T.C. EMEKLİ SANDIĞI BORÇ PARA VERME YÖNETMELİĞİ
Dayandığı Kanunun Numarası ve Tarihi: 5434 - 8.6.1949
Resmi Gazete ile Neşir ve İlânı: 8 Ekim 1991 - Sayı: 21015
Yasal Dayanak ve Kapsam
Madde 1 - Bu Yönetmelik, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun 23 üncü maddesi gereğince düzenlenmiş olup, Sandık iştirakçilerine borç para verilmesinde uygulanacak usul ve esasları kapsar.
Madde 2 - Bu Yönetmelikte yer alan deyimlerden;
a) Sandık: T.C. Emekli Sandığını,
b) İstek Belgesi: Borç Para İstek Belgesini,
c) Ödeme Merkezi: Borç para ödemelerine aracılık eden kurum veya banka şubelerini,
d) İştirakçi: T.C. Emekli Sandığı iştirakçisini,
e) Borçlu: Borç para alan iştirakçiyi,
Borç Para Verilmesi İçin Yeterli Süre
Madde 3 - Borç para istenebilmesi için iştirakçinin 5 yıl hizmeti bulunması şarttır.
Borç para alabilmek için gerekli sürenin tesbitinde, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu uyarınca fiili hizmet sayılan sürelerle fiili hizmet süresi zamları, borçlanılarak saydırılan süreler ve diğer sosyal güvenlik kurumlarına prim ödemek suretiyle geçen süreler dikkate alınır.
Madde 4 - Borç isteyen iştirakçinin istek belgesinde, iki iştirakçiyi müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak göstermesi şarttır.
Kefil gösterilecek iştirakçilerde 5 yıllı hizmet şartı aranmaz.
Madde 5 - "İstek Belgesi" ve "Borç Senedi"nde yer alan ve borçlu ile kefillere ait olan bilgilerden;
e) Görev ünvanları ile çalıştıkları il veya ilçenin,
g) Sandığa ve diğer Sosyal Güvenlik Kurumlarına tabi hizmet sürelerinin,
sicil ve aylık tahukkuklarına uygun olması ve "İstek Belgesi" ile "Borçl Senedi"nin borçlu ve kefiller tarafından imza edilmesi gerekmektedir.
Borç Senedine, borçlu ile kefillerin, soyadı, adı, kurumu, emeklilik sicil numaraları ve borçlanılacak para miktarı yazılmayacaktır.
İlk defa borç para alacak iştirakçiler "İstek Belgesi"ne kurumlarınca düzenlenmiş "Fiili Hizmet Cetveli"ni eklemeye mecburdurlar.
Madde 6 - 5 inci maddeye göre düzenlenen "İstek Belgesi" ile "Borç Senedi"ndeki bilgilerin sicil ve aylık tahakkuk kayıtlarına uygun ve imzaların da, borçlu ve kefillere ait olduğu saptandıktan sonra, İstek Belgesi ve Senet, ilgililerin bağlı olduğu (Borçlu ve kefiller değişik kurumlarda çalışıyor ise herbirinin ayrı ayrı bağlı oldukları) daire amiri ile personel müdürlüğü veya aylık tahakkuk memuru veyahut bağlı bulundukları saymanlığın yetkilileri tarafından imza edilerek, mühürlenmek veya kaşe basılmak suretiyle onaylanarak Sandığa gönderilir.
İstek Belgesinin İadesi
Madde 7 - Aşağıdaki hallerde "İstek Belgesi" işleme konulmadan Arşiv Dairesi Başkanlığınca istek sahibine iade edilir.
a) İlk defa borç para alan iştirakçi "İstek Belgesi"ne "Fiili Hizmet Cetveli"ni eklememiş ise,
Borç Para Miktarı
Madde 8 - Borç para isteyen iştirakçilere aşağıda aylık derecelerinin karşılarında yer alan gösterge rakamlarının, Sandık Yönetim Kurulunca tesbit edilecek katsayı ile çarpımından bulunacak tutarlar net olarak ödenir.
Verilen borç paraya, Sandık Yönetim Kurulunca tesbit edilecek oranda aylık faiz uygulanır.
