Bu felaket ortamından Özgür Mısır Ordusu çıkar mı?
Askerlerin açtığı ateş sonucu onlarca kişinin ölmesi Mısır'daki durumu daha kritik hale getirdi. "Bu sabah Kahire'de ne oldu, Mısır'ı neler bekliyor?" sorusunu Radikal Dış Haberler Müdürü Fehim Taştekin'e sorduk. Taştekin'e göre birilerinin özellikle de Sina'daki grupların bu felaket ortamından "Özgür Mısır Ordusu" çıkarma hayali kurduğu sır değil
Radikal.com.tr - Fehim Taştekin’le yaptığımız söyleşi şöyle:
- Darbe sonrası gerilimin sürdüğü Mısır’da Müslüman Kardeşler ile ordu arasında çatışma nasıl çıktı?
Fehim Taştekin: Müslüman Kardeşler sözcüleri Cihad Haddad ve Murad Ali’ye göre Cumhuriyet Muhafızları’nın binasının önünde oturma eylemi yapan Mursi yanlılarının üzerine sabah namazı kıldıkları sırada atış atıldı. Başka kaynaklar ordunun kalabalığa dağılmaları için 15 dakika süre tanıdıktan sonra ateş açmaya başladığını belirtiyor. Eyleme katılanlar da aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu kalabalığa bazılarının namamızını bitirdiği bazılarının henüz namazda olduğu sırada gerçek mermilerle ateş açıldığını söylüyor. Kalabalık arasında kadın ve çocuklar da vardı. Kahire’de konuştuğum bir gazeteciye göre minibus dolusu silahlı bir grup Mursi’nin tutulduğuna inanılan binaya girmeye kalkışınca çatışma çıktı. Bir başka gazeteci ise motorsitletlerle gelen silahlı kişilerin askerlere atış açtığını ve böylece çatışma yaşandığını aktardı. Ordu sözcüsü Ahmed Muhammed Ali ise silahlı kişilerin ateş açıp bir askeri öldürdüğünü, 6 askeri yaraladığını söyledi. Ordu ayrıca olayın nasıl başladığına dair video kayıtlarını yayımlayacağını duyurdu. Video kayıtlarının olayları önemli ölçüde aydınlatması umut ediliyor. Muhalifler de video kayıtlarının tamamının yayımlanmasını istedi.
Mısır'da ordu Mursi yanlılarına ateş açtı: 34 ölü
- Ne kadar kayıp ve yaralı var?
F.T.: Sağlık Bakanlığı Sözcüsü Halid El Hatib’e göre 42 kişi öldü, 322 kişi yaralandı.
- Saldırı ya da çatışma geçiş hükümeti kurma çabalarını nasıl etkiler?
F.T.: Mursi’ye karşı askeri müdahaleye El Ezher ile birlikte destek veren Mursi’nin eski ortağı Nur Partisi görüşmelerden çekildi. Nur Partisi’nin geçiş sürecine desteği müdahaleye İslamcı kesimler nezdinde meşruiyet kazandırması açısından önemseniyordu. Değişiklik olmazsa geçiş süreci liberal, ılımlı ve sol kanatlar üzerinden şekillenecek demektir.
- Saldırı orduya desteği ne yönde etkiler?
F.T.: Mursi’nin devrildiği süreçte ordunun çok büyük bir desteği olduğu sokaklarda da yansıyordu. Askeri uçaklar akrobasi şovu yaparken ya da helikopterler Kahire üzerinde uçarken insanlar alkış tutup kornalara basıyordu. Ancak İhvan’ın mağdur edilmesi ve saldırılara maruz kalması askere alkış tutan cephede bölünmelere yol açabilir, bu da daha sancısız bir geçiş uman orduyu ziyadesiyle uğraştırabilir. 30 Haziran Cephesi koalisyonunda yer alan lideri Dustur Partisi’nin liderlerinden Ahmed el Havari “Bu felaketten hem Müslüman Kardeşler hem ordu sorumludur” diye çıkışması eleştirilerin orduya da döndüğüne işaret ediyor.
- Saldırılar İhvan’ı nasıl etkiler?
F.T.: Müslüman Kardeşler mağduriyet psikolojisiyle İslamcı tabanda desteğini toparlayabilir. Ama çatışma ortamı orduya eleştirileri artırdığı kadar Mursi’yi devirenler çevreler arasında da Müslüman Kardeşler karşıtlığını daha da keskinleştirebilir. Bu olaylardan önce de muhalifler arasında Mursi yanlılarının eylemlerine karşı bir şiddet eğilimi de vardı. Gidişat böyle olursa kutuplaşma tırmanır ve Müslüman Kardeşler’in izole edilmesi ya da yeraltına kaymaya zorlanması nedeniyle bundan sonraki siyasi süreçler tamamen yolundan sapar.
Mursi'ye bir yıl tahammül edemediler
İç savaş riski var mı?
F.T.: Müslüman Kardeşler’in liderleri direnişin sivil kalacağını vurgulasa da bu örgütle ilintili Selefi gruplar ya da örgüt liderliğinin kontrol edemediği unsurlar silahlı eylemlere kalkışabilir. Halihazırda Sina Yarımadası’nda orduya karşı cihat ilan eden gruplar ortaya çıktı ve silahlı eylemlere başladı. Müslüman Kardeşler’in eylemlerini yaptığı Kahire’nin Nasır City bölgesinde de insanların bir gün cihat zamanı gelir çatar diye evlerinde silah bulundurduğunu dikkate aldığınızda çatışma ihtimalinin çok uzak olmadığını söylemek mümkün. Ama çatışmaların iç savaşa dönüşmemesi ordunun bundan sonraki atacağı adımlara bağlı. Eğer ordu kendi kontrolünü kaybederse ordu içerisinden de silahını diğer tarafa doğrultacak kişiler çıkar geçmişti olduğu gibi… Müslüman Kardeşler’e bağlı Hürriyet ve Adalet Partisi’nin “Devrimi tanklarla, zırhlı araçlarla çalmak isteyenlere karşı ayağa kalkın” diye yaptığı çağrı çatışma riskinin göze alındığını gösteriyor. Birilerinin özellikle de Sina’daki grupların bu felaket ortamından “Özgür Mısır Ordusu” çıkarma hayali kurduğu da sır değil.