Turk tarihi wesiqiliride Uyghurlargha ait bir jumle [Archive] - Uyghur American Association forum
View Full Version : Turk tarihi wesiqiliride Uyghurlargha ait bir jumle
HÃ¼rriyet 25 MayÄ±s 2001
Bu topraklardaki insan Ã¶ykÃ¼leri hep trajik olmak zorunda mÄ±dÄ±r?... O beylik laflarÄ± kullanmak istemiyorum ama, bizim insanÄ±mÄ±zÄ±n Ã¶ykÃ¼sÃ¼ Ã¶yle her Ã¼lkede gÃ¶rÃ¼lecek gibi deÄŸil hani. Size yakÄ±n tarihimizden birkaÃ§ Ã¶rnek vermek istiyorum.... KaÃ§Ä±mÄ±z bilebilirdik; 2. AbdÃ¼lhamit'in torunu Åžehzade AbdÃ¼lkadir Efendi'nin Paris'te Amerikan Askeri MezarlÄ±ÄŸÄ±'nda bekÃ§ilik yaptÄ±ÄŸÄ±nÄ±... Keza yine 2. AbdÃ¼lhamit'in torunu Åžehzade AbdÃ¼lkerim Efendi'nin, 1930 yÄ±lÄ±nda Japonya'nÄ±n desteÄŸiyle MoÄŸol Ä°mparatoru ilan edilmesi sÃ¶z konusu iken New York'ta bir otel odasÄ±nda cesedinin bulunduÄŸunu... PadiÅŸah Mehmet ReÅŸat'Ä±n torunu Åžehzade Mahmut NamÄ±k'Ä±n bir zenci torunu olduÄŸunu ve halen Londra'da yaÅŸayan Mahmut adÄ±ndaki bu zencinin OsmanlÄ± HanedanÄ±'ndaki ilk siyah ÅŸehzade olduÄŸunu... Peki bizler o kadar Ä°kinci DÃ¼nya SavaÅŸÄ± hikayesi okuduk, seyrettik. KaÃ§Ä±mÄ±z biliyorduk; 2. DÃ¼nya SavaÅŸÄ± sÄ±rasÄ±nda Almanlara karÅŸÄ± oluÅŸturulan Paris'teki direniÅŸ komitelerinin birinde PadiÅŸah Mehmet ReÅŸat'Ä±n torunu Åžehzade Fevzi Efendi'nin de bulunduÄŸunu ve Ã¼stelik bildiri daÄŸÄ±tÄ±rken yakalanÄ±p hapis yattÄ±ÄŸÄ±nÄ±... 1944 Ocak ayÄ±nda Alman uÃ§aklarÄ±nÄ±n, Bulgaristan baÅŸkenti Sofya'yÄ± bombalamasÄ± sonucu Ã¶len siviller arasÄ±nda 60 yaÅŸÄ±ndaki Åžehzade Mehmet AbdÃ¼lkadir'in de bulunduÄŸu.... SÃ¼rgÃ¼nde yaÅŸayan "Son OsmanlÄ±lar" Ä±n yaÅŸam Ã¶ykÃ¼lerini ne gÃ¼zel anlatÄ±r gazeteci Murat BardakÃ§Ä±... "Son OsmanlÄ±lar" atalarÄ±nÄ±n "diyetlerini" Ã¶demektedirler. O gÃ¼nlerde yeni bir TÃ¼rkiye yaratmak isteyenler tarafÄ±ndan topraklarÄ±ndan sÃ¼rÄŸÃ¼ne gÃ¶nderildilerin hepsi 144 kiÅŸiydi. "BorÃ§larÄ±nÄ±" fazlasÄ±yla Ã¶dediler. Ã–yleki cenazeleri bile Ã¼lkeye sokulmadÄ±... "Åžartlar Ã¶yle gerektiyordu, bu nedenle yapÄ±lanlar doÄŸruydu" da diyebilirsiniz, karÅŸÄ± tezi de savunabilirsiniz. Ben bu yazÄ±da bunu tartÄ±ÅŸmak istemiyorum. Ben olayÄ±n sadece insani boyutuyla ilgiliyim. TÃ¼m bu giriÅŸi bir noktaya gelmek iÃ§in yazdÄ±m: SÃ¼rgÃ¼ndeki insanlarÄ±n hikayelerini kaleme