Sorulara kısa cevaplar - yazar-105
İŞÇİ ÜCRETLERİNİN BANKAYA YATIRILMASI ZORUNLULUĞUNDA AYNI ŞİRKETİN VEYA GERÇEK KİŞİNİN BİRDEN FAZLA İŞYERİ OLSA BİLE TOPLAM SAYIYA GÖRE DÜŞÜNMEK GEREKİR
SORU: İyi günler Yalçın bey. Yazınızı okudum. Kafama takılan bir konuda yardımcı olursanız sevinirim.
sorum şu: Bir işverenin iki ayrı sigorta sicil numarasında kayıtlı işyerleri bulunmaktadır. Hırdavat işyerinde 5, inşaat işyerinde 7 işçisi vardır. Bu işveren işçi ücretlerini bankaya yatırma zorunluluğu var mı? Mağdur olmamamız için hemen cevap verirseniz iyi olur. İyi çalışmalar. Latife R.
CEVAP: Merhabalar, bu konudaki mevzuatın amacı aynı işverenin yanında çalışanların toplamı 10 ve daha fazla ise zorunluluk söz konusu. Konunun ayrıntıları Memleket Gazetesinde daha önceki tarihlerde Çalışma Hayatı köşesinde ifade edilmişti. Ayrıntıları zaten yazıdan da okumuşsunuzdur. Dolayısıyla aynı şirketin veya gerçek kişinin birden fazla işyeri olsa bile toplam sayıya göre düşünmek gerekir. Önemli olan burada işveren sıfatının aynı olması. Gerçek kişi veya tüzel kişilik olarak işveren tek ise işyeri sayısı önemli değil. Bu konuda sizin açınızdan durum ne ise ona göre sonuç çıkarmalısınız. Mailinizde bu durum açık değil. Özetle konu şu şekildedir: "İşyerleri ve işletmelerinde İş Kanunu hükümlerinin uygulandığı işverenler ile üçüncü kişiler, Türkiye genelinde çalıştırdıkları işçi sayısının en az 10 olması hâlinde, çalıştırdıkları işçiye o ay içinde yapacakları her türlü ödemenin kanunî kesintiler düşüldükten sonra kalan net tutarını, ödemenin kanunî kesintiler düşüldükten sonra kalan net tutarını, bankalar aracılığıyla ödemekle yükümlüdürler".
SİGORTALILIĞIN EMEKLİLİK AÇISINDAN BAŞLANGIÇ OLARAK KABUL EDİLEBİLMESİ İÇİN UZUN VADELİ SİGORTA KOLLARI AÇISINDAN DA PRİM ÖDEME GEREKTİREN BİR SİGORTALILIK OLMASI GEREKİR.
SORU : Merhabalar. Meslek Lisesinde okurken 1998 tarihinde o zaman bir kamu kuruluşu olan bir fabrikada staja başladım. Yani 1998 yılında 16 yaşındayken sigorta başlangıcım görünüyor. Bu başlangıç emekliliğimde işe yarayacak mıdır?
CEVAP : Merhaba, sigortalılığınızın emeklilik açısından başlangıç olarak kabul edilebilmesi için uzun vadeli sigorta kolları açısından da prim ödeme gerektiren bir sigortalılık olması gerekir. Zorunlu staj ve çıraklık gibi durumlarda bu söz konusu değil. Dolayısıyla sizin zorunlu staj dönemindeki sigortalılığınız emeklilik için hesaba katılmayacağı gibi, sigortalılık başlangıcı olarak da kabul edilmez.
İŞ SÖZLEŞMESİ DEVAM EDERKEN KIDEM TAZMİNATI ALMAK MÜMKÜN DEĞİLDİR.
SORU: Bir resmi kurumda 5 yıldır müteahhit elemanı olarak çalışıyorum ve her yıl sonunda ihale yapılıyor ve çıkış veriliyor bir başka firma alıyor şimdiye kadar 5 yıl içinde 3 firma değişti bizim tazminat hakkımız var mı hangisinden alırız ve nereye başvurabiliriz. Teşekkürler.
CEVAP: Merhaba, sizin durumunuzda olan çok sayıda işçi var ve bu büyük bir sorun. Anladığım kadarıyla şu anda sizin iş sözleşmeniz devam ediyor. İş sözleşmeniz devam ederken kıdem tazminatı almanız söz konusu değil, ancak daha önce kağıt üzerinde sona ermiş sözleşmeniz için talepte bulunabilirsiniz. Bu gün itibariyle Kanun sizin durumunuzda olanlar için net bir düzenleme getirmiyor. Ancak son dönemde çıkan ve sizin lehinize olan Yargıtay kararları var(son ihale alan firmanın sorumluluğu yönünde). Eğer sözleşmeniz sona ermişse veya sizden kaynaklanmayan nedenlerle sona ererse yargı yoluyla haklarınızı alabilirsiniz.
