31 Mart 2019 Yerel Seçimlerine Giderken Erzurum İçin Hatırlatmalar
14 Aralık 2018, Cuma 20:41 | 1570 kez okundu
Erzurum’un hem Doğu Anadolu Bölgesi hem de Türkiye için nasıl bir öneme sahip olduğunu burada uzun uzadıya anlatmaya gerek yok sanırım. Özellikle bölge için şu cümle ile konuyu özetlemek yeterli olacaktır;. “Dünyada bütün yollar Roma’ya çıkıyorsa, Doğu Anadolu Bölgesi’nde de bütün yollar Erzurum’a çıkmaktadır”. Ancak Erzurum’un önemine rağmen tarihi süreç içerinde arzulanan gelişmeyi gösterememiş veya hakettiği seviyeye ulaşamamıştır. Bunu il ve bölgedeki kişi başına düşen gelire, sağlık göstergelerine ve göç durumu gibi iktisadi ve sosyal göstergelere bakarak desteklemek mümkündür. Örneğin, Erzurum kent merkezinde yaşayan insanların yüzde 36'sı imkan olduğu taktirde başka kentlere göç etme meylinde olduğu ortaya çıkmaktadır. Bu oranın kırsal kesimlerde daha da artacağını söylemek mümkündür. Bunu destekleyen bir oran Ağrı Alt Bölgesi için yaptığımız araştırmalarda ortaya çıkmaktadır. Ağrı Alt Bölgesinde yaşayanların ise yaklaşık yüzde 75'i imkan olması durumunda bölgeyi terk etme meyline sahiptir. Göç etme oranını vermemizin sebebi il ve bölgedeki sosyo- ekonomik yetersizliklerin bunu tetiklediğini ve bu döngünün bir “kısır çember” oluşturduğunu vurgulamak içindir. Bu kısa hatırlatmadan sonra seçilecek Yerel yöneticilerin Erzurum ve bölge için şu hususları da dikkate alma konusunda düşünmesi kent, bölge ve ülke için anlamlı olabilir.
Erzurum ve bölgenin kalkınması konusunda genel olarak alttaki alanların önemli olduğu bilinmektedir. Bunlar;
- Turizm (özellikle kış turizmi)
- Özellikle bölge ülkeleri pazarlarına yönelik üretim ve ticaret
- İl ve bölgenin iç dinamiklerinin canlandırılması
Bu alanların dışında yerel yönetimlerin görevleri ile ilgili konularda yapılanlar ve yapılacakların taktirle karşılanması gerektiğinin bilincinde olarak ilave 10 konu ile ilgili olarak şu düşünceler vurgulanabilir;
1- Palandöken dağının etkin değerlendirilmesi. Bu konuda yoğun çalışmaların olduğu bunlara yenilerinin eklenmesi için çaba sarfedildiğini bilmekteyiz. Bunlara ilaveten dağın potansiyelinin tüm bölge ile birlikte değerlendirileceği organizasyonlar veya projeler yapılabilir. Örneğin, dağa kayak için gelecek turistlerin kutsal kitaplara göre Nuh’un gemisinin oturduğu dağ olarak bilinen Ağrı Dağı’nı görmelerinin sağlanabileceği organizasyonlar yapılabilir. Uzun dönem için de doğu turizmini kapsayan “tren ringi” projesi üzerinde çalışılabilir.
2- Erzurum Kafkasya’nın batıdan giriş kapısı ve kültürel aynılığından dolayı tüm bölge kültür ve folklorunu turizme açacak bir merkeze sahip olabilir. Örneğin, kalenin etrafındaki açılan alanlardan birinde günde 12 saat birer saat aralıklarla Kafkas dans gösterileri başta olmak üzere turizme yönelik bir sunum yapılabilir. Böylece dağa gelen turistin kente katkısı artırılabilir ve istihdam imkanları artırılabilir.
