İNŞAAT İŞYERLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ - PDF
Download "İNŞAAT İŞYERLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ"
1 İNŞAAT İŞYERLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ
2 HEDEFLER Yapı işlerinde çalışanlarla işverenlerini (işveren vekillerini, güvenlik şefi veya işçi sağlığı ve iş güvenliği konularında görevli teknisyenlerini) işçi sağlığını ve güvenliğini korumak için almaları lazım olan tedbirler konusunda bilgilendirmek Yapım işlerinin her alanında kullanılan ekipmanların iş sağlığı ve güvenliği sağlamak için taşıması gereken özellikleri öğrenmek Yapı işlerinde çalışanlarla işverenlerini (işveren vekillerini, güvenlik şefi veya işçi sağlığı ve iş güvenliği konularında görevli teknisyenlerini) işçi sağlığını ve güvenliğini korumak için almaları lazım olan tedbirler konusunda bilgilendirmek Yapım işlerinin her alanında kullanılan ekipmanların iş sağlığı ve güvenliği sağlamak için taşıması gereken özellikleri öğrenmek
3 ANA KONULAR Yapı işleri: Maden ocakları hariç yerüstü veya yeraltında, su üstü veya su altında yapılan bina, set, baraj, yol, demiryolu, havai hat, tünel, metro, köprü, çelik yapı ve montajı, iskele, liman, gemi inşaatı, dalgakıran, kanalizasyon, lağım, kuyu, kanal, duvar ve benzeri inşaat, tamirat, tadilat ve yıkım işleri; toprak kazı, yarma ve doldurma işleri; elektrik, sıhhi tesisat ve kalorifer tesisatı işleri; dülgerlik, marangozluk, sıva, badana ve boya işleri olarak tanımlanır
4 ANA KONULAR Yapı işleri: Maden ocakları hariç yerüstü veya yeraltında, su üstü veya su altında yapılan bina, set, baraj, yol, demiryolu, havai hat, tünel, metro, köprü, çelik yapı ve montajı, iskele, liman, gemi inşaatı, dalgakıran, kanalizasyon, lağım, kuyu, kanal, duvar ve benzeri inşaat, tamirat, tadilat ve yıkım işleri; toprak kazı, yarma ve doldurma işleri; elektrik, sıhhi tesisat ve kalorifer tesisatı işleri; dülgerlik, marangozluk, sıva, badana ve boya işleri olarak tanımlanır
5 ANA KONULAR Yapı işleri sırasında kullanılan sabit ve hareketli makinelerle tesislerin taşıması gereken nitelikler İşçilerin uymaları lazım olan iş güvenliği kuralları İşverenin işyerindeki işçilerin sağlık ve güvenliğini korumak için alması veya alınmasını temin etmek zorunda olduğu tedbirler İşyerinde işçi sağlığı ve güvenliğini sağlamak için bulundurulması lazım olan araç gereçler Kazı işlerinde alınacak güvenlik tedbirleri Yapı iskelelerinde ve merdivenlerinde alınacak güvenlik tedbirleri Yıkım işlerinde alınacak güvenlik tedbirleri Yapı işlerinde kullanılan makine ve teçhizatta alınacak güvenlik tedbirleri
6 İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ TÜZÜĞÜ Dayandığı Kanunun Tarihi : , No: 1475 Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi : , No: YAPI İŞLERİNDE İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ TÜZÜĞÜ Dayandığı Kanunun Tarihi : , No:1475 Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi : , No: 15004
7 YENİ MEVZUAT YAPI İŞLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETMELİĞİ Bu Yönetmeliğin amacı; iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütmek üzere kurulacak işyeri sağlık ve güvenlik birimlerinin kuruluşu ile ortak sağlık ve güvenlik birimlerinin belgelendirilmeleri, yetki belgelerinin iptali, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir. Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında yer alan işyerlerini kapsar.
8 YENİ MEVZUAT YAPI İŞLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETMELİĞİ Bu Yönetmelik; a) 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu nun 6, 8, ve 30., b) 9/1/1985 tarihli ve 3146 sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 2 ve 12., maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
9 YAPI İŞLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETMELİĞİ 1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamına giren tüm yapı işlerinin yapıldığı işyerlerinde uygulanır. (2) Bu Yönetmelik hükümleri; a) 21/2/2004 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Yeraltı ve Yerüstü Maden İşletmelerinde Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
10 YAPI İŞLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETMELİĞİ b) 22/2/2004 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Sondajla Maden Çıkarılan İşletmelerde Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamına giren işyerlerinde uygulanmaz. Bu Yönetmelik, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 30. maddesine dayanılarak çıkarılmıştır..
11 YAPI İŞLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETMELİĞİ Yapı işleri: İnşa veya inşaat mühendisliği işlerinin yürütüldüğü, yerüstü veya yeraltında, su üstü veya su altında yapılan, Ek 1 de yer alan işler ile benzeri diğer işleri, ifade eder.
12 YAPI İŞLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETMELİĞİ Sağlık ve güvenlik koordinatörlerinin atanması, sağlık ve güvenlik planı ve bildirim MADDE 5- (1) Yapı işyerlerinde sağlık ve güvenlik koordinatörlerinin atanması, sağlık ve güvenlik planı ve bildirim ile ilgili hususlar a) Aynı yapı alanında birden fazla işveren veya alt işverenin iş yaptığı durumda, işveren veya proje sorumlusu, sağlık ve güvenlik konularında bir veya daha fazla sağlık ve güvenlik koordinatörü atar.
13 YAPI İŞLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETMELİĞİ b) İşveren veya proje sorumlusu, yapı işine başlamadan önce, sağlık ve güvenlik planını hazırlar veya hazırlanmasını sağlar. c)yapı işinde aşağıda belirtilen durumlarda sağlık ve güvenlik koordinatörü atanmayabilir; 1) Bu maddenin (ç) bendinde belirtilen bildirim gerektiren işler haricinde, 2) Ek-2 deki listede belirtilen riskleri içeren çalışmaların bulunmaması halinde. ç) İşveren veya proje sorumlusu aşağıda belirtilen durumlarda, yapı işine başlamadan önce Ek-3 te belirtilen bilgileri içeren bildirimi, Bakanlığın ilgili Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü ne vermekle yükümlüdür;
14 YAPI İŞLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETMELİĞİ 1)Yapı işi 30 iş gününden fazla sürecek ve devamlı olarak 20 den fazla çalışan, istihdam edecekse, 2) İşin büyüklüğü 500 yevmiyeden fazla çalışma gerektirecekse, Bu bildirimde belirtilen bilgilerin yer aldığı levha, açıkça görünecek şekilde yapı alanının uygun bir yerine konulur. Gerektiğinde bu bilgiler güncellenir.
15 YAPI İŞLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETMELİĞİ Proje hazırlık aşamasında genel prensipler MADDE 6- (1) İşveren veya proje sorumlusu, projenin tasarımının yapılması ve hazırlanmasının çeşitli aşamalarında, özellikle de aşağıda belirtilen durumlarda, 6331sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu nun 5 nci maddesinde belirtilen risklerden korunma ilkelerini göz önünde bulundurur: a) Yapı işinin, aynı anda veya birbiri ardına gerçekleşen farklı unsur ve aşamalarını planlamak amacıyla mimari, teknik ve organizasyonel konulara ilişkin karar alırken, b) İşin ya da iş aşamalarının tamamlanması için gereken süreyi hesaplarken. (2) Birinci fıkranın (b) bendine göre süre hesaplanırken, gerekli hallerde sağlık ve güvenlik planları ve sağlık ve güvenlik dosyaları da dikkate alınır.
