Download "GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM AVRUPA BİRLİĞİ MEVZUATI. Mehtap KARAHALLI ÖZDEMİR TÜRK LOYDU"
1 GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM AVRUPA BİRLİĞİ MEVZUATI Mehtap KARAHALLI ÖZDEMİR
2 GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM
3 GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM EKONOMİSİ
4 GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM İLE İLGİLİ RİSKLER
5 GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM İLE İLGİLİ RİSKLER
6 GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM İLE İLGİLİ RİSKLER
7 ULUSLARARASI MEVZUATLAR IMO HK SÖZLEŞMESİ
8 ULUSLARARASI MEVZUATLAR IMO HK SÖZLEŞMESİ 15 Mayıs 2009 Diplomatik Konferans Uygulama: 500 GT ve daha büyük olan uluslararası sefer yapan gemiler Yürürlüğe Giriş: 1. Taraf Devlet Sayısı: Dünya Ticaret Filosu Payı: Taraf Devletlerin Yıllık Gemi Söküm Karşılama Oranı: 3% Koşulların Sağlanmasından 24 ay sonra 8
9 ULUSLARARASI MEVZUATLAR IMO HK SÖZLEŞMESİ HK Sözleşmesi: Gemilerin Zararlı Maddelerinin Envanterinin Oluşturulması /Sürekli Güncel Tutulması ve Sertifikasyon (Yeni ve mevcut gemiler) Gemi Geri Dönüşümü Yapacak Tesislerin Sağlaması Gereken Standartlar ve Devletlerin Yükümlülükleri Geri Dönüşüm Yapılacak Gemiler İçin Onaylı Gemi Geri Dönüşüm Planı Doğrultusunda Söküm Yapılması 9
10 AB GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM YASASI Yürürlüğe Giriş AB Konseyi, AB Parlamentosu ile anlaşarak 27 Haziran 2013 tarihinde Gemi Geri Dönüşüm Yasasını kabul etmiştir. Bu yasa, AB Resmi Gazetesi nde yayınlandıktan 20 gün sonra yürürlüğe girmiş olup, yürürlüğe giriş tarihi dür.
11 AB GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM YASASI Uygulama Tarihi Yasanın Genel Uygulama Tarihi aşağıdaki iki tarihe bağlı olarak belirlenecek olmakla birlikte, uygulamaya başlama tarihi öncesinde olmayacaktır: AB listesi nde bulunan gemi söküm tesislerinin toplam kapasitesinin yıllık 2,5 milyon LDT den az olmayan bir değere erişmesinden 6 ay sonra, Ya da en geç
12 AB GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM YASASI Dünya Ticaret Filosuna Etkiler AB uygulaması sadece AB bayraklı gemileri değil, AB bayraklı olmayan ancak AB limanlarına giden diğer başka ülke bayraklı gemileri de etkileyecektir. Bu durum, IMO Gemi Geri Dönüşüm Sözleşmesinin (2009 Hong Kong Convention for the Safe and Environmentally Sound Recycling of Ships) bazı uygulamalarının erken hayata geçmesine neden olacaktır. Örneğin: Zararlı Maddeler Envanteri Gemi Söküm Planı Söküme Hazır Sertifikası Gözle/Numune ile Kontrol Planı vb.
13 AB GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM YASASI Yasanın Amacı Gemiler Yeni ve mevcut AB bayraklı gemiler ve AB limanlarını ziyaret eden tüm diğer bayraklı gemiler için aşağıdaki tarihlerde gemide Zararlı Maddeler Envanteri (belli şartlarda Perfluorooctane sulfonic acid PFOS, Brominated flame retardant HBCDD içeren) bulunmalıdır: AB bayraklı yeni gemilerde Genel Uygulama Tarihi nde Zararlı Maddeler Envanteri bulunmalıdır. AB bayraklı mevcut gemilerde den sonraki 5 yıl içinde Zararlı Maddeler Envanteri bulunmalıdır. Eğer mevcut AB bayraklı gemi daha önce hurdaya gönderilecek ise ve AB listesi yayınlanmış ise bu gemiler için Zararlı Maddeler Envanteri oluşturulmalıdır. AB limanlarını ziyaret eden ve AB deniz alanlarında demirleyen AB bayraklı olmayan diğer tüm gemilerde den sonraki 5 yıl içinde Zararlı Maddeler Envanteri bulunmalıdır ve liman devleti kontrollerinde ilgili otoritelere sunmak zorundadırlar.
