Fransa 2017 Cumhurbaşkanlığı seçimleri hakkında bilmeniz gereken her şey
Arzu Kayaoglu • Son güncelleme: 06/04/2017
Fransız halkı 23 Nisan ve 7 Mayıs tarihlerinde yeni Cumhurbaşkanını seçmek üzere sandık başına gidecek.
Seçimlerde adını sıklıkla duyduğumuz 5 dev ismin yanı sıra toplam 11 aday yarışacak:
François Fillon (Cumhuriyetçiler Partisi)
Marine Le Pen (Ulusal Cephe)
Emmanuel Macron (En Marche Hareketi)
Benoît Hamon (Sosyalist Parti)
Jean-Luc Mélenchon ( “La France Insoumise, Boyun eğmeyen Fransa Hareketi)
Nicolas Dupont-Aignan (Debout la France, Ayağa kalk Fransa),
Nathalie Arthaud (Lutte Ouvrière, İşçi Mücadelesi),
Philippe Poutou (Nouveau Parti Anticapitaliste, Kapitalizm Karşıtı Yeni Parti),
Jacques Cheminade (Solidarité & Progrès, Dayanışma ve İlerleyiş),
Jean Lassalle (Résistons, Direniş)
François Asselineau (Union populaire républicaine, Cumhuriyetçi Halk Hareketi Birliği).
11 aday arasında kazanan isim tekrar seçimlere katılmamayı tercih eden mevcut Cumhurbaşkanı François Hollande’un yerini alacak.
Fransa seçimleri neden önemli
ABD’de Donald Trump’ın başkan seçilmesi ve İngiltere’nin Brexit kararının ardından gözler Fransa’daki seçimlere çevrildi.
Asıl soru seçimleri aşırı sağcı aday Marine Le Pen’in kazanıp Avrupa’da yükselen popülist dalgasını sürdürüp sürdüremeyeceği.
Zira Le Pen’in seçilmesi durumunda Avrupa Birliği’nin geleceğinin tehlikeye gireceği ve Birlik’in derin yara alacağı yönünde değerlendirmeler yapılıyor.
Ancak tüm bunların yanı sıra Fransa Cumhurbaşkanının rolü Birlik’teki diğer üye ülkelerinden çok daha güçlü. Fransız Cumhurbaşkanı dış siyaseti ve savunma politikalarını kontrol etmenin yanı sıra, nükleer silahın caydırıcılığını da kullanabilme yetkisine sahip. Fransa Cumhurbaşkanı aynı zamanda parlamentoyu fesh edebiliyor.
Seçimlerin ilk turu 23 Nisan Pazar günü yapılacak.
Adaylardan herhangi biri oyların yüzde 50’sinin üzerinde oy alamazsa, 7 Mayıs pazar günü ikinci tur için sandık başına gidilecek.
Kısaca 11 adayı tanıyalım
Son dönemde adı sıkça skandallarla anılan François Fillon, haftalık 35 saatlik çalışma sınırlandırmasını kaldırmak istiyor. Fillon kendi partisinin ön seçimlerinde eski Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy’i elemeyi başarmış, Fransız seçmenin favori adayları arasında ilk sırayı almıştı. Fakat eşine “parlamenter asistan” sıfatıyla yaklaşık 500 bin Euro para aktarması ve henüz üniversite öğrencisi olan iki çocuğunu hukuki danışman olarak gösterip yine devlet bütçesinden harcama yapması Fransız halkının ve medyasının tepkisine neden oldu.
Her fırsatta Fransa’yı Avrupa Birliği’nden çıkarmayı dile getiren ve bu kapsamda aldıkları karardan dolayı İngiliz siyasetçileri ve halkını tebrik eden Marine Le Pen, ülkeyi dışarıya kapalı bir ekonomi sistemiyle yönetmeyi planlıyor. Marine Le Pen, Ulusal Cephe’nin kurucusu olan babası Jean Marie Le Pen’i sert sözlerle eleştirerek partiye yeni bir vizyon kazandırmaya çalıştı. Bu sayede partisinin oylarını arttırdı. Le Pen de skandallardan payına düşeni aldı. Avrupa Parlamentosu’nda fiktif parlamenter asistan istihdam etmekten ve babasıyla müşterek sahibi olduğu mülkiyetin değerini düşük göstermekle suçlanıyor. Ancak Le Pen hakimlerin sorularına yanıt vermeyi reddederek AP milletvekili olarak dokunulmazlığı olduğunu ileri sürüyor.
