Durdurun hayatı!… Fotoğraf var… Still Life Fotoğrafçılığı üzerine | Arthenos
Son yazılarımdan da anlaşılacağı gibi “ışık” üzerine çalışmalarıma hız vermiş durumdayım. Yakın zamanda da fren tutmayacak gibi duruyor. Flaşlar ve Flaşla çekim teknikleri etiketi ile birçok yazım yayınlandı. Hatta, Ana menüde “Fotoğrafçılık” başlığı altında, fotoğrafta ışık ve ışık araçlarının kullanımı konusunda paylaştığımız tüm yazıları, “Flaşlı Fotoğrafçılık” adı altında özel bir alt kategoride topladık. Covit-19 zorunlu ev hapsi, bu konuda öğrendiklerimi uygulama konusunda bana birçok imkan sağladı. Geçtiğimiz hafta sonumu Still Life Fotoğrafçılığı konusuna ayırmak istedim.
Işık kullanımına merak sarmış bir fotoğraf gönüllüsü iseniz, yolunuz mutlaka Still Life fotoğrafçılığı ile bir yerde mutlaka kesişecektir. Ve inanın bana, eğer ışık kullanımı ve fotoğrafta kompozisyon konularında kendinizi eğitmek istiyorsanız, Still Life Fotoğrafçılığı kadar eğitici başka bir fotoğrafçılık dalı bulamazsınız.
Bunun nedeni, Still Life fotoğrafçılığı alanındaki uğraşılarınızda her şey elinizin altında ve kontrolünüzdedir. An’ı yakalamak yerine, hareketsiz bir konudan bir görüntü yaratıyorsunuz. Tamamen sizin eseriniz olan, hayalinizdeki bir sahnenin “fotoğrafını yapıyorsunuz”; öznesinden arka planına, ortam ışığından yapay pencere aydınlatmasına kadar. Konunuzun cansız nesneler olması nedeniyle, acele etmenize gerek yok, aydınlatmanızı hassaslaştırmak ve kompozisyonunuzla değişik denemeler yapmak için bolca zaman ayırabiliyorsunuz.
Still Life fotoğrafçılığı için konu seçimi
En güzel tarafı, konu ve kompozisyon seçimi sizin elinizdeki nesnelere ve hayal gücünüze kalmış. Ayni nesnelerle bile değişik ışık ve kompozisyonlarla güzel fotoğraflar elde etmek mümkün. Dolayısıyla bunun için yol gösterici olamıyorum. Başta şöyle düşünmüştüm; “Aslında başlangıç aşamasında konu çok da önemli değil. Natürmort fotoğrafçılığı genelde, klasik bir çiçek vazosu ve onun içine ve çevresine dikkatlice yerleştirilmiş çok güzel çiçekler ve farklı birkaç öğeden oluşan sanatsal bir görüntüyü çağrıştırır. Bu elbette işin temelinde yatan önemli bir unsurdur, ama aslında durağan, hareketsiz bir yaşamdır”. İnanın bana, o gördüğünüz muhteşem, harika natürmort eserin fotoğrafını değil de gerçek sahnesini çıplak gözle görseniz, o fotoğrafın o sahneden çıktığına inanmak istemezsiniz.
Başlarda konu seçimiyle çok zaman kaybetmek yerine, bir grup öğeyi basitçe sevdiğiniz ve hoş görünebilir bir şekilde gruplayabilir veya bir hikaye anlatmak için ilgili öğeleri bir araya toplayabilirsiniz.
Bu iki günlük kısa deneyimlerimi çektiğim fotoğraflarla paylaşabilir miyim…
Yukarıdaki sahnede çiçeklerin içinde bulunduğu büyük vazo geçmiş yaşamında bir testiydi. Kırtasiyeden aldığım değişik renklerdeki boyalardan bir tanesiyle yalnızca bize bakan yüzünü boyadım. O testiyi başka yazılarımdaki başka çekimlerimde farklı renklerde görebilirsiniz 🙂 . Böyle sahneler konusunda kendinizi şimdilik yeterince yaratıcı hissetmiyorsanız, web’de bulabileceğiniz önceden hazırlanmış hazır natürmort düzenlemelerini, hikayelerini veya onların ruh hallerini örnek alabilirsiniz.
