Kronik Hepatit B ve Depresyon İlişkisi- Tedaviye Uyum, Yaşam Kalitesi Etkileniyor mu?
Hepatit B virüs enfeksiyonu ülkemiz için önemli bir sağlık sorunu oluşturmaktadır; ülkemiz, HbsAg prevalansı %2-7 arasındadır ve hepatit B virüs enfeksiyonları yönünden orta endemik bölgede yer almaktadır.
Hepatit B hastaları ile yapılan bazı çalışmalarda çeşitli psikiyatrik belirtilerin görülebileceği tespit edilmiştir. Bu hastalardaki psikiyatrik bozukluklar tedaviye uyumu ve hastalığın prognozunu etkiler.
Depresyon, son yıllarda sık görülen, kronikleşme oranı yüksek olan, işgücü kaybına yol açabilen bireysel ve toplumsal bir sağlık sorunudur. Uyum sorunları klinik düzeyde ruhsal bozukluklara neden olabilir, hastalığın verdiği korku, endişe dışa yansıtılabilir. Depresyon kronik bir hastalığın gidişatını daha kötüleştirebileceği gibi kronik hastalıklar da depresyon gelişimine yol açabilir.
Dr. Ayşe İnci tarafından yapılan çalışmada, Artvin Devlet Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği tarafından takip ve tedavi edilen inaktif hepatit B enfeksiyonlu olgular ile kronik hepatit B hastalarının depresyon durumları karşılaştırılmıştır.
Çalışma, Ocak 2013 ve Mayıs 2013 tarihleri arasında, klinikçe takip edilen hastaların sosyodemografik özelliklerini araştıran bir anket formunu doldurması ve depresyon düzeyini ölçmek amacıyla Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) uygulanarak yapıldı. Antidepresan ilaç kullanan ve daha önce psikiyatrik tanı alan hastalar çalışma dışında bırakıldı. Çalışmaya dahil edilen hastalar; HBV DNA düzeyi > 2000 IU/ml olan kronik hepatit B hastaları ve tedavi almayan inaktif taşıyıcı hastalar olarak iki gruba ayrıldı.
Beck depresyon ölçeğindeki sorulara puanlar verilerek toplam Beck skoru elde edildi. Depresyon derecesi için eşik değer olarak 17 kabul edildi. Beck Depresyon Ölçeği’nden 17 ve üzerinde alınan puanlar olası depresyon olarak sınıflandırıldı.
Çalışmaya alınan hastaların 50’si (%60.97) inaktif hepatit B taşıyıcısı, 32’si (%30.02) kronik hepatit B hastası idi.
Hastaların Beck Depresyon Ölçeği puan ortalaması 9.52±5.85 olarak belirlendi. Beck Depresyon Ölçeği puan ortalamasının inaktif taşıyıcılarda 7.96±5.62, kronik hepatit B hastalarında 1.96±5.45 olduğu görüldü.
Beck Depresyon Ölçeği puan ortalaması hastalarda taşıyıcılara göre anlamlı oranda yüksekti (p<0.05).
Çalışmada hastaların yaş ve cinsiyetine göre depresyon puanı arasında istatistiksel bir fark saptanmadı.
Olguların demografik özellikleri ve Beck Depresyon Puan ortalaması
Toplam (n:82) İnaktif taşıyıcı (n:50) Kronik hepatit B (n:32) p değeri
Yaş 33.19±11.64 32.70±11.21 33.96±14.43 >0.05
44/38 24/26 20/12 >0.05
BDÖ puan ortalaması 9.52±5.85 7.96±5.62 11.96±5.45 <0.05
Çalışmada kronik hepatit B ve inaktif taşıyıcılar karşılaştırıldığında Beck Depresyon Ölçeği puan ortalamasının hastalarda taşıyıcılara göre anlamlı oranda yüksek olduğu belirlendi.
Depresyonun kendisinin ortaya çıkardığı sorunların yanı sıra bazı durumlarda tıbbi hastalıkları tetiklemesi, tıbbi hastalıkların seyrini olumsuz yönde etkilemesi, tedaviye uyumu bozması nedeniyle hekimlerin bu grup hastalarda depresyon tanısını atlamamak ve gerekli tedaviyi yapabilmek için çok dikkatli olmaları gerekmektedir.
Kronik hepatit B hastalarının tedavi öncesi ve takipleri sırasında psikiyatrik açıdan değerlendirilmeleri ve gerektiği durumda psikiyatrik destek almaları faydalı olacaktır. Kronik hepatit B tedavi süresinin uzun sürdüğü ve bu hastalarda tedavi uyumunun önemi düşünüldüğünde bu hastalarda depresyonun varlığının belirlenmesi ve gerekli durumlarda müdahale edilmesi tedavi başarısı açısından önemlidir.
MCC 16120 (Ocak 2017)
İnci A. Kronik Hepatit B Hastalarında Depresyon Düzeyinin Araştırılması. Viral Hepatit Dergisi 2013; 19(3): 103-5