ALZHEİMER TANILI BİREYLERDE FONKSİYONEL MOBİLİTE İLE KOGNİTİF DÜZEY ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ
UĞUR OVACIK 1 KÜBRA NUR MENENGİÇ 2 FERAY GÜNGÖR 3 NİLGÜN ÇINAR 4
1- İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU, FİZYOTERAPİ PROGRAMI, İSTANBUL
2- DOĞUŞ ÜNİVERSİTESİ, MESLEK YÜKSEKOKULU, TERAPİ VE REHABİLİTASYON BÖLÜMÜ, FİZYOTERAPİ PROGRAMI, İSTANBUL
3- İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON BÖLÜMÜ, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, İSTANBUL
Demansın en sık görülen formu olan Alzheimer Hastalığı (AH); hafızayı ve düşünme becerilerini etkileyen, ilerleyen süreçte günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştirmeyi zorlaştıran, irreverzibl, progresif bir beyin hastalığıdır. Demansın neden olduğu bilişsel bozukluklar nedeniyle hastaların fiziksel aktivite düzeylerinde düşüş görülebilir ve fiziksel inaktiviteye bağlı olarak fiziksel fonksiyonlarda azalma meydana gelebilir. Çalışmamızın amacı AH olan bireylerde kognitif düzeyin fonksiyonel mobilite üzerine etkisini incelemekti.
Çalışmamıza hafif ve orta düzeyde AH tanılı, okuryazarlığı olan bireyler (n=32) dahil edildi. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri kaydedildikten sonra fonksiyonel mobilitenin değerlendirilmesinde 6 Dakika Yürüme Testi (6DYT), Zamanlı Kalk ve Yürü Testi (ZKYT) ve 5 Kez Otur Kalk Testi (5KOKT) kullanıldı. Fonksiyonel mobilite değerlendirilirken testler arasında dinlenme aralıkları verildi ve test esnasında yardımcı cihaz kullanımına izin verildi. Kognitif düzey ise Montreal Kognitif Değerlendirme Ölçeği (MoCA) ile değerlendirildi. İstatistiksel analizde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi.
Katılımcıların 15’i erkek, 17’si kadındı ve yaş ortalamaları 74,90±9,25 idi. Bireylerin ortalama 6DYT mesafesi 266,37±142,10 m; ZKYT süresi 15,72±12,34 sn; 5KOKT süresi 16,43±8,11 sn; MoCA skoru ise 12,62±6,36 puan idi. Korelasyon analizinde MoCA ile 6DYT (p=0,01 rho= 0,52), ZKYT (p=0,01 rho=-0,65) ve 5KOKT (p=0,01 rho=-0,55) arasında anlamlı ilişki bulundu.
Çalışmamızın sonucunda kognitif etkilenim düzeyinin AH olan bireylerde fonksiyonel mobiliteyi etkilediği görüldü. AH olan bireylerin rehabilitasyon programlarında egzersiz ile kombine edilmiş kognitif çalışmalara yer verilmesinin, günlük yaşam aktivitelerinin sürdürülmesinde ve yaşam kalitesinin artmasında etkili olacağını düşünmekteyiz.