Yeni Başlayanlar için Fantastik Kitaplar - Zaman Çarkı
Fantastik kurgu alanındaki kitap ve serileri başlangıç ve ileri seviye gibi bir ayrıma tabi tutmak mümkündür veya her kitap bu alanda okunacak ilk kitap olmak için uygun değildir, denilebilir. Örneğin filmlerini bayıla bayıla izleyeceğiniz Yüzüklerin Efendisi kitap olarak sizi sıkabilir, beğenmeyebilirsiniz bile. Halbuki malum klişedeki gibi kitap, filmden üstündür. Bahsettim senaryonun gerçekleşmesinin birkaç nedeni var, dil, tempo, akışkanlık ve derinlik diyebiliriz. Yüzüklerin Efendisi’nin dili biraz ağdalıdır, alışmayı gerektirir ancak birkaç sayfa okuyup gıcıklanırsanız devam etmeniz zor olur. Mesela Asimov’un Vakıf serisi, bir arkadaşıma hediye etmiştim, çok sonraları sorduğumda ‘kopuk kopuk, anlamadım bıraktım’ demişti.
Fantastik kitaplar her zaman için biraz sabır gerektirir, özellikle yeni başlıyorsanız veya yeni sayılırsanız, daha da fazla sabır ister. Çünkü her kitap ayrı bir dünyadır, ayrı bir coğrafyası, arkaplanı, karakterleri vardır ve farklı bir hikaye içerir. Mesela Harry Potter’ı çok beğendim, büyü müyü hoşuma gitti, bir de Raistlin varmış deyip Güz Alacakaranlığının Ejderhaları kitabını alırsanız hayalkırıklığına uğramanız da normal, Raistlin’in zor bir hayatı ve karanlık bir hikayesi vardır ve eylemleri sizi kitaptan soğutabilir. Çünkü Ejderha Mızrağı’na Ruhdöveni ile başlamanız, Ejderha Mızrağı Destanı serisinde olanları anlamanıza yardımcı olur, dolayısıyla bu alanda bir de okuma sırası gibi bir sorun da vardır.
Zaman Çarkı bu işin neresinde derseniz muhtemel soru şudur, Zaman Çarkı yeni başlayanlar için neden uygun değildir? Dünyanın Gözü tek başına uygundur aslında, kitap bir macera ile başlar ve biter. Büyük Av’da öyledir, ikinci kitap. Yenidendoğan Ejder, üçüncü kitapta öyle sayılabilir, devam eden ve biten bir hikayesi vardır. Ancak Gölge Yükseliyor ile birlikte hikaye derinleşip çatallaşır, seri hakkındaki olumsuz yorumların pek çoğunu da bu arkadaşlar oluşturur, ‘sıkıldım bıraktım’ , ‘hep aynı şeyler bir şey olmuyor baygınlık geldi’ gibi.
Bu sebeple yeni başlayanlar veya ilk seriyi tamamlamış farklı kitaplar arayanlar için başlangıç seviyesine uygun birkaç seri ve okuma sırası tavsiye etmek istedim. Listedekiler rahatlıkla okunabileceğini düşündüğüm kitaplardır.
Belgariad – David Eddings
Yeni başlayan kimseler için ısrarlı önerdiğim seridir, gerçi reşit olmuş arkadaşlar için biraz ‘hafif’ kaçabilir ben ilk defa ortaokula geçtiğim yaz okumuştum, canım sıkkın olduğunda rastgele bir kitabını alıp hala okurum ama yaşlandık heralde eski havası nicedir yok.
Seri Kehanetin Oyuncağı isimli kitapla, Garion isimli bir çocuğun ilk anıları ile başlıyor. Garion teyzesinin mutfaktan sorumlu olduğu büyük bir çiftlikte yetişiyor, hayata dair görgü ve bilgisi de bu çiftlikte edindiği kadar. Çiftliğe zaman zaman gelen yaşlı bir hikayecinin teyzesini oradan ayrılmaya ikna etmesiyle yollara düşüyorlar ve kısa süre sonra Garion bir arayış içerisinde olduklarını anlıyor. Hikayede böylelikle başlamış oluyor.
Belgariad hızlı akan bir hikayeye, sağlam bir hikaye altyapısına, iyi karakterlere ve ağırlıklı olarak esprili bir dile sahip. Bu son kısım özellikle önemli çünkü okurken hiç sıkılmamanızı sağlıyor, iğnelemeler, hazırcevap yanıtlar, imalarla kitaplar oldukça eğlenceli geçiyor.
