Yerli Arama Moturu Yapıyoruz – e-denizli.com | Denizli'min sitesi
18 Ocak 2017 Mehmet ELMAS Teknoloji Üzerine 0
Son günlerde bir teknoloji teşviğidir aldı başını gidiyor. Yeni atılımlar, siber güvenlik uzmanları, yerli arama motoru vs… Hoş! Bu yıla kadar verilen teknoloji teşviklerinin yüzde kaçı başarıya ulaşmış, yüzde kaçı doğru firmalara verilmiş, incelenip denetleniyor mu sormak lazım?. Yok öyle bir şey, bütün incelemeler devlet tarafından yapılıyor diyenler olabilir. Devletimiz teşvikleri ajanslara veriyor kontrol etsin diye, ajanslar da sen, ben, bizimoğlan gibi şirketlere vermek için can atıyor. Tabi resmiyette her yapılan faaliyet normal olduğu için kimse bir ses çıkaramıyor.
Geçen haftalarda başbakanın yaptığı açıklamalardan sonra çıkan arama motoru tartışması ivme kazandı. Tabi bunun neticesinde bazı uyanıklar hemen harekete geçti. Yerli arama motoru diye çıkan geliyooo.com diye bir site gruplarda, nette adı çıkmaya başladı. Haberin aslını hiç araştırmadan direk siteyi araştırdım;
İnternet arşivine baktığımda (https://archive.org) 20 Ekim 2010 de ilk ekran görüntüsü alınmış. Yani yayın hayatına başlamış.
How popular is geliyoo.com ? Alın size sorunun cevabı 🙂 Rakamların bize gösterdiği dünya sıralamasında 209,462 . site ve Türkiye sıralamasında 10,060 . sırada olan bir sitenin 10 milyon yatırım harcayarak buralara gelmesi içler acısı. Hatta felaket 😀
Şimdi de kendi sitelerimizden biri olan karikatürhane.com u ele alalım.
İlk site kuruluş tarihi olarak 3 ekim 2015 de başlamışım, Dünya sıralamasında 906 000 Türkiye sıralamasında 22.000 sırasındayız. Şimdi Alexa’nın bu verilerine dayanarak (Webmasterlar bilirler alexa verileri tam gerçeği yansıtmaz ama insanı bir nevi fikir sahibi yapabilir), biz yaklaşık 1-1,5 sene içinde çok az, hatta şahıs olarak hiç uğraşamadığım, bir projede 22.000 sıradaysak, geliyoo.com da 10.000 sıradaysa biz 5 milyon Tl mi harcamış oluyoruz 🙂
Koyunun olmadığı yerde keçi Abdurrahman Çelebi derler.
Kaç senedir İnternet Medyasının denetlenmesi gerektiğini, 20 tl bulan her çocuğun haber sitesi açıp yazmaması için gerekli yasal düzenlemelerin yapılmasını söylüyorum. O kadar çok asparagas yapılıyor ki, bizim araştırmayı çok seven halkım insanı hemen bunu araştırıp!!!, sosyal mecralarda paylaşıyor. Kesinlikle tekrar söylüyorum, medyanın denetlenip, para kazanma uğruna yalan haber yapan kişiler yüksek cezalarla karşılaşırsa bu tür söylemlerin daha fazla olmayacağı görüşündeyim.
Peki gelelim Yerli Arama Motoruna.
Öncelikle örnek arama motorlarını ele alalım. 1999 Yılında girdiğim sektörde 1998 yılında Google arama motorunun kuruluşundan sonra verdiği servis ve hizmetler ile Altavista gibi dünyanın ilk arama motorunun ve bunun gibi bir çok arama motoru, dizinlerin kapatılmasına neden oldu.
Peki Google nasıl bir anda bu kadar büyüdü?
Yandex arama motoru 1997 yılında kuruldu yani Google’dan önce yandex vardı. Sanırım bu bilgiyi pek çoğumuz sonradan öğrendi veya hala bilmiyorlardı. Buna rağmen Yandex’in uyguladığı strateji hatasından dolayı (Yanlış hatırlamıyorsam, Google avrupa ülkelerine yöneldi, yandex ise uzakdoğu ülkelerine yönelmişti), bu başarıyı yakalayamadı. Yandex ve servisleri küçümsenecek düzeyde değil tabiki.
