SİRKÜLER: 2014/012 BURSA, Konu: 2013 Yılında Elde Edilen (GMSİ) Kira Gelirleri Beyanı Hakkında
Download "SİRKÜLER: 2014/012 BURSA, 26.02.2014. Konu: 2013 Yılında Elde Edilen (GMSİ) Kira Gelirleri Beyanı Hakkında"
1 SİRKÜLER: 2014/012 BURSA, Konu: 2013 Yılında Elde Edilen (GMSİ) Kira Gelirleri Beyanı Hakkında Sayın Mükellefimiz; Vergi hukukunda "Gayrimenkul Sermaye İradı" (GMSİ) olarak adlandırılan kira gelirleri gerçek kişilerce her yılın Mart ayının 25 ine kadar beyan edilerek, biri Mart ayı, diğeri Temmuz ayı olmak üzere iki eşit taksitte ödenebilmektedir. Gayrimenkul sermaye iratlarının hangi gelir kalemlerinden oluştuğu Gelir Vergisi Kanunu'nun 70 inci maddesinde sayılmıştır. Ancak, sirkülerimizin konusu, gerçek kişilerce elde edilen sadece konut ve iş yeri kiralarının beyanına ilişkindir. Konu hakkındaki kısa açıklamalarımız aşağıdaki gibidir. 1. Kira Geliri Ne Zaman Elde Edilmiş Sayılacaktır? Mükelleflerce bir takvim yılı içinde o yıla veya geçmiş yıllara ait olarak nakden veya aynen tahsil edilen kira bedelleri o yılda elde edilmiş gelir kabul edilecektir. Örneğin: 2011 ve 2012 yılları kira gelirleri topluca 2013 yılında tahsil edilmiş ise, 2013 yılının geliri olarak dikkate alınacaktır. Ancak, gelecek yıllara ait olup peşin tahsil edilen kira bedelleri, ilgili yılın geliri olarak kabul edilerek ilgili yıllarda beyan edilir. Örneğin: 2013, 2014 ve 2015 yılları kira gelirleri topluca 2013 yılında tahsil edilmiş ise, her yıla ait kira bedeli ilgili yılda beyan edilecektir. 2. Döviz Cinsinden Elde Edilen Kiralar Döviz cinsinden kiraya verme işlemlerinde tahsilatın yapıldığı tarihteki T.C. Merkez Bankası döviz alış kuru esas alınarak gayri safi hasılat belirlenir. Borsada rayici yoksa Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen kur üzerinden Türk Lirası na çevrilerek, kira geliri aşağıda açıklanan şartlara göre beyan edilir. 3. Kiranın Ayni Olarak Tahsil Edilmesi Kiranın ayni olarak alınması halinde, tahsil edilen kiralar Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre emsal bedeli ile paraya çevrilerek gerekli şartların varlığı halinde beyan edilir.
2 4. İş Yeri Olarak Kiralanan Gayrimenkullerde Vergi Tevkifatı (Stopajı) Gayrimenkulleri işyeri olarak kiralayan kişi ve kuruluşlar, kira ödemeleri üzerinden gelir vergisi kesintisi yapacaklardır. Yani işyerinin kiracıları, ödeyecekleri kira üzerinden %20 oranında vergi kesecekler ve kiralayan adına vergi dairesine ödeyeceklerdir. Kimlerin vergi kesintisi yapmak zorunda olduğu Gelir Vergisi Kanunu nun 94. maddesinde sayılmıştır. İşyeri kiracısı olan kişi ve kuruluşlar, yaptıkları kira ödemelerinin brüt tutarı üzerinden tarihinden itibaren % 20 oranında gelir vergisi kesintisi yapmak zorundadırlar. Bu vergi kesintisi, gelecek aylara veya yıllara ait olmak üzere peşin ödenen kira bedeli üzerinden de yapılacaktır. Örneğin: 3 aylık veya 2 yıllık işyeri kirası peşin tahsil edildiğinde, bu durumda peşin tahsil edilen kiranın tamamı vergi kesintisine tabi tutulacaktır. Ancak, gayrimenkulü kiralayan mükellef basit usulde vergiye tabi ise; kira ödemesi üzerinden herhangi bir vergi kesintisi yapılmaz. Bu durumda gayrimenkulden elde edilen kira geliri yıllık beyanname ile beyan edilir. 5. Konut Kiralarında İstisna Konut kiralarının 2012, 2013 ve 2014 yılları itibariyle istisna tutarları aşağıdaki gibidir Yılı Konut Kirası İstisna Tutarı: TL Yılı Konut Kirası İstisna Tutarı: TL Yılı Konut Kirası İstisna Tutarı: TL. Buna göre 2013 yılında elde edilen konut kira gelirlerinin yıllık toplamı TL yi aşmıyorsa beyan edilmeyecek ve vergi ödenmeyecektir. Yıllık konut kira gelirinin istisna tutarını aşması halinde toplam konut kira tutarından TL istisna düşülecek, kalan tutardan gider indirimi de yapıldıktan sonra bulunan matrah üzerinden Gelir Vergisi hesaplanarak ödenecektir. İstisna tutarlarını aşan konut kira gelirlerinin tamamı beyan edilecektir. (2014 yılında elde edilen Gayrimenkul Sermaye iratları 2015 yılı Mart ayında beyan edilecektir.) Ayrıca, Gelir Vergisi Kanununun 21 inci maddesinde; İstisna haddi üzerinde hasılat elde edilip beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde, Kira gelirinin yanında ticari, zirai veya mesleki kazancını beyan etmek zorunda olanlar ile istisna haddinin üzerinde hasılat elde edenlerden, beyanı gerekip gerekmediğine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte elde ettiği ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlarının gayri safi tutarları toplamı Gelir Vergisi Kanunu nun 103 üncü maddesinde yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için yer alan tutarı (2013 yılı için TL) aşanların bu istisnadan faydalanamayacağı hüküm altına alınmıştır.
