Kayıp Zamanın Peşinde: Ekim 2009
Gönderen Atilla Çelik zaman: 11:00 6 yorum
Gönderen Atilla Çelik zaman: 10:51 3 yorum
Futbol hem oynanırken hem de seyredilirken zevk vermeli insanoğluna. Milyon dolarların döndüğü ve günümüzde artık bir endüstri olarak anılan bu sektörün, yeşil sahada sergilenirken futbolseverleri sarhoş etmesi beklenir. Futbola dair bir çok göstergenin sürekli değişip durduğu ve öngörülemeyen değişimlere şahit olmanın dayanılmaz ağırlığını hesaba kattığımızda futbolun neden çok sevilen bir oyun olduğunu anlamış olabiliriz. Bazı oyunlarda mantık aranabilir, bazılarında da aranamaz. Mantıklı açıklamalar bulunamaz.
Böyle bir maçtı Galatasaray – Trabzonspor maçı. Futbola dair bir çok lezzetin tadına baktık. Futbolun sadece skor odaklı bir oyun olmadığını, aynı zamanda şölen tadında geçmesi ve hayranlarına büyük zevk vermesi gereken bir etkinlik olduğunu gördük. Bir futbolsever olarak bu yıl Turkcell Süper Ligi’nin en renkli, zevkli ve tempolu oyunlarından birini izledim ve büyük zevk aldım. Skorun sürekli değişip durduğu ve peş peşe gelen gollerin ne zaman gerçekleştiğinin farkına dahi varamadığımız absürd bir oyundu dünkü maç. Her iki takımı her iki devrelik performanslarına göre değerlendirmek istediğimizde birine bir devre ak derken diğerine kara diyebilirdik.
İlk yarıya bakalım. İnanılmaz iştahlı başladı Sarı Kırmızılılar. İlk 10 dakika itibariyle rakibine nefes aldırmayan, ileri bölgede ikili ve üçlü kıskaçlarla pres yapan, topu ayağına aldığında çabucak atağa çıkan ve rakibini bunaltan bir Galatasaray. Galatasaray’ın bu yılki en büyük sıkıntılarından birinin takım olarak etkili pres yapmaması ve orta sahasının çok çabuk, rahat bir şekilde geçilmesi olarak görmüştük. Orta göbeğe monte edilen oyunculardan Sarp takımın defansif sübabını oluştururken, Ayhan ise defans ve forvet arasındaki bağlantıyı sağlayan akışkan madde gibiydi. İlk yarı itibariyle Galatasaray rakibini rehin aldı dersek yeridir. Hem kanatları kullanan hem de ortadan gelen takım hüviyetindeydi Aslanlar. Galatasaray rakiplerine pres yaptığı zaman oyunun kontrolünü tamamen ele geçiriyor, rakibine nefes dahi aldırmıyordu. Rakibine beklenmedik bir pozisyonda gol fırsatı tanırken kendisi ise soyunma odasına giderken skor hanesini çok rahat bir şekilde 5 rakamıyla süsleyebilirdi. Kewell ile kaçan iki gol ve Gökhan Zan’ın direkten dönen kafa vuruşu derken futbola dair şölen tadını çıkarıyordu Sarı Kırmızılılar.
İlk yarı itibariyle ak takımdı Galatasaray. Trabzonspor da koşmaktan başka bir şey yapamayan kara takımdı. İkinci yarı başlamadan önce Galatasaray’dan yine baskın bir futbol ve skoru koparması bekleniyordu. Ama ne olduysa ikinci yarı göstergeler Bordo Mavililer lehine değişmeye başladı. Kaybedecek bir şeyi olmayan Karadeniz’in hırçın çocukları hızlı, dikine, presli ve ayağa çabuk paslarla oynamaya başladı. İlk yarıdaki kara takımın yerinde yeller esiyor, ilk yarının ak takımı ise gardı düşmüş zayıf bir boksör edasında çırpınıyordu. Beklenmeyen bir durumdu bu. Galatasaray üçüncü golü bulana kadar tüm ipleri elinde tutan takımdı Bordo Mavililer. Bu durum sadece Trabzonspor’un hızlı ve akıllı oyunu ile açıklanabilir miydi? Tabii ki hayır. İlk yarı pres yapan ve takım savunmasını iyi yapan Sarı Kırmızılılar’dan eser dahi yoktu. Adeta “buyurun, istediğiniz gibi rahat rahat kalemize akın, biz size baskı uygulamayacağız, pres yapmayacağız” havasındaydılar.