16 YAPI İŞLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETMELİĞİ Sağlık ve güvenlik koordinatörlerinin proje hazırlama aşamasındaki görevleri MADDE 7- (1) Sağlık ve güvenlik koordinatörleri projenin hazırlanması aşamasında; a) Yönetmeliğin altıncı maddesindeki yükümlülüklerin yerine getirilmesini koordine eder. b) Sağlık ve güvenlik planını hazırlar veya hazırlanmasını sağlar. Yapı alanında Ek-2 de belirtilen işler yapılıyorsa, bu işlerle ilgili özel tedbirlerin planda yer almasını sağlar. c) Yapı üzerinde daha sonra yapılacak işler sırasında dikkate alınacak sağlık ve güvenlik bilgilerini içeren bir dosya hazırlar.
17 YAPI İŞLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETMELİĞİ Sağlık ve güvenlik koordinatörlerinin proje uygulama aşamasındaki görevleri MADDE 8- (1) Sağlık ve güvenlik koordinatörleri, proje uygulama aşamasında; a) Aşağıdaki durumlarda İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu nun 5 nci maddesinde belirtilen risklerden korunma ilkelerinin uygulanmasını koordine eder; 1)Aynı anda veya birbiri ardına yapılacak iş ve iş aşamalarının belirlendiği iş programlarının oluşturulması için teknik ve organizasyona yönelik kararların alınmasında, 2)İşin tamamının veya çeşitli iş aşamalarının tamamlanması için gerekli sürenin hesabında. b) İşverenlerin gerekli tedbirleri uygulamasını ve gerektiğinde çalışanların ve kendi adına çalışanların korunmasını, 10. maddede belirtilen prensiplerin istikrarlı bir şekilde uygulanmasını, yedinci maddenin (b) bendinde belirtilen sağlık ve güvenlik planının yapılmasının gerektiği durumlarda bu planın uygulanmasını koordine eder.
18 YAPI İŞLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETMELİĞİ c) Yapılan işteki ilerlemeleri ve meydana gelen değişiklikleri dikkate alarak yedinci maddenin (b) bendindeki sağlık ve güvenlik planında ve aynı maddenin (c) bendine göre hazırlanan dosyada gerekli düzenlemeleri yapar veya yapılmasını sağlar. ç) Aynı yapı alanında, işe sonradan katılan işverenler de dâhil olmak üzere, işverenler arasında organizasyonu sağlar, iş kazaları ve meslek hastalıklarından çalışanları korumak üzere işverenlerce yapılan çalışmaları koordine eder, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasında belirtilen işverenler arası bilgi alış verişinin sağlanmasına katkıda bulunur ve gerekli hallerde kendi adına çalışan kişilerin de bu çalışmalarda yer almasını sağlar. d) Yapı işyerinde güvenli bir şekilde çalışılmasını sağlamak üzere yapılması gerekli kontrolleri koordine eder. e) İzin verilen kişiler dışındakilerin yapı alanına girmesini önlemek üzere gerekli düzenlemeleri yapar.
19 YAPI İŞLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETMELİĞİ Proje sorumlusu veya işverenlerin sorumlulukları MADDE 9 - (1) İşveren, yapı işlerini, fenni yeterliliği bulunan proje sorumlusunun, teknik gözetimi ve sorumluluğu altında yürütür. (2) İş sağlığı ve güvenliği konularında, bir veya birden fazla sağlık ve güvenlik koordinatörü atanması proje sorumlusunun veya işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz. İşverenlerin genel yükümlülükleri MADDE 10- (1) İşveren, yapı işyerindeki çalışmalarda, genel iş sağlığı ve güvenliği hükümlerine uyar ve özellikle: a) Yapı alanının düzenli tutulması ve yeterli temizlikte olmasını, b) Yapı alanındaki çalışma yerlerinin seçiminde; buralara ulaşımın nasıl sağlanacağının ve ekipman, hareket ve geçişler için alan veya yolların belirlenmesini,
20 YAPI İŞLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETMELİĞİ c) Malzemenin kullanım ve taşıma şartlarının düzenlenmesini, ç) Tesis ve ekipmanın kullanılmaya başlamadan önce ve periyodik olarak teknik bakım ve kontrollerinin yapılmasını, d) Çeşitli malzemeler ve özellikle tehlikeli malzeme ve maddeler için uygun depolama alanları ayrılmasını ve bu alanların sınırlarının belirlenmesini, e) Tehlikeli malzemelerin kullanımı ile uzaklaştırılma koşullarının düzenlenmesini, f) Atık ve artıkların depolanmasını, atılmasını veya uzaklaştırılmasını,
21 YAPI İŞLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETMELİĞİ f) Atık ve artıkların depolanmasını, atılmasını veya uzaklaştırılmasını, g) Çeşitli işler veya işin aşamaları için öngörülen sürelerin yapı alanındaki işin durumuna göre yeniden belirlenmesini, ğ) İşverenler ve kendi adına çalışanlar arasında işbirliğini, h)yapı alanında veya yakındaki endüstriyel faaliyetlerle etkileşimin dikkate alınmasını,
22 YAPI İŞLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETMELİĞİ ı) Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmeliğe ve Kişisel Koruyucu Donanımlarla İlgili Uyumlaştırılmış Ulusal Standartlara Dair Tebliğde belirtilen standartlara uygun kişisel koruyucu donanımların bulundurulmasını ve çalışanlar tarafından kullanılmasını, sağlar. İşverenlerin yükümlülükleri MADDE 11- Yönetmeliğin 8 ve 9. md. belirtilen hususlarda, yapı alanında uygun sağlık ve güvenlik şartlarının devamının sağlanması için, işveren; özellikle 10.md. nin uygulanmasında Ek-4 te belirtilen asgari şartları dikkate alarak uygun tedbirleri alır. Sağlık ve güvenlik konularında ilgili koordinatörlerin uyarı, tespit ve önerilerini dikkate alır.
23 YAPI İŞLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETMELİĞİ MADDE 12- Yapı alanındaki diğer kişilerin yükümlülükleri: Yapı alanındaki uygun sağlık, güvenlik şartlarının sürdürülmesi için kendi adına çalışanlar, sağlık ve güvenlikle ilgili konularda sağlık ve güvenlik koordinatörlerinin uyarı ve talimatlarını dikkate alırlar ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu nun 19 ve 23.md. sinin 1. fıkrası ile bu Yönetmeliğin 10. md. ve Ek-4 e, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğinin 6. m d. si ile aynı Yönetmeliğin Ek inde belirtilen ilgili hükümlere,
24 YAPI İŞLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETMELİĞİ Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmeliğe, -Yapı alanındaki uygun sağlık ve güvenlik şartlarının sürdürülmesi için, inşaatta yapılan çalışmalara bizzat katılmaları halinde işveren ve alt işverenler, sağlık ve güvenlik koordinatörlerinin sağlık ve güvenlikle ilgili konularda görüş ve önerilerini dikkate alır, -İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine, uyarlar.
