KARAR 2013/MK-47() Kamu İhale Kurumu, 2013/MK-47 K. Kararı
Karar No: 2013/MK-47
Karar No : 2013/MK-47
Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü
11.07.2012 tarihli ve 2012/UM.I-2842 sayılı kararın iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle Construcciones Y Auxiliar De Ferrocarriles, S.A. (CAF) tarafından açılan davada, Ankara Bölge İdare Mahkemesince verilen 05.12.2012 tarihli 2012/5455 sayılı yürütmenin durdurulması kararına ilişkin işlem tesis edilmesi
Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğünce 14.02.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2011/209644 İKN'li “Ankara Metroları Araç Alımı ve İşletmeye Alma İşi” ihalesine ilişkin olarak,
Construcciones Y Auxiliar De Ferrocarriles, S.A. (CAF)’ın 21.05.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.05.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 31.05.2012 tarih ve 20142 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.05.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 11.07.2012 tarihli ve 2012/UM.I-2842 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.
Davacı Construcciones Y Auxiliar De Ferrocarriles, S.A. (CAF) tarafından anılan Kurul kararının yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada Ankara 3. İdare Mahkemesi tarafından 02.11.2012 tarihinde “yürütmenin durdurulması isteminin reddine” karar verilmiş iken Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 05.12.2012 tarihli 2012/5455 sayılı kararında “Dava; Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğünce 14.02.2012 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen, 2011/209644 İhale Kayıt Numaralı Ankara Metroları Araç Alımı ve işletmeye Alma işi" ihalesine ilişkin olarak davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine dair 11.07.2012 tarih ve 2012/UM.I-2842 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 4. maddesinde, bu Kanunun uygulanmasında, ihale dokümanının, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinde, isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgileri; teklifin ise, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde isteklinin idareye sunduğu fiyat teklifi ile değerlendirmeye esas belge ve/veya bilgileri ifade ettiği belirtilmiş; 5. maddesinde, idarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde, saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, intiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu vurgulanmış; 10. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, ihaleye Katılacak isteklilerden, mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak istenebilecek belgeler sayılmış, ikinci fıkrasında ihale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağının, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe İlişkin ilan veya davet belgelerinde belirtileceği kuralı yer almış; 30. maddesinde, teklif mektubu ve geçici teminat da dahil olmak üzere ihaleye katılabilme şartı olarak istenilen bütün belgelerin bir zarfa konulacağı teklif mektuplarının yazılı ve imzalı olarak sunulacağı teklif mektubunda ihale dokümanın tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesinin zorunlu olduğu açıklanmış; 36. maddesinin ikinci fıkrasında, ihale komisyonunca, isteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığının kontrol edileceği,
belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan isteklilerin tutanakla tespit edileceği kuralına yer verilmiş; 37. maddesinin ikinci fıkrasında, tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu 36. maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verileceği kural altına alınmış 55. maddesinde de, şikayet başvurularının 21. maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihaleler dışındaki diğer hallerde on gün içinde yapılacağı, ilanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresinin ilk ilan tarihinden, ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresinin ise dokümanın satın alındığı tarihte başlayacağı, ilan ve ihale dokümanına ilişkin şikayetlerin bu süreyi aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceği kurala bağlanmıştır.
Mal Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 55. Maddesinin 2. ve 3. fıkralarında, Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağının, başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelerle ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerin her biri için ayrı sütun içerecek şekilde düzenleneceği; zarflardan uygun olanların açılması ve belge kontrolünün yapılması aşamasında, aday ve isteklilerce sunulan belgelerin tek tek kontrol edilerek hangi belgelerin sunulduğunun Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağında her belge için açılmış bulunan sütunlara kaydedilerek gösterileceği kuralına yer verilmiştir.
Uyuşmazlığa konu ihaleye ilişkin İdari Şartnamenin 5.1. maddesinde, idari şartname ve teknik şartname ihale dokümanını oluşturan belgeler arasında sayılmış; 5.3. maddesinde, istekli tarafından, ihale dokümanının içeriğinin dikkatli bir şekilde incelenmesi gerektiği, teklifin verilmesine ilişkin şartların yerine getirilmemesinden kaynaklanan sorumluluğun teklif verene ait olduğu, ihale dokümanında öngörülen kriterlere ve şekil kurallarına uygun olmayan tekliflerin değerlendirmeye alınmayacağı kuralına yer verilmiş; Şartname ekinde bulunan teklif mektubu standart formunun 1. maddesinde de, “Yukarıda ihale kayıt numarası ve adı yer alan ihaleye ilişkin ihale dokümanını oluşturan tüm belgeler tarafımızdan okunmuş anlaşılmış ve kabul edilmiştir. Teklif fiyata dahil olduğu belirtilen tüm masraflar ve teklif geçerlilik süresi de dahil olmak üzere ihale dokümanında yar alan tüm düzenlemeleri dikkate alarak teklif verdiğimizi, dokümanda yer alan yükümlülükleri yerine getirmememiz durumunda uygulanacak yaptırımları kabul ettiğimizi beyan ediyoruz.” düzenlemesi yer almıştır.
