Blair'den AGSP mektubu - Son Dakika Haberler
Hürriyet >Gündem>Blair'den AGSP mektubu
Blair'den AGSP mektubu
Blair, Ecevit'e gönderdiği mektupta; ABD, AB ve Ankara üçgeninde kriz yaratan Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası (Avrupa ordusu) konusunda Ankara'ya güvence verdi.
Avrupa Ordusu’nu kurtaran güvenceler:
1- Kıbrıs ve Ege'de Yunanistan ile savaşa girerseniz Avrupa olarak Atina'nın yanında yer almayacağız.
2- Avrupa Ordusu Türkiye'nin ilgi alanı bir bölgede yapılacak operasyonda Ankara’yı devreye sokacak.
Türkiye, dün sürpriz bir kararla uzun süreden beri ABD-Avrupa Birliği-Ankara üçgeninde büyük soruna neden olan Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası'nda (AGSP) olumlu adım atarak, Avrupa Ordusu'na onay verdi. Türkiye'ye bu kararı dün çok önemli iki stratejik noktada verilen güvenceler aldırdı.
Ancak, Türkiye ile AB arasında ipleri kopma noktasına getiren AGSP'de, Ankara'nın bu sürpriz kararının arkasında ise geçen hafta İngiliz Başbakanı Tony Blair'in Başbakan Ecevit'e gönderdiği gizli bir mektubun olduğu ortaya çıktı.
Mektupta, AGSP'de en etkin ülke olan İngiltere'nin Başbakanı Blair, Ecevit'e ‘‘Kıbrıs ve Ege'deki çatışmalarda Yunanistan'ın yanında veya Türkiye'nin karşısında yer almamız söz konusu değildir’’ garantisini verdi.
Mektubuna ‘Dear Bülent’ diye başlayan Blair'in bu garantisi Ankara'nın kararında hayati rol oynadı. Blair, mektubunda, ‘‘Kimse Doğu Akdeniz'de Türkiye'nin karşısında olmayı düşünmez’’ diyerek, 2003'de AB'ye girmesi planlı Rumların karşısında Ada'da Türk Ordusunu işgalci durumuna düşürmeyi planlayan Yunan planını da suya düşürmüş oldu.
Ankara'nın dün akşam sürpriz kararında rol oynayan ikinci önemli gelişme ise, ‘‘Avrupa Ordusu'nun, Türkiye'nin ilgi alanı bölgelerde operasyona başlayacağı zaman hazırlık aşamasına Ankara'yı dahil etmesi’’ yönündeki taahhüdü oldu.
Üst düzey bir diplomatın tanımı ile ‘‘Tam tatmin olduk denemez. Ancak, Türkiye'ye getirileri açısından artısı eksisinden fazla bir noktada olduğumuz için kabul ettik’’ diye tanımladığı uzlaşmada gelinen son nokta:
Kıbrıs ve Ege’ye karışmayacaklar
Avrupa Ordusu başta Kıbrıs ve Ege olmak üzere herhangi bir NATO ülkesinin taraf olduğu krizlere karışmayacak. Bu durum, örneğin Kafkaslarda NATO ülkesi olarak Türkiye'nin dahil olduğu bir krizde bile Avrupa ordusunun elini bağlayabilecek.
Türkiye hazırlığa katılacak
Türkiye, hayati çıkarlarının bulunduğu bölgelerdeki NATO'ya bağlı olmadan gerçekleştirilen (otonom) Avrupa Ordusu harekatlarının hazırlık aşamasına katılacak. Böylelikle, Türkiye, Kafkaslar, Ortadoğu ve Balkanlarda otonom AB operasyonlarının hazırlık ve değerlendirme aşamalarında rol alacak. Bu konuda, Ankara'yı ikna eden diğer bir nokta da, harekatlara katılım için ana kıstas olarak, Türkiye'nin ‘‘ulusal güvenlik ve çıkarları’’ ifadesinin belirtilmesi oldu.
Bunun haricinde Avrupa Ordusu, NATO imkanlarını kullandığı her operasyon için NATO'nun onayını almak zorunda.
Başbakanlık'ta dün devletin zirvesini biraraya getiren toplantının ardından yapılan açıklamada da, ‘‘Türkiye hem bir NATO müttefiki, hem de AB'ye katılım adayı olarak AGSP sürecini desteklemektedir’’ denildi. Başbakan Ecevit de, Türkiye'nin ısrarlı tavrından vazgeçmesinin kesinlikle söz konusu olmadığını belirterek, ‘‘Bizim haklı beklentilerimiz çok büyük ölçüde karşılanmış durumda’’ açıklamasını yaptı.
Dışişleri Bakanı İsmail Cem zirvenin ardından ABD'li meslektaşı Colin Powell ile İngiltere Dışişleri Bakanı Jack Straw'u arayarak Türkiye'nin kararını iletti.