Geçtiğimiz ay Viyana’da „Schöner Verkehr – Güzel Trafik“ adı altında 36 sıradışı bisiklet tasarımının gösterildiği bir sergi vardı. Sadece dağ bisikletleri değil, yol, velodrom, şehir, gezi vs. gibi bisikletin değişik sahalarından son derece ilgi çekici örnekleri yakından görme imkânını bulduğumuz sergideki bisikletleri sizlerle paylaşmak istedik.
Sergide bisikletlerin genelde çok dikkat edilmeyen özelliklerine ağırlık verilmiş. Bisikletlerin çoğunluğu husûsî koleksiyonlardan alınmış, dediğimiz gibi yol bisikletleri ile başlayıp, egzotik ufak seri üretimlere, oradan yaratıcı bir şekilde tasarlanmış şehir içi bisikletlerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor.
İyisi mi lafı fazla uzatmadan bisikletleri gösterelim. Her bisikletin altında açıklaması da var.
Bu bisiklet ufak bir Hollandalı üreticinin 80’lerden kalma tasarımı. En belirgin özelliği de öne doğru yatık olması, sanki sürekli arkadan iten varmış gibi duruyor. Tasarımın neden böyle olduğu konusunda ise hiçbir bilgi yok, bisikletin ne için tasarlandığı konusunda da.
80’li yılların sonundan tipik bir velodrom bisikleti. Sadece hız amaçlı tasarlandığı için ve de velodromda eğik virajda fren yapıldığında yer çekimi nedeniyle düşme ihtimali yüzünden freni bile yok. Arkada serbest düzenek de bulunmadığı için sürekli pedal çevirmek gerekiyor, dolayısıyla hızı düşürmek için de pedallara ters güç vermek lâzım. Reynolds borulara sahip bir kadro.
Bisiklet Mike Burrows’un 1994 yılında karbonun geleceğin maddesi olduğunu düşünmesi ile birlikte Lotus firmasıyla beraber tasarladığı bir bisiklet. Bu sergideki modelle Chris Boardman 6 Eylül 1996’da Manchester Velodromu’nda 1 saat rekorunu kırmış, rekor 19 Temmuz 2005’e kadar geçerli kalmış. Arada UCI bisikletlerin izin verilen tasarımları hakkında yönetmelikte değişiklik yapınca rekor geçersiz olmuş tabii, Boardman da bunun üzerine 27 Ekim 2000’de tekrar rekor kırarak önemli olanın bisiklet olmadığını göstermiş.
MOULTON Speed S
Alex Moulton şimdi BMW grubu içinde bulunan Mini markasının zamanında süspansiyon tasarımını yapan kişi. Moulton’un tasarımını yaptığı çift süspansiyonlu bisikletler 1958’den beri üretiliyorlar ve özellikle şehir içi gibi ortamlarda gerek rahat olmaları, gerekse pratiklikleri nedeniyle çok başarılılar. Tek kötü yanları fiyatları, buradaki 90’lı yılların ortalarında çıkan Speed S modelinin o zamanki fiyatı 7.000 Avro. Daha pahalı Moulton bisikletleri bugün de var, elbette daima çift süspansiyonlu.
Moulton Speed Six detay
Bu da bir başka Moulton modeli. Moulton’un tasarımlarında hep ağırlık merkezini aşağıda tutmak için küçük tekerlekler, konfor için çift süspansiyon, düşük dönüş direnci için yüksek basınçlı ince lastikler dikkati çekiyorlar. Bütün bu tasarım öğeleri Moulton bisikletlerine aslında katlanamayan katlanabilir bisikletler gibi gösteriyor.
Vortex modeli tamamen bisiklet yarışı kazanmak için tasarlanmış bir model. Litespeed’de olduğu üzere kadro titanyumdan ve sadece 1120g ağırlığında. Yalnız boruların altıgen şeklinde tasarlanması sayesinde esnemezlik arttırılmış. Burada sergilenen bisiklet Fransa Turu ve Ironman olmak üzere belli başlı yarışlara “katılmış” bir model.
CANNONDALE Ironman 1
Adı üzerinde Ironman yarışı için Cannondale’in tasarladığı model. Son derece hafif alüminyum kadro, aerodinamik olarak tasarlanmış karbon tekerlekler...
BIRIA TM-DESIGN Unplugged
90’lı yılların sonundan kalma tamamen karbon bir tasarım. Bu bisikletin üretimi haliyle bu derece karbon kullanıldığı için fazlasıyla meşakkatli, tekerlekler sadece tek taraftan kadroya bağlılar. Yalnız bütün bisikleti karbondan tasarlamak istendiği için süspansiyon yok. Sadece 143 tane üretilmiş bu modelden.
