Vladimir'in derdi: Ocak 2016
Cahide Serap ya da bilinen adıyla Cahide Sonku (1919, Yemen - 1981, İstanbul) Türk sinemasının ilk kadın yıldızı ve ilk kadın yönetmenidir.
Filmleri:Söz Bir Allah Bir - 1933, oyuncu
Bataklı Damın Kızı Aysel - 1935, oyuncu
Akasya Palas - 1940, oyuncu
Şehvet Kurbanı - 1940,oyuncu
Kıskanç - 1942, oyuncu
Yayla Kartalı - 1945, oyuncu
Senede Bir Gün - 1947, oyuncu
Fedahar Ana - 1949, yönetmen
Vatan ve Namık Kemal - 1951, yönetmen ve oyuncu
Beklenen Şarkı - 1954, yönetmen ve oyuncu
Etiketler: Filmler ve Dizi Filmler, Kişiler, Yeşilçam, Yönetmenler
Yazdıklarını helal etsin.
Tahsin Yücel'i kaybettik.
Gönderen Vladimir zaman: 15:39
Etiketler: Kişiler, Yeşilçam
Benim kuşağımdakilerin orta okul yıllarından üniversite bitinceye kadar en önemli eğlencelerinden bir tanesi satrançtı. Bazı akranlarımızı arada okey adlı bol şıkırtılı kısır döngünün efsununa kaptırmış olsak da, onlar da eninde sonunda yeniden satranç tahtasının başına dikilmiş bulurlardı kendilerini. Gazetelerin ve dergilerin satranç köşeleri olurdu. Satranç problemlerini masaya yatırır kaç hamlede matın mümkün olduğunu tartışır dururduk. İşte o yıllarda dilimize doladığımız en büyük isim Bobby Fischer idi. Bu satranç dehasının kazandığı oyunları kitaplardan dergilerden takip eder, hamlelerini satranç tahtasında bıkmadan tekrarlardık.
Pawn Sacrifice (piyon feda etmek) Bobby Fischer'ın çocuk yaşlarda satranç oyununa tutku ile bağlanmasını ve bir gün mutlaka Dünya Satranç Şampiyonu olma takıntısını ve bu yolda adım adım ilerleyişini göstermeye çalışan bir film. Ancak ne yazık ki dünyanın bir çok ülkesinde satranç eskisi kadar ilgi gören bir oyun değil ve filmi ilginç kılmak için senaristin olsun yönetmenin olsun seçtiği yöntemler yenilikçi değil. Bilhassa sahne geçişlerini sağlayan ses kullanımı deneyimli izleyiciyi irite edecek denli klişe tercihlerin hayata geçirilmesinden ibaret.
Fischer Spassky'ye karşı.
Filmde bir dahinin şampiyonluğa ağır ve emin adımlarla ilerlerken paranoyaya yenik düşmesi anlatılıyorsa da, filmin adında yer alan piyon fedasının anlamlarının tamamı üzerinde durulmuyor. Piyon fedası, satranç oyununda önemli taşlara hareket sahası açabilmek için yapılan bir hamle. Fischer yirminci yüzyılda Dünya Satranç Şampiyonu olabilmiş tek amerikan vatandaşı. Satranç oyununda o güne kadar denenmemiş atakları, stratejileri kazandırmış bir deha. Birinci olabilmesi için piyon konumuna getirilen kişinin Fischer'in ta kendisi olduğu filmde es geçilmiş. Kendisi de bir yahudi olmasına rağmen anti semitik ve anti amerikan açıklamaları nedeniyle amerikan pasaportunu yitirişi, o ülkeden o ülkeye savruluşu, vatansızlıktan dolayı japonya'da hapse düşüşü ve nihayetinde İzlanda'nın vatandaşlık vermesi sonucunda yerleşik düzene kavuşabildiği gibi önemli detaylar filmde yer almıyor. Filmin finalinin Fischer'in ileri yaşlarında kaydedilmiş görüntülerden oluşması ve onu zavallı bir kaçık gibi gösteriyor olması anti semitik sivri konuşmaların asla cezasız kalmayacağı gibi düşünceyi izleyicinin aklına getiriyor. Satranç oyununun en önemli kurallarında bir tanesinin filmde sıklıkla ihlal edilmesi gaftan ziyade ciddi bir hata olarak nitelendirilebilir, satrancın en önemli kurallarından bir tanesi oyuncuların en sağında en altta yer alan karenin beyaz olması zorunluluğudur. Filmde siyah kare sıklıkla sağda kaldığı gibi afişte dahi aynı hataya yer verilmekte. Malesef iyi bir konu vasat bir filme dönüştürülerek harcanmış diyebilirim bu film için. Pawn Sacrifice yerine, 2011 yapımı "Bobby Fischer Against the World" adlı belgeseli yahut satranç oyunu etrafında şekillenen başka bir gerçek hikayeyi aktarma derdinde olan yetkin bir sinema diline sahip 1993 yapımı "Searching for Bobby Fischer" filmini izlemenizi öneririm.
