Lupus Tedavisi, Nasıl Geçer? | Evdesifa.com
Ana sayfa Hastalıklar Hastalıkların Tedavisi Lupus Tedavisi, Nasıl Geçer?
Lupus Tedavisi, Nasıl Geçer?
Lupus, vücudun bağışıklık sisteminin hiper aktif hale gelen ve vücudun sağlıklı ve normal dokusuna saldırdığı hastalıktır. Yani, lupus, kronik bir otoimmün, doğuştan gelen bağışıklıkla alakalı bir hastalıktır. Bu hastalık, eklemlerde, deride, böbreklerde, kanda, kalpte ve akciğerlerde iltihap, şişme ve bu bölgelere hasar gibi semptomlarla sonuçlanabilir.
Normal şartlar altında, bağışıklık sistemi, antikor adı verilen proteinler üretir. Bu antikorların üretimi ile, virüs ve bakteri gibi antijenlerle savaşır ve vücudu korur. Lupus, bağışıklık sistemini, bu antijenlerin ve sağlıklı dokuların ayrımını yapmasında etkisiz bırakır. Bu durumda, bağışıklık sisteminin antijenlerin yanında sağlıklı dokulara karşı da direkt olarak antikor üretir. Bu nedenle de şişme, acı ve doku hasarları meydana gelir.
Vücudun herhangi bir bölgesi lupustan etkilenebilir. Ayrıca, lupus, deri, eklemler, beyin, akciğerler, böbrekler, kan damarları ve diğer iç organları belirli bir klinik düzende etkiler.
Birkaç farklı türde lupus belirlenmiştir. Ancak, kısaca lupus olarak belirttiğimiz ve lupus olarak bilinen tür, sistemik lupus eritematozus ya da SLE’dir. Diğer lupus türleri ise, diskoid (kutanöz), ilaca bağlı ve neonataldır.
Diskoid lupuslu hastalar, sadece ciltle sınırlı bir versiyonun semptomlarını gösterirler. Bu hastalık, yüzde, boyunda ve kafa derisinde meydana gelen isiliklerle karakterize olur. Ve bu tür, iç organları etkilemez. Diskoid lupuslu hastaların % 10’undan daha azı, hastalığın sistemik formu sürecindedir. Ancak, bu durumu önceden engellemenin ya da tahmin etmenin hiçbir yolu yoktur.
Sistemik lupus eritematozus, diskoid lupustan çok daha fazla şiddetlidir. Çünkü, SLE vücudun herhangi bir organını ya da organ sistemini etkileyebilir. Bazı insanlar, sadece deri ve eklemlerdeki iltihap ya da diğer olayları görürlerken, diğer SLE hastaları, eklemler, akciğerler, böbrekler, kan ve kalpteki etkilerini görebilirler. Ayrıca bu tip lupuslar, parlama ve remisyon dönemleri ile karakterizedir. Parlama dönemi, hastalığın aktif olduğu dönem, remisyon dönemi ise, hastalığın uykuda olduğu hafiflediği dönemdir.
İlaç içeren, ilaca bağlı lupus, bazı reçeteli ilaçların reaksiyonu nedenli olarak oluşur. Ve semptomları, SLE’nin semptomları ile oldukça benzerdir. Lupusun bu türü ile alakalı en yaygın ilaçlar ise, hidralazin adındaki hipertansiyon ilacı ve prokainamid adı verilen kalp ritmi bozukluğu ilaçlarıdır. Ancak, bunların yanında bazı diğer 400 ilaç da aynı duruma neden olabilmektedir. Hastanın, lupusu tetikleyen ilaçları almayı bırakması sonucu, ilaca bağlı lupusun yatıştığı, gerilemeye başladığı bilinmektedir.
Çok daha nadir olarak görülen neonatal lupus ise, otoantikorların anneden fetüse geçmesi ile meydana gelir. Doğmamış ya da yeni doğmuş çocuk, deride isilikler ve kan ve kalpte diğer komplikasyonlara sahip olabilir. Genelde isilikler görünür, ancak çocuğun yaşamının ilk altı ayı içinde kaybolur.
