Bulunduğunuz yer:Anasayfa»ELEŞTİRİ»YANLIŞLIKLAR KOMEDYASI VE BİR YAZ GECESİ RÜYASI
Yazar evetbenim on	 28 Mayıs 2014 ELEŞTİRİ
“YANLIŞLIKLAR KOMEDYASI” VE “BİR YAZ GECESİ RÜYASI”
Oyunları ve şiirlerinde insanlık durumlarını dile getiriş gücüyle yaklaşık 400 yıldır bütün dünya okur ve seyircilerini etkilemeyi sürdüren efsanevi yazar William Shakespeare (1564-1616)’in “Yanlışlıklar Komedyası (The Comedy of Errors)”, 19. İstanbul Tiyatro Festivali’nde bu kere Propeller Theatre Company yapımı olarak izlendi.
Bu oyunun olaylar örgüsü, antik klasik Latin yazarlarından alınmıştı biliyordum, ama gene de Yönetmen Edward Hall’ün eski çağlarda cinlerin, perilerin, büyücülerin anayurdu olarak bilinen Efes’te geçen oyun mekânını neden herhangi bir Latin ülkesi olarak seçtiğini anlayamadım. Oyunun çılgın ve şaşkın insanlarla dolu büyülü âlem atmosferini o ülkede egemen olabileceğini varsaydığı için mi böyle yapmıştı yoksa akıl ve mantık sınırlarını oldukça zorlayan konunun yorumcu açısından oldukça zengin bir “absürt” potansiyele sahip oluşundan mı yararlanmıştı çıkaramadım.
Edward Hall, Siraküza’lı bekâr ikizlerin yanlışlıkla Efes’li evli ikizlerin eşleriyle “eğlenmek” durumunda kalmalarından fevkalade ilginç grotesk malzeme yakalamıştı. Shakespeare’in belki basit, hatta eskimiş ana temasından komedi unsurları çıkarmış, zıt unsurları birbirine bağlamıştı. “Shakespeareyen” bir dostumdan edindiğim bilgiye göre, Shakespeare’in dili kullanmadaki ustalığının, dil ve anlamla oynama merakının, üstün yaratıcılık yeteneğinin ilginç örneklerini de pek güzel kullanmıştı. Oyun karakterleri arasındaki etkileşim ve tepkileşim konusunu, değişik görünüm ve sonuçlarıyla yabancılaştırmış, belki de bunun için canlı müzik kullanmıştı. Süpermarket arabası kullanan Kuyumcu, Bond çantalı Tüccar, güneş gözlüklü Gardiyan (Polis), takım elbiseli Dük ile karikatürize karakterle yaratmıştı.
1990’lı yıllarda sadece erkek oyunculardan oluşan bir kadro ile kurulan ve yalnız Shakespeare oyunlarını sahneleyen bir tiyatro topluluğu olarak ün kazanan Propeller Theatre Company, 19. İstanbul Tiyatro Festivali kapsamında bir de “Bir Yaz Gecesi Rüyası ( A Midsummer Night’s Dream)”ını sundu.
Yönetmen Edward Hall çağdaş yorumunda, Shakespeare’in şiirselliğinden hareketle sahnedeki devinimin arkasında yatan somut üretime ulaşırken, gene cazip yollar keşfetmiş, metin ve performans arasındaki ilişkiyi daha belirgin biçimde nasıl anlatırımı deşmişti.
Diğer taraftan, estetik olguyu fevkalade dikkate almış, yazılı metni titizlikle işlemiş soylu aşıkların yanılsamalı aşklarındaki çatışmayı düş ve gerçekliğin süzgecinden geçirdikten sonra duygusal karmaşanın izleyiciye geçmesini sağlamıştı. Yanı sıra, Shakespeare’in insanoğlunun kendi koyduğu kurallara ne denli uymak zorunda kaldığını, kendi doğal varlığıyla ne denli uyum içinde olduğunu mizahı öne çekerek, seyircinin bilinçaltını hedef alarak anlatmıştı. Böylece tam bir illüzyon sağlamış, oyuncuların karakterleri canlandırmalarının bir bütünlük içinde seyirciye ulaşmasını başarmıştı.
Michael Pavelka’nın dekor ve kostüm tasarımları (özellikle Hippolyta’nın absürt üstü kostümü) görsel uyumluluk örneğiydi ve her iki oyunda da Shakespeare diliyle uyumlu, çeşitli öğelerin belli bir plan doğrultusunda yerli yerinde kullanımıyla (örneğin bu oyunda duvarda sıralanmış iskemleler), anlatılanları taşıyan nitelikteydi.
“Yanlışlıklar Komedyası”nda olduğu gibi pırıl mı pırıldı.
SANAT DÜNYASI <[email protected]>
Lütfen Güvenlik Kodunu Giriniz * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA. − 1 = iki