Yaz bitmeden nereleri gezmeli; işte İlber Ortaylı'nın önerileri... - Habergaraj.com
Tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı, yaz mevsiminin son günlerinde “gezilmesi gereken” beş yer önerisinde bulundu. “Tabii mevsimi de dikkate almak zorundayız. Onun için size Güney İran’dan, Pakistan’da Lahor gibi bölgelerden veya Mısır’dan geziler önermiyorum” diyen Ortaylı, “Ama bunların dışında verdiğim liste şüphesiz diğer önemli şehirleri reddetmek anlamına da gelmez” ifadesini kullandı.
Hürriyet’te İlber Ortaylı’nın, “Yazın kalan günleri için gezi önerileri” başlığıyla yayımlanan (13 Ağustos 2017) yazısı şöyle:
Konya’dan Alanya’ya inmeyi hiç düşündünüz mü?
Ortaçağ İslam tarihinin en önemli merkezlerinden biridir. Madrid’in güneyindeki Toledo (Tuleytula) ve daha ileride Kurtuba önemli iki şehri. Toledo’da da 15’inci yüzyıldan sonra ülkemize göç eden Sefarad Yahudiliği’nin izlerini, bu önemli yurttaş kitlemizin yaşadığı bin yıllık bölgeyi, onun yanı başında da İslam kültürünün Toledo’ya bıraktıklarını görmeniz mümkün. Kurtuba, İslam sanatının ve medeniyetinin en önemli yeri. Mazide Romalı Cordoba Seneca’yı çıkaran bölge; İslam devrinde İbn-i Rüşd gibi büyük bir filozofu, Muhyiddin İbnü’l-Arabî’yi ve Yahudi filozof Maimonides’i çıkarmış. En büyük mimari eser, maalesef hâlâ katedral olarak kullanılan Kurtuba Mescidi. Bu büyük eserin en önemli yönü, çatıyı tutan sütun ormanı ve tavanlarındaki Müslüman döneme ait Bizans modeli mozaikler… Binanın dıştaki dört cephesiyse içerisi kadar ilginç. Kurtuba’da İslami dönem, gerek sur içindeki zenginlikler gerekse surların dışındaki Medinetü’z-Zehra adlı küçük saray yerleşmesinde kendini gösteriyor. Güneye doğru inince El-Hamra Sarayı’nın bulunduğu Granada’yı (Gırnata) ve nihayet Sevilla’yı (İşbiliye) göreceğiz. Sekiz asırlık Müslüman İspanya’nın dünya tarihindeki önemi ve Avrupa’ya etkilerini gözlemek mümkün. Tabii yarım yamalak gezmek bir şey ifade etmez. Madrid’in Prado ve Kraliçe Reina Sofia gibi ünlü müzelerini, operasını da programa eklemeli.
Burayı görmeden 17’nci ve 20’nci yüzyıl Türk tarihini anlayamazsınız
Eylül için bugünkü Yunanistan’da görmeniz gereken en önemli kıta Girit Adası’dır. Girit özgün bir yer. Konuşulan Rumca bile kendine has. Bir zamanlar ada nüfusunun önemli kısmını oluşturan Müslümanlar bugün artık Türkiye’de. Ama çoğu Giritlinin, ecdat toprağını tanımadığı biliniyor. Lütfen Hanya limanındaki iskeleyi ve camileri, adanın başkenti Kandiye (bugün Heraklion) gibi Osmanlı ve İtalyan merkezlerinin yanında gene bu özellikleri taşıyan Rethymnon’daki (Resmo) eserleri görün: Mutasarrıflık binası, çeşmeler, ufak mescitler, Venedik kalıntıları (bilhassa lonca binası) tavsiyelerimiz arasında. Kandiye’deki mezarlık (taşlar müzede) ve Mevlevihane kalıntısı da görülecek yerlerden… Burası iklimi, coğrafyası ve bitki örtüsüyle en ilginç zeminlerdendir. Girit’i bilmeyen Akdeniz tarihini ve 17’nci ve 20’nci yüzyıl Türk tarihini de anlayamaz.
Ağustos sonunda rahatlıkla gezeceğimiz ve eski şartların çok değiştiği bir bölge… Osmanlı İmparatorluğu döneminde Sinop, Kastamonu ve bugünkü Zonguldak aynı vilayetin parçasıydı. Hatta Zonguldak’ın adı geçmezdi bile ama burada önemli eserler vardı. Gezimize Sinop’tan başlayalım… Sinop Kalesi’ni, şehirde kalan tekkeleri gördükten sonra Batı’ya seyahat edelim. Ayancık, ormanın içinde, sempatik bir kasaba. Oradan Kastamonu’ya geçiyoruz. Kastamonu merkezini gezmek en aşağı üç günümüzü alacaktır. Lise binasından camilerine, Şabanözü kazasındaki türbeye… Hemen merkez civarındaki Kasaba Camisi dediğimiz ahşap, orijinal anıt Beylikler dönemi için önemli bir mirastır. Çandaroğlu Emir Mahmud Bey zamanındandır. Uzak Kaşgar’daki camilerle benzerliği dikkate değer. Kastamonu’nun nefis orman yolları yapıldıktan sonra Cide üzerinden artık yolu olan Kurucaşile ve Amasra’ya ulaşırız. Amasra’dan dönerken Safranbolu yolunu tercih edebilirsiniz. Bir zamanların bu ıssız kasabası şimdi turizme açılmış vaziyette. Safranbolu’yu görmeyen Türkiye coğrafyasını tanımış sayılmaz.
Kaynak: T24 Kültür & Sanat
bir dan gibi için nci nin önemli T24 Kültür & Sanat türk
Aldın da tomurcuk gülümü
Game of Thrones’daki Dothraki ve Valyrian dilleri nasıl oluşturuldu?