Sarımsak: Şifanın Baş Tacı! |
← Doğal Esans Yağlarla Bitlerden Kurtulun!
Romatoid Artrit Nedir? Beslenme Tavsiyeleri Nelerdir? →
Bitki ve şifalı otları tek başına konu ederken aslında olması gereken bu bilgileri bir monograf tarzında paylaşmaktır. Gelin görün ki monograf tarzı bilgi paylaşımları ister istemez günlük dilin uzağına düşüyor ve haklı olarak da konuya çok ilgisi olmayan birisi için takip etmesi eziyete dönüşüyor. Klasik bir monografta olması gereken taksonomik, organoleptik, mikroskobik detaylar gibi verilerle sizi sıkmadan bu ve benzeri yazıları mümkün olduğu kadar farmakope dilinden uzak tutmaya gayret gösteriyorum. Şifalı bitkileri size tanıtırken ilginizi çekeceğini düşündüğüm bir kaç bilimsel araştırma sonucu ve bir kaç da pratik tarif ve reçete ile sınırlı kalmayı daha uygun buldum. Konu hakkında daha detaylı bilgi edinmek isteyenler kaynakça kısmındaki kitaplar veya makalelerden daha kapsamlı bilgilere ulaşabilirler. Bu internet sitesinin amacı, daha fazla insana bilimsel araştırmalar ışığında tamamlayıcı tedavi yöntemlerini tanıtmak ve bilgi paylaşımı ile sınırlıdır.
Sarımsak – Allium sativum fitoterapi ve bitki bilimi literatüründe alteratif bitkiler sınıfındadır, ki bu sınıfta bulunan az sayıda bitki vardır ve hepsi de birbirinden kıymetli kan temizleyicilerdir. Alteratif bitkiler başlı başına bir konu ancak özetle bilinmesi gereken: bu bitkiler hem hastalık önleyici, hem tedavi edici hem de hastalık sonrası bakım süresince destekleyici özelliktedir. Sarımsak da alteratif bir bitki olarak geniş spektrumlu ve genel anlamda bağışıklığı destekleyicidir ve şifası en eski zamanlardan beri bilinen bir bitki listesi varsa sarımsak kesinlikle o listede en önlerde yer alır. Eski Mısır’da her derde deva diye bahsedilen sarımsak en eski tıp yazmalarından biri olan Ebers Papürüsü’nde dahi konu edilmiştir (Wichtl, 2004). Binlerce yıllık geçmişi olan Ayurveda Tıp literatüründe cüzzama karşı sarımsak tavsiye edilmekte ve sarımsağın genel şifasından sıklıkla bahsedilmektedir (Castleman, 2001). Günümüze gelene kadar pek çok araştırma da yapılmış ve sarımsak şifalı bitkiler listesindeki haklı “gözde” konumunu hep korumuştur.
Tamamlayıcı tedavi preparatlarında taze yaprağı da dahil olmak üzere taze sarımsak veya kurutulmuş sarımsak sıklıkla kullanılır. Eğer taze kullanılmayacaksa tentürü tavsiye edilebilir. Aromaterapide ise distilasyon yoluyla alınan esans yağı kullanılır. Hatılatmakta fayda var, sarımsak en çok taze yendiğinde şifalıdır. Üzülerek belirtmeliyim ki, kimyasal olarak işlem görmüş ilaçlı topraklarda yetişen sarımsak bir takım enzimlerinin eksikliğinden dolayı organik olana kıyasla daha az şifalıdır. Saksıda bile kolayca büyütebileceğiniz düşünülürse evde veya bahçenizde bildiğiniz toprakta yetiştirebilirsiniz elbette. Saklaması da çok kolay, mahalle manavınızda gördüğünüz gibi kurutulur, genelde tazeyken örülür ve havadar bir yere asılır. Serin ve kuru yerde saklanırsa ömrü uzun olur.
