Denemeler Kitap Özeti - Michel de Montaigne
88 İnceleme - 1081 Alıntı - 13 Paylaşım
Denemeler Konusu ve Özeti
Michel de Montaigne (1533-1592): "Kendini tanı" ve "Ne biliyorum?" gibi temel sorularla yola çıkarak bir insanda insanlığın bütün hallerini yoklayan "deneme" türünün insim babasıdır. 1571'de kitaplarıyla birlikte çiftliğinin kulesine çekilmesiyle başlayan bu yaratıcı süreç, Montaigne'i önce okuduklarıyla ilgili notlar almaya itmiş, aynı notlar zamanla Denemeler'i (1580) oluşturmuş, ve bu kişisel yazılar ilk yayımlanıştan sonra da dallanıp budaklanmayı sürdürmüştür.
Michel De Montaigne (Şubat 1533 - );Say Yayınları;Fransızca aslından çeviren:Engin Sunar;493 Sayfa (8) (Çarşamba,1 Ocak 2014)
Yıllardır oku oku bitiremedim Montaigne'in Denemeler'ini.Ktabın ilk sayfasında 'Cumartesi,5 Nisan 2008' tarihini not düşmüşüm el yazımla.Kitabı satın aldığım o günden bu yana o-ku-yo-rum!
Korku,Korkaklık,Ceza,İyilik ve Kötülük,Misafir Karşılama,Metanet,Konuşma,Yalan, Aylaklık, Eylem,Niyet,Savaş,Tutku, Duygu,Keder,Ölüm üzerine yazmış Yazar.En çok 'ölüm' temasına değinmiş.Daha neler neler var bu denemeler arasında! Misal 'Yamyamlar Üzerine' , 'Savaş Atları Üzerine' başlıklı denemeler olduğunu gördüm.Yazar 1533 doğumlu.E,neredeyse 500 yıl olacak.İnsan beş yüz yıl önce de insan.O vakitler bir insan tüm bu saydığım konular üzerinde neler düşünmüş? İşte Montaigne yazmış neler düşündüğünü bu denemelerinde.
Montaigne,gururla "Ben filozof değilim." dermiş.Onun tanımıyla filozoflar:acı ve hazza kayıtsız,gayrı insani,kimi zaman gülünç biçimde kanaatlerinde ısrarcı şahsiyetlermiş.Ben de beğenmiş(t)im bu filozof tanımını.Hatta bir sıfat ekleyeyim Türk insanın hislerine tercüman olduğumu düşünerek:Kaçık! T.D.Kurumu ne diyor diye baktım da şimdi filozof kelimesi karşılığında: "1. Felsefe ile uğraşan ve felsefenin gelişmesine katkıda bulunan kimse, felsefeci, feylesof 2. Felsefe yapmaya meraklı olan kimse 3. Sakin, kendi hâlinde yaşayan kimse " diye açıklaması var.Haa,filozof kaçık olur da "Tatlı Kaçık" olur;yani sohbeti çekilir,o başka.Şu yukarıdaki 'kanaatlerinde ısrarcı şahsiyetler' arasında günlük hayatta rast geldiklerimiz oluyor.Aktif iş hayatımda,eski dille "nevi şahsına münhasır" diye tanımlayabileceğim ( Kendine özgü davranış ve karakteri olan kimse) insanlar tanıdım.İmdi,Montaigne'in filozofluğa soyunup, Ben filozof değilim,demiş olmasını yadırgıyorum.Sana ne Montaigne! Bırak bu sıfatı kullanıp kullanmamaya biz karar verelim senin hakkında.Gayet tabiidir ki sen felsefe yapmaya merak sarıp yazmışsın bu DENEMELER başlıklı kitabını,bak bizim T.D.K. birinci tanımında ne diyor,bir kez daha hatırlayalım:
"1. Felsefe ile uğraşan ve felsefenin gelişmesine katkıda bulunan kimse, felsefeci, feylesof "
Bu tanıma göre Montaigne'in "Ben filozof değilim." demesi manasız kalmıyor mu?
Hiç kuşkusuz Montaigne DENEMELER adlı bu eseriyle geçmişten günümüze ışık tutuyor.Okumaya devam ediyorum bu eseri...
