Ekonomi – Daktilo 1984
Ekonomi Konulu İçerikler
Evrensel Temel Gelir Bedava Para Dağıtmak mıdır?
Her gün sosyal medyada yüzlerce haber görüyoruz: işsiz olduğu, çocuklarına yemek alamadığı için kendini yakanlar; şiddet gördüğü halde çıkış yolu bulamayıp sonunda öldürülen kadınlar, LGBT+ bireyler; imkansızlıklardan ötürü hayallerini gerçekleştirememiş insanlar… Aslında o kadar daha çoklar ki, örneklerini görmek için televizyona, sosyal medyaya bakmanıza da gerek yok, okur okumaz birileri
Sosyal Devlet Tartışmaları: Eksik Teorik Çerçeve
Birçok ülkede artan gelir eşitsizliğine karşı ilk akla gelen çözüm sosyal devlet olmaktadır. Sosyal devlet tartışmalarında sosyal devleti savunan argümanların çoğu ahlaki ve duygusal temelli oluyor. Karşısında duran argümanların da temelinde genelde devletin verimsizliği veya elindeki bu gücün devleti tarafından kötüye kullanılabileceği var. Sosyal devletin rekabeti düşürmesi sebebiyle ekonomik büyümeyi
Dünya • Ekonomi
Doğanın Mesajı, GSYH ve Sürdürülebilir Fırsatlar
Firuze Nazlı Çirkin
Covid-19’un dünya ekonomisinde yaratacağı tahribata dair yapılan projeksiyonların merkezinde, ekonominin büyüklüğünü ölçen Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’daki (GSYH) keskin küçülmeler yer alıyor. GSYH’daki artışı temsil eden büyüme oranları, her şeyi özetleyen tek bir veri olarak dikkate alındığı için hasar tespitleri de büyüme üzerinden yapılıyor. Oysa bugün Covid-19 bize başka bir hikâye
Bir Ekonomik Kurumlar Tartışması: İMF Neden Zor?
Kasım 2000 krizinin hemen sonrası dönemde kamu bankalarının hesaplarının kapanamama sorunu oluşmuştu. O dönem Kamu Finansmanı Kurumunun başında Hakan Özyıldız vardı. Bir gün Hakan Özyıldız bayram öncesi ailesini görmeye giderken telefonu çalar, hattın ucunda bir Ziraat Bankası yöneticisi vardır. Yönetici, Özyıldız’a “biz kapanamıyoruz, hesaplar açık Merkez Bankasından para alacaksın, Ziraat
Millennial Socialism’in -varsa- Türkçesi
The Economist’in 14 Şubat 2019 tarihli sayısının kapak konusu Millennial Socialism şeklindeydi. Gerçi yazının tonu elbette yayınlandığı mecrayla da ilişkili olarak bu harekete ve yeni sol söylemlere daha eleştirel bir yaklaşımdaydı. Fakat, her hâlükârda Alexandra Ocasio-Cortez’in seçim başarısı, her ne kadar başkan adaylığı için yapılan önseçimi kazanamasa da Bernie Sanders’ın
Dolar 7 Lira Olur mu?
Ülkemiz vatandaşlarının en merak ettiği konulardan biri doların gelecekte ne olacağıdır. Herkes (haklı bir şekilde) bu sorunun cevabının peşindedir. Öyle ki, buradaki talebi gören bazı iktisatçılar ve finansçılar kendilerine Youtube kanalı açıp içinde dolar kelimesi geçen başlıklar atarak büyük bir popülerlik sağladı. “Amazon ormanlarında bir kelebek kanat çırpsa bunun Dolar/TL
Dünya büyük bir sağlık kriziyle boğuşurken onun neden olduğu ekonomik krizin sonuçlarıyla da yüzleşmeye başladı. Kapanan fabrikalar, oteller, cafeler; şekil değiştiren tüketim alışkanlıkları; daralan arz ve talep… Tüm bunların, belki de en yakından hissettiğimiz sonucu, işsizlik. Arın Demir bu haftaki Pazar röportajında işgücü ve istihdama yönelik çalışmalarıyla tanıdığımız, TOBB ETÜ
17. Hafta Özeti (20 -26 Nisan 2020)
Bugün bülten biraz gecikti, affınıza sığınıyoruz. 4 günlük sokağa çıkma yasağı beni çok zorladı, sizde durumlar nasıl? Şu kriz bir an önce bitse de rahat rahat güneşin altında oturabilsek. Bu hafta gündemimizde uzun bir aradan sonra Libya ve Suriye var. Sonrasında ise koronavirüsün ekonomik etkileri ve ne beklememiz gerektiği mevzubahis.
16. Hafta Özeti (13 -19 Nisan 2020)
Sayımız her geçen gün artıyor, acaba bu virüs krizinden sonra bir toplaşmaca mı yapsak? Bu hafta karantinaya alıştınız diye umuyorum, hafta sonları için stoklamayı unutulan şeyler olunca çok acı anlar yaşanıyor. Ekmeği almışsınız, tereyağını sürmüşsünüz, bi’ bakıyorsunuz favori reçeliniz bitmiş. Sıkıysa yiyin o ekmeği şimdi. Süleyman Soylu Referandumu Geçen hafta,
COVID-19 ve İşgücü Piyasaları
COVID-19 pandemisi tüm dünyanın yaşam biçimini değiştirmekle kalmayıp, ekonomiyi de ciddi şekilde etkilemekte. Vaka sayıları güncellendikçe Asya ve Avrupa’yı geride bırakarak salgının merkezi haline gelen Amerika Birleşik Devletleri, aynı zamanda tarihinin en keskin işsizliği ile karşı karşıya. Son 50 yılın en düşük işsizlik oranına sahip olan Amerika’da 21 Mart ile
15. Hafta Özeti (6 -12 Nisan 2020)
Zor bir haftadan sonra tekrar beraberiz! En son yaptığımız ankette sokağa çıkma yasağı çok destek görmüştü. Bu olanları ise hangimiz öngörebildik? Dünya gerçekten ilginç bir yer. Bu hafta koronavirüs ile alakalı doğru gördüğümüz yanlışlara devam. Neden sokağa akın eden insanları suçlamamalıyız? Paniğe lüzum var mı? Bir İdlib meselesi vardı, sahi
14. Hafta Özeti (30 Mart – 5 Nisan 2020)
Bıktınız değil mi şu virüs işinden? Maalesef kolayla bitmiyor, ama biraz dişinizi sıkın. Bu hafta gündemimizde çok sürpriz bir şekilde koronavirüs var. Buna ek olarak, Libya Barış Harekatı, Korona Affı gibi başlıklar da var. Haftanın musikisi ve videoları da sizlerle. Abone olmak için bu linke tıklayabilirsiniz. Koronavirüs Meselesi 3 Haftaya
Covid-19 Krizi Başka Türlü Bir Kapitalizm İçin Bir Fırsat
Hükûmet bu kuşakta ilk defa avantajı elinde tutuyor. Bu fırsatı kaçırmamalı. Dünyanın durumu kritik. Covid-19 pandemisi, yıkıcı sonuçları olan 1918 İspanyol gribinden beri görülmemiş bir boyutta ve ciddiyetle ülkelere yayılıyor. Bu pandemiyi durdurmak için koordineli şekilde küresel olarak harekete geçilmediği sürece salgın yakında hem ekonomik hem mâli bir salgına dönüşecek.
Koronavirüs, Önceliğin Ekonomide Olması Gerektiği Efsanesini Çürüttü
1990’lardan beri “piyasa”ya duyulan inanç hiç sorgulanmadı. Şimdi ise kamusal alışveriş bile topluma karşı işlenen bir suç halini aldı. 2020 yılının Koronavirüs paydosu belki de modern tarihteki en dikkat çekici olağan hayat kesintisi. Bu hastalıktan savaştan bahsedilir gibi bahsediliyor. İnsanın aklına 1914 ve 1939 yıllarındaki normallik kesintisine ilişkin hikayeler geliyor.
ÖHÖ! Şaka şaka. Bu hafta da tekrar edeceğim, virüs haberlerine erişiminizi kısıtlayın. Benim izlerken keyif aldığım videolar paylaşmaya devam ediyorum, belki alternatif oluşturur. Ek olarak, bu hafta haberlerin sonuna soru ekleme özelliği olduğunu keşfettim, sizden geribildirim almak için güzel olacak sanırım. Bu sefer biraz deneysel, bakalım nasıl gidecek. Görüşlerinize açık.
