Diyarbakır'ın Sur İlçesi'nde küçük bir mekanda tütün üretimi yapan yurttaşlar, tütün üretimi üzerinden geçimini sağlıyor.
Türkiye'nin birçok bölgesine yayılan tütün üretimi, bölgede de geçim kaynağı haline gelmiş durumda. Diyarbakır'ın Sur İlçesi'nde küçük bir mekanda tütün üretimi yapan yurttaşlar, tütün üretimi üzerinden geçimini sağlıyor. Sur İlçesi Ziya Gökalp Mahallesi'nde küçük bir evde ilçe ve çevre köylerden tütün yaprakları satın alarak burada işliyor. Yurttaşlar hazırladıkları tütünün kilosunu 10 TL'den başlayan fiyatlarla toptancılara satıyor.
Türkiye'nin birçok bölgesine yayılan tütün üretimi, hem iç tüketimi karşılamak hem deihracat maksadıyla üretiliyor. Yüzde 98'i sun-cured tipi Oriental tütünler üretilirken, geri kalan kısmı dark air-cured (Sigar), flue-cured (Virginia), light air-cured (Burley) üretimi şeklindedir. Ülkemizde üretilen tütünler yetiştirildikleri bölgeler, toprak yapısı, bulundukları ekolojik faktörler, irsi özellikleri nedeni ile farklı karakter gösteren tipler olmuşlardır. Bu nedenle tütünleri üretim bölgesine göre 4 guruba ayrılmaktadır. Ege, Marmara-Trakya, Karadeniz, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesi tütünleri diye gruplandırılırlar.
Bu bölge son yıllarda üretim alanı ve miktarında büyük artış göstermiş ve üretimde ikinci sıraya yerleşmiştir. Tütün üretim alanları birbirinden uzak, toprak yapısı çok farklı, ekolojik koşulları değişik yerler olmasından dolayı değişik tipte tütünler üretilmektedir. Küçük boyutlu tütünlerin yanında büyük boyutlu tütünlerde üretilmektedir. Bu bölge tütünleri Ege, Marmara ve Karadeniz bölgesi tütünlerinden fiziksel ve harman özellikleri bakımından çok farklılık göstermektedir. Bu bölge tütünleri içim ve koku yönünden Virgina tipi tütünlere benzemektedir. Yine bölgede Tömbeki ve Hasankeyf adlı Nicotiana Rustica cinsi tütün üretimi de yapılır. Son 10 yıllık ortalama üretime göre genel üretimin yüzde 30'luk kısmı bölgede üretilir. Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinde üretim son yıllarda devamlı artış göstermiştir. Önceleri dağlık, yüksek yerlerde üretimi yapılan tütün, dağlardan ovalara inmiş ve üretim miktarı ülke ihtiyacının çok üstüne çıkmıştır. İç tüketimde kullanılmaktadır, üretim fazlasını son yıllara kadar ihraç etmek imkanı doğmamıştır. Ancak ihraç imkanı araştırılmakta, bu yönde gelişmeler mevcuttur.
Silvan, Bismil, Kulp, Lice, Diyarbakır yöresi ve diğer ilçeleri, Kozluk, Sason, Bekirhan,Batman ve yöresinde üretimi yapılan tütünlerdir. Bu tütünler büyük, kısmen orta boyutlu açık kırmızı, kırmızı ve sarı renkli, sertçe, az tatlı içimli tütünler olup sigara harmanlarına sertlik ve tokluk vermek için kullanılırlar.
Bitlis ve ilçeleri, Muş ve ilçeleri, Şemdinli ekim noktalarında yetiştirilirler. Yaprak boyutları orta, sarı, açık sarı, renkli, parlak görünüşlü, ince dokulu, yanma yetenekleri iyi, tok içimli, tatlı, kokulu tütünlerdir. Sigara harmanlarında tatlılık, koku ve renk vermek maksadıyla kullanılırlar. Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinin üretimi aşağıda tablo halinde gösterilmiştir. Üretim merkezinde, düşüşün nedeni deneme tütün üretimi yapılan merkezlerdeki üretimin kaldırılmasından kaynaklanmaktadır.Tütün ekilen köy sayısı da bahsedilen nedenle düşmüştür. Bunun aksine diğer göstergelerde artış mevcuttur. Üretim artışının en önemli göstergesi olan tütün ekicisi adedi bölgede %100'e yakın bir artış göstermiştir.Bölgenin tütün üretimi de artma eğiliminde olup genelde artmıştır.Bölgede üretim artışının en önemli nedeni fiyatların ekiciler tarafından tatmin edici bulunmasıdır.
Sur'da tütün üretimi
Diyarbakır'ın Sur İlçesi'nde küçük bir mekanda tütün üretimi yapan yurttaşlar bunun üzerinden geçimini sağlıyor. Sur İlçesi Ziya Gökalp Mahallesi'nde 5 erkek 3'ü kadın olmak üzere 8 kişi ilçelerden ve köylerden gelen tütün yapraklarını işleyerek tüketime hazırlıyor. Özellikle Lice'den getirdikleri tütünün sert ve kaliteli olduğunu belirten yurttaşlar, bunun daha çok tercih edildiğini söyledi. Üretimi yapan Şükrü Çakıcı adlı esnaf şunları söyledi:
"Diyarbakır ve ilçelerinin tütünüdür. Özellikle Lice'den getiriyoruz. Lice'nin köylerinden alıyoruz.buraya yaprak geliyor biz de alıyoruz. Ufaltıp daha sonra toptancılara satıyoruz. Fiyatı 10 TL ile 100 TL arasında değişiyor. Sert olan tütün var ve hafif olan. En çok sert olan tercih ediliyor. 8 kişi burada çalışıyoruz. Hepimiz geçimimizi tütün üzerinden yapıyoruz. 3 kadın da 5 erkektir. Hep birlikte bu işi yapıyoruz. Güne göre değişiyor. Bazen 400 bazen de 500 kilo üretiyoruz. Kilosunu 1 TL'ye yapıyoruz. Lice tütünü daha serttir.Adıyaman daha ince ufaltıyor biz dağılmasın diye biraz daha kalın yapıyoruz."
Güncelleme Tarihi: 03 Kasım 2015, 13:35
1 Diyarbakır Seçimi Yorumladı: Demokratik Çözüm 2 1 Kasım seçim sonuçları neden hızlı sayıldı? 3 Genelkurmay'dan Açıklama: Kandil'i Vurduk 4 Hendek kazılan yerlerden HDP kaç oy aldı? 5 Bahçeli koltuğunu kaybetti Meclis'te oturma düzeni... 6 Avni Özgürel'den ilginç tesbit: Seçim Öcalan'ı... 7 HDP'den Öcalan açıklaması 8 Akdoğan: PKK Türkiye’yi terketmeli, sonra konuşulabilir 9 DİYARBAKIRLI KARATECİLERDEN ÇİFTE ZİYARET 10 AMEDSPOR SONUNDA DEPLASMAN FOBİSİNİ YENDİ EYÜPSPOR...