Anasayfa / Sağlıklı Yaşam / Ensefalopati: Tedavi Edilmezse Ölüme Götürüyor
Ensefalopati: Tedavi Edilmezse Ölüme Götürüyor
Ensefalopati Nedir? Ensefalopati, beyindeki yapıları ya da beyin fonksiyonlarını etkileyen bir hastalığı tanımlamak için kullanılan genel bir terimdir. Pek çok ensefalopati ve beyin hastalığı türü bulunur. Bazı türler kalıcıyken bazıları geçicidir. Bazı türler doğumla birlikte gelir ve hiç değişmez. Bazılarıysa doğumdan sonra ortaya çıkar ve giderek kötüleşir.
Ensefalopatinin iyileşmesi, yaşadığınız ensefalopati türünün nedenine ve ciddiyetine bağlıdır. Ensefalopatinin pek çok türü, nedeni saptanıp tedavi edildiğinde iyileştirilebilirdir.
Tedavi edilmediğinde tüm türler yeterince ciddi olduğunda ölümcüldür. Bazı türler ise her türlü ölümcüldür.
Ensefalopati için Nöroloji (Beyin ve Sinir Hastalıkları) bölümüne gidilir.
Ensefalopatinin Türleri ve Nedenleri Nelerdir?
Ensefalopatinin en önemli türleri ile nedenleri:
1 Kronik Travmatik Ensefalopati
Ensefalopatinin bu türü, beyinde birçok travma veya yaralanma olduğunda yaşanır. Kafaya alınan darbeler beyinde sinir hasarına yol açar. Bu hastalık genellikle boksörlerde, futbolcularda ya da patlamalarda yaralanan askerlerde görülür.
2 Glisin Ensefalopati
Glisin ensefalopati genetik ya da kalıtsal olup beyindeki bir amino asit olan glisinin anormal derecede yüksek olduğu bir rahatsızlıktır. Glisin ensefalopatinin belirtileri genellikle bebeklerde doğumdan hemen sonra ortaya çıkar.
3 Hashimoto Ensefalopatisi
Ensefalopatinin bu nadir türü, Hashimoto hastalığı olarak da bilinen bir bağışıklık sistemi hastalığıyla bağlantılıdır. Hashimoto hastalığında bağışıklık sistemi yanlışlıkla tiroit bezine saldırır. Tiroit bezi, vücuttaki düzenleyici hormonların çoğunu üretmekten sorumludur. Bilim insanları, bu iki durumun nasıl bağlantılı olduğunu henüz tam olarak bilmemektedirler.
4 Hepatik Ensefalopati
Hepatik ensefalopati, karaciğer hastalığının bir sonucudur. Karaciğeriniz düzgün bir şekilde çalışmadığında, genellikle karaciğerinizin vücudunuzdan atacağı toksinler atılmak yerine kanda birikerek en sonunda beyne ulaşırlar.
5 Hipertansif Ensefalopati
Hipertansif ensefalopati, ciddi derecede yüksek tansiyonun uzun süre tedavi edilmemesinin sonucudur. Bu durum beynin şişmesine, beyin hasarına ve hipertansif ensefalopatiye neden olur.
6 Hipoksik İskemik Ensefalopati
Bu rahatsızlık, beyin yeterince oksijen almadığında oluşan bir tür beyin hasarıdır. Bunun sonucunda kalıcı beyin hasarı ya da beyinde fonksiyon bozukluğu oluşabilir. Bebeklerin anne rahmindeyken alkole maruz kalmaları gibi durumlarla beyne yeterince oksijen gitmemesinin sonucunda oluşur.
7 Toksik Metabolik Ensefalopati
Toksik metabolik ensefalopati; enfeksiyonların, toksinlerin ya da organ yetmezliğinin sonucunda oluşur. Elektrolitler, hormonlar ya da vücutta bulunan diğer kimyasallar normal dengelerinden çıktıklarında beyin fonksiyonlarını etkilerler. Bu durum, vücutta enfeksiyon olduğunda ya da toksik kimyasalların varlığında da yaşanabilir. Ensefalopati genellikle bu duruma neden olan kimyasal dengesizlik çözüldüğünde, enfeksiyon tedavi edildiğinde veya toksik madde vücuttan atıldığında çözülür.
8 Bulaşıcı Ensefalopati
Bulaşıcı süngerimsi ensefalopati, prion hastalığı olarak da bilinir. Prionlar, vücutta doğal olarak bulunan proteinlerdir ancak mutasyona uğrayarak yavaşça beyne hasar verip, kötüleştiren nörodejeneratif hastalıklara yol açabilirler.
Prion hastalıkları arasında şunlar bulunur:
Kronik zayıflama hastalığı
Ölümcül ailesel uykusuzluk hastalığı
9 Üremik Ensefalopati
Üremik ensefalopati, böbrek yetmezliğinin sonucunda oluşur. Üremik ensefalopatiye, kanda üremik toksinlerin birikmesinin neden olduğuna inanılmaktadır. Bu durum hafif bir kafa karışıklığına ya da derin bir komaya yol açabilir.
