Vanunu 18 yıl sonra serbest - Son Dakika Güncel Haberler
HaberlerDünya HaberleriVanunu 18 yıl sonra serbest
GeriDünya Vanunu 18 yıl sonra serbest
21.04.2004 - 11:47, Son Güncelleme: 21.04.2004 - 11:47
Vanunu 18 yıl sonra serbest
İsrail'in nükleer silahlara sahip olduğunu dünyaya ilan eden ve 18 yıl hapiste tutulan eski nükleer uzmanı Mordehay Vanunu, serbest bırakıldı.
Vanunu, 31 yaşında girdiği Aşkelon'daki Şikma cezaevinden 49 yaşında çıktı. Hapishaneden zafer işareti yaparak ayrılan Vanunu, yaptığı ilk açıklamada ''İsrail'in nükleer sırlarını açıklamaktan mutluluk ve gurur duyduğunu'' söyledi.�
Vanunu serbest kalırken, ''Çalışma yaşamımdan övünç duyuyorum, ifşa edeceğim başka sır yok'' dedi. ''İsrail'in nükleer silahlara ihtiyacı yok'' diyen Vanunu, İsrail'in Dimona reaktörünün uluslararası denetime açılması gerektiğini de söyledi.
Vanunu, en azından bir yıl süreyle yurt dışına çıkamayacak, yabancılarla konuşamayacak ve İsrail’in limanlarıyla sınırlarına yaklaşamayacak. Savunma Bakanlığı’nın açıklamasına göre, Vanunu’nun eline bir harita verilecek ve bu haritada çizilen sınırların dışına çıkması yasak olacak.
1 YIL YURTDIŞINA ÇIKMASI YASAK
İsrail, Vanunu'nun bir yıl süreyle ülkeden ayrılmasını yasakladı. Savunma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, Vanunu'nun, hala bilinmeyen devlet sırlarını yayabileceği gerekçesiyle bir yıl boyunca ülkeden ayrılmasının ve 6 ay süreyle izinsiz olarak yabancılarla konuşmasının yasaklandığını bildirdi.
Mordehay Vanunu, güvenlik görevlilerine video kasetten yaptığı ve televizyonda yayınlanan açıklamasında, İsrail'in nükleer gücüne ilişkin açığa vuracak başka bir şey bilmediğini ve yurtdışında yaşamak istediğini söylemişti.
Vanunu 1986 yılında, çalıştığı Dimona nükleer reaktöründe sürdürülen nükleer silah programıyla ilgili gizli bilgileri İngiliz The Sunday Times gazetesine sızdırmış ve Mossad tarafından Londra’dan Roma'ya götürüldükten sonra kaçırılarak İsraile getirilmiş ve vatana ihanet suçundan yargılanıp hüküm giymişti.
VANUNU VE İSRAİL'İN ATOM BOMBASI STOKU
Mordehay Vanunu ve İsrail'in nükleer silah gücüne ilişkin bilinenler, İngiliz Reuters ve Fransız AFP ajanslarınca şöyle derleniyor:�
Bugün 49 yaşındaki olan Mordehay, Fas doğumlu. İsrail'in önemli nükleer fizikçisi Vanunu, bugün kıyı kenti Aşkelon'daki Şikma Cezaevi'nden çıkarken ''uluslararası (Viyana'daki BM Atom Enerjisi Ajansı gözetiminde) denetime açılmasını istediği'' ana nükleer reaktörDimona'da 1976-1985 yılları arasında çalıştı.�
Cezaevinden çıkışta güvenlik güçlerinin konuşmasını engellemek istediği Vanunu, fırsatını bularak İngilizce konuştu ve ''gururlu olduğunu'' belirtti, ''görevini yerine getirmiş bir insan olarak başkasır açıklamayacağını'' söyledi. �
İsrail'in nükleer sırlarını açıkladığı için İsraillilerin çoğunun gözünde ''hain'' olan Vanunu, cezaevinden çıkışta hem kendisini destekleyen hem de kınayan gruplarca karşılandı. Çoğu yurtdışından gelen sempatizanları, Vanunu'nun otomobiline çiçekler atarken, aşırı sağcı karşıtlarıysa ''Vanunu'ya ölüm'', ''Casusa ölüm'', ''Sen Yahudi değilsin'' diye bağrıştılar, otomobiline tükürdüler.�
1986 yılında İsrail gizli servisince Roma'da yakaladıktan sonra ''ihanetten'' hüküm giyen Vanunu, Hıristiyan olmuş ve John Crossman adını almıştı.�
18 yıl demir parmaklıklar arkasında kaldıktan sonra bu sabah ilk kez kamuoyunun önüne çıkan Vanunu, bir yıl boyunca İsrail'i terk edemeyecek. 6 ay liman ve havaalanlarına yaklaştırılmayacak olan Vanunu, yurt dışından gelecek ziyaretçileriyle de ancak önceden izin alarak görüşebilecek. Seyahatlerini de önceden polise bildirecek.�
FELSEFE OKUDU, FİLİSTİN DEVLETİNİ DESTEKLEDİ
Bugün cezaevinden çıkarken kendisini ''barış kahramanı'' olarak selamlayan insanlara, ''kendisine cezaevinde barbarca, zalim biçimde davranıldığını'' belirten Vanunu, 21-30 yaşları arasında çalıştığı Dimona'daki döneminde İsrail'in güneyinde Ben Gurion Üniversitesi'nde felsefe de okudu.�
Bu dönemde bağımsız Filistin devleti için de çalıştı ve idealist İsrailli ve Arap öğrencilerle bir grup oluşturdu.
