﻿ ESKİ SOFAM YENİ BİNAM
Kensel dönüşümün ardından...
Koca koca binalar yarım yamalak henüz bitmemiş abuk sabuk binalar. İki araba geçemeyecek kadar dar sokaklar. Bir tane doğru ağacın olmadığı saçma sapan parklarla dolu modern yaşam alanları oluşmaya başladı. Bunların arasında işin açıkçası ne çocukluğumu ne masumluğumu bulabiliyorum gözler bir yeşile doymadan, uzay filmlerindeki görüntüler gibi metalik griye boğuluyor. Peki bunun neresinde rahatlık, yıllarca süren keşmekeşin içerisinde yaşayanların yarısından çoğu migren veya alerji hastası.
Oysa eski evleri hiç de beğenmezdik ya küçük ya toprak ya da tahta derdik. Burda on senede yıkılan beton binalar sağından solundan fire veren tamiratı eksik etmediğimiz yapılarımız ruhsuz evlerimiz. Ama ne bir bahçe ne de bir sofası var insanlar kendi alanlarını oluşturamazken nasıl olurda bir binaya yüzlerce kişi sığar veya huzur bulur. Eskiden mimar bile bulamadan çalişan maharetli ustalarımız öyle güzellikte evler inşa etmişler ki duyunca insan kulaklarına inanamıyor. Eski evlerin yapımında öyle teknikler var ki insan duyunca hayrete düşüyor.
Ağaçlardan yapılan eski evler de sert ağaç ay ışığında kesilirmiş, çünkü dolunayda ağaç kendini sıkarmış ve kasım ayında su ağaçtan çekilir, altı ay önce de ağaçların tepesi kesilir. Büyümesin özü sağlamlaşsın diye kestikten sonra her bir odunun toprakla bağlantısı kesilir. Bir buçuk ay böylece kalır ve su, kabukla gövdenin arasına girip soyulur. İstenilen kesilip şelaleye atılan ağaçlar şelale de döndükçe suyunu atar. Bir yıl burada kaldıktan sonra kaba toprak üzerinde yaklaşık elli santim ızgara yapılacak daha sonra sulanacak o buğu rutubetini böylelikle almış olacak. Yıllanmış koyun gübresine gömülüp üzeri havasız kalacak şekilde kapatılır iki sene durduktan sonra zeytinyağı, badem yağı gibi güzel kokular eklenir ve dayanıklıkları sağlanır.
İşte böyle bir ağacın bu kadar işlem görmesi beton yapıyla eskilerin farkını bariz bir şekilde ortaya koyuyor. Bu yüzden ecdadımızın yaptığı o evler, hanlar, saraylar yıllara meydan okuyor. Biraz yetenek ve yılların bilgisi, tecrübesi de burada açıkça görünüyor. Eskiden yapılan işlerdeki kaliteyi, kalıcılığı, estetiği ve kullanışlılığı unutamamamızın sebebi bu olsa gerek.
Anahtar Kelimeler: Eski YapılarKentleşmeTarihçarpık YapılaşmaKültür.