Yusuf ALİOĞLU BENDEKİ NOTLAR -9-
15 Ekim 2019 - Salı 15:02 Bu yazı 835 kez okundu
Mazra-i Faki’den Yenişehir Mahallesi’ne bir yeni yürüyüş.
Zelda’dan Üvercinka’ya uzanır gibiyim.
Gözbebeklerimde Piri Reis haritası dönüyor. Ümit Burnu’nu keşfeden Bartolomeo Dias gibiyim. Yamuk yumuk, yamru yumru kaldırımlar, kesme taş ile döşenmiş inişli çıkışlı caddeler.
Esnafı seyrediyorum. Aşina yüzler. Lokantacılar, kahveciler, fırıncılar, manifaturacılar, mozaik ve kireç satanlar, kundura tamircileri, marangozlar, nakliyatçılar, bakkaliye dükkanları…
Esnaf temaşa-i alemde. Siyah beyaz hercai zamanlar. Uzun kıvırcık favoriler, burulmuş pala bıyıklar, arkası kırılmış yüksek topuklu sivri burun ayakkabılar.
Sonraki zamanlardan bir dejavu enstantanesi gibi her cenah. Esnaf sabah akşam tekmil ile başlıyor ve bitiriyor işlerini. Apoletli beş kızgın adam. Beşi bir arada. Big Brother tecessüsü. Bir çift merak.
‘Anten olmuş her sese kulak kabartmış köpek.’
Şehir ve iktidar örüntüsü.
Beton kesilmiş betondan öte adamlar, adımlar.
Gökyüzü sabit, renkler sabit, bulutlar sabit…
‘İkimiz de bir boydayız’ diyor taş duvardan, toprak damdan loğlu evler.
Evlerde şeytan kutusundan tezvirat yayılıyor etrafa. Gavur icadına sırtını dönen dedeler, teyzeler… Kötülüğe arkasını dönen kesin inançlılar.
Bir yeni yürüyüşün ilk adımları ile heyecanlanıyorum. Neydi mektep mesela. Öğretmenler kimdi, sınıf neme nem bir şeydi. Okuyacak, büyük adam olacaktı. Elektrik Yüksek Mühendisi olmuştu falanca. Bayramlarda bile dışarı çıkmaz sınavlara hazırlanırdı. ‘Okulu bitirdiğim gün benim bayram günümdür’ derdi.
Metan suyu azizliğinde berrak ve serin sular akıyor ayaklarımızın altından. Yürümüyoruz, yol göçüyor. Belkıs misali eteklerimiz ıslanmasın deyu paçalarımızı mı sıvasak? Tertemiz bir zaman, billur bir zemin, rafine sözler.
Böğürtlen kokusu süzülüyor genzimden. Meşe dallarında kurumuş palamutlar saçılmış her yana. Beyaz naylon papuçlar içinde ayaklarım, kesilmiş kuru buğday köklerine takılıyor. Taşlar yuvarlıyorum bayır aşağı. Keklikler parlıyor aniden. Gümüş renkli bir güneş sokuluyor beslenme çantama. Hazan şavkı akıyor çatılardan. Halkbank önündeki akasya ağaçlarına sığınmış bir karakuşun son valsi seriliyor kaldırımlara.
Paslı tenekelerden yapılmış, yamalı bohça misali mahalle tandırı yakınından geçiyoruz. Arkeolojik bir kayıt gibi duruyor tandır. Odun ateşinde pişmiş lavaşlar, yağlı katalar iştah kabartıyor. Şeker ve diğer katkı maddelerinden uzak ekmeğin kokusuyla doyuyoruz.
Eğitilmeye, öğütülmeye akıyorum.
‘Turna Nereden Gelirsin’ diyor ak saçlı, pembe yanaklı bir dede. Sırtını duvara değil de asırlık ömrünün damıttığı tecrübelere dayamış bir bilge gibi sakin ve umarsız. Tahta iskemlesinde oturmuş, kanı çekilmiş damarlı elleriyle, kenarlarını kıvırdığı beyaz bez çuvaldan bardakla iğde satıyor. Siyah önlüklü, beyaz yakalı bir ilkokul öğrencisi duruyor her gün önünde. Terlemiş avucunda kuruşlar.