Vanunu, 18 yıl süren cezaevi hayatının 11 yılını ''vatana ihanet suçundan ötürü'' diğer mahkumlardan ayrı tecrit hücresinde geçirdi.�
Yahudi olduğu halde Hıristiyanlığı seçen Vanunu, 1997'de 42 yaşındayken bir Amerikalı çiftin ''yasal himayesine (evlatlık)'' girdive bu çift Vanunu özgürlüğüne kavuşunca kendisinin ABD'ye iltica edeceğini umdu.�
Vanunu, 2004 yılı dahil, birçok kez Nobel Barış Ödülü almaya aday gösterildi.�
İSRAİL'İN NÜKLEER YETENEĞİ
Tahminlere göre, İsrail'in nükleer silah stoku şöyle çizilebiliyor:�
Vanunu'nun 18 yıl önce (1986'da) bir İngiliz gazetesine ifşa ettiği gibi, İsrail 200 kadar atom bombasına sahip bulunuyor. Bu bilgidoğruysa İsrail'i; BM Güvenlik Konseyi'nin ''veto'' hakkına sahip 5 daimi üyesi ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa hesaba katılsa dahi bunlar arasında ''dünyanın en büyük beşinci nükleer gücü'' olarak kabul etmek mümkün.�
Yakın zamanda AB istihbaratı, İsrail'in 80 dolayında nükleer bombataşıyan füzeye sahip olduğunu kaydetti.�
Çöl kenti Dimona'daki reaktör hakkında Vanunu sayesinde ifşa edilen bilgi dışında, İsrail'den hiçbir nükleer devlet sırrı sızmadı.�
Nükleer bilim uzmanları, İsrail'in 1967 Arap-İsrail savaşından önce 2 atom bombası imal ettiğini tahmin ediyor.�
İsrail, Batı Şeria ve Gazze Şeridi'ni ele geçirdiği 1967 savaşından sonra uzun menzilli füzeler, nükleer bomba taşıyan denizaltılar, savaş uçaklarının yapımını hızlandırdı. Uzmanlar, bu tahminleri uydu verilerine göre okuyorlar.�
Bazı uzmanlar, İsrail'in ''taktik nükleer silahlara (dar çaplı kullanım) da sahip olduğunu belirtiyor. Taktik nükleer silahlar, bir adet mayın büyüklüğüne dek indirgenebiliyor ve savaş taktiklerinde işlevlere göre hazırlanıyor.�
İsrail, Arap komşularıyla gerginlikleri kızıştırmamak, silah yarışını önlemek için konvansiyonel olmayan silahlarında her zaman ''stratejik belirsizlik siyaseti'' uygulamış bir ülke.�
İsrail'in ''atom mimarı'' olarak da anılan ve Filistin Devlet Başkanı Yaser Arafat, Başbakan İzak Rabin ile birlikte 1994 Nobel Barış Ödülü'nü paylaşan İşçi Partisi lideri Şimon Peres (81), 1964 yılında şunu söylemişti: ''İsrail, Ortadoğu'da atom bombasını meydana çıkaracak ilk ülke olmayacaktır''.�
İsrail'in atom çalışmalarındaki ''gizliliği ve caydırıcılık belirsizliği'', ABD'nin konvansiyonel olmayan silah üreticisi ülkelerekarşı yasalarını ''atlayarak'' ABD'den yıllık 2 milyar 800 milyon dolarlık askeri yardımı düzenli almasını sağladı.�
İsrail, 34 yıl önceye dayanan BM'nin Nükleer Silahsızlanma Anlaşması'nı (NPT) hiçbir zaman imzalamadı.�
Tarihçilerin kaydettiğine göre, İsrail, 1969 yılında, Washington yönetiminden ''NPT'yi imzalamayabilirsiniz, yeter ki nükleer deneme yapmayın'' güvencesi de aldı.