Osmanlı'nın Vakıf Ruhunu Anlamak
Prof. Dr. Arzu Çiçek - Osmanlı'nın Vakıf Ruhunu Anlamak
Okunma : 7866
Türkiye'nin genelinde yaşadığımız şu soğuk kış günlerinde özellikle aç ve üşüyen insanları aynı zamanda hayvanları düşünürken okuduğum ve dinlediğim tarih bilgileri, hikâyeler ve masallar geldi aklıma. Sarıkamış şehitleri, sokaklarda donarak insanlar, köylerde mahsur kalan hastalar, hamileler, kış kuzuları (aslında kurtlar), kibritçi kız, evlerde donan çeşmeler yüzünden komşulardan camilerden taşınan sularla kızaran eller, dışarıda çalışanlar, vs.
Günümüzde pek çok kişinin aklına gelmeyen ve hayal bile edilemeyen gönüllülük, sevgi ve merhamet temellerine dayanan Osmanlı Vakıflarının en güzel örnekleri idi, zemheri aylarında evsiz insanları sıcak mekânlarda ağırlamak ve karınlarını doyurmak hem de sorgusuz sualsiz sıra beklemeden. Tabi o dönemlerde bu işlemi sadece vakıflar değil halkın tamamına yakını da yapıyordu. Sadece insanlar değil kuşlar, kediler, köpekler hatta dağdaki kurtlara varana kadar tabiattaki canlıların karnının doyması sağlanıyordu. Günümüzde aç ve evsizler bir takım formlar doldurarak barınma yeri için sıraya alınıyor, köylere inen hayvanlar ise öldürülüyor. Aslında insanlarda bir bağlamda ölüme terk ediliyor…
Osmanlı Vakıflarının o kadar farklı ve düşününce gerçekten insanı duygulandıran faaliyetlerinden birkaçını örnek vermek istiyorum. Sıcak pide dağıtma, kışın abdest alanlara sıcak su temin etme, yazın insanlara soğuk su ikram etme, yazın ve kışın insanların istirahati için kamplar kurma, kervanların ücretsiz konaklamalarını sağlama, iflas edenlere yardım etme, göl temizleme, tohum saklama, leylekleri koruma, çevreyi ve ormanı koruma, tarihi eserlerdeki tahribatları onarma ve yazıları silme, zararlı haşereleri yok etme, meyve yedirme, boğazda temiz hava aldırma, doğal afetlerin önlenmesi çalışmaları…
Gerçekten düşünüldüğünde yapılan hayır işlerinin tümü toplumun ve doğanın sağlığı açısından çok önemli. Ruh sağlığı açısından da güzel bir dengeleyici hem hizmeti üreten hem de tüketen bakımından. İçlerinden en fazla dikkatimi çeken ve gerçekten de var mı böyle bir şey dedirten vakıf ise Helalleşme Vakfı oldu. Bilerek ya da bilmeyerek üzerinde hakkı kaldığını düşündüğü ve helalleşemediği insanlar için vakıf kuranlar. Vakfın tek şartı yeme, içme ve konaklama veya farklı aktivitelerden dolayı hiçbir ücret alınmaması, bunun yerine hizmeti alan kişilerin dualarından elde edilecek sevabın helalleşemediği kimseye sadece helalleşmek umudu ile bağışlanmasıdır.
Helal ve haramın ayırt bile edilemediği günümüzde, Vakıflar medeniyeti Osmanlının İslam'a dayalı ruhunu anlamak ve yaşatmak dileğiyle.
Etiketler: Osmanlı, Hayvan, Doğa, Güzel, Anlamak, Kış