Silikon Vadisi’nin Dahi Türkleri
Yazan: sonmucid on Ekim 2, 2013 Haziran 15, 2016
BU TÜRKLER, DÜNYANIN TEKNOLOJİ ÜSSÜ SİLİKON VADİSİ’NİN EN PARLAK İSİMLERİNDEN…
Dünyanın teknoloji merkezi Silikon Vadisi. San Francisco’nun içinde yer alan vadi, etrafınızda gördüğünüz yüksek teknolojilerin hepsinin geliştirildiği yer. Burası, dünyanın dört bir yanından 7 milyon insanın yaşadığı, dünyanın en büyük 19. ekonomisi. Geçim kaynağı ise “hayal etmek”. Bu hayal vadisinde girişim yapıp uluslar arası çapta değer kazanan şirketlerin Türk kurucuları ve hepimizin bildiği ünlü markalarda teknoloji geliştiren Türk mühendislere ulaştık. Hem bu teknoloji başkentinde neler yaptıklarını konuştuk hem de genç girişimci ve mühendisler için onlardan tavsiyeler aldık.
Devrim Yaşar, bulutta duran yazılım geliştirme ortamı olarak tanıtılabilecek Koding’i kardeşi Sinan ile birlikte iki yıl önce kurmuş. Bulut tabanlı yazılım geliştirme platformu Koding’in bünyesinde daha şimdiden 100 bin yazılımcı var. Koding hem bağımsız geliştiricilere, hem şirketlere hem de üniversiteler başta olmak üzere çeşitli eğitim kurumlarına hitap ediyor. Özetle, bir web sitesi, e-ticaret sitesi, online bir sistem ya da aplikasyon gibi teknoloji gerektiren hayalleri gerçekleştirebilecek yazılımcıların bulunduğu bu platformun ne işe yaradığını şu hikayeyle anlatıyor Devrim Yaşar; “Hindistan’da 13 yaşındaki bir çocuk platforma gelerek iPhone’da çekilen fotoğrafları telefona kaydetmeden direk olarak buluta gönderecek bir aplikasyon yapmak istediğini söyledi. Neden diye sorduğumuzda babasının telefonunda bulunan bir fotoğraf yüzünden siyasi olarak tutuklanıp cezaevine gönderildiğini anlattı. Platformdaki üye yazılımcıdan birçoğu çocuğa ücretsiz yardımcı olmak için harekete geçti.” Ancak sistemdeki yazılımcılar normalde tabii ki ücretsiz iş yapmıyor. Ancak piyasada yapılabileceğinden daha az maliyetli oluyor çünkü bir talep yazdığınızda aynı anda dünyanın dört bin yanındaki yüzlerce yazılımcıdan teklifler geliyor. Müşteri aklına en yatan teklifi kabul etme şansına sahip
Dünya Amerikan üniversitelerine onunla giriyor
2005’te Boğaziçi Endüstriden mezun olduktan sonra Procter & Gamble’da marka müdürü olarak çalışmaya başlamış. Müdürü ona işi bırakıp Silikon Vadisi’ne gitmesini önerince o da her şeyi bırakıp Stanford’da MBA yapmaya gitmiş. Hocaları arasında Google CEO’su Eric Schmidt gibi isimler varmış. Silikon Vadisi’nin Rönesans zamanında Floransa’da olmak gibi bir şey olduğunu fark edince burada kalmaya karar vermiş. Amazon Kindle’da ürün geliştirme müdürlüğü yapmış ilk olarak. Milyonlarca insanın kitap okuma alışkanlıklarını analiz edip daha iyi bir kitap okuma deneyimi sunmak üzerine tablet ve yazılım geliştiren bir takımın başındaki iki Türk yöneticiden biriymiş. Eşi ise TOEFL sınavına bildiğimiz sınav hazırlık kitaplarından çalışıyormuş o ara. İşte tam da o an kafasında bir ampul yanmış. Bir sınav hazırlık uygulaması yazmaya karar vermiş. Secore Beyond 2012’de işte böyle doğmuş. İlk 6 ayda Amerikan üniversitelere giriş sınavına (SAT) hazırlanan 200 bin kadar lise öğrencisi bu uygulamayı her gün kullanmaya başlamış. Score Beyond özetle akıllı telefon ve tabletlerin yardımıyla, insanların etkileşim kurdukları bir öğrenme şekli geliştiriyor. Bugün 121 ülkeden öğrenci, ABD’de üniversiteye girebilmek için Secore Beyond’u kullanıyor. Doğan, 2014’te Türkiye’deki sınavlara da çözüm sunmaya başlayacaklarının müjdesini veriyor.
