Gazete Makaleleri / Ekonomik Çözüm Gazetesi
Rekabetin Yeni Silahı (Private Label)
Bilindiği gibi son on yılda dÃ¼nyada olduğu kadar TÃ¼rkiyeâ€™de de hipermarketler perakende satış alanında sektÃ¶rÃ¼n Ã¶ncÃ¼sÃ¼ konumuna geldiler. TÃ¼ketici iÃ§in son derece cazip promosyon ve dÃ¼şÃ¼k fiyat avantajları sunan bu dev mağazalar bir diğer yandan başta bakkallar olmak Ã¼zere değişik sektÃ¶rlerde faaliyet gÃ¶steren kÃ¼Ã§Ã¼k ve orta Ã¶lÃ§ekli bir Ã§ok işletmenin de kapanmasına neden oldu. Ã–yle ki, bir Ã§ok sektÃ¶rde piyasalar oligopol, yani sadece birkaÃ§ teşebbÃ¼sÃ¼n faal olduğu bir yapıya bÃ¼rÃ¼nmeye başladı. Aslında serbest pazar ekonomisinin ve buna bağlı olarak da kıyasıya rekabetin yaşandığı her piyasa zamanla oligopol hale gelecek diye bir kesinlik olmasa da, Ã¼lkemizde periyodik şekilde yaşanan ekonomik kriz ortamlarına kÃ¼Ã§Ã¼k ve orta Ã¶lÃ§ekli işletmelerin dayanamaması gerÃ§eği ne yazık ki piyasaları bu yapıya gÃ¶tÃ¼rÃ¼yor.
Girişimciler de bir Ã§ok sektÃ¶rÃ¼ iÃ§ine alacak şekilde yapılandırdıkları sÃ¼permarket zincirlerini gerek bÃ¼yÃ¼me gerekse bu alanda sunulan mal ve hizmetlere yenilerini eklemek kaydıyla geliştirme ve bÃ¼yÃ¼tme eğilimindeler. Sadece TÃ¼rkiye pazarında değil, dÃ¼nya pazarında da bu sektÃ¶rde faaliyet gÃ¶steren işletmeler yatırımlarını gelişmekte olan, yani potansiyel mÃ¼şteri kitlesine sahip pazarlara yÃ¶neltiyorlar. Buna Ã¶rnek olarak geÃ§tiğimiz yıllarda, İngiliz perakende devi Tesco isimli teşebbÃ¼sÃ¼n İzmir bÃ¶lgesinde faaliyet gÃ¶steren Kipaâ€™yı satın alması verilebilir.
Perakende satış sektÃ¶rÃ¼ndeki stratejik bÃ¼yÃ¼me Ã§abalarından bir diğeri de teşebbÃ¼slerin kendi markalarını yaratma eğilimleri. İşte, yukarıda adı geÃ§en ve yaklaşık on Ã¼lkede faaliyet gÃ¶steren İngiliz şirketin Ã¼nÃ¼ de buradan geliyor. Bu mağazanın pazarladığı mallar iÃ§inde kendi markasını taşıyan Ã¼rÃ¼nler, toplamın % 45â€™ini oluşturuyor yani neredeyse yarısı. Tescoâ€™nun bÃ¼yÃ¼mesindeki en bÃ¼yÃ¼k etken de bu marka. İngilizce karşılığı â€œprivate labelâ€� olan bu tÃ¼rden marka uygulamalarına TÃ¼rkiyeâ€™de de son yıllarda rastlamak mÃ¼mkÃ¼n. Artık sÃ¼permarketlerin hemen hemen hepsi piyasaya kendi markaları adı altında bir Ã§ok Ã¼rÃ¼n sunmaya başladılar. Ancak, TÃ¼rkiyeâ€™deki uygulamanın ortaya Ã§ıkış biÃ§imi diğerlerinden biraz farklı. Zira, TÃ¼rkiyeâ€™de oluşan bu markalar geÃ§tiğimiz kriz dÃ¶nemiyle birlikte ucuz olmalarından Ã¶tÃ¼rÃ¼ tÃ¼keticinin ilgisini Ã§ekti. Ã–nemli olan bundan sonra da tÃ¼keticinin bu tÃ¼r Ã¼rÃ¼nlerden memnun kalması ve satışların devam etmesi.
Bu tÃ¼r Ã¶rnekler aslında son derece ilgi Ã§ekici. Bir Ã§ok markayı iÃ§inde barındıran bir sektÃ¶r olan perakende sektÃ¶rÃ¼nde yer alan işletmelerin, sadece Ã¼rÃ¼n markalarıyla değil kendi markalarıyla da rekabet etmesi işletmelerin azımsanamayacak gÃ¼cÃ¼nÃ¼ ortaya koyuyor. Sevindirici olan şu ki, bu şekilde markalararası rekabet arttığından tÃ¼ketici de bundan yarar sağlıyor. Gelecekte de bu tÃ¼r atılımların devam etmesi dileğiyle.