‘Kim Denetleyecek?’ Sorusu Yüzünden Demiryolu... | Yapı
‘Kim Denetleyecek?’ Sorusu Yüzünden Demiryolu 1,5 Yıldır Açılamıyor
Sorunun temelinde Bağımsız Bilim Kurulu ile TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu'nun birbirleriyle çelişen tavsiye kararları yatıyor. Bilim Kurulu, uluslararası bir kurul tarafından alınacak onayın ardından hattın açılmasını öneriyor.
alıkesir'le İzmir'i birbirine bağlayan Bandırma - Basmane demiryolu hattındaki yenileme çalışmaları 2005 başında tamamlandı. Ancak 341 kilometre uzunluğundaki hat, ön denetimi kimin yapacağına ilişkin tartışmalar yüzünden bir buçuk yıldır açılamıyor. Sorunun temelinde Bağımsız Bilim Kurulu ile TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu'nun birbirleriyle çelişen tavsiye kararları yatıyor. Bilim Kurulu, uluslararası bir kurul tarafından alınacak onayın ardından hattın açılmasını öneriyor. Meclis Komisyonu da denetimin Demiryolları'nın kendi elemanlarınca yapılmasını istiyor. Arada kalan Devlet Demiryolları ise konunun giderek daha da karmaşık hale geldiğinden yakınıyor. Üst düzey bir yetkili, içinde bulundukları çıkmazı şu sözlerle özetliyor: “Bir yanda Bağımsız Bilim Kurulu, diğer yanda Meclis var. Hangi karara uyacağımızı şaşırdık.” Kurul'un kararını uygulamazlar ve Pamukova'da olduğu gibi hız aşımı sonucu bir kaza meydana gelirse kıyametin kopacağını savunan yetkili, ‘yolun denetimini TCDD değil uluslararası bir kurum yapsın demiştik' sözleriyle eleştiri alacaklarının altını çiziyor.
Diğer yanda yer alan Meclis komisyonunun “Türkiye'de teknik altyapısı yeterli tek kurum TCDD'dir.” dediğini vurgulayan yetkili şöyle devam ediyor: “Bunu dinlemezsek, dışarıdan sertifikasyon için para ödememiz gerekecek. Bu kez bu parayı neden ödediniz, sorusuyla karşılaşıyoruz. Demiryolları olarak iki karar arasında kaldık. 1,5 yıldır bakım ve onarımını yaptığımız yolu sefere açamıyoruz.”
Bağımsız Bilim Kurulu, 38 kişinin hayatını kaybettiği Pamukova'daki tren kazasından sonra Bakanlar Kurulu kararı doğrultusunda, Ulaştırma Bakanlığı tarafından kuruldu. Kurulun Pamukova kazasıyla ilgili verdiği rapor, yargı tarafından da dikkate alınmıştı. Bilim Kurulu'na, daha sonra Pamukova kazası dışında da inceleme yapması için Ulaştırma Bakanlığı tarafından görevler verildi. Bunlardan biri de, yenilenen Bandırma - Basmane arası yolun incelenmesi oldu. Farklı üniversitelerin değişik bölümlerindeki öğretim görevlilerinden 6 üyeye sahip Bağımsız Bilim Kurulu, hattın trafiğe açılıp açılmayacağına dair kararın ve trenlerin hız limitlerinin Demiryolları'nın dışında oluşturulacak bir sertifikasyon kurulunca tespit edilip onaylanmasını tavsiye etti. KİT Komisyonu ise, ‘Demiryolları'nın 150 yıllık tecrübesi bulunmaktadır' gerekçesiyle Bilim Kurulu'nun söz konusu önerisine karşı çıktı. TCDD'nin, herhangi bir sertifika alımına gerek olmaksızın hattın teknik denetimini yapmaya muktedir olduğunu ileri süren komisyon, yenilenen yolun bir an önce tren seferlerine açılmasını da istedi. Komisyonun bu yönde 8 Haziran 2006 tarihli tavsiye kararı bulunuyor. Demiryolları ise birbirinin tam tersi iki farklı tavsiye kararı karşısında ne yapacağını şaşırdı. Demiryolları'ndan üst düzey bir yetkili, “Gel de çık işin içinden.” sözleriyle bir açmazla karşı karşıya kaldıklarını söylüyor.
Demiryolları, Bağımsız Bilim Kurulu'nun önerisine daha yakın duruyor. ‘Bağımsız bir kurum tarafından yapılacak ön denetim' tavsiyesini yerine getirebilmek için farklı kapıları çalan demiryolları önce TÜBİTAK'a gitti. “Bizim böyle bir birimimiz yok. Yardımcı olamayız.” cevabı üzerine de Türk Standartları Enstitüsü'nün yolu tutuldu. Enstitünün cevabı da “Böyle bir standardımız yok.” oldu. Demiryolları, bunun üzerine üniversitelerden yardım istediyse de her birinden ‘olumsuz' cevap alınca sonunda, 1,1 milyon YTL bedelle Teknik Güvenlik ve Kalite Denetim Ticaret Limitet Şirketi (TÜV SÜD) ile anlaşmaya varıldı. Ancak, Meclis KİT Komisyonu'nun 8 Haziran 2006'da “bu işi TCDD yapsın” yönünde tavsiyede bulunması üzerine Demiryolları, şirketle yaptığı anlaşmayı askıya aldı.