- Doç. Dr. Latif Küpelioğlu Tüp Bebek Tedavisinde Kullanılan İlaçlar
Yrd. Doç. Dr. Latif Küpelioğlu > Tüp Bebek > Tüp Bebek Tedavisinde Kullanılan İlaçlar
Tüp bebek tedavisinde gebelik şansını arttırabilmek amacıyla çeşitli ilaçlar uygulanır.Günümüzde tüp bebek tedavisinde meydana gelen gelişmeler, ilaç teknolojisinde de geri kalmamaktadır. Kısırlık yani infertilite sorunlarında oldukça başarı sonuçlar sağlayan bu ilaçlar, oldukça etkin ve güvenli şekilde kullanılmaktadır. Bu ilaçların kullanılma amacı ise yumurtalıklardan istenilen boyutta ve olgunlukta, istenilen sayıda folikül elde etmektir. Folikül gelişimi sayesinde gebelik şansı arttırılmaktadır.
Özellikle yardımcı üreme yöntemlerinden olan Klasik tüp bebek yöntemi- IVF ve mikroenjeksiyon-ICSI yönteminde birden fazla folikül geliştirilmesi gebelik sağlanması için oldukça önem teşkil eder. Yumurtalıkların uyarılması adına yumurta üretiminden görevli olan, FSH (follikül stimüle eden hormon) ve LH (luteinize eden hormon) adlı hormonlar uygulanır.
Gonadotropin Relasing Hormon Agonistleri –GnRHa
FSH salınımını arttırmayı amaçlayan Klomifen, kısırlık tedavisi için ilk kullanılan ilaçlardan biridir. Günümüze kadar geliştirilen bu ilaç, tablet şeklinde satılmaktadır. Çoğunlukla kadının adet tarihinin 5. Ve 9. Günleri arasında kullanılır. Yumurtalıklarda birden fazla folikül gelişimi için kullanılması önerilir.
Menapoz ardından kadınların idrarından saflaştırılarak üretilen FSH ve LH hormonlarını beraber içeren HMG, tüp bebek ve mikroenjeksiyon yöntemi için yumurtalıkların uyarılması ve birden fazla follikül sağlanması için verilir. Günlük olarak kullanılır. Deri altına enjeksiyon yapılır.
Menapoz ardından kadınların idrarından saflaştırılarak üretilir. Yalnızca FSH hormonu içerir. Tüp bebek tedavisi ve mikroenjeksiyon yöntemi için yumurtalıkların uyarılması ve birden fazla folikül sağlanması için kullanılır. Günlük olarak alınır. Bu ilaç da deri altı enjeksiyon yapılır.
Rekombinant FSH preparatları %100 olarak saf yapıdadır. Genetik mühendislik ile laboratuvar ortamında üretimi yapılır. Bu ilacın amacı ise FSH yumurtalıkları uyarması ve birden fazla follikül gelişimini sağlamasıdır. Klasik tüp bebek ve mikroenjeksiyon yöntemi için birden fazla yumurta elde edilmesini sağlar. Subkütan adı verilen bir yöntemle uygulanır. Bu yöntem deri altına enjeksiyon yöntemidir.
Hipofiz bezinden FSH ve LH hormonu salgılanması için yardımcı olan ve beyindeki hipotalamus adı verilen merkezden salınan Gonadotropin serbestleştirici hormonun sentetik biçimde üretilen hali GnRHa olmaktadır. Kullanım çeşitleri içerisinde iğne ya da burundan sprey olarak kullanılabilir.
GnRH analoglarının kullanılması sırasında, yumurtalıkların hormonal şekilde uyarımı aşamasında, vücudun salgıladığı LH hormonunun bu erken yükselişini engellediği için, sayı ve kalite bakımından düşük yumurtaların elde edilmesi olasılığı en aza düşer. Genellikle pek tercih edilmeyen bir yöntemdir.
İşlev olarak GnRH analogları ile aynı etkiye sahiptir.Ancak farkı kullanım süresi ve etkisini gösterme hızıdır. Bu sayede kişilerin merkeze gelme süresi azalır. Bu sayede de tedavi maliyeti doğru orantıda düşer. Enjeksiyon sayısının da düşmesi bir diğer avantajı olarak karşımıza çıkar. Günlük olarak 0.25 mg’lık Formu stimulasyonun 6. günü başlanır ve yumurta gelişimini tamamlayana dek devam eder.
Yumurta toplanması aşamasından ortalama olarak 36 saat önce enjekte edilir. Bu enjeksiyon ardından da 36 saat içerisinde folikülin çatlamasını sağlar.Bu sayede yumurta salınımı gerçekleşir. Bu hormonun etkisi olgunlaşmış folliküller içindeki yumurtaları olgunlaştırması ve döllenmeye hazırlamasıdır. Bu sırada da progesteron salgılanmasını başlar. Doğal bir hormon olan LH’a ile benzer özellikler gösteren çatlatma iğnesi, kadında yumurtanın çatlamasına yol açar. HCG enjeksiyonunun zamanlaması oldukça önemlidir. Bu sebeple belirtilen zaman aşılmamalıdır.
Rahim içini kapsayan ve döllenen yumurtanın yerleştiği alan olan endometrium tabakasının sağlıklı bir şekilde gelişmesini ve büyümesini sağlayan progesteron, yeterli olarak salınmazsa, embriyonun endometriuma sağlıklı olarak yerleşmesini engeller. Bu sebeple de klasik tüp bebek tedavileri ve mikroenjeksiyon yöntemlerinde endometriumu desteklemek adına bu hormon dışarıdan takviye edilir. Luteal faz desteği denilen tedavi, vajinal fitil ya da jel olarak kullanılır. Gebelik testinin müspet çıkmasın halinde, gebeliğin 8. haftasına dek vajinal ovül şeklinde, kullanılır. Şayet progesteron doğal ise gebelik üzerinde herhangi bir yan etkiye yol açmaz.
Yumurta gelişimi kolay olmayacak anne adaylarına letrazol uygulanır. Bu ilaca adet tarihinin 2.-4. Günü başlanır. Günlük olarak iki tablet şeklinde uygulanır. 5 gün boyunca kullanılır. Yumurta gelişimi gerçekleşmez ise arka arkaya 3-4 adet dönemi kullanılabilmektedir.
Tetra 500 kapsül: Kadın üreme sisteminde gelişebilecek olan enfeksiyonların hamilelik oluşumu için engel teşkil etmemesi adına koruyucu olarak kullanılır. Bir antibiyotik ilaçtır. Yumurta toplandığı gün kullanılması için başlanır. 4 gün boyunca kullanılır.
Prednol 16 mg tablet: Hamilelik oluşumu sürecinde meydana gelebilecek bağışıklık sistemince red reaksiyonunun önüne geçmek için uygulanan ilaç, yumurta toplama günü kullanılmaya başlanır.Bu ilaç da dört gün boyunca kullanılır. Akşam uyumadan önce alınır ve tek dozdur.
Folikasit (Folbiol veya Centrum): Bebeklerin sakat doğmasının önüne geçmek amacı ile tedavinin başlangıcından itibaren günlük olarak kullanılması önerilen bir vitamindir.
Parlodel SRO Kapsül: Prolaktin hormonu yüksek olan kişiler için uygulanan bir ilaçtır. Akşam tok karnına yutularak kullanılır.
Luveris ampul: LH hormonu içeren bir ilaçtır. Hastaların hepsinde kullanılmaz. Dozu ve kullanım şekli doktor tarafından belirlenir.
Tüp bebek tedavi sistemleri ile çocuk sahibi olmak isteyen çiftlerin, en çok merak ett[...]