Derin Denizler, Bitki Türleri ve Yaşam Şekli! | selosepet
Okyanusların diplerinde düşük sıcaklıkta, karanlıkta ve yüksek basınç altında yaşayan hayvanlar ve bitkiler topluluğudur. Abisel doğay da denir. Bu hayvanlar 4000 metre kadar olan derinliklerde yaşayabilirler. Üst sınır kesinlikle belirlenmemekle birlikte, yaklaşık olarak 1000 metre derinliğe kadar çıkar. Derin deniz, mevsime ve bölgeye göre çok az değişikliğe uğrayan ilginç özellikler gösterir. Örneğin tropikal bölgelerde, 1000 metre derinlikte ancak 5 C olan sıcaklık, okyanus dibinde 1-2 C ye kadar düşer. Hayvanlar tarafından salınan ışık dışında, karanlık egemendir. Denizdeki basınç her 10 metrede 1 atmosfer artar; öyle ki, 10000 metre derinlikte basınç 1000 atmosfer yani yaklaşık olarak cm2 başına 1 tondur.
Doğay bu koşullar altında yaşabilmek için çeşitli özelliklere sahiptir. Toplu halde yaşayan bu hayvanların, yüzeye doğru hareketleri enderdir. Dış basınca karşı dengelenmiş durumdadırlar; bu yüksek basınçta zarar görmediklerinden, ondan korunma gereği de duymazlar. Vücut sıvısının sıkışmaz nitelikte olmasından dolayı, derinliğin değişmesi de hayvanın hacminde herhangi bir değişikliğe yol açmaz. Ancak yüzme keseleri gaz dolu balıklar, basıncın doğurduğu tehlikelerin etkisinde kalırlar. Bunun için derin deniz balıklarının çoğu yüzme keselerini yitirmişlerdir ya da yağ deposu olarak kullanmaktadırlar. Doğayın çoğu üyelerinde ışık taşıyıcılar yani fotofor bulunur. Bunların içindeki ışık, lusiferas enziminin lusiferin olarak bilinen bir maddenin yüksekltgenmesini katalize etmesiyle elde edilir. Ortaya çıkan biyolojik ışınımın çeşitli işlevleri vardır; bazı taşıyıcıların çıkardığı ışık, avı çekmeye, bazılarındaki ise düşmanı uzaklaştırmaya yarar. Işık taşıyıcıların vücut üzerindeki dağılış biçimi türlerin ve eşeylerin saptanmasını sağlar.
Derin denizlerin dibinde böcek kabuklarından oluşmuş balçık yığınlarının üzerinde ya da içinde sünger, denizşakağı, midye, yengeç, denizyıldızı, denizkestanesi, denizhıyarı ile değişik sayıda ve türde birçok hayvan yaşar. Bunların üzerinde mürekkepbalıkları, derin deniz karidesleri ve bazı balık türleri yüzer. Abisel beslenme zinciri derin bölgelerde yaşayan üyelerle değil, abisel bakterilerle başlar. Bakteriler dibte yığılarak birikmiş olan işe yaramaz maddeleri sindirirler. Sudaki erimiş organik maddeleri aldıkları gibi inorganik maddeleri yükseltgeyerek enerji sağlarlar. Deniz dibi yığınlarında bulunan bakteriler, denizhıyarı gibi hayvanlara besin olurlar. Bu hayvanlar sırasıyla yengeç gibi deniz sürüngenlerinin, bunlar da deniz tabanına yakın yaşayan balıkların besinini oluştururlar.
1843 yılında Edward Forbes adlı bir İngiliz araştırmacı, deniz altında 550 metreden sonra hayat olmadığı tezini ortaya atmış, bu bölgeyi “azoik” ya da “hayatsız kuşak” olarak adlandırmıştı. Sir James Ross’un bu tarihte yaklaşık olarak 25 yıl önce 1800 metre derinlikten denizyıldızı ve başka balıklar çırmış olmasına rağmen, pek çok bilim adamı, Forbes’in bu tezini olumlu karşılamışlardır. Uzun süren tartışmalar, bu tezi doğrulamak için çeşitli deneylerin yapılmasına yol açmıştır. Denizaltı biliminin ortaya çıkması sonucunda ise konu açıklığa kavuşturulmuştur.
Okyanusun değişik derinliklerinde rastlanan balıklara örnek olarak; Uçanbalık, Kılıçbalığı, Tonbalığı, İspermeçetbalinası, Ahtapot, Derin Deniz Balığı, Haşetbalığı, Fenerbalığı, Çulluk Yılanbalığı gösterilebilir.
Kaynak: Hayvanlar Ansiklopedisi, Denizhaber, Wikipedia,