Borsa Terimleri Sözlüğü – Vborsa.Com
Başlangıç » Genel Analizler » Borsa Terimleri Sözlüğü
A Tipi Yatırım
Financial Intermediary (Institution) : Sermaye piyasası faaliyetlerinde bulunmak üzere Sermaye Piyasası Kurulu’nca yetkili kılınmış bankalar ve aracı kurumlardır.
Pazarlar (Kot Dışı Pazar)
Book Value İşletmenin aktif toplamından, borçlarının düşülmesi ile bulunan özvarlığının, çıkarılmış/ödenmiş hisse senedi sayısına bölünmesi ile bulunur.
Fiyat Price Quotation
Kotasyonu Piyasa yapıcının görevli olduğu sermaye piyasası aracında seans sırasında Vermek ilan ettiği alış ve satış fiyatıdır.
Fiyat Marjı/Fiyat Price Range
Aralığı Her hisse senedi için, seans içinde önerilebilecek en düşük ve en yüksek fiyatlar o hisse senedi için fiyat marjını oluşturur. Mevcut uygulamada bu
limitler baz fiyatın % 10 altı ve üstüdür.
Hisse Senetleri Piyasası’nda daha düşük fiyatlı satım emirlerinin, daha yüksek
fiyatlı satım emirlerinden; daha yüksek fiyatlı alım emirlerinin, daha düşük fiyatlı alım emirlerinden önce karşılanmasını ifade eder.
İşlemler Anlaşılan miktar ve fiyattan belirli bir tarihte belli bir ürünün teslim edilerek karşılığının ödeneneceğinin iki tarafın bibirine taahhütte bulunmasıdır.
Futures Futures Markets
Piyasaları Fiyat dışındaki şartları standartlaştırılmış bir vadeli (forward) sözleşmenin işlem gördüğü piyasalardır. Bu piyasalarda sözleşmeye konu teşkil eden ürün
kontrat şartlarına uygun olarak ileri bir teslimat tarihinden alınıp satılmaktadır.
Halka açık hisselerin nominal değerleri toplamının, tüm hisselerin toplam
nominal değerlerine oranını ifade eder.
idareler ile bunlarla ilgili özel mevzuatları uyarınca faaliyet gösteren kuruluş idare ve işletmelerdir.
Kalanını İptal Et Fill or Kill Orders
Üyelerin, takasa olan para borçları ile takastan olan para alacaklarının hesaben ödenmesi ile menkul kıymet borçları ile menkul kıymet alacaklarının
Aracı kuruluşların, aracı olarak Borsada gerçekleştirdikleri işlemler karşılığında menkul kıymetlerin işlem fiyatlarıyla hesaplanan tutarı üzerinden
müşterilerinden aldıkları komisyondur.
Üyelerin, bir piyasadan doğan alacaklarını talimatları doğrultusunda diğer bir
piyasa işleminden doğan borçlarını ödemede kullanabilmeleridir.
Ödünç İşlemleri Aracı kuruluş ile müşteri arasında düzenlenen sözleşmede belirlenen esaslar dahilinde, ödünç veren taraftan açığa satış amacıyla ödünç alan tarafa, belirli bir dönem için menkul kıymetlerin verilmesi ve aynı cins menkul kıymetlerin mislen geri alınmasını ifade eder.
Munzam Additional Collateral
Teminat Üçer aylık dönemlerde, her bir temerrüt matrahı 20 milyon TL. veya üstü olmak kaydıyla, Hisse Senetleri Piyasası işlemlerinden kaynaklanan
yükümlülüklerini yerine getirmeyerek birden fazla günde Borsaca geçerli kabul
edilmeyen şekilde savunmalı olarak temerrüde düşen üyelerin, toplam temerrüt matrahının % 10’u oransal teminat veya ortalama teminatı aştığı takdirde ödenen aradaki farka munzam teminat denir.
Müşteri İsmine Customer Name Based Custody System
Saklama Takasbank sisteminde Müşteri kodlarıyla takip edilem alt hesapların
Sistemi Takasbank’ın yapacağı düzenleme ile isme çevrilmesini, her bir yatırımcı için verilecek sicil numarası ile takip edilerek yatırımcının kimlik bilgilerinin
tespitinin mümkün hale getirilmesini ve müşterilerin menkul kıymetlerini bloke edebilmesini amaçlayan sistemdir.
Nama Yazılı Registered Shares
Hisse Senetleri Hisse senedinin üzerinde sahibinin adının yazılı olduğu ve şirketin pay defterine bu adın kaydedildiği hisse senetleridir.
Belirli bir faaliyet dönemi sonunda (genellikle bir yıl) düzenlenen bilançodaki
net aktif tutarının hisse senedi sayısına bölünmesi ile bulunan değerdir.
Net Bakiye Net Balance Principle
Prensibi Hisse Senetleri Piyasası’nda gün içinde yapılan iki seansta gerçekleşen işlemlerin netleştirilmesidir. Üyelerin, hem aynı menkul kıymet üzerinde
yaptıkları alım satımları ve hem de nakit olarak borç ve alacakları birbirine mahsup edilir. Üyeler, takasa kalan net tutar kadar borçlu veya alacaklı olurlar. Böylece her aracı kuruluş için gün sonunda ve tüm işlemleri üzerinden net nakit borç/alacak tutarı ile her menkul kıymet için ayrı ayrı net bir kıymet borcu/alacağı bulunur.
Nominal (İtibari) Nominal/Face Value
Değer Hisse senedi için pay senedinin üzerinde yazılı olan fiyattır. Tahvillerde ise, vade sonunda ödenecek değerdir.
Küsüratsız şekilde tam olarak, önceden belirlenmiş işlem birimi ve katları
halinde verilmiş olan emirlerdir.
