Cem Kıvırcık - Söz uçar yazı kalır: 2010
Yılanlı bağın üzümü
Bu türkü insanın içine işliyor..
Tamam, golü Digiturk attı da… Pası kim verdi?
"Ezel"i senaryo takıntıları...
Rivayet bu ya, padişahın oğlu tebdil-i kıyafet halkın arasına karışmayı pek sever, zaman zaman atına atlayıp hükümdarlığın en ücra köşelerini ziyaret edermiş. Bir gün yolu Tekirdağ Şarköy yakınlarındaki Kızılcaterzi Köyü’ne düşmüş. Konuksever köylüler, bu genç yabancıya ikramda kusur etmemişler. Kuzular çevrilmiş, pilavlar yapılmış. Yanında da bir içecek vermişler. Genç şehzade ilk yudumu aldıktan sonra sormuş;
- Ben ömrümde böyle güzel bir içki içmedim. Bu nedir ağalar?
Köylüler, içtiği içkinin rakı olduğunu, bu içkiyi kendi bağlarından topladıkları üzümle yaptıklarını söylemişler. Genç şehzade bir bardak daha isteyince, köyün reisi içini çekmiş;
- Keşke olsa bir bardak daha… Bu elimizdeki son idi. O da sen misafir olduğun için sana ayırdık.
Şehzade şaşırmış, köylülere neden daha fazla yapmadıklarını sormuş. Reis anlatmaya başlamış. “Dinle genç adam…” demiş ve devam etmiş: “Bir zamanlar, bizim köyün bağından topladığımız üzümlerden yapılan rakının tadı dillere destandı. Lakin bir yılan dadandı ki bağa, sorma gitsin. Kim bağa üzüm toplamaya giderse sokuyor, üzüm toplamamıza izin vermiyor.”
“Ben” demiş genç adam kılıcının kabzasına yapışarak, “Bu yılanı öldürürüm…” Köylüler, “Amman yapma, etme…” demişler ama nafile… Şehzade, atına atladığı gibi bağda almış soluğu… “Aha, burası yuvasıdır…” diye köylüler, yılanın uyuduğu deliği göstermişler. Şehzade, elinde kılıcı kükremiş; “Çık dışarı bre yılan” diye. Tıss yok… Allem etmiş, kallem etmiş, yılan deliğinden çıkmıyor. Aklına bir fikir gelmiş, yılanın deliğine doğru tatlı tatlı konuşmaya başlamış. “Yedi diyar aştım geldim, senin güzelliğini görmeye, sen ki yılanların şahısın, şahmeranısın, göster bana güzelliğini…” diye usulca fısıldamış. Yılan bütün azametiyle delikten ağır ağır sürüne sürüne çıkmış.
Elindeki kılıcı tam kafasına indirecekken, yılan hızla kaçmaya başlamış. Bu duruma hem köylüler, hem de şehzade çok şaşırmış. Genç adam kılıcını savurdukça yılan kaçıyor, ama asla geri saldırmıyormuş. Yılan önde, şehzade arkada ta deniz kenarına kadar gelmişler. Yılan sıkışmasına rağmen, şehzadeye saldırmamış ve kendini denize atmış.
Birden şehzadenin içine bir garip his doğmuş, “Herkesi sokan bu yılan, onu öldürmeye çalıştığım halde bana saldırmadı. Hem çok da güzel bir yılan.” diye düşünerek, yılanın peşinden denize atladığı gibi ona sımsıkı sarılarak soğuktan donmasını engellemeye çalışmış. Meğer bu yılan kötü kalpli bir cadı tarafından büyülenmiş bir sultan değil miymiş? Şayet, yılan olduğu halde, bir insanoğlu ona sarılırsa büyü bozulacakmış. Büyü bozulmuş ve şehzade, sultana âşık olmuş. 40 gün 40 gece düğün dernek kurulmuş, köylüler o güzel bağın üzümlerinden bol bol rakı yapmışlar.
Kıssadan hisse… Tekirdağ Rakısı’nın lezzeti hala o bağın üzümünden gelir.