Benoît Hamon mevcut Cumhurbaşkanı François Hollande’un partisinden. İlk turda, adaylığını açıklamadan hemen önce istifa eden Başbakan Manuel Valls’ı yenerek Sosyalist Parti’den yükselen sürpriz isim olmuştu. Hamon, herkes için eşit evrensel gelir politikası sayesinde favori isimler arasında yer almaya devam ediyor.
Eski Ekonomi Bakanı Emmanuel Macron, En Marche isimli bir hareket kurarak seçimlere adaylığını bu hareket altında sundu. Avrupa Birliği yanlısı ve liberal ekonomiye sıcak bakan Macron, anketlerde Fillon skandalından faydalanarak güçlü bir ivme yakaladı.
Aşırı solcu Jean Luc Mélenchon, yoluna yılmadan devam edenlerden. Mevcut Anayasa’yı değiştirip, daha çevreci politikalar hayata geçirmeyi ve yeni nesillere daha insancıl ve yaşanabilir bir toplum bırakmayı hedefliyor.
Diğer adaylar hakkında daha fazla bilgi için tıklayın.
Le Pen nasıl bir sonuç alacak?
Ulusal Cephe partisi, babasının yerine geçen yeni lider Marine Le Pen’in partiye yeni bir vizyon getirme çabaları sayesinde, oy oranını arttırarak 2015’teki bölgesel seçimlerin ilk turunda oyların yüzde 27,7’sini elde etmeyi başardı.
Fakat iki yıl önce, tıpkı 2002’de olduğu gibi Ulusal Cephe’nin ilk turda edindiği başarı seçmeni endişelendirince, ikinci turda sandık başına giden seçmen sayısı ciddi oranda arttı ve Le Pen’in partisinin sandalye sayısı azaldı.
Uzmanlar tarihin tekerrür edeceğine inanıyor ve Le Pen’in anketlerde şu an için güç kazandığı belirtilse de ikinci turda özellikle Macron ile karşı karşıya kalırsa büyük bir yenilgiye uğrayacağı tahmininde bulunuyor.
2002-2015 Ulusal Cephe’nin oy oranı
Le Pen’in politikaları hakkında daha detaylı bilgi için buraya tıklayın
Trump’ın seçilmesi ve Brexit kararı, Le Pen’in oylarını arttırdı mı?
Le Pen’in seçim kampanyalarının lansmanına katılan Central European University’de Fransa politikaları uzmanı Dorit Geva, mitinglere katılan bir çok kişinin ve hatta üst düzey yetkililerin Brexit kararı ve Trump’ın seçilmesinden cesaret aldığını ifade etti.
Dorit Geva, aynı zamanda, bu durumun Marine Le Pen’in Cumhurbaşkanı seçilmesinden korkarak onun karşısındaki adaya oy vermeye gidecek seçmen tarafından dengeleneceğini de sözlerine ekliyor.
Seçmeni kaygılandıran en büyük sorunlar neler?
Anketler Fransız halkı için ülkedeki en büyük sorunun işsizlik olduğunu gösteriyor. Son dönemde yükselişe geçen işsizlik oranı ve özellikle her dört gençten birinin işsiz olması Fransızları endişelendiren konuların başında yer alıyor.
Halkı kaygılandıran ikinci en büyük sorun ise güvenlik: IŞİD terör örgütünün ülkede gerçekleştirdiği terör eylemleri Hollande’ın görev süresinin özellikle ikinci yarısına gölge düşürdü. Ocak 2015’ten bu yana Fransız topraklarında terör saldırılarında 230 kişi yaşamını yitirdi.
