14 Şubat Sevgililer günü olarak bilinse de aynı zamanda George Ferris’in de doğum günüdür.
Malumatfuruşluk yapma, hemen sadede gel dediğinizi duyar gibiyim. Rahat olun, Google, kendisinin doodle’ını yapıncaya kadar benim de haberim yoktu böyle birinin yaşamış olduğundan.
1892 yılında o dönem moda olan dünya şehir sergilerinden (EXPO), Amerika’nın keşfinin 400. yılını onurlandırmak üzere Chicago’da yapılan bir parkın içerisine Eiffel Kulesi’ne cevap olması için konulan dönme dolabın mucididir kendisi. London Eye'a kadar da dünyanın en büyük dönme dolabı olarak kalmaya devam etmiştir.
Benim içinse dönme dolap, babamın çocukken götürdüğü Konya Fuarı’ndaki lunaparkta hiç binmek istemediğim bir oyuncaktı sadece. Hem çarpışan arabaların vadettiği heyecanı vermiyordu hem de öyle belli merkezin etrafında anlamsızca dönüp durma fikrinden hoşlanmıyordum sanırım. Belki de yükseklik korkum vardı o zamanlar, kim bilir.
Kasım ayı TÜFE rakamı beklentilerin altında kalarak %0,52 olarak gerçekleşirken yıllık enflasyon %7,0’ye geriledi. Gerek piyasa beklentisi gerek Merkez Bankası Beklenti Anketi’nde cari ay TÜFE beklentisi %0,83 şeklinde oluşmuştu.
İşlenmemiş gıda fiyatları, hesaplamalarıma göre Kasım ayında %1,46 azalırken yıllık bazda %-0,15 oldu, ki ciddi bir destek vermiş durumda. Hizmetler grubu enflasyonu ise bir önceki aya göre %0,6 artışla yıllık bazda %8,26’ya yükselmiş bulunmakta. Ana harcama gruplarına baktığımızda bir önceki aya göre giyim ve ayakkabı grubunda %3,89 ve eğlence kültür grubunda %1,25 artış dikkat çekmekte.
Enflasyondaki temel eğilimi anlamak için takip ettiğimiz Özel Kapsamlı TÜFE-H endeksi %0,74 artarken yıllık bazda %6,89’a gerilemiş bulunmakta. Aynı şekilde I endeksi %0,84 artarken yıllık bazda %6,99’a gerilemiş durumda.
Sonuç olarak Kasım ayında enflasyon, beklentilerin altında gerçekleşirken, gıda fiyatlarındaki gerilemenin bunda etkili olduğunu söylersek yanılmış olmayız.
Bu noktada bir hatırlatma yapmak gerekiyor yine de. Alkol ve tütün ürünlerine yapılan zamları, kur etkisini ve yükselen enerji fiyatlarını dikkate aldığımızda yıllık enflasyonun yılın son ayında ciddi bir yükseliş gösterebileceğini düşünmekteyim. Önümüzdeki ay TÜFE’nin %0,67 artması durumunda yıllık %7,50 olan enflasyon hedefi tutturulmuş olacak.
Son bir söz de yurt içi üretici fiyatları endeksi (ÜFE) için. ÜFE aylık bazda %2,0 artarken, yıllık bazda %2,8'den %6,4'e yükseldi Kasım ayında. Tıpkı TÜFE’de olduğu gibi döviz kurlarındaki oynaklık ve diğer maliyet unsurlarının, üretici fiyatları üzerinde sert bir etki yaptığının işaretlerini vermekte. İç talepte bir toparlanma olması durumunda önümüzdeki aylarda TÜFE üzerinde yukarı yönlü bir baskı oluşturabilir bu durum.
Dönüp dolaşıp yine aynı yere, enflasyon dinamiklerinin bozulmaması isteniyorsa döviz kurlarındaki oynaklığın azalması gerçeğine geldik mi dönme dolap gibi?