Yönetim Kurulu aylık faiz oranını yılbaşında yeniden tesbit edebilir.
Yeniden tesbit edilen faiz, tesbit tarihinden önce alınmış borç paralara uygulanmaz.
Verilen Borcun Geri Alınması
Madde 9 - Sandıkça verilen borç para 12 ayda eşit taksitlerle geri alınır.
Borç paraya uygulanan faiz taksit miktarlarına eklenerek (azalan faiz sistemine göre) tahsil edilir.
Özel Hallerde Verilecek Borç Miktarı
Madde 10 - İştirakçilere, aşağıdaki hallerde 11 inci madde uyarınca tesbit edilen süre beklenmeksizin ve varsa eski borç artığı düşülmek suretiyle 8 inci madde uyarınca ödenecek miktarların % 50 zamlı tutarı üzerinden borç verilebilir.
b) Kendisinin veya 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre aile fertlerinden sayılan birinin yurt dışında tedavisinin zorunlu olduğuna dair Sağlık Kurulu raporu getiren iştirakçilere,
d) Sandığa tabi en az 5 yıl hizmeti bulunan iştirakçilerden, diğer sosyal güvenlik kurumlarına (506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamına giren sandıklar dahil) tabi hizmetlerini ihya etmek isteyenlere.
Yeniden Borç İsteme
Madde 11 - Sandıktan borç para alan iştirakçilere, ilk taksitin kesilmesi gereken tarihten itibaren 9 uncu madde uyarınca tesbit edilen sürenin geçmiş ve borç taksitlerinin tamamının ödenmiş olması şartı ile yeniden borç para verilebilir.
Madde 12 - Sandığa gönderilen "İstek Belgesi" ve "Borç Senedi"nin usulüne uygun olarak düzenlendiği yapılan incelemede anlaşılır ise borç ödeme yerlerine gönderilmek üzere "Ödeme Emri" düzenlenir.
Madde 13 - Borç para ödemeleri;
Kimlik Gösterme Yükümlülüğü
Madde 14 - Ödeme emirlerine göre borç parayı alacak iştirakçiler, ödeme yerlerinde kimlik belgelerini göstermekle yükümlüdürler.
Madde 15 - Sandığın gönderdiği iki nüsha "Ödeme Emri" ile "Borç Senedi"ni alan ödeme merkezleri borç isteyen iştirakçinin başvurusu üzerine, "Borç Senedi"nin özel yerine % 05 oranında yapıştırılacak damga pulu üzerine ve açığa, yalnızca borçlunun imzasını almak suretiyle ödemeyi yapar.
Ödeme Emirleri ve Borç Senedinin Sandığa Geri Gönderilmesi ve İptali
Madde 16 - Ödeme Emirleri'nin üzerinde yazılı miktarlar, düzenleme tarihinden itibaren 60 gün içinde, ilgililerce alınmaz ise, bu ödeme emirleri ve Borç Senedi, iptal edilmek üzere, ödeme merkezlerince Sandığa geri gönderilir.
Borç Taksitlerinin Kesilmesi ve Kurum Mektubu
Madde 17 - Borç para alan iştirakçinin kurumunu Sandıkça gösterilen ve bir kayıt sistemiyle borç bitinceye kadar saklanacak olan mektuplardaki (Kurum Mektubu'ndaki) taksit miktarlarına göre, mektupta yazılı ilk taksidin kesilme tarihinden itibaren, iştirakçilerin bağlı oldukları kurumun personel müdürlükleri veya aylıkları tahakkuk ettiren memurları borçlunun aylığından kesinti yapmaya başlarlar.
Borçlu isterse, kesilmeyen taksitlerini, emeklilik sicil numarasını ve borç taksidi olduğunu belirterek ödeme yerlerinden birine (Sandık veznelerine veya ödeme merkezlerine) Sandık adına yatırabilir. Bu şekilde yatırılan borç taksitine ait banka dekontunun bir nüshasının borçlu tarafından Sandığa (Borç Verme Dairesi Başkanlığına) gönderilmesi gerekmektedir.
