Anasayfa » Aliye Sibel Tuzcu » Tüp bebekte hastaları en çok etkileyen konular
Tüp bebek tedaviniz sırasında sizi en çok etkileyen şeyler nelerdi ?
Çocuk sahibi olma konusunda çeşitli tedavilerden geçen anne adaylarına Facebook Tüp Bebek tedavileri ÇİDER Grubunda tüp bebek tedavileri sırasında sizi en çok etkileyen şeyler nelerdi diye sorduk ve bir çok şık koyduk. Aldığımız cevaplar çok etkileyiciydi. Bunları size yazmak istedik.
Öncelik sırasına göre anne adayları en çok etkilendikleri durumu sıraya koydular. Bu konuları anne adaylarına sormamızın nedeni tüp bebek tedavisine başlarken hastalar daha başta birçok konunun yüküyle doktorların karşısına geçiyorlar. Amacımız bunları konunun tedavi bölümünde olanlara iletebilmekti. .
Şimdi anne adaylarının en çok ağırlık hissettikleri konulardan bahsedelim;
Tedavi sürecinin başlı başına büyük bir stres ve kendilerini en etkileyen durum olduğu ortaya çıktı. Grubun çoğunluğu ezici ağırlıkla bu başlığa oy verdi. Tüp bebek tedavisi genelde 15-16 günde bitip 12 gün bekleme süresi oluyor ama Yumurta takibi FSH LH ve E2 gibi hormonların dengelenme süreci, hastada şeker,troid sperm sorunu gibi yan sorunların çıkması ve bunların ayrıca tedaviye alınması gibi durumlarla tedavinin süresinin uzaması bazen eşler bazen de konuya karışan aile büyükleri arasındaki iletişimi de zedeleyebiliyor, açabiliyor.
Tabi ki tedavi süreci içinde maddiyat ,aile, tedavi sonucu ile ilgili endişeyi de büyük ölçüde kapsıyor.
2.Maddi durumun psikolojisi
Tüp bebek tedavisinde tedaviye başlayan hastalara tedavi maliyeti başta global bir rakam olarak verilmekle birlikte çoğu zaman bu rakamın bir hayli üstüne çıkabiliyor. Tahliller, ilaçlar, yan tedavilerle ekstra ödenenler,bir anda nereden çıkacağı belli olmayan işlemler çok büyük etkileyen faktörlerden biri. Tüp bebek maliyeti verildiğinde bunu iki katına yakın bir ücreti ne olur ne olmaz diye temin etmekte bir yerde tutmakta yarar var ve düşük gelirli hastaların bu maliyetler için uzun süre bir toparlama ve bekleme süresi olabiliyor.
Tüp bebek tedavilerinin bir kısmının devlet tarafından karşılanıyor olması hastaların nefes almalarına yetmiyor. Rapor alabilmek için 3 defa aşılama gerekebiliyor bunun için belli bir zaman geçiyor. Rapor aldıktan sonra devlet hastanesi için uzun süre sıra için bekleme dönemi yaşamaları gerekiyor. Yaşı kritik durumda ve genç yaşta yumurta yetmezliği olan hastalar için bu dönem daha zor geçiyor.
3.Ailesel çevresel durumlar
Tedavi ücretleri çoğunlukla çiftler kendileri zorluklarla karşılasalar da tedaviler de aile desteği de olduğunda tedavinin her aşamasında her şeyden haberdar etmek gereği duyuluyor. Çift tedavi hakkında her şeyi sürekli gündemde tutmak durumunda kalıyor. Sonuç negatif olduğunda da adeta yardımda bulunanların paraları da bir nevi deyim yerindeyse havaya uçmuş oluyor. Tedavi ne kadar eksiksiz ve kusursuz olarak yapılsa da negatif sonuçta da hastalar sanki bunda kendileri suçlu imiş gibi baskı altında hissedebiliyorlar. Negatif olması etrafa en zor söylenen durum olarak karşımıza çıkıyor.
4.Negatif sonuç alma
Tedavinin en kötü tarafı yukarda da belirttiğimi gibi ne kadar kusursuz bir tedavi geçirilmiş olursa olsun sonuç negatif olabiliyor. Tüp bebek tedavilerinin başarı oranı yaşla orantılı ve buna göre genç yaşta %50 lerde , yaş yükseldikçe yumurta rezervinin azalması ile bu oran % 10lara hatta % de 5 lere düşebiliyor. Hiçbir hasta elbette ki diğer % 50 ya da % 95 negatif durum tarafında olmayı düşünmüyor.
Tabi ki herkes büyük bir umutla tedaviye giriyor ve öyle de olması gerekli.
Bununla beraber unutmamamız gerekiyor ki Avrupa ülkelerinde global olarak başarı oranı % 35 olarak belirlenmiş .Yani tüp bebek tedavisine giren hastaların % 65 i negatif sonuç alıyor. Olumsuzda olabilineceği ama devam edilirse başarıya ulaşabileceği de unutulmamalı. Hastaların negatif olunca hissettikleri “kocaman bir boşluk” ortak bir duygu.
Negatif sonuç alan hasta sonucu hangi şartlarda olursa olsun doktorundan duymak istiyor. Hasta negatif sonuç aldığında sadece sonuç söylenip bırakılmasını kesinlikle istemiyor. Nedenini bir şekilde izahını aldıktan sonra yeniden tedaviye çağrılmayı bekliyor.
