REKABETİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN KAPSAMINDAKİ DEĞİŞİKLİKLER
24 Haziran 2020 tarihli ve 31165 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7246 Rekabetin Korunması Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (“Değişiklik Kanunu”) ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (“Kanun”) içerisinde bazı değişiklikler yapılmıştır. Değişiklik Kanunu uyarınca Kanun kapsamında yapılan düzenlemeler aşağıdaki gibidir:
Kanun’un muafiyet başlıklı 5. maddesine yapılan değişiklik ile, ilgili maddede belirtilen şartların tamamının varlığı halinde, teşebbüsler arası anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birliği kararlarının Kanun’un Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlarbaşlıklı 4.maddesinden muaf olacağı öngörülmüştür. Kanun’un 5. Maddesinde belirtilen şartlar kısaca aşağıdaki gibidir:
Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması.
Tüketicinin bundan yarar sağlaması.
İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması.
Rekabetin a. ve b. bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan fazla sınırlanmaması.
Ayrıca ilgili teşebbüs veya teşebbüs birlikleri, 4. madde kapsamındaki anlaşma, uyumlu eylem veya teşebbüs birliği kararının muafiyet şartlarını taşıdığının Rekabet Kurulu (“Kurul”) tarafından tespit edilmesi amacıyla Rekabet Kurumuna (“Kurum”) başvuruda bulunabileceğine yönelik ekleme yapılmıştır.
Kanun’un birleşme veya devralma hükümlerine ilişkin 7. maddesine yapılan ekleme ile, bir ya da birden fazla teşebbüsün başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmelerinin hukuka aykırı ve yasak olduğu belirtilmiştir.Böylelikle, birleşme ve devralmaların Kurul tarafından incelenmesi kapsamında etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasıuygulaması getirilmiştir.
Kanun’un İhlale Son Verme başlıklı 9. maddesinde yapılan değişiklik ile, Kurul’un; ihbar, şikâyet ya da Ticaret Bakanlığı’nın (“Bakanlık”) talebi üzerine veya resen Kanun’un Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlarbaşlıklı 4., Hakim Durumun Kötüye Kullanılması başlıklı 6. veya Birleşme veya Devralma başlıklı 7. maddelerinin ihlal edildiğini tespit etmesi halinde, ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerine rekabetin tesisi için yerine getirilmesi ya da kaçınılması gereken davranışları ve teşebbüslerin belirli faaliyetlerini yahut ortaklık paylarını ya da mal varlıklarını devretmeleri şeklindeki yapısal tedbirleri Kurul’un nihai kararında bildireceği düzenlenmiştir.Davranışsal ve yapısal tedbirler, ihlalle orantılı ve ihlalin etkili biçimde sona erdirilmesi için gerekli olmalıdır. Yapısal tedbirlere ancak daha önce getirilen davranışsal tedbirlerin sonuç vermediği hallerde başvurulacağı ve davranışsal tedbirlerin sonuç vermediğinin nihai kararla tespit edilmesi halinde ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerine yapısal tedbire uyması için en az 6 ay süre verileceği belirtilmiştir.
Değişiklik Kanunu ile, Kanun’un Yerinde İnceleme başlıklı 15. Maddesinde, Kurul’un, Kanun’un kendisine verdiği görevleri yerine getirirken gerekli gördüğü hallerde, teşebbüs ve teşebbüs birliklerinde incelemelerde bulunabileceği ve bu amaçla teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin; defterlerini, fiziki ve elektronik ortam ile bilişim sistemlerinde tutulan her türlü verilerini ve belgelerini inceleyebileceği, bunların kopyalarını ve fiziki örneklerini alabileceği hüküm altına alınmıştır.
Kanun’un “Önaraştırmanın Sonuçlanması” başlıklı 41. maddesine, Kurul’un pazar payı ve ciro gibi ölçütleri esas alarak rakipler arasında fiyat tespiti, bölge veya müşteri paylaşımı ve arz miktarının kısıtlanması gibi açık ve ağır ihlaller hariç olmak üzere, piyasada rekabeti kayda değer ölçüde kısıtlamayan anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birliği karar ve eylemlerini soruşturma konusu yapmayabileceğine ve bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esasların Kurul tarafından çıkarılan tebliğ ile belirleneceğine yönelik bir ekleme yapılmıştır.
Kanun’un 43. Maddesinin başlığı Soruşturmaya Başlanması, Taahhüt ve Uzlaşma olarak değiştirilmiş olup, bu sürece yönelik aşağıda belirtilen yeni düzenlemeler getirilmiştir:
Yürütülmekte olan bir önaraştırma ya da soruşturma sürecinde Kanun’un 4. veya 6. madde kapsamında ortaya çıkan rekabet sorunlarının giderilmesine yönelik olarak ilgili teşebbüs ya da teşebbüs birliklerince taahhüt sunulabilecektir. Kurul söz konusu taahhütler yoluyla rekabet sorunlarının giderilebileceğine kanaat getirirse bu taahhütleri ilgili teşebbüs ya da teşebbüs birlikleri açısından bağlayıcı hale getirerek soruşturma açılmamasına veya açılmış bulunan soruşturmaya son verilmesine karar verebilecektir. Rakipler arasında fiyat tespiti, bölge veya müşteri paylaşımı ya da arz miktarının kısıtlanması gibi açık ve ağır ihlallerle ilgili olarak taahhütlerin kabul edilmeyeceği ve bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esasların Kurul tarafından çıkarılan tebliğ ile belirleneceği hüküm altına alınmıştır.
Kurul’un, yukarıdaki fıkraya göre bir karar verdikten sonra aşağıdaki hallerde tekrar soruşturma açabileceği düzenlenmiştir:
Soruşturmaya başlanmasından sonra Kurul, ilgililerin talebi üzerine veya resen, soruşturma sürecinin hızlı bitirilmesinden doğacak usuli faydaları ve ihlalin varlığına veya kapsamına ilişkin görüş farklılıklarını göz önüne alarak uzlaşma usulünü başlatabilecektir. Kurul’un, hakkında soruşturma başlatılan ve ihlalin varlığı ile kapsamını kabul eden teşebbüs veya teşebbüs birlikleri ile soruşturma raporunun tebliğine kadar uzlaşabileceği de belirtilmiştir.Bu çerçevede Kurul’un, hakkında soruşturma açılan taraflara, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettikleri bir uzlaşma metni sunmaları için kesin bir süre vermesi öngörülmüş olup, verilen süre geçirildikten sonra yapılan bildirimlerin dikkate alınmayacağı düzenlenmiştir. En nihayetinde, ihlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla soruşturmanın sonlandırılacağı belirtilmiştir.
Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabileceği ve bu madde uyarınca idari para cezası tutarlarında indirim uygulanmış olması Kabahatler Kanunu kapsamında indirim yapılmasına engel teşkil etmeyeceği düzenlenmiştir. Sürecin uzlaşma ile neticelenmesi halinde, idari para cezası ve uzlaşma metninde yer alan hususlar uzlaşmanın taraflarınca dava konusu yapılamaz.Uzlaşmaya ilişkin diğer usul ve esaslar Kurul tarafından çıkarılan yönetmelik ile belirlenir
Son olarak,Kanun’un Tebligat ve Cevap Verme başlıklı 45. maddesinde yapılan değişiklikle, soruşturma aşamasında tarafların savunmalarını sunmaları kapsamında öngörülen sürelerin, haklı gerekçeler sunulması halinde Kurul kararı ile bir defaya mahsus olmak üzere ve en çok bir katına kadar uzatılabilmesine imkân tanınmıştır.