3 - Enjeksiyon stresi ve düşük doz ACTH uyarısında kortizol yanıtlarının karşılaştırılması
Amaç: Sekonder adrenal yetmezlik tanısında düşük doz kosintropin stimülasyon testinin etkinlik ve güvenilirliğini enjeksiyon stresi ile karşılaştırmak için plasebo kontrollü, tek kör, pilot bir çalışma yaptık.
Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya plazma ACTH değeri düşük ya da normal, sabah plazma kortizol değeri <15 µg/dL olan ve sekonder adrenal yetmezlik tanısı için kosintropin uyarı testi endikasyonu olan 25 hasta (22 K, 3 E) alındı. İlk gün test, 1 mL %0.9 serum fizyolojik ile direkt intravenöz enjeksiyon şeklinde yapıldı. İkinci gün aynı saatte ve yöntemle test 1 µg/mL kosintropin solüsyonu ile tekrarlandı. İşlemden hemen önce, 30 ve 60. dakikalarda plazma kortizol ölçümü için diğer ön kolada hazır bulunan kanülden kan örnekleri alındı.
Bulgular: Çalışmaya seçilen hastaların medyan ACTH değeri 22.10 pg/mL (14.00-29.30), ortalama plazma kortizol değeri 6.71±2.00 µg/dL idi. 1 µg kosintropin stimulasyonu ve enjeksiyon stresinin karşılaştırılması için yapılan plasebo testte 0. dakikada ölçülen bazal plazma kortizol değerleri benzer iken, 30. ve 60. dakikada ölçülen plazma kortizol değerleri arasında belirgin şekilde istatistiksel anlamlı fark saptandı (p<0.001).
Sonuç: İntravenöz enjeksiyon esnasında oluşan enjeksiyon stresi kortizol yanıtlarında artışa sebep olmamaktadır. Oysa fizyolojik dozdaki 1 µg kosintropin stimulasyonu özellikle 30. dakikada belirgin bir kortizol yanıtı oluşturur.
Anahtar Kelimeler: Adrenal yetmezlik, kortizol, enjeksiyon stres uyarısı, düşük doz kosintropin stimülasyon testi