Zatürree Kuş gribinden daha öldürücü
Tek bir doz aşı ile korunmanın mümkün olduğu zatürree, Türkiye'de her yıl 60 bin kişinin hayatını kaybetmesine neden oluyor
Geçtiğimiz günlerde kuş gribi şüphesiyle hastaneye kaldırılan bir gencin ölümü, Türkiye'nin yüreğini ağzına getirdi. Ancak, vakanın kuş gribinden değil de, zatürreeden olması, dikkatlerin de bu hastalığa çevrilmesine sebep oldu. Dünyada son birkaç yıl içinde kuş gribinden ölenlerin sayısının 100'ü bile bulmaması, zatürreeden ise sadece Türkiye'de 50-60 bin insanın ölmesi, Türkiye için bu hastalığın ciddiyetini tekrar gündeme getirdi. Kuş gribinin çabuk bulaşan bir hastalık olması sebebiyle Dünya Sağlık Örgütü, bu hastalığı sürekli yakın takibe alıyor. Oysa, Türkiye için zatürree, çok daha ciddi bir vaka.
Dünyada en çok ölüme yol açan hastalıklar arasında beşinci sırada yer alan zatürree, genç-yaşlı, zengin-fakir ayırt etmeden herkes için risk oluşturuyor. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç.Dr. Bülent Tutluoğlu tek bir doz aşı ile korunmanın mümkün olduğu zatürreeden Türkiye'de her yıl 60 bin kişinin öldüğünü vurguluyor.
Halk arasında "zatürree" olarak bilinen pnömoni hastalığının bulaşıcı bir akciğer hastalığı olduğunu ifade eden Doç. Dr. Bülent Tutluoğlu, hastalığın belirtilerinin üşüme ve titreme ile birlikte ateşin yükselmesi, öksürük, koyu renk balgam ve göğüs yan ağrısı olduğunu kaydediyor. Doç. Dr. Tutluoğlu, zatürreenin ayrıca aşırı halsizliğe, iştahsızlığa, kilo kaybına, kas ve karın ağrılarına da neden olduğunu ve genellikle hastaneye yatış gerektiren bir hastalık olduğunu vurguluyor. Zatürree ile ilgili son gelişmeleri ve yenilikleri de anlatan Doç. Dr. Bülent Tutluoğlu, zatürreenin günümüzde hâlâ büyük bir tehlike olduğunu, ancak aşıyla korunabilmenin mümkün olması nedeniyle, halkın bilinçlenmesinin büyük önem taşıdığını dile getirdi.
Doç. Dr. Bülent Tutluoğlu, zatürree aşısının, pnömokok bakterilerine karşı kan savunma hücrelerinin yapımını sağlayarak organizmayı bunlara karşı kuvvetli hale getirdiğini ve tek bir doz ile yıllar süren bir bağışıklık elde edildiğini belirtti. Sağlık Bakanlığı'nın önerilerine göre de 65 yaş ve üzerindekiler, yaşlı, bakımevleri ve huzurevlerinde kalanlar, astım dahil kronik akciğer ve kalp-damar sistem hastalığı olan erişkin ve çocuklar, şeker hastalığı dahil herhangi bir kronik metabolik hastalığı, böbrek yetmezliği, kan hastalıkları veya bağışıklık sistemi zayıf olan erişkin ve çocuklar aşı yaptırmalı. Tutuluoğlu; Emekli Sandığı, Bağ-Kur veya Yeşil Kart sahibi olan ve bu risk grubunda yer alan kişilerin zatürree aşılarının devlet tarafından ödenmeye başladığının da altını çizdi.
Zatürreeye neden olan bakteriler akciğer iltihabının yanısıra kan ile bütün vücuda yayılarak bakteriyemi adı verilen tablo ve beyin zarında da menenjit gibi ciddi enfeksiyonlara neden olabilirler. Bu bakteriler zatürreeye neden olduklarında, her 20 vakadan biri, her 10 bakteriyemi vakasından 3'ü ölümle sonuçlanmaktadır. Zatürreeden ölümlerin büyük çoğunluğunun ilk 48 saat içerisinde gerçekleşmesi hastalığın tehlikesini bir kat daha artırmaktadır.
Nedir bu zatürree?
