ilitam ,arapça klavye, ilahiyat, önlisans > Forum > ๑۩۞۩๑ İslami İlimler Dunyası ๑۩۞۩๑ > Dini Konular > Dini makale ve yazılar > Eylem ahlakı
Gönderen Konu: Eylem ahlakı (Okunma Sayısı 473 defa)
02 Aralık 2010, 14:38:17
« : 02 Aralık 2010, 14:38:17 »
İnsana; nesline ve fıtratına yapılan her tür çirkinliğe ve zulme karşı, “sen ey içine kapanan kişi” yatan iyi olmak yetmez “kalk ve uyar” denildi.
Ve kalktı yatan iyi bütün varlığını ona atfederek, onların söyleyebilecekleri her şeye karşı sabırla direnip, güzellikle uzaklaştı onların çirkin tavırlarından. Böylece başladı bir izzet ve iffet mücadelesi. En küçük hareketinden tutunda, savaşın bile ahlaki olmasına itina ediyordu Peygamber. Böylece dile geliyordu Kur’an: “ve sen elbette yüce bir ahlak üzeresin” vahiyle temellenen bu ahlakı Hz. Aişe: “Onun ahlakı Kur’an’dı” diye açıklıyordu.
Kur’an ahlakı “emrolunduğumuz gibi dosdoğru olmak”tır. Peygamber değişen hayatın şartlarına göre değişen prensipler edinerek değil, emrolunduğu gibi dosdoğru olarak kazandı bu ahlakı. Kur’an ahlakı için nasıl bir eylem, hangi ahlak gereklidir ve bizler bu ahlakın neresindeyiz?
Nasıl bir eylem?
Belli bir maksada yönelik olarak gerçekleştirilen her harekete eylem denir. “kadın erkek inanmış olarak kim iyi eylemde bulunursa…” ayetten de anlaşılacağı üzere maksatlı ve iradeli insan fiilleri eylem kapsamına girmektedir. Bir iradeye bağlı olarak gerçekleştirilmeyen hareket cansızların hareketinden farksızdır. İbn-i Teymiye, “kesin irade ile tam kudret bir araya geldiğinde eylem mutlaka gerçekleşir” diyor. Bu iki unsur olmadan eylem gerçekleşmez ve eylemin değeri de bu iki unsurla alakalıdır. Kudret ve irade yüksekse eylemin değeri de yüksek, düşükse eylemin değeri de düşük olur. Ayrıca amelin ihlâslı ve isabetli olması da gereklidir. İhlâslı olması Allah’ın rızasına, isabetli olması da sünnete uygun olmasına bağlıdır. Allah: (mealen) “Onlar cihada gitmeyi irade etselerdi mutlaka hazırlık yaparlardı.” der. Bu ayeti şu atasözü tefsir ediyor. Niyetin olsaydı sana mutlaka yol gösteren olurdu. Yani isabetli eylemler gerçekleştirmek istiyorsanız o işi gerçekleştirecek vasıtaları, ön hazırlıkları yapmak durumundasınız. İlminiz ve imkânınız var fakat ilmi kudretiniz yoksa isabet etmiş olmazsınız. Mukallid iman ve ihlastan, salih eylemler ortaya çıkmaz..
İnsan olmanın, anlamla ilişkili bir yaşam sürmenin garantörüdür ahlak. Eşyayla insan arasındaki temel ayrımı tercih edebilme özelliğiyle, ahlaki davranışları ortaya koyabilmesidir. Bu yüzden ahlak, değer yüklenmiş bir eylemdir. “İman edip güzel davranışlarda bulunanlar (bilmelidirler ki) biz güzel işler yapanların mükâfatını zayi etmeyiz.” İslam, Mü’min birey ve toplumun inşasında, güzel ahlakı zorunlu görür. Ahlak, ilme ve imana boyun eğen bir kavramdır. Bu yüzden Peygamber’in sahabelerle ilk gerçekleştirdiği eylem, imanı ahlak edinmek olmuştur. “Mü’minlerin iman açısından en mükemmel olanı ahlakı en güzel olandır.” Dolayısıyla iman, ahlak ve ibadet bir bütündür, bunların arasında ayrım yapılmamalıdır. Ahlakı güzel olmayan bir insanı imanı ve ibadeti kurtaramadığı gibi, ibadetsiz bir insanı da iman ve ahlakı kurtaramaz. Ahlak özünde takvayı koruyorsa anlamlı ve fonksiyoneldir. Kişiyi tezkiye ve terbiye ediyorsa amaç gerçekleşmiş olur. İmanla anlamlandırılmamış takva ile tamamlanmamış bir ahlak ruhsuz ve işlevsizdir. Bundan dolayı, toplumsal uzlaşma, evrensel değerler, etik olmak, ‘Kur’an Ahlak’ının yerini tutamazlar. Bunlar Müslümanların ahlak taleplerine karşılık veremezler. Çünkü bunlar Rabbanî ve sabiteleri bulunmayan sosyal, kültürel kabullerdir. Bizler kaynağını ve meşruiyetini vahyin belirlediği Kur’an ahlakını ahlak edinmeliyiz.
