Sosyal medya düzenlemesi: Teklif hangi yükümlülük ve yaptırımları getiriyor, muhalefet nasıl yorumluyor? - ekrangazetesi.com | Yeni gazete alışkanlığınız
Giriş Tarihi : 28-07-2020 14:36 Güncelleme : 28-07-2020 14:46
Adalet ve Kalkınma Partisi'nin Twitter, Facebook gibi milyonlarca kullanıcısı olan sosyal medya şirketlerine, bir dizi yükümlülük ve yaptırım öngören yasa teklifinin TBMM Genel Kurulu'ndaki görüşmeleri bugün başlıyor.
Ak Parti, yasa teklifini suç unsuru içeren veya hakaret, özel yaşamın gizliliğinin ihlali, küfür gibi sakıncalı içerikler nedeniyle yaşanan "muhataplık sorununun" aşılması gerekçesine dayandırırken, muhalefet, yeni bir sansür kapısının açılacağı görüşünde.
Hatta, bazı sosyal medya kuruluşlarının, kendi ilkelerine uymadığı için Türkiye'den "çekilebileceği" endişesi dile getiriliyor.
AKP'nin ve MHP'nin ortak imzayla TBMM Başkanlığı'na sunduğu yasa teklifi, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınları Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkındaki Kanun'un bazı maddelerinde değişiklik öngörüyor.
Facebook, Twitter, Whatsapp gibi mecraların "sosyal ağ sağlayıcısı" olarak tanımlandığı yasa teklifi ile ayrıca kullanıcılara, içeriğin arama motorlarından tümüyle silinerek, sakıncalı görülen içerikle ilgili "unutulma hakkı" sağlanıyor.
AKP'nin "Almanya modeli" olarak lanse ettiği yasa teklifi ile getirilen bazı tartışmalı düzenlemeler şöyle:
Düzenlemeyle kişilik haklarına saldırı, iftira, hakaret gibi nedenlerle içeriğin engellenmesi veya çıkarılmasının yanı sıra "unutulma hakkı" da kullanılabilecek. Bu durumda kişilerin isminin geçtiği ve "kişilik haklarına saldırı" olarak nitelendirdiği paylaşımlar arama motorlarında görülmeyecek.
Sosyal ağ sağlayıcı bu kişinin kimlik ve iletişim bilgilerini BTK'ya bildirecek. Temsilcinin gerçek kişi olması halinde Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması zorunlu olacak.
Hakim ikinci başvuru üzerine yüzde 50'den az, yüzde 90'dan fazla olmamak koşuluyla bant daraltma kararı verebilecek. Kararın gereği, 4 saat içinde erişim sağlayıcıları tarafından yerine getirilecek.
İktidar partisi AKP, böyle bir yasa teklifinin getirilmesinin temel nedenini, yasalara aykırı veya kişilik haklarına yönelik saldırı içeren yayınlar konusunda "muhataplık sorunu" yaşanması olarak gösteriyor.
AKP, yasa teklifini TBMM Başkanlığı'na sunduktan sonra, muhalefet partileri CHP, HDP ve İYİ Parti'den de destek istedi. Ancak muhalefet, söz konusu düzenlemeyi siyasi iktidarın, "muhaliflerini susturmak" için bir "sansür mekanizması" olarak kullanacağını düşünüyor.
CHP'nin Bilgi ve İletişim Teknolojilerinden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Onursal Adıgüzel, yasa teklifinin yaratacağı sakıncaları AKP'ye de ilettiklerini belirtirken, düzenlemenin bir "oldu bittiye getirilmesine izin vermeyeceklerini" söyledi.
BBC Türkçe'ye yasa teklifini değerlendiren Adıgüzel, ifade özgürlüğüne dönük bir çok hüküm bulunduğunu ve sansüre yol açacağı görüşünde:
Yasa teklifi ile sosyal medya ağlarına yüzde 90'a varan trafik bandı daraltma yetkisi verildiğine işaret eden HDP İstanbul Milletvekili Garo Paylan, iktidarın bu yolla muhalefetin halka ulaşma yolunu kesmek için kullanacağına dikkat çekti:
Yasa teklifini BBC Türkçe'ye değerlendiren İnternet Hukuku alanında uzman olan Prof. Dr. Yaman Akdeniz, yasa teklifinin en sıkıntı yaratacak hükümlerinden birisinin de "unutulma hakkı" olduğu belirtti. İnternet erişiminin yanı sıra düzenlemeyle "içeriğin çıkarılmasının" istenebileceği belirten Akdeniz, bu durumun "arşivlerin yok edilmesi" sonucu doğurabileceği uyarısında bulundu:
BBC Türkçe/ Ayşe Sayın