Aklın Kendisi ile Diyaloğu
Dört evladını bebekken kaybeden ve amansız böbrek sancıları yüzünden 1571 yılında 38 yaşındayken şatosunun duvarları arasına çekilen Montaigne yirmi yıl süresince, binden fazla sayfalık “Denemeler” adlı eserini kaleme almıştır. “Denemeler” in yazılması XVI ıncı yüzyılın başlarında Lüter’in Papa’ya başkaldırışı ile başlayan ve Hristiyanlığın bölünmesi ile sonuçlanan isyan döneminin bunalımlı devrine rastlamaktadır.
Kendi deneyimlerini kaleme aldığı makalelerine “essay” “deneme” adını veren Montaigne; bir eleştirmenin “Aklın kendi kendisi ile diyaloğu” olarak tanımladığı bu türün, edebiyatta yerini almasını sağlayan yazardır. “Essay” girişim – teşebbüs – deneme anlamına gelmektedir. Montaigne yazılarında kendini merkeze orturtmuş ve amacının” insanlık“ hakkında değil yalnızca kendi deneyimleri hakkında yazmak olduğunu anlatmıştır. Bunu yaparken de büyük bir alçakgönüllülükle kendi yetersizliğinden, yarın öbür gün düşüncelerinin değişebileceğinden, bize ders verme niyetinde olmadığından sözetmiştir. Kendini tanımaktan yola çıktığını; dünyadaki en büyük şeyin nasıl kendin olabileceğini bilmek olduğunu söyler.
Kitabın girişinde “Kısacası, okuyucu, kitabımın özü “benim”: Boş vakitlerini bu sudan ve anlamsız konuya harcaman akıl karı olmaz. Haydi uğurlar olsun.” der
Ama buna karşın denemelerinin çoğu kişisel olarak başlamakta ama daha sonra insanlığı işleyen temalara uzanmaktadır. Aslında Montaigne yalnızca kendisi hakkında söz etmek istediğini söylerken bizleri daha genel anlamda. “insanı” anlamaya davet etmektedir. "Her insanda, insanlığın bütün halleri vardır."
"Bu kitapta hiç yalan yok... sizlere hizmet etmek ya da kendim için ün kazanmak hiç aklımdan geçmedi...kısaca sayın okuyucu kitapta yazılı olan benim." Kitapın arka kapağında yazarın kitap adına kendi düşüncelerini paylaştığı bir yazıydı bu.
Denemeler - S41
Göker Malik Altuntaş tarafından eklenmiştir.
Denemeler Sözleri ve Alıntıları
Bir amaca bağlanmayan ruh, yolunu kaybeder; çünkü, her yerde
olmak hiçbir yerde olmamaktır.
30 beğen · 0 yorum
İyileşmesi kendi elinde olan bir hastaya acınmaz.
Artık benim en uzun süreli isteklerim ya da planlarım sadece bir yıllık. Çünkü göçmeye hazırlanıyorum. Yeni umutlardan uzak duruyor, yeni işleri düşünmekten kaçınıyorum. Bıraktığım her yeri son kez selamlıyorum; benim olan herşeyden her gün biraz daha elimi çekiyorum ve geçmişimi ağır ağır uğurluyorum. Bir hayli zamandır ne birşey yitiriyor ne de bir şey kazanıyorum.
'Oysa ki insan sevincini büyülterek anlatmalı,üzüntülerini kısaltarak. Kendine yok yere acındıran, gerçekten dertli olunca acınmamayı hak eder.'
Denemeler Kitap Listeleri
Suyu eksik etmemek lazım 🌲.
Daha kolay erişilebildiği kesin.
Edebiyat dünyasında bu türün ilk örneğini veren Montaigne, Denemeler'iyle insanlık tarihinin panoramasını gözler önüne sermektedir. Evrensel öze dair düşüncelerini büyük bir içtenlikle dile getiren Montaigne'in okuyucusuyla adeta koyu bir sohbete daldığını fark edeceksiniz.
Bu sohbet, birbirinden farklı düşünceler arasında akıp giderken Denemeler'in yazılmış olmasının bugün ne denli kıymetli olduğunu anlayacaksınız. Bugün üzerine konuştuğumuz pek çok şeyin özü, düşünme ve konuşma biçimimizin ilk hali Denemeler'de yer alıyor çünkü.
Gözden geçirilmiş çevirisiyle... "Bir zamanlar Montaigne gibi bir insanın yaşamış olması, bugün şu yeryüzünde yaşamanın hazzını gerçekten artırıyor."
Descartes Hayatı ve Eserleri