Kriz, ekonomiyi ilk çeyrekte % 4.2 küçülttü - Son Dakika Ekonomi Haberleri
Hürriyet >Ekonomi>Kriz, ekonomiyi ilk çeyrekte % 4.2 küçülttü
Kriz, ekonomiyi ilk çeyrekte % 4.2 küçülttü
Kasım ve şubat krizleri ekonomik göstergelere yansımaya devam ediyor. Türkiye ekonomisi 2001 yılının ilk üç ayında yüzde 4.2 oranında küçüldü. En hızlı daralma yüzde 10.6 ile ithalatta yaşandı.
Kasım krizinin etkisi ile başlayan 2001 yılında ikinci kriz dalgasını da şubatta yiyen Türkiye ekonomisi, ilk çeyrekte önemli bir küçülme yaşadı. Bu yılın birinci üç aylık döneminde gayri safi milli hasıla (GSMH) yüzde 4.2 oranında geriledi.
Devlet İstatistik Enstitüsü, 2001 yılı birinci üç aylık dönemine ilişkin Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH) ile harcama yöntemiyle hesaplanan Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) sonuçlarını açıkladı.
Buna göre, ilk üç ayda yaratılan GSMH, cari fiyatlarla 24 katrilyon 900 trilyon 583 milyar lira olarak hesaplandı. Aynı döneminde GSMH, 1987 yılı sabit fiyatlarıyla ise 22 trilyon 258 milyarlira olarak belirlendi.
Rakamlar ışığında 2001 yılı birinci üç aylık döneminde, geçen yılın aynı dönemine göre büyüme hızı da cari fiyatlarla yüzde 16.9 oldu. GSMH, sabit fiyatlarla yüzde 4.2 geriledi. Bu arada, 2001 yılı birinci üç aylık dönemine ilişkin harcamalar yöntemiyle hesaplanan GSYİH sonuçlarına göre, sabit fiyatlarla özel nihai tüketim harcamaları yüzde 3.4, gayri safi sabit sermaye oluşumu ise yüzde 11.6'lık azalış gösterdi.
2000 yılı gelir yöntemiyle hesaplanan GSYİH sonuçlarına göre, işgücü ödemelerinin GSYİH içindeki payı yüzde 28.7 oldu.
Yılın birinci 3 ayında, geçen yılın aynı dönemine kıyasla ithalat vergisi yüzde 10.6, inşaat sektörü yüzde 7.4 ve ticaret sektörü ise yüzde 3.8 oranında küçüldü.
Sabit fiyatlarla sektörel bazda tarımda 8.9 oranında büyüme gerçekleşirken, sanayi 1.3 oranında geriledi. Bu yılın üç ayında, inşaat sektörü 7.4, ticaret sektörü yüzde 3.8, ulaştırma ve haberleşme sektörü 2.7, mali kuruluşlar 5.3, serbest meslek ve hizmetler 1.6 ve ithalat vergisi ise yüzde 10.6 oranında geriledi.
Buna karşın, konut sahipliğinde yüzde 2.1, devlet hizmetlerinde yüzde 3.8 ve kár amacı olmayan kuruluşlarda ise yüzde 1.7 oranında bir artış meydana geldi. Sonuçta, ilk üç ayda sabit fiyatlarla Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) yüzde 1.9, Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH) da yüzde 4.2 oranında geriledi.
Öte yandan, 2001 yılı birinci üç ayında geçen yılın aynı dönemine göre, sabit fiyatlarla özel nihai tüketim harcamaları yüzde 3.4, devletin nihai tüketim harcamaları ise yüzde 0.2 oranında geriledi. Bu dönemde yine sabit fiyatlarla gayri safi sabit sermaye oluşumu yüzde 11.6 ile mal ve hizmet ithalatı yüzde 16.3 oranında gerilerken, mal ve hizmet ihracatı ise yüzde 7.5 oranında arttı.
DİE, gelir yöntemiyle 2000 yılı gayri safi yurtiçi hasıla sonuçlarını da açıkladı. Buna işgücü ödemelerinin cari fiyatlarla GSYİH içindeki payı yüzde 28.7, kira, faiz ve kar gelirlerinin toplamınından oluşan işletme artığının payı ise yüzde 51.3, üretim ve ithalat vergileri (net) yüzde 13.4, sabit sermaye tüketimi yüzde 6.5 olarak tahmin edildi. GSYİH'da yüzde 61.4 olan gelişme hızı, üretim ve ithalat vergilerinde (net) yüzde 97.0'yi, işletme artığında yüzde 61.1'i, sabit sermaye tüketiminde yüzde 52.6'yı, işgücü ödemelerinde yüzde 51.3'ü buldu.