29 Haziran 2018 Cuma - 07:34
Türkiye Organ Nakli Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Eyüp Kahveci ile Türkiye’deki organ naklini konuştuk.
Tedavisi tıbben mümkün olmayan hastalıklar nedeniyle görev yapamayacak derecede hasar gören organların yerine, canlı veya ölüden alınan yeni, sağlam organın konularak hastanın tedavi edilmesi işlemi organ nakli olarak tanımlanıyor. Türkiye Organ Nakli Vakfı (TONV) Yönetim Kurulu Başkanı Eyüp Kahveci, organ nakli ile ilgili sorularımızı yanıtladı.
Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu Kahveci, lisans eğitiminin ardından Atılım Üniversitesi’nde Avrupa Birliği’nden Yüksek Lisans, ardından da İspanya Barcelona Üniversitesi’nde Organ Hücre Doku Nakli Bölümü’nde yüksek lisansını tamamladığını belirtti. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıklar Ana Bilim Dalı Fizyopatoloji Bilim Dalında Doktora eğitiminin devam ettiğini anlatan Kahveci, Avrupa Tıp Hekimleri Birliği olarak bilinen UMS’de Transplantasyon Koordinasyonu ile ilgili danışman olarak, Avrupa Organ Nakli Koordinatörleri Organizasyonunda Ulusal Temsilciler Komitesi Başkanı olarak görev yaptığını da kaydetti.
TONV’un kuruluşundan ve amaçlarından da söz eden Kahveci, vakfın kuruluşunu şöyle anlattı:
“Vakıf, kalabalık bir doktor grubu ve sağlık çalışanları ile birlikte kuruldu”
“Vakıf 1995 yılında, Türkiye böbrek nakli ve diyaliz hastalarına hizmet vakfı adı altında kalabalık bir doktor grubu ve diğer sağlık çalışanları ile birlikte kuruldu. Şu anki mevcut yönetim ise 2012 yılında göreve geldi. Organ nakli ve bağışıyla ilgili Türkiye’nin bulunduğu konumu ve dünyadaki bu konu ile ilgili ilerlemeler göz önüne alınarak kapsayıcı bir düzlemde çalışmalar yürütmek üzere vakfın adını değiştirme kararı verdik. Türkiye Organ Nakli Vakfı olarak çatı bir isimle birlikte mahkeme süreçlerinden sonra tescil edildi ve 2013 Mart ayı itibariyle Türkiye Organ Nakli Vakfı adı altında çalışmaya başladık.”
“Türkiye Organ Nakli Vakfı, Türkiye’nin en aktif sivil toplum kuruluşlarından birisi”
Kuruluşundan itibaren önemli çalışmalara imzalar attıklarını söyleyen Kahveci, şu anda Türkiye Organ Nakli Vakfı olarak bu konuda çalışan Türkiye’nin en aktif sivil toplum kuruluşlarından birisi olduklarını dile getirdi. Paydaşlarıyla birlikte uluslararası alanlarda da teknik yardım ve iş birliği programlarını yürüttüklerinden bahseden Kahveci, Hem yurt içinde hem de yurt dışında üniversiteler, Sağlık Bakanlığı ve aynı amaçla çalışan sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte hareket ettiklerini aktardı.
Bağış kampanyaları ve çalışmaları hakkında da konuşan Kahveci, “Biz kar amacı gütmeyen bir STK olarak projeler üzerinden faaliyetlerimizi yürütüyoruz. Bir bağış mekanizması bizim vakfımızda yok, böyle bir kampanya yürütmüyoruz. Ama bağış yapmak isteyen yardımseverlerimiz arasında bir değerlendirme yapıp bunları kabul ediyoruz. Finansman kaynaklarının büyük bir çoğunluğunu proje ve destek fonları oluşturuyor. Yurt içi ve yurt dışında açılan proje destek fonları, özellikle yurt dışında yer alacak projelerimiz için Gençlik ve Spor Bakanlığı, Başbakanlık Tanıtma Fonu, Kalkınma Ajansları, Avrupa Birliği gibi kurumların fonlarını kullanıyoruz. Uygun çağrılar açıldığı zaman bunlara başvurularda bulunuyoruz” dedi.
“Etik ve toplumsal çatışmayı önlemek için bağış ve bağışçılar arasında köprü kuruyorlar”
Bağış ve bağışçılar arasında köprü kurduklarından bahseden Kahveci, Sağlık Bakanlığı’nın ilkelerine bağlı olarak çalışmalarını yürüttüklerini söyledi. Etik ve toplumsal çatışmayı önlemek için köprü kurduklarını anlatan Kahveci, öncelikli hedeflerinin insanlarda farkındalığı artırmak olduğunu ifade etti.
Kahveci, kendisine sorduğumuz “Türkiye organ nakli konusunda Dünya’ya baktığımız zaman nerede?” sorusuna ise şöyle yanıt verdi:
“Ne yazık ki kadavradan organ nakli konusunda dünya sıralamasında çok aşağılardayız. Sıkıntımız şu, Türkiye’de organ nakli bekleyen hasta sayısı sadece kronik böbrek yetmezliğinden böbrek bekleyenler 60 binden fazla. Yüzde 10’u çocuk hastalar. 23 bin ise böbrek bekleyen hasta sayısı kayıtlı. Milyon başına düşen dönör sayısı 6,9 oluyor. İspanya’da ise 46,9. Türkiye’de kadavradan gerçekleşen organ nakli bağışının azlığında dini duygular ne yazık ki ön planda geliyor. Diyanet İşleri Başkanlığı’nın 1980 yılından itibaren açık deklarasyonunda olmasına rağmen bugün hala anketlerde bu durum karşımıza çıkıyor. Hâlbuki iyilik, dayanışma İslamiyet’te en kıymetli şey. Dinimize göre ölen bedendir, ruh değil. Ruh her zaman var olur. Keşke insanlarımız ölen insan için en büyük sevabın onun organlarını bağışlamadan geçtiğinin daha çok bilincinde olsa.”
“Türkiye, canlıdan organ nakli konusunda dünyada en tecrübeli ülkeler arasında”
Türkiye’de sistem canlıya yönelik. Hatta son dört beş yıl içerisinde en çok canlıdan organ nakli konusunda dünyada en tecrübeli ülkeler arasında yer almaya başladık. Matematiksel sıralamada ise canlıdan böbrek nakli konusunda birinci, karaciğer naklinde ise Güney Kore ile baş başa gidiyoruz. Avrupa’dan, Amerika’dan sırf öğrenmek amacıyla Türkiye’ye gelen bilim adamları ve hekimler var.
Türkiye Organ Nakli Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Eyüp Kahveci