Ahmet TAŞ | HER ŞEYİ DEVLET Mİ YAPMALI, KAMU YARARI OLMAYAN ÜVEY EVLAT MI?
1923’te başlayan Cumhuriyet döneminde uzun bir süre her şeyi devletin yapması, hayatın her alanına (Eğitim, ibadet, ticaret, kültür, meslek seçimi) devletin karar vermesi, devletin karar vermediği işleri yapanların devlet düşmanı olarak algılanıp cezalandırıldığı dönemleri yaşadık.
Çok partili hayata geçtiğimiz 1950’den sonraki dönemde bir yandan çok partili hayata geçilmesi, diğer yandan sivil anlayışın ve özel sektörün önünün açılması ile insanımız derin bir nefes alıp ufuk ve maharetini kullanarak siyasi, sosyal, kültür, eğitim, ibadet, ticaret ve diğer alanlarda müteşebbis ruhuna uygun kurumlar oluşturmaya başladı.
27 Mayıs 1960, 12 Eylül 1980, 28 Şubat 1997 ve 15 Temmuz 2016’da ki darbeler ve darbe kalkışması dönemlerinde devletin vatandaşa suçlu muamelesi yapıp özel sektörü ve sivil hayatı rakip görerek her alana hükmetme ve sivil teşebbüsün önünü kesme girişimlerine şahit olduk.
İstisnalar dışında özel sektör kurumları ve hür teşebbüs yatırımları büyük oranda devletin yükünü paylaşan, onun vatandaşına hizmet sunan çoğu zaman devletin fahiş fiyatlara yaptığı yatırımları daha az maliyetle yapıp işleten ve devletin yaptığından daha fazla sayıda insana istihdam imkanı sağlayan kurumlardır.
Devletin özel sektöre, sivil hayata ve vatandaşlarına suçlu muamelesi yapıp onların faaliyetlerine üvey evlat anlayışı ile yaklaşarak piyasadan silmeye çalıştığı, millet gözünde onları vatan haini algısıyla yıprattığı 12 Eylül ve 28 Şubat darbe dönemleriyle, 1999’da yaşanan Adapazarı, Gölcük, Düzce (Marmara) depreminin yaşandığı zor günlerde canını dişine takarak bölgede yaraların sarılması için çalışan vakıf, dernek ve hayır kurumlarına o zamanki devlet idarecilerinin nasıl üvey evlat ve rakip muamelesi yaparak hizmetten alıkoyduklarını ve soğuttuklarını unutmadık.
28 Şubat’ın baskıcı ve ceberut yönetim anlayışının ortadan kalkması ile idarecileriyle barışan özel sektör ve sivil toplum çalışmaları, sağlanan olumlu ortamın da etkisi ile hem yurt içinde hem de yurt dışında büyük bir hizmet atağına kalktı. Uzak Doğu’dan uzak Batıya, Asya bozkırlarından Afrika çöllerine kadar Türkiye merkezli sivil yatırımlar (Ekonomik, Sosyal, Kültürel, Bilişim, Bayındırlık v.b) yaparak bir yandan ülkemiz insanının önünü açtı, diğer yandan devletimizin itibarına itibar katarak dünyada Türkiye’nin devlet ve sivil toplum tecrübesini tanınır hale getirmeye başladı.
Bunların hepsi güzel uygulamalar olup insanımızın moralini yükselten, göğsünü kabartan gelişmelerdir. Ama ne yazık ki! Ülkemizdeki her türlü icraat böyle moral yükseltici ve gönül okşayıcı devam etmiyor. Son yıllarda özelikle 15 Temmuz 2016 kanlı darbe kalkışmasından sonra hükümetin bazı bakanlıkların ve yerel yönetimlerin birçok faaliyetleri devlete bağlı yada kamu yararı statüsü verilen kurumlar kanalı ile yapılıp (Kızılay, Diyanet Vakfı, TİKA v.b) kamu yararı statüsü olmayan ve haklarında hukuk ve kural dışı hiçbir inceleme olmayıp soruşturma açılmayan kurumların devlet imkanlarından yararlanamadığı gibi 15 Temmuz’un travması ile kamu yararı belgesi olmayan STK’lara sanki kanun dışıymış gibi muamele yapılmaya başlandı. Vatandaşların bu kurumlara üye olmak, aidat ödemek, bağışta bulunmak ve programlarına katılmaktan korkarak kaçması, devlet tarafından fişlenirim endişesine kapılarak buralardan uzak durmaya başlaması, 7 gün 24 saat hiçbir mesai ve ücret anlayışı olmadan hizmet eden bu kurumların yöneticilerini tedirgin etmeye başladı.
Vatandaş şunu soruyor kamu yararına kurumlar statüsü almak devlet nazarında öz evlat, bu statüyü almamak üvey ve asî evlat yerine mi geçiyor. Devlet kurumları ve yerel yönetimler her şeyi devletin yetkisi ve imkanlarıyla yaparız, sivil toplum dediğiniz de kim? Bu hizmetlere layık değil mi diyor, yada sivil toplum kurumları, hakkında hiçbir olumsuzluk olmasa da güvenilmeyen kurumlar mı diyorlar.
1970’li yıllarda her şeyin devlet eliyle ve emriyle yapıldığı uygulamalar demir perde ülkelerinde vardı. Yoksa 2020’lere yaklaştığımız yıllarda ülkemizin idare anlayışı farkına varmadan ve vatandaşın vergisini alarak o dönemdeki uygulamalara mı savruluyor. Bu uygulamaların tesiri ile olsa gerek son yıllarda yeni yetişen genç çalışanlar bu baskıcı uygulamaların korkusuyla sivil kurumlara üye olmamaya, bu kurumlara bağış yapmamaya ve bunların faaliyetlerinden uzak durmaya başladılar. Gerekçe olarak da şunu söylüyorlar “Devletin ne yapacağı belli olmaz fişlenirim yada hakkımda olumsuz kanaat bildiren istihbarat raporları yapılır. En iyisi etliye sütlüye karışmamak.”
Acaba diyorum Allah göstermesin herhangi bir savaş, darbe kalkışması gibi durumlarda yöneticilerimiz bunlara karşı koymak ve vatanı savunmak için hiçbir kuruma üye olmayan bu vatandaşları mı meydanlara, sokaklara davet edecekler. Bunlara siz buyurun deyip sivil kurumlara üye olan vatandaşları mücadelenin dışında mı tutacaklar. Selam ve dua ile