3 Konut kira gelirlerinde istisna uygulamasında dikkat edilecek hususlar aşağıdaki şekilde özetlenebilir: İstisna uygulaması sadece konut olarak kiraya verilen gayrimenkullerden elde edilen gelirler için söz konusudur. Örneğin, konut ve işyeri kira gelirinin birlikte elde edilip beyan edilmesi halinde, istisna sadece konut kira gelirine uygulanacaktır. İşyeri kira gelirine istisna uygulanmayacaktır. Kira gelirinin yanında ticari, zirai veya mesleki kazancını beyan etmek zorunda olanlar, TL lik istisnadan yararlanamayacaklardır. Bir mükellefin birden fazla konuttan kira geliri elde etmesi halinde, istisna kira gelirleri toplamına bir defa uygulanacaktır. 6. İş Yeri Kira Gelirlerinde Beyan Sınırı İş yeri kira gelirleri, üzerinden her ay %20 oranında vergi kesintisi yapılmış olan gelirlerdir. Stopaj yolu ile vergilendirilmiş olan gelirlerin gayri safi toplamı aşağıdaki tutarları geçmedikçe beyan edilmez ve ilave vergi ödenmez Yılı Beyan Sınırı: TL 2013 Yılı Beyan Sınırı: TL 2012 Yılı Beyan Sınırı: TL Yukarıdaki tutarlara göre; 2013 yılında elde edilen kira gelirleri gayri safi toplamının TL yi geçmemesi halinde, bu gelirlerin içinde, vergisi stopaj yolu ile alınmış olan iş yeri kira gelirleri varsa beyana dahil edilmez. Gelirlerin yıllık toplamı beyan sınırını aşıyorsa gelirlerin tamamı beyan edilir. Her ne kadar konumuz sadece kira gelirleri ise de mükelleflerin bu gelir unsuru dışında başka gelirleri de varsa, gelir vergisi kanunun 86. maddesi çerçevesinde bu gelirlerin toplamı beyan sınırı ile mukayese edilerek irdeleme yapılacaktır Mart 2014 Tarihine Kadar Kimler Kira Gelirleri İle İlgili Beyanname Verecek? Beyana tabi geliri sadece gayrimenkul sermaye iradından ibaret olan mükelleflerin döneminde elde ettikleri kira gelirleri ile aynı dönem içinde geçmiş yıllara ilişkin olarak elde ettikleri kira gelirleri toplamı Gelir Vergisi Kanunu nun 86 ncı maddesi çerçevesinde irdelenerek beyan edilecektir. Şöyle ki; Sadece konut kira geliri olup istisna sınırı olan TL yi aşanlar yılık GMSİ beyannamesi vereceklerdir. Sadece iş yeri kira geliri olup yıllık brüt kira gelirleri toplamı TL yi aşanlar yılık GMSİ beyannamesi vereceklerdir. Hem konut hem de iş yeri kira geliri olan kişiler ise, yıllık gelirinin beyan sınırını aşıp aşmadığının tespitinde; mesken kira gelirinin gelir vergisinden istisna edilen kısmını aşan tutarı ile gelir vergisi tevkifatına tabi iş yeri brüt kira gelirlerinin toplamını birlikte dikkate alacaklardır. Bu toplam TL yi aşmadığı takdirde sadece tevkifata tabi olmayan konut kira gelirleri beyan edilecektir.
