Histeroskopi, RAHİM İÇİ YAPIŞIKLIKLAR | Anatolia Tüp Bebek Merkezi
İlk tanımlayan kişinin adı ile Asherman sendromu olarak da anılır. Genellikle rahim içinde oluşan bir travma (tahribat) sonrası gelişir. İstenmiyen gebelik sonlandırması veya düşük sonrası yapılan kürtaj en sık nedeni oluşturur. Kürtaj dışında, doğum sonrasında bebeğin eşinin tam olarak çıkmaması sonrası yapılan cerrahi girişim veya rahim içindeki myomlara yönelik ameliyatlar (histeroskopik veya batından yapılan kapalı/açık ameliyatlar) diğer nedenleri oluşturur. Cerrahi bir travma (tahribat) olmaksızın, sadece basit bir enfeksiyon (endometrit) ile rahim içi yapışıklık gelişmez. Bu durumun tek istisnası, nadiren de olsa genital tüberküloz (verem)dur.
Yapışıklık, tipi (ince veya yoğun) ve rahim içi yaygınlığına (rahim içi boşluğunun 1/3, 2/3 veya tamamı) göre sınıflandırılır. Özellikle yoğun yapışıklıklar histeroskopik olarak açıldıktan sonra tekrar oluşabilir; böyle olgularda birden fazla histeroskopi yapmak gereği olabilir.
Rahim içi yapışıklıklar, adet görmeme, kısırlık, artmış düşük ve bazı artmış gebelik komplikasyonlarına (erken doğum, erken su gelmesi) neden olurlar.
En sık olarak kürtaj sonrası adet kanamalarının kesilmesi veya belirgin olarak azalması söz konusudur. Normalde kürtajdan sonra, düzenli adet gören bir kadında 4-10 hafta içinde adet kanamasının olması beklenir. Bu sürede adet olmadığı takdirde rahim için yapışıklıktan şüphelenilmelidir. Böyle olgularda, rahim içinden ziyade, nadiren, rahime giriş deliğinde de yapışıklık söz konusu olabilir; ultrasonografi ile bu durum kolaylıkla ayırt edilebilir.
Kısırlık, tekrarlayan düşük ve adet kanamasının ağrılı olması (dismenore) diğer belirtilerdir.
Vajinal ultrasonografide rahimin iç tabakası düzensiz ve ince olup, yer yer minik kistik alanlar gözlenir. Tanı için rahim-tüp filmi (HSG) tanı için şart olmasa bile, bir şekilde çekilmiş ise, tipik görüntüsü vardır. Tanıda altın tanısal test histeroskopidir; histeroskopi esnasında yapışıklıklar cerrahi olarak da düzeltilirler.
Rahim içi yapışıklıklar makas veya elektrik enerjisi kullanılarak açılırlar. Ameliyat başarısı, 1) yapışıklıkların tekrar oluşmaması; 2) rahim iç tabakasının belli bir kalınlığa (7 mm) ulaşması ile ölçülür; belki de kısırlık olgularında eve canlı sağlıklı bebekle gitme daha değerli bir ölçüttür.
Ameliyat sonrası başarı, yapışıklıkların derecesi/yaygınlığı ve cerrahın deneyimi ile ilişkilidir. Yapışıklıklar ne kadar yoğun ve yaygınsa (rahim iç boşluğunun ne kadar büyük kısmını kaplıyorsa) tedavinin başarısız olma yükselir. Yapışıklıkların yoğun/yaygın olduğu olgularda, bazen, birden fazla histeroskopik girişim gerekebilir. Yoğun/yaygın yapışıklık olan olgularda histeroskopi sonrasında, yapışıklık tekrar oluşmasın diye, bir kaç gün rahim içine balon (idrar sondasından hazırlanır) konabilir; ancak böyle bir balon yerleştirmenin rahim içi yapışıklıkların tekrar oluşumunu engellediği kesin olarak gösterilmemiştir. Yoğun/yaygın yapışıklık olan olgularda işlem sonrası kısa bir süre ağızdan estrojen hormon tedavisi kullanılsa da yararı tartışmalıdır. Yoğun/yaygın yapışıklık olan olgularda genellikle, ilk adetten sonra, uygun zamanla ile (adetin 10.-14. gününde) vajinal ultrasonografi ve çoğu zaman tekrar histeroskopi önermekteyiz.
Rahim içi yapışıklık olan olgularda karşılaşılan bir diğer sıkıntı, maalesef, rahimin iç tabakasının inceliğidir. Endometrial atrofi olarak da adlandırılan bu durum, çoğu zaman, yoğun/yaygın yapışıklık olan olgularda karşımıza çıkmaktadır. Etkin bir tedavisi yoktur.
Tüp bebek uygulamalarında da çatlatma iğnesi günü rahimin iç tabakasının çift duvar kalınlığının 7 mm’in üzerinde olması hedeflenir; 7 mm altında ise iç tabaka inceliği (endometrial atrofi) olarak isimlendirilir. İç tabaka inceliğinde tüp bebekte canlı doğum oranları azalır; özellikle 4.5-5 mm altında olan ağır olgularda canlı doğum oranları çok, çok azalmaktadır.
Şiddetli yapışıklıkları olan kadınlarda birden fazla histeroskopi çoğu zaman gerekir. Rahim boşluğu kabul edilebilir ölçülerde veya tam olarak açılmış olan kadınlarda eğer tüp çıkışları da açıksa ve de iç tabaka inceliği gelişmemiş ise kendiliğinden gebelik şansı yüksektir.
Yapışıklık açılması sonrası rahim boşluğu belirgin ölçüde oluşturulabilmiş olsa da tüp çıkışları görülemeyen kadınlarda tüp bebek yapılması gerekir.
Bu olgularda gebelik komplikasyonları riski artar mı?
Gebelik olduğu takdirde düşük ve erken doğum riski artar. Şiddetli rahim için yapışıklık açılması sonrasında gebe kalan kadınlarda bebeğin eşinin (plasenta) anormal yerleşiminden kaynaklanan sorunlar da olabilir; bunlar plasenta previa (plasentanın doğum kanalında bebekten önce gelmesi) ve yapışkan placentadır. Placenta accreta veya percreta adı verilen yapışkan plasentanın rahim kas tabakasına ve hatta kas tabakasını da geçip rahim dış zarına kadar gömülmesi sonrasında doğum sırasında plasenta yerinden çıkarılamayabilir ve buna bağlı sorunlar yaşanabilir. Bu gibi durumlarda rahmin alınması bile gerekebilir.
Histeroskopi, soğuk ışık kaynağı, teleskop, video kamera kullanılarak, rahim içine verilen sıvı yardımı... >>
Septum (çatal rahim; rahim içi perde), doğuştan bir anomali olup, rahmin bir duvar veya perde ile yukarıdan... >>
Polip rahimin iç tabakasından kaynaklanan hemen daima iyi huylu tümörlerdir. Rahim ağzına açılan kanaldan... >>
Rahimin içine doğru büyümüş myomlar (submüköz) da polip benzeri şikayetlere (anormal kanama, kısırlık,... >>
İpi rahim içerisine kaçmış spiral histeroskopik gözlem altında çıkartılabilir. İstenmiyen gebelik... >>