Yurtdışı Vatandaşlar /
Genel Bilgi /
Bilindiği üzere ülkemiz, 1960’lı yıllarda çeşitli ülkelerle işgücü anlaşmaları imzalamıştır. Almanya ile 1961; Avusturya, Belçika ve Hollanda ile 1964; Fransa ile 1965 ve Avustralya ile 1967 yıllarında imzalanan bu anlaşmalarla birlikte söz konusu ülkelere göç etmeye başlayan işçilerimiz, muhatap ülkelerin kalkınmasında büyük rol oynamışlardır. Bugün sayıları yaklaşık 6,5 milyona ulaşan Türk diasporasının önemli bir kısmı, söz konusu işgücü anlaşmalarıyla Avrupa ülkelerine yerleşen ve bu ülkelerdeki varlıklarını günümüze değin sürdürüp, artık 4. nesline ulaşan Avrupa’daki vatandaşlarımızdan oluşmaktadır.
Diasporamızın Değişen İhtiyaç ve Öncelikleri
O yıllardan günümüze, Avrupa’da yaşanan sosyolojik, siyasi ve ekonomik süreçler diasporamızın perspektif, ihtiyaç ve önceliklerinde değişimlere yol açmıştır. Özetle aktaracak olursak;
1960’lı yıllarda işçilerimiz gittikleri ülkelerde kalıcı olarak yerleşmeyi düşünmemiş, anavatana geri dönüş fikri hep ağır basmıştır. Öne çıkan ihtiyaç alanları ise barınma, ibadet, dernekleşme şeklinde tezahür etmiştir.
1970’li yıllarda işçilerimiz kalıcı olarak yerleşme fikrini benimsemeye, bu ülkelerde aile ve yuva kurmaya başlamışlardır. Ev sahibi ülke vatandaşlıkları da alan işçilerimiz, yavaş yavaş entegrasyon sürecine dahil olmuşlardır.
1980 ve 1990’lı yıllarla birlikte Avrupa’daki diasporamızın kurumsallaşma süreci büyük bir gelişim göstermiş, bu dönemde sivil toplum faaliyetleri hız kazanmaya başlamıştır. Bununla birlikte, vatandaşlarımıza yönelik ırkçı saldırılar da baş göstermiştir.
2000’li yıllara geldiğimizde ise, birçok yönden yepyeni ihtiyaçlar belirmiştir. Avrupa’daki diasporamızın eğitim ve istihdamı sorunu, kurumsal ırkçılık ve ayrımcılıkla mücadele, İslam düşmanlığı ve vatandaşlık hakları meseleleri ön plana çıkmış ve Türkiye’nin diaspora politikası bu sorunlara çözümler üretme temelinde şekil almaya başlamıştır.
Türkiye’nin Diaspora Politikası
Tüm bu ihtiyaçlar göz önüne alındığında, Türkiye’nin diaspora politikası üç temel amacı gerçekleştirmek üzerine bina edilmiştir:
Yurtdışı vatandaşlarımızın anavatana aidiyetlerinin korunması,
Yurtdışı vatandaşlarımızın yaşadığı ülkelerde anadil, kültür ve kimliklerinin muhafaza edilmesi,
Yurtdışı vatandaşlarımızın ikamet ettikleri ülkelerde toplumsal statüsünün güçlendirilmesi.
Bu minvalde Başkanlığımız, yurtdışında yaşayan vatandaşlarımıza yönelik faaliyetler gerçekleştirmekte, ilgili tüm kurumlarımızla birlikte yurtdışındaki vatandaşlarımıza ilişkin üstlendiği görev ve sorumluluğu yerine getirmeye çalışmaktadır.
Başkanlığımız, icra ettiği faaliyetlerle yurtdışındaki diasporamızın aile yapısı ve sosyo-kültürel değerlerinin korunması ve gelecek nesillere aktarılmasını hedeflemekte, bu alanlara yönelik sivil toplum faaliyetlerini desteklemektedir.
Hareketlilik Programları, Türkçe ve Eğitim
Bilhassa diasporamızın genç mensuplarına yönelik yürütülen çalışmalar özel bir nitelik ve ehemmiyet arz etmektedir. Yurtdışındaki çocuklarımızın ve gençlerimizin hem yaşadıkları ülke dilinde hem de anadillerinde yetkinlik kazanmaları amacıyla çift dilli eğitim teşvik edilmekte, bu alana yönelik eğitimci yetiştirmek, materyal ve müfredat geliştirmek ve anadillerini öğrenmelerine ilişkin çalışmalar desteklenmektedir. Farkındalığı artırmak amacıyla yapılan toplantı ve etkinlikler, kurslar, eğitim faaliyetleri, materyal geliştirme çalışmaları, konferans, anket, araştırma, rapor vb. bilimsel çalışmalar Başkanlığımız tarafından yürütülmekte ve bu alana yönelik çalışmalar yapan kurum, kuruluş ve STK’larla işbirliği yapılmaktadır.
Diasporamızın genç mensuplarına yönelik çalışmalarla;
Yaşam ve eğitimlerini yurtdışında sürdüren üniversite çağındaki gençlerimizin Türkiye ve Türkçe ile olan bağlarını korumak ve güçlendirmek,
“İnsan Hakları Eğitim Programı” ile yükseköğrenimlerine devam eden gençlerimizin İnsan Hakları savunuculuğu ve Sivil Toplum faaliyetlerine katılımlarını artırmak,
“Türkiye Stajları” ile kurumlarımızın işleyişine dair bilgi sahibi olmalarını temin etmek,
“Genç Liderler” programı ile gençlerimize akademik perspektifin yanı sıra tarihi ve kültürel içerikli eğitim programları, seminerler, geziler, atölye çalışmaları, vizyon konuşmaları ve kültür sanat programları eliyle katkı sunmak,
“Gençlik Köprüleri” programı ile yurtdışında yaşayan gençlerimizin Türkiye ile tarihi, sosyal ve kültürel bağlarını güçlendirmek,
Bu programlarla yurtdışında yaşayan gençlerimiz memleketlerini, kültürlerini, tarihlerini ve diasporanın diğer mensuplarını daha yakından tanıma fırsatı bulmaktadır.