25 YAPI İŞLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETMELİĞİ. Çalışanların bilgilendirilmesi MADDE 13- (1) Yapı işyerlerinde; a) 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 16.md. sinde belirtilen hususlarla birlikte çalışanlar veya çalışan temsilcileri, yapı alanında sağlık ve güvenlik ile ilgili alınan tedbirler hakkında bilgilendirilir. b) Çalışanlara verilen bilgilerin kolay ve anlaşılır olması sağlanır.
26 MADDE 14- (1) Yapı alanının büyüklüğü ve riskin derecesi göz önünde bulundurularak, işyerinde yapılan çalışmalarda çalışanlar ve temsilcilerinin arasındaki koordinasyon sağlanarak, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 18. md. sinde belirtilen hususlar doğrultusunda, bu Yönetmeliğin 8., 10. ve 11. md. lerine göre, çalışanların veya çalışan temsilcilerinin görüşleri alınıp katılımları sağlanır. MADDE 15- (1) İşveren, yapı işyerlerinde kullanılan makine, araç, ekipman, malzeme ve çalışma yöntemlerinin iş sağlığı ve güvenliği yönünden kabul görmüş, uyumlaştırılmış ulusal veya uluslararası standartlara uygun olmasını sağlar. MADDE 16- (1) Bu Yönetmelik Avrupa Birliğinin 24/6/1992 tarihli ve 92/57/EEC sayılı Konsey Direktifi esas alınarak hazırlanmıştır. MADDE 17- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE18- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.
27 Ek 1; YAPI İŞLERİ (İNŞA VE MÜHENDİSLİK ÇALIŞMALARI) LİSTESİ 1 Kazı, yarma ve doldurma işleri 2 Hafriyat 3 İnşa a) Bina b) Set, baraj c) Yol, demiryolu, havai hat ç) Tünel d) Metro e) Köprü f) Çelik yapı inşaatı g) İskele, liman, gemi inşaatı, dalga kıran ğ) Kanalizasyon, lağım
28 Ek 1; YAPI İŞLERİ (İNŞA VE MÜHENDİSLİK ÇALIŞMALARI) LİSTESİ h) Kuyu ı) Kanal i) Duvar j) Sıva, badana, boya işleri k) Elektrik tesisatı l) Sıhhi tesisat m) Kalorifer tesisatı n) Dülgerlik o) Marangozluk 4 Prefabrike elemanların inşası ve sökümü 5 Montaj işleri
29 Ek 1; YAPI İŞLERİ (İNŞA VE MÜHENDİSLİK ÇALIŞMALARI) LİSTESİ 6 Değiştirme ve donatma 7 Tadilatlar 8 Yenileme 9 Tamir 10 Sökme 11 Yıkım 12 Restorasyon 13 Bakım, boyama ve temizleme 14 Drenaj
30 Ek 1; YAPI İŞLERİ (İNŞA VE MÜHENDİSLİK ÇALIŞMALARI) LİSTESİ 15 Yukarıda sayılan bütün işlerde kullanılan sabit ve hareketli makine ve tesislerin kullanılması. Listede yer almayan benzer işlerin bu Yönetmelik kapsamına girip girmeyeceğine karar vermeye ve bu listeye eklemeler ve çıkarmalar yapmaya Bakanlık yetkilidir.
31 Ek 2; İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ RİSKLERİNİ İÇEREN ÇALIŞMALARIN LİSTESİ 1 Özellikle, yapılan işin ve işlemlerin niteliği veya işyeri alanının çevresel özelliklerinden dolayı, çalışanların toprak altında kalma, bataklıkta batma veya yüksekten düşme gibi risklerin fazla olduğu işler. 2 Yasal olarak sağlık gözetimi gerektiren veya kimyasal ve biyolojik özelliklerinden dolayı
32 Ek 2; İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ RİSKLERİNİ İÇEREN ÇALIŞMALARIN LİSTESİ çalışanların sağlık ve güvenlikleri için risk oluşturan maddelerle yapılan işler. 3 Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği uyarınca, denetimli ve gözetimli alanların belirlenmesini gerektiren iyonlaştırıcı radyasyonla çalışılan işler. 4 Yüksek gerilim hatları yakınındaki işler.
33 Ek 2; İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ RİSKLERİNİ İÇEREN ÇALIŞMALARIN LİSTESİ 5 Boğulma riski bulunan işler. 6 Kuyu, yer altı kazıları ve tünel işleri. 7 Hava beslemeli sistem kullanan dalgıçların yaptığı işler. 8 Basınçlı keson içinde yapılan işler. 9 Patlayıcı madde kullanımını gerektiren işler. 10 Ağır prefabrike elemanların montaj ve söküm işleri. Listede yer almayan benzer işlerin bu Yönetmelik kapsamına girip girmeyeceğine, listeye eklemeler ve çıkarmalar yapmaya Bakanlık yetkilidir.
34 Ek-3; YÖNETMELİĞİN 5. MADDESİNİN (C) BENDİNE GÖRE BİLDİRİMDE YER ALMASI GEREKEN HUSUSLAR 1 Bildirim tarihi, 2 İnşaatın tam adresi (mahalle, cad., sok., no, ada, par., semt, ilçe ve il adı), 3 Yüklenicilerin ad ve adresi(mahalle, cad., sok., no., ada, par., semt, ilçe ve il adı) 4 Proje tipi-yapılan inşaatın yapı çeşidi yazılacaktır (köprü, bina, yol gibi) 5 Proje sorumlularının adı ve adresi, 6 Proje hazırlık safhasındaki sağlık ve güvenlik koordinatörlerinin adı ve adresi,,
35 Ek-3; YÖNETMELİĞİN 5. MADDESİNİN (C) BENDİNE GÖRE BİLDİRİMDE YER ALMASI GEREKEN HUSUSLAR 7 Proje uygulama safhasındaki sağlık ve güvenlik koordinatörlerinin adı ve adresi, 8 İşin planlanan başlama tarihi, 9 Planlanan çalışma süresi (inşaatın muhtemel bitiş tarihi), 10 Yapı alanında çalışacağı tahmin edilen azami çalışan sayısı, 11 Yapı alanında çalışacak muhtemel işveren, alt işverenler ve kendi adına çalışan kişilerin sayısı, 12 İşveren ve seçilmiş alt işverenler hakkında bilgi,
36 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI Bu ekte yer alan yükümlülükler, yapı alanının özelliğinin, yapılan iş ile tehlikelerinin ve çalışma şartlarının gerektirdiği durumlarda uygulanır. A) Yapı alanındaki çalışma yerleri için genel asgari şartlar Yüksekte çalışma 1 Seviye farkı bulunan ve düşme sonucu yaralanma ihtimalinin oluşabileceği her türlü alanda yapılan çalışma; yüksekte çalışma olarak kabul edilir. Bu alanlarda
37 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI çalışanlara yüksekte çalışmayla ilgili tehlike ve riskler konusunda bilgilendirme yapılarak gerekli eğitim verilir ve yüksekte yapılan çalışmalar gözetim ve kontrol altında gerçekleştirilir. 2 Yüksekte çalışmalarda; a) Yüksekte yapılması zorunlu olmayan montaj ve benzeri çalışmaların mümkün olduğunca öncelikle yerde yapılması sağlanır.
