Yabancılar dört gözle güzel haberler bekliyor
Ana Sayfa > Haberler > Çevre > "Yabancılar dört gözle güzel haberler bekliyor"
"Yabancılar dört gözle güzel haberler bekliyor"
Tarih: 20 Nisan 2011 Kaynak: Hürriyet Yazan: Yüksel Göçmez
Küresel çapta enerji fiyatlarını yukarı çeken gelişmelerin ardından, alternatif enerji yeniden gündeme geldi. Güneş enerjisi açısından, bu pazarın lideri olan Almanya''nın tam iki katı potansiyele sahip olan Türkiye''de, yerli ve yabancı yatırımcılar dört gözle gerekli yasal sürecin tamamlanmasını bekliyor.
Türkiye''de ise her ne kadar rüzgar enerjisi alanında daha ciddi bir ilerleme kaydedilse de güneş enerjisi konusunda yasal bazı engeller bulunuyor.
Yenilenebilir enerji alanında Türkiye''nin önemli şirketlerinden olan GSR Enerji''nin Genel Müdürü İsmail İnci ile, yenilenebilir enerjinin Türkiye''deki varlığı, devam eden projeler ve özellikle güneş enerjisinin geleceğini konuştuk.
Küresel çapta yenilenebilir enerji alanındaki faaliyetlerin arttığı bir süreçteyiz. Türkiye''de bu alanda neler gerçekleşiyor? Özel sektörün yenilenebilir enerji piyasasından beklentisi ne?
İbrahim İnci: Açıkçası en önemli şeylerden bir tanesi hükümet politikası, bürokrasi. Artık adını ne koyacaksak... Maalesef şu aşamada yapılması gereken çoğu şeyin tamamlanmadığını görüyoruz. Bu da yenilenebilir enerji faaliyetlerinin tüm Türkiye''ye yayılmasını engelliyor. Örnek vermek gerekirsek, yenilenebilir enerji konusunda öncü ülkeler Almanya ve İspanya''yı dikkate alabiliriz. Bu ilki ülke yaklaşık 30 yıldır bu işin içinde. 1991''de yenilenebilir enerji İspanya''da bir üniversite projesi olarak başladı. Avrupa''nın güneş enerjisi alanında en büyük üretim şirketlerinden biri olan Isofoton, bir İspanyol şirketi. Aslında yola bir üniversite projesi olarak başladılar ancak şimdi bu işten en çok kar edenler arasında yer alıyor.
Peki yenilenebilir enerji konusunda Türkiye''deki en büyük eksik ne?
Siz kullanmasanız da ürettiğiniz elektriği satarak para kazanabiliyorsunuz. Ortak şebekenin olması yatırım maliyetlerinde yüzde 30-40''lık bir düşüşün yaşanmasını sağlıyor. Akü kullanmıyorsunuz, bu şekilde aküden tasarruf ediyorsunuz.
Peki Türkiye''de böyle bir ortak şebeke kullanımı sistemi var mı?
İnci: Aslında her türlü yönetmelik çıktı. Maalesef hala, sadece lisanslı ya da büyük yatırımcıların işine yarayacak tarzda bir sistem kuruluyor. Sade vatandaş ya da küçük çaplı yatırımcılar olarak şu aşamada ortak şebeke sistemine başvuramıyorum. Çünkü bürokratik ya da yasal süreç devam ediyor. Türkiye''de onlarca şirket devletin yenilenebilir enerji alanındaki düzenlemelerinin tamamlanmasını bekliyor.
Orada da şöyle bir açık söz konusu: Çift yönlü sayaç meselesiyle alakalı bürokraside bazı engeller var. Çift tarafa mı KDV''lendirilecek yoksa tek tarafa mı? Bu aşamada bir fikir birliğine varılamadı.
İnci: Yönetmeliğin güzel yanlarından biri saatte 50 KW üretime kadar herhangi bir sınırlama getirmemesi. Yenilenebilir enerji alanında saatte 50KW''ye kadar üretim yapabilirsiniz.
