Duygusal Ilişkilerde Bağımlılık | Terapi Portalı
Duygular Ve İlişkiler
Filiz Olcayto tarafından
Duygusal Ilişkilerde Bağımlılık Nedir, Neden Olur, Tedavi Edilebilir Mi?
Duygusal İlişkilerde Bağımlılık:
Duygusal ilişkilerde bağımlılık da, madde bağımlılığı, alkol bağımlılığı veya kumar bağımlılığı gibidir fakat ilişkilerde bağımlılık da, bağımlılık insanlaradır. Kişi, nasıl, bağımlısı olduğu şeyi (içki, kumar), kendine zarar verdiğini bildiği halde bırakamazsa, ilişikilerde de, kişi bir ilişkinin kendisine zarar verdiğini bildiği halde o ilişkiden vazgeçemez. Bağımlı kişi karşısındaki kişinin davranışlarının, kendisini olumsuz etkilediğini bildiği halde, o kişiden ayrılamaz, sürekli o kişiyi kontrol etmeye ve düzeltmeye çalışır. Bağımlı olduğu insanla arasına sağlıklı sınırlar koyamaz veya o kişiden kopamaz. Ayrılmamak için sürekli bahaneler bulur veya karşısındakinin, kendisi olmadan yaşayamayacağı düşünür. Ancak bilinçaltında, bağımlı olduğu kişi olmadan yaşayamayacağını düşünen kendisidir. Karşısındakini kaybetme korkusu yaşar ve gerçekte ilişkiyi bitirememe nedeni de bu korkudur. Bu nedenle de bağımlı kişilerde sürekli bir iç çatışma vardır. Kişinin bir tarafı mesafe koymasını veya ilişkiyi bitirmesini söyler, diğer tarafı o kişi olmadan yapamayacağını düşünür. Bu yoğun iç çatışmayı nasıl çözeceğini de bilemediği için sürekli bir çaresizlik, ümitsizlik hisseder. Bazen bu çaresizlik ve ümitsizlik o kadar yoğun olur ki, ya kişi enerjisinin büyük bir bölümünü bu düşünlere harcar ve tükenmiş hisseder, ya da bağımlı olduğu kişiye tepki veremediği için sürekli öfkeli hisseder ve bu öfke olmadık yerlede çıkar. Bu nedenle , bağımlı ilişkiler toksik ilişkilerdir, kişiyi sürekli zehirler kendini kötü hissettirir.
Her ilişkide sorunlar yaşanır fakat bağımlı ilişkiyi, sağlıklı, bağlı bir ilişkiden ayıran özellikler vardır. Bağımlı ilişkinin özellikleri şöyle sıralanabilir:
1.Bağımlı ilişkilerde gerçek bir ilişki, gerçek bir paylaşım yoktur.
2.Bağımlı ilişkilerde takdir, onaylanma, kabul görme gibi ihtiyaçlar karşılanmaz. Daha çok kişiler hissettikleri yetersizlikleri, karşısındakini aşağılayarak, küçük düşürerek, karşısındakine yaşatarak anlatmaya çalışırlar.
3.Bağımlı ilişki yaşayan kişilerin en önemli özelliklerinden biride sınırların net olmamasıdır. Kişi kendi sınırlarını bilemez. Yapmak istemediği şeylere de hayır diyemez.
4.Kişinin sınırlarının net olmamasıyla ilgili olarak, bağımlı kişi genellikle kendi ihtiyaçlarının farkında değildir veya bunları hep geri plana atar ve bağımlı olduğu kişinin veya kişilerin ihtiyaçlarını gidermeye odaklanır. Veren taraf ancak bağımlı oldukları kişilerin ihtiyaçlarını karşıladıklarında kendilerini iyi hisseseceklerini zannederler. Bu da çok mümkün olmaz çünkü kendi ihtiyaçlarının farkında olmayan, kendi ihtiyaçlarını karşılayamayan birinin ihtiyaçlarını kimse karşılayamaz. Ayrıca bağımlı kişiler, kendi sorumluluklarını almadıkları ve sürekli başkalarının sorumluluklarını aldıkları için aynı şeyi başkalarınından da beklerler ve bu olmadığı zaman çok büyük bir hayal kırıklığı ve öfke yaşarlar, kendilerini mağdur hissederler.
5.Bağımlı ilişikinin bir diğer özelliğide sürekli bir güç savaşı olmasıdır. İki tarafta birbirini kontrol etmeye değiştirmeye çalışır. Kimse karşısındakini olduğu gibi kabul edemez, hep bir şeylerden yakınır.
6.Bu tür ilişkilerde sadomazoşist davranışlar da görülür. Bir taraf sürekli diğer tarafla şaka yoluyla da olsa dalga geçer, aşağılar, diğer tarafta bunlara katlanır.
7.Bağımlı ilişkilerde iki tarafta koşulsuz sevilmeyi ister, tek taraflı yoğun bir ilgi bekler fakat bu ancak bebekken olabilir. Koşulsuz sevgi ve kabul gören bir çocuk zaten kendisini koşulsuz sevmeyi öğrendiği için bunu başkasından beklemez.
8.Bağımlı ilişkide kişi almak için verir. Yani kişi sürekli başkaları için bir şey yapıyorsa, kendi ihtiyaçlarını hep ikinci plana atıyorsa, bunu aslında bir beklentiyle yapar. Hep, benimde ihtiyaçlarımı, benim istediğim zaman, benim istediğim şekilde karşılayacaklar ümidi vardır.
9.Bağımlılık tek taraflı olmaz genelde iki tarafta bağımlıdır.
