dogan aksut Bir Çarş. Kas. 28, 2007 4:08 pm
(İş yerleri, Fabrikalar, Oteller, Alışveriş Merkezleri, Toplu Kullanılan Diğer Yerler)
YANGININ FARK EDİLMESİ İLE İLGİLİ ÖNLEMLER
Otomatik Algılama ve Alarm Sistemleri (Dedektörler)
YANGININ SÖNDÜRÜLMESİ İLE İLGİLİ ÖNLEMLER
Yangın Hortum Dolapları
Su deposu veya yangın kuyuları
KKT'lu Söndürme Sistemleri
KAÇIŞIN SAĞLANMASI İLE İLGİLİ ÖNLEMLER
Yönlendirmeler (Acil Çıkış Yazıları)
Yangın Tahliye Merdivenleri
A- Paratoner (Yıldırımlık) Tesisatı
5- PERSONELİN EĞİTİLMESİ
YANGININ FARKEDİLMESİ İLE İLGİLİ ÖNLEMLER
Birden fazla bölmesi olan topluma açık binalar, iş merkezleri, okullar, yurtlar, hastaneler vs. yerlerde tesis edilir.
Sesli uyarı niteliğindedir.
Manuel olarak çalışır.
Alarmın yayılımını sağlayacak kornası bulunmaktadır.
Koridor, merdiven sahanlığı gibi ortak kullanım alanlarına monte edilmelidir.
Önlerine görülmesini engelleyecek dolap vs. malzemeler konulmamalıdır.
En uzak noktadan ulaşım mesafesi 30 m. olmalıdır.
Her katta en az 1 adet yangın alarm butonu bulunmalıdır.
Depo sığınak, uzun koridor vb. gibi geniş alanlarda en az 2 adet yangın alarm butonu bulunmalıdır.
Yangın alarm butonlarının yerden yüksekliği en fazla 140 cm. olmalıdır.
Alışveriş merkezleri, iş hanları gibi topluma açık alanlar, oteller, yurtlar, hastaneler, gibi yatılı yerler, okullar, dershaneler, gibi eğitim merkezleri vs. yerlerde insanlara, sesli olarak binada yangın ve diğer tehlikeli durumları duyurma işlemi yapılır.
Anons sistemi ile yangının hangi katta olduğu ve hangi çıkışların daha güvenilir olduğu duyurusu yapılır.
Bu yönlendirme ile bina daha çabuk boşaltılabilir ve olası can kayıpları engellenmiş olur.
Otomatik Yangın Algılama ve Alarm Sistemleri
Kablosuz sistemde dedektörler, panel ile haberleşmeyi küçük bir verici sayesinde telsiz iletişimi ile sağlarlar.
Maliyeti kablolu sisteme göre daha yüksektir.
Kablo çekmenin vereceği zarardan dolayı tarihi binalarda kullanımı kaçınılmazdır.
Kablolu sistemin maliyeti düşüktür.
Montajı kablosuz sisteme göre daha zordur.
Panel ile haberleşmeyi kablolar sayesinde sağlarlar.
Kablo çekmenin mümkün olduğu her alanda kullanımı uygundur.
Kablolu yangın alarm sistemi aşağıdaki özellikleri taşımalıdır :
C- UYARI SİSTEMİ
D- KOMİNİKASYON CİHAZLARI
Dedektör :Yangın olayının tehlikeli boyuta gelmeden önce algılanmasını sağlayan erken uyarı sistemidir.
Yangını başlangıç aşamasında algılarlar.
Algılama işlemini yangının ortaya çıkardığı ısı, duman, alev gibi etkiler yardımıyla sağlarlar.
Dedektörlerin bulunduğu mekanlarda yangın güvenliği için ayrıca insan unsuruna gerek yoktur. İnsanların sürekli bulunmadığı mekanlarda da yangın güvenliğini sağlarlar.
Kullanım amacına göre çeşitli türleri ve ayrıca monte edilecekleri yere göre de farklı şekilde tasarlanmış olanları mevcuttur.
Dedektörler çalışma sistemi açısından üç gruba ayrılır :
1- Konvansiyonel Sistemler
2- Adresli Sistemler
3- Analog Adresli Sistemler
Konvansiyonel sistemde dedektörler 'zoon'lar oluşturacak şekilde gruplanır ve her bir zoon panele ayrı bir hat olarak bağlanır.
Bu sistemde panel, ancak zoon bazında algılama sağlayabilir.
Yangının kaynaklandığı bölge panelde görülebilir. Fakat uyarının bu bölgedeki hangi dedektörden geldiği saptanamaz.
Yangın kaynağını bulmak için belirli bir bölgenin araştırılması gerekir. Bu da yangın gibi tehlikeli bir olayda zaman kaybı demektir.
