Sporun kanser riskini azalttığını biliyoruz, peki nasıl? - bilimselanne.com Sporun kanser riskini azalttığını biliyoruz, peki nasıl? - bilimselanne.com
Son yıllarda yapılan araştırmalar sporun vücudun kansere karşı olan savaşına yardımcı olduğunu gösterdi. Eğer fiziksel olarak aktif bir hayatınız varsa kanser olma riskinizi düşürürsünüz. Hatta vücudunuzda tümör varsa, spor yapmak tümörün küçülmesini veya yok olmasını bile sağlayabilir. Ve eğer kanseri yemişseniz, spor salonlarında geçirdiğiniz zamanlar kanserin geri gelmesini geciktirir veya tamamen engeller.
Yakın zamana kadar egzersiz yapmanın kansere karşı etkisinin mekanizması tam olarak anlaşılamamıştı, fakat “Cell Metabolism” dergisinde yayınlanan, fareler üzerinde yapılan yeni bir araştırma, egzersiz sırasında üretilen adrenalinin seviyesinin bu savaşta çok büyük önemi olduğunu gösteriyor. Spor sırasında salgılanan adrenalin, bağışıklık sistemini kansere karşı aktive ediyor.
Kopenhag Üniversitesindeki araştırmacılar iki grup fareden bir grubun kafesine fare çarkı koyarken diğer gruba böyle birşey koymuyorlar. Fareler koşmayı sevdikleri için çark olan kafesteki fareler gönüllü olarak diğer kafestekilerden daha fazla egzersiz yapıyorlar.
İki gruptaki farelerin her birinde üç kanser türünden birinin oluşması tetikleniyor. Bir kısmında cilt kanserini tetiklemek için derisinin altına kanserli hücreler yerleştiriliyor, bir kısmında akciğer kanserini tetiklemek için kuyruğundan kanserli hücreler yerleştiriliyor, diğerlerine ise karaciğer kanserini tetiklemek için dimetilnitrozamin enjekte ediliyor.
Dört hafta sonra yapılan kontrollerde kafesine çark konan farelerin durumlarının diğer gruba göre çok daha iyi olduğu görülüyor. Dimetilnitrozamin enjekte edilen farelerden egzersiz yapanların sadece %33ünde karaciğer kanseri geliştiği görülüyor. Bu gruba kıyasla diğer gruptaki farelerin %75inde karaciğer kanseri görülüyor. Cilt ve akciğer kanseri tetiklenen farelerin tamamında her iki grupta da kanser görülürken egzersiz yapan farelerin tümörleri diğerlerine göre daha küçük oluyor.
Tümörler üzerinde yapılan analizler spor yapan farelerde diğerlerine göre kanserle savaşan bağışıklık hücrelerinden iki türünün daha fazla olduğunu gösteriyor. Bu bağışıklık hücrelerinden T hücreleri spor yapan farelerde diğerlerinin 2 katı olarak ölçülürken, doğal öldürücü hücreler spor yapan farelerde diğerlerinin yaklaşık 5 katı kadar oluyor. Araştırmacılar bu deneyi, iki grupta da T-Hücrelerinin üretimini engelleyerek tekrarladıklarında spor yapan farelerde yine daha küçük ve daha az sayıda tümör olduğunu görüyor. Doğal öldürücü hücre üretimini durdurarak tekrarladıklarında ise her iki grubun tümörlerinin aynı büyüklükte olduğunu görüyorlar. Buradan kansere karşı savaşta Doğal öldürücü hücrelerin faydası olduğu tespit edilirken, T hücrelerinin etkisi olmadığı anlaşılıyor.
Koşmak adrenalin üretimini artırır ve adrenalinin doğal öldürücü hücrelerin üretimini artırdığı zaten önceki araştırmalardan biliniyor. Bundan dolayı araştırmacılar egzersiz yapmayan farelerin yarısına adrenalin enjekte ederken diğer yarısına tuzlu su çözeltisi veriyorlar. Tuzlu su verdikleri farelerde hiçbir gelişme gözlemlenmezken adrenalin verdikleri farelerin tümör büyümesinin azaldığı görülüyor, ancak sonuçlar egzersiz yapan farelerdeki kadar iyi olmuyor.
Bunun üzerine araştırmacılar spor yapan farelerde artan interlökin-6 adında başka bir molekülü araştırıyorlar. Egzersiz yapmayan farelere adrenalinle birlikte bu kimyasalı da enjekte ettiklerinde tümör büyümesinde azalmanın spor yapan farelerle aynı olduğunu görüyorlar.
Tabi ki fareler insan değil, ancak bilim insanları bu mekanizmanın insanlarda da aynı şekilde olduğuna inanıyorlar ve anti-tümör ilaç olarak adrenalin ve interlökin-6 kullanma potansiyelini araştırıyorlar.
Bu araştırmaların bizim için sonucuna gelirsek artık spor yapmak için koca bir tane daha sebebimiz var diyebiliriz. Haydi hop ayağa! 😉
Pedersen et al., Voluntary Running Suppresses Tumor Growth through Epinephrine- and IL-6-Dependent NK Cell Mobilization and Redistribution, Cell Metabolism (2016), http://dx.doi.org/10.1016/j.cmet.2016.01.011