GÜVEN - Bülent PINARBAŞI - Aliağa Ekspres
Beş yıllık periyodla yapılan ‘Dünya Değerler Araştırması’ adında bir çalışma var. Sonuçları, istatistiği çıkarılan ülkeler hakkında ilginç bilgiler veriyor. Tabii bizim açımızdan pek iç açıcı oranlar söz konusu değil.
Bu araştırmada bir sonuç ilgimi çekti. Şöyle ki, Türkiye’de “ben insanların çoğuna güvenebilirim” diyenlerin sayısı, sadece yüzde 8 oranında. Buna göre, diğer ülkeler arasında sondan üçüncülüğe oturmuş durumdayız.
Yani özetle, bir birimize ne kadar güvenmediğimiz istatistiki olarak tescilleniyor.
Bu güvensizliğin başka etkenlerle bağlantısının da yer aldığı araştırmaya göre, Türkiye, Malezya ve Kore’nin ardından, son 50 yılda en hızlı kentleşen üçüncü ülke. Hızlı “kentleşme”de katettiğimiz yolu, “kentlileşme” alanında aynı hızda katedemediğimiz için doğal olarak yabancılaşma, yalnızlaşma ve diğer insanlara güvensizlik ivme kazanıyor. Yanında kendimizi güvende hissettiğimiz ailemizden, akrabamızdan uzaklaşıp daha iyi yaşam koşulları hayal ederek kente doğru uzanan yolculuğumuzda yeni mekan ve yeni insanların tedirginliği, güven duygumuzu da törpülüyor.
Mesele hukukun üstünlüğünün bu güven endeksine etkisine gelince, daha da berbat bir tabloyla karşılaşıyoruz. Hukukun üstünlüğü endeksinde yüzde 0,46 ile bir tek Mısır’ı geçebiliyoruz. Bu sonucu yorumlayacak olursak, mahkemelere güvenmediğimiz için, imzalayacağımız sözleşme, senet vb. evraklara ve başkalarından alacağımız resmi belgelere de güvensizliğimiz katlanıyor.
Neyse ki gelir dağılımı bozukluğu karşılaştırmasında o kadar kötü değiliz. Sondan 12. sıradayız... Hızlı kentleşmenin olumsuz etkisi, burada kentsel rantın dağıtılmasıyla artan refah seviyesiyle bir artı değer olarak gözlemleniyor. İnsanımızın maddi imkanları arttıkça kendilerine güveni artıyor, bu artışla diğer insanlara güvensizlik bir nebze de olsa azalıyor.
Her ne kadar laik bir ülke olmakla övünsek de, güven ve dindarlık endeksinde yüzde 89 ile en dindar yedinci ülke olmuşuz. En başta yazdığımız insanın insana güvensizliğini bu orana bağlayacak olursak, ne kadar dindarsak, o kadar güvensiz olduğumuz sonucunu çıkartabiliriz.
Şimdi bütün bu verileri niye aktardım?
Hani terörden işsizliğe, ekonomik çöküşten kültürel yozlaşmaya kadar hayatın her alanında sıkıntılı bir dönemden geçiyoruz ya...
Her gün televizyonlardan, gazetelerden, en çok da sosyal medya üzerinden büyük büyük ünvanlı büyük büyük ünvanlı adamlar ahkam kesiyor ya...
İşte bütün bu sorunların cevabı ve çözümü yukarıdaki istatistik verilerinde yatıyor.
Siz insanların birbirine ve kurumlara güvenini artırmayı başaramadığınız sürece bu ülkede ne tetörü sonlandırabilirsiniz, ne işsizliğe çare bulabilirsiniz, ne de kültürel farklılıklardan doğan çatışmaları, uçurumları yok edebilirsiniz...
Yerelinden geneline, kurumlardan kişilere, ülkelerden mezheplere devletin en yetkili makamlarının sergilediği sürekli kavga hali, belki politik kazanç olarak geri dönüş sağlıyordur. Ancak, bu yaratılan gergin havanın insanlar üzerinde yarattığı etki, hem kendilerine, hem başkalarına, hem de geleceğe güvenlerini zedeliyor.
Toplumsal barışın karşısındaki bu en büyük tehdit bir an önce giderilmezse, çok yakında, doğacak vahim sonuçlar üzerine “biz nerede yanlış yaptık” konulu tartışma programlarında konuşan otorite(!)leri izlemeye başlayacağız...