10.Bağımlı kişi kendisine zarar verdiğini bildiği halde ilişkiyi bitirmemek için sürekli bahaneler bulur.
Duygusal ilişkilerde bağımlılık neden olur?
Bağımlılığın en önemli sebebi, küçükken ihtiyaçların doğru şekilde karşılanmamasıdır. Bağımlı kişilere bakım veren kişilerde genelde bağımlıdır ve çocuklarının ihtiyaçlarını tam olarak göremez, onları duyamazlar çünkü zaten kendi içlerinde yeterince dertleri vardır. Her ebeveyin çocuğu için en iyisini ister fakat bunu nasıl yapacağını her zaman bilemez. İnsanın kendisi koşulsuz kabul edilmemişse, çocuğuna da koşulsuz kabul gösteremez, olduğu gibi kabul edemez. Koşulsuz kabul ve sevgi görmeyen çocuk, sürekli bakım veren kişinin sevgisini, ilgisini çekmeye çalışır, karşısındakini sürekli memnun etmek için uğraşır. Böylece çocuk daha küçük yaşlarda kendi ihtiyaçları yerine başkalarının ihtiyaçlarını görür, başkalarının sorunlarını çözmeyi öğrenir. Bunu yaparken de aslında içten içe hep bakım veren kişinin sevgisini, takdirini bekler çünkü hayatta kalabilmek için insan yavrusu bakıma muhtaçtır. Karşısındakini memnun edemezse ve bu ihtiyaçlar karşılanmazsa, hayatta kalamayacağını düşünür ve kaybetme korkusu yaşar. Bakım veren kişiyi kaybetmemek içinde sürekli ona yaranmaya çalışır. Kişi ileri yaşlarda kurduğu ilişkilerde de bu kalıbı öğrendiği için bunu yapmaya devam eder. Küçükken kendisine bakım veren kişinin davranışlarına benzer şekilde davranan birini bulur ve küçükken alamadığı takdiri, sevgiyi, yeniden benzer bir ilişki yaşayarak, bu defa almaya çalışır, bu ümidi taşır. Aynı zamanda, bağımlı olduğu insan olmazsa varolamayacağı, yaşayamayacağını düşünür çünkü aslında bilinçdışı altı yaş civarında bir çocuk gibidir. İnsanının bilinçli zihni gerçek yaşını bilir ama bilinçsiz zihni küçük bir çocuk gibi olduğu için, bağımlı olduğu kişiden içten içte bakım, yoğun ilgi, sevgi bekler ve o olmazsa yaşayamayacağını, bunu da ondan başka kimseden alamayacağını düşünür.
Duygusal ilişkilerdeki bağımlılık tedavi edilir mi?
Her bağımlılık gibi duygusal ilişkilerdeki bağımlılıkta tedavi edilebilir. Ancak bu kolay bir iş değildir. İnsan küçüklükten itibaren içindeki çocukla bağlantısını kaybetmişse, içindeki çocuğun ihtiyaçları yerine hep başkasının ihiyaçlarını duymuşsa, kendi ihtiyaçlarının bir günde farkına varması beklenemez. Buna rağmen, insan sürekli yeni şeyler öğrenebilen bir varlıktır ve her zaman yeni, sağlıklı ilişki kalıpları da öğrenebilir fakat uzun yıllar içinde öğrenilen ilişki kalıpları bir günde değişmez. Ayrıca, diğer bağımlıklardaki gibi ilişki bağımlılığında da insanın ilk önce bağımlı olduğunu kabul etmesi gerekir ki, bu çok kolay bir şey değildir. Nasıl madde veya alkol bağımlığında bu maddeler vücuttan temizlenirken kişi zor zamanlar geçirirse, ilişki bağımlılığından kurtulurken de, insanın baş etmesi çok zor olan suçluluk, vicdan azabı gibi duygularla yüzleşmesi ve bu duygularla kalabilmesi gerekir. Bu süreç zarfında en önemli noktalardan biride kişinin kendini tanıması, kendi ihtiyaçlarının farkına varmasıdır. Bunun için bir farkındalık süreci gerekir. Bütün bunlar göz önüne alındığında, en sağlıklısı bu bağımlıklıktan kurtulurken bir uzmandan yardım almaktır. Ancak bütün bu zahmetli sürece rağmen, bağımlılıktan kurtulmanın ödülü çok büyüktür. Kişi kendisini tüketen ilişkilerden çıkarak, sağlıklı, kendisini besleyen ilişkiler kuramaya başlar. Sınırları netleştikçe, kendisini, benliğini bulur, özgürleşir. Hayattan gerçekten keyif almaya, yaşamaya başlar.
Bu yazı toplam 15040 kez görüntülenmiş.
ayla tarafından 5 Mart, 2015 - 08:07:30 tarihinde gönderildi.
bende birisine bagimliyim hocam duygusal iliskilerde iki tarafta bagimlidir diyorsunuz ama benim bagimli oldugum kisi bana bagimli degil
sibel tarafından 1 Mart, 2015 - 11:35:46 tarihinde gönderildi.
bağımlı olduğumu kabul edip zaten kendime farkındalığı yarattım ve gerçekten çok işe yaradı.... neden tamamen aklımızdan çıkmıyor yada bunun zamanımı var ?
ersin tarafından 10 Ekim, 2013 - 13:21:59 tarihinde gönderildi.
hocam sonuna geldin çözüm dedin sonra gidin uzmana dedin :) sonuna getirsene ne güzel faidelensek...
Duygular Ve İlişkiler Blogundan Son Yazılar
Duygular Ve İlişkiler blogundan daha fazla yazı