Sağlıklı bir sistemde bir zoon üzerinde 20 adetten fazla dedektör bulunmamalıdır.
Konvansiyonel sistemlerin en önemli avantajı ve kullanımının devam etmesinin nedeni küçük ve orta boylu binalarda daha basit ve maliyetinin düşük olmasıdır.
Adresli sistemler teknolojik olarak daha üst bir aşamayı temsil etmektedir.
Bu sistemde kullanılan dedektörlerin her biri panelle dijital iletişim kurabilme özelliğine sahiptir ve kendini panele tanıttığı özel bir kodu yani adresi vardır.
Panel sırasıyla tek tek dedektörler ile haberleşir ve uyarı mesajlarını alır. Bu sayede yangın uyarısına yol açan dedektörlerin yeri kesin olarak belirlenir.
Böylece yangın yeri daha çabuk tespit edilerek yangına erken müdahale imkanı sağlanır.
Bir hat üzerinde 50 yada 128 adet adresli dedektör kullanılabilir.
Adresli sistemlerin en önemli avantajı, yangın yerini kesin olarak saptamasıdır.
Bu sistemde dedektörler kontrol paneline, ölçtükleri duman yada sıcaklık miktarını iletirler.
Kontrol paneli sırasıyla her bir dedektör ile haberleşerek ölçtüğü duman yada ısı miktarını alır. Bu değer, panelde tanımlı bulunan değerle karşılaştırılır ve ölçülen duman miktarının tehlike teşkil edip etmediği panelde belirlenir.
Her dedektör için ayrı hassasiyet seviyesi belirlenir.
Bu sistemde dedektörlerden ön alarm uyarısı almak mümkündür.
Kombine (ISI + DUMAN) Dedektörleri
Çok Hassas Duman Dedektörleri
Sabit Isı Dedektörleri
Isı Artış Hızı (Rate of Rise) Dedektörleri
3- Lineer (Hat) Isı ve Duman Dedektörleri
4- Alev Dedektörleri
6- Gaz Dedektörleri
- Dumanı algılamak amacıyla tasarlanmıştır.
- Isı dedektörlerine nazaran daha hızlı algılama sağlarlar.
Duman dedektörleri kendi arasında dört kısma ayrılır :
- Yavaş yanan ve gözle görülebilir duman çıkartan keten, halı, sünger, pamuk gibi malzemelerin yoğunlukta olduğu yerlere yerleştirilir.
- Genel olarak hastaneler, otel odaları ve acil çıkış koridorlarına yerleştirilirler.
- Sigara içilen ortamlarda kullanılabilmesi için hassasiyetlerinin düşürülmesi gerekir.
- Dedektörlerdeki radyoaktif malzeme içerideki havayı iyonize ederek elektronlar arası bir akım akmasını sağlar.
- Ortamdaki gözle görülen yada görülmeyen duman, dedektörlerdeki elektron ve iyonlara yapışarak bu akımı hareketsiz hele getirirler.
- Böylece akım azalmasından odacığa duman girdiği anlaşılır.
- İyonize duman dedektörleri oteller, hastaneler, fabrikalar, depolar, iş merkezleri, gemiler vb. yerlerde kullanılır.
- Bu dedektörler ısı ve dumanı birlikte algılarlar.
- Önce dumanın algılanmasıyla bir ön alarm uyarısı alınır, sonra da ortaya çıkan ısı ile birlikte ikinci bir uyarı meydana gelir.
- En büyük avantajı hatalı alarm olasılığının minimuma indirilmiş olmasıdır.
Çok Hassas Duman Dedektörleri ( HSSD)
- 4,5 saniyede dumanı algılarlar.
- Sistemde bulunan aspirasyonun ortamdaki havayı emmesi sayesinde
ortamda duman olup - olmadığı anlaşılır.
- Bu sistem, sanat eserlerinin korunduğu yerlerde, bilgisayar merkezlerinde, TRT'nin manyetik medya bölümlerinde, PTT merkezlerinde bulunur.
- Sıcaklığa duyarlı dedektörlerdir.
- Çevre ısısının yüksek olduğu yerlerde kullanılır.
- Alarma geçme derecesi ile oda sıcaklığı ararsındaki fark en az 30 0C olmalıdır.
- Isı dedektörleri özellikle duman dedektörlerinin yetersiz kaldığı kazan daireleri ve kurutma odaları gibi yüksek çevre sıcaklığının hakim olduğu ortamlarda ve mutfaklar gibi duman ve buharlı mekanlarda kurulur.
Isı dedektörleri gösterdikleri özellikler bakımından ikiye ayrılır :
- Belirli bir sıcaklığa ayarlanmış olan dedektörler bu sınırın aşılmasıyla çalışırlar.