14 AB GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM YASASI Yasanın Amacı Tesisler Yasanın amaçlarından biri; AB Bayraklı gemilerin geri dönüşümü sırasında oluşabilecek olumsuz emniyet ve çevre etkilerinin, gereksiz ekonomik yük oluşturmadan azaltılmasının sağlanmasıdır. Yeni Yasa, AB Bayraklı gemilerin OECD ülkeleri dışında kalan ülkelerde yer alan tesislerde minimum çevresel ve emniyet koşulları yerine getirerek yasal olarak geri dönüştürülebilmesine imkan sağlamaktadır. Gemi sahipleri sadece gemi geri dönüşüm kriterlerini sağlayan tesisleri kullanabilecek olup, bu tesisleri yayınlanacak olan AB listesi içinden seçebilecektir.
15 AB GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM YASASI AB listesi, Tesislerin Denetimi Bu liste AB nin belirlediği gereklilikleri sağlayarak sertifikalandırılmış olan ve düzenli olarak denetlenen tesisleri içerecektir. AB listesi için başvuru tesisler için den itibaren başlayacaktır. İlk yayınlanacak AB listesine giriş için komisyona son başvuru tarihi 27 Mart 2015 dir. (?) AB listesi en geç dan sonra AB Resmi Gazete sinde ve ilgili web sitesinde yayınlanacaktır. (?) AB listesi ilgili tesislerin listede bulunması ile ilgili geçerlilik süresini de belirtecektir. Listede yer alan tesisler için geçerlilik süresi en fazla 5 yıl olup, her 5 yılda bir yenileme gerekecektir.
16 AB GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM YASASI Türk Loydu Hizmetleri
17 AB GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM YASASI Türk Loydu Hizmetleri
18 AVRUPA BİRLİĞİ GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM KILAVUZU
19 AB GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM KILAVUZU AB Gemi Geri Dönüşüm Yasasının uygulama detaylarını açıklayan taslak kılavuz sektör tüm sektör bileşenlerinin görüşleri de alınarak oluşturulmuştur. Taslak kılavuz Ekim 2014 tarihine kadar görüşe açık kalmış, olup Türk Loydu taslağa ilişkin görüşlerini komisyon toplantısında sözlü, sonrasında yazılı olarak iletmiştir.
20 AB GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM KILAVUZU Kılavuzun amacı Kılavuzun amacı; AB ülkeleri dışında bulunan: Gemi Geri Dönüşüm Tesislerinin uyması gereken gereklilikleri açıklamak (sertifikasyon, dizayn, operasyon, yönetim vb.) Tesisleri denetleyerek uygunluk doğrulaması yapacak olan bağımsız denetleme/doğrulama kuruluşlarının niteliklerini tanımlamak Tesislerin denetim mekanizmasını açıklamak AB listesi için başvuru sürecini tanımlamaktır.
21 AB GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM KILAVUZU Türk Loydu nun katkıları Türk Loydu kılavuzun oluşturulması sürecinde: Brüksel de yapılan AB Komisyonu toplantılarına katılım sağlamıştır ve kılavuz ile ilgili görüşlerini bildirmiştir. AB Komisyonunun İzmir de ve Ankara da yapılan toplantılarına katılım sağlamıştır. AB adına denetim yapacak olan EMSA ilgililerini Türk İdaresi ile birlikte Portekiz de ziyaret ederek konuyla ilgili görüşmeler yapmıştır. Ayrıca, EMSA tarafından düzenlenecek olan doğrulayıcı/denetçi vasıflandırma seminerlerine katılım sağlayacaktır.
22 AB GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM KILAVUZU Tesis Başvuruları AB listesine giriş için: Başvuru i 2 kopya başvuru dosya paketinin AB komisyonuna iletilmesi gerekmektedir. (İlk listeye giriş için son başvuru tarihi 27 Mart 2015 dir) Komisyon ilgili tesise başvuruyu kabul ettiğine dair bildirimde bulunacak olup, incelemeler sonucunda ise AB listesine kabul kararı verilip verilmediği konusunda ilgili tesise nihai bildirimde bulunacaktır. Listeye kabule ilişkin nihai karar AB Üye Devletleri temsilcilerinin oluşturacağı bir komite tarafından verilecektir. Dosya paketi içeriği İngilizce veya resmi olarak İngilizce tercüme edilmiş olmalıdır. Dosya Komisyona eksik belge ile sunulmamalıdır.