Google ise verdiği hizmetlerden dolayı https://www.google.com/about/products ; rakiplerinden hep bir adım önde. Ayrıca piyasadan uzak kalmamak için Ventures ve capital şirketleri ile küçük işletmeleri kendi bünyesine katarak, daha da güçlenmekte. Bu başarıyı sağlamasındaki en büyük nedenlerden ilk sıradakiler; Adwords ve Adsense servisleri. İkinci olarak da Google’ın inandığı şeylerden 1. madde olan; “kullanıcıya odaklan gerisi kendiliğinden gelir”. Google insanlar ne istiyor, ihtiyaçlar neler gibi sorulara cevap vermek istiyor. Ve bunu da sürekli geliştirdiği algoritmaları sayesinde başarabiliyor. Adwords ve Adsense hizmetlerinden bahsedecek olursak, kısaca reklamcılık diyebiliriz. Adwords aracılığı ile Google ve Google’a bağlı ürün, hizmet ve ajanslarda reklam verebiliyorsunuz. Adsense de ise web sitesi yapan kişiyseniz adwords üzerinden reklam verenlerin reklamlarını kendi sitenizde yayınlayarak para kazanabilirsiniz. Örnekle açıklarsak: Bir Marketim var ve reklam yapmak istiyorum. Google adwords benden örneğin market kelimesinde 1 kişinin tıklaması için 1 lira ücret alıyor ve bunu adsense servisi ile 70 kuruşunu web sitesi yayıncısına vererek 30 kuruşunu kendisi alıyor. Yani reklam komisyonculuğu yapıyor. Web sitesi sahipleri de para kazanmak için google adsense kodlarını sitesine koyuyor. Web sitesi sahipleri sayaç ve sitelerine gelen ziyaretçilerin analizlerini yapmak içinse Google Analytics servisini kullanıyorlar. Google tarafından verilen kodu sitelerine ekleyen webmasterlar, ziyaretçilerin internet tarayıcılarının türünü, siteye ne zaman girip çıktıklarını, işletim sisteleri, ziyaretçilerin yaşı, cinsiyeti, ziyaretçinin reklama tıklayıp tıklamadığı, ziyaretçinin bir ürünü alıp almadığı gibi verilere ulaşılabiliyor. Hatta Yandex’in benzer servisi metrica ile siteye giren ziyaretçinin canlı olarak mouse ile sitenizin hangi bölgelerinde gezdi, nerelere tıkladığı bir video şeklinde kaydediyor. Sonuç olarak Alphabet şirketinin https://www.google.com/about/company/philosophy/ sayfasında Doğruluğundan emin olduğumuz on şey yazısında 6. maddesinde de belirtilen adwords ve adsense ürünleri büyümesine neden olan etkenlerin başında gelmekte.
Google firmasının çatı şirketi Alphabet, bugün itibari ile (18.01.2017) 563 Milyar dolar değere sahip. Türkiye’min kamu geliri ise 175 milyar dolar civarında. Yani Google, Türkiye ekonomisinin 3,2 katına sahip.
Yani yerli arama motoru yapılamaz mı?
Uzun soluklu bitmeyen bir proje olarak hesaplanmalı.
Teknoloji altyapısının ve sistemlerinin iyi analiz edilmesi gerekir. (Bu konuda Türkiye’nin önde gelen veri merkezlerinin, yönetici ve üst düzey teknik ekip liderleri ile görüşülmeli)
Üniversitelerin ilgili bölümlerinde yarışmalar düzenlenerek, genç beyinleri ve bilgi konusunda yeterli kişilerden öneriler alınmalı.
İlgili dernek, vakıf ve sivil toplum kuruluşlarından öneriler alınmalı.
Bilgi toplama (istihbarat) amaçlı değil arama motoru amaçlı yapılmalı. (Google taktiği= siz motoru yapın gerisi gelir zaten)
Açık kaynak kodlu proje olup herkesin projeye katılması sağlanabilir.
Açık kaynak olmayacaksa da Havelsan gibi şirketlere taşeron edilebilir.
Amerika’yı tekrar keşfetmektense, burası nasıl keşfedilmiş yolları incelemek lazım. Demek istediğim Google ve Yandex’in almış olduğu patentler incelenerek, belirli bir yol ve teknoloji haritası çıkartılabilir.
Sizinde yerli arama motoru konusunda fikirleriniz varsa bana yazabilirsiniz.
Tüm bunların hepsinin yapılıp milyonlarca dolar harcanıp projenin başarısız olma ihtimaline karşı, bu paranın öncelikli olarak Firewall, IPS, IDS (Güvenlik duvarı, Saldırı önleme ve saldırı tespit sistemleri) cihazları gibi sistemlerin üretimi için harcansa nokta atışı olur diye düşünüyorum. Bir sonraki yazımı siber güvenlik ve güvenlik cihazları üzerine hazırlayacağım.
Bu arada bu kadar konuşuyoruz ama halimiz heralde, galiba, sanırsam, arama moturu gibi 🙂
yandex kaç yılında kuruldu