4 Yukarıdaki toplamın TL yi aşması halinde ise gelirlerin tamamı beyan edilecektir. Bir takvim yılı içinde elde ettiği, tevkifata ve istisna uygulamasına konu olmayan gayrimenkul sermaye iratları toplamı, beyanname verme sınırı olan TL yi aşanlar yıllık beyanname vereceklerdir. Diğer mal ve haklardan kira geliri elde edenler de beyanname vereceklerdir. Eşler ve çocukların kira gelirleri ayrı beyanname ile beyan edilecektir. Stopaj yolu ile kesilen vergiler beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilecektir. Gelir Vergisi mükellefleri 2013 yılı gelir vergisi beyannamelerini en geç 25 Mart 2014 tarihine kadar ilgili vergi dairesine verecekleridir. Tahakkuk eden verginin birinci taksiti 2014 Mart ayında, ikinci taksiti ise 2014 Temmuz ayında ödenecektir. 8. Kira Geliri Matrahının Hesabında İndirilebilecek Giderler Gayrimenkul sermaye iradında safi iradın tespiti için, kira gelirlerinden indirilecek giderler konusunda seçilebilecek iki yöntem vardır. Gerçek Gider Yöntemi (GVK Md.74) Götürü Gider Yöntemi Mükellefler gerçek veya götürü gider usulünden sadece birini seçmek mecburiyetindedir, her ikisini birden kullanmazlar. 8.1 Götürü Gider Yönteminin Seçilmesi Halinde Hesaplanan Gider Tutarı Götürü veya gerçek gider yönteminin seçimi, taşınmaz malların tümü için yapılmaktadır. Bunlardan bir kısmı için gerçek gider, diğer kısmı için götürü gider yönteminin seçilmesi mümkün değildir. Götürü gider yöntemini seçen mükellefler, (hakları kiraya verenler hariç) kira gelirlerinden istisna tutarını düştükten sonra kalan tutarın % 25 i oranındaki götürü gideri, gerçek giderlere karşılık olmak üzere indirebilirler. Ancak, bu usulü seçen mükellefler iki yıl geçmedikçe gerçek gider yöntemine dönemezler. 8.2 Gerçek Gider Yönteminin Seçilmesi Durumunda İndirilecek Giderler Tutarı Gerçek gider yönteminin seçilmesi durumunda indirilecek giderler Gelir Vergisi Kanunu nun 74 üncü maddesinde sayılmıştır. Buna göre aşağıda sayılan giderlerin belgelerine dayanarak bulunan toplamı indirilecek gideri oluşturmaktadır. Kiraya veren tarafından, kiraya verilen gayrimenkul için ödenen; aydınlatma, ısıtma, su ve asansör giderleri,
5 Kiraya verilen malların idaresi için yapılan ve gayrimenkulün önemi ile mütenasip olan idare giderleri, Kiraya verilen mal ve haklara ait sigorta giderleri, Kiraya verilen mal ve haklar dolayısıyla yapılan ve bunlara sarf olunan borçların faizleri ile konut olarak kiraya verilen bir adet gayrimenkulün iktisap yılından itibaren 5 yıl süre ile iktisap bedelinin % 5 i (iktisap bedelinin % 5 i tutarındaki bu indirim, sadece ilgili gayrimenkule ait hasılata uygulanacak, indirilmeyen kısım gider fazlalığı sayılmayacaktır.) Kiraya verilen mal ve haklar için ödenen, emlak vergisi, resim, harç ve şerefiyelerle kiraya veren tarafından belediyelere ödenen harcamalara katılma payları, Amortismanlar, Kiraya veren tarafından, kiraya verilen gayrimenkul için yapılan onarım giderleri ile bakım ve idame giderleri, Kira ile tuttukları mal ve hakları kiraya verenlerin ödedikleri kiralar ve diğer gerçek giderler, Sahibi bulundukları konutları kiraya verenlerin kirayla oturdukları konut veya lojmanların kira bedeli (yabancı ülkelerde ödenen kira bedelleri indirilemez), Kiraya verilen mal ve haklarla ilgili olarak sözleşmeye, kanuna veya ilama istinaden ödenen zarar, ziyan ve tazminatlar, brüt kira tutarından indirilebilmektedir. Ancak, bu giderlerin vergiden istisna edilen tutara isabet eden kısmı indirilememektedir. Vergiye tabi hasılata isabet eden indirilebilecek gider kısmı aşağıdaki formül kullanılarak bulunacaktır. İndirilecek Gider = Toplam Gider x Vergiye Tabi Hasılat(*) Toplam Hasılat (*)Vergiye tabi hasılat: Toplam hasılat Mesken kira geliri istisnası 9. Kira Gelirlerine Uygulanacak Diğer İndirimler Nelerdir? Kira geliri elde eden gayrimenkul sermaye iradı sahibi mükellefler, Gelir Vergisi Kanunu nun 89 uncu maddesinde yer alan ve aşağıda özetlenen bağış ve yardımlar ile harcamalarının tamamını veya belli bir tutarını verdikleri beyanname üzerinde safi iratlarından indirim konusu yapabileceklerdir. a) Hayat / Şahıs Sigorta Primleri Yıllık 01/01/2013 tarihinden itibaren elde edilen gelirler için verilecek yıllık gelir vergisi beyannamelerinde, bireysel emeklilik dışında kalan şahıs sigortaları için ödenen primlerin beyan edilen gelirin %15 ine kadar olan kısmı matrahın tespitinde indirim konusu yapılabilecektir.
