Türkiye'de 2008'den bu yana temelde vergi affı olan 6 "varlık barışı" uygulamaya sokuldu
18 Ağustos 2019 07:27
Türkiye’de, 2008’den bu yana AKP hükümetleri tarafından yurttaşların özellikle yurt dışındaki varlıklarını kayıt altına almayı ve gelir elde etmeyi hedefleyen, temelde vergi affı olan 6 “varlık barışı” uygulamaya sokuldu. 7186 sayılı Kanun’la yürürlükte olan sonuncusuyla ilgili süre yıl sonu dolacak. Hukuki ve etik açıdan eleştiri konusu olan bu düzenlemelerin, ayrıca sonuçlarıyla ilgili bilgiler sağlıklı şekilde ortaya çıkmıyor. EY Türkiye Vergi Ortağı Abdulkadir Kahraman, konu hakkında, “Varlık barışları başlı başına sorun. İki ucu keskin bıçak. Ayrıca ne kadar bildirim yapıldığı ve vergi geliri elde edildiği konusunda bilgi yok. Şu kadar varlık kayda alındı demek bile zor. Hatta hükümetler bile her barış sonrası, ‘bu son barış, bir daha yapmayacağız’ açıklaması yapıyor. Başarılı bir varlık barışından söz edilemez. Neden? Çünkü vergi afları, ‘adaletsiz ve eşitliğe aykırı’. Bu aykırılık kolay onarılamaz” dedi.
Cumhuriyet’ten Serhat Aligil'in haberine göre Kahraman, hükümetlerin bu tür aflara pragmatik baktığını, özellikle yurt dışı varlıklarla ilgili vergi aflarının gelişmiş ve gelişen ekonomilerde görüldüğünü söyledi. Ayrıca özellikle 2000’li yıllardan sonra vergi cennetlerine karşı yürütülen mücadele de süreci etkiledi. Ülkeler, vergi afları ile hem ek gelir hem mükellefe 2017 itibarıyla başlayan ‘otomatik bilgi değişimi öncesi’ beyaz sayfa açma fırsatı verdiler.
“Bu düzenlemelerle ‘banka gizliliği’ dönemi sona erdi. OECD ve AB ‘vergide şeffaflık’ düzenlemesi olan bu standartlara uymayan ülkeleri ‘gri veya kara listelere’ alıyor. Bu ülkelere yatırım yapmak zorlaşıyor.” Kahraman’a göre Türkiye, bu aflarla ‘otomatik bilgi değişimi’ne tabi kişiler için ‘köprüden önce son çıkış’ imkânı sunuyor. Kahraman ayrıca, varlık barışında yer alan yüzde 1’lik vergi için de şu yorumu yaptı:
“Başta Hazine’nin bütçe açığı nedeniyle gelir ihtiyacı. Diğeri bir OECD ve G20 ülkesi olarak Türkiye’nin vergisiz bir varlık barışı veya affını hem iç hem dış basına anlatmadaki zorluklar.”
Yurt içindeki kayıt dışıların tescili
Uygulamadaki dahil, bazı varlık barışları yurt içi varlıkları da kapsadı. Bunun kayıt dışılığın tescili anlamına geldiğini ifaden eden Kahraman, “Diğer anlamı ise ekonomik kriz nedeniyle borca batık hale gelen veya zor durumda olan işletmelere özkaynak sağlamadır” dedi.
vergi affıvarlık barışıhükümekey türkiyeabdulkadir kahramanoecdbankayatırımyurt içi