ANASAYFA » KIL DÖNMESİ » Nasıl Tedavi Edilir? » Cerrahi Dışı Tedaviler
Kıl Dönmesi Hastalığında Cerrahi Dışı Tedaviler
Kıl Dönmesi (Pilonidal Sinüs) tedavisinde cerrahi dışı tedavi adıyla lokal anestezi ile ofis, poliklinik şartlarında dahi yapılabilen küçük, sınırlı (konservatif) cerrahi müdahalelerden bahsedilmektedir. Aslında yine cerrahi işin içindedir.
Plonidal Apse Tedavisi:
İster daha önce hiçbir sıkıntısı olmayan hastada ilk defa, isterse kronik seyirli hastada ikinci veya üçünce defa oluşmuş olsun; tedavisi aciliyet gerektirmektedir. Apsenin cerrahi olarak boşaltılması, hastanın rahatlatılması ve boşalma yerinin kontrollü olarak belirlenmesi gerekmektedir. Kendiliğinden, rastgele herhangi bir yerden boşalması (patlaması-akması) yerine kontrollü olarak orta hatta yakın bir yerden boşaltılması; hem hastalığın kontrolsüz yayılımının hem de sonrasında planlanacak kalıcı tedavideki geniş eksizyon alanının önüne geçilmesi için gereklidir.
Genellikle sınırlı uyuşturma (lokal anestezi) altında yapılır. Bazı hastalar için sedasyon dediğimiz sakinleştirme-hafif uyutma gerekebilir. Bu durumda işlem ameliyathanede gerçekleştirilir.
Pilonidal Apse boşaltımının(drenajı) aşamaları...
Orta hattın kenarından (orta hatttan değil !!!...) yapılan bir kesi ile apse içeriği boşaltılarak zemini temizlenir ve oluşan boşluk iyileşmeye bırakılır. Hasta antibiyotik tedavisi ile takviye edilir. Bu hastalarda %30–50 sinde apse tekrarlar ve kronik hastalığa dönüşür.
Kronik Plonidal Hastalıkta Cerrahi Dışı Tedaviler:
1800 li yıllardan beri kullanılan ve hastalıklı alanın tamamen ortadan kaldırılması mantığına dayanan cerrahi tedavilere rağmen;
1. Hastalığın tekrarlama riskinin ortadan kaldırılamaması,
2. Cerrahi sonrasının cerrahi öncesini aratır sorunlara neden olabilmesi,
3. Hangi tedavinin uygulandığından bağımsız olarak hastalığa bağlı sıkıntılara 40 yaşından sonra pek rastlanmaması nedeniyle farklı tedavi gereksinimleri ortaya çıkmıştır.
Böylece cerrahinin temeli olan hastalığın yok edilmesi kavramı yerine, hastalığın kontrol altına alınması kavramını ve yatarak tedavi kavramı yerine, ayaktan tedavi kavramını destekleyen cerrahi dışı tedaviler geliştirilmiştir.
Bu tedaviler ameliyathane dışında, sınırlı uyuşturma(lokal anestezi) ile çeşitli kimyasal ajanların(sıklıkla fenol ve gümüş nitrat) hastalıklı sinüs içine verilmesi veya daha sınırlı alanda eksizyon yapılması ve pansumanlarla takip edilmesi yönündedir.
Tek veya birbirine çok yakın birkaç sinüs deliği olan kronik pilonidal hastalıklarda cerrahi dışı yollarla başarılı sonuçlar alınabilmektedir. Ancak her hastaya uygulanamaması ve seçilmiş vakalara uygulanabilmeleri en önemli dezavantajlarıdır.
a-) Fenol ve Gümüş Nitrat Uygulaması:
Pilonidal hastalığın tedavisinde en çok uygulanmış olan cerrahi dışı yöntem olup, sinüs içine fenol adı verilen kimyasal maddenin verilmesi işlemidir. İlk olarak 1964 yılında uygulanmaya başlanmıştır. Orta hatta, 1-2 sinüs deliği olan basit, kronik seçilmiş hastalarda tercih edilir. Ofis veya poliklinik şartlarında uygulanabilir. Yöntemin amacı; sinüs boşluğunun içinin kıllardan temizlenmesi, kazınması ve sonrasında sinüs içindeki kötü dokuları eriterek yok etmek ve bu boşluğun yara iyileşme süreci içinde kapanmasını beklemekten geçmektedir. İşlem gerektiğinde tekrarlanmalıdır.