6 İndirim konusu yapılacak tutarın hesaplamasında beyan edilen gelir olarak, yıllık gelir vergisi beyannamesinde yer alan indirimler ve geçmiş yıl zararları düşülmeden önceki tutar esas alınacaktır. 01/01/2013 tarihinden sonra bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları ise indirim konusu yapılmayacaktır. Yıllık beyannamede matrahın tespitinde dikkate alınacak sigorta primleri; Mükellefin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait birikim priminin alındığı hayat sigortalarına ödenen primlerin %50 si ile, Ölüm, kaza, hastalık, sağlık, engellilik, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta primlerinin %100 ünden oluşmaktadır. İndirim konusu yapılacak primlerin toplamı, beyan edilen gelirin %15 ini ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarınıaşamayacaktır. (2013 yılı gelirlerine ilişkin olarak kullanılacak olan asgari ücretin yıllık brüt tutarı ,6 TL dir). b) Eğitim ve Sağlık Harcamaları Beyan edilen gelirin (safi iradın) % 10'unu aşmaması, Türkiye'de yapılması ve gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan gerçek veya tüzel kişilerden alınacak belgelerle tevsik edilmesi şartıyla, mükellefin kendisi, eşi ve küçük çocuklarına ilişkin olarak yapılan eğitim ve sağlık harcamaları yıllık beyanname ile bildirilecek gelirlerden indirilebilecektir. c) Okul, Yurt ve Sağlık Tesisleri ile İbadethaneler ve Diyanet İşleri Başkanlığı Denetiminde Yaygın Din Eğitimi Verilen Tesislerin İnşası için Yapılan Bağış ve Yardımlar Genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere ve köylere bağışlanan okul, sağlık tesisi ve yüz yatak (kalkınmada öncelikli yörelerde elli yatak) kapasitesinden az olmamak üzere öğrenci yurdu ile çocuk yuvası, yetiştirme yurdu, huzurevi, bakım ve rehabilitasyon merkezi ile mülki idare amirlerinin izni ve denetimine tabi olarak yaptırılacak ibadethaneler ve Diyanet İşleri Başkanlığı denetiminde yaygın din eğitimi verilen tesislerin inşası dolayısıyla yapılan harcamalar veya bu tesislerin inşası için bu kuruluşlara yapılan her türlü bağış ve yardımlar ile mevcut tesislerin faaliyetlerini devam ettirebilmeleri için yapılan her türlü nakdi ve ayni bağış ve yardımların tamamı beyan edilen gelirden indirilebilecektir. Okul, sağlık tesisi, öğrenci yurdu ve diğer tesisler ile mülki idare amirlerinin izni ve denetimine tabi olarak yaptırılan ibadethane ve Diyanet İşleri Başkanlığı denetiminde yaygın din eğitimi verilen tesislerin yapımı veya bu tesislerin faaliyetlerine devam edebilmeleri için yapılan bağış ve yardımların (harcamaların) herhangi bir sınırlamaya tabi olmaksızın vergi matrahının tespitinde dikkate alınabilmesi için bu bağış ve yardımların genel bütçeye dahil daireler, özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler, köylere yapılması gerekmektedir. Ayrıca, mülki idare amirlerinin izni ve denetimine tabi olarak yaptırılan ibadethaneler ve/veya Diyanet İşleri Başkanlığı denetiminde yaygın din eğitimi verilen tesislerin inşası veya faaliyetine devam etmesine yönelik yapılan bağış ve yardımların; anılan amaçlarla kurulmuş bulunan vakıf veya derneklere de yapılması mümkündür. d) Kamu Yararına Çalışan Dernekler ile Vergi Muafiyeti Tanınan Vakıflara Yapılan Bağışlar
7 Genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler, köyler, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve bilimsel araştırma faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlar tarafından yapılan ya da Kültür ve Turizm Bakanlığınca desteklenen veya desteklenmesi uygun görülen çalışmalara ilişkin harcamalar ile bu amaçla yapılan her türlü bağış ve yardımların tamamı beyan edilen gelirden indirim konusu yapılabilecektir. e) Gıda Bankacılığı Yapan Dernek ve Vakıflara Yapılan Bağışlar Fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek ve vakıflara Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde