Tarihi bağlarımızın çok kuvvetli olduğu, kendinizi hiç yabancısı hissetmeyeceğiniz, sevimli bir Balkan ülkesiyle tanışmaya ne dersiniz? Her sokağında Osmanlı Devleti'nin izlerini görebileceğiniz, hem tarihe hem de doğal güzelliklerine doyamayacağınız Bosna Hersek'i sizler için anlattık.
Seyahat 07.01.2019, 10:44 07.01.2019, 13:05
HER ADIMINDA OSMANLI İZLERİNİ GÖRECEĞİNİZ MİSAFİRPERVER BİR ÜLKE
Bosna-Hersek komünizmin etkilerinden yeni yeni kurtulmaya başlayan bir ülkedir. Şehirlerdeki savaşın etkileri silinmiyor, duvarlardaki mermi izlerinin hâlâ duruyor olması, yeni doğacak olanların, gençlerin tarihlerini unutmaması içindir. Milijacka Nehri ile çevrelenmiş başkent Saraybosna’daki İkinci Dünya Savaşı’nı simgeleyen ve gece gündüz yanan ‘Sönmeyen Ateş Anıtı’; iç savaş zamanında yapılan Umut Tüneli; Birinci Dünya Savaşı’nın ilk izlerinin bulunduğu Latin Köprüsü; 1992 yılındaki iç savaşta Sırp milliyetçileri tarafından yakıldıktan sonra restore edilip tekrar halka açılan ve ülkenin en önemli ulusal arşivine sahip Viyeçnitsa Kütüphanesi; Neratva Nehri üzerinde yer alan ve UNESCO’nun Dünya Miras Listesi’nde bulunan Mostar Köprüsü; 1895’ten bu yana Bosna halkının inadını simgeleyen, milli bir sembol haline gelen ve 1997’den beri restoran olarak hizmet veren Inat Kuca Evi; denize kıyısı olan Neum şehri; Kravitse Şelaleleri Bosna-Hersek’de görülmesi gereken yerlerdir.
BOSNA HERSEK'İN BAŞKENTİ, ŞEHİRLERİ VE BÖLGELERİ
Bosna-Hersek’in başkenti Saraybosna’dır. Saraybosna dışında bilinen diğer önemli şehirleri ise köprüsüyle ünlü olan Mostar, Banja Luka, Trebinje, Bihac, Neum, Travnik, Medjurgorje, Tuzla, Srebrenitsa ve Prijedor’dur.
Bu şehirler içinde bulunan Mostar Köprüsü, Poçitel Köyü, Kravitse Şelalesi, Tuzla Kantonu, Bosna Piramitleri, Una Nehri ve Sokullu Mehmet Paşa Köprüsü ise görülmesi gereken yerler arasındadır.
Bosna-Hersek Federasyonu, Sırp Cumhuriyet ve Brcka Bölgesi olarak da 3 küçük devletçiğe ayrılır.
BOSNA HERSEK NEREDEDİR?
Güneydoğu Avrupa’da bulunan Bosna-Hersek, kuzeyden ve batıdan Hırvatistan, doğudan Sırbistan, güneyden Karadağ ile çevrilidir. Güney bölgesinde Adriyatik Denizi’ne 20 km’lik bir kıyısı vardır. Avrupa kıtasının güneydoğusu, İtalyan Yarımadası’nın doğusu, Anadolu’nun batısı ve kuzeybatısında bulunan; Balkan ülkelerinden biridir.
BOSNA HERSEK'TE KONUŞULAN DİLLER
Boşnak, Sırp ve Hırvat olarak üç etnik gruba ayrılan Bosna Hersek’in resmi dilleri; Boşnakça, Sırpça ve Hırvatça’dır. Bu dillerdeki birçok kelime Çekçe ve Slovakça ile hemen hemen aynıdır. Uluslararası bir toplum olmasının vermiş olduğu getiriyle İngilizce neredeye ikinci dil haline gelmiştir.
Boşnakça bazı kelimeler;
Nema na cemu: Bir şey değil
Dobro dosli: Hoşgeldiniz
Dobro jutro: Günaydın
Kako ste: Nasılsın?
Başçarşı Sebili / Sarajevo
BOSNA HERSEK'TE DİNİ İNANÇ
Bosna Hersek’te, %44’ünü çoğunluğunun Boşnak olduğu Müslümanlar, %36’sını çoğu Sırp olan Ortodokslar, %16’lık dilimi ise çoğunluğun Hırvat olduğu Katolik Hristiyanlardan oluşmaktadır.
