KÜRTLERİN ‘84 ÖNCESİ İDOLOJİK MÜCADELESİ
Epeydir dostum Celal Temel’in 1984’ten Önceki 25 Yılda Kürtlerin Silahsız Mücadel ...
Epeydir dostum Celal Temel’in 1984’ten Önceki 25 Yılda Kürtlerin Silahsız Mücadelesi kitabı hakkında yazmak istiyordum. Kitabı incelemeyi tam bitiremediğim için hep gecikti ve nihayet bugüne gelindi.
Öncelikle Celal Bey’i bu çabasından dolayı kutlarım. Bunca iş arasında bu kadar kapsamlı bir işi kotarmak kolay değil. Ama o bunu titizlikle yapmış ve başarmış. Bildiklerini, araştırdıklarını kendine saklamamış onu ete kemiğe büründürerek topluma salmış, “ben görevimi yaptım, şimdi sen git görevini yap” diyerek. Her zaman dostlarıma söyleddiğim bir şey var: Yazmak ölümün elinden bir şey kurtarmaktır. Unutmak ise ölüme terketmektir. O yüzden yazılan bilgi paylaştıkça çoğalır. Hele mazlumların, mağdurların hikayesi ise yazdığınız önemi ve değeri daha da artar. Celal Hoca da bir eğitim çalışması ve bir romandan sonra şimdi Kürtlerin silahsız mücadelesini bize aktarıyor. Kitaba geçmeden önce biraz yazardan bahsetmek üsüldendir.
Celal Temel özünde bir eğitimci. Yıllarca öğretmen olarak okullarda, sonrasında ise Test Teknik Dershanesi kurucusu olarak dershanede binlerce öğrenci yetiştirdi. 1997’de Mersin’e geldiğimden beri hem ben onun yaptıklarını ve yaşadıklarını gün be gün takip ettim, hem o benim yaşadıklarımı ve çektiklerimi takip edip paylaştı. Birer dost olarak her zaman birbirimize yardımcı olduk. Benim zor zamanlarımda hep yanımda oldu, dostluk gösterdi. Celal Temel gibi dürüst, ilkeli ve değerlerine değer katmaya çalışan bir dosta sahip olduğum için kendimi şanslı addediyorum. Nasıl ki dershane sürecini yakından izliyor ve biliyorsam, bu son kitabın ortaya çıkış serüvenini de yakından izledim, biliyorum. Günlük hayatın hay huyu içinde görebildiğim kadarıyla, onun gönlü hep yazmakta, gözü hep kitaplarında, eli hep bilgisayarındaydı.
İşyerlerimiz yakın olduğundan haftada bir iki gün ziyaret ederim. Özellikle öğleden sonraları uğradığımda hep yeni kitabı üstünde çalışırken görüyordum onu. Kitap bitti İsmail Beşikçi Vakfı (IBV) yayınevine gitti. Bu sefer heyecan ve sabırsızlıkla tıpkı bir çocuğun dünyaya gelişi gibi basılmasını bekledik. Nihayet kitap basıldı çıktı. Şimdi Celal Hoca büyük heyecan duyarak bu değerli çalışmayı okurlarıyla buluşturmaya, imza günlerine ve söyleşilere katılmaya çalışıyor, yazdıklarının yaygınlaşmasını ve okunmasını sağlamaya çalışıyor. Üstelik İsmail Beşikçi gibi dev bir çınarla birlikte...
İsmail Hocanın varlığı hariç, bütün bunlar her yazarın başında olan şeyler. Dilerim İsmail Hoca mesaisi bir süre sonra celal Hocayı da sosyoloğa çevirir..
Gelelim esere... Öncelikle kapağa dair bir şey söylemek istiyorum: Kapağa baktığımızda Kürt siyasi hareketinde önemli sembol isimleri görüyoruz. Bu fotoğraflar aynı zamanda bizim metinde neler okuyacağımızın habercisi gibidir. Rızgariden Orhan Kotan’dan DDKD ve KİP’in ilham kaynağı Dr. Şıvana’a; Komal Yaynlarındaki İsmail Beşikçi’den Diyarbakır Zindanlarında yaşamını yitiren Mazlum Doğan’a; Diyarbakır eski belediye başkanı Mehdi Zana’dan efsanevi Necmettin Büyükkaya’ya; T-KDP Gn Sekreteri Sait Elçi’den KDP kurucusu Mele Mustafa Barzani’ye; Kawa önderlerinden Ferit Uzun’dan bir akşamüstü kalleşçe katledilen dev çınar Ape Musa’ya kadar uzayan bir tablo ile karşı karşıyayız. Bu şahsiyetler ve onların hayat verdiği hareketler şu ya da bu şekilde bu eserde (1984’ten Önceki 25 Yılda Kürtlerin Silahsız Mücadelesi kitabında) inceleniyor, irdeleniyor.
Kanımca kitabın ismi biraz kitap formatını aşan bir uzunlukta, biraz daha kısa ve özgün olsaydı daha çarpıcı olurdu. Çlaışma bir çok bilgiye, olguya, olaya özet olarak da olsa değiniyor. Bu çalışmanın benim açımdan en önemli yanı bir kronoloji içinde 25 yılın bir çetelesini çıkarmasıdır. Bu bilgilerin ve başlıkların herbiri konusunda derinlemesine yazılmış çalışmaya rastlamak mümkün. Ama hepsini birarada özetleyen böyle bir çalışma bir boşluğu doldurmuş oldu.
49’lar Olayı, Doğu Mitingleri, DDKO, 80 öncesi Fraksiyonlar ve siyasi faaliyetler, ideolojik inşacı süreci bariz biçimde bir kez daha gözler önüne seriliyor. Özelikle II. Bölümdeki 1898’den 1980’lere uzanan Basın Yayın faaliyetleri önemli bir katkı sunuyor. İçerğin tahlilini yapmak değil niyetim, kitabın bir tanıtımını yapmaktır maksadım. O yüzden kısa tutmak istiyorum.
Kitabın ismiyle ilgili önerimi söyledim, kapsamıyla ilgili de şu söylenebilir; madem ismi silahsız mücadele başta PKK olmak üzere silahlı mücadele geleneği başka bir çalışmaya bırakılabilirdi. Çünkü tam anlatılamamış olması yanlış ve yanlı değerlendirmelere sebebiyet verebilir. Kitaptaki bazı isimler, kelimler konusundaki maddi hatalar ikinci baskıda düzeltilecektir diye tahmin ediyorum. Son olarak geçmiş tarihi geniş zamanı kullanarak anlatmak yerine, geçmiş zamanı dili kullanarak anlatmanın hem olaylara hem de anlatıma daha uygun düşeceğini söylemek isterim.
Yazar kitabın sonuna eklediği kronoloji ile kitabı daha da zenginleştiriyor, ayrıca Kürt yazım geleneğine dair geniş bir kaynakça sunuyor. Bu çalışma hem Kürt Siyasi Hareketinin silahsız vecihesini anlamak, hem de bu konuda araştırma yapmak isteyenlere önemli katkılar sağlayacak bir kaynağa imza atıyor.Celal Hoca’yı bu değerli çalışmasından dolayı kutluyor, daha nice güzel çalışmalar diliyorum.