38 Ek -4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI b) Yapılacak işlerin önceden planlanması ve organize edilmesi, bu planlama yapılırken ayrıca yüksekten düşme ile ilgili acil durum planlarının hazırlanması sağlanır. c) Çalışanların çalışma yerlerine güvenli bir şekilde ulaşmaları için uygun araçlar sağlanır. ç) Çalışanların güvenliği öncelikle, düşmeyi önleyici platformlar, bariyerler, kapaklar, çalışma iskeleleri, güvenlik ağları, hava yastıkları veya güvenli korkuluklar gibi toplu koruma tedbirleri ile sağlanır. d) İşin doğası gereği, toplu koruma tedbirlerinin düşme riskini tamamen ortadan kaldıramadığı, uygulanmasının mümkün olmadığı, daha büyük tehlike doğurabileceği, geçici olarak kaldırılmasının gerektiği hallerde, yapılan işlerin özelliğine uygun bağlantı noktaları veya yaşam hatları oluşturularak tam vücut kemer sistemleri veya benzeri güvenlik
39 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI sistemlerinin kullanılması sağlanır. Çalışanlara bu sistemlerle beraber yapılan işe ve standartlara uygun bağlantı halatları, kancalar, karabinalar, makaralar, halkalar, sapanlar ve benzeri bağlantı tertibatları; gerekli hallerde iniş ve çıkış ekipmanları, enerji sönümleyici aparatlar, yatay ve dikey yaşam hatlarına bağlantıyı sağlayan halat tutucular ve benzeri donanımlar verilerek kullanımı sağlanır.
40 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI e) Yapı işyerinde yapı işi sırasında ve yapı işi bitirilip yapı kullanıma geçtikten sonra çeşitli durumlarda yüksekte yapılacak çalışmalarda kullanılmak üzere oluşturulacak yatay ve dikey yaşam hatları için gerekli olan bağlantı noktaları ve yapısal düzenlemeler, projenin hazırlık aşamasında belirlenerek projede ve sağlık ve güvenlik planında yer alır; yapı çalışmaları projede ve sağlık ve güvenlik planında konu ile ilgili belirtilen hususlara uygun şekilde yapılır. f) Yüksekte güvenli çalışma ve koruma donanımlarının düzenli olarak kontrol ve bakımlarının yapılması sağlanır. Uygun olmayan donanımların kullanılması engellenir. 3 Kullanılan güvenlik ağlarının malzeme özellikleri, bağlantı ve kurulum şartları, kurulumdan sonra yapılan statik ve dinamik dayanım deneyleri açısından TS EN ve standartlarına ve ilgili diğer standartlara;
41 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI mevcut standartların değiştirilmesi veya başka standartların kabul görmesi durumunda konu ile ilgili kabul görecek, uyumlaştırılmış ulusal veya uluslararası diğer standartlara uygun olması sağlanır ve yapılan işe uygun tipte güvenlik ağı seçilir. Yapı işyerinde kullanılan güvenlik ağının kullanma kılavuzu işyerinde bulundurulur. Güvenlik ağları standartlara ve kullanım kılavuzuna uygun şekilde kurulur ve kurulu sistemin uygunluğu belgelendirilir.
42 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI 4 Betonarme platformların döşeme kenarlarında, düşmeyi önleyici toplu koruma tedbirleri alınır, korkuluk sistemlerinin kullanılması halinde korkulukların bu Yönetmeliğin Ek 4 (A) Yüksekte Çalışma başlığının altıncı maddesinde tanımlanan özelliklere uygun olması sağlanır. 5 Yapı alanı içerisinde bulunan ve çalışanlar için risk oluşturabilecek asansör, merdiven, baca, şaft, aydınlatma. boşlukları gibi döşemelerde süreksizlik meydana getiren boşluklardan, duvar ve perde duvar gibi yapı elemanları arasında süreksizlik meydana getiren pencere ve benzeri boşluklardan çalışanların ya da malzemelerin düşmesini engelleyecek toplu koruma tedbirleri alınır, korkuluk sistemlerinin kullanılması halinde korkulukların bu Yönetmeliğin Ek-4 (A) Yüksekte Çalışma başlığının altıncı maddesinde tanımlanan özelliklere uygun olması sağlanır.
43 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI 6 Güvenli korkulukların aşağıda belirtilen özelliklerde olması sağlanır; a) Ana korkuluk platformdan en az 1 metre yükseklikte ve herhangi bir yönden gelebilecek en az 125 kilogramlık yüke dayanıklı olacak şekilde yapılır. b) Platforma bitişik, en az 15 santimetre yüksekliğinde ve en az 15 kilogramlık yanal yüke dayanıklı topuk levhası bulunur. c) Topuk levhası ile ana korkuluk arasında ara yan koruma elemanları bulundurulur. ç) Ara yan koruma elemanları ile ana korkuluk ve topuk levhası arasındaki açıklıklar 47 santimetreden fazla olamaz. d) Herhangi bir sebeple betonarme platform kenarında güvenli korkuluğun bir kısmının geçici olarak kaldırılmasının gerektiği durumlarda, bu alanlarda gerekli güvenlik tedbirleri alınır ve çalışanlara uygun kişisel koruyucu donanımlar verilir.
44 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI 7 Çalışma platformları ve geçitler kişileri düşmekten ve düşen cisimlerden koruyacak şekilde yapılır, boyutlandırılır, kullanılır ve muhafaza edilir. 8 Çalışanlar, düşen cisimlere karşı öncelikle toplu olarak korunur. 9 Yapı işyerlerinde, cisimlerin düşerek tehlike oluşturabileceği bölgelere girişler önlenir veya gerektiğinde kapalı geçitler yapılır. 10 Yapı işyerlerinde, çalışanlara uygun baş koruyucu donanımlar verilerek kullanımı sağlanır.
45 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI 11 Yapı alanında, malzemeler hangi yükseklikten olursa olsun doğrudan yere atılmaz, dengeli ve güvenli bir şekilde indirilerek uygun bir yere istif edilir. Atık malzemelerin uzaklaştırılması için moloz kaydırakları gibi güvenli çalışma yöntemleri tercih edilir. 12-Enerji dağıtım tesisleri yangın veya patlama riski oluşturmayacak şekilde tasarlanarak kurulur, işletilir. Kişilerin, doğrudan veya dolaylı teması sonucu elektrik çarpması riskine karşı korunması sağlanır.
46 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI 13 Ekipmanın ve koruyucu cihazların tasarımı, yapımı ve seçiminde, dağıtılan enerji tipi ve gücü, dış şartlar ile tesisin çeşitli bölümlerine girmeye yetkili kişilerin ehliyeti göz önünde bulundurulur. 14 Elektrikle ilgili bütün ekipman ve bağlantıların kurulması, sökülmesi, tamirat ve tadilat işleri sadece yetkili elektrikçiler tarafından yapılır. 15 Elektrikli tesisatın bütün parçalarının, güç gereksinimleri için yeterli kapasite ve kalitede ve inşaat işlerindeki çalışma koşullarına dayanıklı olması sağlanır.
47 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI 16 Yapı alanındaki elektrikli tesisata gelen gücü kesen acil durum sistemleri bulundurulur. Bu sistemler görünür bir yerde, kolay ulaşılabilir olması ve önünde ulaşmayı engelleyen malzeme bulunmaması sağlanır. 17 Yapı alanı içerisindeki ana pano ve tali elektrik panolarında uygun kaçak akım rölesi kullanılır. 18 Elektrik teçhizatı, iletim hatları ve elektrikli aletler voltajları belirtilecek şekilde işaretlenir. 19 Yapı alanında elektrik bağlantıları için uygun bağlantı elemanları kullanılır, açık uçlu kablolarla bağlantı yapılmaz.
