Klima Tamir Bakım Onarım Servis - Dem-Al Otogaz Sistemleri
Klima kapalı konumda bulundurulmalı. Otomobilin motoru çalıştırılıp motor ısıtılmadan kesinlikle klima
çalıştırılmamalıdır. Isınmış havanın hızla dışarı çıkabilmesi için camlar kısa bir süre açık tutulmalıdır. Klima
çalıştığı zaman hava sıcaklık düğmesi soğuk konumda olmalıdır.Motor çalıştıktan sonra klima önce düşük
devirde istenirse daha sonra yüksek devirde çalıştırılmalıdır.Klimalar açıldığı zaman hava kesinlikle kişileringövdesine direkt olarak gitmemelidir. Üflemeler tabana ve camlara verilmelidir.
1-POLEN FİLTRESİ NEDEN SIKÇA DEĞİŞTİRİLMELİDİR ?
2-EVAPARATÖR DEZENFEKTASYONU NEDEN YAPILMALIDIR ?
Evaparatör , klima sisteminde gazın buharlaştığı ve ortam ısısını üzerine aldığı yerdir. Expansion sayesinde gaz, dar bir geçişten evaparatörün içine püskürtülürken, sıvı halden gaz haline geçer.Bu esnada gaz buharlaşmaya başlar ve ortam ısısını üzerine çeker.Böylece soğutma başlamış olur.Evaparatör klima çalışırken buz tutar ve klima durduğunda bu buz erir ve suya dönüşür. Zamanla polenden süzülüp gelen, toz,toprak,çiçek polenleri,sinek ve böcek ölüleri evaparatör e yapışır ve birikir.Orada bakteri ve mikroorganizmalar oluşmaya başlar.Klima kapandığında gelen pis koku bunu bize bildirir.Solunum yoluyla vücudumuza giren bakteri ve mikroorganizmalar solunum yolu rahatsızlıklarına neden olur.Özellikle son yıllarda oldukça artış gösteren ASTIM rahatsızlıklarına neden olur.Çağımızda otomobil içerisinde seyahat etme süresi oldukça uzamıştır.Duran trafik,kirli hava, eksoz dumanı,araçlarda klima kullanımını artırmaktadır.Yeni doğan bebeklerin yarısından çoğu solunum yolu rahatsızlıkları ve nefes darlığı şikayetleri yaşamaktadır.
Bu nedenlerden dolayı,en azından yılda bir kere özel dezenfektasyon ilaçları ve sıvıları ile evaparatörlerimizi temizletmemiz gerekir
3-KLİMA SİSTEMİNDE FAZLA GAZ OLMASI NEDEN TEHLİKELİDİR ?
Araç klima sistemlerinde gerektiği kadar ve yeteri miktarda gaz olmalıdır. Bu hem klima kompresörü için önemlidir, hem de soğutmanın tam yapılması için gereklidir.Soğutmanın olabilmesi için 134a (soğutucu akışkanın) sistem içinde hem GAZ halinde, hemde LİKİT halinde dolaşması gerekmektedir.Kısaca bilmemiz gereken Alçak basıncın olduğu yerde EVAPARATÖR de 134a (soğutucu akışkan) gaz halinde olmalı,Yüksek basıncın olduğu yer KONDANSER de LİKİT hale dönüşmelidir.SİSTEMDE FAZLA GAZ OLDUĞUNDA likit halde olan 134a evaparatörde bir kısmı hala sıvı olarak kalır.Tam olarak gaz haline dönüşemez ve klima kompresörüne likit olarak girer.SIVILARIN SIKIŞTIRILAMAZ OLMASI, oldukça güçlü kompresörün sıkıştırma kuvveti neticesinde,keçeden gaz kaçırmasına hatta kompresörün gövdesinin patlamasına neden olur.Ayrıca expansion valf ten püskürme yapamadığı için, içerden yeterince sıcaklık alamaz, kondanserden attığı sıcaklık yeterli olmaz. Soğutma çok zayıf veya hiç olmaz.
4-DRAYER, KURUTUCU FİLTRE NEDEN DEĞİŞTİRİLMELİDİR ?
Drayer, kurutucu filtre klima sistemi içinde zamanla oluşan kompresörlerin ürettiği çapaklar, minik metal kıymıkları, hortum dan zamanla kopan parçalar ve araçlardan gaz çekim esnasında filtrelerden süzülen çok minik parçaları süzmek ve tutmak için önemli olduğu kadar,boruların bağlantı yerlerinde araç çukura girdikçe,sarsıldıkça sistemden bir miktar gaz kaçması ve o esnada sisteme hava (NEM) girmesi nedeni ile sistemde oluşan nem i de tutma özelliği vardır. Zamanla drayer in içindeki slikajer ler nem alma kapasitesini doldururlar ve tıkanmasalar bile gazla birlikte nem sistemde dolaşmaya başladığından sistem yeterli soğumayı yapamaz.Bu da drayer in değiştirilmesi anlamına gelmektedir.Uzaktan bakıldığında bu durum anlaşılamadığından ortalama 2 yaşında klimalı bir aracın soğutması iyi değilse kesinlikle drayer in değişmesi gerekmektedir.
