Alevilik-Bektaşilik nedir? Özetle bilgi verelim
'Ansiklopedik Bilgi' forumunda Demet tarafından 12 Eyl 2018 tarihinde açılan konu
Alevilik kavramı sözlükte; Ali’ye mensup, Ali’ye ait, Ali taraftarı gibi anlamlara gelmektedir.
İslam kültürüne ait bir kavram olarak ise Alevilik; Hz. Muhammed’in (s.a.v.) vefatından sonra Hz. Ali’nin (r.a.) halife olması gerektiğini savunan, onu sahabilerin en üstünü olarak kabul eden anlayıştır. Bektaşilik ise Hacı Bektaş-ı Veli’nin görüş ve düşünceleri çerçevesinde oluşan tasavvufi bir yorumdur. Kültürümüzde Alevilik-Bektaşilik kavramları çoğu kez birlikte kullanılır. Çünkü bu iki düşünce akımında da Hz. Ali (r.a.) ve Ehl-i beyt sevgisi en önemli unsurlardandır. Alevilik düşüncesinin Anadolu’da varlığını sürdürmesinde Hacı Bektaş-ı Veli’nin önemli rolü olduğu için bu iki yorum birlikte şekillenmiştir.
Hacı Bektaş-ı Veli; ünlü mutasavvıf Hoca Ahmet Yesevi’nin düşüncelerinden etkilenmiş, Orta Asya’dan Anadolu’ya gelerek insanlara ahlaki davranışlarıyla örnek olmuştur. Tasavvufun inceliklerini yaşatarak insanların İslam dinini benimsemelerine yardımcı olmuştur. Hacı Bektaş-ı Veli dört kapı (Şeriat, Tarikat, Marifer ve Hakikat) kırk makam adını verdiği öğretisinde imanın şartlarına, ilim öğrenmeye; namaz, oruç, hac, zekât, abdest, gusül vb. ibadetleri yerine getirmeye vurgu yapmıştır.
Alevilik- Bektaşilik’in günümüze ulaşmasında en etkin unsurlardan biri bu kültürde var olan “ocak kültürüdür.” Ocak olarak adlandırılan bu özel terim cemleri yöneten “dede”lerin aileleridir. Adap ve erkânı yürüten, Ehl-i beyt soyundan gelen, dedelerin aileleri çevresinde oluşan organizasyonları ifade etmektedir. Alevilik-Bektaşilikte her dede bir ocağa bağlıdır ve dedelerin insanlar arasında büyük bir saygınlıkları vardır.
Hacı Bektaş-ı Veli'nin Tasavvufi Düşünceleri;
"İnsanın güzelliği sözlerinin doğruluğunda, olgunluğu dürüstlüğündedir".
"İlim ile gidilmeyen yolun sonu karanlıktır."
"Eline, beline, diline sahip ol." sözleriyle özetlenebilir.
Demet, 12 Eyl 2018