Banka Kara Listesine Neden Girilir, Nasıl Çıkılır?
Banka kara listesi, Merkez bankası tarafından kredi almış kişilerin kredi borçlarını düzenli ödememesi halinde kişileri kayıt altına aldıkları kayıt sistemidir. Kişilerin bireysel aldığı krediler, çek ve senetlerine ait bilgilerin kayıt altında tutulduğu veri tabanıdır. Kredi Kayıt Bürosu tarafından kredi almak için tutulan puan ile çok fazla karıştırılmaktadır. Kredi Kayıt Bürosunun tuttuğu kayıt kişilerin kredi kartı borçlarını düzenli ödeyip ödememesi halinde tutulan kayıttır. Bankalar kişilere bireysel veya kurumsal kredi verirken bu iki bilgiden faydalanırlar. Bankaların kara listesinde olan kişilere 5 yıl içerisinde kredi başvurularına olumsuz dönülebilmektedir.
Borçlu olan kişiler geçmiş dönemlerde Merkez Bankasından kara listedeki durumunu öğrenebilmekteydi fakat bu durum artık değişmiştir. Kendi borçluluk durumunuzu kontrol etmek veya kara listede olup olmadığınızı öğrenmek için Findeks.com internet sitesi üzerinde öğrenebilirsiniz. Ayrıca bazı bankalardan da Findeks kredi risk raporunuzu öğrenebilirsiniz.
Banka Kara Listesine Neden Girilir?
Kredi alan kişilerin borçlarını 90 gün içerisinde ödemediği takdirde borçları hakkında kredi alınan banka tarafından yasal takibe başlanmaktadır. Yasal takip akabinde Merkez bankası tarafından kara listeye alınmaktadır. 2013 yılında Merkez bankası, kişilerin kredi borçlarını ödedikten 5 yıl sonra kişileri kara listeden otomatik olarak kaldıracağını belirtmiştir ve uygulamıştır. Geri ödemesi bitmemiş kişileri için bu süre on yıldır. Tüketici Kredisi Sözleşmeleri’ne göre borcun 90 gün içerinde üç taksit yapılmaması durumunda kişiler kara listeye alınmış olurlar. Belirtilen yasal süreye ek olarak kredi veren banka bu süreyi banka kararlarına uygun olarak uzatabilmektedir. Fakat kredi veren bankaların bu yasal süreyi uzatma konusunda pek istekli olmadıkları bilinmektedir. Kişiler borçlarını düzenli ödedikten beş yıl sonra kredi alabilmektedir. Fakat bu süre içinde kredi başvurusu veya kredi kartı başvurusu yaparlarsa başvurularına olumlu yanıt almaları çok düşük bir ihtimaldir.
Beş yılın sonunda kara listeden çıksanız bile bankalar mevcut kayıtlarınızdan kredi geçmişini görebilir ve başvurularınıza olumsuz yanıt verebilirler. Bankalar kara listeye girmiş kişilere tabiki tekrar kredi verebilirler fakat kişinin öncesinde bankaya olan tüm borçlarını ödeyip kapatması gerekmektedir.
Bazı dönemlerde hükümet kişilerin kara listeden isimlerinin silinmesi için kararlar çıkarmaktadır. Borçlu olan kişilerin bu kararları yakından takip etmeleri gerekmektedir. Kara listede olan kişiler için çıkan kredi sicil affı kanunu ile artık kişiler yeniden kredi çekebilecek ve kara listeden çıkabilecektir. Borçlu olan kişilerin kredi sicil affı yasası yürürlüğe girdiği günden itibaren 6 ay içinde tüm borçlarını krediyi aldıkları banka tarafından yapılandırmaları gerekmektedir. Bu yapılandırma ile kara listeden çıkmak isteyen kişiler kredi aldıkları bankaya giderek borçlarını yapılandırma talebinde bulunması gerekir. Bankaya başvurdukları takdirde kişilerin iki seçeneği vardır. Bu seçenekler;
Aldıkları tüm kredileri yapılandırarak eski borçlarını taksitlendirmek
Kredi sicil affı yasasını takip ederek yeni kredi alıp eski borçlarını kapatmak
Bu ikisi seçenekte aynı konu üzerinde durmaktadır oda kişilerin borçlarını en kısa süre içerisinde kapatmalarıdır. Kara listeye giren kişilerin kredi aldıkları banka tarafından yasal olarak haciz işlemleri başlayabilir. Borcun büyüklüğüne göre borçlu kişiye ait ev, araç veya gayrimenkullerine icra gelebilir. Küçük meblağlar içinse kişiye ait maaşının bir kısmına haciz koyma yolu tercih edilmektedir. Alınan maaş, banka kişinin ihtiyaç haline kara verip geri kalan kısmına haciz koyup kredi borcunu ödemesini sağlayabilmektedir. Sonuç olarak kredi notunuzu yükseltmek, kara listeden silinmek için kişilerin borçlarını aldıkları bankaya tamamını ya da yapılandırma yaparak taksitlendirerek ödemeleri gerekmektedir.
Salgın Nedeniyle Hazırlanan Ekonomik Önlemler Paketi Mecliste