HİDAYET KAYAALP İLE SÖYLEŞİ
”İnsanların kaderinde detay gibi görünen konular yönlendirici olabiliyor.”
”Hareket etmeliyiz.. Türkler hareket etmezlerse ya hasta olurlar, ya da birbirleriyle uğraşırlar”
"Bizim dışımızda oluşan bir takım negatif oluşumlardan etkilenmiyecek kadar güçlü “olmalıyız.”
”Çocuklarımıza ve çevremize yapabileceğimiz bir şey varsa onların olmaları gibi yetişmelerine zemin hazırlamalıyız.”
”İnsanlar, öğrenmeye değil, öğretilmeye karşı çıkıyorlar.”
”İnsanın kendi kendini kandırma teşebbüsleri bana hep belanın bel kemiği olarak gözüktü.”
”NLP hedefe giderken işimizi kolaylaştıracak iyi bir yöntem ve güçlü bir kaldıraç olarak işe yarayabilir.”
Kısa bir tanıtımla kendinizi okuyucularımıza takdim eder misiniz?
1955 yılında, Söğüt’ün Sakarya Nehri kıyısında bulunan köylerinden biri olan Tuzaklı Köyü’nde dünyaya gelmişim. 16 yaşıma kadar, bağcılık ve ipekciliğin yoğun olarak yapıldığı bu köyde yaşadım. 1971 yılında da bir yakınımın vesayetiyle Almanya’ya geldim ve o zaman dan beri de burada çalışmaktayım.
Onyıllardan beri Almanya’da yaşıyorsunuz. Bu ülkede umduğunuzu buldunuz mu?
İtiraf edeyim, Almanya’nın, benim çocukluğumda kurduğum hayalleri gerçekleştirebileceğim bir ülke olduğunu 40 yaşımı geçince farkedebildim. Aslında buraya gelirken bile, ne yapacağımın veya ne yapmak istediğimin farkındaydım. Ancak, insanların kaderinde detay gibi görünen konular yönlendirici olabiliyor. Daha İstanbul’dayken, beni getiren akrabamın ilgisi dolayısıyla karşılaştığımız bir siyasi liderin “İsmin ne, delikanlı?” sorusu beni, ne anlama geldiği ve nereden geldiğini bilmediğim soyismim üzerinde yoğunlaştırdı. Ertuğrul Gazi, Süleyman Şah derken kendimi bir dernekde garsonluk yaparken buldum; sonra idareci sonra başkan derken ilgi alanımız belirlenmiş oldu.
Bildiğiniz gibi buralarda yerleşik olarak yaşayan vatandaşlarımızda bilhassa son yıllarda bir tedirginlik var. Bir taraftan ekonomik hayatın gittikçe zorlaşması, diğer taraftan özellikle Türkler üzerinde asimilasyon dayatmaları ve yeni yetişen Türk neslin kimlik problemleri, Türk azınlığın geleceğe karamsar bakmasına yeterli sebep teşkil etmektedir. Meseleye bu açıdan baktığınızda, cemiyet hayatından gelen bir insan olarak, Batı Avrupa Türkleri’nin geleceğini nasıl görüyorsunuz?
Kuantum fizikcileri enerjinin ve duyguların da manyetik olduğunu söylüyorlar. Yani, ister pozitif yönde olsun, isterse negatif yönde, duygu ve düşünceler belli bir güce ulaşınca etkileşim meydana getirir.
