Tamah edip fazla almakla sakladıklarınızı ya döker ya da zehirlenerek bedelini ağır ödersiniz.
Temiz şartlarda üretilmeyen, doğru ortamlarda muhafaza edilmeyen mesela buzdolabında "bi'şi olmaz!" denilerek günlerce bekletilen veya son kullanma tarihi geçmiş besinler, besin zehirlenmelerine ve besin kaynaklı hastalıklara yol açabilmektedir. Bunlara ilaveten üretilen gıdalara tarım ilacı ve deterjan gibi kimyasalların karışması da besin zehirlenmesine yol açmaktadır.
350 BİN AĞIR VAK'A
Tüketim tarihi geçmiş ve kirlenmiş besinlerin vücudumuza aktardığı bakteri, mikrop, virüs ve toksinler sayesinde oluşan besin zehirlenmesi ile dünya genelinde her yıl 76 milyon kişi karşılaşıyor. Bunun 350 bininin ağır vakalar olduğunu belirtiliyor.
Gıda zehirlenmesinden en çok etkilenen kişiler ise bebekler ve yaşlılardır. Bunun yanında gebe ve emziren kadınlar, diyabet hastaları gibi bağışıklık sistemi zayıf olan insanlar daha savunmasız kişilerdir. Diğer bütün hastalıklara sebep olan virüsler gibi besin zehirlenmesine yol açanlar da, en zayıf ve savunmasız vücutlarda daha çabuk yer edinirler.
En çok besin zehirlenmesine sebep olan gıdalar ise çiğ veya az pişmiş kırmızı et, mayonez, yumurta, kirli su, balık, midye ve istiridyedir.
En bilinen ve sık rastlanan belirtileri şiddetli karın ağrıları, ishal, bulantı ve kusmadır. Hastalığın belirtileri, kişinin vücut direncine, besinin ne kadar tüketildiğine, alınan bakteri ve toksinin türüne ve özelliğine göre değişiklik göstermektedir. Dünya genelinde çok sık rastlanan bir hastalık olan besin zehirlenmesi genelde hafif rahatsızlıklarla atlatılır.
Daha ciddi durumlarda şiddetli baş ağrıları, yüksek ateş, halsizlik, üşüme ve titreme gibi durumlar kendini gösterir.
Belirtiler genelde besin alındıktan 30 dakika ile 72 saat arasında kendini gösterir. Şüphelenildiği an müdahale edilmezse ciddi sorunlar doğurabilir.
Öncelikle kontrolsüz şekilde depolanan gıdaların bozulup, sıcak ortam şartları seven bakterilerin üremesidir.
Bu illâ sizin buzdolabınızda beklemesiyle olmaz ki.. Yani siz marketten son kullanma tarihi geçmemiş bir ürün alıp gönül rahatlığıyla tüketseniz bile, size ulaşana kadar depolandığı ortamların uygunsuz olması onun bozulmasına yol açmış olabilir.
Kötü pis şartlarda besinin hazırlanması ve pişirilmesindeki yanlışlar da zehirlenmelere yol açar.
Bunlardan en sık rastlananı Stafilococ bakterisi.. Üreyebildiği yer et ve süt ürünlerdir. Genelde besin alındıktan 2-3 saat sonra, kendini kusma ile gösteren bir zehirlenme türüdür. Çok ağır seyretmez, vücut zehri hemen atmaya çalıştığından hasta birkaç gün içinde normale döner.
Bir diğer zehirlenme türü Shigella bakterisinin sebep olduğu zehirlenme, ağrı, karında meydana gelen kramplar, ateş, bulantı, kusma ve ishal ile seyreder. Hastalığın geçmesi 1-2 haftayı bulabilir.
ÖLÜMCÜL OLANI ŞU
Clostridium Botulinum toksininin yol açtığı zehirlenmelerdir. Hastalık belirtileri halsizlik, yorgunluk, baş ağrıları gibi sinsice olduğundan hemen fark edilmez. Havasız ortamları sevdiğinden konservelerde üreyebilen bakterilerdir. Toprakta, hayvanların dışkılarında, kirli meyve ve sebzelerin dış yüzeylerinde rastlanır.
İyi saklanmamış bal yetişkinler için herhangi bir sağlık riski oluşturmaz fakat uzmanlar botulinum toksini riskine karşı, 1 yaşın altındaki bebeklere bal yedirilmemesi konusunda önemle uyarmaktadır.
Bazı durumlarda 14 gün sonra bile ortaya çıktığı görülmüştür.
Gözlerde çift görme, şaşılık, göz kapaklarında düşme, göz bebeklerinde büyüme olur. Hastanın tükürük salgısı azalır, yutkunma, çiğneme ve dil hareketlerinde bozukluk ortaya çıkar. Sinir sistemini felç eder, solunumu keser ve öldürür.
Dondurulmuş gıdalar çözüldükten sonra kesinlikle tekrar buzdolabına konmamalıdır, tüketeceğiniz kadarını çözdürmelisiniz.
Hepsinden önemlisi ise temizlik!. Sebze ve meyveler bol su ile yıkanmalıdır.
Deterjanla yıkadığınız bulaşıklarınızı çok iyi durulamalısınız.
Kesme doğrama tahtasını sık sık sirke ile yıkamalısınız.