RAMA DONUYOR Nükleer patlama gücüyle çalışan büyük radar darbe jeneratörü Excalibur, yaklaşık yarım yüzyıldır hizmet dışıydı. Rama'nın Güneş Sistemi
Download "RAMA DONUYOR Nükleer patlama gücüyle çalışan büyük radar darbe jeneratörü Excalibur, yaklaşık yarım yüzyıldır hizmet dışıydı. Rama'nın Güneş Sistemi"
1 RAMA DONUYOR Nükleer patlama gücüyle çalışan büyük radar darbe jeneratörü Excalibur, yaklaşık yarım yüzyıldır hizmet dışıydı. Rama'nın Güneş Sistemi içinden geçişini izleyen aylar boyunca çılgın bir çalışma ile tasarımlanmış ve geliştirilmişti. 2132'de artık çalışmaya hazır olduğu açıklandığında, ilan edilen amacı, gelecekteki herhangi bir yabancı ziyaretçiye karşı Dünya'ya gereken uyarıyı göndermekti: Rama kadar büyük olanlar yıldızla-rarası mesafelerde -hatta insanlar üzerinde herhangi bir etkisi olmadan yıllar önce- tesbit edilebilirdi. Excalibur'u inşa etme kararı, Rama daha Güneş'e en yakın noktaya varmadan alınmıştı Bu ilk dünyadışı ziyaretçi, Güneş'in çevresinde dolanıp yıldızlara doğru yol alırken, bu ziyaretçi ile buluşabilen tek görev uçuşundan elde edilen bilgiler, bir bilginler ordusu tarafından incelendi. Onlar, Rama'nın Güneş Sistemimize hiç ilgi duymayan zeki bir robot olduğunu açıkladılar. Resmi raporun araştırmacıların karşılaştığı birçok sır ile ilgili hiçbir açıklama getirmemesine karşın, uzmanlar Rama mühendisliğinin bir temel prensibini anladıklarına inanıyorlardı. Đnsan araştırmacıların Rama içinde rastladıkları bütün sistemlerin ve yardımcı sistemlerin iki işlevsel desteği daha olduğundan, yabancı yaratıkların her şeyi üçlü yaptıkları ortadaydı. Bu nedenle, bu kocaman dev makinenin tümü bir bütün olarak kabul edilirse, daha iki Rama uzay aracının, birinci ziyaretçiyi izlemesi çok yüksek bir olasılıktı. Fakat yıldızlararası boşluğun derinliklerinden Güneş Sistemi dolaylarına yeni uzay araçları gelmedi. Yıllar geçtikçe Dünya insanları başka ivedi sorunlarla karşılaştılar. Kamalılar, ya da o elli kilometre uzunluğundaki tekdüze silindiri yaratanlara karşı duyulan ilgi, bu tek yabancı ziyaretinin tarihe gömülmesi nedeniyle azaldı. Rama'nın ziyareti birçok bilim çevresinde hâlâ ilgi uyandırıyordu; fakat insan türünün çoğu dikkatini, başka konulara yöneltmek zorunda kalmıştı. 2140'ların başlarında Dünya ciddi bir ekonomik krizin pençesindeydi. Excalibur'un bakımını sürdürebilmek için gerekli para kalmamıştı Onun birkaç küçük buluşu, çalışma güvenliğini sağlayan muazzam masraflar karşısında yeterli sayılmazdı. Nükleer darbe büyük jeneratörü terk edildi. Kırk beş yıl sonra Excalibur'u tekrar çalışır duruma getirmek otuz üç ay sürdü. Excalibur'un tekrar canlandırılmasının ana nedeni bilimseldi. Arada geçen yıllarda radar bilimi gelişerek Excalibur'un gözlemlerinin değerini arttıran yeni veri yorumlama yöntemleri getirmişti. Jeneratör tekrar uzak göklerin görüntülerini almaya başladığı zaman, Dünya'da kimse başka bir Rama uzay aracının gelmesini beklemiyordu. Önündeki bilgi işlem ekranında yabancı bir ışık ilk belirdiği zaman, Excalibur Đstasyonu'nun işlem müdürü üstlerine haber vermedi bile. Bunun, işlem düzeyinde oluşan bir anormal algoritmanın yarattığı bir nesne, tanımlanamayan bir hayal olduğunu sanmıştı. Yayın birkaç kez tekrarladığı zaman dikkatini yoğunlaştırdı. Müdürün aradığı Excalibur'un baş bilim adamı verileri inceledi ve nesnenin uzun devirli bir kuyrukluyıldız olduğuna karar verdi Bir lisanüstü öğrencisinin, bu imin en uzun boyutu kırk kilometre olan düzgün bir cisme ait olduğunu kanıtlamasına kadar iki ay daha geçti. 2197'de dünya, güneş sistemi boyunca büyük bir hızla iç gezegenlere doğru ilerleyen bu nesnenin ikin- Deneme ve Eğitim ci bir dünyadışı uzay aracı olduğunu biliyordu. Uluslararası Uzay Ajansı (ISA), bu davetsiz misafirle 2200'ün Şubatı'nın sonlarında Venüs'ün yörüngesinin hemen içinde buluşacak bir uçuş için, kaynaklarını toparlamaya başladı Đnsanlığın gözleri yeniden dışarıya, yıldızlara çevrilmiş ve ilk Rama nedeniyle ortaya çıkan derin felsefî sorular, dünyada yeniden tartışılmaya başlanmıştı Yeni ziyaretçi gitgide yaklaştıkça ve fiziksel özellikleri ona yönelik kalabalık bir alıcı gurubu tarafından daha dikkatle çözüldükçe, bu yabancı uzay aracının, en azından dış görünüşü ile, bir öncekinin aymsı olduğu teyit edildi. Rama dönmüştü. Đnsanlık kaderle ikinci buluşmasına hazırlanıyordu. DENEME ve EĞĐTĐM Garip metal yaratık duvar boyunca yukarıdaki çıkmaya doğru kıvrılarak yavaşça ilerledi. Üç parçasının ortasında ikiye ayrılan küçük elektronik araç grubunun2 çevresine kıvrılan ince bir kabuğun örttüğü, salyangozu andıran eklemli vücudu ile, sıska bir arma-dilloya benziyordu Duvarın iki metre kadar ötesinde bir helikopter hareket etmeden havada asılı duruyordu Helikopterin ucundan uzatılmış uzun, esnek bir kolun ucundaki kerpeten, çenelerini garip yaratığın çevresine kapatma fırsatını yeni kaçırmıştı. "Kahretsin" diye söylendi Janos Tabori, "helikopter böyle sarsılıp durdukça bu hemen hemen imkânsız. En iyi şartlarda bile tam uzatılmış haliyle bu pençelerle hassas bir çalışma yapmak çok zor." Yana doğru pilota bir göz atarak, "Neden uçan bu harika makine yükseklik ve davranışını sabit tutamıyor?" Dr. David Brown emretti, "Helikopteri duvara doğ- ru yaklaştır." Hiro Yamanaka ifadesiz bir şekilde Brown'a baktı ve kontrol tablosuna bir emir girdi. Önündeki ekran kırmızı ışıkla yanıp sönmeye başladı ve bir mesaj belirdi, "EMĐR KABUL EDĐLEMEZ. YETERSĐZ TOLERANS." Helikopter aynı noktada asılı kalmaya devam etti. "Pervanelerimiz ile duvar arasında elli veya yetmiş beş santimetre var," Brown yüksek sesle düşündü. "Birkaç dakikaya kadar da biot çıkıntının altında güvenliğe kavuşacak. Haydi el yönetimine geçip onu yakalayalım. Şimdi. Bu kez hata yok, Tabori." Hiro Yamanaka arkasındaki koltukta oturan saçlan dökülmüş, gözlüklü bilim adamına bir an kararsızca baktı. Sonra pilot döndü, tabloya başka bir emir girdi ve büyük, siyah bir kolu sola doğru çevirdi. Monitör panldadı, EL YÖNETĐMĐNDE. OTOMATĐK KORUMA YOK. Yamanaka dikkatle helikopteri duvara yaklaştırmaya başladı. Mühendis Tabori hazırdı. Ellerini alet eldivenlerinin içine sokarak esnek kolun ucundaki çenelerin açılıp kapanmasını denedi. Kol tekrar uzandı ve iki mekanik çene, eklemli salyangoz ve onun kabuğu üzerine ustalıkla kapandı. Pençelerin ucundaki elektrikli alıcılardan gelen veri akımı, eldivenlerinin içinden Tabori'ye avını başarılı bir şekilde yakalamış olduğunu bildiriyordu. "Yakaladım onu," diye zaferle bağırdı. Avını helikoptere getirmek için gerekli yavaş süreci başlattı. Ani bir rüzgâr akımı helikopteri sola doğru salladı ve biotu tutan kol duvara çarptı. Tabori kavramasının gevşediğini hissediyordu. Kolu geri çekmeye uğraşırken "Doğrult şunu," diye bağırdı. Yamanaka helikopterin eğilme hareketini düzeltmeye çalışırken, yanlışlıkla aracın burnunu hafifçe aşağı indirdi. Mürettebatın üçü de dönen metal pervanelerin duvara çarparken çıkardığı iğrenç sesi duydular. Deneme ve Eğitim Japon pilot derhal acil durum düğmesine bastı ve araç otomatik kontrole döndü. Bir saniyeden az bir sürede bir alarm vınlaması başladı ve pilot kabini monitörü kırmızı flaşla AŞIRI HASAR. YÜKSEK DÜŞME ĐHTĐMALĐ. MÜRETTEBATI BOŞALTIN uyarısı yanıp sönmeye başladı. Yamanaka duraksamadı bile. Bir an içinde pilot kabininden fırlatılmayı ve paraşütünün açılmasını sağladı. Tabori ve Brown onu izlediler. Macar mühendis ellerini özel eldivenlerinin içinden çıkardığı anda, mekanik kolun diğer ucundaki pençeler gevşedi ve armadillo yaratık yüz metre aşağıdaki düzlüğe düşerek binlerce küçük parçaya ayrıldı. Pilotsuz helikopter düzensiz bir şekilde düzlüğe doğru indi. Otomatik iniş konrolü çalışır ve tam kontrol durumunda olmasına rağmen, hasarlı uçan makine yere çarptığı zaman dayanakları üzerinde sertçe sendeledi ve yan yattı. Helikopterin indiği yerden az ötede, üstü şeritlerle kaplı kahverengi askeri üniforma giymiş iri yapılı bir adam açık bir asansörden yere atladı. Görev Kontrol merkezinden yeni inmişti ve canlı bir şekilde bekleyen rovere doğru yürürken çok gergin olduğu açıkça belli oluyordu. Onu, her iki omzuna asılmış kamera teçhizatı taşıyan, ISA uçuş elbisesi giymiş çevik bir sarışın kadın izliyordu. Asker adam, Newton projesinin yetkili kumandanı General Valery Borzov idi. Roverin içindeki elektrik mühendisi Ric-hard Wakefield'e "'Yaralanan var mı?" diye sordu. "Galiba Janos fırlama sırasında omzunu oldukça sert bir şekilde çarpmış. Fakat Nicole az önce onun bir kırık çıkığı olmadığını, sadece bir sürü çürüğü olduğunu telsizle bildirdi."3 General Borzov, aracın kontrol tablosunun önünde oturan Wakefield'in yanındaki yere çıktı. Sarışın kadın, video habercisi Francesca Sabatini, sahnenin kaydını durdurarak roverin arka kapısını açmaya çalışır- 9 ken Borzov -birden ona elini salladı "Git, deş Jardins ve Tabori'yi bul" dedi, "Wilson belki de çoktan oradadır." Roverdeki Borzov ve Wakefield zıt yönde uzaklaştılar. Yeni bir uçuş elbisesi içindeki elli yaşlarında ve onların yaklaşmasına aldırmayan bir adamın yanına gelinceye kadar dört yüz metre kadar gittiler. David Brown paraşütünü katlayarak bir bez torbaya tıkmakla meşguldü. General Borzov roverden inerek Amerikalı bilim adamına yaklaştı. Giriş sözleriyle vakit kaybetmek istemeyen General belirgin bir sabırsızlıkla sordu, "Đyi misiniz, Dr. Brown?" Brown başını salladı fakat cevap vermedi. "Bu durumda," General Borzov ölçülü bir tonla devam etti "belki bana, Yamanaka'ya el kontrolüne geçmesini emrettiğiniz zaman ne düşündüğünüzü söyleyebilirsiniz. Konuyu burada, diğer mürettebattan uzakta tartışsak daha iyi olur." Dr. David sustu. Uzun bir sessizlikten sonra, "Uyan ışıklarını hiç görmediniz mi?" diye ekledi. "Bir an için, diğer kozmonotların güvenliklerinin o manevra ile tehlikeye girebileceğini hiç göz önüne almadınız mı?" Sonunda Dr Brown sinirli ve nefret dolu bir yüz ifadesiyle Borzov'a baktı Kendisini savunmak için konuştuğu zaman, cümlelerinde içinde bulunduğu ruh halini bastırmaya çalıştığı belli olan kopukluk ve zorlamalar vardı. "Helikopteri hedefe biraz daha yaklaştırmak mantıklı görünüyordu Biraz aralık bırakmıştık ve bu bizim biotu yakalayabilmemiz için tek yoldu. Ne de olsa görevimiz dönüşte eve..." "Görevinizin ne olduğunu bana söylemene gerek yok" diye Borzov öfkeyle onun sözünü kesti "Hatırlarsan kuralların yazılmasına bizzat ben yardım ettim. Ve sana tekrar hatırlatıyorum ki bir numaralı öncelik, her zaman için, mürettebatın güvenliğidir. Özellikle 10 Mürettebat Toplantısı bu simülasyonlar sırasında... Sana şu çılgın görüntünün beni son derece şaşırttığını da söylemeliyim. Helikopter hasara uğradı, Tabori yaralandı, kimse ölmediği için şanslısın." David Brown artık General Borzov'a aldırış etmiyordu. Şeffaf torbasına paraşüt doldurma işini bitirmek için arkasını döndü. Omuzlarının duruşundan ve uğraştığı işin tekdüzeliğine rağmen harcadığı enerjiden çok kızgın olduğu belirgindi Borzov rovere döndü. Birkaç saniye bekledikten sonra Dr. Brown'a kendisini üsse geri götürmeyi önerdi Amerikalı hiçbir şey söylemeden başını salladı, torbasını sırtına atarak helikopter ve asansör yönünde yürüdü. MÜRETTEBAT TOPLANTISI Eğitim binasındaki toplantı odasının dışında, Janos Tabori küçük fakat güçlü portatif ışıklar dizisi altında bir toplantı iskemlesinde oturuyordu "Taklit biota olan uzaklık mekanik kolun erişim sınırlanndaydı" diye Francesca Sabatini'nin tuttuğu ufak kameraya açıkladı, "Đki kez onu yakalamaya çalıştım fakat başaramadım Sonra Dr Brown helikopteri el yönetimine alarak duvara biraz daha yaklaşmaya karar verdi, ufak bir rüzgâra yakalandık..." Toplantı odasının kapısı açıldı ve gülümseyen kırmızı bir yüz belirdi, "Hepimiz burada sizi bekliyoruz" diye General O'Toole hoşça onlara seslendi "Sanırım Borzov sabırsızlanmaya başladı " Francesca ışıkları söndürdü ve video kamerasını uçuş elbisesinin cebine soktu, gülerek "Tamam benim Macar kahramanım," dedi, "En iyisi şimdilik duralım Önderimizin bekletilmekten ne kadar nefret ettiğini bilirsin." Đlerleyerek kollarıyla ufak tefek adama yavaşça sarıldı. Sargılı omzunun üstüne birkaç kez hafifçe vurarak, "Ama hepimiz senin iyi olduğuna çok memnunuz" dedi Röportaj boyunca kamera açısının dışında oturan kırk yaşlarında siyah bir adam, yaklaşık kırk santimet-rekarelik, yassı dikdörtgen bir klavye üzerinde notlar almıştı Francesca ve Janos'un ardından o da konferans odasına girdi.4 Otururlarken Reggie Wilson, Tabo-ri'ye "Bu hafta mekanik kol ve eldivenin teleoperas-yonu ile ilgili yeni tasarım kavramları üzerine bir makale yazmak istiyorum" diye fısıldadı, "Dışarıda bu teknik saçmalıkları tam anlamıyla büyüleyici bulan bir sürü okuyucum var." "Üçünüzün de bize katılabilmesine sevindim." Borzov'un alaycı sesi toplantı salonunda gürledi. "Artık, belki de bu mürettebat toplantılarının, şanssızlıklarımızı açıklamak veya geniş bilimsel ve mühendislik yazıları yazmak gibi çok önemli görevlerinize engel olan bir çalışma, bir zorlama olduğuna inanmaya başlamıştım." Ayrılmaz parçası olan düz klavyesi önünde, masanın üstünde olan Reggie Wilson'a parmağını uzatarak "Wilson, ister inan, ister inanma fakat önce bu ekibin bir elemanı, sonra bir gazeteci sayılıyorsun" dedi "Sadece bir kez şu kahrolası şeyi ortadan kaldırıp beni dinleyebilir misin? Söyleyeceğim bazı şeyler var ve onların da kayda geçmesini istemiyorum." Wilson klavyeyi alıp evrak çantasının içine koydu. Borzov yerinden kalktı ve konuşurken odanın çevresinde dolaşmaya başladı. Mürettebat toplantı