O Çocuk Size Ait Değil! - Aile Olduk
Önce biraz Doğan Cüceloğlu’ndan bahsedeyim; onbir çocuklu bir ailenin son çocuğu olarak dünyaya gelmiş, psikoloji okumuş, Amerika’da doktorasını yapmış, o sırada evlenmiş 3 çocuğu olmuş ve iletişim psikolojisi üzerine uzmanlaşmıştır. Onlarca kitap yazmış ancak bu kitabın önsözünde ifade ettiği gibi bu kitabın oluşması yıllar sürmüş. Kendinin farklı bir yerde ifade ettiği bir gerçek var; “Benim şimdi yüreğimi en çok yakan çocuklarıma verdiğim acılar. Onlardan dört yıl ayrı yaşadım.” Belki de bu kitap, bu yüzden geçmiş hatalarını görebilen bir babanın hassasiyetiyle okunmalı diye düşünüyorum.
Aslına bakarsanız kitabın özünde toplumsal psikolojimiz var; korku kültüründe yetişen ve şimdilerde çocuk sahibi olan bizlerin sıkıştığı kalıplar, öğretiler ve ikilemlerimiz…
Doğan Cüceloğlu diyor ki; “Toplumun gelişmesi için ailede demokratik bir yapı kurulması şart. Bunun yolu da anne ve babaların geçmişten gelen korku kültürü kalıplarından kurtulmaları ve onur eşitliğine inanan sağlıklı gelişmiş bireyler yetiştirmeleri…”
Bunun için öncelikle onun gerçekten bir birey olduğuna inanmanız gerekecek. Lafta değil, kitabın konularından size çıkarttığım maddeler var; bunları içtenlikle yapabiliyor musunuz?
Keşiflerini, sorularını, sorunlarını, duygularını, aklını, potansiyelini…
Yargılamadan Kabul Et!
Çocuk güvende ve kabul gördüğü ortamda sağlıklı büyüyebilir. Meme emen minicik bir bebek bile annesinin gözünün içine bakar, o gözlerin içinde şefkat, sevgi, huzur mu var yoksa kaygı, gerginlik, öfke mi çocuk hisseder. İstenene mi bakıyorsunuz, istenmeyene mi çocuk hisseder.
Değer Ver, Hissettir!
Onu gerçekten değerli görüyor ve bunu ona ne kadar hissettiriyorsunuz? “Yüz verme, şımarır” diyenlere kulak asmayın. Ama bencil ve kendini beğenmiş olmasını istemiyorsanız, sen diğerlerinden daha değerlisin şeklinde de yaklaşmayın. Buradaki kırılma noktası; çocuğu biz bilinci içinde, yaşamın bir ekip işi olduğunu anlatarak yetiştirmek.
Zaman Ayır, Emek Ver, Sev!
Sevgi ilgiyle başlar. Ona ayırdığınız zamanı gerçekten ilgiyle mi yoksa mecburiyetten mi veriyorsunuz? Aradaki farkı çocuk hisseder. Onun potansiyeline ulaşması, onun gelişmesi ve bağımsız olması için ne kadar emek veriyorsunuz?
Ailemizin Üyesi ama Bize Ait Değil!
Evet doğurmuş, ismini koymuş olabilirsiniz, bakımıyla ilgilenmiş olabilirsiniz ama o çocuk size ait değil. Halil Cibran’ın şiirini hatırlayalım. Korku-kaygı kültüründeki aileler çocukların kendine ait olduğunu sanır ve onları utanca boğarak yetiştirir. Sağlıklı ailedeyse çocuğun kendine özgü bir mahremiyeti bulunması, çocuk geliştikçe bu alanın sınırları gelişmesi gerekir. Bu alan onun hata yapmaktan, gülünç olmaktan kaygı duymayacağı, özgürce gözlem yapabileceği alan… Çocuk 2 yaşında bu mahrem alanı sezinlemeye başlayınca “hayır” demeye başlar. İstediği gibi hayal edip, gezebileceği bu alanın sınırları HAYIR bayrağıyla belirlenmiştir. Ama biz o alanı sıkça ihlal ederiz. Bu özgürlüklerin başında;
– Şimdi ve burada olanı duyma, görme, algılama özgürlüğü, düşüncelerini, duygularını özgürce ifade edebilme, kendi arzularına göre bir şeyi isteme ve reddetme, olmak istediği yönde gelişerek kendi özünü gerçekleştirme özgürlüğü…
Kitap, önce çocuğunuzu tanımanız ve onunla sağlıklı bir ilişki kurmanız için size, kendinize soracağınız sorularla rehber olurken, niyetinizi ortaya çıkarmanız için de uğraşıyor. “Çocuğunuz için mi varsınız, yoksa çocuğunuz size hizmet etmek için mi doğdu? Anne baba için sağlıklı, saf ve doğru olan niyet, çocuğunun olabileceğinin en iyisini olmasına hizmet etmektir” diyor.
Ardından sizi, aile yapınızı, eşinizle ilişkinizi, aile kültürünüzü ve yetişme tarzınızı sorgulatıyor. Aile kurmak için mi çaba sarfediyoruz, güç savaşı mı başlatıyoruz? Ebeveyn olarak kalıplayan mı yoksa geliştiren misiniz? Saygı duyulmak ve otorite kurmak için korku, kaygı, öfke mi salıyorsunuz yoksa güvenle, umutla, şükürle mi yaklaşıyorsunuz?
Ve evet kitabın sonunda en çok şunu anlıyorsunuz; çocuk yetiştirmek bilgi işi değil, varoluş işidir. Okuduğunuz onlarca kitap, yüzlerce kaynak bu varoluşa yetmez. İnsanın ihtiyacı olan varoluşun 4 temel prensibi ise; sevgi, saygı, ilgi ve tanıklıktır.
Etiketler aile yaşamıanne kitaplarıanne-baba kitaplarıçocuk gelişimiçocuk yetiştirmedoğan cüceloğludoğan cüceloğlu remziebeveyn kitaplarıebeveynlikebeveynlik yazılarıgeliştiren anne-babanazlıhan şevikremzi kitabevi