Sudan, Ömer El Beşir’le vedalaşıyor mu? | Fehim Taştekin | Hürseda Haber
10 Nisan 2019 Çarşamba, 12:51
Ladin'e ev sahipliğinden CIA'le ortaklığa
Siyasi ve toplumsal fay hatları, 1989'da İslamcıların desteklediği ve şeriat vaat eden darbeyle iktidara gelen El Beşir'in ayakta kalmasına yardım etti. El Beşir 1989 darbesi sonrası kâh çatışarak kâh pay dağıtarak kabileleri ve bunların siyasi-askeri uzantılarını idare etti. 30 yılı geride bırakan Beşir en nihayetinde dışarıda rahatlamaya başlamışken bu kez içeride kaybetti.
Beşir 1989 darbesi El Kaide lideri Usame bin Ladin'le iş yapıp yabancı İslamcı örgütlere sığınak sunarak ABD'yi karşısına almıştı. 1996'da Ladin'e kapıyı gösterip CIA'e açarken bu sefer 1989 darbesinin ideoloğu Milli İslami Cephe lideri Hasan el Turabi ile yollarını ayırmıştı. Turabi'nin ömrü 2000'lerde hapislerde geçti.
Sokaktan gelen baskı karşısında çareyi olağanüstü hal ilanında gören Beşir ise 22 Şubat'ta ulusal mutabakat hükümeti ve 18 eyaletteki hükümetleri feshetti.
Ancak Darfur, Mavi Nil Eyaleti ve Güney Kordofan'daki örgütler buna şiddetle karşı çıktı. Sudan Devrimci Cephe çatısı altında birleşen Adalet ve Eşitlik Hareketi (JEM), Sudan Özgürlük Hareketi (SLM-MM) ve Sudan Halk Özgürlük Hareketi-Kuzey (SPLM-N) Beşir'i mahkemeye teslim edinceye kadar savaşa devam etme kararı aldı. Halbuki bu örgütler, 2014'te sivil mücadele için Sudan Çağrısı'na katılmıştı. Silaha sarılmaları işleri hepten karıştıracak bir durum.
İddiaya göre üç ülkenin Beşir'in yerine hazırladığı kişi Milli İstihbarat ve Güvenlik Şefi Salah Abdullah Muhammed Salih. Takma adıyla "Goş".
Beşir, 2009'da Goş'u istihbaratın başından alıp başkan danışmanlığına kaydırmış, 2011'de darbe şüphesiyle hapse atmış, iki yıl sonra affetmiş ve 2018'de tekrar istihbarat şefi yapmıştı.
Körfez-ABD hattıyla ilişkilerin hatırıyla koltuğuna döndürülen Goş'un dış bağlantıları nedeniyle ordu içinde şüpheyle karşılandığı söyleniyor. Yine spekülasyonlara göre Goş'a göz kırpan İngiliz ve Amerikalılar da koltuğu bırakması halinde Beşir'e dokunulmazlık verme pazarlığı yapıyor. Oklar kendisine dönünce Goş "Aday değilim" dedi.
Muhalefetin bu seferki dinamiği 1985'ten çok farklı. Perde arkası ayarlamaların başarı garantisi olmayabilir. Sokağın süreci nereye çekeceği, kabileler arası dengenin nerede kurulacağı, onlarca muhalif partinin ortaya ne koyacağı, silahlı örgütlerin etkisindeki bölgelerin hangi istikamete gideceği belli değil. (BBC Türkçe)