Galatasaray’ın bu yılki en büyük zaaflarından biri belli. Soğuk savaşın en önemli stratejilerinden biri rakibin ya da düşmanın zaaflarını tespit etmek ve zaaflarından beslenmektir. Galatasaray bazı maçlarda rakiplerinin kendi zaaflarından beslenmesine izin veriyor. Halbuki geçmiş yıllarda Sarı Kırmızılıların en önemli gücü ve dinamosuydu günümüzün zaafı. Nedir bu zaaf? Sarı Kırmızılılar gerekli presi uygulayamıyor, orta sahasında darbeli, sert oynamıyordu. Takımın en yumuşak karnı orta sahası oluyor. İzin verildiği sürece rakipler ellerini kollarını sallayarak çok rahat bir şekilde Galatasaray’ın defans adamlarıyla karşı karşıya kalıyor, herhangi bir direnişle karşılaşmadıkları için defans oyuncularının dengelerini bozabiliyorlar. Bu yıl Galatasaray’ın zorlandığı maçlara dikkat edilirse söz konusu problem dikkatleri çekecektir. Trabzonspor’un ikinci yarı ipleri eline almasını en önemli sebebi, hızlı ve ayağa paslı oyunlarıyla birlikte Sarı Kırmızılıların sert olmayan ve pres yapmayan zaafıydı.
İşler Galatasaray için iyi gitmezken geçmişteki bazı maçlarda oyunu okuyamamakla ve bir B planı olmamakla suçlanan Rijkaard, adeta onları haksız çıkarırcasına oyunu okuyabildiğini göstererek gerekli hamlesini yapıyordu. Orta sahası çok rahat bir şekilde geçilen Galatasaray, takım savunması anlamında o dakikalarda oyundan düşen Kewell’ı dışarı alıp Barış Özbek’i alarak orta saha emniyetini sağlıyor, bunun da katkısıyla nasıl olduğunu anlamadığımız bir şekilde bir anda farkı yeniden ikiye çıkarıyordu.
İlk yarı Trabzonspor defansı hiç beklenmedik hatalar yaparken ikinci yarı da Galatasaray defansı bu tarz hataları yaptı. Atılan bazı gollerin en büyük sebebinin defans hataları olduğunu söyleyebiliriz. Kopya kağıdı gibi goller görmedik de değil. Örneğin Trabzonspor’un bulduğu ikinci gole baktığınızda Gaziantep deplasmanında yenilen ilk golü hatırlarsınız. Topu ayakta gereksiz bir şekilde gevelemenin ve ayağında topu taşıyan oyuncuya ceza sahası önünde pres yapmamanın nelere yol açtığını yeniden hatırladık. Eğer birazcık yetenekli olan bir oyuncuya gerekli baskıyı kurmazsanız elini kolunu sallayarak, göstere göstere işini yapacaktır. Öte yandan Galatasaray’ın attığı üçüncü gole bakarsanız bir sistem golü olduğunu ve Beşiktaş’a karşı atılan üçüncü golün bir nevi kopyası niteliği taşıdığını göreceksiniz.
Özel bir paragrafı Keita için açmak lazım. Galatasaray’ın bir çok pozisyonunda ve gollerinde adı geçen baş aktörlerden biriydi. Açtığı ortalarla büyük tehlikeler yaratmış ve takımın enerjik yönünü sergilemişti. Bu yıl Sabri ile birlikte yakaladıkları uyum ve takımları adına sağladıkları etkinlikleri ile takımları için çok önemli ve kritik bir hale geldiler. Fakat Keita’nın özel hareketler yapma çabası ve seyirciyi coşturmak istemesi gibi nedenlerle asıl potansiyelini yer yer sekteye uğrattığını düşünüyorum. Eğer Keita’da Kewell’daki sakinlik ve denge duyusunun çeyreği olsaydı maç çok daha erkenden kopabilirdi. Keita’nın en büyük sorunlarından biri savrukluğu ve yer yer takım oyununun önüne geçen şahsi şovudur. Taraftar için tabii ki güzel hareketler yapılmalıdır ama eğer skoru değiştirme imkanını sağlayacak net durumlar söz konusu ise daha tedbirli ve dengeli kararların alınması takım yararına olacaktır.
Geçmiş maçlara nazaran Galatasaray’ın pas kurgusunda iyi işler yaptığını kabul etmekle birlikte ayağa sürekli pas olayının tam anlamıyla oturamadığını gözlemliyoruz. Ayhan’ın bir çok pozisyonda pozisyonu zorlaması, ayağında ısrarla topu tutması beklenmedik anlarda top kayıplarına sebebiyet verdi. Galatasaray bu zaafını hala giderememiş görünüyor. Arda ise bizi şaşırtırcasına egoistlikten kaçınıyordu.
Anlayamadığım durum, skor 2-2 olduktan sonra maçın bitmesine yarım saatten biraz daha fazla süre varken Sarı Kırmızılıların beklenmedik panik ve dağınık haliydi. Son maçlara kadar 90 dakika boyunca paniğin p’sini görmediğimiz takımın bu maçta bu kadar panik yapmasının sebebini anlayabilmiş değilim. Fenerbahçe’nin maçı kaybedip puan farkını 2’ye indirebilme şansının zora girmesinden ve bunun yarattığı baskıdan yola çıkmak isteyeceğiz ama Rijkaard sisteminin en önemli yapıtaşlarından biri olan sisteme sadakat ve disiplin olgusunun 2-2 sonrası sekteye uğradığını, söz konusu panik halinin rakibe daha rahat pozisyonlar yarattığını es geçmeyeceğiz. Rijkaard ne zamanki Barış’ı oyuna alarak oyuna müdahale etti, o zaman kendine gelir gibi oldu Sarı Kırmızılılar.
