Hastalıklar ve Öneriler | Özel Ege Şehir Hastanesi
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları - Hastalıklar ve Öneriler
Kış aylarında genellikle solunum yolu enfeksiyonuna neden olan virüs ve bakteri kaynaklı enfeksiyonlar artış gösterir. Soğuk ve yağışlı havalar nedeniyle kapalı ortamlarda geçirilen zamanın artması solunum yoluyla bulaşan enfeksiyonların yaygınlaşmasına yol açar. Çocukların solunum yolu enfeksiyonlarını yılda birkaç defa ve özellikle kış aylarında geçirmesi normal karşılanır. Hastalıklardan korunmada kişisel hijyen, dengeli beslenme ve spor yapmak önemlidir.
Çocuklarda kış aylarında artış gösteren hastalıklar ve tedavi yöntemleri şunlardır:
Tüm yaş gruplarında en sık görülen üst solunum yolu hastalığıdır. Etken mikroorganizmalar virüslerdir. Kreş ve okul çocuklarında yaygın olarak görülür. Halsizlik, burun akıntısı, hapşırık ve öksürük ile başlar, ateş genellikle hafif seyreder. Tedavi semptomatik olmalıdır, istirahat önemlidir. Ateş düşürücüler ve burun tıkanıklığı için serum fizyolojikli damlalar yeterlidir. Astım, sinüzit gibi kronik hastalıkların aktifleşmesine neden olabilir. Eklenen bakteriyel hastalık yoksa antibiyotik kullanılmamalıdır.
İnfluenza virüsun neden olduğu, küçük çocuklarda ve yaşlılarda ağır seyreden, sistemik semptomlar yapan bir hastalıktır. Toplu alanlarda kolayca yayılır. Halsizlik, iştahsızlık, ateş, eklem ve kas ağrıları, baş ağrısı gibi belirtilerle başlar. Boğaz ağrısı, burun akıntısı, gözlerde yanma ve öksürük ilerleyen günlerde eklenir. Özellikle çocuklarda karın ağrısı ve ishal ile birlikte olabilir. Tedavisi soğuk algınlığı gibi semptomatiktir, antibiyotik kullanılmaz, dinlenmek esastır, doktor önerisiyle antiviral ajanlar kullanılabilir. Korunmada temizlik ve hijyen çok önemlidir.
Bademcik diye bilinen, boğazdaki tonsil denilen lenf bezlerinin iltihabıdır. Virütik ya da bakteriyel kaynaklı olabilir. Boğazda şişlik, ağrı ve yutma zorluğu vardır. Halk arasında “beta mikrobu” diye bilinen A grubu beta hemolitik streptokok bakterisi nedeniyle oluşan tonsillit sonrasında akut romatizmal ateş hastalığı oluşabilir (halk arasında kalp romatizması diye bilinir). Kalp ve eklemleri tutan ciddi bir hastalıktır ve antibiyotik tedavisi gerekir.
Ağız ile soluk borusu arasındaki bölgenin iltihabıdır. Boğazda ağrı, yanma, yutma güçlüğü, öksürük ve ateş gibi belirtiler ile başlar. Boyundaki lenf bezlerinde şişme olabilir. Genellikle virüsler nedeniyle oluştuğu için semptomatik tedavi yeterli olur. Aşırı sıcak ya da soğuk yiyeceklerden uzak durmak gerekir. Doktor tarafından bakteriyel etken düşünülüyorsa antibiyotik başlanabilir.
Disleksi okuma, yazma, konuşma, matematiğin anlaşılması ve kullanılmasında önemli güçlüklerle kendini gösteren bir öğrenme bozukluğudur. Disleksi hastalarında zeka geriliği yoktur. Hatta zeka seviyesi yüksek çocuklarda da görülebilmektedir. Fakat bazen hastalık fark edilmeyebilir. Aileler tarafından ‘derslerini dinlemiyor,yeterince çalışmıyor’ şeklinde algılanabilmektedir. Disleksili çocuklar zeka düzeyleri düşük olmadığı gibi özel yeteneklere de sahip olabilirler. Buna önemli kanıt disleksisi olduğu bilinen bilim adamları ve sanatçıların olmasıdır. Albert Eistein,Thomas Edison ,Michelangelo, Leonardo da Vinci bilinen kişilerden ilk akla gelenlerdir.
Kawasaki hastalığı akut başlayan, kendini sınırlayabilen sistemik bir hastalıktır.Temel olarak otoimmün bir hastalıktır yani vücut sebebi bilinmeyen bir nedenle kendi kendine savaş açar. Hastalık ilk kez 1967 yılında Japonya’da Dr.Tomisaku Kawasaki tanımlanmış olan özellikle ilk 5 yaşta görülen ateş, döküntü, servikal lenfadenit, bilateral eksüdatif olmayan konjunktival konjesyon,el ve ayaklarda şişlik ve eritem ile karakterize bir vaskülittir. Kalp ile ilgili komplikasyonları olabilmesi nedeniyle erken dönemde tanınmalı ve tedavi başlanmalıdır. Tedavi erken dönemde başlanmazsa kalpte kalıcı hasarlara sebep olabilmektedir.
Kawasaki Hastalığı nedir? Neden olur?
Kawasaki hastalığı vücutta orta büyüklükteki damarların, özellikle kalpteki koroner arterlerin enflamasyonla etkilendiği sistemik bir damar iltihabı yani vaskülittir. Damarlardaki hasarlanma inflamatuar hücrelerin vasküler dokuyu infiltre etmeleri sonucu gelişir. Otoimmun bir hadise olması sebebiyle bulaşıcı değildir. Tüm ırklarda görülebilen bu hastalık özellikle Japonya ve uzak doğu ülkelerinde daha sık görülmektedir. Hastalığın sıklığı konusunda ülkemizde yeterli veri bulunmamakla birlikte önceki yıllarda yapılan çok merkezli bir çalışmada sıklığının %9 olduğu gösterilmiştir.Erkeklerde kızlardan daha sık görüldüğü saptanmıştır.
