Drone ile yeryüzü haritası
Fotokopter'in kurucuları bilgi işlem mühendisi Levent Oktay ile ortağı Yener Bozkurt, yakında ağaçlandırılması planlanan Bornova Şeytan Deresi'nde drone kullanarak bölgenin yeryüzü haritasını çıkardı. Kullanılan teknoloji ile arazinin eğimi, güneşin eğimi ve muhtemel su yolları havadan belirlendiği için arazinin farklı köşelerine farklı cinste fidanlar dikiliyor ve dikilen fidanın tutmama ihtimali kalmıyor.
TEKNOLOJİ 23.02.2020, 15:16 23.02.2020, 21:54
Sohbet konuğumuz bilgi işlem mühendisi Levent Oktay drone’u Türkiye’de ticari amaçla ilk kullananlardan biri… Önceki gün İnciraltı Sahilevleri’ne ofislerine gittim. İçerisi slikon vadisi gibi. Her köşede irili ufaklı drone’lar, kumanda masaları, bilgisayarlar, bir köşede 3 D printer… Orada ne varsa şaşkınlıkla, merakla izlemek, incelemek, dokunmak istiyorsunuz… Levent Oktay, henüz 25 yaşlarındayken model ve helikopterlere ilgi duymaya başladığını belirterek şunları söyledi:
“O dönemde fotoğrafçılık benim için yalnızca hobi idi. 2009 yılında orijinal adı ‘Multicopter’ olan uzaktan kumandalı hava aracını kendi olanaklarımla geliştirdim. Yalnızca pervaneleri ve motorunu Çin’den getirttim. 4 pervaneli hava aracıma fotoğraf makinesi ve kamera monte ettim. Bu araca Fotokopter adını verdim. İzmir’de özellikle inşaat sektörü için ilk hava çekimlerini fotokopter ile gerçekleştirdik. Sonra drone kullanımını giderek geliştirdik, araçlarımızı çeşitlendirdik.”
PARÇA ÜRETİMİ, PRODÜKSİYON
Fotokopter’in neler yaptığını sordum, anlattı:
"Bu konuya ilk ilgi duyduğumda insansız hava araçlarının Ar-Ge’si çok pahalı olduğundan parçalar halinde alıp araçları oluşturuyor, altına kamera yerleştiriyorduk. Sonra bu konuda kendimizi iyice geliştirdik. 3D printer aldık. Drone için gereken parçaları da artık kendimiz üretmeye başladık. Ortaya çok başarılı, değişik amaçlı ürünler çıkıyor ve bunları tamamen kendi işimiz için kullanıyoruz. Piyasada örneğin 10 bin liraya satılan drone’ları biz burada 2000 liralık harcama ile üretebiliyoruz. Araçlarımızla fotoğraf ve kamera çekimleri yapıyoruz, prodüksiyon, kurgulama, seslendirme, parça üretimi hepsi bu mutfakta. Havadan sanal turlar hazırlıyoruz, böylece tanıtıma farklı boyutlar getiriyoruz. Endüstriyel sanayinin tüm reklam çözümleri bizde. Son günlerde jeotermal santralleri ile ilgili hava çekimlerine başladık, çok beğenildi, sürekli davetler alıyoruz… Sevdiğimiz bir işi yapıyoruz ve iki ortak burada çok mutluyuz…”
Drone konusunda Türkiye’de uzmanlaşan birkaç kuruluştan biri haline geldiklerini ve istek üzerine arızalanan drone’ların onarımına da başladıklarını belirten Levent Oktay, “Drone’u satın almak yetmiyor. Kullanmayı öğrenmek gerekiyor. Bu yüzden kullanım hatası yüzünden drone’lar düşme sonucu arızalanıyor ve sonunda bize geliyorlar…”
Drone kullanmanın giderek uzmanlık gerektiren bir iş haline geldiğini anlatan Oktay, drone kullanmadan önce smilatör eğitimi almanın şart olduğunu anlattı ve şöyle dedi:
“Ticari amaçla drone kullanmak için lisans şart. Kurslara gitmek zorundasınız. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’ne kendinizi kaydettirmek durumundasınız. Artık her drone’un bir plakası var. En fazla 120 metreye kadar yükselebilirsiniz. GPS’de kısıtlamalar var. Her yerde çekim yapamazsınız. Bir çekim öncesinde mutlaka Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü ve ilgili valilikten izin almanız gerekiyor. Eğer kullandığınız drone’ın ağırlığı 500 gramdan fazla ise mutlaka kayıtlı olmak zorundasınız…”
Kendilerine havadan çekimle ilgili birçok farklı talep geldiğini hatırlatan Levent Oktay, bir süre önce bir arazinin üzerinde 90 derecelik açıyla fotogranametri çalışması yaptıklarını ve çekilen fotoğrafların o arazinin topografik haritasının yapılmasında kullanıldığını söyledi. Oktay, “Normalde bir harita mühendisinin bir ayda bitirebileceği bir işi biz bir günde tamamlıyoruz. “
Drone teknolojisi o denli hızla gelişiyor ki son olarak klasik yöntemlerden çok daha hızlı bir şekilde yüksek doğrulukta yeryüzü haritaları çıkarmaya başladık. Bu haritaları kullanarak yağmur suyunun birikme alanlarını ve su basma riski olan bölgeleri belirleyebiliyorsunuz. Herhangi bir kazı yapıldığında ne kadar moloz çıkarılacağını hesaplayabilirsiniz. Özel kameralar aynı zamanda ormanlarda bulunan ağaçların sayısını ve ağaç türlerini belirlemek için de kullanılıyor. Bu yöntemi son olarak eski taş ocağının ağaçlandırılma sahasına dönüştürüleceği Bornova Şeytan Deresi'nde kullandık. 50 hektarlık alanı İzmir Büyükşehir Belediyesi ağaçlandıracak. Talep üzerine arazi üzerinde çalışarak alanın eğimini, muhtemel su yollarını, güneş ışığının eğim derecelerini belirledik. Böylece ağaçlandırma bizimi yaptığımız hesaplamalara göre yapılacak, bitki türleri buna göre seçilecek. Bu tür bir yöntem ağaçlandırmada kesin başarı sağlıyor.