3- Erzurum’da “Sarı Gelin” ve “Kerem ile Aslı” konularında bu kültürü yansıtacak veya turizme kazandırılacak çalışmalar başlatılabilir. Çünkü Erzurum bu kültürel mirasların hep merkezinde olmuştur. Sarı gelin türküsü veya Kerem ile Aslı hikayelerinde geçen alttaki dörtlük bunu göstermektedir.
“Erzurum’un gediğine varanda,
Bir de gördüm buram buram gar gelir,
Lelem dedi gel gayıdah bu yoldan,
Dedim gayıtmaram, mene ar gelir”.
4- Çok acil ihtiyaç olmasa da “hafif raylı sistem” geleceğe yönelik trafiği ve kenti rahatlacak bir proje olarak ele alınabilir.
5- Çok katlı yapılaşmadan ziyade tek katlı yapılaşma gidilmeli ve otoparksız bina yapımına izin verilmemelidir.
6 - Ağaçlandırma çalışmaları ve bunu etkinleştirecek organizasyonlar düzenlenmelidir.
7- Tarım ve hayvancılık konusunda “organik tarım” ve “organik hayvancılık” çalışmaları etkinleştirilmelidir. Bunların tanıtım ve markalaştırılması çabaları yoğunlaştırılmalıdır.
8- Kentin geleneksel üretimlerini ön plana çıkaran çalışmalar ve tanıtım faaliyetleri gelir getiren unsur olabilir. Örneğin, yerel bir halı üretimi yapılabilir veya kent Kafkasya bağlantılı olduğu için “Karabağ halı ve kilim” kültürü Erzurum’da yaygınlaştırılabilir. Bunun için Nahcivan ile ilişkiler daha da yakınlaştırılabilir. Bunun dışında, sarı gelin bebekleri, Erzurum pastırma ve sucuğu gibi yerel üretimler de ön plana çıkarılabilir.
9- Kentin turizm altyapısını tamamlama çabalarına “sosyal eğitim” programları ile katkılar yapılabilir. Bunun için taksici, garson, tezgahtar vb gibi tüm toplum kesimleri dil eğitimi, davranış kuralları, vatandaşlık sorumluluğu ve müşteri ilişkilerine yönelik eğitim programlarına tabi tutulabilir. Böylece, kentin derin kültürü turizm açısından ve kentte yaşayanlar açısından uygun bir ortamın sağlanmasında etkili kılınmış olabilir.
10- “Doğu Anadolu Müzesi”, “Uzay Araştırmaları Merkezi”, “Teknoloji İcat Merkezi” vb gibi uzun dönemli bakış ve yatırımlar için toplumsal ve konsensüs çerçevesinde uygun taleplerle devlet yatırımlarının il ve bölgede çoğaltılması için çalışmalar ve projeler yapılabilir. Çünkü, 21. yy.’ın üretim anlayışı “Hayal et, Üretime dönüştür” felsefesine sahiptir.
Son Söz: Erzurum yolların kendisine çıktığını belirttiğimiz bir kent olarak sadece kendisini değil, aynı zamanda bölgeyi hem temsil ediyor hem de lokomotif özelliği taşıyor. Bu nedenle, Erzurum ile ilgili çalışma ve kararlarda mutlaka bölgesel bağlantıları da göz önüne alınarak sunum ve değerlendirilmelerin yapılması ve devletimizin ikna edilmesi gerekmektedir. Unutulmamalıdır ki, burada değinilebilen ve değinilemeyen her konu ve çalışmayı yapacak olanlar ise insanlardır. Bu nedenle, tüm çalışmalarda “insanı merkez alan bir anlayış” mutlaka önceliklendirilerek hareket edilmelidir. 31 Mart 2019 yerel seçimleri sonrası toplumsal konsensüs çerçevesinde her güzelliğin kentimiz, bölgemiz ve ülkemiz için başarılabilmesi dileklerimizle…..
ALİ TURAN 15.12.2018 02:33
ağzına sağlık sizin gibi bilim insanları olduğu müddetçe fikirleriniz anlaşılırsa kalkınırız sağol vaarol hocam
Arzu Yılan 13.01.2019 19:56
Hocam bence siz başkan olmalısınız .Çok doğru ve yerinde tespitler.Saygilar.