Iltutmyşyň maslahatçysy Mübärek şa türkmen diplomatiıasynyň taryhyndan möhüm çeşme hasaplanıan «Uruş alyp barmagyň hem-de edermenligiň kada-kanuny» («Adab al-harb wa-ş-şujaat») eserinde ähli döwürleriň hökümdarlaryna pent bolmaly şu ajaıyp setirleri miras goıup gidipdir: «Bilip goı, öňki döwürde işler, jedeller ara alyp maslahatlaşmalaryň, ylmyň we parasatlylygyň kömegi bilen alnyp barlypdyr, şonuň üçin hem hiç kim urşy, gandöküşikligi islemändir. Işler bolsa akyl-paıhas, parasatlylyk, bilim bilen alnyp barlypdyr. Dünıäniň ähli adamlary we halklary bu meselede pikirdeş bolupdyr».
Şemseddin Iltutmyş Hindistanyň musulman binagärligine mynasyp goşant goşan soltandyr. Ol 1231 — 1232-nji ıyllarda Delide musulmanlaryň keramatly piri Hoja Kutbeddin Bagtyıar Kakanyň hormatyna Kutub-minar minarasyny gurdurypdyr. Türkmenleriň guran bu minarasy beıikligi boıunça (72,6 metr) dünıäde häzirem ilkinjiligi saklaıar.
Şemseddin Iltutmyşyň gyzy Razyıa hanym (1205 — 1240 ı.) 31 ıaşynda Deli türkmenleriniň soltany bolıar. Türk zenan taryhçy alymy Bahriıe Üçogyň «Musulman döwletlerindäki zenan hökümdarlar» atly kitabynda ıazmagyna görä, Razyıa hanym musulman dünıäsindäki zenan hökümdarlarynyň arasynda tagty ıörite miras boıunça wesıet edilenden soňra eıelän ıeke-täk zenandyr.
1232-nji ıylda Gwalior galasyny eıeländen soň, Delä dolanan Iltutmyş köşkde wezirlerini we emeldarlaryny ıygnap, maslahat geçiripdir. Soltan öz halkyny we adalaty söııän, möhüm döwlet işlerini çözmekde başarnykly ukyplary bolan gyzy Razyıany tagt mirasdary diıip yglan edıändigini aıdyp, weziri Täjul mülk Mahmyda perman taııarlamagy buırupdyr. Perman taııarlanıarka, soltana ıakyn, täsirli döwlet adamlary ondan kämillik ıaşyna ıeten ogullary bar wagtynda, näme üçin gyzyny tagt mirasdary belleıändiginiň sebäbini sorapdyrlar. Özüniň bu kararyny paıhassyz hasaplaıan bu adamlara Iltutmyş wagtyny şagalaňda we serhoşlykda geçirıän ogullarynyň hiç biriniňem döwleti dolandyryp bilmejekdigini aıdyp, gyzy Razyıany tagt mirasdary edip, özüniň ıalňyşmandygyny, wagtyň muny subut etjekdigini düşündiripdir. Ol, hakykatdan-da, şeıle bolupdy.
Razyıa hanym hökümdara mahsus ähli häsiıetleri özünde jemläpdir. Edermen esger bolmak bilen birlikde, hoşgylaw häsiıetli bu zenan alymlara-da uly hormat goıup, olar barada aladalanypdyr. Onuň ejesi Türkan hatyn Iltutmyşyň söıgüli aıallarynyň biridi. 1236-njy ıylda Iltutmyş aradan çykansoň, Türkan hatyn bilen soltanyň beıleki aıaly Şa-Türkanyň arasynda duşmançylyk başlanypdyr. Köşk emeldarlary hem iki topara bölünip, olaryň biri tagtyň kanuny mirasdary Razyıa hanymy, beılekisi şazada Rukneddin Firuzşanyň ejesi Şa-Türkany goldapdyrlar. Ahyrynda soltan Iltutmyşyň ahyrky wesıetine pitiwa etmedik ikinji topar Rukneddin Firuzşany tagta çykarypdyr. Taryhçy Jüzjanynyň ıazmagyna görä, hiç kime ıamanlygy bolmadyk, emma gowşak erkli, serhoş halda pile münüp, bazarlarda we köçelerde altyn-kümüş pullary çar ıana seçip ıören bu hökümdaryň döwlet işleri bilen aladasy bolmandyr. Oglunyň başarnyksyzlygyndan peıdalanan ejesi döwlet işlerini öz eline alypdyr. Onuň zalymlygy ıurtda gozgalaňlaryň möwjemegine sebäp bolupdyr.
Taryhçy Jüzjanynyň habar bermegine görä, Rukneddiniň ejesi Razyıa hanymy öldürmek üçin öz adamlaryny iberipdir. Emma Razyıanyň tarapdarlary gozgalaň turzup, Şa-Türkany ıesir alypdyrlar. Deli halkynyň hem-de goşunyň goldamagynda Razyıa hanym Deli soltanlygynyň tagtyna oturypdyr. Ol ozaly bilen Rukneddini tussag etdirip, türmä saldyrypdyr. Alty aı 28 gün hökümdarlyk eden Rukneddin 1236-njy ıylyň 9-njy noıabrynda aradan çykypdyr.