Sahnenizdeki ögelerin yerleriyle sıkça oynayıp, farklı öğeler ile harmanlayıp, değişik kompozisyonlar deneyebilirsiniz.
Görsel olarak hoş olan şeyleri kullanabilir veya kişisel görselinizi kendiniz de yaratabilirsiniz. Hareketsiz bir konu için sıkışıp kaldığımda şunu yapıyorum, benim için kişisel ve önemli bazı şeyler bulmaya ve onlardan değişik açılardan bir sahne yaratmaya çalışıyorum. Alışılagelen açılarla değil, farklı açılardan denemeler yapıyorum. Deneyin, hem eğlenceli oluyor, hem de değişik fotoğraflara sahip oluyorsunuz!
Bu çekimlerim sırasında verdiğim kahve molalarımda, bir yandan da birkaç dostumla sanal ortamlarda sohbet ediyorum. Fotoğraf konusunda bilgisine ve objektifliğine çok güvendiğim bir dostuma çektiğim fotoğraflardan bir tanesini örnek olarak gönderdim. İlk sorduğu soru “hangi filtreyi kullandığım” şeklindeydi. Siz de fotoğraflara bakınca aynı şeyi düşündünüz değil mi? Sanki HDR filtreleri veya başka özel filtrelerden geçmiş gibi hissediyorsunuz. Sizi bir kez daha şaşırtmak istemezdim ama, burada yayınladığım fotoğraflar, Photoshop’da bazı bölgelerde küçük Vibrance, Saturation ve Contrast oynamaları dışında herhangi bir özel filtreden geçirilmiş değil. Fotoğraflarımda çiçekler veya diğer objelerde herhangi bir temizleme vs yapmadım.
Daha net anlaşılabilmesi amacıyla çekim anında aldığım bir ekran çıktısını aşağıda paylaşıyorum:
Aşağıda ise yukarıdaki ekranda görünen sahnenin fotoğrafını görüyorsunuz:
Sağdan gelen, kalemlik, bardak ve çiçeklerin üzerine vuran pencere ışığını görüyor musunuz? Bu çekimleri gece yaptım, odam neredeyse zifiri karanlıktı. O doğal görünümlü yapay pencere ışığı için neredeyse tüm günümü harcamıştım. Ama şimdi size böyle bir ışığı 10 dakika içinde yaratabilirim 😉 ; denemeden öğrenilmiyor demiş miydim!
Yapay pencere ışığına bir başka örnek:
Nasıl, çok gerçekçi duruyor değil mi? Üstelik bunlar iki günlük deneme süreci sonunda oluşturabildiğim görüntüler, henüz daha yolun başındayım.
Bu görüntüleri çekebilmek için yandaki gibi bir set kurdum. İki adet ışık kaynağı kullandım; Birincisi tam tepeden, önüne büyükçe bir Softbox ve onun da önüne grid (ızgara) takılmış bir paraflaş, diğeri ise sağ tarafta, önüne sadece ışık yönlendirici takılmış ikinci paraflaş. Çekim masası, üçayak üzerine oturtulmuş kameram, kamerama bağlı notebook bilgisayarım, evde bulduğum mukavva kutulardan yaptığım pencere maketim ve fotoğraflarda gördüğünüz objeler. Hepsi bu!
Odam ne yazık ki bu tarz çekimler için yeterince geniş değil. O nedenle çekimlerimde mecburen geniş açı objektifimi kullanmak zorunda kaldım, dolayısıyla arka planda kullandığım fonları yeterince uzağa taşıyamadım. Normalde bu gibi çekimlerde fonu daha uzakta tutarak ve tele objektif kullanarak çekmek daha doğru bir seçim olurdu. Böylece arka fon bu denli belirgin olmaz ve ana konum daha belirgin hale gelirdi. Bu hafta sonu için hedefim şlmdiden belli oldu o halde; salona taşınmalıyım 🙂 .
