İdlib’te ince hesaplar - DÜNYA
Dolandırıcılar 'özel dedektif' oldu
Ana Sayfa DÜNYA İdlib’te ince hesaplar
Suriye'de muhalifler, 16 Eylül'de Ankara'da yapılacak Türkiye-Rusya-İran zirvesine kadar İdlib'de mevcut durumu korumaya çalışıyor, çünkü zirvede Anayasa Komitesi'nin duyurulması hedefleniyor. Komite oluşturulup siyasi çözüm için masa kurulduğunda ellerinin güçlü olmasını isteyen muhaliflere İdlib'de Türkiye de destek vermeye devam ediyor
Rusya ve Türkiye, Astana süreciyle birlikte Suriye'nin İdlib kentinde muhalifler ve Suriye ordusu arasında silahtan arındırılmış bölge oluşturdu.
Kentte Suriye ordusu, son haftalarda Rusya'nın hava desteği ve İran destekli Şii milislerin de katılımıyla operasyonlarını yoğunlaştırdı. Operasyonlar Türkiye'nin, Rusya ve İran'la birlikte Eylül 2018'de üzerinde uzlaşılan ateşkesi ve ihlâlleri takip etmek için kurduğu gözlem noktalarını da tehdit ediyor.
Ağustos ayında İdlib'in güneyinde yer alan Han Şeyhun kasabasından Türkiye destekli muhalifler geri çekilince, Türkiye'nin bölgedeki Morek gözlem noktası da Suriye ordusu tarafından çevrelenmiş oldu. Ankara'dan yapılan seri açıklamalara göre, operasyonlar ve çatışmalar sürse de Türkiye'nin gözlem noktaları taşınmayacak.
Rusya'nın ana tezi
Rusya ise, İdlib'de El Kaide bağlantılı Hayat Tahrir el Şam (HTŞ) adlı örgüte karşı operasyon yürüttüğünü ve 'ateşkes anlaşması teröristleri kapsamadığı için ihlâl etmediklerini' savunuyor. Türkiye Dışişleri Bakanlığı'ndan bir yetkili, Türkiye destekli muhaliflerin İdlib'den geri çekilmesi halinde, Suriye ordusunun Afrin'e de ilerlemek isteyeceğini, bu sebeple siyasi bir çözüm için masaya oturulana kadar, yani somut bir adım atılana kadar İdlib'de gözlem noktalarının korunacağını ve muhaliflerin çekilmemesi için desteğe devam edileceğini söyledi.
Yetkili, her ne kadar İdlib büyük oranda HTŞ'nin kontrolü altında olsa da, Türkiye destekli muhaliflerin de bölgede bazı alanlara hakim olduğunu savundu.
BBC Türkçe'ye konuşan ve isminin yazılmasını istemeyen üst düzey yetkili, Anayasa Komitesi oluşturulup siyasi çözüm için Birleşmiş Milletler (BM) öncülüğünde masaya oturulduğunda, siyasi olarak daha fazla kazanım elde edilebilmesi için muhaliflerin elinin sahada da güçlü olması gerektiğini; bu sebeple komite oluşturulana kadar İdlib'deki mevcut durumun korumaya çalışıldığı bilgisini verdi. Türkiye'nin gözlem noktalarını, Suriye ordusunun ilerleyişine rağmen daha kuzeye taşımamasının altında yatan sebep de bu.
Yetkiliye göre, anayasa komitesinin oluşturulması aşamasında üç isim üzerinde uzlaşma sağlanamadı. İdlib'de Esad yönetimi daha fazla ilerlemeden uzlaşma sağlanması ve masanın kurulması, Ankara'nın önceliği. Ancak Rusya'nın listede olmasını istediği bu üç isim, Türkiye için kabul edilemez durumda.
Genel Kurul toplantıları kapsamında Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın, Suriye'nin kuzeyinde bir "güvenli bölge" oluşturmak için son bir kez ABD Başkanı Donald Trump'la da görüşmesi bekleniyor.
Erdoğan, Perşembe günü yaptığı konuşmada İdlib'den gelen sığınmacı akınına da değinerek, Türkiye'deki Suriyeli sığınmacıların gönderilmesi ve yerleştirilmesi için Suriye'nin kuzeyinde güvenli bölge oluşturulması talebini tekrarladı ve "oldu oldu, olmadı biz de kapıları açmak zorunda kalırız" demişti.
Ekim ayı başında da Türkiye'de, Suriye'ye komşu ülkelerden, yani Irak, Ürdün ve Lübnan'dan temsilcilerin geleceği bir 'mülteci forumu' yapılması planlanıyor. Aralık ayında da Cenevre'de BM çatısı altında uluslararası bir mülteci zirvesi düzenlenecek.