Suriye ile kriz Süleymaniye Camii'ni de vurdu
Bora Bayraktar •et; Son güncelleme: 22/05/2012
Şam’ın merkezindeki Süleymaniye Külliyesi… Birkaç yıl önce Suriye’ye geldiğimde bu mekanı gezme fırsatı yakalamıştım. Son Osmanlı Sultanı Vahdettin ve Osmanlı Hanedanı’na mensup pek çok kişinin kabirlerinin bulunduğu avluya girmiş, Şam’ın Türk tarihi için ne ifade ettiğini anlama fırsatı bulmuştum. Türkiye ile Suriye arasında ilişkilerin en üst düzeye çıktığı günlerde iki ülkenin ortak bir şekilde restorasyona başladığı camii ve külliye artık demir parmaklıkların ardında. Bu fotoğraf bazılarının Ortadoğu’da Türkiye’nin rolüne yönelik vizyonunu sembolize ediyor gibi.
Son 10 yılda Suriye ile sağladığı yakınlık üzerinden Ortadoğu’ya sosyo-ekonomik açılım yapmayı başaran ve bölgede “parlayan yıldız” olarak algılanan Türkiye, bu konumunu korumakta güçlük çekiyor.
Suriye’de rejim karşıtı hareketlerin başlamasından sonra Esad yönetiminin ne pahasına olursa olsun devrileceği izlenimini veren Batılı ülkeler bir bir geri çekilir ve sadece kağıt üzerinde devam eden Annan ateşkesini desteklerken, Türkiye’nin sert söylemini sürdürmesi Ankara-Şam ilişkilerini belki de hiç olmadığı kadar sorunlu bir noktaya taşıdı. Esad yönetimini ayakta tutan sebeplerin sadece Rusya ve Çin’in desteğinin değil, hem iç dinamiklerin hem de Batılı ülkelerin giderek bu konuya ilgisini kaybetmesinin olduğu artık açıkça görülüyor.
İstanbul Kültür Üniversitesi’ne bağlı GPOT araştırma merkezinin konuğu olarak İstanbul’a gelen Alman Sosyal Demokrat milletvekili Christian Lange, “Suriye konusu Almanya’da ve diğer Avrupa başkentlerinde öncelikli bir mesele olarak görülmüyor. Kamuoyunda bu mesele, mesele bile değil. Suriye’de yaşananlar bir Arap-Ortadoğu konusu olarak algılanıyor” diyor.
Camp David’deki G8 Zirvesi’nde Amerikan Başkanı Obama’nın Suriye için uzun vadeli bir çözüme işaret eden Yemen modelini öne sürmesi de konunun küresel güçler için şimdilik rafa kaldırıldığını ve aciliyetini yitirdiğini gösteriyor. Sorunun çözümünün uzaması Türkiye’nin Esad karşıtı sert söyleminin maliyetini arttıran bir unsur. İki ülke arasındaki mesafeler daha da açılıyor.
Türkiye’nin Ortadoğu’nun güneyi ile olan iletişimi, Ankara’nın yaklaşımları, Suriye ve Irak’taki Şii Maliki idaresinin tavırları nedeniyle giderek güçleşiyor. Türkiye tıpkı Şam’daki Süleymaniye Külliyesi gibi demir parmaklıkların gerisinde bırakılmak isteniyor. Şimdilik restorasyonu durdurulan Süleymaniye’nin geleceği belirsiz. Peki ya Türkiye’nin Ortadoğu politikalarının akıbeti?
Kuşkusuz son dönemde fırtınalı sularda yönünü tutturmaya çalışan Türkiye’nin de bölge ülkelerinin de gözden geçirmesi gereken konular var. Ve bir de unutulmaması gereken bir gerçek: Araya engeller konulsa da Türkiye de tıpkı asırlardır Şam’da ayakta kalmayı başaran Süleymaniye Külliyesi gibi bölgedeki görkemli varlığını Ortadoğu’da sürdürüyor.