Tuvalet Kâğıdı Krizi ve Panik Ekonomisi Üzerine
Dünyayı esir alan ve hayatımızı post-apokaliptik bir filme çeviren COVID-19 bilmecesi nedeniyle, 2020 yılında dünyanın dört bir yanında tuvalet kâğıdı uğruna silahlı soygunlar yapılıyor. Sosyal izolasyon politikası nedeniyle evde kalan vatandaşlar tarafından bozulmayacak gıda ürünlerine veya hastalığın önlenmesiyle alakalı olan maske, el dezenfektanı gibi sağlık ve temizlik ürünlerine yoğun talep
Olağanüstü Zamanlarda Olağan Ekonomi Tartışması Yapılmaz
Hiçbirimizin deneyimlemediği bir salgın hastalık sürecinden geçiyoruz. Böyle bir salgını tecrübe etmemiş olmamız aklı selim içerisinde düşünüp öneriler getirmemize engel değil. Kriz büyük olsa da çözüm önerileri düşünecek kadar politika yapıcıların ve halkın zamanı oldu ve hala oldukça sınırlı da olsa zaman var. Fakat maalesef, ne halk tarafında ne de
Havalar ısınıyor, güneş parlıyor. Ama maalesef dışarı çıkamıyoruz. Günlük güneş ihtiyacınızı ihmal etmeyin muhterem Son Havadis takipçileri. Normalde fark etmediğiniz detayları fark etme zamanı: Daireniz hangi yöne bakıyor? Kaçla kaç arası cam karşısında güneşlenebilirsiniz? Bu hafta gündemimizdeki başlıklar: 2020: Yeter! Koronavirüs: Türkiye’deki İvme Nasıl? Türkiye’nin test stratejisi, Ekonomik Etkileri Ne
Liberteryenler Brezilya Devlet Başkanı Jair Bolsonaro ile İttifak Yaptı. Bu, Şeytanla Anlaşma Mıydı?
Serbest piyasacı reformistler ve otoriteryen milliyetçiler Brezilya’yı yeniden şekillendirmek için mücadele ediyor. 14 Mart 2016 sabahı Winston Ling isimli liberteryen iş adamı, Brezilya devlet başkanı olmak için başarı şansı düşük bir kampanya yürüten Jair Bolsonaro ile Rio de Janeiro’da küçük bir ofiste bir araya geldi. Ling’in en yakın çalışma arkadaşlarından
Eşitsizlik Verilerinin Anlatmadıkları
Yöneticilerin yüksek maaşlarına ilişkin 6 Ocak 2020 tarihli rapor ve rapordaki ortalama bir FTSE 100 yöneticisinin, ortalama çalışandan saatte neredeyse 120 kat daha fazla kazanacağı yönündeki dair bulgu eşitsizliği bir kez daha siyasi gündeme taşıdı. Küreselleşmiş bir ekonomide multimilyar poundluk çok uluslu şirketlerin başında olan kişilere bu kadar fazla para
Postmodernizme Liberteryen Bir Giriş
Postmodernizm aslında nedir? Liberteryen düşünceyle nasıl bir ilişkisi vardır? İnsanlar inanır, diye düşündü Gölge. İnsanların yaptığı budur. İnanır ve sonra inandıklarının sorumluluğunu almazlar; bir şeyler üretir ve ürüne güvenmezler. İnsanlar karanlığı doldurur; hayaletlerle, tanrılarla, elektronlarla, hikayelerle. İnsanlar hayal eder ve insanlar inanır ve bir şeylerin gerçekleşmesini sağlayan, o kaya gibi
FED’in Kurtarma Operasyonu
ABD Merkez Bankası (FED), pazar günü tarihi bir hamle ile faiz oranlarını sıfıra indirdiğini ve parasal genişleme kapsamında piyasaya 700 milyar dolar arz edeceğini duyurdu. Yeni tip koronavirüsün (Covid-19) ekonomik etkileriyle boğuşan FED, böylece normal şartlarda 18 Mart’ta gerçekleştireceği toplantısını bekleyemeden, iki defa “acil kodu” ile takvim dışı faiz indirimine
11. Hafta Özeti (9-15 Mart 2020)
2020 kışı yavaş yavaş yerini bahara bırakıyor. Yaz derhal gelse moduna şimdiden girmiş gibiyim. Bu hafta Son Havadis Koronavirüs Türkiye’yi de Domine Etti, Koronavirüs Tavsiyeleri, İdlib Ateşkes Koşulları, Babacan Partisini Kurdu, Libya, ABD ile İlişkiler ve Haftanın Albümü konu başlıklarıyla karşınızda. Son Havadis Podcast! Bildiğiniz üzere, geçtiğimiz hafta ismimizi değiştirdik.
Soli Özel: Akademinin özgür olmamasını otoriter devlete bağlayabilirsiniz ama sorun çok katmanlı
Soli Özel uzun zamandır Türkiye akademisinde çeşitli görevler alıyor, dersler veriyor. Aynı zamanda bir kamu entelektüeli olarak çeşitli mecralarda görüşlerini aktarıyor. Arın Demir, Soli Özel ile, hem akademik hayattaki hem düşünce hayatındaki deneyimlerinden yola çıkarak, akademik özgürlüklerle ilgili dünyada ve Türkiye’de gelinen noktayı konuştu. Akademisyenler; akıldan, mantıktan ve yaptıkları gözlemlerden
Piyasalardaki Tarihi Fırtına Haftasının Hikayesi
Dünya finansal piyasaları benzeri çok az görülmüş bir fiyatlama döneminden geçiyor. Sadece bu hafta Kara Pazartesi ve Kara Perşembe olarak adlandırılacak iki tarihi satış günü yaşarken geçtiğimiz cuma günü de 2008 yılından beri görülmemiş bir yükselişi yaşadı. Bu tarihi günlere nasıl gelindiğini, özellikle piyasaları takip etmeyenler için, belirli bir zaman
Çürümenin Kokusu: Türkiye’de Liberalizmi Bitiren “Sarayın Gözdesi” Liberallerin Taht Kavgaları
Yorgos Lanthimos’un “Sarayın Gözdesi” filmi, Sarayda başbakan, muhalefet ve efradının görkemli bir yemek masasının etrafındaki kaz yarışı ile açılır. Bu sahne, ister istemez akıllara Türkiye’de hemen herkesin aklına Kars’a kaz yemeye gitme hevesini getirirken “kaz”ın simgesel anlamlarını da düşündürtüyor. Sahnenin devamında kraliçenin sağ kolu, danışmanı olan Sarah’ya (Rachel Weisz) muhalefet
Ekonomi Yönetiminde Güçlü Bir Kadın Figür: Janet Yellen
İnsanlığın kadınların da söz hakkının olduğunu hatırlayabildiği yegâne günlerden biri olan 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nü kutluyoruz. Bu önemli gün vesilesiyle, ekonomi yönetiminde kadınları başarıyla temsil etmiş, FED’in ilk kadın başkanı Janet Yellen’dan bahsetmek istiyorum. Döneminde Yale’deki tek kadın ekonomi doktora öğrencisi olan Janet Yellen, kariyerine Harvard Üniversitesinde profesör olarak
TOBB ETÜ Öğrencileriyle Akademik Özgürlükler Üzerine
Arın Demir son günlerde TOBB ETÜ’de yaşanan ve üniversite rektörünün öğrencileri Twitter’da bloklamasına kadar varan akademik özgürlük sorununu üniversitenin öğrencileri ile konuştu. Sizin için bir üniversiteyi üniversite yapan temel değerler nelerdir? Farklı görüşlerden akademisyenlere tolerans, üniversiteye ve kamuoyuna neler kazandırır? Selin Aktan: Üniversitenin temel değeri kucaklayıcı olabilmesidir. Üniversiteye başladığım ilk
9. Hafta Özeti (24 Şubat-1 Mart 2020)
020’nin 9. haftasına noktayı koyduk. Bu seneyi erken mi bitirsek dersiniz, 2020 sizi de baymadı mı? Bu hafta bir yeniliğe imza attık ve dahiliye-hariciye farkını kaldırdık. Mühim haberleri en başta duyurmamıza mani oluyordu. Bizce güzel oldu. Bu hafta İdlib’de yalnız kalan Türkiye, yöremize gelen koronavirüs, TL’nin yeni zirveleri, Libya’da TSK’ya
7. Hafta Özeti (10-17 Şubat 2020)
2020 adı verilen zor yılın yedinci haftasını yalnızca 7 günde bitirdik! Zaman yavaş yavaş hızlanıyor mu sanki? Bu hafta Kuzey Kıbrıs’ın ilhakı, İstanbul Belediyesinin çılgın olmayan projeleri, İdlib, Libya ve Diriliş Ertuğrul ile karşınızdayız. Bizi okuyan tüm takipçilerimize buradan kucak dolusu sevgi gönderiyoruz. Bazen geç kalıyoruz biliyorum, affedin. Umuyorum size
Ekonomi, Politika ve Popülizm: Atatürk’ün Sıfır Enflasyon Hedefi mi, Erdoğan’ın Sıfır Faiz Politikası mı?