odasında en geniş noktası iki metre olan uzun bir masa vardı. Masanın etrafında on iki iskemle bulunuyordu, (katılan misafirler ve gözlemciler duvar diplerine sıralanan ilave sandalyelere oturuyorlardı.) Her birinin önünde 12 Mürettebat Toplantısı masa yüzeyine hafifçe gömülmüş ve kullanılmadığı zaman, masanın yapıldığı kaliteli yapay tahtaya benzeyen cilalı damarlı taştan yapılmış bir kapakla örtülen bir bilgisayar klavyesi ve monitörü vardı. Her zamanki gibi, keşif heyetinin diğer iki asker üyesi, Avrupalı Amiral Otto Heilınann (Caracas Krizinde Hükümetler Konseyi'nin arabulucu kahramanı) ve Amerikan hava kuvvetleri generali Michael Ryan O'Toole, oval masanın bir ucunda Borzov'un yanlarını tutuyorlardı. Newton mürettebatının diğer dokuz üyesinin her zaman aynı koltuklarda oturmamaları, özellikle doğasında düzenlilik olan Amiral Heilmann'ı ve, o kadar olmasa da, kumandanı Borzov'u sinirlendiriyordu. Bazen mürettebatın içindeki "profesyonel olmayan" dörtlü, masanın bir tarafında kümelenerek Uzay Aka-demisi'ndetı mezun "uzay askeri öğrencileri" diye bilinen beş kozmonotun ortada tampon bir bölge yaratmasını sağlıyorlardı. Yaklaşık bir yıldır süregelen daimi medya ilgisinden sonra halk Newton onikilisinin her üyesini üç alt gruptan birine sokmuştu -iki bilim adamı ve iki gazeteciden oluşan, profesyonel olmayanlar, askeri üçlü; ve görev süresince ustalık gerektiren işlerin çoğunu yapan beş kozmonot. Ancak, bu özel günde, askeri olmayan iki grup adamakıllı birbirine karışmıştı. Yetmiş yıl önceki Rama selen ile ilgili olarak herkes tarafından dünyada en önde gelen uzman olarak kabul edilen (ayrıca mürettebatın lümürlün okuması istenen Kama Atlası'nın yazarı) ünlü Japon disiplinlerarası bilim adamı Shigeru Takagishi oval masanın ortasında, Sovyet pilot Irina Tur-genyev ile Đngiliz Kozmonot-elektrik mühendisi Ric-lıard Wakefield'in arasında oturuyordu. Tam karşılarında bü> üleyici Fransızcası olan, bir heykel zerafetin-deki bakır kahverengisi bir kadın -Afrika kökenli yaşam bilim subayı Nicole deş Jardins, sakin, hemen 13 hemen mekanik Japon pilot Yamanaka ve çarpıcı Sinyora Sabatini vardı. Oval masanın 'güney' ucundaki son üç koltukta, karşı duvarda asılı büyük Rama harita ve diyagramlarına yüzleri dönük olarak Amerikalı gazeteci Wilson, geveze Tabori (Budapeşte'den bir Sovyet kozmonot) ve Dr. David Brown oturuyorlardı Brown çok meşgul ve ciddi görünüyordu; toplantı başlarken önüne bir takım kağıtlar yaymıştı. Borzov kasıtlı olarak odanın çevresinde geniş adımlarla dolanırken, "Đçinizden herhangi birinin, bir an için bile olsa, insanlığın en önemli görevi olabilecek bu gruba seçildiğini unutabileceğini düşünmek benim için imkansız" diyordu. "Fakat son simulasyon düzenlemelerinden sonra bazılarınız hakkında bazı kuşkulara kapıldığımı itiraf etmeliyim. "Bu Rama aracının bir öncekinin bir kopyası olduğuna ve onu incelemeye gelecek önemsiz yaratıklara aynı şekilde ilgisiz kalarak onlara karışmayacağına inananlar var" diye Borzov devanı etti, "Elbette son üç yıldır elde ettiğimiz5 radar verilerine dayanarak onun en azından aynı büyüklük ve aynı dış görünüşte olduğunu kabul ediyorum Fakat, binlerce yıl önce yok olmuş yaratıklar tarafından inşa edilmiş başka bir ölü gemi olduğu ortaya çıksa bile, bu görev gene de yaşamımızın en önemli görevidir. Ve her birinizin en büyük çabayı göstermesi gerektiğine inanıyorum." Sovyet general düşüncelerini toparlamak için durakladı. Janos Tabori bir soru sormak için konuşmaya başladı, fakat Borzov onun sözünü keserek konuşmasına devam etti. "Mürettebat olarak bu son eğitim çalışmaları serisindeki performansımız tam anlamıyla berbattı. Bazılarınız çok iyiydi -siz kim olduğunuzu biliyorsunuz- fakat bir o kadarınız da sanki bu görevin neyle ilgili olduğu hakkında hiçbir şey bilmiyormuş gibi davrandı. Đçinizden iki ya da üç kişinin, çalışma- 14 Mürettebat Toplantısı lar başlamadan, ilgili prosedürleri veya protokol listelerini okumadığına inanıyorum. Onların sıkıcı ve bazen de yorucu olduğu konusunda size hak veriyorum, fakat hepiniz on ay önce görevlerinize atanırken prosedürleri öğrenmeyi, protokole ve proje politikalarına uymayı kabul ettiniz." Borzov duvardaki büyük haritalardan birinin önünde durmuştu. Bu, ilk Rama uzay gemisi içindeki 'New York' şehrinin bir köşesinin görüntüsüydü Silindirik denizin ortasındaki bir adanın üzerine sıkışmış, Manhattan gökdelenlerine benzeyen ince uzun binalar bölgesinin, daha önceki insanlı buluşmada kısmen haritası çıkartılmıştı. "Altı hafta içinde, belki de içinde böyle bir şehir olan, bilinmeyen bir uzay aracı ile buluşacağız ve bütün insanlık, temsilcileri olarak bize güveniyor olacak. Orada neler bulacağımızı önceden bilmenin bir yolu yok. Önceden ne kadar hazırlık yapmış olursak olalım bunlar yeterli olmayabilir. Bilgimiz ve önceden planlanmış yöntemlerimiz son derece mükemmel ve otomatik olmalı ki, beyinlerimiz karşılaşabileceğimiz yeni şartlarla ilgilenebilmek için serbest olsun." Kumandan masanın başına oturdu. "Bugünkü çalışma neredeyse tam bir felaketti. Ekibimizin üç değerli üyesini ve şimdiye kadar yapılmış en pahalı helikopteri kolayca kaybedebilirdik. Hepinize, Uluslararası Uzay Ajansı ve Devletler Konseyi'nin mutabık kaldığı öncelikleri bir kez daha hatırlatmak istiyorum Birinci öncelik mürettebatın güvenliğidir. Đkinci öncelik, eğer varsa, Dünya gezegeni insanlarına karşı herhangi bir tehdidin olup olmadığına karar vermek ve analiz etmektir " Borzov şimdi, oturduğu yerden doğrudan doğruya kumandanın meydan okuyan bakışlarına kendine has taş gibi bir bakışla karşılık veren Brown'a bakıyordu. "Ancak bu iki öncelik konusunda tatmin 15 olunup Rama aracının zararsız olduğuna karar verildikten sonra, bir veya daha fazla biot yakalanmasının bir önemi olabilir." "General Borzov'a hatırlatmak isterim ki," diye Da-vid Brovvn gür sesiyle hemen konuştu, "içimizden bazıları bu önceliklerin gözü kapalı bir şekilde, bir dizi biçiminde uygulanması gerektiğine inanmıyor. Biotla-rın bilim dünyası için önemi göz ardı edilemez. Gerek kozmonot toplantılarında, gerekse çıktığım televizyon haberlerinde defalarca söylediğim gibi, eğer bu ikinci Rama aracı tıpkı birincisi gibiyse -ki bunun anlamı bizim varlığımıza tümüyle kayıtsız kalacağıdır- ve biz gemiyi terk edip Dünya'ya dönmek zorunda kaldığımız zaman bir biot bile yakalayamayacak kadar yavaş davranırsak, bilini adına eşsiz, kesin bir fırsat, Dünya politikacılarının ortak korkusunu yatıştırmak için, harcanmış olacak." Borzov yanıt vermeye başlamıştı, fakat Brown ayağa kalkarak etkili el hareketleriyle "Hayır, hayır," dedi "Beni dinleyin. Özellikle beni bugünkü çalışmanın yönetiminde beceriksiz olmakla suçladınız, benim de yanıt vermeye hakkım var." Önünden bazı bilgisayar kağıtlarını alarak Borzov'a salladı "Burada bugünkü simülasyonun sizin mühendisleriniz tarafından hazırlanan ve açıklanan başlangıç koşullan var. Unutmuş olmanız olasılığına karşı birkaç belirgin nokta hakkında hafızanızı yenilemek istiyorum. Arkaplan Durumu 1: Görevin sonuna yaklaşılmıştır, Rama Il'nin tümüyle pasif olduğu ve Dünya gezegeni için hiçbir6 tehlike oluşturmadığı kesinlikle saptanmıştır. Arkaplan Durumu 2: Sefer süresince biotlar ara sıra görülmüş, bunlara grup halinde rastlanmamıştır " Brown diğer mürettebatın vücut dilinden başarılı bir giriş yaptığını anlıyordu Bir nefes alıp devam etti. "Bu arkaplan koşullarını okuduktan sonra, bu özel çalış- 16 Mürettebat Toplantısı inanın bir biot yakalamak için son şansımızı denemek olduğu kararına vardım. Deneme boyunca bunlardan bir veya birkaçını Dünya'ya geri getirmemin anlamını düşünüp durdum. Tüm insanlık tarihi boyunca dün-yadışı bir kültürle kesin ve tek temas 2130 yılında, kozmonotlarımız ilk Rama uzay aracına çıktıkları zaman gerçekleşmişti. "Ancak bu karşılaşmadan elde edilen uzun vadeli bilimsel yararlar, olması gerekenden daha az düzeyde kalmıştır Elimizde ilk araştınnadan Dr. Laura Emst tarafından yapılmış bir örümcek biot otopsisi dahil olmak üzere çok miktarda uzaktan kayıt verileri olduğunu kabul ediyorum. Fakat kozmonotlar Dünya'ya sadece bir tek nesne, fiziksel özellikleri onun gizemlerinin anlaşılabilmesinden çok önce geriye gelmeyecek biçimde değişmiş olan bir tür biyomekanik çiçek ile döndüler Bu ilk yolculuktan elimizde anı olarak düşünebileceğimiz hiçbir şey yok. Ne bir kül tablası, ne bir içki kadehi, ne de Rama mühendisliği hakkında bize birşeyler öğretebilecek, bir aygıttan alınmış bir transistor. Şimdi ikinci bir şansımız var." Brown üstündeki dairesel tavana doğru baktı. Sesi güç doluydu. "Eğer biz bir yoldan iki ya da üç biot bulup Dünya'ya geri getirebilir ve sonra bu yaratıkları sırlarını çözmek için inceleyebilirsek, ancak bundan sonra bu görev kuşkusuz bütün zamanların en önemli tarihsel olayı olacaktır. Kamalıların mühendislik zekâlarını derinlemesine anladığımız zaman onlarla gerçek anlamda ilk teması kurmuş olacağız " Borzov bile etkilenmişti. Çoğu zaman yaptığı gibi üavid Brown, güzel konuşma yeteneğini kullanarak bir bozgunu kısmi bir zafere çevirmeyi başarmıştı. Sovyet general taktiklerini değiştirmeye karar verdi. Brovvn akıcı konuşmasına ara verdiği zaman yumuşak bir tonla, "Gene de" dedi Borzov, "bu görevde insan 17 yaşamının söz konusu olduğunu, bu nedenle onların güvenliğini tehlikeye atacak hiçbir şey yapmamamız gerektiğini unutmamalıyız." Masanın çevresinde ouı-raıı diğer mürettebat üyelerine bir göz attı. "Ben de en az sizler kadar Rama'dan biotlar ve başka örnekler ge-tinnek istiyorum" diye devam etti. "Fakat bu ikinci aracın tıpkı birincisinin aynısı olacağı hakkındaki iyimser varsayımın beni çok rahatsız ettiğini itiraf etmeliyim. Đlk buluşmadan, Kamalılar, ya da her ne iseler onların, dost canlısı olduklarım gösteren bir kanıtımız var mı? Hiçbir şey yok. Erkenden bir biot yakalamak tehlikeli olabilir." "Fakat bu konuda şu ya da bu şekilde emin olmanın hiçbir farkı yok kumandan" diye masanın Borzov ile Brown arasındaki kısmında oturan Richard Wake-field konuştu, "biz bu uzay gemisinin yaklaşık yetmiş yıl öncekinin tıpatıp eşi olduğunu kanıtlasak bile, topluca bir biot yakalamaya çalıştığımız zaman neler olacağı konusunda bir bilgimiz yok. Demek istediğim, bir an için Dr. Brown'un haklı olduğunu, her iki geminin de şimdi artık yok olmuş, galaksinin diğer ucundanki bir ırk tarafından milyonlarca yıl önce yaratılmış olan süper karmaşık robotlar olduğunu varsayalım. Düşmanca davranışlara karşı bu biotların ne gibi altyazımlarla programlanmış olduklarını nasıl tahmin edebiliriz? Ya biotlar bir yönüyle geminin, anlamamıza imkân olmayan, temel işlevlerinin ayrılmaz bir parçası iseler? O zaman, makine bile olsalar, onların kendilerini savunmak için programlanmış olmaları çok doğal olur. Ayrıca, tarafımızdan yapılan ne gibi bir davranışın düşmanca sayılarak, geminin bütün çalışmasını değiştirecek hareketi başlatabileceği de tahmin edilebilir bir şeydir. Aklıma, 2012'de Titan'da etan denizine düşerek parçalanan bir robot inici ile ilgili bir zamanlar okuduğum bir yazı geldi -ona yüklenen tü- 18 Mürettebat Toplantısı ınüyle değişik zincirleme deviniler bağlı oldukları..."7 "Dur," Janos Tabori dostça bir gülümsemeyle onun sözünü kesti, "Güneş Sistemi'nin ilk robotlu araştırmalarının sırları bugünkü törenin gündeminde değil " Masanın üstünden Borzov'a bakarak "Kaptan, omzum ağrıyor, midem bomboş ve bugünkü çalışmanın heyecanı beni bitkin bıraktı. Bütün bu konuşmalar çok güzel, fakat eğer başka özel bir konu yoksa, bir kez için, toplantıyı erken bitirip çantalarımızı toparlamak için yeterli zamanı kazanma teklifim çizmeyi aşmak sayılır mı?" Amiral Heillmann masada öne doğru eğildi. "Kozmonot Tabori, General Borzov mürettebat toplantılarının başkanıdır. Karar vermek onun..." Sovyet Kumandan elini Heilmann'a doğru salladı "Yeter Otto. Sanırım Janos haklı. Aşın yoğunlukta on yedi günlük çalışmadan sonra bu, uzun bir gün oldu. Hepimiz dinlendikten sonra bu toplantı daha iyi olur." Borzov ayağa kalktı. "Tamam, şimdilik ara veriyoruz. Mekikler yemekten hemen sonra hava limanına hareket edecek." Mürettebat ayrılmak için hazırlanırken, "Kısa dinlenme süreniz boyunca" Borzov sonradan aklına gelen hatırlatmayı yaptı "Hepinizin programın neresinde olduğumuzu düşünmesini istiyorum. Yıl sonu l atili nedeniyle ara vermeden önce, burada, eğitim merkezinde simülasyon için sadece iki haftamız daha kalıyor. Hemen sonra yoğun fırlatma öncesi çalışmalarına başlayacağız. Bu izleyen çalışma dizisi her şeyi yoluna koymak için son şansımız olacak. Hepinizin kalan çalışmalar için tam hazırlıkla ve görevin önemine tam bir bağlılıkla dönmesini bekliyorum BÜYÜK KARGAŞA 2130 başlarında ilk Rama uzay aracının güneş sistemi içlerine kadar girmesi, insanlık tarihinde güçlü bir etki yapmıştı. Kumandan Norton'un önderliğindeki ekibin Rama buluşmasından dönüşünden sonra insanların günlük yaşamında hemen bazı değişiklikler olmasa da, evrenin bir yerlerinde çok büyük ve üstün bir zekânın varlığının (ya da en azından bir zamanlar var olduğunun) açık ve kuşku duyulamayacak biçimde kanıtlanması, Homo sapiens'in kozmosun genel düzeni içindeki yerinin yeniden düşünülmesine yol açtı. Göklerin büyük yıldız kümelerinin potalarında üretildiği kuşkusuz olan başka kimyasal maddelerin, başka bir yer ve başka bir zamanda bilinçlenmeye ulaşmış olduğu artık ortadaydı. Kimdi bu Ramalılar? Neden böyle devasa ve karmaşık bir uzay aracı inşa edip bizim yakınlarımıza göndermişlerdi? Aylar boyunca gerek genel, gerekse özel