Son Yılların Yükselen Değeri: Nörotrofinler - Evrim Ağacı
31/10/2014 04:44 tarihinde yayınlandı.
En son 26/10/2018 12:32 tarihinde düzenlendi.
Nörotrofinler omurgalı hayvanlarda sinir sistemi oluşumu ve devamlılığı için oldukça önemli bir protein ailesidir. Nörotrofin kelimesi sinir hücresi “nöron” ve Yunanca beslenme anlamına gelen “trophe” kelimelerinin birleşmesi ile oluşmuştur. Bundan 50 yıl önce NGF (nerve growth factor; sinir büyüme faktörü) proteinin keşfi ile nörotrofinler üzerine yapılan çalışmalar hız kazanmış olup gelişimsel nörobiyoloji, nörodejeneratif ve psikiyatrik hastalıklar için yeni görüşler ve çalışma alanları sağladıklarından dolayı bu hız aynen devam etmektedir. Daha önce yapılan çalışmalar nörotrofinlerin; sinir hücrelerinin varlığını sürdürmesinde, aksonal ve dendritik büyüme ve rehberliğinde, sinaptik yapı ve iletiminde, nörotransmitter salınımda, sinaptik plastisitesinde ve postsinaptik potansiyelinde kalıcı artışta görev aldıklarını açıkça ortaya koymuştur. Yer aldıkları mekanizmalara ve süreçlere bakıldığında ne kadar değerli oldukları ve sonraki yıllarda nörotrofinler üzerine olan merakı giderek artıracağı çok açık şekilde gözükmektedir.
1) Hipokampüsün kolinerjik sinir donatısında (inervasyon) azalma
2) Hafıza kazanımında ve muhafazasında azalma
3) Periferal sinir sistemi nöronlarının kaybı
1) Aşırı oburluk, obezite (Stres kaynaklı olma olasılığı)
2) Postsinaptik potansiyelinde kalıcı artış kaybı
3) Striatal dopamin seviyelerinde artış
4) Mekanosensivitenin kaybı
5) Periferal sinir sistemi nöronlarının kaybı
1) Beyin Amigdala bölgesinin günlük aktivitelerinde azalma
2) Kardiyovasküler bozukluklar
3) Azalmış mekanoreseptör
4) Periferal sinir sistemi nöronlarının kaybı
Kaynak: Bu yazı, Nature dergisinin yan ürünlerinden olan Nature Reviews Neuroscience dergisinin Nisan 2003 tarihli 4. sayısının 299-309. sayfalar arasında yayımlanan "Neurotrophins and their receptors: A convergence point for many signalling pathways" (Nörotrofinler ve Reseptörleri: Birçok Kimyasal Yolağın Birleştiği Nokta) başlıklı makaleden derlenmiştir. Makaleye buradan ulaşılabilir.