Borç Taksidinin Kesilmesine İtirazın Reddi
Madde 18 - Sandıkça verilen borç para taksitlerinin borçlunun, borçludan geri alınmasına imkan bulunmayan hallerde müşterek borçlu ve müteselsil kefil olanların aylıklarından kesilmesi, "İstek Belgesi"nde ve "Borç Senedi"nde açık olarak kabul edilip, belirtildiğinden, borç taksitlerini kesen yerler, bu konuda yapılacak itirazları kabul edemezler.
Taksitlerin kesilmesinde veya miktarında yanlışlık olduğunu, T.C. Emekli Sandığına karşı ileri süren borçlu veya kefiller bunu kanıtlamaya zorunludurlar.
Borç Taksitlerinin Gönderilme Süresi ve Şekli
Madde 19 - Aylıkları ödeyen yerler, (Saymanlıklar) borçlu iştirakçilerin aylıklarından kesilen borç taksitlerini, kesilme tarihinden itibaren, 5434 sayılı Kanunla, emeklilik keseneklerinin Sandık adına yatırılması için tesbit edilen süre içerisinde "İkraz Tahsilat Bordrosu" ile birlikte Sandık adına banka hesaplarına yatırmaya zorunludurlar.
Borç taksitleri, Ankara'da Sandık veznesine veya T.C. Ziraat Bankası şubelerine, diğer il ve ilçelerde ise, T.C. Ziraat Bankası şubelerine yatırılır.
Kesilen borç taksitlerinin, ilgililerin hesaplarına kaydedilebilmesi için, "İkraz Tahsilat Bordrosu"na, borçlunun adı ve soyadı ile emeklilik sicil numarasının tam ve doğru olarak yazılması gerekmektedir.
Borçlunun Yer Değiştirmesi
Madde 20 - Borç alan iştirakçi, başka bir kuruma naklen atandığında, "Kurum Mektubu"nun arka sahifesinde yer alan "Borç Tahsilatı Takip Tablosu"nun bir örneği, "Aylık Yer Değiştirme Belgesi" ekinde ilgilinin atandığı kuruma gönderilir ve Sandığa da bilgi verilir.
Bu halde, "İkraz Tahsilat Bordrosu"na, borçluların, naklen geldiği veya gittiği kurumun adı ile il veya ilçesi de yazılır.
Madde 21 - Borç vermeden doğan sandık alacakları, borçlu veya kefili olan iştirakçilerin sandık nezdinde tahakkuk edecek her türlü istihkaklarından, diğer alacaklara nazaran öncelikli olarak tahsil olunur.
Borcun Muaccel Hale Gelmesi
Madde 22 - Borçlunun, iştirakçi sıfatının herhangi bir sebeple sona ermesi halinde, geri kalan taksitlerin tamamı, hemen ödenmesi gereken borç haline gelir.
Muaccel Hale Gelen Borcun Tahsili
Madde 23 - Muaccel hale gelen borcun tamamını, Sandık, borçlu veya kefillerden toptan geri alır.
Bunlardan, yurt dışına gidenler borç artıklarının Türk Lirası karşılığını, T.C. Merkez Bankası aracılığı ile T.C. Ziraat Bankası Merkez Müdürlüğündeki 39610 sayılı Sandık hesabına yatırabilirler.
d) Borçlu iştirakçilerin ölüm tarihinde, dul ve yetim bulunmuyor veya bunlar aylığa, toptan ödemeye veya kesenek iadesine hak kazanmıyorlar ise, borç artıkları kefillere başvurulmaksızın silinir.
Borçlunun alacağının gerçekleşmesi ve tahsili şarta bağlı olan durumlarda, Sandık şartın gerçekleşmesini beklemeksizin, borç artıklarını kefillerden geri alabilir.
Madde 24 - Taksitlerin ait olduğu ay içerisinde ödenmemesi halinde, ödenmeyen taksitler için yıllık, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'da yer alan en yüksek faiz oranında hesaplanan faiz borçludan veya kefillerden alınır.
Ancak, kesilen borç taksitlerini, bu süre içerisinde ilgili bankalara intikal ettirmeyen saymanlıkların bu işle görevli memurlarından, Sandığın talebi üzerine, ilgili bankalara yatırılacak para miktarı üzerinden % 30 faiz, kurumlarınca tahsil edilir ve Sandığa gönderilir. Bu faizi ödemeyenlerden Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre mahalli maliye teşkilatınca tahsilat yapılır.