Belgariad’ı takiben Malloryon beşlemesi bulunuyor, burada da hikaye dünyanın bir başka bölümünde yeni karakterlerin katılımı ile ancak bazı karakterlerden yoksun şekilde, farklı bir arayış içeriyor. Küçük bir ipucu, Malloryon’da ‘artık olmayan yer’i çok merak ederseniz Belgarid kitaplarında Aldur – Torak karşılaşmasını içeren önsözde bulabilirsiniz.
Hikaye aslında 10 kitap ile bitmiyor, Türkçe’ye çevrilmemiş 3 kitap daha var. Bunlardan ikisi Belgarath ve Polgara’nın hikayelerini içeriyor, İngilizce olarak okumak isterseniz internette bolca pdf’i var. Belgarath’ın ilk Çereklere laf anlatmaya çalışması oldukça keyifli bölümler içeriyor, yine Polgara’nın kitabında Arend’lere neden gıcık olduğunu ve babasına olan öfkesinin kaynağını onun ağzından okuyoruz.
Türkçe’ye çevrilmemiş kitaplar
Elenium – David Eddings
David Eddings’in dil ve anlatım bakımından biraz daha yetişkinlere yönelik Sparhawk’ın macerasını anlatan ilk üçlemesinin adıdır. Pandion Şövalyesi Sparhawk kendisini sürgün eden kralın ölümü ve eğitimini üstlendiği Prenses Ehlana’nın zehirlenmesi haberi ile Cimmura’ya geri döner, bu uğurda sorunları çözmesi, komploları boşa çıkarması ve kurnaz düşmanlarını alt etmesi gerekmektedir.
Hikayenin Belgariad ile benzeşen yanları özellikle de bir yol arkadaşlığı macerası olması bakımından benzeşmektedir, keza karakterler değil ama karakter özellikleri benzerlik göstermektedir. Eddings’in Elenium’da kurguladığı çok –gerçekten çok- tanrılı oldukça karmaşık bir dünyadır ve tarikat şövalyeleri, kilise, şehir devletleri gibi özellikler ile ortaçağ İtalyasını andırdığını söylemek mümkün.
Devam üçlemesi Tamuli ise yine Belgariad- Malloryon serilerinde olduğu gibi dünyanın bir başka bölümündeki macerayı anlatmaktadır. Elenia’daki krizin çözümlenmesinin ardından Tamuli İmparatorluğu’ndan gelen bir yardım çağrısı doğrultusunda kahramanlarımız aşağı yukarı aynı ekip yola revan olur.
Ejderha Mızrağı – Margaret Weis & Tracy Hickman
Tıpkı Yüzüklerin Efendisi gibi Ejderha Mızrağı’da ilham alınan ve en çok bilinen serilerdendir, ‘madem fikir tuttu, satalım’ kafası ile hakkında 165 kitap yazılmış olması endişelendirmesin. Ejderha Mızrağını bu kadar popüler yapan üçleme ve kitaplar belli ve idare edilebilir sayıdadır, farklı yazarların yazdığı, efsanelerin maceralarını ve karakterlerin tanışma hikayelerini anlatan kitaplar opsiyonel olarak görülür.
Ejderha Mızrağı’nı benzer maceralardan ayıran en önemli unsur, Krynn dünyası, ejderhalar, büyücüler, tanrılar değil de Raistlin Majere’dir. Düşününce Raistlin gibi bir karaktere rastlamak, benzeştirmek pek mümkün değil, genellikle kahramanlarımız ulu kimseler veya efsaneler haline dönüşecekse bu illa bir yardım ile gerçekleşir, Raistlin burada da makus bir talihle karşılaşıyor. Sıradan bir çocuğun, üstelik öksüz,yetim,beş parasız,hamisiz olmasına karşılık iyimser ve iyiliksever bir çocuğun, hayallerinin, ümitlerinin nasıl bir bir kırıldığını, hepimizin büyürken yaşadığı hayallerden gerçeğe sürecini çok sancılı geçiren birinin elinde kalan ve tek istediği şeyin, büyüsünün, karşılığında ödemek zorunda kaldığı bedel ve hayat macerası, yaptığı tercihler Ejderha Mızrağı’nın el üstünde tutulmasının başlıca nedeni. Ancak okudukça başka karakterler de sizi cezbediyor çünkü Margaret Weis & Tracy Hickman karakter yaratma ve işleme konusunda bu alandaki en başarılı iki isim.
Ejderha Mızrağı’nda oldukça sınırlı sayıda kitap tavsiye edeceğim, tüm okuma listesi hatta Türkçe’ye çevrilmemiş yayınlar dahil 165 kitabın listelendiği siteler var dileyen bir kez başladıktan sonra konularına göre bakıp seçim yapabilir.