Gelelim en önemli uyarımıza. İlk yarıda izlediğimiz Galatasaray’ın devamı halinde Turkcell Süper Ligi’nde Sarı Kırmızılıların bileğinin bükülmesinin çok zor olduğunu kabul etmekle birlikte ikinci yarıdaki futbolun ise kabul edilemez bir uyarı niteliği taşıdığını iletmeliyiz. Takım olarak iyi savunma yapamazsanız, forvet oyuncularınız takım savunmasına katkıda bulunmazsa, orta sahanızı darbeli ve sert oyunculardan oluşturmazsanız ve pres yapmadığınız için rakibin elini kolunu sallaya sallaya gelmesine izin verirseniz bir çok maçınız azap içinde geçecektir. Günümüzde futbol mücadele etmeden kolayca kazanılmıyor. Eğer tüm bunların üzerine bir de panik yaparsanız işiniz iyice zora girmiş demektir. Bu açıklamaların ışığında haftaya oldukça önemli bir maça çıkacak olan Sarı Kırmızılılar bu zaaflarının önüne geçemezlerse ezeli rakipleri karşısında çok zor durumlara düşeceklerdir. İkinci yarıda pres yapmayan ve panik yapan Galatasaray’ın devamı halinde Saraçoğlu’nda kesinlikle kazanamaz Sarı Kırmızılılar. Bu zaaflarını aşarlarsa ve ilk yarıdaki oyunlarını sergilerlerse istediklerini elde edebilirler. Yeter ki panik yapmasınlar ve mücadele etsinler.
Maça genel olarak bakacak olursak ben futbola, ikinci yarıdaki o müthiş tempoya, hararetli oyuna ve heyecana bayıldım. Ya siz?
Gönderen Atilla Çelik zaman: 15:03 1 yorum
Oralarda bir yerde saatlerce bir suratın kıvrımlarına bakabilir. Görebileceği şeyler, sadece onun görebileceği şeylerdir. Daha fazlasını göremez. Çıplak gözleri daha fazlasına imkan vermez. Ama oralarda bir yerde, görebileceği başka yüzler var. Sadece “seçilmiş kişilerin” görebilme yeteneğine sahip olabildiği.
Daha fazlasını görmek ister ve bunun için elinden gelen her türlü çabayı gösterir. Sahip olduğu potansiyel ve bakış açısıyla; hayal gücünü, derinliklerde saklanan bilinemez yeteneklerini, korkutucu düşünceler potansiyelini ve kimsenin kolayca düşünüp hissedemeyeceği ağırlığını ortaya koyarak, gizemli dünyaları görebilir. Kendi dünyasında yaşar. Gizemli dünyasında.
Düşünebileceği şeyler gerçekten zordur
Oralarda bir yerde sakinleştirici rüyalar vardır
Güzelliği gör ve aklını koru
Kokusunu hayal et ve dokun tüm hayallere
Aranan, beklenen ve yaşanan yıllara rağmen, insanlar, yaşamın ne kadar karmaşık, gizemli ve hayal gücü ile dolu olduğunu tam anlamıyla göremiyordu. Haliyle el attığı, dinlemeye çalıştığı dünyaları algılayamazdı. Sahip oldukları önyargılı gözler bazı şeylerin önüne geçiyordu. Kulaklara dolan nağmelerin gerçek anlamını asla anlayamazlardı. Çağrışım yapmaktan ve hayal gücünden mahrum, gerçek manalardan bir o kadar uzaklardı.
Fakat diğer yandan tüm bunlar, gözlerin, kalbin ajanlığını yaptığı durumlarda tehlikeli bir hal alırdı.
Derin bir bakış... Kalbin ajanlığında...
Zaman bir kalem gibi.
Mavi çizer, huzura erişir.
Siyah çizer, ağacın gövdesinin çatırdaması gibi kalbi kırılır.
Siyah zemin üzerine beyaz çizer, temizlendiğini hisseder.
Elinde kalemle kazımaya gider, hayatın üzerine doğru.
Ve yazar... Kazır...
Hayatın karanlık geçişleri tecavüz eder ona. Ruhunu öldürür. Derine, daha derine saplar bıçak darbelerini. Her şeyin kötü gideceğini düşünür, sonsuza kadar. Hayatın tüm karanlık yönleri, tüm beyazları bir an için yok eder. Siyahlar beyaza nüfuz etmiş ve grilik dönüşümüne de izin vermemiştir.
Kalem gelir aklına. Siyahı beyaza çaldıracak kalem... Bir mücadele isteği... Yaşamı iyileştirme denemeleri...
