Türkçe - öztürkçe
Oluşturan: Huuu, October 11, 2017 in ATEİSTCAFE
Oluşturuldu: October 11, 2017
Dilimize yabancı dillerden girmiş kelimelere "Türkçe değil" diyenler var.
Oysa adı üzerinde, "dilimize girmiş", demek ki artık yabancı değil. Sana komşu olan kişiye birkaç gün sonra artık yabancı muamelesi yapmıyorsun ama diline yerleşmiş ve dilinin ruhuna uyumlanmış kelimelere yabancı muamelesi yapıyorsun.
Bir de "öztürkçe kelime" muhabbeti var. Bu ne demek? Yani sen, kendi uydurup türettiğin kelimelere "öz" derken, yüzlerce yıldır kullandığın, dilinin ayrılmaz bir parçası olmuş, deyimlerine, atasözlerine girmiş kelimelere üvey muamelesi yapıyorsun.
Bu ne nankörlüktür? Bunun nesi ilericilik? Oysa böyle bir algı da oluşmuş bizde. Dilde "özleşmeye" karşı çıkanlar sağcılar olagelmiş, öztürkçeciliği savunanlar ise solcular. Bu bir tek bizde böyle sanırım. Diğer başka ülkelerde bu tür bir rol dağılımı olmamış. Mesela eski SSCB'de bu tür bir özleştirme anlayışı ırkçılık olarak görülmüş.
Bu özleştirme dilimize o kadar büyük zarar vermiş ki, dünyanın en kurallı dillerinden olan dilimiz kurallılığını kaybeder olmuş. Türkçenin kurallarına aykırı türetilen kelimeler kuralların doğal mantığını bozmuş. Eski ahenkli hâlini de bu nedenle kaybetmiş. Takır tukur bir dile dönmüş.
Bu "öztürkçe" kelimeler yüzünden aramızda anlaşma sorunu yaşar olmuşuz. Çünkü bir "yabancı" veya "üvey" kelimeye karşılık kullanıma sokulan "öztürkçe" bir kelime, dile yerleşmiş ama hesaba katılmayan başka bir anlamda da yerleşmiş. Böylece ne demek istendiği anlaşılmamaya başlamış.
Misal "olası"... Bu kelime günümüzde hem "mümkün" hem de "muhtemel" karşılığında kullanılıyor. Oysa ilk kullanıma sokulduğunda sadece "muhtemel" anlamında önerilmişti.
Düşünün, ne haldeyiz! Artık mümkün ve muhtemel kavramlarımız birleşmiş ve "olası" olmuş. Üstelik gerekli-gereksiz her yerde kullanılabiliyor. Sanki daha bir anlam kattığını mı sanıyorlar, nedir?
Mesela "düş"... Bu kelime de "rüya" karşılığı kullanılır idi. Ama artık "hayal" karşılığı da kullanılıyor.
Mesela "iletişim". Bu kelime de "haberleşme" karşılığı türetilmişti. Oysa artık daha çok "irtibat" yerine kullanılıyor.
Böyle pek çok kelime var ve bunlar hem kulak tırmalıyor, hem de kavram kargaşasına yol açıyor.
Tabii yaygınlaşmayan "imge", "aşkınsal", "olumlamak", "ereksel" vb kelimeleri hiç saymıyorum bile. Bunlar daha çok kitaplarda yer alıyor ve kitabı açmamızla kapamamızın bir olmasına sebep oluyor.
October 11, 2017 gönderildi
"Bir müsellesin mesaha-i sathiyesi, kaidesinin irtifaına hâsıl-ı zarbinin nısfına müsavidir"
"Üçgenin alanı taban uzunluğu ile yüksekliğinin çarpımının yarısına eşittir"
Üçgenin alanını tanımlayan ilk tanımda bir sözcüğü dışındaki tüm sözcükler arapça.
Ve bağlacının türkçesini bulsalarda kurtulsak.
13 dakika önce, Buzul yazdı:
O da abartılı bir arapçacılık, farsçacılık eğiliminin sonucuydu. Hatalıydı. Üçgen Atatürk'ün güzel bir türetimiydi. Ama sonra dil kurumunun dil bilmez yetkilileri işin cılkını çıkardı. "Milletvekili" pekâlâ anlaşılan ve yerleşmiş bir kelimeyken, saylav gibi tutmayan "tilcik"ler uydurdular.
Neyden kurtuluyorsun? Ve bağlacı türkçeleşmiş bir bağlaç. Yüzyıllardır dilimizde var.
Ayrıca nasıl bulacaklar? Yazılı kaynağımız çok az. Olanlarda da yazmıyor.
Yine ayrıca "ve" seni neden rahatsız ediyor? Kurtulmak diyecek kadar ne yaptı ve bağlacı sana?