48 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI 20 Yapı işyerlerinde kullanılan sabit, seyyar iletkenlerin mekanik ve kimyasal etkilerden korunması sağlanır, eskimiş veya yıpranmış iletkenler ve elektrik teçhizatları kullanılmaz. 21 Yapı alanında veya çalışanların erişebileceği yerlerde bulunan elektrik panoları, tevzi tabloları ile kontrol tertibatı ve benzeri tesisat, kilitli dolap veya hücre içine konulur, bunların tabanı, elektrik akımı geçirmeyen malzeme ile kaplanır. Bakım ve onarım nedeniyle gerilim altındaki tesisatın tecritlerinin çıkarılması gerektiğinde uyarı ve koruma amacıyla gerekli önlemler alınır.
49 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI 22 Yapı işyerlerinde, yanıcı ve patlayıcı maddelerin depolandığı depo alanlarında ve yanıcı patlayıcı atmosfere sahip çalışma alanlarında, ilgili mevzuatın öngördüğü alev sızdırmaz malzemeler kullanılır. 23 Çalışanlara ve elektrik işlerinden sorumlu teknik kişilere, elektrik işlerinin yapılmasında gerekli olacak bütün ekipman ve kişisel koruyucu donanımlar eksiksiz olarak sağlanır. 24 Elektrikle çalışan iş ekipmanlarının gövde güvenlik topraklaması yapılır.
50 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI 25 Yapı alanının düzenli ve temiz tutulması sağlanır. Sivri uçları veya keskin kenarları bulunan malzeme ve atıklar düzenli periyotlarla çalışma alanlarından uzaklaştırılır. Buz, kar, yağmur, kullanılan malzemeler ve diğer etkenlerle kaygan hale gelen çalışma yerleri, geçitler temizlenerek kaymayı önleyici tedbirler alınır. 26 Yapı alanında malzemeler, yıkılma ve devrilmeleri önlenecek, kazaya sebep olmayacak şekilde istif edilir. 27 Beklenmeyen herhangi bir hareketi nedeniyle çalışanların sağlık ve güvenliğini etkileyebilecek her türlü malzeme, ekipman ile bunların parçaları güvenli ve uygun bir şekilde sabitlenir 28 İşin güvenli bir şekilde yapılmasını sağlayacak uygun ekipman ve çalışma şartları sağlanmadıkça, yeterli dayanıklılıkta olmayan kısımlarda çalışılmasına ve bu yerlere girilmesine izin verilmez. 29 Kullanılan iskeleler, platformlar, geçitler, korkuluklar, merdivenler güvenlik ağları, hava yastıkları, zincirler, kablolar, dikey, yatay yaşam hatları, sabitleme noktaları, kişisel koruyucular ve diğer koruma tedbirlerine ait araç ve gereçlerin yapılan işe uygun ve güvenlik açısından yeterli özellikte olması sağlanır..
51 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI 30 Kurulmakta, sökülmekte, bakımda, tamirde ya da yıkılmakta olan yapılarda çalışanları yapının dayanıksızlığından ve kırılganlığından kaynaklanan risklerden korumak için yeterli tedbirler alınır. Acil çıkış yolları ve kapıları 31 Yapı işyerlerindeki bütün acil çıkış yolları ve kapılarında uyulacak hususlar; a) Acil çıkış yolları ve kapıları doğrudan dışarıya veya güvenli bir alana açılır ve çıkışı önleyecek hiçbir engel bulunmaz. b) Herhangi bir tehlike durumunda, bütün çalışanların işyerini derhal ve güvenli bir şekilde terk etmeleri sağlanır.
52 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI c) Acil çıkış yollarının ve kapılarının sayısı ile yerleşim ve boyutlarının, t. ve s. RG de yayımlanan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine, yapı alanının ve çalışan barakalarının kullanım şekline ve boyutlarına, içinde bulunan ekipmana ve bulunabilecek azami çalışan sayısına uygun olması sağlanır. ç) Acil çıkış yolları ve kapıları, t., s. RG de yayımlanan Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliği ne göre işaretlenir. İşaretlerin uygun yerlere konulması ve kalıcı olması sağlanır. d) Acil çıkış yolları ve kapıları ile buralara açılan yol ve kapılarda çıkışı zorlaştıracak hiçbir engel bulunmaz. e) Aydınlatılması gereken acil çıkış yolları ve kapılarında elektrik kesilmesi halinde yeterli aydınlatmayı sağlayacak, ayrı bir enerji kaynağına bağlı acil aydınlatma sistemi bulundurulur.
53 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI Yangın algılama ve yangınla mücadele 32 Yapı alanının özelliklerine, çalışan barakalarıyla diğer tesislerin boyutları ve kullanım şekline, alandaki ekipmana, alanda bulunan maddelerin fiziksel ve kimyasal özelliklerine, bulunabilecek azami kişi sayısına bağlı olarak uygun nitelikte ve yeterli sayıda yangınla mücadele araç ve gereci ve gerekli yerlerde yangın dedektörleri ve alarm sistemleri bulundurulur. 33 Yangınla mücadele araç ve gereçleri, yangın dedektörleri ve alarm sistemlerinin mevzuata uygun sürelerde periyodik kontrol, deneme, test ve bakımları yapılır.
54 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI 34 Otomatik olmayan yangın söndürme ekipmanı görünür, kolayca erişilebilir yerlere konulur. Önlerinde engel bulundurulmaz. Yangın söndürme ekipmanları kolay kullanılabilir olmalı, Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliğine uygun şekilde işaretlenir ve proje süresince bu işaretlerin kalıcı olması sağlanır. 35 Çalışanların harcadıkları fiziksel güç ve çalışma şekli dikkate alınarak yeterli temiz hava sağlanır. Cebri havalandırma sistemi kullanıldığında, sistemin her zaman çalışır durumda olması sağlanır,
55 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI bu sistem çalışanların sağlığına zarar verebilecek hava akımlarına neden olmayacak şekilde tesis edilir. Çalışanların sağlığı yönünden gerekli hallerde havalandırma sistemindeki herhangi bir arızayı bildiren sistem bulundurulur. 36 Çalışanların zararlı düzeyde gürültüye veya gaz, buhar, toz gibi zararlı dış etkenlere maruz kalmaları önlenir. 37 Zehirli veya zararlı madde bulunması muhtemel veya oksijen düzeyi yetersiz veya parlayıcı olabilecek bir ortama girmek zorunda kalan çalışanların, herhangi bir tehlikeye maruz kalmalarını önlemek için kapalı ortam havası kontrol edilir ve gerekli tedbirler alınır.
56 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI 38 Çalışanlar, sınırlı hava hacmine sahip yüksek riskli ortamlarda çalıştırılmazlar. Zorunlu hallerde, her türlü tedbir alındıktan sonra çalıştırılabilirler, çalışanlar dışarıdan sürekli izlenir ve gerektiğinde derhal yardım yapılması için bütün tedbirler alınır. 39 Ortam sıcaklığı, çalışma süresince, çalışanların yaptıkları işe ve harcadıkları fiziksel güce uygun düzeyde olması sağlanır. 40 Yapılan işin niteliği sebebiyle ortam sıcaklığının değiştirilemeyeceği hallerde çalışanları fazla sıcak veya soğuktan koruyucu tedbirler alınır.
