Hz.Ali | Ali bin EbuTalip | Hz. Muhamedin Damadı Amcasınınoğlu | Türkçe Ansiklopedi
İslam Devleti'nin 656-661 yılları arasındaki halifesi. İslam peygamberi Hz. Muhammed'in hem damadı hem de amcası Ebu Talib'in oğlu olan Ali, Hz. Muhammed'in İslam'a davetini kabul eden ilk erkektir. Sünni İslam'a göre Ali, dört halifenin sonuncusu, Şii İslam'a göre ise imamların ilki ve Hz. Muhammed'in hak vârisidir.
Ebu Talib ve Fatıma bint Esed'in çocukları olan Ali, Kabe'de doğan tek insan olup, İslam Peygamberi'nin himayesinde büyümüştür. Hz. Muhammed'e vahiy geldiğinde ise, onun davetini kabul eden ilk erkek olan Ali, hayatını İslam'a adamıştır. Peygamberin emri üzerine hicret gecesi onun yatağına yatan ve emanetleri sahiplerine ileten Ali, kısa bir süre içinde peygamberin ardından Medine'ye gitmiş, burada İslam Peygamberi'nin kızı Fatıma ile Allah'ın emri üzerine evlenmiştir. Medine döneminde başlayan ilk küçük çaplı savaşlardan başlayarak neredeyse katılmadığı hiçbir savaş olmaması hasebiyle, savaşçılığı ve cesareti ile bilinen Ali, üçüncü halife Osman bin Affan'ın öldürülmesinin ardından halk tarafından halifeliğe getirilmiştir.
İslam medeniyetinde, Ali bilhassa ilmi, cesareti, imanı, dürüstlüğü, adanmışlığı, sadıklığı, cömertliği ve şefkati ile bilinip anılmakta olup, Sufi gelenekler için en önemli mistik figürdür. Özellikle, tefsir, fıkıh ve dini düşünce alanındaki üstünlüğü kabul görür
Resûlullah Efendimiz (s.a.v.), babadan ve anadan yetim kalıp önce dedesi Abdülmuttalib'in, sonra amcası Ebû Tâlib'in yanında büyüdüğü gibi, kendisi de Hazret-i Ali'yi küçük yaşta hâne-i saâdetine alıp büyütüp terbiye etmiştir. Peygamberlik geldiğinde ilk önce Hazret-i Hatîce, bir gün sonra Hazret-i Ali îmân etmiştir. Hazret-i Ali Müslüman olduğunda bülûğa yakın yaşta idi ve o yaşa kadar asla putlara secde etmemişti.
Hazret-i Ali, gâyet cesur, âdil ve Allâh'ın bir arslanı olup her kiminle cenk ettiyse gâlip gelmiştir. Bununla birlikte halîm, selîm, mütevâzı, cömert, dünyaya aslâ kıymet vermez idi.
Sıffîn'e giderken düşürmüş olduğu zırhını, geri döndüğünde bir Hıristiyanın elinde görüp onu Kûfe Kâdısı Şurayh (rahmetullahi aleyh) Hazretlerinin huzuruna götürdü. "Bu zırh benimdir." diye dâva etti. Hıristiyan inkâr etti. Kâdı Şurayh Hazretleri, şâhit istedi. Hazret-i Ali'nin (r.a.) şâhitleri oğlu Hasan ile azadlısı Kanber idi. Peygamber torununun yalan yere şâhitlik etmeyeceğini herkes bildiği halde evladın babası lehine şâhitliği kabul olunmadığından Kâdı Şurayh, Hazret-i Hasan'ın (r.a.) yerine başka şâhit istedi. Hazret-i Ali'nin (r.a.) başka şâhidi olmadığından dâva düştü. Hazret-i Ali gülüyordu, Hıristiyan ise bu hâle hayran olmuştu. Zırhı alıp biraz gittikten sonra durdu, düşündü, geri döndü:
"Bu hükümler ancak peygamber hükümleridir." diyerek Müslüman oldu ve zırhı Hazret-i Ali'nin Sıffîn'e giderken düşürmüş olduğunu söyleyerek geri verdi. Lâkin Hazret-i Ali (r.a.) zırhı ona verdi, bir de at hediye etti.
Resûl-i Ekrem (s.a.v.) Hazretleri, en sevgili kerîmesi olan Fâtımatü'z-Zehra (r. anhâ) Hazretlerini Hazret-i Ali ile evlendirdi. Ondan Hazret-i Hasan ve Hüseyin ile Muhassin adında oğulları, Zeyneb ve Ümmü Külsûm adında kızları dünyaya geldi. Muhassin küçük yaşta vefat etti. Ümmü Külsûm, Peygamber Efendimizin (s.a.v.) vefatından önce dünyaya gelmişti. Hazret-i Ömer (r.a.), halife iken Ümmü Külsûm ile evlendi ve ondan Rukıyye adında bir kızı ile Zeyd adında bir oğlu dünyaya geldi.
Hz. Ali Hakkında söylenen hadisler
Ali'yi ancak mümin olan sever ve ona ancak münafık olan buğzeder. [Nesai]
Ebû'l-Kâsım Muhammed ibn ?Abd Allâh ibn ?Abd'ûl-Muttâlib (sağ) ve Ali (sol) ismi tek bir kelimede yazılmış.
Ali'yi sevmek ateşin odunu yaktığı gibi Müslümanların günahını yok eder. [İ. Asakir]
Ali'ye düşman olanın düşmanı Allah'tır. [Ramuz]
İlim on kısım. Dokuzu Ali'de biri diğer halktadır. O bu biri de onlardan iyi bilir. [Ebu Nuaym]
Ali'yi seven beni sevmiştir. Ona düşmanlık bana düşmanlıktır. Onu inciten beni incitmiştir. Beni inciten de Allahü teâlâyı incitmiş olur. [Taberani]
İmanın birinci alameti Ali'yi sevmektir. [M. Ç. Güzin]
Ya Ali! Hayatın benimle, ölümün benimledir.
Her kim Ali'ye eziyet ederse bana eziyet etmiş olur.
Cennet üç kimseye âşıktır: Ali ibn-i Ebî Tâlib, Ammar ibn-i Yâsir, Selmân-ı Fârisî.
Biz ?Abd el-Muttalib'in çocukları, cennetin efendileriyiz. Ben, Hamza, Ali el-Mûrtezâ, Câ?fer et-Teyyâr, Hasan el-Mûctebâ, Hüseyin Seyyîd'ûs-Şuhedâ ve Mehdi. [İbn Mace]
ALİ BİN EBUTALİP Hakkında Yorumlar