konuşmalarda Ramalılar, ilgi gösterilen konuların başındaydı. Bir yıldan daha uzun bir süre insanlar, büyük bir sabırla, Ranıalıların evrendeki varlığı ile ilgili başka bir işaret beklediler. Geri çekilen yabancı uzay aracı ile ilgili ek bilgiler elde edebilmek için bütün dalga boylarında yoğun teleskop araştırmaları gerçekleştirildi. Hiçbir şey bulunamadı Gökler sessizdi. Ramalılar tıpkı geldikleri gibi hızla ve açıklanamayan bir şekilde uzaklaşıyorlardı. Excalibur çalışmaya başlayıp göklerdeki ilk araştırmaları yeni bir şey ortaya koymayınca, insanlığın Rama ile ilk temas konusundaki ortak tutumunda gözle 20 Büyük Kargaşa görülür bir değişme oldu. Karşılaşma bir gecede, sanki eskiden olmuş ve artık tamamlanmış, tarihsel bir olaya dönüşmüştü. Eskiden "Kamalılar döndüğü zaman..." gibi cümlelerle başlayan gazete ve dergi makalelerinin akışı; "2130'da keşfedilen büyük uzay gemisini yapan yaratıklarla bir karşılaşma daha olursa..." gibi ifadelere dönüştü. Bir anlamda insanlığın gelecekteki davranışlarına yönelik bir tehdit, bir ipotek olarak kabul edilen olay, çabucak tarihsel bir meraka indirgendi Kamalıların dönüşü ya da akıllı yaratıklarla dolu evrende insanın geleceği ile ilgili temel konularla uğraşmak için artık acil bir durum yoktu Đnsanlık en azından bir an için rahatlamıştı. Sonra, daha önceki tarih devrelerindeki bireysel bencilliklerle kıyaslandığı zaman, onları gölgede bırakan büyük bir nar-sist davranışlar nöbeti patlak verdi. Dünya çapında yaşanan bu utanmaz haz düşkünlüğünün anlaşılması kolaydı. Rama I ile olan karşılaşmanın sonucu olarak insan ruhunda temel bir şey değişmişti. Bu8 temastan önce insanlık evrende bilinen tek ileri zekâ örneğini temsil ediyordu. Đnsanların, bir grup olarak, çok uzak bir geleceğe kadar kendi kaderlerini kontrol edebilecekleri düşüncesinin, yaşamın var olan her düşünce düzeni üzerinde belirgin bir etkisi vardı. Öyle ki, Kamalıların varlığı (veya var olmuş olmaları; zamanı ne olursa olsun, felsefi mantık aynı sonuca varıyordu) her şeyi değiştimıişti. Đnsanlık tek değildi; hatta belki özel bile değildi. Egemen olan, in-sanmerkezli evren kavramının, Başkalarının varlığının açık biçimde anlaşılması ile geriye dönülemeyecek bir şekilde paramparça olması, sadece bir zaman sorunuydu Bu nedenle, birçok insanın yaşam düzeninin neden birden kendi zevklerine doğru yön değiştirdiğini anlamak kolaydı Tıpkı beş asır önce, Robert Henrick'in bakireleri, boş geçen zamanlarının çoğunu 21 değerlendirmeleri için teşvik ettiği "Bir araya gelin ey gül goncaları, Henüz vaktiniz varken; yaşlı zaman uçup gidiyor..." dizelerinin, edebiyatla ilgili çalışmalar yapanlara buna benzer bir zamanı hatırlattığı gibi. Engellenemeyen bu belirgin tüketim patlaması ve küresel açgözlülük sadece iki yıldan biraz az bir süre devam etti. Birinci Rama uzay gemisi iç güneş sisteminde bir uçtan bir uca uçtuğu zaman, insan aklının yaratabildiği her şeyi çılgınca ele geçirme çabası, 2130 başlarında, zaten zayıf olan ve inişe geçmeden önceki durgunluğu yaşayan ekonomik altyapı üzerinde daha ağır bir yük oluşturuyordu. Yaklaştığı görülen bu ekonomik gerileme, 2130 ile 2131 yılları boyunca hükümetler ve finans kurumlan tarafından temel ekonomik zayıflıklara hiç değinilmeden, birlikte çalışılarak ustaca ertelendi başlarındaki büyük alım patlamasıyla birlikte, dünya doğruca başka bir hızlı büyüme devresine girdi. Üretim kapasiteleri genişledi, borsalar patladı ve gerek tüketici güveni, gerekse toplam işe alım, bütün zamanların en yüksek rakamlarına ulaştı. Ortada eşi görülmemiş bir refah vardı ve bunun sonucu hemen hemen bütün insanların yaşam stan-dartında kısa vadeli fakat önemli bir ilerleme olmuştu 2133 sonlarına doğru bazı deneyimli insanlık tarihi gözlemcileri, "Rama patlaması"nın insanlığı büyük bir felakete götürdüğünü açıkça görmeye başladılar. Orta ve daha üst sınıflara henüz yeni yükselmiş olan milyonların mutlu bağırışlarının üstünden, yaklaşan ekonomik kıyameti anlatan korkunç uyarılar duyulmaya başlandı. Ekonominin bütün düzeylerindeki bütçelerin dengelenmesi ve kredilerin sınırlandırılması önerileri görmezden gelindi. Aksine, kendisine nasıl "bekle" ya da daha kötüsü "hayır" diyeceğini unutmuş olan bir halkın eline daha çok harcama gücü verebil- 22 Büyük Kargaşa mek için, birbiri ardına yaratıcı çabalar geliştirildi. Küresel borsa Ocak 2134'te çatırdamaya başladı ve ortada yaklaşan bir krize ilişkin tahminler dolaşıyordu. Fakat Dünya'ya ve Güneş Sistemine dağılmış kolonilerde yaşayan insanların çoğu için böyle bir kriz, anlayabileceklerinin çok ötesindeydi. Ne de olsa, dünya ekonomisi, son iki yılı önceki iki yüzyılla kıyaslanamayacak ölçüde olmak üzere, dokuz yılı aşkın bir süredir büyümekteydi. Dünya önderleri, sonunda kapitalist çevrimlerdeki kötüye gidişi gerçekten frenleyebilecek bir mekanizma bulduklarını iddia ettiler ve insanlar da 2134'ün Mayıs başlarına kadar onlara inandılar. Yılın ilk üç ayı boyunca küresel borsalar önceleri yavaş, daha sonra önemli düşüşlerle, acımasız bir inişe başladılar. Đki bin yıldır süregelen kuyrukluyıldız ziyaretleri ile ilgili boş inançlara inanan birçok insan, borsalardaki sıkıntılarla Halley kuyrukluyıldızının dönüşü arasında ilişki kurdular. Marttan başlayarak göründüğü zaman herkesin beklediğinden daha parlaktı. Haftalarca dünyanın her tarafındaki bilim adamları onun beklendiğinden çok daha parlak olmasının nedenini açıklamak için birbirleriyle yarıştı. Mart sonlarında, güneşe en yakın noktasından bir hamlede geçip Nisan ortası akşam göklerinde boy gösterdiği zaman, muazzam kuyruğu gökyüzünü kaplıyordu. Buna karşı, dünyasal olaylar ortaya çıkan ekonomik krizin etkisi altındaydı, l Mayıs 2134'de, en büyük uluslararası bankalardan üçü, batık krediler yüzünden iflas ettiklerini açıkladılar. Đki gün içinde tüm dünyaya bir panik dalgası yayıldı. Küresel finans pazarlarına bağlı bir milyardan fazla ev bilgisayar9 terminali, hisse senetleri ve bonolardan oluşan ferdi portföylerini ucuza elden çıkartmak için kullanıldı. Küresel iletişim ağı sistemi (GNS) üzerindeki haberleşme yükü muazzam- 23 di. GNS veri transfer makineleri, kapasite ve tasarım özelliklerinin çok ötesine geçmişlerdi. Veri kilitlenmesi, önce, işlemleri dakikalar, sonra saatler süresince geciktirerek paniğin daha da hız kazanmasına katkıda bulundu. Haftanın sonuna doğru iki şey açıklık kazanmıştı -Dünya'daki hisse senetlerinin yarısından fazlası değerini kaybetmiş ve kredi limitlerini sonuna kadar kullanmış olan büyük ve küçük yatırımcı birçok kişi hemen hemen beş parasız kalmıştı. Kişisel banka hesaplarını izleyerek açık kayıtlan kapatacak olan para transferlerini otomatik olarak gerçekleştiren destek veri tabanları, dünyadaki evlerin hemen hemen yüzde yirmisinde felaket haberleri veriyordu. Bununla beraber, aslında durum çok çok daha kötüydü. Bütün destekleyici bilgisayarlar, işlemlerin ancak küçük bir yüzdesini gerçekleştirebiliyordu çünkü her yöne akan veri oranları o güne kadar öngörülenin çok üzerindeydi. Küresel finans sistemi, bilgisayar diliyle, "çevrim kayması" moduna girmişti. Düşük öncelikli milyarlarca ve milyarlarca bilgi transferi bilgisayarlar ağı tarafından 'ertelenirken' yüksek öncelikli özel işlemlere daha önden hizmet veriliyordu. Bu veri gecikmelerinin net sonucu, bireysel elektronik banka hesaplarının yükselen borsa kayıplarını kapatmak için saatler, hatta günler boyunca gerektiği gibi borçlandırılamaması oldu. Bireysel yatırımcılar neler olup bittiğini anlar anlamaz, bilgisayarlar bütün işlemleri tamamlamadan, hesap bakiyelerinde hâlâ ne gözüküyorsa onu harcamak için hücuma geçtiler. Hükümetler ve finans kurumları ne olduğunu anlayıp, bu çılgın hareketi durdurmak için harekete geçtiğinde, artık çok geç olmuştu. Şaşkına dönmüş olan sistem tümüyle çökmüştü. Olanları yeniden düzeltmek için dünyanın her yanındaki, birbirinden uzak, yüzden 24 Büyük Kargaşa fazla merkezde depolanmış destek kontrol noktası dosyalarının dikkatle atılıp yeni dosyalar oluşturulması gerekiyordu. Üç haftadan uzun bir süre, tüm para işlemlerini yöneten elektronik finans idare sistemine kimse ulaşamadı. Hiç kimse ne kadar parası olduğunu bilmiyordu. Nakit para kullanma modası çoktan geçmiş olduğu için, sadece ilginç kişilerde ve kolleksiyoncularda ancak bir haftalık bakkaliye alımlarını karşılayabilecek kadar banknot bulunuyordu Đnsanlar ihtiyaçları için değiştokuşa başladılar. Dostluklara ve kişisel tanışıklıklara dayanan sözler, birçok insanın geçici olarak daha fazla dayanabilmesini sağladı. Fakat acılar daha yeni başlıyordu. Ne zaman ki küresel finans sistemini idare eden uluslararası yönetim örgütü, yeniden sistemi işler duruma getirmek istediklerini bildirip, insanlardan bilgisayar terminallerinden 'acil durumlar dışında' uzak durmalarını rica etse, bu ricaları umursanmadan sistem işlem talepleri seline uğruyor ve bilgisayarlar yeniden kilitleniyordu Dünya bilim adamlarının Halley kuyrukluyıldızının görünüşündeki ilave parlaklığın nedeni konusunda fikir birliğine varmaları sadece iki hafta sürdü. Fakat insanların, GNS'nin kendilerine yeniden güvenilir veri tabanı bilgileri sağlayacağına inanmaları için dört aydan fazla süre geçmesi gerekti. Đnsan toplumunun katlanmak zorunda kaldığı bu krizin bedeli ölçülemezdi. Zamanla nonnal elektronik ekonomik canlılık geri getirildiğinde, dünya on iki yıldan önce sona ermeyecek olan şiddetli bir mali çöküş içindeydi. Toplam Dünya Üretiminin 2134 krizinden önceki yılların düzeyine ulaşabilmesi için de, elli yıldan daha uzun bir süre geçmesi gerekti. 25 KRĐZDEN SONRA Büyük Kargaşa'nın insan uygarlığını her yönden derin bir şekilde etkilemiş olduğu konusunda ortak bir görüş vardır Toplumun hiçbir kesimi bunun dışında kalamadı Var olan kurumsal alt yapının bu hızlı çöküşünü güçlendiren etki,10 piyasadaki kriz ve bunu izleyen küresel flnans sisteminin çökmesiydi. Ancak bu olaylann hiçbiri, kendi başına, dünyayı önceden kestirilemeyen bir krize yönlendiremezdi. Eğer kötü planlama sonucu bir sürü yaşam kaybedilmemiş olsaydı, kriz başlangıcını izleyen olaylar sadece bir yanlışlıklar komedisi olurdu. Dünya politikasının beceriksiz önderleri, önce var olan ekonomik sorunları inkar ettiler veya görmezlikten geldiler, sonra aşın bir tepkiyle bir dizi şaşırtıcı ve/veya tutarsız önlemler aldılar, en sonunda da küresel krizin derinleşip yayılması karşısında umutsuzluk içinde teslim oldular Uluslararası çözümleri eşgüdümleme girişimleri, her bağımsız milletin önce kendi seçmenlerine yanıt verebilme ihtiyacının artması nedeniyle başarısızlığa mahkum oldu Geçmişe bakıldığında, yirmibirinci yüzyılda dünyanın birleştirilmesi sırasında, en azından bir önemli konuda hata yapıldığı ortadadır Her ne kadar iletişim, ticaret, taşımacılık (uzay dahil), parasal düzenlemeler, barışı koruma, bilgi değişimi ve çevre koruması gibi birçok önemli faaliyet uluslararası (hatta uzay kolonileri göz önüne alındığında gezegenlerarası)hale getirilmişse de, bu uluslararası kurumlan oluşturan anlaşmaların çoğunda, her ülkenin, yürürlükteki anlaşmalarla izlenen politikaların artık o ülkeye, çıkarlarına hizmet etmediği yolundaki kısa bir bildiri ile anlaşma- 26 Krizden Sonra dan çekilme yetkisi tanıyan ek bir madde vardı. Özetle, uluslararası kütlenin yaratılmasına kaülan milletlerin her birinin, topluluğun faaliyetlerinden memnun olmadığı takdirde ulusal bağlantısını tek yönlü olarak feshetme yetkisi vardı. Đlk Rama uzay aracı ile 2130 başlarında gerçekleşen buluşmadan önceki yıllar, olağanüstü bir istikrar, zenginlik devriydi. 