El Kaide'nin IŞİD'i Reddetmesi Ne Demek? | Aaron Zelin |
Soylu, İran'la doğu sınırımızda PKK'ya yönelik ortak operasyon yapmaya başladık." dedi.
Yayımladığı manifestonun başlığı, akıllara Fransız aşırı sağının görüşlerinden etkilendiği ihtimalini getirdi.
El Kaide'nin IŞİD'i Reddetmesi Ne Demek?
2 Subat aksami El Kaide genel komutanligi Irak-Sam Islam Devleti (ISID) ile alakasi olmadigini belirten bir beyanat yayinladi. “ISID Kaide Cihad Cemaati’nin bir kolu degildir, kendileri ile kurumsal bir iliskimiz yoktur ve yaptiklarindan Kaide Cemaati mesul degildir”. ISID 2006 yilindan bu yana El Kaide adini kullanmasa bile tarihte ilk defa El Kaide tarihte ilk defa kendi adini kullanmis bir grupla acikca alakasini kesiyor. Bu durumun Suriye’ye nasil bir etki edecegini ongormek icin henuz erken olsa da bu beyanat hem tarihsel olarak hem de kuresel cihad hareketlerinin gelecegi acisindan buyuk onem tasimaktadir.
El Kaide’nin ISID’i reddetmesi 1996 yilinda Cezayir ic savasi esnasinda Libya Islami Mucadele Grubu (LIFG), Misir Islami Cihad orgutu, Ebu Katade el Filistini ve Ebu Musab es-Suri’nin Islami Savas Grubu’ndan (GIA) desteklerini cekmelerini hatirlatiyor. Usame bin Ladin’in kendisi de Cezayir’de egitim kampi acma istegini reddeden GIA hakkinda onemli supheler tasiyordu ve zararli bir ideolojiye sahip olduklarini dusunuyordu. Bin Ladin 1998’de GIA’dan ayrilan daha az radikal Selefi Dava ve Mucadele Hareketi’nin (GSPC) kurulmasinda rol oynadi. GSPC 2007 yilinda adini Islami Magrib El Kaidesi olarak degistirdi.
Suriye’deki duruma benzer sekilde GIA Cezayir rejimi ile savasmak yerine diger Islami gruplara saldirmaya baslamisti. Bunlardan en goze carpanlari GIA’nin 1994 yilinda kendisi ile birlesen Islami Kurtulus Cephesi (FIS) liderlerinden Muhammed Said ve Abdurrezzak Recam’i, ayrica Libya Islami Mucadele Grubu’ndan katilan gonulluleri oldurmesi olmustu. GIA gibi ISID’in de tekfirde asiri gitmesi ve sonrasinda dusmanlarini ortadan kaldirmak icin her yolu mubah gormesi, ayrica ISID’in bagimsiz bir Seriat mahkemesinin hukmune tabi olmayi reddetmesi ve kurtarilmis bolgelerde bagimsiz bir devlet oldugu israrini surdurmesi Suriyeli muhalif gruplar arasinda sikayet ve sikintilara yol acti. Bir devlet oldugu inanci ile ISID kuzey Suriye’de herhangi bir yargilama yapmaksizin muhalifleri ve diger sivilleri oldurdu veya hapse atarak cezalandirdi.
Cezayir’den alinan dersler El Kaide Merkez’in Irak’ta Ebu Musab Zerkavi’nin liderlik ettigi Iki Nehrin Topraginin El Kaidesi’nin (Irak El Kaidesi, ISID’in eski isimlerinden biri) son on yildir yaptigi asiriliklara karsi cikmasinda onemli rol oynadi. El Kaide’nin 2005 yilinda Zerkavi’ye gonderdigi mektuplarin birini Cezayir’de GIA katliamindan sag cikmayi basaran Libyali Atiyyetullah Abdurrahman el Libi yazmisti. Mektup Zerkavi’ye acimasiz yontemleri birakmasini ve Amerikan guclerine odaklanmasini tavsiye ediyordu. Libi’nin Cezayir’den aldigi dersler masum Musluman kani dokmemeye ve masum kani dokmenin yol acabilecegi sonuclar uzerineydi.
O zamandan beri Pakistan’daki El Kaide liderleri, branslarina Sunni Musluman sivillere saldirmamalari, daha ziyade askeri ve guvenlik altyapisina odaklanmalari icin ricalarda bulundu. Genel olarak Yemen’deki Arap Yarimadasi El Kaidesi ve Suriye’deki Nusret Cephesi nadiren sivil kayiplari olsa da bu kriterlere uydu. ISID ise bunun istisnasi oldu.