23 AB GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM KILAVUZU Başvuru Dosyası İçeriği Başvuru dosyası paketi içeriği: Başvuru formu (Ek B) Tesis Yetki Belgesi resmi sureti (Ek C) Tesis Yetki Belgesi eklerinin resmi sureti (Ek D) Tesis Bilgi Formu (Ek E) Tesis planının kopyası (Madde de detaylı açıklanmıştır) Gemi Söküm Planlarının onayı ile ilgili beyan (Ek F) AB bayraklı gemilerin geri dönüşümü ile ilgili beyan (Ek G) Bağımsız denetleme ve doğrulama sertifikasının kopyası (Ek H) Atık geri kazanım ve bertaraf ile ilgili beyan (Madde de ve Ek I ve J de açıklanmıştır)
24 AB GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM KILAVUZU Genel İstekler Tesislerin kendi ülkelerinden gemi geri dönüşümü için yetkili olmaları şarttır. Yetkisini kaybeden tesis AB listesinden de düşer. SRFP için (tesis planı) IMO HKC formatı kullanılması önerilmektedir. Acil Durum Hazırlık ve Müdahale Planı için IMO ve ILO kılavuzlarının kullanılması ve tüm çalışanlarca bilinir olması önerilmektedir. (2012 Guidelines for safe and environmentally sound ship recycling, Kısım ve ILO SHG Kısım 4.6 ve 16)
25 AB GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM KILAVUZU Yönetim Sistemleri İstekleri Tüm operasyonların çevre, sağlık, emniyet vb. konular için ulusal ve uluslararası standartlara uygun olarak yönetilmesi (örneğin ISO ve OHSAS veya ISO 30001) gerekmektedir.
26 AB GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM KILAVUZU Çevre Yönetimi Çevre yönetimi ve izleme sistemleri : Çevre yönetimi için Basel Teknik Kılavuzu istekleri dikkate alınmalıdır. Ayrıca, Tesisin çevreye negatif etkilerinin düzenli izlenmesi için IMO MEPC 210(63) e uygun bir izleme programı oluşturulması gerekmektedir. Bu program yapılan faaliyetlerin toprağa, suya, denize, havaya negatif etkilerini ve gürültü ve titreşimin negatif etkilerini kapsamalıdır. Çevresel izleme programında ayrıca örneklem ve analiz yöntemleri de belirlenmelidir.
27 AB GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM KILAVUZU Sağlık ve Emniyet Yönetimi Sağlık ve emniyet yönetimi ve izleme sistemleri : Çalışanların ve tesis civarında yaşayan halkın faaliyetlerden olumsuz etkilenmemesi için yönetim sistemi işletilmelidir. Yönetim sisteminin ILO SGH a uygun olması gereklidir. İşe ilişkin iş riski değerlendirmelerinin iş konusunda bilgili bir uzman tarafından yapılması gerekmekte olup ayrıca; yönetim temsilcisi, çalışan ve uzmanların oluşturduğu bir ekip tarafından yapılması tavsiye edilmektedir. Çalışanların yönetime etkin katılımı için uygun metodların kullanılması istenmektedir. Çalışanların ILO da belirtilen kapsamda temsilci seçme, idareye iyileştirme amaçlı bildirimde bulunma vb. haklara sahip olması gerekmektedir. Çalışanların ILO SGH a göre sağlık ve emniyet parametrelerinin düzenli izlenmesi gerekmektedir. Sağlık taramalarının yapılması ve topluma yönelik negatif sağlık etkilerinin izlenmesi gerekmektedir.
