Orhan yalkın İFADE VE BASIN ÖZGÜRLÜĞ (2)
“Başımıza ne geldiyse o görevdeyken geldi”
Karkamış'a roket atıldı
23 Aralık 2015 - Çarşamba 16:24 Bu yazı 876 kez okundu
Basın ve ifade özgürlüğü birbirini tamamlayan kavramlardır. Bu hak evrensel hukuk kurallarına göre temel hak ve özgürlükler içinde yer almaktadır. İfade ve basın özgürlüğü insan hayatının ayrılmaz bir parçası olduğundan, bir insana; şöyle yazacaksın veya böyle yazacaksın, şunu yaz, bunu yazma demek, düşünce ve ifade özgürlüğüne bir müdahaledir. Bu anlayış kişinin temel hak ve özgürlüğünün kısıtlanmasıdır. Bir ülkenin idare şekli demokrasi ise, bu anlayışın insan hakları ve evrensel hukuk kurallarıyla örtüştüğünü söylemek mümkün değildir.
Bir düşünür ve yazar, yazdıklarından konuştuklarından dolayı sürekli soruşturma ve kovuşturmaya maruz kalıyor. O yazara, sen konuştuklarından ve yazdıklarından dolayı soruşturma ve kovuşturma maruz kalıyorsun ve yapılan yargılama sonucu mahkum oluyor ve cezaevine giriyorsun, biraz kendine çeki düzen ver diyorlar. O yazar,” İyi ya, konuştuklarımdan ve yazdıklarımdan dolayı, beni hapse atıyorlar, konuşmasam ve yazmasam ben kendimi hapse atacağım, bu daha kötü” diyor. Bu olay ifade ve basın özgürlüğünü güzel ifade ediyor.
Basın özgürlüğü ile genel anlamda bir inceleme ve değerlendirme yapacak olursak; ülkeyi yönetenlerin idari işlem ve eylemlerinde yasa ve hukuka aykırılıkları, yanlışları, hataları haksızlıkları, yolsuzlukları olduğunda bunlar basın yoluyla halka anlatılır. Halk bilgilendirilir. Ve halkın gerçekleri öğrenmesine yardımcı olur. Bu basının bir anlamda denetim görevidir. Basın özgür değilse bu görevini yapamaz hale gelir. Eğer basın bu görevini yerine getirmiyorsa; genelde, ülkede olup biten haksızlıkları, hukuksuzlukları dile getirmiyorsa, o basın değildir.
Basın gerçekleri dile getirmelidir. Haberleri halka objektif olarak yansıtmalıdır. Doğruları ve yanlışları olduğu gibi topluma aktarmalıdır. Çoğu zaman bazı basın mensupları, ülkemizdeki ifade ve basın özgürlüğü konusunda, neme lazım anlayışı içinde hareket etmektedirler. Adam kılığında adamlar vardır. Bütün marifetleri duymadım, görmedim, bilmedim demek diye üç maymunu oynuyorlar. Bu duruma da işini bilmek diyorlar. Bu anlayışı benimseyenlere, yazar Celal Vardar üç satırda ağızlarının payını veriyor: “Suya dokunmazmış, sabuna dokunmazmış, pise bak.” diyerek, adam gibi adam ol diyor. Böyle olunca, suya sabuna dokunmadan yazı yazanlar içinde, sanırım onlar ben adam değilim diyorlar.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarını incelediğimizde, basın özgürlüğü ve ifade özgürlüğüne, mahkemenin bakışında geniş bir perspektifin olduğunu görürüz. Eleştiri ne kadar ağır olursa olsun, eleştiriye karşı büyük bir hoşgörü vardır. Eleştiri, şahsın kişilik haklarını büyük ölçüde zedelemiyorsa, eleştiride küfür, iftira ve haysiyet kırıcı sözler yoksa eleştiriyi eleştiri sınırları içinde kabul ediyor. Sonuçta manevi tazminat yanlısı bir anlayışı benimsiyor. Özellikle ceza yanlısı bir anlayışı, hiç ama hiç benimsemiyor. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarında bu anlayışın benimsenmesi ifade ve basın özgürlüğüne verdiği önemden dolayıdır.
Etiketler: İFADE, VE, BASIN, ÖZGÜRLÜĞ, (2),