Türkiye’de 2019’da 5764 organ nakli yapıldı. Rakam henüz çok yüksek olmasa da, bu konudaki algı her geçen gün gelişiyor. Kamu spotlarıyla farkındalık artırılırken; SGK da rapor parası ödeyerek organ bağışına destek oluyor.
Türkiye organ bağışı konusunda ne yazık ki henüz istenilen noktada olmasa da, son dönemde artan kamu spotlarıyla bir farkındalık oluşturulmaya çalışılıyor. SGK da yayımladığı genelgeyle kendi isteğiyle organ bağışında bulunanlara rapor parası ödüyor ve bir anlamda organ bağışçılarının gelir kaybına uğramasını engelleyerek bağış sayısının artmasına destek oluyor. Sigortalıların istirahat raporu alması halinde SGK’dan rapor parası olarak bilinen geçici iş göremezlik ödeneği alması mümkün. Ancak rapor parasının alınabilmesi için bazı şartlar gerekir.
KURUL 6 AYA UZATABİLİR
Bunun için ilk şart, istirahat raporunun Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilen hekimlerden alınması. Ancak tek hekim raporuyla en fazla 10 gün istirahat raporu verilebilir. İlk rapordan sonra gerek görülmesi halinde raporun süresi 10 gün daha uzatılabilir. Tek hekim raporuyla toplamda 20 günden uzun istirahat raporu verilemez. 20 günü aşan istirahat raporlarının sağlık kurulunca verilmesi gerekir. Sağlık kurulunun raporlarının süresi de 6 ayı geçemez. Bir sigortalının istirahat raporu aldıktan sonra raporlu olduğu günler için SGK’dan rapor parası alabilmesi için en az 3 aydır çalışıyor olması gerekiyor.
SGK hastalık halinde raporlu olunan üçüncü günden itibaren rapor parası öder. Yani ilk iki güne rapor parası ödemez. Ancak iş kazası ve doğum hallerinde raporlu olunan bütün günler için rapor parası ödenir. Bunun yanında bir kişi raporlu olduğu günlerde yatarak tedavi görmüşse prime esas kazancının günlük tutarının yarısı, ayakta tedavi görmüşse üçte ikisi oranında rapor parası alır.
2019’DA 5764 ORGAN NAKLİ YAPILDI BÖBREK İLK SIRADA
Sağlık Bakanlığı’nın istatistiklerine göre; Türkiye’de 2019’da 5764 organ nakli yapılmış. En çok böbrek nakli gerçekleştirilmiş, nakillerin 3562’si böbrek nakli. 1776 kişiye de karaciğer nakledilmiş. Böbrek ve karaciğer nakli sağlıklı kişilerden yapılabildiği için en büyük payı tutuyor. Doku ve organ nakli sayısı artıyor. Ancak ne yazık ki halen yeterli sayıda organ ve doku bağışı söz konusu değil. 2019 yılı itibarıyla 22.895 kişi böbrek nakli bekliyor.
SON YILLARDA ARTIŞA GEÇTİ
Son yıllarda Türkiye’de organ nakli sayısı önemli ölçüde arttı. 2011’de organ bağışı sayısı 3988 iken 2019’da 5764 ile en üst noktaya çıktı. Diğer yandan organ nakli bekleyen kişi sayısı gün geçtikçe artıyor. Organ nakli konusundaki sorunların başında kadavradan organ naklinin azlığı geliyor.