Opoze Hisse Circulation Restricted Stock
Senedi Üzerinde devir ve satış yasağı bulunan hisse senedidir.
Opsiyon Option Contract
Sözleşmesi Belli miktarda bir malı, menkul kıymeti veya finansal göstergeyi belli bir fiyattan ileride önceden belirlenmiş bir tarihte veya öncesinde alma veya satma hakkıdır.
Menkul kıymetlerin halka arzı için kayda alınmak üzere Sermaye Piyasası
Kurulu’na başvuran veya Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında olup, birleşme, devir veya tasfiye durumunda bulunan anonim ortaklıklar ile aracı kurumlar ve yatırım ortaklıklarından Kurul’ca belirlenenlerin mali tablo ve raporlarının denetlenmesidir.
Borsa Yönetim Kurulu’nca her hisse senedi için ayrı ayrı belirlenmiş olan “bir
seferde girilebilecek işlem miktarı”nı aşan ve blok satış miktarından az miktarlı olan emirlerdir.
Özel Limit Special Limit Price Orders
Fiyatlı (OLFE) Emir miktarının “Sıfır-0” olarak girildiği, sadece fiyat verilerek sisteme
Emirler aktarılan emirlerdir. Belirli bir fiyata kadar olan bütün emirleri karşılamak amacı ile girilir. Bu emirler, belirtilen fiyat seviyesine kadar tüm fiyat seviyelerindeki emirleri karşılar
Özel Sektör Private Sector Bonds
Tahvilleri Anonim şirketler tarafından çıkarılan borçlanma senetleridir. Vadeleri en az iki
yıl olmak üzere serbestçe belirlenebilir ve sabit veya değişken faizli olarak
ihraç edilebilir. Kupon ödemeleri yılda 1,2 ya da 4 defa olabilir.
Borsa’da işlem gören menkul kıymetlerde gerçekleşen olağandışı fiyat
ve/veya miktar hareketlerinin, sözkonusu borsanın ilgili birimi ve/veya piyasanın yasal düzenleyicisi konumunda olan kurum tarafından, yapay piyasa ve içeriden öğrenenlerin ticareti gibi yasal olmayan aktivitelerin tespit edilebilmesi amacıyla izlenmesi ve incelenmesi.
Hisse senetleri Borsa’da işlem gören şirketlerin nakdi sermaye artışı yapmak üzere belirledikleri rüçhan hakkı kullanma süresi içinde sözkonusu hisse senedi üzerinde bulunan yeni pay alma kuponunun alınıp satılabilmesi için,
Borsa’ca belirlenecek süre içinde açılan pazardır.
Sermaye artırımlarında artırılan sermayeyi temsil eden hisse senetleri ile mevcut hisselerin hissedarlarınca, halka arz edilmeyerek, doğrudan dışarıda
yerleşik kişilere, kayıt öncesi belirlenmiş yurtiçinde yerleşik kişilere tahsisli olarak veya Borsa’nın ilgili pazarında toptan satışıdır.
Tasfiye Değeri /
Alienation, Assignment Alacağın Devredilmesi.
Ödeme Prensibi Borsa işlemlerinin takasında, tarafların, takasa olan borçlarını ödedikleri nisbette alacaklarının ödenmesi prensibidir.
Tezgah Üstü Over The Counter Markets
Piyasalar Organize bir borsa dışında yapılan işlemleri kapsayan gevşek ve gayriresmi nitelikteki borsa dışı piyasalardır.
Toptan Satışlar Wholesale Market
Pazarı Alıcıları önceden belli olan veya olmayan, belli bir miktarın üzerindeki hisse senedi işlemlerinin Borsa’da güven ve şeffaflık ortamında organize bir piyasada gerçekleşmesini sağlayan pazardır.
Tahvil ve Bono Piyasası’nda işlem yapabilme limiti içerisindeki her bir
Tümünü Full Underwriting
Yüklenim Sermaye piyasası araçlarının, bedeli satışın başlamasından önce tam ve nakden ödenmek suretiyle tamamının satın alınarak halka satılacağının, satışı
yapana karşı taahhüt edilmesidir.
Borsa Yönetim Kurulu kararı ile pazarı açılmış, endekse dahil olan ve olmayan
Borsa kotunda yer alan her şirket hisse senedi için alım satım işlemlerinin
Yabancı Hisse Foreign Stock
Senedi Yabancı ortaklıklarca bulundukları ülke mevzuatına uygun olarak çıkarılan ve ortaklık hakkını temsil eden menkul kıymetlerdir.
Yabancı Foreign Company
Ortaklık Türk Parasını Kıymetini Koruma mevzuatında tanımlanan dışarıda yerleşik kişilerden ilgili ülke mevzuatına göre yabancı sermaye piyasası araçlarını
çıkaran ortaklıklar ile yatırım ortaklıklarıdır.
Yabancı Foreign Capital Market Instruments
Sermaye Çıkarıldıkları ülke borsalarında alım satım konusu olan ve Kurulca niteliği Piyasası belirlenen menkul kıymetler ile hak ve alacakları temsil eden diğer kağıtlardır.
Yabancı Yatırım Foreign Mutual Fund
Katılma Belgesi Belge sahibinin kurucu ve saklayıcı kuruma karşı sahip olduğu hakları taşıyan
ve fona kaç pay ile katıldığını gösteren kıymetli evraktır.
New Companies Market
Hisse Senetleri Piyasası’nda, fiyat eşitliği halinde, sisteme zaman açısından
daha önce kaydedilen emirlerin öncelikli olarak karşılanmasıdır.
Previous post 2015: Kriz mi var?
Next post Mali Tablolar Analizi