Şehzade’nin yılanı tatlı sözlerle yuvasından çıkardığını görenler, “Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır”, denizden sarılarak çıkardığını görenler ise “Denize düşen yılana sarılır” demişler… Bu sözler de tıpkı o lezzet gibi ta bugünlere kadar gelmiş…
12/30/2010 01:46:00 ÖS
"Çocuklar Duymasın" dizisinde izlediğimde çok şaşırdım... Aradım, taradım sonunda buldum.
11/26/2010 08:56:00 ÖS
Aziz Nesin adıyla ilk karşılaştığımda 70’li yıllardaydık. İlkokula gidiyordum, yaz tatiline giriyorduk. Tatilde okumam için bir kitap önerdiler, “Şimdiki Çocuklar Harika” adında… O kitabı okuduktan sonra, kütüphanemde üzerinde Aziz Nesin yazan kitapların sayısı her geçen gün biraz daha arttı. O kitapları hala duruyor, zaman zaman karıştırıyorum.
Hikâyelerinin altında yatan siyasi mesajları, hicivleri anlamaya, Aziz Nesin’in kim olduğunu tanımaya başladığımda lise yıllarıma gelmiştim. Ama ne siyasi düşünceleri, ne de neye inanıp neye inanmadığı beni hiç ilgilendirmedi. Kitaplarının arkasında yer alan fotoğraflardan Çatalca’daki çocuk yurdunun inşaatının gelişmesini bile dikkatle izliyordum. Bir gün o yurtta Aziz Nesin’le karşı karşıya da geldim. O da başka bir hikâye elbette… Mezarının üzerinde çocukların oynamasıydı vasiyeti. Bildiğim kadarıyla Çatalca’daki vakıfta, çocukların oyun alanının altına defnedildi. Ruhu şad olsun…
Onun hikâyeleri arasında öyle bir tanesi var ki, yeri özeldir bende… Hayatta kısmet, talih gibi kavramların insanların bazılarına gülerken, bazılarına nasıl sırtını döndüğünü öyle ustalıkla anlatır ki, bir gözünüz gülerken, öbüründen gözyaşı damlar… Sözü uzatmaya gerek yok. İşte Aziz Nesin Usta’nın kaleminden “Tamburamın Teli”…
Bir zamanlar İstanbul'da parası pulu fakirlerin çenesini yoran, malı mülkü dillere destan bir Zengin Ahmet Bey varmış. Bu Zengin Ahmet Bey, başka zenginlere benzemezmiş. Eli açık, gönlü gani, konuksever, düşkünlere yardım eder bir adammış. Ama ne kadar verse, o kadar gelirmiş biyandan. Denizde kum, Zengin Ahmet Bey'de para... Bitecek, tükenecek şey değil. Boğaz'da bikaç yalı, Anadolu yakasında köşkler, şehir içinde konaklar, uzakta yakında çiftlikler... Zengin Ahmet Bey'e Tanrı verdikçe veriyor.
Bir ramazan akşamı Ahmet Bey, arkasında kahyası Şehzadebaşı'ndaki konağına ağır ağır giderken, sinek kovalar gibi, her yandan kendine verilen selamları alır, tanıdık tanımadık kimi görse konağına iftara çağırırmış.
Sebilin yanındaki bir çergide eskicilik yapan Yoksul Mehmet Ağa'nın yanına gelince ona da selam vermiş, hatır sormuş, ihtiyar eskici de Zengin Ahmet Bey'in her sözüne,
- Allah ömürler versin efendim!.. diye karşılık vermiş.
- İşin daha çok mu Mehmet Ağa?
- Elimde bir şu yama var, bitiyor efendim.
- Haydi bitir de birlikte bir iftar edelim
Yoksul Mehmet Ağa, çergisinin önünde bekleyen bir hamalın yemenisini yamayıncaya kadar, Zengin Ahmet Bey de orada durmuş, onu beklemiş. Sonra Yoksul Mehmet Ağa, işini bitirince çergisini kapamış, hep birlikte yola düzülmüşler. Konak, iftara gelenlerle dolu. Selamlığın her odasında bir sofra kurulu... Kadın takımı da haremde bakır siniler etrafında toplanmışlar. İftar topunun atılmasını bekliyorlar. Top patlamış, iftar edilmiş, yenmiş içilmiş. Neden sonra Zengin Ahmet Bey, üç defa elini çırpmış, sese gelen kahyasına,
- Kahya, Mehmet Ağa'ya iki gümüş lira ver!.. demiş.
