile adeta baştan tanışmamızı sağladı.
BU ŞEHİRDE ÇOCUK BÜYÜTMENİN NE GİBİ FAYDALARINI/ZORLUKLARINI DENEYİMLEDİNİZ-DENEYİMLİYORSUNUZ?
Fransa’da kadınların doğumdan kısa süre sonra iş ve sosyal yaşantıya dönmesi teşvik edildiği için kreşler bebekleri henüz dört aylıkken kabul etmeye başlıyor. Öte yandan şehirdeki kreşler bebek sayısını karşılayamadığından, annelerin çoğu başvurularını henüz hamileyken yapıp yerlerini ayırtıyorlar. Biz bunu ilk yıl organize edemediğimiz için ben bir sene boyunca günlerimin tamamını Leyla ile geçirdim. O zaman anladım ki, eskiden tecrübe ettiğim Paris’ten epey farklı bir gerçekliğin içindeyim. En basit örneği önceden hep gittiğiniz, sevdiğiniz restoranlarda pusetinizle oturacak yer bulamayabilirsiniz. Ya da metroya binmek isterseniz, neredeyse hiç bir istasyonda yürüyen merdiven veya asansör olmadığını hatırlamanızda fayda var; binaların bile büyük bir kısmı asansörsüz. Yine de böyle bir durumda her yaştan insan size yardım teklif ediyor ve o merdiveni çıkıyorsunuz. Sandviçinizi, salatanızı alıp bir parka gidebiliyorsunuz. Yaşam tek bir formattan ibaret değil ve toplumsal bir uyum var. Dahası, eğitim ticari bir kazanç kapısı değil; çocukların pedagojik gelişimlerini özenle takip ediyorlar. İdealleri, otonom bireyler yetiştirmek ve bunda ne kadar başarılı olduklarını günlük hayatta gözlemliyorsunuz.
ÇOCUĞUNUZLA OYNAMAK İÇİN NEREYE GİDİYORSUNUZ?
Leyla’nın okulunun hemen yanında Place des Etats-Unis diye bir park var. Neredeyse her okul çıkışında pek çok diğer aile gibi biz de ortalama bir saatimizi burada geçiriyoruz. Jardin des Tuileries ve Jardin du Luxembourg, hafta sonu arkadaşlarımızla buluştuğumuz iki ana adres. Bir de yaz sonunda bir arkadaşımız sayesinde bugüne kadar defalarca önünden geçip fark etmediğimiz bir park öğrendik: Rue de Babylon üzerindeki Jardin Catherine-Lebouré. Burası aslında 17. yüzyılda bir manastırın bostanı olarak kurulmuş ve 70’li yıllarda halka açılmış çok sevimli bir alanmış. Parka gidemediğimiz havalarda da Le Mini Tigre’de ebeveynlerin de katılabildiği çocuk yoga seanslarını çok sevdik.
Merci’nin içindeki Used Book Café, Grand Café Tortoni, Café de la Poste ve La Palette özellikle gündüz buluşmaları için ilk aklıma gelen yerler. Palais de Tokyo’nun içindeki Les Grandes Verres ile geçen sene bir davet üzerine keşfettiğim Belleville’deki Le Grand Bain’i akşam yemekleri için öneririm. Yine de herhangi bir yer olabilir; bir mekan olmasına gerek yok. Örneğin Mayıs’tan sonra nehir kıyısında piknik yapmak... Paris’i güzel yapan bu.
Merci'nin içindeki Used Book Café.
Normandie ve Bretagne dört mevsim sevdiğimiz bölgeler. Okyanus birkaç saatliğine çekildiğinde kauçuk çizmeleri giyip denizin tabanında yüzlerce kabuklunun arasında yürümek, o taze hava ve sonsuzluk hissi başka hiç bir yerde bulamadığım bir huzur veriyor bana. Rastgele keşfettiğimiz küçük bir koyu, altı ay arayla önce puslu ve soğuk; sonra pırıl pırıl güneşli bir günde tekrar tekrar ziyaret etmek çok keyifli. Her seferinde yeni bir yerler keşfetmeye çalışıyoruz ama Rothenheuf’teki küçük plajın özel bir yeri var bende. Bir de Bonnelles’de yaz sonu açılan Le Barn, atlısporlar, yürüyüş, bisiklet gibi günübirlik aktiviteler sunan şirin bir yer.
Leyla bu fotoğrafta Bonnelles'de açılan Le Barn otelinde hizmet veren Le Haras de la Cense'de tüm yaş grupları için verilen binicilik dersi ve pony turunda.
