﻿ Satım Hukuku - Altınkan Avukatlık Bürosu
Satım Sözleşmesi, öncelikle 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenmiş olup, gündelik hayatta da ticari hayatta da en sık kullanılan sözleşme tipidir. Marketten alınan ekmek veya suya karşılık para ödenmesiyle satış sözleşmesi kurulmuş olacağı gibi, bir gayrimenkulün Tapu Sicil Müdürlüğü'nde satış suretiyle alıcı tarafa devredilmesi ya da Uluslararası bir firmanın tedarikçisinden ham madde satın alması dahi satış sözleşmesinin konusu kapsamına girmektedir.
Bu denli geniş bir hacme sahip olan bu hukuk dalına ilişkin en temel düzenleme, bizzat Türk Borçlar Kanunu'nun özel hükümler başlıklı bölümünde düzenlenmiş olup, yapılan ayrımda taşınır ve taşınmaz satışlarında farklı hükümlere yer verilmiştir. Bunun dışında satış sözleşmesine ilişkin hükümler incelendiğinde, ticari satışlara ilişkin de farklı düzenlemelerin mevcut olduğu görülecektir.
Elbette dış ticareti ilgilendiren Uluslararası Ticaret Hukuku kapsamında, klasik bir satış sözleşmesinden farklı olarak gümrük mevzuatından, sigorta hukukundan ve uluslararası çapta kabul edilen sözleşme şartlarından kaynaklı çok farklı düzenlemeler mevcuttur. Ancak söz konusu farklı düzenleme ve usuller, başta Ticaret Hukuku'nun konusu olup, Satım Hukuku'ndan kastedilen özel hukuk tüzel kişilerinin arasında geçen taşınır ve taşınmaz mal satışlarıdır.
Satış Sözleşmesi Yaparken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Taşınır veye taşınmaz mallara ilişkin satış ilişkilerinde, satış sözleşmesinin konusu, satılan malın cinsi, niteliği veya miktarı, satış bedelinin miktarı, karşılıklı edimler arasında aşırı oransızlık bulunup bulunmadığı, satış bedelinin ödeneceği tarih ve ödeme şekli, satış bedelinin ödenmemesi halinde ne gibi hükümlerin uygulanacağı, malın teslim edilmemesi halinde ne gibi hükümlerin uygulanacağı oldukça önemlidir.
Dolayısıyla satım sözleşmesi düzenlenirken sözleşme özgürlüğü kapsamında hazırlanacak olan sözleşme titizlikle hazırlanmalı, sözleşmede boşluk bulunan hallerde uygulanacak olan kanun hükümlerinin farkında olunmalıdır. Öte yandan sözleşme özgürlüğü de sınırsız bir özgürlük olmayıp, söz konusu serbestinin sınırlarına da hakim olmak gerekmektedir. Bizzat kanunla düzenlenmiş olan satış sözleşmesi türleri de mevcut olup, farklı türde sözleşmeler bakımından kanunun getirdiği bir takım emredici hükümler nedeniyle kanun hükmünün aksine koyulan sözleşme maddeleri geçersiz olacaktır. Bu nedenle sözleşme düzenlenmesi uzmanlık gerektiren bir hukuk faaliyetidir. En iyi sözleşme düzenleyen kişiler genellikle bu konuda uzmanlaşmış avukatlardır.
Satış Sözleşmesi Türleri Nelerdir?
Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenmiş bir çok farklı satış sözleşmesi mevcuttur.
Satış sözleşmelerinden ve satım hukukundan bir çok farklı uyuşmazlık doğmakta olup, satım hukuku kapsamında yapılan başlıca işler ve görülen davalar şu şekildedir:
Ayıplı maldan doğan sorumluluk (Satılan malın belirtilen niteliklerden düşük olması)
Zapttan doğan sorumluluk (Üçüncü bir kişinin satılan mal üzerinde bir hak iddia etmesi)
Alıcının Temerrüdü (Alıcının satış bedelini zamanında ödememesi)
Satıcının Temerrüdü (Satıcının malı zamanında teslim etmemesi)
Satılan malın nakliyesinden doğan problemler
Satım sözleşmelerinin yazılması, düzenlenmesi
Satım sözleşmelerinin feshi
Satım hukukundan doğan her türlü tazminat davaları