İhaleye İlişkin Teknik Şartnamenin 1.5.3.e. maddesinde, bakım periyotları tablosunun; l.5.3.f. maddesinde, bakım giderleri tablosunun; 1.5.4. maddesinde, EN 50126 standardına uygun güvenlik planının; 1.5.5. maddesinde, ömür maliyeti (LCC) çalışmasının; 1.6. maddesinde, bütün yükler için enerji tüketim tablosunun; 1.10.2. maddesinde, cer ve fren performans ve ivme verileri kapsamında kuvvet-hız grafiklerinin: 1.10.4. maddesinde tüm fren modları için tüm fren hesaplarının: 2.1. ve 2.2. maddelerinde, yapısal tasarım (çarpışma senaryosu ve yük değerleri) hesaplamalarının; 4.5.7. maddesinde, cer sistemi performans
hesaplama ve simülasyon tablosunun; 7.f. maddesinde, fren donanımına dair fren balatalarının değişim kilometre tablosunun; 7.j maddesinde tüm fren modları için komple fren
hesaplamalarının, yüklenici tarafından teklifinde sunulması gerektiği yolunda düzenleme yapılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; davacı şirketin, ihale üzerinde bırakılan CSR Zhuzhou Electric Locomotive Co, Ltd.'in Teknik Şartnamenin 1.5.3.e 1.5.3.f, 1.5.4, 1.5.5, 1.6, 1.10.2, 1.10.4, 2.1, 2.2, 4.5.7, 7.f ve 7.j maddelerinde öngörülen belgeleri aynı maddeler uyarınca teklifi kapsamında sunması gerekirken bu yükümlülüğünü yerine getirmediği iddiasıyla yaptığı şikayet başvurusunun, ihale komisyonunca zarf açma ve belge kontrol tutanağında teknik şartnamede öngörülen bu belgelere yönelik ayrı bir sütun açılmamakla birlikte, ihaleyi yapan idarece, şikayet başvurusunda yer alan hususların 4734 sayılı Kanun ve ihale dokümanı çerçevesinde incelendiği, ancak herhangi bir eksikliğin tespit edilemediği ifade edilerek reddedildiği, davacı şirketin itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan davaya konu 11.07.2012 tarih ve 2012/UM.I-2642 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile de; davacı şirketin iddialarına dayanak gösterdiği teknik şartname düzenlemelerinde, üzerine ihale yapılan ve sözleşme imzalanan istekliyi tanımlayan yüklenici kavramının kullanıldığı, yeterlik değerlendirmesi için istenilecek belgelerin ve aranılacak kriterlerin ilan ve idari şartnamede yer almaması durumunda, bu belgelerin sunulup sunulmadığına veya kriterlerin karşılanıp karşılanmadığına dayalı bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı, ihalede teknik şartname düzenlemelerinde öngörülen belgeler tablo, grafik, plan, çalışma vb. nitelikte olup, bunlara ilişkin düzenlemenin ilan ve idari şartnamede yer almadığı, bu nedenle söz konusu belgelerin ihale açışından bir yeterlik belgesi veya kriteri olarak değerlendirilmesinin hukuken mümkün görülmediği, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışı unsurlar dikkate alınmadan, en düşük fiyat esasına göre belirlendiği ihalede yeterlik belgesi veya kriteri olarak öngörülmeyen belgelere dayanılarak değerlendirme yapılmasına da gerek bulunmadığı, öte yandan zarf açma ve belge kontrol tutanağında teknik şartnamede öngörülen belgelere yönelik olarak ayrı bir sütun açılmamış olmasının da yükleniciden istenilen bu belgelerin ihaleyi yapan idare tarafından ihale aşamasına yönelik bir yeterlik belgesi ve kriteri olarak değerlendirilmediğini gösterdiği gerekçesiyle, davacı şirketin itirazen şikayet başvurusunun reddedildiği anlaşılmaktadır.