- Bu ısı değeri aşılmadan dedektörler algılama yapmazlar.
- Belirli bir sıcaklığa ayarlandığı için fazla sağlıklı değildir.
Isı Artış Hızı ( Rate of Rise ) Dedektörleri
- Ortamdaki ısının değişimine göre çalışırlar.
- Sabit ısı dedektörlerinde meydana gelen zaman kaybı bu tip dedektörlerde oluşmaz.
Lineer (Hat) Isı ve Duman Dedektörleri
- Isıya duyarlı bir kablodan oluşur.
- Noktasal dedektör sisteminin yapılamadığı hacimlerde, ulaşılması güç yerlerde yapılır.
- Ortaya çıkan ısıyla birlikte kablonun direncinin düşmesi sonucu algılama yaparlar.
- Yürüyen merdiven altlarında, metro, motor, makine korumasında karıştırıcı ve taşıyıcılarda, depolama tanklarında, nükleer santraller, kimyasal tesislerde yaygın olarak kullanılmaktadır.
- Yanma sonucu ortaya çıkan alevin ışık etkisiyle algılama yaparlar.
- Çok hızlı algılama özelliğine sahiptir.
- Uçak hangarlarında, kimyevi madde depolarında, çabuk parlayıcı maddelerin bulunduğu yerlerde kullanılır.
- Işın metodu ile dumanı algılamaktadır.
- Bir ışın dedektörleri 100 mt x 14 mt (1400 m2) alanı yangına karşı korumaktadır.
- Karşılıklı duvarlara yerleştirilen yayıcı (emitter) ve alıcı (receiver)'dan oluşur.
- Işın tipi dedektörler, yüksek tavanlı binalar, geniş alanlar veya potansiyel tehlike arz eden yapılarda kullanılır.
- Spor salonları, konferans ve tiyatro salonları, fabrikalar, imalâthaneler, taşıt üreten tesisler, depolar, yer altı tünelleri, metrolar, şarap depoları, kimya imalâthaneleri, tekstil fabrikaları, trafo merkezleri, elektrik dağıtım merkezleri gibi yerlerde kullanımı uygundur.
Işın tipi duman dedektörleri şu halde yerleştirilmemelidir :
- Tavan yüksekliği 40 m.yi aşan yerlerde,
- Çatıda veya hava sirkülasyonunun olduğu yerlerde,
- Üst ve alt arasındaki uzaklığın 0.5 m.den az olduğu boşluklarda,
- Çok tozun, su buharının bulunduğu yerlerde,
- Dumanın normal olarak oluştuğu mutfak gibi yerlerde,
- Dedektöre, onu kurmak için ulaşmanın imkânsız olduğu yerlerde,
- 5000 lux'u aşan güneş ışığına maruz kalan yerlerde,
- Verici ve alıcının düz durmasının mümkün olmadığı yerlerde.
- Doğalgaz ve tüp gaz gibi yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı gazların kullanıldığı ortamlarda meydana gelebilecek gaz kaçaklarının algılanmasını sağlar.
- Bir gaz dedektörü 100 m2'ye kadar algılama yapabilmektedir.
- Yere çöken gazlar için yerden 30 cm. yükseğe, havadan hafif gazlar için tavandan 30 cm. aşağıda olacak şekilde monte edilir.
- Tehlikeli gazlarla çalışan yerlerde, gaz tribünlerinde, LPG, doğal gaz tesislerinde, mutfaklarda, banyolarda, kazan dairelerinde, ısı merkezlerinde, lokantalarda, fabrikalarda, gemilerde, bürolarda, atölyelerde, sanayi sitelerinde vs. yerlerde gaz dedektörleri kullanılır
dogan aksut Bir Çarş. Kas. 28, 2007 4:09 pm
B- KONTROL SİSTEMİ
Alarm sisteminin tüm akışını ve işleyişini kontrol eden, dedektörlerin algıladıkları ısı, duman vs. unsurları değerlendirip çeşitli uyarı cihazlarını ve komünikasyon cihazlarını aktif hale getiren cihazdır.
Bilgi Girişi (İNPUT)
- Alarm butonları
Bilgi Çıkışı (OUTPUT)
Sesli veya görsel uyarı veren cihazlardır.
Flaşörler (görsel uyarı)
Alarm durumu oluştuğunda telefon hatları kullanılarak önceden programlanmış telefon numaralarını arayan ve yine önceden kaydedilmiş mesaj yada mesajları ileten bir cihaz olabileceği gibi, sadece bağlı bulunduğu merkeze kodlanmış sinyaller gönderen türleri de mevcuttur.