bağışlanan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin maliyet bedellerinin tamamı beyan edilecek gelirden indirilebilecektir. f) Kültür ve Sanat Faaliyetleri ile Kültürel Varlıkların Korunması için Yapılan Bağışlar Genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler, köyler, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve bilimsel araştırma faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlar tarafından yapılan ya da Kültür ve Turizm Bakanlığınca desteklenen veya desteklenmesi uygun görülen çalışmalara ilişkin harcamalar ile bu amaçla yapılan her türlü bağış ve yardımların tamamı beyan edilen gelirden indirim konusu yapılabilecektir. g) Sponsorluk Harcamaları 3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 3813 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun kapsamında yapılan sponsorluk harcamalarının; Amatör spor dalları için tamamı, Profesyonel spor dalları için %50 si yıllık beyanname ile bildirilecek gelirlerden indirim konusu yapılabilecektir. h) Doğal Afetler Dolayısı ile Yapılan Bağışlar Bakanlar Kurulunca yardım kararı alınan doğal afetler dolayısıyla Başbakanlık aracılığıyla makbuz mukabili yapılan ayni veya nakdi bağışların tamamı indirim konusu yapılabilecektir. i) Türkiye Kızılay Derneğine Makbuz Karşılığı Yapılan Nakdi Bağış ve Yardımlar İktisadi işletmeleri hariç, Türkiye Kızılay Derneğine makbuz karşılığı yapılan nakdi bağış ve yardımların tamamı indirim konusu yapılabilecektir. j) Eskişehir 2013 Türk Dünyası Kültür Başkenti Hakkında Kanuna Göre Kurulan Ajans ile Expo 2016 Antalya Ajansına Yapılan Her Türlü Nakdi ve Ayni Bağış ve Yardımlar Eskişehir 2013 Türk Dünyası Kültür Başkenti Hakkında Kanuna gore kurulan Ajansa ve EXPO 2016 Antalya Ajansına yapılan her türlü nakdi ve ayni bağış ve yardımlar ile sponsorluk harcamalarının tamamı indirim konusu yapılabilecektir. k) Bireysel Katılım Yatırımcısı İndirimi
8 31/12/2017 tarihine kadar, 9/12/1994 tarihli ve 4059 sayılı Hazine Müsteşarlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun ek 5 inci maddesi kapsamına giren bireysel katılım yatırımcısı tam mükellef gerçek kişiler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra iktisap ettikleri tam mükellef anonim şirketlere ait iştirak hisselerini en az iki tam yıl elde tutmaları şartıyla, Vergi Usul Kanunu nun değerlemeye ait hükümlerine göre hesapladıkları hisselerin tutarlarının %75 ini yıllık beyannamelerine konu kazanç ve iratlarından hisselerin iktisap edildiği dönemde indirebileceklerdir. l) Diğer Kanunlara Göre Tamamı İndirilecek Bağış ve Yardımlar Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanununa, Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumunun Kuruluşu Hakkındaki Kanuna, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununa, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Kanununa, Türk Silahlı Kuvvetleri Güçlendirme Vakfı Kanununa, Milli Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Seferberlik Kanununa İlköğretim ve Eğitim Kanununa göre yapılan ayni/nakdi bağışların ve yardımların tamamı indirilebilecektir. Bağış ve yardımın nakden yapılmaması halinde, bağışlanan veya yardımın konusunu teşkil eden mal veya hakkın varsa mukayyet değeri, yoksa Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre Takdir Komisyonunca tespit edilecek değeri esas alınmaktadır. 10. Gayrimenkul Sermaye İradında Zarar Doğması Hali Gayrimenkul sermaye iradına konu olan sermayenin kendisinde meydana gelen eksilmeler zarar sayılmaz ve iradın gayri safi miktarının tespitinde gider olarak kabul edilmezler. Gayrimenkul sermaye iradının safi tutarının hesabında giderlerin fazlalığı dolayısıyla doğan zararlar, beş yılı geçmemek üzere gelecek yıllarda elde edilen kira gelirlerinden gider olarak düşülebilmektedir. Bu durumun iki istisnası vardır: Sahibi bulundukları konutları kiraya verenlerin kira ile oturdukları konut veya lojmanların kira bedellerini indirim konusu yapmaları durumunda bir zarar doğması halinde, bu zararın gelecek yıllarda elde edilen gayrimenkul sermaye iradından indirim konusu yapılması söz konusu değildir. Konut olarak kiraya verilen bir adet gayrimenkule ait hasılattan indirim konusu yapılan iktisap bedelinin %5 i oranındaki tutarın indirilemeyen kısmı gider fazlalığı olarak dikkate alınamamaktadır. 11. Önceden Hazırlanmış Kira Beyanname Sistemi