Olayda; isteklilerin teklif mektuplarında, tamamen okuyup, anlayıp, kabul ettiklerini ve dikkate alarak tekliflerini verdiklerini beyan ettikleri ihale dokümanının bir parçası olan ve isteklilerin ihalede idareye sunduğu değerlendirmeye esas belge ve/veya bilgiler olarak ifade edilen tekliflerinde sunulması istenilen belgelere ilişkin düzenlemelerin yer aldığı Teknik Şartnamenin 1.5.3.e, 1.5.3.f, 1.5.4, 1.5.5, 1.6, 1.10.2, 1.10.4, 2.1, 2.2, 4.5.7, 7.f ve 7.j maddelerinde öngörülen kurallar süresi içinde şikayet ve itirazen şikayete konu edilmeyerek kesinleşmiştir. Kesinleşen bu teknik şartname düzenlemelerinde, yüklenici kavramı kullanılmakla birlikte, düzenlemelerde yer alan belgelerin teklif kapsamında sunulacağı açıkça belirtildiğinden, isteklilerin de yukarıda belirtildiği üzere teklif mektuplarında, bu
düzenlemelerden haberdar olup, uyacaklarını ifade edip, bu düzenlemeleri şikayet ve itirazen şikayete konu etmediklerinden, teknik şartnamede öngörülen söz konusu belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları ve değerlendirmenin de idarece buna göre yapılması zorunludur. Bir bütün olan ihale dokümanı kapsamında yer alan teknik şartnamedeki düzenlemeler ilan ve idari şartnamede yer almasa da, teknik yeterliliğin belirlenmesi için teknik şartnamede teklif kapsamında sunulması istenilen bu belgelerin, dokümanın kesinleştiği de dikkate alındığında, ihaleye katılımda bir yeterlik koşulu olduğu ve tekliflerin değerlendirilmesi ihale dokümanında yer alan düzenlemeler çerçevesinde gerçekleştirileceğinden, ihale komisyonunca değerlendirme yapılırken isteklilerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun teklif verip vermediklerinin, belgelerinin eksik olup olmadığının belirlenmesi, belgeleri eksik olanların tekliflerinin ise değerlendirme dışı bırakılması gerektiği açıktır.
İsteklilerin teklifleri kapsamında sunması istenilen belgelerin ihale komisyonunca tek tek kontrolü neticesi sunulup sunulmadığı hususundaki tespitin, her bir belge için açılmış bulunan sütunda gösterilerek kayda alınmasını teminen, teklifte sunulması istenilen belgelerin her biri için ayrı sütun içerecek şekilde düzenlenmesi gereken Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağının, uyuşmazlığa konu ihalede; idarece düzenlenen teknik şartnamede teklif kapsamında sunulması istenilen, dolayısıyla ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak değerlendirildiği anlaşılan söz konusu belgeler için ayrı birer sütun açılmak suretiyle düzenlenmediği; buna karşın şikayet başvurusunun idarece, şikayet başvurusunda yer alan hususların 4734 sayılı Kanun ve ihale dokümanı çerçevesinde incelendiği, ancak herhangi bir eksikliğin tespit edilemediği ifade edilerek reddedildiği görülmektedir.
Bu durumda; Kamu İhale Kurulunca, gerek itirazen şikayete konu iddiaların muhatabı ihale üzerinde kalan isteklinin, gerekse de İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18. maddesi uyarınca eşit muamele ilkesi yönünden diğer isteklilerin, ihaleye katılımda yeterlik koşulu olduğu anlaşılan Teknik Şartnamenin 1.5.3.e, 1.5.3.f, 1.5.4, 1.5.5, 1.6, 1.10.2, 1.10.4, 2.1, 2.2, 4.5.7. 7.f ve 7.j maddelerinde öngörülen belgeleri teklifleri kapsamında sunup sunmadıkları hususunun incelenip, değerlendirilmesi, neticesine göre de, idarenin ihale sürecinde bu konuda tesis ettiği işlemler de dikkate alınarak bir karar verilmesi gerekirken, Teknik Şartnamenin anılan düzenlemelerinde öngörülen belgelerin ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak aranılmadığı yolundaki aksi gerekçeyle verilen dava konusu kararda hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; davacı itirazının kabulü ile Ankara 3. İdare Mahkemesinin 02.11.2012 tarih ve E.2012/1296 sayılı yürütmenin durdurulması isteminin reddine dair kararının kaldırılmasına; hukuka aykırı olduğu ve uygulanması halinde davacının telafisi güç ve imkansız zararına yol açacağı açık bulunan dava konusu işlemin, teminat aranmaksızın dava sonuna kadar yürütmesinin durdurulmasına…” şeklindeki karar ile yürütmenin durdurulması isteminin reddine ilişkin kararın kaldırılmasına ve dava sonuna kadar yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.
Anılan Mahkeme kararının icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerektiğinden,
1) Kamu İhale Kurulunun 11.07.2012 tarihli ve 2012/UM.I-2842 sayılı kararının iptaline,
2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda yeniden esasın incelenmesine,