Stratejik Plan - Deprem Mühendisliği Uygulama ve Araştırma Merkezi (DEMAR)
Deprem Mühendisliği Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin stratejik yönetim sürecinin bir parçası olarak kalite güvencesi politikalarını ve bu politikaları hayata geçirmek üzere yapmakta olduğu stratejileri mevcuttur.
Birimin amaç ve hedefleri ile vizyon ve misyonuna yönelik olarak, depremlerin nedenleri, oluşumu, mühendislik yapıları ve insanlar üzerindeki etkileri ve deprem risklerinin azaltılması konularında, temel ve uygulamalı araştırmalar yapmakta, bunların koordineli bir şekilde yapılmasını sağlamakta ve bu konularda danışmanlık hizmeti verilmesinin yanı sıra bilimsel toplantılar ve seminerler düzenlemektedir.
Araştırma Merkezi bünyesinde kurulmuş olan 11 adet zayıf ve 18 adet kuvvetli yer hareketi istasyonundan Ankara ve civarında meydana gelen depremler online olarak “Veri-İşlem” merkezimize aktarılmakta, ve bu veriler üzerinde Format Dönüşümü, Değerlendirme, Arşivleme ve Veri Dağıtımları yapılmaktadır. Bunlardan, zayıf yer hareketi istasyonlarından gelen veriler ile Ankara ve civarında oluşan depremlerin yeri, büyüklüğü, derinliği ve odak mekanizması çözümü gibi birtakım sismolojik parametrelerinin uygun yazılım programları (örneğin, ZSACWIN; Kandilli-UDİM, 2010) ile hesaplanması ve yorumlanması yapılmakta. Kuvvetli yer hareketi istasyonlarından gelen ivme-kayıt verilerinin ise uygun yazılım programları (örneğin, SCREAM ve ART ivme analiz yazılımları; GÜRALP) ile değerlendirilmeleri yapılıp depolanmaktadır. ANKARA-Net olarak adlandırılan bu network ağı Merkezimizin vizyonu ve misyonunda belirtilen ilkelere uygun bir şekilde AFAD Türkiye Ulusal Kuvvetli Yer hareketi veri tabanı (TR-KYH) ve Ulusal Zayıf Yer hareketi istasyon ağına bağlı olarak ve katkı vererek çalışmakta ve Türkiye’deki istasyon ağları üzerinden 7/24 izlenebilmektedir. Aşağıdaki linklerden bu amaç doğrultusunda yapılan çalışmalara ulaşabilirsiniz.
DEMAR, ANKARA-NET istasyonları 2008 yılından beri dünyadaki en etkin network ağı izleme federasyonu olan “The International Federation of Digital Seismograph Networks (FDSN- Uluslararası Dijital Sismograf Ağları Federasyonu)” üyesidir. Bahsedilen bu kuruluşun Türkiye’deki az sayıda üyesinden biri olan Merkezimiz, uluslararası bir kuvvetli yer hareketi network ağı olarak takip edilmektedir. Aşağıdaki linkten ulaşılabilir.
Bahsedilen bu ulusal ve uluslararası iş birliktelikler birimimizin kalite güvencesinin sürekli olarak en üst seviyede tutulmasına ve sürekli gelişmesine olanak sağlamaktadır. Bu sayede merkezimiz misyon ve hedeflerine ulaştığına emin olmasını sağlayacak bir ölçme değerlendirmesi sağlayabilmektedir.
Araştırma Merkezimizin Müdürü ve bir uzmanı ulusal birlikler ve iş birliktelikler çerçevesinde AFAD’ın temel ve uygulamalı araştırmalarının yapılması ve finanse edilmesi için kurulmuş olan Ulusal Deprem Araştırma Programının (UDAP) koordine eden Türkiye Ulusal Sismoloji ve Arziçi Fiziği Komisyonunun (TUSAK) etkin bir üyesidir. Bu komisyon AFAD’ın Deprem ile ilgili tehlike ve risklerin belirlenmesi ve zararlarının azaltılması konularında çok disiplinli araştırma-geliştirme (AR-GE) çalışmalarını yürütmek için ilgili araştırma konularına ve ulusal stratejisine yön vermektedir. Ayrıca bahsi geçen akademik uzmanı TUSAK yönlendirme komisyonu üyesidir. Birim AFAD’ın danışma kurulunda yer alan Türkiye Deprem Mühendisliği Derneği’nde (TDMD) hem yönetim Kurulu üyesi ve hem de Dernek Üyesi olarak tüm personeli ile temsil edilmektedir.