El Kaide’nin ret ilani 2004 yilinda baslayan mukemmellikten uzak bir iliskiyi resmen sona erdirse de ihtilafin isaretleri Mayis 2013’e kadar uzaniyor. ISID lideri Bagdadi’nin Nisan 2013’te Islam devletini Suriye’ye genislettigini ilan etmesini muteakiben Zevahiri Bagdadi’ye Irak’ta kalmasi ve Suriye’yi Nusret Cephesi’ne birakmasini soyleyerek bu ilani iptal etmeye calisti ancak basarisiz oldu. Bagdadi ise meydan okuyarak Suriye’de kalacaklarini ve 1. Dunya Savasi sonrasinda Sykes Picot anlasmasi ile cizilen sinirlara uymayacaklarini soyledi.
El Kaide/Nusret Cephesi ve ISID arasindaki ihtilaf onceleri buyuk oranda liderler arasindaki atismalardan ibaretti. Ancak Suriye’deki muhalifler arasinda acik savas ilani aralarindaki mesafeyi artirdi ve muhtemelen El Kaide’nin sonunda ISID’i birakmasinin ana sebebi oldu. Nusret Cephesi muhalifler arasindaki catismalarin disinda kalmissa da El Kaide’nin ISID’le iliskisi olmadigini ilan etmesi ve ozellikle de Nusret Cephesi’nin onde gelen kadilarindan Sultan bin Isa el Atavi’nin ISID uyelerine Nusret Cephesi’ne katilmalari cagrisi yapmasi bu ikisi arasinda bir catismayi ihtimal dahiline sokan bir senaryoyu mumkun kilabilir. El Kaide bildirisi hatta Fitneyi cozmede uzerlerine dusen mesuliyetin buyuklugu konusunda da uyarida bulunuyor.
Reddedilmis ve dislanmissa da ISID ivme kaybetmis yahut oyunun disinda kalmis degildir. Grup kuzey Suriye’de saldirilar karsisinda buyuk bir direnc gosterdi. SRF, Ceysul Mucahidin ve Islami Cephe’nin ani saldirisi ISID’e geri adim attirmissa da ISID toparlanarak kaybettigi topraklari geri aldi. Bu sonucun sebeplerinden bazilari ateskesler imzalamak, bazi gruplarin ISID’le savasmadaki gonulsuzlugu, ve bazi gruplarda, savascilardan ve kabilelerden biat alinmasidir. ISID’in bagimsiz finansman ve lojistik kaynaklarina sahip olmasi da El Kaide’den ayrilmasinin yapacagi etkiyi azaltmaktadir.
Ayrica El Kaide, Nusret Cephesi ve kuresel cihad hareketinin Muhammed el Makdisi ve Ebu Katade Filistini gibi onemli isimleri ISID’i reddetmisse de Ensar Beytul Makdis (Misir), Ensarus Seria (Tunus), Ebu Munzir Sinkiti ve bircok aktivist destek vermeye devam etmistir. (Bu beyanatlarin El Kaide’nin ISID’i acikca reddetmesinden once yapildigini goz onune almakta fayda var-Ceviren). ISID varligina olan bu tehditler karsisinda hayatta kalmayi basarirsa El Kaide’ye kurumsal olarak zararlar verebilir. Bunun ilk sonucu El Kaide’nin su anda Irak’ta resmi bir temsilcisinin kalmamasidir.
"Aaron Zelin" Yazarın diğer yazıları için tıklayınız.
El Kaide'nin IŞİD'i Reddetmesi Ne Demek? 05-02-2014
1 Sezai Temelli hakkında soruşturma
2 'Teröristin ismini asla anmayacağım'
3 Mardin'de PKK operasyonu: 19 gözaltı
4 Adli Tıp Kurumu sözleşmeli personel alacak
5 Dera'da rejim karşıtı gösteriler sürüyor
6 İran'da 153 konteyner yüklü gemi battı
7 Devasa yapı "The Vessel" açıldı
8 Erdoğan: Hesabını biz sorarız
9 Taliban 58 Afgan askerini esir aldı
10 Pakistan-İran sınırına tel örgü çekilecek
2 9 gün İsrail'de kalmış
3 Fransız aşırı sağından esinlenmiş olabilir
6 'Teröristin ismini asla anmayacağım'
7 İngiliz Bakan'dan 'Müslümanlara saldırı' uyarısı
9 Mardin'de PKK operasyonu: 19 gözaltı
4 'Netenyahu sen çocukları katleden zalimsin'
5 PKK'lı teröristlerin EYP şeması bulundu
7 2016'da Türkiye'ye gelmiş
9 'Avrupa'nın en büyük hastanesi' açılıyor
10 Diyarbakır'da nükleer madde operasyonu
3 Mısır'da canlı bomba saldırısı: 2 ölü
4 'ABD'nin Suriye'den çekilme kararı doğru'