Emre Kongar, Güncel Arşivi - 31 Ekim 2016
Cumhuriyet'in Anlam Ve Önemi, Tarih ve Sosyoloji Bilmeden Anlaşılamaz.
Dün akşam, ABD'de yaşayan bir grup Türk'e Cumhuriyet'in 93'üncü kuruluş yıldönümü dolayısıyla, Skype üzerinden bir konuşma yaptım.
Bu konuşmama hazırlanırken, özellikle yurt dışında yaşayan vatandaşlarımıza Cumhuriyet'in önemini ancak Tarih ve Sosyoloji perspektifiyle aktarabileceğime karar verdim.
1) Cumhuriyet'in önemini, Osmanlı'nın nasıl ve neden yıkıldığını, işgal edildiğini bilmeden anlamak olanağı yoktur.
2) Osmanlı 1. Dünya Savaşı'nda tesadüfen yenilip yıkılmamıştır:
3) Osmanlı İmparatorluğu, Tarım Devrimi'nde kaldığı, İnsanlık Tarihinin 3. aşamasını yani, Toplayıcılık ve Avcılık dönemi sonrası gelen Tarım Devrimi'nin izleyen Endüstri Devrimi'ni kaçırdığı için zayıflamış, emperyalistlerin oyuncağı olmuş ve savaşta yenilerek yıkılmıştır
4) Bu açıdan, zaten zayıfladığı için yenilmiş bir imparatorluğun toprakları üzerinde, bu topraklar resmen galiplerin işgali altındayken, elde kalan askeri kaynaklarla bir Kurtuluş Savaşı kazanmak tam bir "Mucizevi sonuçtur".
5) Çünkü savaşılan düşman, sadece 1. Dünya Savaşı'nın galip devletlerinin işgal kuvvetleri değil, aynı zamanda, Yunanlıların ve Ermenilerin kendi açılarından, kendi toprakları saydıkları Ege'ye ve Doğu Anadolu'ya taze kuvvetler olarak sevk ettikleri ordulardır.
6) Bu da yetmiyormuş gibi Mustafa Kemal'in emrindeki Kuvayi Milliye, aynı zamanda Padişah yanlısı Kuvayi İnzibatiye ve Padişah adına isyan eden çetelerle de savaşmak zorunda kalmıştır.
7) Zaten güçsüz olduğu için yenilmiş bir ülkenin mağlup ordularından arta kalanlarla, bu kadar çok düşmana karşı bir savaşın kazanılmış olması gerçekten akıl almaz bir başarıdır.
8) Savaş kazanıldıktan sonra, yeni devlet için dört seçenek vardı:
Tarihin, siyasetin ve toplumsal yapının devamı olan Halifelik
Özellikle Almanya'da yükselen ve Anadolu'da yerleştirilmek istenen Türk milliyetçiliği için de kullanılabilecek olan Faşizm.
Kurtuluş Savaşı sırasında Anadolu'ya yardım etmiş ve yine yükselmekte olan Komünizm.
Batı türü demokrasiyi öngören Cumhuriyet.
Bunların arasından, en aykırı, topluma en yabancı olan Cumhuriyet seçilmiştir!
9) İşte Cumhuriyet'in altında atan ikinci "Mucizevi başarı" budur: Endüstri Devrimi'ni kaçırmış feodal bir din/tarım toplumundan, çok kısa zamanda, çağdaş, endüstriyel, kentsel, demokratik bir toplum yaratmak.
10) Nitekim "Atatürk Devrimleri" ile amaçlanan ve büyük ölçüde gerçekleştirilmiş olan bu yapı, Batı'nın yüzyıllarca kan ve gözyaşı dökerek gerçekleştirdiği devrimleri 1923-1935 arasındaki 15 yılda uygulamak gibi tarihsel bir başarının sonucudur!
11) Elbette bu başarıda, yine tarihte eşi görülmemiş bir biçimde Tek Adam iken, Çok Partili Düzen'e geçip, serbest seçimler yapıp iktidarı muhalefete teslim eden İsmet İnönü'nün katkısı da büyüktür.
12) Bugünkü sorunlarımızın temelinde iki neden yatar:
Birinci olarak, Demokrasiyi kuran çağdaş sınıflar, yani, Sermaye ve İşçi sınıfları olmadan Çok Partili Düzen'e geçilmiş, bu nedenle daha ilk denemede demokrasi askıya alınmış, bunun sonunda da askeri darbe ile karşılaşılmıştır.
İkinci olarak, muhalefetin Toprak Ağaları'nı temsil edenler tarafından kurulmuş ve iktidara taşınmış olması, bu nedenle de Demokrat Parti'nin Demokrasiyi geliştirmek yerine askıya almış olması, Cumhuriyet atılımını sekteye uğratmıştır.
13) Bütün bunlara karşın, Türkiye Cumhuriyeti'ne çağ atlatan bir 1961 Anayasası kabul edilebilmiş ama yine Toprak Ağalarının, Sağ iktidarların ve ABD'nin desteğiyle, 12 Mart 1971 ve 12 Eylül 1980 askeri darbeleri ile bu Anayasa uygulamadan kaldırılarak Türkiye eksikli demokrasiyle, devlet baskısına kurban edilmiştir
14) Bugün bu noktadan bile geriye giden bir Başkanlık Rejimi tartışması gündemdedir.
Kurtuluş Savaşı ve Atatürk Devrimleri başarılı olmuştur, çünkü, çöken ve yok edilen Osmanlı İmparatorluğu'nun yerine, Anadolu toprakları üzerinde kurulan Türkiye Cumhuriyeti insanlık tarihinin gelişme çizgisine uygundur...
Bu nedenle de yıkılamayacaktır!