Herkes yörüngesini bulmak zorunda
Herkes kendi içinde yalnız
Hiçbir şey bu gerçeği değiştiremez
Başını gökyüzüne kaldır ve aklını aç
Eğer dünyevi ve hayata dair şeyler hakkında derin derin düşünmek ve konuşmak gerekiyorsa, en derin anlamlara ulaşabilmenin basitliği söz konusu değildir. Bazı şeylere inanç yoktur. İnanç yoksa ne anlatılabilir ki?
Çevresi karanlıktır... Kulakların ötesinde, ruhtur tamamen açık olan...
Yolculuğa çıkılmıştır bile. Gözler pür dikkat... Akıl, kalp, düşünüş ve hissedişler yaşamın özüne odaklı...Yavaş yavaş geriye sarmaya başlamıştır... Hayat filmini...
Gerisin geriye sarılır. Yaşamın en derin geçişleri, göz projektörlerinden beyne yansır. Sonuçlar belirir mimiklerde: Kahkaha, gözyaşları, umut, kalp kırıklıkları, heyecan, keyifsizlik, neşe, anlamsızlıklar... Ve akıllara gelebilecek her türlü hayat enerjisi.
Tüm sözlerle düşünebilmeli
Kaçış yoktur rüyalardan
Yaşamak istediği hayallerden
Sığdırır. Kısa bir ana... Derin film şeridi ilerlerken ve dejavu! Yeni baştan. Tüm hayat süreci. En etkin olan, ruhu şekillendiren, ezen, okşayan, gülümseten ve gözyaşı döktürenleri...
Mimikler değişken! Şekilden şekle. Notalar şekillendirir... Derin derin, dibine kadar ve her saniyesiyle...
Zaman bitmiş gibi görünürken
Gelir ve kapını çalar
Sürpriz saldırılar geriye götürür
Farklı yüzünü gösterir ve dejavu!
Görür ki, tüm nota geçişleri, aslında bir film şeridi... En derin film sahneleri... En başa döner. Ama biter nihayetinde, en başa dönülünce... Hayat anılarının ve hayat enerjisinin en başına... Belki ana rahmine ve ceninliğe.
Biter notaların ilerleyişi. Gülümseme belirir nihayetinde...
Hisler saldırır, düşünceler haykırır
Kim olduğu mesele değildir
Herkes görünüşte aynıdır
Sadece kendi yaşamını tadar
Notalar topluluğunun neler anlatmak istediği, anlaşılır nihayetinde. Yaşama nasıl ışık getirdiği anlaşılır. Yaşamı ve ruhu nasıl iyileştirdiğine şahitlik edilir...
Beyinde çakan ışık, yüreğe seslenir. Sesleniş dudaklara vurur. Dudak hareket eder.
Fısıltıyla sözcükler dökülür...
Zaman her şeyi ortaya çıkarır... Zaman her şeyi iyileştirir...
Gönderen Atilla Çelik zaman: 09:57 0 yorum
Gönderen Atilla Çelik zaman: 09:51 2 yorum
Çok fazla ödül düşmanın kaynaklarının tükendiğini,
Çok fazla ceza ise aşırı sıkıntı koşullarının varlığını gösterir.
Bushido ve Şövalyelik
Günlük hayatımızda birinin ölümünü görmek, cinayetler, katliamlar, savaşlar belki bize korku vermekte ve dehşete kapılmamıza neden olmaktadır. Yüzyıllar önce gözünü hiç kırpmadan ölüme giden insanlar, askeri sınıflar vardı ve ölüm, onlar için sıradan bir şeydi. Odakların ve felsefelerin iç yüzünü bilmeden, o insanların kör olduğunu düşünmek bir nevi akılsızlık olur. Bu durum onların kendi egolarından kaynaklanmıyordu. İki askeri aristokrat sınıfa baktığımızda, bunun içinde çok derin anlamlar mevcuttu. Bireysel savaşçıların övülmesi ve yüceltilmesi, savaşma alışkanlığı düşünüldüğünde Froissart’ın kroniklerinde ve Heike Monogatari’nin bakış açılarında derlenecekti. Her iki topluluğun sahip olduğu bakış açıları, mesleklerinin-görevlerinin gerçeklikleri ve felsefeleri bazı kurallara tabi tutuluyordu.
Tüm bu kurallar, Avrupa’da Şövalyelik, Japonya’da Edo döneminin ilk yıllarında Bushido olarak isimlendirilecekti. Ama Japonya’da Bushido’nun temelleri yüzyıllar önce, en düşük rütbeli samuraylardan talep edilen sadakat ve cesaret üzerine atılmıştı. Bu kurallar belki o zaman yazılmamış, yazıya bağlı kurallar bütünü olmamıştı ama atalarının kahramanlıkları bazı temel kuralların anlaşılması için ders, ilham ve kaynak niteliğindeydi. Bu kuralların anlaşılamamasının imkanı yoktu. Çünkü yüzyıllar boyunca ortaya koyulan değerler, kendiliğinden bir nevi örf ve adetler gibi samuraylar ve şövalyelerin ruhlarına etiket gibi yapışıyor, değişmez bir kural halini alıyordu.