2077'de Italya'daki Padua yakınlarına çarpan meteorun yıkıcı etkisi giderildikten sonra, yarım yüzyıl süren orta düzeyde bir büyüme görüldü. Çok şiddetli olmayan kısa ekonomik durgunluk dönemleri dışında, bu süre içinde birçok ülkenin yaşam şartları iyileştirildi. Özellikle zaman zaman gelişmemiş ülkelerde küçük savaşlar, toplumsal kanşıklıklar patlak verdiyse de küresel barış koruyucu güçler, bu olayları ciddi hal almadan önlediler. Ortada yeni uluslararası mekanizmanın dayanıklılığını sınayacak ciddi bir kriz yoktu. Rama I ile gerçekleşen karşılaşmadan hemen sonra, temel yönetim çarklarında hızlı değişmeler olmuştu. Önce, Excalibur ve diğer Rama'y'a ilişkili projeleri sürdürmek için gereken acil ödenekler, önceden kurulmuş programların gelirlerini tükettiler. Sonra, 2132'de başlamak üzere, bireylerin eline daha çok para geçmesini sağlamak için, gürültülerle yapılan vergi indirimleri, ilgili hizmetlerin gelirlerinin biraz daha azalmasına yol açtı sonlarında ise, daha yeni olan uluslararası kuruluşlar etkisizleşmişti ve personel sıkıntısı içindeydi. Böylece küresel piyasa krizi, uluslararası organizasyon ağının etkililiği konusunda halkın zihninde kuşkuların arttığı bir ortamda meydana geldi. Mali kargaşa devam ettikçe, milletlerin, uygun kullanıldığı takdirde belki de aslında dar görüşlü politik liderlerce başlatılmış olan felaket dalgasını durdurabilecek, küresel fonlara katkılarını sona erdirmeleri zor 27 olmadı. Büyük Kargaşa'nın dehşeti binlerce tarihsel metinde yayınlanmıştır. Đlk iki yılda ana sorunlar, roket gibi yükselen işsizlik ile kişisel ve şirketsel iflaslardı; ancak bu finansal güçlükler, evsizlerin ve açlıktan ölenlerin sayısının yükselmeye devam etmesi karşısında önemsiz kalıyordu kışında bütün büyük şehirlerin parklarında çadır ve kulübe toplulukları ortaya çıktı ve belediye yönetimleri onlara hizmet götürebilmek için kahramanca çeşitli yollar aramaya başladılar. Bu hizmetler, geçici olduğuna inanılan bu aç ve işsiz insan sürüsünün yaratacağı sorunları sınırlamak amacını güdüyordu. Fakat ekonomi sağlığına kavuşturula-madığı için bu sefil çadır şehirleri yok olmadılar. Tersine, büyüyen bir kanser; onları destekleyen ev sahibi şehirlerden temelde farklı faaliyet ve çıkarları olan birer dünya haline gelerek, şehir hayatının kalıcı parçaları oldular. Zaman geçip çadır toplulukları ümitsizlik ve huzursuzlukla kaynayan bir kazana dönüştükçe, bu metropol bölgelerin ortasındaki çevreleri sanlı gettolar taşarak, onların varlığına izin veren varlıkları yok11 etmeye yönelik bir tehdit oluşturdular. Şehir anarşisinin yarattığı bu Demokles Kılıcının yol açtığı endişeye karşı dünya, 'in acımasız soğuk kışını, modern uygarlığın temel dokusu pek hasar görmeden atlatmayı başardı başlarında Đtalya'da dikkate değer bir olaylar dizisi meydana geldi. Sonraları her yerde Siena'lı Aziz Michael diye anılacak olan Michael Balatresi adında genç bir Fransiskan papaz adayının çevresinde oluşan bu olaylar, dünyanın büyük çoğunluğunun dikkatini üzerinde toplayarak toplumun parçalanmasını geçici olarak önledi. Michael, deha, maneviyat ve politika gibi yeteneklerin parlak bir birleşimi, amaç ve zamanlama konusunda şaşmaz bir içgüdüsü olan, birçok dili 28 Krizden Sonra konuşabilen karizmatik bir konuşmacıydı. Sanki yokluktan geliyormuş gibi birden Toskana şehrinde, dünyanın korkmuş ve/veya haklarını kaybetmiş vatandaşların çoğunun kalplerine ve akıllarına seslenen ateşli, duygusal ve dinsel bir mesajla dünya sahnesinde görüldü. Onu izleyenler kendiliğinden bir oluşumla hızla çoğaldılar ve uluslararası sınırlara aldırış bile etmediler. Aziz Michael insanlığı saran sorunlara ortak bir çözüm bulma konusundaki ısrarlı çağrıları ile neredeyse dünyanın bilinen bütün önderlik grupları için potansiyel bir tehlike oluşturmuştu. Haziran 2138'de dehşet verici bir şekilde öldürüldüğü zaman, insanlığın son iyimser kıvılcımı da yok olmuş gibiydi Aylardır küçük bir umut ışığıyla ve zayıf bir gelenek korkusuyla bir anda kalabilmiş olan uygar dünya bir anda parça parça oluverdi. 2138'den 2142'ye kadar olan dört yıl, yaşanacak yıllar değildi. Acı içindeki insanların yakarışları sanki hiç bitmeyecekti. Açlık, hastalık ve kanunsuzluk her yerdeydi. Küçük savaşlar ve devrimler sayılamayacak kadar fazlaydı. Modern dünyanın bütün saygın kurumları, korunan sığınaklarına çekilmiş olan birkaç ayrıcalıklı kişi dışında, dünyadaki herkes için gerçek bir kabusa dönüşen bir yaşam yaratarak, tam bir çöküş içine girdi. Bu, yanlış yöne giden bir dünya ve içe kapanıklığın son noktasıydı iyi niyetli vatandaş gruplarının sorunları çözmek için girişimleri sonuç vermedi; çünkü onlar sadece yerel çapta çözümler düşünüyorlardı, fakat sorunlar küreseldi. Büyük Kargaşa, uzaydaki insan kolonilerine de uzanarak zaferlerle dolu keşifler tarihine de ani bir son getirdi. Ekonomik felaket ana gezegende yayılırken, güneş sistemi çevresine serpilmiş olan ve düzenli para, teçhizat ile personel takviyesi olmadan varlıklarını sürdüremeyecek olan koloniler, bir anda Dünya'nın 29 RAMA-I1 unutulmuş üvey evlatları durumuna düştüler. Bunun sonucu olarak, 2140'a gelindiğinde kolonilerde yaşayanların yuva edindikleri gezegendeki yaşam şartlan o derece bozulmuştu ki kalmaya devam etmek, yani ölümü seçmek yerine, Dünya'nın çekim gücüne yeniden alışmak ve yeryüzünün her yerinde süregelen müthiş yoksulluğa katlanmak gibi iki zorluğu bile göze alarak, hemen hemen yarısı eve döndüler Kolonilerin yapay eko sistemlerinde mekanik arızaların meydana geldiği ve bu yeni yerleşim yerlerini ayakta tutan robot araçlar filosu için yedek parça kıtlığı felaketinin başladığı 2141 ve 2142 yıllarında, göç olayı hız kazandı. 2143'e gelindiğinde, Ay ve Mars'ta dayanabilen çok az kolonici kalmıştı. Dünya ve koloniler arasındaki iletişim düzensiz biçimde, aralıklarla yapılmaya başlandı. Uzak yerleşim yerleri ile telsiz bağlantıları kurabilmek için bile gerekli para artık sağlanamıyordu. Birleşik Gezegenler iki yıl önceden varlığına son vermişti. Đnsanlık sorunlarının dile getirebileceği bir halk forumu yoktu; Devletler Konseyi daha beş yıl geçmeden kurulamayacaktı. Geri kalan iki koloni yok olmamaya çalışıyordu boş yere. Đzleyen yıl, 2144'te dönemin son önemli insanlı uzay görevi gerçekleşti. Görev, Benita Garcia adında Meksikalı bir kadının yönettiği bir kurtarma uçuşuydu. Atılmış olan eski parçalardan yaptıkları derme çatma bir uzay gemisini kullanan Ms. Garcia ve üç mürettebatı, hizmet görebilen son gezegenlerarası taşıma aracı olan arızalı James Martin kruvazörünün düzensiz yörüngesine ulaşmayı başararak, Mars'tan Dün-ya'ya dönmek üzre yola çıkan yüz kadın ve çocuktan geriye kalan yinni dört kişiyi kurtardılar Her uzay tarihçisinin zihninde, James Manin yolcularının kurtarılışı, bir devrin sona erdiğinin işaretidir Altı ay içinde, Krizden Sonra12 kalan son uzay istasyonları terk edildi ve hiçbir insan, yörüngeye çıkabilmek için, yaklaşık kırk yıl sonrasına kadar dünyadan ayrılamadı. 2145'te hayatta kalmaya çalışan Dünya, Büyük Kar-gaşa'nın başlarında ihmal edilen ve beğenilmeyen bazı uluslararası kuruluşların önemini anlamayı başardı. Yüzyıl başlarındaki tehlikesiz yıllarda, herhangi bir politik ilişkiden kaçınmış olan insanlığın en yetenekli üyeleri, eğer yeniden uygar yaşama ulaşılması bir onarım gerektiriyorsa, bunun ancak kendi ortak becerileri ile gerçekleşebileceğini anlamaya başladılar. Başlangıçta gösterilen muazzam işbirliği çabalarının getirdiği başarılar çok gösterişli değildi, fakat bunlar insan ruhunun temelinde var olan iyimserlik duygularını alevlendirdiler. Yavaş yavaş, ama hiç yavaşlamadan, insan uygarlığının unsurları yerlerine oturtuldu. Genel düzelmenin nihayet ekonomik istatistiklerde görülebilmesi için daha iki yıl geçmesi gerekti. 2147'de Brüt Dünya Üretimi, altı yıl önceki düzeyinden %7 azalmıştı. Kalkınmış uluslarda işsizlik ortalaması %35; bazı az kalkınmış uluslarda işsizler ve yetersiz çalışanların toplamı, nüfusun %90'ını kapsıyordu. Sadece, tropik bölgelerinde dünyayı etkileyen büyük kuraklık ve kıtlığın yaşandığı o müthiş 2142 yılında, yüz milyon kadar insanın açlıktan öldüğü tahmin edilmektedir. Birçok nedeni olan astronomik ölüm oranları ile çok küçük doğum oranları (böyle ümitsiz bir dünyaya kim bir çocuk getirmek isterdi ki) dünya nüfusunun, 2150'de sona eren on yılda, bir milyar kadar azalmasına yol açtı. Büyük Kargaşa deneyimi bütün bir kuşakta kalıcı bir iz bıraktı. Yıllar geçip krizin sona ermesinden sonra doğan çocuklar erginliğe ulaşınca, neredeyse fobi derecesinde ihtiyatlı anne ve babalarla karşılaştılar. 2160'larda hatta 2170'lerde bir genç için yaşam çok 31 acımasızdı. Kargaşa dönemindeki gençliklerinin müthiş yasalarının anılan, büyüklerin gözlerinin önünden gitmiyor ve onların ana baba disiplinini uygulamakta son derece katı olmalarına neden oluyordu. Onlara göre yaşam bir lunaparktaki eğlence gezisi değildi. Hayat, mutluluğa ulaşma şansının ancak sağlam değerler, kendini kontrol, hedeflenen amaca tam bağlılık gibi özelliklerin birleştirilmesi yolu ile ulaşılabildiği çok ciddi bir şeydi. 2170'lerde ortaya çıkan toplum, bu nedenle elli yıl öncesinin sorumsuz, "bırakınız geçsinler"ciliğinden dramatik şekilde farklıydı. Aralarında ulus devlet Roma Katolik kilisesi ve Đngiliz monarşisinin de bulunduğu bazı çok eski ve yerleşik kurum, yarım yüzyıllık aradan sonra yeniden doğuşu gördüler. Bu kurumlar hayatta kaldılar çünkü, kargaşayı izleyen yeniden yapılanına dönemine çabuk uyum sağlayarak önderlik konumlarını ele geçirdiler. 2170'lerin son yıllarında, gezegene istikrar görüntüsü geri geldiği zaman, uzaya duyulan ilgi yeniden canlanmaya başladı. Yeni bir gözlem ve iletişim uyduları kuşağı, Devletler Konseyi'nin yönetim kollarından biri olan Uluslararası Uzay Ajansı tarafından uzaya. gönderildi Başlangıçta uzay çalışmaları ihtiyatlıydı ve ISA bütçesi çok küçüktü. Çalışmalara ancak kalkınmış milletler etkin şekilde katılabildüer. Pilotlu uçuşlar tekrar başlayıp başarılı olduktan sonra, 2190'lar için alçakgönüllü bir görevler listesi planlandı. 2188'de bu görevler için kozmonot yetiştirmek üzere yeni bir Uzay Akademisi açıldı ve dört yıl sonra ilk mezunlarını verdi. 2196'da Đkinci Rama uzay aracının keşfinden önceki yirmi yılın çoğunda, Dünya'daki gelişme rahatsızlık verecek kadar yavaş fakat muntazamdı. 2196'da insanoğlu, teknolojik açıdan, yetmiş yıl önce ilk dünyadı- 32 Sinyora Sabatini sı uzay aracının göründüğü zaman ile aşağı yukarı aynı düzeydeydi. Đkinci karşılaşma sırasında uzay uçuşu deneyimi daha azdı, fakat tıp, bilgi yönetimi gibi kritik teknik alanlarda yirmiikinci yüzyılın son on yılında insan toplumunun 2130'da olduğundan önemli ölçüde daha ileri olduğu kesindi. Bir başka yönden iki Rama uzay aracı ile karşılaşan iki toplum belirgin bir şekilde farklıydı. 2196'da hayatta olan, özellikle yaşlı ve yönetim yapısında karar verici düzeylerde bulunmuş olanlar, Büyük Kargaşa'nm çok acı veren yıllarının çoğunu yaşamıştı. Onlar korku sözcüğünün anlamını biliyorlardı. Ve bu güçlü13 sözcük onların, insanlı bir ekibi Rama II ile randevuya yollarken, öncelikleri tartışıp karar vermelerini etkiliyordu. SĐNYORA SABATĐNĐ "Demek kocanız 2191 süpemovası ile ilgili ünlü tahminini yaptığında siz SMU'da fizik doktoranız üzerinde çalışıyordunuz?" Elaine Brown oturma odasındaki büyük, rahat koltukta oturuyordu. Gösterişsiz, sade kahverengi bir elbise ile yüksek yakalı bir bluz giymişti. Röportajın bir an önce bitmesini ister gibi gergin ve endişeli görünüyordu. "Đkinci yılımda David benim tez danışmanımdı," diye dikkatle konuşurken odanın diğer tarafında duran ve kameraların arkasından olanları izlemekte olan kocasına kaçamak bir bakış attı, "David lisansüstü öğrencileriyle çok yakın bir çalışma içinde olurdu. Herkes bunu bilir. Bu, benim lisansüstü çalışmam için SMU'yu seçme nedenlerimden biriydi." Francesca Sabatini çok güzel görünüyordu. Uzun 33 sarı saçları serbestçe omuzlarına dökülmüştü Zarif bir biçimde boynuna doladığı koyu mavi bir eşarpla süslediği pahalı, beyaz ipek bir bluz giymişti. Rahat pantolonu, eşarbı ile aynı renkteydi Eleaine'in yanındaki bir koltukta oturuyordu Aralarındaki masanın üstünde iki kahve fincanı vardı "O zamanlar Dr Brown evliydi, değil mi? Yani sizin danışmanlığınızı yaptığı dönemde demek istiyorum " Francesca sorusunu bitirdiğinde Elaine fark edilir şekilde kızarmıştı Đtalyan gazeteci, sorusu sanki iki ile ikinin toplamının kaç ettiği kadar basilmiş gibi, zararsız ve masum bir şekilde ona gülümsemeye devam etti. Mrs Brown duraksadı, derin bir nefes aldı, sonra yanıtlarken çok hafif kekeleyerek "Başlangıçta evet, sanırım hâlâ evliydi," dedi "Fakat ben lisanüstü çalışmamı tamamladığını zaman boşanma işlemi bitmişti." Tekrar durakladı, sonra yüzü aydınlandı ve beceriksiz bir ifadeyle "Mezuniyet hediyesi olarak bana bir nişan yüzüğü verdi" dedi Francesca Sabatini onun yüzünü incelerken, Bu yanıt üzerine setti kolaylıkla paramparça edebilirdim, diye hızla düşündü, Sadece birkaç soru daha, fakat bu beııinı amacıma yardımcı olmaz Francesca aniden "Tamam, kesin" dedi, "Toparlanıyoruz Önce bir göz atalım sonra bütün malzemeyi kamyona tekrar yükleyebilirsiniz" Başkameraman Francesca'nın yakın çekimini yapmak için planlanmış olan Robot Kamera * l'in yanına giderek kamera kutusunun yanındaki minyatör klavyeye üç komut girdi Bu arada Eaine oturduğu yerden kalktığı için, robot Kamera * 2 sehpası otomatik olarak geriliyor ve zoom objektifini gen çekiyordu Başka bir kameraman ikinci kameranın bağlantısını kesinceye kadar hareketsi? kalması için Elaine'e işaret etti. Birkaç saniye içinde yönetmen, röportajın son beş Sinyora Sabatini dakikasını göstermesi için otomatik izleme aracını programladı Üç kameradan elde edilen görüntüler, bölünmüş perdede aynı anda gösteriliyordu Frances-ca tam anlamıyla profesyoneldi Gösterinin bu bölümü için gerekli her şeye sahip olduğu belli oluyordu. Dr. David Brown'un eşi Elaine, genç, zeki, ciddi, sade ve üzerinde yoğunlaşan ilgiden rahatsızdı Ve bunların hepsi orada, bantta gözüküyordu Francesca ekibiyle ayrıntıları toparlayıp, ertesi sabahki uçuşundan önce açıklamalı röportajın Dallas Taşımacılık Kompleksine teslim edilmesi için onlara talimat verirken, Elaine Brown üzerinde iki çeşit peynir, şarap şişeleri ve herkese yetecek kadar bol bardak bulunan standart bir robot hizmetçi ile oturma odasına döndü Elaine röportajın bitişini kutlamak için şimdi 'küçük bir parti' vereceklerini açıklarken Francesca bir an için Dr Brown'un yüzünde hafif bir beğenmezlik ifadesi yakaladı Ekip ve Elaine robot ile şarabın çevresinde toplandılar David özür dileyerek oturma odasından, öndeki yaşam bölümleriyle arkadaki yatak odalarını birleştiren uzun koridora çıktı. Francesca onu izledi. "Özür dilerim, David," dedi, "Hâlâ bitirilmemiş bir işimiz olduğunu unutma Avrupa'ya döndüğümde Schmidt ve Hagenest'e vermem gereken bir yanıt var Projeyi sürdürmek için sabırsızlanıyorlar " "Unutmadım" diye yanıtladı Brown, "Sadece arkadaşın Reggie'nin çocuklarımla yaptığı röportajı bitirdiğinden emin olmak istedim" diye derin bir iç çekerek14 devam etti, "Ara sıra, dünyada hiç tanınmayan bir adam olsaydım diye düşündüğüm zamanlar oluyor." Francesca ona doğru yaklaştı, "Bir an için bile bv na inanmam" derken gözlerini ondan ayırmıyordu "Bugün sadece biraz sinirlisin çünkü eşin ve çocuklarının Reggie'yle bana neler söylediğini kontrol edemivor-sun Ve senin için kontrolden daha önemli bir