“Dersim-Koçgiri-Karabel, Kültür Projesi 2017” | Çıla Gazetesi, Dersim Haber Sitesi
“Derdè ma, verè ‘chem de jè qumi zofvi; laşer ame yi derdi ki gureti desté ma ra berdi… (Dertlerimiz ırmak kenarında olan kum kadar çoktur; sel geldi o dertleri de alıp götürdü…)”. Kibara Gozeli
Bu proje ile amaçlanan; tehlike altında olan ve gün be gün kaybolmaya yüz tutmuş ana dilimiz, itikat- inancımız ve genel olarak kültürümüzün ana öğelerini ortaya koymak, bunu hatırlatmak ve gelecek nesillere de bırakabilecek faydalı bir çalışma yapabilmektir.
Bu sebeple, Almanya ve İstanbul’dan bazı sanatçı, akademisyenlerden arkadaşlar bu proje için ellerinden geleni yüreklerini ortaya koyarak yaptılar. Onlarla birlikte ve onların sayesinde bu projede amaçlanan çalışma gerçekleşecek.
Bu projeyi yürütmekle sorumlu Tevfik Şahin, arkadaşlarıyla birlikte daha önce de ana dilimiz ve genel olarak kültürümüz ile ilgili üç proje gerçekleştirmişti. Şimdi yine başka bir çalışma da arkadaşlarıyla birlikte yer almış bulunmaktadır. Bu proje (etkinlik) kapsamında, genel olarak Dersim Kültürü’ne dair (Dersim-Koçgiri-Karabel) dört kitap çıkacaktır:
1.) Karabel ezgileri: Zara ve Kangal yörelerine ait kılam, deyiş ve ağıtlar; ki bir çoğu Zoné Ma-Zazaki, bazıları da Türkçe ve Kürtçe (Kırdaşki) olmak üzere. Derleyen: Tevfik Şahin (Cefo Çarekız).
2.) Dersim ezgileri: Dersim ve yöreleri olan Merkez Mameki, Hozat, Ovacık, Nazımiye, Pülümür ve Mazgirt yörelerinden derlenmiş kılam, deyiş ve ağıtlar; elbette yine birçoğu Zoné Ma (Zazaki), bazıları da Kırdaski (Kürtçe). Derleyen: Cemal Taş. Üstelik; bu iki kitapta bazı ezgiler notalı, okuyan kamillerimizin orijinal ses ve görüntüleriyle bir CD’ye toplanmış haldedir.
3.) Zazaki (Dımıli/Kırmancki/Zoné Ma) öğrenme; “Siz, dilimizi biliyor musunuz?” adlı kitap: Dil bilimci Mesut Asmén Keskin tarafından kaleme alınan bu eser, dil bilimi açısından ilmi bir metot ve bir standart gözetilerek hazırlanmış olup aynı zamanda Türkçe açıklamalıdır da. Üstelik Zoné Ma Zazaki’yi farklı yörelerde, farklı ağızlarla konuşan ve yazmaya çalışan herkes yararlansın, okullarda eğitim dili olarak faydalanıla bilinecek bir içerikte hazırlanmıştır.
«Derdè ma, verè ‘chem de jè qumi zofi vi; laşer ame yi derdi ki desté ma ra gureti berdi…» Cor resm de; Kibara Gozeli vée ağae xu pia ré. Resm vé çımé: Tevfik Şahin
Bu kitap, evvela 2012 yılının aralık ayında, Almanya ve İsviçre’de Almanca üzerinden öğrenilsin diye Zoné Ma Zazaca’nın Pülümür-Erzincan ağzıyla projelendirilmiş ve bu şekliyle yayımlanmıştı. Kitabın birinci baskısı, iki yıllık bir zaman zarfında tükendi. Bu sebeple 2016’da Almanya’da ikinci baskısı çıktı.
4.) Çocuklara/küçüklere Zazaki Alfabe: Dilbilimci Yaşar Aratemür’ün çıkardığı bu küçük ve cebe girebilecek boyuttaki eser, Zazaca’nın iki lehçesinden (ağız) çıkmaktadır. Bunlar, Dersim ve Bingöl ağızlarıdır. Kitap, aynı zamanda renkli ve resmedilmiş olarak çıkartılmış ki çocuklar daha neşeli ve eğlenerek bu dilin alfabesini ve dilini öğrenebilsinler.
Bizler dilimizi ve itikad-inancımızı, bunun beslediği kültürümüzü desteklediğimiz ve bu türden çalışmaları yaptığımız ölçüde, bu dilimiz ve itikadımız yaşar ve yarınlara kalma umudu, şansı gitgide artar. Öyle ki bu, gelecek nesillere aktarılabilsin ve çocuklarımız, gençlerimiz bunu öğrenerek, bununla büyüyebilsinler diye…
Bu proje (etkinlik) 8 Nisan 2017 günü, İstanbul-Şişli kent Kültür Merkezi’inde sizlerle buluşacaktır. O gün, bu projeye emek ve gönül vermiş halkımızın sanatçıları, araştırmacı ve yazarları, akademisyenleri ile bu projede yer almış diğer emekçiler ve sizler, hep beraber bir araya geleceğiz.
