Driver Bulma, Eksik veya Güncel Sürücü Nasıl Bulunur?
Bu yazıda Windows işletim sisteminde formatlama işlemi sonrası veya donanım değişikliği gibi durumlardan sonra ya da tamamen sürücü güncelleme amaçlı driver bulma işleminin nasıl yapılabileceğinden bahsedeceğim. Bilgisayarınızdaki tüm sürücüler mevcut olsa da güncellemesi gelen sürücüleri güncellemeniz uygun olacaktır çünkü güncel sürücü; yöneteceği donanıma yeni işlevler kazandırabilir, eski sürücüde karşılaşılan hataları giderebilir, eski sürücünün güvenlik açıklarını kapatabilir veya performans özelliklerini artırabilir. Örneğin; Bir ekran kartı üreticisi, güncel sürücüsünün öncekilere göre bir oyunda %5 daha fazla performans artışı sağladığını resmi sitesinde açıklamıştı. Tüm bu nedenlerden dolayı, işletim sisteminin tanımadığı sürücüler varsa bir an önce gerekli yükleme yapılmalıdır; tüm sürücüler tanınmışsa da isteğe bağlı olarak sürücü güncelleme işlemi yapılmalıdır.
Sürücülerin durumunu görmek için aygıt yöneticisi açılmalıdır bunun için denetim masasından aygıt yöneticisi açılmalıdır veya masaüstünde bilgisayar simgesini sağ tıklayıp özellikler komutu verildikten sonra sol menüden aygıt yöneticisi bağlantısı tıklanmalıdır.
Aygıt yöneticisi içinde sorunlu aygıt sürücüleri açılmış halde sarı ünlem veya sarı soru işaretiyle birlikte görünecektir. İşletim sistemi kurulumu sonrası sürücülerin büyük bir kısmı tanınmış olarak gelecektir hatta en güncel işletim sistemini kullanıyorsanız tüm sürücülerin tanınma ihtimali de yüksektir. Eğer aceleniz yoksa format sonrası işletim sisteminize biraz zaman tanıyın böylece Windows Update yoluyla eksik veya güncel sürücüleriniz arka planda otomatik olarak bulunup yüklenebilir. Bir ipucu, tüm sürücüler tam gibi görünse de Görüntü bağdaştırıcısını genişletip isminin Intel, Ati, Nvidia gibi olduğunu doğrulayın çünkü işletim sistemi sizin ekran kartınızı tam tanıyamasa da minimum görüntü gereksinimi sağlayacak “Standart Görüntü Bağdaştırıcısı” olarak da tanıyıp bu sürücüyü yükleyebilir ve bu durumu fark etmezseniz ekran kartınızı oyun, çizim vb. işlemler için performanslı kullanamazsınız kısacası ekran kartınızın özelliklerini tanınmamış demektir. Driver bulma için tercih edebileceğiniz yöntemler;
1- Üreticinin CD ‘sinden veya İnternet Sitesinden Driver Bulma
Eğer masaüstü bir bilgisayarınız varsa aldığınızda anakartın sürücülerini içeren bir CD ile gelmiş olması gerekir, bu CD ‘yi takıp tam kurulum yaparak tüm sürücülerin otomatik yüklenmesini sağlayabilirsiniz ya da aygıt yöneticisi içinde eksik sürücünün üzerine sağ tıklayıp “Sürücüyü güncelleştir” komutunu verdikten sonra “Güncel sürücüyü otomatik olarak tara” seçeneğini tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek işe yaramadıysa geri gelip “Sürücü yazılımı için bilgisayarımı tara” seçeneği tıklanır ve daha sonra “Gözat” butonu tıklanarak CD sürücüsünün kök dizini seçilerek “İleri” tıklanır. Sürücü CD içinde aranacak ve muhtemelen bulunacaktır. Eğer harici ekran kartı, ses kartı vb. almışsanız bu tür aygıtların CD ‘lerini de takıp bulmasını bu yolla sağlayabilirsiniz.
Anakart CD ‘si yoksa önce anakartınızın modelini öğrenmelisiniz bunun için ya kasayı açıp anakartın üzerine bakarak ya da donanım bilgisi gösteren programlarla anakartın tam modelini öğrenmelisiniz. Ücretsiz bir program olan CPU-Z ile anakart modelini öğrenebilirsiniz. CPU-Z çalıştırdıktan sonra Mainboard sekmesindeki Manufacturer: Anakart üreticisinin markası Model: Anakartın modelidir. Bu aşamada anakart üreticisinin sitesine girip destek/sürücü/support/driver bölümünde model numarasını aratarak tam modelini bulabilirsiniz. Çıkan sürücülerin işletim sistemi sürümünüze uygun olanlarından ister tamamını indirin isterseniz yüklü olduğundan emin olduklarınızı atlayıp diğerlerini indirin. İndirdiğiniz dosyalar genelde paket halindedir bunları tek tek kurmak yerine, bilgisayarınızda Winrar yüklüyse indirilen dosyanın üzerine sağ tıklayıp klasöre çıkart komutu verilir daha sonra az önce bahsedildiği şekilde aygıt yöneticisi açılarak sürücüyü güncelleştir->sürücü yazılımı için bilgisayarımı tara->gözat tıklanıp bu sefer indirdiğiniz dosyaları çıkarttığınız klasör seçilmelidir. Sürücü tanınana kadar bu işlem her indirilen paket dosyanın çıkartılan klasörü için tek tek denenir ya da çıkartılan tüm klasörler tek bir klasörde toplanıp sürücü güncelleme sırasında o klasör göstertilir.