Bizim dışımızda oluşan bir takım negatif oluşumlardan etkilenmiyecek kadar güçlü olmalıyız. Bazı şeyler kötüye gidiyorsa bunları iyiye tebdil edecek seçenekçi meta-proğramlara sahip olabiliriz. Mesela, işsizlik çoğalıyor ama, Avrupa’da ( Birleşerek ) küçülüyor. Hatta bunu dünya bağlamında düşünebiliriz. Hareket etmeliyiz.. Türkler hareket etmezlerse ya hasta olurlar, ya da birbirleriyle uğraşırlar. Proaktif olmak, Müslüman Türkler’in karakter özelliğidir. Bu özelliğimizle yeniden tanışmalıyız. Tarihe sağ uçtan ve sol uçtan bakanların bile vardığı ortak görüş şudur: “Müslüman Türkler Anadolu’yu fiziken fethettiler ama, ruhen de Bizans’ın atalet virüsüne yenik düştüler”
Ben problem gibi görünen şeylerin güçlü bir özgüven ve nitelikli bir proğramın ürünü olacak etkili insanların çoğalmasıyla aşılacağına inanıyorum.
Bir baba olarak, çocuklarınızı bu ortamda istediğiniz şekilde yetiştirebiliyor musunuz? Eğer varsa, çocuk-ebeveyn diyaloğunda önünüze çıkan zorluklar nelerdir?
Sizi anlıyorum, bununla beraber, problem sorunun içinde gizli gibi geliyor bana. Bugüne kadar yaşadığım tüm problemler, çocuklarımı ve başkalarını “istediğim gibi” yetiştirme arzusundan fışkırdığını keşfettim. Kimse kimseyi istediği şekle sokmaya çalışmazsa bir şey olmaz. Çocuklarımıza ve çevremize yapabileceğimiz bir şey varsa onların olmaları gibi yetişmelerine zemin hazırlamalıyız. Allah her insanı kendi fıtratı üzerine yaratmıştır; onun kendisi olmasına engel olacak tüm davranışlardan sakınmalıyız. Eğitim sistemleri bu engellerin en netamelisidir. Farklı kişiliklere sahip, farklı öğrenme stilleri gereken insanlara “Dinleyin arkadaşlar!” diye başlıyan bir yöntemi savunmak, psikolojide Freud yönteminin her derde deva olduğunu savunmaktan daha komiktir. Bir müzik korosu düşünelim: Davul, zurna, kemençe vs... Şimdi öğretmen geliyor ve şöyle diyor: “Haydi arkadaşlar, çalmaya başlıyoruz, herkes enstrümanlarını ağzına götürsün! Öğretmenin elinde kaval olduğu için tüm çalgıların da ağızla çalınacağını zannediyor. (Bu benzetmenin ana teması kendisi de bir eğitimci olan Alp Boylak’a aittir. Öğrenme Stilleri adlı kitabında da işin tüm çıplaklığını ortaya serer). Çocukların, ellerindeki aletleri ağızlarıyla çalmaya çalıştıklarını allahaşkına bir hayal edin, ne trajikomik bir manzara... Eğer elinizde zurna varsa iyisiniz... yoksa, düşünün o kıpır kıpır yerinde duramayan, hareket halinde yaparak öğrenen çocuğun halini...
Bu konu, benim girip de hep içinden zor sıyrıldığım bir konudur. Uzatmak istemiyorum, şununla yetineyim: Biz çalışmalarımız gereği, farklı insan tiplerini incelerken öylesine aydınlatıcı bilimsel çalışmalarla karşılaşıyoruz ki, bunların pedagojide ısrarla görmezlikten gelinmesine de çok yadırgıyoruz. Üstelik, bunları dikkate olan Özel Eğitim Kurumlarının attığı farklar ortadayken... Tek cümle: İnsana saygı ve insanı anlama gayreti içinde olursak neticeye yaklaşırız...
Kendi çapınızda yazan-çizen, araştıran bir insan olduğunuzu biliyoruz. Gurbette mütevazi de olsa, bir Türk elitinden veya entellektüelinden bahsetmek mümkündür, kanaatindeyim. Bu, kendi çapında ve sahasında birikimi olan insanlar, buradaki azınlık toplumumuza neler verebilir, veya vermelidir?
