GÖZ | rehber.ihya.org - Rehber Ansiklopedisi
Vitre,gözün içini doldurur. Şeffaf olan bu sıvı yumurta akı kıvamındadır. % 99'u su, % 1'i proteindir ve hacmi 3,9 cm3 kadardır.
Göz kapakları: Göz kapaklarının dış yüzünü ince deri, iç yüzünü konjonktiva örter. Kapakları açan ve kapatan adaleler vardır. Kapak kenarlarında kirpikler bulunur. Kirpikler, üst kapakta 150, alt kapakta 75 adet kadardır. Diplerinde yağ ve ter bezleri bulunur. Bu bezlerin iltihabına "arpacık" ismi verilir.
Yukarıda anlatılanlardan anlaşılacağı gibi, göz, muazzam bir yapıya sâhip, çok kıymetli bir organımızdır. Evrim teorisinin kurucusu sayılan Darwin; göz, beyin gibi, karışık organların nasıl meydana geldiğini anlatmaktan âciz olduğunu bildirmiş, bir arkadaşına yazdığı mektupta; "Gözün teşekkülünü düşündükçe tepem atacak gibi oluyor!" demiştir.
Televizyon, asrımızda âilelerin ayrılmaz bir parçası durumuna geldiğinden, göz sağlığını yakından ilgilendiren ciddî bir konu olmuştur.İnsanlar bilgilerinin % 90'ını göz, % 8'ini kulak, geri kalan % 2'sini ise diğer duyu organları ile öğrenirler.İngiltere'de TV gençliği üzerinde yapılan sosyopsikolojik bir araştırma sonucu televizyon için "aptal kutusu" tâbiri kullanılmıştır.
TV ile ilgili ışık durumu şöyle olmalıdır. Pencereden giren ışık doğrudan ekran üzerine düşmemelidir.Aksi takdirde kontrast olamaz ve iyi bir görüntü ortaya çıkmaz. Bunu güneşten başka diğer ışık kaynakları da yapar.Işık TV üzerinden geçerek kişiye ulaşmalıdır. TV tamâmen karanlık odada seyredilmemelidir. Ekrandan çıkan ışık çok kuvvetli olduğundan karanlıkta seyredildiğinde gözlerin bozulmasına ve bâzı durumlarda karasu (glokom) hastalığının ortaya çıkmasına sebeb olabilir.TV'nin arkasında göze direkt gelmeyen bir ışık bulunmalıdır.
Sonuç olarak TV'nin konacağı en uygun yer pencere kenarındaki duvarın önüdür. Böylece ekrandaki görüntüyü silen ve gözü yoran ışık etkileri ortadan kaldırılmış olur.
TV'nin seyretme mesâfesi de göz sağlığı bakımından önemlidir. Uzaklık, ekran köşegen uzunluğunun 6-8 katı olmalıdır.
47 cm ekran en az 3, en çok 8 m'den;
54 cm ekran en az 4, en çok 13 m'den;
59 cm ekran en az 4, en çok 16 m'den;
61 cm ekran en az 4, en çok 16 m'den seyredilmelidir.
TVgöz sağlığını nasıl etkiler: TV'de görüntüler binlerce noktanın satır hâlinde taranmasından meydana gelir.Tüpün içinde bulunan elektron demetleri ekranın floresan yüzüne çarptığı zaman, X ışınları meydana gelir. Bu ışınlar düşük enerjili ışınlardır. Etkisi az olmakla birlikte çevresine radyasyon etkisinin olmaması için gerekli tedbirler alınmıştır.
Ergime sıcaklığındaki bir platinin 1 cm2lik yüzeyinin 1/20'sinin ışık şiddetine bir "mum" denir. Aydınlatma birimi ise "lüks" tür. Bir lüks, bir mum şiddetindeki ışık kaynağının, 1 metre mesâfede 1 m2lik yüzeyde meydana getirdiği aydınlatmadır.Aydınlatma (E), kaynak şiddeti (I) ile doğru, uzaklığın (d) karesi ile ters orantılıdır:
Okumak ve yazmak: Okumak ve yazmak karışık bir faaliyettir. Uygunsuz ortamda ve bâzı kâidelere uymadan okuma ve yazmaya uzun süre devâm etmek, şiddetli baş ve göz ağrılarına sebeb olabilir. Bunun için şunlara dikkat etmelidir: Işık göze direkt olarak girmemelidir. Yanda ve hafif arkada olmalıdır. 200-400 lüks'lük ışık vermelidir. Sağ eli ile yazanlar için ışık hafif solda ve arkada olmalıdır.Işık önde olursa, direkt olarak yansıyarak göze gelen ışıklar rahatsızlık verirler. Okuma ve yazmada parlayan ışıklardan kaçınılmalıdır. Tabiî güneş ışığı, en az parlaklığa sâhiptir.Normal ampulden elde edilen ışık, güneş ışığından 350, floresans ışıkları ise 8000 defâ daha parlaktır.