KADINLARA YÖNELİK OLARAK DOĞUM VE ÜCRETSİZ İZİN SÜRELERİNİN BORÇLANILMASI İMKANI GETİRİLDİ.
SORU: Yeni yasaya göre geçmişe dönük ödeme gerçekleştirip emekli olma imkanı var mıdır? Sigortalılıktan önce doğum yapma durumunda borçlanma mümkün müdür?
CEVAP: Merhabalar, sigortalı olunmayan sürenin priminin ödenmesi suretiyle geçmişe dönük sigortalılık sağlanamaz. Bu eskiden de mümkün değildi, yeni kanuna göre de mümkün değil. Kadınlara yönelik olarak doğum ve ücretsiz izin sürelerinin borçlanılması imkanı getirildi. Ancak bu borçlanma sigortalılık devam ederken doğumun gerçekleşmesi halinde söz konusu olabilir. Doğum, sigortalılığın başlangıcından önce gerçekleşmişse borçlanma söz konusu olmaz. Annenizin geçmişe dönük prim ödemesi mümkün olmadığı gibi yukarıda bahsettiğim borçlanmadan yararlanması da mümkün değil.
YENİ KANUNLA SSK İSTEĞE BAĞLI SİGORTALILIĞI DİYE BİRŞEY KALMADI. BUNDAN SONRA TÜM İSTEĞE BAĞLI SİGORTALILAR 4/B Lİ DEDEĞİMİZ BAĞ-KUR LU İMİŞ GİBİ DEĞERLENDİRİLECEK.
SORU: Merhabalar, benim emeklilik için 140 günüm kaldı yalnız 3 aydır isteğe bağlı olarak SSK lıyım öncesi bir işyerinde çalışıyordum işten çıkardılar 140 günü isteğe bağlı olarak ödesem kaybım ne olur teşekkür ederim saygılarımla.
CEVAP Merhabalar, yeni Kanunla SSK isteğe bağlı sigortalılığı diye bir şey kalmadı. Bundan sonra tüm isteğe bağlı sigortalılar 4/b li dediğimiz Bağ-Kur lu imiş gibi değerlendirilecek. Dolayısıyla siz işçiler gibi emekli olmak istiyorsanız, isteğe bağlı sigortalılıktan ayrılıp işçi olarak sigortalı olmalısınız. Aksi halde 4/b liler (eski Bağ-Kur lular gibi) emekli olursunuz.
Her ne kadar isteğe bağlı sigortalılık 4/b liler gibi değerlendirilse de, sizin için sadece 140 gününüz kalması nedeniyle size olumsuz bir yönü olmaz. Çünkü son dönemde sigortalılığın büyük kısmı işçi olarak geçirilmiş oluyor.
ASKERLİK BORÇLANMASI YAPMAK İSTİYORSANIZ NE KADAR SÜRE BORÇLANMA YAPMAK İSTEDİĞİNİZİ BELİRTEN BİR DİLEKÇE İLE SGK İL MÜDÜRLÜĞÜNE BAŞVURMANIZ GEREKİR
SORU: Merhabalar askerlik borçlanmasını yaparken hangi işlemleri yapmalıyız.
CEVAP: Merhaba, askerlik borçlanması yapmak istiyorsanız ne kadarlık bir borçlanma yapmak istediğiniz belirten bir dilekçe ile SGK İl Müdürlüğüne başvurmanız gerekir. Daha sonra borçlanmak istediğiniz gün üzerinden en az asgari ücret esas alınarak prim oranı hesaplanarak size bildiriminden itibaren bir ay içinde ödemeniz gerekir. Hesaplama yapılırken prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında olmak üzere, kendilerince belirlenecek günlük kazancın % 32'si üzerinden hesaplanacak primlerini borcun tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde ödemeleri şartı ile borçlandırılarak, borçlandırılan süreleri sigortalılıklarına sayılır. Bir ay içinde ödenmeyen borçlanmalar için ise yeni başvuru şartı aranır. Primi ödenmeyen borçlanma süreleri hizmetten sayılmaz.
Gerçek siyaset, gerçek siyasetçi