(İK+ES=SRÜ) İnsan kaynakları+entelektüel sermaye=sürdürülebilir rekabet üstünlüğü
Şirketler, sahip olduğu entelektüel sermaye ve bu potansiyel sermayeyi kullanabildiği ve yönetebildiği oranda başarılıdır. Entelektüel sermayeye sahip olan ve iyi yönetilen insan kaynakları ise şirketinize sürdürülebilir rekabet üstünlüğü sağlar.
Bir işletmenin üretim/hizmet faaliyetinde bulunabilmesi ve başarılı olması için; fiziksel kaynaklara (üretim tesisleri), finansal kaynaklara (özkaynakları) ve insan kaynaklarına yeterli oranda sahip olması ve bu kaynaklarını etkin ve verimli yönetmesi gerekir. İşletmelerin benzer fiziksel ve finansal kaynaklara sahip olması mümkün olabilir ve bu faktörler kıyaslama yoluyla taklit edilebilir. Örneğin üretim teknolojisi, satış ve pazarlama teknikleri taklit edilebilir, insan kaynaklarında ise taklit yöntemi kullanılsa bile aynı sonuçların yakalanması ihtimali düşüktür. Bu nedenle bir işletmenin insan kaynaklarını etkili yönetmesi, diğer firmalara karşı bir rekabet üstünlüğünü elde etmesini böylece bir rekabet avantajını yakalamasını ve farklılaşmasını olanaklı hale getirir.
İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (İKY)
Kısa bir cümleyle İnsan Kaynakları Yönetimi (İKY)’yi; bir şirketin insan kaynaklarına sahip olması ve bunun yönetilmesi için gerekli çalışmaları gerçekleştiren, şirketin bu konudaki strateji ve politikalarını üreten bir işletme fonksiyonudur şeklinde tanımlayabiliriz. İKY fonksiyonu yerine getirilirken sahip olunan insan kaynakları ile rekabet üstünlüğü elde edilmesine ve bu kaynağın şirketin amaçlarına ulaşılacak şekilde etkili yönetilmesine çalışılır. Geniş resimde İKY, insan kaynaklarının planlama, örgütleme ve yönlendirilme, koordine ve kontrol edilmesi işlevlerinden oluşur. İşletmelerde bazen bu konu personel yönetimi olarak algılanır. Oysa ki personel yönetimi (PY) iş odaklı, İKY ise insan odaklıdır. PY’de işlerin en iyi şekilde yapılması düşünülürken insan büyük ölçüde göz ardı edilir, İKY’de insan ön planda tutulur ve doğru işlerin en iyi şekilde yapılması için insana yatırım yapılır ve ilgi insan üzerine yoğunlaştırılır.
STRATEJİK BAKIŞ AÇISI…
İKY şirketin performansını yükseltecek uzun vadeli ve stratejik bir bakış açısına sahiptir. Kurumsallaşmaya başlayan şirketlerde personel yönetimi, yerini, insan kaynakları yönetimine terk eder. Bir işletmede İKY’nin önemi doğru kişilerin işe alınması, personelin yüksek verim ve performansla çalışması hususlarında kendini gösterir. İKY ile şirketin performansı yükseltilir, stratejik hedefler çerçevesinde hareket edilerek sürdürülebilir rekabet avantajı sağlanır ve bu avantaj korunur. Sonuç olarak rekabet avantajı olan firma pastadan daha büyük pay alır ve faaliyetine kazançlı devam eder.
İKY çalışmalarını dört temel konuda gerçekleştirir:
İnsan Kaynaklarının Elde Edilmesi
Planlama yapılarak sayı ve nitelik açısından insan kaynağının işler için hazır hale getirilmesi sağlanır. Bu aşamada ayrıca iş analizi yapılarak, işlerin daha verimli ve kaliteli yapılabilmesi açısından işlerin yeniden tasarlanması gündeme getirilir. İnsan kaynaklarının elde edilmesi, personelin bulunması, seçilmesi ve işe yerleştirilmesi aşamalarıdır. Elde tutulması ise personelin, şirkete bağlılığının artırılması ile şirkette uzun süre çalışmalarının temin edilmesidir.
MÜSPET YÖNDE FARKLILAŞMA VE AYRIŞMA
Performansın yükseltilmesi ise eğitim, rotasyon ve gelişim imkânlarının sağlanarak personelin, bireysel ve örgütsel verimlilik ve etkinliğin sağlanması işlevidir. Bu sonuçların gerçekleştirilmesi ise insan kaynaklarının etkili yönetilmesine bağlıdır. İnsan kaynaklarının iyi yönetilmesi ile birlikte insan kaynaklarının ve şirketin entelektüel sermayeye sahip olması ise, o şirketin sürdürülebilir bir rekabet üstünlüğünü yakalamasına imkân sağlar. Daha yüksek oranda entelektüel sermayeye sahip olan bir şirkette etkili bir İKY ile rakip şirketlere göre müspet yönde bir farklılaşma ve ayrışma sağlanır.
