Bu yazıda 31 Mayıs 2010 tarihinde İsrail’in insani yardım filosuna yönelik saldırısı üzerine kaleme alınan Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Konseyi Uluslararası Vaka İnceleme Heyeti’nin raporu, Türkiye’nin BM’ye sunduğu nihai rapor ve İsrail’in hazırlattığı Turkel Komisyonu raporu ana hatlarıyla ele alınmaktadır.
BM İnsan Hakları Konseyi, 2 Haziran 2010 tarihinde İsrail askerî kuvvetlerinin 31 Mayıs 2010 tarihli saldırısını uluslararası hukuk ihlalleri açısından incelemek üzere bir uluslararası bağımsız “Vaka İnceleme Heyeti”nin kurulması kararını almış ve bu heyetin vardığı sonuçları İnsan Hakları Konseyi’nin on beşinci oturumunda sunmasını istemiştir. 23 Temmuz 2010 tarihinde, Uluslararası Ceza Mahkemesi emekli hâkimlerinden ve Trinidad ve Tobago’nun eski hukuk müşaviri Hâkim Karl T. Hudson-Phillips, İnsan Hakları Konseyi Başkanı tarafından Heyet başkanlığına atanmıştır. Heyet’e atanan diğer üyeler ise BM himayesindeki Sierra Leone Özel Mahkemesi’nin eski başsavcısı Sir Desmond de Silva ile Uluslararası Asya Pasifik Kadın Hakları Eylem Takip Platformu yönetim kurulu kurucu üyesi ve Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Komitesi eski üyesi Malezya’dan Mary Shanthi Dairiam’dır. Heyet, rapor hâline getirdiği bulgularını 27 Eylül 2010 tarihinde kamuoyuyla paylaşmıştır. Raporun uluslararası hukuki sorumluluk çerçevesinde bağlayıcılığı bulunmamakla birlikte BM’nin insan hakları konusundaki en yetkili kurumu tarafından kaleme alındığından uluslararası camia nezdinde muteberdir. Dolayısıyla Mavi Marmara hadisesi bağlamında takip eden süreçlerde gözardı edilmesi mümkün değildir.
bm insan hakları konseyi uluslararası vaka inceleme heyeti