Orada halkımızın, diline, inancına ve genel olarak kültürüne dair buluşup konuşacağız, dertleşerek sorunlarımıza çareler arayacağız. Sanatçı ve şairlerimiz ezgilerini dile getirecek, şiirlerini okuyacaklar.Bu çağrımız, siz değerli dost ve hemşerilerimize bir müjde olup aynı zamanda bir davetiyedir de. Konuya dair detaylı bilgilendirmeler aşağıda verilmiştir:
Konu: “Kırmanciye Kültürü’nde Kılamların Rolü”. Moderatör: Prof. Ali TUTAY. Katılımcılar: Tevfik Şahin, Cemal Taş, Mesut Keskin, Cebrail Kalın. Tarih ve Saat: 08.04.2017 Cumartesi, 16.00-17.00. Yer: Şişli Kent Kültür Merkezi, Fuar Giriş Salonu.
Hazırlayanlar: Pınar Polat, Sunal Erdoğan. Tarih ve saat: 08.04.2017, 15.00-22.00 Yer: Şişli Kent Kültür Merkezi, Fuar Giriş Salonu.
Hazırlayanlar: Qoçgiriyeli Aileler. Tarih ve saat: 08.04.2017, 17.00-18.00. Yer: Şişli Kent Kültür Merkezi, Fuar Giriş Salonu.
Bedestan Muzik Toplulugu
Tarih ve saati: 8 Nisan 2017 Cumartesi, 19.00 ile 22.00 arasında. Yer: Şişli Kent Kültür Merkezi, Fuar Giriş Salonu, Şişli/Beyoğlu/İSTANBUL
Siz değerli dost ve hemşerilerimizi, “Dersim-Koçgiri-Karabel 2017 Kültür Projesi’ne” bekliyoruz; yürekten davet ediyoruz.
Program ve repertuar:
Dersim ve Karabel ezgileri keman ve saz ile icra edildiğinde, insanı kendinden alıp götüreceği ve yüreğine dokunacağı muhakkaktır. Böyle olduğunda, büyük bir özlemin girdabına kapılıp hüzünlensek de yine de manevi olarak bize haz vereceği ve huzura kavuşturacağı da başka bir gerçekliktir. Programımızda bu konser ile birlikte kültürümüz ortaya koyacak bir panel, bir sergi ve yöresel yemekler ile kültürümüze dair kitap, cd gibi çalışmaları içeren materyallerin de satışa sunulacağını da belirtiriz.
Biz istiyoruz ki güzel bir cumartesi günü, yani 8 Nisan 2017 günü sevinç, mutluluk ve gururla sizlerle Dersim-Koçgiri konserinde buluşalım. Bu şekilde sizleri, çoğunuzun doğduğu bu ana/baba (ata) yurdumuzun güzel ezgi, deyiş ve ağıtlarıyla buluşturalım.
Umarız ki konserin bu ortamı, sizleri ve bizleri bir süreliğine alıp ata/ana yurdumuz olan Dersim, Koçgiri ve Karabel’e götürecektir. İşte bu duygusal ortamda, yüreğimiz bu ezgilerle buluşacak. Evvela, keman ve sazıyla Metin Kemal Kahraman yüreğimizdeki yılların biriktirdiği hasreti dillendirecekler; daha sonra da diğer sanatçılarımız.
Söylenecek kılam ve deyişler yürekten ve sevgiyle dile gelecek; bu bahar günlerinin tatlı ve ılık havası gibi yüreğimizi ısıtacaktır. Hewtemal’ımızıa denk gelen bu günlerde, bu daha bir anlamlı olacaktır. Bu konserde, Dersim ve Koçgiri-Karabel yörelerine ait Kırmancki/Zoné Ma/Zazaki ezgiler, Kırdaşki/Kürtçe, Ermenice ve Türkçe ezgiler, içtenlikle icra edilecektir.
“Dersim, Koçgiri konseri”, sizler için özellikle düşünüldü. Sizler, bunun mutluluk ve hazzına varırken bizler de adeta etrafınızda fır dönecek, sizlere hizmette kusur etmemek için, seve seve elimizden gelen çabayı harcayacağız.
Bu sebeple o güne kadar, sevgi ve hasret dolu olan yüreklerimizin bu büyük buluşması için, yolunuzu gözleyeceğiz. Memleket hasretinin dile geleceği bu konserle beraber sizleri, yine yöre kültürümüzü konu alan bir panel, kültürel bir sergi ve Qoçgiriyeli ailelerin hazırladığı yöresel yemek lezzetleriyle buluşturacağız.
Bu sebeple sizleri, bu güzel etkinliğe katılarak katkı sunmaya davete diyoruz. Konuya dair daha fazla güncel bilgi edinmek isteyenler, yazının sonunda internet ortamında bulunan facebook sayfamızı ziyaret edebilirler.
Şimdiden başımızın gözümüzün üstünde yeriniz var; kalın sağlıcakla!.. *
Cemal Taş, Tevfik Şahin, Mesut Asmén Keskin, Pınar Polat, Fevzi Kaya, Sunal Erdoğan ve Bülent Çatalkaya. (Proje Sorumluları)
Etkinlik tarih, yer ve saati:
8 Nisan 2017 Cumartesi günü saat: 16.00 ile 22.00 saatleri arasında; Şişli Kent Kültür Merkezi, Fuar Giriş Salonu; Şişli/Beyoğlu/İSTANBUL.
* Zoné Ma Zazaca’dan Türkçe’ye çeviri: Asmén Ercan Gür
1.583 kere okundu