Sıkça Sorulan Sorular | Prof. Dr. Bülent Baydaş
Çenelerin konumundan kaynaklanan bozukluklar büyüme gelişim döneminde tedavi edilirken, çenelerin normal olduğu sadece diş diziliminden kaynaklanan bozukluklar her yaşta tedavi edilebilir.
Ortodontik bozukluğun şiddetine, hastanın yaşı ve tedavi şartları uyumuna bağlı olarak 6 ay ile 3 yıl arasında (ort 1,5 – 2 yıl) değişebilir.
Çapraşık dişlerin büyüme ile düzelmesi mümkün değildir.
Tedavi süresince hangi gıdalardan uzak durmamız gerekir?
– Sakız, lokum, çikolata gibi dişlerinize yapışarak temizlenmesi zor olan gıdaları dikkatli yemenizi öneririz.
– Yoğun miktarda asit ve şeker içeren içecekler.
– Sert gıdalar, kuru yemiş, cips ve sert şekerler.
– Elma, erik, zeytin, ayva gibi meyveler.(küçük parçalara bölerek yenebilir)
– Tost, simit gibi kuvvetle ısırılması gereken yiyecekleri de küçük parçalara bölerek yemenizi öneririz.
Yüz maskesi, çenelik, enselik gibi ağız dışı ortodontik apareyler kullanıyorsanız spor esnasında bunları çıkarabiliirsiniz. Aktif bir sporcuysanız ağzınızda kullandığınız sabit tellerin üzerine koruyucu kullanabilirsiz.
Son yıllarda metal braketlere göre daha az dikkat çeken diş renginde porselen braketlerin kullanımı artmıştır. Ayrıca dişlerin dile bakan yüzeylerine yerleştirilen braket sistemleri (lingual braket) ayrıca şeffaf plaklarla yapılan tedavi yöntemleri geliştirilmiştir.
Çocuğa mevcut problemlerinin yaratacağı sorunlar iyice anlayacağı şekilde anlatılmalı ve ortodontik tedavinin artık çok yaygın olduğu bu yüzden asla alay konusu olmayacağı söylenmelidir. İkna etmek için ortodontistten bizzat yardım almak daha faydalı olabilir. Ortodontistiniz, tedavi ettiği vakaların fotoğraflarını veya çocuğunuza istediği renklerde(tuttuğu takım veya en sevdiği giysisinin rengi gibi) teller takabileceğini göstererek yardımcı olabilir.
Çapraşık dişlerin temizlenmesi zor olduğundan diş çürüğü, diş eti iltihabi ve diş eti çekilmesi gibi durumlar daha kolay oluşacaktır. Çenelerin kapanış bozuklukları, çiğneme bozukluklarına neden olarak dişlerde aşınmalara ve eklem problemlerine yol açabilir. Ayrıca ortodontik bozukluklar konuşma bozukluklarına yol açar ve bireyin kendine olan güvenini azaltarak psikososyal gelişimini olumsuz etkileyebilir.
Ortodontik tedavi amacı ile diş çekilmesi hastalar tarafından tercih edilmeyen ancak bazı vakalarda olan bir işlemdir. Diş çekimine karar vermede, alt ve üst çenedeki çapraşıklık miktarı, alt ve üst çenenin büyüme şekli ve hastanın yüz profili gibi kriterler esas alınır.
Kötü alışkanlıklar olarak isimlendirdiğimiz parmak emme, tırnak yeme, dudak emme ve ya ısırma, yalancı emzik kullanımı gibi alışkanlıkların çocuk 4 yaşına gelene kadar bıraktırılması gerekir. Devam etmesi halinde bu alışkanlıkların yaptığı bozukluklar kalıcı hale gelir ve çocuğun ciddi ve uzun süreli ortodontik tedavi görmesi gerekir. Parmak emme alışkanlığı biberon emen çocuklarda daha sık görülmektedir. Özellikle geceleri parmak emen çocuklarda vaktiyle biberon, besleme dışında onları rahatlatmak ve uyutmak için de kullanılmıştır. Çocuğunuz parmak emiyorsa emme varsa bir ortodontiste muayene olmasında fayda vardır.
Randevular hastanın durumuna göre düzenlenmektedir. Sabit ortodontik tedavi gören hastalarda 4-6 hafta arasında değişmektedir. Daha sık kontrol gerektiren özel durumlarda ise randevular buna uygun olarak verilir. Seanslara daha sık gelip gitmekle veya ağzınızdaki tellerin aşırı gerilmesi ile tedavi süresi kısalmaz. Aksine bu durum dişlerinize zara verir ve tedaviyi uzatabilir.