10 Wernicke Ensefalopatisi
Wernicke hastalığı olarak da bilinen bu durum B1 vitamini eksikliğinin bir sonucudur. Uzun süre alkol kullanımı, yetersiz beslenme ve besinlerin yeterince emilememesi B1 vitamini eksikliğine neden olabilir. Wernicke ensefalopatisi kolayca tedavi edilemez ve Wernicke-Korsakoff sendromuna dönüşebilir.
Ensefalopatinin Belirtileri Nelerdir?
Belirtileriniz Ensefalopatinin nedenine ve ciddiyetine bağlıdır.
Hafıza ve odaklanmada zorlanabilirsiniz. Ayrıca, problem çözmede de zorluk yaşayabilirsiniz.
Başkaları sizden önce bazı belirtileri fark edebilirler. Kişilikte değişikliklerin olması belirtilerden biridir. Örneğin, ensefalopatiden öncesine göre daha dışa dönük biri olabilirsiniz. Hastalıktan öncesine göre daha sakin ya da daha aksi olabilirsiniz. Aynı zamanda uyuşuk ve uykulu olabilirsiniz.
Yaşanabilecek muhtemel nörolojik belirtiler arasında:
Bir bölgede kas zayıflığı
İyi karar verememe ya da odaklanamama
Ensefalopati belirtilerinden birini yaşıyorsanız bir an önce doktora görünmelisiniz.
Beyin hastalığı için tedavi görüyorsanız şu belirtilerin bilincinde olun:
Aşırı kafa karışıklığı
Aşırı oryantasyon bozukluğu
Bu belirtiler acil bakım gerektiren tıbbi durumların işaretçisidir ve durumunuzun kötüye gittiğini gösteriyor olabilir.
Ensefalopati Nasıl Teşhis Edilir?
Ensefalopati teşhisi koymak için doktorunuz sağlık geçmişinizle ve belirtilerinizle ilgili sorular soracaktır. Zihinsel ve nörolojik belirtilerinizi kontrol etmek için doktorunuz sizi muayene edecektir.
Doktorunuz, beyin hastalıklarından şüphelenirse hastalığın nedenine ve ciddiyetine karar vermek için bazı testleri yapabilir.
Hastalıkları, bakterileri, virüsleri, toksinleri, hormonal ya da kimyasal dengesizliklerle prionları tespit etmek için kan testleri
Omurilik sıvısıyla hastalıkların, bakterilerin, virüslerin, toksinlerin ve prionların kontrol edilmesi
Beyindeki anormalliklerin ya da hasarın saptanması için tomorgrafi ya da MR çekilmesi
Elektroensefalogram (EEG) ile beyindeki elektrik aktivitesinin ölçülmesi
Ensefalopati Nasıl Tedavi Edilir?
Ensefalopatinin tedavi edilmesi, nedenin ne olduğuna bağlı olarak çeşitlilik gösterir. Tedavi seçenekleri arasında, belirtileri tedavi etmek için ilaç kullanımı ve hastalığa neden olan etkenin tedavi edilmesi için ameliyat bulunur.
Doktorunuz, beyindeki hasarı yavaşlatmak için besin takviyesi ya da bu hastalığa neden olan etkeni tedavi etmek için özel bir diyet önerebilir. Beynin yeterli oksijen alamadığı bazı durumlarında, komaya girebilirsiniz. Bunun gibi ciddi vakalarda doktorunuz hayatta kalmanız için sizi yaşam destek ünitesine koyabilir.
Ensefalopati Önlenebilir mi?
Kalıtsal ensefalopati gibi ensefalopatinin bazı türleri önlenebilir değildir. Ancak, diğer türler önlenebilirdir.
Şu değişiklikleri gerçekleştirerek ensefalopatiye neden olacak durumların oluşma riskini azaltabilirsiniz:
Aşırı alkol kullanımından uzak durmak
Uyuşturucu gibi zehirli maddelerin kullanımını azaltmak
Doktorunuza düzenli olarak muayeneye gitmek
Sağlıklı hayat tarzına sahip olmak, beyin hastalıkları için risk faktörlerini azaltır.
Ulusal Nörolojik Hastalıklar ve İnme Enstitüsü’ne göre, bulaşıcı süngerimsi ensefalopatide, hastalığın ilerleyişine göre ilk 3 ay ile 1 yıl arasında ölüm yaşanabilir.
Beyin hastalığının nedenini tedavi etmek, belirtileri düzeltip ensefalopatiden kurtulmanızı sağlayabilir. Yaşadığınız ensefalopati türüne bağlı olarak beyninizde kalıcı hasar oluşabilir. Doktorlar, beyin hasarı yaşadığınız durumda süregelen tedavi ve günlük hayatınızı desteklemek için gerek duyulan tedavi planlarını sizinle ve sevdiklerinizle çalışarak oluşturacaktır.