Rus İstihbarat Tarihi – 4 – KAFKASSAM – Kafkasya Stratejik Araştırmalar Merkezi
Gündem, Rusya 10 Haziran 2018
NKGB (НКГБ) SSCB Halk Güvenliği Komiserliği-MGDB Devlet güvenlik Bakanlığı
3 Şubat 1941 tarihinde AUCPB merkez komite kararıyla NKVD bünyesinde kurulmuştur ve yapılanma aşaması uzun bir süreç almıştır.14 Nisan 1943 ‘te polit büro onaylanmıştır .NKGB ‘nin esas kurulma amacı NKVD’nin artan iş yükünü azaltma ve yurt dışı operasyonal ihtiyacını giderme temelli olarak özetlenebilmektedir. SSCB’nin yurt dışı istihbarat çalışmalarını yürütmek, yabancı istihbarat servislerinin yıkıcı faaliyet, casusluk, terör amaçlı faaliyetleri ile mücadele etmek, parti ve hükümet liderlerinin korunması olarak görevleri özetlenebilmektedir.
Birinci birim (Keşif), ikinci birim (karşı istihbarat), üçüncü birim (ulaşım), dördüncü birim( sabotaj), beşinci bölüm şifreleme, Moskova kremlin komutanlık ofisi (kremlinin kişisel muhafızı), idari ve ekonomik büro, Özel davaları araştırma bürosu, Muhasebe ve arşiv bölümü, Operasyon ve ekipman bölümü, insan kaynaklı departmanından oluşmaktadır. Kasım 1945’te K bölümü altında Nükleer tesislerin korunması amaçlı yeni bir birim oluşturuldu .Bu birim 1946’da c departmanına devredildi.1941-1945 yılları arasında Rusya ile Nazi Almanya’sı arasında süren bir savaşın olduğunu hatırlatarak bu birimin savaş döneminde önemini hatırlatmak gerekir. Savaş döneminde bu birimin özellikle doğu Avrupa’daki iş yükünün artması bazı uygulamalarda keyfiliğinde arttığını da ortaya koymaktadır.1944-1946 yılları arasında NKGB Polonya, Macaristan ve Ukrayna’da varlığını göstermiştir.1946 yılında NKGB’nin ortalama 137 bin kişi olduğu tahmin edilmektedir.
2‘ ci dünya savaşı ve Almanya ile savaştan sonra 15 Mart 1946’da yeniden yapılanma ihtiyacına gidildi. Aslında devrimin dünyaya yayılacağı ve devri teorileri artık aslını yitirmeye başlamıştı. Bu ortamda MGB cheka tarzı yeni bir yapılanma şeklinde terör konusunda uzman bir kurum olma tanısıyla kurulmuştur. MGB Sekretarya başkalığında ,İstihbarat, Karşı istihbarat, Askeri karşı istihbarat, arama, operasyon, şifreleme ve şifre çözme, ulaşım , Dava ve soruşturma ofisi, ekonomik birim ve insan kaynakları biriminden oluşmaktaydı. Ayrıca: Bölüm A Kayıt arşiv(SSCB nin bütün arşiv departmanlarının kontrolü, Bölüm b operasyonla ekipman telefon dinleme, ölüm v sansür departmanı, bölüm d belge üretimi incelemesi, bölüm dr sabotaj ve keşif, bölüm k nükleer tesislerin karşı istihbarat desteği, bölüm o din adamları arasında operasyon el çalışma, bölüm r radyo keşif, bölüm t terörizm ile savaş, operasyon el ekipman bölümü, cezaevi bölümü, finans bölümü, hukuk bürosu ve dezenformasyon bölümünden oluşmaktadır.
1947 yılında Sovyet ordusu genel kurmay ana istihbarat müdürlüğü temelli bir müdürlük MGB’de kuruldu.( СССР №1789-470сс) .
Ocak 1953’te MBD’de Buluş merkez bürosu kuruldu. Büronun kuruluş amacı yerli icatların ve bilimsel keşiflerin gizliliğini sağlamak, beyin yıkama, diğer ülkelerden teknoloji hırsızlığı olarak sıralanabilmektedir.1951 ‘de seferberlik bölümü, 1952’de yeni bir sivil istihbarat bölümü kuruldu. MGB dış istihbarat mevcut birimleri 6 ana bölge üzerinde faaliyetlerini sürdürmekte idi.
1.ci bölgede: Almanya, Polonya, Çekoslovakya, Macaristan, Bulgaristan, Yugoslavya
2.ci bölgede Fransa ,İtalya, ispanya, Belçika, Portekiz, Hollanda, romanesk ülkeleri
3.cü bölgede ABD ve kanada
4.cü bölgede Japonya mançurya, Kore, Çin, Moğolistan, Sincan, Tuva,
5.ci bölgede Türkiye,(1945te toprak talebini öne süren birim) (İngiltere etkisi altında Irak, Afganistan, Hindistan ve Arap ülkeleri) Gürcistan ve ermenistan
6.Cı bölüm olarak : Yurt dışında yaşayan SSCb vatandaşları, MGB ‘de aktif olarak çalışan ajanlar, Yabancı istihbarat ajanları, İrtibat bürosu, özel kuvvet bürosu, Eğitim şube olarak sıralanabilmektedir.
1952 yılında MGB’nin yaklaşık 200 bin çalışanı olduğu tahmin edilmektedir.
Süreç KGB’nin kurulması ile devam edecektir.
Колпакиди А., Север А. КГБ. М.,2010
Etiketler: Rus İstihbarat Tarihi - 4