Canan ÖZDEMİR Uzman Sosyolog - Ata Yurdu: Semerkand - kamudannethaber.com
Ata Yurdu: Semerkand
Sahih-i Buhari isimli hadis kitabını yazan büyuk hadis alimi Muhammed bin İsmail yani İmam Buhari hazretlerinin türbesine gitmek için kahvaltıdan sonra Semerkant'a doğru yola çıktık. Yol üzerinde Nevai şehrinde Ali Şir Nevai'nin memleketinde mola verdik. İmam Buhari hz türbesine geldik.Buhara'da doğduğu ve alim olduğu için İmam Buhari deniliyor.Küçük yaşlarda Arapça ve Kuran'ı öğrenmiştir.İlim öğrenmek için Mekke'de kalmıştır.
Abdullah bin Zubeyr el-Hamidi'den Şafii fıkhını öğrenmiştir.Çeşitli İslam memleketlerinde ilim merkezlerini dolaşıp, hadis alimleriyle görüşüp binden fazla alimden hadis ve diğer ilimleri öğrenip nakletti.Aynı zamanda tefsir ve kelam ilimlerinin de üstadıdır.870 senesinde Semerkand'ın Hartenk kasabasında vefat etmiştir. 300.000'den fazla Hadis-i Şerif bildiği gibi kim tarafından rivayet edildiği, bu kişilerin ölüm ve doğum tarihlerini, ahlak ve yaşadıklarını vs ezbere bilirdi.Bir kimse hadis rivayetinde hataya düşse Buhari hazretlerine danışır, doğrusunu öğrenirdi. Hava sıcaktı ve çok hastalanmıştım, gece Buhari hz türbesine nasıl gideceğimi düşünürken hiç zorlanmadım. Püfür Püfür esen rüzgarın eşliğinde Buhari hz türbesinin önündeki asırlık çınarın altına oturdum. Reyhan kokuları arasında dua ettim.Rus işgali sırasında yasaklanmış türbe ziyareti,bağımsızlığın kazanılmasından sonra ziyarete açılmış. Buhari hz lerinin müzesini de gezdik. Sabah saatlerinde Uluğ Bey Rasathanesi'ne geldik..Aksak Timur'un torunu Uluğ Bey zamanında Semerkant ilim, kültür ve sanat merkeziymis. Semerkant medreselerinde Matematik, Astronomi, çalışmalarını pratiğe uygulamak mümkün olmuştur.Ali Kuşçu ile beraber çalışmalar yapmış olan Uluğ Bey'in rasathanesinde kullandığı aletlerin bir çoğunu kendisi icat etmiştir.Uluğ Beyin oğlu tahtı için Uluğ Beyi katletmişti, daha sonra halk tarafından öldürülen oğlunun mezarına baba katili yazılmış. Uluğ Bey'in vefatından sonra Ali Kuşçu, Fatih'in davetiyle Osmanlı İmparatorluğu'na gelmiş. Diğer bilginlerde çeşitli memleketlere dağılm
İmam Maturidi Hazretleri
Semerkand'ta Maturid Köyü'nde dünyaya gelen Maturidi, Imam-ı Azam Ebu Hanefi'den naklen gelen inanç ve itikat bilgilerini ispat edip, kitaplara geçirdi.Sıra Imam Maturidi'yi ziyarette. Kenar mahallelerin içinden geçerek İmam Maturidi'nin türbesine geldik, halk çok sevecen bize karşı.sokak süpüren genc kizlar, yorgan diken hanımlar, bizi evlerinde ağırlamak isteyen beyler.. Dua edip , namaz kıldık. Maturidi, Imam Azam Ebu Hanefi'nin görüşlerine ve onun mezhebine uyarak , İmamı Azamın nakil yanında aklın da önemine değinir. Ehl-i sünnet vel-cemaatın kelâm ilmindeki reisleri iki zatı muhteremdir. İlki Hanefi, ikincisi Şafiî’dir. Hanefi olanı, Ebu Mensur Matürîdî, Şafiî olanı ise Ebü’l Hasen el-Eş’ari’dir.
Her ikisi de bidat ve dalâlet fırkalarına karşı Ehl-i sünnet itikadını savunmuşlar, ispat etmişler ve anlatmışlardır. Aralarında ilmi noktada bazı içtihat farkları vardır. Fakat bu farklar temelde değildir. Temelde her ikisi de Ehl-i sünnettirler ve temel fikirlerde birleşmişlerdir.