Pawn Sacrifice - 2015
Satrançla ilgili bir Hint müzikali
Cat People filmine verdiği "Yangını Benzinle Söndürmek" adlı şarkısının farklı versiyonuyla takibe aldığım müzisyenlerdendi. Dünya'ya Düşen Adam ve Açlık filmlerinde iyi oyunculuklar sergilemişti.
Gönderen Vladimir zaman: 10:51
Etiketler: Filmler ve Dizi Filmler, Kişiler, Şarkılar
Gönderen Vladimir zaman: 12:03
1967 - Sana İhtiyacım Var / Unut Sen Beni
1967 - Düğün Akşamı / Ay Altında
1968 - Yolun Açık Olsun / Bilmezdim Evvel Varmış Kaderde
1969 - Aşka Gülerdim / Eski Günler Gelecekmi?
2005 - Hepimiz Kardeşiz
2004 - Paydos
2001 - Dedem, Gofret ve Ben
1992 - Küçük Şeyler
1987 - Elif Ana - Ayşe Kız
1978 - Bir Kadının Penceresinden
1978 - Görünmeyen Düşman
1976 - Babanın Suçu
1976 - Hamza Dalar Osman Çalar
1974 - Yayla Kızı
1972 - Sev Dedi Gözlerim
1972 - Gölgedeki Adam
1969 - Gizli Emir
1969 - Mazimdeki Kadın
1968 - Kadın Asla Unutmaz
1968 - Yaşamak Haram Oldu
1968 - İnsan İki Kere Yaşar
1967 - Aşkınla Divaneyim
1967 - Ringo Gestapo'ya Karşı
1967 - Korkunç Yumruk
1966 - Günah Çocuğu
1966 - Türkün Aşkı Başkadır
1966 - İslamoğlu
1966 - Kanlı Hıdrellez
1966 - Nikâhsızlar
1966 - Akşam Güneşi
1966 - Korkunç Arzu
1966 - Beyoğlu Esrarı
1965 - Kasımpaşalı
1965 - Cezmi Band 007.5
1965 - Sevmek Seni
1965 - Ağlayan Gözler
1965 - Bitmeyen Korku
1965 - Başlık
1965 - On Korkusuz Kadın
1965 - Akrep Kuyruğu
1965 - Gizli Emir
1965 - Şekerli Misin Vay Vay
1965 - Kasımpaşalı Recep
1964 - Sen Vur Ben Kırayım
Metonimi. Bu sözcüğü 1930'da duymuştum, bir daha da unutmadım. İlk romanım yeni yayımlanmıştı. Bir eleştirmen, romanımın başkişisi geceye "göğsü iliklenmemiş", çıktığı için fena haşlamıştı beni.
Sağduyusu tartışılmaz bu seçkin beyefendi "şu saçmalığa bakın!,," diyordu yazısında. "Neden meramını açıkça kağıda dökmüyor yazanınız? Apaçık ortada, iliklenmemiş olan, adamın gömleği, göğsü değil."
Bu azarı, ses çıkarmadan, hatta biraz utanarak sineye çekmiştim. O arada, dalının ünlülerinden Latince profesörüm Dr. Matos Peixoto imdadıma yetişti. Bir yanlışlık yoktu yazımda, metonimi diye adlandırılan yaygın bir istiare türü kullanmıştım; bu sanatta bir sözcüğü, onunla bağlantılı bir başka sözcük yerine kullanabiliyordunuz - sözgelimi, sonuç yerine nedeni imleyen ya da içeriği çağrıştıran bir sözcüğü. Mesela, "ışıldayan kadeh" dendiğinde ışıldayan aslında kadeh değil, şarapmış. Profesörle birlikte yazdığımız mektup, aynı gazetede yayınlandı. Eleştirmen de ağzının payını aldı. Umarım ders de almıştır. Ben aldım kendi adıma .. O gün bu gündur, metonimiyi sıkça kullanıyorum -başka bir klasik söz sanatıyla alışverişim yok.
Dahası, biraz kafa yorduktan sonra, metonimi'nin yalnızca edebiyata ilişkin olmadığı sonucuna vardım. Bence hayatın ger alanında var metonimi. Kendi deneyimimden yola çıkarak basit bir örnek vereyim.
Eski bir kadın arkadaşım, yıllardır kalmakta olduğu pansiyondan aniden taşındı ve pansiyoncu hanıma düşman kesildi. Nedenini sordum. İkimiz de pansiyon sahibinin sevimli bir insan olduğunu biliyorduk; hatta bir seferinde arkadaşımın iğnelerini bile yapmıştı, ona sıcak su torbasını ödünç vermişti; kalbi sıkıştığında başında beklemişti.
Şöyle dedi arkadaşım: "Koridordaki telefon yüzünden nefret ediyorum ondan. Ne zaman açsam, arayanların yarısı ya işletiyor ya tatsız şakalar yapıyor."
