Çeşitli faktörler altında mesane epitelyum hücrelerinin malign değişim göstermesi ile ortaya çıkar. Hastaların %30-50'si sigara içenlerdir. Kimyasal ajanlarla uğraşanlar, lastik ve deri sanayi işçileri risk altındadır. Uzun süredir tedavi edilmeyen mesane taşları da risk faktörlerindendir.
Hastaların %85-90‘ı idrarda kanama ile başvururlar. Bunun dışında sık idrara çıkma, idrar yaparken yanma belirtiler arasındadır. Çok gecikmiş olgularda bir veya iki taraf idrar kanalı tıkanabilir ve buna ait belirtiler görülebilir.
İdrar tetkikinde kan hücreleri görülür. USG'de tümör saptanabilir ,çok küçük tümörler USG'de görülmez. Tomografi ile tümörün mesane duvarına, çevre lenf nodlarına veya uzak organlara metastazı görülebilir.
Mesane tümörü tanısı sistoskopi ile birlikte yapılacak TUR biopsi ile konur zaten küçük tümörlerin tedavisi bu şekilde tamamlanır. Mesane tümörlerinin tedavisi yüzeyel ve derin olarak tümörlerde farklıdır.
Sistoskopi ve TUR sonrası alınan patolojik örnek sonucuna göre ya bu tedavi yeterli bulunur ve veya intravezikal kemoterapi, BCG tedavisi tedaviye eklenir.
Bunlardan uygun olanlara parsiyel sistektomi (mesanenin o kısmının çıkartılması) veya tamamının çıkartılması (total sistektomi) ameliyatları yapılır. Mesane çıkartıldıktan sonra ya Konduit Diversiyon (idrar kanalları bir barsak parçasına bağlanır, barsak cilde ağızlaştırılır ve hasta torba kullanır) ya da Kontinent Diversiyon yapılır. (Bunda da idrar kanalları barsaktan oluşan bir mesaneye bağlanır hasta kendi taktığı sonda ile bu mesaneyi günde 3-4 kez boşaltır.)
Bazen ameliyat edilen hastaya ek tedavi olarak bazen de uzak metastazlar nedeniyle ameliyat edilemeyen hastalara verilir.
Bazen cerrahi tedaviye ek olarak sistemik kemoterepi verilmesi gerekmektedir. Bunlar mesane çevresindeki lenf nodülleri tutulmuş olanlar veya cerrahi uygulanmış ancak nüks görülen hastalardır.
Hastalar operasyon sonrası üçer aylık kontrollere gelirler. Yüzeyel mesane tümörlü hastaların sistoskopik kontrol yapılır. Bu aralıklar 2. yılda 6 aya, 3. yıl ve sonrasında 1 yıla çıkar. 5 yıl sonrasında bir sorunu olmayan hasta takipten çıkartılır.
Hastaların kesin olarak sigara içmemeleri içilen ortamda bulunmamaları, her türlü boya içeren yiyecek ve içeceklerden, toksik madde bulunan ortamlardan uzak kalmaları önerilir.