bi' kahve bi' kitap: Mart 2014
Gönderen Seda zaman: 14:48 12 yorum:
1950-1970 yılları arasında, özellikle Köy Enstitüsü kökenli yazarlar tarafından kaleme alınan eserler “köy romanı” olarak tanımlanmış. Bu dönemde, Talip Apaydın’dan Kemal Bilbaşar’a, Abbas Sayar’dan Fakir Baykurt’a pek çok isim, köylünün yoksulluğunu, cehaletini, çaresizliğini, kırsalda sürdürülen yaşamın zorluklarını, toprak sorunlarını, ağalık düzeni ve sömürüyü anlatan romanlar yazmışlar. Köy romanı, her ne kadar, 1980’li yıllardan itibaren “kent romanı” karşısında tutunamamaya başlasa da, bir döneme damgasını vurmuş ve ilgiyle okunmuş. Köylünün sosyo-ekonomik sorunlarını gerçekçi bir bakışla ele alan bu romanların en önemlilerinden biri Yaşar Kemal’in İnce Memed’i ise, diğeri de Fakir Baykurt’un Yılanların Öcü adlı romanıdır herhalde.
Kendisi de bir Köy Enstitüsü mezunu olan Fakir Baykurt, Yılanların Öcü adlı ünlü romanını 1958 yılında yayımlamış. Burdur’un Karataş köyünde yaşayan yoksul mu yoksul Kara Bayram ve ailesinin başına gelenleri konu alır roman. Babadan kalma tek göz evde üç çocuğu, karısı ve yaşlı anasıyla yaşayan Bayram, yıllarca borç ödeyerek 40 dönümlük bir toprağa kavuşmuştur. Tüm malı mülkü bu küçücük toprakla, bir öküz ve bir inekten ibarettir. Tüm yoksulluklarına rağmen, gelecekten umutlu yuvarlanıp giderlerken birdenbire tüm huzurları kaçıverir. Köyün muhtarı, kolladığı adamlardan birine, Kara Bayram’ın evinin önündeki alanı satar. Hela ve gübrelikler evlerin ardına verildiği için, köy yerinde kimse evinin önüne ev yapılsın istemez. Kara Bayram yoksul ve “arkasız” olduğu için seçilmiştir. Ses çıkarmayacağı, boyun eğeceği düşünülür. Ancak Bayram’ın yaşlı anası Irazca, öyle oldubittiye kolay kolay pabuç bırakacak cinsten değildir. Nitekim, toprağa temel atılır atılmaz kızılca kıyamet kopar.
Yılanların Öcü, Yunus Nadi Roman Ödülü’nü kazanmış, iki kez de sinemaya uyarlanmış. Biri 1961’de Metin Erksan tarafından, diğeriyse 1985’te Şerif Gören tarafından. Yıllara meydan okuyan bir Türk edebiyatı klasiği… İnsanın olduğu yerde küçük hesaplar, çıkar ilişkileri, adam kollamalar ve adaletsizlikler son bulmuyor. Fakir Baykurt’un bu meşhur romanı, köy yerindeki o sömürü düzenini anlatıyor. Kitabın başında, yazar tarafından 1962’de kaleme alınmış “Yılanların Öcü Üstüne Meclisteki Tartışma” adlı güzel bir yazı var. “Müstehcen” olduğu iddiasıyla kovuşturmaya uğrayan, Meclis’te tartışılan kitabını ve tüm bu süreci anlatıyor Fakir Baykurt. “Sanatçı onuru” nasıl oluyor ve korunuyor, ders olarak okutulsa yeridir. Hem kitabı hem de o güzel yazıyı, okumamış olanlara tavsiye ederim.
Gönderen Seda zaman: 23:18 5 yorum:
Gönderen Seda zaman: 20:33 8 yorum:
Gönderen Seda zaman: 11:17 Hiç yorum yok:
Boris Godunov, Puşkin tarafından 1825’te yazılmış. Maalesef sansür nedeniyle 1865’e kadar sahnelenememiş. Yani 38 yaşında bir düelloda yaşamını yitiren yazarına oyununun sahnelendiğini görmek nasip olmamış. Puşkin, Boris Godunov’u Shakespeare’in tarihi tragedyalarından esinlenerek kaleme almış. Kısaca oyunun konusundan söz etmek istiyorum. Korkunç İvan döneminde boyarlık ünvanını elde eden Tatar asıllı Boris Godunov, yedi yaşındaki veliaht Çareviç Dimitri’yi öldürterek tahta geçer. Gerek halk gerekse soylular Dimitri’nin öldürülmesinin ardında Boris Godunov’un olduğundan şüphelenmektedirler. Nitekim, Boris Godunov da vicdan azabı çekmekte ancak gerektiğinde ikitidarını korumak adına zulme başvurmaktan geri kalmamaktadır. İşte bu ortamda genç bir papaz, veliaht Dimitri olduğunu iddia ederek Litvanya’ya gider ve Moskova’ya karşı herkesi kışkırtır. Halk Dimitri’nin ölmemiş olduğuna hemen inanır ve onu desteklemeye başlar. Bu açık tehdit karşısında endişeler içinde kıvranmaya başlayan Boris Godunov giderek daha da zalimleşir. Oyunun gidişatını ve finalini elbette söylemiyorum. Puşkin tarafından çok güzel yazılmış bir piyes. Bu arada not düşmekte fayda var. Boris Godunov gerçek bir tarihi şahsiyet. 1598-1605 yılları arasında Rus Çarı sıfatıyla ülkeyi yönetmiş. Oyun onun iktidar dönemini, o dönemin kanlı oyunlarını, hesap kitaplarını konu almakta. Son bir not daha ekleyip yazımı bitiriyorum. Boris Godunov, Rus besteci Mussorgsky tarafından 1868-1869 yılları arasında bestelenmiş. Hem Mussorgsky’nin başyapıtı olarak kabul edilmekte, hem de dünyanın en ünlü operalarından biri sayılmakta.
Gönderen Seda zaman: 13:00 Hiç yorum yok:
Etiketler: Puşkin, Rus edebiyatı, tiyatro oyunu