Bushido ve Şövalyelik felsefesine şimdiki modern dünya gözüyle baktığımızda, karşımıza bambaşka bir dünya çıkıyor. Günümüz insanlarına inanılmaz çekici, farklı, vurucu ve şaşırtıcı geliyor. Bushido ve Şövalyelik, savaşın dehşet ve korkutucu yüzünün birbirinin kopyası iki kültürüne tekabül ediyordu. Bu öyle bir dünyaydı ki, sivillere hiç yer yoktu ve seçkin askeri sınıfın mesleğini icra edişi, sivil insanlar dışında cereyan ediyordu. Öyle değerler ve bakış açıları söz konusuydu ki, günümüz dünyası söz konusu görüşleri karşılamamış, karşı karşıya kalmamış ve bu ihtiyacı hissetmemiştir. Günümüz insanları iki askeri sınıfın yaptığı şeyler için suçluluk duymuş olabilir. Fakat bu olayların gerçekleştiği sırada, yaptıklarından dolayı samuray ve şövalyelerin suçluluk duyması mümkün değildi. Görevleri, efendilerine itaatti ve söz konusu sadakatlerini göstermek onların ilk kuralıydı. Kendilerine verilen emri tereddütsüz uygulamalıydılar. Mesela samuraylar, yaptıkları şey ne olursa olsun, bundan suçluluk duymaz ve benzeri duyguları hissetmez. Buna Kore’de yapılan katliamlar da dahil! Gerçi Keinen gözlemlerinde bazı samurayların, vahşetleri isteyemerek yaptıklarını iletiyor ama istisnalar kaideyi bozmuyor.
Yoshino Jingoza’emon, 1592’de Kore’de Pusan’ın düşüşünde, samurayların bir katliam partisindeymiş gibi davrandıklarını, çıldırmış bazı samurayların kedi ve köpeklerin bile başını kestiğini yazmıştı. Çok önemli meseleler dikkate alınmış ve rapor edilmişti. Ama söz konusu olayları rapor eden bazı kronikçiler, gerçekleşen olayları, okuyuculara karşı bir kalkan tutup savunurmuş gibi savaşın gerçekleri olduğunu söyleyebilmiştir. Ne de olsa top dumanlarının oluşturduğu sislerin kapladığı savaş alanında, bilinmeyen topluluklardan oluşmuş kaba askerlerin aralarında dövüştükleri bir savaştı ve bundan daha gerçekçi bir şey olamazdı!!! Gururlu samuraylar için savaş, kabul gören genel bir düşünceydi.
Bushido ve Şövalyelik hakkındaki kroniklerde gözüken hakikatsizliğin en büyük öğesi, nadiren var olan savaş ideallerinin yükseltilerek savaş tanımlamaları olarak abartılmasıydı. Hem Froissart Kronikleri, hem de Heike Monogatari’nin savaş bölümlerinde buna benzer taslaklar yer almıştır. İlginç olan ikisi de hemen hemen aynı zamanlarda yazılmıştı ama görgü tanıkları mahiyetinde değillerdi. Pembe gözlüklerle manzaraya bakan yazar, “savaş nasıl olur?” mantığını işliyordu. Heike Monogatari eserinde Minamoto Yoshitsune ve Taiheiki’de Kusunoki Masashige’nin kahramanlıkları, sonraki nesilleri yönlendirecek, rehberlik edecek standartları temsil ediyordu. Ama bir yandan sanki imkansız bir şeyler vardı.
Örneğin; Konjaku Monogatari’de okuyucuların aklına şu not gelmelidir: “Korkaklığın üstesinden gelmek için kendini, karını ve çocuklarını unutmalısın.”
Bu tema daha sonra Heike Monogatari’de görülmüştür: “Savaşta anne-babası yada çocuğu katledilse ve öldürülse bile, doğu savaşçısı cesedin üzerinden geçer ve savaşına devam eder.”
Bu düşünce kelime kelimesine Taiheiki’de tekrar edilmektedir: “Efendiler ve vasallar öldürülse bile ölenlerin sayısına bakmadan borçlarını ödemeli, bedenlerin üzerinden geçmeli.”
Yukarıdaki notlar, her seferinde tekrarlanan, idealleştirilen geleneğin örnekleridir.
Sengoku döneminde samurayların, piyadeler ve diğer birliklerle kombinasyonu sağlanarak, göz alıcı gözükmese de başarılı olma ve savaşı kazanma ihtimali yüksek görünüyordu. Geçmişi düşünüp geçmiş örneklerin cazibesine kapılarak bireysel yeteneklerin sergilenmesi, samurayların aklında çok önemli bir yer tutuyordu. Böylece Kore’de olağanüstü kanlı bir çatışmanın görüldüğü Ch’ungju’nun ele geçirilmesiyle, 1184 yılındaki Ichi no Tani Savaşı’na romantik bir kıyaslama yapılabiliyordu. 1597’deki Chiksan Savaşı’nda saldırı kararının alınıp alınmamasında Nagashino Savaşı’ndaki koşulların örnek alınmasının büyük etkisi vardır. Çünkü söz konusu savaşta, Oda ve Tokugawa birlikleri sayıca, nitelik olarak çok üstün olmasına rağmen Takeda Katsuyori onlara saldırmayı yeğlemişti. Heike Monogatari savaşa dair bir çok pasajın idealleştirildiği bölümlere sahiptir. Savaş, kahramanca meydan okumayla teke tek dövüşle başlar ve bütün dövüşler asilce, temiz ve şevkle idare edilir.