Neredeysen oradan haber veriyor
Kazdağlı, 2010 yılında Aselsan’da çalışırken mevcut sosyal ağlarla günlük yaşamda karşılaştığı olayları çevresindeki insanlarla nasıl paylaşabileceğini düşünmeye başlamış. Örneğin yolda giderken bir yolun kapatıldığını fark ediyorsunuz. Bunu o bölgede olan kişilere duyurarak sosyal bir sorumluluk oluşturabilir misiniz? Veya bir partiyi düzenlendiği yere yürüme mesafesinde olan kişilere duyurabilir misiniz? Bunu o sırada Stanford’da doktorasına devam eden çocukluk arkadaşı Mehmet Ozan Kabak’a, sonra da Boston Üniversitesi’nde doktorasına devam eden arkadaşı Alp Artar’a anlatmış. İkisi de ilgilenince birlikte proje üzerine çalışmaya başlamışlar. Pittsburgh-Boston arası gidip gelerek Stringer’in ilk modelini iki ay içerisinde böyle tasarlamışlar. Kazdağlı 2012’de Silikon Vadisi’nin merkezi Palo Alto’ya taşınmış ve üç arkadaş burada Stringer Labs’ı kurmuşlar. Stringer, Facebook ve Twitter’daki gibi takipçisi ve arkadaşı olduğun kişiler tarafından değil sana konum olarak yakın tanımadığın kişilerden de haber almanı sağlayan bir sistem özetle.
Uzmanından müzik listesi
Teknoloji dünyasına ilk olarak NewYork’ta adımını atan ve yıllar içerisinde çeşitli yapay zeka projeleri geliştiren Burç Şahinoğlu, 2003’de İstanbul’a gelmiş ve ağabeyiyle birlikte kurdukları bir teknoloji şirketinde görev yapmış. Ancak İstanbul’un kendisine uygun olmadığını anlayıp 2011 yılında San Francisco’ya yerleşmiş. Silikon Vadisi’nde Hivebeats’i kurmuş. Platformu “Müzikten anlayan insanlara sıkça son zamanlar neyi dinliyorsun diye sorduğumu fark ettim. Hivebeats’i işte buradan ilham alarak inşa ettim” sözleriyle anlatıyor. Sistem, YouTube ile entegrasyon kurarak kendi seçtiğiniz uzman kişilerin dinlediklerine göre müzik listenizi sürekli güncelliyor. Şahinoğlu aynı zamanda CratePlayer’da teknoloji başkanı. Burayı video ve müzik için Pinterest diye anlatabiliriz. İnternet medyasını organize etmek için kullanılıyor.
Bir zamanların meşhur Yonja’sının kurucusu Baran, 99 yılından bu yana San Francisco’da. Yonja’yı da zaten orada kurmuş. Once Sybase, Oracle gibi büyük şirketlerde yöneticilik yapmış. Şimdi ise ABD’nin en büyük güneş enerjisi ekipmanı dağıtıcılarından biri olan CivicSolar’ın sahibi. Büyük güneş parkı projeleri de inşaa ediyor. Güneü enerjisinin bugünkü yüzde 1’lik payının 15 sene sonra yüzde 50’nin üzerinde olacağını söyleyen Baran, 15 sene sonra yeni arabaların hepsinin elektrikli olacağına işaret ediyor.
2009 yılında, Fulbright bursu ile ABD’de Rensselaer Polytechnic Institute’de masterını yapan Atlı, burada ‘semantik web’in kurucusu olan Dr. James Hendler ile beraber çalışmalar yürütmüş. Kurucusu olduğu SocialWire’ın arkasında yatan çoğu fikir ve vizyon, bu çalışmalar esnasında ortaya çıkmış. SocialWire özetle e-ticaret sitelerinin Facebook üzerinde dinamik ve kişiselleştirilmiş ürün reklamları oluşturmasına yarayan bir reklam platformu. Müşterileri arasında ABD’nin önde gelen e-ticaret siteleri yer alıyor. 2012 yılında Endeavor tarafindan “uluslar arası etkili girişimci” seçilen Atlı aynı zamanda şarkıcı; San Francisco, New York ve Milano’da çeşitli gruplarla sahne alıyor.
Ebay aplikasyonlarını ilk 5’e yükseltti
Mobile Action, Silikon Vadisi’nde kurulmuş mobil reklam ve pazarlama konusunda çözüm sunan bir servis. Karaalioğlu’nun henüz çok yeni kurduğu şirketin müşterileri arasında şimdiden Ebay gibi dünya devleri var. Ebay şirketlerinden StubHub’un aplikasyonlarını eğlence kategorisinde 100 numaradan ilk 5’e sokmayı başarmış mesela. Mobil uygulamaları hedef kitleleri ile ulaştırma konusunda yardımcı olan Mobile Action’ın Silikon Vadisi dışında İngiltere ve İspanya’da da temsilcilikleri var. Şirket, mobil app geliştirenlere yardımcı olarak onların keşfedilmesi ve yaygınlaşması konusunda da reklam ve pazarlama hizmeti veriyor.
