Çam bakımı bütünüyle büyüme enerjisini ağaç içerisinde dağıtma tekniklerinin yönetimidir. Tüm çam bonsailerinde, mum çimdikleme, mum koparma, iğne koparma, ağır ve hafif budama ağacı sağlıklı ve dengede tutmak için çok önemlidir.
Öyleyse aşağı yukarı bakir kalmış, ihmal edilmiş bir ağaçla başlıyoruz diye düşünelim. Önce ağacınıza yakından bakıp, güç bölgelerinin arasındaki farkları görmeye çalışmalısınız. Ağacın dış bölgeleri iç kısımlardan daha güçlü görünecektir. Eğer uzun iğneleri ve güçlü sürgünleri incelerseniz bunu kolaylıkla görebilirsiniz. Öyleyse şu anda güçlü kısımlarla zayıf kısımları ayırt edebiliyorsunuz. Bunu yapabilmeniz gerekir.
Mum Çimdikleme ( Pinching )
Mum çimdikleme ile yeni büyümeyi dengelemenin ilk adımını atmış oluyoruz. İlkbaharda güçlü bölgelerdeki mumları 2/3 ya da 3/4 uzunluğundan çimdikliyoruz. (Mumun gücüne göre) İnce mumlara sahip Pinus sylvestris gibi ağaçlarda bunu işaret parmağı ve baş parmağınızın tırnaklarıyla kolayca yapmak mümkündür.
Pinus mugo gibi daha kalın muma sahip çamlarda, bunu yapmanın en iyi yolu, bir elinizin işaret ve başparmağıyla mumu dibinden tutup, diğer elinizin işaret ve başparmağıyla mumu çekmek/kırmaktır. Bunu tek bir seferde temizce yapmaya çalışın. Bunu yaparak güçlü mumların gelişmesini büyük miktarda yavaşlatmış oluyoruz. Eğer bu yıl bütün diğer görevlerimizi de doğru yaparsak, seneye baharda çok daha az çimdikleme yapmak zorunda kalacağız, çünkü zaten ağaçtaki genel dengenin sağlanmasında büyük bit yol alınmış olacak.
UNUTMA: Sadece güçlü mumları çimdikle, güçlü bölgelerde bile zayıflara dokunma.
Mum Uzaklaştırma ( Koparma : Removing )
Mumları koparmada zamanlama alacağımız sonuç açısından çok önemlidir. Eğer mevsimin erken döneminde yapılırsa, istediğimiz sonucu alacak kadar büyümemişlerdir, çünkü sonuçta yeni tomurcuklar çok güçlü bir şekilde oluşacaklardır. Eğer geç yapılırsa, yeni tomurcuklar düzensiz bir şekilde, bazıları güçlü bazıları zayıf olarak oluşacaklardır. Ayrıca büyümek için önlerinde kısa bir zaman kalmış olacaktır. Peki mum koparmada doğru zamanlama nedir? Evet, aslında bunu kendi ağacınızı gözlemleyerek de anlayabilirsiniz, ama kural olarak, mumdaki iğnelerin dışa açılmaya başladığı ve elinizle değdiğinizde biraz daha sertleştiklerini hissettiğinizde doğru zamandır diyebilirsiniz.
Bu dönem geldiğinde, önce orta güçlü bölgelerdeki olmuş sürgünleri keskin bir makasla kesiyoruz.
10-14 gün sonra (bu sizin ikliminizin ne kadar sıcak olduğuna bağlı) güçlü bölgelerdeki olmuş mumları uzaklaştırıyoruz.
Zayıf mumlara dokunma, güçlü bölgede olsalar bile.
Tavsiye: Mumları olabildiğince düz bir şekilde, geçen yılın sürgününün sadece 1-2 mm yukarısından kesin. Eğer kesiminiz düz olmazsa yeni sürgünler değişik güçte olabilir.
Çamınız genel bir olgunluğa ulaştığında, iğne ve dallarda iyi bir denge sağlandığında ve tasarımınızda başarıya ulaştığınızda; ağacınızdaki dengeyi korumak için sadece çimdikleme yapabilirsiniz. Her yıl mum koparma çamlar için çok stresli ve gereksiz bir işlemdir. Ağacınız dengesini ve şeklini bozacak şekilde büyüdüğü zaman tekrar uygulayabilirsiniz.
Ağaç mumlar koparıldığında büyüme döneminin ortasında olduğu için, hızlı bir şekilde, koparılan mumun yarasını etrafında bolca yeni tomurcuk vererek cevap verecektir. Ayrıca bu, dalın üzerindeki güçlü ve zayıf tomurcukların da gelişmesini de tetikleyecektir. Bu yine yaşadığını iklime bağlı olarak 2-4 haftada gerçekleşecektir. Zayıf bölgelere, güçlü bölgelerden daha önde bir başlangıç yapma imkanı sunarak ağacın değişik enerji bölgeleri arasındaki enerji dağılımını büyük ölçüde dengelemiş olduk.