Aristo, Düşünce ve Yakınlıklarım
Benim herhangi ahlak sistemine yakınlığım gene felsefeden doğar. Rasyonalist ve ampirist düşünce beni etkiler. Bu eski bir Grek düşüncesi. Matematik ve fizik arasındaki uyumdan ilk söz edilmesiyle başlar. Böylece matematik ve fizik, yani akıl ve deney iki ayrı dünya olarak varlığını sürebiliyor. Tüm semavi dinler ahlak sistemleridir, yakınlık hissederim. Ampiristler de rasyonalistler de ahlak kavramına çok önem verir. Herhangi ahlak felsefesine yakınlık hissederim. Nerede akıl ve deneyimden bahseden bir unsur varsa, yakınlık hissederim. Örneğin, sanatta matematik çok eskiye dayanıyor. Rönesans düşüncesi sanat ve matematik kesişiminde işler verilen bir dönem. Aynı dönemde bizde de matematik ve sanat ilişkisi var: hurufilik. Baki, Fuzuli gibi şairler şiirin içinde matematik bulmuşlardır. Batı'da fibonacci vardır, bizde ebced vardır. Ama matematik, yani rasyonalite sanatın içindedir. Man Ray, Shakespeare Denklemleri adındaki tablolarında manifoldlar çizmiştir. Bu hiper-uzaydaki manifoldlar şimdi yapay zekada kullandığımız manifoldları çağrıştırıyor. Man Ray için Shakespeare tamamen matematiksel bir tiyatroydu. Doğru mu, doğru. Hem rasyonalist hem de tiyatroda katharsis gibi kavramlardan bahsedilir, başlı başına deneyimdir. En çok tiyatroyu severim. Öte yandan, İzlenimcilik son dönemde Amerikalılarca ampirizm olarak yorumlanmaya başlandı, yakınlık hissederim. Tüm bunlar Aristo felsefesine duyduğum yakınlıktan ileri gelir.
Labels: ahlak, akıl, ampirizm, antik yunan, aristo, divan, doğu-batı, felsefe, fizik, fuzuli, hurufilik, izlenimcilik, man ray, matematik, öğrenen makine, rönesans, sanat, shakespeare, şiir, tiyatro