“Mustafa Kemal, enflasyon istemiyordu. 1. Dünya savaşında enflasyonun sebep olduğu sıkıntıları ve halkın moralini nasıl tahrip ettiğini görmüştü… MİLLİ MÜCADELE, ENFLASYONSUZ BASTIRILMIŞ BİR TOPYEKÛN SAVAŞTIR.”FERİDUN ERGİN, 1. DÜNYA SAVAŞINDA ve ATATÜRK DÖNEMİNDE FİYATLAR ve GELİRLER, s.64-65. Taha Akyol “Ama Hangi Atatürk” Kitabını kaleme alırken; Atatürk’ü ilkelerden yoksun, pragmatist, fikri takibi
“Ne Eğitimde Ne De İstihdamda”: Türkiye’nin İşgücüne Katılım Problemi
Piyasalar tarafından yakından takip edilen, her ay TÜİK’in açıkladığı resmi işsizlik verisine göre, Kasım 2019’da işsizlik geçen yılın aynı ayına göre 1 puan artarak %13,3’e yükseldi ve işsiz sayısı 327 bin kişi artarak, 4 milyon 308 bin olarak hesaplandı. Diğer yandan, işgücüne katılım oranındaki dikkat çekici düşüş, yapısal anlamda önemli
Kısa Vadeli Kötü Politikaların Kötü Ekonomileri
Kötü ekonomi, kötü siyasetten doğabilir veya kötü siyaseti doğurabilir. Fakat esas mesele, kötü ekonomi ve kötü siyasetin ne olduğudur. Bu açıkça ve doğru şekilde tanımlanmadığı sürece kötü bir durum daha da berbat edilebilir ve iyi bir durum kötü bir duruma dönüştürülebilir. Dolayısıyla bu noktaların aydınlatılması, özgür ve müreffeh bir topluma
Burak Durgut (@burakdurgut_) ve Kadir Efe’nin (@efeflying) hazırladığı Üretimin Tarihi’nin Yunus Emre Kocabaşoğlu’nu (@kocabasoglu) konuk aldıkları bölümü “İlaç Endüstrisi Safsataları ve Koronavirüs” yayında! Apple Podcast: https://apple.co/2wMfyBB
8. Hafta Özeti (18-23 Şubat 2020)
2020’nin sekizinci haftası geçti. 2020’nin ilk iki ayı oldukça zor geçti. Bu hafta Gezi Davası ve Osman Kavala, TL’nin önlenemeyen düşüşü, vergi kara listesi, Türkiye’de yeni bir darbe olasılığı, İdlib cephesi, Libya, Fransa’da Türk imamlar var. Bültene abone olmak için bu linke tıklayabilirsiniz. Dahiliye Gezi Davası ve Osman Kavala Geçtiğimiz hafta ülkemizin
Rekabetçi Otoriterliğin Feminist Yorumu
Son dönemde bazı demokratik ve otoriter ögeleri aynı anda barındıran ‘rekabetçi otoriter’ (competitive authoritarian) rejimlerin dünya genelinde çok yaygın hale geldiğini görüyoruz. Bu rejimler, kapalı otoriter sistemlerden farklı olarak muhalefet partilerinin seçimlere katılmasına ve kâğıt üstünde bu seçimleri kazanarak iktidara gelmesine imkân tanır. Hatta bazı durumlarda muhalefet partileri, yerel veya
Kadın Maaşı: Ev Bütçesine Katkı(!)
Türkiye’de kadınların çalışma hayatındaki yeri ve sorunları yeterince tartışılmadığı gibi böylesi bir tartışma sırasında da konu hep tek bir boyutuyla ele alınıyor; hukuki zemin, eğitimde fırsat eşitliği, kadınların güçlendirilmesi ve teşvik edilmesi. Kadınlar az temsil edildikleri, yalnızca belli tip işlere uygun görüldükleri ve kırılgan koşullarda yer aldıkları iş hayatında kendilerini
6. Hafta Özeti (3-9 Şubat)
2020 üstümüzden TIR gibi geçmiyor mu sizce de? Bu ne yahu, dünyanın başına gelmeyen kalmadı? Bu hafta bültene neler konu oldu? İstanbul’da ulaşım zammı, çığ faciası, uçak kazası, Akıncı’ya tepkiler, İlker Başbuğ, yeni derin devlet ve İdlib. Dahiliye İstanbul’a Ulaşım Zammı İstanbul’da toplu taşımaya 35% zam yapıldı. Biz de ne
Demode Ekonomik Çözümleri Yeniden Düşünme Zamanı
İzlanda’nın büyüme yerine mutluluk ekonomisini ön plana çıkaracağını okuyanların önemli bir kısmı ekran karşısında duraksadı ve bu yeni durumu anlamaya çalıştı. Mutluluk ekonomisi 1970’li yıllardan bu yana ekonominin bir alt disiplini olarak ekonomistlerin akademik hayatını meşgul ediyordu ve davranışsal iktisadın son dönemdeki yükselişi ile adından daha çok söz ettiriyordu. Ancak
Rant, İhale, Bağış: Dünyada ve Türkiye’de “Yandaş Kapitalizmi”
Sovyetler Birliği’nin 1991’deki çözülüşünden sonra, kapitalizm dünyada tek geçerli sosyo-ekonomik sistem haline geldi. Çin, Vietnam, Laos gibi ülkeler sembolik olarak “komünist” niteliklerini korusalar da fiilî olarak kapitalist ekonomiye geçtiler. Günümüzde sadece Küba, bir noktaya kadar, komünist sisteme sahip bir ülke olarak varlığını sürdürmekte. Genel özellikleriyle, üretim araçlarının özel mülkiyeti ve
5. Hafta Özeti (27 Ocak – 3 Şubat)
Erkin Ergüney, Arche Projesi Arche Bülteni’nin 12. Haftasında beraberiz. Öncelikle sizlerden özür diliyorum, bu hafta pazar gününe yetiştiremedik. Tekrar gerçekleşmeyecek diye umuyoruz. Bu hafta gündemde Korona virüsü, Suriye, Fransız zırhlıları ve depremler var. Abone olmak için bu linke tıklayabilirsiniz. Dahiliye Depremler Türkiye’yi Sarsıyor: Devlet Önlemleri Artıracak Geçtiğimiz hafta Elazığ’da olan
4. Hafta Özeti (19-26 Ocak 2020)
Yılın dördüncü haftası bugün bitti. Geçtiğimiz haftalara kıyasla, bu hafta haberler yoğundu. Elazığ’da deprem, 2009 THY Amsterdam Kazası, Suriyeli mülteciler, BİSAV, Albayrak’ın Davos açıklamaları, Halkbank yaptırımı, basın kartları, Merkel’in Türkiye gezisi, Wuhan korona virüsü, Libya, Somali ve her zamanki gibi haftanın albümünü içeren bir bültenle karşı karşıyasınız. Abone olmak için bu
İktisatçılar Yanıldı mı?
