ABD-Türkiye krizi IŞİD için kurtuluş mu?
Türkiye ile ABD arasındaki kriz, iki ülkenin ilişkilerinde örneğine pek rastlanmayan bir gerilemeyi işaret ederken, Ankara ve Washington'un Suriye'deki çıkar ve planlarını da tehdit etme riski taşıyor.
The New York Times Gazetesi'nden Helene Cooper ve Eric Schmitt, gerilimin Suriye'de ABD-Türkiye işbirliğini tehdit ettiğini ve IŞİD'e karşı verilen mücadeleyi tehlikeye atabileceğini yazdı:
Amerikalı ve Avrupalı istihbarat ve antiterör yetkilileri, Başkan Trump ile Cumhurbaşkanı Erdoğan arasında gitgide artan gerilimin, Suriye’de IŞİD’e karşı verilen mücadelede, iki ülke arasındaki bilgi paylaşımı ve kanuni yaptırım işbirliğini tehlikeye atabileceğini söylediler.
Askeri komutanlar, Menbiç yakınlarında Amerikan ve Türk birliklerinin hala bir arada devriye gezme planlarının devam ettiğini belirtti.
Irak ve Suriye’de Amerikan yönetimindeki koalisyonun İngiliz komutanı Tümgeneral Felix Gedney, Pentagon’da yaptığı açıklamada, bu planlar için “Yakında başlar,” dedi.
Fakat istihbarat yetkilileri, Türkiye-ABD arasında gelişen son durumun, IŞİD’e karşı düzenlenecek yeni planları durdurabileceğini kabul ediyorlar.
Bir Amerikan istihbarat yetkilisi ve üst düzey bir Avrupalı antiterörizm yetkilisi ayrı ayrı, Türkiye’nin, şüpheli IŞİD’lilerle ilgili bilgi saklayabileceğiyle ilgili endişelerini dile getirdiler.
Ayrıca Türkiye’nin, kendi güvenlik güçlerinin yönettiği ve yabancı savaşçıların Suriye’ye girmesini önleyen görevleri engelleyebileceğini belirttiler.
Amerikalıların, endişelenmek için başka sebebpleri de var.
Washington’daki Center for Strategic and International Studies’de (Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi) Transnational Threats Project (Uluslar Arasındaki Tehlike Projesi) yürüten Seth G. Jones, Türkiye’nin, Suriye’nin kuzeyindeki cihatçı grup Heyeti Tahriru Şam’a yardımcı olduğunu söyledi.
Jones, Türkiye’nin bu cihatçı grupları Suriye’deki Kürtlerle savaşırken kullandığını da ekledi. “Asıl endişelendiren, her ne kadar Türkiye IŞİD savaşçılarının hücrelerini açığa çıkarmak için bazı adımlar atmış olsa da, Erdoğan hükümeti başka cihatçı gruplara destek verdi.”
Türkiye, Suriye’de AMerikan desteği alan Kürt savaşçıların, hem Türkiye hem de Amerika’nın terör örgütü olarak ilan ettiği PKK’yla birlikte çalıştığına inanıyor.
Erdoğan Salı günkü basın toplantısında, “IŞİD’le PKK araısnda hiçbir fark yok,” dedi, “Biz terör organizasyonları arasında ayırım yapmıyoruz”
Şu anda, hem Türk hem Kürt kuvvetleri Suriye’de devriye geziyor. Türk birlikleri Menbiç’in güvenliğini sağlarken, Amerika’nın desteklediği Suriye Demokratik Kuvvetleri, Hacin bölgesindeki IŞİD’e karşı son bir saldırı planlıyor.
Brunson’ın serbest bırakılmasıyla ilgili konuşmalar ağırdan alınırken, Trump hükümeti, TÜrkiye’ye karşı bir dizi yaptırım uygulamayı düşünüyor. Bunlara, Türk Havayollarına sınırlamalar getirilmesi de dahil.
Hükümet aynı zamanda, neredeyse bir yıldır tutuklu olan NASA’da görevli bilimadamı Serkan Gölge’nin ve Dışişleri Bakanlığı’nda çalışmış olan üç Türk vatandaşının daha serbest bırakılmasını istiyor.
“Başkan tabii ki, diğer ABD vatandaşlarıyla beraber Brunson serbest bırakılmadığı için çok hayal kırıklığı yaşadı,” dedi Beyaz Saray basın sözcüsü Sarah Huckabee Sanders, “Ve Türkiye’yi doğru olanı yapıp bu şahısları serbest bırakmaya davet etmeye devam edeceğiz.”
Bunlara ek olarak, Pazartesi günü gerçekleşen Beyaz Saray’daki bir görüşme sırasında, Türkiye Büyükelçisi, Halkbank ve banka yöneticilerinden biri için bazı imtiyazlar istedi.
Banka, İran’a uygulanan yaptırımları ihlal ettiği için ABD Maliye Bakanlığı tarafından soruşturma altında. BAnkanın üst düzey yöneticilerinden Mehmet Hakan Atilla, bir Amerikan cezaevinde tutuklu.
Türkler yaptırım sürecinde hoşgörü ve Sayın Atilla’nın bir Türk hapishanesinde tututkluluk sürecini tamamlaması için iade edilmesini istediler.
Joint operations between American and Turkish troops are still being planned. But officials worry about Turkeyâs reliability as a battlefield partner.
NY Times: ABD askerleri aynı restorana giderek hata yaptı