Maliye’den Kamu İhale Kurumu Açıklaması
Eklenme : 31 Temmuz 2009 11:20 Güncelleme : 31 Temmuz 2009 11:20 Okunma : 617
Maliye Bakanlığı, kamu ihale kanununda yapılan düzenleme ile Kamu İhale Kurumunun ne idari ve mali özerkliğinde ne de yetkilerinde hiçbir değişiklik olmadığını bildirdi.
Bakanlık açıklamasında, “Kamu İhale Kurumu, Maliye Bakanlığının bağlı bir kurumu değildir ve kendi görev alanında yürüttüğü çalışmalarda bağımsızlığını ve özerkliğini korumaktadır” denildi.
Maliye Bakanlığı, bazı basın ve yayın organlarında “yapılan yasal bir düzenleme ile Kamu İhale Kurumunun tüm yetkilerinin Maliye Bakanlığı;nın onayına tabi kılındığı, Kurumun özerkliğinin tırpanlandığı, bağımsızlığının tartışmalı hale geldiği, denetim ve şeffaflık konularında işlevsiz hale getirildiği” yönünde yer alan haber, yorum ve değerlendirmelere ilişkin yazılı bir açıklama yaptı.
Yapılan düzenlemenin içeriğine bakıldığında, yapılan bu yorumların herhangi bir hukuki dayanağının olmadığının kolayca anlaşılabileceğinin belirtildiği açıklamada, Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun Hükmünde Kararnameye 5917 sayılı Kanunla eklenen hükümle “Genel ekonomik politikalar ve stratejiler çerçevesinde kamu alımlarına ilişkin temel politikaları oluşturmak, bu konudaki kanun tasarılarının hazırlanmasında ilgili kurumlar arasında koordinasyonu sağlamak” görevinin bakanlığa verildiği hatırlatıldı.
“Söz konusu düzenlemenin bir gece yarısı yapıldığı iddiası gerçeği yansıtmamaktadır” denilen bakanlık açıklamasında, kamu alımlarıyla ilgili düzenlemenin de yer aldığı Kanun Tasarısının 22.04.2009 tarihli Bakanlar Kurulu Kararıyla TBMM;ye sevk edildiği, söz konusu hükmün 19.06.2009 tarihinde Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşüldüğü ve 25.06.2009 tarihinde Genel Kurulda kabul edildiği belirtildi. Açıklamada, “Yani bu hükmün yasalaşması 60 günlük bir süreçten sonra gerçekleşmiş olup ‘Torba Kanuna son dakikada eklenmesi’ söz konusu değildir. Kaldı ki, bu düzenleme Kamu İhale Kurumu da dahil ilgili tarafların mutabakatıyla yapılmıştır” denildi.
Yapılan düzenlemenin içeriğine ilişkin yorumlarda özet olarak, eskiden Kamu İhale Kurumuna ait olan bazı yetkilerin Maliye Bakanlığına verilerek Kurumun etkisiz hale getirildiğinin ileri sürüldüğünün ifade edildiği bakanlık açıklamasına şöyle devam edildi:
“Oysa 5917 sayılı Kanunla yapılan düzenlemeyle Maliye Bakanlığına verilen yetkiler, daha öncesinde de Kamu İhale Kurumunun yetki ve görevleri dahilinde olmayan, üstelik olması da mümkün bulunmayan yetkilerdir.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına göre, genel ekonomik politikaların ve stratejilerin tespit edilmesi görevi Bakanlar Kuruluna verilmiş olup, yine Anayasanın 88 inci maddesine göre Kanun teklif etmeye Bakanlar Kurulu ve milletvekilleri yetkilidir.
Bu çerçevede, esas itibariyle hükümetin ve Meclisin yetkisinde olan hususların düzenleyici ve denetleyici bir kurum olan Kamu İhale Kurumuna verilmesi zaten söz konusu değildir. Düzenleyici ve denetleyici kurumlar, politika belirleme ve kanun tasarısı hazırlanması sürecinde doğru stratejilerin oluşturulabilmesi için görev alanlarındaki birikimlerini paylaşma bağlamında yardımcı ve destek olma gibi önemli bir role sahiptirler.
Türk Hukuk sistemine göre, düzenleyici ve denetleyici kurumlara verilen idari ve mali özerklik ise, politika belirleme ve kanun tasarısı hazırlamaya ilişkin olarak değil, kendi görev alanlarına ilişkin kanunlarla verilen yetkilerin uygulanmasına yöneliktir.”