Her iki kültür, savaş alanında idealleştirilmiş davranışları ortaya koyabilmek için bazen ekstra yardıma ihtiyaç duymuştur. 1352 yılındaki Mauron Savaşı’nda Fransızlar, konumlarını dik bir dağın üzerinde almışlardı. Onların amacı, uçuş imkansızlığının bilinmesiyle dövüşmek için istekleri arttırmaktı. Çünkü; dik bir dağın başında, arkanızı kaçmanızın imkansız olduğu bir uçuruma dayarsanız ve kaçmanın tek yolu uçmak olursa, bu da imkansızsa, o mücadeleyi kazanmak için varınızı yoğunuzu ortaya koyacaksınızdır.
Japonya tarihinin en büyük liderlerinden biri olan Shibata Katsuie’nin hikayesi de meşhurdur. Shibata, kendisine emanet edilmiş Chokoji Kalesi’nde 400 adamıyla, 4000 kişilik bir ordunun kuşatması altında kalmıştır. Düşman orduları kalenin su kanalını tıkamış ve kaleyi susuz bırakmak amacını gütmüştü. Shibata, adamlarının moralini Rokkaku’ya karşı bir baskın ile yüksek tutmak istiyordu.
O gece adamlarını toplamış ve onların şaşkın bakışları altında, kalede azıcık kalan su varillerinin hepsini parçalatmıştır. Artık adamların su içebilecek hiçbir şeyi kalmamıştı. Burada güdülen amaç, susuz kalan askerleri motive etmek ve kale dışında var olan su kaynağını göz önüne alarak susuzluktan ölmemek için düşmana büyük bir güçle saldırmalarını ve hayatta kalmak istiyorlarsa onları tepelemelerini sağlamaktı. Shibata, kaledeki su varillerini parçalattıktan hemen sonra adamlarına dönerek şöyle söylemiştir: “Susuzluktan yavaş yavaş ölmektense savaşarak hemen ölmeyi tercih ederiz.”
Sonuç mu? Shibata emrindeki 400 adam, 4000 kişilik düşman ordusunu perişan etmiş ve düşman kaçmıştır.
Savaş gerçeğinin tarihsel sürecine bakıldığında, hoş olmayan noktalar da göze çatıyordu. Sürpriz şekilde gece saldırısı yapmak, binaları yakmak, bir anda piyade sürüleriyle saldırmak; zafere ulaşmak açısından, delikanlı gibi yüz yüze meydan okuyup savaşa çıkmaktan daha garantili bir durumdu. Minamoto Yoriyoshi, Kuriyagawa’yı yaktığında kronikçi Mutsu Waki haykırmıştır: “Yaşlı liderin sadakati adına, kudretli bir rüzgar bahşet. Rüzgarı gönder! Alevleri büyüt!”
Diğer taraftan Avrupa’da gerçekleşen bir olay, yukarıdaki örnekle büyük benzerlikler göstermekteydi. Yüz Yıl Savaşları’ndan bahseden Fransız tarihçisi Denifle şöyle yazmıştı: “Ateş İngilizler’in değişmez müttefikiydi.”
Samurayların bir çok kere şartların gerektirdiği ölçülerde ateşe başvurmalarının yanında, Brandenburg yöneticisi aynı hislere sahip olmalı ki, kendi kültürlerinin bakış açısının ışığında, ateş için şu tanımlamada bulunmuştur: “Ateş, Meryem Ana ilahisinin akşam duasını aydınlatması gibi savaşı da aynı şekilde aydınlatan bir şan vermiştir.”
Bushido ve Şövalyelik arasındaki bir büyük fark, Japonya tarafında eşlere karşı nazik sevginin pek yer almayışıdır. Avrupalı şövalye, hanımına ait bir bileziği miğferine iliştirerek dövüşür, kavgada hareketsizlik olduğu zaman çabucak sone adı verilen koşuk okuyarak çarpışırdı. Bu noktada şövalyeler samurayların dengi değildi. Nerede kaldı samuraylara, savaş esnasında ebeveynleri, çocukları ölse bile, onların bedenini ezip geçerek savaşa devam etmesi gerektiği bildiriliyordu. Gikeiki eserinde Minamoto Yoshitsune’nin hayatından bahsedilirken, kahramanın, genç bir kadını baştan çıkarışını aktaran bir bölüm vardır. Ama onun amacı, kadının babasından çok önemli Çin askeri bilgilerini içeren belgeleri ele geçirmektir. Samuray kahramanlığı açısından kadınların görünümüne bakıldığında, bir kale düştüğünde intihar ettikleri gibi kendilerini kurban ettikleri de görülmektedir. Sakasai Kalesi liderinin hanımı, kalenin büyük bronz çanını kendi omuzları üzerinde kaldırıp kendisini kale hendeğine atmıştır.