Yangın Söndürme Cihazlarının Seçim Esasları Kullanılacak olan alana en uygun cihaz seçilmeli
Ebatları ve sayısı kullanılacak olan alanın riskine göre seçilmeli
Kullanımı, bakımı ve kontrolü kolay olan cihazlar seçilmeli
Yangın Söndürme Cihazlarının Kullanım Kuralları
Öncelikle nasıl kullanılacağını bilmemiz gerekir.
Yangına 1-3 m. mesafeden müdahale edilmelidir.
Cihazdan çıkan söndürme maddesi direkt olarak yangın kaynağının dibine tutulmalıdır.
Vanasının nasıl açılacağı, pimin nasıl çekileceği, lansının yada püskürtme nozulunun nasıl tutulacağı, bunların hepsi bir kuraldır.
Yangın Söndürme Cihazlarının Uygun Yerleştirilmesi, Faal Olması ve Ulaşılabilirliğinin Faydaları
Cihaz her an faal olmalı, vanası, hortumu ve diğer aparatları sağlam olmalıdır.
Kuru kimyevi tozlu yangın söndürme cihazları manometrelerine, CO2'li yangın söndürme cihazları ağırlıklarına ve valfinden açılarak kontrol edilmelidir.
Kuru kimyevi tozlu yangın söndürme cihazlarını kontrol ederken asla ağırlıklarına aldanmamak gerekir.
Yangın söndürme cihazlarının kontrolü aylık olarak yapılmalı ve bu süre 6 ayı geçmemelidir.
Yangın söndürme cihazları dolu olsa bile içindeki söndürme maddesi 2 yılda bir tamamen boşaltılıp yeniden dolumu yapılmalıdır.
Yangın söndürme cihazları her an göz önünde bulundurulmalıdır.
Yangın söndürme cihazları daima duvara monte edilmelidir. Böylece rutubetten etkilenmez ve yerinde daima sabit kalır.
Yangın söndürme cihazları LPG tüpü ve diğer yangın kaynaklarına çok yakın bulundurulmamalıdır.
Başlangıçta Müdahalenin Faydaları
En aza indirgenmiş can ve mal kaybı
İnsan emeğinin ve sermayenin yok olmasının önlenmesi
İtfaiyeye duyulan gereksinimin azalması
Yangına su yada köpük ile müdahale aracıdır
Yangın hortum dolapları, su kullanımının uygun olduğu yangınlarda, yangın söndürme cihazlarından sonra kullanılacak müdahale aracıdır
Söndürme maddesi olarak su kullanıldığı için her an kullanıma hazırdır
Görülebilecek yerlere monte edilmesi ve önlerinin daima açık tutulması gerekir
Malzemeleri daima üstünde, rekor ve lans bağlantıları yapılmış olmalıdır
Kolay fark edilebilmesi için kırmızı renge boyanıp üzerine "YANGIN" yazısının yazılması gerekir
Kullanılabilir olmalı ve sık sık bakım gerektirmemelidir
Yangın hortumları nem ve rutubetten uzak tutulmalı, 3 ayda bir defa havalandırılmalıdır
Kullanıldıklarında tamamen kuruduktan sonra yerine konulmalıdır
Amaç dışı kullanılmamalıdır
Yangın hortum dolaplarına suyun sürekliliğini sağlayabilmek için su deposuna bağlantısının olması gerekir
Hortum dolaplarına suyun basınçlı gelebilmesi için hidrofor sistemi yada yangın pompalarına bağlantısının olması gerekir
Yangın Hortum Çeşitleri
A tipi hortumlar : Alıcı hortumlardır. İtfaiye araçlarına su sağlamak amacıyla kullanılır.
B tipi hortumlar :Verici hortumlardır. Hidrantlarda ve itfaiye araçlarında kullanılır.
C tipi hortumlar : Yangın hortum dolaplarında, hidrantlarda ve itfaiye araçlarında kullanılır.
D tipi hortumlar : Yangın hortum dolaplarında kullanılır.