Alın size hayati bir ipucu
Bu süreçteki denemelerimde, kurmayı planladığım kompozisyon için ana konumu yerleştirip yardımcı konuları ona uydurma konusunda çok çaresiz ve kabiliyetsiz hissediyordum. Ki, hala öyleyim. Ta ki, bir test çekimi yapıncaya kadar. Yazımın başlarında, o sahneleri çıplak gözle görseniz, o fotoğrafın o sahneden alındığına inanasınız gelmez demiştim. İnanın, çıplak gözünüzle gördüğünüz sahne ile, iyi bir ışık verilerek çekilmiş kameradan aldığınız görüntü arasında dağlar kadar fark oluyor.
Aşağıdaki fotoğraftaki sahneye çıplak gözle baktığınızda, loş bir odada , yaklaşık 130 derecelik bir açıyla bakıyorsunuz. Etrafındaki ışıklar, üzerindeki softbox, kablolar, dolaplar vs vs. İnsan gözü bunun 55 derecesini net görebiliyor ama diğer yanal ögeleri beynimiz yine de algılıyor. Yardımcı bir ışık kullanmadan, yalnızca ortam ışığını kullanarak bu sahneyi çekseydim, ISO 100 ile 1/6 saniye Enstantane ile çekmem gerekecekti. Ortamda ışık çok az olduğundan, ne bu fotoğraftaki gibi bir detay alabilecektim, ne de böyle bir kontrast elde edebilecektim. Bu denli detaylı ve dinamik aralığı yüksek bir sonuç almamın nedeni, kullandığım ışıklar ve yardımcı ışık ekipmanlarımdır.
Bu süreçte değişik çok fazla denemeler yaptım, her deneme farklı şeyler öğrenmemi sağladı.
Gördüğünüz gibi dostlar; IŞIK YOKSA FOTOĞRAF DA YOK
Deneyin ve keyfini çıkarın
Hayatınızdaki koşuşturma “Still Life Fotoğrafçılığı” ile uğraşırken yavaşlıyor, o nedenle çekimlerinize yeterince zaman ayırabiliyor ve sürecin tadını çıkarabiliyorsunuz. Hayal gücünüzü zorluyorsunuz. Kendinizi geleneksel natürmort disiplinleriyle sınırlamak yerine, konularla, ışıklarla ve onların değişik varyasyonlarıyla denemeler yapmak çok eğlenceli, deneyin göreceksiniz.
Bir sonraki yazımızda, bu tarz çekimlerimde kullandığım ışıklar ve hangi durumlar için hangi yardımcı aksesuarları kullandığımı nedenleriyle inceleyeceğiz.
Hazır elinizde fırsat da varken bu fotografik oyun sürecinde kendinizi biraz şımartın! Ve bu süreçteki denemelerinizi, edindiğiniz bilgileri ve yorumlarınızı aşağıdaki “Yorumlar” kısmından bizimle paylaşın.
Yazıyı güzel bir ezgi eşliğinde sonlandırmaya ne dersiniz?
Fotoğraflar gerçekten harika. İnstagram hesabınızdan da birkaçını paylaşmıştınız. Bu izole günlerde evde yapılabilecek en güzel aktivite. Bir süre önce makro fotoğraf çekimlerinde kullanmak üzere büyük bir mukavva kutudan çekim çadırı/kutusu yapmıştım. Ama daha kullanmak nasip olmadan Miya hanımın kemirmesiyle çöp olmuştu 🙂
Sebahattin bey, çekim için kulandığınız yazılımı sadece kamera kontrollerini daha rahat yapabilmek için mi kullandınız, yoksa alan derinliği düşük olup odak istifleme için mi kullandınız?
Kullandığım uygulama kamera kontrolu için.
Çektiğim her fotoğrafı tek kare çektim, odak istifleme yok.
İnstagram’da bir fotoğrafınızı görmüştüm.
Çok beğenmiştim, hemen web sitenize baktım ama makaleye ulaşamadım.
Bugün tüm deneyimlerinizi paylaşmanız bence saygıdeğer bir davranış.
