Dünya'nın Katı İç Çekirdeğinin de İç Çekirdeği mi var?
Illinois Üniversitesinden jeologlar ve Çin'deki meslektaşlarından oluşan bir araştırma ekibi Dünya'nın iç çekirdeğinin de kendisine ait ancak farklı yönde kristallerle dizilmiş bir iç çekirdeğinin olduğunu keşfettiler.
Sismik dalgalar Dünya'nın en derin gizemini anlamaya çalışmalarında bilim adamlarına yardım ediyorlar: Dünya'nın iç çekirdeği
Deprem okuma teknolojisinin ilginç bir uygulaması sayesinde, Illinois Üniversitesi ve Çin'deki Nanjing Üniversitesindeki jeologlardan oluşan bir araştırma ekibi, Dünya'nın iç çekirdeğinin de, gezegenimiz hakkında şaşırtıcı bilgileri ortaya çıkarabilecek kendine ait bir iç çekirdeğinin olduğunu keşfettiler.
Illinois Üniversitesinde jeoloji profesörü olan Xiaodong Song ve misafir post doktora araştırmacısı Tao Wang öncülüğündeki ekip çalışmalarını 9 Şubat'ta "Nature Geoscience" dergisinde yayımladı.
Song: "İç çekirdek Ay'dan daha küçük olmasına rağmen gerçekten bazı ilginç özelliklere sahip. Bu bize gezegenimizin nasıl oluştuğunu, gezegenin tarihini ve Dünya'nın başka dinamik süreçlerini anlatabilir. Bu bizim Dünya'nın derinlerinde neler olduğunu anlamamıza yardımcı olacaktır." dedi.
Araştırmacılar, doktorların hastanın içini görmek için tıpkı ultrasonu kullandığı gibi, gezegen yüzeyinin altını taramak için depremlerden yayılan sismik dalgaları kullanmaktadırlar. Ekibin bu teknolojide kullandığı veriler, depremin ilk şokuna ait veriler değil, depremin sonunda rezonans üreten dalgalardan elde edilen verilerdir. Deprem bir çana çekicin vurması gibidir, dinleyici net tonu çana vurulmasından sonra yankı olarak duyar. Sismik alıcılar depremin sonundaki uygun sinyali toplar.
Song: "Teknoloji sayesinde ortaya çıkan uyumlu sinyal zilin kendisinden daha net duyulur. Yöntemin temel fikri bir süredir etrafta dolaşıyordu. İnsanlar bunu yüzeye yakın yapılan başka tür çalışmalarda da kullanmaktadırlar. Ancak biz Dünya'nın merkezine giden her yolu inceliyoruz." diyor.
Çekirdeği incelemek, yazar Jules Verne'nin öngördüğü şekilde olmasa da, gezegenin merkezindeki bir sürprizi açıklığa çıkardı.
Bir zamanlar demirden katı bir küre olduğu düşünülen iç çekirdek, bir takım karmaşık yapısal özelliklere sahiptir. Ekip, tüm iç çekirdeğin yaklaşık yarı çapı kadar olan ayrı bir iç-iç çekirdek buldu. İç çekirdeğin dış katmanındaki demir kristalleri kuzey-güney yönlü dizilmiş halde bulunmaktadır. Buna rağmen, en içteki çekirdekteki demir kristalleri kabaca doğu- batı yönünü işaret eder durumdalar.
Demir kristalleri sadece iç-iç çekirdekte farklı yönde dizilmiyor aynı zamanda da iç çekirdeğin dışındaki muadilleriyle de farklı şekilde hareket ediyor. Bu da demek oluyor ki, en içteki çekirdek farklı tür bir kristalden ya da farklı bir fazda oluşmuş olabilir.
"Gerçek şu ki, çekirdekte açıkça birbirinden farklı iki bölge yer almakta ve bu bize iç çekirdeğin nasıl oluştuğu hakkında bir şeyler söyleyebilir" diyor Song. Örneğin, Dünya'nın tarihi boyunca, iç çekirdek kendi deformasyon süreci içerisinde çok derin bir değişikliğe uğramış olabilir. Bu, gezegenin nasıl geliştiğini anahtarı olabilir. Biz tam da merkezdeyiz -kelimenin tam anlamıyla Dünya'nın merkezinde..." diyor Song.
Kaynak: "Earth's surprise inside: Geologists unlock mysteries of the planet's inner core", sciencedaily.com, çev. Zilal Önel, yaklasansaat.com , 09/02/2015