Su Depoları ve Yangın Kuyuları
Yangın hortum dolapları ve sprinkler sistemlerine su sağlamak için tesis edilirler
Suyun dağıtımı hidrofor sistemi veya yangın pompaları vasıtasıyla olmalıdır
Hidrofor sistemi elektrik bağlantısı binanın elektrik hattından ayrı olarak düzenlenmelidir
Sık periyotlarla kontrol edilmelidir
Yangın hortum dolaplarına ve itfaiye araçlarına su sağlamak içindir
Şehrin muhtelif yerlerinde fabrika, kamu kurum ve kuruluşları, tehlike arz eden diğer yerlere belirli aralıklarla tesis edilirler
İki hidrant arasındaki uzaklık en fazla 90 m. olmalıdır
Binadan olan uzaklıkları ise en fazla 15 m. olmalıdır
Yer üstünde ve yer altında tesis edilebilirler
Hidrantlara su, yangın kuyuları, su depoları, havuz, gölet, şehir şebekesi gibi su kaynaklarından sağlanır
Yangın başlangıç aşamasında fark edilir
İnsan müdahalesine gerek yoktur
Yangın sönene kadar çalışırlar
Can ve mal kaybı en aza indirgenir
Su kullanıldığı için maliyeti düşüktür
Yakıtın soğumasını sağlar ve söndürür
Yangın bölgesi civarındaki diğer maddeleri ıslatarak alevin etkisini yok etmek yada azaltmak
Ortamdaki sıcaklığı azalttığı için "flas over" süresini uzatır
Oluşan su buharı sayesinde yanma sırasında ortaya çıkan yanıcı buhar ve gazları alevden ayırır
Yaygın Olarak Kullanılan Sprinkler Sistemleri Şunlardır :
Yangına anında müdahale imkanı sağlar
Sprinkler dışında çalışması zorunlu olan hiçbir ekipman yoktur
Sistem, ısıya duyarlı ampullerin patlamasıyla faaliyete geçer
Sadece patlayan sprinkler başlıklarından su akacağı için tüm alanın su altında kalması söz konusu değildir
Suyun vereceği zarar en aza indirgenir
Suyun donma riskinin olduğu mahallerde kullanılır
Sprinkler dışında sistemin çalışması için ayrıca dedektörlere ihtiyaç vardır
istemin tümü birden boşalacağı için daha etkili bir söndürme sağlanır
Bunun yanında suyun vereceği zarar diğer sistemlere göre daha fazladır
SPRİNKLER SİSTEMİ RİSK SINIFLANDIRMASI
HAFİF RİSK SINIFI
Kulüpler, eğitim tesisleri
Kütüphaneler (büro kısımları)
Müzeler, ofisler ve evler
Restoranların oturma yerleri
ORTA RİSK SINIFI
GRUP - 1
Otomobil park ve garajları
Konserve kutu imalâtçıları
Cam eşya imalâtçıları
Restoranların mutfak bölümleri
Günlük Gıda Üreticileri
GRUP - 2
Kimyasal ürün fabrikaları
Metalürji atölye ve fabrikaları
Deri eşya üreticileri
Kütüphane kitap raflarının bulunduğu hacimler
GRUP - 3
Kağıt sanayine ait tesisler
İskele ve rıhtımlar, limanlar
Oto sanayi, lâstik fabrikaları
Yanıcı sıvıların bulunduğu alanlar
Kontrplak, MDF, sunta üreticileri
Matbaa mürekkepleri depolama ve işleme alanları
Lastik ve volkanize tesislerin kurutma, sıyırma, geri kazanma bölümleri
PVC esaslı döşeme malzemesi üreten yerler
dogan aksut Bir Çarş. Kas. 28, 2007 4:10 pm
Asfalt hazırlama tesisleri
Parlatma ve boyama kabinleri, tesisleri
Boya (solvent) üreticileri
Açık akaryakıt tesisleri
PVC, poliüretan gibi akışkan malzeme tesisleri
Fabrika yapı elemanları üreticileri
Maliyeti diğer sistemlere göre daha fazladır
Malzemeler üzerinde hasar meydana getirmez
Diğer sistemlere göre daha etkilidir
Söndürme süreleri daha kısadır
Gazlı Söndürme Maddeleri
FM - 200 TM Gazı
Naf S III Gazı
Naf P IV Gazı
FM - 200 TM GAZI
Renksiz ve kokusuz bir gazdır
Tüplerde 25 bar basınç altında sıvı halde bulunur
Korunacak yüzey üzerinde gaz tabakası oluşturarak söndürme işlemi yapar
Tesisi ucuz fakat dolumu pahalıdır
Elektriği iletmez, elektronik cihazlara zarar vermez
Tavsiye edilen konsantrasyon uygulandığında toksin değildir
Temiz bir söndürücüdür, ozon tabakasına zarar vermez
Söndürme işlemini 8-10 sn. gibi kısa bir sürede yaptığından en az kayıpla söndürme işlemi yapar
A ve B tipi yangınlarda daha etkilidir
Daha çok soğutma yöntemiyle söndürme işlemi yapar
FM - 200 TM gazının kullanıldığı bazı alanlar şunlardır :
Teyp , Disk , Disket depoları
Tıbbi be Endüstriyel Laboratuarlar
Alev Alabilir Sıvı Depoları ( Aseton )
Hiç bir madde ile kimyasal reaksiyona girmez
Atmosferde bulunan gazlardan oluştuğundan ozon tabakasına zarar vermez
Daha çok boğma yöntemiyle söndürme işlemi yapar
Uygulama süresi 30 - 60 sn. arasındadır
A, B, C türü yangınlarda etkilidir
Temiz bir söndürücüdür, atık bırakmaz
Hava ile aynı yoğunluğa sahiptir, konsantrasyonunu uzun süre korur
CO2 ( KARBONDİOKSİT ) GAZI
Yanıcı bir gaz değildir
Ortamdaki ısıyı düşürerek ve boğma usulü ile söndürme işlemi yapar
Kendi basıncını kendisi oluşturduğundan tüplerden boşaltılması için ayrıca bir itici gaza gerek yoktur
N.Ş.A. gazdır. Sıkıştırma yolu ile sıvı ve katı hale gelebilir
Zehirli bir gaz değildir, insan sağlığına zarar vermez
Boğucudur, havada % 9 konsantrasyona sahip olursa teneffüs edenleri bayıltabilir
CO2 gazı, boğucu özelliğinden dolayı kapalı ortamlarda daha etkilidir
Etkili Olamadığı Yangınlar
Gerekli oksijeni bünyelerinde bulunduran selüloz nitrat gibi kimyasal madde yangınlarında
Reaktif metal yangınlarında (sodyum, potasyum, magnezyum, titanyum ve zirkonyum)
Metal hidritlerin yangınlarında etkili olmaz.
