Bir politikacının anlatımıyla: Demokrasi temelde neden önemlidir? | N'olmuş?
Latince’deki “politica” sözcüğünden gelen politika için bakın TDK ne diyor:
1.Devletin etkinliklerini amaç, yöntem ve içerik olarak düzenleme ve gerçekleştirme esaslarının bütünü, siyaset, siyasa
3. Bir hedefe varmak için karşısındakilerin duygularını okşama, zayıf noktalarından veya aralarındaki uyuşmazlıklardan yararlanma vb. yollarla işini yürütme
Peki bir politikacı bu tanımlarla ilgili ne düşünüyor olabilir? Devletin etkinliklerini yöneten kişilerin güvensizlik duygusuyla özdeşleşmesi politikacı üzerinde nasıl bi etki yaratıyordur sizce? İngiliz politikacı Rory Stewart Ocak 2012’de, demokrasi kavramı ve politikacılarla ilgili güvensizlik üzerinden bir konuşma yapıyor ve bu durumu sorguluyor:
“Şimdi ben, karşınızda duran bir politikacı olarak rastgele bir yabancıyla dünyanın herhangi bir yerinde karşılaştığımda ve mesleğimin doğasını anlattığımda bana sanki ben yılan, maymun ve iguana karışımı biriymişim gibi bakıyorlar. Ve ben bütün bunlardan dolayı şunu hissediyorum: Bir şeyler yanlış gidiyor.”
Stewart, politikacıların umut verici olmaktan öte, çıkarların ve faydacılığın kurbanı olduğu düşüncesini öne sürüyor. Buna da, George W. Bush’un 2003’teki “Ulusa Sesleniş” konuşmasında demokrasinin birçok hastalığı yenebilecek güçte olduğunu söylemesini örnek olarak gösteriyor. Bush’un ve seçkin akademisyenlerin iddia ettiği “Demokrasiler beraberlerinde inanılmaz yararlar getiriyor.” düşüncesinin tamamıyla demokrasiyi araçsallaştırdığını ve esas amacından uzaklaştırdığını söylüyor.
Ona göre demokrasinin bir araca dönüştürülmesi tamamıyla demokrasiye zarar veren bir şey ve bu duruma çoğunlukla politikacılar neden oluyor. Oysa ona göre demokrasinin meselesi sadece hukukun üstünlüğü veya iç ve dış barışı getirecek olması değil:
“Demokrasi konusunda meselemiz şu olmalı: ‘Demokrasi içseldir.’ Demokrasi önemlidir çünkü eşitlik fikrini içinde taşır. Özgürlük fikrini içinde taşır. Bireyin birey olmasından dolayı kutsallığı fikrini içinde taşır. Her bireyin eşit oyu olduğu ve bu eşit oyla kendini yöneten hükümeti oluşturabileceği fikrini içinde taşır.”
Fotoğraf: Agberto Guimaraes
Stewart, politikacıların ve akademisyenlerin demokrasinin faydalarından sıkça bahsetmesine ilginç bir argümanla karşılık veriyor.
“Mesela Afganistan’da sadece bir veya iki değil, tam üç seçim gördük. Hem başkanlık, hem de parlamento seçimleriydi bunlar. Sonuç? Yeşeren bir sivil toplum, hukukun üstünlüğü ve güvenlik var mı? Hayır. Afganistan’da olan şey, zayıf ve kokuşmuş bir hukuk sistemi, büyük oranda etkisiz ve sınırlı sivil toplum, ayakları üzerine doğrulmaya başlayan bir medya, fakat hiç benimsenmeyen, yolsuzluğun içine bodoslamasına dalmış bir hükümet, şoke edici bir güvenlik, berbat bir güvenlik.”
Hong Kong’daki bir protestodan: “Gerçek demokrasiye ihtiyacımız var!”
Bütün bunların yanında halkların demokratik olmayan şeyleri seçmesi durumunda bile araçsallaştırılmayan bir demokrasinin uğruna mücadele edilmesi gereken bir değer olduğunu savunuyor. Bunun için ihtiyacımız olan şey ise şu yaklaşımlardan kaçınmak: “Demokrasi getirdiği tonla faydadan dolayı gereklidir.”, “İnsan hakları getirdiği faydalardan dolayı gereklidir” “Kadın hakları getirdiği faydalardan dolayı gereklidir.”…
“Neden bu argümanları bırakmalıyız? Çünkü bu argümanlar çok tehlikeli. Mesela işkence, istihbarat toplamada yanlış istihbarata yol açıyor dersek, veya kadın haklarına ihtiyacımız var çünkü kadın emeği ekonomik büyümeyi ikiye çarpacak güçtür dersek; Kuzey Kore dönüp de, ‘Biz işkenceyle güzel istihbarat topluyoruz. İşimize yarıyor.’ dediğinde veya Suudi Arabistan ‘Ben ekonomik büyümemden memnunum. Hatta seninkini çarpar.’ dediğinde kendimizi çok zayıf bir pozisyonda buluruz.”
Fotoğraf: Kaleb Nimz
İngiliz politikacının bu durumu düzeltmek için bulunduğu öneri ise hem çok basit hem de oldukça karmaşık: Dürüstlük.
“Demokrasiyi yeniden muzaffer bir edaya büründürmek istiyorsak, demokrasiye yeniden hayat vermek istiyorsak, yeni bir demokrasi projesinin içine halkla ve siyasetçilerle girmeye ihtiyacımız var. Demokrasi sadece oluşturulmuş yapılar demek değil. Bir yaşam biçimi ve zihne sindirme durumu. Bunun bir parçası da dürüstlük.”
Rory Stewart, demokrasinin tek başına politikacılarla bir yere varamayacağını, halkın da doğru bilgilendirmeyle aktif konumda olmasıyla ileri gidebileceğini söylüyor. Bu noktada baskı görmeyen şeffaf bir medyanın da bu konudaki rolünün büyük olduğunu ekliyor ve konuşmasını karşılıklı bir güven ilişkisinin gerekliliğiyle noktalıyor:
“Başka bir deyişle, eğer demokrasiyi yeniden muzaffer ve aktif katılımlı bir hale getirmek istiyorsak, sadece halkın politikacılara güvenmesini beklememeliyiz. Politikacıların da halka güvenmeyi öğrenmesini sağlamalıyız.”
Rory Stewart’ın “Demokrasi Neden Önemlidir?” başlıklı TED konuşmasının tamamını aşağıda izleyebilirsiniz.
Başka N’olmuş: Türkiye’de yaşayan İranlı homoseksüelleri fotoğrafladı