Resmi verilere göre madenlerde 2 bin 76 çocuk işçi var
TEPAV’ın TÜİK verilerine dayanarak yaptığı araştırmaya göre, sadece kömür ve linyit madenlerinde 2 bin 76 çocuk çalışan var. Bu çocuklar 15-19 yaşında. Madendeki çalışan çocukların yüzde 85.5’lik bölümü kayıtdışı çalışıyor, ellerine geçen aylık gelir de sadece 226 lira
Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV), madenlerdeki çocuk işçiliği araştırdı. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) resmi verilerine dayanılarak yapılan araştırmaya göre kömür ve linyit madenlerinde çalışanların yüzde 4.2’si çocuk yaşında. Sadece kömür ve linyit madenlerinde 2 bin 76 çocuk çalışan var. Bu çocuklar 15-19 yaşında. Madendeki çalışan çocukların yüzde 85.5’lik bölümü kayıtdışı çalışıyor, ellerine geçen aylık gelir de sadece 226 lira.
TÜİK’in 2012 yılı hanehalkı işgücü anketinin alt detaylarına inerek çalışmayı gerçekleştiren TEPAV Analisti Güneş Aşık, “Hane halkı işgücü anketinde 15 yaşın altındaki çocuklar görülmüyor. Bu nedenle söz konusu istatistikler yalnızca 15 yaşından büyüklerin durumunu göstermektedir” notunu düştü.
Kömür çıkaranların 164’ü 15 yaşında
Araştırmada madenlerin çocuk çalışanlarıyla ilgili olarak ortaya çıkan rakamlar şöyle oldu: “Madencilik sektörü sadece kömür ve linyit çıkarılması işlerinden ibaret değil. Söz konusu sektörde ham petrol ve doğalgaz çıkarımı, metal cevherleri madenciliği, diğer madencilik ve taş ocakçılığı ile madenciliği destekleyen hizmet faaliyetleri de bulunuyor. Tüm bu sektörlerin toplamı çerçevesinde madencilik sektörüne bakıldığında ise 113 bin çalışanı olan sektörde 15-19 yaş arasında çalışanların sayısı 5 bin 308 olarak görülüyor.
Tüm madencilik sektöründe çalışanların 361’i 15 yaşında, 519’u 16 yaşında, 508’i 17 yaşında, 2 bin 949’u 18 yaşında ve 971’i 19 yaşında. 18 yaş altındaki çalışanların kayıtdışılık oranı madencilik sektörü itibariyle yüzde 47.1. 18 yaş üstündekilerde ise bu oran yüzde 12.3. Madencilik sektörü itibariyle 18 yaş altında çalışanların aylık geliri net 467 TL iken; 18 yaş üstündekilerin geliri 1172 TL.”
Çocuk çalışan sayısı 1.3 milyon
TÜİK’in 2012 tarihli hanehalkı işgücü istatistikleri, Türkiye’de çalışanların yüzde 5.39’unun 15-19 yaş arasında olduğunu gösteriyor. Yani 24.8 milyonluk toplam istihdam rakamının 1.3 milyonu 15-19 yaş arasında. Bu rakamın 149 binini 15 yaşındaki çocuk çalışanlar oluşturuyor. Yine istatistiklere göre 18 yaş altındaki çocukların yalnızca yüzde 17’sinin sosyal güvencesi var.
6 milyon kişinin ‘görevi tehlike’
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik, Soma’daki maden faciasının tartışmaları sürerken çarpıcı bir bilanço açıklayarak, Türkiye’de ‘tehlikeli’ ve ‘çok tehlikeli’ işlerde 6 milyon kişinin çalıştığını söylemişti.
Çelik, Soma’daki ocakta yıllık üretim miktarının çok üzerinde üretim yapıldığını söyleyerek, “Bu kısa süreli rödovans uygulamalarının doğru olmadığını ben burada söylüyorum. Bu üretim yarışı güvenliği sıkıntıya sokmaktadır. Üretim mi güvenlik mi? Hiç tartışmaya gerek yok, güvenli üretim. Eğer üretim güvenliği sıkıntıya sokuyorsa bu ocağın yaşatılmaması, kapatılması konusunda da açıkça görüşümüzü ifade ediyoruz. Bu yasama yılı kapanmadan bu taşeron anlayışını kapatacağız” dedi.
Yasalar ne diyor?
Çocuk işçilerin çalıştırılmasına ilişkin hukuki çerçeve, 14 yaşını doldurmuş çocukların okullarını aksatmaması koşuluyla güvenli iş ortamında hafif işlerde çalıştırılmasına izin vermekle birlikte, çok açık bir biçimde maden ocakları, kablo döşemesi, kanalizasyon ve tünel inşaatı gibi alanlarda çalıştırılmasını yasaklıyor.