﻿﻿ Edip Cansever – Sonrası Kalır I | Birazoku Kitap Eleştirileri
Selamlar ve saygılar güzel insanlar! Edip Cansever‘in tüm şiirlerinin toplandığı Sonrası Kalır‘ın birinci cildini bitirdiğimi söylemekten onur duyarım. Daha önce kitabın bitmesini bekleyemeden bir Tragedyalaryazısı yazmıştım. Şimdi hazır kitabı da bitirmişken genel bir göz atmakta fayda var diye düşündüm. Çok düşünceliyim, değil mi?
Evet bu çok doğru. (Çember – VI)
Biraz da susmalıyız, insan bir şeyler aramalı kendinde (Umutsuzlar Parkı – V)
Edip Cansever çok ayrı bir şairmiş, bunu baştan söyleyebilirim. Daha önce Necip Fazıl, Orhan Veli, Cahit Sıtkı, Cemal Süreya, ne bileyim Edgar Allan Poe falan okudum ama Edip Cansever hepsinden başka. Şiir yazıyorum, kafiyesi redifi falan olsun gibi bir düşüncesi yok. İhtiyacı da yok. Düzyazı gibi yazmış ama o kadar doğal ve güzel yazmış ki kafiye ve redif aramıyorsunuz zaten. Konuşur, dertleşir gibi okuyorsunuz. Bunu nasıl başarmış hakikaten aklım almıyor. Gerçi adamın hayatı da buymuş. Cemal Süreya’nın deyimiyle “her şeyin fazlası zarardır derler / fazla şiirden gitti Edip Cansever“. Anlayın yani.
Şimdi bakalım hangi kitaplar var bu baskıda: İkindi Üstü (ki kendisini anmak bile istememiş Edip Cansever sonradan. Halbuki ben birçok şiirini çok beğendim, vay arkadaş. Adamın beğenmediği şiire ben hayran kalıyorum, hayat çok tuhaf. Parantez de bi bitmedi di mi?), Dirlik Düzenlik, Yerçekimli Karanfil,Umutsuzlar Parkı, Petrol, Nerde Antigone, Tragedyalar, Çağrılmayan Yakup, Kirli Ağustos veeeSonrası Kalır.
Boşalan bardakları bir daha bir daha doldurduğumuzun (Gökanlam – II)
İkindi Üstü, Masa Da Masaymış Ha…, Dipsiz Testi, Fıldırfış, Yengeç Gibi, Berbere Bak, Karşıtlık, Yangın(kesinlikle süper!), Salıncak (dört kısım ve hepsi ayrı güzel), Ne Gelir Elimizden İnsan Olmaktan Başka (kitabın burasına kadarki favori şiirimdi, hele ki ilk ve son üç satırı (aşağıdaki üç dize de diyebiliriz)… Bu arada şiir toplamda yirmi üç sayfa, konsantre olmak lazım).
Buraya kadar Tragedyalar’a gelmiş oluyoruz kitapta. Daha yarısı bile değil kitabın. Tragedyalar zaten başlı başına bir şaheser gözümde ve bir tiyatro oyunu falan olsa kesinlikle gitmek isterdim. Kitabın girişinde de belirtildiği gibi Tragedyalar’dan sonraki şiirler hafiften özgürlük teması ya da nasıl diyelim, kitapta geçen cümleyle ‘sol siyasal eylemlere duygusal ve düşünsel planda katılışın şiirler‘ olmaya başlıyor.
Ben şahsen apolitik bir insan olduğumdan herhangi bir önyargıya sebep olmadı okurken. Ama ilk olarak Yerçekimli Karanfil’den bir şiir, sonra da mesela Sonrası Kalır’dan bir şiir okununca gerçekten arada bir fark olduğu belli oluyor. Ama ben çıkıp da yukarıdaki gibi artistik bir tanım yapamazdım bunun için. Olsa olsa ‘aabi nolmuş bu adama ya, bildiğin yardırmış gitmiş adam‘ falan derdim. Düz bir insanım, evet.
Olmuyor, biliyorum. (Dökümcü Niko ve Arkadaşları – IV)
Pesüs (özellikle birinci kısmının son üç bentini baştan aşağı işaretlemişim), Ölümle Bakılan, Yengeç, Ölü Sirenler, Kar Yağacak, Kuş Sürülerinden Bir Duvar, Aydınlığın Dört Bir Yanı, Saate Bakmak, İdris’le Konuşma,Dostlar (çok fena ve güzel bir şiir bu da bence), Gül Kokuyorsun, Sonrası Kalır da ayrıca okunması gereken şiirler gibi geliyor bana. Her birinin farklı birer havası var.
… ve kemikleri bunlar gökyüzünün
Altında öyle tedirgin ilk çocukları ölümün (Gökanlam – III)
Oturdum saatlerce. (Şahinin Kopardığı Elmas – III)
Bir ırmak bir taş köprüye sarmaşıksa. (Kül – Külden Adamlar)
Abartıyor olabilirim, sık sık yaptığım bir iştir. Zevk alıyorum çünkü çoğunlukla abartmaktan. Fakat şu yukarıdaki dizeyi okuduğumda abartısız bir dakika yirmi saniye falan duraklamışımdır. Evet, abartmayınca pek güzel olmadı gördüğünüz gibi. Neyse, ne diyordum? Ha, evet, yukarıdaki dizeler… Eskici dükkanındaki bir saatin ömrü… Çk çk çk… Ya arkadaş, bir insanın aklına nasıl böyle bir fikir gelir? Hadi geldi diyelim nasıl bu kadar güzel ve net ifade eder? Ne kadar yaşarım bilmiyorum ama buna benzer, benzer derken kalite olarak kilometrelerce ötesinden geçecek bir laf etmem dahi mümkün değil gibi geliyor bana.
Sonrası Kalır I bitti ve bu yazı ortaya çıktı. Vay canına…. Yukarıdaki şiirlerin yanına yazmadığım bir şiir var ki bütün kitapta en beğendiğim şiir oldu sanırım. Yazının tamamını okuyanlara sonsuz şükranlarımı sunarak bu güzide şiiri de belirtmek isterim: Mendilimde Kan Sesleri. Bu şiiri okuyun, okuyun bu şiiri!
Ezel‘i izleyenler bilirler, bu kitap aynı zamanda dayının vurulduğu bölümde üstünde can yeleği niyetine kullandığı, o kadar sevdiği kitaptı. Belki ben de sırf o yüzden almıştım en başta, hatırlamıyorum. Ama her ne sebeple olursa olsun iyi ki almışım, iyi ki okumuşum, iyi ki bir bu kadar kalınlıkta bir ikinci kitap var. Onu da okuyup paylaşmak niyetiyle hoşça kalın efendim. Yazıma aşağıdaki dizelerle -nihayet- son vermek isterim. Esen kalın.
← Yusuf Atılgan – Bütün Öyküleri
Paulo Coelho’dan Hayatımıza Işık Tutan Bir Bilgelik Hikâyesi →