Beyaz Cüceler Yaşam için Uygun Olabilir
Her Telden ve Uzay Bölümünden Beyaz Cüceler Yaşam için Uygun Olabilir ile ilgili Kısaca Bilgi
03 Nisan 2011 15:10 1
Forum Alev Gezegen avcıları son 10 yılda Güneş Sistemi dışında yüzlerce gezegen bulmalarına karşılık henüz yaşam izine rastlamadılar. Buna karşılık ölü bir yıldızdan oluşan beyaz cüce çevresi yaşam arayışında uygun yıldızlar olabilir.
Washington Üniversitesi’nden astronomi profesörü Eric Agol, beyaz cücelerin çevresinde dolanan ve yaşam barındıran gezegenleri bulmanın kolay olabileceğini belirten bir yazısını 29 Mart’ta yayınlanan The Astrophysical Journal Letters’da yayınladı.
Yaşamının son evresindeki soğuk yıldızlar olarak tanımlanan beyaz cüceler, güneş kütlesinin % 60’ı kütlesinde olmasına karşılık hacmen Dünya büyüklüğündedir. Güneş’ten daha soğuk oldukları için daha az enerji yayarlar. Yaşam alanları ise Güneş’in yaşam alanına göre yıldıza daha yakındır.
“Bir gezegen böyle bir yıldıza yeteri kadar yakınsa, yaşam için gerekli olan sıvı suyu bulundurabilir” diyor Agol.
Beyaz cüceye bu kadar yakın bir gezegen, yıldızın önünden geçerken gelen ışığın parlaklığında azalmaya neden olur. Böylesi bir durum yıldız parlak olmadığı için 1 metrelik yer teleskopu ile bile gözlenebilir.
Beyaz cüceler güneş benzeri yıldızların ölümüyle oluşur. Böylesi bir yıldızın çekirdeği hidrojeni helyuma dönüştürmek için gerekli olan nükleer tepkimeyi gerçekleştiremediği durumda çekirdeği saran katmandaki hidrojeni yakmaya başlar. Bu da yıldızın büyüyüp bir kırmızı deve dönüşmesine neden olur. Güneş kırmızı deve dönüştüğünde Dünya’yı da içine alacak kadar büyüyecektir.
4000 ışık yılı uzaklıktaki NGC 2440 gezegenimsi bulutsusu. Hubble Uzay Teleskopu ilke alınan bu görüntünün merkezinin yakınındaki beyaz nokta, yakın zamanda patlayarak çevreye kalıntısını toz ve gaz bulutu olarak bırakmış güneş benzeri bir yıldızdan geriye kalan beyaz cücedir. (NASA/ESA)
Sonunda yıldızda soğuyarak dış katmanlarını bırakır ve geriye beyaz cüce olarak yaşamını sürdüreceği çekirdeği kalır. Yıldızın yüzey sıcaklığı 5000 C derece dolayındadır. Yavaşça sönen bir şömine közü gibi 3 milyar yıl boyunca çevresine ışık ve ısı yaymaya devam ederken aynı zamanda soğur.
Kırmızı devin dış atmosferinin ötesindeki dış gezegenler, yıldız çökmeye başladığında beyaz cüceye doğru hareketlenebilir. Yıldızın kalıntısı yeni gezegenleri oluşturabilir.
Her iki durumda da gezegenin beyaz cücenin yaşam alanı içinde olması yani yıldızdan 800 000 ile 3 milyon km uzakta olması gerekir. Bu ise Merkür’ün Güneş’e olan uzaklığında ya da Dünya’nın Güneş’e olan uzaklığının % 1’inden daha az bir uzaklıktır.
“Bu kadar yakından bile yıldız güneş kadar büyük ve portakal rengiyle görünecektir” diyor Agol.
Buna karşılık gezegenin sadece bir yüzü yıldızın ışığını alırken diğer yüzü sürekli karanlıkta kalan kilitli bir sisteme dönüşecektir. Gezegenin yaşam için elverişli alanları ise muhtemelen karanlığa yakın bölgeleri olacaktır.
Dünya’ya en yakın beyaz cüce 8,5 ışık yılı uzaklıktaki Sirius B yıldızıdır (1 ışık yılı yaklaşık 10 trilyon km’dir). Beş güneş kütlesindeki yıldız Dünya kadarlık bir hacme sahiptir.
Agol, Dünya’ya yakın 20 000 beyaz cücenin incelenmesi gerektiğini belirtiyor. 1 metrelik bir teleskopla bir yıldız için 32 saatlik gözlem gerekir. Bu süre içinde yıldızın ışığında herhangi bir farklılık ortaya çıkmazsa, yıldızın yakınlarında bir gezegen olmadığı ortaya çıkar. Gözlemleri kısa sürede gerçekleştirebilmek için bir teleskop ağı gerekli olacak.
Agol: “Teleskop ağı kurulsa bile gözlemler için uzun bir süre gerekecektir” diyor.
Yaşam olabilecek dünya benzeri gezegenleri beyaz cücelerde aramak iyi bir fikir olabilir. Böylesi bir gezegen, gelecekte Dünya yaşanmaz bir duruma geldiğinde bir yerleşim yeri olarak düşünülebilecektir.
Agol: “Bunlar projeyi ilginç kılan nedenlerdir. Ancak başka sorulara da yanıt verebilir. Örneğin Dünya ne kadar özel bir gezegendir?” diyor.
Sünnete uygun bir hutbe nasıl olabilir?
Cüceler İle Ayakkabıcı (masallar)
Monitörde ince beyaz çizgiler oluşuyo sebebi ne olabilir?
04 Aralık 2015 10:20 2
Cevap: Beyaz Cüceler Yaşam için Uygun Olabilir
zaman içerisinde belki milyarlarca yıl bir yıldız soğuyunca beyaz cüce olarak adlanrırılıyor cüce lakabı yıldızın güneş gibi boyuttakirde sönme gerçekleşirse verilen ad oluyor
« Uzay-zaman sürekliliği | Antares Yıldızı »