Tipik bir Slingshot. Bu bisikletler hakkında daha fazla bilgi için yazının sonundaki bağlantıdan sayfamızdaki Slingshot yazısına ulaşabilirsiniz.
Danimarka’dan, 90’lı yılların ortalarından gene sinirli sayıda üretilmiş bir bisiklet modeli. Modelin tasarımında koyu renkli boya ile açık renkli doğal maddelerin tezadı göze çarpıyor, doğal maddeler de selede ve elciklerde kullanılan deri ile ahşaptan olan çamurluklar, pedallar ve zincir muhafazası.
BOB JACKSON Golden Jubilie
1980 yılından kalma klâsik bir çelik kadro. Bisiklete ismini veren Bob Jackson öleli fazla olmadı fakat bisiklet markası hâlâ yaşıyor (bkz. aşağıdaki bağlantılar).
Gene 90’lı yılların ortalarından bugün de bâzı markalarda gördüğümüz bir tasarım, zincir yerine kardan kullanımı. Bu bisiklette kullanılan tasarım o kadar itinâ ile yapılmış ki sanki kardanlı değil de zinciri unutulmuş gibi duruyor. Bu bisikletin markası bilinmiyor, muhtemelen tek bir defa üretilmiş bir model.
1980 yılından kalma bir tandem. Yalnız fark edileceği üzere kadro uzunluğu normal bir bisiklet ile aynı, dolayısıyla ağırlık merkezinin fazlasıyla arkaya kaymasına neden oluyor. Bisikletin üzerinde arkadaki otururken öndeki inince neler oluyor, düşünmek insanı güldürüyor.
80’li yılların sonlarından kalma bir model. En büyük özelliği son derece nadir rastlanan 30 inç boyutunda tekerleklere sahip olması. Bu sayede zemindeki bozuklukları aşmak daha kolay oluyor. Bisikletin iki üst borusu da Hindistan’daki yük taşınan bisiklet modellerinden esinlenerek tasarlanmış.
Son derece ilginç bir uzun yol bisikleti daha. 60’ların sonu, 70’lerin başından kalma, çoluk çocuk bisikletle gezmek içintasarlanmış. Aşağıdaki detay resminde de gözüküyor, bisikletin üst borusu üzerinde bir de çocuk oturağı ve ön çamurluğun her iki yanında çocuğun ayağını koyması için bir de üzengi benzeri düzenek var. Çekiş sistemi tamamen kapalı olduğu için kötü havalardan etkilenmiyor.
1978 yılından kalma bu modelin elbette en önemli özelliği sele tasarımı. Bisiklette selenin duracağı yükseklik ayarlanabiliyor, ancak sürücü üzerine oturduktan sonra ince boruların ağırlık ile gerilmesi sayesinde bisikletin durusu da sağlamlaşıyor. Aslında bu tasarım 19. yüzyılın sonlarından kalma. Birinci Cihan Harbi’ne kadar Danimarkalı Mikael Pedersen tarafından tasarlanmış olan bisiklet İngiltere’de yapılmış, sonra unutulmuş. 70’li yılların sonunda bu tasarımı tekrar Jasper Soelling ortaya çıkarıp üretmeye başlamış.
1930’lu yıllarda tasarımı yapılmış bir İngiliz klâsiği. Baines firması tarafından üretilen orijinal bisikletin ismi Whirlwind, Flying Gate sonradan takılmış bir takma isim. Saçma sapan bir şekilde kaynaklanmış borulardan oluşuyor gibi gözüken kadro aslında düşük kadro uzunluğu sağlamak için tasarlanmış.
Doğu Almanya döneminden kalma bir bisiklet. Paslanmaz çelik kadrolu, dolayısıyla çok uzun ömürlü ama bir o kadar da ağır. İsmindeki “Handy” ibâresi de bisikletin taşınabilir olduğunu gösteriyor. Orta mil bölümündeki mandal ile kilit açılınca bisikletin ön kısmı arkaya doğru katlanabiliyor çünkü.
1980’den kalma bu model de kısa kadro uzunluğuna bir örnek teşkil ediyor. Dikkatli bakılırsa görüleceği gibi kadro uzunluğunun kısa olması nedeniyle arka tekerlek oturma borusunun içinden geçecek şekilde tasarlanmış boru ve ikiye bölünmüş. Flying Gate modelinde olduğu gibi bu özellik bisiklete fazladan bir kıvraklık ve özellikle tırmanma yarışlarında üstünlük sağlıyor.