İki askeri sınıf arasında görülen ortak noktalardan biri, herhangi bir sebepten dolayı ya da efendileri için kendilerini gönül rahatlığı ve içtenlikle öldürebilmeleridir. Bu davranış tarzını değil Japonya tarihinde, günümüz Japonya’sında bile görmek mümkündür ve bir hatadan dolayı kendini öldürmek söz konusu olunca, akıllara gelen ilk toplum Japonlardır. Samuray döneminde buna seppuku adı veriliyordu.
Fakat Avrupa’da savaş sonrası intihar örneklerine nadiren rastlanmıştır ve onlara göre, bu hareket soylu bir davranış değildir. Ama samuraylar için seppuku, en büyük onur örneğidir. Avrupa’da görülen nadir örneklerden biri, 1333 yılında Halidon Tepesi’nde kaybedilen savaş sonrası, bir çok İskoç’un kendilerini denize atıp kasten boğularak ölmeleridir. Çünkü bunu yapmazlarsa, kaderlerinin tutsaklıkta pek iyi olmayacağını biliyorlardı. Samuraylar tutsak olmanın utancından kaçmak ve hatalarını telafi etmek için intihar ederlerdi. Örneğin; Avrupalı şövalyeler 1461 yılındaki Kawanakajima Savaşı’nda Yamamoto Kansuke’nin kendisini öldürmesini ve bunu niçin yaptığını anlayamayacaktı. Stratejiyi Yamamoto Kansuke belirlemiş, plan son derece yanlış olmuş, başarısızlığın sorumluluğunu üzerinde kabul ederek hayatına dramatik noktayı koymuş ve kendi canını almıştır.
Samuray ve şövalyeler arasındaki en büyük benzerliklerden biri, kendi inançları çerçevesi içinde sapasağlam durmaktı. Çünkü savaşçı kurallarının varlığı, onların seçkin bir kitle olduğu anlamını güçlendiriyordu. 1592 yılında Kato Kiyomasa, Mançurya’ya saldırdığında onun tek motivasyonu, Japon cesaretinin acımasızlığını göstermekti. Namwon Kuşatması’nda Okochi Hidemoto, piyade askerlerinden ‘bizim astlarımız’ diye söz etmiştir. Bosworth Savaşı gazisi Lord Rivers, İspanya’ya yardım için gittiğinde bir İspanyol yazar İngiliz şövalyeleri için şu yorumu yapmıştı: “Davranış olarak soğuk ve saldırgan bir adadan gelseler bile, kendilerinin dünyanın en kusursuz insanı olduklarına inanıyorlardı.”
Gönderen Atilla Çelik zaman: 10:37 0 yorum
Gönderen Atilla Çelik zaman: 22:45 1 yorum
Gönderen Atilla Çelik zaman: 16:04 0 yorum
Maç öncesi, Galatasaray’ın kötü gidişi sonrası muhtemel puan kaybını bekliyordu bazı futbolseverler. Olası bir Galatasaray mağlubiyetinde ise medyanın bunun üzerine çok gideceğini de bekliyorduk. Öyle de olacak gibi görünüyor. Maçın bütününe göz attığımız zaman maçın hakkı bu muydu diye sorulduğunda tabii ki değildi ama eğer kısacık bir anda da olsa disiplinden uzaklaşıp yapılmayacak hataları yaparsanız futbolda bu gibi skorlar asla sürpriz olmaz.
İlk kez bir maçta gol atamadı Galatasaray. Pozisyonlar bulmasına rağmen.
Bu sezon ilk kez maç kaybetti Galatasaray. Hiç beklenmedik bir şekilde.
İlk kez kanatlarından bu kadar mahrumdu Galatasaray. Belki de pozisyon zenginliklerini bozan bu oldu.
Sabri, Keita, Emre Aşık’ın sakatlıkları nedeniyle mecburen gidilen rotasyon sonucunda Galatasaray’ın bilindik kanatları bir anda ortadan kalkmıştı. Sabri ve Keita yerine sağ kanada Uğur Uçar ve Aydın Yılmaz monte edilmiş, sol kanata Hakan Balta’nın stopere çekilmesi nedeniyle takıma alışma evresi içinde olan Caner Erkin monte edilmişti. Galatasaray maalesef bu maçta kanatlardan pek etkili olamadı. Keita’nın sistem için ne kadar önemli bir oyuncu olduğu iyice tescillenmiş oldu.