NAF S III GAZI
Kimyasal reaksiyon zincirini kırarak söndürür
Termal şok yaratmaz ve paslanma etkisi yoktur
Sıvı olarak depolandığından statik elektriğe neden olabilir
Havadan ağır bir gazdır
Dizayn konsantrasyonu % 11.9'dur
Söndürme süresi 2 dk. olduğundan yan ürün olarak hidrojen florid gazı açığa çıkartır
Deşarjdan sonra boru sisteminde yağlı bir film tabakası bıraktığından temiz bir söndürücü olduğu söylenemez
- Ozonu tüketen bir madde olduğu tespit edilmiştir
NAF P IV GAZI
Köpük söndürme yöntemlerini şu şekilde sıralayabiliriz:
Üretildiğinden daha fazla miktarda ısı çekmek
Yakıt ve oksijen kaynağını ayırmak
Yakıtın gaz halindeki yoğunluğunu veya oksijen yoğunluğunu yanma reaksiyonunun gerektirdiği oranın altına düşürmek.
Zincirleme reaksiyonu engellemek
Köpüğün kullanım alanlarını şu şekilde sıralayabiliriz :
Rafinerilerde kimya depolarında ve akaryakıt tank sahalarında
Boya ve vernik imalathanelerinde
Akaryakıt dolum yerlerinde
Akaryakıt pompa istasyonlarında, boru hendeklerinde artık yağların döküldüğü hendeklerde
Akaryakıt taşıyan tankerlerin kazan makine pompa dairelerinde ve bu tankerlerin kargo ambarlarında.
Bazı şartlarda ise köpük kullanılması doğru değildir :
LPG yangınları için uygun bir söndürücü değildir
Sıcak asfalt ve ağır yağlar üzerine tutulurken çok düşünülmelidir
Çünkü bazen bu yağlar suyun kaynama derecesi üstüne kadar ısınmışlardır
Köpük, içindeki suyu birden buharlaştırabilir ve tehlike yaratabilir
Elektriğe karşı yalıtkan değildir
Sodyum gibi su ile kimyevi tertibatlar meydana getirerek birleşen maddelerde köpük kullanılmaz
Kuru kimyevi tozla bir arada kullanılmamalıdır. Birbirleri ile temas edecek olurlarsa kimyevi reaksiyonlar doğar
Gıda için kullanılan yağların üzerine köpük maddesi tutulacak olursa bu maddenin o yağ üzerine tesiri ve onu yenmez hale getirebileceği de düşünülmelidir.
Yangın sırasında oluşan kimyasal reaksiyon zincirini kırar
Yanan maddenin üzerinde bir tabaka oluşturur
Alevin hava ile temasını keserek yanma olayını durdurur
Sıvı yangınlarında, yanıcı sıvı ile etkileşime girerek yüzeyde sabunsu bir katman meydana getirir ve sıvının alevlenmesini engeller.
Yanıcı ortam üzerinde oluşan bu tabaka aynı zamanda yüzeylerin soğumasını da sağlar.
Kapalı veya açık boya kabinleri
Parlayıcı sıvıların depolandığı alanlar
Baskı - matbaa makinalarının bulunduğu yerler
Kaçış koridorlarında, acil çıkış kapısının veya yangın tahliye merdiveninin yönünü göstermek amacıyla tasarlanmıştır.
Karanlıkta ve dumanlı alanlarda bile kolay fark edilmesi için standartlara uygun büyüklükte ve fosforlu renkte olmalıdır.
