18 Ağustos 2011, 09:22
Batıni açıdan, bütün tek dinli vahiyler, aslında aynı ana kaynaktan gelirler, buna İbrahim’in Kuralı denir.
Asrımızın başlarında, Doğu ve İslam mistisizmine çok meraklı bir mason olan Rene Guenon, Mısır’dan Şeyh Abd el-Rahman İllayş ile yakın münasebetler kurar.
Alexandria Locası’nda (Grand Orient), 1864’te onu tanıtır ve bu sâyede keşfettiği, 13. Asır’da yaşayan Muhyiddin ibn Arabi’nin manevi üstadlığından bahseder. Sonunda kendisi de İslam dinine geçer ve Mısır’da evlenir.
Bu inanç “gizli bir hazine idim bilinmeyi istedim” yani bütün varlıkların ve evrenin Tanrı’nın yansımaları olduğu anlamını taşır; insanların Allah’tan gelip yine Allah’a dönüşlerini izah eder.
Seyyid Nesimi ve Hallac-ı Mansur’un kendilerini ölüme götüren “En-el Hak” sözü, bu inancın yansımasıdır.
Hallâc-ı Mansûr, derisi yüzülerek öldürülürken şu sözleri söylemiş ve Allah’tan kaatillerini bağışlamasını dilemiştir:
“Ya Rabbi canımı alan bu kullarını bağışla; çünkü onlar senin bana gösterdiğin sırlarından haberdar değiller, senin bana gösterdiklerini onlar göremezler, bilemezler”.
“Vahdet-i Vücûd” tâbirini ilk kullanan, İbn Arabi’nin talebesi Sadreddin Konevi’dir.
Sufilere göre kendiliğinden var olan (kaimun bizatihi) varlık (vücud) birdir; o da Hakk Teala’nın varlığıdır.
Ancak Hak, zatı itibariyle değil, sıfat ve fiilleri itibariyle bütün suret ve şahıslarda mutlak olmaktan çıkmaksızın ve asla değişikliğe uğramaksızın tezahür ve tecelli etmektedir. İçinde farklılıklar ve değişme barındıran bütün kainat ve içindeki canlı ve cansız her unsur, ancak O’nun varlığı ile ayakta durmaktadır.
Vahdet-i vücud her şey Tanrı’dandır, O’ndan sudur eder der.
Sudur (sadır olma, meydana çıkma, olma) nazariyesine göre kainat, İlahi Varlık’tan tedrici olarak genişleme ve yayılma (extantion) yoluyla meydana gelmiştir.
Büyük Patlama’yı hatırlayın!
Bu nazariyenin temeli büyük ölçüde Plotinos’un düşüncesine dayanır. Plotinos’a göre her şey İlk İlke’den sudur etmiştir.
O, İlk İlke’nin tekliği” (vahdet) üzerinde titizlikle durur.
Plotinos’un İlk İlkesi’ne Farabi ve İbn-i Sina Vacib Varlık (Vacibu’l-Vücud) derler. İbn-i Sina’ya göre metafiziğin temel konusu, “Vücud-u Mutlak” olan Allah ile yüce varlıklardır. Vücut (var olan) üçe ayrılır:
Muhtemel varlık veya ortaya çıkan ve sonra yok olan varlık; Muhtemel ve zaruri varlık (tümeller ve yasalar evreni, kendiliğinden var olabilen ve bir dış sebep sayesinde gerekli olan varlık); özü gereği gerekli olan varlık (Allah). İbn-i Sina Allah’ı “Vahdet-i Vücud” yani ‘varlığı zarurî olan’ olarak tefsir eder.