Halk arasında "zatürree" olarak bilinen pnömoni özellikle pnömokok adı verilen bir mikrobun neden olduğu bir Akciğer hastalığıdır. Akciğerlerin iltihaplanması ile çocuklarda, yaşlılarda ve halihazırda kronik bir hastalığı bulunan kişilerde daha ağır seyreder ve ölümle sonuçlanabilir. Zatürreeye neden olan bu mikrop vücuda yayılarak çok ağır bir hastalık tablosuna ve beyin zarlarının iltihabına (menenjit) neden olabilir. Pnömokoklar, dünyanın her yanında, özellikle de çok küçük çocuklarda ve yaşlılarda, önde gelen bir hastalık ve ölüm nedenidir.
Ne sıklıkla çıkar
Dünya sağlık Örgütü'nün verilerine göre dünyada her yıl her 1000 kişiden 10-15'i zatürreeye yakalanmaktadır. ABD'de her yıl zatürreeden 100.000-175.000 kişi, menenjitten 3.000 kişi hastaneye yatmaktadır. Türkiye'de her yıl Sağlık Bakanlığı istatistiklerine göre yaklaşık 90.000 zatürree vakası görülmekte ve 2.500 civarında kişi hayatını kaybetmektedir. Ancak uzmanlar Türkiye için gerçek rakamın çok daha yüksek olduğunu ifade etmekte ve her yıl ve 50 -60 bin kişinin de bu hastalıktan öldüğünü belirtmektedir.
Zatürree genellikle; 39 dereceyi geçen ateş, öksürük, çoğu zaman pas renginde olan koyu kıvamlı balgam ile kendini gösteren bir hastalıktır. Bu belirtilerin yanında aşırı halsizliğe neden olması ve tedavi için hastaneye yatış gerektirmesidir. Hastalık genç erişkinlerde titremenin ardından ateş yükselmesiyle birlikte aniden başlayabilir. Buna karşılık yaşlılarda son derece sinsi bir şekilde görülebilir ve zatürree izlenimi vermeyebilir. Çok yaşlı hastalarda öksürük pek az olabilir, hiç balgam çıkmayabilir ve ateş de yükselmeyebilir. Ancak hasta yorgun görünür ya da bilinci bulanıklaşır. Vücut ısısı düşer ve şok tablosu ortaya çıkabilir.
Zatürreeye neden olan pnömokoklar, üst solunum yollarında bakteri grupları oluşturan ve normalde bulunan zararsız bakteriler ile birlikte bulunan bir bakteridir. Pnömokoklar kişiden kişiye, bir iki metrelik mesafelerden yakın temas sonucu bulaşırlar. Bakteriler, tek başına ya da solunum damlacıklarıyla birlikte solunum yolundan vücuda girerler ve burun ve ağız boşluklarının birleştiği yerde bakteri oluştururlar. Bakteri genellikle aile içinde, özellikle küçük çocuklar ve okul çocukları arasında yayılma eğilimindedir. Hastalığın yayılması çoğu zaman viral üst solunum yolları enfeksiyonları ile birlikte olur.
Pnömokokların yol açtıkları zatürree vakalarını önleyici bir aşı, birçok kişinin yaşamını kurtaracak bir yöntemdir. Pnömokokların 90 tipi vardır. Ancak bu türlerin içinde en fazla hastalığa sebep olan 23 tip pnömokok bakterisi vardır. Aşı içinde de en çok hastalık yapabilme özelliği olan 23 tip bulunur ve bu bakterilere karşı koruma sağlar. Tek bir doz aşı ile yıllar süren bir bağışıklık elde edilmektedir. Bazı durumlarda aşının 5 yıl sonra tekrarlanması gerekir. Aşılama yolu ile korunma sağlanan bu tehlikeli hastalığa karşı aşılama ihmal edilmemelidir. Zatürree aşısı yıl boyunca her zaman yapılabilir. Sağlık Bakanlığı'nın istatistiklerine göre, ülkemizde 5 yaş altındaki çocuklarda en çok görülen ölüm nedeni %22 ile zatürreedir. Ayrıca, pnömokokların giderek penisilin ve başka birçok antibiyotiğe karşı direnç kazanmakta oldukları saptanmıştır.
XMaSteR Tarih: 19.01.2006 07:12
teşekkürler ellerine sağlık arkadaşım
casper Tarih: 18.01.2006 10:53
refik Tarih: 18.01.2006 08:50
SU-PERISI Tarih: 17.01.2006 23:45
doktoruydu Tarih: 17.01.2006 22:39
CADIKIZ Tarih: 17.01.2006 21:55