Burka Giyene 150 Euro Para Cezası – GAV
1 Ağustos itibari ile Hollanda’da eğitim kurumları, toplu taşıma araçları, hastane, bakım evleri ve devlet dairelerinde burka, peçe ve yüzü kapatan giysilerin giyilmesi yasaklandı.
1 Ağustos itibari ile Hollanda’da eğitim kurumları, toplu taşıma araçları, hastane, bakım evleri ve devlet dairelerinde burka, peçe ve yüzü kapatan giysilerin giyilmesi yasaklandı. Yasak 2006 yılında Göç ve Entegrasyon (Vreemdelingenbeleid en Integratie) Bakanı Rita Verdonk’un önerisi ile gündeme gelmişti. Verdonk ile birlikte PVV lideri Geert Wilders da burka yasağını destekleyenler arasındaydı. Fakat yasak ayrımcılığa sebebiyet vereceği düşüncesiyle o zaman pek destek görmemişti.
Burka yasağı 2015’te belli yerleri kapsayacak şekilde tekrar gündeme getirilirken, bir yıl aradan sonra yasa İçişleri Bakanı Ronald Plasterk tarafından Temsilciler Meclisi’ne (Tweede Kamer) sunuldu. Öneri, Temsilciler Meclisi’nde 75 senatörden 44’ü tarafından onaylanıp, 2018 yılında Senato (Eerste Kamer) tarafından kabul edildi. Yasanın tam olarak nasıl uygulanacağı konusunda uzun süredir devam eden tartışmalar nedeniyle yasa, 1 Ağustos 2019 tarihinde yürürlüğe konuldu. Hollanda’da söz konusu yasanın kaç kişiyi ilgilendirdiği tam olarak bilinmese de son zamanlarda yapılan tartışmalara göre 150 kadının peçe veya burka taktığı tahmin ediliyor.
Yasa toplu taşıma, eğitim, sağlık ve hükümet binalarında burka, peçe ve yüzü kapatan giysilerin giyimini yasaklıyor. Bunun dışında kadınlar sokak veya başka alanlarda söz konusu kıyafetleri giyebilecek fakat polisin kimlik kontrolü yapması durumunda yüzünü göstermekle yükümlü olacak. Hükümet yasağa gerekçe olarak bu tarz giysilerin insanlar arasındaki güven ortamına zarar verdiğini açıkladı. Ayrıca Hollanda hükümeti, uygulamaya diğer bir gerekçe olarak Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) kararını gösteriyor.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 2014 yılında, Fransa’da yürürlüğe giren, sokakta yüzü tamamen kapatan giysilerin yasaklanmasının insan haklarına aykırı olmadığına karar vermişti. AİHM, geçen yıl da Belçika’da uygulamaya konan burka ve peçe yasağı ile ilgili olarak aynı karara vardı. Yasak kararının insan haklarını ihlal etmediğini açıkladı.
Hollanda’da belirtilen yasağa uyulmayıp izin verilmeyen alanlarda yüzü kapatan kıyafetlerin giyilmesi durumunda, kişinin 150 Euro para cezasına çarptırılacağı açıklandı. Cumhuriyet Savcılığı’nın (het Openbaar Ministerie-OM) yaptığı diğer bir açıklamaya göre, polisin kimlik sorgusunda zorluk çıkarılması gibi vakalarda para cezası arttırılabilecek.
Uygulanmaya başlanan yasaya karşılık Hollanda’da peçeli kadınlara verilecek para cezasını Rotterdam ve Lahey belediye meclislerinde temsil edilen, Türkiye ve Fas kökenli politikacıların kurduğu NIDA Partisi ödeyeceğini belirtmişti. Parti üyesi Cemil Yılmaz, yasak ile bireyin inanç özgürlüğüne halel getirildiğini ve politikanın bu alana müdahale etmemesi gerektiğini ifade ediyor. Ayrıca parti, ceza oranının çok fazla olması durumunda ise bir kampanya başlatarak cezaları ödeyecekleri açıkladı.
Yürürlüğe giren yasak kararını, Uluslararası Af Örgütü ve Hollanda İnsan Hakları Enstitüsü de “inanç özgürlüğüne aykırı olduğu” gerekçesiyle eleştiriyor.
Hollanda’nın resmî sitesinde (Rijksoverheid.nl) yasak ile ilgili 22 soru-cevap yayınlandı. Soru ve cevaplarda yüzü kapatan giysilerin kısmi yasağının ne anlama geldiği, nerelerde geçerli olduğu, uyulmaması durumunda ne olacağı ve hangi Avrupa ülkelerinde benzer yasağın uygulandığına yer verildi.
Hollanda dışında Avrupa’nın farklı ülkelerinde yüzü kapatan giysiler için benzer yasaklar var. 2011 yılında Fransa, halka açık alanlarda yüzü kapatan giysileri yasaklayan ilk Avrupa ülkesi oldu. 2011 yılının temmuz ayından itibaren Fransa’dan sonra Belçika da yasağı uygulayan ikinci Avrupa ülkesi. Kamusal alanda yüzün kapatılmasının yasak olduğu diğer ülkeler, yasağı 1 Ağustos 2018 tarihinden itibaren uygulamaya koyan Danimarka ve Ekim 2017’den bu yana uygulayan Avusturya. Bazı istisnalar ile burka ve peçe kullanımının yasaklı olduğu ülkeler ise Almanya ve Bulgaristan. Örtünme yasağı diğer birçok Avrupa ülkesinin de gündeminde. Estonya, İsviçre, Litvanya, Letonya, İspanya ve Norveç burka ve peçe yasağını tartışıyor. Örtünme yasağı, 1970’li yıllardan bu yana kimlik tespitini zorlaştıran kıyafetle dolaşmanın yasak olduğu İtalya’da ise tartışma konusu bile edilmiyor.