İnci: 50KW aslında oldukça büyük bir rakam. Sanayi üretimleri filan için gerekli olabilir. Ancak sade bir vatandaş 4,5 KW''lik üretim yapacak paneller alabilir. 10 KW paneller olarak düşünürsek, bu iş için 40 bin euro gibi bir paraya ihtiyacınız olacaktır. 10 KW panellerle, 5 saatlik güneşlenme yaparsanız, 50KW elektrik elde ederseniz.
İnci: Buradan kazandığınız rakam, günlük 5KW üretseniz, 50KW olacak. Bunun 45 KW''sini, 13.3 dolardan satabilirsiniz. Bu şekilde yeşil enerji teşvik edilmiş oluyor.
İnci: Şu anda herhangi bir şebekeye ihtiyaç olmayan alanlarda yatırımların gerçekleştiği görülüyor. En güzel örneği, İstanbul Belediyeler Bakım Ulaşım Sanayii ve Ticaret A.Ş''nin (İSBAK) trafik lambaları. Dikkatle bakarsanız, lambaların yanlarında flaşörler vardır. Şebekeyle çalışmıyor. Türkiye''de sadece bu aşamada işler yapılabiliyor. Türkiye''de en büyük kuruluş, saatte 42 KW üretim yapabiliyor. Aslında 42 KW yurtdışındaki üretim göz önüne alındığında utanılacak bir rakam.
İnci: Faal olarak çalışan şirket sayısı 50 taneyi geçmez. Üretim yapanlarsa 10 taneyi geçmeyecek. Ancak bu alanda projeler üretenlerin sayısı 1000''i geçebilir. Projelerin hayata geçmesi için yönetmeliğin açıklanması gerekiyor. Geçtiğimiz aylarda yönetmelikle ilgili yeni açıklamalar yapıldı. O süreçte yenilenebilir enerji sektöründeki şirket sayısında patlama oldu. Ancak istikrarlı bir süreç yok Türkiye''de. Piyasa bir açılır gibi oluyor bir kapanıyor.
İnci: Türkiye, güneş enerjisi konusunda oldukça yüksek potansiyeli olan bir ülke. Türkiye, Avrupa''nın güneşlenme oranı en yüksek ülkelerinin başında geliyor. Bu konuda İspanya ile aynı kefeye bile konabiliriz. Ancak Almanya''nın iki katı kadarız. Almanya bu kadar düşük güneşlenme oranına sahipken, bu kadar büyük çaplı yatırımlar yapıyor. Bu yüzden Almanya''nın örnek alınması gerekiyor.
İnci: Güneş panellerinden en fazla verimin alınacağı yerlere. Güneşi fazlasıyla alan ancak soğuk olan yerler. Yüksek alanların tercih edilmesi gerekiyor. Adana mı Van mı derseniz, akıllara ilk tercih Adana gibi gelse de aslında verim Van''dan alınacaktır. Güneş panellerinin olduğu yerde nemin olması pek de tercih edilir bir şey değil. İki şehri sadece örnek olarak veriyorum. Ancak Türkiye''nin herhangi bir noktasının Almanya''dan daha fazla güneş aldığını belirtmek isterim.
İnci: Çok yeniyiz. Mayıs 2010''da kuruldu. Ancak 3 yıldır bir fiil bu işin içindeyiz. Şu anda protitip imalatımız var güneş enerjisi alanında üretim yapmıyoruz. Rüzgar türbinleriyle ilgili dağıtım şirketi olarak çalışıyoruz. Şebekesiz ürünlerin akülerini ve LED ekranlarının tedarikini sağlıyoruz.
Kesinlikle hayır. Türkiye''nin tamamını güneş panelleriyle kaplasanız bir nükleer santralden elde edilecek elektriğe ulaşamazsınız.
Yabancı yatırımcıların Türkiye''deki yenilenebilir enerji sektörüne bakışı nasıl?
Türkiye''de üretici ve yatırımcıyı teşvik edecek kararlar alınmıyor ne yazık ki. Seçimlerden sonra yönetmeliğin geçmesi gerektiğini düşünüyoruz.