Sanal duvar ile birkaç haftada 100 bin kullanıcıya ulaştı
Veysel Berk’in yazdığı, bir iPhone uygulaması olan Wallit, kapsama alanınızda bulunan “sanal duvar”lara Facebook/Twitter gibi sosyal medya hesaplarınızla veya anonim olarak seçtiğiniz kullanıcı adı ile yorum yapmanızı, resim ve video göndermenizi sağlıyor. Örneğin Beşiktaş’taki bir olayla ilgili yazabilmeniz için orada bulunmanız gerekiyor. Foursquare’in dokuz ayda ulaştığı 100 bin kullanıcı sayısına sadece birkaç haftada ulaşan Wallit, Apple Store’da tam 110 ülkede “önerilen uygulama” olarak öne çıkarılmış.
Vadi’nin gözde mühendisleri
Google Analytics’in teknik lideri
İSMAİL SEBE (Google)
Bilgisayar mühendisi olarak çalıştığı Like.com adlı şirket Google tarafından satın alınınca Google’da teknik müdür olmuş. Son 6 aydır da Google Analytics’de teknik lider olarak çalışıyor. Burada otomatik kullanıcı değeri modeli geliştiren bir takımı yönetiyor. Bu model Google Analytics kullanan şirketlerin Google’da harcadıkları paraları daha iyi analiz etmek için kullanılmakta.
Twitter’a akıllı algoritmalar yapıyor
GÜNGÖR POLATKAN (Twitter)
2012’den beri de Twitter’da “veri bilim adamı” olarak akıllı algoritmaların tasarımı ve geliştirilmesi üstüne çalışıyor. 200 milyondan fazla aktif kullanıcı, atılan günlük yarım milyar tweet ve sosyal ağ bilgisini kullanan, kullanıcılarla alakalı çıkarımlarda bulunan akıllı algoritmalar geliştiriyor. Bu algoritmaların amacı çoğunlukla geleceği tahmin ederek buna göre Twitter’ı daha akıllı hale getirmek ve stratejik kararlar almaya yardım etmek.
Twitter’ın yerelleştirilmesinden sorumlu
ASLI SAYİTOĞLU (Twitter)
2008 yılında San Francisco’ya reklamcılık okumak üzere gitmiş ve sonra burada kalmış. Okul bittikten sonra Twitter’da Yerelleştirme bölümünde işe girmiş. Burada proje yöneticisi olarak ürün yerelleştirmesi üzerine çalışıyor. Twitter’ın reklam verenlere özel kampanya yönetim platformunu uluslararası pazarda reklam satışı yapılan ülkelere ve bu bölgelerde kullanılan dillere uyarlıyor.
Instagram’a mobil uygulama geliştiriyor
SARP CENTEL (Facebook)
Londra’da Lightbox adında bir şirkette yazılım mühendisi olarak çalışırken, şirket Facebook tarafından satın alınmış. 8 kişilik ekip olarak Facebook’un Silikon Vadisi’ndeki kampusunde çalışmaya başlamışlar. Şimdi Facebook içerisinde yaklaşık bir yıldır Instagram ekibinde çalışıyor. Instagram’da mobil uygulamaları geliştiren ekipte yazılım mühendisi olarak görevli.
Yapay Zeka ve Robotik Laboratuarı’nda araştırma görevlisi
EMEL DEMİRCAN (Stanford Üni. Yapay Zeka ve Robotik Laboratuarı)
2012’den beri Stanford Üniversitesi Yapay Zeka ve Robotik Laboratuarı’nda araştırma görevlisi. İnsan hareketlerinin sensörlerle algılanıp simülatör ve detaylı iskelet modelleri ile gerçek zamanlı olarak analizi ve kontrolü üzerine çalışıyor. Uygulama alanları robotik, rehabilitasyon, fizik terapi, ortopedi, yürüyüş analizi, spor, bilgisayar animasyonu ve biyomekanik. Gelecekte biz yaşlandığımızda yollarda gençlere yetişmemizi sağlayacak olan robotik uzuvlar üzerinde Demircan’ın da emeği olacak diyebiliriz.
Ebay aplikasyonları yapıyor
Selim Bebek (Ebay)
Yaklaşık 4 yıldır Ebay’de çalışan Bebek, burada mobil uygulamalar geliştiriyor. iPhone ve Android aplikasyonları yapıyor.
Vadi’de Kimin kapısını çalmalı?