Herhangi bir bitki ansiklopedisi veya monograf kitabında çok fazla sayıda terapötik özelliğinden bahsedilse de ben sarımsağa atfedilmiş tedavi edici özelliklerden günlük kullanıma uygun olan bir kaç tanesini paylaşayım:
Alteratif – kan temizleyici
Entelmintik –parazit düşürücü
Antibakteriyel / Antibiyotik – bakteri öldürücü
Antifungal / Antimikotik – mantar öldürücü
Antispazmotik – kasılma giderici
Antiseptik- mikrop öldürücü
Sarımsak ile ilgili belgelenmiş bulgular daha ziyade antiseptik özelliğine ait olsa da en önemli bulgular şüphesiz ki tansiyon düşürücü olarak kullanımını destekleyen çalışmalardır. Her dört kişiden birinin kalp ve damar hastalıklarından hayatını kaybettiği düşünülürse sarımsağın kardiyovasküler sisteme olan genel desteği ve arter duvarlarda yağ birikintilerini emme potansiyeli onu en kıymetli şifalı bitkilerden biri yapmaktadır (Orekhov, 1997). Hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalarda yemlerine sarımsak tozu konan deneklerde kayda değer oranda tansiyon düşüşü gözlemlenmiştir (Silagy ve Neal, 1994). Mısır’da lavaratuvar hayvanlarında yapılan bir çalışma sonucuna göre, alkolden bağımsız karaciğerde yağlanma hastalığında da yine sarımsak karaciğerdeki yağ birikimini düşürmekte başarı sağlamıştır (El-Din ve diğ. 2014). Günümüzde tıp literatüründe insülin direnci ve obezite ile kanser arasında ilişki olduğunu gösteren çok sayıda çalışma vardır ve obezitenin beyin fonksiyonlarına olumsuz etkisi de çalışmalarla saptanmıştır. Pintana ve arkadaşları bu bağlamda bir çalışma yapmış ve sarımsak özünü obez – insülin dirençli deneklerde gözlemlemiş ve sarımsak özünün beyin mitokondriyal fonksiyon bozukluğunu ve bilişsel açığı azalttığını tespit etmişlerdir (Pintana ve diğ. 2014). En son 2015 yılında yayımlanan bir araştırma sonucuna göre sarımsak labaratuvar deneklerinde toplam kolesterol seviyelerini düşürmekte faydalı olmuştur (Ha ve Ying, 2015). Sarımsakla ilgili yapılmış çok sayıda çalışma var ve bu seçtiklerim harici daha fazla araştırma yapmak isteyenler elbette yabancı literatürden ve Türkiye’den de bu ve benzeri çalışmaların detaylarını kendileri de okuyabilirler.
Kullanımında Nelere Dikkat Edelim, Kontrendikasyonlar Nelerdir?
Sarımsak genel olarak zararsız olarak kabul edilmiştir. Hamilelik döneminde sarımsak kürleri kullanımına dikkat edilmesi gerekirken emziren kadınların düzenli sarımsak özütü kullanımı tavsiye edilmez. Yapılan bazı araştırmalar hayvanlarda uterus stimulasyonuna yol açtığını sergilediği için potansiyel abortif (düşük teşvik edici) olabileceğine dair kayıtlar vardır. Her nekadar hamilelk veya emzirme döneminde insanlar üzerinde yapılmış bir araştırma veya klinik bir çalışma olmasa da her iki dönemde de uzun süren veya yüksek dozda sarımsak kürlerinin kullanımı tavsiye edilmez. Yüksek dozda kullanımı aynı zamanda mideyi tahriş edebileceği gibi karaciğer ve böbrekleri de olumsuz etkileyebilmektedir (DeSemet, 1993). Yanlış topikal kullanımının da cilt tahrişine sebep olabileceği yine araştırmalarla belgelenmiştir. Tavşanlar üzerinde yapılan bir araştırma sonucuna göre, diyabetli tavşanların yemlerine sarımsak eklenmesi halinde serum insulin seviyelerinde yükselme gözlemlenmiştir. Bu ve benzeri araştırmaların da ışığında hiperglisemik bir etkisi olduğu varsayılıp sarımsağın hipoglisemik (kan şekeri düşürücü) ve antikoagülan (pıhtılaşma önleyici) ilaçlar veya tedavilerle etkileşime gireceği kabul edilmiştir. Dikkat edilmesi gereken bir başka husus ise sarımsağın aspirin gibi antiinflamatuar ilaçların antitrombotik etkilerini artırabileceğine dair bulgulardır (Newall ve diğ. 1996). Etkileşime girdiği bilinen bazı ilaçlar ve aktif maddeleri şöyledir:
Aspirin, bazı anestesi ilaçları, bazı doğum kontrol hapları, AIDS hastalarının kullandığı NNRTI, isoniazid (Nydrazid, INH), warfarin (Coumadin), clopidogrel (Plavix), diclofenac (Voltaren, Cataflam vs), ibuprofen (Advil, Motrin,vs), naproxen (Anaprox, Naprosyn, vb), dalteparin (Fragmin), enoxaparin (Lovenox), lovastatin (Mevacor), ketoconazole (Nizoral), itraconazole (Sporanox), fexofenadine (Allegra), triazolam (Halcion) acetaminophen, chlorzoxazone (Parafon Forte), Cyclosporine (Neoral, Sandimmune)
Her geçen gün yeni bir ilaç çıktığını düşünürsek elbette bu liste çok geçmeden eksik kalmış olacaktır. Dolayısıyla hemen yine hatırlatmakta fayda vardır ki düzenli olarak herhangi bir bitkisel kür veya takviye ürün almadan veya beslenmenizde köklü değişiklikler yapmadan önce konuyu mutlaka hekiminizle görüşün.