8 Aralık 2016 tarihinde Başbakan Binali Yıldırım Ekonomi Koordinasyon Kurulu toplantısının ardından bir açıklama yaptı. Binali Yıldırım’ın açıklamaları arasında en dikkat çekici olanı kuşkusuz “Nakit sıkıntısı var. Bu sıkıntıyı rahatlatmak, işlerini genişletmelerini sağlatmak, hatta istihdamı arttırmak için hazine kefaleti getirmek suretiyle, kredi garanti fonunun kefaletiyle 250 milyar liraya kadar bir
Ali T. Akarca: Pastanın Küçülmesi Ekonomik Popülizme Zemin Hazırlıyor
Popülizm 2019’un en önemli kavramlarından biri oldu. 2020’de de bu konu oldukça konuşulacağa benziyor. Biz de bu çerçevede oy verme davranışının ekonomik temelleri üzerine yaptığı çalışmalarla bilinen Illinois Üniversitesi Ekonomi Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Ali T. Akarca ile konuştuk. Hocam, son zamanlarda popülizm üzerine çok fazla şey yazılıyor haklı
3. Hafta Özeti (13-19 Ocak 2020)
Erkin Ergüney & Yağız Alptekin / Arche Projesi 2020’nin üçüncü haftası da bitti. Geçen hafta öneriler üzerine bülteni pazartesi göndermiştik, ancak etkileşim daha az oldu, böylece yine pazarları karşınızdayız. Abone olmak için bu linke tıklayabilirsiniz. ABONE OLUN Bülten hakkında ne düşünüyorsunuz? Düşüncelerinizi ve önerilerinizi duymak istiyoruz. Bu sebeple bir Google
Piyasa Rekabet Gücü ve Rasyonalite: Beyin Odaklı Bir Yaklaşım*
Davranışsal ekonomistler son yüzyılın yarısı boyunca neoklasik ekonomistleri, metodolojik temellerinde hatalı bir öncül olduğu gerekçesiyle dur durak bilmeden eleştirdiler: Bu öncül, davranışcıların “Ekons” diye dalga geçtikleri neoklasik modellerdeki insanların tamamen rasyonel olduklarıydı. Bunun anlamı, bu kişilerin tutarlılık ve sarahat ile karar aldıklarıydı ki bu, davranışçıların bilimsel kanıtlarla kolaylıkla itiraz ettikleri
2. Hafta Özeti (6-13 Ocak 2020)
Erkin Ergüney & Yağız Alp Tekin / Arche Projesi 2020’nin ikinci haftasını devirdik. Bu hafta bülten neden gecikti derseniz, birçok kişi bültenin pazartesi gelmesinin daha çok okunması için yararlı olacağını söyledi, biz de denemek istedik. Birkaç kez daha deneyeceğiz, böylece bir son karara varacağız. Sizin de herhangi bir konuda öneriniz
Liberalizm ve Örgütlülük Halleri
“Bir insanın kendi çıkarı için eylemde bulunma hakkından sonraki en doğal hakkı çabasını başkalarınınki ile birleştirerek onlarla ortak hareket etme hakkıdır. Bu yüzden örgütlenme hakkı bireysel özgürlüklerin ayrılmaz bir parçasıdır. Hiçbir kanun koyucu toplumsal düzenin temellerine zarar vermeden örgütlenme hakkına müdahale edemez.” Alexis de Tocqueville Liberal felsefenin bireyi temeline koyan
AKP Otoriteryenizminin Uluslararası Kökenleri
Ömer Faruk Şen
21. yüzyıla Avrupa Birliği hayali ile giren Türkiye bugün mevcut demokratik kurumları, bürokratik rasyonaliteyi ve bireysel özgürlükleri en hızlı tüketen ülkeler arasında yer alıyor. Siyaset bilimciler ve uluslararası gözlemciler Türkiye’nin uğradığı siyasal erozyonu anlamaya çalışıyorlar. Literatüre baktığımızda genellikle sivil-asker ilişkileri, 2010 referandumu, Erdoğan’ın kurduğu ittifaklar, muhalefetin basiretsizliği, Gezi protestoları, 15
Türkiye’nin Üniversite Sorunu: Özelleştirme Çözüm mü?
İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü 31 Aralık 2019’dan itibaren üniversite yemekhanelerinde kahvaltı uygulamasına son veren ve öğrencilerin 3,5 TL ücretle indirimli olarak yemek yiyebilmelerini bir öğün ile sınırlayan bir karar aldı. Bu karara göre öğrencilerin bir gün içerisinde yiyecekleri ikinci öğün için 18,5 TL ödemeleri gerekiyordu. Öğrencilerin yoğun protestoları ve toplumun değişik
Yerli Otomobil, Milliyetçi Popülizm ve Kalkın(ama)ma Sorunu
Cumhurbaşkanı Erdoğan, geçtiğimiz haftalarda görkemli bir törenle Türkiye’nin kendi “yerli ve milli” otomobilini üreteceğini duyurdu. Bu duyuru, iktidar destekçilerini olduğu kadar muhalefetin de çoğunluğunu heyecanlandırdı. Milliyetçi duygularla gelen heyecanın sebebi, bir prestij göstergesi sayılabilecek, Türkiye’nin dünyada “otomobil üretebilen ülkeler” sınıfına dahil olacak olmasıydı. Örneğin CHP’nin İstanbul ve Ankara’daki belediye başkanları
Hürriyete Doğru, Uzun, İnce Bir Yol: Daron Acemoğlu ve James Robinson Üzerine
Hayırsız 2019 senesini şükür bitirdik. 2020’nin herkese daha fazla mutluluk, refah ve özgürlük getirmesi ümidiyle açılışı yapalım, benim iyi dilekler kumkuması, kadirşinas okurlarım. Maalesef dünyanın önemli bir kesiminde toplumsal rüzgarlar hürriyetten yana esmiyor. Eşitlik ve özgürlük ilkelerini hayata geçirebilmiş ülkeler, neredeyse artık istisna oldu. Rüzgar, halkını cendereye kıstıran rejimler ve
1. Haftanın Özeti
Erkin Ergüney & Yağız Alp Tekin / Arche Projesi 2020’ye hoşgeldiniz! 20’li yılların ilk haftası olaylıydı. Gelin birlikte bakalım. Arche Projesi tarafından hazırlanan bültenimiz hoşunuza gidiyorsa, bu linke tıklayıp abone olarak her hafta özeti ve Arche Projesi ile ilgili gelişmeleri mail kutunuza alabilirsiniz. Dahiliye 250,000 Mülteci Yolda İdlib’de Esad Rejimi’nin
10 Yılın Muhasebesi
2010’lu yıllar benim kuşağımdan liberaller için felaketlerle geçti. Hem Türkiye’de hem dünyada insan hakları, özgürlükler, açık toplum beklentilerinin tavan yaptığı bir atmosfer ile başlayan 10’lu yılların sonunda, demokrasilerin gelecekte var olup olamayacağı, Türkiye’nin girdiği tünelden ne zaman çıkacağı ve Çin’in özgür dünyaya boyun eğdirme tehlikesi gibi konuları konuşarak kapatıyoruz. Şampiyon
Radyo Daktilo – Yerli Araba Üretmek Önemli mi?
Türkiye’nin yerli ve milli araba sevdasını Enes Özkan (@Enes0zkan), Murat Çokgezen ile konuştu. Bu bölümde Enes Özkan ve Murat Çokgezen, yerli araba üretilmesinin tarihçesini, daha önce yerli araba üretmeye çalışan ülkeleri ve yerli araba üretimi tartışmalarını konuştular. Spotify: https://spoti.fi/359L8F1 Apple Podcasts: https://apple.co/2MIQUa5 Soundcloud: http://bit.ly/2MGiynY
52. Haftanın Özeti (23-29 Aralık)
Erkin Ergüney & Yağız Alp Tekin / Arche Projesi 2019’un son haftasını geride bıraktık! Hepimize geçmiş olsun. 2019, Türkiye için zor bir seneydi. Umalım ki 2020 güzel bir yıl olur. Bültenimiz 20’li yıllarda da sizinle olmaya devam edecek. Bu bülteni mail kutunuza almak için https://archeprojesi.com/ adresinden abone olabilirsiniz. İyi yıllar!
