UYUŞTURUCU MADDE BAĞIMLILIĞINA YOL AÇAN FAKTÖRLER
Uyuşturucu maddelere karşı bağımlılık oluşmasında pek çok kişisel, sosyolojik,maddi ve kültürel faktörel etkilidir. En önemli risk grubunu ergenlik çağındaki çocuklar ve gençler oluşturmaktadır. Yapılan araştırmalar uyuşturucu madde bağımlılığı yaşının 10- 12 yaşlara kadar düştüğünü göstermektedir. Peki bir kişiyi uyuşturucu madde bağımlılığa iten faktörler nelerdir?
1)Psikolojik faktörler: Kişinin içinde bulunduğu duygusal çalkantılar, ruhsal sıkıntılar, farkına varılmayan bir takım pskilojik rahatsızlıklar, sadece uyuşturucu için değil pek çok zararlı alışkanlık için açık bir kapıdır. Sosyal becerileri yetersiz olan ve problemlerle başa çıkmakta zorluk çeken, özgüven eksikliği yaşayan,suç işlemeye yatkın kişilerde uyuşturucu madde bağımlılıkları daha çok görülmektedir. Sosyal olarak bir ortamda yer edinme ve uyum sağlama isteği, zayıf karakteristik özellikler ve sıkıntılardan kurtularak mutlu olma isteği, kişiyi uyuşturucu madde kullanmaya itebilmektedir.
2) Çevresel faktörler: Ekonomik sorunlar, yaşam sıkıntıları, işsizlik, kötü arkadaş çevresi, başkaları tarafından zorlanma veya teşvik edilme gibi çevresel faktörler, uyuşturucuya başlama ve bağımlı hale gelmedeki önemli etkenlerdendir.
3)Olumsuz ev içi ve ailevi faktörler: Özellikle gençleri ev ve aile ortamından uzaklaştırarak çeşitli suçlara va bağımlılıklara sürükleyen en önemli faktörlerden biri, evdeki huzursuz ve sorunlu ilişkilerdir. Ailede uyuşturucu madde kullanan, temin etme ve satma işiyle uğraşan bireylerin olması, sorunlu aile içi ilişkilerin varlığı, şiddet gibi etkenler, kişiyi uyuşturucu madde kullanmaya teşvik edebilmektedir.Ayrıca, ebeveynlerin eğitimsiz olması, boşanmalar, çok kalabalık aileler, düşük gelir seviyesi, aile içi cinsel istismarlar ve şiddet olması,iletişim kopuklukları gençleri evden koparan ve madde bağımlılıklarına iten en önemli faktörlerdendir.
4)Sosyal ve kültürel nedenler : Toplumun bazı kesimlerinde uyuşturucu madde kullanımı o kadar yaygındır ki, bu bölgelerde yaşayan insanlar tarafından artık normal kabul edilmektedir. Bu tarz ortamlarda yetişen çocuklar ve gençler de, uyuşturucu madde kullanmak için eğilim gösterirler. Bunun yanı sıra, bazı toplumlarda uyuşturucu madde kullanımı bir çeşit sınıf atlama aracı, erkeklik ve güç gösterisi gibi algılarla özdeşleşmiştir. Bunlara ek olarak, internet erişiminin kolaylığı ve küçük yaşlarda internet kullanımı, çocukların ve gençlerin uyuşturucu maddeler hakkında özendirici videolar izlemesine neden olur. Görsel ve işitsel medyanın da, uyuşturucu madde kullanımı ile ilgili haberlerde, kesin ve olumsuz bir temsil dili kullanması gerekir.
5) Uyuşturucu maddenin kolay temini: Kişiyi uyuşturucu madde denemeye iten, bağımlı olmasına neden olan en önemli faktörlerden biri de, uyuşturucu maddeye erişimin kolaylığıdır. Son yıllarda narkotik birimlerinin yürüttüğü başarılı çalışmalara rağmen, uyuşturucu madde satış kanalları o kadar yayılmıştır ki, ortaokul öğrencileri dahi kolaylıkla uyuşturucu madde temin edebilmektedir. Bu sorunun aşılabilmesi için, emniyet güçlerinin, eğitim birimlerinin, sağlık kuruluşlarının ve hükümetin birlikte çalışarak kapsamlı projeler yürütmesi gerekir.
Bazı durumlarda uyuşturucu madde bağımlısı bir anneden doğan bir bebek de, madde bağımlısı olarak dünyaya gelebilir. Dünyaya gelen bebekler, tedavi merkezlerinde iyileştirilmeye çalışılıyor. Ancak bu çocukların gelecekte nörolojik ve psikolojik ağır sorunlar yaşaması veye uyuşturucu bağımlısı olması çok kuvvetli ihtimal.
Uyuşturucu madde bağımlılığının temas halinde olduğu bir diğer sorun da, fuhuş ve seks işçiliğidir. Özellikle güçsüz aile bağları olan, kimsesiz olan, bakım ve koruma sahibi olmayan genç yaştaki kızlar, uyuşturucu maddelere bağımlı olmaları sağlanarak seks işçisi olarak kullanılabilmektedir. Uyuşturucu madde bağımlılığı o kadar kuvvetli krizler yaşatabilir ki, kişi bu maddeleri elde edebilmek için bedeni üzerinden para kazanılmasına dahi müsade edebilir ya da bunu yapmak zorunda kalabilir. Bu işle uğraşanlar, genç kızları, uygun arkadaş ortamlarında gizli bir şekilde madde vererek veya tehdit ederek madde kullanımına zorlarlar. Bu tehlike, sadece genç kızlar için, çeşitli suçların işlenmesi için kullanılmak istenen genç erkekler için de geçerlidir.
Kişinin uyuşturucu madde ile tanışmasında ve bağımlı hale gelmesinde en önemli rollerden biri ise , arkadaş çevresinindir. Bir gruba karşı aidiyet duygusu besleme, aile ilişkilerinden ziyade arkadaşlık ilişkilerinin önem kazanması, gençleri bu tip zararlı arkadaşlara iten en önemli etkenlerdendir. Ebeveynlerin eğitimli olması, aile içi ilişkilerin sağlam olması, anne babaların çocuğun arkadaş çevresi hakkında bilgi sahibi olması ve internetin kontrollü kullanımı ile bu tehlikeler önemli ölçüde azaltılabilir.