“Ve inanın bana, eğer ışık kullanımı ve fotoğrafta kompozisyon konularında kendinizi eğitmek istiyorsanız, Still Life Fotoğrafçılığı kadar eğitici başka bir fotoğrafçılık dalı bulamazsınız.” Sözünüze katılıyorum. Bir süredir ben de evde yemek fotoğrafçılığı üzerine çalışmalar yapıyorum. Ama gördüm ki bu konuda yetersiz bir birikime sahipmişim ve deneyim her şeymiş…
Türk Fotoğraf Kütüphanesine katkılarınız için tebriklerimi iletiyorum…
Mikdat bey günaydın,
Yazımı okuduktan sonra özel hattımızdan yaptığınız eleştiri ve yorumlar için de ayrıca teşekkür ederim. Evet, deneyim her şey. Ki, özellikle fotoğrafçılık denemeden öğrenilebilecek bir uğraşı değil. Natürmort fotoğrafçılığı, hem evde çok kolaylıkla uğraşılabilecek bir dal, hem de kendine eğitim açısından inanılmaz bir fırsat.
Değerli yorum ve destekleriniz için bir kez daha teşekkürler.
Bu sabah mail kutusuna düşecek yeni makale maili beklemeden içime doğdu sanki bakayım yeni bir şey var mı dedim. Bu yazıyla karşılaştım. Sabah sabah içim açıldı. Işıl ışıl çok güzel fotoğraflar. Bir de sonundaki o muhteşem şarkı! Bir an onu sizin sesinizden dinleyecekmiş gibi bekledim. Onu da isteriz Sebahattin bey. Kim bilir daha ne yetenekler vardır sizde. Belki bir gün böyle bir sürpriz bile yapabilirsiniz.
Eğlence + bilgi + pratik + basit anlatım + harika konular = Arthenos 🙂
Keşke Neslihan hanım,
Kenny Rogers gibi sesim olsa daha ne isterdim ki!
Arthenos denkleminiz için de ayrı teşekkürler 🙂
hocam öncelikle emeklerinize sağlık..bir şey öğrenmek istiyorum fotoğrafları hangi lens ile çektiniz…geniş açı kullandım dediğiniz için sordum
Yorumun sahibi ömer
Sabahattin bey merhaba – ben buna bir soru daha ilave edebilirmiyim – kullandığınız para flaş nedir? Bilgiler için teşekkürler
Profoto B10 Plus paraflaş ve Profoto ışık yönlendirme aksesuarlarını kullanıyorum.
Kullandığım objektif AF-S Nikkor 24-70mm f/2.8G ED.
Merhaba bu yazınız acemi bir natürmort meraklısı olan benim için yazılmış 😀 yazınızdaki tavsiye ve fikirleri deneyeceğim. İletişim sayfasındaki mail adresinize iki çalışmamı gönderdim bunlar hakkındaki düşüncelerinizi bilmek isterim. Teşekkürler
İlgileriniz ve destekleriniz için teşekkürler.
Gönderdiğiniz fotoğraflar hakkındaki düşüncelerimi eposta adresinizde paylaştım.
Usta yazıların çok ilham verici.. teşekkürler. Evde ben de deniyorum ama hep hayal kırıklığına uğruyorum. kulandığım makine ve lensler fena değil çok para harcdım onlara. ama yazınızdan aldığım ilhamla bu gün denemelere tekrardan başlamaya niyetliyim 🙂 🙂
Yorumun sahibi Vural B.
Başlarda hayal kırıklığı hepimizin başına geliyor Vural bey, yalnız değilsiniz. Yeter ki hemen bıkıp pes etmeyin. Web’de örnek alınabilecek çok iyi çalışmalar var, onlardan faydalanabilirsiniz.
Resimler çok güzel. Yazılarınız fotoğrafçılar için önemli ve zevkli bir konuya dikkat çekiyor. Öğretici ve eylendirici bu yazılar için teşekkürler.
Yorumun sahibi Cengiz
Görsel sanatların temeli olan ışık fotoğraftaki görselliği ortaya koyan en önemli unsurdur. Bir süredir ben de ışık üzerine çalışıyorum. Güzel çalışmalarınızı arka plan ve bilgiler eşliğinde paylaşmanız biz fotoğrafseverler için çok yararlı. Emeklerinize sağlık. Bu arada müzik ayrı bir güzel, yıllar öncesine götürdü.
Sebahattin bey sağlıcakla kalınız.
Yorumun sahibi kenan
Eksik olmayın Kenan bey,
Takip ve destekleriniz için biz de size teşekkür ederiz.