Göktürkçe: Bilgisayarda Köktürükçe Yazmak
Bilgisayar fontlarında soldan sağa veya sağdan sola yazmak fonta aid değil, fonttaki harfe aid olan özelliktir. Mesela Times New Roman fontu kullanırken Latin harfleri soldan sağa gider; aynı fontuŋ Arab harfleri sağdan sola gider.
İnternette bulacağıŋız çoğu Göktürkçe font Latin tabanlı Göktürkçe fontlardır. Yani Latin harfleriniŋ karşılığına Göktürk harfleriniŋ şekli karşılık düşürülmüştür ki siz klavyeden kolayca Göktürkçe yazabilesiŋiz. Siz klavyede k ye bastığıŋızda klavye Latin k niŋ kodunu gönderir, bilgisayar siziŋ Latin k ye bastığıŋızı zann éder, font içinde Latin k ye karşılık Göktürk harfi grafiğini basar. Burada olay Latin harfleriniŋ kod aralığında gerçekleşir.
Unikod Kurultayı Göktürk (Old Turkic) harfleri için özel bir kod aralığı olmasını 2008'de kabul etti:
Yani artık Göktürk harfleriniŋ kendi kod aralığı var: 10C00-10C48. Bu aralıktaki harfler sağdan sola yazılacak şekilde Unikod Kurultayı tarafından belirlenmiştir. Android, IOS ve Windows işletim sistemleri Unikod tabanlı Göktürk harflerine artık uyum sağlamaktadır.
Kısaca, siziŋ Word gibi bir kelime işlemcide Göktürkçe yazabilmek için iki seçeneğiŋiz var:
1 - Başta anlattığım gibi Latin harfleriniŋ kodlarına Göktürkçe harfler karşılık düşürülmüş fontları (yani Latin tabanlı Göktürkçe fontları) kullanmak ki bu şekilde dört font yapmıştım:
Bu şekilde siz Göktürkçe yazabilmek için normal klavyeŋizi kullanabilirsiŋiz. Ama kelime işlemci, siz Latin harfi girdiğiŋizi zann édeceği için metin soldan sağa ilerleyecek, bunu siziŋ eliŋizle düzeltmeŋiz gerekecek. Yani bu yöŋtemiŋ tek faydası: mevcud klavyeŋizden bu tür fontlarla Göktürkçe yazabilmeŋiz.
2 - Unikodda Göktürkçe'ye ayrılmış kod aralığına Göktürk harflerini karşılık düşüren bir font kullanmak ki ben bu fontlara Unikod Tabanlı Göktürkçe font diyorum, bu durumda yazı sağdan sola ilerler ve herhangi bir düzenleme yapmaŋıza gerek kalmaz. Bu şekilde yaptığım dört fontu:
adresinden indirebilirsiŋiz. Windows 10 ile beraber gelen Segoe UI Historic, Google'uŋ ücretsiz dağıttığı Noto Sans Old Turkic, internetten bulabileceğiŋiz Quivira, Turik fontları da Unikod tabanlı Göktürkçe fontlardır. Bu durumda harfleriŋ kodlarını mevcut klavyeden giremezsiŋiz, bizleriŋ hazırladığı sanal klavye yazılımlarına ihtiyaç duyarsıŋız. Bu klavye yazılımlarla 10C00-10C48 aralığında kod girebilirsiŋiz.
Android Tabanlı Göktürkçe Klavye: http://kok-turk.blogspot.com.tr/2015/06/android-tabanl-gokturkce-klavye-old.html
Web Tabanlı Göktürkçe Klavye: http://kok-turk.blogspot.com.tr/2016/12/web-gokturkce-klavye.html
Windows Tabanlı Göktürkçe Klavye: http://kok-turk.blogspot.com.tr/2016/01/windows-tabanl-gokturkce-klavye-old.html
Göktürk tamgalarınıŋ yazım kurallarını bilmiyorsaŋız çeviriciler işiŋize daha çok yarayacaktır:
Web Tabanlı Göktürkçe Çevirici ÉŊ:
Android Tabanlı Göktürkçe Çevirici ÉŊ: http://kok-turk.blogspot.com.tr/2015/11/android-tabanl-gokturk-yaz-cevirici-20.html
IOS kullanıcıları Unikod tabanlı Göktürkçe yazmak için web tabanlı uygulamaları kullanabilirler.
Unknown 18 Nisan 2017 17:09
Ağabey dilimize gösterdiğin çaba için Teŋri seŋden razı olsun.
Ulduz Tuğrul Çavdar 19 Nisan 2017 21:19
Teşekkür éderim. Ama "senden" normal n ile yazılır. "gösterdiğiŋ" nazal ŋ ile yazılır.
Unknown 12 Mayıs 2017 22:09
yapmış olduğunuz çevirici gerçekten birebir doğru sonuç veriyormu
Tuğrul Çavdar 13 Mayıs 2017 14:54
Lütfen çeviriciniŋ altındaki yazıyı okuyuŋ.
atavatan 4 Eylül 2017 14:45
Microsoft Windows 10 üzerine yüklü Office Word 2016'ya sizin "KökTürük 2004 Tuğrul Çavdar Uni" fontunu yükledim Word Font sekmesinde görünüyor ama ne sağdan sola yazıyor ne de Orhun karakterlerini basıyor, yalnız Latin (Türkçe) karakterleri soldan sağa yazıyor, yani hiç birşey değişmedi, ne yapmam lazım ?
Tuğrul Çavdar 4 Eylül 2017 21:19
Lütfen yukarıdaki yazıyı dikkatlice okuyun.
Adsız 14 Aralık 2017 21:50
ALLAH TÜRK'Ü DEĞİL TÜRK'ÜN GAZABINDAN SİZİ KORUSUN!!!
Mustafa KÜÇÜK 24 Ocak 2018 00:07
Hocam fontları yükledim lakin font seçili olmasına ve hatta harfleri yazmasına rağmen aynı arapçada olduğu gibi sağdan sola yazmıyor. Wordde bilmediğimiz bir ayar mı var?
Tuğrul Çavdar 24 Ocak 2018 10:50
Hangi Windows sürümünü ve hangi Office sürümünü kullanıyorsuŋuz? Windows7 ve Office2010 da bu durum oluşuyor. Ama soŋ sürümler: Windows10 ve Office2016 kullanınca hiçbir sorun kalmıyor.
Mustafa KÜÇÜK 28 Ocak 2018 02:47
Hocam Windows 10 ve Office 2016 kurdum ve unicode ve normal köktürk fontları da yükledim. Lakin sağdan sola yazma çalışmadı bende sitedeki çeviri programını kullanarak copy-paste ile alayım word belgesine diye düşündüm. Bu seferde harflerin sıralanışı hatalı oluyor. Nerede hata yapıyorum?
Tuğrul Çavdar 28 Ocak 2018 12:42
Normalde sıkıntı olmaması lazım ama sizinkine benzer bir sorunla karşılaşan arkadaşım oldu. Arapça dil desteğini kurunca sorunu düzeldi. Belki bu bilgi işinize yarar.
Serhat Dizen 12 Şubat 2018 18:23
Bu arada emekleriniz için Allah sizden razı olsun Tuğrul hocam
Tuğrul Çavdar 13 Şubat 2018 22:04
Elif Ekinci 29 Kasım 2018 20:20
Tanrı ayağınıza taş değdirmesin efendim. Gerçekten güzel hizmet.
Tuğrul Çavdar 30 Kasım 2018 20:29
Unknown 16 Ocak 2019 21:40