Anasayfa Yazarlar 26 AĞUSTOS 1922 SONUN BAŞLANGICI
Gönderen Medya Ermenek | 30 Ağustos 2017 Çarşamba | 21:20
26 AĞUSTOS 1922 SONUN BAŞLANGICI
22 GÜN 22 GECE süren uzun ve kanlı savaşın sonucunda 13 Eylül 1921’de ordumuz karşı taarruza geçerek en çetin istinat noktalarını alırlar. Artık Sakarya’nın doğusunda tek bir düşman askeri kalmamıştır. Yunanlılar artık bir tecavüz gücü olmaktan çıkmıştır.
“ Türk ordusu Sakarya’da o kadar yorulmuştu ki. Yunan ordusunu Bolvadin’den öteye sürecek mecali kalmamıştır. (1 )”
“Sakarya muharebesine ön safta iştirak eden subaylardan % 80’i, erlerin % 60’ı ya şehit ya da yaralıydı.(2).
Türk ordusunun düşmanı takip edecek gücü olmadığından peşinden gidememişti. Geçen haftaki yazımda 26 Ağustos Taarruzuna kadar bir yıllık bir sürede ordu ve milletin top yekûn bir hazırlık safhasından sonra taarruza hazırlandığını yazmıştım.
Bu hazırlık sürecinde Meclis’te “Niçin mütareke (ateşkes ) yapmıyoruz? Niçin sulh yapmıyoruz?” diyenler bir taraftan da:
“- Niçin taarruz etmiyoruz? Ordumuz durduğu yerde çürütülüyor!”
diye haykırıyorlardı. 13 Ağustos 1922’den itibaren kolordu ve tümenler taarruz planına göre kendilerine ayrılan yerleri almaya başladılar. Her şey bir gizlilik içinde yürütülüyordu. Taarruz mıntıkasına 20 kadar büyük çapta olmak üzere 200 top düşmanın ruhu duymadan sokuldu ve ateşe hazır hâle getirildi. 26 Ağustos günü sabahı düşmana taarruz emri verildi. Gün ağarırken topçunun tam saat 04.30’da açtığı tanzim atışı ve sonrası tahrip atışları düşman cephelerini zorlarken, Başkumandan Mareşal Mustafa Kemal Paşa Koca Tepeden TBMM’ye çektiği telgrafta,
“ Bugün 26 Ağustos 1338 ( 1922 ) saat ondan itibaren tekmil cephede taarruz başlamıştır Muvaffakiyet Allah’tandır.”
Telgraf Ankara’ya varınca Ankara’da yer yerinden oynar.
29/30 Ağustos gecesi sabaha karşı, Batı Cephesi Genel Kurmay Harekat Dairesi Müdürü Tevfik ( Bıyıkoğlu ) bermutat o saate kadar,muhtelif karargâhlardan ve her taraftan gelen raporlara göre harita üzerinde tespit v işaret ettiği genel durum Mustafa Kemal Paşa’ya sunulunca Fevzi ve İsmet Paşalarla bir durum değerlendirmesi yapar. Düşmanın aslî kuvvetlerinden büyük bir kısmı imha edilmiştir. Kaçanlar takip edilecektir. Ama Türk Süvari Kolordusu arka yolları kesmiştir.
1 Eylülde Başkumandan, Dumlupınar’dan.
“ Ordular! Hedefiniz Akdeniz’dir, İleri! “
Emrini verdi ve millete bir beyanname yayınladı Uşak kurtarıldı, 2 Eylülde, Dumlupınar’dan sıyrılan General Trikopis ile Kolordu Kumandanlarından General Diyenis ve bütün emirlerindeki kuvvetler esir edildiler.
Esir Generaller Gazi’nin huzuruna getirildiler. Bu generallerin iki tarafında Birinci Ordu Kumandanı Nurettin Paşa ile Kolordu kumandanlarından Kemalettin Sami Paşa yürüyordu. Gazi’nin iki yanında Fevzi Paşa ile İsmet Paşa bulunuyorlardı. Gazi esir generalleri ayakta ve çok nazik kabul etti. Trikopis’in elini uzunca müddet kendi elinde tuttu. Harp talihinin cilvelerinden bahsetti.. Esirlerine ikramda bulundu.
Yuunan ordusu bozguna uğramıştı. Gazi Mustafa Kemal ve arkadaşları Fevzi ve İsmet Paşalar 9 Eylülde Nif üzerinden Bel kahve mevkiinde Akdeniz’i ve İzmir’i seyrettiler. Liman yabancı gemilerle doluydu. Ama Türk süvariler İzmir’e girmişti. Kadifekale’ye Türk bayrağı çekiliyordu.
10 Eylül 1922’de Gazi İzmir’e girer. İsmet Paşa karargâhını Bornova’da kurar ve her zamanki gibi haritaların, kâğıtların raporların üzerine eğilir. Artık İzmir alınmıştır ve şimdi hepsini de başka birtakım işler, başka bir takım gaileler beklemektedir. 30 Ağustos Zafer Bayramı hepimize kutlu olsun( 3). 30 Ağustos 2017, Hasan ŞİMŞEK
1) Halide Edip Adıvar, Türk’ün Ateşten İmtihanı s. 221-222
2) Em. Alb. Şevki Yazman, İstiklal Harbi Nasıl Oldu? S.99
3) Şevket Süreyya Aydemir, İkinci Adam,s.188-2011