ÇOCUĞUNUZLA BERABER GİTTİĞİNİZ VE FAVORİNİZ OLAN MÜZELER, SANAT GALERİLERİ HANGİLERİ?
Musée Picasso, Orsay, Louvre gibi müzelere yılda birkaç kere Leyla’yı da götürüyorum. Bu yaşta çocukların dikkat süresi çok uzun olmadığı ve her şey oyunla öğrenildiği için, “Kim en fazla ağaç vs. imgesi bulacak? Figürlerin giysileri ne renk?” gibi bazı oyunlar uyduruyoruz ki eserlere dikkat etsin. Musée Quai Branly, Le Musée d’Histoire Naturelle, Musée Picasso onlar için zihin açıcı yerler. Benim işim gereği takip ettiğim çağdaş sanat galerilerindeki işleri bağlamsal olarak kavramak için henüz çok küçük. Ama Marian Goodman’da geçen yıl sergilenen Eija-Liisa Ahtila’nın “Potentiality for Love” gibi, onu stimüle edeceğine inandığım sergiler oldukça görmesini sağlıyorum.
Leyla Musée Rodin'de "Le Baiser"nin önünde.
PARİS’E GELEN ARKADAŞLARINIZA KONAKLAMAK İÇİN GENELLİKLE NEREYİ ÖNERİRSİNİZ?
Bizim evi! Arkadaşlarımızı özlediğimiz için kendi evimizde konuk etmekten gerçekten mutluluk duyuyoruz çünkü. Elbette ailelerin ziyareti, iş yoğunluğu, birimizin hasta olması gibi durumlarda şartlar elvermeyebiliyor. O durumlarda, daha yerel deneyimlere açık olanlara airbnb organize etmelerini öneriyoruz.
PEKİ ONLARA MUTLAKA NEYİ GÖRMELERİNİ / YAPMALARINI/DENEYİMLEMELERİNİ ÖNERİRSİNİZ?
Musée de l’Orangerie’nin tenha olduğu erken saatlerde, Monet’lerin karşısında oturmaya zaman ayırmalarını. Ayrıca Louvre’un İslam eserleri kısmını da asla atlamamalarını; Galignani ve Chantelivre’e girmelerini. Yaz mevsimiyse Parc des Buttes Chaumont’da bir piknik yapmalarını; Paris’in dışına çıkabileceklerse Le Corbusier’nin Villa Savoye’unu gezmelerini... Marché aux Puces de Saint-Ouen de artık sır değil.
Serra ve Leyla 1856'dan beri Rue de Rivoli üzerindeki adresinde bulunan, Avrupa'nın en eski kitapçılarından Galignani'nin içinde.
TURİSTİK OLMASINA RAĞMEN SEVDİĞİNİZ VE GİTMEKTEN VAZGEÇMEDİĞİNİZ YERLER VAR MI?
Café de Flore, Deux Magots, Shakespeare & Co... Çok sık gitmiyorum ama kaçınıyorum da diyemem.
ÇOCUĞUNUZLA BERABER YEMEK YEDİĞİNİZ FAVORİ MEKANLARINIZ HANGİLERİ?
Aslında bu yaşına kadar Leyla’nın ağırlıklı olarak evde yemesini tercih ettik. Bunun nedenlerinden biri, evde kendi pişirdiğimiz, sağlıklı ve besleyici yemekler. Bir diğeri ise en başta anlattığım gibi Paris yeme-içme kültürünün küçük çocukları gözeten bir ergonomi ve tüketim anlayışının dışında şekillenmiş olması. “Café pousette” formatına girmeden bu açığı kapatan Marcel, Hollybelly ve Marlon onunla brunch için en sevdiğimiz yerler. Sağlıklı atıştırmalıklar için Wild & the Moon iyi bir adres.
Rue de Grenelles 159 numaradaki Marlon.
KENDİNİZE ALIŞVERİŞ YAPMAK İÇİN HANGİ BUTİKLERİ/MARKALARI TERCİH EDİYORSUNUZ?
Kurumsal iş hayatının dışında, bağımsız çalışan ve günün yarısında çocuğu ile aktif vakit geçiren birisi olarak genellikle sade ve kullanışlı şeyleri tercih ediyorum. Altı aylık bir trend için 20 parça almak yerine her zaman giyebileceğim, kaliteli üretilmiş beş parça almayı doğru buluyorum. Cos, Uniqlo ve Comptoir des Cotonniers bu perspektifte ihtiyaçlarıma en iyi cevap veren yerler. İndirim zamanları The Frankie Shop, A.P.C. ve Merci’ye göz atıyorum.
