Alet Kutusu: E-Kitap Dünyası
Hepimizin zaman zaman ihtiyaç duyduğu kitaplara erişim, internet teknolojilerinin gelişmesi ve yaygınlaşmasıyla birlikte çok kolay oldu. Ancak beraberinde kitapları okuma şeklimiz de değişti. Otobüste, uçakta dizüstü bilgisayarını veya PDA’sını açmış kitap okuyan insanlara gün geçtikçe daha fazla rastlar olduk. E-kitap(e-book)’ların yaygınlaşması telif hakları açısından olumsuz karşılansa da kâğıt israfını önlemesi, arşivleme ve paylaşma kolaylığı gibi yönlerden de olumlu görülmekte. Bilgi paylaştıkça çoğalır felsefesiyle hareket eden ve e-kitap müdavimi olarak yaşayan benim gibi kişilerin sayısının her geçen gün artması geniş e-kitap veritabanları olan ve bunu ücretsiz bir biçimde paylaşan web sitelerinin takip edilirliğini de arttırmış durumda. Bu sitelerden en kapsamlı, görece iyi tasarlanmış ve benim de sık sık kullandığım 5 tanesini bu yazıda incelemeye karar verdim. Bunlardan bence işini en düzgün yapanından, gigapedia’dan başlayalım.
Alanında hak ettiği yeri almış bir site gigapedia. Aslında çok uzun bir süredir sanal alemde ebookclubs.org ismi ile bulunan bu site yeni ismi ve yeni sayfa tasarımı ile daha da popüler hale gelmiş. Bulmak istediğiniz kitabın yazarının veya kitap isminin içinde bulunan bir kelimeyi arama motoruna girerek istediğiniz kitaba ulaşabildiğiniz gibi belli kategorilere bölünmüş konu başlıklarından da erişmeniz mümkün. Burada dikkat edilecek husus “item search” kutucuğuna tıklanarak sitedeki arşiv içerisinden arama yapılabiliyor olması. Bazen arama motorunun başarısız sonuçlar verdiğine(veritabanında olduğuna emin olduğum bir kitabın tam ismini girmeme rağmen bulunamaması gibi) tanık olsam da çok geniş bir arşive sahip olması bu tür kusurlarını affettiriyor. Kitabı tarayıcınız(browser) üzerinizde göremiyorsunuz (bunu olumsuz bir özellik gibi söyledim ama hiç de öyle değil). Bunun yerine arama sonucunda karşınıza çıkan ekrandaki menüden “links” sekmesine(tab) geçerek, orada gördüğünüz bazen rapidshare, bazen 4share, bazen de filesharing gibi isimlerle etiketlendirlmiş mavi renkli bağlantılara tıklıyorsunuz.
Buradan yeni açılan pencerede e-kitabın bulunduğu dosya paylaşım sitelerinin ilgili sayfaları açılıyor ve burada da gerekli bağlantıya tıklayarak dosyayı bilgisayarınıza indirebiliyorsunuz. E-kitaplar genellikle. rar veya .zip uzantılarla sıkıştırılmış pdf dosyalar halinde bulunuyor ancak bazen .djvu uzantılı olarak bulunduğu da oluyor. Bu tür uzantılı dosyaları ücretsiz olarak kullanılabilen Djvulivre Djview programı ile açıp okumanız mümkün. Tabii ki bu tür sitelerin vazgeçilmezi, üyelik meselesi var. Galiba bunu en başta söylemeliydim; üye olmadan buradan e-kitap indirebilmeniz mümkün değil. Yani zorunlu bir üyelik söz konusu. Sitenin ebooksclub.org zamanlarından kalma üyelikleri hala aktif olarak kullanılabiliyor. Yeni üye olmak için de ana sayfadaki sağ üstte “register” yazılı bağlantıya tıklayarak istenilen kullanıcı ismi, şifre ve üyeliğinizin aktif hale getirilmesi için gereken e-mail adres bilgilerini girerek kolayca üye olabiliyorsunuz. Sitede herhangi bir e-kitap indirme sınırı da bulunmamakta. Ama dosyayı asıl indirdiğiniz rapidshare gibi paylaşım sitelerinin zaman ve boyut sınırlamalarına takılabilirsiniz, bilginiz olsun.