9 Önceden Hazırlanmış Kira Beyanname Sistemi; kira geliri elde eden mükelleflerin MERNİS, banka, PTT, sigorta şirketleri, tapu gibi kurum ve kuruluşlardan Başkanlığımız veri tabanına aktarılan bilgileri kullanılarak, beyannamelerin Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından önceden hazırlandığı ve internet ortamında mükelleflerin onayına sunulduğu bir sistemdir. Sistemden sadece kira geliri elde edenler faydalanabilmektedir. Sistem sadece 2011 ve takip eden yıllarda elde edilen kira geliri beyannameleri için hazırlanmıştır. Sisteme; İnternet Vergi Dairesi şifresi kullanılarak, (Şifre yoksa, herhangi bir vergi dairesine kimlikle başvurularak ücretsiz olarak alınabilir.) veya Kişiye özel hazırlanmış güvenlik soruları cevaplanarak giriş yapılabilmektedir. Kira geliri yönünden gelir vergisi mükellefiyeti bulunmayanlar da bu sistemden yararlanabilmektedir. Bu bakımdan, vergi dairesinde mükellefiyet kaydı bulunmadığında, internet vergi dairesinde hazırlanan kira beyannamesi elektronik ortamda onaylandığı anda, şahıs adına vergi dairesinde mükellefiyet tesisi ve vergi tahakkuku işlemleri otomatik olarak gerçekleştirilmektedir. Onaylanan kira beyanına ilişkin ödemeler anlaşmalı bankalardan veya tüm vergi dairelerinden yapılabilir. Ayrıca internet bankacılığı kullanılarak da vergi borcu ödenebilir. Sistemi kullanma zorunluluğu bulunmamaktadır. Beyannameler vergi dairesine gidilerek elden veya internet ortamında (E-Beyanname Düzenleme Programı) da verilebilecektir. 12. Beyannamenin Verilme Zamanı ve Yeri Mükelleflerin, 1 Ocak Aralık 2013 dönemine ait beyana tabi gayrimenkul sermaye iradı gelirleri için 2014 yılının MART ayının 1 inci gününden 25 inci günü akşamına kadar beyannamelerini vermeleri gerekmektedir. Beyanname verme süresinin son gününün resmi tatil gününe rastlaması halinde, tatilden sonraki ilk iş gününün tatil saatine kadar beyanname verilebilir. Beyanname; normal (adi) posta ile veya özel dağıtım şirketleri aracılığıyla gönderilirse, vergi dairesine ulaştığı tarihte, taahhütlü posta ile gönderilmiş ise zarfın üzerindeki postaya veriliş tarihinde verilmiş sayılır. Takvim yılı içinde ülkeyi terk edenler, yurt dışına çıkma tarihinden önceki 15 gün içinde beyanname vermek zorundadırlar. Ölüm halinde ise beyanname ölüm tarihinden itibaren 4 ay içinde mirasçılar tarafından verilir. Beyanname, mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine verilecektir. Mükellefler normal olarak ikametgâhlarının bulunduğu yerin vergi dairesine bağlıdırlar. Beyana tabi geliri sadece gayrimenkul sermaye iradından ibaret olan mükellefler, istemeleri halinde vergi dairesinden alacakları kullanıcı kodu, parola ve şifreyi kullanmak suretiyle yıllık gelir
10 vergisi beyannamelerini elektronik ortamda doğrudan kendileri gönderebilecekleri gibi elektronik beyanname gönderme aracılık yetkisi almış meslek mensupları aracılığıyla da gönderebileceklerdir Takvim Yılı Gelirlerine Uygulanacak Vergi Tarifesi TL'ye kadar 15% TL nin TL si için TL, fazlası 20% TL nin TL si için TL (ücret gelirlerinde TL nin TL si için TL), fazlası TL den fazlasının TL si için TL (ücret gelirlerinde TL den fazlasının TL si için TL), fazlası 27% 35% 14. Kira Gelirlerinin Beyanına İlişkin Örnekler Sirkülerimizde açıklanan konulara ilişkin örnekler aşağıda