YAYLACILIK YASALLAŞTI - Av.Feyzullah CİHANGİR - Akdeniz Gazetesi
19.04.2012 Tarihinde Meclis Genel Kurulunda kabul edilen 6292 Sayılı “Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun” İlimizi de çok yakından ilgilendiren önemli değişiklikler öngörmektedir.
Birçok hemşerimizin bildiği gibi Zorkun ve civarındaki yaylalarda “Orman İşgali” suçlamasıyla birçok kamu davası açılmış, birçok vatandaşımız hapis ve para cezasına mahkum edilmişlerdi. 60 yaş üstündeki vatandaşlarımıza dahi “kamu hizmetinde ücretsiz çalışma” seçenek yaptırımının uygulandığını duymuştuk.
6831 Sayılı Orman Kanunu’nun 17. maddesine göre “Devlet ormanları içinde bu ormanların korunması, istihsal ve imarı ile alakalı olarak yapılacak her nevi bina ve tesisler müstesna olmak üzere her çeşit bina ve ağıl inşası ve hayvanların barınmasına mahsus yerler yapılması ve tarla açılması, işlenmesi, ekilmesi ve orman içinde yerleşilmesi yasaktır.”
Yeni düzenleme ile 17. madde değiştirilmiş ve yaylacılık olgusu yeni bir yasal zemine oturtulmuştur. Yeni düzenleme ile birlikte de bina ve ağıl inşasına yönelik yasak devam ettirilmiş ve orman bütünlüğü ve varlığı korunmuştur. Ancak 31.12.2011 Tarihinden önce toplu yerleşimin bulunduğu, yaylak ve otlak olarak kullanılan alanlar içindeki yerler ile “geleneksel yaylacılık” maksadıyla yerleşim yeri olarak kullanılan alanlar kullanım bütünlüğü de dikkate alınarak Orman Genel Müdürlüğünce tespit edilecektir. Genel Müdürlükçe tespit edilen bu alanlar Orman ve Su İşleri Bakanlığı’nın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu tarafından “Yayla” olarak ilan edilecektir.
Yasal düzenlemede dikkat edilmesi gereken önemli hususlar bulunmaktadır:
Yayla ilanı yaylalarda gayrimenkulleri bulunan vatandaşlarımıza mülkiyet hakkı vermemektedir. Bilakis bu binalar genel müdürlüğün malı haline gelmektedir. Bu alanlarda bulunan gayrimenkuller değeri ne olursa olsun artık genel müdürlüğün malı haline gelmiş olmaktadır. Bu ilk bakışta olumsuz bir durum gibi algılansa da eski düzenleme devam etmiş olsaydı bu binaların tamamı devlet tarafından müsadere edilecek ve yıkılacaktı. Yeni düzenleme bu riski ortadan kaldırmıştır.
Düzenleme ile birlikte maliklere daha doğrusu zilyedliği elinde bulunduranlara buraları kiralama hakkı verilmektedir. Kira bedelleri genel müdürlükçe belirlenecek ve bu kuruma gelir olarak kaydedilecektir. Vatandaşlarımız bina zilyetlerine kira bedeli öderken bu hususu düşünmelidirler.
Yeni bina yapımı ve yerleşim alanının genişletilmesi öngörülmemektedir. Zira yasal düzenleme ile 31.12.2011 Tarihinden önceki yapılara kiralama imkanı tanınmıştır. Ancak “ihtiyaç” ve “zaruret” olgusu göz önüne alınarak Genel Müdürlüğe yayla alanlarını genişletme yetkisi de tanınmıştır: “Yayla alanı olarak ilan edilen yerlerde orman idaresince nüfus yoğunluğu, yöresel ihtiyaç ve sosyal problemler dikkate alınarak gerekli her tür ve ölçekte planlar Orman Genel Müdürlüğünce yapılır veya yaptırılır.” Bu yetki pek tabiidir ki orman varlığına zarar verecek nitelikte kullanılamayacaktır.
Yasada yer alan “Kullanım bütünlüğü” ibaresi dikkat çekicidir. Bu ibare ile yayla sınırlarının genişletilmesi ve orman tahribatının önlenmesi öngörülmüş, bir emniyet tedbiri olarak yasa metnine işlenmiştir.
Gayrimenkullere ilişkin zilyedlik-mülkiyet bilgileri tıpkı Kadastro düzenlemesinde olduğu gibi bir ay askıda kalacaktır. Bu bir aylık süre içerisinde hakkı ihlal edilen vatandaşlarımızın Kaymakamlıklara itiraz hakkı bulunmaktadır.
Kullanıcıları tarafından kiralanmayan bina ve tesislerin yıkılacağı yasanın açık hükmüdür. Bina sahiplerinin yapacağı tek şey orman müdürlüğünün faaliyetlerini yakından takip etmek ve gerekli başvuruları yapmaktır.
Yeni düzenleme kanayan bir yara haline gelen yaylacılık olgusunu orman varlığı ve bütünlüğüne zarar vermeden, kullanımı ve faydalanmayı imkansız kılmadan olabilecek en dengeli şekilde güvence altına almıştır. Orman Kanunu’nun 93. maddesi Orman Kanunu’nun 17. maddesinde belirtilen fiilleri işleyenlerin cezalandırılmasını öngördüğü için ve Orman Kanunu’nun 17. maddesi de yukarıda belirttiğimiz çerçevede değiştirildiği için 93. madde nedeniyle ceza alan vatandaşlarımızın hukuki durumu yeni düzenlemeye göre ele alınacak ve haklarında ceza tertibine yer olmadığına karar verilebilecektir. Kanunun yayımlandığı anda yürürlüğe gireceği belirtildiği için sanıklar lehine olan yeni düzenleme derhal uygulanacaktır.