Edebiyat Okulu: Paragrafta Anlatım Biçimleri Test 2
PARAGRAFTA ANLATIM BİÇİMLERİ TEST 2
1. Furkan dolgun yüzlü, dik bakışlı, uzun boylu, irice omuzlara sahip biridir. Akşamları genelde erken uyur. Sabahları kalktığında gözleri mahmur mahmurdur. Yanakları hafifçe tombul olan Furkan idealist, şakacı, hazırcevap, inatçı, sabırlı özellikleriyle de bilinir. Olaylardan çabuk etkilenen, duygusal, duyarlı ve bir o kadar da içten bir kişiliğe sahiptir. En büyük ideali bedenen ve ruhen örnek bir kişi olmaktır.
A) Öyküleyici Anlatım (Öyküleme)
B) Betimleyici Anlatım (Betimleme)
2. Marslıların besin kaynağı olarak inkâr edilemeyecek şekilde insanları tercih etmeleri, Mars'tan gelirken yanlarında erzak olarak getirdikleri kurbanlarının kalıntılarının yapısına bakarak açıklanabilir. İnsanların eline geçen kuruyup büzülmüş kalıntılarından anlaşıldığı kadarıyla, bunlar (bedenleri silikondan oluşan süngerler gibi) silikonlu, gevrek iskeletleri, güçsüz bir kas yapıları ve çakmaktaşı büyüklüğündeki yuvalarının içinde kocaman gözleri olan yuvarlak kafalı, yaklaşık 1.80 metre boyunda, iki ayakları üzerinde durabilen yaratıklardı. Anlaşılan her silindirin içinde bunlardan iki üç tane getirilmişti ancak dünyaya ulaşmadan önce hepsi öldürülmüşlerdi. Bu, onlar için iyi olmuş da denebilir çünkü bizim dünyamızda ayakta durmaya kalkışmaları, bedenlerindeki bütün kemiklerin un ufak olmasına yol açacaktı.
Bu parçanın anlatımında aşağıda yer alan anlatım biçimlerinden hangisi ağır basmaktadır?
A) Düşsel (Fantastik) Anlatım
3. Eskiden köylerde yaşayanlar için at çok önemli bir hayvandı. At, o zamanlar ulaşım için olmazsa olmaz bir görevi yerine getirirdi. Herkes güzel bir atının olmasını çok isterdi. İşte babamın da bir atı vardı. Aslında at da ona denilirdi. İrice ve haşin tabiatlıydı. Güneşli havada o açık kahverengi tüyleri altın sarısını andırıyordu. O altınımsı, parlak, mis görünümlü tüylere kardeşim dokunmadan edemiyordu. Bakışlarında kendine olan güvenini hissettiriyordu. Çocukluk yıllarımda birçok anıma da şahit olmuştu o güzel, ferhunde, vefalı, heybetli atımız.
D) Düşsel (Fantastik) Anlatım
4. Bir gün nehirler gibi çağlayarak derinden
Ey deniz! şöyle bir gün sana bakacak mıyım?
A) Destansı (Epik) Anlatım
B) Öyküleyici Anlatım (Öyküleme)
C) Lirik Anlatım
D) Betimleyici Anlatım (Betimleme)
5. Paragrafta Anlatım Biçimleri ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Kanıtlayıcı anlatımda ikna, inandırma, kendi görüşünü başkasına kabul ettirme amaçlanır.
B) Tartışmacı anlatımda yazar önce yanlış olan düşünceyi belirtir. Daha sonra buna katılmadığını dile getirir. En sonunda ise bu görüşünü çeşitli açılardan zenginleştirerek savunur.
C) Lirik anlatımda dil daha çok göndergesel işlevde kullanılır.
D) Tartışmacı anlatımda yer alan görüşler "tez" ve "antitez" olarak tanımlanır.
E) Bilimsel metinlerde, iddianamelerde, savunmanın olduğu yerlerde, yargı kararlarının yer aldığı gerekçeli metinlerde kanıtlayıcı anlatıma başvurulabilir.
6. Fertleri birbirine bağlayan, milletin oluşmasını sağlayan kültürdür. Kültürün de en önemli parçası dildir. Eğer dil olmazsa, "harcına çimento katılmadan örülmüş tuğlaların dağıldığı gibi milletler de dağılır." Nasıl yiyecekleri tuz korursa; dil dini, din milleti korur. Diline sahip çıkmayan milletler, kendi değerlerinden koparak, egemen milletlerin sömürgesi haline gelir. Dil, bir milletin hem kalbi ve hem de zihnidir. Unutulmamalıdır ki, kalbi duran ölür, zihnini yitiren delirir.
C) Öyküleyici Anlatım (Öyküleme)
7. Köyün en delikanlı kişisi olarak bilinen Ali Fuat, köyün meydanında yine o heybetli atıyla tur atıyordu. Herkes şaşkın şaşkın Ali Fuat'a bakıyordu. Ali Fuat, etrafına sert bir bakış atarak köyün meydanından hızla uzaklaştı. Atını her zaman otlattığı o yemyeşil ovaya yöneldi. Nihayet ovaya vardı. Atından inerken yorgunluk hem onun hem de atının yüzünden okunuyordu. Etrafına bir iki keskin bakış attıktan sonra atını sıkıca, oldukça uzun ve sağlam bir zincirle bağladı. At, açlığını gidermeye çalışırken Ali Fuat da çimlerin üzerinde derin bir uykuya daldı.
