Facebook ve Duygu Sömürüsü
Fortis et Liber Tarih 5.7.12
En nefret ettiğim hatta tiksindiğim şeylerin başında gelir başkalarının duygularını sömürerek, onların insani yanlarını kullanarak kazanç elde etmeye çalışmak. Facebook kullanıyorsanız size bana gelen mesajların benzerlerinden mutlaka gelmiştir.
Yapılan paylaşımdaki fotoğrafta bir tane hasta çocuk ya da kanser hastası olduğu söylenen birisi vardır ve fotoğrafın altına şöyle bir yazı eklenmiştir: "Facebook her paylaşım için şu çocuğa, kanser hastası olan bu insana şu kadar para ödüyor. Lütfen bu fotoğrafı paylaşın..." Ya da şöyle yazar: "100.000 beğeni toplarsak Facebook ameliyat masraflarını karşılayacak..."
Oysa Facebook yönetiminin daha önce bunun gibi paylaşımlar yüzünden açıkladığı gibi Facebook beğeni sayısına bağlı olarak bağış yapmaz, destekte bulunmaz, kimsenin ameliyat masraflarını üstlenmez, kimsenin tedavisine sponsor olmaz.
Yine duygu sömürüsü altında başka mesaj türleri de var. Onda da insanların milli, dini duyguları istismar edilerek kazanç sağlanmaya çalışılır: "Müslüman olan bu fotoğrafı paylaşır... Türküm diyorsan bunu beğen...", "Lütfen amin demeden geçmeyin" vs. Sayfasına bakarsın, bunu yayınlayanın, her türden içerik vardır. Ama hepsi yok bunu paylaş, yok şunu paylaş... Aslında paylaştığı konuyla sayfasının en ufak bir ilgisi yoktur. Dikkat ederseniz bazıları arada kendilerine ait sitelerinin linkini verir ya da bir ürünün tanıtımını içeren bağlantılar vardır. Çünkü bu insanların ne dini duygularla ne de milliyetçi duygularla zerre ilgisi yoktur. Tek düşünceleri sizin sırtınızdan daha fazla para kazanmaktır.
Bunun başka bir türü de herhangi bir fotoğrafı alıp dini duyguları yüksek ama eğitim durumu düşük Müslümanları sömürme. Facebook üzerinde belki rastlamışsınızdır. Örneğin Ukrayna'daki bir maden kazasında yanarak ölen Ukraynalı bir madencinin fotoğrafını alıp "11 Eylül saldırılarından sonra Kuran'ı yakmıştı, şimdi de Allah onu yaktı" benzeri gibi. Amaç, eğitim düzeyi düşük Müslüman kesimi en hassas olduğu yerden yakalamak. Adam ne Kuran yaktı ne de ABD yurttaşı. Ama önemli mi? Kesinlikle değil! Önemli olan resmin altına "Allah rızası için paylaş yazıp" resmin daha çok paylaşılması ve böylece Facebook sayfasının çok yüklü bir paraya satabilmesi.
Merak etmeyin, o paylaşımın altına amin yazmazsınız ya da paylaşmazsanız ne günaha girersiniz ne de Müslümanlığınızdan bir şeyler eksilir. Paylaşırsanız yalnızca ve yalnızca sizin milliyetçi ya da dini duygularınızı sırf para kazanmak için sömüren bu insanları daha da güçlendirmiş, ekmeklerine yağ sürmüş olursunuz. Ve daha kötüsü, sizinle aynı siyasi ya da dini görüşü paylaşan ve paylaşımlarını gerçekten inandığı bu dava için yapan sayfaların arada silinip gittiği, böyle şarlatanların ise cirit attığı bir sanal ortam yaratmış olursunuz. Yani farkında olmadan kendi inandığınız değerlere bile ihanet etmiş olursunuz.
İş öyle bir düzeye geldi ki, bazıları da artık dalga geçmek için Facebook'ta Arapça küfür yazıp bunun dua olduğunu söylüyor ve Arapça bilmeyen insanımız hayırlara vesile olması dileğiyle dua sandığı o küfrü kendi sayfasında paylaşıyor.
