Paranoid Kişilik Bozukluğu » Ankara Psikolog
Paranoid kişilik bozukluğu olan kişiler, sürekli olarak başkalarının kötü niyetli olduğunu düşünme eğilimindedirler. Kuşkucudurlar ve başkalarına güvenmezler. Genellikle düşmancıl duygular taşırlar, huzursuzdurlar ve kızgınlık içindedirler. Genellikle eğlenceli kişiler değildirler, “ciddi” bir tavır içindedirler. Oldukça önyargılı olabilirler. Başkalarını alçaltıcı ve tehdit kaynağı olarak görürler. Başkalarının kendilerine olan bağlılığından kuşku duyarlar, hep başkalarının güvenilir olup olmadığını sorgularlar. Oldukça mesafelidirler, başkalarına yakınlık ve sıcaklık duymazlar. Zaman zaman çok akılcı ve nesnel davranmakla övünürler. Güç sahibi olmaya ve kişilerin derecelerine aşırı önem verirler ve zayıf, yetersiz, hastalıklı olan kişilere tepeden bakarlar, onları hor görürler. İş yönelimli etkin kişiler gibi görünürlerse de genellikle başkalarında korku yaratırlar ve başkalarıyla çatışma içinde olurlar .
Paranoid kişilik bozukluğunun yaygınlığı, genel toplumda % 0.5-2.5 arasında; psikiyatri poliklinik hastalarında % 2-10 arasında; yatan hastalarda ise % 10-30 arasındadır. Bu bozukluk erkeklerde kadınlardan daha yaygındır; ancak ailesel bir geçişe sahip olduğu düşünülmemektedir. Eşcinsel insanlar arasındaki yaygınlığı toplumdan fazla değildir; fakat azınlıklarda, göç edenlerde ve sağırlarda genel popülasyondan daha fazla görüldüğüne inanılmaktadır.
DSM-III-R’nin tanımlamasına göre paranoid kişi, ilk yetişkinlik yıllarından başlayarak, çevresindeki insanların kasıtlı olarak kendisini tehdit edici veya küçük düşürücü davranışlarda bulunduğuna inanma eğilimindedir. Paranoid kişinin yaşantıları bölme (splitting) üzerine kurulmuş bir savunma sistemi tarafından yönlendirilmektedir. Bu kişiler bebeklik döneminde sevgi ve kızgınlığın aynı objede yaşanabileceğini öğrenemeyip paranoid-şizoid durum içinde kilitlenmişlerdir. Nefreti ve sevgiyi aynı insanda birleştirirlerse nefretin egemen olup sevgiyi yok edeceğinden korkarlar ve bu durum nedeniyle katlanılması zor bir anksiyete yaşarlar. Bu durumla başa çıkabilmek için bölme savunma mekanizmasına başvururlar ve tüm kötülükleri dış dünyadaki insanlara yansıtırlar.
Yansıtma ve yansıtmalı özdeşim bu kişilerin sıklıkla kullandıkları diğer savunma mekanizmalarıdır. Paranoid kişi kendi içinde yaşadığı tehdidi, dış dünyadan kendisine yöneltiliyormuşçasına yansıtmakla kalmaz, aynı zamanda dış dünyadaki insanları denetimi altına alma eğilimi gösterir.
kişilik bozukluğu kişilik bozuklukları paranoid