Bir Olay, Üç Haber: Yalandan kim ölmüş » Cafrande Kültür Sanat ve Hayat
Van, Başkale’de yaşayan Şehnaz Tonğ’un yaşadıkları hakkında dün Hürriyet, Sabah ve ANF, aynı isim etrafında geçen bir haber aktardı. Bu haberde adı geçen kişi aynı, haberin günü ve tarihi aynı ama diğer bilgiler tamamen farklı. Üç ayrı basın organında çıkan haber doğal olarak üç farklı kişi tarafindan düzenlenmiş. Ancak gerçek haberi bulup aktarmak yerine kendi düşüncesini propaganda etme çabası bir olayı üç ayrı duruma getirmiş. Üç kaynakta da aynı olan tek şey bu sadece bu isim.
Bu haber kaynaklarından sadece birinden faydalanan bir okur, duruma göre PKK’yi, JİTEM’i ya da bu kadını/kız çocuğunu koruyamayan resmi kurumları sorumlu olarak görebilir.
Hürriyet’in haber kaynağı Doğan Haber Ajansı (DHA), haberi yazan muhabir Fahrettin Gök. Sabah’taki haberi gazetenin Van muhabiri Ercan Demirci yazmış. Her iki muhabir de kaynaklarını belirtmiyor ama haberlerden resmi yetkililerin, muhtemelen de Jandarmanın onlara bilgi verdiği anlaşılıyor.
Hiçbir bilgi tutmuyor
Hürriyet’teki haberin başlığı “Yokluk töre terör”. Sabah’taki haber “Kocasını terk eden kadına töre infazı” diye verilmiş. ANF’yse haberi “İşte JİTEM’in ağına düşen 14 yaşındaki kızın hikayesi” diye veriyor.
Hürriyet’e göre Ş.T. 14 yaşında bir çocuk. Sabah’a göreyse 21 yaşında. Her iki gazete de Ş.T.’nin öldürüldüğünü söylüyor. Sabah’a göre cesedi bir ay önce bulundu; Hürriyet tam bir tarih vermiyor.
ANF’yse Ş.T.’nin ağzından bir hikaye anlatıyor. Haberden onun öldürülüp öldürülmediği anlaşılmıyor ama yazılanlara göre hayatta olması gerekli.
Üç ayrı hikaye
Hürriyet’e göre Ş.T. babası dört yıl önce hapse girince yoksulluk nedeniyle okulu bıraktı ve evli bir erkekle yaşamaya başladı. Sosyal hizmetler bu durumu fark edip onu ailesine geri götürdü.
Yakınlarından ve çevreden tepki görünce Ş.T. evden kaçtı ve PKK’ye katıldı. Burada cinsel şiddet görünce örgütten de kaçmaya kalktı ve bu sırada militanlarca öldürüldü. PKK “devlet ajanı” olduğu için Ş.T. öldürdüklerini açıkladı; İran’dan Jandarmayı arayan bir militan da yaşananları anlattı.
Sabah’a göreyse zorla evlendirildiği erkeği terk edip güvenlik güçlerine başvuran, daha sonra da ailesine gönderilen Ş.T. öldürüldü.
ANF’yse Ş.T’nin yasadışı Jandarma İstihbarat Teşkilatı (JİTEM) tarafından kaçırıldığını “PKK militanlarına suikast düzenlemek üzere eğitildiğini” ve askerlerin kendisine, annesine ve kardeşlerine şiddet uyguladığını kendi ağzından aktarıyor.
Sonuçta ne olduğu, Ş.T.’nin başına ne geldiğini anlamak mümkün değil. Gazeteciler, PKK ve ordu arasındaki propaganda mücadelesinin arasında kalıp, okurun gerçeği öğrenebilmesini sağlayamıyor.
Ş.T. kim? Kaç yaşında? Öldürüldü mü? Taciz ve tecavüze uğradığı doğru mu? Eğer öyleyse, onu kim öldürdü?
“Töre bahanesiyle” öldürüldüyse, sosyal hizmetler neden onu koruma görevini yerine getirmedi?
JİTEM tarafından kaçırıldıysa, bunu gerçekleştiren görevliler kimler, bu konuda soruşturma açılacak mı?
Eğer 18 yaşında küçükse, gazeteciler neden kimliğini açıklıyor?
Courbet resminde, kendisini çevreleyen alalade dünyayı gözlemenin ötesine geçerek, bu gözlemi tarihsel göndermelerle beslemenin yollarını arar. 1848-1849’da XVII. yy. köylülerinin...