﻿ Hal Değişimi (Isıl Denge) Konu Anlatımı Çözümlü Sorular Video İsabet Akademi 9. Sınıf Fizik
Maddeler ısı alış-verişi yapıp sıcaklığı değiştiğinde belli bir sıcaklık değerinden sonra sıcaklıkları değişmeyip sabit kalır. Isı alış-verişi yapan maddelerin sıcaklığının sabit kaldığı değere hal değiştirme sıcaklığı denir. Maddeler hal değiştirme sıcaklığına ulaştıktan sonra ısı alışverişine devam ederlerse fiziksel halleri değişir. Dolayısıyla sıcaklık sabit kalır.
Hal Değiştirme Isısı (L): Maddenin bir gramının hal değiştirmesi için gerekli ısı miktarıdır ve ayırt edici özelliklerdendir.
Erime ve Donma: Katı maddenin ısı alarak sıvı hale geçmesine erime, sıvı maddenin ısı vererek katı hale geçmesine donma denir. Erime ve donma olaylarının gerçekleşmesi için maddenin erime veya donma sıcaklığında olması gerekir. Bir maddenin erime sıcaklığı ile donma sıcaklığı aynı değerdedir.
Erime ve donma sıcaklığı maddenin cinsine bağlı olup, madde miktarına ve ısıtıcı gücüne bağlı değildir.
Erime ve donma sürecinde sıcaklık ve özkütle sabittir.
Erime ve donma sıcaklığını dış basınç ve maddenin saflığı değiştirebilir.
Erirken hacmi azalan maddelerde basınç erimeyi kolaylaştırır ve erime sıcaklığı düşer, erirken hacmi artan maddelerde ise basınç erimeyi zorlaştıracağından erime sıcaklığı yükselir.
Katkı maddesi erime sıcaklığını düşürür.
Buharlaşma: Sıvı maddenin ısı alarak gaz hale geçmesine buharlaşma denir.
Buharlaşma sıvı yüzeyinde olur.
Buharlaşmanın olduğu yerde serinleme ve soğuma olur.
Sıcaklık artışı buharlaşmayı hızlandırır.
Basınç artışı buharlaşmayı yavaşlatır.
Sıvının açık yüzeyinin artması buharlaşmayı hızlandırır.
Kaynama ve Yoğunlaşma: Sıvının sıcaklığının artmasıyla yüzeyinde meydana gelen buhar basıncının sıvı yüzeyine etki eden dış basınca eşit olduğu anda kaynamaya başlar. Yani buharlaşmanın sadece sıvı yüzeyinde değil, sıvının her tarafında gerçekleşmesine kaynama denir. Gaz maddenin ısı vererek sıvı hale geçmesine de yoğunlaşma denir.
Buharlaşma her sıcaklıkta gerçekleşebilirken, kaynama belli sıcaklıkta gerçekleşir.
Bir maddenin kaynama sıcaklığı ile yoğunlaşma sıcaklığı aynı değerdedir.
Kaynama ve yoğunlaşma sıcaklığı maddenin cinsine bağlı olup, madde miktarı ve ısıtıcı gücüne bağlı değildir.
Kaynama ve yoğunlaşma süresince sıcaklık ve özkütle sabittir.
Kaynama ve yoğunlaşma sıcaklığını dış basınç ve maddenin saflığı değiştirebilir.
Basınç artışı kaynama sıcaklığını artırır.
Katkı maddesi kaynama sıcaklığını artırır.
Su - Buz Karışımları
lsıca yalıtılmış ortamda bir miktar su içine bir buz parçası
atıldığında aşağıdaki durumlar gözlenebilir.Su ve buzun sıcaklığı 0°C ise ısı alışverişi olmaz yani su donmaz, buz da erimez.
Buzun sıcaklığı 0 “C, suyun sıcaklığı 0 “C nin üzerinde ise buz ısı alarak erir, su ısı vererek sıcaklığı azalır. Denge sıcaklığı 0 “C veya üzerinde olabilir.
Suyun sıcaklığı 0 °C, buzun sıcaklığı 0 °C nin altında ise su donarak ısı verir, buz ise ısı alarak sıcaklığı artar. Denge sıcaklığı 0 °C veya altında olabilir.
Suyun sıcaklığı 0 °C nin üstünde, buzunki ise O °C nin altında ise su ısı verir, buz ısı alır. Denge sıcaklığı 0 “C, 0°C nin üstünde veya altında olabilir.
Kimyasal Reaksiyonlarda Denge 2. Bölüm Konu Anlatımı İsabet Akademi
Kimyasal Reaksiyonlarda Denge 1. Bölüm Konu Anlatımı İsabet Akademi