Kortizon nedir? Nerelerde Kullanılır? - Emre.Net
Anasayfa ›› Blog ›› Kortizon nedir? Nerelerde Kullanılır?
Hude / 9 Haziran 2017 / 318 Görüntüleme / yorumsuz /
Kortizon, böbreküstü bezlerden üretilen bir hormondur ve karbonhidrat ve yağ metabolizmasını düzenlemekte görev alır. Tıpta Kortizon tedavisi ağız yolu, damar yolu, cilt yolu ve eklemlere enjekte şeklinde yapılarak birçok hastalığın tedavisinde kullanılmaktadır. Günlük vücutta üretilen kortizon oranı kişiden kişiye değişiklik gösterebilmektedir. Vücutta salgılanan kortizon miktarı, vücut sıcaklığına, kan basıncına ve zamana bağlı olarak değişebilir.
Kortizon üretimi hayatın 3. haftası başlar ve ölüme kadar kortizon üretimi devam eder. Eğer vücutta kortizon üretimi azalmış ya da hiç üretim gerçekleşmiyorsa mutlaka dışarıdan vücuda kortizon yüklenmelidir.
Kortizon Tedavisinde Dikkat edilmesi Gerekenler Nelerdir?
Kortizon gerekli olan orandan daha fazla alınırsa, kilo artışı ve yüksek tansiyon gibi sonuçlara neden olabilir. Dolayısı ile uzun vadeli tedavilerde beslenme listesi uzman bir doktor tarafından hazırlanmalıdır.
Kortizon hastalarda tuz tutulumuna neden olabileceği için tedavi boyunca tuz tüketiminden kaçınmak gerekmektedir.
Kalp ve damar hastalıkları, kan ile alakalı hastalıklar, romatizmal hastalıklar, tümör tedavileri, idrar yolu ve böbrek rahatsızlıklarında kortizon tedavi amacı ile kullanılmaktadır.
Mide problemleri, Adet düzensizlikleri, Tansiyon ve şeker yükselmesi, Psikolojik sorunlar, Göz kusurları (uzun zaman devam eden kortizon tedavisi katarak oluşmasına neden olabilir), Kemik erimesi, Tüylenme, Kas zayıflığı, Gelişme bozukluğu, Kan düzeyinde artış Vücudun bazı alanlarında sıra dışı şişlik ve yağlanma görülebilir.
Kortizon tedavisinde vücuda dışarıdan kortizon alındığı sürece böbrek üstü bezleri kortizon üretimini keser. Kortizon kullanımı aniden bırakıldığında böbrek üstü bezleri de kortizon üretmediğinden vücutta kortizon eksikliği yaşanır ve bu durum addison krizine yol açar.
Bazı hastalıkların tedavisinde kullanılan kortizonun ciddi yan etkileri vardır. Bu yüzden kortizon kullanırken beslenme biçimimize dikkat etmek gerekir. Dört beyazdan (tuz, şeker, yağ, un) kaçınmak etmek gerekir. Kortizon kullananlar dışarıda yememeli, hazır gıdalardan kaçınmalı, evde katkısız gıdalarla hazırladığımız besinleri tüketmelidir.
*Daha az tuz
Kortizon, böbreklerden tuzun (sodyumun) geri emilimini artırır. Kortizonun yüksek tansiyona neden olmasının başlıca nedeni budur. Fakat kortizonun böbrek üzerinde bir de potasyum atma etkisi vardır. Potasyum kaybı kas güçsüzlüğüne yol açar, birçok hormonun salgılanma fonksiyonlarında ve kalbin kasılma işlevinde de olumsuz etkilerini gösterir. Tuzu azaltırken, potasyum bakımından zengin olduğundan ve yağsız rejimlere büyük ölçüde yardım ettiğinden sebze-meyve tüketimini artırmak da faydalıdır. Dolayısıyla bol sebze ve meyve tüketilmelidir.
*Bol kalsiyum alınmalı
Uzun vadede kortizon kalsiyumun bağırsaktan emilimini azaltarak osteoporoza neden olur. Kortizon kullanan kişiler düzenli biçimde kemik mineral yoğunluğu ölçümü yaptırmalı ve kalsiyum açısından zengin beslenmelidirler. Ancak yağ içermesi nedeniyle fındık, sodyum içermesi nedeniyle küçük balıklar aşırı tüketilmemelidir.
*Tatlılardan ve yağlı besinlerden kaçınmalı
Kortizon kullanırken özellikle karbonhidrat ve yağ içeren besinleri yemeye eğilim artar. Bunun nedeni vücudumuzdaki karbonhidrat (şeker) metabolizmasının bozulmasıdır
Kortizon Kullanımında Yapılan Yanlışlar:
Önceki Yazı Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi Nedir? Nasıl bulaşır? Belirtileri Nelerdir? Tedavisi nasıl uygulanır?
Sonraki Yazı Vardiya çalışmasının sosyal yaşam üzerindeki etkileri?