Miyopi tedâvisi kalın kenarlı merceklerle yapılır.Yüksek miyopilerde göz temas merceği (kontakt lens) tavsiye edilmektedir. Ayrıca ileri vak'alarda ameliyat imkânları da vardır.
Cemiyetde hangi kırma kusurunun fazla olduğu husûsunda yapılan çalışmalar ırk, yaş ve çevre faktörleri yönünden değerlendirilmiştir.Miyopinin Japonya,İsrâil ve Çin'de, hipermetropinin zencilerde daha fazla olduğu anlaşılmıştır.
Kullanımı gittikçe yaygınlaşan ve saydam tabaka (kornea) üzerine konan, küçük plastik merceklerdir. İlk defâ 300 sene önce Leonardo da Vinci tarafından düşünülmüş ve günümüzde çok gelişmiştir.Sert, yumuşak ve yarı yumuşak lensler mevcuttur.Sert lensler polimetilmetakrilat, yumuşak lensler Hema (hidroksimelitmetakrilat) ve Hydron'dan, yarı yumuşak lensler ise Cap (selüloz asetat bütirat)tan yapılmaktadırlar. Ayrıca silikondan yapılan lensler de mevcuttur.Lenslerin birbirine göre ve gözlüğe göre üstünlükleri ve kötü tarafları vardır.Gözlüğe göre daha net görüntü elde edilir.Gözlüğün şakak ve burun üzerindeki ağırlık ve basıncı, kontakt lenste yoktur.Görme alanı daha geniştir.Kötü tarafları ise pahalı olmaları, dikkatli bakım gerektirmeleri, alışana kadar bâzı sıkıntılarının olması ve en önemlisi korneanın oksijen almasını güçleştirdiklerinden, ancak günün belirli saatlerinde kullanılabilmeleridir.Son zamanlarda, devamlı takılabilen yumuşak lensler de îmâl edilmektedir.
T.C. Karayolları Kânunu'na göre bir kimsenin sürücü belgesi alabilmesi için A-B-H-F grubu sürücü belgesi için bir gözün görmesi gözlükle veya gözlüksüz 10/10 (Tam) diğerininki ise en az 2/10 (yâni toplam 12/20), C-D-E grubu sürücü belgesi için bir göz görmesi 10/10 diğerininki ise en az 6/10 (yâni toplam 16/20) olmalıdır.
· HURREMiYYE · işKENCE · OBJEKTiF (Bkz. Fotoğraf ve Fotoğrafçılık) · MUHAMMED SaDIK · SU KAYAğI (Bkz. Su Sporları) · KUBBE VEZiRLERi (Bkz. Vezirler) · CIRCIRBöCEği (Gryllus campestris) · HiGROMETRE · HAZiNE-i HaSSA · PREVEZE ZAFERi · ARKEOLOJi · KELiME-i TEVHiD · CAD-CAM · MUHAMMED MA'SuM FaRuKi · öKSüRüK · AMBüLANS · WATT · TiYOüRE · HiNDUiZM · BABRiK (Marsdenia erecta) · DAMAR SERTLiği (Bkz. Atardamar Sertliği) · MüRDüMüK (Lathyrus sativus) · MüRşiDi EFENDi · ABBAS BiN ABDüLMUTTALiB · MiLLi EğiTiM BAKANLIğI · şEVKET SüREYYA AYDEMiR · MiSaK-i MiLLi · LEVENT · EMME BASMA TULUMBA (Bkz. Tulumba) · ASSUAN (Asvan) BARAJI · çANAKKALE BOğAZI (Bkz. Boğazlar) · GERMENLER · BUHaRA · ELEKTRET · KSiLEN · KEMAN · iSFENDiYAROğULLARI (Bkz. Candaroğulları) · iSKETE (Parus ater) · RöHM, Ernest · ALi RIZA · ZiRAAT BANKASI · MEHMED HAN-I (Bkz. çelebi Mehmed) · PROPANOL · SüHREVERDi (Bkz. şihâbüddîn Sühreverdî) · TORPiDO · AVUSTURYA · MaLiK BiN DiNaR · AHMED ZiYA AKBULUT · DiVAN EDEBiYaTI · BEHişTi · Minare