SOMON ILE KIS EFKARININ ÜSTESINDEN GELIN
Genellikle havalarin en kasvetli oldugu zamanlar karamsarlik hissinin artmasina da ortam hazirlar. Arastirmalar vücudumuzda yeterli miktarda Omega-3’ün bulunmasinin bu dönemde yasanan stresi ve depresyonu daha iyi bir sekilde zapt etmemize yardimci oldugunu gösteriyor.
“Kis efkârlari”nin dogal açiklamasi vardir. Beyin aydinliga ve karanliga tepki verir. Karanlik döneme girdigimiz zaman, beynimiz sinyal maddesi serotoninden –ayni zamanda “mutluluk hormonu” da denilen- daha az üretiyor ve böylece keyfimizin kolayca kaçmasinda etkili oluyor. Serotonin vücudun endise ve gerginlige karsi tepkilerini düzenler ve yatistirici ve endise bastirici etkisi vardir. Baliklardan ve balik yagindan gelen yagli asitlerinin, Serotonin dahil, beyindeki sinyal maddelerine yardimci oldugu bir gerçektir. Bu ise Omega–3 yagli asitlerinin besin tamamlayicisi olarak kullanilabilecegi anlamina gelir.
Beyinde düsük seviyede Serotonin, düsük seviyede Omega–3 yagli asit DHA ile baglantilidir. Bu durum artan strese ve depresyona yol açabilir. Beynimizin neredeyse tamami yagdan ibarettir ve en önemli “yag türü” Omega-3 yagli asit DHA’ dir. Bu yagli asit somon, uskumru, ringa gibi yagli baliklarda bol miktarlarda bulunur.
Bu gibi dönemlerde, vücudun –ve özellikle de beynimizin- zihinsel olarak iyi islemesi için fazladan çoklu doymamis yagli aside ihtiyaci olur. Vücudumuz Omega–3 yagli asit DHA’yi kendi basina üretemez ve gida araciligiyla temin edilmesi gerekir.
Elbette Omega–3 yagli asitlerinin fazla aliminin kis depresyonunu ve yilsonu stresini aninda yok etmesi beklenemez. Ancak tatil boyunca birkaç fazladan somon yemegi kendinizi iyi ve saglikli hissetmenize yardimci olacaktir.
Yagli Balik ve Stres ile Basa Çikma arasindaki baglantiya iliskin birkaç arastirma örnegi;
Örnegin, Japonya’da yapilan arastirmalar, kanlarinda düsük seviyede Omega–3 bulunan stresli durumdaki ögrencilerin yüksek Omega–3 (DHA degerleri) olan ögrencilerden daha agresif olduklarini isaret ediyor. Ingiltere’de yapilan arastirmalar balik yaginin depresyon ile alakali sorunlari azaltmakta yardimci olabilecegini gösterirken, Joseph Hibbeln tarafindan ABD’de yapilan arastirmalar çoklu doymamis balik yaglarinin aliminin ani ve siddetli hareketleri azaltabilecegini gösteriyor.
Balik yagi depresyonu “rahatlatir”. Sheffield, Ingiltere’de Swallownest Court Hastanesi’nde yapilan bir arastirmaya göre ise, balik yagi aliminin veya balik tüketiminin antidepresan ilaçlarinin tesirini arttirabildigini ve hatta yerine geçebildigini gösteriyor. 12 haftalik bir zaman üzerinde 70 hasta günlük Omega-3 yagli asit dozu alip üzüntü, endise, düsük libido ve uyku bozukluklari gibi belirtilerin azaldigi gözlenmis. http://archpsyc.ama-assn.org/cgi/content/abstract/59/10/913
DHA Omega–3 yagli asitler stresli durumlarda saldirganligi kontrol altinda tutabilir. Japonya’da yapilan bir arastirmada bir grup ögrenciye sinav öncesi balik yagi verilmezken bir gruba balik yagi verilmis. Sinav öncesi balik yagi verilmeyen ögrencilerin %58’i Omega–3 yagli asitler (balik yagi) alan ögrencilerden daha agresif oldugu ispat edilmis. Ancak, ayni zamanda stresli çevreler yeniden normale döndügünde (sinavdan sonra), saldirganlik seviyesi her iki grupta da normale dönmüs.