Sanayide Gelişmeler ve İstihdam Eğilimleri, Kasım 2016
SPM’ye göre işsizlik oranı Ağustosta iyileşmeyecek ama artış hızı yavaşlayacak
SPM: “AĞUSTOS DÖNEMİNDE İŞSİZLİĞİN 0,1 PUAN ARTIŞLA YÜZDE 10,8 OLACAĞINI TAHMİN EDİYORUZ”
Türkiye’de istihdam konusunda kısa vadeli geleceğe dönük tek tahmin yapan kuruluş durumundaki TOBB ETÜ Sosyal Politikalar Uygulama ve Araştırma Merkezi (SPM), 15 Kasım 2016-Salı günü ilan edilecek Ağustos-2016 dönemi işsizlik oranının, (2016-Temmuz dönemine göre) 0,1 puan artarak yüzde 10,8 olarak gerçekleşeceğini tahmin etti. SPM, aynı dönemde tarım dışı işsizlik oranının ise 0,2 puanlık artışla yüzde 13,2; mevsimsellikten arındırılmış tarım dışı işsizlik oranının ise 0,4 puan yükselişle yüzde 13,6 olacağını öngördü.
SPM, işsizlikte kendini Temmuz döneminde belirgin bir şekilde devam ettiren artış eğiliminin Ağustos döneminde tam olarak ortadan kaybolmamakla beraber yavaşlamasını beklediğini bildirdi. SPM, 2016’nın ikinci çeyreğinde toplam yatırımların yüzde 17, özel sektör yatırımlarınınyüzde 15 ve ağustos ayı ihracatının da yüzde 21 artmasına dikkat çekti.
SPM Direktörü Prof. Dr. Serdar SAYAN gözetiminde; araştırmacı Pınar KAYNAK TÜİK’ce açıklanacak olan genel işsizlik oranı, tarım dışı işsizlik oranı, istihdam oranı ve sanayi istihdamı rakamlarına dair tahminlerini; bu verilerin kendi geçmiş değerleri ile GSYH ve Sanayi Üretim Endeksi’nin (SÜE) geçmiş değerlerini kullanarak gerçekleştirdi. SPM, Kasım-2016 “Sanayide Gelişmeler ve İstihdam Eğilimleri” çalışmasının sonuçlarını açıklarken, Ağustos-2016 dönemine ait 15Kasımda ilan edilecek işsizlik oranı tahminini de kamuoyuyla paylaştı.
SPM, Ağustos-2016 döneminde tarım dışı işsizlik oranının ise 0,2 puan artarak yüzde 13,2 seviyesine çıkmasını beklediğini, mevsimsellikten arındırılmış tarım dışı işsizlik oranının ise 0,4 puan artarak yüzde 13,6 seviyesinde seyretmesini tahmin ettiğini bildirdi. SPM, istihdam oranının sabit kalarak yüzde 47 düzeyinde gerçekleşmesini, sanayi istihdamının ise azalarak 5 milyon 241 bin kişi seviyesine çıkmasını tahmin ettiğini kaydetti.
İşsizlikteki keskin artış Ağustosta frenlenir
Geçtiğimiz ay yayınlanan bültenlerinde Temmuz döneminde genel işsizlik ve tarım dışı işsizlik oranlarındaki artışın devam etmesini beklediğini hatırlatan SPM, 17 Ekim tarihinde açıklanan Temmuz dönemi tarım dışı işsizlik oranı tahminiyle birebir örtüşerek 0,8 puan arttığını ve yüzde 13 seviyesine çıktığını bildirdi. İşsizlik oranının ise yine tahminlerine paralel olarak 0,5 puan artarak yüzde 10,7 seviyesini gördüğünü belirten SPM çalışmasında, istihdam oranının 0,1 puan azaldığı ve yüzde 47,0 seviyesinde gerçekleştiği, işsizlik verilerindeki bu artışın mevsimsellikten arındırılmış (MEA) işsizlik verilerine de yansıdığı vurguladı ve “MEA işsizlik ve MEA tarım dışı işsizlik oranları 0,2 puan artarak yüzde 11,2 ve yüzde 13,2 seviyelerinde gerçekleşmiştir” denildi.
Ağustos dönemine ilişkin tahminlerinin de Temmuz itibariyle keskinleşen artış eğiliminin frenlenerek devam edeceğine işaret ettiğini bildiren SPM, sanayi sektöründeki istihdama yönelik ise “Sanayi istihdamının Temmuz dönemi değerine ilişkin tahmin ettiğimiz rakam 5 milyon 281 bin kişi olurken, gerçekleşme 5 milyon 254 bin kişi olmuştur. Tahminlerimize göre Ağustos döneminde bu sayının 5 milyon 241 bin seviyesinde gerçekleşmesi beklenmelidir“ değerlendirmesinde bulunuldu.
SPM’nin çalışmasında Ağustos dönemi işsizliğine yönelik tahminin arka planı ise şu şekilde açıklandı:
“Temmuz döneminde kendini belirgin bir şekilde devam ettiren artış eğiliminin Ağustos döneminde tam olarak ortadan kaybolmamakla beraber yavaşlaması beklenmektedir. 2016’nın ikinci çeyreğinde toplam yatırımlar yüzde 17 oranında artarken özel sektör yatırımları yüzde 15 oranında artmıştır. Diğer yandan Ağustos döneminde ihracat yüzde 21 düzeyinde arttığı görülmektedir. Tüm bu ekonomik gelişmelerin Ağustos döneminde işgücü verilerine yansıması beklenmelidir. Nitekim, yaptığımız sayısal tahminler de bu beklentimizi destekler niteliktedir.”