Karaciğer veya safra kesesi hastalığı olanlar hariç , her gün 1-2 diş sarımsak kullanmaya özen gösterilmesi önleyici hekimler tarafından tavsiye edilmektedir. Eğer mide hassasiyetine neden olursa gıdalarla birlikte alınması fayda sağlayacaktır. Şifa kürlerinde, kimyasal gübre kullanılmadan, işlenmemiş ve böcek ilacı sıkılmamış toprakta yetişen sarımsak tercih edilmelidir.
250 gr. Sarımsak -Allium sativum
İsterseniz boğaz ağrıları veya soğuk algınlıklarında kullanacağınız Sarımsak Şurubu’nu da kendiniz yapabilirsiniz.
4 diş ezilmiş sarımsağı 4 yemek kaşığı bal içinde 2-4 saat bekletin. Ve her yarım saatte bir baldan bir tatlı kaşığı alın. İçine bir kaşık da ev yapımı elma sirkesi eklerseniz daha da şahane olur. Bu reçete 1 yaşından büyük çocuklar için de uygundur.
Tariflerin bu kadar kolay olduğunu görünce Sarımsak Yağı da yapmak isteyen olacaktır mutlaka.
250 gr diş sarımsak soyulup ezilir ve cam kavanoza konur. Üstünü kaplamaya yetecek kadar zeytinyağ düşük ısıda ısıtılır ve kavanoza eklenir.
Bu yağı sadece hastalıklara değil salatalara, yemeklere veya et, tavuk marinelerine de kullanabilirsiniz.
Gelelim merakla beklenen reçetelere.
Tentürü, yağı veya şurubu solunum yollarını açmak için kullanılabilir. Hatta kesilmiş sarımsak ayak tabanlarına sürülürse etken maddeleri kana daha çabuk geçecektir. Cildi hassas olanlar veya çocuklar için sarımsağı direk ayak tabanına sürmek yerine bir kaç diş ezip bir kaşık Aloe Vera veya Zeytinyağ ile karıştırıp ayak tabanlarına sürülebilir. Cildi hassas olmayanlar üstüne çorap da giyebilirler, ancak cildi hassas olanlar giymesin. Sarımsakdaki uçucu yağlar çorap içinden irice edebilir cildi.
Sağlıkla Kalın, Sağlıklı İyileşin.
Orekhov AN, Grunwald J. Effects of garlic on atherosclerosis Nutrition 1997; 13(78):
De Smet PAGM (ed.), et al. Adverse effects of herbal drugs Vol. 2. Berlin: SpringerVerlag; 1993.
Newall CA, Anderson LA, Phillipson JD. Herbal Medicine: A Guide for Healthcare Professionals. London, UK: The Pharmaceutical Press, 1996: 131.
Weiss, R., & Fintelmann, V. (2000). Herbal medicine (2nd ed.). Stuttgart: Thieme.
Ulbricht, C. (2010). Natural Standard herb & supplement guide: An evidence-based reference. Maryland Heights, Mo.: Elsevier/Mosby.
This entry was posted in Alternatif Tedaviler, Pratik Reçeteler, Şifalı Bitki Kürleri and tagged alteratif, antibiyotik, ayak mantarı, bağırsak kurdu, doğal, Holistik, Kulak Ağrısı, sarımsak, şifa, Sivilce, tansiyon, tentür, tinea. Bookmark the permalink.