- Başüstüne efendim.
Zengin evlerine iftara gelenlere bir de diş kirası vermek, o zaman adet olduğundan, Yoksul Mehmet Ağa konak kapısından çıkarken kahya da Mehmet Ağa'nın avcuna bir gümüş lira bırakmış. Yoksul Mehmet Ağa şaşırmış,
- Aman kahya efendi, demiş, kulaklarım çok iyi duyar. Bey, bir lira değil, yanılmıyorsam iki lira ver, demişti.
Buna çok kızan kahya, Yoksul Mehmet Ağa'ya verdiği gümüş lirayı da elinden alıp,
- Vay seni gidi haddini bilmez. Bulmuş da bir de bunuyor!.. diyerek ihtiyarı sille tokat kapı dışarı etmiş. Yoksul Mehmet Ağa da talihine boyun eğerek kulübesine gitmiş.
Ertesi akşam, yine iftara yakın bir saatte Zengin Ahmet Bey, arkasında kahyası, etrafta kendine verilen selamlan sinek kovalar gibi alarak konağına giderken, Yoksul Mehmet Ağa'nın çergisine gelince durmuş,
- Haydi Mehmet Ağa, iftara bize buyur. Allah ne verdiyse bir iftar edelim.
Yoksul Mehmet Ağa, bir akşam önce kahyadan yediği zılgıtın korkusuyla çağrıya gitmek istememişse de Zengin Ahmet Bey,
- Dün akşam konuşup görüşemedik, ille de gel!.. diye direnmiş. Yoksul Mehmet Ağa da, Ahmet Bey'in arkasına takılmış.
Yine yenilmiş içilmiş. Saatler ilerlemiş. Yoksul Mehmet Ağa gitmek için izin isteyip ayağa kalkınca Zengin Ahmet Bey üç defa ellerini birbirine vurmuş. Gelen kahyasına,
- Kahya, Mehmet Ağa'ya üç gümüş lira ver! demiş. Yoksul Mehmet Ağa kapıdan çıkarken, kahya avucuna üç değil, iki lira sıkıştırmış. Zavallı Yoksul Mehmet Ağa boynunu bükerek,
- Kahya hazretleri, demiş, dün akşam belki bir yanlışlık oldu, ben yanlış duydum diyerek, bu gece iyice kulağımı açtım. Ahmet Bey'in üç lira ver dediğini çok iyi duydum. Neden Beyin emrini yerine getirmiyorsunuz? Sizin gibi gün görmüş bir kahyaya benim gibi bir yoksulun hakkını yemek yakışır mı?
Küplere binen kahya,
- Hele şu nankör zibidiye bak! Vay teres vay!.. Bulmuş da bunuyor... diyerek Yoksul Mehmet Ağa'nın elindeki iki lirayı da alıp, tekme tokat kapı dışarı etmiş.
Talihine küsen Yoksul Mehmet Ağa da kulübesine gitmiş.
Ertesi akşam yine aynı şey olmuş. Zengin Ahmet Bey, Yoksul Mehmet Ağa'nın çergisine gelip, onu iftara çağırmış. Yoksul Mehmet Ağa, kahyadan korkusundan gitmek istememiş ama, Ahmet Bey, o kadar rica etmiş ki, bu iyi yürekli zenginin hatırını kıramamış. İftardan sonra Bey, yine el çırpıp kahyasını çağırmış. Bu sefer,
- Dört lira ver!.. demiş.
Kahya yine eksik vermiş. Yoksul Mehmet Ağa'nın bir gümüş lirasını iç etmiş, Yoksul Mehmet Ağa, kahyaya:
- Aman Ağa hazretleri... demiş. Bu akşam kulaklarımı dört açtım. Ahmet Bey dört gümüş dediler.
Kahya yine verdiği üç gümüşü elinden alıp onu sokağa atmış.
Dördüncü akşam, yine Zengin Ahmet Bey, onu iftara çağırınca, bu sefer kahyayı şikayet için, hemen Zengin Ahmet Bey'in arkasına takılmış.