Türk’ün Sermayeyle İmtihanı: Yerli ve Millî Otomobil
Son günlerde gündemi meşgul eden en önemli olaylardan biri de “yerli ve millî” otomobil projesi. Türkiye her alanda olduğu gibi bu alanda da ikiye bölünmüş durumda olduğundan, hamasete kaymadan yaşananları anlamaya çalışmak oldukça zorlaşmış gözüküyor. Aslında bu proje gibi projeler yapılan işin niteliği bakımından rasyonel bir tartışma yürütmek için oldukça
Üretimin Tarihi | Türkiye ve Soğuk Savaş #6
Burak Durgut (@burakdurgut_) ve Kadir Efe’nin (@efeflying) hazırladığı Üretimin Tarihi’nin altıncı bölümü “Türkiye ve Soğuk Savaş” yayınlandı! Keyifli Dinlemeler! Burak Durgut ve Kadir Efe Daktilo1984’ün podcast serisi Üretimin Tarihi’nde, üretim süreçlerinin dünyayı dönüştüren etkilerini tarihsel ve ekonomik açıdan değerlendiriyorlar. Bu bölümde, sanayileşmenin Soğuk Savaş döneminde yarattığı etki ve Türkiye’nin bu
Daron Acemoğlu ve Politik Ekonomi Alanına Katkıları
Daron Acemoğlu, dünyanın en önde gelen ekonomistlerinden birisi. “En çok alıntı yapılan 10 ekonomist” arasında gösterilen Acemoğlu, Türkiye Ermenisi bir aileden geliyor. Galatasaray Lisesi’nden mezun olduktan sonra York Üniversitesi’nden lisans, Londra Ekonomi Okulu’ndan (LSE) yüksek lisans ve (25 yaşında) gene aynı üniversiteden doktora derecesini aldı. Bir süre LSE’de çalıştıktan sonra
Yeni Parti Kuracaklara Açık Mektup: Birey, Devlet ve Hukuk
Türkiye, yaklaşık yüz elli yıldır iyi kötü bir demokrasi tecrübesine sahip. Bu serüvenin esası, modernleşme ve ulus devlet sürecine dayanıyor şüphesiz. Demokratik sıfata sahip ulus devletin temel özelliği, egemenliğin hanedan, padişah, sultan ya da herhangi bir monarşik yapıdan alınıp o ülkenin mensuplarına yani modern anlamda yurttaşlarına verilmesidir. Diğer bir ifadeyle;
Paul Volcker’ın Ardından
Paul Volcker Amerikan Merkez Bankası Başkanı olarak 1980’lerin başında faizleri yüksek noktalara çıkardığında tüketim talebi adeta dibe vurmuştu. Kimsenin bu faizlerden ev alacak durumu kalmamıştı, inşaat sektörü oldukça kötü duruma düştü. Otomotiv sektörü de benzer bir durumdaydı, satışlar durmuştu. Protesto olarak otomotivciler satılamayan araçların anahtarlarını posta yoluyla Merkez Bankası’na gönderdi.
Üretimin Tarihi | İkinci Dünya Savaşı #5
Burak Durgut (@burakdurgut_) ve Kadir Efe’nin (@efeflying) hazırladığı Üretimin Tarihi’nin beşinci bölümü “İkinci Dünya Savaşı” yayınlandı! Keyifli Dinlemeler! Burak Durgut ve Kadir Efe Daktilo1984’ün podcast serisi Üretimin Tarihi’nde, üretim süreçlerinin dünyayı dönüştüren etkilerini tarihsel ve ekonomik açıdan değerlendiriyorlar. Bu bölümde, sanayileşmenin İkinci Dünya Savaşı’nda yarattığı etkiyi ve dünyanın yeni siyasal-ekonomik
Üretimin Tarihi | Birinci Dünya Savaşı #4
Burak Durgut (@burakdurgut_) ve Kadir Efe’nin (@efeflying) hazırladığı Üretimin Tarihi’nin dördüncü bölümü “Birinci Dünya Savaşı” yayınlandı! Burak Durgut ve Kadir Efe, daktilo1984’ün podcast serisi Üretimin Tarihi’nde, üretim süreçlerinin dünyayı dönüştüren etkilerini tarihsel ve ekonomik açıdan değerlendiriyorlar. Spotify: https://spoti.fi/36Ak6Yh Apple Podcast: https://apple.co/2PmsEMD Soundcloud: https://soundcloud.com/daktilo1984/birinci-d-nya-sava-4-retimin Keyifli Dinlemeler!
The Economist’e Göre Liberalizm
“Liberalizm modern dünyayı yarattı, fakat şimdi modern dünya ona sırtını dönüyor.” Bu hayıflanan ifade, The Economist dergisinin kuruluşunun yüz yetmiş beşinci yıldönümü anısına yayınlanan bir makalede yer alıyordu. “Avrupa ve Amerika, sıradan vatandaşın problemlerini çözmeye niyetli ya da muktedir olmayan ve yalnızca kendini düşünen liberal elitlere karşı gerçekleşen bir halk
Sosyalizm Her Defasında Başarısız Oldu
Kendini sosyalist olarak tanımlayan Bernie Sanders, yeni fikirlere açık bir lider tavrı takınarak genç seçmenlerin favorisi haline geldi. Ne var ki sosyalizm yeni bir şey değil ve birçok kez, birçok yolla denenmiş ve başarısız olmuştur. Ya da yüksek maliyetli, ızdıraba sebep olan başka bir fikir olduğunu tasavvur etmek zordur. “Sosyalizm”
Üretimin Tarihi | ABD İç Savaşı #3
Burak Durgut (@burakdurgut_) ve Kadir Efe’nin (@efeflying) hazırladığı Üretimin Tarihi’nin üçüncü bölümü “ABD İç Savaşı” yayınlandı! Keyifli Dinlemeler! Burak Durgut ve Kadir Efe, Üretimin Tarihi’nde, üretim süreçlerinin dünyayı dönüştüren etkilerini tarihsel ve ekonomik açıdan değerlendiriyorlar. Bu bölümde, sanayileşmenin ABD İç Savaşı’nda yarattığı etkiyi ve İç Savaş sonrası ortaya çıkan siyasal
Üretimin Tarihi | Enerji #2
Burak Durgut (@burakdurgut_) ve Kadir Efe’nin (@efeflying) hazırladığı Üretim Tarihi’nin ikinci bölümü yayınlandı! Keyifli Dinlemeler! Burak Durgut ve Kadir Efe Daktilo1984’ün yeni podcast serisi Üretimin Tarihi’nde, üretim süreçlerinin dünyayı dönüştüren etkilerini tarihsel ve ekonomik açıdan değerlendiriyorlar. Bu bölümde, farklı enerji türleri ve bu enerji türlerinin yarattığı dönüşümün neticelerini tartışıyorlar. Spotify:
Neo-Liberalizm ve İtiraf Edilemeyen Günahlar
Siyaset tarihinin en büyük günah keçisi neo-liberalizmin çöktüğü iddiası, yaklaşık yirmi yıldır küresel politik gündemi sürekli meşgul ediyor. Bu iddia en son, Şili’de yaşanan protestolar ile yeniden gündeme geldi. Sol çevrelerce, adaletsizliğe, yolsuzluğa ve yoksulluğa karşı insanların sokağa çıkması, neo-liberalizmin ölümünü ilan etmek için yeterli bir koşul. Bu yüzden, herhangi
Üretimin Tarihi | Sanayi Devrimi #1
Burak Durgut (@burakdurgut_) ve Kadir Efe’nin (@efeflying) hazırladığı daktilo1984’ün yeni podcast serisi Üretimin Tarihi’nin ilk bölümü yayınlandı! Burak Durgut ve Kadir Efe, Daktilo1984’ün yeni podcast serisi Üretimin Tarihi’nde, üretim süreçlerinin dünyayı dönüştüren etkilerini tarihsel ve ekonomik açıdan değerlendiriyorlar. Bu ilk bölümde, Sanayi Devrimi’nin ortaya çıkmasını mümkün kılan teknik, siyasal, ekonomik
Türkiye’den İran’a Bakmak: Un Davası mı Din Davası mı?
