Ana Sayfa Köşe Yazarları AV. ELVAN KILIÇ Salgının kira sözleşmelerine etkisi ve kiracıların hakları
28 Mayıs 2020 - 10:34
Birçok AVM için, kalabalık insan topluluklarını daha kolay bünyesinde barındırdığından ve salgın tehlikesini oluşturduğundan kapatılma veya saatlerini kısıtlama yoluna gidilmiştir. Oysaki kapatılan AVM’lerdeki işyerleri (restoran, cafe, mağaza vb.) iş yapamadığı için kira ödeyecek midir? Bu soruya mevzuata bakılarak 2 kelimeyle cevap verilebilir: Kira Sözleşmeleri.
Kira hukukuna ilişkin temel hususlar ile konut ve çatılı işyeri kiralarına ilişkin kayıtlar, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenmiş olup, kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.
- Kiracı, aylık kira ücretinin salgın dönemi süresince indirilmesini talep edebilir. Burada, ödemesi gereken kira bedelini salgın nedeniyle ödeyemediğini ispat etmeli ve bu salgın dönemi etkisini sürdürdüğü süre için uyarlama talep edilebilir. Eğer ev sahibi zam yapmışsa, yapılan bu zamma karşı çıkarak bulunduğu yer mahkemesinde uyarlama davası açabilir. Bunun için önce ev sahibine zammı kabul etmediğine ve kira bedelinde uyarlama talep ettiğine ilişkin ihtarname gönderir. Uzlaşma sağlanamazsa uyarlama davasını açabilir. Ancak salgın sebebiyle kirasını ödeyemediğini ispatlaması gerekir. Eğer kiracı ekonomik olarak varlıklı ise kirasını ödemekten kaçınamaz.
- İşten çıkarılan çalışan ev kirasını ödeyemezse veya kiracının çalıştığı iş yerinin resmi makamlarca kapatılması veya bizzat kendisi tarafından iş yerine artık müşteri gelmemesi, genel sağlık hali nedeniyle kapatmak istemesi halinde mücbir sebep halini kullanabilecek ve kira bedelinde indirim talebinde bulunabilecektir. Salgın nedeniyle kira borcunu ödeme durumu iflas etme, sürekli gelir kaybından mahrum kalma, işten çıkarılma gibi problemler yüzünden çekilmez bir hal alırsa kira sözleşmesi haklı nedenle tazminatsız bir şekilde feshedilebilir. Yine de feshedilmezse kiracı biriken kira borçlarını – eğer ödeyebilecek durumda olup da salgın sebebiyle erteliyorsa- süre bitiminde ödemek zorundadır. Aksi takdirde ev sahibi kira bedelini icraya koyarak isteyebilir.
- Konut kiracılarını korumayan bir düzenleme olsa da adli yargıda ve icrada sürelerin durması biraz kiracıların lehinedir. Kirasını ödeyemeyen kiracısına karşı ev sahibi icra takibi başlatmak istese de alınan tedbir kapsamında icra takibinde süreler durduğu için takibi başlatamamakta ve tahliyesini isteyememektedir.
Avukat Elvan Kılıç / 28-05-2020
Kısa Çalışma Ödeneğine Hukuki Bakış - 15 Mayıs 2020
Korona Virüs Salgını Evlilik Birliğini Nasıl Etkiliyor? - 17 Nisan 2020
Salgın Sebebiyle Özel Okul Ücretleri Nasıl Etkilenecek? - 16 Nisan 2020