PİLOTTAN FARKIMIZ YOK
Drone’ları ortağı Yener Bozkurt ile birlikte kullandıklarını belirten Levent Oktay, şöyle konuştu:
“Arkadaşım fotokoptere ben fotoğraf makinesi ve kameraya kumanda ediyorum. Bu araç 70 kilometre hız yapıyor ve gerektiğinde 210 metreye kadar yükselebiliyor. İstersek manuel olarak kumanda ediyoruz, ama gerektiğinde verdiğimiz koordinatlara uygun olarak çalışılacak alan üzerinde gidip gelerek görevini yerine getiriyor. Fotokopter de aynı uçak ve helikopterler gibi sürekli bakım gerektiriyor. Uçuş öncesinde rüzgar, çekilecek filmin süresi, güvenlik ve uçuş süresi değerlendiriliyor. Fotokopter şarj edilebilir pille uçuyor ve 8 dakika boyunca havada kalabiliyor. GPS, barometre ve pusulası var. Acil durumlarda kendi kendine iniş yapabiliyor. Çalışma sırasında pilotların yaptıklarına benzer ön hazırlıklarımız var. Check-list denilen önceden yapılması gerekenleri tek tek kontrol ediyoruz. Bunlar kontrol edilmeden asla kalkış olmaz…”
Fotokopter’de 200 gramlık drone da var, 15 kilogramlık olan da… Hepsinin işlevi, görevi farklı.
İLK DRONE 1898'DE UÇTU
Yolda yürürken, bir parkta otururken, bir doğa yürüyüşünde, bir antik kentte kalıntılar arasında tepemizde vızıldayarak dolaşan o sevimli araç… Türkçe karşılığı “arı vızıltısı” olan drone, uzaktan kumanda edilen hava aracı olarak tanımlanıyor. Kayıtlara göre askeri amaçlı ilk drone’lar 1800’lü yıllarda düşünülmeye başlıyor. 1898 yılında ilk drone tasarlandı. Drone askeri amaçlı olarak ilk kez Vietnam savaşında kullanıldı ve savaş süresince 3500 drone görev yaptı.
Sivil amaçlı olarak 2000’li yıllardan itibaren üretilmeye başlanan drone son yıllarda Türkiye’de de önemli bir sektör haline geldi. 2015 yılı rakamlarına göre drone satışında şimdiden 1 milyon dolarlık bir pazar oluştu. Dünyada ise bu sektör için milyarlarca dolarlık yatırımlar yapılıyor.
Drone’u artık spordan tarım sektörüne, düğün çekimlerinden jeolojik haritaların çizilmesine kadar birçok amaçla kullanmak mümkün. Hatta mangal yellemek için drone pervanelerinden yararlananlar bile var. Ülkemizde internet üzerinden ve hobi mağazalarından satın alabileceğimiz ve kullanım amaçları farklı drone modellerinin fiyatları 100 liradan başlıyor 50 bin liraya kadar çıkıyor.
BM, AB ve NATO'nun utanç günü
Berberde konuşmak yasak!
Poseidon'dan denizdeki eviniz
Iphone yeni modelini tanıttı
Temiz hava ve temiz çevre için Elektra
Afyon Eber'e biyokütle santralı
#Riskli iller #İzmir Büyükşehir Belediyesi #LeventRenda #Karaburun #ElçinSangununYenidizisi #KüçükMenderesHavzası #BurcuEsmersoyunYeniAşkı #Arkas #Bizans #UşakOrganizeSanayiBölgesi #MermerOcakları #2020Turizmi #Sağlık Bakanlığı #Koronavirüs İzmirde #Hayat eve sığar #dezenfekte ekibi #CHP #Eğitim #kadın #Karagöle dokunma