“KAMU İHALE KURUMU, MALİYE BAKANLIĞINDAN İZİN ALMAYACAK”
Kamu İhale Kanununun 53 üncü maddesi ile Kamu İhale Kurumuna verilen “ihale mevzuatı ile ilgili eğitim vermek, ulusal ve uluslararası koordinasyonu sağlamak” yetkisinin Maliye Bakanlığına verilen yetki ile işlevsiz hale geldiği iddiasına da yanıt verilen Maliye Bakanlığı açıklamasında, Kamu İhale Kurumuna verilen bu yetkinin kanun tasarılarının hazırlanmasına ilişkin bir koordinasyonu içermediğine işaret edildi. Kamu İhale Kurumunun yasa çerçevesinde ikincil mevzuatı hazırlama ve bu konuda yapılacak çalışmalarda koordinasyonu sağlama görevinin eskiden olduğu gibi devam etttiği vurgulandı.
Maliye Bakanlığına verilen yetkinin, Anayasa gereği hükümetçe belirlenen genel ekonomik politikalar ve stratejiler çerçevesinde kamu alımlarına ilişkin temel politikaları oluşturmak ve sadece kanun tasarılarının hazırlanmasıyla ilgili sınırlı bir koordinasyonu kapsadığının ifade edildiği açıklamada daha sonra şöyle denildi:
“Kamu İhale Kurumunun yetkileri ise 4734 sayılı Kamu İhale Kanununda sayılmakta olup, getirilen bu düzenleme ile Kurumun ne idari ve mali özerkliğinde, ne de yetkilerinde hiçbir değişiklik olmamıştır. Kamu İhale Kurumu, kendi görev alanıyla ilgili olarak, hiçbir konuda Maliye Bakanlığından izin ya da onay almayacak daha önce olduğu gibi Kurumun hazırladığı ikincil mevzuat düzenlemeleri doğrudan Resmi Gazete;de yayımlanacak ve yürürlüğe girecektir.
Son yapılan düzenlemenin temel gerekçesi, çeşitli alt unsurları olan kamu alımları alanındaki çalışmaların daha koordineli bir şekilde yürütülerek AB ile uyum sürecinin kolaylaştırılmasıdır.”
Türkiye;nin Avrupa Birliğine katılım müzakereleri çerçevesinde “Kamu Alımları” faslına ilişkin yapılan tarama toplantılarında Türkiye’den kamu alımları başlığı altındaki müzakereleri AB ile doğrudan yürütecek, kamu alımlarına ilişkin her alanda genel ve tutarlı bir politika izlenmesini sağlayacak ve uygulamayı yönlendirecek bir kurumun görevlendirilmesinin istendiğinin hatırlatıldığı Bakanlık açıklamasında özetle şöyle denildi:
“Tarama toplantılarında, Türkiye;de bu alanlardaki mevzuatı düzenleyen ve uygulayan kurumların farklılığı müzakereleri zorlaştıran bir unsur olarak ortaya konulmuştur. Gerçekte de ülkemizde sayılan bu alanlarda yetkili olan kurumlar farklıdır. Kamu İhale Kurumu da sadece klasik kamu alımları alanından sorumlu bir kurumdur.
Bu çerçevede, kamu alımları başlığı altında yer alıp farklı kurumların yetki alanlarına giren konularda AB ile müzakereleri yürütmek ve bu alandaki koordinasyonu sağlamak amacıyla söz konusu düzenleme yapılmıştır.
Kamu alımlarının kamunun genel harcama politikalarının ayrılmaz bir parçası olması, kamu harcamaları ile ilgili hükümet politikalarının uygulanmasının Maliye Bakanlığı;nın sorumluluğu altında bulunması nedeniyle bu alanda yapılacak çalışmaların koordinasyonu Maliye Bakanlığı tarafından yürütülecektir.
Yapılan bu düzenlemenin içeriğine ve çıkış amacına bakıldığında, klasik kamu alımları alanında düzenleyici ve ihtilafları çözen bir kurum olarak görev yapan, idari ve mali özerkliğe sahip Kamu İhale Kurumu;nun etkisiz hale getirilmesi, ‘fiilen Maliye Bakanlığına bağlanması’, ‘özerkliğinin tırpanlanması’ gibi yorumların gerçek dışı olduğu ortaya çıkmaktadır.
Kamu İhale Kurumu, Maliye Bakanlığının bağlı bir kurumu değildir ve kendi görev alanında yürüttüğü çalışmalarda bağımsızlığını ve özerkliğini korumaktadır.”