Aydınların, toplumlarına karşı kendilerini sorumlu hissetmeleri saygı duyulacak bir durumdur. Yalnız geçmişte ülkemizde yapılan bazı hatalar burada da tekrarlanmamalı. İnsanlar, öğrenmeye değil, öğretilmeye karşı çıkıyorlar. Mesele bu bağlamda ele alındığında ne söylediğimizden daha çok, nasıl söylediğimizin önemi ortaya çıkar. Çok basit birkaç kurala dikkat edersek köklerimize zehir dökmemiş oluruz.
1) Türk Halkı ne kadar gariban, sefil ve zor durum da olursa olsun, kendine tepeden bakılmasını istemiyor.
2) Türk Halkı ne kadar güzel ve faydalı olursa olsun, kendine birşeyin dayatılmasını istemiyor.
3) Türk Halkı kendi gibi konuşan, kendi gibi davranan insanlara kucak açıyor.
Zaten, aydınlanmanın mı dersiniz, aydınların mı dersiniz, ne derseniz deyin ama bu işin ilk kurbanlarından biri olan Galile de, “insanlara birşey öğretmeye kalkmayın, sadece kendisinde var olanı haberdar edin, yeter.” diyor.
Böyle bir sorumluluk anlayışından sonra atılacak 2.adım da bu sorumluluğu kuşanan insanların bir birlerini tanıyıp güç birliği yapmaları aşaması gelebilir. Bildiğim kadarıyla siz zaten bunu başlatmış durumdasınız. Dilerim bu oluşum giderek güçlenir ve önemli konuları gündeme taşır..
Aydının bizzat öncülük yaparak atacağı 3.adım da, toplumu ataletten kurtaracak proğramları üretecek, onları hayata geçirecek proaktif insanların sayısının çoğalmasına katkı sağlamaktır. Karnım ağrıyorsa şunlar suçlu, burnum akıyorsa bunlar suçlu anlayışı artık sadece skeçlerin konusu olmalı...
Şahsen yabancısı olduğum bir konu hakkında çalışmalar yaptığınızı, seminerler düzenlediğinizi duyuyorum. İlk defa da sizin yazılarınızda “NLP” diye bir kavrama rastlamıştım. Bu konuda hakkında biraz malumat verir misiniz? Bununla hedeflediğiniz nedir?
İnsanın kendi kendini kandırma teşebbüsleri bana hep belanın bel kemiği olarak gözüktü. İlgilendiğimiz NLP ( Neuro Linguistic Proğramlama ) tüm zihinsel manipülasyonları deşifre ederek insanı “yapıyor musun, yapmıyor musun?” sorusuyla karşı karşıya bırakıyor. “yaptığınız her iş, istediğiniz şeydir, eğer yapmıyorsanız istediğiniz şeyi yapıyorsunuz; yapmamayı...” sözlerini ilk duyduğumda atalet sandığımın kilidinin zorlandığını hissettim. Daha sonra, bu sözleri takip ederek NLP’nin kurucusu Richard Bandler’e ulaştım, o da; bu gerçeği çok kısa ve öz olarak ortaya koyuyordu: “Bir insan, ben bir şeyi yapamam derken aslında, ben bu şeyi yapmam demek ister.” ( Değişim için beyninizi kullanın – Richard Bandler )
Tüm mazeriyet depolarını bombalayan bu sözler den sonra NLP’yi öğrenmeye karar verdim. NLP bir yöntem olarak harika birşey. Her konuda olduğu gibi, burada durum kullananın niyetiyle şekil kazanır.
Arşimend (Archimedes) derki, “Bana yeterince uzun bir değnekle yeterince sağlam bir destek verin; tek başıma dünyayı yerinden oynatayım.”
NLP hedefe giderken işimizi kolaylaştıracak iyi bir yöntem ve güçlü bir kaldıraç olarak işe yarayabilir.
Hidayet Bey, bize zaman ayırarak sorularımızı cevaplandırdınız, Turkpartner adına size teşekkür ediyorum.