Türkmenistan İokary bilim we gulluk: Kim näme pikirde? Noıabr 26, 2014
Mundan beıläk ıokary bilimliler hem 2 ıyl gulluk ederler
Türkmenistanda İokary okuw jaılaryny tamamlan ıaşlaryň Watan öňündäki harby gulluk borçlarynyň möhletiniň bir ıyldan iki ıyla çykarylmagy hökmany harby gulluk boıunça ıurtda soňky ıyllarda kabul edilen kararlardan diňe biri.
Aşgabadyň harby wekilliginiň harby gulluga çagyryş bölüminden Azatlyk Radiosyna berlen maglumatda degişli kararyň ıazmaça görnüşiniň şu gün özlerine gelip gowşandygy we onuň şu ıyldan başlap işe girizilıändigi aıdylıar.
Bu kararyň sebäpleri hakda hiç hili maglumat ıok, häzirki wagta çenli halk köpçüligine resmi taıdan hiç hili düşündiriş hem berlenok. Emma habar Azatlyk Radiosynyň sahypasynda peıda bolan badyna ol ıaşlaryň arasynda uly seslenme döretdi.
Özüni Myrat diıip tanadan bir okuwçy bu barada Azatlyk Radiosyna şeıle gürrüň berdi: “Bu karar meni gaty oılandyrdy. Dört-bäş ıyl, gidip okuw okaıaň, adamyň ömründen gidıär, bilıäňizmi. Okuw wagtyna sarp eden wagtlaryň, aladalaryň peıdasy bolmaz. Onsoň gulluk diıip iki-ıyl äkitmekleri gaty ıalňyş, okuwy gutaranda, adamlaryň kellelerinde düşünjeleri bolıar, etsem-diısemleri bolıar. Öz maksatlaryna ugrukmak üçin mümkinçilik döretmek we olaryň kellelerini bulaşdyrmazlyk üçin men gulluk möhletiniň bir ıyldan alty aıa kemeldilmegini islärdim, olaryň häzirki eden işi adamlaryň maksatlaryna ters gelıär”.
Bu baradaky habar, Azatlyk Radiosynyň Facebook sahypasynyň okyjylarynyň arasynda hem uly gyzyklanma döretdi. Özüni Maksat Atanazarow diıip tanadan bir okyjymyz “öňki bir ıylam az däldi, indi iki ıyl edilipdir Nirede bar-how munuň ıaly gulluk?!” diıip, biziň Facebook sahypamyzda öz pikirini ıazypdyr.
Maryda arassaçylyk işlerine çekilen esgerler
İazylıan pikirlerde diňe harby gullugyň möhletiniň uzaldylmagy däl, gullukdaky şertlere ünsi çekenler hem bar. Şeıle okyjylarymyzdan biri Bahar. Ol öz teswirinde Türkmenistandaky hökmany harby gullugyň hili we mazmuny barada kinaıaly tankydy bellikleri ıazıar: “Ol gullukmy? Ol ıer çagalar bagyna meňzeıär. Olar gulluk etmäge däl, pagta, bugdaı ıygmaga alnyp gidilıär. Oglanlaryň elinden pil, lopatka, kätmen düşmeıär, olaryň bir wagtlar rus döwründe elleri ıaragly bolardy”.
Harby gulluk we bu hökmany borç baradaky düzgünler Türkmenistanda wagtal-wagtal uıtgäp dur. Türkmenistan garaşsyzlygyny alandan soň, ıurduň ilkinji prezidenti Saparmyrat Nyıazow harby gullugy 1 ıyl 6 aıa çenli azaltdy.
Nyıazow aradan çykansoň häkimiıet başyna geçen Gurbanguly Berdimuhamedow 2007-nji ıylda bu möhleti barha gysgaldyp, ony bir ıyla getirdi. Onuň bilen hem çäklenmän, käbir ıokary okuw jaılarynyň ıanynda harby kafedralary açdy we şol okuwlary tamamlan ıaşlar Watan öňündäki hökmany harby gullukdan boşadyldy.
Emma soňky aılaryň dowamynda bu kafedralar gaıtadan ıapylyp, indi ıokary okuw jaıyny tamamlan ıaşlaryň ählisiniň iki ıyyl nöhlet bilen hökmany harby gulluga alynmalydygy barada karar çykaryldy.
Iň soňky kararlaryň sebäpleri hakda hiç hili maglumat ıok, emma onuň Türkmenistan bilen 744 kilometr serhet araçägi bolan Owganystandan daşary ıurt harbylarynyň çykmaga taııarlanıan wagtyna gabat geldi.
Şeıle-de şu ıylyň dowamynda Owganystandaky söweşijiler Türkmenistanyň serhedinden geçip, 6 sany türkmen serhetçisini atyp öldürdiler. Şol wakadan soň Türkmenistan öz serhediniň goragyny güıçlendirip, Owganystan bilen aradaky serhedine sim çekip, garym gazyp başlapdyr diıen habarlar gelip gowuşıar.
Elbetde, harby gullugyň möhletiniň uzaldylmagy baradaky bu kararyň, serhetdäki ıagdaılar bilen näderejede ilteşiklidigini aıtmak kyn. Emma Türkmenistanyň hökümeti bu barada halk köpçüligine hiç hili düşündiriş bermän gelıär.
Bu hem adamlaryň arasynda näbellilik duıgularyny döredıär. Bu ıagdaıy biziň Facebook sahypamyzda degişli ıazgy galdyran we özüni Guzelıa Nazarowa diıip tanadan okyjymyz şeıle suratlandyrıar: “Her gün üıtgeşik kanunlar çykarylıar. Azatlyk Radiosy size ıüzlenıärin, bize gowy habar beriň”.
İokary bilimliler iki ıyl gulluk ederler
'Ofiser zerurlygy harby kafedrany döretdi'
Iki İOJ-nyň harby kafedralary ıapyldy