Kireçlenme Tedavisi, Nasıl Geçer? |Evdesifa.com
Ana sayfa Hastalıklar Hastalıkların Tedavisi Kireçlenme Tedavisi, Nasıl Geçer?
Osteoartrit ya da halk arasında bilinen ismi ile kireçlenme, artrit (eklem romatizması) türleri arasında en yaygın olanıdır ve dünya genelinde milyonlarca insanı etkilemektedir. Kireçlenme, kemiklerin ucundaki koruyucu kıkırdak dokusunun zaman içinde azalması sonucu oluşmaktadır. Kireçlenme her ne kadar eklemlere zarar verse de en yaygın olarak etkilediği eklemler; el, diz, kalça ve bel kemiği eklemleridir.
Kireçlenme genellikle kademeli olarak kötüye gitmektedir ve çaresi bulunmamaktadır. Fakat hareketsizlikten kaçınarak, sağlıklı kilo değerlerini koruyarak ve diğer bazı tedavi yöntemleri uygulanarak, hastalık seyrini yavaşlatmak, ağrıları azaltmak ve eklem fonksiyonlarını geliştirmek mümkündür.
Kireçlenme Oluşum Nedenleri
Kireçlenme, eklemlerin ucundaki koruyucu kıkırdak dokusunun giderek bozulması sonucu oluşmaktadır. Kıkırdak, neredeyse sürtünmesiz şekilde eklem hareketini sağlayan bir yapıdadır ve kaygan bir dokudur. Bu kıkırdak doku, kireçlenme sorunu yaşandığı zaman pürüzlü hale gelmektedir. Sonuç olarak ise, kıkırdak doku tamamen azalır ve bu nedenle kemikler birbirine sürtünmek durumunda kalır ve böylece kireçlenme meydana gelir.
Doktor fiziksel muayene sırasında etkilenen eklemi yakından incelemektedir ve eklemlerin hassasiyetini, şişkin olup olmadığını ve kızarıklık olup olmadığını kontrol etmektedir. Bunların dışında doktor, görüntüleme ve laboratuvar testlerinin yapılmasını da uygun görebilmektedir.
Görüntüleme analizleri yardımı ile etkilenen eklemlerin görüntüsü alınmaktadır. Bu analizler şu şekildedir;
X-ray (röntgen): Kıkırdak dokusu X-ray ışınları yardımı ile görülmemektedir. Fakat kıkırdak dokusunda azalma nedeniyle kemikler arasında bir boşluk oluşmaktadır. Ayrıca, X-ray ışınları yardımı ile eklemler etrafındaki çıkıntılar anlaşılabilmektedir. Bazı insanlarda kireçlenme belirtileri ortaya çıkmadan önce, röntgen yardımı ile hastalık teşhisi yapılabilmektedir.
Manyetik rezonans görüntüleme (EMAR): Bu cihazda radyo dalgaları kullanılmaktadır ve güçlü manyetik alan kullanılarak kemiklerin ve kıkırdak da dahil yumuşak dokuların görüntüsü alınmaktadır. Kireçlenme tanısında EMAR cihazı genellikle kullanılmaz, fakat daha karmaşık durumlarda gerekli olmaktadır.
Kireçlenme tanısında etkilenen eklem sıvısının yerinin tespit edilmesi amacıyla kan analizi yapılabilmektedir;
Kan tahlilleri: Kan testleri romatoid artrit gibi diğer eklem ağrılarının nedeninin saptanmasına yardımcı olabilmektedir.
Eklem sıvısı analizleri: Doktor, bir iğne yardımı ile etkilenen eklemden sıvı çekmektedir. Daha sonra bu sıvı incelenerek, ağrıların sebebinin iltihaplanma ya da gut hastalığı olup olmadığı tespit edilmektedir.
