Çin Seddi: Uzaydan Görülmeye Yüz Tutmuş Uzun Duvar - Bilgi Fırını
Çinliler’e göre Çin’i ziyaret edip Çin Seddi’nin ziyaret etmemek Çin’i hiç ziyaret etmemek ile eşdeğer. Birçok kişinin “uzaydan görülen tek insan yapıtı”olarak tanımladığı Çin Seddi’nin ne yazık ki böyle bir özelliği yok. Ama yine de görülmeye değer muazzam bir yapı.
Türkiye’deki tarih kitaplarında Çin Seddi’nin yapılış amacının milattan önceki dönemlerde Hun baskılarını durdurabilmek ve bölgede kalan şehirleri koruyabilmek olduğu yazar. Oysa ki Çin Seddi ile ilgili Çinliler’in bildikleri Türkiye’de bilinenlerden biraz farklı. Çin’in en büyük bilgi sitesi Baidu Baike‘ya göre Çin Seddi, İngilizce adıyla Great Wall, yani Harika Duvar, Çince’de ise uzun şehir anlamına gelmektedir. Çin tarihindeki en önemli yapılardan biri olan Çin Seddi’nin yapılış amacı, ülke ve hanedanlıkları gelecek saldırılara karşı korumaya almak.
Çin Seddi’nin yapımına Batı Zhou Hanedanlığı zamanında, günümüzde Xi’an olarak bilinen ve Çin’in orta bölümlerinde yer alan şehirde başlanır. O dönemlerinde çok şiddetli hanedanlık savaşlarının yaşandığı bölgede hanedanlıklar araya bir duvar örerek birbirlerini durdurmaya çalışırlar. Yani Çinliler’e göre Çin Seddi’nin ilk olarak yapılmaya başlanma amacı komşu hanedanlıkların saldırılarından korunmaktır.
Birçok hanedanlığın yapımına katkıda bulunduğu ve en son uzunluğuna ulaşması yaklaşık 2000 yıl süren bu davara en büyük katkıyı Çin tarihinin en güçlü hanedanlıklarından olan Qin Hanedanlığı yapar. Sedde en son eklemeler ise Ming Hanedanlığı döneminde yapılır ve toplamda 20.000 kilometreden fazla uzunluktaki Çin Seddi ortaya çıkar.
Seddin Ming Hanedanlığı öncesi döneme ait kalıntıları büyük ölçüde harabeye dönmüş olsa da, Ming Hanedanlığı döneminde yapılan kısım tamamen korunmuş durumda. 2009 yılında yapılan açıklamaya göre şu an Çin Seddi’nin 8851.8 kilometrelik kısmı hala ayakta durmaktadır. Bu da Çin seyahati yapanların Çin Seddi’nin en fazla %40’ını görebilebileceği anlamına geliyor.
Çin Seddi harita-bing.com
Günümüzde Çin sınırları içinde kalan Hebei, Pekin, Tianjin, Shanxi, Shaanxi, Gansu, İç Moğolistan, Heilongjiang, Jilin, Liaoning, Shandong, Henan, Qinghai, Ningxia ve Xinjiang eyalet ve şehirlerinde bu dev yapının en az bir parçasına ulaşmak mümkün. Bu parçaların birçoğu restore edilmiş ve ziyarete de açılmış durumda. Çin seyahati yapanlar genel olarak seddin Pekin’de kalan kısımlarını ziyaret etmektedirler.(bkz.Çin Seyahati Yapanların Görmesi Gereken Yerler)
1961 yılında Çin Hükümeti tarafından korumaya alınan Çin Seddi, 1987 yılında Dünya Kültür Mirası listesine girmiştir.
Çin Seddi Bölümleri
Şehirlerin güvenliği için seddin duvar olarak yapıldığı kısımlar hiçbir şekilde geçişe izin vermeyecek şekilde inşa edildi. Şehirlere giriş çıkışların yapıldığı kapılar, güvenlik gerekçesiyle iki dağ arasında kalan vadilere, nehirlerin geçtiği yerlere veya düzlük alanların değişiklik gösterdiği yerlere yapıldı. Böylece hem iş gücünden, hem de malzemeden tasarruf edilerek kapının sadece bir kişi tarafından açılıp kapanabilmesi sağlandı. Belli aralıklarla yerleştirilen gözetleme kulelerinin yerleri için de en çok alanın görülebileceği ve savunmaya en çok katkıda bulunabilecek yerler seçildi.
İlk zamanlarda moloz taşlar kullanılarak yapılan setin yapımına 16. yüzyılda tuğla teknolojisinin gelişmesiyle o döneme ait tuğlalar kullanılarak devam edildi. Özellikle Ming Hanedanlığı zamanında eklenen bölümlerde çok büyük tuğlalara rastlamak mümkün. Dev boyutlardaki tuğlaları taşımak ve duvarı örebilmek için sadece insan gücünü kullanmak zorunda olmak işleri zorlaştırmış gibi görünsede, ileriye yönelik bina yapmaya yönelik yöntemlerin temelini bu zamanlar oluşturdu. Giriş-çıkış kapılarındaki sanatsal işçilik hem imparatorluğu temsil etti, hem de estetik anlayışının gelişmesini sağladı.
Çin Seddi, insanlar tarafından yapılmış Dünya’nın en uzun duvarıdır.
Çin Seddi uzunluğu 21.196 kilometre uzunluğundadır.
Seddin en yüksek noktası 8 metre yüksekliğinde iken, en geniş yeri ise 9.1 metre genişliğindedir.
Çin Seddi’nin en yüksek noktası başkent Pekin’deki Heita Dağı’ndadır ve bu noktanın deniz seviyesinden yüksekliği 1525 metredir.
Farklı hanedanlıklar tarafından devamlı olarak uzatılan Çin Seddi’nin en uzn haline gelmesi 2000 yıldan fazla zaman almıştır.
Duvara en son eklemeler resmi olarak 1644 yılında Ming Hanedanlığı döneminde yapılmıştır.
Çinliler, el arabasını duvarın yapımı sırasında bulmuşlardır.
UNESCO, 1987 yılında Çin Seddi’ni Dünya Mirasları listesine almıştır.
Avrupalılar, 17. yüzyılın başlarında Portekizli kaşif Bento de Gois aracılığıyla Çin Seddi’nden ilk defa haberdar olmuşlardır.
Duvarda her 200 metrede bir gözetleme kulesi veya kale bulunur.
Çin Seddi’ndeki bir gözetleme kulesi-bing.com
Her yıl 10 milyon’dan fazla kişi Çin Seddi’ni ziyaret eder.
300’ün üzerinde devlet başkanı da Çin Seddi’ni ziyaret etmiştir.
çin seddi nasıl yapıldı
çin seddi ziyaretçi sayısı
Çin Çayı Çeşitleri ve Faydaları