şey 35 yoktur." Dr. Brown tam cevap veriyordu ki, sözü uzak yatak odalarından birinde oluşup koridorda yankılanan 'An-ııeed' çığlığıyla kesildi Birkaç saniye sonra altı veya yedi yaşlarında küçük bir erkek çocuğu David ve Francesca'nın yanından hızla geçip, o anda koridor ile oturma odasını birleştiren kapının aralığında durmakta olan annesinin kollarına doğru körlemesine atıldı. Oğlu ile çarpışmanın şiddetinden Elaine'nin şarabının bir kısmı bardağından döküldü. Küçük çocuğu yatış-tınnaya çalışırken, farkında olmadan elindeki şarabı yalıyordu "Neler oluyor Jııstin?" diye sordu. "Şu siyah adam köpeğimi kırdı," Justin hıçkırıklar arasında sızlandı, "Kafasından tekmeledi ve artık onu çalıştı raınıyorum." Küçük çocuk holün gerisini işaret etti Reggie Wil-son ve uzun, ince ve çok ciddi bir kız gruba doğru geliyorlardı "Baba," dedi kız, gözleri Dr. Brown'dan yardım diliyordu, "Mr. Wilson benimle iğne kolleksiyo-num üzerinde konuşurken şu lanet robot köpek içeri girip önce üzerine işedikten sonra onu bacağından ısırdı. Justin onu böyle zararlı şeyler için programla..." Küçük çocuk ağlarken, "Yalan söylüyor" diye bağırarak onun sözünü kesti. "O Wally'i sevmiyor. Wally'i hiçbir zaman sevmedi " Elaine Brown bir elini neredeyse sinir krizleri geçirmekte olan oğlunun sırtına koyarken diğer eli ile şarap kadehinin sapını sıkıca kavramıştı Kocasının bakışlarındaki hoşnutsuzluğu fark etmeseydi bile, bu sahne nedeniyle yeterince huzursuz olabilirdi. Şarabı içerek kadehi en yakındaki kitap rafının üstüne koydu. "Tamam, tamam Justin," derken utanmış bir şekilde diğerlerine bakıyordu, "Sakin ol ve annene neler olup 36 Sinyora Sabatini bittiğini anlat " "Şu siyah adanı beni sevmiyor. Ve ben de onu sevmiyorum Wally bunu biliyordu, bu yüzden de onu ısırdı. Wally hep beni korur " Kız çocuk, Angeia, daha kızgın bir ifadeyle "Böyle bir şeyin olacağını biliyordum" dedi "Mr Wilson benimle konuşurken, Justin durmadan odama girip Mr. Wilson'a oyunlarını, hayvanlarını, anılarını ve hatta elbiselerini göstermeye çalışarak bizi rahatsız etti. En sonunda Mr Wilson onunla sert bir şekilde konuşmak zorunda kaldı Son bildiğimiz şey, Wally vahşi bir şekilde koşuyordu ve Mr. Wilson kendini korumak zorunda kaldı." "O bir yalancı anne Büyük bir yalancı. Ona susmasını söyle..." Dr. Brown kızgın bir şekilde onun sözünü kesti. "Elaine," diye ortadaki gürültüden daha yüksek sesle bağırdı "Onu... çıkart. buradan." Karısı ağlayan çocuğu çekerek oturma odasının kapısından içeri sokarken, Dr. Brown kızına döndü. "Angela," derken öfkesi soğuk ve bastırılmaz bir biçimde ortadaydı. "Sana bugün hiçbir şekilde Justin ile kavga etmemeni söylemiştim." Kız babasının bu ani hücumundan irkildi. Gözleri doldu Birşeyler söylemeye başladı fakat Reggie Wil-son onunla babasının arasına doğru yürüdü "Özür dilerim Dr Brown," Reggie müdahale etti, "Gerçekten Angela hiçbir şey yapmadı. Anlattıkları aslında doğ.oı. O.." "Bak Wilson" dedi David Brown sertçe, "Eğer izin verirsen, ailemle ben başa çıkabilirim " Öfkesini vatış-tınnak için bir an durdu. "Bütün bu karmaşa için özür dilerim" diye bastırılmış bir ses tonuyla devaru etti, "fakat bir iki dakika sonra hepsi bitmiş olacak ' Kızına bakan gözleri soğuk ve kırıcıydı "Odana don, An-15 37 gela. Seninle sonra konuşacağım. Anneni ara ve ona seni akşam yemeğinden önce almasını istediğimi söyle." Francesca Sabatini önünde olup biten bu olayları büyük bir ilgiyle izliyordu Dr. Brown'un hayal kırıklığını, Elaine'in kendine güven yoksunluğunu görmüştü. Bu çok iyi diye düşündü Francesca, Hatta umduğumdan da iyi, Çok kolay olacak. Parlak gümüş tren Kuzey Teksas Kırları boyunca saatte iki yüz elli kilometre hızla yol alıyordu. Birkaç dakika içinde Dallas Taşımacılık Kompleksinin ışıkları ufukta belirdi. DTK yaklaşık yirmi beş kilometrekarelik çok büyük bir alanı kaplıyordu. Kısmen havaalanı, kısmen tren istasyonu, kısmen de küçük bir şehirdi. Hızla büyüyen uzun mesafe hava trafiğini yönetmek ve yolcuların yüksek hızlı tren sistemine aktarılması için kolay bir bağlantı noktası olmak üzere ilk olarak 2185'te kurulmuş ve dünyanın her tarafındaki taşıma merkezleri gibi gelişerek tam bir toplum haline gelmişti. Çoğu DTK'da çalışan ve her gün işe gelip gitme derdi olmadığı için yaşamı kolay bulan binden fazla insan ana terminalin güneyindeki alışveriş merkezinin çevresini yarım daire şeklinde çevrelemiş olan apartmanlarda oturuyordu. Terminalin kendisi; dört büyük otel, on yedi restoran, yüzden fazla dükkan ile ünlü Donatelli moda zincirinin bir şubesini barındırıyordu. Tren istasyona yaklaşırken genç adam Francesca'ya, "O zamanlar on dokuzumdaydım," diyordu, "ve oldukça baskı altında büyütüldüm. Aşk ve seks hakkında şu son on haftada, sizin televizyon dizilerinizi izleyerek, tüm yaşamımda öğrendiğimden çok daha fazla şey öğrendim. Bu programlar için size teşekkür etmek istedim " Francesca bu iltifatları zerafetle kabul etti Toplum 38 Sinyora Sabatini içindeyken herkesin kendisini tanımasına alışıktı. Tren durup platforma indiği zaman, Francesca genç adam ve kız arkadaşına yeniden gülümsedi. Onları otele götürecek olan insan taşıyıcısına yürürlerken Reggie Wil-son onun fotoğraf donatımını taşımayı önerdi: "Seni hiç rahatsız etmiyor mu?" diye sordu. Francesca ona tuhaf bir şekilde bakınca açıklamak için ekledi, "Bütün bu ilgi, tanınan bir kişi olmak?" "Hayır," diye yanıtladı, "Elbette hayır " Kendi kendine gülümsedi. Altt ay geçmiş olmasına rağmen hâlâ bu adam beni anlayamıyor. Belki de tüm dikkatini kendisine vermekten, bazen kadınların da erkekler kadar hırslı olabileceğini göremiyor. "Personel seçme çalışmaları sırasındaki tanışmamızdan önce," diyordu Reggie, "Senin çok tutulan iki televizyon dizin olduğunu biliyordum Fakat, hayranlarından biriyle karşılaşmadan bir restorana gitmenin veya toplum içinde bulunmanın bu derece imkânsız olabileceği hakkında hiçbir fikrim yoktu." Đnsan taşıyıcı, tren istasyonundan çıkıp alışveriş merkezine doğru rahat rahat ilerlerken, Reggie gevezeliğe devam ediyordu. Yolun sonundaki meydanın bir köşesinde kalabalık bir insan grubu, bir tiyatronun çevresinde dolanıyordu. Afişte, içerdeki gösterinin Amerikalı oyun yazan Linsey Olzen'in "Her Mevsimde" adlı oyunu olduğu yazılıydı. "Bu oyunu gördün mü'" Reggie laf olsun diye Fran-cesca'ya sordu, "Ben beş yıl önce ilk gösterime girdiğinde filmini görmüştüm." Francesca'nın yanıtını beklemeden devam etti, "Helen Caudill ve Jeremy Temp-le Caudill büyük şöhrete kavuşmadan önce. Şika-go'da, bir kar fırtınasında aynı otel odasını paylaşmak zorunda kalan iki insan hakkında garip bir hikayedir. Her ikisi de evlidir Boşa çıkmış beklentilerinden konuşurken birbirlerine aşık olurlar. Dediğim gibi, garip 39 bir oyundu."16 Francesca dinlemiyordu. Alışveriş merkezindeki ilk durakta, ona kuzeni Roberto'yu hatırlatan bir çocuk arabaya binmişti. Derisi ve saçları koyu, yüz hatları yakışıklıydı Roberto'yu görmeyeli ne kadar oldu, diye düşündü, Üç yıl olmalı. Positano'da eşi Maria ile birlikteydi Francesca çok geride kalan eski günleri hatırlarken iç geçirdi Kendini Orvieto sokaklarında güler ve yaşarken görüyordu. Dokuz ya da on yaşlarınday-dı, hâlâ masum ve kirletilmemiş. Roberto on dördündeydi II Duomo önündeki meydanda futbol topuyla oynuyorlardı. Kuzenine takılmayı çok seviyordu O kadar kibar ve doğaldı ki. Roberto çocukluğundaki tek güzel şeydi. Đnsan taşıyıcı, otelin dışında durdu. Reggie gözlerini ona dikmiş sabit bir şekilde bakıyordu Francesca onun kendisine az önce bir soru sormuş olduğunu hissetti Arabadan inerlerken "Eee?" dedi Wilson. "Özür dilerim canım," diye yanıtladı "Yine hayal kuruyordum. Ne dedin?" "Bu kadar sıkıcı olduğumu bilmiyordum" diyen Reggie'nin sesi ciddiydi Francesca'mn dikkatini çekebilmek için canlı bir şekilde ona dönerek, "Bu akşam yemeği için seçimin ne?" diye sordu "Ben Çin veya Cajun'a kadar daralttım " Reggie ile birlikte akşam yemeği o an için Frances-ca'ya pek çekici gelmedi "Bu akşam çok yorgunum," dedi "Sanırım odamda kendi başıma yiyip sonra biraz çalışacağım " Reggie'nin yüzünden ne kadar incinmiş olduğunu görebiliyordu Uzandı ve dudaklarından hafifçe öptü "Saat ona doğru bir içki için odama gelebilirsin." Oteldeki süitine girer girmez Francesca'mn ilk işi bilgisayar terminalini çalıştırıp gelen mesajları incele- 40 Sinyora Sabatini inek oldu. Toplam dört tane vardı. Parıldayan menü ona her mesajın gönderenini, gönderilme zamanını, mesajın uzunluğunu ve öncelik derecesini gösteriyordu Öncelik Derecesi Sistemi, hayatta kalmayı başaran üç iletişim şirketinden biri olan ve asrın orta yıllarındaki büyük desteklemelerle yeniden canlanan Uluslararası Đletişim Anonim Şirketi'nin bir buluşuydu. Bir ÖDS kullanıcısı, sabah erkenden bilgisayarına günlük iş programını girer ve hangi öncelikteki mesajların hangi çalışmayı kesebileceğini belirtirdi Francesca sadece birinci öncelikteki (çok önemli acil durum) mesajların David Brown'un evindeki terminale verilmesini kabul etmişti, David ve ailesinin çekimlerinin bir gün içinde bitirilmesi gerektiğinden, kesinti ve gecikmeye yol açacak her şeyi en aza indirmek istemişti. Carlo Bianchi'den üç dakika uzunluğunda ikinci derecede öncelikli iki mesaj vardı. Francesca kaşlarını çatarak terminale gerekli kodları girdi ve video monitörünü açtı. Arkasında yanmakta olan bir şömine bulunan bir koltukta oturmuş, kayak sonrası elbiseleri giymiş, orta yaşlı ve hoş tavırlı bir Đtalyan görüntüye geldi ve "Buon giorno, cara" diye Francesca'yı selamladı Cortina d'ampezzo'daki yeni villasının oturma odasının çevresinde kameraya bir tur attırdıktan sonra Sinyor Bianchi hemen konuya girdi. Yaz için hazırladığı spor giyeceklerin reklamında görünmeyi Francesca neden reddediyordu? Şirketi ona inanılmaz bir para önermiş, hatta reklam kampanyasını bazı uzay motiflerini içine alacak şekilde değiştirmişti. Reklam spotları Newton görevi sona erinceye kadar gösterilmeyecek ve böylece onun ISA anlaşmaları ile bir sürtüşmesi olmayacaktı. Carlo geçmişte bazı uzlaşmazlıkları olduğunu kabul ediyordu, fakat ona göre bu olaylar çok yıllar önceydi. Bu hafta içinde bir yanıt alması gerekiyordu. 41 Francesca, Şecereyim seni Carla, diye düşünürken tepkisinin şiddetine şaşıyordu. Dünya'da Francesca'yı sinirlendirebilecek çok az insan vardı, işte Carlo Bianchi bunlardan biriydi Londra'daki temsilcisi Darrell Bowman'a bir haber geçmek için bilgisayarına gerekli komutları girdi. "Merhaba Darrell. Ben Francesca. Dallas'tayım. O sürüngen Bianclıi'ye bana on milyon Mark bile verse onun reklamlarını yapmayacağımı söyle. Ve aklıma gelmişken, anladığıma göre bugünlerde onun en büyük rakibi Donatelli. Neden onların reklam müdürünü bulmuyorsun, Gabriela bilmem ne, bir zamanlar onunla Milano'da tanışmıştım ve ona Nisan veya Mayıs'ta Newton projesi bittikten sonra onlar için birşeyler17 yapmaktan memnun olacağımı söyle " Bir an durakladı. "Hepsi bu kadar. Yarın akşam Roma'ya dönüyorum. Heather'e sevgilerimi ilet." Francesca'nın en uzun mesajı, uzun boylu, saçları ağarmaya başlamış, altmış yaşlarındaki saygın bir yönetici olan kocası Alberto'dandı. Sahip olduğu bir sürü şey arasında, Avrupa'nın bağımsız gazete ve dergilerinin üçte birinden fazlası ve ayrıca aralarında Almanya ile Đtalya'nın önde gelen ticari televizyon kanalları da bulunan Alman mültimedya grubu Schmidt ve Hagenest'in Đtalyan bölümünün yöneticiliği de vardı. Yayınında Alberto, gösterişli siyah bir elbise giymiş olarak evlerindeki çalışma odasında otururken elindeki konyağı yudumluyordu. Sesi yumuşak, tanıdık, fakat bir kocadan çok bir babanınkine benzer tondaydı. Francesca'ya, onun Amiral Otto Heilmann ile yaptığı uzun röportajın bugün bütün Avrupa'da yayınlandığını, onun yorum ve sezilerinden her zamanki gibi zevk aldığını, ancak Otto'yu çok aşırı derecede kendini beğenmiş bulduğunu anlattı. Kocasının yorumunu duyduğu zaman Francesca, Şaşırtıcı değil, diye düşündü, hem de tümüyle öyle. Fakat çoğu kez 42 Sinyora Sabatini bana yararlı oluyor. Alberto onu çok özlediğini ve yarınki geceyi onu tekrar görebilmek için sabırsızlıkla beklediğini söylemeden önce, ona çocuklardan biri ile ilgili bazı iyi haberler gösterdi (Francesca'nın, kendisinden yaşlı üç tane üvey çocuğu vardı) Ben de, diye Francesca mesajı cevaplamadan önce düşündü, Seninle birlikte yaşamak çok rahat. Hem özgürlük hem de güvenliğim var. Dört saat sonra Francesca balkonunda ayakta durmuş, Texas'ın soğuk Aralık havasında sigara içiyordu. Otellerin odalara bıraktığı kalın bir sabahlığa sıkıca sa-nnmıştı Sigarasından ciğerlerine derin bir nefes çekerek, Hiç olmazsa Kaliforniya gibi değil, diye düşündü. En azından Teksas'ta bazı otellerin sigara balkonları var. Amerika'nın batı kıyılarındaki bu geri zekâlılar ellerinden gelse sigara içmeyi bir suç olarak ilan edecekler. Francesca batıdan havaalanına yaklaşmakta olan sü-personik uçağı daha iyi görebilmek için parmaklıklara doğru yürüdü. Zihninde kendini tıpkı ertesi gün Ronıa'ya uçuşunda olacağı gibi, uçağın içinde görüyordu. Bu inen uçağın, Büyük Kargaşa'dan önce dünyanın tartışılmaz ekonomik merkezi olan Tokyo'dan geldiğini düşledi. Hammadde yokluğundan yüzyılın ortalarındaki o kötü yıllarda yıkılmış olan Japonlar, dünya serbest pazara dönmüş olduğundan, yeniden refah içindeydiler. Francesca uçağın inişini izledi, sonra üstündeki yıldızlarla dolu gökyüzüne baktı. Sigarasından bir nefes daha çekti, gözleri dışarı üflediği dumanın havada yavaşça sürüklenmesini izledi. Ve şimdi Francesca, diye düşündü, Belki de