Kireçlenmenin çaresi yoktur, fakat tedavi yardımı ile ağrılar azaltılabilmekte ve temel eklem hareketlerinin gelişmesi sağlanabilmektedir. Tedavi şekli ise aşağıdaki gibidir;
Osteoartrit yani kireçlenme şikayetlerinin tedavisine bazı ilaçlar yardımcı olabilmektedir. Bu ilaçlar;
Asetaminofen: Tylenol ve diğerleri gibi asetaminofen ilaçlar, ağrıların hafiflemesine yardımcı olmaktadır. Fakat iltihaplanmayı azaltmamaktadır. Bundan dolayı bu ilaçlar, hafif ve orta derecede ağrı yaşayan kireçlenme hastaları üzerinde etkilidir. Ayrıca, doktorun önerdiği dozun üzerinde kullanılan asetaminofen ilaçlar, karaciğer tahribatına yol açabilmektedir.
Steroid olmayan anti-iltihap ilaçlar (NSAIDs): Bu ilaçlar iltihaplanmayı ve ağrıları azaltabilmektedir. Reçetesiz olarak satılan bu ilaçlar ibuprofen (Advil, Motrin IB ve diğerleri) ve naproxen (Aleve vb) gibi ilaçlardan oluşmaktadır. Daha güçlü etkili steroid olmayan anti-iltihap ilaçlar ise reçeteli olarak satılmaktadır. Fakat bu ilaçlar, mide bozukluğu, kulak çınlaması, kardiovasküler sorunlar, kanama problemleri ve karaciğer ile böbrek hasarlarının yaşanmasına yol açabilmektedir. Ayrıca, mide kanaması riski oluşturduğu için, 65 yaş üstü hastaların kullanmaması gerekmektedir. Topikal (harici) steroid olmayan anti-iltihap ilaçların ise, yan etkileri daha hafiftir ve sadece ağrıları azaltabilmektedir.
Bir fizyoterapist yardımı ile eklem çevresindeki kasların güçlenmesi amaçlanarak bir egzersiz programı hazırlanabilmektedir. Fizik tedavi yardımı ile eklemlerin hareket yetileri artabilmekte ve ağrılar ise azalabilmektedir.
Ergo terapi yani meslek terapisi, bir meslek terapisti yardımı ile tedavide etkili olabilmektedir. Bu terapi yardımı ile, günlük işlerin ve mesleki görevlerin yapılması için, yöntemler geliştirilmektedir ya da eklemlerin ekstra basınca maruz kalmadan nasıl kullanılabileceği belirlenmektedir. Örneğin, geniş kavramalı bir diş fırçası kullanmak, parmaklarında kireçlenmesi olan kişiler için daha faydalı olabilir. Ya da, dizlerinde kireçlenme olan hastaların, duşta ayakta durması değil de, bir düzeneğe oturup duş almaları ağrıların hafiflemesine yardımcı olabilir.
4.Enjektör İlaç Tedavisi
Kireçlenme tedavisinde uygulanan tedavi yöntemlerinden biri de enjektör ilaçlardır. Bu ilaçlar, kortizon ve yağlama iğneleri olmak üzere iki farklı şekildedir;
Kortizon İğneleri: Kortizon iğneleri, eklemlerdeki ağrıların azalmasına yardımcı olabilmektedir. Bu işlem sırasında doktor, eklemin etrafını uyuşturmaktadır ve daha sonra eklemdeki boşluk içine iğne yardımı ile ilacı enjekte etmektedir. Bunun yanı sıra yıl içinde kortizon iğne kullanımı sınırlıdır, çünkü bu ilaç zamanla eklemlerdeki hasarı daha da kötüye götürebilmektedir.
Yağlama İğneleri: Hyaluronik asit içeren iğneler, dizlere tampon yaparak, ağrıların dindirilmesine yardımcı olabilmektedir. Hyaluronik asit ise, normalde eklemlerde bulunan eklem sıvılarının kimyasına benzer şekilde bileşenler içermektedir.
Kireçlenme tedavisinde cerrahi işlem de uygulanabilmektedir. Bunlar şu şekildedir;
Kemik pozisyonunda değişim: Osteotomi adı verilen cerrahi işlem sürecinde, doktor bacak pozisyonunu değiştirmek için, dizin her iki kemiğinin altındaki ya da üstündeki kemik arasında cerrahi kesikler yapmaktadır. Osteotomi, diz üzerindeki vücut ağırlığından dolayı eskimiş kısmın çıkarılması ile, diz ağrılarının azalmasına yardımcı olabilir.
