Alaeddin Halaci (Urdu/Arapça: علاء الدين الخلجي, Peştun: سلطان علاوالدين غلجی), aslı adı Ali Gurshap (? - 1316) Delhi Sultanlığı'nda iktidarda olan Halaci Hanedanına mensup Afgan kökenli Türk sultan. Hanedanın en güçlü hükümdarı sayılır, 1296 – 1316 yılları arasında hüküm sürmüştür.
2.3 Kuzey Hindistan seferleri
2.4 Güney Hindistan seferleri
Alaeddin Halaci, Delhi Sultanı olan Celaleddin Firuz Halaci’nin yeğeni ve damadıydı. Celaleddin Firuz Halaci Aladdin’i Allahabad şehrinin yakınlarındaki Kara şehrinin valisi olarak görevlendirir. 1296 yılında tahta geçebilmek için amcasını öldürür. Ancak öldürülen sultanın eşi Melike Cihan oğlu rüknettin Halaci’yi tahta çıkartmak ister. Egemen olduğu Kara şehrinden Delhi’ye yürüyen Alaeddin 3 Ekim 1296 tarihinde şehre girer ve kendisini sultan ilan eder. Öldürülen sultanın oğulları kör edilir ve eşi de hapse atılır.
Egemenliğini kurmak için sultanlıktaki zengin ve güçlü asil ailelere saldırır. Çok sayıda asil aile mensubu öldürülür, tutuklanır, egemenliklerindeki şehirler yağmalanır. 11297 yılında Gucerat yağmalanır. Racistan’ın hakimi Kanhad Dev Songara, Alaeddin’in komutanını yenerek önceden yağmalanan kutsal Somnat Tapınağından alınan tanrı Şiva’nın putunun kırılan parçalarını kutsal sayılan Ganj Nehrinde yıkayarak yeniden biraraya getirerek yerine koyar.
Alaeddin Halaci 80 bin süvariye sahip büyük bir ordusunu Hammir Dev Chauhan üzerine gönderse de başarısız olur ve püskürtülür. Ranthambore Kalesine karşı 1301 yılında kendisi bizzat ordunun başına geçerek sefer düzenler. Uzun süren kanlı kuşatmadan sonra Alaeddin diplomasiye başvurur. Ateşkes görüşmeleri sırasında kaleyi savunan iki komutanı olan Ratipal ve Ranmal’i oyuna getirerek kendi tarafına çeker ve kaleyi ele geçirir. Sonrasında Gucerat’ın tamamını ele geçirir.
Ana madde: Hindistan'ın Moğollar tarafından istilası
Bu dönemden sonra Hindistan’a sayısız Moğol seferi düzenlenecek ve Moğollar genelde sınırlı başarılar elde edecekler, kalıcı fetihler gerçekleştiremeyeceklerdir. 1299 yılında Yesü Duva’nın oğlu Qutlugh Khwaja komutasındaki 200 bin kişilik Moğol Ordusu Delhi önlerine gelir. Diplomasiye başvurarak güçlü düşmanla uzlaşmasını öneren danışmanlarının aksine Moğollara doğrudan saldırma kararı alan Alaeddin Halaci, öncü olarak Zafer Han komutasındaki orduyu gönderir. Moğollar Zafer Han’ı öldürseler de çok yıpranacaklar ve bizzat Alaeddin Halaci’nin komutasındaki saldırılar karşısında Delhiş önlerinden geri çekilmek zorunda kalacaklardır.
Moğollar yenilgiden dersler çıkartarak bir sonraki istila girişimi için Alaeddin’in hamlesini beklerler. Racistan’daki Chittorgarh’yı ele geçirmeye çalışırken hafif ve hızlı bir orduyla Delhi’ye saldırırlar. İlerleyemeyen Alaeddin Siri kalesine sığınıp Moğolların Delhi hariç tüm bölgeyi yakıp yıkmalarını seyretmek zorunda kalır. Sonunda aylarca kalesinden çıkmayan düşman karşısında yılgınlığa kapılan Moğol askerlerin baskısıyla ordu yeniden geri çekilir. Moğol orduları güçlü olmalarına rağmen düşman yerel halk yüzünden yurtlarından uzak şekilde uzun süre ayrı kalamazlar.