Acil çıkış kapısına veya yangın tahliye merdivenine her noktadan kolay ulaşılabilmesi için işaretlerin görülebilecek uygun yerlere ve sık aralıklarla konulması gerekmektedir.
Kapalı bir mekandan, başta yangın olmak üzere herhangi bir tehlike anında güvenli başka bir kapalı mekan, yangın tahliye merdiveni veya açık alana ulaşılmasını sağlayan Türk Standartlarında belirtilen özelliklere sahip koridorlardır.
Kaçış koridorları daima amacına uygun, kolaylıkla kaçışı sağlayabilecek şekilde bulundurulmalı
Kaçışın kolaylıkla sağlanabilmesi için elektriklerin kesilmesi durumu da göz önüne alınarak acil aydınlatma sistemiyle donatılmalı
Hiçbir zaman kaçış yollarına kaçışı engelleyici, yavaşlatıcı bir şey konulmamalı
Yangın kaçış yoluna uzaklık en çok 30m. olmalı
Kaçış yolunda otomatik sprinkler sistemi varsa, bu uzaklık 45m olabilir.
Yangın gibi acil bir durumda kişinin bulunduğu mekândan, acil çıkışlara rahatlıkla ulaşabilmesini sağlayan, elektriklerin kesilmesi durumunda faaliyete geçen şarjlı, akülü yada jeneratörle çalışan sistemlerdir.
Kaçış yollarında aydınlatma devamlı olmalı
Köşeler, koridor kesişmeleri, merdivenler, merdiven sahanlıkları, çıkış kapıları gibi yerler en uç noktalara kadar aydınlatılmalı
Jeneratör yada akü olması durumunda en geç 10 sn. içinde devreye girmelidir.
Herhangi bir açık alana, yangın tahliye merdivenlerine açılan kapılardır.
Kesinlikle ahşap olmamalıdır
Acil çıkış kapıları hiçbir zaman için kilitli tutulmamalıdır
Kilit bulundurulması gerekiyorsa anahtar daima kapının ağzında olmalıdır
Kapılar duman sızdırmaz, "panik bar" tipinde olmalıdır
Kapılarda yüksek ısıya dayanıklı olmayan veya kolay kırılabilen cam, alüminyum, sunta vb. malzeme kullanılmamalıdır
Yangın durumunda, binada bulunan insanların güvenli bir şekilde tahliyesini sağlamak amacıyla, yangına en az 1 saat dayanabilecek nitelikteki malzemeden yapılan, kaçış koridorlarına ve çatıdan zemine irtibatlı, yönetmeliklerde belirtilen özelliklere sahip merdivenlerdir.
Çok katlı binalar ile birlikte insan yoğunluğunun çok fazla olduğu işyerleri, fabrikalar, umumi binalar, ticaret merkezleri, katlı otoparklar, alışveriş merkezlerinde mutlaka binanın genel kullanım merdiveni dışında birden fazla tahliye yolu bulunmalıdır
Ayrıca girişten itibaren kat adedi üçten fazla olan tüm yapılarda yangın merdiveni yapılması zorunludur
Tahliye merdivenine açılan kapılar yangına dayanıklı malzemeden yapılmalı ve sürekli açık bulundurulmalıdır
Tahliyenin daha kolay sağlanabilmesi için kapının açılış yönü tahliye merdivenine doğru olmalıdır
Her türlü binalarda, yangın hangi noktadan çıkarsa çıksın, o kattaki bütün insanların çıkışlarının sağlanması için kaçış yolları ve yangın merdivenleri birbirinin alternatifi olacak şekilde konumlandırılmalı, yanyana yapılmamalıdır
Hiç bir zaman bir genel merdivenden geçilerek yangın merdivenine ulaşılamaz
Bütün binalarda yangın merdivenlerinin sokak ile irtibatlandırılması zorunludur
Yangın merdivenleri yalnızca tehlike kaçışı amacıyla kullanılmalıdır. Servis veya başka bir amaçla kullanılmamalıdır
Yangın merdivenlerinde normal aydınlatmanın yanısıra her iki katta bir akülü yada şarjlı aydınlatma sistemi de bulundurulmalıdır
Yangın merdiveni kapıları üzerinde sürekli aydınlatmaya sahip, ışıklı kaçış işareti bulunmalıdır
Paratoner ( Yıldırımlık ) Tesisatı
Bulutlarda biriken elektrik yüklerinin insan, yapı ve tesislere zarar vermeyecek şekilde istenen bir noktaya yönlendirerek toprağa boşaltılması gerekir. Bilindiği gibi bu noktalar paratonerlerdir.
