ERMİŞ-HALİL CİBRAN | Edebiyat Sultanı
İş Bankası Yayınları-56 sayfa
Sakin sakin, sindire sindire hatta altını birkaç kez çizerek okuyacağınız cümlelere sahip bir felsefi eser “Ermiş”. Ayrıca son zamanların en çok dikkat çeken kitabı olma özelliğine sahip. 56 sayfanın içine neredeyse tüm felsefi çıkarımları sığdırmayı başarmış, yazar. Okuması zaman almasa da cümleleri anlamlandırmak, dünya görüşünüz haline getirmeye çalışmak ve de akıl süzgecinizden akıtmak zaman alıyor.
Felsefi görünümlü alt benliğinde psikolojik algoritmalar barındıran bu kitabın ziyaretçisi olmak epey zorlu bir maceraya atılmakla eşdeğer. Kitabı okumak isteyenler için her bir başlıktan kısa notlar paylaşmayı yeğledim fikir olması için.
Kitapta, seçilmiş olarak kabul edilen “El Mustafa”nın on iki yıl misafir olduğu Orphalese kentinden ayrılırken insanlara son kez verdiği öğütler anlatılıyor. Rivayetlere göre bahsedilen kişinin “Hz. Muhammed” olduğu söylenirken bir başka rivayete göre ise bu kişinin “Hz. İsa” olduğu söylenmektedir. 1923 yılında ilk basımı yapılan bu kitabı okurken bilmenin nirvanasına şahit olacağınıza emin olabilirsiniz.
Aşka Dair: “Sanmayın aşkın rotasını çözebileceğinizi; çünkü aşk sizin rotanızı çizer, size buna layık bulursa eğer.”
Evliliğe Dair:” Birlikte durun ama yapışmayın birbirinize: Çünkü ayrı durur tapınağın sütunları. Hem birbirinin gölgesinde büyümez meşeyle selvi.”
Çocuklara Dair: “Onlar sizin sayenizde gelir ama sizden değildir. Sizinle birlikte olsalar da size ait değildir. Onlara sevginizi verebilirsiniz ama düşüncelerinizi değil… Zira kendi düşünceleri var onların.”
Yemeye ve İçmeye Dair: “Dişlerinizle bir elmayı çiğnerken ona gönlünüzden deyin ki : “Tohumların benim bedenimde yaşayacak ve geleceğinin tomurcukları benim yüreğimde çiçek açacak. Rayihan benim nefesim olacak, birlikte sevineceğiz bütün mevsimlere.”
Çalışmaya Dair: “Çalışırken ney olursunuz, saatlerin fısıltısı müziğe dönüşür neyin yüreğinde. Tüm varlıklar uyum içinde bir ağızdan şarkı söylerken, dilsiz ve sessiz bir kamış olmayı isteyen çıkar mı aranızda?”
Sevinç ve Kedere Dair:”Sevinçliyken yüreğinizin derinliklerine bakın göreceksiniz; sizi şimdi sevindiren, bir zamanlar üzenden başkası değildir.”
Evlere Dair: “Siz evrenin çocukları, siz huzur içinde huzursuz olanlar, sizler tuzağa düşmeyecek, ehlileştirilmeyeceksiniz. Evleriniz gemi lengeri değil, yelken direği olacak. Eviniz yarayı örten parlak bir zar değil, gözü koruyan gözkapağı olacak.”
Giysilere Dair: “Giysileriniz güzelliğinizin büyük kısmını gizlemekte, ama güzel olmayanı gizlemekte değil. Giysilerde mahremiyetin özgürlüğü olsa da aradığınız, bulacağınız koşum ve zincir olabilir.”
Özgürlüğe Dair: “Günleriniz dertsiz, geceleriniz eksiksiz ve hüzünsüz olduğu zaman değil, tam tersine bütün bunlar yaşamınızı kuşatmışken çıplak ve tüm bağlardan kurtulmuş olarak hepsinin üzerine yükseldiğiniz zaman özgürsünüz gerçekten.”
Akıl ve Tutkuya Dair: “Aklınız ve tutkunuz denizlere açılmış ruhunuzun dümeni ve yelkenleridir. Yelkenleriniz ya da dümeniniz parçalanırsa, oraya buraya savrulup sürüklenmekten ya da denizin ortasında hareketsiz kalmaktan başka bir şey gelmez elinizden.”
Kendini Bilmeye Dair:” Hakikati buldum.” değil “Bir hakikat buldum.” deyin. “Ruhun yolunu buldum.” demeyin, “Kendi yolumda yürürken ruhla karşılaştım.” deyin.
Güzelliğe Dair:” Ne görmek istediğiniz imgedir ne de duymak istediğiniz şarkı. Gözlerinizi kapatsanız da gördüğünüz imge, kulaklarınızı tıkasanız da duyduğunuz şarkıdır güzellik.”
Ölüme Dair: ” Karın altında düş kuran tohumlar gibi düşler yüreğiniz ilkbaharı. Düşlere güvenin, çünkü onlarda saklıdır ebediyetin kapısı.”
Kitap yorumu Halil Cibran Ermiş felsefik eserler Orphalese kenti Ermiş adlı eserden alıntılar