İstanbul Fetih Tablolarını Kim Yaptı? İşte Gerçek Sahibi | Vehayat
Anasayfa››Kültür & Sanat ››İstanbul Fetih Tablolarını Kim Yaptı? İşte Gerçek Sahibiİstanbul Fetih Tablolarını Kim Yaptı? İşte Gerçek Sahibi
Ünlü ressam Zonaro’nun fetih resimlerinin orijinalinin şehit ressam Hasan Rıza’ya ait olduğu, Hüsnü Tengüz’ün hatıratının ortaya çıkmasıyla kesinleşti.
Sanat eleştirmeni Ömer Faruk Şerifoğlu, geçtiğimiz aylarda uzun tartışmalara yol açan Zonaro ve Hasan Rıza’nın Fetih konulu tabloları hakkındaki gerçekleri 1453 İstanbul Kültür ve Sanata Dergisi’nde kaleme aldı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A.Ş. yayınları arasında üç aylık periyotta 12. sayısı çıkan dergi, konu ile ilgili netlik kazanamayan bilgilere, Hüsnü Tengüz ‘ün hatıratıyla ışık tutuyor.
Saray ressamı Zonaro’ya ait olduğu düşünülen, Fatih Sultan Mehmed’in İstanbul’a girişini ve gemilerin karadan yürütülmesini tasvir eden resimlerin Balkan Savaşları’nda şehit olan ressam Hasan Rıza’ya ait olduğu iddiası, ressam Hüsnü Tengüz’ün Sanat Hayatım adlı hatıratının ortaya çıkması ile kesinleşti. Sanat eleştirmeni Ömer Faruk Şerifoğlu, 1453 Kültür ve Sanat Dergisi için hazırladığı makalede, Esliha-i Atika (Eski Silahlar) Müzesi Komisyonu’nda Zonaro ile birlikte görev yapan ressam Hüsnü Tengüz’ün, orijinali Deniz Müzesi koleksiyonunda bulunan hatıratında yazılanların bu iddiayı kesinleştirdiğini söylüyor.
Tengüz hatıratında “Bir gün Hoca Ali Rıza ve Ahmet Ziya ile Zonaro’nun Beşiktaş’ta, Akaretler’de oturduğu daireye gittik. Biz içeriye girdiğimiz zaman Fatih’in Dolmabahçe’den gemileri karaya çekişinin tablosunu yapıyordu. Bu tablonun orijinali rahmetli Hasan Rıza Bey’indir. Zonaro yağlıboya ile yapmakta olduğu tabloda Fatih’in bindiği atın resmiyle meşguldü. Bu tablo gibi aslı Askeri Müze’de bulunan Fatih’in Büyük Topları Edirne’den İstanbul’a Nakli adlı tablosu da Hasan Rıza’nındır ve Zonaro tarafından kopya edilmiştir” yazıyor. Şerifoğlu, Zonaro’nun da hatıratında bu tabloları yaparken Bahriye (Deniz) Müzesi’nden aldığı tablolardan yararlandığı söylediğini belirterek “90’lardan beri bu tabloların aslında Hasan Rıza’ya ait olduğu, Zonaro’nun onun eserlerini kopya ettiği iddası vardı. Ama elde bunu ispatlayacak belge yoktu. Tengüz’ün hatıratında yazılanlar Zonaro’nun Hasan Rıza’dan tabloları kopya ettiğini doğruluyor. Artık olayın bir şahiti var” diyor. Şerifoğlu hazırladığı makalede, tabloların Hasan Rıza’ya ait olmadığına dair iddialarda, bu resimleri ancak Batılı bir ressam tarafından yapılabileceği düşüncesinin ağır bastığını belirterek, “Böyle düşünmek çok doğru değil. Hasan Rıza, İtalya’da resim eğitimi almış bir ressam. Tabloların ona ait olduğu da artık kesinleşti” diyor.
12 Yıl İtalya’da Resim Eğitimi Gördü
Zonaro Fetih Konulu 4 Tablo Çalıştı
Fatih Sultan Mehmed’in Ordusuyla Edirne’den istanbul’a Yürüyüşü (1903). Hasan Rıza’nın aynı konulu çalışması Deniz Müzesi’ndedir.
Fatih Sultan Mehmed’in Topkapı’dan istanbul’a Girişi (1903), Hasan Rıza aynı kompozisyonu birkaç kez çalışmış, 1898 tarihli çini mürekkebi çalışması Deniz Müzesi’nde, yağlıboya bir versiyonu ise özel koleksiyondadır.5
İstanbul’un Kuşatılması Sırasında Fatih Sultan Mehmed’in Gemilerin Karadan Yürütülmesine Nezareti (1908), Hasan Rıza’nın 1989 tarihli çini mürekkebi çalışması Deniz Müzesi’nde, yağlıboya çalışması ise Edirne Belediyesi’ndedir.
Fatih Sultan Mehmed Ordularını Yönlendirirken (1908). Hasan Rıza’nın benzeri bir çalışmasına rastlanmamıştır.
Kategori: Kültür & Sanat - Yorum Yazın Etiketler: Fotoğraflar / Hasan Rıza / Hüsnü Tengüz / istanbul / İstanbul Fethi / kim yaptı / resimler / tablolar / Zonaro