28 AB GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM KILAVUZU Çevresel Gereklilikler Çevresel Gereklilikler için aşağıdaki kılavuzlar dikkate alınmalıdır: ILO SHG Kısım II Basel Teknik kılavuzu Kısım 5 Basel Yetkilendirme kılavuzu IMO MEPC.210(63) Kısım 3
29 AB GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM KILAVUZU Çevresel Gereklilikler Gemi geri dönüşüm tesisi operasyon alanı için sızdırmazlık (beton, asfalt vb. zemin) gerekmektedir. Zeminde drenaj sistemlerinin uygun kapasitede olması ve belirli aralıklarla temizlenebilmesi için ızgaralı sistemlerle vb. teçhiz edilmesi gerekmektedir. Gemi üzerinde yapılan kesim ve söküm işlemi aşağıdaki şartlar sağlanıyorsa sızdırmazlık yönünden AB kuralına uygun olarak kabul edilecektir: Tekne bünyesi hasar görmediyse ve bütünlüğünü koruyorsa Kesim sırasında oluşan cüruflar denize değil tekne içine düşüyorsa Petrol bariyerleri tüm gemi çevresini sarıyorsa ve skimmer kullanılıyorsa Bariyerlere takılan cüruflar ve atıklar toplanıyor ve uygun şekilde bertaraf ediliyorsa Kesilen bloklar kontrollü olarak sızdırmaz zemine taşınıyorsa Tava kısmı sızdırmaz zemine vinç vb. yöntemlerle minimum boya kalıntısı yaratacak biçimde taşınıyorsa Tava kısmı uygun drenaj kanalına sahip sızdırmaz zeminde kesiliyorsa
30 AB GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM KILAVUZU Çevresel Gereklilikler Zararlı maddelerin çevre ve çalışanlarla teması sınırlandırılmalı, zararlı maddeler depolanarak uygun biçimde bertaraf edilmelidir. Bu kapsamda asbest söküm alanları için şartlar (beton/asfalt zemin, liflerin havaya kaçışını engelleme, ıslatma sistemi, emniyetli depolama filtreli vakum sistemi vb.) tanımlanmıştır. Gemi bünyesinde bulunan boyaların kesim öncesinde sökülmesi işleminden doğan boya kalıntılarının toplanarak bertaraf edilmesi gerekmektedir. Sıvı zararlı maddelerin uygun biçimde depolanması ve kaçak, taşma ve yangın konularında tedbirlerin alınması gerekmektedir. Kaldırma donanımlarının ve vinçlerin dizayn sınır değerleri aşılmamalıdır.
31 AB GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM KILAVUZU Çevresel Gereklilikler Tesiste kullanılan ırgatlar, halatlar, sıvı transfer pompaları, çalışma ortamını yeterli seviyede aydınlatmayı sağlayan jeneratörler uygun kondüsyonda olmalıdır. Tesis acil bir durumda gemiye ve tesisin tüm alanlarına ambulans ve itfaiyenin erişimi için uygun olacaktır. Tesiste temiz içme suyu; yeme, içme, temizlik, tuvalet, giyinme ve soyunma alanları bulunmalıdır. Yeme, içme ve mola alanları kontemine olmamalıdır. Asbest ile ilgili çalışanlara özel giyinme, soyunma, tuvalet, temizlenme alanları oluşturulmalıdır. Tesisin hangi atıkları elleçlediği/bertaraf ettiği ve hangi atıklar için dış kaynak kullanılarak işlem yaptığı tanımlı olmalıdır. Başvuru dosyasında tesisin kendisi ve dış kaynaklar için yetki durumunu gösterir belgeler olmalıdır.
32 AB GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM KILAVUZU - Sağlık ve Emniyet Gereklilikleri Çalışanlara zararlı etkilerin azaltılması konuları için; IMO MEPC 210(63) ve Basel Teknik Kılavuzu dikkate alınmalıdır. KKD için ILO SHG dikkate alınmalıdır. Çalışanların sağlık risklerinin azaltılması için sistematik bir yönetim biçimi uygulanmalıdır. Sağlık ve emniyet yönetimi; kanunları, kılavuzları dikkate alarak hazırlanmış prosedürleri içermelidir. Tesis ayrıca etkin bir tahliye planı oluşturmalıdır. Tesiste tüm operasyonların emniyetli biçimde sürdürülmesini sağlamakla görevli uygun eğitim ve tecrübeye sahip en az bir sorumlu anahtar personel bulunmalıdır. Bu sorumluluk yönetimden çalışana uzanan bir sorumluluk zinciri ile birden fazla kişi tarafından da sağlanabilir.
