P24 Blog - Yalan haber tartışmaları: 2017'de bizi ne bekliyor?
Anasayfa / MEHMET ATAKAN FOÇA / Yalan haber tartışmaları: 2017'de bizi ne bekliyor?
Geçtiğimiz sene Nieman Journalism Lab’e 2016’da gazeteciliğin nasıl olacağına dair öngörülerini aktaran gazeteciler, Facebook’un haberleri yutacağı ve içerikler için neredeyse tek platform haline geleceği endişelerini dile getirmişlerdi.
Bu öngörülerin büyük oranda gerçekleştiğini söylemek mümkün. Facebook Instant Articles (Hızlı Makaleler) kullanıcı ve yayıncılar için büyük kolaylık sağladı. Birçok medya kuruluşu Hızlı Makaleler kullanarak tıklarını artırdı. Facebook’un Medium’a benzettiği Notlar uygulaması da içeriğin hızlı sirkülasyonunu kolaylaştırdı.
Öngörülerin doğru çıktığını gösteren bir diğer işaret ise yalan haberlerin üretilmesi ve yaygınlaşmasına dair tartışmalarda sorumlu tutulan ilk ve neredeyse tek aktörün Facebook olması. Zuckerberg’ün şirketini savunarak Facebook’ta paylaşılan içeriğin yalnızca yüzde 1’lik kısmının yalan haber olabileceğine dair açıklaması yeterli olmadı. Yalan haber üzerine büyüyen tartışma Facebook’a geri adım attırdı ve şirketi yeni yöntemler denemeye zorladı.
Geçtiğimiz senenin sonunda, 2016'nın pinokyoların yılı olacağını öngören PolitiFact’in kurucusu Bill Adair ise 2017’ye dair ümitli. Adair 2017'nin fact-checking botları sayesinde "çoğunlukla doğrular"ın yılı olacağını düşünüyor.
“Geçtiğimiz birkaç senede belli bir aşama kaydettik. Teksas Üniversitesi’nden bir ekip ClaimBuster isimli araç geliştirdi. İngiltere’de Full Fact politik iddiaları takip eden araçlar geliştiriliyor. Duke Üniversitesi’nde Share the Facts isimli bir yazılım geliştirerek arama motorlarının fact-checking analizlerini bulmasına yardımcı olduk.”
Axios'tan Alexis Lloyd 2017'de gazeteciliğin cevabını araması gereken soruyu yöneltiyor: Birbirine görünmeyen farklı kişisel alanların hâkim olduğu ve ortada bir "kamu"nun kalmadığı bir ortamda gazetecilik nasıl kamu hizmeti sağlayabilir?
Tarafların keskinleştiği ve birbirine görünmez hâle geldiği bir politik atmosferde medyanın tüm tarafların güvenini kazanacak şekilde kendisini yenilemesi gerektiğini ifade eden Lloyd ancak böylece doğruların anlamlı ve önemli olabileceği görüşünde.