70’li yılların başından kalma bir tasarım. tasarımı yapan da ehliyetini polise kaptıran bir Rolls Royce mühendisi. Bisiklet katlanabiliyor, gidon da kendi içinde katlanıyor, her şey alüminyumdan, yalnız fazlasıyla esneme sorunu var bisikletin.
70’li yıllarda Bernard Hinault ve Gitane aerodinamik özelliği gelişkin zamana karşı yarışları için bisiklet tasarlamaya çalıştılar. Bu çalışmaların sonuçları bugün de yer yer karşımıza çıkıyor. 80’li yılların başından kalma bu Gitane modelinde yuvarlak olan tek boru üst boru, diğer bütün borular bir damlanın kesitinden esinlenerek tasarlanmış. Havayı yarma katsayısı (cW değeri) 0,04 bu bisikletin, elbette üzerinde bisikletçi olunca pek bir şey ifâde etmiyor bu değer.
Avusturya’dan 70’li yılların sonundan kalma bir klâsik. Buradaki kadınlar için tasarlanmış yol yarışı bisikleti, bütün donanım Shimano DuraAce.
1982 yılından kalma bu CX modeli de Gitane’da olduğu gibi damla seklinde tasarlanmış borulara sahip. 80’li yılların bu aerodinamik takıntılarının bugün çok yaygın olmamasının nedeni bu tip bir tasarımın kadroyu yumuşatması.
”Steher” Almanca “ayakta duran” demek. 80’li yıllardan kalma bu bisikletin zâten vites oranına bakan ne işe yaradığını anlar, yüksek hız bisikleti. Bir motosikletin arkasında onun yarattığı rüzgâr boşluğunda bu vites oranı ile saatte 100km’den yüksek hızlara ulaşmak mümkün. Yüksek kadro boyu sayesinde ayakta gibi gidiliyor bisiklette, ön tekerlek hem aerodinamik sağlamak, hem de motosiklete daha yakın olabilmek için 24 inç.
Zamana karşı modeli
Markası bilinmeyen, çok güzel tasarımlı bir zamana karşı modeli. Mükemmel derecede tasarlanmış ve kaynaklanmış alüminyum bir kadro, uçaklarınkine benzer bir gidon...
Nispeten yeni, 2004 yılından kalma bir tasarım. Tour dergisinin katlanabilen bisikletler testinde Ritchey Break Away’in ardından ikinci olmuş, ama henüz üretim de, kullanımı da yaygınlaşmamış bir model.
1998’den kalma bu bisiklet 10 yıllık bir çalışmanın ürünü. Richard Sapper’in tasarımını yaptığı bisiklet son derece hafif alüminyum borulara sahip, bisiklet katlanırken arada sıkışabilecek her şey gâyet itinâ ile saklanmış. Kadronun içinden geçen kablolar da katlanıyorlar, üç vites ve farlar için akü ana boruda bulunuyor.
Sachs Tango bir prototip. Katlanabiliyor, her şey kapalı sistem olduğu için yıkanabiliyor ama 25kg ağırlığında, bu da bisikleti kullanmayı zorlaştıran bir etken.
SCOOT bavul bisiklet
90’lı yılların başından kalma bu model şaka değil. Gerçekten de istendiği zaman sele, tekerlekler, gidon, aynakol seti kadroyu saran kutunun içine giriyor, kulplarından tutularak tekerlekli bavul gibi kaydırılıp taşınabiliyor. 18kg ağırlığında.
Strida’nın en önemli özelliği elbette ilginç kadro tasarımı, katlanabilmesi vs. yanında zincirsiz, kayışlı çekiş sistemine sahip olması, ki bu özellikle bakım gerektirmemesi ile çok büyük üstünlük.
60’lı yılların sonundan kalma bu bisiklet ismi ile (Duemila = 2000) o zamanın gelecek görüşünü yansıtıyor. Bu haliyle Duemila en ilginç katlanabilen bisiklet modellerinden biri.
1990 model bu Trussardi büyük tekerlekli ve katlanabilen nâdir bisikletlerden. Asıl fikir İkinci Cihan Harbi için üretilen askerî bisikletlerden kalmış, modacı Trussardi de bu fikir üzerine bol deri malzemeli bir bisiklet tasarlamış. Arkadaki çantalar aynı zamanda el çantası olarak da kullanılabiliyorlar.
Bu yayın 30030 kez okundu.