Qırımtatarlarnıñ aileviy resimleri ne aqqında beyan eteler?
04 avgust 2014, 09:36
Qırımtatarlarnıñ tarihını aileviy resimler vastasınen aydınlattılar
Bağçasaray – İ. Gasprinskiy adına ev-müzeyinde qırımtatarlarnıñ aileviy resimlerden ibaret sergi açıldı. Eksponatlar arasında - sürgünlikten evel ve Özbekistanda sürgünlik yılları çıqarılğan nadir resimler bar. Toy, pamuq tarlasında, süretlerni baqarken, ayırı adamlarnıñ taqdiri ve halqnıñ ağır keçmişini ögrenmek mümkün.
84 yaşında Arzı Baybuganova kendi aileviy arhivinden alınğan resimge baqıp, yaşlarnı tutalmay: resimde 3 külgen bala bar. Olar, bu dünyada öksüz qalalar - ana-babaları sürgünlikte ğayıp ola. Balalar öksüzler evinde ösip, yıllar keçken soñ tuvğan yerlerini koyererler.
Bu resimni o Bağçasaraydaki İsmail Gasprinskiy adına ev-müzeyinde «Aileviy albomlarnıñ saifelerinde eski tarihler» serlevası altında keçken sergi içün taqdim etti.
Resimler esasen 20-nci asırnıñ başı ve keçken asırnıñ 80-nci yıllarına qadar qırımtatarlarnıñ turmuş ayatını tasvirleyler. Resimlerge baqıp, adamlarnıñ qıyafetleri, tarz-alları nasıl etip deñişkenini añlamaq mümkün.
Aileviy albomlar nege kerek?
Er resim ondaki adamlarnıñ taqdirini tasvirlegen ikâyenen tamamlana. Resimlerniñ birinde qırımtatarlarnıñ lideri Mustafa Cemilevni Özbekistanda pamuq cıyğan vaqıtta körmek mümkün. Diger resimlerde sürgünlik yılları kelinler nasıl kiyimler kiygeni kösterile. Bundan da ğayrı, sergide başqa fotoresimler – Qırımda sürgünlikten evel çıqarılğan bala, aileviy, ayırı süretler mevcut.
Kollektsioner İbraim İbragimov içün ayırı bir adamnıñ tarihini aydınlatqan resimler müim yerde turalar.
«Adamlarnı sürgün etkende, olar yanlarına eñ qıymetli şeylerni alğanlar. Misal içün, Allahnıñ sözü – Quran», - dey o.
Diger meraqlı eşya – bala qumanı. O, 85 yaşlı saibinen beraber, sürgünlik, avdet yollarını keçip, müzey eksponatı oldı.
Bağçasaray tarihiy-medeniy qoruqnıñ hadimi Elmira Abibullayeva emin, aileviy albomlarnı yapmaq kerek.
«Resimge tüşüñiz, resimlerni qorçalañız ve olarnıñ artından yazı qaldırmağa unutmañız. Kim bile, belki de, 100-150 yıldan soñ, olar bu kibi sergilerniñ teşkil etilmesine sebepçi olurlar», - dey müzey hadimi.