Pergel Nedir? Pergel Ne demek? - Nedir.com
Daire biçiminde şekiller çizmeye yarayan bir araçtır. Açılıp kapanacak cinsten iki kolu vardır. Kollarından birinin ucunda kurşunkalem veya kalem ucu, diğerinde çizilecek dairenin merkezine konacak sivri uç vardır. Kalemli uç, merkeze saplanan bu sivri ucun çevresinde döndürülür. Çeşitleri çoktur. Mürekkep, boya veya tebeşirle de daire çizebilecek pergeller vardır.
Erboğa ile üçgen arasında yer alan, güney yarımkürede bulunan takım yıldızına da pergel ismi verilmektedir. Pergel, geometri şekillerinin çiziminde kullanıldığı gibi çeşitli meslek dallarında da ölçü aleti olarak kullanılmaktadır. Küçük doğru parçaları ve açılar arasındaki mesafeler de pergellerle ölçülür. Çember veya çember yayları çizmek vasıtasıyla çözülen problemler vardır. Böyle problemlere "cetvel ve pergelle çözülebilir problemler" denir. Cetvele lüzum kalmadan yalnız pergel yardımıyla çizilen düzlem geometriye de "pergel geometrisi" denmektedir.
Ölçek pergeli: Bu pergeller bir kolludur. Genellikle harita çalışmalarında kullanılır. Elips pergeli: Bu pergeller elips çiziminde kullanılır.
Şapkacı pergeli: Buna eskiden fes pergeli denilirdi. Daha sonra şapka pergeli ismini aldı. Sabit pergel: Uçları sabit ve iki kolu vardır. Tomrukların çaplarını ölçmede kullanılır.
Taşçı pergeli: Birer uçlarının birbirine eklendiği, diğer uçları ise sivri demirlerle bittiği, iki cetvelden ibarettir. Taş ustaları bu pergeli dik çıkmada ve ayrıntıları çizmede kullanırlar.
Nokta pergeli: Çok küçük çemberleri çizmede kullanılır. Şehadet ve başparmak arasında tutularak döndürülen bir üst sap yardımıyla kullanılır ve çizimler yapılır.
Oran pergeli: Diğer pergellere benzeyen, fakat kollar yerine taksimatlı cetvelleri bulunan ölçü aleti.
Üç kollu pergel: Heykeltraşçılıkla uğraşan sanatkarlar, yapmak istedikleri resimlerin ölçüsünü ve uzunluklarını aktarmada kullanır.
Sözlükte "pergel" ne demek?
Pergel kelimesinin ingilizcesi
n. compasses, pair of compasses, dividers, a pair of compassesKöken: Farsça