Lider türk’ten türkiye’ye uyarılar | KİGEM
Washington’da yayımlanan önemli dış politika dergilerinden The Diplomatic Courier’ın 99 genç lider arasında gösterdiği tek Türk olan Cenk Sidar, Türkiye’nin kredi notu artışıyla ilgili önemli uyarılarda bulundu. Sidar, Türkiye ekonomisinin en büyük iki kırılma noktasının ise bölgesel çatışma riski ve enerji bağımlılığı olduğuna işaret etti. Sidar, krizin artık küresel hayatın değişmez bir parçası haline geldiğini, deprem gibi ona da alışmamız gerektiğine vurgu yaptı.
ABD’de 2009 yılında 3 kişiyle kurduğu stratejik danışmanlık ve araştırma şirketinde şu anda 110 analisti istihdam eden Sidar, Fitch Ratings’in Türkiye’nin notunu artırmasının ülkenin istikrarı, imajı ve görünüşü açısından pozitif olduğunu, ancak cari açık ve ihracat ürünlerinin niteliği konusundaki sorunların halı altına süpürülmeye devam etmesi durumunda bunun ciddi riskler doğurabileceğini söyledi.
Sidar, “Notun artması olumlu bir şey. Bu, ülkeye sürdürülebilir yatırım çekecekse, ekonomik büyümesine katkıda bulunacaksa önemli fakat buradaki riskleri de iyi görmemiz gerekiyor. Gelecek yabancı yatırımların kalitesi de çok önemli. Not artışı sonucunda ben ülke genelinde kaynak girişinde ciddi bir artış sağlanacağını düşünmüyorum. Artık Türkiye’nin sıcak paradan ziyade kalıcı yatırımcı çekmesi gerekiyor. Yeni sektörlere yönelme ihtiyacı var. Türkiye’nin şu anda aldığı BBB- notunu da çok büyütmemek gerekiyor. Türkiye daha iyi noktalara gidebilir. Aslında, bu artış 2011 seçimlerinin olduğu dönemde gelse daha doğru olabilirdi. Şu anda gelmesi beni biraz şaşırttı çünkü iç ve dış nedenlerden dolayı kırılganlıklar var” dedi.
Türkiye’nin dış politikadaki riskli adımlarının ekonomik kırılganlıkları artırdığına da dikkat çeken Sidar şöyle konuştu:
“En büyük kırılganlık bugünkü jeopolitik düzende bölgesel çatışma riski ve Türkiye’nin enerji bağımlılığıdır. Buna sadece cari açık yaratması yönünden değil enerji bağımlılığı yaratması yönünden de bakmak gerekir. Enerjide bildiğiniz gibi gazda Rusya’ya bağlıyız, petrolde İran’a bağlıyız. 2011’de çıkan Yenilenebilir Enerji Kanunu hala istenilen seviyede devreye alınamadı.”
’EURODA 1.5 YIL İÇİNDE İLK FİRE VERİLİR’
Aynı zamanda Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’na ekonomi konularında gönüllü danışmanlık hizmeti de veren Sidar, küresel ekonomide kriz durumunun artık yeni normal haline geldiğine de vurgu yaptı. Avrupa konusunda da çok iyimser olmayan Sidar, gelecek 1.5 yıl içinde İspanya ya da Yunanistan’ın birlikten ayrılacağı tahminini yaptı.
Sidar bu konudaki görüşleri ise şöyle:
“Bütün gelişmeleri masaya yatırdığımızda Avrupa krizinin de devam edeceğini söyleyebiliriz. En azından önümüzdeki en az 5 sene için. Büyük ihtimalle de artık büyük bankaların da beklediği gibi Yunanistan ya da İspanya olmak üzere euro birliği büyük ihtimalle 18 ay içinde bir kayıp verecek. Avrupa, yavaş yavaş sözün bittiği yere doğru geliyor. Avrupa’nın tutunması için gereken güçlü siyasi irade bir türlü gösterilmiyor.”
İŞTE CENK SİDAR’LA YAPTIĞIMIZ O RÖPORTAJ:
–Sidar Global Advisors olarak ne yapıyorsunuz?
Şirket olarak küresel şirketlere ve finansal kuruluşlara stratejik danışmanlık ve araştırma hizmeti sunuyoruz. Küresel piyasalarda yatırım yapan fon ve şirketlere ekonomik, siyasi ve finansal raporlar göndererek, ülke ve sektör riskleri konusunda bilgilendiriyoruz. Bunun yanında yabancı pazarlara nüfuz etme stratejilerinin yanında, şirketlere pazar analizi, yerel ortaklık ve diğer konularda hizmet veriyoruz.