Kawasaki hastalığının sebebi halen bilinmemektedir. Hastalığın klinik ve epidemiyolojik özellikleri bazı enfeksiyon hastalıkları ile ilişkili olduğunu düşündürmektedir. Serolojik, immünolojik ve genetik araştırmalarda herhangi bir mikroorganizma saptanamasa da, enfeksiyonların sık olduğu zamanlarda (kış mevsimi,ilkbahar başlangıcı) hastalığın daha fazla görülmesi, vaskülitin çeşitli süperantijenler tarafından tetiklendiğini düşündürmektedir.
Kawasaki Hastalığı'nın Belirtileri
Hastalığın belirlenmiş tanı kriterleri şu şekildedir:
En az 5 gün süren ateş (antibiyotik ve ateş düşürücülere yanıtsız,39c’yi geçen hatta 40c’yi bulan)ve beraberinde aşağıdakilerden en az 4’ünün bulunması,
Akıntı olmaksızın gözlerde kızarıklık,
Özellikle gövdede ve kolların bacakların gövdeye yakın yerlerinde,kasıklarda ve genital bölgede olan kırmızı renkli döküntüler,
Tahriş olmuş çatlamış dudak,boğaz ve dilde değişiklikler (kırmızı şiş dil:çilek dili),
El ve ayaklarda kızarıklık ve ödem, daha sonraki dönemde parmak uclarındaki derilerde soyulma, tırnaklarda çizgilenme (Beau çizgileri),
Boyunda ele gelen en az 1,5 cm ve üzerinde çapta lenf bezleri
Diğer Benzer Hastalıkların Ekartasyonu
Ek olarak eklemlerde ağrı ve/veya şişlik, karın ağrısı, ishal, huzursuzluk, baş ağrısı gibi başka belirtiler de görülebilir. BCG aşısının olduğu yerde bu bulgularla eş zamanlı kızarıklık olması da bize Kawasaki hastalığı’nı düşüdürebilir.
Çocuğunuzda 3 günden uzun süren ateş varsa hekiminize başvurmayı lütfen ihmal etmeyiniz!!!
Kawasaki Hastalığı'nın Tanısı
Hastalığın tanısı için yapılabilecek bir test yoktur. Üstte bahsedilen belirtilerin görülmesi ve benzer diğer hastalıkların ekartasyonu ile tanıya gidilebilmektedir. Bulguların benzediği hastalıklar stafilokoksik toksik şok sendromu,Stevens-Johnson Sendromu,kızıl,kızamık,adenovirüs,enterovirüs,parvovirüs enfeksiyonları olarak geçmektedir.
Doktorunuz tarafından belirlenen klinik bulguların yanında hastalığın tanısının konulmasına yardım amaçlı tetkikleri istenebilir. Bu tetkiklerden başlıcaları kan tahlillleri ,idrar tahlilleri,ekg(elektrokardiyogram),eko(ekokardiyografi)dur.
Kan tahlilllerinde Kawasaki hastalığı’nda görülebilen enflamasyonla artan beyaz kan hücreleri,kansızlık,kanda pıhtılaşmayı sağlayan hücrelerin(trombosit) artışı,crp artışı,sedimentasyon artışı,karaciğer fonksiyon testlerinde bozulma,sodyum değerinde düşme görülebilir.
İdrar enfeksiyon bulgusu açısından tetkik edilir.
EKG(elektrokardiyogram) hastanın kalp atışları ve ritmi hakkında fikir verir.
EKO(ekokardiyografi) kalple ilgili defekt ve hastalıkları özellikle Kawasaki hastalığı’nda koroner arterlerde olabilecek genişlemeleri gösterir.
Kawasaki Hastalığı'nın Tedavisi Nasıldır?
Hastalığın tedavisinin ilk 7-10 gün içerisinde başlanması olabilecek komplikasyonları önlemede son derece önemlidir. Tedavisiz hastalarda ateş 12 gün içinde geriler ve hastalık kendini sınırlar ancak kardiyak komplikasyonlar artar.
Doktorunuz tarafından hastalık için belirlenmiş tedavi dozlarında intravenöz immunglobulin(IVIG) ve aspirin tedavisi başlanabilir. Tedaviler hastaneye yatırılarak gözetim altında verilmelidir. Taburculuk sonrasında aspirin tedavisi doz azaltılarak hastalığın başından itibaren toplam 8 haftaya tamamlanana kadar devam edilmelidir. Hastalığın tanısı sonrasında ilk zamanlarda uygulanan IVIG ve yüksek doz aspirin tedavilerine direnç saptanması halinde glukokortikoid siklosporin,etarenecept,plazmaferez tedavileri verilebilir.
Kawasaki Hastalığı'nın Komplikasyonları
Komplikasyonlar kardiyovasküler hastalıkla ilişkilidir. Korner damarlarda enflamasyon(vaskülit),kalp kapak sorunları, kalp kasının iltihabı görülebilir.Akut dönemde nadiren görülebilen kalp yetmezliği tedaviye iyi yanıt verir. Şiddetli hastalık ile ilişkili kalp damarlarında olabilecek tıkanıklık sonucu kalp krizi,ritim bozukluğu görülebilir.
Antibiyotik ve ateş düşürücülere yanıtsız,39c’yi geçen hatta 40c’yi bulan en az 5 gün süren ateş olması durumunda mutlaka hekiminize başvurunuz.
Kawasaki hastalığı düşünülen bir durumda çocuk kardiyoloji hekimi tarafından değerlendiriliniz.