alan Murat BardakÃ§Ä±'nÄ±n babasÄ± Ä°lhan BardakÃ§Ä± da bugÃ¼n "sÃ¼rgÃ¼ndedir." Ä°lhan BardakÃ§Ä± gazetecidir, tarihcidir. Ne yazÄ±k ki her insan gibi o da yaÅŸamÄ±nda hatalar yapmÄ±ÅŸtÄ±r. 1985 yÄ±lÄ±nda TÃ¼rkiye hakkÄ±ndaki bilgi ve belgeleri Irak ve Libya'ya sÄ±zdÄ±rdÄ±ÄŸÄ± iddiasÄ±yla yargÄ±lanmÄ±ÅŸ ve 15 yÄ±la mahkum olmuÅŸtur. Cezaevine girmemek iÃ§in Almanya'ya kaÃ§mÄ±ÅŸtÄ±r. Murat BardakÃ§Ä±'nÄ±n yazdÄ±klarÄ±na kÄ±zanlar ona hemen babasÄ±nÄ±n baÅŸÄ±na gelen bu talihsiz olayÄ± hatÄ±rlatÄ±rlar. Benim Ã¶yle bir amacÄ±m yok. Ä°lhan BardakÃ§Ä± bugÃ¼n Almanya'da aÄŸÄ±r hasta. GÃ¶zlerini Anadolu topraÄŸÄ±nda kapatmak istemektedir. YakÄ±nlarÄ± ve dostlarÄ± CumhurbaÅŸkanÄ± Sezer'e baÅŸvurdular, cezasÄ±nÄ± affetmesi iÃ§in. Sezer, bugÃ¼nlerde Ä°lhan BardakÃ§Ä±'nÄ±n saÄŸlÄ±k raporlarÄ±nÄ± inceletiyor. EÄŸer CumhurbaÅŸkanÄ± Sezer affederse; Ä°lhan BardakÃ§Ä±, oÄŸlu Murat BardakÃ§Ä±'nÄ±n yazdÄ±ÄŸÄ± gibi, cenazeleri bile Ã¼lkelerine sokulmayan "Son OsmanlÄ±lar" la aynÄ± kaderi paylaÅŸmayacak... Dedim ya beni olayÄ±n sadece insani yÃ¶nÃ¼ ilgilendiriyor. Umut ederim CumhurbaÅŸkanÄ± Sezer'le benzer duyguyu paylaÅŸÄ±yoruzdurâ€¦
Yaylisila hajim yaylisila........bu meydan ahiri silining boptu
suanki londra buyuk sehir belediye baskani son osmanlilardin Mustafa kemal ataturkun idam karari imzlayan adamin torunu oldugunu ?
- bilyoruz tÃ¼rk abi, sizmu bulani bilip qoyung. turdi xojaning engilische yazisigha
"Uyghur tili"din teklip iken. sizge ayrim kelmise kirek.
< Turdi Xoja, Tinchliqmu siz - (Wat ar you)
bu meydan uyghurlarning munazire meydani. Uyghurche yazghiningiz oz Abiruyingizni osturidu.99% uyghur Engilische we xitayche bilmeydu. siz 1% adem uchun yazamsiz? erkinlikingiz.emma siz USA da bir ammiwi jamaetning mohim adimi bolisiz menche.belki emestursiz. bolung, bolmang beribir. mohim adem bolush mohim emes. uyghurche yazidighan, oquydighan,sozleydighan adem bolush mohim! 10 yil bolghandu sizge we sizdek Engilische, Xitayche, Erepche, TÃ¼rkche, Roscheler bilen otturigha chiqiwalidighanlargha uyghurlarning umidi we teliwi bar. Ularning tili bolghan mining tiximu shundaq. mini tashlap yat tillargha ozenglerni atmanglar. u tilda sozlishidighan yiri bar. bu yerde uyghurlarni gipi gep qildurghili qoyunglar.