İftarda her zamanki gibi yenilmiş içilmiş. Yoksul Mehmet Ağa artık gitmek için müsaade isteyince, bu sefer Zengin Ahmet Bey el çırpıp kahyasını çağırmamış. Bir elini Yoksul Mehmet Ağa'nın omuzuna atarak, onu kimse olmayan bir odaya çekmiş.
- Mehmet Ağa, demiş, seninle biraz başbaşa konuşalım.
- Görüyorsun ki Mehmet Ağa, dünyalar kadar malım mülküm, sayısız param var. Değil yüz sene, beş yüz sene yesem, içsem, daha da beş bin kişiyi yedirsem içirsem param pulum bitecek, tükenecek gibi değil... Her ne işe elimi atsam başarı kazanıyorum. Toprağı tutsam altın oluyor. Doğrusu talihim bana çok güldü. Şimdi senden bir dileğim var.
- Sen dini bütün, yüreği temiz bir adam olduğundan bu işi yalnız sana verebilirim. Topkapı surlarının dışına çık. Kabristanın arkasında bir kuyu vardır. O kuyu talih kuyusudur. O kuyunun ağzından içeriye üç defa, "Zengin Ahmet Bey'in talihi!.." diye bağır. Karşına benim talihim çıkacak. Kendisine selamlarımı söyle. Bana verdiği bunca zenginlikten ötürü kendisine teşekkür ederim. Ama artık bişey istemiyorum. Bana hiçbişey vermesin. Bana vereceklerini fakir fukaraya versin. Biraz da başkaları rahata kavuşsunlar. Al şu altını da Mehmet Ağa Haydi git, dediklerimi yap!
Zengin Ahmet Bey'in verdiği altını cebine indiren Yoksul Mehmet Ağa,
- Başüstüne!... diyerek oradan çıkar. Doğru Zengin Ahmet Bey'in tarif ettiği talih kuyusuna gider. İki eli ağzına boru yapıp kuyudan içeri üç defa bağırır:
- Zengin Ahmet Bey'in talihi!.. Zengin Ahmet Bey'in talihi!.. Zengin...
Karşısında samur kürkler içinde parmakları yakut, zümrüt taşlı altın, platin yüzüklerle dolu, yakışıklı bir adam belirir,
- Buyur! der, Zengin Ahmet Bey'in talihiyim. Beni mi çağırdınız?
- Evet efendim. Beni Zengin Ahmet Bey yolladı. Selamları var. Diyor ki..
Zengin Ahmet Bey her ne dediyse, hepsini tekrarlamış. Daha lafını tamamlamadan Zengin Ahmet Bey'in talihi, elini kaldırıp:
- Olmaaaz! diye bağırmış. Katiyyen olmaz. Sen Zengin Ahmet Bey'e söyle, o hiç tasalanmasın, hiç üzülmesin. Benim ona verdiklerim daha hiçbişey değil. Asıl bundan sonra vereceğim. Elindeki her bir, bin olacak. Yan gelsin, çoluğu çocuğu ile, yesin, gezsin tozsun, eğlensin...
Bunları söyledikten sonra, Zengin Ahmet Bey'in talihi gözden kaybolmuş.
Yoksul Mehmet Ağa şaşırmış. Kendikendine,
- Bu ne iştir, diye söylenmiş... Bu nasıl iştir böyle? Benim gibi fakir fıkara üç kuruşu birarada görmek için gece gündüz çalışır da yine iki yakası biraraya gelmez. Öte yandan dünya kadar zengin biri, "Artık yeter, istemiyorum!" der, talihi, "Olmaaaz, ille de vereceğim!" diye tutturur.
Böyle düşüne düşüne Yoksul Mehmet Ağa,
- Hazır burasını öğrenmiş, talih kuyusunun başına gelmişken bir de kendi talihimi çağırayım! Talihime yalvarıp yakarayım, belki yüzüme güler... diye düşünmüş. Bu sefer kuyunun ağzından,
- Yoksul Mehmet Ağa'nın talihi!.. diye üç defa bağırarak kendi talihini çağırır.
