Savaş, kadın ve pornografi
10 Ağustos 2010, ekleyen Ayşe K.
ABD’nin Afganistan'da zor durumda bulunduğu, içeride de kamuoyu desteğini giderek yitirmekte olduğu biliniyor. Kagen gibi Demokrat temsilciler bile Afganistan'ı Vietnam'a benzetiyor, ABD'nin Afganistan'dan derhal çıkması yönünde görüş bildiriyor.
ABD'nin Afganistan'a zorlu "seferi" konusunda zaten nicedir bilgi aktarım işlevini yitirmiş yaygın medya ise, savaşın boyutlarını her türlü materyali çarpıtmak suretiyle gizleyerek, ABD Yönetimi'ne güveni yeniden tahsis etmeye çalışıyor.
Yetmiyor… Sanatı ve bir cinsel nesne olarak kadını da kullanıyor.
ABD'de Dünya Erotik Sanat Müzesi'nde, Rosemarie Romero imzasını taşıyan fotomontajlı fotoğraflar, "Sexual War Politics" adı altında, "savaşma, seviş" sözde mesajıyla, 31 Ağustos'a kadar sergilenmeye başlanıyor...
Şuh bir kadın bedenine iliştirilmiş yaralı bir çocuk yüzü... Sarışın bir kadının bacakları arasında konumlanmış savaş birlikleri... Estetik bir biçimde kana bulanmış çıplak kadın vücudu... Erotik poz veren bir kadının uyluklarında resmedilen ölü Afgan (ya da Iraklı) direnişçi... Seks afişlerinin arasında işkence gören direnişçi... Kadın pazarlama reklamları arasında elleri kelepçeli çıplak direnişçi erkekler...
Ve daha pek çoğu, savaşın ideolojik karakterini, savaş alanı ya da dışında yol açtığı zulmü, ortaya çıkan iğrenç gerçekleri gizlemek üzere fantezi dünyasına sunuluyor...
Yorum no: 4265
sanatçının amacı, dünyanın kötülüklerinden fanteziye sorunsuzca kaçışı engellemek olamaz mı? amacı böyle olmasa dahi, bu işlerin bende uyandırdığı düşünce kaçtığımız fantezi dünyalarının aslında böylesine büyük acılarla iç içe olduğudur.
ayrıca bu işlerin başka bir önemi de savaşla alakalı sadece belli tarz fotoğrafların kullanılması ve erotik/porno fotoğrafların basma kalıp şekilleri arasındaki paralelliği göstermesindedir. yaygın medyada öldürülmüş bir amerikan askeri fotoğrafı görmeyişimizle, erkek arzusunun şekillendirmediği kadın imajları görmeyişimiz aslında aynı iktidar tarzının farklı konulardaki görünümleridir.
bilhassa "Tied Up" ismindeki fotomontajı öneririm. sanırım o garip görüntü ne anlatmak istediğimi çok daha iyi anlatır. http://rosemarieromero.com/artwork/1501335_Tied_Up.html
Peki neden güzel ve seksi kadın?
21 Ağustos 2010, yazan Ayşe K.,
Yorum no: 4269
Evet, aslında genç sanatçı da amacının aşağı yukarı bu olduğunu açıklıyor: (özellikle Tied Up çalışmasında) medyanın kadına ve erotizme bakışı ile savaş fotoğraflarının tek yanlılığı, tek boyutluluğu arasındaki paralelliğe dikkat çekmek. Ve çıplak kadın figürleriyle kitlelerin dikkatini savaşın fenalıklarına çekerek barışçıl yollarla barış seçeneğini vurgulamak, savaşma seviş mesajını iletebilmek vs...
Sanatçı, “paralellik kurma” konusunda samimidir belki de. Hatta medyanın kadın ve seks ile savaş konularını işleme biçimine gönderme yaptığı fotoğraflar dışında, moda dergilerinden yalnızca güzel-seksi kadın imajlarının seçilmesi de benim anladığım gibi “savaşın ancak güzel ve seksi kadın imajı kullanılarak protesto edilesi kılındığı, çirkin kadın kullanılırsa kitleleri savaşın fenalıklarına inandırmanın zor olduğu” anlamına gelmiyordur da, tezatlığın etkileme gücünden yararlanmak ya da gene moda dergilerinin güzel-seksi kadın "saplantısı" ile ABD medyasının savaş fotoğrafları ilişkisine vurgu yapmak içindir. Ya da “pornografi ve savaş” ABD'yi tasvir eden güzelce işlenmiş bir metafordur, bunun da kitleler üzerinde sarsıcı bir etki yaratmasını beklemiştir sanatçı. Belki de kadınların bu görüntüleri eşliğinde sunulan savaş gerçeği, benim yorumladığım gibi ilgiyi savaştan uzaklaştırmıyor da tam tersi bir etki yaratıyordur ve biz bu fotomontaj çalışmasını siyasi içeriğinden arındırarak bu şekilde de yorumlayabiliriz. Bunlar mümkün ama bir gerçeğin üzerini örttüğü yorumu yapılamaz mı gerçekten?