57 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI 41 Yapı alanındaki çalışma yerlerinin, barakaların ve yolların aydınlatılması; a) Yapı işlerinin gündüz yapılması esastır, çalışma yerleri, barakalar, yollar mümkün olduğu ölçüde doğal aydınlatılır, karanlıkta veya gece çalışılmasının gerekli veya zorunlu olduğu çalışmalarda veya gün ışığının yetersiz olduğu durumlarda uygun, yeterli suni aydınlatma sağlanır, gerekli hallerde darbeye karşı korumalı taşınabilir aydınlatma araçları kullanılır. Suni ışık rengi, sinyallerin ve işaretlerin algılanmasını engellemeyecek şekilde seçilir.
58 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI b) Çalışma yerleri, barakalarla geçiş yollarındaki aydınlatma sistemleri, çalışanlar için kaza riski oluşturmayacak özellikte olur, uygun şekilde yerleştirilir. c) Çalışma yerleri, barakalar ve geçiş yollarındaki elektrik tesisatı ve aydınlatma sistemindeki herhangi bir arızanın çalışanlar için risk oluşturabileceği yerlerde acil ve yeterli aydınlatmayı sağlayacak yedek aydınlatma sistemi bulundurulur. 42 Kapı ve geçitlerde aşağıda belirtilen hususlara uyulur;.
59 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI a)raylı kapılarda, raydan çıkmayı, devrilmeyi önleyecek güvenlik tertibatı bulundurulur. b)yukarı doğru açılan kapılarda, aşağı düşmeyi önleyecek güvenlik tertibatı bulundurulur. c)kaçış yollarındaki kapılarla geçitler uygun şekilde işaretlenir. Bunların yardımsız her zaman ve her durumda içeriden açılabilir özellikte olması sağlanır. ç)araçların geçtiği kapıyla geçitler yayaların geçişi için güvenli değilse, buralarda yayalar için ayrı geçiş kapısı bulundurulur. Bu kapılar açıkça işaretlenir; önlerinde hiçbir engel bulundurulmaz.
60 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI d)mekanik kapılar, geçitler, çalışanlar için kaza riski oluşturmayacak şekilde yapılır. Bu kapılarda kolay fark edilebilir ve ulaşılabilir, acil durdurma sistemleri bulunur ve herhangi bir güç kesilmesinde otomatik olarak açılmıyorsa, kapıların el ile de açılabilir özellikte olması sağlanır. 43 Merdivenler, sabitlenmiş geçici merdivenler, yükleme yerleri ve rampalarda dahil olmak üzere trafik yolları; kolay ve güvenli geçişi sağlayacak, bu yerlerin yakınında çalışanlar için tehlike oluşturmayacak şekilde tasarlanıp yapılır. 44 Yayaların kullandığı, yükleme boşaltmada kullanılanlar da dahil, araçlarla malzeme taşımada kullanılan yollar, potansiyel kullanıcı sayısıyla işyerinde yapılan işin özelliğine uygun boyutlarda olmalıdır. Trafik yollarında taşıma yapılması durumunda, bu yolu kullanan diğer kişiler için yol kenarında yeterli güvenlik mesafesi bırakılır veya uygun koruyucu tedbirler alınır. Yollar görülebilir şekilde işaretlenip düzenli kontrol edilip her zaman bakımlı olmalıdır. 45 Araç trafiği olan yollar ile kapılar, geçitler, yaya geçiş yolları, koridorlar ve merdivenler arasında yeterli mesafe bulundurulur.
61 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI 46 Yapı alanlarındaki girilmesi yasak bölgelere yetkisiz kişilerin girişi uygun araç ve gereç kullanılarak engellenir. Tehlikeli bölgeler açıkça işaretlenir, buralara görünür şekilde uyarı levhaları konulur. Bu bölgelere girme izni verilen çalışanları korumak için gerekli tedbirler alınır. 47 Yükleme yerleri ve rampaların; taşınacak yükün boyutlarına uygun olarak tasarlanması, çalışanların düşmesini önleyecek şekilde güvenli olması ve en az bir çıkış yeri bulunması sağlanır.
62 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI 48 Çalışılan yerlerin, gerekli her türlü ekipman, araçlar dikkate alınarak, çalışanların işlerini yaparken rahatça hareket edebilecekleri genişlikte olmalıdır. 49 İşyerinde, İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmeliğe uygun sayıda ilk yardım yapabilen eğitilmiş personelin her an hazır bulundurulması sağlanır. İşyerinde kaza geçiren veya aniden rahatsızlanan çalışanların, tıbbi müdahale yapılan yerlere en kısa zamanda ulaşmalarını sağlayacak gerekli tedbirler alınır.
63 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI 50 İşyerinin büyüklüğü, yapılan işin niteliği ve kaza riskine göre, gerektiğinde işyerinde bir ya da daha fazla ilk yardım ve acil müdahale odası bulunması sağlanır. 51 İlkyardım odaları yeterli ilk yardım malzeme ve ekipmanı ile teçhiz edilir ve sedyeler kullanıma hazır halde bulundurulur. Bu yerler, Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliğine uygun şekilde işaretlenir. 52 Çalışma koşullarının gerektirdiği her yerde ilkyardım ekipmanları kolay erişilebilir yerlerde bulundurulur, Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliğine uygun şekilde işaretlenir. Acil servis adresleri ve telefon numaraları görünür yerlerde bulundurulur. Soyunma yeri ve elbise dolabı 53 İş elbisesi giymek zorunda olan çalışanların, etik olarak veya sağlık nedenleriyle, uygun olmayan bir yerde soyunmalarına izin verilmez, çalışanlar için uygun soyunma yerleri sağlanır. Soyunma yerleri, kolay ulaşılabilir yerde ve yeterli kapasitede olur, buralarda yeterli sayıda oturma yerleri bulundurulur. Soyunma yerleri ile duş veya lavaboların ayrı yerlerde olduğu durumlarda, duş ve lavabolar ile soyunma yerleri arasında kolay geçiş sağlanır.
64 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI 54 Soyunma yerlerinde her çalışan için çalışma saatleri içinde giysilerini koyabilecekleri yeterli büyüklükte kilitli dolaplar bulundurulur. Nemli, tozlu, kirli, tehlikeli maddeler ile çalışılan yerlerde, benzeri işlerde iş elbiseleri ile harici elbiselerin ayrı yerlerde muhafaza edilmesi için, her çalışan için yeterli nitelikte iki bölmeli dolap veya iki ayrı elbise dolabı sağlanır. Soyunma yeri gerekmeyen işyerlerinde çalışanların elbiselerini koyabilecekleri uygun bir yer tahsis edilir.
