'İlk kez deniz içinde yanardağ oluşabilir'
Çeşitli üniversitelerden alanında uzman 12 biliminsanı bir ayda meydana gelen 2 bin 340 depremin araştırılması için Muğla’nın Marmaris İlçesi’ne gelmeye başladı.
İstanbul Teknik Üniversitesi Jeofizik Mühendisliği Bölümü ve Maltepe Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Yüksek Mühendis Prof. Dr. Ahmet Ercan’ın da aralarında bulunduğu çeşitli üniversitelerden alanında uzman 12 biliminsanı bir ayda meydana gelen 2 bin 340 depremin araştırılması için Muğla’nın Marmaris İlçesi’ne gelmeye başladı. Bölgede ilk incelemesini yapan Prof. Dr. Ercan, “Yanardağ deniz dibinde oluşumunu tamamladı, ancak bu hemen püsküreceği anlamına gelmez” dedi.
Marmaris İlçesi Bozburun Beldesi ve Yunanistan’ın Sömbeki (Simi) Adası arasında bir ayda 2 bin 340 deprem meydana gelmesi üzerine Marmaris Belediye Başkanı CHP’li Ali Acar harekete geçti. Başkan Acar, İstanbul Teknik, Eskişehir Anadolu, İstanbul, Hacettepe, Ankara, Süleyman Demirel üniversiteleri ve Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü'nden yanardağ bilimi konusunda uzman 12 biliminsanını, araştırma yapmak üzere bölgeye çağırdı.
DENİZ DİBİNE SİSMİK HAREKET ÖLÇER YERLEŞTİRİLDİ
İlk olarak İstanbul Teknik Üniversitesi Jeofizik Mühendisliği Bölümü ve Maltepe Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Yüksek Mühendis Prof. Dr. Ahmet Ercan ile Anadolu Üniversitesi Yer ve Uzay Bilimleri Araştırma Enstitüsü Birimi Başkanı Prof. Dr. Berkan Ecevitoğlu Marmaris’e geldi. Grubu, Marmaris’te yaşayan Jeofizik Yüksek Mühendisi Hakan Beyaz karşıladı. Alanında uzman biliminsanları, belediye tarafından tahsis edilen bir gezi teknesiyle denize açılıp Bozburun ve Söğüt çevresini inceledi. Deniz dibine, sismik hareketi ölçen cihazlar yerleştirildi.
''YANARDAĞ DENİZ DİBİNDE OLUŞUMUNU TAMAMLADI''
Prof. Dr. Ahmet Ercan, “Bozburun Beldesi ve Yunanistan’ın Simi Adası’nda bir ayda meydana gelen 2 bin 340 depremciği incelemek için cihazlarımızı yerleştirdik. Marmaris’e halkımızı korkutmaya değil bilgi ile korkuyu sindirmek için geldik. Öncelikle, burada deprem mi yoksa deniz dibinde bir yanardağ oluşumu mu var onu tespit etmemiz gerekiyor. Salı gününden itibaren çeşitli üniversitelerden biliminsanları Marmaris’te olacak. Yanardağ varsa bu hemen patlayacakmış gibi algılanmasın. Edindiğim kanıya göre yanardağ denizin dibinde oluşumunu bitirdi ama püskürmedi. Yakın zamanda burada bir yanardağ püskürmesi olmayacak durumu diye oldu bittiye getirmenin bir manası yok. Belki 2, belki de 5 yıl sonra bir püskürme olabilir. Yerin altında basınç olduğunda, bir püskürme olursa diye önceden bunu tahmin etmek için buradayız. Ege Bölgesi dalma batma yanardağ kuşağıdır. Burada bu tür hareketlerin olması çok doğal olmadığı zaman düşündürücüdür” diye konuştu.