İşgalcilerin savaşı meşru kılmak için gösterdikleri mide bulandırıcı çabanın etkisinden kurtulup bu “paralellik yorumunu” yapabilmek için ben de uğraştım fakat savaşın propagandasını da karşıtlığını da kendi çıkarları doğrultusunda ve kendi araçlarıyla örgütleyen işgalci güçlerin toplumda yarattığı akılsızlığın, duyarsızlığın, dezenformasyonun boyutunu es geçerek, içeriğini bilemediğim genel anlamıyla “bu işler” için değil ama özellikle bu çalışmanın iddia edildiği gibi siyasi mesaj verme kaygısı, egemenlerin iktidar zihniyetine bir protesto niteliği taşıdığı sonucuna maalesef ulaşamadım. Üstelik çalışmada mesajın kitlelere iletildiği aracın en belirgin niteliği olan bu “güzellik ve seksilik” kültü de o egemen zihniyetin kültür hegemonyasının bir parçasıyken, kadın bu iğrenç savaşın en temel argümanlarından biriyken ve güzel-seksi kadın imajı da önemli bir savaş propaganda malzemesi olarak kullanılmış/kullanılmakta iken...
Birçoğumuz Time Dergisi’nin çokça tartışılmış, “savaşın pornosu” olarak eleştirilen Temmuz kapağını görmüşüzdür. Yukarıda bağlantısı verilen haberde de, aslında bu fotomontajlardaki güzel ve seksi kadın imajı ile Time Dergisi’nin kapağında kullanılan, ailesi tarafından burnu kesilmiş “güzel Afgan kadının” fotoğrafının "güzellik" vurgusu açısından paralelliğine dikkat çekilmiş. “Eğer biz Afganistan’dan çekilirsek olacağı budur” mesajıyla yayınlanan fotoğrafın aktarılış biçimi gerçekten de bu fotomontajın zihniyeti ile yakından ilişkili. Biri savaşın propagandasını yapmak için, diğeri sözde savaşa karşı çıkmak için güzel ve seksi kadın kültünden yararlanıyor. Üzerinde oynama yapılmış Afgan kadının fotoğrafında odaklanılan ve fotoğrafçının da vurguladığı, “güzel Afgan kadını Aisha’nın” başından geçenler. Bu kadar etkileyici güzelliğe sahip bir kadının uğradığı felaket... İşte Taliban... İşte güzeller güzeli Afgan kadınına reva gördüğü... ABD orada olmalı çünkü güzel Afgan kadınlarını bu felaketten kurtaracak bir demokrasi inşa etmeli... Bu yüzden, kitleleri etkileme aracı olarak kadın ve elbette burnu kesilmiş de olsa güzel-seksi kadın kullanılmalı. Çirkin kadının uğradığı felaket kimi etkiler?
Aynı araç savaş karşıtlığını örgütlemek için neden kullanılmasın? Ölen Afgan ya da Iraklı direnişçilerin fotoğraflarını sarışın, seksi, güzel bir kadının bedenine iliştirerek savaştan rahatsız olmaya başlamış kitlelere ne idüğü belirsiz, sonucunda siyasi bir çıkarım yapılamayacak, edilgen bir savaş karşıtlığı mı benimsetilmeli yoksa rahatsız kitlenin “emperyalizm ve savaş”a karşılık "sosyalizm ve barış" seçeneğinin propagandasına kapılmasına göz mü yumulmalıdır? Savaşın propagandasını yapmak için de, savaşı sözde protesto etmek için de aynı aracı kullanmalı elbette, eril dünyanın kadın algısına hitap etmeli, fantezi evrenini kurcalamalı, onu o evrende yalnızlaştırmalı...
Bu serginin içinde barındırdığı söylenen “savaş karşıtlığı” hakkında fazla bir şey söylemeye gerek var mı artık? Emperyalist ülkeler, pazar ve kaynak için savaşırlar. Afganistan işgalinin tek nedeni de, Afganistan’ın geniş petrol rezervlerini ve yeni bulunanlarla birlikte muazzam bir servet sunan tüm yer altı kaynaklarını, afyon tarlalarını kimin, nasıl paylaşacağı çatışmasıdır. Orada savunulan ve ABD askerlerinin uğruna öldüğü tek “özgürlük”, ÇUŞ’ların bu ülkenin zenginliklerini sömürme özgürlüğü ve CIA’in uyuşturucu trafiğinde kontrolü ele geçirme “hakkı”dır. Başka hiçbir özgürlük ve hak söz konusu değildir.
Şimdi, kadının güzelliğinin ve cinselliğinin kullanılmasının da ötesinde, “savaşma seviş” gibi pek insani bir yavanlıkla ya da ABD’nin kamuoyuna sunduğu tek yanlı savaş fotoğrafları ile “erotik/porno fotoğrafların basma kalıp şekilleri” paralelliğinin sanatsal yorumuyla ilişkilendirilen bir savaş karşıtlığının bu gerçeğin üzerini örtmekten daha büyük, daha önemli bir etkisi olabilir mi? Böyle bir savaş karşıtlığı, savaşın rantını yiyen büyük kapitalist ülkelerin egemenlerinin canınını sıkar mı? Sıksa, Miami’de bir müzede bir ay boyunca sergilenir mi?