Araştırma Merkezimiz, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Proje birliktelikleri ve buna bağlı olarak prototip çalışmalar yapmakta, panel ve eğitim çalıştayları düzenlemekte ve mevzuat hazırlığı çalışmaları yapmaktadırlar. Ayrıca iller Bankası’nın ilgili birimleri için eğitim seminerleri düzenlemekte ve birlikte işbirlikleri yapmaktadır.
Merkezimizin amaç ve hedefleri doğrultusunda, bünyesindeki öğretim üyeleri, uzmanlar, mühendisleri ile merkez içinde, mühendislik fakültesindeki diğer öğretim üyeleriyle ve diğer üniversitelerdeki bilim insanlarıyla birlikte akademik iş birlikleri yaparak farklı disiplinleri de içerisine alacak şekilde Bilimsel Araştırma Projeleri [6 BAP (2’si iş birliktelik olarak), 3 TÜBİTAK, 1 UDAP (iş birlikteliği) vb.] yapmış ve yapmaya devam etmektedirler. Bu sayede merkezimizin misyon, vizyon ve hedeflerinin gerçekleştirilmesine ve sürekli gelişmesine önemli bir katkıda bulunulmaktadır. Bu projelerden 2007 yılında Gazi Üniversitesi, Bilimsel Araştırma Projesi çerçevesinde yapılmış olan Ankara Yöresi Zayıf ve Kuvvetli Yer hareketi Kayıt Ağının Kurulması (ANKARA-NET) projesi, araştırma merkezimizin yer hareketi kayıt ağımızın kurulması için yapılan başlangıç projesidir. Bu sayede Ankara ve çevresinde özellikle yeni yerleşim alanlarındaki zemin yapı etkileşiminin belirlenmesi ve Ankara ve çevresindeki deprem aktivitesinin yakından izlenmesi ve güncelleştirilmesi konularında İç Anadolu Bölgesi ve ülkemiz için önemli bir adım olan deprem izleme network ağı kurulmuştur. Aşağıda sadece Araştırma Merkezimiz bünyesinde yapılan bilimsel projeler verilmiştir.
Türkiye Deprem Bölgeleri Haritaları ve Deprem Yönetmeliklerinin gelişimi, G.Ü. Bilimsel Araştırma Projesi (2006-2008).
Ankara'nın Deprem Tehlikesinin Belirlenmesi, G.Ü Bilimsel Araştırma Projesi (2010-2012).
Ankara ve Çevresindeki Plio-Kuvaterner Zeminlerde Mikrobölgeleme Çalışmaları, G.Ü Bilimsel Araştırma Projesi (2010-2013).
Ankara ve Civarında Gazi Üniversitesi DEMAR Tarafından Kurulan Zayıf ve Kuvvetli Yer Hareketi Kayıt İstasyonlarındaki Zeminlerin Karakterizasyonlarının Yapılması ve Yer Etkilerinin Belirlenmesi, G.Ü Bilimsel Araştırma Projesi (2011-2013).
Merkezimiz, amaç ve hedefleri doğrultusunda bilimsel toplantılar ve paneller düzenlemektedirler. Bu sayede hem konu ile ilgili bilim insanlarını hem de kamuoyunu bilgilendirme faaliyetlerinde bulunularak üniversitemiz en iyi şekilde temsil edilmekte ve üniversitemizin tanınırlığına önemli katkılar sağlanmaktadır. Bu amaçla Gazi Üniversitesi bünyesinde Araştırma Merkezimiz tarafından 2008 yılında Ankara’nın Deprem Tehlikesi ve Riski Çalıştayı ve 2010 yılında Türkiye’nin Deprem Gerçeği Paneli düzenlenmiş, bu çalıştay ve panellerde sunulan çalışmalar ve sonuçları derlenerek kitaplaştırılmıştır. Ayrıca Araştırma Merkezimizin çalışanları depremle ilgili konularda ulusal ve uluslar arası ölçekte yapılan birçok konferansın düzenleme ve bilim kurullarında görev almışlardır.
