Camiyi otantiğe hapsetmiyor!
Eminönü Hünkar Kasrı'nda güzel, farklı bir sergi vardı. Ramazan sonuna kadar bu sergiyi görmeniz mümkün.
03 Eylül 2010 Cuma 14:41
Zeynep Turan’ın Ramazanİstanbul etkinlikleri çerçevesinde hazırlamış olduğu “İstanbul’un Taş Kalemleri” adlı serginin açılışı 20 Ağustos Cuma günü Eminönü’nde, restorasyonu yeni tamamlanan Hünkâr Kasrı’nda gerçekleşmiş. Ramazan sonuna kadar da devam ediyor. Görmek isteyenlere duyurulur.
Zeynep Turan genç bir fotoğrafçı. Daha önce de Ali Emiri Efendi Kültür Merkezi’nde başka bir fotoğrafçı arkadaşıyla birlikte sergi açmıştı. Genç yaşına rağmen ikinci sergisini açmış olması nazarları da üstüne çekmesin diye bir maşallah diyelim öncelikle.
İlk sergisine gidememiştim ama bu seferki sergisine gitmek nasip oldu. İyi ki de olmuş. Hem yeni hizmete açılan Hünkar Kasrı’nı görmüş olduk, hem de Ramazan ayında harika bir İstanbul sergisi gezmiş olduk. Bu yazıyı yazdığıma göre size de tavsiye etmek için bu yazıyı kaleme alacak kadar da bir şeyler bırakmış bende. O da güzel bir şey.
Kuşların camiyle kurduğu ilişki bu fotoğraflarda
Zeynep kendi tarzını fotoğraflarına da yansıtmaktan çekinmemiş ve ortaya gözümüzün ve gönlümüzün açılacağı bir sergi çıkarmış. Bildiğiniz İstanbul’un silueti eşliğinde iç sesinizin size ney çaladurduğu klasik cami fotoğraflarından oldukça farklı fotoğraflar görüyoruz sergi boyunca. Sadece sanat estetiği ve camileri seyredip seyredip sevimli bulma ihtiyacımızı değil, orijinal ve yeni bir şeyle karşılaşıp ufkumuzu genişletme ihtiyacımızı da karşılıyor böylece. Ee, gençliği gençlik yapan da böyle bir şey değil mi…
Bahsettiğim orijinallik Zeynep’in grafiklere duyduğu ilgi ve fotoğrafçılıkta modern bir tarz benimsemiş olmasından kaynaklanıyor. Sergideki fotoğraflara bakarken yamuk perspektiflere, insanların –hatta bir de kuşların- camiyle kurduğu ilişkilere, karşılıklı konuşan camilere ve grafik oluşturan farklı pencere ve iç mekânlara rastlamak mümkün.
Camiye içerden bakış
Sergiyi gezerken fark ettim de, biz aslında İstanbul camilerine ya çok profesyonel devlet kaynaklı şirketlerin kültür sanat programlarındaki ciddiyetle ya da batılı turistlerin çektiği resimlerdeki oryantalizmle bakıyormuşuz da haberimiz yokmuş. O içselleştirdiğimiz egemen güçlerin bakış açısından sıyrılabilmek için önce içselleştirdiğimizi fark etmek gerekiyor.
Zeynep’in resimlerinde cami ve minareler ilginçliği veya heybetliliğiyle değil, sıcaklığı ve size yakınlığıyla ön plana çıkıyor. Fotoğrafı çeken kişinin çekerken ne hissettiği elbette bunu sağlamakta önemlidir, ama bence bu yakınlık daha çok Zeynep’in camiyi otantiğe hapsetmeyen modern çizgilerle anlatmış olmasından kaynaklanıyor. Öyle bir cami görüyoruz ki mesela şahitlik ettiğimiz an minarelerin karşılıklı bakıştığı bir an oluyor, çünkü Zeynep de minareye tırmanıp minareden çekmiş fotoğrafı. Camiye minarenin gözünden bakmak hiç aklımıza gelmez halbuki.
Adeta bu tercih belki farkında bile olmadan oryantalist bakış açısını silip atmış. Minare ve camilerin hatlarını ilginçlik makamından almış, sıcaklık makamında samimiyetle normalleştirmiş. Sanırım en çok hoşuma giden şey de o resimlerde camiye, şaşkınlıkla harmanlanmış hayranlıkla bakan bir turist gözüyle değil, camiyi cami olarak kullanan, içinde vakit geçirmiş biri gözüyle bakabilmenin beni özne yapan halidir.
Bu sergilerin devamını da istiyoruz.
Sümeyye Kavuncu Torlak haber verdi
#İstanbul’un Taş Kalemleri