ANOREKTAL BENİGN HASTALIKLAR | OYTUN ERBAŞ - Part 25
Tedavi: Preop. şüpheli (semptomlar, KCFT, USG)
Lap. kolesistektomi ERCP Papillotomi (Sfinkterotomi)
Lap. kolesistektomi Açık kolesistektomi + Koledok ekspl.
Preop. normal (şüphelenilmeyen)
Ameliyatta şüpheli durum
Lap. veya düz kolesistektomiyi tamamla Koledok ekspl. veya ERCP
6. Kolesterolozis: Safra kesesi mukozası üzerinde kolesterolün birikmesi ile olur.
7. Aschoff-Rokitansky sinüsleri: Kronik kolesistitte görülür. Mukozanın derin doku tabakaları arasına uzaması ile ortaya çıkar.
Akalküloz kolesistit: Akut form genelde yanık, sepsis, travma, kollajen vasküler hastalık veya debil, oral beslenemeyen hastalarda ortaya çıkar. Kronik formu bir çeşit biliyer diskinezidir. Etyoloji:
Safra kesesinin katlanması veya fibrozisi
Sistik arter trombozu
Travma, sistemik hastalık veya MOF
Tedavi: Kolesistektomi veya kolesistostomi
Postkolesistektomi sendromu: Kolesistektomi sonrası gelişen veya devam eden semptomların varlığıdır.
Koledokta taş Hiatal herni
Duktus sistikus güdüğünün uzun bırakılması Peptik ülser
Duktus sistikus güdüğünde taş Pankreatit
Oddi sfinkteri stenozu İrritabl barsak send.
Bilier striktür Yemek intoleransı
Ayrıca safra kesesi karsinomalarının % 70-80’i taş ile birlikte görülür. Uzun süre taş ve kronik sistit, safra kesesi kanseri için bir predispozan faktör teşkil etmektedir.
Laparoskopik kolesistektomi: Avantajlar kozmetik, kısa hospitalizasyon, işe erken dönüş. Dezavantajı ek girişim şansı düşük, safra yolu yaralanması daha sık. Bazı relatif kontrendikasyonlar koagülopati, portal HT, hamilelik, peritonit, geçirilmiş ameliyatlar, ciddi kardiyopulmoner hastalık.
Benign tümörler: Polip ve adenomalardır. Malign transformasyon, taş ve enfeksiyon nedeni olabildiklerinden ameliyat olmalıdırlar.
Karsinom: Bilier sistemin en sık karsinomu. % 80 adenokarsinom. Bilier sistem cerrahisi geçiren hastaların % 1’inde görülür.
Etyoloji: Etyoloji bilinmiyor. Vakaların % 90’ında kolelitiazis eşlik eder.
Tanı: En sık sağ üst kadran ağrısı görülür. Bulantı ve kusma, bazen de sarılık eşlik edebilir. Genelde tanı ameliyat sonrası konulur.
Tedavi: Erken evrelerde sadece kolesistektomi yeterli olabilir. Seroza aşılmış ise ek olarak yatakla beraber KC wedge rezeksiyon ve lenfadenektomi gerekir. Serozayı aşan vakalarda 5 yıl sağkalım düşüktür.
Koledok Malign Tümörleri: Nadir görülürler. Tedavi şansı çok düşüktür.
Tanı: Genellikle iştahsızlık, kilo kaybı, kaşıntı ve sağ üst kadran ağrısı görülür. Sarılık genelde şiddetlidir.
Sklerozan kolanjit, safra yollarının kronik parazitik infestasyonu, Thorotrast’a maruz kalınmış olması ve safra taşları (%18-65 oranında vardır) artmış risk taşır.
USG, PTK ve ERCP kullanılır.
Genelde safra yollarının bir segmentini tutan kitle şeklinde ortaya çıkar, tuttuğu segmente göre bulgu verirler. Adenokarsinom yapısında olup kolanjiyokarsinom olarak adlandırılırlar.
Tümör distal koledoğu, ortak hepatik duktus veya duktus sistikusu, sağ veya sol hepatik duktusları ayrı olarak tutabilir. Hepatik duktusların konfluensine yerleşirse Klatskin tümörü denilir. Öncelikle lenfatik metastaz yaparlar, yavaş büyür, KC’e direk ve metastatik yayılım gösterirler.
Tedavi: Tek tedavi şansı cerrahidir. Tanı konduğunda rezektabilite oranı % 10-20 kadardır. Distal tümörlerde tedavi şansı daha yüksektir. Koledok tümörlerinde pankreatikoduodenektomi yapılabilir. Daha proksimalde rezeksiyon ve bilier rekonstrüksiyon uygulanır (hepatikojejunostomi).
Küratif rezeksiyon yapılamayan hastalarda palyasyon olarak intrahepatik hepatikojejunostomi, kolesistojejunostomi, cerrahi veya radyolojik olarak stent uygulaması denenebilir. Hiçbir girişim yapılmazsa sağkalım 6 ayı geçmez. Stent ile 1-1.5 yıl, rezeksiyon sonrası ise ortalama 23 ay sağkalım sağlanabilir. Ölüm nedeni genelde tümöre bağlı değildir, ilerleyici bilier siroz, tekrarlayan kolanjit ve abse oluşumu, sepsis daha önce ölüme yol açar.