Galatasaray’a genel olarak bakıldığında ilk yarı oyunun mutlak hakimiydi. Kanatları fazla etkin kullanamasa bile top kullanma etkinliğini elinde tutmuş ve oyunu yönlendiren taraf olmuştu. Öte yandan önceki maçlarda sık sık üzerine vurgusunu yaptığımız egoistlik ve daha uygun durumdaki takım arkadaşına çabuk pas vermeme sorununun devam ettiğini gördük. 75. dakikaya kadar oyunun genel kontrolü Galatasaray’ın elindeydi, bazı net pozisyonları da bulmuştu ama bir durgunluk vardı takımın üzerinde.
75. dakikaya kadar maçı izleyen birine Ankaragücü’nün bu maçı 3-0 alacağını söyleseydiniz dalga geçip geçmediğimizi sorgulardı. Ama futbol böyle bir şey. Eğer genel organizasyonunuzdan uzaklaşıp oyundan koparsanız ve de hatalar oyunu olan futbolda çok kritik ve yapılmayacak hataları yaparsanız her türlü sonuca hazırlıklı olmanız gerekir. Galatasaray’ın yediği üç goldeki inanılmaz top kayıpları ve inanılmaz çocuksu hatalardan söz etmenin bir faydası yok bu noktadan sonra. Asıl sorgulanması gereken oyunculardaki bu motivasyon kaybının nedenlerini araştırmak. Bir de 1-0 sonrası oyundan bu kadar kopmasının nedenlerini sorgulamak. Çünkü şu zamana kadar Galatasaray skor ne olursa olsun sakinliği ve oyun sistemine sadakati ile dikkati çekiyordu. Berabere kaldığı maçlarda da bu yönünü olumlu karşılıyorduk. İşte bu maçın son dakikalarında eksik olan buydu. Hiç beklenmedik ağır yenilginin iç yüzünü anlayabilmek çok zor olmasa gerek.
Galatasaraylılar için her şey bu noktadan sonra başlıyor. Medya inanılmaz yüklenecektir Galatasaray’a, oyunculara ve teknik heyete. Takımlarını gönülden seven ve destekleyen taraftarların bu tuzağa düşmemesi gerekiyor. Ne olursa olsun takımlarını desteklemeleri ve yanlarında olmaları bir şart. Bazen takımların düşüş göstermeleri, bazı maçlarda kötü oynamaları doğaldır. Özellikle bir sistem oturtma söz konusuyken takıma sabır gösterilmesi gerektiğini sezon öncesinden bir çok aklı başında sporsever söylüyordu.
Galatasaraylı oyuncuların maçın sonlarında psikolojik olarak neden oyundan koptuklarını, disiplinden neden uzaklaştıklarını ve o kadar basit hataları nasıl yaptıklarını sorgulamaları gerekiyor. Bunca sorun üst üste gelmişken, Milli maçlar nedeniyle verilen ara sebebiyle 14 gün sonra oynanacak Trabzonspor maçına takımın ruhen ve fiziksel olarak kendisini düzlüğe çıkarması gerektiğini bekleyebiliriz.
Bir sistem oturtmanın yaralarıdır bu sonuçlar. Ama ilgili sistemin doğru oyuncularla, disiplinli, şahsi oynamadan ve motive bir şekilde oynanması gerektiğine dair de bir işaret çakılmıştır 19 Mayıs Stadyumu’ndan. Önemli olan ilgili disiplini ve motivasyonu maçın tamamına yaymak.
Artık bu maça inanılmaz bir ders gözüyle bakılmalıdır. Frank Rijkaard ve ekibine fazlasıyla güveniyoruz. Bu durumdan nasıl çıkacaklarına dair gerekli adımları atacaklardır. Bu maça kadar yenilmeyen bir takımın son 5 dakikada yaptığı inanılmaz hatalar sonucu maçı farklı kaybetmesi, bu noktadan sonra her şeyin ters gideceği anlamına gelmiyor asla. Aksine akılları yerine getirecek bir musibet gözüyle bakmakta fayda var. Dakika 70 iken Galatasaray iki farklı önde de olabilirdi. Ama oyuncuların zihinsel bir rahatlamaya ve değişikliğe ihtiyaç duydukları gerçeği değişmeyecektir. Galatasaray’ın ilgili dinamikleri beş dakikada yenen üç gol sonrası dağılacak değildir. Gerçek gücünün bu olmadığını da ülke üzerindeki her birey de bilmektedir. Trabzonspor maçı ile birlikte yeni bir perde açacaklarını düşünüyorum Sarı Kırmızılıların. Çünkü bu potansiyel kendilerinde mevcut.
Son sözüm de Sarı Kırmızılı renklere gönül verenlere. Takımınızın üzerine gitmeyin ve desteğinizi asla esirgemeyin. Bu maça kadar namağlup gelen, bir çok maçta yüzünüzü güldüren, çuvalla gol atan takım yine aynı takımdı. Sizi sevindirecek takım da yine bu takım olacaktır. Beşiktaş’ın başına gelenlerden sonra öyle davranmalısınız ki kendinize özgü bir taraftar topluluğu olduğunuzu gösterebilmelisiniz; takımınıza karşı olmadan!
Gönderen Atilla Çelik zaman: 18:32 2 yorum