"Ama bu tatsız şakalar, pansiyoncu hanımın başının. altından çıkmıyor ki. Sorumluluk onun değil."
"Tabii değil. Ama telefon kimin telefonu?"
Rachel De Queiros, "Metonimi ya da Kocanın İntikamı"
Etiketler: Alıntılar, Kelimeler
Balıkçılar sokağındaki olay herkesi üzdü, ama kimseyi şaşırtmadı.
Şehrin ana caddesine açılan en geniş yan sokaklardan birinde, Bakkallar sokağı köşesinden üç adım beride, Balıkçılar sokağının en civcivli saatinde, gecenin işçileri o gence niçin saldırdılar, bilinmiyor.
Söylentilere bakılırsa, elinde götürmekte olduğu ekmek dörtköşe değilmiş; saçının rengi kara değilmiş; ya da aksayarak yürüyormuş... Söylenti elbet, bütün bunlar. Doğrusunu kimse bilmiyor. Ayrıca, bilinecek bir doğru var mı? O bile bilinmiyor. Bilinebilen, görülebilen ise, işçilerin, ansızın duvarlardan, köşelerden, kapı ağızlarından sıyrılarak o genci kalabalığın içinden çekip ortalarına aldıkları, bir daha dağılıp gözden yittiklerindeyse ortada kanlı, tanınmaz bir et yığını kalmış olduğu. Genci, gecenin işçilerinin ortasında yitmeden önce görebilenlerin söylediğine göre, bu et parçası, o alımlı delikanlının yansı kadar bile olamazdı. Bu kanlı etin üzerine talaş serpildi, kuru yapraklar örtüldü.
Ertesi sabah oradan geçenler, bir türlü aydınlanamayan günün donuk ışığında, asfaltın üzerinde esmerce bir lekeden başka bir şey göremediler gencin parçalanmış olduğu yerde.
İnsanlar artık yalanan ağızlar, pençeler arıyor insanların yüzlerine, ellerine bakarken. Oysa işçiler, gecenin işçileri oldukları için, güpegündüz görünmezler sokaklarda. Gecenin işçileri herkes gibi miydi bir zamanlar? Böyle olduğuna inanmak isteyenler var.
Daha mı az ürkecekler böyle olsa?
Bilge Karasu'nun Gece'sinden
Eilis 1950'lerin başında annesi ve kız kardeşi Rose ile birlikte yaşadığı İrlanda'nın küçük bir kasabasından ayrılır ve bir rahibin iş bulduğu Amerika Birleşik Devletleri'ne göç eder. Yabancısı olduğu bir ülke, insanlar arası farklı dinamiklere alışması zaman alacaktır, bir yandan da sevdiklerine duyduğu hasret giderek büyümektedir. İçindeki özlemi bastırmayı ve yeni bir hayat kurmayı ona zaman öğretecektir. Büyük yeni ülkeye alışırken yaşam anavatanında da sürmektedir ve hayatın herkes için acı tatlı sürprizleri vardır. Bir seçim yapması gerektiğinde Eilis'in kararı ne olacaktır.
Yönetmen John Crowley'i Boy A isimli sade ama sert ve akıldan kolay çıkmayan filminden anımsıyoruz. Saoirse Ronan ise gişe garantisi olan genç aktristlerden. The Lovely Bones, Hanna, The Host gibi büyük bütçeli filmlerdeki baş rollerin altında ezilmediği gibi bir çok filmde başarılı roller canlandırdı. İrlandalı bir aileden doğan ABD doğumlu oyuncu bu film için doğru bir seçim. Ronan'ın yüzü yunan heykellerini andıran bir yapıya sahip, vuran ışığı Adeta içine alıyor ve gölge olması gereken yerlere ışık gibi saçıyor. Sadece duruşu ile sahne çalabilen oyunculardan.
Film üç ana bölümden oluşuyor ve üçündeki renk kullanımı kahramanın duygusal dünyasını kavramamıza yarıyor. İrlanda'da başlayan ilk bölümde mat renkler ve yeşilin tonları hakim, hüzün ve çaresizliği anımsatıyor. Amerika'ya varıştan itibaren renkler canlılık kazanmaya başlıyor, sıcak renklerin türlü tonları kahramanı adeta kucaklıyor. Filmin üçüncü bölümünde ise canlı ama rüyayı andıran renkler Eilis'in kararsız ruh halini izleyiciye geçiriyor.
Çok sade bir öyküsü olan filmin müziği efsanevi Michael Brooks'un imzasını taşıyor. Müzikal yapı alttan alta ve filmin üç farklı renk paletine uyan biçimde motiflenerek ilerliyor. Üç dört cümle ile özetlenebilecek Brooklyn, öyküsünden ziyade dönemin ruhunu dinamik bir sinema dili ile günümüze aktarışıyla seyircisini cezbediyor. Geçen yıl izlediğim en iyi filmlerden biri olmasa bile temiz bir çalışma diyebilirim.
Colm Tóibín'in romanından Nick Hornby