bilgilerinize sunulmuştur. Söz konusu örnekler Gelir İdaresi Başkanlığınca hazırlanmış olunan ve sirküler ekinde yer alan Kira Geliri Elde Edenler için Beyanname Düzenleme Rehberi nden alınmıştır. Örnek 1: Bayan (C), 2013 yılında tamamı tevkif yoluyla vergilendirilmiş TL işyeri kira geliri ve TL mevduat faizi ile birlikte konut olarak kiraya verdiği dairesinden TL kira geliri elde etmiştir. İşyeri Kira Geliri (Brüt) Konut Kira Geliri Mevduat Faizi Beyan Edilecek Gelir Tutarı TL TL TL YOK Örnek 2: Bay (D), dairesini 2013 yılında aylık TL den konut olarak kiraya vermesi sonucu TL kira geliri elde etmiştir. Beyana tabi başka geliri olmayan mükellef, gerçek gider yöntemini seçmiş olup, bu konut ile ilgili gerçek giderleri toplamı (asansör ve sigorta gideri) TL dir. (Gerçek gider usulünü seçen mükellefler, vergiden istisna edilen kısma isabet eden giderleri hasılatlarından gider olarak indiremeyecekler, sadece vergiye tabi hasılata isabet eden giderleri indirebileceklerdir. Bunun için toplam gider tutarının vergiye tabi hasılata isabet eden kısmının hesaplanması gerekir. Vergiye tabi hasılata isabet eden gider aşağıdaki formüle göre hesaplanacaktır.) Vergiye Tabi Hasılat = Toplam Hasılat Konut Kira Geliri İstisnası = = TL İndirilebilecek Gider = (Toplam Gider x Vergiye Tabi Hasılat) / Toplam Hasılat = (3000 x 8.800) / = TL Mükellefin kira gelirine ilişkin gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır. Gayrisafi İrat Toplamı TL
11 Vergiden İstisna Tutar Kalan ( ) İndirilebilecek Gerçek Gider Tutarı Vergiye Tabi Gelir ( ) TL TL TL TL 990 TL Örnek 3: Esra KILIÇASLAN, 2013 yılında dairesini konut olarak kiraya vermesi sonucu TL kira geliri elde etmiştir. Beyana tabi başka geliri bulunmayan mükellef, götürü gider yöntemini seçmiştir. Mükellefin kira gelirine ilişkin gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır. Gayrisafi İrat Toplamı Vergiden İstisna Tutar Kalan ( ) İndirilebilecek Gerçek Gider Tutarı Vergiye Tabi Gelir ( ) TL TL TL TL TL TL Örnek 4: Burak YILDIZ, 2013 yılında konut olarak kiraya verdiği dairesinden TL ve işyeri olarak kiraya verdiği dairesinden ise TL brüt kira geliri elde etmiştir. İşyeri için ödenen kira bedelleri üzerinden TL tevkifat yapılmıştır. Beyana tabi başka geliri bulunmayan mükellef, götürü gider yöntemini seçmiştir. Konut kira gelirinin istisnayı aşan tutarı ile işyeri kira geliri toplamı olan ( =) TL, 2013 yılı için beyan sınırı olan TL yi aştığı için, tevkifata tabi tutulmuş olan işyeri kira geliri de konut kira geliri ile birlikte beyan edilecektir. Konut ve işyeri kira gelirinin birlikte elde edilip beyan edilmesi halinde, istisna sadece konut kira gelirine uygulanır. Mükellefin kira gelirine ilişkin gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır. Konut Kira Geliri TL Vergiden İstisna Tutar TL Kalan TL İşyeri Kira Geliri TL Gayrisafi İrat Toplamı ( ) TL %25 Götürü Gider ( x %25) TL Vergiye Tabi Gelir ( ) 38,850 TL 8.134,50 TL Kesinti Yoluyla Ödenen Vergiler TL Ödenecek Gelir Vergisi 1.134,50 TL
12 Örnek 5: Bayan (G) ve eşi Bay (H), 2013 yılında ayrı ayrı 1/2 hissesine sahip oldukları dairelerini konut olarak kiraya vermeleri sonucu, TL kira geliri elde etmişlerdir. Bayan (G) ayrıca 2013 yılında işyeri olarak kiraya verdiği gayrimenkulünden TL brüt kira geliri elde etmiştir. İşyeri için ödenen kira bedeli üzerinden TL gelir vergisi tevkifatı yapılmıştır. Bay (H) aynı zamanda avukatlık faaliyetinden dolayı 2013 yılında TL serbest meslek kazancı elde etmiştir. Yıl içinde serbest meslek kazancından TL tevkifat yapılmıştır. Her iki mükellef de götürü gider yöntemini seçmiştir. Mükelleflerin kira gelirlerine ilişkin gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır. Bayan (G) nin Beyanı: Örnekte kiraya verilen konut 1/2 hisseli olduğundan elde edilen TL kira gelirinin (25.000/2) TL sini Bayan (G), TL sini de Bay (H) ayrı ayrı beyan edecektir. Bayan (G) nin gelir vergisi tevkifatına tabi tutulan işyeri kira geliri TL ile hissesine düşen konut kira gelirinin gelir vergisinden istisna tutarı aşan kısmı ( =) TL birlikte dikkate alındığında ( =) TL 2013 yılı için beyanname verme sınırı olan TL yi aşmadığından, işyeri kira geliri beyannameye dahil edilmeyecek olup, sadece hissesine düşen TL konut kira geliri beyan edilecektir. Gayrisafi İrat Toplamı TL Vergiden İstisna Tutar TL Kalan ( ) TL %25 Götürü Gider (9.300 x %25) TL Vergiye Tabi Gelir ( ) TL 1.046,25 TL Bay (H) nin Beyanı: Bay (H), konut olarak kiraya verilen daireden hissesine düşen kira geliri TL dir. Kira gelirinin yanında ticari, zirai veya mesleki kazancını beyan etmek zorunda olan mükellefler, TL lik konut kira geliri istisnasından yararlanamazlar. Mükellef, gerçek usulde gelir vergisine tabi serbest meslek erbabı olduğundan, konut kira geliri istisnasından yararlanamayacaktır. Yıllık gelir vergisi beyannamesinde serbest meslek kazancıyla birlikte kira gelirini de beyan etmek zorundadır. Konut Kira Geliri TL %25 Götürü Gider ( x %25) TL Safi İrat TL Serbest Meslek Kazancı TL Beyan Edilen Gelirler Toplamı ( ) TL Vergiye Tabi Gelir TL ,25 TL Kesinti Yoluyla Ödenen Vergiler TL
13 Ödenecek Gelir Vergisi 8.126,25 TL Örnek 6: Bay (K), sahibi olduğu iki daireyi konut olarak kiraya vermesi sonucunda 2013 yılında toplam TL kira geliri elde etmiştir. Mükellef, tarihinde Sağlık Bakanlığına bağlı bir hastaneye TL ve tarihinde kamuya ait bir yetiştirme yurduna TL nakit olarak bağışta bulunmuştur. Beyana tabi başka geliri bulunmayan mükellef, götürü gider yöntemini seçmiştir. Mükellefin kira gelirine ilişkin gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır. Gayrisafi İrat Toplamı TL Vergiden İstisna Tutar TL Kalan ( ) TL %25 Götürü Gider ( x %25) TL Safi İrat ( ) TL Okul, Yurt ve Sağlık Tesisleri İçin Yap. Bağış ve Yardımlar* TL Vergiye Tabi Gelir ( ) TL TL (*) Okul, yurt, sağlık tesisleri ve huzurevleri için genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere ve köylere yapılan bağış ve yardımların tamamı indirim konusu yapılabilecektir. Bu nedenle örneğimizdeki, kamuya ait yetiştirme yurduna nakit olarak yapılan TL ile Sağlık Bakanlığına bağlı bir hastaneye nakit olarak yapılan TL nin tamamı indirim konusu yapılabilecektir. Örnek 7: Bayan (L), sahibi bulunduğu işyerini 2013 yılında basit usulde vergilendirilen bir mükellefe kiralamış ve TL işyeri kira geliri elde etmiştir. Basit usuldeki mükelleflerden elde edilen ve vergi kesintisi ile istisna uygulamasına tabi olmayan işyeri kira gelirlerinde, beyanname verme sınırı TL dir. Mükellefin, TL tutarındaki işyeri kira gelirinin 2013 yılı için beyanname verme sınırı olan TL yi aşması nedeniyle tamamı beyan edilecektir. Götürü gider yöntemini seçen mükellefin kira gelirine ilişkin gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır. İşyeri Kira Geliri TL %25 Götürü Gider (3.000 x %25) 750 TL Vergiye Tabi Gelir ( ) TL 337,50 TL Örnek 8: Bay (M), üç adet dairesini konut olarak kiraya vermesi sonucu yıllık TL, TL ve TL kira geliri elde etmiştir. Beyana tabi başka geliri olmayan mükellef, götürü gider yöntemini seçmiştir. Mükellefin gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır. Mükellefin, 2013
14 yılında kiraya verdiği üç konuttan elde ettiği toplam kira geliri: = TL dir. Birden fazla konuttan kira geliri elde edilmesi halinde istisna kira gelirleri toplamına bir defa uygulanacaktır. Konut Kira Geliri TL Vergiden İstisna Tutar TL Kalan ( ) TL %25 Götürü Gider ( x %25) TL Vergiye Tabi Gelir ( ) TL TL Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi (1001B Beyana Tabi Geliri Sadece Gayrimenkul Sermaye İradından İbaret Olanlar İçin) Saygılarımızla, EKREM ALFATLI YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR