23.07.2019 Özgür İrademiz Var Mı?
Materyalist / deterministik bir bakış açısıyla, bedenlerimiz ve beynimiz, farkında olmadan önce iç ve dış dürtülere cevap verir. Bu, hayatta kalabilmemiz için esastır, çünkü insanların bu içgüdüsel ve öğrenilmiş “otomatizmler” olmadan var olmaları imkânsızdır.
Manevi bir bakış açısına göre, zaman bir yanılsama olarak görülüyordu, biz her zaman şu an varız ve “gidecek” ve yapılacak bir şey yok; sadece bu gerçekleşmeye teslim olabiliriz.
Peki, nasıl özgür irademiz olabilir? Ünlü Victor Fankl şöyle yazdı: “Bir insanın elinden her şeyini alabilirsiniz bir şeyini hariç; belli tutumlar karşısında kendi tutumunu belirleme özgürlüğünü…”. Onun bu sözü, şu an için şu an farkında olmamızı gerektiren iç özgür irade durumuna atıfta bulunuyordu.
Özgür iradenin bir başka temeli ise bizim yeniliğe geçme becerimizdir. Ve son olarak proaktif olma terimi var; sadece meydana geldikten sonra yanıt vermek yerine bir durum yaratmak veya kontrol etmek. Tüm bu görüşleri etkinliğimizde inceleyip, tartışacağız.