Laik bir yönetim sistemine sahip ülkede din ve inanç geleneksel bir kültür ögesi olarak benimsenmektedir.
BOSNA HERSEK'İN KISA TARİHİ
Akdeniz’e kıyısı olan birçok ülke gibi Bosna-Hersek de tarihteki ilk yerini Roma İmparatorluğu hâkimiyeti altında almıştır. İmparatorluğun çöküşünden sonra bir süre Macarlar ve Sırplara karşı savaşmıştır. 1463 yılında Osmanlı’nın idaresine geçen Boşnaklar, böylelikle İslam dinini de benimsemiş olmuşlardı. 1986-1992 yılları arasında yaşanan kanlı iç savaşların sonrasında Yugoslavya parçalandı. Daha sonra da Slobadon Miloşoviç ‘Büyük Sırbistan’ kurma hayalleriyle büyük bir katliam gerçekleştirdi.
Masum siviller, aydınlar ve seçilmiş kişilerin öldürülmesiyle gerçekleştirilen bu soykırıma karşı Birleşmiş Milletler sessiz kalmıştır. 1990 senesi sonlarında yapılan seçimlerde devlet başkanı olan Aliya İzzet Begoviç, Mart 1992’de yapılan referandum sonrasında Bosna-Hersek’in bağımsızlığını ilan etmiştir.
BOSNA HERSEK'E NE ZAMAN GİDİLMELİ?
Bosna-Hersek, dört mevsimi de yaşayan bir ülkedir. Ancak kış ayları iç titreten bir soğuk, yaz aylarında da ter döktüren bir sıcakla karşılaşabilirsiniz. Dolayısıyla daha ferah ve rahat bir gezi için Bosna-Hersek’e sonbahar ya da ilkbahar mevsimlerinde gidilmesi önerilmektedir.
Kayak mevisimi ocak-mart ayları arasında kendini göstermektedir. Bu aylarda özellikle Bjelasnica, Igman ve Jahorina dağları kayak yapmak için oldukça elverişli olmaktadır.
Ağustos ayında ise Banja Luka’da düzenlenen Banja Luka Yaz Oyunları’nda farklı ülkelerden gelen ziyaretçiler ve sanatçıların katılımıyla tiyatrolar, şiir geceler, konserler düzenlenmektedir.
BOSNA HERSEK'E NASIL GİDİLİR?
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarından üç aya kadar vize istemeyen Bosna-Hersek’e ulaşım havayolu ve karayolu ile sağlanabilir. Havayolunu tercih edecek vatandaşlar için İstanbul’dan Saraybosna ve Mostar’a direkt uçuşlar bulunmaktadır. Başka şirketler de aktarmalı olarak Saraybosna ve Banja Luka’ya gitmektedirler.
Belgrad veya Zagreb aktarmalı bir tren yolculuğu ise yaklaşık 20 saat sürmektedir. Karayolunu tercih edecek vatandaşların ise Bulgaristan sınırından transit vize almaları gerekmektedir.
BOSNA HERSEK'TE İKLİM
Balkanların batısına hâkim olan iki büyük iklim bölgesinin arasında yer alan Bosna-Hersek’te ağırlıklı olarak karasal iklim yaşanır. Fakat ülkenin güneybatı kısmında ve Neretva Vadisi’nde Akdeniz ikliminin etkileri görülmektedir.
Boşnaklar (%46, 1) Sırplar (%37,9) Hırvatlar (%14,6) Bosna Hersek’in farklı etnik gruplarını ve kültürünü oluştururlar. Bu durum sosyal ve kültürel alanda da çeşitlik sağlamıştır. Boşnaklar kültür ve geleneklerine çok bağlıdır ve kendilerine has özellikleri vardır. Örneğin kahveyi lokumsuz içmezler, misafirliğe giderken kesme şeker götürürler, akordeon onlar için vazgeçilmezdir ve inatlarıyla meşhurdurlar. Sırplar Boşnaklara göre daha içlerine kapanık özellikleriyle bilinirler, çok fazla dışarı çıkmazlar, milliyetçilikleriyle ön plandadırlar.
Özellikle Saraybosna ve Mostar’da Osmanlı’nın izlerine daha çok rastlanmaktadır. Gazi Hüsrev Bey Cami, Hünkar Cami, Bursa Bezisteni, Ali Paşa Cami gibi eserler Osmanlı Devleti'nin o güzel tarihini tekrar yaşamanıza yardımcı olacak mimari yapılar olarak dikkat çekiyor.