İşsizliğin keskin şekilde arttığı Temmuzda kapasite kullanımlarında da düşüş yaşandı
İmalat sektöründe faaliyet gösteren firmaların yöneticilerinin TCMB İktisadi Yönelim Anketi’ne verdikleri yanıtlara göre hesaplanan “İmalat Sanayi Kapasite Kullanım Oranı”nın (KKO), Temmuz 2016 döneminde ise geçen yılın aynı ayına göre 0,2 puan azalarak yüzde 75,7 seviyesine indiği, bu rakamın Haziran 2016 imalat sanayi KKO’dan 0,4 puan daha düşük olduğu anlatıldı. Temmuz 2016’da yatırım malları imalatı alt sektöründeki kapasite kullanım oranının bir önceki aya göre 0,1 puan düşerek yüzde 77,7’ye, yine aynı dönemde tüketim malları imalatındaki KKO’nun yüzde 71,9’dan yüzde 71,6’ya gerilediği; ara malları imalatındaki KKO’nun ise yüzde 76,8 seviyesinden yüzde 76,1 seviyesine düştüğü ifade edildi ve “ Dolayısıyla ara ve yatırım malları KKO’larındaki Haziran ayındaki durgunluğun yerini düşüş eğilimine bıraktığı görülürken, tüketim malları imalatı KKO’sundaki düşüş eğiliminin devam ettiği görülmektedir” değerlendirmesinde bulunuldu.
Temmuz-2016 Döneminde İşgücü Verilerinde Neler Yaşanmıştı?
“İŞSİZLİK, BİR DÖNEM ÖNCEYE GÖRE YARIM PUAN ARTTI”
SPM’nin açıklanan Temmuz 2016 dönemi işsizlik verileriyle ilgili analizinde ise Haziran döneminde belirginleşen artış eğiliminin Temmuz döneminde de devam ettiği ifade edilerek, işsizlik oranının 0,5 puan artarak yüzde 10,7 ile çift hanelerde seyretmeye devam ettiği, tarım dışı işsizlik oranının ise 1 puana yakın yükselişle 0,8 puan arttığı kaydedildi.
TÜİK, Temmuz 2016 genel işsizlik oranını yüzde 10,7 olarak açıklamıştır. Bu oran bir önceki yılın aynı dönemine göre 0,9, Haziran dönemi işsizlik oranınagöre 0,5 puanlık bir artış göstermektedir. İşsiz sayısında ise geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre yüzde 11,9 oranında bir artış meydana gelmiştir. Diğer yandan, tarım dışı işsizlik oranı Haziran 2016’ya göre 0,8 puan, bir önceki yılın aynı dönemine göre ise 1 puan artmış ve yüzde 13 oranına çıkmıştır. Dolayısıyla hem işsizlik hem de tarım dışı işsizlik oranlarında Haziran döneminde görülen belirgin yükseliş eğiliminin Temmuz döneminde de devam ettiği görülmektedir. Genel işsizlik oranı ile tarım dışı işsizlik oranında Kasım 2012’den bu yana süregelen artış eğilimi devam etmektedir.
Mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik oranı bir önceki döneme 0,2, geçen yılın aynı dönemine göre ise 1 puan artmış ve yüzde 11,2 seviyesinde gerçekleşmiştir. Benzer şekilde, mevsim etkilerinden arındırılmış tarım dışı işsizlik oranı da geçtiğimiz döneme kıyasla 0,2 puan artmış ve yüzde 13,2 olarak açıklanmıştır. Bu rakam bir önceki yılın aynı döneminden ise 0,9 puan yüksektir.
Temmuz döneminde işgücü, Haziran dönemine göre yüzde 0,6 oranında artmış ve 30 milyon 961 bin kişi olarak açıklanmıştır. Geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 2,1 oranında bir artış görülmektedir. Bu da 650 bin kişinin daha işgücüne katıldığı anlamına gelmektedir. Mevsim etkilerinden arındırılmış işgücü bir önceki döneme göre 98 bin kişi artarak 30 milyon 479 bin kişi seviyesine çıkmıştır. Bu da bir önceki döneme göre yüzde 0,3 oranında, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 2,4 oranında bir genişleme olduğuna işaret etmektedir.
Temmuz 2016 toplam işgücüne katılım oranı (İKO) yüzde 52,7 olarak açıklanmıştır. Bu oran hem Haziran dönemine göre, hem de geçen yılın aynı dönemine göre ise 0,3 puanlık bir artış olduğunu göstermektedir. Mevsim etkilerinden arındırılmış genel işgücüne katılım oranı,Haziran dönemine göre 0,1 puan, geçen yılın aynı dönemine göre ise 0,5 puan yükselerek yüzde 51,9 seviyesinde seyretmiştir.
Temmuz 2016’da imalat sektöründe istihdam bir önceki döneme göre 66 bin kişi azalarak 4 milyon 865 bin seviyesine inerken, madencilik ve taş ocakçılığı ile altyapı hizmetleri sektörlerinde toplam istihdam 11 bin kişi azalmıştır. Bu düşüşe binaen sanayi sektörü istihdamında Haziran döneminegöre 76 bin kişilik bir azalma meydana gelmiştir. Yıllık bazda imalat sektöründe 95 bin düşüş ve madencilik ve taş ocakçılığı ile altyapı hizmetleri sektöründeki 12 bin kişilik artışa mukabil, sanayi istihdamı yıllık olarak toplam 82 bin kişi azalmıştır.