Anasayfa > Tarım Kredisi > Mısır ve Ayçiçeği Yetiştiriciliği Kârlı Mı? Hesap Kitap Ortada
Mısır ve ayçiçeği ülkemizde en çok yetiştirilen tarımsal ürünlerdendir. Bu bitkilerin birden fazla kullanım alanları bulunmaktadır. Çerezlik olarak kullanılmalarının yanı sıra yağ da edilmektedir. Ayrıca mısırlar büyükbaş hayvanlara yem olarak da verilmektedir. 1 milyon 638 bin ton ay çiçeği, 5 milyon 950 bin ton da mısır üretimi yapılmaktadır. Yazımızda bu ürünlerin üretim şekillerini, maliyetini ve ne oranda gelir sağladığını anlatacağız.
Ülkemiz tarım ve hayvancılık bakımından çok elverişli bir ülkedir. Türkiye İstatistik Kurumu’ nun açıkladığı verilere göre ülkemizdeki karasal alanın 31′ ini tarım alanları oluşturmaktadır. Matematiksel konumu itibari ile 4 iklimi yaşayan ülkemiz tarımda çok fazla ürün çeşitliliğine sahiptir. Baklagil, sebze, tahıl gibi üretim alanlarının yanı sıra meyve yetiştirmeye de uygundur. Ülkemizde çeşitli seracılık faaliyetleri de yapılmaktadır. İthal edilen ürünler kadar ihraç edilen ürünler de vardır. Teknolojinin gelişmesi ve bilgi düzeyinin artması ile artık yurt dışında üretilen çoğu ürünler ile ülkemiz tanışmıştır. Bir zamanlar avokado, ananas gibi meyveler bilinmiyordu. Şimdi ise çeşitlilik doruk noktasına ulaştı. Kinoa, soya fasulyesi, chia gibi tahıllar ile de ülkemiz tanışmıştır. Ancak hiç şüphesiz listenin başında buğday, arpa ve mısır gelmektedir.
Tahıl ürünlerinin üretiminde İç Anadolu Bölgemiz 1.sıradadır. Buğday ve arpa ilk sıralarda gelmektedir.
Mısır köken Orta Amerikalı’ dır. Amerika’ nın keşfi ile birlikte bitkiyi o zaman mevcut olan medeniyetler tanımıştır. Ayrıca yapılan arkeolojik kazılarda bu bitkinin insanlıktan önce var olduğu belirtilmiştir. Mısır genel olarak insanların tüketimi amacı ile kullanılmaktadır. Bazı bölgelerde farklı bir mısır çeşidi olarak hayvan mısırı ekilmekte ve yem olarak kullanılmaktadır. Ancak kullanıldığı alanlar yalnızca bununla sınırlı değildir. Mısır nişastası, viski, ethanol adı verilen alkol çeşidinin üretilmesi, bira ve sağlık sektöründe kullanılmaktadır. Tarım ve Orman Bakanlığı’ nın 2019 yılı hibe ve teşvikleri hakkında bilgi almak için tıklayınız.
Bitki sıcak iklimler için elverişlidir. Çok soğuk iklimde tohumların çimlenme süreci de geç olmakta ya da olmamaktadır. En az 10 C derece sıcaklık gerektiğini belirtelim. Şayet iklim tohum ekimi için uygunsa bu işlem gerçekleştikten sonra 1 hafta içine bitki toprağın üzerine çıkabilecektir. Mısır suyu seven bir bitkidir. Bu sebeple sulamanın ihmal edilmemesi gerekir. Ayrıca bitkinin büyümesi için ışık da gereklidir. Karanlık ortamlarda büyüme hızı düşecektir. Asıl dikkat edilmesi gereken dönem çimlenme dönemidir. Mısırın ekileceği toprağın çabuk ısınabilen bir cinste ve PH’ ının 6 ila 7 arasında olması gerekmektedir.
Bazı çiftçiler aynı tarlaya sürekli olarak mısır ekimi yaparak verim elde edeceklerini zannetmektedirler. Fakat mısır bitkisi ekilen tarlaya bir sonraki yıl yine mısır ekilirse verim düşer. Mısır tohumları ekilmeden evvel ilkbaharda ve hasat yapıldıktan sonra sonbaharda toprak elverişli hale getirilmelidir. Hasat yapıldıktan sonra toprağın derin olarak sürülmesi daha çok tavsiye edilmektedir. Tohum ekimi için çok fazla derin çukur açılmasına gerek yoktur. 9-10 cm bir derinlik kafi olacaktır. Sürülen toprak tohumlar ekileceği esnada tırmık gibi tarımsal aletler yardımı ile hazır hale getirilmelidir. Dekar başına 2 kilogram tohum atmak yeterli olacaktır. İki tohum arasındaki mesafe ise 60-70 cm olmalıdır. Bu filizlenen tohumun rahat büyümesini sağlayacaktır. Toprağın artık kış mevsiminden çıkılarak yavaş yavaş ısındığı dönemlerde ekim yapmak daha uygun olacaktır.