Adımlarını taklit ediyorum. Rengarenk tülleriyle ahşap pencerelerin önünden geçiyoruz. Kapılarının önünü süpüren örtülü anneler. Sokakları yalayan perdeler. Evlerin bahçesinde alüminyum kapların tıkırtıları. Badanalı duvarlarda kirli fırça izleri. Kapı aralıklarından kaçak bakışlar. Eskitme kilimler, ibrişimler…
Paris düşmüş mü, Troçki Meksika’da kazmayla öldürülmüş mü, Hama katliamı duyulmuş mu, Sezai Karakoç ‘Masal’ı ya da Nazım Hikmet ‘Memleketimden İnsan Manzaraları’nı yazmış mı hiç bilmiyorum.
Ceplerimde alıç kümesi. Çöpüyle birlikte bir lezzet sarmalı. Dudaklarımdan yanaklarıma bir bordo şerit. Böğürtlen mangası alarm halinde.
Halifan kömürü fakirler için, Cizre kömürü zenginler için. Mangallar, maşalar, közler. Demirdöküm sobalar. Soba borularında çamaşır askıları. Koca koca güğümler. Isınınca tısss sesi. Sapı kızarmış çaydanlıklar. Bir yanağı ısıtırken diğerini ihmal eden çatır çutur alevler:
‘Yaprak döker bir yanımız, Bir yanımız bahar bahçe.’
Şehir Sineması’nda ecnebi filmi var. Hem de iki film birden. Renkli, sinemaskop.
‘Belki şehre bir film gelir.’
Elim ellerinde. Yürüyorum kaderime…
Mahallede düğün var. Düğün alanına açılan sokak başlarında sesler daha net, daha doyurucu. Davul ve zurna eşliğinde delilo oynayan gençler. Zazaca türkülere kitlenmiş delikanlı gırtlaklar. Topuk vurmalar, omuz titretmeler, havaya mendil atmalar, özgün figürler…
‘Bingöl dört dağ içinde / Yanarım yağ içinde / Kim Bingöl’ü sorarsa / Bir tanem var içinde.’
Uzaklaştıkça büyüsü farklılaşıyor sesin. Yürümüyoruz, tempo tutmuş da eşlik ediyoruz sanki. İçimizden düğün alayı akıyor.
Sokak kokusundan bir yeni mekan kokusuna açılıyorum. Daha Orhan Veli okumadığımdan, ‘Salon verir, sokak alırız’ diyemiyorum.
Uzunca bir taş duvarla örülmüş ve ucuz betonu tuzla buz olmuş tek katlı çok pencereli bir binanın iki basamaklı mozayik merdivenlerinden usulca süzülüyoruz içeri.
Kapının üstünde dikdörtgen bir tabela ve altın yaldızlı büyük harflerden iki kelimelik bir ibare: ‘Yenişehir İlkokulu.’
İçeri girdiğimde ilk gözüme çarpan çatıya açılan dikdötgen kapak. Ve kapağın altında yangına müdahale araçları: sapları da metalleri de kırmızıya boyanmış kazma, kürek, su kovaları…
Okulun koridorundayız. Etrafta kimseler yok. İlerdeki bir sınıftan masa sıra sesleri; müstahdemler temizlik yapıyor, yeni yıla hazırlık. Heyecanlı ve mütereddit adımlarla ilerliyorum. Ruhum sıkılmaya başlamıştı bile.
Bitmeyen daracık ve uzunca bir yoldan yürür gibiyiz. Birazdan Nirvana’ya mı varacağız. Dalai Lama yeşilliklerin ötesinde, tepedeki mabedde bizi mi bekliyordu.
Sağımızda solumuzda etekleri gri yağlı boya, üst tarafı sarı renk plastik ile boyanmış duvarlar. Duvar buyunca asılmış askılıklar ve daha üstünde farklı farklı resimler.
Dede Korkut, Alp Aslan, Mehmet Akif…
Müdür beyin odasına varıncaya dek bir tarih yürüyüşü yapmışız. Aklım ve gözlerim milimetrik asılmış, şık levhalardaki göz dolduran resimlerde kalmıştı.
Artık tedavülde olmayan eski kağıt paralardan “5 TÜRK LİRASI’ bağış sonrasında okul kaydımız yapılmıştı:
‘Şimdi okullu olduk…’
Babamın başımı okşayan elleriyle gökyüzü altında yeniden yürüdüğümde kayıt dışılığım bitmiş, ideolojik aygıtlar için bir hammadde misali bantların üzerinden takır tukur, aşağı yukarı bir sonraki müdahale noktasına akıyordum.
Ve elim ellerindeydi henüz…
Etiketler: BENDEKİ, NOTLAR, -9-,