EFE ORHUN (TABC)
2000 yılında Silikon Vadisi’ne giden Efe Orhun, 2002’de Derivative Technology isimli güvenlik danışmalığı yapan bir şirket kurmuş. 2004 yılında da 9 kurucu üye ile birlikte Türk-Amerikan İşbirliği Organizasyonu TABC’yi kurmuş. Organizasyonun amacı bölgedeki Türk-Amerikan profesyonellerini canlı bir topluluk halinde tutmak, Türkiye ve Türki cumhuriyetler ile Silikon Vadisi arasında köprü oluşturmak ve Türk girişimcilere yol göstermek.
BABÜR ÖZDEN (Turkish Spark)
Superonline’ın ünlü kurucusu Babür Özden, 2001 yılında Silikon Vadisi’ne taşınmış. Şimdi de Silikon Vadisi’nde sayıları 2 bin 500’ü bulan ve rutin işlerinden sıkılıp bir girişim şirketi kurmak isteyen Türk mühendislere ve Türkiye’den giden girişimcilere TABC bünyesindeki Turkish Spark Mentorluk Ağı bünyesinde gönüllü olarak yol yordam gösteriyor.
AYDIN ŞENKUT (Felicis Ventures)
Google’ın ilk çalışanlarından biri olan Aydın Şenkut şimdi Vadi’nin en ünlü melek yatırımcılarından biri. Yatırım şirketi Felicis Ventures’ın sahibi olan Şenkut, şimdiye dek popüler olan yüzlerce teknoloji şirketi ve projeyi keşfetmiş.
“İyi eğitimli kişiler kurumsal şirketlerde çalışmasın”
Ülkelerin ürettiği değere bakarken eğitime dikkat etmesi gerek. Örneğin Estonya 10 sene içinde bütün gençlerini bilgisayar programlama öğretmeye yönlendirmiş durumda. Çin’de bu durumu İngilizce’ye yönelen şirketlerde görebiliyoruz. Eğitimde de okur yazarlığın artık yerini yeni değerlere bıraktığını görmemiz gerekiyor. Felicis Ventures, gen çalışmalarına ve çeşitli alanlara giriyor artık mesela. Türkiye’de risk sermayesi pazarı çok derin değil ve belli noktalara (e-ticaret, sosyal oyun) odaklanılmış. Bunun farklı alanlara yönelmesi lazım. Türkiye’de iyi eğitimli kişiler büyük kurumsal şirketler yerine başarılı girişimlere girerek önemli tecrübeler kazanabilir.
“Yaşamboyu eğitim” platformlarına yönelin”
Teknoloji döngüleri öyle bir duruma geldi ki, 20 sene önce otomotiv mühendisi olarak mezun olan kişilerin bugün yapacağı işler neredeyse tamamen makineleşmiş durumda. Milyonlarca insanın eğitim formasyonu güncel isteklere cevap veremiyor. Buradan hareketle, önümüzdeki senelerde “yaşamboyu eğitim” konseptinin çok daha fazla önem kazanacağını ve bu ihtiyaca cevap veren teknoloji ve platformların üniversite kadar önemli hale geleceğini belirtelim.
“Algoritmik düşünce yeteneğinizi öne çıkartın”
Facebook, Twitter, Google, Yahoo gibi şirketlerin hemen hepsi algoritmik düşüncence yeteneği arıyor. Hızlı şekilde algoritma geliştirme ve bunu kod olarak yazabilme çok önemli. Buralarda çalışmak isteyenler bu yeteneklerini ön palana çıkarmalılar.
Girişimci dünyasında büyük çapta vizyon eksikliği var. Paypal’ın kurucularından Elon Musk gibi büyük problemleri çözmeye cesaret edenlerin takip edilmesini öneriyorum.
Fütürist Ray Kurzweil’i takip edin. Gelecek online eğitim ve sağlıkta. Bu alanlara yönelin.
Yazılım mühendislerinin belli bir platforma bağlı kalmamalarını, her gün yeni bir şey öğrenmelerini, sürekli bir ya da birden fazla yan proje üzerinde çalışmalarını tavsiye ederim.
Bir yatırımcı olarak fikirlerini hızlı bir şekilde prototip haline getirip kullanıcılardan yorum almaları gerek. Artık fikirlere para yatırma devri bitti. Girişimcinin iş bitiriciliği ve projenin olurluğu önemli.
Mühendis adaylarına tavsiyem mümkün olduğu kadar çok ülke gezip insanlarla tanışıp bilgi alışverişi yapmaları, her konuda yenilikleri ve eksikleri görmeleri.
aydın şenkutAykut Karaalioğlubabür özdenburç şahinoğludevrim yaşarefe orhunemre kazdağlıemrecan doğanselçuk atlısilikon vadisiteknolojiteknoloji üssüveysel berk
Önceki Yazı Türk Korku Kuşağı
Sonraki Yazı 10 yılda İstanbul’u neler bekliyor