Uzmanımız Geva “ekonomik sorunların da tabii ki önemli olduğuna” vurgu yapıyor. “Ancak iç ve uluslararası güvenlik konusu ve terör eylemlerinin artması konusunda Fransa’da derin bir endişe söz konusu” ifadelerini kullanıyor.
“Terör konusunun yanı sıra, Fransa’da son aylarda özellikle polise yönelik gerçekleşen şiddet olayları da endişelendiriyor. Bir polis aracının bombalı saldırıya uğramasını halk endişe verici buluyor.”
“Terör eylemlerinin yanı sıra ülkedeki iç olaylar da önemli. Ülke içerisindeki çok sayıda şiddet olayı uluslararası kamuoyu tarafından bilinmiyor. Onlar da en az terör saldırıları kadar önemli ve dikkate alınması gerekli.”
1195’ten 2016’ya Fransa’da işsizlik oranı
Gerçekleşme ihtimali en yüksek sonuç ne olur?
Mart ayı sonunda yapılan son kamu oyu anketleri ikinci turda Macron’un Le Pen’i büyük bir farkla ezeceğini ortaya koyuyor.
Bu zafer aynı zamanda Brüksel’in de zaferi olacak. Zira uzmanımız Geva’ya göre “Brexit’in ardından bir yıl sonra Le Pen’in aynı referandumu Fransız halkına sunma ihtimali oldukça yüksek.”
Macron’un zaferinin önüne ne geçebilir?
Geva: “Eğer şu andan itibaren seçimlere kadar olan süreçte herhangi bir terör saldırısı gerçekleşirse, bu Le Pen’i Elysee Sarayı’na taşıyan bir dönüm noktası olabilir.”
Tüm bu süreçte eşi ve çocuklarına yapmadıkları bir işten dolayı maaş bağlama skandalıyla mücadele eden Fillon, bir yandan da Macron’un yükselişini Hollande dönemine göndermelerde bulunarak durdurmaya çalışıyor.
Macron’un da, her ne kadar iddiaları reddetse de, Radio France: //www.telegraph.co.uk/news/2017/02 / 07 / emmanuel-macron-laughs-gay-affair-rumors / şefi Mathieu Gallet ile eşcinsel ilişkide bulunduğu iddia edildi. Anketler söz konusu skandalın beklenilen etkiye ulaştığını gösteriyor.
Fransa’daki Cumhurbaşkanlığı seçimleri kapsamında şu ana kadar üzerinde odaklanılan konu, aşırı sağcı lider Marine Le Pen’in seçilmesi korkusu oldu. Ancak unutulmamalı ki cumhurbaşkanlığı seçimleri Fransa’nın bu seneki takviminde yer alan tek seçimler değil.
Fransız seçmen 11 ve 18 Haziran’da milletvekili genel seçimleri için sandık başına gidecek.
Genel seçimler Cumhurbaşkanı olacak aday için ciddi önem taşıyor. Zira parlamentoda çoğunluk sağlanmadığı takdirde, Cumhurbaşkanı seçmene verdiği sözleri tutmakta zorluk çekebiliyor.
Macron veya Le Pen Cumhurbaşkanı seçilirse şayet durum oldukça ilginç bir hal alabilir. Zira ikisinin de partilerinin çarkları daha tam yerine oturmamışken, parlamentoda çoğunluğu elde etmeleri hayli zor görünüyor.
Ulusal Cephe’nin şu ana kadar 577 milletvekili içerisinde sadece 2 milletvekili bulunurken, Macron ise En Marche hareketiyle ilk kez seçimlere katılacak.
Uzmanımız Deva: “Eğer Macron seçilirse bu dibi görünmeyen meçsul sulara inmek gibi olur. İleride atayacağı Başbakanın kendisi için önemi oldukça büyük. Kilit bir isim olacak zira bütün yasama ondan sorulacak” yorumunu yaptı.
AB'de Fransa'daki seçimler için nefesler tutuldu