Ekoloji Alanına Yönelik Son Yılların En Kapsamlı Saldırısı - Ekoloji Komisyonu
Orman ve Su İşleri Bakanlığı’nın getirdiği yeni yasa tasarısı ekoloji alanda büyük tahribatlara yol açacak bir içeriğe sahiptir.
“Tabiatı ve Biyolojik Çeşitliliği Koruma Kanun Tasarısı” adlı bu yasa tasarısı, AB yasalarıyla uyumluluk temelinde 2003’te hazırlıklarına başlanmış, 2011 ve 2015 yılında Meclis’e getirilmiş, her iki süreçte de genel seçimler nedeniyle görüşülmeden ertelenmiştir. Son dönemlerde doğal alanlarla ilgili (meralar, kıyılar, zeytinlikler, koruma alanları vs.) yapılmak istenen düzenlemeler tepkiyle karşılaşınca, mevcut yasa tasarısı hepsini toptan çözecek bir içerikle sermayenin ihtiyaçlarına uygun olarak düzenlenip TBMM Çevre Komisyonu’na getirilmiştir.
Bu tasarı yasalaştığında, bugüne kadar getirilen ve başarılamayan tüm koruma alanlarına yönelik engeller kaldırılarak tüm yaşam alanları sermaye piyasasına açılmış olacaktır.
Tabiat Koruma Alanları, Yaban Hayatını Koruma Alanları, Tabiat Alanı, Tabiat Parkı, Tür ve Habitatı Koruma Alanı kapsamında olan 554 koruma alanının kriterleri ve kapsadıkları alan yeniden belirlenecek. Geçmişte belirlenen koruma alanlarının statüleri yok sayılacak, sermayeye açılmak istenen tüm alanlar koruma statüsü dışında bırakılacaktır.
Koruma alanlarından Tabiat Koruma Alanları, Yaban Hayatını Koruma Alanları, Mutlak Koruma Alanı, Tabiat Alanı, Tabiat Parkı, Tür ve Habitatı Koruma Alanı ise koruma-kullanma statüsüne alınacaktır. Bakanlık koruma-kullanma statüsündeki alanları strateji, sağlık, güvenlik, ülke kalkınması, üstün kamu yararı gibi gerekçelerle ve istediği biçimlerde yerel, bölgesel ve ulusal planlarla uyumlu hale getirme temelinde sermaye piyasasına açabilecektir.
Aynı alanda var olan birden fazla koruma statüsü tek statü biçiminde düzenlenecek, herhangi bir yaşam alanında Tabiatı Koruma Alanı, Yaban Hayatını Koruma Alanı, Tabiat Alanı, Tabiat Parkı, Tür ve Habitatı Koruma Alanı statüsü varsa, bu beş statüden dördü kaldırılarak sadece bir tanesi geçerli olacaktır. Böylece iç içe geçen birden fazla statü yok sayılarak, mevcut yaşam alanındaki koruma kalkanları ortadan kaldırılıp, bu alanlar sermayeden yana ihlale açık hale getirilmiş olacaktır.
Tahrip olan alanların eski haline getirilme koşulu yoksa, oralar da koruma alanı olmaktan çıkarılacaktır. Böylelikle yangın vb. sabotajlara zemin hazırlanarak ranta açılmak istenen alanlar çeşitli yöntemlerle koruma dışı bırakılarak sermayeye sunulmuş olacaktır.
Koruma alanlarında kurulmak istenen maden vb. işletmeler için gerekli olan ÇED raporları Bakanlığın onayına verilecek ve Bakanlığın izninden sonra Koruma Alanı Kanunu geçersiz hale gelecek ve işletmeler koruma alanlarında istedikleri gibi tahribatlar yapabilecekler.
Yasada, koruma alanlarında izin verilen işletmelerin, ÇED raporu dışında yaptıkları tahribatı eski haline getirilmesi istenecek, getirememesi halinde para cezası uygulanacak. Böylece koruma alanında geriye dönüşümsüz tahribatlar yapmanın zemini cüzi miktarlarda para cezalarıyla sermayeye verilmiş olacaktır.
Bu yasa tasarısının onaylanması halinde, coğrafyamızda ekolojinin korunması temelinde bugüne kadar sürdürülen bütün mücadele ve kazanımlar sıfırlanmış olacaktır. Böylelikle tüm denemelere karşın yasalaştırılamayan Tabiatı Koruma Alanı, Yaban Hayatını Koruma Alanı, Tabiat Alanı, Tabiat Parkı, Tür ve Habitatı Koruma Alanı kapsamında olan meraların, zeytinliklerin, değişik sit alanlarının, milli parkların vs. talanı tek yasa ile ranta açılmış olacaktır.
Bu yasa ekolojik sisteme yönelik son yılların en kapsamlı saldırısıdır. Ekolojik tahribatı önlemeye yönelik kararlı bir mücadele ancak ve ancak yaşam alanlarının gerçek sahipleri ve onların örgütlenmeleri üzerinden başarıya ulaştırılabilir.
Başta ekoloji ve çevre hareketleri ve kurumları olmak üzere, tüm kamuoyunu bu talan tasarısına karşı tepkilerini yükseltmeye ve ortak hareket etmeye davet ediyoruz.
HDP TBMM Çevre Komisyonu Üyeleri
M. Celadet GAYDALI Nimetullah ERDOĞMUŞ Erdal ATAŞ
Bitlis Milletvekili Diyarbakır Milletvekili İstanbul Milletvekili