5 dakika önce, Huuu yazdı:
Yazım hatası yapılan bütün bağlaçların türkçe olmadığını düşünüyorum.
9 dakika önce, Huuu yazdı:
Uydursunlar,üretsinler,türetsinler.Tutan tutar,tutmayan tutmaz.
3 dakika önce, Ten Ten yazdı:
Türkçedeki bütün kelimeler Türkçedir.
Yazım hatası nasıl yapılıyor ve bağlacında?
Neden uydursunlar? Niye?..
Neden uydurmasınlar,neden türetmesinler,neden üretmesinler?Nurullah ataç örneğin bu sözcükleri Türkçeye kazandırmıştır.Biz bugün bunları kullanıyoruz.
Bir kısmı doğru, bir kısmı hatalı türeymişler. Ödev hatalı mesela, etkinlik hatalı, izlenim hatalı, olanak gereksiz, koşul hatalı, doğal hatalı vb...
Artık yerleşmiş olanlara karşılık bulmaya gerek yok.
Saçmalamayı kes bence.O anlamı kazanmış,o anlamı karşılayan sözcüğe yanlış demek de neyin kafası?
Türkçemiz çok kurallı bir dildi. Ama türetmelerin bir kısmı bu kurallara uygun yapılmadı. Boylede dilimizin yapısı bozuldu. Türkçede her ekin bir işlevi vardı. Bunu dikkate almayıp kafalarına göre ek koydular.
Doğal yerine tabii mi diyelim?
- Bence bu işi antropoloji ile de desteklemek gerekiyor. Siyasette bile "avrasyacılık" diye yırtınanlar var.
Madem ki Türkçe bir Uray-Altay dili, neden Orta Asya'da, Ruslarla beraber antropolojik araştırma yapılmıyor?
Bunu yaptıktan sonra, Arapça ve Farsça kelimelerin yerine daha öz-Türkçe kelimeler getirilebilir, veya geliştirilebilir.
4 dakika önce, Ten Ten yazdı:
Senin dilin Arapça,Farşça sözcüklerden geçilmeyen bir dil olduğu için,dilimizin yapısı bozuldu demen oldukça doğal.Ayrıca Türkçede hangi eklerin ne gibi işlevleri vardı da,o ekler bugün işlevlerini yerine getiremiyor.
Ben bir dile dışarıdan giren yabancı kelimelerin zamanla o dilin bir parçası olduğunu, bunun kötü bir şey olmayıp, aksine güzel bir şey olduğunu söylüyorum. Diller böyle alışverişler yaparak gelişir.
Türkçenin gücü de dışarıdan çokça kelime alıp bunları kendi yapısı içinde uyumlu hâle getirilmesinde yatıyor.
Türkçede her ekin işlevi ayrı. Buna sonra değineyim.
Öz Türkçe kulağa da daha hoş geliyor.
Bütün dillerde öyle. Almanca'da da Fransızca / İngilizce kelime yerine öz Almanca kelimeler beni daha çok tatmin ediyor.
Başka dillerden sözcük girebilir de,giren sözcükler o dilde yer alan sözcüklerin yerini almaya başlarsa sıkıntı.Ayrıca dediğim gibi dile giren yabancı sözcüklere karşılık Türkçe sözcükler de üretilip,Türkçeye kazandırabilir.
5 dakika önce, Donatello23 yazdı:
Öz ne demek, diğerleri üvey mi? Mesela yüzlerce yıllık gül (çicek) farsçadan alınmadır. Ama farsça gûl şeklindedir ve anlamı çiçektir. Bizde ise belli bir çiçeğin adıdır. Şimdi işbu kelime üvey mi?
Kalp üvey mi? Akıl üvey mi? Bunları atarsak bunlarla kurulan deyimler de topal kalacak. Bu doğru olur mu?
Bir de şunu öğrenmek istiyorum.Türkçeye girmiş Arapça sözcüklerden kaçı dinle ilgili.Dilimizde şu kadar arapça sözcük var diyorlar.Tamam var da,bunların içinde arabın dini İslamla ilgili kavramlar da var.Gidip arabın dinini alırsan,kaçınılmaz olarak o dinle ilgili kavramlar da diline girer.
Dil kendiliğinden gelişen bir organizmadır. Doğal olarak yol alır. Dile müdahale etmek yanlıştır. Yabancı dilden giren kelimelerin kimin yerini alacağına biz karar veremeyiz.
Bizde dinle ilgili kelimeler, bizim islamiyetle farslılar aracılığıyla tanışmamız nedeniyle daha çok farsçadan gelir.
Neden el atılmasın.Bugün örneğin,entry yerine giri yazılsa daha güzel değil mi?