Bir diğer duygu sömürüsü de "Sayfamız şikayetler nedeniyle kapanıyor. 1 beğeni 1 şikayet, 1 yorum 2 şikayet siler" türünden paylaşımlar. Elbette bu da tamamen yalan dolan. Üstelik bakkal hesabı gibi bazılarında 1 beğeni 1 şikayet silerken bazılarında 1 beğeni 2-3 şikayet siliyor. Kısacası sallamak serbest. Kim ne tutturursa hesabı. Facebook yönetimi bir sayfayı kapatırken zerre kadar yorumlara ya da o sayfanın yaptığı paylaşımlara bakmaz. Koyduğu koşulları çiğneyen sayfayı binlerce üyesi olsa da kapatır... Bundan kaçış yoktur...
En komiği ise göz göre göre insanların aptal yerine konulduğu "Boşluk ya da nokta dahi olsa yorum yapınız" lafı. Yorum bir konu hakkında fikirlerini belirtmektir. Yorumu olmayan bir kişi boşluk bırakıp paylaşsa kime ne yararı olacak? Ya da nokta koysa? Elbette sayfa sahibinden başka kimseye yararı olmayacak.
Gelelim işin en can alıcı kısmına. Arkadaşlar bu oyunlara lütfen gelmeyin ve diğer arkadaşlarınızın da bu tür duygu sömürücülerinin oyununa gelmesine izin vermeyin. Çünkü Facebook paylaştığınız hiçbir fotoğraf için ne bir hastaya ne de bir çocuğa para vermez, onun tıbbi yardım alması için gerekli finansmanı sağlamaz. Ya da dediğimiz gibi siz o fotoğrafları paylaşmadığınızda ne Müslümanlığınızdan ne de Türklüğünüzden bir şey yitirmezsiniz. Bir insanın dinine ya da milletine ne kadar önem verdiği hiç paylaştığı fotoğrafla ölçülebilir mi? Sizce Allah katında hangisi hangisi makbuldür? Bir paylaşımın altına amin yazmanız mı yoksa gerçek olduğunu düşündüğünüz böyle bir paylaşım gördüğünüzde dua edip Allah'dan o hasta için şifa dilemeniz mi? Lütfen kendinizi kandırmayın.
Peki bu fotoğrafları neden paylaşmanızı istiyorlar hiç düşündünüz mü? Söyleyeyim, tamamen ticari çıkarları ve para kazanmak için. Zira Facebook'ta sayfa satışı denen bir olay var ve büyük paralar dönüyor bu işlerde. Bazıları ise sizin duygularınızı bu yöntemlerle istismar edip sayfalarının popülaritesini artırıp yüksek fiyattan başkalarına satıyorlar. Siz, onların yayınladığı fotoğrafları her paylaştığınızda onların sayfalarının değeri ve doğal olarak ceplerine girecek para artıyor. Ya da sayfanın üye sayısı arttığında reklam şirketlerinden para alıp onların reklamlarını sayfalarında yayınlıyorlar. Sayfanın üye sayısı ne kadar fazla ya da yaptığı paylaşımlar ne kadar çok paylaşılıyorsa o kadar fazla para kazanıyorlar.
Dediğimiz gibi, ne hasta çocuğu ya da kanser hastasını taktıkları var ne de insani bir kaygıları. Hasta çocuk hasta olduğuyla kalıyor, kanser hastası yine gerçek hayırseverlerden gelen yardımı beklemeye devam ediyor.
Ne yazık ki ahlaki yozlaşmanın doruk yaptığı bu çağda insan duygularını sömürmek işte böylesine para kazanmanın başlıca yollarından birisine gelmiş durumda. Bu tür insanların sizin sırtınızdan, benim sırtımdan para kazanmalarına izin vermeyin. Bu duygu sömürücülerine vereceğiniz her prim toplumun ahlaksal çöküşünü hızlandırıyor. Köşe dönmeci zihniyetin kanser gibi tüm toplumu sarmasına neden oluyor. O yüzden Facebook'ta gerçekten hoşunuza giden ve sizin duygularınızı sömürerek para kazanmayan kişilerin bağlantılarını paylaşın.