Kurumlarda koçluk ve Mentorluk - Eğitmen Panda - Yaratıcı ve İnteraktif Öğrenme Çözümleri
Koçluk günümüzde oldukça popüler bir hizmet olup; bireyler, liderler ve kurumlar tarafından tercih edilmektedir. Araştırmalar koçluk için yapılan yatırımın geri dönüş rakamlarının oldukça fazla olduğunu ortaya koymaktadır. Geri dönüş rakamlarının, koçluk maliyetinden yaklaşık 6 kat fazla olduğu bulunmuştur. Bu araştırma sonucunun bahsettiği gibi pek çok araştırma koçluğun bireylerin gelişiminde kilit bir role sahip olduğunu gösteriyor. Peki koçluk nedir? Bu konuya girmeden önce koçluk kavramının hayatımıza nasıl girdiğine bakmalıyız.
Diğer bir popüler kavram ise “mentorluk”tur. Mentor kelimesi Yunan mitolojisinde ortaya çıkmıştır. Yunan mitolojisinde Kral Ulysses savaşa gitme kararı almıştır. Giderken oğlunu “Mentor” adındaki en yakın arkadaşına emanet etmiştir ve onu yetiştirmesini istemiştir. Savaştan 20 yıl sonra döndüğünde oğlunu iyi yetişmiş bir prens olarak bulmuştur. Bu zamandan sonra “Mentor”; yetiştiren, deneyimleriyle gelişimine katkı sağlayan anlamında kullanılmıştır. Günümüzde ise, mentorluk bireylerin kişisel ve kariyer gelişimine yardım etmek amacıyla yapılan görüşmelerdir. Mentor danışanını dikkatlice dinler ve danışanına deneyimlerini aktarır. Uzun vadede bireyin gelişimini destekler. Bu sayede bireylerin iş ve hayat tatmini artar, başarılı liderler gelişir, kurumlar esnek hale gelir ve iletişim desteklenir.
Koçluk ve mentorluk sıkça birbirleriyle karıştırılan iki kavramdır. Birbirlerine yakın kavramlar olsa da temel bazı farklılıkları vardır. Koçluk görüşmelerinde asıl odaklanılan konular yaşanılan problemleri çözme, performansı arttırma gibi daha belli konulardır ancak mentorluk görüşmelerinde kişinin sadece bugünkü durumuna değil, ilerisi için kişisel ve profesyonel gelişimine de odaklanılır. Bu süreçte mentor danışana kendi deneyimlerini aktarmaya çalışır. Koçluk daha çözüm odaklı bir yaklaşım gerektirirken, mentorluk ilişki odaklı bir yaklaşım benimser. Bu doğrultuda daha uzun süreli bir hizmettir. Burada önemli olan danışanın kendini rahat hissedebileceği güven ortamını yakalamaktır. Koçluk seansları daha resmi bir hizmettir ve koçlar uzun süreli bir eğitimden sonra danışmanlık verebilir. Mentorluk gönüllülük esasına dayanır.
Her ikisi birbirlerinden farklı amaçlar için kullanılabilir. Kurumlar çalışanının belli yetkinliklerini, becerilerini geliştirmek istediğinde; yeni bir sisteme geçildiğinde veya değişimi yönetmek gerektiğinde; ortak beklentilerde buluşulamayan durumlarda koçluk hizmeti tercih edilir. Uzun süreli planlarda çalışan gelişimi desteklendiğinde, şirketteki yeni nesillere eski çalışanların uzmanlıkları ve deneyimleri aktarılması gerektiğinde, kişisel ve profesyonel hayatı dengesi sağlanmak istendiğinde mentorluk görüşmeleri tercih edilir.
Williams R B. How Brain Science Can Change Coaching 2010 (Harvard Business Review)
The Coaching Manual / Julie Starr
Kurum İçi Koçluk / Zuhal Baltaş