BOSNA HERSEK MUTFAĞI
Bizans, Osmanlı, Batı Avrupa etkilerini harmanlayan bir ülke olması Bosna Hersek’in mutfak kültürüne de oldukça büyük bir katkı sağlamıştır.
Saraybosna usulü köfte olan Cevapi, bir hamur çeşidi olan Pita, Boşnak Böreği, İtalyan ravolisini andıran Klepe, yöresel bir lezzet olan Bey Çorbası gibi yemeklerin tatları damağınızdan uzun süre ayrılmayacak.
BOSNA HERSEK FESTİVALLERİ
Farklı halklarının birlikte yaşamasının üzerinde büyük etkisi olan Bosna-Hersek için festival zamanları da çok çeşitli ve gelişmiştir. Tiyatro, müzik, sinema, çocuk ve geleneksel festivalleriyle vatandaşlarına ve turistlere farklı festival tatları yaşatan ülkenin başlıca festivalleri şöyledir:
· Bosna Hersek’te yaşanan savaşa tepki olarak 1995 yılında başlayan Saraybosna Film Festivali, ülkenin en önde gelen festivali sayılmaktadır. Temmuz ve ağustos ayları arasında düzenlenmektedir.
· 1997 yılından beri düzenlenen ve uluslarası bir festival olan Saraybosna Caz Festivali her yıl kasım ayında farklı milletlerden sanatçıları bir araya getirmenin yanı sıra yeni yeteneklere de bir kapı açar.
· 2004 yılından beri düzenlenen ve Bosna-Hersek’in her yerinden yaklaşık 40 bin çocuğun katıldığı Çocuk Festivali'nde eğlence ve eğitim odaklı atölyeler, oyunlar, dans performansları ve daha birçok etkinliğin düzenleniyor. Festival,Güneydoğu Avrupa’nın en kapsamlı çocuk festivaliolarak bilinmektedir.
· Ağustos ayında Kastel Kalesi içinde düzenlenen Banja Luka Yaz Oyunları farklı ülkelerden gelen ziyaretçilerin katılımıyla gerçekleşmekte ve festival boyunca çeşitli konser, şiir geceleri, tiyatro oyunları gibi pek çok etkinlik düzenlenmektedir.
· Bosna-Hersek’in eski geleneklerini sunan Kozara Etno Festivali temmuz ayının başında yapılmakta ve 2 gün sürmektedir.
· 1960 yılından bu yana düzenlenen ve Güneydoğu Avrupa’nın en seçkin tiyatro festivali olan Uluslarası Tiyatro Festivali Mess her yıl sonbaharda Saraybosna’da ziyaretçilerini ağırlamaktadır.
Kozara Etno Festivali
BOSNA HERSEK'TEN ALINACAK HEDİYELER
Gittiğiniz yere özgü bir şeyler satın almak, o ülkeye dair edindiğiniz hatıraların her daim canlı kalmasını sağlayacaktır. Saraybosna’ya gittiğinizde alışveriş için Başçarşı’ya gidebilir burada bakır ve gümüş işlemecileri izleyebilir; daha sonrasında satın alma imkânına sahip olabilirsiniz. Gıda alışverişi için Telali Pazarı; kıyafet, müzik ürünleri gibi çeşitler için Sirano Pazarı’nı tercih edebilirsiniz. Yine Saraybosna’da bulunan Ciglane Pazarı ise ikinci el ürünlerden giyime, giyimden gıda ürünlerine kadar her şeyin bulunabileceği şehrin en büyük pazarıdır.
Eğer Mostar’daysanız, Eski Pazar’a giderek terzi, ayakkabıcı, kuyumcu, bakır ve gümüş işlemecilere uğrayabilir; alışveriş seçeneklerine göz atabilirsiniz.
Bosna Kahvesi, kanaviçe, tahta kaşıklar da Bosna Hersek kültürüne özgü olarak satın alabileceğiniz seçeneklerdir.
BOSNA HERSEK'TE BULUNAN TÜRKİYE TEMSİLCİLİKLERİ
Adres: Vilsonovo Setaliste bb. 71 000 SARAJEVO BOSNIA-HERCEGOVINA
Telefon: : 00 387 33 568 750 - 00 387 33 568 751 - 00 387 33 568 752
Faks: 00 387 33 568 777 - 00 387 33 267 261
Saraybosna Türkiye Büyükelçiliği
Görev Bölgesi: Mostar, Livno, Kupres, Prozor - Rama, Konjic, Tomislavgrad, Posuşje, Grude, Şiroki Brijeg, Ljubuşki, Çitluk, Çapljine, Stolac, Neum , Gornji Vakuf,Jablanica