Mecnuni Ermeni Aşuğ- 17 Yy. Şiirleri - Şiiristan | Edebiyat Ve Sanat Akademisi
Ermeni asıllı, Aşuğ- 17 yy. Doğumu Diyarbakır, Ölümü Erzurum.
Ermeni asıllı olan Mecnuni’nin gerçek adı bilinmemektedir. Azeri araştırmacı Ekber Erivanlı’ya göre 17. yüzyılda yaşamış, Amid’de (Diyarbakır) doğmuş Erzurum’da ölmüş ve gömülmüştür. Aşık Mecnuni edebiyatımızdaki Ermeni asıllı aşuğlarının en önemlilerinden biridir.
Aşık Mecnuni, edebiyatımızda adından en çok söz edilen Ermeni aşıklarının başında gelir. Hayatı hakkında hemen hiçbir bilgi yoktur buna rağmen 1712’de ölen ünlü Urfalı divan şairi Nabi ile, 1736’da ölen Seyyid Vehbi, Vartan ve Mecnun adlı iki Ermeni şairinin kendilerinden önce büyük şöhret kazandıklarını söylemişlerdir. Prof. Fuat Köprülü bu sözlerden yola çıkarak özellikle bu iki âşık üzerinde durmuş, bu sözlerden hareketle Menuni’nin Nabi ve Seyyid Vehbi ile aynı dönemlerde yaşadığına hükmetmiştir. Köprülü’ye göre Mecnuni’de, Kuloğlu ve Gevheri’yi hatırlatan kuvvetli bir lirizm vardır. Mecnuni şiirlerinde hem halk edebiyatına has mecazlar, cinaslar, darbımeseller hem de divan şairlerine has mazmunlar, ve terkipler kullanmakla dikkat çeken bir aşıktır. Aruzla yazdığı bazı şiirleri ile Aşık Ömer’i hatırlatan bir edası vardır.
Prof. Pertev Naili Boratav, bir yazısında “Öğretisi, Müslüman olmayanları içlerine almayı hoş gören Bektaşiliğin de etkisiyle 18. yüzyıldan başlayarak, aşık geleneğinin Hıristiyan Ermeni sanatçıları kendine çekebildiğini görüyoruz. Bu sanatçıların birçoğu, Bektaşi olsun olmasın âşık şiirini öğrenip benimsemiş, Müslüman aşıklarla boy ölçüşme yeteneğini göstermiş kimselerdi. Bu Ermeni aşuğlarının üç tanesini sayalım: Mecnuni, Aşık Vartan, Civan.”
Aşık Mecnuni’nin adı özellikle Kızılbaş, Alevi, Bektaşi cönklerinde daha sık geçmiştir.
Eşinden Ayrılıp (Ah Edeyim)
Dost İçin Gam Yeme (Bulunmaz)
Gel Benim Aklım Alan Yar
Gel Güzel Gezelim (Desinler)
Saki Bize Niye Sunarsın Camı
Üstüne (Ahır Bu Dert Beni)
KOŞMA Karşıdan salınma dilber
KOŞMA Arz-ı halim eyle kaşı kemana
Sevdiğim lütfuna ereyim deyü
Bana aşkın peymanesin içirdin
Terk ederim seni kaşları keman
Dilber gül vermeğe girem bu bağa
Ne acayip ruz imiş, cana, ne bayram günleri
Eşinden ayrılıp hasret kalanlar
MECNUN GİBİ ÇIKTIM GİTTİM ÇÖLLERE
Âhır Bu Dert Beni Sine Götürür