Zorunlu üyeliğin söz konusu olmadığı bir site diyerek lafa başlayayım bu sefer. Evet, sitenin arşivi gigapedia’nın olduğu kadar olmasa da gayet geniş. Sitenin ana sayfasında en üstte yer alan arama kutusuna yine yazar veya kitap ismi girerek aradığınız kitabın bulunduğu bağlantıya ulaşabilirsiniz. Arama sonuçlarının üst tarafında site içerisindeki arama sonuçları, alt tarafta ise google arama sonuçları görünüyor. Sizin kitapları indirmek için kullanacağınız bağlantılar genelde üst taraftakiler oluyor. Yine burada da kategoriler yardımıyla istenilen türde kitaplara ulaşılabilir. Bütün bu arşive limitsiz giriş imkanınız da var.
Bu sitede de e-kitap indirebilmeniz için üye olmanıza gerek yok. Ama arşivin genişliği konusunda diğer sitelere kıyasla daha dar bir arşive sahip olduğunu söylememiz gerek. Arama motorunun gayet başarılı olduğu da bir gerçek. Kitapla ilgili yapılan tanım içerisinde sizin aradığınız kelimeler bulunuyorsa sonuç listesinin üst sıralarında aradığınız kitaba direk olarak ulaşmanız mümkün. Yani burada herhangi bir dosya paylaşımı sitesine ait bir bağlantıya rastlamıyorsunuz. Bu yönden sitenin kendi veritabanlarını kendilerinin hazırlaması takdir edilmeli. Yine limitsiz giriş bu sitede de kullanıcılara sunulmuş.
Yaklaşık 120000 kitabın arşivinde bulunduğunu iddia ettiği bir site. Sitenin tasarımı konusunda pek olumlu görüşler belirtemeyeceğim. İlk gördüğünüzde, site insanda “ya bu siteden iş çıkmaz” gibi bir düşünce oluşmasına sebep oluyor. Ama o kadar da değil tabii ki. Arama sonucunda karşınıza çıkan bağlantılara tıkladığınızda karşınıza kitapların bulunduğu genelde dosya paylaşım siteleri değil de arşivleme siteleri çıkıyor. Burada bazen pdf, bazen de html olarak kitapları bulmak mümkün.
Yine üye olunmadan sınırsız e-kitap indirebileceğimiz sitelerden biri. Sitenin kitap arşivi pek geniş değil ama kitaba ulaşmanız çok kolay hale getirilmiş. Arama sonucunda karşınıza çıkan listede direk olarak indirme(download) bağlantısını görüyorsunuz. Oraya tıkladığınızda ise aradığınız e-kitabın bilgisayarınızda olması artık sizin internet indirme hızına bağlı oluyor. Yani yapacağınız sadece o linke tıklamak. Kendi arşivlerine sahip olmaları bu imkanı onlara vermiş. Kesinlikle bu gibi yönlerden dolayı doğru yolda olduklarını söylemek şart. Arşivlerini genişletebilirlerse çok daha iyi yerlere gelecekleri kesin.
Tabi bir de telif haklarına saygılı ama arşiv bakımından zengin books.google.com ’umuz var. Burada ondan bahsetmesek ayıp olurdu. Google ne kitaptaki karakterleri ne de kitabi tümden kopyalamanıza izin veriyor; sadece sitede bulunan kitapları okumanıza izin veriyor. Zaman zaman telif hakkı serbest olan kitapları kopyalamanız mümkün olabiliyormuş(Açık konuşayım, ben daha böyle bir kitaba rastlamadım sitede ama var diye iddia ediliyor). Arşivindeki kitapların sayısı arttıkça bu tür kusurlarını(?) affetirecek gibi gözüküyor.
Özet olarak, bilgiye olan ihtyiacımızın her geçen gün artması ve bunun kadar önemli olan bilginin kullanılabilirliği ve elimize ulaşma süresinin kısa olması e-kitapların kullanımını her geçen gün arttıracaktır. Bu kitaplara kolayca ulaşabileceğimiz bu tür sitelerin arşivlerinin genişleyeceğini ve site sayısının da artacağını söylemek mümkün. Telif, yayın hakları gibi meselelerin çözümünün bu gelişme hızı yanında yavaş kalacağını düşünerek bahsettiğimiz sitelerin popülerliğinin uzunca bir süre daha devam edeceğini öngörebiliriz. O zaman sloganvari güzel bir dilekle bitirelim: Bilgimizin paylaşarak büyümesi dileğiyle…
Etiketler: kılavuz, mobil, ofis, unsaro, web