Patlayıcı maddelerle, kibrit, petrol, alkol, hava gazı gibi kolay yanıcı maddelerin imalatı ve depolanması için kullanılan binalarda, umumi binalar, sağlık ve eğitim tesisleri, hapishane, elektrik merkezi, banka, silo, otel vb. gibi yerlerde yüksek yapı ve tesislere paratoner tesisatı yapılması zorunludur
Paratoner tesisatı genel olarak bina ve tesislerin en yüksek noktalarına monte edilmelidir
Havalandırma tesisatının içinde bulunan, dedektörler vasıtasıyla veya üzerindeki ısıya duyarlı telin kopmasıyla otomatik olarak hava akımını kesen yangın durdurucu elemandır.
Havalandırma tesisatının içerideki kirli havayı çeken kısmında yer alır
Yangın anında kapanarak, duman ve sıcak havanın diğer bölümlere gitmesi engeller
Bina içindeki elektrik kablolarının arasına döşenir
Elektrik tesisatından kaynaklanan yangınlarda ısı artışıyla birlikte şişer ve kabloları boğarak yangının diğer bölümlere geçişini engeller
Böylece yangın olayı bir bölgede hapsedilmiş ve sona erdirilmiş olunur.
Herhangi bir yangın olayında dumanın, ısının ve alevlerin yangının bulunduğu bölümden bir başka bölüme geçişini engelleyen kapılardır.
Otomatik yangın algılama ve söndürme sistemlerine endeksli olarak çalışır
750 C'den daha yüksek ısılara dayanabilir
Üzerinde "panik bar" sistemi bulunur
Uzun koridorlara ve çok tehlikeli bölümlerden diğer bölümlere geçiş kapısı olarak tesis edilir.
Ventilasyon kapakları, yangın durumunda yangının bulunduğu alandaki duman ve diğer partikülleri dışarı atarak yangına sağlıklı bir müdahale imkânı kılan sistemdir.
Tek katlı fabrikaların, depoların tavan kısımlarına monte edilir
Otomatik ve manuel olarak çalışırlar
Algılama sinyali hangi bölgeden gelmişse o bölgedeki kapaklar açılır
Dumanın tahliyesini sağlayarak bina içinde oluşan zararı azaltır
İtfaiyecilere sağlıklı bir çalışma ortamı sağlar
O ortamda bulunan kişi risk altına girmez
Yangın sonrası çıkan gazların verdiği ikinci derecede zararın önüne geçilir
Çatının altındaki sıcaklık azalır. Böylece çatının yıkılma tehlikesinin önüne geçilmiş olunur
Yangının yatayda yayılmasını engelleyerek bir başka bölgeye sirayet etmesine engel olur.
Binaların içinde, özellikle yüksek yangın riski bulunan kısımları diğer kısımlardan ayırmak için yapılır.
Yangına dayanıklı, alev almayan malzemeden yapılan, yangında ulaşılan sıcaklıklarda şekil değiştirmeyen duvarlardır
Zehirli yanma gazları çıkarmaz
Söndürme suyunun termik şokuna dayanabilir
Isı yalıtımına sahip duvarlardır.
Binanın yangına karşı daha fazla ayakta kalabilmesi için kullanılan boyalardır.
Isının etkisiyle iki-üç cm. kalınlığında şişer ve ısı yalıtım niteliğine sahip olurlar
Boyalar ahşap malzemeyi koruyorsa 180 C, çelik malzemeyi koruyorsa 500 C sıcaklığa ulaşmadan şişerler
Üç kat halinde sürülür ve yangına 2 ile 3 saat dayanabilir.
Bulunduğumuz mekanlarda, işyerlerimizde sağduyulu bir insan olarak;
Doğru seçilmiş : Kullanım alanına en uygun
Sağlam : Uzun müddet kullanabileceğimiz
Sürekli : Sürekli faaliyette bulunabilecek
Ekonomik : Ekonomik açıdan en uygun sistemler, araç-malzeme ve teçhizatlar seçilmelidir.
Bu sistemleri kullanacak olan insanlar;
Eğitimci Ruhlu : Çevresindekileri ve çalışma arkadaşlarını en iyi şekilde bilinçlendiren,
Tedbirli : Can ve mal güvenliği ile ilgili her konuyu takip eden,
Bilinçli : İnsan yaşamının ve emeğinin ne kadar değerli olduğunu bilen, yangın ve tehlike gerçeğinden haberdar olan,
Girişimci ve Gelişimci : Kendisini sürekli geliştiren, yeni sistemleri takip eden,
İlkeci, Sistematik : "ÖNCE ÖNLEM" ilkesini benimseyen. Amacına uygun sistemleri belirleyen ve bu sistemleri belirlerken kaliteli ve uzun ömürlü sistemleri seçen,
Sorumluluktan Kaçmayan : Sorumlulukları paylaştıran,