Mısır yetiştiriciliği ülkemizde 3.sırada yer almaktadır.
Azot, potasyum ve fosfor takviyeleri ile mısır desteklenmelidir. Ülkemiz topraklarının bu mineraller yönünden zengin olduğu bilinmektedir. Ancak toprağın sürülme zamanlarında gübre ile daha fazla verimli hale gelmesi sağlanmalıdır. Ayrıca takviye olarak gübre ile su karışımından elde edilen şıra ya da gübre şerbeti verilebilir. Bitki büyümeye başladıkça ve mısırların oluşma sürecinde çapalama işlemi yapılmalıdır. Mazot ve gübre desteği almak ister misiniz?
Sulama mısır yetiştirmede unutulmaması gereken bir aşamadır. Ekim işlemi yapıldığında ve artık hasat vakti geldiğinde çok da fazla su verilmesine gerek yoktur. Fakat mısırların olgunlaşma döneminde 180 mm‘ ye yakın su verilmesi gerekir. Ayrıca çoğu üretici artık ürünlerini damlama olarak sulamaktadır. Bu yöntemle bitkinin köküne su daha kolay ve çok nüfus edebilmektedir. Gıda maddesi olarak kullanılacak olan mısırlar çok fazla kurumadan hasat edilmelidir. Ekilen mısır miktarı çok fazla ise tarım aletleri ile koçanlı ya da tane olarak hasat yapılır. Depolanacak olan mısırın ise tamamen kurutulmaya ihtiyacı vardır. Kurumayan mısırlarda zamanla küf oluşuma rastlanacaktır.
Yetiştirilen üründen elde edilecek gelir ve size kalacak kâr oranı tüm ihtimaller dahilinde ve bu ihtimaller dikkate alındığında farklılık gösterecektir. Yukarıda bahsettiğimiz gibi mısır deyip geçmemek gerekir. Üretim için pek çok farklı aşamadan geçmek gerekir.
İlk aşama tarlanın maliyetidir. Tarla sahibi sizseniz bu giderden kurtulmuş olursunuz. Ancak kira yöntemi ile çalışacaksınız bulunduğunuz bölgeye göre kiralar değişecektir. Genel olarak köylerde dönüm başı 100-200 TL’ ye tarla kiralama işlemi yapılabilmektedir. Ya da bazıları elde edilecek ürünün bir kısmını almak koşulu ile tarlalarını kiraya verebilirler. Köylerde bu işlem icara vermek olarak tabir edilmektedir.
Diğer bir gider kalemi toprağın sürülmesi ve ekime hazır hale getirilmesidir. Şayet traktörünüz varsa yine bu işlem için ekstra maliyet ödemenize gerek kalmaz. 50-100 TL arasında tarla sürme işlemi yapılmaktadır. Ayrıca ekmek için tohuma ihtiyacınız olacak. Geçen yıldan tohumluk ürün ayırdıysanız yine bu masraftan kurtulmuş olacaksınız. Dönüm başı 2 kilogram tohumun yeterli olacağından bahsetmiştik. sahibinden.com‘ daki mısır tohumu fiyatlarını inceleyebilirsiniz.
Mısır üretim maliyeti
Toprağın verimliliği için gübreye ihtiyacınız olacak. Gübrenin 1 çuvalı 60 TL’ dir. Yanmış gübre kullanmanızı tavsiye ederiz. Hayvancılık da yapıyorsanız gübre masrafınız olmayacak. Son aşama ise sulama aşamasıdır. Bulunduğunuz bölgede sulama yapmak için bir alan varsa ihtiyacınızı bu alandan karşılayabilirsiniz.
Bir dönümden 7 ton silaj mısır elde edilmektedir. Silaj mısır hayvanların yediği yemlik manasına gelmektedir. Dane olarak da 1500 kilogram mısır elde edildiğini farz ediyoruz. Dönüm olarak masraf 450-500 TL civarında olacaktır. Mısırın tonu 945 TL’ ye satılmaktadır. Yıllık kazanç ekilen dönüm miktarına ve hasat sonu elde edilen ürüne göre değişiklik göstermektedir. 7 ton üretim yaptığınızı farz edersek 6 bin 615 TL’ lik bir gelir elde edersiniz.
