"Hem o târik-üs salât, kendi kendine mâlik olmadığı için, kendi mâlikinin bir abdi olan kendi nefsine zulmeder. Onun mâliki, o abdinin hakkını, onun nefs-i emmaresinden almak için, dehşetli tehdid eder." ifadelerini açar mısınız? | Sorularla Risale
“Kim Allah’ın koyduğu sınırları aşarsa, nefsine zulmetmiş olur.” Zulüm başkasının hukukuna tecavüzdür. Başlıca şu üç şekilde kendini gösterir:
İnsan, tek Allah’a iman ve sadece O’na ibadet etmekle mükelleftir. İnancında bazı şeyleri Allah yerine ikame ederek veya amelinde başka şeyleri gözeterek hareket ederse şirke düşer. Şirk ise ayetin ifadesiyle “Büyük bir zulümdür.” (Lokman, 31/13)
Sevdiğini Allah'ı sever gibi sevmek, korktuğundan Allah’tan korkar gibi korkmak, hayatını ve bekasını Allah’tan başkasının elinde bilmek... hep birer şirk örneğidir. İnsanlığın ekserisi, açık veya gizli şirkten kendini kurtaramamıştır. Başkasının gıybetini yapmak, aleyhinde söz taşımak veya malını çalmak gibi durumlar zulmün ikinci çeşidine birer örnektir.
Günahlara dalmak, Allah'ın verdiği aza ve aletleri, duygu ve hisleri yaratılış gayesine aykırı kullanmak ise nefse zulumdür.
ayeti, zulmün üçüncü çeşidi ile ilgilidir. Mideye haram lokma sokmak, dili küfürde kullanmak, aklı malayaniyatla, yani ne dünyaya, ne ahirete yaramayan şeylerle meşgul etmek, hayalen hep günah peşinde koşmak gibi durumlar nefse zulmetmekle alakalıdır. Allah bu aletleri böyle aşağı, adi gayeler için yaratmamıştır.
Bu zaviyeden baktığımızda, insanların çoğunun zulüm içinde olduğunu görürüz.
Söz gelimi, içki içen bir aile reisi; Allah'ın yasağını çiğneyerek hukukullaha tecavüz, ailesinin nafakasından keserek ve nahoş kokularla onları rahatsız ederek insanların hukukuna tecavüz, aklını iptal ederek kendi nefsine tecavüz eder.
Burada kullanılan nefis ve nefs-i emmare ifadelerini izah etmek gerekmektedir. Nefis ile maddi ve manevi herşeyimiz kastedilmektedir. Nefs-i emmare ise insana sürekli kötülükleri emreden ve insanda bulunan şeytanın talebesidir. Bu nefs-i emmare, Kur'an'ın emri altına girmek istemiyor. İnsanın maddi ve manevi cihazatını yanlış yollarda kullanmak istiyor.
İnsan'a takılan cihazlar ne için verilmiştir ve nasıl kullanılsa faydalı olacaktır? Bu soruların izahı Altıncı Söz'de detaylı bir şekilde bulunmaktadır; oraya bakılabilir.
Kategorisi: Hatime, Birinci Sual | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 5718 | Word indir | Pdf indir
Benim sorum şuydu: Burda nefsine zulm eder diyor; neden olarakta nefsi emmare gösteriliyor. Zulm edilen nefisten kasıt zatımız mı, nefsi emmare nefse zulm ediyor gibi bir durum var ortada.
Nefis insanın kendisidir. Ama nefs-i emmare, insanı kötülüğe sevk eden, bir latifedir. Bu nedenle, nefs-i emmare insanı kötülüğe sevke edip, hem dünyada ve hem de ahirette sıkıntı çekmesine vesile olmasından dolayı, nefse yani insana zulm etmektedir.
Nefis: “Bir şeyin zâtı, kendisi, hakikati.” “Ruh, kalp, can.” “Ruh ile bedenden mürekkep olan zât veya bedene müdebbir olan ruh.” (Elmalılı Hamdi Yazır) “Şehvet ve gazabın başlangıcı olan kuvve” “İnsandaki kötü vasıfları toplayan bir asıl” (Gazali) “Şehvanî arzulara ve şeytanî yollara itirazsız, severek giren ve daima kötülüğü emreden nefis.”
Büyük düşman Nefs-i emmare: İnsan nefsinin en aşağı mertebesi. “Muhakkak nefis kötülüğü emredicidir” âyetinin haber verdiği büyük düşman. Şehvet, hırs ve hasedin emrine girmekle, ruh ve kalbi aşağıların ve bayağıların hizmetine sokmağa çalışan iblis oyuncağı.
Nefs-i Emmare: Kötülüğe aşık, harama düşkün, sefahate hayran, sarhoş nefis. Hep pislerden ve pisliklerden hoşlanan zavallı nefis. Hayırlı işlerde tembel ve ürkek, şerde cesur ve atılgan bozuk mizaç. Şeytanı meleklere secdeden men eden haset ve kibir, bu nefsin birinci sıfatı ve en belirgin özelliği.