Galileo Uzay Aracı Nedir? ⋆ Bilgiustam
Galileo Uzay Aracı, Jüpiter gezegeni ve uydularını incelemek amacıyla NASA tarafından uzaya gönderilmiş olan bir uzay aracıdır. Galileo Uzay Aracı, 18 Ekim 1989 tarihinde fırlatılmış ve 7 Aralık 1995 tarihinde Jüpiter’in yörüngesine ulaşmıştır. Jüpiter gezegeni dünyamızdan yaklaşık 588 milyon kilometre uzaklıkta yer almaktadır. Dünyanın yaklaşık 1300 katı büyüklükte olan Jüpiter gezegeni, güneş sistemindeki en büyük gezegen olma özelliğine sahiptir. Galileo uzay aracı, Jüpiter gezegeni ve uydularına ilişkin çalışmalarını tamamladıktan sonra 14 yıllık görevini tamamlamış ve 21 Eylül 2003 tarihinde kontrollü şekilde Jüpiter atmosferine gönderilerek imha edilmiştir.
Galileo uzay aracı adını Jüpiter’i 1610 yılında ilk kez teleskop ile tespit eden İtalyan bilim adamı Galilei Galileo’dan almaktadır. Galileo uzay aracının yapım maliyetleri de dahil icra ettiği görevin toplam maliyeti 1.4 milyar dolardır. Başlangıçta uzay aracının görevinin 1997 yılında bitmesi planlanmış olmasına rağmen, uzay aracında herhangi bir problem yaşanmadığı için görev 2003 yılına kadar devam ettirilmiştir. Galileo uzay aracı görevi boyunca Jüpiter’in yörüngesi etrafında toplam 34 tur atmayı başarmıştır. Uzay aracı görev icra ettiği süre boyunca toplam 4.6 milyar kilometre mesafe kat etmiştir.
Galileo uzay aracının ağırlığı 2223 kg’dir. Uzay aracının enerjisi, görev yapacağı Jüpiter gezegeninin güneşten oldukça uzak olması sebebiyle güneş enerjisinden verimli şekilde enerji elde etmek mümkün olmadığı için nükleer enerji kullanılarak sağlanmıştır. Uzay aracında bu amaçla Plütonyum’dan elektrik enerjisi üreten 570 watt gücünde bir motor mevcuttur. Galieo uzay aracının üzerinde bulunan 339 kg ağırlığındaki Galileo sondası ise, Jüpiter atmosferine ilişkin daha fazla bilgi almak amacıyla 10 Temmuz 1995 tarihinde uzay aracından ayrılmış ve Jüpiter atmosferine girmiştir. Sonda toplam 57 dakika boyunca veri toplamayı başarmış ve 153 C’ye ulaşan sıcaklık 23 ATM’lik basınç sebebiyle bu sürenin sonunda veri akışı kesilmiştir. Sonda Jüpiter atmosferinin koşullarına ilişkin daha önceden bilinmeyen bilgiler sağlamıştır. Örneğin, bilim adamları Jüpiter atmosferinde esen sert rüzgarlarının hızının en fazla saatte 350 km hızda olduğunu tahmin etmekteyken, sondadan gelen verilen rüzgarların hızının saatte 530 km’ye ulaştığını tespit etmiştir.
Galileo uzay aracının görevi boyunca aşağıda en önemlileri sıralanan bilimsel sonuçları elde etmiştir:
1. Jüpiter’in Io adlı uydusunda meydana gelen aşırı sıklıktaki volkanik aktiviteler yakından gözlemlenmiştir. Io uydusunun dünyanın ilk oluşum zamanlarına benzediği sonucuna varılmıştır.
2. Jüpiter’in Europe adlı uydusunda çeşitli sıvılardan oluşan okyanuslar bulunduğu teyit edilmiştir.
3. Ganimede uydusunun kendisine ait manyetik alanı olduğu tespit edilmiştir. Güneş sisteminde ilk kez bir gezegene ait uydunun kendi manyetik alanı olduğu bu vesileyle görülmüştür.
4. Jüpiter gezegenine ait manyetosfer adı verilen manyetik alanın yapısına ilişkin önemli bilgiler edinilmiştir.
5. Jüpter’in atmosferinde amonyaktan oluşan bulutlar olduğu ilk kez tespit edilmiştir.
Galileo uzay aracı, ayrıca Jüpiter’e olan seyahati esnasında rotası üzerinden geçen 951 Gaspra adı verilen asteroidi de yakından gözlemleme ve fotoğraflarını çekme şansı bulmuştur. Bu sayede ilk kez bir asteroid yakından incelenmiştir. Uzay aracı 1994 yılında Jüpiter gezegenine çarpan Levy 9 isimli kuyruklu yıldızın gezegene çarpma anlarını da görüntülemiştir.
Galileo uzay aracı, Jüpiter gezegenine ve uydularına ilişkin önemli veriler elde edilmesini sağlamıştır. Oldukça başarılı bir görev icra eden Galileo uzay aracının teknolojinin günümüze göre daha geri olduğu 1980’li yılların sonunda üretilmiş olması da aslında bu başarının ne kadar büyük olduğunu ortaya koymaktadır. Günümüzde gelişen teknoloji ile birlikte daha uzun soluklu uzay görevlerine devam edilmesi gerekmektedir. Dünya devletlerinin oldukça pahalı olan uzay programlarını finanse etmek üzere ortak fonlar kurması ve bu programlarda katılımcı tüm ülkelerden bilim adamlarının görev almasının sağlanması şarttır. Böylece uzay araştırmaları birkaç devletin hegemonyasından çıkarak, insanlığın ortak ürünü halini alacak ve daha da ivmelenecektir.