sizler 5 yil ashu tillarni ugengenge oxshash,tiriship mini- Uyghurche tilni ugengen bolsingizlar iken.
meni Tashliwetmenglar, silerni Soyup,
Uyghur Tilidin >
:" " Keza yine 2. AbdÃ¼lhamit'in torunu Åžehzade AbdÃ¼lkerim Efendi'nin, 1930 yÄ±lÄ±nda Japonya'nÄ±n desteÄŸiyle MoÄŸol Ä°mparatoru ilan edilmesi sÃ¶z konusu iken New York'ta bir otel odasÄ±nda cesedinin bulunduÄŸunu... " "
Yuqiridiki bizge ait jumlilerdiki weqelikning toghra jeryani, mening bundin 3 yil burun yazghan maqalemde tepsilati bilen yezighliq iken ,oqup beqinglar
OYLIGHANLIRIMNI YAZGHIM KELDI [ 15 ]
06-11-2006 Kuni kech saet 22:30 da, Turkiye Radyo Televizyoni TRT-2 kanalda " OSMANOGLUNUN SURGUNLERI " atliq hojjetlik filimning 4- halqisini berdi.
Bu halqining bashida bu hojjetlik filimni ishligen Kerime SENYUCEL hanim ,Yaponlarning 1933- yili surgundiki Osmanli shahzadesi, 34- Osmanli padishahi Sultan 2- Abdulhamid hanning oghli SELIM EPENDI ni Tokyogha elip berip,shu qaghda Sherki Turkistanda qozghalghan Hoja Niyaz Hajining inqilabigha yardem berish arqiliq, Sherqi Turkistanda qurmaqchi bolghan Rus ve Hitaygha qarshi musteqil Sherqi Turkistan dewletining bashigha Padishah qilip olturghuzmakchi bolghanlighini, buningdin hewer tepip rahetsiz bolghan Turkiye Jumhuriyeti hokumetining, Tokyodiki bashelchisi arqiliq Yapon hokumetige bu niyetidin qaytish toghriliq qattiq ultimatom bergenligini, bu ishtin ihtiyat qilghan Yapon hokumetining shuning bilen bu niyitidin yaltayghanlighini we bu ishning netijisidin umitsizlengen Selim ependining 1934-yili Tokyodin qaytip ailisi bar Suriye Demeshiqqe kelgenligini we u yerdin yene Amerikagha ketkenligini, we 1935-yili Newyorkta bir otelning hujriside tapancha bilen ozini olturiwalghanligini eytidu .
Senyucel hanim Selim ependining yenidiki kishi pes qewetke chushup ketken waqittin paydilinip tapancha bilen ozini olturiwalghanlighini, Newyork saqchiliri otelge kelip bu weqening ozini olturiwalghanlighimu yaki bashqa birsi terepidin olturilgenligimu ikenligini bilelmigenligini eytip,: " belki bu Yaponlar Sherqi Turkistanda qurup bashigha osmanli shahzadesi Selim ependini olturghuzmakchi bolghan musteqbel Sherqi Turkistan Islam Jumhuriyetidin rahetsiz bolghan Stalin weyaki Jiang Jie Shi ning qilghan su,iqesti bolishi mumkin " deydu .
