SAĞLIKLI ALIŞKANLIKLARLA BİRLİKTE AĞIRLIĞI KORUMAK ERKEN YAŞLANMAYA
Kilolu olmayan bir bedene sahip olmanız sağlıklı olduğunuz anlamına gelmemekte. Kilolu bir bedene sahip olmanız da sağlıksız olmanız anlamına gelmez. Tabi ki kilolu olmamayı tercih edersiniz ancak önceliğiniz bu olmamalı. Çünkü sağlıklı yaşam tarzına sahip olmanız, kilonuzun ne olduğundan çok daha önemli. Yapılan çalışmalar istikrarlı bir şekilde yararlı alışkanlıkların uzun, sağlıklı, hastalıksız bir yaşam için daha önemli olduğunu vurguluyor. Sağlıklı alışkanlıkların neler olduğunu biliriz. Hemen herkesin üşendiği şeyler: fiziksel aktivite yapma, sigara içmeme, alkol almama (günde 1 bardak kırmızı şarap içmenin olumlu olduğu belirtiliyor), sebze ve meyve ağırlıklı beslenme, doymuş yağları azaltma, hayvansal kaynaklı besinleri en aza indirme.
Kişi kilolu olup yukarıdaki saydıklarımı yapabilir veya kilolu olmayıp yukarıdaki saydıklarımı yapmayabilir. Kişinin kilolu olmaması, onun spor yapmamasına, sağlıksız beslenmesine motivasyon olabiliyor. Veya kilolu bir kişi bu durumdan nasıl kurtulacağını bilemeyip, başarısız diyet deneyimlerinden sonra ileride sağlığı için kaygılı olabilir. Burada kilolu olan veya olmayan herkesin en fazla önemsemesi gereken nokta yaşam tarzı. Kilolu olsanız da olmasanız da eğer sağlıklı yaşam tarzınız yoksa risk grubundasınız, varsa risk grubunda sayılmazsınız. Dolayısıyla fiziksel aktivite yapmayan bireylerin gizli obez olma olasılığınız yüksektir. Görünürde obez değilsinizdir ama içiniz obez bireyler gibi olabilir.
(Gizli Obezite: Dış görünüşte zayıf olunmasına rağmen iç organların etrafında yağlanmanın olması durumu)
Özellikle de sağlıklı diye adlandırdığımız beden kütle indeksi (BKİ) değerlerine sahip ancak sağlıksız alışkanlıklara sahip bireyler (sigara içme, alkol alma, fiziksel aktivite yapmama, saflaştırılmış karbonhidrat tüketme vb) bireyler genellikle gizli obez olabiliyorlar. En azından bu kişilerin sağlıklı gibi görünmelerine rağmen sağlıksız oldukları, sağlıklı yaşam sürelerinin kısaldığı bütün çalışmalarda ortaya çıkıyor. Buna karşın birey kilolu olsa bile sağlıklı yaşam tarzına sahipse hastalıklardan uzak sağlıklı bir hayatı olabiliyor. Daha uzun ve daha sağlıklı yaşayabiliyor.
Bir çalışmada çalışmacılar, başlangıçta kanser ve kalp hastalığı olmayan 113000’den fazla bireyi 32 yıl boyunca takip ettiler. Bu bireylerin diyetlerinin kalitesini, fiziksel aktivite seviyelerini, sigara içme durumlarını, alkol alım durumlarını incelediler ve tüm sebeplerden meydana gelen hastalık ve ölüm durumlarını incelediler. En düşük risk tahmin edeceğiniz gibi sigara içmeyen, günde 30 dakikadan fazla fiziksel aktivite yapan, orta düzeyde (1 bardak) alkol alan ve sağlıklı yeme davranışı gösteren bireylerde görüldü. En düşük riskten anlamamız gereken şey, bu kişilerin hiç hasta olmaması durumunu veya hastalık geliştirme ihtimalinin en düşük olduğunu anlamalıyız.
Geçtiğimiz yıllarda yapılan başka bir çalışmada ise 10.6 milyon birey incelendi ve yüksek kilolu veya obez olmanın erken ölüme ve erken yaşlanmaya sebep olduğu sonucuna varıldı.
Çalışmacılar, sağlıklı yaşam tarzına başlandığı zaman kısa bir süre içerisinde erken ölüm ve hastalık geliştirme ihtimallerinin düştüğünü belirtmektedir. Örneğin eğer (1) her gün en az 30 dakika tempolu yürüyüş yapıyorsanız veya 60 dakika orta tempolu yürüyüş yapıyorsanız, (2) diyetinizde sebze ve meyve tüketimini artırıyor ve hayvansal kaynaklı besinleri azaltıyorsanız, (3) sigara içmiyorsanız, sadece bu üçünü başardığınız zaman erken yaşlanma riskini azaltmaya başlıyorsunuz. Kiloluysanız bile, bu davranışları geliştirdiğinizde, kilo kaybını sağlamaktan öte hastalık riskinizi ve geç yaşlanma ihtimalinizi artırıyorsunuz. Diğer taraftan kilolu değilseniz, görünümünüz gayet fit ise, ancak sağlıklı yaşam alışkanlıklarınız az ise, örneğin, sigara içiyorsunuz, bira tüketiyorsunuz, patates kızartması ve et yemeyi de çok seviyorsunuz. Önümüzdeki yıllarda, bunları yapmayan arkadaşlarınızla kendinizi kıyaslama şansınız olacak. Daha erken yaşlanma, türlü hastalıklarla mücadele etme gibi sorunlarınızın olması yüksek olası. Dış görünümünüzden çok daha önemli şeyler var…
Çalışmacılar son olarak zayıf olma ve sağlıklı yaşam tarzı alışkanlıklarının birlikte yer almasının hastalıklara karşı korunmada en büyük araç olduğunu vurgulamaktadır.