Levent Küçük ürünlerdeli fiyat artışı tartışmalarını yazdı
Cafesiyaset Yazarı ve TÜDER Genel Başkanı Levent Küçük tüketicileri bilgilendirmeye devam ediyor.
Tarih: 05.09.2018 08:48:10
Cafesiyaset Yazarı ve TÜDER Genel Başkanı Levent Küçük tüketicileri bilgilendirmeye devam ediyor. Küçük bugünkü yazısında
etiket fiyatı ile kasa fiyatı farklı ürünlerle karşılaştığımızda neler yapmamaız gerektiği konusunda bilgilendirdi.
Günümüzde, biz tüketicilere sunulan mal ve hizmet çeşitliliğinin artmasına paralel olarak, büyük perakende satış mağazaları açılmakta, değişik fiyat aralığında binlerce ürün satışa sunulmaktadır. Bu bakımdan, satıcılar açısından ürün fiyatı belirleme, tüketiciler açısından ise satın alınan ürünlerin fiyatlarını kontrol etme, her geçen gün daha önemli hale gelmektedir. Enflasyonun yükselme eğiliminde olduğu veya sezon sonu indirim dönemlerinde, bu konu daha da önem kazanmaktadır.
ÜRÜNLERDEKİ FİYAT ARTIŞI TARTIŞMALARI…
İçinde bulunduğumuz günlerde, gıda maddelerinden, tüketim maddelerine kadar birçok üründe görülen fiyat artışları, kamuoyunda tartışma konusu olmakta, üretici, imalatçı, ithalatçı ya da satıcılar kendilerini haklı göstererek, üretim azlığı ile döviz kurundaki artışları gerekçe göstermekte, ülke yönetiminde söz sahibi olanlar ise, bazı kesimlerin fırsatçılık (stokçuluk) yaptığını ileri sürerek, tedbirler alınacağını söylemektedirler.
Geçtiğimiz günlerde yapılan bir yönetmelik değişikliği ile ilk adımlar atılarak ”Girdi maliyeti ve döviz kuru artışı gibi fiyat değişimlerinden etkilenmemesine rağmen bu durumlardan etkileniyormuş gibi hareket ederek tüketiciye sunulan mal veya hizmetin satış fiyatında haklı bir gerekçe olmaksızın artış yapmak” aldatıcı ticari uygulama kapsamına alınmış, bu durum haksız ticari uygulama örneği olarak belirtilmiştir. Haksız ticari uygulamada bulunanlara para cezası kesileceği vurgulanarak, denetimler yapılmıştır.
TÜKETİCİ BÜTÇESİNİ KORUMA UĞRAŞINDA…
Kişisel gelirlerini, aile bütçelerini artıramayan tüketiciler ise, ürünlerdeki fiyat artışlarını bizzat yaşayarak, okulların açılmasına az bir süre kala, bütçelerini denkleştirmek için uğraş vermektedirler. Bu açıdan, ihtiyaçları olan ürünleri, en ucuz fiyata satın almanın çabası içine girmektedirler. Aslında hepimiz, güvenli ürünlerin satışa sunulduğu, etkin kamu denetimi ve kontrolünün gerçekleştiği ve fiyat artışlarının yaşanmadığı bir ekonomi piyasasının özlemini yaşıyoruz.
ÜRÜNLERİN RAF (ETİKET) FİYATI İLE KASA FİYATI FARKLI OLABİLİR Mİ?
Satışa sunulan ürünlerin raf fiyatı (etiket fiyatı) ile kasa fiyatı farklı olabiliyor. Çok sayıda ürünün satışa sunulduğu büyük perakende mağazaları başta olmak üzere, bazı işletmeler, yaptıkları fiyat değişikliklerini (indirim ya da fiyat artışı) etiket ve kasa fiyatları ile uyumlu hale getirmiyorlar. Örneğin, etiketinde 160.-TL fiyatı olan bir giysiyi beğenip satın almaya karar veriyorsunuz, ödeme için kasaya gidiyorsunuz, kasada ürün barkodu okutulduğunda 290.-TL fiyat çıkabiliyor. Aynı şekilde hafta sonları veya belirli günlerde indirim yapan mağazalar, dağıttıkları broşürlerde, gazetelere verdikleri reklamlarda ilan ettikleri fiyatları, etiket ya da kasa fiyatlarına yansıtmayabiliyorlar. Bazı işletmeler, bilerek veya bilmeyerek, etiket fiyatlarını veya ilan ettikleri fiyatlarını, kasa fiyatları ile uyumlu hale getirmiyorlar.
Raf (etiket) fiyatı ile kasa fiyatı arasında farklılık olabileceği öngörülerek, bu konuda yasal düzenleme yapılmıştır. Tüketicilerin temel kanunu niteliğindeki yürürlükteki 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 54. maddesinde konuya ilişkin düzenleme yapılmıştır. Kanun’un 54/2. maddesinde “Etiket, tarife ve fiyat listelerinde belirtilen fiyat ile kasa fiyatı arasında fark olması durumunda, tüketici lehine olan fiyat uygulanır” denilmektedir.
Yasa metnindeki “Tüketici lehine olan fiyat uygulanır” ibaresi gereğince, raf (etiket) fiyatı ile kasa fiyatının farklı olması halinde, hangi fiyat düşükse, tüketiciye düşük olan fiyat uygulanacaktır. Örneğin, etiket fiyatı 10.- TL, kasa fiyatı 12.-TL olan bir üründe, tüketiciden 10.-TL tahsil edilecektir. Etiket fiyatı 25.-TL, kasa fiyatı 20.-TL olan bir üründe ise tüketiciden 20.-TL tahsil edilecektir. Aynı uygulama, tanıtım broşürleri ya da ilan edilen reklamlardaki fiyatlar ile kasa fiyatları arasındaki farklılıklarda da geçerlidir. Kısaca, iki fiyat arasında fark var ise, düşük olan fiyat, tüketiciye uygulanacaktır.
Alışverişlerimizde, kasada ödeme sırasında, barkod okuyucudan geçen (fatura ya da fişe yansıyan) fiyatları kontrol ve takip etmeliyiz. Raf (etiket) fiyatı ile kasa fiyatı arasında farklılığı tespit etmemiz halinde, hemen kasiyere itiraz ederek, fiyatın düzeltilmesini ve daha düşük olan fiyatın uygulanmasını talep etmeliyiz. Gerekirse, mağaza yetkilileri ile görüşmeliyiz. Talebimizin kabul edilmemesi halinde, gün ve saat belirtilerek, raf (etiket) fiyatının fotoğrafını çekip, varsa reklam broşürünü muhafaza ederek, fatura ya da fişimiz ile birlikte, maddi zararlarımızın tazmini amacıyla tüketici hakem heyetlerine müracaat etmeliyiz.
Yararlı olması temennisiyle, saygı ve sevgilerimle.