Solukla içeriye çekilebilen ensülin - Yazarlar - Dahiliye Uzmanı Yavuz Eryılmaz
Solukla içeriye çekilebilen ensülin
Banting ve Best 1921 yılında enjekte edilebilen ensülini bulduktan sonra 1924 yılında ilk kez Alman araştırıcılar tarafından inhale edilebilen ensülin fikri ortaya atılmıştı. Günümüze kadar bu konuda pek çok araştırmalar yapıldı ve yeni moleküller ortaya atıldı. Ancak hiç birisi başarılı olamadılar. Bu yeni ensülinlerin fikri, soya fasulyesi ve mısırda bolca bulunan sıvı şekerlerden yola çıkılarak geliştirilmiştir.
1990 yılında başlayan yeni bir denemenin sonucu 2006 yılında alındı ve ilk inhale edilebilen ensülin FDA tarafından ocak 2006 yılında kullanılabilir belgesini aldı. Tabii ki olay sadece izin almakla kalınmadı, bu formüle yeni bir firma da ortak oldu. Aralık 2006 yılındaki Anaheim’daki Amerikan Eczacılar kongresinde çok ses getirmişti.
Ülkemizde de bu ensülinin tanıtımı yapılacakken nedense daha sonraları vazgeçildi.
İlacın fayda zarar hesapları tartışıla dursun bu kez bir başka firma tip 1 ve tip2 diyabette kullanılabilecek yeni bir inhale edilebilen ensülini kullanıma sundu ve FDA onayını da aldı. Bu yeni ensülin için ilk olarak ocak 2011 yılında FDA başvurusunu yaptı ve haziran 2014 tarihinde de kullanılabilir iznini aldı.
Bu ensülin kısa etkili olup uzun etkili ensülinlerin yerine kullanılamaz. Yemeklerden yaklaşık olarak 20 dakika önce bir ‘paf’ şeklinde alındığında etkisini maksimum olarak gösterir.
Tip1 diyabet hastalarında uzun etkili ensülinlerle birlikte başarı ile kullanılabilir. Ancak ketoasidoz durumunda olan diyabetiklerde ve özellikle KOAH adı verilen akciğer hastalıklarında kullanımı kesinlikle sakıncalı olabilir.
Yapılan araştırmalarda, bu ilacı 24 hafta kullananlarda yan etki olarak, ani kan şekeri düşüklüğü, boğaz ağrısı ,öksürük ve tahriş vardı. İlk çıkan inhale ensülini kullanan 4740 hasta incelendiğinde 2008 yılında altı tane akciğer kanseri olgusu görülmüştü. Her ne kadar üretici firma bu olguların kullanılan bu ensüline ait olmadığını açıklasa da firma tarafından eylül 2008 yılında kullanımdan çekildi. Bu konuda ensülin üreten diğer bir uluslararası firma ile olan yasal süreçleri devam etmekle birlikte FDA onayını geri çekmemiştir.
Ancak , burada yanıt bekleyen bazı ciddi sorular vardır: çocuklarda kullanılabilecek mi, akciğerlerde kanser olasılığı, kalp yetersizliği ve doz-yanıt eğrisindeki durum ne olacaktır.. Satış sonrası piyasa araştırmalarına dair yapılacak faz 4 çalışmalarının sonuçları bu sorunların kesin yanıtlarını zaman içerisinde verebilecektir.