5-SAHTE GAZLARIN SİSTEME ZARARI NEDİR ?
İçerisinde karışım olan sahte gazlar sisteme çok zarar verirler.gazların kimyasal özelliklerine göre çalışma prensipleri sıcaklık ve basınç özellikleri çok farklıdır. Klima Kompresörünün bozulmasına, Hortumların patlamasına, soğutmanın az veya yetersiz olmasına,araca gaz basan makinelerin bozulmasına neden olur.
Bazı umursamaz ve vicdansız insanlar para kazanmak amacı ile 134a gazına LPG Gazı bile karıştırıp satabilmektedirler. Piyasada satılan ve fiyatlarının ucuz olması nedeni ile tercih edilen bazı gazlar (GENELDE MARKASIZ OLANLAR) sisteme çok zarar vermektedir.Yanıcı ve patlayıcı özelliği olan LPG gazının aracın içinde oluşan 100 c' nin üzerindeki bir sıcaklıkta ve basınçta çalıştığında ve ya hortum ve borularından kaçak oluştuğunda ARACA , İNSANLARA ve ÇEVREYE vereceği zararı düşünmek gerekmektedir.Bu konuyla ilgili ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI pek çok soğutucu gazın ALINMASI,SATILMASI ve KULLANILMASIN da yetkili ve belgeli kişilerin bu işi yapması için çalışma yapmakta ve bilinçsiz insanların bu işten uzak durmasını sağlamak için cezalar uygulamaktadır.Konuyla ilgili ayrıntılı bilgiyi Çevre ve Orman Bakanlığının Web sayfasından alabilirsiniz.
6-OTO KLİMA SİSTEM TEMİZLİĞİ NEDEN ÖNEMLİDİR ?
Klima kompresörü sürekli çalıştığında çok minik metal kıymıklar ve çapaklar üretmektedir. Bazı model araçların kompresörlerinde bu kronik hastalık halindedir.
Zamanla klima hortumlarının yıpranması ve parçaların kopması, sistemde dolaşması,sisteme eklenen soğutma yağlarının kullanılan gazlarla uyumsuz olması ve kompresör ve klima sistemine zarar vermesi neticesinde sistemin tamamen sökülüp temizlenmesi gerekir. Ayrıca klima kompresörü kitlenmiş bir araçta,bu temizlik muhakkak yapılmalıdır. Yerli klima gaz dolum üreticisi olan ELÇİ firması Gaz Dolum cihazlarına, Klima Sistemi yıkama seti koyarak kolayca ve sistemi n temizlenmesini sağlamaktadır. Hem servisler, Hem de kullanıcılar için çok büyük kolaylık ve yeniliktir.
7-KOMPRERSÖRLER NEDEN ARIZA YAPAR?
Araç klima sistemlerinde kompresör kilitlenmeleri sanıldığının aksine arıza değil, bir sonuçtur. Konuya bu açıdan yaklaşmak gerekir. Gerek sabit hacimli olsun gerekse değişken debili araçlarda kullanılan kompresör ekipmanları, doğru tasarımla seçilmiş, montaj ve servis işlemlerinde doğru prosedürler uygulanmışsa ömürleri diğer devre elemanları kadar uzun olmalıdır.
Özellikle ülkemizde kompresör kilitlenmeleri dediğimiz arızaların genel olarak sebebi bilinçsiz servis müdahaleleri, hatalı kullanım, nispeten kötü soğutucu akışkan seçimi, iki farklı cins yağın aynı kompresör kartelinde ikame edilmesi gibi faktörler sıralanabilir.
Kompresörler neden arıza yapar?
1- Kompresör hatalı montajdan arızalanır,
2- Kompresörler imalatçı verilerinin üzerindeki bir hızda döndürülürse arızalanır (genellikle max 3500Dev/dk).
3- Kompresöre likit akışkan girerse arızalanır.
4- Kompresör sistemin ısı yüküne göre küçük seçilmişse arızalanır.
5- Kompresörden sisteme giden yağ geri dönmez ise arızalanır.
6- Kompresöre uygun yapıda yağ konulmaz ise arızalanır.
7- İki farklı yapıda ve markada yağ konulursa arızalanır.
8- Yüksek basınç hattında tıkanma veya sürekli yüksek basınç altında çalışma halinde arızalanır.
9- Kayışın aşırı gergin olması veya gevşek olması(şaklama) halinde kompresör arızalanır.
10- Kasnakların aynı doğrultuda yerleştirilmemesi kompresör arızalarına yol açar.
11- Kompresörler uygun olmayan tork değerleriyle sıkılması sebebi ile arızalanabilir.
