Fizyolojik Sarılık - Nedir, Belirtileri, Nedenleri, Tedavisi ve Değerleri
Fizyolojik sarılık her yenidoğan bebek için söz konusu olan bir rahatsızlıktır. Hatta prematüre doğumlarda çok daha önemli bir etki olarak gözlemlenir.
Fizyolojik Sarılık Nasıl Anlaşılır?
Fizyolojik Sarılığın Nedenleri
Fizyolojik Sarılık Tedavisi ve Olması Gereken Değerler
Fizyolojik sarılık nedir sorusunun karşılığını bir renk pigmenti olan bilirubin olarak açıklayabiliriz. Her insan anne karnından itibaren plasenta bağlantısı bunu önlese de belirli bir miktarda sahiptir. Normal değerlerin üzerine çıkması ile beraber ciddi bir biçimde belirtilerini ortaya koyar. Sarılık teşhisi doğum sonrasında oldukça normalleşmiştir. Her bebeğin cildinde ve göz akında sararma meydana gelebilir. Geçici olduğu gibi farklı bir hastalığın sonucunda reaksiyon olarak gözlemlenebildiği unutulmamalıdır.
Bunu anlamanın farklı yolları olduğundan son derece dikkatli davranılır. Fizyolojik sarılık bilinenin aksine patolojik sarılık ile kıyaslandığında çok daha sık gözlemlenir. Ortalamaya bakıldığında doğan bebeklerin %60\’tan fazlası sarılık teşhisi ile birkaç gün müşahede altında tutulur. Fizyolojik sarılık belirtileri arasında gözlemlenen en sık reaksiyonlar şu şekildedir.
Bebeğin meme emmemesi
Sürekli uyuma isteği ve zor uyanma
Ağlama sesinin tizleşmesi
Göz akının ve benzin sarı olması
Parmakla yapılan baskılarda sarı iz oluşması
Tüm bu reaksiyonlar standart olarak fizyolojik sarılık görülen bebeklerde karşımıza çıkar. Ortalama olarak doğumdan 24 saat sonra bunları görmeye başlayabiliriz. Yaklaşık 3-4 gün içerisinde yavaş yavaş etkiler azalarak yok olur.
Fizyolojik sarılık nedenleri arasında bazı sebepler dikkat çekiyor. Zira önemsiz bir yenidoğan rahatsızlığı olarak görmeyi zorlaştıran bir etkiden söz etmek mümkün. Ancak hastanelerde yapılan doğum oranının artmasıyla beraber anında müdahale ve anne ile bebeğin sağlığının korunması üst seviyelere ulaştı. Her zaman gözetim altında olan bebeğinizin sarılık teşhisinin altında yatan sistemik bir rahatsızlık olup olmadığı hemen tespit edilebiliyor.
Alyuvar parçalanmasının hızlı olması
Karaciğerde bilirubin üretimimim gereğinden fazla olması
Bilirubin miktarını dengeleyemeyen vücut anomalileri
Crigler Najjar hastalığı
Diyabetik anne faktörü
Anne karnında geçirilen hastalıklar
Yüksek doz ilaç kullanımı
Bunların biri veya birkaçı bir araya gelerek bebeklerde sarılık teşhisini oluşturabilir. Bazen anneden geçen hastalıklar veya bebeğin vücudunda oluşan anomaliler tek sebep olarak gözlemlenebilir. Anne sütünden sarılık olma ihtimali bile değerlendirilir.
Fizyolojik sarılık tedavisi için öncelikle değerlere bakılır. Herkes için normal kabul edilen sarılık değerleri sabittir. Bu yenidoğan bebeğin doğum süresi ve ağırlığı ile direkt olarak ilişkilendirilir. Sarılık olan bebeklerde pigment artışı saptandığında patolojik olma ihtimali ciddi oranda düşebilir.
Anne karnında 2
Doğumdan 24 saat sonra 3 – 5 arası
Doğumdan sonra 3 ve 4.gün 3 ve 4.gün: 5 ve üstü
5 gün ve sonrası Azalarak düşmeye başlar
Yukarıdaki tabloda belirtilen değerler 9 ay 10 gün ve dolaylarında doğmuş, herhangi bir kilo eksikliği olmayan bebekler için geçerlidir. Bu durum bazen farklılık gösterebilmektedir. Fizyolojik sarılık prematüre doğumlarda çok daha uzun süre gözlemlenebilir. Normal şartlarda 3-7 gün arasında sarılık değerleri normale iner. Erken doğum ile gelen bebeklerde sarılık süresi 10 güne kadar uzayabilir.
Tabi ki bunun çok daha üst seviyelerini görmek mümkündür. Örneğin;
Değerler 5-8 arası iken baş ve boyun bölgesi
Değerler 8-10 arası iken gövdenin üstü
Değerler 10-13 arası iken gövdenin altı
Değerler 13-16 arası iken kol ve bacakları
Değerler 20 mg/dl üstü ise eller ve ayakları sararır.
Normal şartlarda geçmeyen sarılık için tedavi önerileri Fototerapi yani ışık tedavisi şeklinde görülür. Buna doktorunuz karar verir ve sizi bilgilendirilir. Bebeğinizin fizyolojik sarılık tedavisi sırasında zarar görmeyeceğini bilmelisiniz. Aynı zamanda bu tip tedavilerde tespit edilen anomaliler için uygun bir iyileşme süreci belirir.