en büyük görevin olabilecek olay yaklaşıyor. Ölümsüz olabilmek için bir şans mı? Hiç olmazsa Neıvton mürette- 43 batının her biri gibi uzun süre hatırlanacağım. Zihni Nevvton görevine döndü ve bir çift kocaman uzay gemisi yaparak onları Güneş Sistemi'ni ziyaret etmek için yollayan o harika yaratıkların görüntülerini canlandırdı. Fakat düşünceleri hızla geriye, gerçek dünyaya, o gün öğleden sonra evinden ayrılmadan az önce David Brown'un imzaladığı sözleşmelere geri döndü. Bu bizi iş ortağı yapıyor, sayın Dr. Brotvn. Ve benim de planımın ilk safhası tamamlanmış oluyor. Ve eğer tahminimde yanılmıyorsam bugün gözlerinde bir an parlayıp sönen bir ilgi vardı Görüşmeleri bitip kontratı imzaladıkları zaman, Francesca David'i formalite gereği öpmüştü David'in çalışma odasında yalnızdılar Bir an Francesca onun bu öpücüğe daha anlamlı karşılık vereceğini sanmıştı. Francesca sigarasını bitirdi, bir kül tablasında ezdi ve otel odasına geri döndü. Kapısını açtığı anda derin soluk seslerini duyabiliyordu. Çok büyük ve dağınık olan yatağın içinde çıplak Reggie Wilson sırtüstü yatıyor ve düzenli horlaması süitin sessizliğini bozuyordu. Çok büyük donanımın var dostum, diye sessizce düşündü, hem yaşam hem sevişmek için. Fakat bunların ikisi de atletik yarışma değil. Eğer biraz kurnazlık, hatta biraz da inceliğin olsaydı çok daha ilginç olabilirdin. HALKLA ĐLĐŞKĐLER18 Yalnız yaşayan kartal, sabahın ilk ışıklarında bataklıkların çok üstünde süzülerek yükseldi. Okyanustan gelen kuvvetli rüzgârın üstüne binerek sahil boyunca kuzeye döndü Kartalın çok altında, okyanus kıyısının açık kahverengi ve beyaz kumlanndan başlayıp batı 44 Halkla Đlişkiler ufuklarına doğru millerce devam eden bir adalar, nehirler, körfezler zinciri, çayırlar ve bataklıkları kesen asfalt yollarla birleştirilmiş dağınık bir binalar kompleksi ile kesintiye uğruyordu. Yetmiş beş yıl önce Kennedy Uzay Merkezi, yolcuların yüksek hızlı trenlerinden ve uçaklarından inip ADY (Alçak Dünya Yörüngesi) uzay istasyonlarından birine giden mekiklere binebilecekleri, yarım düzine yerden biriydi. Fakat Büyük Kargaşa, uzay limanını bir zamanların parlak kültürünün hayaletimsi bir kalıntısına dönüştürmüştü. Yapılan ve yollan yıllardır, Merkezi Florida'nın bitkilerine, su kuşlarına, timsahlarına ve her yerde bulunan böceklerine terk edilmişti. Yirmi yıllık tam bir ihmalden sonra 2160'larda uzay limanı yavaş yavaş yeniden çalışır duruma getirildi. Önceleri bir hava limanı olarak kullanıldı ve sonra Florida'nın Atlantik kıyılarına hizmet veren genel ulaşım merkezi olarak gelişti. 2170'lerin ortalannda uzay uçuşlarına yeniden başlandığı zaman, eski Kennedy fırlatma rampalarının yeniden kullanılması doğaldı. Aralık 2199'a gelindiğinde, Dünya'daki eski uzay limanlarının yarısından fazlası, Dünya ile uzay arasında giderek artan trafiğiyle başa çıkabilmek için yenilendi. Geçici bürosunun pencerelerinden birinden Valeriy Borzov, muhteşem kartalın hava limanı merkezinde sağlam kalmış birkaç yüksek ağaçtan birindeki yuvasına zarif bir şekilde süzülmesini izledi. Kuşları severdi Yıllardır, Çin'de başlayan ilkgençlik yıllarından beri onları etkileyici bulurdu. Sık sık yinelenen en canlı rüyasında General Borzov, göklerin uçan yaratıklarla dolu olduğu bir gezegende yaşardı. Babasına ilk Rama uzay aracında uçan biotlar olup olmadığını sorduğunu ve aldığı yanıttan da derin bir hayal kırıklığına uğradığını hatırlıyordu. General Borzov dev bir taşıma aracının sesini du- 45 yup batıya dönük pencereden dışarı baktı. Yolun karşısında, deneme ünitesinin önünde, her iki Newton aracı tarafından da kullanılacak olan itici modül, çoklu hat üzerinde yol alan devasa bir platform üstünde deneme kompleksinin içinden çıkıyordu. Đyon kont-rolöründeki bir sorun nedeniyle altsistem test bölgesine geri gönderilen tamir edilmiş modül, bu öğleden sonra bir kargo mekiği ile uzay istasyonu LEO-2'deki uzay aracı montaj ünitesine taşınarak, Noel'den hemen önce başlayacak olan son bütünsel araç testleri için yerine takılacaktı. Her iki Newton uzay aracı da son kontroller için ve testler için LEO-2'deydiler. Fakat, kozmonotların simulasyonlarının tümü, destek donanımı kullanılarak LEO-3'te yönetiliyordu Kozmonotlar LEO-2'deki gerçek uçuş sistemlerini ancak fırlatmadan bir hafta önce kullanabileceklerdi. Binanın güney tarafındaki büroların önünde elektrikli bir otobüs durdu ve birkaç kişi indi. Yolculardan biri, uzun kollu, yatay siyah çizgili san bir bluz ve siyah ipek bir pantolon giyen sarışın bir kadındı Fran-cesca bina girişine doğru zarif bir rahatlıkla yürüdü Televizyon haberciliğine başlamadan önce Francesca'nın başarılı bir model olduğunu hatırlayan General Borzov uzaktan onu takdirle izledi. General onun ne istediğini ve neden kendisini bu sabahki tıp brifinginden önce özel olarak görmek için ısrar ettiğini merak ediyordu. Bir dakika sonra onu bürosunun kapısında karşıladı "Günaydın Sinyora Sabatini" dedi Francesca gülerek yanıtladı, "Burada ikimizden başka kimse olmadığı halde ne kadar resmisiniz, General? Beni Francesca diye çağırmayan sadece siz ve ekibimizin iki Japon üyesi kaldınız " Generalin kendisine tuhaf bir şekilde baktığını görünce, yanlış bir şey olup olmadığını anlamak için kendini inceledi. Bir anlık bir 46 Halkla Đlişkiler19 duraklamadan sonra, "Ne var?" diye sordu. "Bluzunuz olmalı," General Borzov irkilerek yanıtladı, "Açıkça bir an için sizin çaresiz bir antilop veya ceylana aniden saldırmaya hazırlanan bir kaplan olduğunuz hissine kapıldım. Belki de yaşlılıktan Ya da aklım bana oyunlar oynamaya başladı..." Onu bürosunun içine davet etti "Daha önce bana bir kediyi anımsattığımı söyleyen erkekler oldu." Francesca generalin masasının yanındaki koltuğa oturdu Muzip bir gülümsemeyle miyav-ladı "Ben sadece zararsız bir tekir ev kedisiyim " Borzov hafifçe gülerek "Buna bir an için bile inanmam" dedi. "Sizi anlatabilmek için birçok sıfat kullanılabilir Francesca, fakat zararsız sözcüğü onlardan biri asla olamaz " Birden iş adamı havasına girerek, "Şimdi, sizin için ne yapabilirim? Bana, çok önemli ve kesinlikle bekleyemeyecek bir konu olduğunu söylemiştiniz " Francesca yumuşak evrak çantasından bir kağıt çıkarıp General Borzov'a verdi. "Bu projenin basın çizelgesi," dedi, "Bunu bütün ayrıntılarıyla kamu bilgilendirme dairesi ve dünya televizyon şebekeleri ile birlikte ancak dün gözden geçirebildim Dikkat ederseniz kozmonotlarla yapılması gereken ayrıntılı kişisel röportajların sadece beş tanesi gerçekleştirilebilmiş Dört tanesi de bu ay için planlandı Fakat gene dikkat ederseniz önümüzdeki çalışmalara eklediğimiz üç günlük simülasyon ile Wakefield ve Turgenyev ile yapılacak röportajlar için ayrılmış olan zamanı silip attınız " Borzov'un kendisini izlemekte olduğundan emin olmak için bir an durakladı "Hâlâ gelecek cumartesi Ta-kagishi'yi yakalayabilir ve Noel öncesi Boston'da O'Toole'ların çekimini yapabiliriz. Fakat hem Richard hem de Irina şu anda röportajları için zamanlan olma- dığını söylüyorlar. Ayrıca, hâlâ aynı eski sorunumuz devam ediyor. Ne siz ne de Nicole için bir tarih karar-laştırılmadı..." Borzov onun sözünü kesti. "Bu basın çizelgesini görüşmek için mi bu sabah 7.30'da ısrarla toplantı istediniz?" Sesi bu tür çalışmalara ne derece önem verdiğini açıkça belli ediyordu. "Diğer şeylere gelince," diye Francesca Borzov'un değerlendirmesindeki eleştiriye önem vermeden devam etti. "Bu görevdeki insanlarla ilgili olarak kamuoyu araştırmalarına göre halk en büyük ilgiyi size, bana, Nicole deş Jardins'e ve David Brown'a gösteriyor. Şimdiye kadar sizi kişisel röportajınızın tarihi konusunda bir karar vermeye zorlayamadım ve Madam deş Jardins böyle bir şeye hiç niyeti olmadığını söylüyor. TV kanalları hoşnutsuz. Benim fırlatma öncesi dizim tamamlanmamış olacak. Biraz yardımınıza ihtiyacım var." Francesca doğruca General Borzov'a bakarak, "Sizden ek simülasyonu iptal etmenizi, kişisel röportajınız için bir tarih saptamanızı ve benim adına Nicole deş Jardins ile konuşmanızı istiyorum." General kaşlarını çattı. Francesca'nın küstahlığı onu hem sinirlendirmiş, hem de rahatsız etmişti. Kişisel reklam röportajları çizelgesinin kendi öncelik listesinde ön sıralarda olmadığını söylemek üzereydi. Fakat bir şey onu durdurdu. Altıncı hissi ve insanlarla uğraşmakla geçen yaşam deneyimi ona acele etmemesini söylüyorlardı, sanki şimdiye kadar duyduklarından daha fazla şeyler de vardı. Konuyu değiştirerek olayı ertelemek istedi. "Aklıma gelmişken, sizin Đtalyan hükümet/özel sektör koalisyonunun ev sahipliği yapacakları şu yeni yıl partisinin çapının aşırı büyütülmesinden gitgide daha çok endişe duymaya başladığımı söylemeliyim. Eğiti- 48 Halkla Đlişkiler mimizin başında bu toplumsal olaya bir grup olarak katılmayı kabul ettiğimizi biliyorum. Fakat bunun geçen hafta şu Amerikan dedikodu dergilerinden birinin yazdığı gibi "asrın partisi" diye ilan edileceği hakkında hiçbir fikrim yoktu. Bütün o insanlan tanıyorsun, partiyi biraz sınırlandırmak için birşeyler yapamaz mısın?" Francesca Borzov'un konuşmasındaki hücuma dokunmadan, "Gala gündemimin bir başka konusuydu," dedi. "Bu geçen Mart'ta hepimizin partiye katılma konusunda20 anlaşmamıza rağmen Newton kozmonotlarından dördü şimdi katılmayacaklarını söylüyorlar ve iki üç tanesi de başka randevularının olduğunu ileri sürüyor. Takagishi ve Yamanaka tatili Japonya'da aileleri ile birlikte geçirmek istiyorlar ve Richard Wake-field bana, Cayman Adalarında tüple dalış yapmak için rezervasyon yaptırdığını söylüyor. Ve sonra yine, sadece gelmeyeceğini söyleyen ve herhangi bir açıklama yapmayı da reddeden şu Fransız kadın var." Borzov gülümsemesine engel olamadı. "Neden Ni-cole deş Jardins konusunda bu derece sıkılıyorsunuz? Đkiniz de kadın olduğunuzdan, onunla diğerlerinden daha rahat konuşabileceğinizi sanıyordum." "Bu görevde basının oynadığı rolden hiç hoşlanmıyor. Bana bunu birkaç kez söyledi. Aynca özel yaşamı konusunda da çok inatçı." Francesca omuzlarını silkti, "Fakat halk ona tam anlamıyla hayran. Ne de olsa o sadece bir doktor ve bir dilbilimci değil, aynı zamanda eski bir olimpiyat şampiyonu, fakat ayrıca ünlü bir yazarın kızı ve hiç evlenmemiş olmasına karşın on dört yaşında bir kız çocuğunun annesi..." Valeriy Borzov saatine bakıyordu. "Sadece merak ettiğim için," diye onun sözünü kesti, "Acaba, sizin verdiğiniz isimle, gündeminizde daha kaç madde var? On dakika sonra konferans salonunda olmamız la- 49 zım " Tekrar Francesca'ya gülümsedi. "Ayrıca Madam deş Jardins'in bugünkü işlerini bırakıp, bu brifingin konusu olan basın toplantısını yapacağını da söylemeliyim " Francesca birkaç saniye General Borzov'u inceledi Artık hazır sanırım, diye düşündü. Eğer onu yanlış değerlendirmediysem hemen anlayacak Çantasından küçük bir kübik nesne çıkararak masanın üzerinden uzattı "Gündemimdeki son madde bu" dedi Newton'un başkumandanı şaşırmış görünüyordu. Küpü ellerinde çevirdi. Francesca ciddi bir tonda, "Serbest çalışan bir gazeteci bunu bize sattı" dedi. "Var olan tek kopyanın bu olduğuna da eminiz." Borzov, masa bilgisayarının uygun yerine küpü yerleştirmeye başlarken Francesca sustu. Küpten ilk video görüntüsü ekranda belirdiği zaman Borzov'un yüzü belirgin biçimde sarardı. Kızı Nataşa'nın vahşi konuşmalarını on beş saniye kadar izledi. "Bunun renkli basının ellerine geçmesini istemedim " Francesca yumuşak bir sesle ekledi Borzov yavaşça sordu, "Bant ne kadar sürüyor?" "Yaklaşık yarım saat." diye Francesca yanıtladı. "Bu şeyin tamamını seyreden tek kişi benim." General Borzov iç çekti. Newton'un kumandanlığına seçildiği açıklandığından beri karısı Petra'nm korktuğu an işte buydu Sverdlovsk'taki enstitünün müdürü hiçbir gazetecinin kızına ulaşamayacağına söz vermişti Şimdi ise ortada onunla yapılmış otuz dakikalık bir röportajın video filmi vardı Petra utancından ölecekti. Pencereden dışarıya baktı. Kızının akut şizofrenisinin halkın önüne serilmesi halinde, bunun görevi ne biçimde etkileyeceğini aklından hesaplıyordu. Utanç verici olacaktı, fakat görev hiçbir şekilde ciddi bir hasar görmezdi 50 Biyometri General Borzov Francesca'ya baktı. Pazarlık yapmaktan nefret ederdi. Nataşa ile yapılmış olan röportajı Francesca'nın bizzat ayarlamış olup olmadığından da emin değildi Yine de.. Borzov rahatladı ve zorla gülümsedi. "Sanırım size teşekkür etmeliyim," dedi, "fakat bu pek uygun değil gibi görünüyor." Bir an durakladı, "Sanırım biraz minnettarlık göstermem bekleniyor." Şu ana kadar çok iyi, Francesca düşündü. Şu anda hiçbir şey söylememenin daha iyi olduğunu biliyordu. Uzun bir sessizlikten sonra general, "Tamam," dedi. "Ek simülasyonu iptal edeceğim Zaten diğerleri de bundan şikayetçiydi." Veri küpünü elleri arasında çevirdi "Ve Petra ile ben kişisel röportaj için, bir zamanlar önerdiğiniz gibi, Roma'ya erken geleceğiz. Yarın bütün kozmonotlara yeni yıl partisini Daha göster
Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de Detaylı EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 74
Günün Öyküsü: Talih mi Talihsizlik mi? Bir zamanlar köyün birinde yaşlı bir adam yaşıyormuş. Çok fakirmiş. Ama çok güzel beyaz bir atı varmış. Kral bu ata göz koymuş. Bir zamanlar köyün birinde yaşlı bir Detaylı DAX Haftalık Temel/Teknik Görünüm
15 Aralık 2014 DAX Haftalık Temel/Teknik Görünüm OPEC in piyasaların yön bulmasındaki etkisi hala sürüyor. Geçtiğimiz hafta OPEC ABD de arzın artması ve küresel tüketim beklentilerin azalmasını beklediklerini Detaylı Özgüven Nedir? Özgüven Eksikliği Nedir?