Kuyunun dibinden "Dım dım da dım, dım dım da dım dım... Vermem de vermem... Vermem de vermem!" diye bir ses duyulur. Derken Yoksul Mehmet Ağa'nın karşısına elinde bir tambura ile bir adam çıkar. Adam ama ne adam... İki karış boyu var, sırtında kocaman bir kambur. Bir ayağı da topal, bir gözü kör, bir kolu çolak, biçimsiz, suratsız, ters pis bir herif... Elinde tuttuğu tamburayı hem çalar, hem de Yoksul Mehmet Ağa'nın etrafında seke seke fırfır dönmeye başlar:
- Dım dım da dım... Vermem de vermem... Dım dım da dım dım... Ne o, beni mi istedin?
- Ben Yoksul Mehmet Ağa'yım. Sen kimsin?
- Ben de senin kör talihinim. Çağırdın geldik işte... Dım dım da dım... Vermem de vermem...
Yoksul Mehmet Ağa, talihine yalvarmaya başlar:
- Ey benim kör talihim! Ey benim topal talihim! Bak halimi görüyorsun. Yaşım yetmiş, işim bitmiş. Ak sakaldan yok sakala gidiyorum. Bütün ömrümce, gece demedim, gündüz demedim, hiç durmadan çalıştım. Ama neye yarar? Bigün bile gülmedim. İki yakam biraraya gelmedi. Ey benim kamburunu sevdiğim hem kör, hem kel, hem topal talihim! Yalvarırım sana... Şurada üç günlük ömrüm kaldı. Ne olur gül bana artık. Gül de dünyadaki şu üç günlük konukluğumu olsun rahat geçireyim.
Yoksul Mehmet Ağa'nın talihi,
- Ulan alçak, der, eline bir altın geçti diye şımardın, yüz buldun ha? Öyle mi? Dım dım da dım dım... Dım dım da dım dım... Vermem de vermem... Ben sana o altını da vermezdim ama, sen dua etki, o sırada tamburamın telini tamir ediyordum. Yoksa o bir altını sen ömründe zor görürdün... Anladın mı mendebur?
Yoksul Mehmet Ağa'nın talihi, etrafında tambura çalıp,
- Vermem de vermem!... diye şarkı söyleye söyleye kaybolur.
Yoksul Mehmet Aga, biraz daha yalvarıp, kör talihinin taş kalbini belki yumuşatırım diye, onun arkasından kuyuya eğilir... Cuuup! Kuşağının arasındaki altın da kuyuya düşer. Kuyunun dibinden bir kahkaha sesi akseder:
- Dım dım da dım dım... Vermem de vermem.
8/25/2010 10:10:00 ÖS
Geçtiğimiz günlerde Turkcell Süper Lig maçlarının naklen yayını için nefes kesen bir ihale yapıldı. Dokuz yıldır naklen yayın ihalesini kimselere kaptırmayan Digiturk’ün karşısında bu yıl Türk Telekom bulunuyordu. IPTV projesini gerçekleştirirken işleri hızlandırmak ve başarıyı garantilemek için bu önemli içeriğe sahip olmak isteyen Türk Telekom, ihalede pazarlığı kızıştırdı ve rakam 321 milyon dolara çıktı. Bu rakama yüzde 10 federasyon payı, yüzde 2 organizasyon payı ve yüzde 18 KDV eklenince Digiturk’ün bir yıl için ödeyeceği toplam rakam 424 milyon 233 bin dolara ulaşıyor. Dört yılda yaklaşık 1 milyar 700 milyon dolar gibi bir rakamdan söz ediyoruz ki, hatırlarsınız Turkcell, GSM işletme lisansı için 25 yıllığına 500 milyon dolar ödemişti.