5.İlaçların yan etkisi
Tüp bebek tedavisinde iken ilaç alan anne adayları ilaçların bazı yan etkilerini yaşıyorlar. Bazı hastalarda ilaç alma sürecinde şişkinlik, ödem sıkıntısı yaşanabiliyor. Bu ilaçlar kesildiğinde bitiyor ve bir aylık ya da iki aylık bir süre içinde vücuttan tamamen atılıyor. Duygusal iniş çıkışlar,ani parlamalar ve aşırı hassasiyet yaşanabiliyor. Netice alınanlar sentetik hormon vücuda aniden istek dışı hormon yüklenmesi vücudu şaşırtabiliyor buda bir takım tepkilere neden oluyor.
Ödemin dışında bu dönemde psikolojik stres nedeni ile bir çok hasta çok fazla kilo almaktan şikayetçi.
İğneler sürekli aynı bölgelerden vurulduğunda bu alanda morluk hafif sertleşme yapabilir. Tedavi sırasında bunu bilerek alınırsa etkileri ve atlatılması daha kolay olur. Hastaların ilaçları tarif şekli “ fazlasıyla duygusal ,alıngan, sinirli, gergin ,şişman halsiz olmak “ şeklinde ifade edildi.
6.Yol ve kalma durumu :
Tedaviler her zaman aynı şehirde yapılamıyor. Tüp bebek merkezi henüz Türkiye de her ilde yok. Bazen en yakın tüp bebek merkezi olan il seçiliyor bazen de tüp bebek merkezlerinin en yoğun olduğu iller olan İstanbul, Ankara ve İzmir’e karar verilebiliyor.
Bu durumda tüp bebek maliyetine + yol masrafı ve kalma masrafı da eklenince maliyet yükseliyor. Bu maliyeti karşılamak zorunda kalınca tedavide olan çift burada da çok tanıdık olduğumuz 4 konuyla boğuşuyor.
1.Alışık olmadığı bir ortamda tedavi olma huzursuzluğu
2. Kaldıkları otel pansiyon veya herhangi bir akraba varsa oradan merkeze gidip gelme stresi
3.Yemek ve kalma giderlerini en uygun şekilde karşılama endişesi yaşıyor.
4.Buna birde tedavi sırasında çıkan fazladan bir tedavi eklenince stres daha da katlanabiliyor.
7. Eşim ile aramdaki iletişim
Tüp bebek tedavisi sırasında çiftler farkında olmadan bir sınav yaşıyorlar.Normal yoldan çocuk sahibi olmayanınca karşılarına birden bir çok doktora gitme tedavi ilaç muayene takip çıkınca alışık oldukları düzenin dışına çıkınca sarsılabiliyorlar. Erkek yada kadın fark etmez aynı derecede etkileniyorlar. Bu durumda erkekler genelde konuşmuyor kendilerini ifade etmekte zorlanıyorlar ama yurt dışında yapılan bir araştırmada eşlerin eşit derece de depresyona girdikleri görülmüş.
Bu dönemde eşler tedavi süresince her şeyi sınırsızca konuşabilmeli. Bu durum karşısında ne hissettiklerini tedavi boyunca birbirlerinden neler bekledikleri birbirlerine baştan söylemeliler. Bunun tek kurtuluş ve kolay atlatma yolu bu. Olası durumlar daha önceden konuşulursa kriz anında çıkış yolu hemen bulunabilir.
8. Doktor Merkez Seçim Faktörü
Tedaviye başladıktan sonra başarısızlık korkusu ile birlikte hastane ve doktorla ilgili endişeler sürekli yaşanıyor . Acaba doğru doktorlu doğru hastane mi seçildi ? Ne yaparsanız yapın sonuçta negatif bir sonuç en iyi başarılı bilinen hastanede bile hasta üzerinde onarılmaz etki bırakabiliyor. Bir çok hastanın negatif sonuçtan sonra aynı merkezde devam edememesinin nedeni, merkez ne kadar iyi olursa olsun daha önce yaşadıkları olumsuz tedavi deneyiminden dolayı başarısızlık duygusu ikinci tedavi yeniden daha az hatırlamak.
Yeni bir merkez ile yeni bir sayfa açmak ve ilk yaşadıkları duygu “olmamış” gibi davranmak daha kolay oluyor.
Bu arada başkalarının önerileri ile o merkez seçildiyse negatif durumda bir neden aranıyorsa tabi kolay bulunuyor. Bu yüzden yakınlarınızdan biri tedaviye başlayacaksa bildiğiniz kadarı ile seçenekleri sunup aradan çekilmeli ve karar vermeyi çifte bırakmalısınız.
9 .Hiç etkilenmedim
Bütün tedavi boyunca hiçbir şeyden etkilenmedim diyenler yok denecek kadar az çıktı demek daha doğru olur. Bir ya da iki kişi ile sınırlı kaldı. Yaklaşık 200 kişilik bir katılımın olduğu bir çalışmada 200 de iki demek daha doğru olur.
10 . Hepsi şıkkı
Bu kısımda tedavi süreci yani birinci şıkla ile aynı değerlendirildi . Anne , baba adayları, tedavi süreci boyunca, aile ve çevresel, ilaçlar , merkezler ,doktorlar, tedavi maliyetleri,ulaşım ve kalış masraflarının arasına sıkışmış bir şekilde tedaviye başlıyorlar ve bitirmeye çalışıyorlar.
Tüp bebekte hastaları en çok etkileyen konular konusunu okuyanlar aşağıdaki konuları da incelediler ;