Lupusun nedeni kesin olarak bilinmemektedir. Uzmanlar çeşitli etmenlere, faktörlere göre lupusun geliştiğini söylemektedirler. Bu sebepler;
Hormonlar, bazı organ ve hücrelerin kontrolünü ve düzenlenme aktivitelerini yapan vücudun ürettiği kimyasal maddelerdir.
Her 10 lupus vakasından 9’u kadınlarda meydana gelir. Bu yüzden uzmanlar, östrojen ve lupus arasındaki muhtemel ilişkiye bakmışlardır. Hem kadınlarda hemde erkeklerde östrojen üretimi olmasına karşın, kadınlarda bu hormonun üretimi daha fazladır.
Östrojen, bağışıklık arttırıcı bir hormondur. Bu nedenle, kadınlar erkeklere oranla daha güçlü bir bağışıklık sistemine sahiptirler. Bu nedenle de otoimmün hastalıkların erkeklere oranla kadınlarda oluşma oranı yüksektir.
Herhangi bir spesifik gen ya da gen grubunun, lupusa neden olduğu kanıtlanmamıştır. Lupus bazı aileler arasında daha yaygındır ve bazı genlerin lupusun gelişimine katkı sağladığı belirlenmiştir. Ancak, genetik ilişkiler, tek başlarına hastalığın kesin nedenini vermek için yeterli değildir. İkizlere bakıldığında biri lupus semptomları gösterirken diğeri göstermeyebilir.
Tek yumurta ikizleri, aynı ortamda, aynı çevrede ve aynı kalıtsal özelliklerle büyümüş olabilir, ancak onlarında sadece birinde lupus gelişebilir. % 25 ihtimalle ikizlerin her ikisi de hastalığı geliştirebilir. Bu oran kardeş ikizlerde % 2-3’tür. Hastalığın bireyin kardeşinde gelişim riski, genel nüfustan 20 kat daha yüksektir.
Etnik gruplar, Afrikalı, Asyalı, İspanyol, Yerel Amerikalı, Yerel Hawaiili ya da pasifik adaları yerlileri, lupus gelişim riski yüksek olan etnik gruplardır.
Biyobelirteçler, lupus aramaları için bir diğer önemli alandır. Biyobelirteçler, belirli bir biyolojik ya da patolojik süreç, bir sürecin sonucu ya da terapötik müdahaleye bir tepki molekülleri olarak tanımlanır.
Çevresel durumlar, kimyasallar ya da virüsler, lupusun tetiklenmesine etki yaptığı belirtilir. Lupusu tetikleyen çevresel etmenler;
Güneşten gelen ultraviyole ışınları,
Florasan ampullerden gelen ultraviyole ışınlar,
Tarımsal ya da endüstriyel ortamlarda silik tozlarına maruz kalma,
Güneşe karşı hassaslaştıran tetrasiklin ilaçlar, Minocin,
Penisilin ve diğer antibiyotik ilaçlar,
Duygusal stres, boşanma, hastalık, aileden birinin ölümü gibi,
Ameliyat, fiziksel zarar, hamilelik ya da doğum yapma gibi vücutta strese neden olan her türlü şey,
Lupus hastalığı için bilinen bir tedavi yoktur. Ancak, lupus etkin bir şekilde tedavi edilebilir ve tedavi olan insanlar, hastalığı yenerler ve sağlıklı hayatlarına geri dönerler.
