Müstesna Ne Demek, Müstesna Nedir - Bio Bilgi
Ana Sayfa Yaşam Müstesna Ne Demek, Müstesna Nedir
Dilimizde kullandığımız birçok kelimede olduğu gibi müstesna kelimesinin kökeni de Arapçadan gelmektedir. Arapçada “Mustaşna” olarak telaffuz edilmekte olan kelime zaman içerisinde Türkçede müstesna olarak kullanılmaya başlanmıştır. Peki tam olarak müstesna ne demek? Müstesna nedir?
Türk Dil Kurumu (TDK) kayıtlarında müstesna ne demek diye araştırma yapıldığı takdirde karşımıza iki farklı anlam çıkmaktadır. Sözlük anlamı, belirli bir bütün içerisinde bulunan kuralların dışında kalan olarak tanımlamaktadır. Günümüz gençleri bu kelimenin ne anlama geldiğini pek bilmedikleri gibi konuşmalarında bu kelimeyi kullanmak yerine bir kişi ya da bir olayı aynı durumlar karşısında ayrıcalıklı tutmak anlamına gelen istisna kelimesini kullanmayı daha çok tercih etmektedirler. Her ne kadar son yıllarda çok fazla kullanılan bir kelime olmamasına rağmen, genel kültür gerektiren bilgi yarışmalarında sorulan sorular arasında bu kelime ile ilgili olan sorular sorulmaya devam etmektedir.
Kelimenin anlamını daha iyi kavrayabilmek için örnekler vererek açıklamak daha etkili olacaktır. “18 yaşından küçük olan adaylar sınavdan müstesnadır” bu cümle içerisinde müstesna kelimesi, 18 yaşından küçük olan adayların sınav kuralı dışında tutulması anlamında kullanılmıştır. “Görme engelli kişiler yeni yasa ile birlikte vergiden müstesna tutmuşlardır” bu cümledeki anlamı da herkesin vergi ödemek zorunda olduğu ancak görme engelli kişilerin vergi ödemekten muaf tutuldukları anlamında kullanılmıştır.
Ayrıca müstesna kelimesi en çok yasal mevzuatlar da kullanılmaktadır. Örneğin, harçlar kanunun belirli maddelerinde harç ücreti ödenmesi gereken bazı işlemlerin bu durumdan müstesna tutulduğu ifade edilmektedir. Diğer iki örnekte de olduğu gibi burada da müstesna kelimesi kural dışı tutulmuştur anlamında kullanılmaktadır.
Bir kişi ya da topluluğun bütünü kapsayan olay ya da durumlardan ayrı tutulmasına yani muaf bırakılması anlamında kullanılan kelime müstesna nedir? sorusuna verilen iki farklı cevaptan bir tanesidir. Ayrıcalıklı, özel, herkes gibi olmayan, diğerlerinden farklı olan gibi kelimeleri anlatmak için bu sözcük kullanılmaktadır. Mesela toplumun en önemli varlığı çocuklardır cümlesinde ki önemli kelimesi yerine aynı anlama gelen müstesna kelimesi kullanılabilir. Benzeri olmayan farklı olan anlamını ifade etmek için bu sözcük kullanılır. Arapça kökenli bir kelime olan müstesnanın dilimizde Osmanlı Devleti zamanından beri kullanılmakta olduğu bilinmektedir. Ancak daha öncesine ait net bilgiler bulunmamaktadır.
Müstesna ile birebir aynı anlama gelen kelimeler şunlardır; hususi ayrıcalığı olan anlamında kullanılan ayrıcalıklı kelimesi (Benim için çok müstesna /ayrıcalıklı bir insansınız), başka bir kişiye benzemeyen anlamında kullanılan ayrık kelimesi, muaf tutulmak anlamında kullanılan kural dışı kelimesi, herhangi bir meselenin içeriğinde bulunmayan yani dışında olan anlamında kullanılan hariç kelimesi, normalden farklı olan anlamında kullanılan sıra dışı kelimesi müstesna ile eş anlam taşıyan kelimelerdir. Dil bilgisi bakımından sıfat ve zarf olarak kullanılan bu sözcük çok nadiren de olsa isim olarakta kullanılmaktadır.
Önceki İçerikÖzdeş Ne Demek, Özdeş Nedir
Sonraki İçerikRotasyon Ne Demek, Rotasyon Nedir
Beka Ne Demek, Beka Nedir - Bio Bilgi 31 Ocak 2019 at 13:45
[…] Müstesna Ne Demek […]