Reddi müdahale ve men-i iştirak meselesinde; "Çok padişahlar halife oldukları halde masum evlatlarını ve kardeşlerini kesmişler." deniyor. Bunlar kimlerdir, bu hadiseler ne zaman ve nerede yaşanmıştır; İslam'da hükmü nedir? | Sorularla Risale
Adalet-i Mahza: "Toplum için fert feda edilemez." Bir gemide dokuz cani bir masum bulunsa, o gemi batırılamaz, görüşünü savunuyor ki, bu aynı zamanda Kur’an’ın adalet anlayışıdır.
Adalet-i İzafiye: "Toplumun selameti için ferdin hakkı feda edilebilir." anlayışıdır. Bu görüşe göre dokuz caninin cezalandırılması için bir masum feda edilebilir. Yalnız bu anlayış ancak adalet-i mahzanın uygulanmasının mümkün olmadığı yerde geçerli ve meşru olur. Aksi taktirde geçerli ve meşru olmaz, tam aksine zulüm ve cinayet olur.
Üstad'ın yukarıda vermiş olduğumuz beyanlarından anlaşılan mana, Osmanlı padişahlarının bu uygulamasının meşru olmadığıdır. Osmanlı Devletinin birliğini ve dirliğini düşünerek, vehimden gelen nedenlerle masum evlat ve kardeşlerini katletmeleri Kur’an adaleti ile bağdaşmaz. Bu noktada bu padişahlar hata ve zulüm içine düşmüşlerdir. Lakin bu noktadaki yanlışları külli hizmet ve faziletlerini nazardan düşürmemelidir. Hatalarına hata, sevaplarına sevap nazarı ile bakmak gerekiyor.
Osmanlı’da kardeş katline müsaade eden yasa şu şekilde Fatih Sultan Mehmet tarafından tanzim edilmiştir:
“Ve her kimesneye evlâdımdan saltanat müyesser ola, karındaşların nizâm-ı âlem içün katletmek münâsibdir. Ekseri ulemâ dahi tecviz etmiştir. Anınla âmil olalar.” (3)
(3) bk. Prof. Dr. Ahmet Akgündüz, Bilinmeyen Osmanlı, s. 80.
Okunma sayısı : 3.739