Solunum ve Kalp Dolasım | OYTUN ERBAŞ - Part 14
a. canalis pterygoidei; n. canalis pterygoidei (Vidian siniri) ile birlikte canalis
pterygoideus’da (Vidian kanalı) seyreder.
a. sphenopalatina; a. maxillaris’in terminalidir. Foramen sphenopalatinum-
dan geçip, burun boşluğuna gelir ve septum nasi üzerinde dağılır.
a. infraorbitalis; fissura orbitalis inferior’dan geçip, orbita’ya gelir. N.
infraorbitalis ve aynı isimli veni ile birlikte foramen infraorbitale’den geçer.
Beyni besleyen iki çift ana arterden birisidir (diğeri a. vertebralis). Temporal kemikteki canalis caroticus aracılığı ile kafa boşluğuna girer. Sfenoid kemikteki sulcus caroticus’ta öne doğru ilerler ve sinus cavernosus’a girer. Dura mater’i delip sinus cavernosus’u terk eder ve hemen bir kavis yaparak (siphon caroticum) arkaya doğru döner. N. opticus ile n. oculomotorius arasından geçip, uç dallarına ayrılır.
Servikal parçası, n. hypoglossus’u önünden çaprazlar. Kafa tabanında a. carotis interna ile v. jugularis interna arasında; n. glossopharyngeus, n. vagus, n. accessorius ve n. hypoglossus vardır.
A. CAROTIS INTERNA’NIN ÖNEMLİ DALLARI
A. hypophysialis inferior; sinus cavernosus içinde verdiği tek daldır.
A. ophtalmica; sinus cavernosus’u terk ettikten hemen sonra arterden ayrılır. N. opticus ile birlikte canalis opticus’ta seyreder ve orbita’ya girer.
A. ophtalmica’nın önemli dalları
a. centralis retinae; ilk ve en küçük dalıdır. N. opticus içinde retina’ya gider.
a. lacrimalis; glandula lacrimalis’i besler.
a. supraorbitalis; foramen supraorbitale’den (yada incisura supraorbitalis)geçer
a. supratrochlearis; a. ophtalmica’nın terminal dalıdır.
a. dorsalis nasi; a. ophtalmica’nın diğer terminal dalıdır. A. facialis’in dalı (r.
lateralis nasi) ile anastomoz yapar.
A. communicans posterior; a. carotis interna’yı a. cerebri posterior’a (a. basilaris’in dalı) birleştirir.
A. cerebri anterior; a. carotis interna’nın uç dallarından daha küçük olanıdır. Corpus callosum’un üst yüzü boyunca arkaya doğru seyreder. A. communicans anterior, bu arterin dalıdır.
A. cerebri media; a. carotis interna’nın daha büyük olan uç dalıdır. Bu arterin dalları olan aa. striatae laterales’lerin en büyük olanı Charcot tarafından “beyin kanaması arteri” olarak isimlendirilmiştir.
? A. cerebri media’nın kortikal dalları, bacak alanı hariç tüm motor alanları, duyu alanlarını ve oditer alanı besler.
A. subclavia dextra, sağ art. sternoclavicularis’in üst kenarının arkasında truncus brachiocephalicus’tan ayrılır. A. subclavia sinistra ise T3 – T4 arası discus intervertebralis seviyesinde arcus aorta’dan çıkar.
A. subclavia, m. scalenus anterior ile komşuluğuna göre üç parçada incelenir.
Arterin üçüncü parçası en yüzeyel parçasıdır ve kısmen trigonum supraclaviculare’dedir. Pulsasyonu burada hissedilebilir. Kompresyonu da bu bölgede birinci kaburgaya doğru bastırılarak yapılır.
A. SUBCLAVIA’NIN DALLARI
A. vertebralis; yedinci servikal vertebra hariç, bütün servikal vertebraların processus transversus’larındaki foramen transversariumlardan geçer. Trigonum suboccipitale içinde membrana atlantooccipitalis posterior’u, daha sonrada dura ve araknoidea mater’i delip, foramen magnum’dan kafa boşluğuna girer N. hypoglossus’un köklerinin önünden yukarı doğru yükselir ve sulcus bulbopontinus’ta karşı tarafın arteri ile birleşerek a. basilaris’i oluşturur.
rr. spinales; medulla spinalis’i ve zarlarını besler
rr. meningei; falx cerebelli’yi besler.
a. inferior posterior cerebelli; a. vertebralis’in en büyük dalıdır. Seyri sırasında n. vagus ve n. glossopharyngeus’un köklerinin arkasından geçer. Medulla oblongata’yı besleyen dallarının tıkanması “Lateral medullar sendrom”a (Wallenberg sendromu) neden olur.
a. spinalis posterior; medulla spinalis’i besler.
a. spinalis anterior; iki tarafın arteri medulla oblongata’nın ortasında birleşip, medulla spinalis boyunca orta hatta seyreder.
rr. medullares; medulla oblongata’yı besleyen küçük dallardır.
? A. basilaris; iki taraf a. vertebralis’in sulcus bulbopontinus’da birleşmesi ile oluşur. Pons’un ventral yüzünde ve cisterna pontis içindedir. Pons’un üst kenarında a. cerebri posterior denilen iki uç dalına ayrılır.