Özgüven Nedir? Özgüven; kendimiz ve yeteneklerimiz hakkında pozitif ve gerçekçi bir anlayışa sahip olduğumuz anlamına gelmektedir. Diğer taraftan, özgüven eksikliği ise; kendinden şüphe duymak, pasiflik, Detaylı Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015
Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 215 BÜYÜME DÜŞMEYE DEVAM EDİYOR Zümrüt İmamoğlu* ve Barış Soybilgen ** 13 Nisan 215 Yönetici Özeti Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (SÜE) Detaylı O sabah minik kuşların sesleriyle uyandı Melek. Yatağından kalktı ve pencereden dışarıya baktı. Hava çok güzeldi. Güneşin ışıkları Melek e sevinç
O sabah minik kuşların sesleriyle uyandı Melek. Yatağından kalktı ve pencereden dışarıya baktı. Hava çok güzeldi. Güneşin ışıkları Melek e sevinç katıyordu. Bulutlar gülümsüyor ve günaydın diyordu. Melek Detaylı ÇIĞ ÖNCESİNDE ÖNCELİKLE ÇIĞ BÖLGELERİNE YENİ YERLEŞİM BİRİMLERİ KURULMAMALI. ÇIĞ VE SEL YATAKLARINDA VAR OLAN YAPILAR DERHAL KALDIRILMALI.
ÇIĞ VE KORUNMA ÇIĞ ÖNCESİNDE ÖNCELİKLE ÇIĞ BÖLGELERİNE YENİ YERLEŞİM BİRİMLERİ KURULMAMALI. ÇIĞ VE SEL YATAKLARINDA VAR OLAN YAPILAR DERHAL KALDIRILMALI. Mevcut yapılar, çığ bölgesinden kaldırılana kadar Detaylı KRİZ ÖNCESİNİN TEK İYİ HABERİ
KRİZ ÖNCESİNİN TEK İYİ HABERİ Necmi Gürsakal 1 I. GİRİŞ Bursa Ticaret ve Sanayi Odası, Bursa daki 250 Büyük Firma Araştırması nın 2000 yılı sonuçlarını yayınladı. 1997 yılından başlayarak 2000 yılına kadar Detaylı NURULLAH- Evet bu günlük bu kadar çocuklar, az sonra zil çalacak, yavaş yavaş toparlana bilirsiniz.
Bozuk Paralar KISA FİLM Yaşar AKSU İLETİŞİM: (+90) 0533 499 0480 (+90) 0536 359 0793 (+90) 0212 244 3423 SAHNE 1. OKUL GENEL DIŞ/GÜN Okulun genel görüntüsünü görürüz. Belki dışarı çıkan birkaç öğrenci Detaylı GÜNLÜK BÜLTEN 25 Mart 2014
GÜNLÜK BÜLTEN 04 Nisan 2014 ÖNEMLİ GELİŞMELER Fitch, Türkiye nin kredi notu ve görünümünü korudu Fitch, Türkiye'nin kredi notunu BBB- olarak korurken, kredi notunun Durağan olan görünümü de değiştirmedi. Detaylı Havacılıkta İnsan Faktörleri. Uçak Müh.Tevfik Uyar, MBA
Havacılıkta İnsan Faktörleri Uçak Müh.Tevfik Uyar, MBA BÖLÜM 2 Düşünen ve Hisseden Varlık İnsan İkinci Kısım: Sosyal İnsan Geçen Hafta GEÇEN HAFTA Yanlılık BU HAFTA Sosyal Etki Tartışma Issız bir adada Detaylı Yeni Göç Yasas Tecrübeleri
Eflref Ar kan Bildiğiniz gibi Almanya aile birleşiminin gerçekleşmesi konusunda göç yasasında bazı değişiklikler yapmıştır. Bu değişiklikleri eleştirenler ve olumlu görenler bulunmaktadır. Ben göç yasasının Detaylı Öykü ile ilgili bitişik eğik yazı ile 5N1K soruları üretip çözünüz. nasıl : ne zaman:
Hafta Sonu Ev Çalışması BALON Küçük çocuk, baloncuyu büyülenmiş gibi takip ederken, şaşkınlığını izleyemiyordu. Onu hayrete düşüren şey, "Bizim eve bile sığmaz" dediği o güzelim balonların adamı nasıl Detaylı stratejistanbul GERÇEKLEŞMELER 14-19 Ağustos 2011 ENDEKSLER
GERÇEKLEŞMELER 14-19 Ağustos 2011 ENDEKSLER Küresel borsa endeksleri geçen hafta yaptıkları toparlanma hareketini bu hafta korumak veya yukarı çıkarmak eğilimindeydi. Perşembe gününe kadar piyasada bir Detaylı PİYASAYA BAKIŞ 24 Temmuz 2013
PİYASAYA BAKIŞ 24 Temmuz 2013 RİSKİN İŞTAHI KAÇARSA Bernanke nin Mayıs ayı içerisinde yaptığı açıklama ile başlayan riskten kaçınma eğilimi 19 20 Haziran FED toplantısı ile doruğa ulaştı. FED in 85 milyar Detaylı Günler süren yağmurdan sonra bulutlar kayboldu. Güneş, ışıl ışıl yüzünü gösterdi. Yıkanan doğanın renklerine canlılık gelmişti. Ağaçlardan birinin
Günler süren yağmurdan sonra bulutlar kayboldu. Güneş, ışıl ışıl yüzünü gösterdi. Yıkanan doğanın renklerine canlılık gelmişti. Ağaçlardan birinin kökünden kahverengi, pırıl pırıl bir şerit uzanıyordu. Detaylı TEHLİKELİ YOLCULUKLAR
TEHLİKELİ YOLCULUKLAR Maun masanın sahibi, ciddi bakışlarını üstümden çekmiyordu. O izin verse ben de gözümden birkaç damla yaş çıkmasına izin verecektim. Doktorumun karşısında oturmuş, son sözlerini kavramaya Detaylı ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi
ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi Değerli Hekim Arkadaşımız, Bu anket ülkemizdeki farklı eğitim kurumlarınca uygulanan örnekler temel alınarak UÜTF Tıp Detaylı INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015
On5yirmi5.com Beyin Gücünden Beyin Göçüne... Beyin göçü, yıllardır pek çok ülkenin kan kaybı... Peki gençler neden ülkelerini tekederler? Hangi sebepler ülkelerin beyin gücünü kaybetmesine sebep olur? Detaylı PricewaterhouseCoopers CEO Araştõrmasõ
PricewaterhouseCoopers CEO Araştõrmasõ Yönetici Özeti Giriş PricewaterhouseCoopers õn 7. Yõllõk Global CEO Araştõrmasõ Riski Yönetmek: CEO larõn Hazõrlõk Düzeyinin Değerlendirilmesi, mevcut iş ortamõ ve Detaylı Ekonomi Bülteni. 22 Ağustos 2016, Sayı: 33. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı
Ekonomi Bülteni, Sayı: 33 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya 1 DenizBank Ekonomi Bülteni Detaylı ULUSAL LİSE ÖĞRENCİLERİ ARASI 6.SALİH ZEKİ MATEMATİK ARAŞTIRMA PROJELERİ YARIŞMASI RAPORU HADARİZM SHORTCUT (MATEMATİK) PROJEYİ HAZIRLAYANLAR
ULUSAL LİSE ÖĞRENCİLERİ ARASI 6.SALİH ZEKİ MATEMATİK ARAŞTIRMA PROJELERİ YARIŞMASI RAPORU HADARİZM SHORTCUT (MATEMATİK) PROJEYİ HAZIRLAYANLAR SELİM HADAR DANIŞMAN ÖĞRETMEN SANDRA GÜNER ULUS ÖZEL MUSEVİ Detaylı KADINLAR ve Demografik Büyüklükler Hedef Kitle Tanımlamaları Yaşam Trendleri
SUNUMUMUZA HOŞGELDİNİZ Bu resmi ne yönden yada nasıl gördüğünüz,nasıl yorumladığınız çok önemli! Çünkü medya artık hayatımızın her alanında ve her an yanı başımızda! Haber ve bilgi verme amacı başta olmak Detaylı Sayı: 2009/18 Tarih: 09.08.2009 Aileler krize borçlu yakalandı; sorunu işsizlik katladı
Sayı: 2009/18 Tarih: 09.08.2009 Aileler krize borçlu yakalandı; sorunu işsizlik katladı - Ekonomik krizin şiddeti devam ederken, krize borçlu yakalanan aileler, bu dönemde artan işsizliğin de etkisi ile Detaylı Anneye En Güzel Hediye Olarak Ne Alınması Gerekir?
Anneye En Güzel Hediye Olarak Ne Alınması Gerekir? Hayatımızın en değerli varlığıdır anneler. O halde onlara verdiğimiz hediyelerinde manevi bir değeri olmalıdır. Anneler için hediyenin maddi değeri değil Detaylı Minti Monti. Uzayı Keşfetmek İster misin? Uzayı Nasıl Keşfettik? Haydi Uzay Aracı Tasarla Evrenin En Sıradışı Gökcismi: KARADELİK Ay'a Yolculuk
Minti Monti Çocuklar için eğlenceli poster dergi Ücretsizdir Yaz 2012 Sayı:6 ISSN: 2146-281X Uzayı Keşfetmek İster misin? Uzayı Nasıl Keşfettik? Haydi Uzay Aracı Tasarla Evrenin En Sıradışı Gökcismi: KARADELİK Detaylı 4k ultra HD teknolojisi. Odak noktamız her yerde her ayrıntıyı görmenizi sağlamaktır
4k ultra HD teknolojisi Odak noktamız her yerde her ayrıntıyı görmenizi sağlamaktır 2 teknolojisi Her yerde her ayrıntıyı görmenizi sağlıyor Büyük bir alanı kapsamak ve uzun bir mesafeden nesneleri tanımlamak Detaylı GÜNLÜK BÜLTEN EUR / USD
Ekonomik Gündem Günün şüphesiz takip edilecek en önemli gelişmesi bu akşam saatlerinde açıklanacak FED faiz kararı olacak. Sonrasında ise FED Başkanı Janet Yellen in basın toplantısı izlenecek. Öncesinde Detaylı Bir gün Pepe yi görmeye gittim ve ona : Anlayamıyorum her zaman bu kadar pozitif olmak mümkün değil, Bunu nasıl yapıyorsun? diye sordum.
PEPE NİN HİKAYESİ Pepe, herkesin olmak isteyeceği türden bir insandı. Her zaman neşeli olup, her zaman, söyleyeceği pozitif bir şey vardı. Birisi istediğinde hemen gidiyor, daima : Daha iyisi olamaz! diye Detaylı ERKEKLER ve Demografik Büyüklükler Hedef Kitle Tanımlamaları Yaşam Trendleri
ERKEKLER ve Demografik Büyüklükler Hedef Kitle Tanımlamaları Yaşam Trendleri 21 Ekim 2005 A company of ( Kadınlar dan hatırlatma) Pazarlama yönetimini geliştirmek için ilerleyebileceğimiz alanlar Hedef Detaylı Profesyonel Dedektör Serisi Alarm vermesi ve vermemesi gereken zamanları çok iyi bilir. Artık sprey algılamalı çok noktalı anti-mask teknolojisi ile!
Profesyonel Dedektör Serisi Alarm vermesi ve vermemesi gereken zamanları çok iyi bilir Artık sprey algılamalı çok noktalı anti-mask teknolojisi ile! Üstün Bosch teknolojisi yakalama performansını artırır Detaylı Uzun Bir Köpek Hakkında Kısa Bir Öykü. Henry Winker. İllüstrasyonlar: Scott Garrett. Çeviri: Bengü Ayfer
SÖZCÜKTE ANLAM 1 Gerçek Anlam Yan Anlam Mecaz Anlam Terim Anlam Sözcükler Arası Anlam İlişkileri Anlam Olayları Söz Öbeklerinde Anlam BADEM AÐACI İlkbahar gelmişti. Hava bazen çok güzel oluyordu. Güneş Detaylı GÜNLÜK BÜLTEN 20 Haziran 2014
GÜNLÜK BÜLTEN 20 Haziran 2014 ÖNEMLİ GELİŞMELER Altın, Fed sonrası 3 haftanın yükseğinde ABD merkez bankası Fed'in faiz oranlarının düşük kalmaya devam edeceğini bildirmesi ile, alternatif yatırım aracı Detaylı ENDÜSTRİYEL METALLER (SPOT ve VADELİ İŞLEMLER)
EMTİA BÜLTENİ KASIM 2013 GERÇEKLEŞMELER POZİSYONLAR GETİRİ (%) KAHVE ALIŞ: 102,2 +5,57. ORTALAMA GETİRİ: % 5,57 Emtia piyasalarında geride bıraktığımız Kasım ayında beklentilerimize uyumlu bir piyasa atmosferi Detaylı 109 MİLYAR DOLARLIK YABANCI PORTFÖYÜ VAR
-1- 109 MİLYAR DOLARLIK YABANCI PORTFÖYÜ VAR Yabancıların, 8 Haziran itibariyle Türkiye de 53 milyar 130 milyon dolarlık hisse senedi, 38 milyar 398 milyon dolar devlet iç borçlanma senedi (DİBS) ve 407 Detaylı Doğuştan Gelen Haklarımız Sadece insan olduğumuz için doğuştan kazandığımız ve tüm dünyada kabul gören yani evrensel olan haklarımız vardır.
Dersin Adı Tema Adı Kazanım Konu Süre : İnsan Hakları, Yurttaşlık ve Demokrasi : İnsan Olmak : Y4.1.2. İnsanın doğuştan gelen temel ve vazgeçilmez hakları olduğunu bilir. : Doğuştan Gelen Haklarımız : Detaylı Kariyer ve Profesyonel Ağlar
Kariyer ve Profesyonel Ağlar Kariyer Fransızca carrière kelimesinden gelmektedir. Bir yere çıkan, bir yere gelen anlamına gelmektedir. Bir meslekte çalışma ve zamanla elde edilen aşama, başarı ve uzmanlıktır. Detaylı BRIC ÜLKELERİ VE TÜRKİYE FEYZULLAH ALTAY
BRIC (Brasil, Russia, India, China) ve TÜRKİYE (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin) 2010-2012 döneminde, BRIC ülkeleri içinde en yüksek kişi başına gelir düzeyi Rusya'da. Türkiye'ninki Rusya dışında kalanlardan Detaylı Gen haritasının ne kadarı tamamlandı DNA'nın şimdiye kadar yüzde 99'u deşifre edildi.
Bilim dünyası, yaşamı alt üst edecek yeni bir gelişmeye daha imza atarak insan DNA'sının şifresini çözmeyi başardı. Çıkarılan 'gen haritası' sayesinde kalp ve kanser hastalığı tarihe karışacak ve insan Detaylı Tanrı Zar Atmaz Ya FED?
Tanrı Zar Atmaz Ya FED? Yaklaşık 10 yıllık küresel finans krizinin başladığı yer olan Amerika, krizi dünyaya ithal etmekle kalmadı, bunu kendi bünyesinde de çok ağır yaşadı aslında Özelikle 2008-2009 sürecinde Detaylı 1 of 5 14/10/2010. Stresle Başa Çıkma
1 of 5 14/10/2010 Stresle Başa Çıkma Stres bizim baskıya karşı duygusal ve fiziksel tepkimizdir. Bu baskı dışsal faktörlerden kendimizin ya da bir yakınımızın yaşam etkinliklerinden, hastalıklarından yaşam Detaylı Günlük Forex Bülteni. Piyasa Gündemi
i İçindekiler Piyasa Gündemi Piyasa Gündemi Geçtiğimiz hafta sakin seyreden piyasalarda yeni haftanın ilk işlem gününde de yoğun olmayan bir veri gündemi bizi bekliyor. ABD tarafında TSI 18:30 da 3 aylık Detaylı EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Nisan 2013, No: 57
EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Nisan 2013, No: 57 i Bu sayıda; Şubat ayı sanayi üretim verileri ve diğer öncü göstergeler değerlendirilmiştir. i 1 Toparlanma Başladı mı? Büyüme 2012 de, Detaylı KASIM AYI 4 YAŞ GRUBU AYLIK BÜLTENİ
KASIM AYI 4 YAŞ GRUBU AYLIK BÜLTENİ 10 KASIM ATATÜRK Ü ANMA ŞİİRLER 10 Kasım geldi işte Üzgünüz biz milletçe Atatürk! ü anarız O bizim kalbimizde 10 Kasım geldi işte Koşarız Anıtkabir e Atatürk ü anarız Detaylı KÜÇÜK KALBİMİN İLK REHBERİNİN BU GÜNÜME UZATTIĞI HAYAT YOLU
KÜÇÜK KALBİMİN İLK REHBERİNİN BU GÜNÜME UZATTIĞI HAYAT YOLU Nereden geliyor bitmek tükenmek bilmeyen öğrenme isteğim? Kim verdi düşünce deryalarında özgürce dolaşmamı sağlayacak özgüven küreklerimi? Bazen, Detaylı 15 Ekim 2014 Genel Merkez
ÇİN Yatırım Fırsatları Paneli 15 Ekim 2014 Genel Merkez İş Dünyamızın Saygıdeğer Mensupları, Değerli MÜSİAD üyeleri, Değerli Basın Mensupları, Toplantımıza katılımından dolayı teşekkür ediyor, Sizleri Detaylı Bir adam... Bel Plan Dış/Gün. Bir şehir... Geniş Açı. Ve insanlar... Geniş Açı
...ZEDE Bir adam... Bel Plan (Görüntü adama doğru yaklaşıyor) Bir şehir... Geniş Açı Şehirde hayat akıyor... Ve insanlar... Geniş Açı Düşme görüntüsü Yüksek bir yerden düşme hissi, aşağıya doğru tilt... Detaylı yeni kelimeler otuzsekizinci ders oluyor gezi genellikle hoş geldin mevsim hoş bulduk ilkbahar gecikti ilkbahar mevsiminde geciktiniz kış mevsiminde
otuzsekizinci ders oluyor gezi genellikle hoş geldin mevsim hoş bulduk ilkbahar gecikti ilkbahar mevsiminde geciktin soğuk geciktim kış geciktiniz kış mevsiminde uç, sınır, son, limit bulunuyor/bulunur Detaylı 3. Zihinden atamadığınız tekrarlayan, hoşa gitmeyen düşünceler. 7. Herhangi bir kimsenin düşüncelerinizi kontrol edebileceği fikri
1 Aşağıda zaman zaman herkeste olabilecek yakınmaların ve sorunların bir listesi vardır. Lütfen her birini dikkatle okuyunuz. Sonra bu durumun bu gün de dâhil olmak üzere son üç ay içerisinde sizi ne ölçüde Detaylı Ekonomide Hızlı Büyüme ve Balon. Hızla Şişmeye Başlayan Balon ve Zincirleme Krizler
KÜRESEL VE BÖLGESEL ÇALIŞMALAR DÜNYA EKONOMİSİ-FİNAL ÖDEVİ Ekonomide Hızlı Büyüme ve Balon Hızla Şişmeye Başlayan Balon ve Zincirleme Krizler Dünya ekonomisinin 1990 ların ikinci yarısındaki gelişiminin Detaylı Budist Leyko dan Müslüman Leyla ya
Minti Monti Çocuklar için eğlenceli poster dergi Ücretsizdir Sonbahar 2014 Sayı:15 ISNN: 2146-281X... e c n ü y ü y ü B n Be e i Me slek H ayalimd k B u İşte Bir ar Tuha flık V slekler İlg inç Me İ K E Detaylı zaferin ve başarının getirdiği güzel bir tebessüm dışında, takdir belgesini kaçırmış olmanın verdiği üzüntü. Yanımda disiplinli bir öğretmen olarak bilinen ama aslında melek olan Evin Hocam gözüküyor, Detaylı Bekar Evli Boşanmış Eşi ölmüş Diğer. İlkokul Ortaokul Lise Yüksekokul Fakülte Yüksek Lisans
Form no : Tarih : Bu anket hastalığınızı daha iyi anlayabilmek ve sizlere daha yararlı olabilmek için düzenlenmiştir. Lütfen olabildiğince nesnel (objektif) yanıtlamaya özen gösterin. Ankete kimliğinizi Detaylı Reel Sektör Risk Yönetimi
Günlük Bülten 14 Temmuz 2015 Salı Piyasa Gündemi Küresel piyasaların uzun zamandır gündemini oluşturan Günlük Bülten Yunanistan belirsizliğinin yarattığı endişeler dün Euro liderleriyle anlaşmanın sağlandığına Detaylı 28 Aralık 2013. Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü
28 Aralık 13 Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 12-13 Eğitim Yılında (Ocak-Kasım 13 tarihleri arasında) doldurulmuş olan Bölümü Değerlendirme Anket Formları Raporu Öğrencilerin staj Detaylı > > ADAM - Yalnız... Şeyi anlamadım : ADAMIN ismi Ahmet değil ama biz şimdilik
KISKANÇLIK KRİZİ > > ADAM - Kiminle konuşuyordun? > > KADIN - Tanımazsın. > > ADAM - Tanısam sormam zaten. > > KADIN - Tanımadığın birini neden soruyorsun? > > ADAM - Tanımak için. > > KADIN - Peki... Detaylı 3 Kasım 2002 Seçimlerine Doğru: Senaryolar ve Alternatifler...
3 Kasım 2002 Seçimlerine Doğru: Senaryolar ve Alternatifler... Seçime Doğru Giderken Kamuoyu: 3 Kasım 2002 seçimlerine bir haftadan az süre kalmışken, seçimin sonucu açısından bir çok spekülasyon bulunmaktadır. Detaylı www.astromedya.com Örnek Tarot Okuması
Örnek Tarot Okuması Bir tarot okuması, bilinçaltına atılmış bir oltadır. Bizler yani tarot okuyucuları, sizin zihninize, bilinçaltınıza olta atarak, sebeplerini ve sonuçlarını zaten sizin biliyor olduğunuz Detaylı EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Temmuz 2013, No: 65
EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Temmuz 2013, No: 65 i Bu sayıda; Mayıs ayı Sanayi Üretim Verisi, TCMB nin Dövize Müdahaleleri değerlendirilmiştir. i 1 Sanayi Üretimi Umut Vermiyor Mayıs Detaylı Ekonomi Bülteni. 08 Haziran 2015, Sayı: 14. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı
Ekonomi Bülteni, Sayı: 14 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya Çağlar Kuzlukluoğlu 1 Detaylı MAKİNELERİN YÜKSELİŞİ: Avrupa, mobil işgücü seçeneklerini araştırmaya başlıyor
MAKİNELERİN YÜKSELİŞİ: Avrupa, mobil işgücü seçeneklerini araştırmaya başlıyor Hibrit cihazlar, iş amaçlı dizüstü bilgisayarların Avrupa daki egemenliğini tehdit ediyor Tabletlerin mobil çalışma biçimini Detaylı Kanserli Hasta Yönetiminde Danışman Hemşirenin Rolü
Kanserli Hasta Yönetiminde Danışman Hemşirenin Rolü Yük. Hem. Gül Şav Özaydemir Danışman Hemşire EUKAM E.Ü.T.F. Radyasyon Onkolojisi ABD XIX. Ege Onkoloji Günleri 6-7 Nisan 2015 İzmir «Kanserle mücadele Detaylı Günlük Forex Bülteni. Piyasa Gündemi G E D İ K Y A T I R I M K A L D I R A Ç L I İ Ş L E M L E R. 16 Ocak 2015 Cuma
G E D İ K Y A T I R I M K A L D I R A Ç L I İ Ş L E M L E R i İçindekiler Piyasa Gündemi Piyasa Gündemi Haftanın son işlem gününde küresel piyasalarda gün Euro Dolar Teknik Analiz Dolar Yen Teknik Analiz Detaylı Eğer metabolizmanızda bir sorun varsa, başta kilo kontrolünüz olmak üzere vücudunuzdaki pek çok şey problemli hale gelir.
Metabolizma, bedeninizdeki kimyasal tepkimelerin toplamını ifade eden sihirli bir sözcüktür. Özellikle orta yaşlar ve sonrasında görülen kilo artışlarının, çabuk yorulma, halsizlik ve yorgunlukların başlıca Detaylı Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı
Ekonomi Bülteni, Sayı: 16 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank Detaylı EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 73
EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 73 i Bu sayıda; 2012 Gelir Dağılımı ve Yaşam Koşulları Anket sonuçları değerlendirilmiştir. i 1 Gelir düşerken, gelirin dağılımı düzelir mi? Detaylı LİDER DEĞİŞİRKEN. Prof. Dr. Necmi Gürsakal ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F. ÖĞRETİM ÜYESİ
LİDER DEĞİŞİRKEN Prof. Dr. Necmi Gürsakal ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F. ÖĞRETİM ÜYESİ I. GİRİŞ Güngör Uras bir köşe yazısında şöyle diyordu : Türkiye deki sanayi yatırımla-rının yarısından fazlasını gerçekleştiren, Detaylı ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ και ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΚΙΚΩΝ και ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΑΣΙΑΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Μάθημα: ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - Μορφολογία - Σύνταξη Διδάσκουσα: Σοφία ΠΡΟΚΟΥ Detaylı OY VERME İŞLEMİ İZLEME FORMU
OY VERME İŞLEMİ İZLEME FORMU Ekip numarası: Form numarası: Oy Verme Yeri (OVY) tanımlanması Seçim Yeri İl: İlçe: Mahalle: Okul: Sandık No. Oy verme yerinin özellikleri a. Kırsal ( ) Kentsel ( ) b. Normal Detaylı Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014
Duygusal ve sosyal becerilere sahip Genç profesyoneller Y jenerasyonunun internet bağımlılığı İK yöneticilerini endişelendiriyor. Duygusal ve sosyal becerilere sahip genç profesyonel bulmak zorlaştı. İnsan Detaylı 2013 YILINDA KÜRESEL HEDEF ŞEHİRLERDE İLK 20
2013 YILINDA KÜRESEL HEDEF ŞEHİRLERDE İLK 20 Index 2010 yılı başladığından beri, ilk kez bir Asya şehri üst sıralamada yer aldı. Bangkok 2013 yılında uluslararası gelen ziyaretçiler tarafından en çok ziyaret Detaylı T.C. Artvin Valiliği Halk Sağlığı Müdürlüğü Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar Programlar ve Kanser Şube Müdürlüğü Ruh Sağlığı Birimi OTİZM
T.C. Artvin Valiliği Halk Sağlığı Müdürlüğü Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar Programlar ve Kanser Şube Müdürlüğü Ruh Sağlığı Birimi OTİZM BENİ KOŞULSUZ SEVİN! OTİZM NEDİR? O Bireyin sosyal iletişimini, dil Detaylı GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTIN EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1-Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak geride bıraktı. Detaylı Mavi Pupa Montessori Anaokulu nun Sevgili Anne ve Babaları,
Mavi Pupa Montessori Anaokulu nun Sevgili Anne ve Babaları, Hep beraber başladığımız yolculuğun iki haftasını geride bırakmış bulunuyoruz. Zamanın Mavi Pupa içinde bizim için daha ayrıcalıklı aktığını Detaylı 4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI
4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 1. Dünya mızın şekli neye benzer? Dünyamızın şekli küreye benzer. 2. Dünya mızın şekli ile ilgili örnekler veriniz. Detaylı Neden Daha Fazla Satın Alalım?
KAYNAK: Birol, K. Bülent. 2006. "Eğitimde Sanatın Önceliği." Eğitişim Dergisi. Sayı: 13 (Ekim 2006). 1. GİRİŞ Sanat, günlük yaşayışa bir anlam ve biçim kazandırma çabasıdır. Sanat, yalnızca resim, müzik, Detaylı YHEY2008 DOĞADA YÖN BULMA. Yrd. Doç. Dr. Uzay KARAHALİL
YHEY2008 DOĞADA YÖN BULMA Yrd. Doç. Dr. Uzay KARAHALİL Sunum Akışı Uydu Görüntüleri Uyduların Tarihçesi 1945 yılından sonra özellikle Rusya ile Amerika arasındaki rekabet uyduarın gelişmesini sağladı. Detaylı Mart. Detaylı Enstrüman Analizi Brent Petrol
30 Mart Detaylı Enstrüman Analizi Brent Petrol Zayıf Dolar Desteği ile Brent Petrol de Düşüş Hız Kesti FED Başkanı Yellen in ekonomi ve faiz artırımlarına ilişkin dün verdiği mesajlar ile piyasalarda pozitif Detaylı 1. Bir süre için hayatınızdaki iyi şeylerin artık olmadığını varsayın.
203 İRİS MAMA SANDALYESİ KURULUM ve KULLANMA KILAVUZU TS EN 14988 Kullanma kılavuzunu dikkatlice okuyup muhafaza ediniz. Verilen talimatlara uymadığınız zaman çocuğunuz güvende olmayabilir. Lü en verilen Detaylı TÜRKİYE DE İŞ DÜNYASINDA ÇALIŞANLAR SOSYAL MEDYAYI NASIL KULLANIYOR?
Haziran 2010 SOSYAL MEDYA ARAŞTIRMASI: TÜRKİYE DE İŞ DÜNYASINDA ÇALIŞANLAR SOSYAL MEDYAYI NASIL KULLANIYOR? Proje Koordinatörleri: İndeks Araştırma Ekibi Simge Şahin, İstanbul Bilgi Üniversitesi Giriş: Detaylı Günlük Forex Bülteni G E D İ K Y A T I R I M K A L D I R A Ç L I İ Ş L E M L E R. 31 Ekim 2014 Cuma. Piyasa Gündemi Euro Dolar Teknik Analiz
i Piyasa Gündemi Yeni güne sabahın erken saatlerinde Japonya dan gelen parasal genişleme haberleriyle uyandık. BOJ un sürpriz şekilde parasal genişleme kararının ardından piyasalarda volatil hareketler Detaylı BİREYSEL EĞİTİM PROGRAMI GÖRÜŞME FORMU
Başarıda İç Disiplin Herkes insanlığı değiştirmeyi düşünür. Ama kimse önce kendini değiştirmeyi düşünmez. İÇ DİSİPLİN NEDİR? Her zaman yaptığınız veya yapmak zorunda olduğunuz işleri iki şekilde yaparsınız: Detaylı ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR
ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. Gelir Amaçlı Esnek Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.01.2008-31.12.2008 dönemine ilişkin Detaylı MOTİVASYON. Nilüfer ALÇALAR. 24. Ulusal Böbrek Hastalıkları Diyaliz ve Transplantasyon Hemşireliği Kongresi Ekim 2014, Antalya
MOTİVASYON Nilüfer ALÇALAR 24. Ulusal Böbrek Hastalıkları Diyaliz ve Transplantasyon Hemşireliği Kongresi Ekim 2014, Antalya Motivayon nedir? Motivasyon kaynaklarımız Motivasyon engelleri İşimizde motivasyon Detaylı Bakın astronomi size nasıl yardım edecek şimdi, göreceksiniz!
Kendinizi içine hapsettiğiniz kutunun dışına çıkmayı, nesnelere başka bir açıdan bakmayı hiç denediniz mi? Bakın astronomi size nasıl yardım edecek şimdi, göreceksiniz! Hubble Hubble teleskopu atmosferimizin Detaylı The European Social Survey
ESS document date: 12/07/04 The European Social Survey SUPPLEMENTARY QUESTIONNAIRE F-2-F B (Round 2 2004) DENEK NO: VERSİYON NO: F-2-F B 1 ANKETÖRE: HERKESE SORUNUZ! HF1/HF2 KART A Bu bölümde kısaca bazı Detaylı 2016 © DocPlayer.biz.tr Gizlilik Politikası | Hizmet koşulları | Geri bildirim