Pompeo: ABD ve Sudan 23 yılın ardından karşılıklı büyükelçi atayacak
Thu, 05 Dec 2019 11:22:29 +0000
Sudan Başbakanı Abdullah Hamduk, ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komisyonu Başkanı Eliot Engel ile bir araya geldi (AFP)
ABD, dün yaptığı açıklamada 23 yılın ardından ilk kez Sudan'a büyükelçi atayacağını bildirdi. ABD’nin bu açıklaması, Sudan Başbakanı Abdullah Hamduk’un Washington’a yaptığı ziyaret sırasında geldi. Yarın ABD Başkanı Donald Trump ile yapılacak bir görüşme ile bu ziyaretin taçlandırılması bekleniyor.
Hamduk ile bir araya gelen ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, iki ülkenin karşılıklı olarak büyükelçi atama sürecine başlayacağını belirterek, bu kararın, ABD-Sudan ikili ilişkilerin güçlendirilmesi adına atılan bir adım olduğunu söyledi. Ayrıca sivillerin liderliğindeki geçiş hükümetinin gerek siyasi anlaşma gerekse de anayasal belge kapsamında geniş çaplı reformlar yapmak hedefiyle çalışmasının, bu adımın atılmasın önemli sebeplerinden biri olduğunu dile getirdi.
Pompeo açıklamasında, 21 Ağustos'ta atanmasından bu yana Hamduk'un Sudan’ın geçici hükümetine başkanlık yaptığını, sivil bir hükümet kurduğunu ve eski rejimin politikalarını ve uygulamalarını ortadan kaldırmak için temel değişiklikleri yaptığını belirtti. Ayrıca Hamduk’un silahlı muhalif gruplarla olan barış müzakerelerindeki kararlılığını dile getiren Pompeo, “Göstericilere yönelik şiddet eylemlerinin soruşturulması için bir komisyonu kurdu ve 39 aylık geçiş döneminin sonunda demokratik seçimlerin yapılacağını taahhüt etti. ABD, Sudan halkının barış, güvenlik, refah, demokrasi ve eşitlik arayışlarının bir ortağı olarak kalmaya devam ediyor” diyerek sözlerini sürdürdü.
ABD Dışişleri Bakanlığı Siyasi İşler Müsteşarı David Hale ise Hamduk ile görüşmesinde, ülkedeki devrimin başarısından ve sivillerin liderliğinde bir hükümetin kurulmasından dolayı tebriklerini ileterek, Washington’un Sudan’da devam etmekte olan demokratik geçiş sürecine verdiği desteği dile getirdi. Müsteşar ve Sudan Başbakanı, görüşmeler sırasında iki ülke arasındaki ikili ilişkileri güçlendirmenin yollarını ve hükümet ile silahlı gruplar arasında barışı sağlama hususundaki ilerlemeyi hızlandırmaya yönelik çabaları ele aldı. Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı, Sudan Başbakanı’ndan, Güney Sudan'ın siyasi yol haritasında ilerlemelerin kaydedilmesi için destek olmasını talep etti.
Basına sızan bilgilere göre Trump ve Hamduk, cuma günü gerçekleştirecekleri toplantı sırasında, 1993 yılından bu yana terörün devlet sponsorları listesinde yer alan Sudan’ın listeden çıkarılması meselesini ele alacaklar. Washington’daki gözlemciler, iki ülke arasındaki ilişkilerin normalleşmesinin, elçilerin atanmasının ve Trump ile Hamduk görüşmesinin, Sudan’ın bu listeden çıkarılacağının bir göstergesi olduğu değerlendirmesinde bulundular.
Bununla birlikte, ABD’nin yeni büyükelçisinin Hartum'a gönderilmesi için gerekli olan Senato onayının ne kadar zaman alacağı belli değil.
Pazar günü ABD’nin başkenti Washington’a gelen Hamduk, buradaki Sudanlı toplulukla bir araya geldi. Hamduk’un bugün Atlantik Konseyi’nde Sudan’daki güncel gelişmeler hakkında bir konferans vermesi bekleniyor.
