Kutup Işıkları Dünya’nınkinden 1 Milyon Kat Daha Parlak Olan ''Cüce'': LSR J1835+3259 - Evrim Ağacı
Yayınlanma Tarihi 03/08/2015 20:02
Son Düzenlenme 11/06/2019 19:16
Bu türev bir içeriktir. Yani bu yazının omurgası, Space isimli kaynaktan alınmıştır; ancak anlatım ve konu akışı gibi detaylar Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından güncellenmiş, değiştirilmiş ve/veya geliştirilmiştir. Yazar, kaynaktan alınan metin omurgası üzerine kendi örneklerini, bilgilerini, detaylarını eklemiş, içeriği zenginleştirmiş ve/veya çeşitlendirmiş olabilir. Bu ek kısımlarla ilgili kaynaklar da, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.
Aurora (kutup ışıkları), gezegenin güney veya kuzey kısmında, gökyüzünde görülen parlak ışık huzmeleridir. Bu ışık huzmeleri, Güneş’ten salınan yüklü parçacıkların atmosferin manyetosfer (mıknatısküre) adı verilen tabakasına takılması ile oluşur. İyonize olmuş atomlar ile yüklü elektronlar birleşerek, gezegene muazzam bir ışık hediyesi verir.
Fakat bu ışık huzmeleri sadece bizim Güneş Sistemi’mizdeki gök cisimlerinde oluşuyor olamaz. Astronomlar, 18,5 ışık yılı uzakta, LSR J1835+3259 adında bir gök cisminde bu ışık huzmelerini tespit etti. Bu gezegen Jüpiter’in birkaç katı büyüklüğünde! Astronomların deyimiyle gezegen olmak için çok büyük; yıldız olmak içinse çok küçük... Bazen ‘’başarısız yıldız’’ olarak anılsa da şu an, M8,5 sınıfı bir kahverengi cüce olarak anılıyor. Başarısız yıldız denmesinin sebebi gezegen için fazlaca büyük olmaları; ancak merkezinde atomları birleştirip nükleer füzyon başlatacak kadar büyük olmamasından kaynaklanlanıyor. Bu yüzden bu bahtsız lakapla kozmik hayatına devam etmek zorunda.
2001’de araştırmacılar beklenmedik bir şekilde kahverengi cücelerin radyo dalgası yaydığı tespit etti. Çünkü Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü’nde astronom ve bu çalışmada baş yazar olan Gregg Hallinan şöyle söylüyor:
Genelde radyo dalgalarını, kahverengi cüce gibi soğuk objelerde değil gerçekten aktif olan yıldızlarda gözlemliyoruz.
2008’de Hallinan ve iş arkadaşları, LSR J1835+3259’un belli aralıklarla radyo dalgası yaydığını tespit etmişti. Çünkü Hallinan ve iş arkadaşlarının düşüncelerine göre gezegenlerden belli aralıklarla yayılan radyo dalgaları, aurora’lardan kaynaklanıyor. Dolayısıyla kahverengi cücelerde de aurora olmalıydı.
Normalde aurora renkleri, atmosferin bileşenlerinden kaynaklanır. Dünya’da oksijen ve nitrojen yüzünden mavi ve yeşildir. Hidrojen zengini Jupiter ve Satürn’de ise çoğunlukla kırmızı olması ile birlikte ultraviyole ve kızılötesi dalga boyuna da sahiptir.
Jüpiter’in güçlü manyetik alanı ve yoğunluğu yüzünden şimdiye kadar tespit edilen en parlak aurora madalyasının sahibi Jupiter idi. Fakat 10,000 hatta 100,000 kat farkla en parlak aurora ünvanı artık LSR J1835+3259’un. Çünkü Hallinan’a göre bu kahverengi cücenin manyetik alanı Jüpiter’inkinden yaklaşık 200 kat daha güçlü.
Geriye kalan tek gizem, bu ışık huzmelerinin nasıl oluştuğu. Çünkü Dünya’da, Güneş’ten salınan parçacıkların atmosfer ile etkileşimi sayesinde oluşuyor; ancak bu kahverengi cücenin bir yıldız arkadaşı yok.
Bir olasılığa göre, gezegenin yakınında bulunan dünya-büyüklüğüne bir uydu ile kahverengi cücenin atmosferinde akım oluşturmasıdır. Çünkü Jüpiter’in aurora’ları yörüngesinde dolanan aktif bir volkanik gök cismi olan Io’nun akımları sayesinde mümkün olabiliyor.
Son olarak bir diğer olasılık ise, gezegenin yakınında bulunan yıldızlararası toz ve gaz bulutları ya da kahverengi cücenin kendi ürettiği plazma sebebi ile yüklü parçacıkların atmosferle etkileşime girmesinden kaynaklı olabilir.
Türev İçerik Kaynağı: Space
Wikipedia. Lsr J1835+3259. (2017, Ekim 14). Alındığı Tarih: 15 Mart 2019. Alındığı Yer: Wikipedia
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 21/10/2019 04:17:27 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3809