33 AB GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM KILAVUZU - Sağlık ve Emniyet Gereklilikleri Tesis tüm çalışanları ve alt tedarikçileri için gerekli eğitimleri belirlemeli ve çalışma alanına uygun olarak çalışanları düzenli aralıklarla eğitmelidir. (ILO SHG ve IMO MEPC 210(63)) Özel olarak; yangın konusu için çalışanların tümüne eğitim gerçekleştirilmeli, tüm çalışma saatlerinde yangına müdahale edebilecek ekibin bulunması sağlanmalıdır. Tüm eğitim ve talimlerin kayıtları (kişi, kullanılan KKD, süre, yer, zaman belirtilecek şekilde) tutulmalıdır. İş ile ilgili sağlık problemleri ve kronik etkiler yıllık sağlık taramaları ile kayıt altına alınmalıdır. En azından kan ve idrar tahlili ve mümkünse saç analizi yapılmalıdır. Bu etkilerin kaynağının toprak, hava ve toz kaynaklı olup olmadığı; ölçümlere dayanarak belirlenmelidir.
34 AB GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM KILAVUZU - Sağlık ve Emniyet Gereklilikleri Geçici çalışanlar dahil olmak üzere tüm çalışanların kimlik ve çalışma kayıtları saklanmalıdır. Talep edilmesi halinde güne bağlı çalışan listesi elde edilebilir olmalıdır. Çalışanların sağlık taramaları (ILO SHG ve IMO MEPC 210(63)) ya uygun olarak yapılmalı ve tüm lab. kayıtları, kaza kayıtları, sağlık kayıtları saklanmalıdır. Sağlık tarama sonuçları, çalışana sağlık görevlisi tarafından açıklanmalı, tarama sonuçlarına göre ayrımcılık yapılamamalı, istatistiki olarak değerlendirilmeli ve ulusal mevzuatta aksi belirtilmediyse en az 5 yıl saklanmalıdır.
35 AB GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM KILAVUZU Tesislerin Sertifikasyonu ve Denetim Tesis, AB listesi için başvuru yapmadan önce AB yasasına uygunluğunu kanıtlamalıdır. Tesisin uygunluğunun kanıtlanması için tesisin bağımsız denetleme/doğrulama kuruluşu tarafından sertifikalandırılmış olması gerekmektedir. AB komisyonu listeye kabul öncesi veya sonrasında tesisi denetleme hakkına sahiptir.
36 AB GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM KILAVUZU Tesislerin Sertifikasyonu ve Denetim Bağımsız Denetleme/Doğrulama Kuruluşu kimdir? AB yasası çerçevesinde uygunluk doğrulması yapan bağımsız kuruluşlardır. AB yasası kapsamında tüm gereklilikler Bağımsız denetleme/doğrulama kuruluşu tarafından incelenerek uygunluk durumu raporlanmalıdır. AB Komisyonu Bağımsız denetleme/doğrulama kuruluşu listesi yayınlamayacaktır. Uygun kuruluşu seçme yükümlülüğü tesise aittir.
37 AB GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM KILAVUZU Tesislerin Sertifikasyonu ve Denetim Bağımsız Denetleme/Doğrulama Kuruluşu: ISO/IEC standardına göre A tipi muayene kuruluşu olan ve Vasıf alanı içinde aşağıdaki konuları bulunduran kuruluşlardır: Gemi inşa; İş sağlığı ve güvenliği; Çevre, emniyet ve sağlık yönetimi, Atık yönetimi ve zararlı maddelerin yönetimi Bağımsız Denetleme/Doğrulama sürecinde görev alan ekip liderinin yukarıdaki vasıfların en az üç tanesinde en az 5 yıllık deneyimi olması gerekmektedir. Diğer denetçilerin en az 2 konuda, en az 3 yıl deneyimli olması gerekmektedir. Bağımsız Denetleme/Doğrulama Kuruluşunun AB Komisyonunun düzenleyeceği konuyla ilgili eğitimlere, çalışmalara katılması gereklidir.
38 AB GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM KILAVUZU Tesislerin Sertifikasyonu ve Denetim AB Komisyonu Denetimi: Tesis AB listesi için başvuru yapmakla, AB Komisyonunun (veya EMSA) tesisi habersiz olarak da denetleyebileceğini kabul etmiş olur. AB komisyonu bu denetimi, ilgili ülkenin yetkili otoritesi ile işbirliği yaparak gerçekleştirir. Bu denetimlerin maliyetleri tesis ile ilişkilendirilmez. Denetimler risk esaslı olarak planlanır. Sunulan başvuru doküman paketinin yeterliliği ve detayı da değerlendirilerek denetim yapma kararı alınır. Ayrıca tesise yönelik şikayetler de değerlendirilir.
39 MARPOL EK VI Emisyonlardan kaynaklanan hava kirliliği TEŞEKKÜRLER