65 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI Duşlar ve lavabolar 55 Yapılan işin veya sağlıkla ilgili nedenlerin gerektirmesi halinde, çalışanların yıkanmalarının, temizlenmelerinin gerektiği her durumda, kadın ve erkek çalışanlar için ayrı ayrı olmak üzere sıcak ve soğuk su imkânı bulunan uygun yıkanma yerleri ve duşlar tesis edilir. Duşlar, çalışanların rahatça yıkanabilecekleri genişlikte, dışarıdan içerisi görünmeyecek, uygun havalandırma, aydınlatma, termal konfor ve hijyen şartları sağlanacak şekilde yapılır. 56 Duşlar ve lavaboların her zaman çalışanların kullanımına hazır halde olması sağlanır, buralarda gerekli temizlik malzemeleri bulundurulur. Duş veya lavaboların soyunma yerlerinden ayrı yerlerde bulunması durumunda, duş ve lavabolar ile soyunma yerleri arasında kolay geçiş yolları sağlanır.
66 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI 57 Duş tesisi gerekmezse, çalışma yerleri ve soyunma odaları yakınında, gerektiğinde sıcak suyu da olan lavabolar erkek ve kadın için ayrı ayrı yapılır. Tuvaletler ve lavabolar 58 Çalışma, dinlenme, yıkanma ve soyunma yerleri yakınında, kadın ve erkek çalışanlar için ayrı, yeterli sayıda tuvalet ve lavabolar tesis edilir. Tuvalet ve lavabolarda, uygun havalandırma, aydınlatma, termal konfor ve hijyen şartları sağlanır ve gerekli temizlik malzemeleri bulundurulur.
67 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI. Dinlenme ve barınma yerleri 59 Özellikle, çalışan sayısının fazla olması, işin niteliği veya çalışma yerinin uzak olması ve benzeri nedenlerin sağlık ve güvenlik yönünden gerektirmesi halinde, çalışanlara, kolay ulaşılabilen dinlenme veya barınma yerleri sağlanır. 60 Barınma, dinlenme ve sosyal amaçlı kullanılan tesisler, yanıcı ve kolay tutuşmayan malzemeden inşa edilir. Barınma amacıyla çadır ve branda kullanılmaz. Meskûn mahal dışında, yol, demiryolu, köprü inşaatı gibi açık havada yapılan çalışmalarda, barınma ve benzeri ihtiyaçları gidermek amacıyla, sadece yanmaz malzemelerden yapılmış çadırlar kullanılabilir.
68 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI 61 Barınma yerleri, sağlık şartları ve dış etkilerden korunma için yeterli, mahfuz bir yere, zemin düzeltilerek kurulup drenaj için gerekli tedbirler alınır. 62 Barınma ve benzeri amaçla kullanılan yerlerin ısıtılmasında gerekli güvenlik tedbirleriyle yeterli araçlar sağlanır, ısıtma sistemleri yangın riski oluşturmamalı ve mangal, maltız ve benzeri açık ateş kullanılmamalı. 63 Barınma yerlerinde, çalışanların kullanmaları için yeterli sayıda karyola, ranza, yatak, battaniye ve benzerleri işveren tarafından sağlanır. Yatak, battaniye ve benzerleri temiz bir halde bulundurulur, gerektiğinde dezenfekte edilir.
69 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI 64 Dinlenme odaları veya barınma yerlerinin yeterli genişlikte olması sağlanır ve bu yerlerde çalışanlar için yeterli masa ve arkalıklı sandalye buldurulur. Bu tür imkânlar yoksa iş aralarında çalışanların dinlenebileceği uygun yerler sağlanır. Dinlenme odaları ve barınma yerlerinde sigara içmeyenlerin sigara dumanından korunmaları için gerekli tedbirler alınır. 65 Sabit barınma tesislerinde; dinlenme odası, boş vakit değerlendirme odası, yeterli duş, tuvalet, lavabo ve temizlik malzemesi bulundurulur. Çalışan sayısı göz önünde bulundurularak bu yerlerde yatak, dolap, masa ve arkalıklı sandalyeler bulundurulur. Bunlar, kadın ve erkek çalışanların varlığı dikkate alınarak yerleştirilir.
70 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI Çeşitli hükümler 68 Yapı alanının çevresi ve çalışma alanının etrafı kolayca görülebilecek, fark edilebilecek ve yetkisiz kişilerin girişine engel olacak şekilde çevrilerek işaretlenir. 69 Çalışılan yerlerde ve barakalarda, çalışanlar için yeterli miktarda içme suyu bulundurulur. 70 Çalışanlara uygun koşullarda, yemeklerini yiyebilecekleri ve gerektiğinde yemeklerini hazırlayabilecekleri imkânlar sağlanır.
71 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI Gebe ve emziren kadınlar 66 Gebe ve emziren kadınların yatıp uzanarak dinlenebilecekleri uygun koşullar sağlanır. Engelli çalışanlar 67 Engelli çalışanların çalıştığı işyerlerinde bu çalışanların durumları dikkate alınarak gerekli düzenleme yapılır. Bu düzenleme engelli çalışanların özellikle çalışma yerleri ile kullandıkları kapılar, geçiş yerleri, merdivenler, duşlar, lavabolar ve tuvaletlerde yapılır.
72 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI B) Yapı Alanlarındaki Özel Asgari Şartlar BÖLÜM I Kapalı Alanlardaki Çalışma Yerleri :Yapı işyerlerindeki yazıhane, dinlenme yerleri, yatakhane, soyunma yerleri, duş,tuvalet ve lavabolar, kantinler, ilk yardım odaları gibi kapalı alanlarda alınması gerekli asgari tedbirler: 1 Tesisler ve müştemilatının kullanım amacına uygun sağlamlık ve dayanıklılıkta olması sağlanır. 2 Acil çıkış kapılarında aşağıda belirtilen hususlara uyulur;
73 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI a) Acil çıkış kapıları doğrudan dışarıya veya güvenli bir alana açılır ve çıkışı önleyecek hiçbir engel bulunmaz. b) Acil çıkış kapıları, acil durumlarda çalışanların hemen, kolayca dışarıya açabilecekleri şekilde olmalıdır. Acil çıkış kapısı raylı veya döner olamaz. c) Acil çıkış kapıları kilitli veya bağlı bulundurulmaz. ç) Acil çıkış kapıları Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliğine uygun şekilde işaretlenir. İşaretlerin uygun yerlere konulması ve kalıcı olması sağlanır.
74 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI Havalandırma 3 Cebri havalandırma sistemi veya klima tesisatı, çalışanları rahatsız edecek hava akımlarına neden olmayacak şekilde yapılmalıdır. Havayı kirleten, çalışanların sağlığı yönünden ani tehlike oluşturabilecek herhangi bir artık veya kirlilik derhal ortamdan uzaklaştırılır. Sıcaklık 4 Termal koşulların kapalı alanların özel kullanım amaçlarına uygun olmalı.pencereler, çatı aydınlatmaları, camlı kısımlar, işyerine, yapılan işin özelliğine ve odaların kullanımına göre, güneş ışığının aşırı etkisini engelleyecek şekilde yapılır.
75 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI.Doğal ve suni aydınlatma 5 İşyerleri, mümkün olduğunca doğal olarak aydınlatılır, doğal aydınlatma yetersizse çalışanların sağlık ve güvenliğinin korunması amacına uygun şekilde yeterli suni aydınlatma yapılması sağlanır. Odaların taban, duvar ve tavanları 6 Çalışma yerlerinin tabanlarının sabit, sağlam ve kaymaz bir şekilde olması sağlanır, bu yerlerde tehlikeli olabilecek engeller, çukurlar veya eğimler bulundurulmaz.
