Burcu Final - COMD 331 Haber Merkezi
KIZ ÇOCUKLARI DA ÇOCUKTUR
"Çocuk gelişimini tamamlamadan yapılan her evlilik ‘erken evlilik’, 18 yaşını doldurmadan evlendirilmiş her kadın ‘çocuk gelin’dir. Çocuk yaşta evlilik; belli coğrafyalarda daha sık görülmekle birlikte, dünyanın tamamında karşımıza farklı hallerde çıkabilen, kültürlerin çeşitli biçimlerde ürettiği ve benimsediği bir sosyal olgudur. Erken yaşta evlilikleri sadece sosyo-kültürel özellikler, gelenek ve inançlar etkilemez, bu toplumsal sorunun ortaya çıkmasında eğitim, toplumsal cinsiyet eşitliği ve toplumsal dinamikler gibi pek çok etmen de etkilidir."
"Evlendirildiğimde kocamın çocukları ile oyun oynuyordum, kocama 'baba' diyordum" diyor, Diyarbakır’da 13 yaşında evlenmek zorunda bırakılan bir çocuk-gelin. Denizli’de yaşayan Saniye Tire ise 16 yaşında gerçekleştirdiği ilk doğumundan sonra kendini, çocuğunun annesi gibi değil ablası gibi hissettiğini ve kızının ‘anne’ demesine bir türlü alışamadığını söylüyor. Henüz ne fiziksel ne de zihinsel olarak erginliğe ulaşmamış iki çocuğun; hatta milyonlarca kız çocuğun yaşadığı bir dramın vücut bulmuş hali bu sözler. Yalnızca Türkiye’de değil, dünya üzerinde birçok çocuk-kadın kendinden yaşça büyük erkeklerle evlenmek zorunda bırakılarak aynı şeyleri düşünüyor ve aynı zor deneyimleri paylaşıyor. Giyilen gelinlik, edinilen ‘eş’, ‘gelin’ sıfatı durumu değiştirmiyor, çocuğun iç dünyası hâlâ çocuk kalıyor. Hatta yetişkin olduğunda bile doyurulamamış, tamamlanamamış çocukluk hayatları zihinlerinden silinmiyor.
“Çocuk Gelin” sorununu Türkiye açısından ele aldığımızdaysa durum modernleşme ve yenileşme iddiasındaki bir ülke açısından oldukça vahim. Türkiye, Avrupa ülkeleri olarak değerlendirilen ülkeler arasında erken evlilik oranı yüzde 17 olan Gürcistan'ın ardından yüzde 14 oranla ikinci sırada yer alıyor. Yine USAK raporuna göre, ''kesin rakamlara ulaşmak mümkün olmasa da Türkiye özelinde ise her üç kadından birinin çocuk evliliği yaptığı'' belirtiliyor. Bu sayı da Türkiye’de çocuk-kadın oranının ne kadar yüksek olduğunu gösteriyor.
Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi (DİKASUM) ile Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı’nın gerçekleştirdiği, 300 kadın üzerinde yapılan bir araştırmada kadınların yarısından fazlasının 15 yaşını tamamlamadan evlendirildiği ortaya çıktı. Bu kadınlardan yüzde 72'sinin evlendirilirken 'rızası' olmadan, yüzde 30'undan fazlasının da eşini daha önce hiç görmeden evlendiği belirtildi. Bu durum ise Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre 76 milyon olan Türkiye nüfusunda oldukça yüksek bir sayıya denk geliyor. Bu yüzden aslında Türkiye, ülke geneli hesap edildiğinde hiç de azımsanamayacak bir çocuk-gelin nüfusuyla karşı karşıya.
Medyada çocuk gelinler...
Görsel ve yazılı basın, gelenekleşmiş haliyle büyük ve kemikleşmiş bir kitle ile herkese hitap ederken, özellikle bloglar ve sosyal medya hesapları da gençler arasında kullanımı oldukça yaygın alanlar. Örneğin CHILD BRIDES - @CocukGelin, Cocuk Gelinler - @cocukgelinler3 ve Gelin Değil Cocuk- @GelinDegilCocuk hesapları, bugün kullanımı oldukça yaygın olan Twitter’ da bu amaçla açılan hesaplardan birkaçı. Ayrıca ‘Sır Kadınlar’ adlı blog, çocuk yaşta evlendirilen kadınların düşüncelerini ve deneyimlerini paylaştıkları bir sosyal medya platformu. Yeterli, doğru ve örgütlü bir şekilde sorun bu kanallardan yayıldığında neredeyse ulaşılamayacak kesim kalmıyor. Bu yüzden farklı bölgelerden, farklı sosyo-ekonomik koşullardan ve farklı düşüncelerden insanların deneyimlerini, görüşlerini ve çözüm önerilerini paylaşarak farkındalık oluşturmak açısından bu kanallar önemli bir görev üstleniyor. Ancak bu kanallar ne yazık ki henüz ne çok fazla takipçiye ulaşabilmiş ne de tabana yayılabilmiş durumda. Bu yüzden buralardan yayılan düşüncelerin, bilgilerin ya da haberlerin daha fazla kişiye ve özellikle bu drama maruz kalan kesimlere ulaşabilmesi için daha fazla çaba sarf edilmek zorunda.
Kennedy’nin de belirttiği gibi çocuk gelinler karar verme imkânı bile kendilerine tanınmayan, gelecekleri ellerinden alınmış, fiziksel ve psikolojik şiddete mahkum çocuklar aslında. Bugün onların gelecekleri ellerinden alan toplumsal düzen, uzun vadede kendi kendini doğuran ve tüm yapıya zarar veren bir sistemler bütünü. Bu yüzden eğer çözümler yeterli değilse, çocuk gelinler için yeni çözümler üretilmeli. Üretilen çözümler yasal yaptırımlarla güçlendirilmeli ve etkili hale getirilmeli, yöntemler yeniden gözden geçirilmeli ve somut adımlara dönüştürülmeli. - Burcu Cura COMD 331
Kaynaklar:Nilgün Fehim Kennedy (Bilkent Üniversitesi)
Çocuk Gelinden Acı İtiraf - Sabah haberi
Türkiye Çocuk Gelinde Avrupa İkincisi - NTVMSNBC
Suriyeli Çocuk Gelinlerin Anlatılmayan Hikayesi - BBC
Hikaye Hırsızı Çocuk Gelinler - Dürsaliye Şahan, Milliyet Blog
Türkiye'de çocuk gelinlerin Psikolojik Açıdan Değerlendirilmesi, Eda Erdener - Milliyet Blog
CHILD BRIDES - @CocukGelin
Cocuk Gelinler - @cocukgelinler3