Avrupa Kıtası | Ogreniyo.com
/Coğrafya /Avrupa Kıtası
Avrupa, Afrika‘nın kuzeyinde, Asya‘nın batısında ve Atlas Okyanusu‘nun doğusunda bulunan ve kıtaya adını veren bir yarım adadır. 10.505.000 km²’lik yüz ölçümüyle dünyanın en küçük ikinci kıtasıdır, sadece Avustrtalya (Okyanusya) kıtası Avrupadan küçüktür.
Avrupa, Sami dillerde Erep (yahut Irib), güneşin battığı taraf anlamına gelir. Fenikelilerden Yunanlılara geçen bu ad, Yunanca’da Europa olmuş ve Ege Denizi’ne göre batıda bulunan ülkelere bu ad verilmiştir.
Ayrıca mitolojide Finike kralı Agenar ile Telepassa’nın kızının adıdır. Boğa şekline giren Zeus tarafından İda’ya kaçırılmış, Zeus’tan Minos, Sarppedon ve Rhadamnthys isminde üç oğlu olmuştur; adı bu yarımadaya verilmiştir.
Avrupa fiziki haritası (harita.gov.tr)
Avrupa genel olarak dünya üzerindeki 7 kıtadan biri olarak düşünülür ancak coğrafi açıdan Asya ile bağıntılı bir kıtadır. Bazen iki kıta adı birleştirileren bu bölgeye Avrasya denilir. Genel tanıma göre kıta, Asya ile olan sınırı, Ural Dağları’nın doğu yamaçlarını, Hazar Denizi’nin kuzey kıyılarını ve Kafkas Dağları’nın kuzeyini izler, Karadeniz’i Kerç Boğazı ve İstanbul Boğazı arasındaki bir çizgi üzerinden geçer. Bu sınıra göre, Ural Dağları Avrupa’da; Kafkas Dağları ise Asya’da kalır.
Akdeniz Avrupa’nın güney sınırını, Kuzey Buz denizi kuzey sınırını, Atlas Okyanusu ise kuzey ve batı sınırını belirler. İzlanda Avrupa’dan çok Kuzey Amerika’ya yakın olmakla birlikte Avrupa’nın bir parçası olarak sayılmaktadır. Avrupa yarımadası güneyde Afrika kıtasına oldukça yaklaşır (Cebelitarık Boğazı 14 km). Güneydoğuda ise Asya ile hemen hemen bitişir (İstanbul Boğazı 0,7 km, Çanakkale Boğazı 1,3 km).
Haritaya bir göz atıldığında Avrupa’nın birbirinden çok değişik ve neredeyse birbirine eşit iki parçaya bölündüğü görülür. Okyanuslara kapalı olan doğu bölümü, Asya’ya doğru açılır. Bir zamanlar Asyalı akıncıların istilasına uğrayan bu yerlerde daha sonraları, Asya’nın içlerine kadar uzanan Rus İmparatorluğu kuruldu. Okyanus ve denizlerle sınırlı olan batı bölümünde yaşayanlar, batıya yönelmek, denizaşırı yerlerle ticaret yapıp, oralara yerleşmek eğiliminde oldular.
Avrupa’nın doğusu, kuzeyde Kuzey Buz Denizi’nden, güneyde Karadeniz’e kadar kesintisiz bir düzlük olarak uzanır. İklim ve yeryüzü şekilleri gibi coğrafi koşullar da bir yerden ötekine çok az değişiklik gösterir. Buna karşılık batıda alçak ovalardan, yüksek dağ sıralarına; derin vadilerden yüksek, geniş bozkırlara geçilir. Bu nedenle, birbirine yakın yerlerdeki insanların yaşam biçimleri büyük farklılıklar gösterir. Batıda iklim daha yumuşak ve daha nemlidir.
Başka hiçbir kıta insanların yerleşimine Avrupa kadar uygun değildir. Çorak toprakları çok azdır ve öteki kıtalara göre, çok daha büyük oranda tarıma elverişlidir. Avrupa’da hâlâ kereste elde edilen geniş orman alanları vardır. Kıta, sanayileşmenin temeli olan kömür ve demir madenleri açısından zengindir. İklimi genellikle ılımandır; insanların açık havada çalışmalarını güçleştirecek kadar sıcak ya da soğuk olduğu çok az yer vardır.
Almanya, Andorra, Arnavutluk, Avusturya, Azerbeycan, Belarus, Belçika, Birleşik Krallık, Bosna Hersek, Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Ermenistan, Estonya, Finlandiya, Fransa, Gürcistan, Hırvatistan, Hollanda, İrlanda, ispanya, İsveç, İsviçre, İtalya, İzlanda, Karadağ, Kıbrıs, Letonya, Lihtenştayn, Litvanya, Lüksemburg, Macaristan, Makedonya, Malta, Moldova, Monako, Norveç, Polonya, Portekiz, Romanya, San Marino, Sırbistan, Slovakya, Slovenya, Ukrayna, Vatikan, Yunanistan