sultan birinci mehmed - omü sözlük
#108235 • 23:00 31.08.2016 ≈ 08:30 13.10.2016
(bkz: çelebi mehmet) olarak da anılan 1379 - 1421 seneleri arasında yaşamış osmanoğulları hanedanından beşinci osmanlı hükümdarıdır. birinci bayezid han, nam-ı diğer yıldırım bayezid'in oğludur ve fetret devri mücadelesinde devletin egemenliğini eline almayı başaran, osmanlı devleti'nin devamlılığını sağlayan varistir. devletin ikinci kurucusu olarak görülür.
birinci mehmed han, şehzadeliği döneminde 1379 yılında amasya'ya sancakbeyi atandı. 1402'deki ankara savaşı'na artçı birliklerin komutanı olarak katıldı. savaşın kaybedilmesi ve babası sultan birinci bayezid'in gürhan timur'a tutsak düşmesi üzerine amasya'ya geri çekilip, bölgeyi timur'a tabi olarak yönetmeye başladı. 1403'te babasının, 1405'te de bağlı olduğu timur'un ölümleri üzerine osmanlı tahtı için kardeşleriyle mücadeleye girişti. 1413 yılına kadar süren ve fetret devri olarak adlandırılan bu taht mücadelesi döneminin sonunda, tahta egemen olmayı başaran şehzade oldu.
1413 yılında başlayan sultan birinci mehmed'in hükümdarlığı, genellikle gürhan timur'un yeniden canlandırdığı anadolu beylikleri'ni sindirmek ve beyliklerin eline geçen toprakları osmanlı merkezi yönetimine geri kazandırmaya uğraşmakla geçti. zaman zaman rumeli'ye de akınlar yapıldı; hırvatistan ve dobruca osmanlı devleti'ne katıldı.
kardeşi mustafa çelebi'nin 1419'da teselya'da, şeyh bedrettin ve yandaşlarının 1420'de edirne, aydın ve manisa'da (saruhan) başlattıkları ayaklanmaları bastırmayı başaran ı. mehmed han, edirne'ye döndükten kısa bir süre sonra vefat etti.