İnfluenza ve Korunma
Tanı: İnfluenzanın kesin tanısı, hastalığın ilk üç günü içinde ateşli dönemde alınan boğaz-burun çalkantısı ya da sürüntüsünden virüs izolasyonu ile olur. Hemaglutinasyon inhibisyon testi, PCR ya da ELISA teknikleriyle burun akıntılarında viral antijenlerin saptanması ve kültür, influenzada virüs tipinin belirlenmesi için gereklidir.
Epidemiyolojisi: Birinci Dünya Savaşı'ndan önce influenza, önemli bir halk sağlığı sorunu olarak kabul edilmiyordu; ancak bu, savaştan hemen sonraki İspanyol Grip'inden sonra değişti. 1918-1920 yılları arasında olan İspanyol Grip'inde en azından 20 milyon kişinin öldüğü bildirilmektedir.
1957 yılındaki Asya Grip'i ve 1968 yılındaki Hong Kong Grip'i salgınları yaklaşık 1.5 milyon insanın ölümüne, üretim kaybı ve tıbbi bakım olarak 32 milyar dolar kayba neden olmuştur.
Influenza virusu antijenik yapısında küçük değişiklikler yaparak mevsimsel epidemilere neden olur. Sonbahar kış aylarında yüksek ateşli solunum yolu enfeksiyonlarının aniden artışı influenza epidemisini düşündürmelidir. Epidemi 2-3 haftada en yüksek düzeye ulaşır ve 5-6 hafta sürer. Tüm ayaktan ve yataklı tedavi kurumlarına başvurular artar. Tropikal ülkelerde yılın her dönemi hastalık görülebilirken diğer bölgelerde özellikle sonbahar ve kış aylarında salgınlar olur.
Bu salgınların hayvan kaynaklı olduğunu gösteren veriler elde edilmiştir: 1918'deki salgından izole edilen virüsler domuzdan, 1957 ve 1968'dekiler kümes hayvanlarından zincirler içermektedir. 1976'da domuzlardan geçen yeni bir influenza virüsü salgın yaparken, 1997-98'de Hong-Kong'da kümes hayvanlarından geçen bir influenza virüsü salgın oluşturmuştur.
Korunma: Bağışıklama ya da ilaçla olabilir.
1. Bağışıklama: İnfluenzaya karşı inaktive virüs aşısı geliştirilmiştir. Aşı hastalığın ağır geçmesini ve komplikasyonlarını önler. Aşı bir sezon önce dolaşan virüsler temel alınarak hazırlanır. Aşının etkinliği virüsün antijenik yapısını hızlı değiştirmesi nedeniyle ancak %70-90 düzeyindedir.
1. 65 yaşın üzerindekiler,
2. Yaşlı bakım evinde kalanlar,
3. Astımlı çocuklar, kronik kardiopulmoner hastalığı olanlar,
4. Diabet, renal bozukluk ya da immun yetmezliği olanlar,
5. Uzun süreli aspirin tedavisi alanlar (Reye Sendromu olasılığı),
6. İnfluenza sezonunda gebeliğinin ikinci ya da üçüncü trimesterinde olacak kadınlar,
7. Grip virüsünü riskli gruplara taşıyabilecek kişiler: Sağlık çalışanları, yaşlı bakım evlerinde çalışanlar, ev ziyareti yapanlar, grip açısından riskli kişinin ev halkı,
8. HIV ile enfekte kişiler yer almaktadır.
İnfluenza aşılamasında dikkat edilecek noktalar:
1. Aşı olası influenza sezonundan önce eylül-kasım aylarında yapılmalıdır.
2. Diğer aşılarla (pnömokok, MMR, Hemofilus influenza B ve OPV) birlikte yapılabilir, ancak farklı bölgelerden kas içine uygulanmalıdır.
3. Aşı dokuz yaşından küçüklere bir ay ara ile iki doz yapılmalıdır.
1. Altı aydan küçük bebeklere,
2. Yumurta alerjisi olanlara,
3. Yüksek ateşi olan erişkinlere aşı uygulanmamalıdır.
2. İlaçlı Koruma: Virüs replikasyonunu yavaşlatan Amantadin ve Rimantadin ilaçla korumada kullanılmaktadır. İlaçla koruma epidemiden önce ya da sırasında, bağışıklama yapılmamış ve riskli gruplara yönelik olarak uygulanır ve hastalığı %70-90 olasılıkla önler. Bulaştan sonraki 48 saat içinde uygulanmasının hastalığın bulgularının şiddetini azalttığı belirtilmektedir..
1. Aşılanmamış ancak hastalığı çok ağır geçirebileceği düşünülenlere,
2. Riskli gruba bakım verenlere,
3. İmmün yetmezliği olanlara,
4. Aşıya alerjisi olanlara,
5. Salgın kuşkusu olduğunda toplu yaşanan yerlerde yaşayanlara uygulanır.
1. İnfluenza virüsünün antijenik yapısındaki hangi değişiklik epidemiye yol açar?
a) Yavaş ve büyük zincir değişiklikleri b) Yavaş ve küçük zincir değişiklikleri
c) Ani ve büyük zincir değişiklikleri d) Ani ve küçük zincir değişiklikleri
2. Hangi influenza tipi şiddetli derecede epidemiye neden olur?
a) Tip A b) Tip B
c) Tip C d) Hepsi
3. Hangi yaş grubunda influenzaya bağlı komplikasyonlar ve ölüm daha fazla görülür.
a) 0-2 yaş grubu b) Okul çağında
c) 2-6 yaş grubu d) Adölesan çağda
e) 65 yaş üzerinde
4. İnfluenza aşısı hangi aylarda yapılmalıdır?
a) Aralık-Şubat döneminde b) Mart-Mayıs döneminde
c) Tüm aylarda yapılabilir d) Eylül-Kasım döneminde
e) Haziran-Ağustos döneminde
5. İnfluenza aşısı aşağıdakilerden hangi gruba yapılmamalıdır?
a) Astımlı çocuklar b) Renal yetmezliği olanlar
c) HIV ile enfekte kişiler d) Yaşı 6 aydan küçük olanlar
e) Emziren anneler