Hetta Senyucel hanim bu ikkisidin Jang jie shini bu ishtin qattiq rahetsiz bolghan bolishi mumkin shuning uchun Stalindin bekerek Jiang jie shi olturguzgen bolsa kerek dep, bu su,iqestni Turkiye jumhuriyetining hem kilishi mumkin ikenligidin kishilerning diqqetini uzaq tutushqa tirishti,
Halbuki del shu chaghlarda Osmanli dewletining ustige qurulghan yash Turkiye jumhuriyeti hokumeti we Mustafa Kamal bu shahzadelerning chet-ellerde qiliwatqan ixliridin eng qattiq rahetsiz idi, chunki eng ahirqi osmanli padishahi 6- Mehmet Wahidettin Han Italiye San- Remodiki kunliride, taki 1926yili olgichilik ozini qanunluk Osmanli padishahi we dunya Musulmanlirining helipesi dep tonup kelgen we Turkiye jumhuriyeti hokumeti we Mustafa Kamalni Turk millitining qanunluk wekili dep tonushtin bash tartip kelgen idi,ikinji dunya urishining shepisi asmanda korulup turghan bundak jiddi weziyette, her hil qalaymiqanchiliqlar sebebidin chet-ellerde teshkillinidighan qurallik Turk kuchliridin eng qattiq rahetsiz bolidighan kishi elbetteki Mustafa Kamal idi,ehwal mundaq iken, chet-ellerde jim yurmey siyasi paaliyetlerde aktip rol alghan Selim ependidek kishining olushini eng arzu qilidighanlar bashta Mustafa Kamal we andin qalsa Jiang jie shi we Stalin idi,
Men Ismail Cengiz begning bir zamanlar yezip neshir qilip yurgen jornalliride " Albayraktan Gokbayraga selam " digen geplirini oqup kulgen idim,chunki Ismail Cengiz beg bu jornalliridiki maqaleliride, 12-11-1933 kuni Qeshqerde qurulghan Sherki Turkistan Islam jumhuriyeti uchun, shu chaghdiki Turkiye jumhuriyeti gezit-jornallirining qollap maqale yazghanlighini,we yuqarqidek serlewhelik bashmaqale elan kilghanlighini hetta bu qurulghan Musulman Turk jumhuriyetige Turkiye jumhuriyetining maddi we manewi hisdashliq qilghanlighini yazghan idi,elbete bu yezilghanlar yalghan idi we peqetla Ismail Cengiz begge ohshash Turkiyediki " Sherqi turkistanchi " larning ozini-ozi aldap,konglini hosh qilishi uchunla idi.
Amma men heli ishenchilik menbelerdin shu chaghda Hindistandiki Ingiliz metbuatlirida heqiqetende bu tagharqisida qurulghan Sherqi Turkistan Islam Jumhuriyetini teshwiq qilidighan we qollaydighan maqaleler yezilghanlighini oqughan idim,chunki bu mumkin idi,Heqiqetende Ingiliz hokumeti yurtimiz Sherqi Turkistanda Hitay we Ruslargha uzaq musteqil Uyghur dewletining qurulishidin anche rahetsizlik his qilmaytti, belki hosh bolatti,buning tam eksiche u chaghlarda Turkiye metbuatlirida hazirqi neshriyat erkinligi yoq idi, metbuatlar tamami bilen hokumetning aghzi idi, nechche ming kilometir uzaqliqtiki " QURUQ GHELWE " uchun Stalinni we Qara Hitayni hapa qilish Turk hokumetining qilidighan ishi emes idi,yalghuz u chaghlardila emes,hazir hem bizning bayrighimizgha salam eytidighan birer bashqa bayraq korginim yoq,
Towende bu maqalening 3 yil burunqi nushisini korunglar
Bu turkiye hitaygha ohshash tolimu reng wazlik oynaydighan mafia doletken,shunga kona ippek yolidiki eng khuw millet kaysi dise,biri turuk yene biri uzbek deptiken yowrupaliklar.kozining echige karap turup chiraylik gep kilip turup kormay aldaydikentuk.yawash-yawash,yumshak-yumshak dep turup kizil kozluk kilidiken.
turuk bilen turk perqi bar soz,ishenseng achanggha sora,dep beridu