BİSİKLET ŞEHRİ: OSLO
Oslo şehir merkezinde araba kullanmaya karar verirseniz, dikkatli olun: Caddeye park edemezsiniz. Bu yılın başlarında şehir yönetimi, 700'den fazla park yerini kaldırdı; arabasız şehir merkezi düşüncesi kapsamında atılmış büyük bir adım olarak, araç park yerlerini bisiklet yolları, bitkiler, küçük parklar ve banklar ile değiştirdi.
Park yerlerinin kaldırılması ve bazı sokaklarda araç girişinin tamamen yasaklanması üzerine bölgede araç kullanan kişi sayısı oldukça azaldı. Yerel bisiklet paylaşım sistemi Urban Sharing’in yöneticisi Axel Bentsen, “Temelde bu değişiklikler hava kalitesinin iyileştirilmesi ve iklim değişikliğiyle mücadele edilmesine yardımcı olmak için tasarlandı. Bunun hayata geçirilmesi ile de yaşam kalitesi çok hızlı değişti. Şehir artık daha temiz ve bu fark, kolaylıkla hissedilebiliyor. Ayrıca belirli mekanları geri kazandığınızda bunların araç park etmek yerine başka pek çok amaç için de kullanılabileceğini görebiliyorsunuz.” şeklinde konuştu.
Norveç’in Oslo şehri, ilk olarak 1970’li yıllarda bazı caddelerini araç trafiğine kapalı hale getirdi ve 1980’lere gelindiğinde toplu taşımayı teşvik etmek amacıyla büyük yatırım yaptı. 2015’te ise belediye meclisinde oluşturulan ilerici bir siyasi koalisyon ile önemli bir dönüşümün adımları atıldı. İlk önce şehir merkezinde araç kullanımının tamamen yasaklanmasını isteyen yetkililer, işletme sahiplerinin itirazları ile karşılaşınca taleplerini revize ederek kademeli olarak ilerleme kararı aldı. Böylelikle şehir merkezindeki park yerleri kaldırılarak araçların yalnızca belli noktalardaki otoparklara araçlarını park etmelerinin sağlayacak yeni bir uygulama planlandı.
Yeni şehir planına göre amaç, yayalara, bisikletçilere daha fazla alan açmak ve özel araçlardan ziyade toplu taşıma araçlarına öncelik verilmesini sağlayarak tamamen araçsız bir ulaşım ağı sağlamak.
Oslo Belediye Başkanı Hanne Marcussen konuyla ilgili yaptığı açıklamada; “ Oslo gibi şehirler onlarca yıldır otomobiller için inşa ediliyor, artık bunun değişmesinin zamanı geldi. Artık ne tür şehirlerde yaşamamız gerektiğine karar verip hayal ettiğimiz temiz havaya, park edilmiş arabalarla dolu olmayan ve sonsuz trafik sorunlarından arınmış sokaklara kavuşmalıyız” dedi.
Yapılan uygulamalarla toplu taşımada büyük gelişmeler kat eden Oslo belediyesi, bisiklet sürmeyi daha güvenli ve konforlu hale getirecek şekilde sokakların trafik arınması gerektiğini savunuyor. Bu kapsamda şehre yeni metro ve tramvay hatları eklenmesini destekleyen yetkililer, toplu taşımanın daha cazip hale gelmesi için bilet maliyetlerini düşürerek fiyatlarda indirim yapıyor ve sefer sayılarını sıklaştırıyor.
Bisiklet kullanımının artırılması için de çalışmalarda bulunan Oslo belediyesi, geniş bisiklet yolu ağları oluşturuyor, bisiklet kiralama sistemlerini genişletiyor ve vatandaşların bisiklet almalarını sağlamak için hibeler dağıtıyor.
Ancak bu değişiklikler elbette ki otomobil sahipleri ve işletmeler tarafından büyük bir dirençle karşılandı. Ancak geçen yıl itibariyle park yerlerinin kaldırılmasıyla birlikte şehir merkezinde bulunan yaya sayısının %10 artış göstermesi üzerine belediye başkanı Marcussen, “bu istatistikler, doğru bir şeyler yapıyor olduğumuzu gösteriyor” diyerek yaptıkları uygulamayı savundu.
“Alışkanlıkların değişmesi daima zor olacaktır” diyerek sözlerine devam eden Marcussen, “Otomobiller, bazı insanlar için hala bir statü sembolü olarak görülüyor. Ancak geleceğimiz için bunu göz ardı ederek şehirlerimizi yeniden inşa etmeli, araçların daha az yer kapladığı yaşam alanlarına sahip olmalıyız.” dedi.
Marcussen ayrıca diğer şehirlerin de benzer uygulamalara geçmesinin gerekli olduğunu belirterek; “Umarım diğer şehirler de bizden ilham alarak kendi araçsız şehir merkezlerini oluştururlar. Şehir merkezlerinde araçların çok yer kaplamasına izin vermenin verimli bir durum olmadığının anlaşılacağını düşünüyorum. Ayrıca, ortaya çıkan kirliliğin bizi ve özellikle de gelecekteki çocukları nasıl etkileyeceğinin farkına varılması gerektiğini savunuyorum.” şeklinde konuştu.
Bu yazı ÖZGE SEÇKİN tarafından yazılmıştır.|31 Ocak 2019