Buradasınız: Anasayfa › Yazılar› Değişimin etkin yolu: Seçimli diktatörlük rejiminin rıza üretmesine set çekmek
Mehmet UĞUR İngiltere’den yazdı - Bu yazının amacı seçimli diktatörlük rejimlerinin rıza üretme yöntemlerine yakından bakmak, bu yöntemlerin etkisini azaltacak, son tahlilde de seçimli diktatörlük rejimlerinin meşruiyet zeminini ortadan kaldıracak, muhalefet pratikleri üzerinde yeniden düşünmektir.
Bu nedenle, bu yazının amacı seçimli diktatörlük rejimlerinin rıza üretme yöntemlerine yakından bakmak, bu yöntemlerin etkisini azaltacak, son tahlilde de seçimli diktatörlük rejimlerinin meşruiyet zeminini ortadan kaldıracak, muhalefet pratikleri üzerinde yeniden düşünmektir.
Muhaliflere karşı seçici ve koordineli şiddet tüm seçilmiş diktatörlüklerin ortak yöntemi olmakla birlikte, rıza üretme yöntemleri ve araçları ülkeden ülkeye farklılık gösterir. Farklılıklar, ekonomik gelişmişlik düzeyine, ülkenin etnik ve dinsel kompozisyonuna ve komşu ülkelerle var olan sorunlara bağlıdır. Türkiye özelinde, muktedirlerin Türk-İslam sentezine dayalı ideolojisi ayırt edici bir faktördür. Bu faktörler dikkate alındığında, AKP rejiminin rıza üretme mekanizmasının çerçevesi kolayca anlaşılabilir. Bir yandan, kimi zaman zımni kimi zaman aleni olan bir ‘Türk-Sünni Sözleşmesi’ temelinde taraftarlar ve düşmanlar belirlenmektedir. Diğer yandan, taraftarların aktif, sessiz kalanların ise pasif rızasını azamileştirmeye yönelik hamleler yapılmaktadır. Hamlelerin bir amacı, biat etmeyenlerin cezalandırılacağını veya zaman içinde marjinalize edileceğini göstermek ise, diğer amacı rejime destek verenlerin politik ve ekonomik pratiklerinin cezasız kalacağına dair güvence vermektir. Bu iki uçlu hamle silsilesinin odağında her ne kadar yoksul ve dar gelirli toplum kesimleri bulunsa da, uygulama tekelci sermaye, küçük ve orta boylu işletme sahipleri ve profesyonel meslek sahipleri dahil olmak üzere tüm sosyal sınıfları kapsamaktadır.
Yukarıdaki analiz, seçilmiş diktatörlük rejimine karşı muhalefetin nasıl olması gerektiğine dair bazı ipuçları vermektedir. Önce hangi tür muhalefet pratiklerinin etkisiz veya yetersiz kalacağını belirtmeliyim. Birincisi, seçilmiş diktatörlükten önceki rejimi ve değerleri idealize etmek veya o mutlu günlere dönüşü vaat etmek hem yanlış hem nafiledir. Yanlıştır, çünkü geçmişin cenderesi bugüne göre biraz daha gevşek olsa bile, bir cendereydi. Nafiledir, çünkü seçilmiş diktatörlük halihazırda bu geçmişin eleştirisi üzerinden zafer kazanmış, bu geçmişi en azından kendi taraftarları arasında gözden düşürmüş ve biat gösterenlerin en azından bir kesiminin biat karşılığında geçmişe göre daha yüksek maddi imkanlar elde edebileceğini göstermiştir.
Tabandan tavana doğru yükselen bu tür bir muhalefetin asıl yükü halihazırda risk alıp mücadele eden muhalif bireylerin üzerindedir. Bu bireyler kadındır, Kürt’tür, işçidir, çevre tahribatından ve yanlış politikalardan dolayı yoksul yaşamaya mahkum edilmiş köylüdür, bağımsız olmayan mahkemeler karşısında mağdurun haklarını savunmaya çalışan avukattır. Bu aktif bireyler halihazırda, can güvenliği dahil bir çok konuda riskler almaktadır.
Bunların risklerini azaltmak ve yalnız olmadıklarını rejime göstermek için, ikinci halkada halihazırda sessiz kalan veya mensup/yakın oldukları parti politikaları nedeniyle rejim şiddetine karşı seçici ses çıkaranlar var. Bu toplum kesimleri elini taşın altına koyup şiddetin odağında olan her aktivist için adalet isteyebilir, istemeli de. Sessiz kalmak, seçici ses çıkarmak veya ‘normal’ hayata devam etmenin rejim şiddetine maruz kalma riskini azaltacağını hesaplamamalıdır. Göreli rahatlık, zımni rıza pahasına elde edilmiş geçici bir durumdur. Sıra geldiğinde, rejim onların da yaşam alanlarına ve değerlerine yönelecektir.
Dördüncü halka, uluslararası dayanışma boyutudur. Bu boyuta hem Türkiye’deki muhalefet partilerini zorlamak hem de dünyadaki diğer mücadelelerle bağ kurmak açısından bakıyorum. Seçimli diktatörlük yalnız Türkiye’nin sorunu değildir. Covid-19 pandemisinin bu tür rejimlerin sayısını arttırıp arttırmayacağı tartışılıyor. Bunun ek olarak, dışarıda Türkiye’li muhalif partilerin esamesi okunmuyor. Tüm bunları dikkate aldığımızda, halihazırda kesişimsel olan örgütlenmelerin ve uluslararası bağların yeniden dizayn edilmesi gereği açıktır.
Etiketler: mehmet uğur, diktatörlük, popülizm, Muhalefet, AKP, Türkiye, Brezilya, trump, Bolsonaro, rıza üretmek
Önceki Haber Hakkında Cumhurbaşkanına hakaret davası açılan kişi AKP üyesi yapıldı
Sonraki Haber Bilet parası bulamayınca intihar girişiminde bulundu