Eklem protezi: Eklem protezi ameliyatında (artroplasti), doktor hasar görmüş olan eklemi temizler ve plastik ya da metal parçalar ile değiştirir. Bu yöntem kalça ve diz eklemlerinde daha yaygın olarak kullanılmaktadır. Cerrahi riskler ise, enfeksiyonlar ve kan pıhtılaşmasıdır. Ayrıca bu yapay eklemler zamanla yıpranabilir ve sonunda değiştirilmesi gerekebilir. Tekrarlayan eklem protezleri daha zorlu olabilir ve orijinal ameliyata göre daha az başarılı olabilir.
Kireçlenme belirti ve şikayetleri genellikle yavaşça gelişmektedir ve zaman içinde daha da kötüye gitmektedir. Buna göre kireçlenme belirtileri aşağıda belirtildiği gibidir;
Ağrı: Hareket ettikten sonra eklemlerde ağrı ve acı yaşanması şeklindedir.
Hassasiyet: Eklemlere hafifçe basınç uygulandığında dahi hissedilen hassasiyet.
Sertlik: Özellikle sabah uyanıldığı zaman ya da uzun süre hareketsiz kaldıktan sonra, eklemlerde yaşanan sertleşme.
Esneklik kaybı: Eklemlerde esneklik kaybı yaşanmasından dolayı, eklem hareketlerinde kısıtlama yaşanması.
Gıcırdama hissi: Eklemlerin kullanılması sırasında gıcırdama sesi duyulması ya da gıcırdama hissi yaşanması.
Kemiklerde çıkıntı: Etkilenen eklem etrafında oluşan ve ekstradan çıkıntı yapmış olan kemikler.
Kireçlenme riskini artıran risk faktörleri aşağıda belirtildiği gibidir;
Erkek değil kadın olmak,
Eklem yaralanmaları ve kazaları,
Bazı mesleksel durumlar,
Diyabet ya da gut ve romatizmal artrit gibi romatizmal hastalıklar.
Kireçlenme bir dejeneratif hastalıktır ve zaman içinde daha da ilerlemektedir. Eklem ağrıları ve eklemlerde sertlik yaşanması şiddetli bir hale geldiğinde, günlük aktivitelerde zorlanma durumu ortaya çıkabilmektedir. Bazı insanlar ise kireçlenme nedeniyle artık çalışamaz hale gelebilmektedir. Ayrıca, eklem ağrısı şiddetlendiğinde doktor eklem yenileme ameliyatını uygun görebilir.
Yaşam stilinde yapılan değişimler ve ev bakımı kireçlenme şikayetlerini azaltmaya yardımcı olabilmektedir. Bu doğrultuda aşağıda verilen yöntemler denenebilir;
Yürüyüş, bisiklet sürmek ya da yüzmek gibi egzersizlerin yapılması, kasları dayanıklı ve güçlü hale getirebilir ve eklemlerin daha dayanıklı olmasını sağlayabilir.
Kilo vermek ve sağlıklı kilo değerlerini korumak.
Sıcak ve soğuk kompresler uygulamak ağrıları hafifletebilir.
Reçetesiz satılan ağrı kesici kremler ve jeller.
Baston ya da daha kolay kavranan ev eşyaları gibi yardımcı aletler kullanmak.
Kireçlenme sorunu yaşayan insanlar, ilaçlardan bir fayda göremediklerinde alternatif ilaçlara yönelebilmektedir. Bu ilaçlar şu şekildedir;
Glukozamin ve kondroitin gibi besin takviyeleri (kabuklu deniz ürünlerine alerjisi olanların kullanmaması gerekmektedir, ayrıca bu takviyeler kanın seyrelmesine ve kanama sorunlarına yol açabilmektedir).
Avokado-soya fasulyesi yağı karışımı olan besin takviyeleri,
Tai chi ve yoga gibi egzersizler (eklemlerde ağrılara sebep olabilecek hareketlerinden kaçının).
kireçlenme alternatif tedavi yöntemleri
kireçlenme tedavi seçenekleri
Önceki makaleKIZAMIK TEDAVİSİ, NASIL GEÇER?
Sonraki makaleYEMEKLERİNDEN SARIMSAĞI EKSİK ETMEYENLERİ HAKLI ÇIKARAN 10 MADDE