KOBİ’lere Kosova ve Bosna Hersek’te iş fırsatı: Daire fiyatına oteller
Kosova Başbakan Yardımcısı Mimoza Kusari Lila ile Bosna Hersek Federal Enerji, Madencilik ve Sanayi Bakanı Erdal Thrulj, Bosna Hersek Federasyonu ile Kosova’ya yatırım olanaklarını İstanbul’da Türk işadamlarına anlattı. Moderatörlüğünü Ekonomi Gazeteciler Derneği (EGD) Başkanı Celal Toprak’ın yaptığı Wow İstanbul’da gerçekleşen toplantıda çeşitli sektörlerden yatırımcı Türk işadamları, Balkan ülkelerinin mevcut ekonomik durumu, Bosna Hersek Federasyonu ve Kosova’daki yatırım koşullarını ve sağlanan teşvikleri sorgulama fırsatı buldu.
Türkiye’nin 2012’ye kadar ülkelerinde yatırım yapmaya yeterince ilgi göstermediğini belirten Kosova Başbakan Yardımcısı Mimoza Kusari, bugün artık yatırımcı ülkeler arasında Türkiye’nin 3. sırada bulunduğunu söyledi. Bunda, Priştina Uluslararası Havaalanı?nın işletme ihalesini, 126 milyon dolar teklif vererek alan Türk-Fransız Konsorsiyumu Limak-Aeroport de Lyon’un etkili olduğunu belirten Thrulj, ülkede bulunan 8 bankadan 3’ünün de Türk olduğunu ifade etti.
Morine ve Priştina arasında inşaatı süren otoyol hakkında da bilgi veren Lila, Kosova?nın ilk otoyolunu Türk firması ENKA’nın yaptığına dikkat çekti. Son dönemlerde Kosova’ya Türkiye tarafından çok ciddi yatırım geldiğine vurgu yapan Lila, “Umuyorum ki Türkiye ile aramızdaki ticari ilişkiler daha fazla gelişecektir” dedi.
Balkan ülkeleri, Avrupa Birliği ve ABD’ye ülkelerinden rahatlıkla ihracat gerçekleştirilebildiğini belirten Lila, Türkiye ile yapılacak serbest ticaret anlaşmasının önümüzdeki yıl sonlarında imzalanacağını ifade etti.
Bosna Hersek metal zengini
Bosna Hersek Federal Enerji, Madencilik ve Sanayi Bakanı Erdal Thrulj da ülkesindeki kaynaklar hakkında bilgi verdi. Hidroelektrik santrali kurulabilecek 10 önemli nehir bulunduğunu belirten Thrulj, “Şimdiye kadar Balkanlar’dan enerji ihtiyacımızı karşıladık. Ancak endüstrimizin gelişmesi için önemli oranda enerjiye ihtiyacımız var. Bunu o nehirler üzerine kurulacak santrallerden karşılamayı amaçlıyoruz. Enerji ihtiyacımızın yüzde 35’ini bu nehirlerden sağlayabiliriz. Türkiye’den yatırım yapmak isteyen firmaları, Bosna’ya davet ediyoruz” diye konuştu.
Güneş enerjisi yatırımı için de uygun ülke olduklarını belirten Thrulj, geniş ormanları ve yatırım yapılabilecek önemli metalleri olduğunu söyledi.
Yugoslavya döneminde, 1960-1970 yılları arasında, o dönem ekonomik olmadığı için işlenmeyen, zengin metal yataklarının bulunduğunu hatırlatan Thrulj, uluslararası piyasada metal fiyatları arttığı için artık bu madenlerin işlenebileceğini belirtti.
Savaş sonrası dönemde ülkenin inşaasına ağırlık verdiklerini belirten Thrulj, Yugoslavya döneminde 10-15 işçi çalıştıran fabrikaların tekrar işletilmesi için özelleştirmeye başladıklarını söyledi. Bu fabrikalarda üretimin devam etmesi için çalışmalar yaptıklarını belirten Thrulj, Bosna Hersek’te işgücünün pahalı olmadığını hatırlattı. Yugoslavya döneminden çok sayıda otel olduğunu vurgulayan Thrulj, bugün bunların atıl olduğunu ancak, ülkelerindeki turizm potansiyeli nedeniyle bunları da özelleştirmeye çalıştıklarını ifade etti. Ancak bunların restorasyon gerektirdiğini hatırlatan Bakan Thrulj, Türk firmaları için konaklama alanında ciddi fırsatların bulunduğuna dikkat çekti. En son satılan otelin bedelinin 2 milyon dolar olduğunu belirten bakan, “Bu bedel çok düşük ama satmak zorunda kaldık. Bununla beraber artık bu otellere ilgi de artmaya başladı. Türk yatırımcıların bu nedenle acele etmelerini öneriyoruz” diye söyledi.
Daire fiyatına oteller
Toplantının moderatörlüğünü yapan Celal Toprak da, “İstanbul’daki bir daire fiyatına olabilecek bu otellerin işletilmesi, iki ülkenin de yararına olacaktır. Türk firmalarının bunlara ilgisinin olacağını düşünüyoruz” diye konuştu. Türk işadamlarının özelleştirmeden satın alma gerçekleştirme deneyimleri bulunduğunu, bürokrasi konusunda da alışık olduğunu belirten Toprak, hem Kosova’ya hem de Bosna Hersek Federasyonu’na yatırım yapabilecek sektörlerden firma temsilcilerini bu toplantıya davet ettiklerini söyledi. Toplantıya telekomdan, gıda ve perakendeye; tekstil ve turizmden, inşaata dek pek çok yatırımcı firma temsilcisi katıldı.
Kayak ve sağlık turizmcileri için fırsat
Türk işadamlarının sorunlarını cevaplayan Kosova Başbakan Yardımcısı Mimoza Kusari Lila, ülkelerinde kişi başı milli gelirin 5 bin dolar, ortalama maaşların da 180 Avro olduğunu söyledi. Ülkelerine yatırım yapmak isteyenlere yardımcı olan bir ajansın da bulunduğunu belirten Lila, sağlık başta olmak üzere kayak sektöründe başarılı olunacağını hatırlattı.
Ülkelerinde yaklaşık 20 yıl önce savaşın bittiğini, inşaat ve yenileme çalışmalarına hız verdiklerini belirten Erdal Thrulj ise Cengiz İnşaat’ın başlattığı otoyol hakkında bilgi verdi. 2006-2012 yılları arasında Avrupa’daki krizin kendilerini etkilediğini belirten Thrulj, Türk firması Cengiz İnşaat’ın yaptığı otoyolun ülkenin dağlık olması nedeniyle yavaş ilerlediğini ancak bitiğinde Baltık Denizi ve Adriyatik arasında çok önemli bir önem kazanacağını söyledi. Bakan Thrulj, bu yolda 90 kilometre tünel, 35 kilometre köprü olduğu bilgisini verdi. 45 kilometresi tamamlanan otoyola bu yıl 55 kilometre daha eklenecek.
Katılımcı firmalardan GreenPark Otelleri Genel Koordinatörü Yüksel Çengel de Bosna-Hersek Federasyonu’nda otel satın alma aşamasında olduklarını, yetkililerin kendilerine önerecekleri, tarihi nitelikteki otellere de ilgi gösterebileceklerini söyledi.