Keton cisimleri Uzm. Dr. Okhan Akın. - ppt video online indir
YayınlayanGuz Dogancay Değiştirilmiş 4 yıl önce
... konulu sunumlar: "Keton cisimleri Uzm. Dr. Okhan Akın."— Sunum transkripti:
1 Keton cisimleri Uzm. Dr. Okhan Akın
2 Keton cisimleri Keton cisimleri metabolizmanın normal işleyişi sırasında da ürtilen ve dokular tarafından enerji metaboliti olarak kullanılan maddelerdir. Fakat keton cismi üretimi açlık, uzun süreli şiddetli egzersiz ve kontrolsüz diabet gibi durumlarda artmaktadır. Keton cisimlerinin tek öncül molekülü Asetil koenzim A’lardır. Keton cismi üretimine katılan asetil KoA’ların büyük kısmı yağ asidlerinin yıkımından elde edilir. Bununla beraber lösin, izolösin, lizin, fenilalanin, tirozin ve triptofan aminoasidlerinden de keton cisimleri sentezlenir.
3 Keton cisimleri mitokondride üretilen asetil KoA’lar TCA’nın kapasitesini aşmaya başladığında senzlenmektedir. Keton cismi sentezi ve yıkım insanda mitokondrilerde gerçekleşmektedir. Keton cisimleri: Asetoasetat -hidroksibütirat Aseton’dur (aseton metabolize olmayan bir yan üründür)
4 Keton cisimleri periferik dokular için önemli bir enerji kaynağıdır:
Sulu çözeltilerde çözünürler ve böylece lipoprotein/albumin gibi taşıyıcı proteinlere gereksinim göstermezler. KC’de mevcut A KoA’lar karaciğerin oksidatif kapasitesini aşınca oluşurlar. İskelet, kalp kası, böbrek korteksi ve beyin gibi ekstra hepatik dokularda kandaki miktarları ile orantılı olarak kullanılır. Beyin normalde keton cismi kullanamaz ancak uzun süreli açlık ve kontrolsüz diabet gibi durumlarda glukoz yetmemeye başladığında kullanabilir.
5 Karaciğer mitokondrisi
Asetil KoA Asetil KoA Asetoasetil KoA tiolaz KoA Karaciğer mitokondrisi Asetoasetil KoA Asetil KoA HMG KoA Sentaz HMG KoA HMG KoA Liyaz Asetil KoA Aseton Asetoasetat OH-Bütirat Dehidrogenaz NADH+H OH-Bütirat NAD
6 HMG KoA sentaz keton cismi sentezinde hız kısıtlayan basamaktır ve sadece karaciğerde mitokondrilerde bulunur. Karaciğer sürekli olarak düşük miktarlarda keton cismi üretmektedir. Fakat açlıkta üretimi artar. Açlıkta periferik dokulara enerji sağlamak için keton cisimlerine gereksinim duyulur. Karaciğer aktif olarak keton cismi üretir fakat asetoasetatı asetoasetil KoA’ya geri çeviremez. Bu nedenle keton cisimlerini kendisi kullanamaz.
7 OH-Bütirat Dehidrogenaz
NAD OH-Bütirat Dehidrogenaz TCA NADH+H Asetoasetat Süksinil KoA 3-ketoaçil KoA transferaz tioforaz Süksinat Asetoasetil KoA TCA Asetoasetil KoA tiolaz Asetil KoA Asetil KoA TCA
8 Enerji kazancı Hidroksibütirat: Asetoasetat:
Hidroksibütirattan asetoasetata dönüşüm sırasında 1 NADH+H (3 ATP) 2 asetil KoA: TCA’da 6 NADH+H = 18 ATP 2 FADH2 = 4 ATP 2 GTP TOPLAM: 27 ATP – 1 ATP (Süksinil KoA, süksinat döngüsü nedeniyle) = 26 ATP Asetoasetat: 26 ATP – 3 ATP (Hidroksibütirata göre 1 NADH+H eksik olduğu için = 23 ATP
9 Ciddi açlık ve diabette ketonemi ve ketonüri görülür
Ciddi açlık ve diabette ketonemi ve ketonüri görülür. Keton cismi artışı, asidoza yol açar. İdrarda glukoz ve keton cismi atılımı hücrelerin su kaybetmesine yol açar. Bu nedenle artmış H+ konsantrasyonu, azalmış plazma hacmi ile birleşince ciddi asidozlara neden olur. Diabetik ketoasidozda -hidroksibütirat (BOHB) dominant keton cismidir ve asetoasetata göre klinik durumu daha iyi yansıtır. BOHB/Asetoasetat oranı normalde 3/1’dir. Bu oran ketozisde 6/1, 12/1’e kadar artabilir
10 Ketogenez üç basamakta düzenlenir:
1. Denetim ilk olarak yağ dokusunda uygulanır. Yağ dokusunda hormon duyarlı lipaz aktiflenir, dolaşıma çok fazla miktarda serbest yağ asidi çıkmadıkça ketogenez oluşmaz. Dolayısıyla yağ dokusunda lipolizi denetleyen etmenler ketogenezde önemlidir.
11 2. Açlıkta lipolizin artışıyla karaciğere gelen aktif yağ asidi (açil-KoA) miktarı artar.
Açil KoA artışı asetil Ko A karboksilazı (yağ asidi sentezi hız kısıtlayıcı enzimi) inhibe eder ve malonil KoA miktarı azalır. Malonil KoA azalınca karnitin açil transferaz-1’in üzerindeki inhibisyon ortadan kalkar ve daha fazla yağ asidi mitokondriye taşınarak lipolizi artırır.
12 3. Yağ asidi oksidasyonun artışı karaciğer mitokondrilerinde yüksek enerjili bir duruma yol açar. Yüksek enerjili durumda TCA hızı azalır ve yağ asidi yıkımıyla ortaya çıkan asetil KoA’lar özellikle ketogeneze kayar.
13 Protein Karbonhidrat Nükleik asit Aminoasit Yağ asidi
Aşağıdakilerden hangisinin yıkımının artması durumunda keton cisimleri sentezlenir? Protein Karbonhidrat Nükleik asit Aminoasit Yağ asidi
14 Asetoasetat ve beta-hidroksibütiratın başlıca sentez yeri hangisidir?
Böbrekler Beyin Akciğerler Karaciğer Yağ dokusu
15 3-hidroksi 3-metilglutaril KoA aşağıdakilerden hangisinin sentezinde oluşan bir ara üründür?
Karnitin Keton cisimleri Steroidler Nikotinamid Folik asit
"Keton cisimleri Uzm. Dr. Okhan Akın." indir ppt