E-Mail Zincirlerindeki Tuzak
Internette, posta kutulari arasinda dolasan yardim, dua, uyari vb. amaçli e-postalarin çogunlukla uydurma oldugunu ve kötü amaçlarla üretildigini biliyor muydunuz?
'Bismillahirrahmani rrahim, La havle vela kuvvete illa billahi aliyyil azim. Allahumme inni esabet ya kadümü ya daimü ...(.diye devam eden)... Yüce Allah bu duayi 1251 yilinda birine nasip etmis. O kisi bunu 7 kisiye dagitmis ve zengin olmus. Sonra bu dua bir fakirin eline geçmis; fakat o inanmayinca evi yanmis. Bir kadinin eline geçmis ve o da inanmamis; onun da çocugu ölmüs. Bu dua kimin eline geçerse 7 kisiye dagitsin, ne isterse olur. Duayi 7 gün içinde 7 kisiye gönderirsen istegin gerçeklesecek. Dagitmazsan basina felaketler gelecek…'
Ikinci cümlesinden itibaren çogu hiçbir anlam ifade etmeyen saçma sapan kelimelerden olusan bu ve buna benzer bir 'dua' size degilse bile arkadasinizin e-posta adresine gelmistir. Ya da, çocugu kanser olan ve tedavi masrafini bir sirketin ödeyecegini, onun için de 'bu mailin' en az 3 kisiye gönderilmesi gerektigini, 'Inanmazsaniz asagidaki numarayi çevirip sorun' diyen yazilar…
Microsoft'un para dagittigini, bu e-posta ne kadar çok kisiye gönderilirse o kadar komisyon verilecegini, MSN Messenger'in 'ücretli' olacagini, bunu engellemek için çok sayida kisiye e-mail gönderilmesini isteyen yazilar...
Acaba 'zincir mailler' olarak isimlendirilen ve kartopunun çigi meydana getirmesi gibi internette ese dosta gönderilerek 'herkesin haberdar olmasi saglanan' bu mesajlar neyi amaçliyor?
Dünyanin her tarafinda internet kullanicilarina ulasan bu maillerin çikis yeri neresi? Bu tür mailler insanlari nasil etkiliyor?
ESKININ HURAFE MEKTUPLARI ÇAG ATLADI!
Yillar önce evlerdeki posta kutularina, kapi önlerine birakilan 'esrarengiz' mektuplar oldukça revaçtaydi.
Kimin yazdigi, niye yazdigi belli olmayan bu 'felaket tellali' mektuplar halk arasinda bir hurafe çilginliginin ve korkunun yasanmasina yol açiyordu.
Kimi el yazisiyla, kimi de fotokopiyle çogaltiliyordu bu mektuplarin. Onlarin günümüzdeki muadili ise internet üzerinden gönderilen zincir e-postalar.
'Bu duaya inanmayan ve 44 kisiye göndermeyen kisilerin evleri yandi, çocuklari öldü, soylari kurudu' benzeri ifadelerle insanlar korkutularak kafalari karistiriliyor.
Dinî altyapisi zayif birçok insan için bu türden yazilar panik ve paranoyaya sebep oluyor. Alanur Özalp, bu konudaki bir hatirasini, 'Psikolojik sikintilar yasayan bir hastam, bir gün telasla beni aradi; tatilden yeni geldigini ve e-posta kutusunda 7 gün içerisinde tanidiklarina göndermezse basina çok büyük belalarin gelecegini bildiren bir mail bulundugunu; ama tatilde oldugu için gönderemedigini söyledi.
Hastam kaygili bir sekilde 'Acaba simdi göndersem olur mu? Basima bir musibet gelir mi?' diye sormustu.' diye anlatiyor ve ekliyor:
'Tahmin edemeyeceginiz sayida insan bu tür yazilardan olumsuz etkileniyor. ' Psikolog Özalp'e göre psikolojisi ve inanci zayif kimi insanlar baslarina gelen en ufak bir olumsuzlugu bu tarz yazilara bagliyor ve bunalima bile girebiliyor.
Yardim talep eden ve dua dagitimi isteyen e-postalarin haricinde, insanlari paranoyakça düsüncelere sevk edebilecek e-postalar da internette zincir mail olarak dolasiyor.
Bunlarin en bilinenleri;
'içeceginin içerisine uyku ilaci atilip uyutulan ve buz dolu küvette gözlerini açtiginda böbreginin çalindigini fark eden kurban;
sinemaya gittiginde AIDS'li bir hastanin koydugu ignenin üzerine oturup virüs kapan kisi; yanlis ilaç yüzünden hayati kararan hastalarin hikâyesi.
Bu tür uydurma bilgiler içeren e-postalarin bir amaci da toplumda paranoyak ruh hâlinin, korkunun, güvensizligin yayginlasmasini saglamak gibi görünüyor.
Tercüme olan bu maillerin de çikis yeri Amerika.
Fakat insanlar kendi çevrelerinde böyle durumlarin yasandigini hayal ediyor ve birbirlerini haberdar etmek için bu e-postalari gönderiyor.
Alanur Özalp'e göre bunlari hazirlayanlar patolojik bir hastaliga sahip, hayattan istedigini alamamis, insanlar tarafindan kandirilmis kisiler. Amaçlari ise diger insanlari da kendi ruh hâllerine ortak etmek, sikintiya sokmak.
Aksiyon Dergisi Bilisim Editörü Yasin Kesen, konuya farkli bir yaklasim getirerek uyduruk e-posta mesajlarini baslatanlarin çogunlukla öyle büyük 'idealleri' veya hastaliklari olmadigini söylüyor.
'Çogu kez tek amaçlari, onbinlerce e-posta adresini toplayip CD'ler hâlinde pazarlamak' diyen Kesen,
'Ben dahil listendeki herkese gönder' ibaresi olan mesajlarin bu maksadi hemen ele verdigi görüsünde. Bir titan zinciri gibi her defasinda ilk baslatana da ulasan e-postalarin 'gönderilen adresler' bölümündeki adresler toplanarak 'saglikli bir arsiv' olusturulmus oluyor.
Bu islemi daha hizli yapmak için de çok basit programlar var. Metin yiginlari içerisindeki e-posta adreslerini seçebilen program, binlerce sayfalik bir metni kisa sürede tarayarak adresleri kullanima, yani 'satisa' hazir bir liste haline getirebiliyor.
E-posta kutusu çöplüge dönen internet kullanicilarinin bilinçli ve seçici olmasi gerektigini belirten Kesen,
'Mail kutusuna düsen her mesaji okuyanlar, bunlarin kaynagini ya da gerçeklik derecesini sorgulamadan herkese gönderip bütün dostlarinin zamanini çaliyor.' diye ekliyor.
Psikolog Alanur Özalp de bu tür mesajlarin hemen silinmesini tavsiye ediyor.
Ismail Ipek (Istanbul Müftü Yardimcisi): BU 'GÜNAH ZINCIRINE' KIMSE GIRMESIN
Mail adreslerimizin kopyalanmasini önlemek için yollayacagimiz kisilerin adreslerini Blind Carbon Copy (Bcc) bölümüne yazip maillerimizi öyle yollayalim..
Sevgili cember çok önemli noktaya deginmis. Mail gönderirken (özellikle birden fazla) bcc'yi kullanin. Benim ilave edecegim nokta maillerinizi forward (ilet)yapmaktan kaçinin.
0 çember 1,008 20.04.2008 - 15:39:21
Basit Görünüm Tarih : 16.06.2019 - 05:10:48