76 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI 7 Odaların taban, duvar ve tavan yüzeyleri hijyen şartlarına uygun olarak, kolay temizlenebilir malzemeden veya gerektiğinde yenilenebilir özellikte olması sağlanır. 8 Odalardaki ve çalışma yerleri ile trafik yollarının yakınında bulunan saydam veya yarı saydam duvarlar ile özellikle bütün camlı bölmeler; güvenli malzemeden yapılıp, açık bir şekilde işaretlenir, çarpma ve kırılmaya karşı uygun şekilde korunur.
77 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI Pencereler ve çatı pencereleri Pencerelerin, çatı pencerelerinin ve havalandırma sistemlerinin, çalışanlar tarafından kolay ve güvenli bir şekilde açılması, kapatılması, ayarlanması ve güvenlik altına alınması mümkün olacak ve açık durumdayken çalışanlar için herhangi bir tehlike oluşturmayacak nitelikte olması sağlanır. Pencereler ve çatı pencereleri, bunların temizliğini yapan çalışanlar ve civarda bulunan kişiler için risk oluşturmayacak şekilde dizayn edilir veya gerekli ekipmanla donatılır.
78 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI Kapılar 10 a) Kapıların ve girişlerin yerlerinin, sayılarının, boyutlarının ve yapıldıkları malzemelerin, kullanıldıkları odalara, alanlara, kullanım amaçlarına ve çalışanların rahatça girip çıkmalarına uygun olması sağlanır. b)her iki yöne açılabilen kapılar saydam malzemeden yapılır veya kapıların karşı tarafın görülmesini sağlayan saydam kısımları bulunur. c)saydam veya yarı saydam kapıların yüzeyleri çalışanlar için tehlike oluşturmayan güvenli malzemeden yapılır veya kırılmalara karşı korunur. Saydam kapıların üzeri kolayca görünür şekilde işaretlenir.
79 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI Araç yolları 11 Kapalı çalışma alanlarının kullanımı ve içinde bulunan ekipman göz önüne alınarak araçların geçiş yolları çalışanların korunması amacıyla açıkça işaretlenir. Oda boyutları ve hava hacmi 12 Çalışma yerlerinin taban alanı ve yüksekliği ile hava hacminin çalışanların sağlık ve güvenlikleri için risk oluşturmayacak özellikte ve rahat çalışmalarını sağlayacak yeterli boyutlarda olması sağlanır.
80 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI BÖLÜM II Açık Alanlardaki Çalışma Yerleri Sağlamlık ve dayanıklılık 13 Alçak veya yüksek seviyede olan hareketli veya sabit çalışma yerleri, çalışan sayısı, üzerlerinde bulunabilecek azami ağırlık, bu ağırlığın dağılımı ve maruz kalabileceği dış etkiler göz önünde bulundurularak yeterli sağlamlık ve dayanıklılıkta olması sağlanır. Bu çalışma, çalışma yerinin tamamının veya bir kısmının zamansız veya kendiliğinden
81 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI hareketini önlemek için, bunların dayanıklılığı uygun ve güvenilir sabitleme metotlarıyla sağlanır. Enerji dağıtım tesisleri 14 Enerji dağıtım tesislerinde aşağıdaki hususlara uyulur; a)yapı işlerine başlamadan önce alanda mevcut olan tesisat belirlenir, kontrol edilir ve açıkça işaretlenir.
82 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI b)yapı alanının yakınından geçen enerji nakil hatlarında gerekli güvenlik tedbirleri alınır, yeterli güvenlik mesafesi bırakılarak çalışılır. Güvenlik mesafesi belirlenirken nakil hattı tellerinin rüzgârda salınımı da hesaba katılır. Elektrik hatlarına yeterli güvenlik mesafesi bırakılamıyorsa, elektrik akımının kesilmesi ve tellerin akımsız hale getirilmesi sağlanır veya bariyer ve ikaz levhalarıyla çalışma sahasından ayrılarak gerekli tedbirler alınır ve bu durum çalışma bitimine kadar sürdürülür.
83 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI. c)yapı alanındaki enerji dağıtım tesislerinin, özellikle de dış etkilere maruz kalan tesislerin, kontrol ve bakımlarının düzenli olarak yapılması sağlanır. Hava koşulları 15 Çalışanların sağlık ve güvenliklerini etkileyebilecek her türlü hava koşulundan korunması sağlanır, kuvvetli rüzgâr alan iş yerlerinde gerekli güvenlik tedbirleri alınmadan çalışma yapılmaz.
84 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI İskeleler 16 Ön yapımlı bileşenlerden oluşan cephe iskeleleri ve iskele şeklinde kullanılan geçici iş ekipmanlarının, TS EN ,TS EN ,TS EN ,TS EN ve TS EN standartları ve ilgili diğer standartlara, mevcut standartların değiştirilmesi veya başka standartların kabul görmesi durumunda konu ile ilgili kabul görecek uyumlaştırılmış ulusal veya uluslararası diğer standartlara uygun olması sağlanır. 17 Asma iskeleler, cephe platformları, güç kaynağı veya e
85 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI elle çalışabilen, sabit veya hareketli, daimi veya geçici asılı erişim donanımları ve bu donanımı oluşturan parçaların ilgili kabul gören uyumlaştırılmış ulusal veya uluslararası standartlara uygun olması sağlanır. 18 Seçilen iskele sisteminin tasarlanan yapısal düzenlemesine uygun şekilde sağlamlık ve dayanıklılık hesabı yapılır. İskelelerde genel tedbirler 19 İskele platformları hareket etmeyecek şekilde iskele sistemine sabitlenir. İskele ile bina arasında, platform elemanları ile iskele dikey elemanları arasında ve platform döşemesinde çalışanların düşmesine sebep olabilecek boşluk bulunmaması sağlanır.
86 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI 20 İskelelerdeki korkuluk sistemlerinin bu Yönetmeliğin Ek 4 (A) Yüksekte Çalışma başlığının altıncı maddesinde tanımlanan özelliklere uygun olmalıdır. 21 Yapı işyerlerinde ancak kendiliğinden hareket etmeyecek ve çökmeyecek şekilde tasarlanmış, imal edilmiş iskeleler kullanılır. İskele sistemleri güvenli bir şekilde desteklenir, yatay ve düşey kuvvetlere karşı uygun şekilde sabitlenir, doğru şekilde kurulur, kullanılır ve bakımlı bulundurulur. Çatlak, kırık, yıpranmış ve korozyona uğramış özellikteki iskele ve bağlantı elemanları iskele sisteminde kullanılmaz. İskelelerde görülen kusurlar derhal giderilerek zayıf kısımlar güçlendirilir. Korozyona karşı uygun malzeme kullanılır.
87 Ek 4; YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI 22 İskelelerdeki bütün bağlantı yerleri ile bağlantı elemanlarının yeterli sağlamlıkta olması sağlanır ve bu bağlantıların kendiliğinden ayrılmaması için gerekli tedbirler alınır. 23 Seçilen iskelenin karmaşıklığına bağlı olarak uzman bir kişi tarafından kurma, kullanma ve sökme planı hazırlanması sağlanır. İskelelerin kurulması, sökülmesi veya üzerinde önemli değişiklik yapılması işleri, yetkili uzman bir kişinin gözetimi altında hazırlanan plana uygun olarak, mesleki eğitimi olan, konuya ilişkin özel riskler ile aşağıda belirtilen hususları kapsayan konularda eğitim almış çalışanlar tarafından yapılır.