Çelebi ÖZTÜRK - KENTSEL DÖNÜŞÜMÜN ZİHİNSEL DÖNÜŞÜME VE EDEBİYATA ETKİSİ - edebiyat haberleri, eğitim, kültür - sanat ve düşünce
Tarih: 30-08-2017 10:01:00 Güncelleme: 06-09-2017 12:23:00
5 milyon nüfuslu bir kent hayal edin. İnsanı yoran ulaşım çilesi ile düşünce merkezi kilitlenmiş! Seslerin birbirine karışarak ortaya çıkardığı anlamsız gürültü, insan zihnini bulanıklaştırarak donuk zihinler ortaya çıkarmış! Ve bu zihinlerin bulanık merkezinde puslu düşünceler… Bunların yanı sıra bu hengâmede sağlıklı düşünceyi engelleyen her türlü keşmekeşlik mevcut. Bu kentin şairleri, yazarları ve sanatçıları bir araya geldiği zaman edebiyatı, sanatı ve musikiyi konu alan edebi sohbetlerini zımparayla tıraşlıyormuş gibi her hâl mevcut! Böyle bir kentin ne hayali güzel olur, ne de rüyası… Yaşamak bile istemezsiniz.
Büyük kentlerin fiziksel yapıları bu şekilde ve insanlar sağlıklı düşünemiyor. Sağlıklı düşünebilmenin önünü açabilmek için insanları rahatlatacak bir kentleşme projesi şart. Gökyüzünün maviliğini engelleyen koca koca beton yapıların yerine insanı ruhen huzura erdirecek estetik mimari yapıların, güneşin aydınlattığı insan yüzlerini, can verdiği bitkileri ve canlıların zihinlerini aydınlatarak ‘oh!’ dedirtecek estetiksel bir görüntüye kavuşturulması zorunlu değil mi?
Bir zamanlar Ankara’nın Altındağ ilçesinde şimdiki Hamamönü’nün bulunduğu semt ayyaşların, uyuşturucu bağımlılarının ve hırsızların mekânı idi. Kentsel dönüşüm projesi ile Hamamönü öyle bir değişti ki, eski iğretilikler kayboldu. Özlediğimiz fiziksel dönüşüm burada gerçekleşti. Şimdi Ankara’nın en gözde mekânlarından biri… Şairlerin, yazarların, düşünürlerin bir araya gelerek edebi sohbetler yaptığı, çay içerek şiirlerin okunduğu, sanatın yoğun yoğun yaşandığı bir semt haline geldi. Hatta vatandaşların kafasını dinlendirmek geldiği gözde mekânlardan biri oldu.
Peki, bu fiziksel dönüşümün zihinsel dönüşüme etkisi oldu mu? Eğer olduysa edebiyatta yerini aldı mı? Hamamönü’nde mülkiyeti Belediye’ye ait olan dükkânlar edebiyat, kültür ve sanat etkinliklerine ücretsiz olarak tahsis ediliyor. Sanat evleri kurulmuş. Sergiler açılıyor. İmza günleri ve şiir dinletileri düzenleniyor. Bugün Hamamönü’nde günün her akşamı bir etkinliğe rastlamak mümkün. Şairler, Hamanönü’nü anlatan şiirler yazıyor, yazarlar öykülerinde, makalelerinde Hamamönü’nün sanatsal kimliğini öne çıkarıyor. Demek ki fiziksel dönüşümün zihinsel dönüşüme etkisi olmuş. Bununla sınırlı kalmamış edebiyatta da yerini almış. Ben buradan şunu çıkardım; bir kentin fiziki yapısı ne kadar estetik görünüşe sahip olursa toplumda zihinsel olarak daha sağlıklı olur. Nitekim zihinsel gelişmenin kalkınmaya etkisinin olacağı aşikâr. Buradan zihinsel gelişme ile ekonomik gelişme arasında bir ilinti kurulabileceği anlamı çıkıyor.
Bir toplumun gelişmesinde eğitimin, kültürün ve sanatın rolü şüphesiz büyük. Bu nedenle daha küçük yaşlardan itibaren çocukların kültür ve sanata yönlendirilmesi gerekir. Bunu yaparken hangi kültür hangi sanat bağlamında ciddi kararlar verilmesi gerekir. Zira çocuk hangi sanata yönelecek hangi kültürden beslenecek önemlidir. Çünkü çocuğun zihinsel dünyasını geliştirecek olan, besleneceği bu kültür kaynağıdır.
Toplumun gelişmesinde belediyelerin önemi büyük. Çocuklar, gençler, kadınlar ve ailelerin eğitimi için kültürel ve sosyal dönüşüm projelerine ihtiyaç var. Toplumu kültürle ve sanatla buluşturacak olan yerel yönetimlerdir. Yerel yönetimlerin bu tür hizmetlerinin toplumun zihinsel gelişimine ne kadar büyük katkıda bulunduğu ise biliniyor. Yerel yönetimler, toplumu edebiyatçılarla buluşturarak kültürel gelişmelerine yol açıyor. Zihinleri aydınlatıyor ve geleceğin aydınlık Türkiye’sinin şekillenmesinde önemli rol oynuyor.
Edebiyata, kültüre ve sanata ağırlık verilerek pek çok sorun çözülebilir.
Hamamönü gibi bir semtin bugünkü görünüme kavuşması çok önemli. Aslında önemli olan fiziksel dönüşümden sonra zihinsel dönüşümü sağlayabilmek. Kültürel ve sanatsal faaliyetlerin devam ettirilerek zihinsel dönüşüme katkı sunmak, edebiyata etkisini artırmak. Bu şekildeki faaliyetler sanat bilincini artırır. Kültürel gelişmeyi sağlar ve edebi metinlerle zihinleri aydınlatacak gelişmeler kalıcı olarak yerini alır. Sanatla uğraşan bireyin kötü şeyler düşünmeye zaman bulamayacağı gerçeğinden hareketle, aynı zamanda toplumu suçtan korumak için zihinsel dönüşümün önemi var. Bu nedenle kentsel dönüşümün önemi göz ardı edilemez. Kentsel dönüşüm, fiziki mimarisiyle zihinleri yormaz ve gelişmesine etki ederse, edebiyat, kültür ve sanat alanlarında da gelişme sağlanır. Bu da içinde yaşadığımız toplumun daha sağlıklı olması, edebiyatta ilerlemesi, zihinsel gelişimin etrafını aydınlatması demektir.