Lupus, vücudun birçok bölgesinde hasarlara neden olabilir. Potansiyel olarak gelişebilecek komplikasyonlar;
Anemi (Düşük alyuvar kan hücresi seviyesi) gibi kan problemleri, kanama ya da pıhtılaşma,
Vaskülit (kan damarlarında iltihap),
Davranışlarda değişiklikler, halüsinasyonlar,
Kalp hastalıkları ya da kalp krizi,
Plörezi (Göğüs kafesi astar iltihabı) ya da zatürre gibi akciğer sorunları,
Lupusun semptomları, vücutta hangi bölümünü etkilediğine bağlı olarak oldukça geniştir. Lupus, bireyin kendi bağışıklık sisteminin kendi dokularına saldırdığında meydana gelen kronik iltihap hastalığıdır. Lupusun işaret ve semptomları, yavaşça gelişebilir ya da aniden başlayabilir. Semptomlar, vücudun hangi bölümünün lupus tarafından etkilendiğine bağlı olarak değişebilir. Lupusun yaygın semptomları;
Eklemlerde şişkinlik, sertlik ve acı
Güneşe maruz kalma ile daha da kötü hale gelebilir deri yaraları,
Güneşe karşı hassaslık,
Soğuk ya da stresli olunan dönemlerde el ve ayak parmaklarındaki beyaz ya da maviye dönüşüm,
Baş ağrısı, kafa karışıklığı ya da hafıza kaybı,
Göz etrafında ve bacaklarda şişlik,
Kilo kaybı gibi semptomlar oluşabilir.
Lupus için bilinen bir tedavi olmasa da, tedavilerle, semptomların rahatlatılması sağlanmaktadır. Lupus, vücutta farklı bölgelerde oluşabilen ve çeşitli semptomlara neden olabilen kronik iltihap hastalığıdır. Tedavi olmamasına karşın, lupusun çeşitli semptomları, farklı tedavi seçenekleri ile kontrol altına alınabilir. Birey için yapılacak olan tedavi seçeneği, hastalığın durumuna bağlı olarak değişir.
Lupusun tedavisinde yaygın olarak kullanılan ilaç tedavileri;
Steroid içermeyen anti-inflamatuar ilaçlar: Bu ilaçlar lupus ile alakalı acının, şişliğin ve ateşin tedavisine yardım amaçlı kullanılır.
Antimalaryal ilaçlar: Yorgunluk, eklem ağrısı, isilik ve ağız yaraları gibi lupus semptomlarının kontrol altına alınmasına yardımcı olan malaryayı tedavi için kullanılan ilaçlardır.
Kortikosteroidler: Bu tür ilaçlar, iltihabı kontrol altına almak için yardımcı olurlar. Ancak, uzun zamanlı, kilo alma, yüksek kan basıncı, diyabet, enfeksiyon gibi yan efektlere neden olabilir.
Bağışıklık sistemini koruyucu ilaçlar: Bu ilaçlar, bağışıklık sistemini baskı altına alarak, lupusla ilişkili iltihabın kaynağını engellemeye çalışır. Ancak bu ilaçların ciddi yan etkileri olabilir. Kanser riskini yükseltebilir, karaciğere hasar verebilir, kemik iliği fonksiyonlarına baskı yapabilir.
Biyolojik ürünler: Bu yeni ürünler, zaten romatizmal hastalıklar için onaylandılar.
Lupusun tedavisinde alternatif terapilerde kullanılır. Bunlar;
Balık yağı, D vitamini gibi diyet destekleri,
Alternatif tedavi türlerini kullanan bazı insanların söylediklerine göre bu tedavi yöntemleri işe yaramaktadır. Ancak araştırmalar, bu metodların işe yaradığına yönelik herhangi bir kanıt öne sürmemiştir.
İnternette, sıklıkla iddia edilmesine rağmen, lupus hastalığına yakalanmış insanlar için herhangi bir standartta diyet bulunmamaktadır. Tabii ki, çoğu doktor, sağlıklı yeme alışkanlığını edinmemin faydalı olacağı konusunda hemfikir. Taze meyveler, sebzeler, kepekli tahılların tümü ve yağsız etlerin denenmesi önerilmektedir.
Eğer lupus hastalığına sahipseniz, sarımsak ve Brüksel lahanasından uzak durmak isteyebilirsiniz. Hastalığa sahip bazı insanlar, bu yiyeceklerin hastalığın semptomlarını daha kötü hale getirdiğini bildirmiştir. Yağlı ve tuzlu tüketimini limitlerken, kalsiyum alımını arttırmak yararlı olabilir. Kalsiyum yönünden zengin olan yiyeceklerin günlük tüketimi önemlidir.
lupus risk faktörleri
Önceki makaleBit Tedavisi, Nasıl Geçer?
Sonraki makale8 Yaşında Meme Kanseri Oldu