CORONAVİRÜS TEŞVİK PROGRAMLARI
KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ & ÜCRETSİZ İZİN TEŞVİĞİ
Covid-19 salgının tüm dünyaya yayılmasıyla beraber, devletler bireylerin sağlığını korumak amacıyla “evde kal” çağrısı yapmış, bu durum çalışan nüfusun büyük bir kısmının iş faaliyetlerini evlerinden yürütmesiyle sonuçlanmıştır. Böyle olmakla birlikte, ekonominin söz konusu salgından olumsuz etkilenmesi nedeniyle kimi işverenler çalışan sayısını azaltma yoluna gitmiştir. Çalışanların ve işverenlerin mağduriyetini giderebilmek adına devlet devreye girerek daha öncesinde de uygulamada olan Kısa Çalışma Ödeneği’ni salgına bağlı olarak revize etmiş ve tekrar gündeme almıştır.
Peki, Kısa Çalışma Ödeneği nedir? Genel bir ifadeyle, iş yerinde ekonomik, sektörel, bölgesel kriz vb. gibi sebepler nedeniyle faaliyetlerin tamamen ya da en az dört hafta durdurulması hallerinde veya çalışma sürelerinin azaltılması durumlarında devlet tarafından sigortalılara çalışamadıkları süreç için gelir desteği sağlayan uygulama “Kısa Çalışma Ödeneği” olarak tanımlanmaktadır. Kısa Çalışma ödeneğinden faydalanabilme şartları arasında ise şunlar yer almaktadır:
1. Son 3 yıl içerisinde 450 gün prim,
2. Son 60 gün çalışma şartı,
3. Faaliyet tamamen durdurulmuş olmalı veya iş yavaşlatma söz konusu ise 1/3 oranı aranmaktadır.
Yukarıdaki şartlar Covid-19 salgını nedeniyle, devlet tarafından esnetilmiş ve 7226 Sayılı Corona Torba Yasa kapsamında revize edilmiştir. Bu yasa ile 3 yıl içerisinde 450 gün gün prim, 2. Son 60 gün çalışma şartı, 3. Faaliyet tammamen durdurulmuş olmalı veya iş yavaşlatma söz konusu ise 1/3 oranı aranmaktadır.
İşletme/şirket sahipleri söz konusu paketten nasıl faydalanacaktır? Kısa Çalışma Ödeneği talep formuna https://www.iskur.gov.tr/isveren/kisa-calisma-odenegi linkinden kolayca ulaşmak mümkündür. Formun doldurulması noktasında birkaç önemli husus yer almaktadır:
1. Öncelikle, işletme faaliyetlerinin tamamen mi, yoksa kısmen mi durdurulduğunu belirtmeli,
2. Başvuru nedeni Covid-19olarak işaretlenmeli,
3. Destek talep ve destek bitiş tarihi formda belirtilmelidir. Destek süresi 90 gün ile sınırlı olduğu için destek talep ve destek bitiş tarihi 90 günü aşmamalıdır.
4. Son olarak, Kısa Çalışma Ödeneği işlemleri dijital ortamda gerçekleştirilecektir. Fiziki ortam aracılığıyla herhangi bir evrak getir-götür yapılması gerekmemektedir.
“ Kısa Çalışma Ödeneği talep formuna https://www.ıskur.gov.tr/ısveren/kısa-calısma-odenegı linkinden kolayca ulaşmak mümkündür. ”
7244 Sayılı Yeni Koronavirüs (Covıd-19) Salgınının Ekonomik Ve Sosyal Hayata Etkilerinin Azaltılması Hakkında Kanun çalışmasının 7.maddesi gereğince kısa çalışmadan yararlanamayan veya kçö kullanmayan işverenler için işçi onayı olmaksızın ücretsiz izine çıkarılan personeller için ücret desteği sağlanmıştır.
Yapılan bu düzenleme ile birlikte 4857 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesi uyarınca işveren tarafından ücretsiz izne ayrılan ve kısa çalışma ödeneğinden yararlanamayan işçiler ile 15/3/2020 tarihinden sonra 51 inci madde kapsamında iş sözleşmesi feshedilen ve bu Kanunun diğer hükümlerine göre işsizlik ödeneğinden yararlanamayan işçilere, herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan yaşlılık aylığı almamak kaydıyla ve 4857 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinde yer alan fesih yapılamayacak süreyi geçmemek üzere, bu süre içinde ücretsiz izinde bulundukları veya işsiz kaldıkları süre kadar, Fondan günlük 39,24 Türk lirası nakdi ücret desteği verilir. Yapılan ödemelerden damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapılamaz. Şeklinde hüküm altına alınmıştır.
Nitekim Kısa Çalışma Ödeneği&Ücretsiz izin desteği , Covid-19 salgının ekonomik düzlemde getirmiş olduğu problemler karşısında işveren ve işçinin yardımına yetişen bir uygulama olması bakımından merkezi bir önem taşımaktadır. Devletin “evde kal” çağrısı dikkate alınarak ödenekten yararlanma talebinin dijital ortamda yapılması da işleri kolaylaştırmaktadır.