Dünya Kentleri: Trieste
18-03-2013, 20:07 #1
Trieste, Slovenya sınırına doğru İtalya'nın kuzey doğusunda bulunan bir şehir ve limandır. Trieste, Adriyatik Denizi'ndeki Trieste Körfezi'nin başında yer alır. Trieste 1867-1918 yılları arasında Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun sınırları içinde Orta Avrupa'daki gösterişli bir Akdeniz limanı ve refah içindeki müzik ve edebiyat başkentiydi.
Daha sonra Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun çökmesi ve I. Dünya Savaşı'nın ardından Trieste'nin İtalya'ya verilmesi, onun ekonomik ve kültürel öneminin azalmasına yol açtı. Bugün Trieste bir sınır kentidir. Halkı komşu bölgelerin etnik bir karışımıdır. Hakim olan yerel Venetian lehçesi İtalyanca'da Triestino olarak adlandırılır. Şehir merkezinde bu lehçe ve İtalyanca konuşulur.
Eski Çağ ve Orta Çağ:
Şimdiki Trieste olan yere M.Ö. 3000'lerde Hint-Avrupa soyundan gelen "carni" ler (Carso isminden gelen) yerleşti. Daha sonra İllirya'lı olan "Histri"lerin eline geçti. İ.Ö.2000 yılında "Palaes Veneti"ler gelene kadar ana uygarlık olarak kaldı. M.Ö. 177'd kadar şehir Roma Cumhuriyeti'nin hakimiyetine girdi. Trieste'nin, statüsü Jül Sezar tarafından koloni olarak değiştirildi. Roma İmparatorluğu'nun yıkılışından (467) sonra Trieste, Doğu Roma İmparatorluğu'nun önemli askeri merkezlerinden biri olarak kalmaya devam etti. 788'de Frank Krallığı'nın Piskopos'larının otoritesi altında Frank Krallığı'nın bir parçası oldu. 1081'den itibaren Akwilya (Aquilea) hükümdarlığı altında özerk hale geldi. 1369'dan 1372'ye kadar Venedik Cumhuriyeti işgali altında kaldı. Daha sonra şehir Avusturya dükü Leopold III Habsburg'a hediye edildi. 17. yüzyıla kadar belirli ölçüde özerkliğini korudu.
Trieste önemli bir liman ve ticaret merkezi olarak gelişti. Trieste, imparator Charles tarafından serbest bir liman haline getirildi ve 1 Temmuz 1919'dan 1891'e kadar serbest liman olarak kaldı.
Avusturyalı Maria Theresa (13 Mayıs 1717-29 Kasım 1780: Kutsal Roma İmparatorluğu
İmparatoriçesi, Bohamya ve Macaristan kraliçesi, avusturya Arşıdüşesi) döneminde şehir altın çağını yaşadı. Şehir Napoleon Savaşları süresinde üç defa 1797, 1805, 1809 yıllarında Fransız ordularınca istila edildi. Daha sonra Napolyon tarafından İllirya bölgesine dahil edildi, özerkliğini ve serbest liman statüsünü kaybetti. İlerleyen yıllarda Küstenland olarak da bilinen Avusturya Littoral bölgesinin başkenti oldu.
II. Dünya Savaşı sırasında İtalya'nın müttefiki olan Almanya tarafından Gorizia ve Avusturyalı Frederick Reinerin idare ettiği Liubliana'le beraber Adriyatik Operasyon Bölgesine dahil edildi. Nazi işgali altında İtalyan topraklarında tek imha kampı Trieste yakınlarındaki Risiera di San Sabba da 3 Nisan 1944'de inşa edilmiştir. Şehir, İtalyan partizan aktivitesinin çok yoğun olduğu yerlerden biriydi ve zaman zaman gerçekleştirilen ittifak güçleri bombardımanlarından zarar gördü.
1947'de Trieste Özgür Bölgesi adı altında bağımsız bir devlet haline geldi ve iki bölgeye ayrıldı. A Bölgesi olarak adlandırılan kısım 1954'e kadar İttifak Askeri Hükümeti adına İngiliz komutan Sir Terence Airey tarafından yönetildi. B Bölgesi olarak adlandırılan kısım ise Yugoslay yönetimine bırakıldı.