Ankara’nın Deprem Tehlikesi ve Riski Çalıştayı, 19 Mart 2008, Gazi Üniversitesi, Mimar Kemalettin Salonu, Ankara (Bildiri Kitabı, 172 sayfa). Düzenleyen: Prof. Dr. Süleyman Pampal
Türkiye’nin Deprem Gerçeği paneli, Ocak 2010, Gazi Üniversitesi, Mühendislik ve Mimarlık Fak., Akademi Salonu, Ankara (Panel Kitabı, 136 sayfa). Düzenleyen: Prof. Dr. Hüsnü Can
Merkezimiz tarafından ülkemizin konu ile ilgili mevzuatlarından birine yön verecek bir proje olan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Araştırma Merkezimiz arasında “2013K080040 İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Değerlendirilmesi Projesi” Kapsamında (Ulusal Yıkım Yönetim Sistemi İçin Tam Ve Kısmi İle Seçici Yıkım Tekniklerinin Araştırılması ve Uygulamalara İlişkin) Ortak Hizmet Uygulaması Protokolü Mart 2015 tarihinde imzalanmış ve Aralık 2016 tarihinde tamamlanmıştır. Bu süreç zarfında 1 Eğitim ve 1 Kapanış olmak üzere 2 çalıştay gerçekleştirilmiştir. 18 aylık bu proje kapsamında depremler gibi büyük afetler sonucunda ve bunlara bağlı olarak kentsel dönüşümün yoğun olarak uygulandığı ülkemizde yapı yıkımı uygulama esasları, tehlikeli maddelerin bertarafı, inşaat yıkıntı atıklarının geri kazanımı, seçici yıkım ve yapı yıkımı güvenlik esasları ile ilgili yönetmelik taslağı hazırlanmıştır (http://www.yikimmevzuati.com/). Kentsel Dönüşüm için riskli alan ilanı ile alakalı olarak yapılan diğer büyük projelerden birisi de Niğde Merkez ilçesi 11 adet mahallede toplam 2256 yapının birinci kademe ve ikinci kademe değerlendirme yöntemleri ile incelenmesi ve riskli alan olarak ilan edilmesi konusunda yapılan değerlendirme çalışmalarıdır. Aynı konu ile alakalı olarak yapılan bir diğer proje ise İstanbul ili Beyoğlu ilçesi Ok Meydanı Bölgesinde toplam 5500 yapının birinci kademe ve ikinci kademe değerlendirme yöntemleri ile incelenmesi ve riskli alan olarak ilan edilmesi konusunda yapılan değerlendirme çalışmalarıdır. Bu iki çalışma da tamamlanmıştır. Yapılan bu büyük kapsamlı proje çalışmaları ülkemizin ihtiyaçlarına yön verecek protatip çalışmalardır. Bu çalışmalar Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın destekleriyle yapılmıştır. Merkezimizin misyon, vizyon ve hedeflerinin gerçekleştirilmesine ve sürekli gelişmesine önemli katkıda bulunmuştur.
Merkezimizin amaç ve hedefleri doğrultusunda depremlerin nedenleri, oluşumu, deprem mühendisliği, mühendislik yapıları ve insanlar üzerindeki etkileri ve deprem zararlarının azaltılması konularında ilgili çok sayıda uluslararası ve ulusal makale yayınlanmakta, çeşitli konferanslarda bildiriler sunularak bilimsel literatüre katkı sağlanmakta, üniversitemizin bilimsel camiada deprem, deprem mühendisliği ve afet yönetimi konularında misyon, vizyon ve hedeflerinin gerçekleştirilmesine ve sürekli gelişmesine önemli katkıda bulunulmaktadır.
Yukarıda belirtildiği üzere Merkezimizin statüsü gereği iç paydaşları eğitim ve öğretim faaliyetlerinde bulunmamaktadır. Ancak Araştırma Merkezimiz Gazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültelerinden ilgili bölümlerle etkileşim ve birliktelik içerisindedir. Yönetim Kurulu üyelerinin bir kısmı ilgili fakültelerdendir.
Dış Paydaşlar çerçevesinde Araştırma Merkezimizin AFAD, TUSAK, TDMD ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, İller Bankası, Belediyeler vb. kamu, yerel yönetim ve sivil toplum kuruluşları ile yapılandırılmış bir etkileşimi ve kurumsal birliktelikleri mevcuttur.
Bahsedilen bu çalışmalar sayesinde merkezimiz misyon, vizyon, stratejik hedeflerinin gerçekleştirilmesine ve sürekli gelişmesine önemli katkıda bulunmaktadır.