İhalenin geçmiş yıllarına baktığımızda yıllık rakamların 118-125milyon dolar gibi rakamlardan nasıl olup da 321 milyon dolara ulaştığını iyi tahlil etmek gerekiyor. Krizin dünyayı kasıp kavurduğu şu günlerde dolar bazında yüzde 120’den fazla bir büyümeden söz ediyoruz. Dolayısıyla düz mantık yürüterek, Digiturk’ün 700 bin civarında olduğu söylenen abone sayısını da 1,5 milyona yükseltmesi önemli bir zorunluluk gibi görünüyor. Şu aşamada bu ihalenin Digiturk’e ve Türk futboluna hayırlı olmasını dilemekten gerek, hepsi bu…Galiptir bu yolda mağlup derler ya, Türk Telekom da bu ihaleyi kazanamadı ama bu rakamın 321 milyon dolara ulaşmasını sağlayarak Türk futboluna büyük bir katkıda bulundu. Hadi jargonuna uyalım, futbol diliyle söyleyelim, golü Digiturk attı ama “al da at” türünden gol pasını Türk Telekom vermiş oldu. İşte bu pas sayesinde Türk takımlarının kasasına önemli miktarda para girecek. İnşallah doğru dürüst harcarlar, çarçur etmezler…
1/15/2010 10:01:00 ÖS
Osman Sınav’ın “Deli Yürek” adlı mafya dizisiyle piyasaya adım atan ve Türk televizyonlarında yeni bir çığır açan Kenan İmirzalıoğlu, son günlerde “Ezel” adlı diziyle ortalığı kasıp kavuruyor. Hikâye, “intikam”ın soğuk yenmesi gerektiğini anlatan, bu intikamdan izleyicinin de kendine keyifli bir pay çıkartmasını sağlayan tipik bir Monte Kristo uyarlaması. Sezarın hakkı sezara, iyi de bir iş, Ay Yapım’ı kutlamak gerek. Ama geçen gün izlediğim bölümde senaristler öyle bir uçmuşlar ki, tarifi mümkün değil…Ezel, Ramiz Dayı’dan Ali’nin infazını ertelemesini istiyor. Yanında deşifre olmuş Tevfik’le kaçan Ali, Bulgaristan’a yola çıkmak üzere trene biniyor. Bu arada bütün parasını da kaçarken Sirkeci’nin göbeğinde bıraktığı Hummer’ında unutuyor. İstasyondaki çember “bir şekilde” kırılıyor ve Ali trene biniyor, ardından güç bela da olsa Tevfik de treni yakalıyor.Kompartımanda Bulgaristan hayalleri kurulurken telefon çalıyor ve en sevinçli anında Tevfik’e güvenen Ali, Tevfik’in aslında tetikçisi olduğunu anlıyor (İhanet no.2). Sonra Tevfik, yapamayacağını söyleyerek silahı Ali’ye vererek kendini vurmasını istiyor. Ali, Tevfik’e sarılıyor ve Bulgaristan’a gitmek yerine İstanbul’da kalmak ve Dayı’nın üstüne gitmeye karar veriyor. İşte şu kadarcık sahnede aklıma bir sürü soru geldi.1 – Ali, Bulgaristan’a trenle gitmek konusunda niye bu kadar ısrarcı? Altında Hummer’ı var. Şuradan Bulgaristan arabayla 2 saat. Üstelik peşindekileri atlatma şansı da var. Bu tren istasyonu muhabbeti acayip zorlama geldi bana sizi bilmem ama…2 – Tevfik, silahı Ali’ye doğrultup da sıkamayınca, “Kusura bakma abi yapamayacağım!” diyor. Kafasına silah dayalı olan Ali de “Ne kusuruna bakacağım oğlum” diye yanıtlıyor. Bu diyalog beni koparttı.3 – Her şeyden işkillenen Ali, nedense Tevfik’İn bu ikinci ihanetini de görmezden geliyor. Aslında o karakterdeki Ali’nin yapması gereken silahı alıp Tevfik’in kafasına sıkmaktır. Senaristler, çok iyimser duygularla hareket etmişler gibi.4 – Tamam Tevfik emri yerine getirmedi. Ali, yine kurtuldum zannetti, her şey Ezel’in oyunuydu. Amma, Ali nasıl oluyor da Bulgaristan hayallerinden vazgeçiyor. Ya Bulgaristan’a gitselerdi, Tevfik ne yapacaktı? Ali’nin İstanbul’da kalacağını Ezel nasıl tahmin ediyor? Müneccim mi bu herif?5 – Emri yerine getiren Tevfik, üsse dönerken, vs. ne zaman Ramiz Dayı’yı görse Dayı adama üçüncü sınıf zenci muamelesi yapıyor. Adam emirleri yerine getirmekten başka ne yapıyor ki? Ramiz Dayı, biraz ayıp etmiyor mu?Hadi gelin çıkın, işin içinden…
1/05/2010 06:26:00 ÖS