Trieste gerçek ki merkezi Avrupa'nın büyük limanıydı. Bunun neticesi olarak insan ve malların uzak mesafelere taşınması gerekirdi ve demiryolu da erken geldi.1857 de Sadbah a ulaşan ilk hat oluyordu. Bu hat 1400 km mesafeye uzanıyordu, Livv Ukrayna, Ljubljana Slovenya yolu ile Sopran Macaristan, Viyana Avusturya ve Krakow Polonya Alp'lerin belkemiğini geçerek Graz yakınındaki Semmering Pass 'a. Bu hat Trieste'ye Villa Opicina köyü ile yaklaşıyordu. Şehir merkezden sadece bir kaç kilometre uzakta fakat 300 metre yükseklikteydi. Bu yüksekliği yok etmek için hat Trieste merkezi tren istasyonunda bitmeden önce kuzeyde 32 km lik dolambaçlı yol alıyordu. Alp'lere giden ikinci hat 1906 yılında Trieste'de açıldı. Viyana'dan Jesenice ve Nova Gorica yolu ile çalışıyordu. Bu tren hattı da Trieste'ye Villa Opicina yolu ile ulaşıyordu. Fakat daha sonra güneye giden kısa bir tali hat (Trieste'nin diğer bir ana demir yolu istasyonu Trieste Compo Marzioistesyonuna ulaşan) yer aldı. Bu güney tali hattı uzun zamandır düzenli yolcu taşımacılığı yapmıyor. Campo Marzio tren istasyonu ise şimdi bir demiryolu müzesi. İki istasyon arasındaki taşıma tarfiğini kolaylaştırmak için geçici bir yol olarak bilinen Rivabahn liman bölgesi boyunca 1887 yılında inşa edildi. Bu geçici hat onun yerini Galleria di Circonvallazione alana dek 1981 yılına kadar yaşadı. Bu hattın 5.7 km si toprak altı olup şehrin doğusuna ulaşır.
Trieste'den Venedik' e giden rahat yolcu treni hizmetleri vardır. Bu trenler Roma, Milano, Mestre bağlantılı olup,çok azı Roma ve Milano'ya gider.
Fruili- Venezia Giulia hava limanı Trieste Körfezi başındaki Monfalcone yakınında olup, Trieste'ye en yakın havalimanı konumundadır.
rieste'deki yerel taşımacılık hizmetleri, 60 otobüs ve 2 vapur güzergahında seferleri bulunan Trieste trasporti tarafından verilir. Dik bir tepe üzerinde kurulu bulunan Opicina'ya yolcu taşıyan bir de tramvay bulunur. Bu tramvay hybrid olarak adlandırılan bir sistemle çalışır. Tramvay dik yamacın başına geldiğinde onu yukarı çekecek olan çelik halatlara bağlanarak raylı sistem üzerinde ilerler. Karaköy/İstanbul'daki tünel benzeri bir sistemdir.
Başlıca tarihi yapılar:
Miramare 19. yüzyıl şatosudur. İtalyanca anlamı denize bakan göz demektir. Avusturya Arşidükü Maximillian ve onun eşi Charlotte Belçika için Trieste körfezinde Trieste yakınında inşa edilmiştir. İtalya'nın kuzey doğu kısmında yer alır. İnşaası 1856-1860 yılları arasındadır. Arşidük Maximilian'ın emriyle mimar Carl Junker tarafından dizayn edilmiştir. Saray bahçelerinin çeşitli ağaçların göze çarpan özellikleri vardır. Ağaçlar Maximilian'ın emriyle seçilmiş ve ekilmiştir. Bugün harikulade vir kolleksiyon yaparlar. Saray bahçesi içinde bir de ufak bir ev bulunur.Bahçe içinde Maximilian 'ın bronz bir heykeli vardır. Bahçelerin belirli alımlı özellikleri içinde iki havuz bulunur birisi kuğusu ile diğeri de lotus çiçekleri ile meşhurdur. Saray bir giriş ile 22 adet salon içerir. Bunlardan V. salon bir kütüphanedir. XI. salon şapel (dua edilen yer)dir. XX. salon bir taht salonu olup en geniş olan salondur. Salonlar çok değerli tarihi eşyaları içerir. Bunların başında İmparator, İmparatorice yağlı boya tabloları yer alır.
San Guisto Sarayı:
Önceki sarayların kalıntısı üzerine dizayn edilmiştir. İnşası yaklaşık iki yüzyıl almıştır. Saray pekçok oda içerir. Halka açık olan yerde tarihi silahların sergilendiği bir müze vardır. Bu silahlar önemli olaylarda,açık hava şovlarında düzenli olarak kullanılır. Kale surlarına yürüyüş ve kale burçları Trieste şehrinin mükkemmel manzarasını, tepelerini ve denizi görme imkânı veir.
Pek çok meşhur yazar Trieste'de yaşadı ve büyük eserlerini Trieste'de yarattı.
Dünya Kentleri: Detroit...
Detroit, ABD'nin en büyük 11. şehri ve Michigan eyâl...
Dünya Kentleri: Stockholm...
Stockholm İsveç'in başkenti ve en büyük şehri olan Stockholm, idarı olarakta Stockholm Şehri resmi adıyla Sto...
Dünya Kentleri: Bochum...
Bochum, Almanya'nın Kuzey-Ren Vestfalya eyâletinde, Ruhr bölgesinin merkez şehridir. Bölgenin en önemli şehirl...
« Dünya Kentleri: Santa Barbara | Dünya Kentleri: Aberdeen »