ENTELEKTÜEL SERMAYE (ES)
Bir firmayı ilk defa ziyaret ettiğinizde veya ilk iletişime geçtiğinizde görüştüğünüz personelin tutum, davranış, bilgi ve görgüsü ve uyguladığı prosedür, o firmanın kurumsallaşma düzeyi ve entelektüel sermayesi ile işletme sahibi ve yöneticilerin hakkında bir fikir edinmenizi mümkün kılar. Genelde etkin bir yönetimin olduğu şirketlerde tüm personelin kurumsal bir davranış içerisinde olduğunu gözlemlersiniz. Bir işletmenin ve çalışanlarının özellikleri, taşıdıkları potansiyel, yapılan işler ve yapabilecekleri işler o işletmenin entelektüel sermayesini ifade eder. Entelektüel sermaye bir değer oluşturma potansiyeli taşıyan bilgidir. Bir şirketi değerlerken sahip oldukları kaynaklarla birlikte, gücü oluşturan ve soyut aktifleri temsil eden entelektüel sermayenin de dikkate alınması gerekir.
PROAKTİF ÇALIŞMA ŞEKLİ…
Şirketin sahip olduğu know-how (üretim şekli ve ticari sırlar), patentler, telif hakları, insan kaynakları ve benzerleri şirketin entelektüel sermayesini oluşturan varlıklarıdır. Entelektüel sermayenin yüksek olmasında ise insan kaynakları yönetiminin büyük bir payı vardır. İKY, entelektüel sermayesi yüksek olan insanları şirkete kazandırmakla ve mevcut olanların bu sermayelerini yükseltmekle, proaktif bir çalışma şekli göstermiş olacaktır. İKY’nin bütünsel bir yaklaşımla ve şirket stratejileri içerisinde uzun vadeli düşünce tarzında hareket etmesi bu başarının elde edilmesine ve bilgiye dayalı rekabetin söz konusu olduğu küresel pazarda şirketin sürdürülebilir rekabet üstünlüğüne sahip olmasına imkan sağlayacaktır. Ayrıca bir işletmenin bir network’e sahip olması, bir network’e dahil olması ve çözüm ortaklarına sahip olması entelektüel sermayesini yükselten unsurlar olarak da değerlendirilmelidir.
SÜRDÜRÜLEBİLİR REKABET ÜSTÜNLÜĞÜ (SRÜ)
Sürdürülebilir rekabet üstünlüğü, sektör ortalamasının üzerinde bir performans gösterilmesi ve bu rekabet avantajının uzun dönemli olarak devam ettirilebilmesidir. SRÜ’ye sahip olan bir şirketin rakipleri tarafından taklit edilme olasılığı yüksek değildir. SRÜ değer oluşturan bir stratejidir ve mevcut ve potansiyel rakipler tarafından aynı zamanda uygulanması ve onların da aynı faydaları sağlamaları beklenmemektedir.
SRÜ’ye sahip olan bir işletmenin de kazancı rakiplerine göre daha yüksek olacak, marka bilinirliği artacak ve kurumsallaşma düzeyi yükselecektir. Bir şirketin sürdürülebilir rekabet üstünlüğünü kazanabilmesi için, insan kaynaklarını iyi ve etkili yönetmesi, entelektüel sermayesini bireysel ve örgütsel anlamda yükseltmesi gerekmektedir.
Bu yazımızda dikkatinizi insan kaynaklarına ve insan kaynaklarının etkili yönetiminin önemine çekmek istedik. Bunu yaparken de entelektüel sermayeyi bu çalışmaya ekledik ve bir işletmenin kazancını yükselten bir rekabet üstünlüğünü bu çalışmalarla birlikte yakalayabileceğini ifade etmeye çalıştık.
Son cümle; Şirketiniz, sahip olduğu entelektüel sermaye ve bu potansiyel sermayeyi kullanabildiği oranda ve sahip olduğu insan kaynakları ile bu insan kaynaklarını iyi ve etkili yönetebildiği oranda, “Değerlidir”, “Sürdürülebilir rekabet üstünlüğüne sahiptir” ve “İnovatif uygulamalar içerisindedir.”
Yazarın 1.01.2012 00:00:00. Tarihinden Önceki Yazıları
- (İK+ES=SRÜ) İnsan kaynakları+entelektüel sermaye=sürdürülebilir rekabet üstünlüğü (01.01.2012)