Harama düşmemek için…
İslam büyükleri kul hakkından, harama düşmekten çok korkarlar bu tehlikeye düşmemek için de helal olan, mabuh olan şeyleri bile terk ederlerdi.
Emîr'ül Mü'minîn Ömer buyurdu ki : “Biz, helâ­lin onda dokuzunu harama düşmek korkusuyla terkeder­dik.” Evet, Selef-i Sâlihîn Efendimiz böyleydiler. Onlar­dan biri bir yerde bir altın lira düşürse, sonra hatırlayıp parasını düşürdüğü yere dönse de onu orada bulsa almaz­dı. “Belki benim düşürdüğümü birisi almışdır ve bu pa­rayı da bir başkası düşürmüş olabilir.” derdi.
Hatta bazıları, gani­met malları arasındaki misk'in taksimi esnasında, başkasının hakkı geçmesin diye burunlarını tıkarlardı.
Rebâhül-Kays’ e, “Ömer bin Abdül-Aziz'in ve­ra'mdan bize anlatınız.” demişler. O da demiş ki: “Ömer bizi bir akşam yemeğe dâvet etmişti. Biz sofraya oturup yemeğe başlamıştık ki, tam bu sırada o, “Durunuz, bu kandilin yağı halkın hizmetine bakmam için beyt'ül­malden alınmıştır. Şahsî kandilimi yakmam gerek.” diye bize seslendi.Yaktığı kendi kandili ile yemeğe devam ettik”
Muğîra bin Şube hazretleri, seyyar satıcılardan bir şey almak istediği zaman, yoldan gelip geçenlere mani olma­mak için onu biraz yolun kenarına çeker, sonra alış-veri­şini yapardı.
Bekir bin Abdullah el-Müzenî hazretleri, evinin çatının suyunu evin arka tarafına verirdi; gelen-geçeni rahatsız etmesin diye yola akıtmazdı.. Yanında duran bir kedi öl­düğü zaman, evinin bir yerinde bir çukur kazarak onu oraya gömdü; kokusu ile başkalarını ezalandırmamak için çöplüğe atmadı.
Fudayl bin İyad buyurdu ki : “Sakın, şüpheli bir şeyle Mekke yoluna koyulalım demeyiniz! Biliniz ki, haram veya şüpheli şeylerden bir dirhemin altıda biri ka­dar bir hakkı sahibine iâde etmek, içinde şüpheli kazanç bulunan malla yapılacak beşyüz hacdan Allah yanında daha kıymetlidir.”
Yezid bin Düreyc, babası vefat ettiği zaman geride bıraktığı çok miktardaki mala vâris olmayı reddetmiştir. Bu hususta o, “Ben, babamın kazan­cından şüphe ediyorum, çünkü babam, malları şüpheli olan vali ve devlet adamları ile alış-veriş ederdi.” diyor.