Yukarıdaki parçanın anlatımında aşağıdaki anlatım türlerinden hangileri ön plana çıkmıştır?
A) Betimleyici Anlatım-Öğretici Anlatım
B) Öyküleyici Anlatım-Betimleyici Anlatım
C) Tartışmacı Anlatım-Betimleyici Anlatım
D) Lirik Anlatım-Öğretici Anlatım
E) Öyküleyici Anlatım-Açıklayıcı Anlatım
8. … Tekrar sordu:
Genç kız büyük gözlerini kaldırdı. Kitabi dizlerine indirdi. Nazik bir şive ile, "Büyükanneciğim, Fransızca bir roman iste…" dedi. Lakin büyük nine merak ediyordu, mutlaka anlamak istiyordu:
D) Öğretici Anlatım
10. PAROL 500 MG 20 TABLET
Kontrendikasyonları: Parasetamole karşı aşırı duyarlılık ve karaciğer hastalıkları olan kişilerde kontrendikedir. Uyarılar/Önlemler: Anemili veya kardiyak, pulmoner, renal ya da hepatik hastalıkları olan kişilerde doktor kontrolü olmadan kullanılmamalıdır. Analjezik ilaçlar doktora danışılmadan uzun süre kullanılmamalıdır. Karaciğeri etkileyen diğer ilaçlar ile tedavi edilen hastalarda doktor önerisi ile kullanılmalıdır. 5 günden uzun süren ağrılarda, ateşi 39,5 °C'den fazla olanlarda, 3 günden daha uzun süren ateşte ve tekrarlayan ateş vakalarında doktor tavsiyesi olmadan kullanılmamalıdır.
B) Öğretici Anlatım
E) Düşsel (Fantastik) Anlatım
11. Öğretici anlatım ve açıklayıcı anlatım biçimi ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Öğretici metinlerde bütün amaç okuyucunun bir şeyler öğrenmesidir.
B) Öğretici anlatımda kalıcılık amaçlanır.
C) Öğretici anlatımda anlatıcının okuyucuda bir beklentisi vardır.
D) Açıklayıcı metinlerde okuyucunun bir şeyleri bilmesi amaçlanır.
E) Öğretici metinlerde dil daha çok heyecana bağlı işlevde kullanılır.
12. Masal, sözlü edebiyat devri ürünlerindendir. Masallarda olağanüstü olaylarla süslü, olağanüstü kişilerin başından geçen olaylar anlatılır. Masallarda yer ve zaman belirsizdir. Kahramanlar, insanlar ile birlikte devler, cinler, şeytanlar, cadılar ve olağanüstü yaratıklardır. Masallarda eğiticilik esas olup masalın sonunda iyiler ödüllendirilir; kötüler ise cezalandırılır. Evrensel konuların işlendiği masallarda yer ve zaman belirsizdir. Masallar, Hindistan'da doğmuş ve oradan bütün dünyaya yayılmıştır. Anlatım, genellikle ''-miş"li geçmiş zamanlı anlatımdır.
13. Edebi metinler dersinin lise müfredatında tamamen kaldırılması gerektiği düşünülüyor. Bunun olumlu bir tarafı olabilir mi? Ben olamayacağını düşünenlerdenim. Edebiyat, asla sanattan uzak düşünülemez. Edebiyat dersinde bir iki noktalama işareti, bir iki yazım kurallı ezberleyen öğrenciyi mi başarılı sayacağız veyahut sadece sınavlarda başarılı olan kişileri mi önemseyeceğiz? Elbette ikisi de olmalı ama ikisi de asıl amaç olmamalı. Amaç "sanat ve estetik" kavramlarına ulaşmak olmalıdır. Yani edebiyat demek, sanat demek olmalıdır, başka da bir şey değil.
14. Bir akşam kulübeye Hagrid adında bir yarı dev gelir. Hagrid, Hogwarts Cadılık ve Büyücülük Okulu'nun anahtar sorumlusu ve bekçisidir. Hagrid, Harry'nin mektupları okuyamadığını öğrenir ve Harry'e her şeyi anlatır. Anne ve babası trafik kazasında ölmemişlerdir. Onlar büyücüdürler ve karanlık büyücü Voldemort tarafından öldürülmüşlerdir. Harry de bir büyücü adayıdır. Harry, bugüne kadar tüm gerçekleri kendisinden saklayan teyzesi ve eniştesine çok kızar. Hogwarts Büyücülük Okuluna gitmeye karar verir. Okul öncesi alışverişi için Hagrid ile birlikte Diagon Yolu'na giderler. Buradan bir asa, uçan süpürge, büyücülük kitapları, haberci bir baykuş gibi okulda ihtiyacı olacak şeyleri alırlar.