Daha önceki açıklamalarında Hamduk, Sudan’da yaşanan değişimin herkes için bir sürpriz olduğunu ve bu hareketin esas olarak gençler ve kadınlar tarafından yönetildiğini ifade etmişti. Hamduk, önceki gün ABD ulusal radyosu ile yaptığı röportajda, “Geçici hükümeti kurmaya başladığımız zaman kadınların da hükümette temsil edilmesi yönündeki kararımız, onlara bir hediye değil, bilakis bunun adaletin gereği olması ve onların temsil edilmeyi hak etmeleri dolayısıylaydı. Zira onlar değişimin bir parçası oldular” ifadelerini kullandı. Eski rejimin insanlık dışı yasalarının ülkede uzun bir süre uygulanmasından dolayı çok üzgün olduğunu dile getiren Hamduk, daha fazla yasal reform için hazır olduklarını söyledi. Ayrıca insan haklarının gözetilmesindeki arzularının sınırının gökyüzüne dek uzandığını ifade etti.
ABD'nin Sudan’ı terör finanse eden devletler listesi çıkarmasının birçok şeyin anahtarı olma vasfını taşıdığını belirten Hamduk sözlerini şöyle sürdürdü: “Her şeyden önce yaklaşık 60 milyar dolar tutarında birikmiş bir borcu devir aldık. Sudan’ın adının terörün devlet sponsorları listesinden çıkarılmaması borçların yapılandırılmasını engelliyor. Bu bağlamda karşılaştığımız en büyük zorluk mal kıtlığı ve çok yüksek olan enflasyondur. Bütün bunlar sokaktaki vatandaşlar için çok ciddi zorluklara yol açıyor. Bu nedenle başta ABD olmak üzere dünyanın her yerinden saygın şirketlerin ülkemize gelip yatırım yapmalarını görmek istiyoruz. Bütün bunların gerçekleşmesi sadece bu listeden çıkarılmamıza bağlı.”
Sudan’ın, yedi ülkeyle olan sınırından dolayı stratejik bir konuma sahip olduğunu belirten Hamduk, Sudan ile ABD arasında sağlanacak işbirliğinin, bölgede önemli bir stratejik etkiyi doğuracağını ifade etti. Ayrıca Libya, Yemen ve Suriye’de yaşananlar gibi bölgeyi huzursuzlukla dolduran olaylara dikkat çekerek, bunun ABD’nin ekonomik çıkarlarının ötesine geçtiğini söyledi. Hamduk, ülkede yaşananların bölgeye umut veren barışçıl bir değişim olduğuna işaret ederek, Sudan’a yönelik yardımın bu umudu güçlendireceğini belirtti.
Ömer el-Beşir’in Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne teslim edilmesi meselesiyle ilgili konuşan Hamduk, “Beşir halihazırda Sudan'da yargılanıyor. Davaların listesi gerçekten çok uzun. Listede, Darfur'da veya diğer bazı bölgelerde yaşanan bir dizi sorun var. Ayrıca ilk günden itibaren mahkemelere onlarca dava sunuldu. Sadece Darfur değil, ülkenin birçok yerinde işlenen bir dizi vahşet var. Bu gibi davalarla başa çıkmak için bağımsız ve güvenilir adli yapılar oluşturmak için çalışıyoruz” ifadelerini kullandı. Beşir’in davasının onlarca yıl süreceği yönündeki söylentileri yalanlayan Hamduk, “Bu meseledeki öncelikli hedefimiz, mağdurların en doğru ve en iyi şekilde razı edilmeleridir. Bu süreçte bize rehberlik edecekler. Onları memnun eden her şeyi yapmaktan mutluluk duyuyoruz” dedi.
Hamduk’un Washington ziyareti, geçen 30 içerisinde ilk kez bir Sudan başbakanın böyle bir ziyarette bulunması cihetiyle bir ilki temsil ediyor. Ziyaret, ABD yönetimini, Sudan'ı terörün devlet sponsorları listesinden çıkarması için ikna etmeyi amaçlıyor.