''EGE DEPREM GERDANLIĞI''
Özellikle Marmaris ve Bodrum’da 7.3’lük gibi büyük depremlerin beklenmesinin yanlış olacağını savunan Prof. Dr. Ercan, “Ege Bölgesi ve Yunanistan çevresi, deprem gerdanlığı olarak adlandırılır. Rodos’tan başlayan Girit, Marmaris, Bodrum, Fethiye, Didim, Kuşadası, İzmir, Dikili, Ayvalık, Çanakkale, Trakya, Selanik, Mora, Larissa ve tekrar Rodos Adası’na dönen sanki pasifik gerdanlığı gibi Ege’nin deprem gerdanlığı vardır. Buradaki yer kabuğu gevrek olur, 28 veya 30 metre kalınlığındadır ve sürekli depremler meydana gelir. Özelikle Marmaris ve Bodrum’da büyük depremler beklemek çok büyük yanlış olur. Ege ve iç kesimlerinde geçmişte büyük depremler oldu ve yaşanan süprüntü dalgalarla bir çok kişi boğularak öldü. Gelecekte büyük depremler olabilir mi? Olabilir. Olabilecek büyük depremlerin sadece iki turistik şehirde yaşanacakmış gibi yansıtmak yanlış” ifadelerini kullandı.
İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Jeofizik Mühendisliği Bölümü ve Maltepe Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Yüksek Mühendis Prof. Dr. Övgün Ahmet Ercan ve serbest Jeofizik Yüksek Mühendisi Hakan Beyaz ile deniz suyu sıcaklığıyla ilgili ölçümler yapan Prof. Dr. Berkan Ecevitoğlu, titreşim ölçen cihazı, volkan bacası olabileceğini tahmin ettikleri yere yakın kurduklarını söyledi.
Denizdeki sıcaklık değişimlerinin çok önemli olduğunu vurgulayan Ecevitoğlu, “İlk günkü çalışmada deniz suyu sıcaklığı ölçümlerinin bir kısmını gerçekleştirdik. Hakikaten su tabanına yayılan bir magma varsa, onun oluşturduğu etkileri görmeye çalışıyoruz. Ayrıca gaz çıkışını da tespit etmeye çalışıyoruz. Çünkü bu tip magma tabana yayıldığı zaman içinde sıkışmış olan gazı serbest bırakıyor. Onların oluşturduğu etkileri görmeyi ümit ediyoruz. Tabi bunların hepsi şu an için varsayım, kesinleşmiş bir şey yok” diye konuştu.
Deprem açısından bölgede ciddi bir hareketlilik olduğuna işaret eden Ecevitoğlu, sarsıntıların normal depremden farklı bir yayılım gösterdiğini anlattı.
“Yanardağ bölge için alışılmamış değil”
Aktif olmayan yanardağların yeniden harekete geçebileceğine dikkati çeken Ecevitoğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Yaklaşık 10 kilometrelik bir daire içinde ciddi bir yoğunlaşma var. Onun incelemesini yapıyoruz. Bu incelemede bir volkan bacasının silueti çıkıyor. Bunlar bizi şüpheye düşürüyor. Batı tarafına baktığımızda Gökova Körfezi'nin girişinde 3 Yunan adası var ve bunların yanardağ olduğu biliniyor. Bizde ise Isparta'nın güney batısında Gölcük Yanardağı var. Bu yanardağ zincirinde 12 ada var. Atina'dan başlıyor ve bir yay yaparak Isparta'ya kadar geliyor. Bundan dolayı yanardağ bölge için hiç de alışılmamış bir şey değil. Bozburun ve Sömbeki Adası arasında da bir yanardağın olması, yeniden harekete geçmesi veya yeni bir yanardağ oluşumu mümkün. 'Bunun için acaba bir tedbir alabilir miyiz' düşüncesiyle araştırma yapıyoruz. Ancak öncelikle yanardağ olduğundan emin olmamız gerekiyor.”
Yanardağlara “öldü” gözüyle bakılmaması gerektiğini vurgulayan Ecevitoğlu, uyur haldeki yanardağlarda tekrar hareketlenme olabileceğini bildirdi. “Türkiye'de aktif yanardağ yok” diye bu konularla ilgilenmemenin yanlış bir düşünce olduğuna değinen Ecevitoğlu, “Her an olma riski var ve bunu görüyoruz. Yakınımızdaki Yunan adalarında bu risk var” ifadelerini kullandı.