Heybeliada Hakkında Bilinmesi Gerekenler | Gezimanya
Dört tepeli bir ada olan Heybeliada, Akdeniz ve Karadeniz iklimi özelliklerini beraber yaşamaktadır. Adını görüntüsünden alan ada, denizin üzerine bırakılmış bir heybeye benzetildiği için Heybeliada olarak adlandırılmıştır. Bu isminden önce Yunancada bakır anlamına gelen “Halki” ya da “Halky” olarak bilinen adanın adı birçok tarihî belgede geçmektedir. Konumu nedeniyle özellikle ilkbahar ve yaz aylarında nüfusu 7 katına çıkan adada hafta sonları bu rakam 10 katına kadar çıkabiliyor.
Adaya ayak basıp limandan içeriye doğru ilerleyince adanın ilk yerleşim yerine ulaşılmaktadır. Dört tepe ve dört limana sahip olan adanın en önemli iki limanı, Çam Liman ve Bahariye Limanı’dır. Tepelere gelince en yüksek olan ve en güzel manzaraya sahip olan tepe Değirmen Tepe’dir. 136 metre yüksekliğine sahip olan tepeye Taşocağı Tepesi, Makarios Tepesi ve Ümit Tepesi eşlik etmektedir.
1820 yılında yapılan nüfus sayımında 800 kişinin yaşadığı tespit edilen adada 19. yüzyılla beraber vapur seferleri yapılmaya başlanmış ve nüfusu da böylelikle artmaya başlamıştır. Özellikle yazlıkçıların ve günü birlikçilerin tercih ettiği ada İstanbul’a yakınlığı ve kolay ulaşımı sayesinde oldukça ilgi çekmektedir.
İlk ne zaman ve kim tarafında yerleşimin başlandığı kesin olarak bilinmeyen adada araştırmalar tarihinin 800’lü tarihlere kadar gittiğini göstermektedir. Adadaki manastırlar incelendiği zaman yerleşimin İkonoklazma Dönemi’nin ünlü patriği Fotiosun tarafından başlandığı düşünülmektedir. Birçok kez yağmalanan ada, Türklerin İstanbul’u fethi ile beraber daha çok dikkat çekmiş ve resmî belgelerde ismini geçirmeye başlamıştır.
Güzel havası ve plajlarının yanı sıra önemli tarihî eserlere de ev sahipliği yapan Heybeliada, zamanında din adamı yetiştiren Rum Ortodoks Ruhban Okulu’na, birçok dine ait farklı ibadethanelere, uzun süreli tedavi gerektiren hastalıkların iyileştirilmesi için Mustafa Kemal Atatürk’ün isteğiyle kurulan sanatoryuma, bir dönemin başbakanı olan İsmet İnönü’nün evine sahiptir. Tarihî yerleri dışında doğal güzellikleri de olan Heybeliada, Derğirmenburnu piknik alanında dinlenmek ve yeşile doymak için, İsmet İnönü’nün meşhur çivileme atlayışını yaptığı Sadık Bey Plajında serin denizine doymak için, Çamliman’ında güzel havayı içinize çekmek için birçok fırsat vermektedir.
Arabaların ve diğer motorlu araçların alınmadığı adada ulaşım bisikletle ve yürüyerek sağlanmaktadır. Faytonla da geziler düzenlenen adada atların sağlığı için elektronik faytona geçmek için girişimler başlamıştır. Ada bir asfalt yolla çevrelenmiştir. Bu yolu takip ederek tüm ada gezilebilmektedir. İki farklı şekilde adada tur atılabilir. Bunlar “Büyük Tur” ve “Küçük Tur” olarak ayrılmaktadır. Diğer adalar gibi Heybeliada’da bisikletle özleşmiştir. Kiralanan bisikletle tüm gün gezmek hem İstanbul’daki trafiğin stresini size yaşatmıyor hem de spor yapmanızı sağlamaktadır.
“Biz Heybeli’de her gece mehtaba çıkardık” sözlerini Yesari Asım Arsoy yazdıracak kadar güzel mehtap manzarasına sahip olan ada, kendine birçok sanatçıyı da âşık etmiştir. Aziz Nesin, Zeyyat Selimoğlu birçok eserinde Heybeliada’dan söz etmiş, Hüseyin Rahmi Gürpınar hayatını bir bölümünü burada geçirmiştir. Ahmet Rasim da adanın sürekli ziyaretçilerindendi. Eserlerinde hiç Heybeliada’dan söz etmemiştir ama kabri bu adadadır.