Moğol istilasını atlatan Alaeddin Halaci savunmalarını güçlendirmeye çaba gösterir. Sınır güvenliği için özel birlikler oluşturur. Bundan sonra bölgeyi yağmalamk için saldıran Moğol komutanlar başarılı savunma taktikleri sayesinde yakalanacak ve orduları püskürtülecektir. Moğol komutanların filler tarafından ezilerek öldürüldüğü rivayet edilir.
1306 yılındaki Moğol istilasında ise Pencap valisi Gazi Melik ve Malik Kafur komutasındaki Delhi Sultanlığı ordusu saldırıyı püskürtür ve 50 bin Moğol askerini esir alır. Alaeddin Halaci tüm esirleri öldürür. Bu hezimetten sonra Çağatay Hanlığı saldırıları kesilecektir.
1308 yılından sonra Moğolların Hindistan’a saldırmamasının ardında çok sayıda sebep vardır. Bunlardan en önemlileri Moğol süvarilerin alışık oldukları ve rahat hareket ettikleri düz ovalar bu bölgede bulunmamakta, dağlık ortam ve aşırı sıcaklar Moğol savaşçıları zorlamaktadır. Ayrıca Moğol saldırılarına karşı Alaeddin Halaci’nin uyguladığı acımasız tutum da caydırıcı olmuştur. Moğolların Hindistan’ı ele geçiremeyeceklerini anlamaları açısından Alaeddin Halaci’nin varlığı önemli olmuştur. Moğol saldırılarını beklemektense Moğol topraklarına saldırma taktiğini benimseyen sultan Kandahar, Gazni ve Kabil’e ara sıra yağma amaçlı seferler düzenlemiştir. Moğol ve Hint egemenlik sınırları Timurlenk dönemine kadar aşağı yukarı korunmuştur.
Kuzey Hindistan seferleri
Güney Hindistan seferleri
1306 yılında Devagiri alınır. Kuzeydeki fethedilen bölgelerden askerlerin katılımıyla güçlenen ordusunun başında Malik Kafur olan Alaeddin artık Rai Rayan (krallar kralı) ünvanını kullanmaya başlar. Devagiri’den sonra Warangal da ele geçirilir. Bundan sonra ordunun üzerine yürüdüğü Hoysala Hanedanı savaşmadan teslim olacak ve Malik Kafur Delhi’ye büyük bir ganimetle dönecektir.
Alaeddin 1316 yılının Ocak ayında hastalanarak ölür. Mezarı Delhi'deki Qutb Medresesindedir.
1303 yılında Chittor seferini Kral Rawal Ratan Singh’in çok güzel olduğu rivayet olan kraliçesi Rani Padmini için yaptığı ileri sürülür. Onun bu aşkı Malik Muhammad Jayasi tarafından Awadhi dilinde yazılan 1540 tarihli Padmavat adlı şiirde görülebilir.
^ Brittanica Ansiklopesi Halaci Hanedanı maddesi, 13 Mayıs 2010 tarihinde erişilmiştir
^ Ordu içinde çok popüler olan Zafer Han’ın kendi iktidarını tehdit etmeyecek şekilde ortadan kalkması da sultanın işine gelmiştir.
^ İleride Tuğluk Hanedanını kuracak olan I. Giyaseddin Tuğluk Şah
^ İlgili kültürel bilgi, 13 Mayıs 2010 tarihinde erişilmiştir
^ 1909 yılındaki Imperial Gazette of India cilt 2 s.430 (İngilizce), 13 Mayıs 2010 tarihinde erişilmiştir
Delhi Sultanları (İngilizce), 13 Mayıs 2010 tarihinde erişilmiştir
Fars edebiyatındaki yeri (İngilizce), 13 Mayıs 2010 tarihinde erişilmiştir
Sübedey · Kadan · Algu · Berke · Hülagû · Nogay · Orda Han · Cuci · Batu
Alaeddin Halaci Hakkında Bilgi
Alaeddin HalaciAlaeddin Halaci
Alaeddin Halaci Hakkında Video
Alaeddin Halaci konusunu görüntülemektesiniz.
Alaeddin Halaci nedir, Alaeddin Halaci kimdir, Alaeddin Halaci açıklaması
Alaeddin HalaciCopyright © 2014. Türk Arama Motoru