Ölümle son bulmaz
13 senedir bir kıraathaneyi işletiyorum. Şimdi kiralayan vefat etti, mirasçıları da “Kiralayan öldü, kiracılık bitti” diyorlar. Bu doğru mu? Bana göre amaçları kirayı artırmak. Bunu nasıl sağlarlar? Beni çıkarabilirler mi? Çıkarırlarsa tazminat alabilir miyim? ● R.B.
Bir kira sözleşmesi devam ediyorken kiralayanın ölümü halinde kira sözleşmesi son bulmaz, sözleşmede yazılı şartlarla aynen devam eder. Ancak yasalarla belirlenmiş tahliye nedenleri var ise o başka. Ama münhasıran kiralayan öldü diye kira sözleşmesi son bulmaz. Tahliye nedenleri derken neyi kast ediyorum? Örneğin 10 yılı doldurmuş kira sözleşmeleri bazı şekil şartlarına uymak kaydı ile fesholunabilir. Yani “Kiralayan öldü hadi çık” denilmez de “13 yıl oldu, çık” denilebilir. Ama size söylenen sadece kiralayanın ölümü ile son buldu şeklinde ise böyle bir tahliye nedeni yoktur.
Sizden daha yüksek kira talep edilebilir. Bunun için de kira tespit davası açmaları gerekir. Bu halde de davaya bakacak mahkeme mahalline gelerek bilirkişi marifeti ile bir keşif yapar ve yeni dönemin başlangıcından itibaren işyerinin kira bedelini tayin eder. Bu da mutlaka davacının talep ettiği bir rakam olmayabilir. Rayiç ne ise bunun yaklaşık yüzde 10 altında bir rakama hükmedilir.
Size tazminat ödemeleri gerekir mi? Yasal nedenlerin varlığı mahkemece kabul edilir de sizin tahliyenize karar verilirse size herhangi bir tazminat ödenmesi gerekmez. Bunun dışında kiralayanlar tarafından sizinle anlaşarak işyerini tahliye etmeniz konusunda bir anlaşma ortamı doğarsa size bir tazminat teklif edilebilir. Bu karşılıklı anlaşma yolu ile olur. Mahkeme kararı ile tahliyede bir tazminat ödemesi gerekmez.