Umarız gösterilen havuç yeni bir eksen kaymasına yol açmaz. Bu kayma, bir süreliğine Fırat doğusuna müdahil olmanın zeminini bile hazırlayabilir.
29.03.2018 13:03 Karakter boyutu :
Öyle bir süreç yaşanıyor ki yapılan analizlerin bir kısmı kısa sürede değerini kaybediyor. Suriye’den bahsediyorum…
Batı’nın başlangıç planı Suriye’de rejimi değiştirmek ve bölgeyi Irak’tan sonra kendi etki alanlarına dahil etmekti. Türkiye de bu cephede yer almıştı. Ortaya kendi elleriyle yarattıkları IŞİD canavarı çıktı. IŞİD’in dünya kamuoyuna yansıttıkları öylesine korkutucuydu ki 2013’ten itibaren kendisi hedef oldu.
Batı’nın ekseni Esad’dan IŞİD’e kaydı. Ardından Rusya’nın Esad rejimine desteği yeni bir durumu ortaya çıkardı. Türkiye bu eksen kaymasını kavramakta bocaladı. Bunun için koridorun açıkça şekillenmesi gerekti. Gelişmelerden en büyük zararı kendisinin görmekte olduğunu geç de olsa kavradı ve cephe değiştirerek iki kritik hamle yaptı: Fırat Kalkanı ve Zeytin Dalı.
PKK koridorunu batısından önce kesti, sonra kopardı. İki başarılı operasyondan birincisi çok daha zor koşullarda gerçekleştirildi. İkisi birlikte stratejik önemde sonuçlar doğurdu; bunlardan birisi de TSK’yı 2016’da maruz kaldığı yıkımdan kurtarması oldu.
Siyasi irade de hem doğru ittifaklar kurmanın hem kararlı olmanın ne anlama geldiğinin bilincine vardı hem de savaşan bir orduya sahip olmanın anlamındaki derinliği gördü.
Terörle kararlı mücadelenin yüksek toplumsal desteği iktidarı daha da kararlı adımlar atmaya itiyor. En son MGK Bildirisinde bunun izlerini görmek mümkün…
Ancak bu konuda ihtiyatlı bir tavır almak daha doğru olacaktır. Çünkü iktidarın doğru adımları kadar yanlışlık barındıran ve kaygı uyandıran yaklaşımları da var. Bu konuya tekrar döneceğiz…
ABD ESAS SAVUNMA HATTININ ORADA KURDU
ABD, seçimlerin de getirdiği değişikliklere rağmen çok kararlı bir şekilde PYD’yi silahlandırdı. Oklarını yeniden Esad’a çevirdi. İngiltere ve Fransa da koroya katılmakta gecikmediler. Üstelik yeni bir kimyasal silah yalanı bahanesiyle işe giriştiler.
ABD anılan koridoru tamamlayamasa da merkez üssünü Fırat’ın doğusunda tesis etti. Esas savunma hattını da burada kurdu. Askeri tabirle ifade etmek gerekirse TSK’nın Afrin Harekâtı’nın doğurduğu baskıyla örtme kuvveti olarak kullandığı teröristleri çekti; ileri mevzi olarak PYD ile birlikte tuttuğu Menbiç’i de öyle veya böyle terk edeceğe benziyor. Ancak Fırat’ın doğusuna Türkiye’nin el atmasına izin vermeyecektir.
Bunun tek istisnası Türkiye’nin yeni bir eksen kaymasını benimsemesiyle ortaya çıkacak durumda gizlidir.
Bazı gelişmeler de bize bunun ipuçlarını vermektedir.
Öncelikle Suriye’yi parçalamak isteyen ABD’nin yeni yönelimidir. Atılan son adımlar ABD’nin İran ile hesaplaşmayı; Batı’nın bütünüyle Rusya ile dozu her geçen gün artan bir mücadeleyi öncelediğine işaret ediyor.
Ancak bunun yapılabilirliği en azından Türkiye’nin karşılarına alınmamasını gerekli kılıyor. Türkiye Afrin’de Zeytin Dalı Harekâtını tamamlamak üzereyken ABD de Türkiye’ye zeytin dalı mı uzatıyor? Zeytin dalı önemli ama zeytin tanesi gibi yenilmiyor, zeytinyağı gibi içilmiyor! Adına aldanmayalım.
Gelelim Türkiye’nin olası hesaplarına…
Türkiye için ilk ve en önemli konu; Suriye’nin parçalanmasını hedefleyen ve İran ile bu topraklardan itibaren hesaplaşmak isteyen ABD’nin dümen suyuna girip yeni bir eksen kayması mı yaşayacak yoksa Batı’nın büyük stratejinde sıranın kendi toprak bütünlüğüne yöneldiğinin bilinciyle mi hareket edecek? Esad konusunda Türkiye ile Batı’nın paralel pozisyonda olmaları olası yanlış yönelimleri besliyor ve bu soruyu haklı kılıyor. Gerçek tehlike de bu noktada kendini gösteriyor.
İkinci konu; PKK/PYD ile mücadelenin iç politika/seçim için bir kaldıraç olarak mı kullanılacağı hususudur. Her iktidar bunu yapar ama bizim iktidar bu konuda mahir. Süleyman Şah Türbesi ve Saygı Karakolu’nun 2015’te sınıra taşınmasını bile zafer olarak sunmayı başarmasını hatırlayalım… Bu tercihin sakıncaları büyük! Çünkü küçük hesap zamanı çoktan geçti.
Bölge kaynıyor. ABD’nin büyük stratejisinde değişiklik yok. Belki bir es vermiş oldu. Bu durum geçici bir rahatlama yaratmışa benzer.
Son günlerin gelişmelerine birlikte göz atalım: Türkiye’nin önemine vurgu yapan Washington Times’da yayımlanan eski Deniz Kuvvetleri Bakanı Middendorf ve Negrea’nın ortak makalesi, benzer mesaj taşıyan Almanya eski Dışişleri Bakanı Gabriel’in makalesi, ABD Savunma Bakanı Mattis’in son açıklamaları dikkat çekiyor. Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu’nun henüz askeri birlikler Afrin’e ulaşmadan Mayıs ayında operasyonun biteceğini açıklaması, teröristlerin şehir merkezini savunmadan boşaltmalarında operasyonun başarısı yanında muhtemel ABD etkisi, Patriot talebinin yinelenmesi, heyetlerin karşılıklı ziyaretlerinin duyurulması…
Ancak mesele sadece PKK/PYD değildir. Mesele, parçalanmazsa-kesinlikle önlemeye çalışılmalıdır- federatif bir yapıya kavuşacağı açığa çıkan Suriye’nin, dış sınırlarını kendi ordusuyla koruyacak güce kavuşturulmasını sağlamaktır. Kuzey Irak’ta yaşananlar, hatta Irak Ordu’sunun son Sincar operasyonu büyük bir ders ve örnek olarak karşımızda duruyor. Tabii, ortaya çıkan resmi okuyabiliyorsak…
Unutmadan ekleyelim; Doğu Akdeniz’de yaşanan münhasır ekonomik bölgelere ilişkin petrol/doğalgaz aramaları da Suriye’deki gelişmelerden ve saflaşmalardan bağımsız değildir.
Birinde bir cephede, diğerinde karşıt cephede bulunmak… İmkânsıza yönelmek gibi duruyor.