Ermenilerin, Rumların ve Türklerin ortak yaşadıkları yer özelliği taşımaktadır. Muhteşem doğası, tarihi yerleşim yerleri, uçsuz bucaksız yeraltı şehirleri, taş evleri, konakları ve güvercinlikleriyle görenleri hüzünlüde olsa, kendine hayran bırakıyor.
Kayseri merkezine yarım saat uzaklıkta, Melikgazi ilçesi bağlı 4 bin nüfuslu bir beldedir. Mimar Sinan’ın doğduğu yerdir. Volkanik arazi üzerine kurulmuş olduğundan dolayı verimli toprakları sınırlıdır. Bu nedenle bölgede dokuma ve beziryağı üretim oldukça yaygınmış. Ağırnas’ın Ermeni ve Rumları bu toprakları terk etmek zorunda kalmışlar. Onlarda geriye kalan bazı yapılar bugün de ayakta duruyor.1924 mübadelesinde Yunanistan’a göç edenler “Arkides” köyünü kurmuşlar.
Dünyaca ünlü Mimar Sinan’ın doğduğu ve 22 yaşına kadar yaşadığı ev yeniden restore edilerek ziyarete açılmıştır. Ünlü mimar 1489’da Ermeni veya Rum bir ailenin çocuğu olarak burada doğmuştur. Ev 2 katlı ve üç bölümden oluşmaktadır. Ev ilginç bir mimari yapıya sahip bulunmaktadır. Evin bir bölümü kayalara oyulmuştur.
Rehberimizin anlattığına göre, Mimar Sinan doğduğu köye, Ağırnas’a 3 çeşme yaptırmış, bugün bunlardan ikisi ayakta duruyor. Çeşmeler tekrar tekrar restore edildiğinden dolayı mimari bir özellik taşımadıkları izlenimi veriyor insana.
Ağırnas’a 1986’da açılan ilk okul bugün kütüphane olarak kullanılmaktadır.
1857 tarihli kilise uzun yıllar depo olarak kullanılmıştır. Kilisenin girişinde “Ağırnas Kültür Merkezi” olarak yazılı olmasına karşın yapı boş durumda bulunuyor. Kapı sürekli kapalı olup görevli gelen olursa kapı açılıyor.
“Bezirhaneler 250-300 yıl önce; günümüzde fabrika gibi yerler olarak kabul edilir bezir yağı üretirmiş.” Geçmişten günümüze bölgede yok denecek kadar sayısı azalmıştır.
Arap Ocağı Mağarası
Ağırnas’ın içinde tesadüfen bulunan ve iki ay önce restore edilerek turizmin hizmetine açılmıştır.
Yeraltı şehrinin M.S. 1-13. yüzyıllar arasında kullanıldığı bilinmektedir. Girişinde yer alan büyük değirmen taşı, gerektiğinde kapatılarak güvenlik sağlanıyor. Yeraltı şehrinin içine bir yaşam alanında bulunması gereken her şey bulunuyor. Uzunluğunun 12 km olmasına karşın küçük bir bölümü ziyaret edilebiliyor.
Ağırnas çevresinde yetişen “gilaburu” meyvesi ve suyunu deneyebilirsiniz. Gilaburu kırmızı renkli, nohut büyüklüğünde meyveler veren, boyu 3 metreye ulaşan çalı görünümüne sahip toplu halde beyaz çiçekler açan bir ağaçtır. Böbreğe, uyku bozukluğuna, yüksek tansiyon gibi rahatsızlıklara iyi geldiği ifade ediliyor. Gilaburu ağacı Ağırnas ve çevresinde bulunmaktadır.