Anasayfa / GIDA & GDO DOSYASI /// Zeki Sarıhan : FINDIK CAN ÇEKİŞİYOR !
Yayın Tarihi : 4 Ekim 2017 Çarşamba
Zeki Sarıhan : FINDIK CAN ÇEKİŞİYOR !
Fındığın yüzde 70’sini ürettiği halde Türkiye’nin fiyat belirlemede söz sahibi olmayışı, bunun bir İtalyan şirketine ait olması herkesin canının sıkıyor. Hükümetin elinden de bir şey gelmiyor ki fındığa değerini veremiyor. Bu durumda hükümet için tek bir çözüm kalıyor: Fındığa hak ettiği fiyatı vererek çiftçiyi desteklemek ve aldığı fındığı askeriye ve okul gibi yerlerde değerlendirmek. İneği varsa otundan yararlanıyor ve kışlık yakacağını köylü artık fındık bahçelerinden sağlıyor.
KÖYLÜ NEDEN HAREKETE GEÇMİYOR?
CHP’nin üzüm mitingi gibi fındık yürüyüşü ve mitingi yapması, bu konularda geç kalmış olmakla birlikte küçümsenecek bir eylem değil. Zararın neresinden dönülürse kâr sayılır. Ancak fındık üreticilerinin bu eyleme beklendiği kadar katılmadığı da bir gerçek. Birçok kişiyle bunun nedenini tartıştım. Çoğunluğun kabul ettiği sebep, fındığın eskisi gibi bölge halkının tek hatta birinci sırada geçim kaynağı olmaması. Geçim kaynaklarının emekli maaşı başta olmak üzere çeşitlenmiş olması.
Hükümet dönüm başına bir destekleme bedeli de veriyor. Köyde oturan sayısı kadar, büyük kentlerde yaşayan köylü nüfusu var ve bunlar çeşitli sektörlerde çalışıyorlar. Köyde kalanlara da para aktarıyorlar. Tarım sektörü gitgide önemini kaybediyor. Çok az ailede inek var, diğerleri ihtiyaçları olan sütü bu ailelerden alıyor. Tavuk besleyen kalmamış gibi. Hemen herkes ekmeğini bakkaldan ve gezici dağıtıcıdan aldığı için mısır ekilen tarla parçası kalmamış gibi.
Bu durumda köylülere “Köyünden ayrılma, tarlana, bahçene bak, geçimini oralardan sağla” demenin bir faydası yok. Köylüler de doğdukları yerde değil doydukları yerde yaşamak ve kendilerini doyuracak işlerde çalışmak istiyorlar. Bunun içindir ki köylüler, fındık yürüyüşüne katılmakta isteksiz davrandılar. AKP’nin mitinge katılanları fişleyeceği, bunun da bir çekingenliğe sebep olduğunu söyleyenler oldu. Hükümet bu yürüyüşü dert etmedi. “TMO’nun alımlarını hızlandıracağım” demekle yetindi.
Fatsa’da ilk fındık mitingi 5 Ağustos 1968’de Ziraat Odası tarafından yapıldı. 13 Temmuz 1969’daki ikinci mitingde, mitingi tertipleyen arkadaşlar bana da bir konuşma yaptırdılar. Daha sonraki yıllarda bölgede çok katılımlı ve karayolunun saatlerce trafiğe kapatıldığı mitingler yapıldı. Günümüzde tek geçim kaynağı fındık olsaydı, üreticiler Karadeniz sahil yoluna sığmazdı.
Fotoğraf: Fatsa Cumhuriyet Meydanı’nda fındık mitingi, 1969
GIDA DOSYASI : YASAKLI GÜNLERİMİZDE EKONOMİK EKMEK YAPMA VE EKMEK YEMEKLERİ TARİFLERİ