İran’da akaryakıt desteklerinin yeniden düzenlenmesi sonrası ortaya çıkan protestolar ilk haftasını doldururken bu gösterilerin Türkiye’de hak ettiği ilgiyi gördüğünü söylemek mümkün değil. Bunun önemli bir nedeni İran devletinin uyguladığı radikal karartma politikasının ülkede gerçekten ne olduğuna dair haber almayı zorlaştırması. Ama tek neden bu değil. Türkiye’de uzun zamandır neyin görünür
Türkiye’de Devlet, İş Dünyası ve Yeni Muhafazakar Zenginler
Türkiye, devletin toplum hayatında son derece belirleyici olduğu bir ülke. Kendiliğinden örgütlenme kabiliyetinin, rekabet gibi serbest piyasa değerlerinin ve dolayısıyla sivil toplum güçlerinin yeterince gelişmediği ülkemizde, hayatın hemen her alanı gibi iş dünyası da çoğu zaman devlet güdümünde şekilleniyor. Bu durumun ülkemizde doğurduğu sonuçlar, aslında uzun zamandır var olan ama
2019 İran İsyanları: Sokağın Talepleri ve Siyasetin Açmazları Üzerine Bir Değerlendirme
İran’da 15 Kasım Cuma günü ilan edilen benzin zamları ve akaryakıt kullanımına getirilen kotalar ülkede yeni ve şiddetli bir protesto dalgasını başlattı. Devletin devrim sonrası inşa ettiği refah sisteminin içkin bir parçası olan akaryakıt sübvansiyonlarında gittiği kısıtlama, uzun süredir hem ekonomideki kötü yönetimin derinleştirdiği işsizlik ve enflasyon gibi kronik sorunlarla
Latin Amerika’da İyi ve Kötü Huylu Protestolar
Geçtiğimiz günlerde birçok Latin Amerika ülkesi geniş katılımlı kitlesel protestolara sahne oldu. Özellikle Arjantin, Ekvador, Brezilya, ve Şili’de hükümetlerin neoliberal politikalarına karşı kitlesel grevler ve eylemler gerçekleştirildi. Bu protesto dalgası, bölgede rüzgârın yeniden soldan estiğine ve halkın kitle seferberliği ile neoliberalizme son vereceğine dair yorumları da beraberinde getirdi. Böyle bir
Neoliberalizmin Sonu ve Tarihin Yeniden Doğuşu*
Dünya • Ekonomi • Tarih
Soğuk Savaş’ın sonunda siyaset bilimci Francis Fukuyama “Tarihin Sonu?” başlıklı ünlü makalesini yazdı. Makalede komünizmin çöküşünün tüm dünya ile mukadder liberal demokrasi ve piyasa ekonomileri arasındaki son engeli de kaldıracağını savunuyordu. Birçok insan da ona hak verdi. Otokrat lider ve demagogların dünya nüfusunun yarısından fazlasını barındıran ülkeleri yönetmesiyle birlikte kurallara
Yeni Vergi Paketi – Bütçe Açığı Kapanmıyor
Yeni vergi paketi olarak da bilinen “Dijital Hizmet Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi” geçtiğimiz haftalarda meclise sunuldu, çok yakın bir zamanda da kanunlaşması bekleniyor. Birçok tartışmaya neden olan bu teklif ne getiriyor? Neleri ne şekilde etkiliyor? Böyle bir kanun
Kamu Özel İşbirliği Başarısızlık Projeleri
1990’lı yılların ortasında İngiliz Thames Water şirketi, İzmit Belediyesi ile yapılan anlaşma neticesinde 15 yıllığına Yap-İşlet-Devlet modeli ile Yuvacık Barajı’nı işletecekti. Sözleşmeye göre Belediye her yıl kullansın ya da kullanmasın 142 milyon metreküp su satın alacaktı. Yine sözleşmeye göre işletmeci şirkete sözleşme tarifesini değiştirebilme yetkisi verilmişti. Nitekim 1999’da döviz kurlarındaki
Hariçten Gazel ve Meksika/Monterrey İzlenimleri
Kadirşinas Daktilo 1984 Okuyucuları, Kısa bir aradan sonra yine huzurlarınızdayım. Türkiye’de gündem akla ziyan savrulmalarla devam ediyor. Zaten çok ciddi bir uluslararası ilişkiler-strateji-jeopolitik-savaş ve terör uzmanı enflasyonumuz vardı. Suriye’ye yapılan askeri müdahale de iyice tuz-biber oldu. İbranice bilmeden ‘İsrail’in büyük oyunlarını’ çözenler mi istersiniz, Arapça bilmeyen Orta Doğu uzmanları mı…
Çerçeve | Yönetimsizliği Yönetmek #Özel Bölüm
Adem Numan Kaya
Adem Numan Kaya (@ademnumankaya) sordu, İlkan Dalkuç (@ilkand), Doğan Gürpınar (@dogangurpinar) ve Burak Bilgehan Özpek (@bozpek) cevapladı. Bu bölümde İlkan Dalkuç, Burak Bilgehan Özpek, Doğan Gürpınar ve Adem Numan Kaya Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı’nı, Barış Pınarı Harekatı’nın sonuçlarını, Siyasi partilerdeki lider figürünü, Meral Akşener’in ve Ali Babacan’ın kurabileceği siyasi ittifakı konuştular.
Özgürlük dostları her gün medyayı dolduran siyasi ve ideolojik trendleri görüp kolaylıkla ümitsizliğe kapılabiliyorlar. Devlet harcamaları artıyor, devlet borçları birikiyor ve regülasyonlar ile yeniden dağıtım mekanizmalarının piyasanın alanını ve kişisel tercihlerin özgürlüğünü kısıtladığı açıkça görülüyor. Görünen o ki her yerde anti-liberal demagoglar çoğalıyor. Ama unutmamalıyız ki bu duruma modern zamanlarda
RadyoDaktilo | Avrupa’da Popülizm ve Kültürel Miras #2
Barış Ertürk (@bariserturk_) sordu, Ayhan Kaya (@AyhanKaya14) cevapladı. “Avrupa’da Popülizm ve Kültürel Miras” bölümü yayında! Spotify: https://spoti.fi/33upN8z Apple Podcast: https://apple.co/2nPBt6U Youtube: https://youtu.be/sSzu7nxZtxM Keyifli Dinlemeler!
Devlet Sorunlu Varlıkları Kurtarmak Zorunda mı?
Türkiye ekonomisi yaklaşık iki yıldır içinden çıkılması zor bir kısır döngünün içerisine girdi. Türk Lirasında ciddi değer kaybının yaşandığı bu dönemde toplum enflasyon yüzünden yoksullaştı. Buna bağlı olarak tüketici güveni örselendi ve tüketim iştahı azaldı. İhracat yapabilen şirketler, yurtiçindeki zayıf talep koşullarını yurtdışı satışlarla dengelemeye çalıştı. Ancak çoğu şirket için
“Popülist tehdit”i analiz eden uzmanlar genellikle statükoyu savunmak isteyen bir kitle olduğunu varsayıyorlar. Bütün politik “dışlanmışlar”ı yalnızca tehlikeli olarak betimlemeye çalışan anti-populist literatür, bize kamusal aydınların açıklamaya çalıştıkları hareketlerden kendileri hakkında bir fikir veriyor. Bugünlerde “popülizm”i olumsuz anlamda düşünmek gayet normal görünüyor. Elit politikacılar (popülizmin) istikrara karşı yarattığı tehlike hakkında
Yine, Yeniden, Yeni Ekonomi Programı
Yine, yeni, yeniden açıklanan Yeni Ekonomi Programı hakkında gün boyu çok şey söylendi ve yazıldı. İnanın bu konuda ne gibi bir orijinal fikir üretilebilir bilmiyorum. Ekonomideki güncel konular üzerine konuşan kim varsa bıkmış durumda. Bir kısım iyi niyetli ekonomist insanlara ve karar alıcılara bir şeyler anlatmak için canla başla çabalıyor.
Nominal GSYİH Hedeflemesi: Serbest Piyasacı Parasal Politika
İktisatçılar arasında 2008 krizi sonrası ortaya çıkan tartışmaların bir kısmı, çoğu Merkez Bankasının uyguladığı enflasyon hedeflemesi politikalarının başarısının sorgulanması ve alternatif parasal politikaların tartışılmasına yönelik olmuştur. Bu alternatifler arasında en çok söz edilen, Scott Sumner ve Lars Christensen gibi birçok market monetaristi iktisatçının önerisi olan Nominal GSYİH hedeflemesidir. Parasal politika
Popülist Sağ’dan Kopya Çekmek Sol’u Niçin Kurtaramayacak*
Merkez solun duayenleri, bir zamanlar başında oldukları partilerin güç kaybetmesine mülteci sorununun sebep olduğunu düşünüyorlar. Hillary Clinton, Tony Blair ve İtalya eski başbakanı Matteo Renzi, geçtiğimiz günlerde Guardian’a verdikleri demeçlerde Avrupa’nın, sağ popülizmi önlemek adına mülteci sorununu kontrol altına alması gerektiğini vurguladılar. Seçimlere hazırlanan bir siyasetçinin veya bir köşe yazarının,
Yeni Problemler, Eski Çözümler?