Bizler bu ahlakın neresindeyiz?
İslam medeniyetinin en önemli ayrıştırıcı vasıflarından biri üstün ahlaktır. Müslümanların güzel ahlakı karşısında beşeri güçler ve kültürler tutunamadılar ve yok oldular. Ancak zamanla Müslümanlar bu güzel hasletlerini kaybetmeye, zihinsel ve kültürel olarak yozlaşmaya başladılar. Savundukları ile yaptıkları arasında tezatlar bulunan Müslümanların halini M. İkbal hayretle karşılıyor;
“Müslüman’ın orucunda da namazında da “nurdan” eser kalmamış
Onun kâinatında “cilveden” hiçbir ize rastlanmaz olmuş
Müslüman’dan o sapasağlam zevk ve sürur uçuvermiş
Kur’an’ın sıcaklığından, bomboş olmuş şu sinelerden
Evet, böyle kimselerden ne ümit beklersin sen?
Bir insan ki Kur’an’a sahip olsun ve isteksiz, zevksiz olsun
Hayret… Yine hayret… Yine hayret olsun.”
Bu halleriyle Müslümanlar bugün sistematik bir şekilde ahlak dışılığı alkışlayanlara, erdemi aşağılayanlara örnek bir toplum, kendilerine nasıl ayna olabilirler?
Bir Müslüman düşünün ki, iyiliği emretme, kötülüğü nehyetme farizasını işlevsiz kılsın ve münkere tepki vermek yerine hoşgörüyle baksın.
Bir Müslüman düşünün ki; Allah’ın boyasıyla boyanmak yerine başka ahlaklara, başka boyalara bürünsün. Bu yüzden de duyarlılıklarımız köreldi, kolektif mücadele ruhumuz örselendi, rüzgârımız kesildi, parçalandıkça parçalandık.
“Ey iman edenler iman ediniz” ayeti gereği öncelikle söylemlerimizi, eylemlerimizi ve ahlaki duruşumuzu gözden geçirmek durumundayız. Salih eylemlerin ortaya çıkması için bir adım atma sıkıntılarına katlanmalıyız. Saatlerce konuşmaktansa, küçükte olsa samimi/ihlâslı bir adım atmak daha hayırlı değil midir? Kur’an bilene değil bildiğini yaşayana değer verir, yol gösterir. Bilip de yaşayan değilse kitap yüklü merkeptir.
Ayrıca ümmet olma şuurunu da yeniden kazanmalıyız. Çünkü bireysel ahlak çabaları ancak belli bir yere kadar anlamlıdır. Unutmayalım ki, Ahlaki mücadele aynı zamanda tevhidi mücadeledir.
Rabbimiz hayata secde ile başlayan, hayatı secde ile kapatan kullarından etsin bizleri.
Re: Eylem ahlakı
« Posted on: 20 Kasım 2019, 17:08:00 »
Anahtar Kelimeler: Eylem ahlakı rüya tabiri, Eylem ahlakı mekke canlı, Eylem ahlakı kabe canlı yayın, Eylem ahlakı Üç boyutlu kuran oku Eylem ahlakı kuran ı kerim, Eylem ahlakı peygamber kıssaları, Eylem ahlakı ilitam ders soruları, Eylem ahlakıönlisans arapça,