Marais'deki Frankie Shop.
ÇOCUĞUNUZ İÇİN HANGİ MARKALARA BAŞVURUYORSUNUZ?
Çok hızlı büyüdükleri için bu yaş grubunda alınan şeylerin çoğu ortalama 6-7 ay giyilebiliyor. Genellikle her sezon başında mantıklı bir sıraya sokuyorum ihtiyaçları. Önce basic ürünler için Petit Bateau, Jacadi gibi mağazalara uğruyorum; ardından daha özel bir takım ürünleri dolabına yıl içerisinde denk geldikçe ekliyorum. İnternetten bir şey alacağım zaman ise Smallable ilk baktığım sayfa... Bonton, Bobo Choses, Finger in the Nose, Emile et Ida, Mini Rodini, The Animals Observatory gibi çok sevimli ve unisex kreasyonları olan markalara yer veriyorlar.
Leyla L'aquarium de Paris, Trocadero'da.
KIŞ AYLARINDA PARİS VE ÇEVRESİNDE KAÇIRILMAMASI GEREKEN ETKİNLİKLER NELER?
Fondation Louis Vuitton’da 13 Ocak’a kadar sürecek olan Jean-Michel Basquiat sergisi kapsamında her gün 3-5 yaş grubu çocuklar için sanatçıyı ve eserlerini anlayabilecekleri pedagojik turlar ve okumalar düzenliyor. Leyla’nın metrodaki afişlerden görüp heyecanlandığı etkinlik ise “Disney on Ice” tabii ki! Ayrıca Fransa’da bu sene Japon sezonu; yani Musée des Arts Décoratifs’ten Versailles’a, Pompidou’dan Musée YSL’a kadar hemen her yerde Japon dünyasını anlatan sergiler var. Bu kültüre ilgi duyanlar için şahane bir fırsat.
Serra ve Leyla Fondation Louis Vuitton'da devam eden Basquiat sergisinde...
PARİS’TEN YOLA ÇIKIP FRANSA’DA ÇOCUĞUNUZLA GEZDİĞİNİZ DİĞER ŞEHİRLER HANGİLERİ?
Strasbourg, Reims, Epernay, Rouen, Etretat, Honfleur, Mont Saint-Michel, Saint Malo, Pont-Aven... Ve arada ufak tefek onlarca kasaba. En güzeli de onları keşfetmek zaten.
ÇOCUĞUNUZ İLE BİRLİKTE FARKLI ÜLKELERE SEYAHAT ETTİNİZ Mİ?
Leyla’nın ilk seyahati henüz on yedi günlükken New York’tan İstanbul’a dönüşü oldu. Sonrasında bir-iki seyahatimizi mecburen onsuz yaptık. Benim ailemle beraber gittiğimiz Stockholm gezisi ise en sevdiğimiz yolculuğumuz oldu. Özellikle başkentin dışında Archipelago’lara yaptığımız gezileri aklımdan çıkaramıyorum. Eylül ayı başında olduğumuz için günler uzun ve hava ılıktı. Bambaşka bir doğası var İsveç’in ve çocuklar için çok keyifli programlar yapmak mümkün.
TATİLE ÇIKMADAN ÖNCE ÇOCUĞUNUZUN VALİZİNE MUTLAKA NELER KOYUYORSUNUZ?
Uyumadan önce kitap okunmasına alıştığı için mutlaka 4-5 kitap koyarım. Yanımıza minyatür hayvancıklar, Play-Doh ve boya kalemleri gibi küçük bir grup oyuncak da aldığımız oluyor ama gittiğimiz yerlerden anısı olacak bir şey edinmesi için yer bırakıyoruz.
Leyla'nın odasından bir görüntü. Duvardaki resim sanatçı Nermin Er’e ait; sandalye ise Bertoia chair.
BU KIŞ PLANLARINIZDA HANGİ ROTALAR VAR?
Mutlaka bir defa Belçika’ya gideriz. Kış başında yapmayı planladığımız San Sebastian-Bilbao seyahatimizi ise bahara ertelemiştik; Nisan’dan sonra İspanya, İngiltere ve Türkiye’ye yol gözüküyor. Ama kedi, köpek ve çocukla programlarımızı her an revize etmeye alıştık!
Leyla ve kedileri Petit Chat.