Bugün ülkemizin içinde bulunduğu duruma çözüm olarak ortaya atılan fikirlere dikkatlice bakıldığında enteresan bir kısırlık göze çarpıyor. Problemlere çözüm olarak ileri sürülen fikirler genellikle eskiye dönüşe işaret ediyor. Bugünün problemlerini yaratan siyasi ekole karşı eskinin yerleşik siyasi ekollerine atıflar yapılarak çözüm aranmaya çalışılıyor. Cemaat problemine karşı Kemalizme, piyasa problemlerine karşı
Yerel Seçim Sonrası Süreçte Erdoğan ve AKP’nin Açmazları Üzerine
İster muhalifi ister destekçisi olun, hemen herkes bir parti olarak AKP’nin ve onun lideri Erdoğan’ın Türk siyasal tarihinde derin bir iz bıraktığını ve en azından bir süre daha bırakmaya devam edeceğini kabul edecektir. 2002 yılında iktidara ilk geldiğinde kimse AKP’nin ve Erdoğan’ın bu derece uzun süre iktidarda kalacağını tahmin etmiyordu,
İlkan Dalkuç ile Türkiye Siyaseti – 6
Adem Numan Kaya (@ademnumankaya) sordu, İlkan Dalkuç (@ilkand) cevapladı. “Sahne Sırası Artık İmamoğlu’nda” Spotify: https://spoti.fi/2kGZwTJ Itunes: https://apple.co/2kbg6Lh Keyifli Dinlemeler!
Putin’in Düşen Ekonomisi
2000 yılında Devlet Başkanı olan Putin, önüne gelen 90’lar mirasıyla nasıl bir yol izleyeceğini belirlemek durumundaydı. Ne Sovyetler Birliği’ni ne de 90’lar Rusya’sını uygun model olarak görüyordu. Bu nedenle de devlet otoritesini daha güçlü hale getirmek istiyordu. 90’lardaki dağınık halin yerini güçlü merkezi yönetim alacaktı. Bu doğrultuda yaptığı ilk işlerden
Ya Devlet Küçülecek, Ya Zamlar Büyüyecek
Yerel seçimlerin ardından zamlar üst üste geldi. Elektrik, doğalgaz, alkol, sigara, çay, akaryakıt, cep telefonlarına uygulanan vergi, ulaşım gibi temel ürün ve hizmetlerde ciddi fiyat ve vergi artışları yaşandı. Bu zamların çok basit ve temel bir nedeni var: Devletin gelir gider dengesi bozuldu. Devletin harcamaları büyüyor ancak vergi toplama kabiliyeti,
Rusya’da Oligarklar Nasıl Oligark Oldu?
22 Mart 1998 tarihinde, Vladimir Gusinsky’nin sahip olduğu Rusya’nın en büyük kanalı olan, NTV’deki bir haber programının konuğu Rus iş insanı Boris Brezovsky’di. Brezovsky NTV’de gelecek seçim için Boris Yeltsin’in başarısının yolda olduğunu ve bunun için kampanyanın çoktan başladığını söylerken bu durumun yeni isimlerin siyaset sahnesine çıkması için de iyi
Her Kabahati Liderden Bilmenin Dayanılmaz Hafifliği
Abone olduğum derginin yeni sayısı geldi, beni derhal bir yazı yazma hevesi aldı, aziz ve kıymetli okurlar. Uluslararası İlişkiler alanında dünyada en önde gelen dergilerinden Foreign Affairs Eylül-Ekim 2019 sayısında (Cilt: 98/ Sayı: 5) dünyadaki otoriter dalgayı beş liderin profili üzerinden inceleyen makalelere yer vermiş. Bu beş lider şunlar: Rusya’nın
Faizleri İndirmek Tüm Sorunlarımızı Çözer mi?
Geçtiğimiz haftalarda Merkez Bankası’nın faizleri indirmesinin ardından üç kamu bankası da aylık %1’in altında faizle konut kredisi vereceğini duyurdu. Bu kredilerin yıllık bileşik faizi %12.5’a denk geliyor. Öte yandan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre bankaların mevcut ortalama mevduat faizinin %18, ticari kredi faizlerinin ise %22 seviyelerinde olduğunu biliyoruz.
Gümrüğe Takılan e-Ticaret
Dünyada birçok ülkede posta ve uluslararası kargo ile ithal edilen küçük paketler için özel gümrük kuralları ve prosedürleri uygulanır. Bunlar genellikle şahıslara ve şirketlere gelen ve ticari mahiyet taşımayan ürünlere bazı muafiyetler tanır. Türkiye’de özellikle 2009 yılında başlatılan Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi yani ETGB sistemine geçtikten sonra bu konu daha
Liberalizmin Dayatılmaz Hafifliği
Bugün liberal kelimesi, kendisini kullanan neredeyse her kişi tarafından farklı bir anlam yüklenerek, farklı bir içerikle konuşulmaktadır. Ne zaman eşitsizlikten, fakirlikten, yerel değerlerden konuşulsa (neo)liberalizm kavramı bir günah keçisi olarak ortaya koyulmakta ve kavramın etrafında çember kuran her ideolojik kamptan entelektüel, liberalizmin ne kadar zararlı olduğuna işaret etmektedir. Bu “vurun
Dolar Bugün Düşüyor, Ya Sonra?
Merkez Bankası, geçtiğimiz hafta politika faizini beklentilerin üstünde bir oranla (425 baz puan) indirerek %19.75’e çekti. Bu oranda bir indirim dolarda sert bir yükselişe neden olur beklentisi belki güçlü değildi ancak karardan bu yana kurda gözlemlenen %3’ü aşkın bir düşüş çoğu kişi için sürpriz oldu. Bankalar yoluyla piyasaya döviz satıldığını
“Olduğu Gibi Bilinmenin” İmkansızlığı ve ABD Dış Politikasındaki “Haydutlar”
Bazı cümleler vardır, içlerine kitaplar sığar. Kapağını açtığımız kitaplardaki kimi alıntılar böylesine cümlelerdendir. 1953 yılında Amerikalıların ve İngilizlerin işbirliği ile İran’ın Başbakanı Musaddık’a karşı düzenlenen darbenin “bilinmeyen tarihinin” konu edildiği Stephen Kinzer’ın Şah’ın Bütün Adamları kitabına ABD Başkanı Harry Truman’ın sözünden daha çok yakışabilecek başka bir alıntı yoktur: “Dünyada bilinmeyen
2017 Referandumu Sonrası Büyüyen İktidar Krizi: Uzun Yerel Seçimlere Kurumsalcı ve Söylemsel Bir Bakış
Fatih Ümit Çetin
23 Haziran’ın yeni bir siyasetin doğum günü olmasını temenni ediyorum. Toplumsal kutuplaşmanın zayıfladığı, çoğulculuğun öne çıktığı yeni dönemin başlangıcı. Ancak, 23 Haziran ve ona gelinen süreç hakkındaki düşüncelerimi paylaşmadan önce, ülkedeki hakim siyasal atmosfer, seçmenlerin oy verme davranışları ve parti aidiyetleri hakkında bir kavramsal çerçeve oluşturmak istiyorum. Her analiz belli
Çetinkaya’yı Görevden Alan İrade Neyi Amaçlıyor?
