Saçlar Neden Gri Renge Dönüşür? » Bilgiustam
Sabah aynaya baktığınızda, saçlarınızın bazılarının gri renge dönüştüğünüzü görürsünüz. 20’li yaşlarınızda ya da 50 yaşlarınızda olsanız da, yaş farketmeksizin her kişide gri saçlar görülebilir. Saç pigmentlerimizi üreten hücreler çok zarar gördüğünde, saçlar gri renge dönüşmektedir. Saç, büyüme sırasında, melanositlerpigment yapar ve saç folikülünün tabanında saç progenitör hücrelerine bunu iletir. Bu hücreler, sırayla büyüyen saçların çeşitli bileşenlerine dönüşürler. Saçlarımız büyüdüğünde, pigmentler sürekli olarak birbirine dahil edilir ve bu da benzersiz saç rengimiz ile sonuçlanır. Bu işlemden sorumlu hücreler, saç folikülünün tabanında pigment üreten melanositlerdir.
Normal saç büyümesinde, folikül birkaç yıl boyunca ayda yaklaşık 1 santimetre oranında saç üretir. Ancak vücudumuzdaki tüm hücreler yaşamımız boyunca giderek daha fazla zarar görür ve bu melanositler sonunda kaybolur. Tüm melanositler belirli bir saç folikülünde kaybolduğunda, büyüyen sonraki saçlar gri veya beyaz renk olacaktır. Saç büyümesinin biyolojisi, saç folikülü yapısı ve işlevi ile ilgili çok sayıda özel hücreler ile oldukça karmaşıktır. Bilim adamları insan saçı büyümesi ve pigmentasyon sürecini çözmeye devam ediyorlar.
İnsanlar iki farklı tipte pigmente sahiptir. Eumelanin siyah ve kahverengi renklerden sorumlu iken, feomelanin turuncu ve sarıdan sorumludur. Genler, her bireyin ürettiği pigmentlerin karışımını belirler, bu nedenle saç renginin, genellikle aileler arasında benzer olması bu nedenden ötürüdür.
Pigmentasyonu kontrol eden kesin mekanizmalar henüz açık değildir. Bununla birlikte, son araştırmalar saç folikülündeki birkaç hücre arasındaki ince ayarlanmış bir etkileşimi işaret etmektedir. Kök, hücremelanositler tarafından pigment üretimi için bir gereklilik olan faktördür. Fare çalışmalarında, araştırmacılar bu protein olmadığında, saç renginin kaybolduğunu belirlemişlerdir. Saçın büyümesi durduğunda, saç folikülü yapısal değişikliklere uğrar ve dinlenme periyoduna girer. Bu süreçte melanositler doğal olarak ölür.
Bununla birlikte, saç folikülündeki melanosit kök hücreleri normal olarak bir sonraki saç büyüme döngüsünün başlangıcında yeni bir melanosit seti üretir. Yeni saçlar büyümeye başladığında, bu melanositler bir kez daha pigmentasyonun mevcut olmasını sağlar. Ancak melanositler hasar gördüğünde veya yokken, üretilen saçlar renkten yoksun olarak gri veya beyaz görünmektedir.
*Hasar sonrası saç büyümesi
Araştırmalar, gri veya beyaz saç üreten insan kılı foliküllerinin, serbest radikallerin neden olduğu daha yüksek hücresel hasar seviyelerine sahip olduğunu göstermiştir. Bu foliküllerde melanositler ve melanosit kök hücreleri yoktur. Farelerde, kıl folikülündeki melanosit kök hücrelerinin DNA’sı hasar gördüğünde, kalıcı hücre hasarı ile sonuçlanır. Bu kök hücreler daha sonra çoğalamazlar. Kök hücrelerinin havuzu olmadan, bir sonraki saç ekimi melanositleri olmadan ilerler, sonuçta gri saçlar oluşur. Her saç folikülü sonunda renkli saç üretememeye başlar.
2016 yılında yapılan araştırmalar, gen düzenleyici faktörlerin belirli bir varyantına sahip bireylerde daha önce saçlarda grileşmeye eğilimli olduğunu göstermiştir. Diğer özelliklerimizin birçoğunda olduğu gibi, ebeveynlerimize grileşme eğilimlerini bize aktardıkları için teşekkür edebiliriz.
folikül, gri saç, hücre, kök hücre, saç