Borç Artıklarının Faizsiz Tahsili
Madde 25 - Borç artığının süresinden önce, borçlusunun veya kefillerinin alacaklarından Sandıkça tahsili yönüne gidilmesi veyahut borçlu ya da kefilleri tarafından herhangi bir yolla Sandığa ödenmesi hallerinde borç artığının sadece ana paraya isabet eden kısımları tahsil edilir.
Borç Para Vermenin Geciktirilmesi
Madde 26 - Alınan borç parayı zamanında ve düzenli olarak Sandığa ödemeyen ve bu yüzden Sandığa icrai yollara başvurmaya yönelten borçlu veya kefillere, son borç taksitinin ödenmesi gereken tarihi takip eden aybaşından itibaren, 9 uncu maddede belirtilen süre geçmeden yeniden borç para verilmez.
Borç para isteğinde bulunan iştirakçilerden, Kurumları ile yapılan yazışmalar sonucu fiilen almakta oldukları aylıklarının derece ve kademelerini hatalı bildirdikleri anlaşılanlara ceza uygulanmasına gidilmeyip, bunların hatalı borç para istek belgeleri, düzeltilmek üzere Kurumlarına iade edilerek, doğru derece ve kademelerinin yazılarak onaylanmak suretiyle Sandığa iadesi halinde borç para istekleri karşılanır.
Madde 27 - Borç verme işlemlerinde Sandık kayıtları esastır. Bu kayıtların gerçeğe uymadığı iddiasını, borçlu veya kefiller, geçerli belgelerle isbat etmekle yükümlüdürler.
Madde 28 - Borç para işlemlerine ait yazışmalar, PTT veya Sandık dağıtıcıları ile gönderilir.
Borç para isteyen iştirakçilere, "Ödeme Emri"nin kendilerine verilecek nüshaları hariç hiçbir "Ödeme Emri"nin aslı ve "Kurum Mektubu" elden verilmez.
Madde 29 - "Borç Senedi"ne yapıştırılacak damga pulu bedelini borç parayı alan iştirakçiler öder.
Borç Verme ile İlgili Belgelerin Şekli ve İçeriği
Madde 30 - Bu Yönetmeliğin uygulanmasında kullanılacak belgelerin şekil ve içeriği Sandıkça tesbit edilir.
Borç Senetlerinin İadesi veya İmhası
Madde 31 - Borcu biten iştirakçilere ait "Borç Senedi" son taksitin kesildiği tarihten itibaren bir yıl süre ile istediğinde borçluya iade edilmek üzere Sandıkça saklanır.
Bu süre içerisinde ilgili "Borç Senedi"ni istemez ise, "Borç Senedi" bir yıl daha saklandıktan sonra, (sözü edilen süre içerisinde borçlu ölmüş ise bu süreler beklenilmeksizin) "Evrak İmha Yönetmeliği" hükümlerine göre imha edilir.
Madde 32 - T.C. Emekli Sandığı Borç Para Verme Yönetmeliği bütün ek ve değişiklikleriyle yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1 - Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, T.C. Emekli Sandığı Yönetim Kurulunca yeniden tesbit edilinceye kadar, aylık faiz oranı % 5, katsayı (500) olarak uygulanır.
Geçici Madde 2 - Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce, 24 ay vade ile borç para almış olanlardan, 11 inci madde uyarınca tesbit edilen süre kadar taksit ödeyenlere, bu Yönetmelik esaslarına göre, borç artıkları düşülerek, yeniden borç para verilebilir.
Geçici Madde 3 - Bu Yönetmeliğe göre borç para verilmesine;
a) 8-15 inci derecede bulunan iştirakçilere 1991 Kasım ayından,
b) 5-7 nci derecede bulunan iştirakçilere 1992 Ocak ayından,
c) 1-4 üncü derecede bulunan iştirakçilere 1992 Mart ayından,
Madde 33 - Bu Yönetmelik yayımını izleyen aybaşından itibaren yürürlüğe girer.
Madde 34 - Bu Yönetmelik hükümlerini T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürü yürütür.