24 Ocak 1980 kararlarının getirdiği finansal liberalizasyon ve esnek kambiyo rejimi Merkez Bankası’nı ülkenin en önemli politik ve iktisadi kurumlarından biri haline getirdi. Merkez Bankası kararlarının ekonomi gündemini sürekli meşgul etmesi, o günden bu yana para politikalarının ekonomi üzerinde daha belirleyici bir rol oynamaya başlamasının sonucu. Bu süre içinde, iktidarlar
Türkiye Ekonomisine Güven ve Öngörülebilirlik
Bir dönem tıpkı Türkiye gibi dış borcu yüksek olan Meksika’nın borçlarının yapılandırılmasından sorumlu politika yapıcılardan Ángel Gurría’nın çok basit ama iktidarların bakış açısını anlatan güzel bir itirafı vardır “Biz gereğinden fazla borçlandık mı? Evet. Neden? Çünkü tedbirli değildik. Biz her şeyin sonsuza kadar böyle gideceğini düşünüyorduk”(1). İktidarlar genelde ekonomide işler iyi
Siyasi Rekabette Mağduriyet Etkisi*
23 Haziran 2019 da tekraren yapılan İstanbul büyükşehir belediye başkanlık seçimi, iki başat aday arasındaki oy farkının beklenmedik bir biçimde 13 binlerden 808 binlere tırmanması sonucunu doğurmuştur. Oysa bu seçimde de daha önceki seçimlerde olduğu gibi siyasi iktidarın hakim gücünü çok boyutlu olarak rakip adayın ve rakip siyasi partilerin itibarsızlaştırılması
23 Haziran Değerlendirmesi: Ekonomi, YSK Kararı ve Hamasi Kampanya
Nezih Onur Kuru
23 HAZİRAN SEÇİMİ DOSYASI 23 Haziran seçimleri farkın 3 ayda 62 katına ulaşmasıyla sonuçlandı. Bu ilginç sonucu açıklamak için üç temel etmen aşamalı olarak sıralanabilir: Ekonomi, YSK kararı ve etnik kimliklerin ötekileştirildiği hamasi kampanya süreci. Ekonomi Son bir yılda ekonomi seçmenin çoğunluğunu umutsuzluğa itecek şekilde kötüleşti. Enflasyon %50 artarken, işsizlik
İstanbul Seçim Senaryoları
23 Haziran İBB seçimlerinde sonucu öngörmek için 2007-2019 arasında aylık anket ortalamaları, ekonomik göstergeler ve siyasal kırılmaları kapsayan oy verme modeline başvuracağız. Partilerin Haziran 2019’daki seçmen sayılarına göre iki senaryo hazırlayacağız. İlk senaryoda Cumhur İttifakı’nın minimum oy sayısını, ikinci senaryoda maksimum oy sayısını baz alacağız. Modeldeki ekonomik ve siyasal değişkenlerin
Akademisyenler Yorumladı: Türkiye Niçin S-400 Almak İstiyor? Bunun Sonuçları Ne Olur?
Türkiye S-400’lerin satın alınmasının ardından çoğunluğun da tahmin edebileceği gibi, NATO ülkeleriyle ortaklık içinde bulunduğu savunma sanayi projelerinde; şu an envanterinde bulunan platformlara yedek parça bulma ve modernizasyon konusunda muazzam sorunlar yaşayacaktır. Bu sorunların kısa vadede iddia edildiği gibi Rusya’dan temin edilecek platformlar ile aşılması imkansızdır. Uzun vadede ise bu
Osmanlı’dan Türkiye’ye Muasır Medeniyetler Seviyesine Çık(ama)ma Hikayemiz II: İkinci Endüstri Devrimi ve Sonrası
Bir önceki yazımda 1500’lü yıllardan başlayarak Batı Avrupa’nın yavaş yavaş diğer medeniyetlerle iktisadi (ve dolayısıyla siyasal ve kültürel) gelişmişlik açısından farkı açmaya başladığını, özellikle 18. yüzyılın sonundaki Endüstri Devrimi sonrasında bu farkın ciddi bir üstünlüğe dönüştüğünü ve Batılı devletler ile Batılı olmayanlar arasında “büyük yarılma” adı verilen bir gelişmişlik farkı
Demokrasi Sadece İç Mesele midir? Uluslararası Aktörlerin Hiç mi Etkisi Yok?
Kıymetli Okurlar, 2019 yazında Türkiye’de iç politika hepimize stres limit aşımları yaşatıyor. Seçimler yapılıyor ama sonuçlar adeta kahve falına kalmış… Siyaset gitgide daha öngörülemez bir hortuma dönüşmüş, hepimizi içine çekip savururken, biz yine de sükunetle bazı kadim sorulara cevap aramaya çalışalım. Daktilo 1984 için kaleme aldığım bu üçüncü yazıda yine
Literatüre Meydan Okumak
Nikola Çavuşesku Romanya Komünist Partisi Merkez Komitesi toplantısında ülkenin tüm dış borcunun ödenmesi kararını aldıklarını açıklayarak dünya piyasalarını şaşkına çevirmişti. Zira 1980’lerin başında yapılan bu açıklama iktisat literatürü için alışık olmadık bir durumdu. Bu karar 1970’ler sonunda artan petrol fiyatları neticesinde ülkenin dış borcunun 10 milyar dolar civarına ulaşmasıyla alınmıştı.
Neden Bu Toplumsal Mutsuzluk?
Sevgili Okurlar, Ramazan geldi, hoş geldi! Siz de bir yazımıza daha hoş geldiniz. Yerel seçimler geldi geçti, ortalık daha da karıştı. Ne kazanan memnun olabildi, ne kaybeden kanaat getirdi. Siyaset ufkumuzu bulandırmaya devam ediyor. Dolardaki çalkalanmalar kalbi zayıf olana kriz geçirtecek cinsten. Sokakta insanların yüzü gülmüyor. Eşe dosta bile selam
Ekonomi Yerel Seçimleri Nasıl Etkiledi?
Yerel seçimlere “beka versus ekonomi” tartışması damgasını vurdu. İktidar cephesi ulusal güvenliğin tehdit altında olduğunu vurgularken, muhalefet ekonominin kötü idare edildiği söylemiyle kampanya yürüttü. Buna karşılık AK Parti ve MHP elitleri ekonomideki olumsuzlukların ulusal bekaya yönelik saldırıların bir parçası olduğunu iddia ederken, zaman zaman muhalefeti de bu saldırıların iç siyasetteki
Geçtiğimiz seneler, 1945 yılından bu yana küresel barış ve refahın temelini oluşturan, liberal uluslararası düzeni tehdit eden popülist milliyetçiliğin yükselişine tanıklık eti. Amerikan gücünün hegemon olduğu 1991-2008 arası dönemi hariç tutarsak, geride bıraktığımız yüzyılda liberal demokrasiler sürekli olarak otoriter rejimler tarafından tehdit edilmişti. Bugün ise kökleşmiş demokrasilerin bile popüler hezeyanlar
Tuğrul Arat: AB Sürecini Destekleyenler Olarak Azınlıktayız
Türkiye çok uzun yıllardır sürdürdüğü Avrupa Birliği’ne katılım hedefinden oldukça uzaklaşmış görünüyor. Türkiye’nin AB serüvenine bakış açısı ne zaman değişmeye başladı? Demokratikleşme serüvenimizde AB hedefinin önemi nedir? AB-Türkiye ilişkilerinin serencamını Türkiye-Avrupa Vakfının kurucusu, hukukçu, akademisyen Tuğrul Arat’la konuştuk. Siz, uzun yıllardır Türkiye-Avrupa Birliği ilişkileri üzerine çalışan bir akademisyensiniz. Sizce Avrupa
Bir Varlık Fonu Hikayesi: 1MDB
Malezya’nın Penang şehrinde yaşayan Larry Low giysi üretiminden kazandığı paralarla oğlu Jho Low’un geleceğine yatırım yapmaya kararlı bir babadır. Bunun için de oğlunu lise okuması için Londra’ya gönderir. Larry Low’ın asıl amacı Malezyalı elitlerin çocuklarını okuttuğu Güney Kensinnton’a göndererek orada bu elit kesimle tanışmasını ve yakınlaşmasını sağlamaktır. Özellikle Malezyalı politikacıların bu
İktisadi Kalkınma, Kurumlar, Başkanlık ve Demokrasi: Nedir, Ne Değildir, Siyaset Bilimciler Ne Diyor?
Kıymetli okurlar, Daktilo 1984 siyasi ve toplumsal konularda bilgi verme ve demokratik bir tartışma platformu olma amacı ile yola çıkmış yeni bir girişim. Ben de Boğaziçi Üniversitesi’nde 1993 yılında siyaset bilimi eğitimime başlayalı beri bu alana gönül vermiş bir akademisyenim. İzninizle burada memleketi de doğrudan ilgilendiren konularda bizim disiplinimizdeki bazı