–Bankaların tarafından da sizinkine benzer araştırmalar yapılıp sunuyor. Onlar daha finansal portföy sahiplerine yol göstermeyi amaçlarken, sizinkiler daha çok uzun vadeli yatırımcıları mı hedef alıyor?
Yapmış olduğumuz değerlendirmelerde bankalardan temel farkımız makro alandan bakmamızdan kaynaklanıyor. Jeopolitiği, ekonomiyi, siyaseti, bütün bu alanları birleştirerek bakıyoruz. Genel bir resim çizmeye çalışıyoruz. Hem kısa hem de uzun vadeli yatırımcıları hedef alıyoruz. Bize abone olan hedge fund’lar da var. Türkiye’de yaptığımız iş küresel çaptaki iş hacmimizin yüzde 7’lik kısmını oluşturuyor. Asıl olarak Ortadoğu ve Afrika’nın tamamına yönelik ciddi çalışmalar yapıyoruz.
Şu an da Washington’daki ofiste 30 analist, Florida’daki ofisimizde 80 analist mevcut. Toplamda 110 kişilik bir ekibiz şu anda. Microsoft ve Hilton gibi uluslararası şirketlerin yanı sıra küresel gelişmeleri izlemek isteyen hükümet kuruluşları ve yatırım fonlarına da raporlarımızı gönderiyoruz.
Sidar Global Advisors şirketinin kurucusu benim. 2012 Nisan ayında daha çok hükümetle çalışan ConStra adlı bir firmayla birleştik. Ben halen yeni yapıda özel sektörden sorumluyum ama bu birleşmeyle organik büyümeden hızlı büyümeye geçtik. Biz 2009 şubat ayında işe ilk başladığımız zaman 3 kişiydik. Bu arkadaşlardan biri Türk, diğeri Amerikalıydı. Ekibin omurgası hala değişmedi.
–Cumhuriyet Halk Partisi’ne (CHP) ekonomi tarafında danışmanlık veriyorsunuz? Bu görevin kapsamı nedir?
Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu ve ilgili bazı genel başkan yardımcılarıyla doğrudan çalışıyorum. Dış politika ve makro ekonomi meselelerinde görüşlerimi yaklaşık 2 yıldır paylaşıyorum. Bunu tamamen gönüllü olarak bir sosyal demokrat ve CHP`li olarak yapmaktayım.
–Türkiye ekonomisine dönecek olursak, bir kredi derecelendirme kuruluşundan nihayet not artışı geldi? Bu kararı nasıl buldunuz, devamı gelir mi?
Öncelikle Türkiye ekonomisinin 2012 yılında dışarıdan rakamlara bakıldığında olumlu bir çizgide olduğu görülüyor ama ciddi risk parametreleri de mevcut. Şu ana kadar küresel ekonomik krizden etkilenme kesin bir şekilde görülmedi. Fakat sormamız gereken soru bu olumlu durum ne kadar mevcut hükümetin performansıyla, ne kadar daha önceki hükümetlerin politikalarıyla gerçekleşti orası biraz muamma. Benim kanım 2001 krizi sonrası Kemal Derviş önderliğinde yapılan ekonomik yapısal reformlar ve IMF programı sonucunda sağlam bir yapı kuruldu. Konjonktür de Türkiye’nin büyümesine yardımcı oldu.
“KREDİ NOTUNU ÇOK BÜYÜTMEMEK GEREKİYOR”
Kredi notuna baktığımız zaman Türkiye haketmediği bir seviyede. Bunun da altını çizmek gerekiyor. Türkiye ile eşit, hem siyasi hem de ekonomik yönden karşılaştırılamayacak ülkeler yatırım yapılabilir seviyede yer alıyor. Türkiye’nin şu anda aldığı BBB- notunu da çok büyütmemek gerekiyor. Türkiye daha iyi noktalara gidebilir. Aslında, bu artış 2011 seçimlerinin olduğu dönemde gelse daha doğru olabilirdi. Şu anda gelmesi beni biraz şaşırttı çünkü iç ve dış nedenlerden dolayı kırılganlıklar var.
Not artışı sonucunda ben ülke genelinde kaynak girişinde ciddi bir artış sağlayacağını düşünmüyorum. Artık Türkiye’nin sıcak paradan ziyade kalıcı yatırımcı çekmesi gerekiyor. Yeni sektörlere yönelme ihtiyacı var. Fitch’in not artırması ülkenin istikrarı, imajı, görünüşü açısından pozitif bir şey. Ancak, cari açık ve ihracat ürünlerinin niteliği konusundaki sorunlar halı altına süpürülmeye devam ederse ciddi riskleri de olabilir.
— Sorunun büyümesine neden olur yani?
— Bu noktada hükümetten Ali Babacan’ın savunduğu ’fren’ mi, yoksa Zafer Çağlayan’ın savunduğu &rsquo