Koronawirus sebäpli Hytaıdan Türkmenistana dolanan türkmen studentleri onlaın sapaklara gatnaşmakda kynçylyk çekıärler
Täze koronawirusyň dünıä​ ıaıramagy bilen bagly Hytaıdaky okuwlaryny taşlap, Türkmenistana dolanyp gelen türkmen studentleri ıurtda Internetiň hiliniň pesliginden şikaıat edıärler.
Koronawirusa garşy Türkmenistan nähili çäreleri görıär? BSG bu keselden goranmak babatynda nämeleri maslahat berıär?
Azatlyk Radiosynyň Ahal welaıatyndaky habarçysy bilen gizlinlik şertinde söhbetdeş bolan studentleriň ençemesi Internetiň tizligi pesligi sebäpli onlaın sapaklary alyp bilmeıändiklerini we munuň diplomlaryny almakda uly kynçylyk döredip biljekdigini aıtdylar.
"Keselçilik sebäpli Hytaıdan yzyna gelen Akbugdaı, Magtymguly, Gäwers, İaşlyk we Änew ıaly şäherdir etraplaryň ıaşlary Internetiň tizligi pesligi sebäpli onlaın sapaklara gatnaşyp ıa-da sapaklary alyp bilmeıärler. Hususan-da, Gäwersde we İaşlykda Internet juda pes, hatda 3G hem ähli ıerde ıok. Ol bolanda-da, Internetiň tizligi sapaklara gatnaşmaga ıetmeıär. Onlaın okuw bolansoň, Hytaı tarapy oňat okadıar. Olar tarapdan mesele ıok, emma TMCell-iň Interneti wirus degene meňzeıär, işleışiniň ugry ıok" diıip, gizlinlik şertinde söhbetdeş bolan habarçy aıtdy.
Onuň sözüne görä, studentler şu bökdençlikler sebäpli okuwlarynda problemanyň döräp başlandygyny aıdyp, eger bu ıagdaı şeıle dowam etse, onda diplomlaryny alyp bilmezliginiň gaty ähtimaldygyny belleıärler.
"Häzir Hytaıdan gelen studentler aladaly ıagdaıda bolup, olar näme etjeklerini bilmeıärler" diıip, habarçy aıtdy.
Türkmenistanda internet ulanyjylar Wi-Fi gurallaryny goşulyp satyn alıarlar we soraga çekilıärler
Şol bir wagtda, studentler uly şäherlerde Internetiň tizliginiň birneme ganymatdygyny, ıöne her gün bu ıerdäki Internet kafelere gatnap okamaga özleriniň maddy mümkinçiliginiň ıokdugyny belleıärler.
"Uly şäherlerde ıaşaıan käbir garyndaşlarymyzyň öıüne-de baryp bilmeıäris. Sebäbi biz Hytaıdan gelensoň, bize şübheli göz bilen seredıärler" diyip, özüni Tirkiş diıip tanyşdyran student aıtdy.
İatlatsak, geçen ıylyň dekabrynda Hytaıda dörän koronawirusyň dünıä ıaırap başlamagynyň fonunda, bu ıurtda okaıan türkmen studentleriniň ıüzlerçesi Türkmenistana dolanyp geldi.
Azatlyk Radiosynyň ıerli habarçylary we çeşmeleri studentleriň fewral aıynyň ilkinji günlerinden ıurda gelip başlandygyny habar beripdiler. Şonda olaryň ıurduň dürli kunjegindäki lagerlerde, käbiriniň bolsa öylerinde karantin astynda saklanıandygy aıdylypdy.
Berdimuhamedow kompıuteriň, telefonyň we planşetiň ‘zyıanlary’ barada ilkinji gezek aç-açan çykyş etdi. Indi näme bolar?
Halkara guramalarynyň internet azatlygy, tizligi we elıeterliligi boıunça çap edıän ıyllyk hasabatlarynda Türkmenistan ıylyň-ıylyna tankyt edilip, dünıäde iň ıaramaz görkezijilere eıe ıurtlaryň hatarynda ıerleşdirilıär.
“Ookla” kompaniıasynyň “SpeedTest” onlaın tizlik barlag platformasy arkaly 2019-njy ıylda çap eden barlaglaryna görä, Internetiň öılere ıa-da edara-kärhanalara hödürlenıän görnüşiniň (“fixed broadband”) tizligi boıunça Türkmenistan dünıäniň 179 ıurdunyň arasynda iň yzdaky orny eıeledi.
Internet hyzmatlary doly döwletiň gözegçiliginde saklanyp, döwlet eıeçiligindäki "Türkmentelekom" kompaniıasy ıurtdaky ıeke-täk Internet prowaıderi bolmagynda galıar.
Türkmen häkimiıetleri interneti petikleıändigini resmi derejede boıun alman, ıurtda Internet giňişliginiň giňeldilıändigini wagtal-wagtal yglan edıär.
27-nji fewralda Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow karara gol çekip, ıurduň ähli edara-kärhanalaryndan, şol sanda hususy telekçilerden 2021-nji ıylyň ıanwaryna çenli elektron resminamalar dolanyşygy ulgamyny hem-de internet web-saıtlaryny döretmegi, galyberse-de, olary işjeň täzeläp durmagy talap etdi.