Bu tedavilerin uygulanabilmesi için hastane koşullarına ihtiyaç yoktur, masrafı azdır. Ancak ortalama 1–2 ayda kapanan yara hem tekrarlayıcı uygulamalara ihtiyaç gösterebilmekte hem de işe dönmeyi geciktirebilmektedir. Tedavideki başarı oranı değişkendir.(%59–93) Hastalığın nüks etme oranı seçili vakalarda %0–5 arasındadır.
Fenol dışında son yıllarda gümüş nitrat da bu amaçla kullanılmaktadır. Hastalıklı cilt altı bölgesinin kazınması ve mütakiben uygulanması ile başarı %85 lere ulaşabilmektedir. Bu uygulama da aynı şekilde seçili vakalarda yapılmalıdır. Her hastaya yapılabilir değildir.
b-) Kistotomi/Fistülotümi + Küretaj:
Tek veya birbirine çok yakın birkaç sinüs deliği olan kronik pilonidal hastalıklarda sıklıkla uygulanır. Olukta cilt altında yerleşik sinüslerin tavanının, sinüs ağızlarını da içine alacak şekilde kesilmesi ve cilde ağızlaştırılması işlemidir. Sonrasında sinüs içerisinde bulunan kıl ve kötü dokular temizlenir, kazınır.
Kistin arka duvarı çıkarılmadığı için daha sınırlı bir cerrahi girişimdir. Ameliyathane şartları gerektirmez. Lokal anestezi ile yapılabilir. Pansuman takipleri ile boşluğun kendiliğinden dolması 4-6 hafta kadar sürmektedir. Hastalığın tekrarlama oranı seçili vakalarda bile %5 ile %19 arasında değişmektedir.
c-) Bascom I (Pick Pits and Lateral Drainage) Operasyonu:
Kıl dönmesi hastalığının kuyruk sokumu bölgesinde, olukta yer alan kıl folliküllerinden (yuvaları) kaynaklandığını düşünen Amerikalı JOHN BASCOM adlı genel cerrah tarafından tarif edilmiştir.
Bascom'a göre hastalık; öncelikle oluktaki kıl folliküllerinin (yuvalarının) deriye açıldığı yerlerin, vucudun çeşitli hareketlerine bağlı olarak gerilmesi ve daha fazla açılması, sonrasında da oluktaki serbest kıl ve pamukçukların bu deliklerden içeriye girmesi sonucu oluşmaktadır.
Bu teknikte kuyruk sokumunda orta hat kenarından yapılan bir cilt kesisi ile olukta bulunan hastalıklı cilt altına(sinüslere) ulaşılır. Sinüs içeriği temizlenir, kazınır ve sonrasında oluktaki her sinüs ağzı tek tek ufak kesilerle çıkarılır ve dikilir. Altta oluşan boşluk pansumanlara takip edilerek kendiliğinden iyileşmeye bırakılır.
SONUÇ; Kistin arka duvarı çıkarılmadığı için daha sınırlı bir cerrahi girişimdir. Sınırlı vakalarda lokal anestezi ile yapılabilirse de sıklıkla bölgesel(spinal) anestezi ve ameliyathane şartları gerektirir. İyileşme süresi ortalama 3-4 hafta kadardır. Hastalığın tekrarlama oranı %7-16 arasında olmaktadır.
« « Kıl Dönmesi Tedavisi... Kıl Dönmesi Hastalığında Cerrahi Tedaviler» »