Ayastefanos (Yeşilköy) Antlaşması | TarihNeDio
Ana Sayfa Ana Sayfa Ayastefanos (Yeşilköy) Antlaşması
Ruslarla tarih boyunca çatışan ve bir türlü yıldızı barışmayan ecdadımız, Kanuni döneminde genel olarak dış ülkelere imtiyazlar vermeye başlasa da ticari anlamda bu imtiyazları azami derecede geriye çekmek doğru bir tespit yapmaktan bizleri alıkoymaz. Özellikle Rusların, Türk tarihindeki yeri olumlu olumsuz evrilmekle beraber, gerek stratejik gerekse hayati mevzularda vuku göstermektedir. Moskova antlaşmasında Ruslardan gelen mühimmat yardımını es geçmemeyi düşündüğümüz zaman kendimize biraz kızma ihtiyacı duymaktayız. Çünkü Ruslar bize karşı samimi olmayan ikiyüzlü arkadaş konumundadır. Daima çıkar ve peşinat peşinde hareket eden kuzey komşumuz, genel anlamda soğuk ve çekingen tavırlarını bizlere filhakika sergilemektedir.
Cumhuriyet’in kurulma evresinde de Komünizimi Türkiye’de uygulamak isteyen Ruslar, Ulu Önder Mustafa Kemal’in zeki ve kararlı tutumu karşısında etkisiz kalmış ve bir süre kabuğuna çekilmiştir. 1877 yılına doğru yolculuğumuza başlamadan evvel bu anekdotları vermemin en önemli sebebi, Türk-Rus ilişkisinin inişli ve çıkışlı sürecini bilmeden Ayastefanos Antlaşmasının ne anlama geldiğini kavramamız bir hayli güç alacaktır.
Antlaşmaya göre; Karadağ, Sırbistan ve Romanya’nın tamamen bağımsız olması, Osmanlı Devleti’ne vergi ile bağlı, Doğu Rumeli vilayeti, Doğu Trakya ve Makedonya’yı da içine alan büyük bir Bulgaristan Prensliği’nin kurulması, Doğuda Batum, Kars, Ardahan ve Beyazıd’ın savaş tazminatının bir kısmına karşılık olarak Ruslara verilmesi, Kotur ve civarının İran’a bırakılması, Rusya’ya karşı Osmanlı Devleti’nin Hıristiyanlar yararına reformlar yapmayı üstlenmesi hükümleri kabul edilmiştir.
Ayastefanos’un farklı özelliği de; Ön Barış niteliği taşımasıdır. Çünkü Ruslar Plevne’den Edirne’ye doğru saldırı taarruzunda iken, İngiltere ve Avusturya’nın Rusların daha ileri gitmesini engellemesi sonucu yapılan geçici barış antlaşmasıdır. Ancak Sultan II. Abdülhamit bu antlaşmayı yürürlüğe koymamıştır. Ruslar Osmanlı’nın bu tavrına hiddetle cevap vermeye hazırlanırken Avrupalı devletlerin hatırı sayılır diplomatları araya girerek Berlin’de Kongre düzenleme kararı alınır.
Çok ağır hükümler içeren Ayastefanos Antlaşması, Avrupalı devletler aracılığıyla ve Sultan II. Abdülhamit’in siyasal anlamda nokta atışları sayesinde geçersiz kılınmıştır. Antlaşma resmi olarak 29. ve 64. Maddelerin çıkarılmasıyla tehlikesiz bir hal almış ve Ruslar bu değişikliği kabul eden Berlin Antlaşmasını imzalamak zorunda kalıştır. Osmanlı bir dönüm noktasından hayati şekilde kurtulsa da 19.yy ilk çeyreğinde yine aynı hatayı yapacak ve Sevr Antlaşmasına kalem oynatacaktır.
Önceki İçerik4 Mart Tarihnedio Konuları
Sonraki İçerikAğlamadık Diye Mutlu Sanıyorlar
3 Mart Tarihnedio Konuları | TarihNeDio 7 Mart 2018 at 22:16
[…] Alt Başlık: Ayastefanos Antlaşması Sonuçları (Sergen Doğru) Okumak için tıklayınız. […]