Anasayfa Yazarlar Özgür Erdursun Deprem vergilerinin nereye harcandığını sormak ayıp mı!
Elazığ ve Malatya'da depremde hayatını kaybeden vatandaşlarımıza Allah'tan rahmet, yakınlarına baş sağlığı ve sabırlar diliyorum. Depremlerin, doğal afetlerin önüne geçmek mümkün değil ancak depremlerin daha az hasarla atlatılabilmesi için kalıcı tedbirlerin alınması gerekiyor. Yıllardır toplanan deprem vergilerinin nerelere harcandığı, depremle ilgili nasıl önlemlerin alındığını vatandaşlar olarak ülkeyi yöneten hükümetlere sormak en doğal hakkımızdır. Sayın Cumhurbaşkanı deprem vergilerinin nereye harcandığı sorusuna, ''sizin yaptığınız ayıptır.'' gibi bir cevap verdi. Kızılay başkanı Kerem Kınık'ın henüz depremin üzerinden birkaç saat geçmemişken 10TL yardım talep etmesi vatandaşlarda, ''yıllardır ödediğimiz deprem vergileri nerelere harcandığı'' sorusunu akıllara getirdi.
Özel İletişim Vergisi (ÖİV) 1999 yılında yaşanan büyük depremin ardından geldi. O dönem adı 'dayanışma vergisi' olarak öne çıktı.
- ÖİV, 4481 sayılı Kanun ile 31.12.2000 tarihine kadar uygulanmak üzere sisteme girdi.
- 31 Aralık 2000'de sonlanması gereken bu vergi kalemi, önce 4605 sayılı Kanun ile 31.12.2002 tarihine, ardından 4783 sayılı Kanun ile 31.12.2003 tarihine kadar uygulanmak üzere uzatıldı.
- Deprem dolayısıyla getirilen ÖİV sona erdirilmedi, 25.12.2003 tarih, 5035 sayılı Kanun ile Vergi Kanunu'nun 39. maddesine eklendi. ÖİV böylece süreklilik arz eden bir vergi oldu.
- Cep telefonu, ev telefonu, internet, televizyon hizmetleri alanlardan bu vergi alınıyor. Vergi mükellefleri her ay, her beyanname ile deprem vergisi ödemeye devam ediyor.
İlk yıl 3 Milyon 776 Bin olarak toplanan deprem vergisi 2019'da 1 Milyar 322 Milyon 662 Bin TL'ye kadar yükseldi. Toplamda 67 Milyar 707 Milyon 888 Bin TL'ye ulaştı. Ancak Hesaplama bu şekilde yapılırsa eksik rakam ortaya çıkar. Bunun nedeni yıllar itibariyle TL'nin değer kaybı göz önünde bulundurulduğunda hesaplamanın yıllar itibariyle dolar cinsinden hesaplamanın yapılması, bugün itibariyle ne kadar para toplandığını daha net bir şekilde ortaya koyar. 2000-2019 arasında her yıl toplanan deprem vergisinin, o yılın ortalama dolar kuruna çevirdiğimizde bugün itibariyle 36 Milyar 368 Milyon dolar toplandığını görüyoruz. Bunun TL karşılığı 211 Milyar 778 Milyon liranın üzerinde bir rakam olduğu ortaya çıkıyor. Bu nedenle yaklaşık 20 yılda biriken 67 Milyar'ın aslında 211 Milyara denk geldiğini bilerek hesaplamaların ve yorumlamaların yapılması gerekmektedir.
Genel Toplam Tahsilat = 67.700.000.000 TL
Genel Toplam Tahsilat = 36.368.000.000 $
Tüm bu veriler Hazine ve Maliye Bakanlığı Aylık Bütçe Bülteni Merkezi Yönetim Bütçe Gelirleri Tablosundan alınarak hazırlanmıştır. Görüyoruz ki deprem vergileri Elazığ, Malatya'da yaşadığımız ve geçmişte yaşadığımız depremler, depremden önce herhangi bir çalışmanın akıllara gelmediğini bizlere bir kez daha gösterdi. Ülkemizin son yıllarına baktığımızda para kazanma hırsıyla doğa, çevre, canlılar umursanmadan şuursuzca plansız programsız kentler büyürken, daha büyük felaketler kapıdayken depreme ne kadar hazır olmadığımızı bir kere daha görüyoruz. Deprem vergilerinin hesabını sormak ayıp değildir. Vatandaşların ödediği verginin karşılığını soranlara kızmak, bağırmak, aşağılamak ayıptır.