Buradan da anlaşılacağı üzere kompresörlerin aynı araçta artarda kitlenmelerinin sebebi, çoğu uygulama da kompresöre bağlı değil, verilen servis hizmetinin prosedürlere göre uygulanmayışındandır.
Birinci evre sistem temizliği:
Otomobil uygulamalarında sistem temizliği servis bültenlerinde yayınlanmış solvent içerikli çözücücüler olabilir. Ancak altını çizmek gerekir ki seçilecek solvent mutlaka ilgili aracın servis bültenlerinde tanımlanmış olmalıdır. Zira yaklaşık 160 çeşit solvent bulunur ve bunların büyük kısmı elastomerlere (oring, hortum gibi) zarar verir.
Bu işlem için özel tasarlanmış pompalar kullanılabilir.
Bütün sistem temizlendikten sonra sentetik yağların bir türü olan PAG sp46 ya da PAG sp100 yağlarıyla doldurulmuş olan kompresör sisteme bağlanabilir (otomobil için). Yağ cinsi ve miktarı konusunda en doyurucu bilgi araca ait servis bültenlerinden elde edilebilir.
İkinci evre vakumlama:
Mutlaka iki kademeli ve 30lt/dk debili bir vakum pompası ile en az bir saat vakum uygulanmalıdır (pompa min 1500 mikron değerine ulaşabilmelidir).
Üçüncü evre Montaj:
İşlem esnasında özellikle alüminyum (manganlı) malzemelerin tork kurallarına uyulmalı, varsa braket, gövde bağlantıları kapak kasnak ve kulak bağlantıları gereksiz bir stresle yüklenmemelidir. Tüm vidalar eşit torkta ve çapraz kuralına göre sıkılmalıdır. Özellikle arka kapak ve sübap platesi değişimlerinde, alüminyum gövde üzerindeki saplama deliklerinin içerisine kaçan yağ birikintileri hava veya üstüp sarılmış ince bir tornavida ile delik içerisinden alınmalıdır. Aksi halde saplama deliği içerisinde kalan yağ kalıntıları üzerine vida sıkılmaya başladığında hidrolik etki oluşturarak gövdeyi çatlatmakta ve birçok servis teknisyeni bu durumu kompresör imalat hatası olarak değerlendirmektedir.
Varsa, braket ve ara ankastre bağlantı parçaları el ile tüm vidaları sonuna kadar sıkılmalı sonra anahtar uygulanmalıdır. Bağlantı vidalarının el ile boşluğu alınamıyorsa, kasıntı var demektir ve bu durum ileride kompresör gövde ve bağlantı kulaklarında stres oluşturur ve yüksek devirlerde ani kalkışlarda alüminyumun dayanımını aşar ve gövdeyi kırar. Onun için sıkı giden vidaya anahtar uygulanmamalı sıkışıklığın sebebi araştırılmalı ve ortadan kaldırılmalıdır.
Motor bölgesinde tüm vidalar mümkünse 9 kalite olmalıdır (9,9 - 9,8 gibi).
Kompresör bağlantı kulaklarında gereksiz raybalama, delik düzeltme gibi işlemlerden uzak durulmalı kompresör satıcısına temiz bir şekilde iade edilmelidir.
Son evre çalışma kontrolü:
Kompresör montajı bittikten sonra sistem devreye alındığında, kayış şaklamamalı, çırpmamalı, kasnak üzerinde dönmemeli, 6pk ya da 8 pk kayışlarda özellikle en içte bulunan kayış kanalı deforme olmamalıdır. Kompresör kasnağında varsa avare gergi kasnaklarında anormal sesler aranmalı, ilk çalışma anında duyulan bu aşırı uğultulu çalışma sesleri kompresörün hatalı olabileceği şüphesi ile sökülmeli ve satıcısına temiz bir şekilde gönderilmelidir.
Kompresör iade edilecekse üzerinde en küçük deformasyon olmamalı, orijinal kasnağı bobini ve kapağı ile gönderilmelidir.
Klima sistemi bir bütün olarak incelenmeli, Çalışma anındaki sıcaklık bulguları gözden geçirilmelidir. Kompresör gövdesi asla soğumamalı 60 C nin altına düşmemelidir. Giriş rekoru karlanmamalıdır. Bunun aksi durumlar kompresöre likit soğutucunun girdiğini gösterir ki bu sistemde gerçek arıza kompresörde değil, expansion valfin değişimine kadar gidebilecek olan başka sebeplerden olabilir.
Tüm Fanlar kusursuz bir şekilde çalışmalıdır. Kompresör devreye girdiğinde evap. Fanları asgari birinci devirde çalıştığından e3min olunmalıdır. Kondenser basıncının en sıcak günlerde dahi 250psi nin üzerine çıkmasına izin verilmemeli, aksi halde kullanılan soğutucu akışkandan şüphe edilmelidir. Gerekirse işletme soğutucu akışkan markasını değiştirmeli akredite edilmiş bir silindir ile dolum yapılmalıdır.