Eğer dizüstü bilgisayarınız varsa masaüstünde olduğu gibi üretici CD ‘sinden kurulumu yapabilirsiniz. Dizüstü bilgisayarların üzerinde veya alt tarafında tam model ismi yazılır. Bu model bilgisiyle bilgisayar üreticisinin sitesine girerek model üzerinden arama yaparak uygun sürücüleri bulabilirsiniz. Bilindik üreticilerin sitesinde modelinizi otomatik tanıyacak araçlar da mevcut olabilmektedir böylece model ve uyumlu sürücülerinizi otomatik olarak görebilirsiniz. Eğer modeli yine bulamadıysanız, yukarı bahsedildiği şekilde CPU-Z ile dizüstü bilgisayarınızın üreticisinin tam model adını bulabilirsiniz böyle üretici sitesinden doğru sürücüleri bulup indirebilirsiniz.
2- Driver Bulucu Program Kullanmak
En pratik çözümdür. Birçok driver bulma programı kendi sürücü veri tabanları üzerinden sürücülerinizin aygıt donanım bilgilerine göre arama yaparak en uygun sürücüyü bulmaya çalışır. Bu konuda en popüler olan driver bulma programı Driver Pack Solution ‘dur. Programı kendi web sitesinden online veya offline sürümlerini indirebilirsiniz. Online sürümü çok küçük boyuttadır ve sürücüyü en güncel haliyle İnternet üzerinden aratır bu nedenle online olanını tercih etmek en doğrusudur. Offline sürümü ise oldukça büyük bir dosyadır (an itibariyle 11 GB) ve İnternet bağlantınız olmasa bile sürücüleri bu dosya ile taratabilirsiniz. Driver Pack ‘i çalıştırdığınızda ilk ekranda siz siz olun Otomatik modu tıklamayın bunun yerine Uzman Modu seçin çünkü otomatik modda sürücülerin yüklenmesinin yanısıra canınızı sıkabilecek birçok program isteğiniz dışında arka planda yüklenmektedir. Uzman modu seçildikten sonra eksik sürücüler ve güncellemesi olan sürücüler ayrı ayrı listelenecektir. Güncellemesi (update) gelen sürücüleri dilerseniz seçmeyebilirsiniz ancak eksik driver bulunmuşsa en azından onları seçip yüklemeyi yapmanız gerekir.
Nadiren de olsa Driver Pack ‘in bulamadığı sürücüler olabiliyor böyle durumlarda farklı programlarla tarama yapılabilir, önerebileceğim başka bir program is DriverMax. Benzer mantıkla online olarak sürücüleri tarar ve eksik sürücünün yanında “Install”, güncellemesi gelen sürücünün yanında da “Update” seçeneğiyle sürücü yükleme işlemi gerçekleştirilebilir. DriverMax ile ücretsiz olarak günde 2 sürücü yükleme sınırı bulunmaktadır, daha fazlası için satın alma istemektedir.
3- Donanım Kimliği İle Driver Bulma:
Aygıtların donanım kimliklerini kullanarak sürücü bulmak mümkündür bunun için aygıt yöneticisi içinden sürücüsü eksik veya sorunlu aygıtın üzerine sağ tıklayarak özellikler komutu tıklanır. Açılan penceren “Ayrıntılar” sekmesindeki “Özellik” kısmından “Donanım Kimlikleri” seçilir, burada PCI\VEN_8086&DEV_0166&SUBSYS_14471043&REV_09 gibi bir kimlik bulunmaktadır. Bu kısmı seçip sağ tıklayarak Kopyala yapabilirsiniz.
Vendor ve Dev Id kısımlarından belirli sitelerde arama yaparak ilgili sürücü bulunabilir.
Donanım kimliğine göre arama yapabileceğiniz bir site DevID ‘dir. Siteye buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz. Aygıt yöneticisi içinde bulunamayan aygıtın donanım kimliklerinden kopyala işlemini yaptıktan sonra sitenin arama kısmına direkt yapıştırıyorsunuz ve aramayı başlatıyorsunuz. Arama sonuçlandığında bulunan sonuçlar listelenecektir ve uygun işletim sistemi ve mimari seçilerek sürücünün karşısındaki kaydetme bağlantısıyla sürücüyü kaydedip kurabilirsiniz.
İnternet bağlantınız olmasa bile donanım kimliğini bir metin belgesine kopyalayıp başka bir bilgisayardan sürücüyü indirmeniz mümkündür.
Faydalı Windows Araçları ve Bileşenleri