A) Gelecekten Söz Eden Anlatım
C) Betimleyici Anlatım (Betimleme)
15. Sanatçı, güzelliği yaratan değil, keşfeden adamdır çünkü sanat zaten var olan bir niteliği, güzelliği araştırmaktır. Sözgelişi güzel bir ağacın resmini yaparak yahut kelimelerle tasvir ederek güzele ulaşılamaz. Ağaç, sadece bir işarettir. Güzelliğe bu işaretten hareketle ulaşmak gerekmektedir. Duyularımızla kavradığımız güzel ağaç, biz farkında değilizdir ama sürekli değişme hâlindedir. Gerçek güzellik, ağacın değişen niteliklerinde değil, değişmeyen özündedir.
A) Betimleyici Anlatım (Betimleme)
C) Kanıtlayıcı Anlatım
16. Dil bilgisi kuralları ve noktalama işaretleri yazı dilinde önemli özellikler olarak dikkat çeker. Bizim yazı dilimiz Milli Edebiyat Döneminde benimsenen İstanbul Türkçesidir. Konuşma dili, günlük dil olarak da adlandırılır. Yöreden yöreye değişen ortak kullanımı olmayan dildir. Denetleme aracı olmayan konuşma dili doğal bir özellik taşır. Konuşma dilinin her zaman yazı diline yakın olması tercih edilir. Konuşma dilinde sözcüklerin "orijinal" özelliği kaybolmuştur. Bir ülke sınırları içerisinde tek yazı dili olmasına karşın birden fazla konuşma dili olabilir.
17. Paragraftaki Anlatım Biçimleri ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Tahmin ve varsayım gelecekten söz eden anlatımının özüdür.
B) Düşsel anlatım, sınırsız ve sonsuz bir hayal gücü ile oluşturulur. Bu anlatımda olay, kişi, zaman ve mekân olağanüstü özelliklerle karşımıza çıkar.
C) Söyleşmeye bağlı anlatım daha çok diyalog, monolog, röportajda başvurulan bir anlatım biçimi olup iki veya daha çok kişinin herhangi bir konu üzerinde karşılıklı konuşturulmasına denir.
D) Kanun, yönetmelik, yasa, yönerge, genelge ve kılavuz gibi metinler daha çok emredici anlatımla oluşturmuşlardır.
E) Duygu, düşünce ve hayallerin coşkulu, heyecanlı bir dil ile anlatıldığı yazıların anlatım biçimi olan lirik şiir, sadece şiirlerde başvurulan bir anlatım biçimidir.
18. 2050 yılı ve sonrasında hiç kimse hiçbir kurum veya kuruluşa evrak vb. şeyler için başvurmayacak. Para mı lazım olacak hemen bir tıkla elinizde olacak, bir belge mi almak istiyorsunuz on dakika içinde elinizde olacak. Hastanelere gitme, sıraya girme vb. durumlar hemen çözülecek. İnsanlar evlerde cep telefonlarında mevcut programlarla bilgilerini hastanedeki havuza atacaklar, sonuçlar ve e-reçeteleri an içinde sisteme işlenmiş olacak, ilaçları hemen yanı başında olacaktır. Böylece insanlar daha çok zamana sahip olacak ve daha mutlu olacaklar.
19. Babam hep sorar dururdu nerede ve nasıl bir evin olmasını isterdin diye. Ben de anlatmak için sabırsızlanırdım. Yıllardır sessiz düşündüğüm şeyi bugün yüksek sesle söyleyecektim. İstanbul'da boğaza bakan iki katlı, üst tarafı sundurmalı, ruhumun rengi olan mavi cepheli, bahçesi ise yemyeşil ve aynı boydan ağaçlarla süslü… Yeşil ve ağaçlarla süslenmiş bahçenin içinde küçük, minnacık, kadife sesli kuşlar… İç tarafında eski, köy hayatını yansıtan, el yapımı halılar serili… Duvarlarında nakış nakış, işlemeli süsler…
D) Öyküleyici Anlatım (Öyküleme)
20. Paragraf sorularının sınav sorularının en zor soruları olduğu söylenilir. Bu kanıya biraz erken varılmış olabilirler mi birileri? Elbette! Ben oldum olası bu düşünceye katılmadım. Bence paragraf soruları en kolay sorulardır çünkü paragraf soruları özel bir alan bilgisi gerektirmiyor. Soruları doğru yapmanın yolları iyi bir okuyucu olmak ve çok fazla soru çözmektir. Diğer konularda çıkan sorular bilinir ya da bilinmez. Paragraf sorularında böyle bir durum söz konusu değildir. Örneğin yardımcı düşüncelerle ilgili sorularda cevaplar yine metnin içindedir. Kısacası ön yargılarımız bazen bizi yanıltabilmektedir.
CEVAP ANAHTARI: 1-B 2-A 3-B 4-C 5-C 6-A 7-B 8-C 9-D 10-A 11-E 12-A 13-D 14-E
15-C 16-A 17-E 18-B 19-C 20-C
Gönderen Türkçe Edebiyat Okulu zaman: 07:20:00