Ülkemizde ayçiçeği en çok yağ yapmak için kullanılmaktadır. Yağ sektörünün bitkisel olanlarının neredeyse %50′ sini ayçiçek yağı oluşturmaktadır. Ürünün alınması sonucu artan kısımlar hayvanlara yem olarak verilmektedir. Ayrıca sapları da yakacak maddesi olarak kullanılmaktadır. Bitkinin ilk keşfedildiği ülke Peru’ dur. Amerika kıtasının keşfedilmesinden önce yerli halk bu ürünün yağını çıkaramıyordu. Fakat besin malzemesi olarak kullanılabiliyordu. Keşfedildikten sonra bazı ülkeler tarafından süs çiçeği olarak yetiştirildiği de rivayetler arasında yer almaktadır. Dünya savaşlarından sonra bu bitkinin değeri keşfedilmiş ve endüstride geniş bir yer tutmuştur. Ülkemize Bulgaristan göçmenleri tarafından getirildiği bilinmektedir.
Soğuk iklim şartlarına dayanıklıdır. Ancak en güzel ortamı ılıman iklimdir. Asitli topraklarda kesinlikle üretim yapılmamalıdır. Toprak içerdiği vitamin ve mineral yönünden oldukça zengin olmalıdır. Bir yıl ayçiçeği ekilen tarlaya ertesi yıl farklı bir tahıl ürünü edilmelidir. Ya da durum tam tersi olmalıdır. Üst üste yapılacak olan ekimlerde verim alınmamaktadır. Mısırda olduğu gibi tohum ekilmeden önce toprağın ekime hazır hale getirilmesi gerekmektedir.
Bu sebeple önce derin bir şekilde toprak sürülmelidir. Ekim yapılmadan hemen önce ise toprağın üst katmanının düzeltilmesi amacı ile tırmık yardımı ile toprak hazırlanmalıdır. 1 dekara atılacak olan tohum miktarı 1-2 kilogram arasında değişmektedir. Fosfor ve azotlu gübrelerin kullanılması verim açısından daha uygun olacaktır.
Ayçiçeği suyu seven bir bitkidir. Boyu uzamaya başladıktan sonra ise haftada bir kez sulanması yeterli olmaktadır. Çapalama işlemleri ise bitki çiçek açmadan evvel yapılacaktır. Bitkinin sarı yaprakları dökülerek sap kısımları kurumaya başladığında hasat yapılması gerekir. Çekirdeklerin bulunduğu çiçek başları elle de kesilebilmektedir. Ancak tamamen kuruma işlemi yapılmış olmadığından dolayı çekirdeklerin serilerek kurutulması gerekmektedir. Kuruduktan sonra çiçek başından çekirdek taneleri ayrılarak işlem yapılması için ilgili yerlere gönderilir. Bu aşamada çekirdek dışında herhangi bir toz ya da bitki kalıntısı var ise temizlenmesi için elekten geçirilir.
Ay çiçeğinde kullanılacak olan giderleri şu başlıklar altında sıralamak daha doğru olacaktır;
Mazot (Devletin mazot desteğinden faydalanabilirsiniz.)
Gübre (Dönüme 1 çuvaldan az yeterli olacaktır.)
Haşerelere karşı kullanılacak olan ilaç
Ayçiçeği üretim maliyeti
Bu aşamaların hepsi birer maliyet unsurudur. Ancak tarlanız kendinize ait, traktörünüz var ve hayvancılık yapıyorsanız bu masraflardan kurtulmuş olacaksınız. Bir dönümden hemen hemen 200 kilogram çekirdek elde edilmektedir. Tüm bunlar hesaplandığında yine mısırda olduğu gibi 450 TL’ lik bir masraf olacaktır. Kilogramı ise hemen hemen 2,5 TL’ den satılıyor. Yani 1 dönümden elde edeceğiniz 200 kg çekirdeğin fiyatı 500 TL oluyor. Yani toptan satımlarda dönüm başına hiçbir kazancınız olmuyor. Çekirdeği kavurarak çerez olarak satarsanız elde edeceğiniz gelir daha da artıyor. Ayrıca yağ yapan yağhaneler ile anlaşıp yağ yaptırıp satarak gelirinizi artırabilirsiniz. Ayçiçek yağının kilosu 8-10 TL civarında satılmaktadır.
Toptan satımlarda bu ürünlerden kazanabileceğiniz para ancak maasraflarınızı karşılamaya yetecektir. Bu sebeple üretim aşamasından sonraki aşama daha mühimdir. Ürünü gelir getirici bir hale dönüştürmek daha mühimdir.
Mısır ve Ayçiçeği Yetiştiriciliği Kârlı Mı? Hesap Kitap Ortada Konusuna 1 Yorum Yapıldı
Caner Arı dedi ki:
Karlı olup olmadığını soruyorsanız kesinlikle ayçiçeği karlıdır. Bence