Türkiye in Dış Politika Çelişkileri
02 Nisan 2012 16:55
Uluslararası diplomatik platformlarda Türkiye’nin ‘’komşuları ile sıfır sorun’’ politikasından büyük ölçüde saptığı algısı oluşmaktadır. Sayın Başbakan İran ziyareti dönüşünde hava alanında yaptığı basın açıklamasında son derece yararlı bir ziyaret olduğunu, görüş alışverişinde bulunduklarını ve iyi komşuluk ilişkilerimizin sürdürüldüğünü belirtmiş ancak bu açıklamanın üzerinden bir gün bile geçmeden ABD nin isteği doğrultusunda Türkiye’nin İran’dan ithal edeceği petrol/doğal gaz miktarını % 20 oranında azalttığı açıklanmıştır. İran basınında çıkan haberlere bakıldığında ise Türkiye’nin ABD nin Ortadoğudaki maşası olduğuna dair yorumlar dikkat çekmektedir. Türkiye’nin Arap Baharı rüzgarını da arkasına alarak bölgede etki ve ilgi alanını genişletmek konusundaki aşırı iştahlı tutumu başta İran olmak üzere ortadoğu ve Arap coğrafyasında tedirginlik yaratmaktadır. Türkiye’nin bu tutumu diplomasi kulislerinde Neo-Osmanlı yaklaşımı olarak değerlendirilmektedir. Belki biraz da bu yüzden en son Arap Birliği toplantısına Türkiye davet edilmemiştir. Irak’taki mevcut yönetim ise Türkiye’yi iç işlerine karışma hevesinden ötürü açıkça eleştirmekte ve uyarmaktadır. Nitekim şu günlerde ABD Başkan Yardımcısının daveti ile Barzani Washington DC de temaslarda bulunmaktadır.
Suriye ile ilişkilerimizin ürkütücü bir süratle tırmandırılan statükosu Türkiye’yi neredeyse mütecaviz ülke durumuna düşmenin eşiğine getirmiştir. 01 Nisan günü İstanbul’da yapılan ‘’Suriye’nin dostları’’ konulu 74 ülkenin katıldığı toplantıdan çok belirleyici bir sonuç çıkmamıştır. Özetle belirtmek gerekirse BM temsilcisi Annan’ın barış planının uygulanması için Suriye’ye miadlı da olsa zaman tanınması, muhalif kitlelere insani yardımın arttırılması kararları alınmıştır. Toplantının ismi bile ironik tir. Düşününüz bir ülke çok ciddi iç sorunlar yaşıyor ve o ülkenin henüz iktidarda olan yönetiminin resmi olarak temsil dahi edilmediği, muhaliflerin ülkenin yegane meşru temsilcisi olarak kabul edilmeleri talebi ile katıldıkları uluslar arası bir toplantının adına o ülkenin dostları toplantısı deniliyor.
Değerli düşünürler, Suriye’de yaşanmakta olan bir insanlık ayıbı - günahı sözkonusudur ve öncelikle can kayıplarının önlenmesi şarttır. BM Güvenlik Konseyinin daimi beş üyesi tarafından desteklenen Annan planının ne derece etkili ve uygulanabilir olacağı kesinlikle beklenmeli/ izlenmelidir. Jeopolitik koşullar gayet tabidir ki Türkiye’yi diğer ülkelerden çok daha fazla bu konu ile ilgilenmek durumunda bırakmaktadır ancak milli menfaatlerimiz soğukkanlı ve sağduyulu bir politika izlenmesini gerekli kılmaktadır. Suriye konusunun sadece Türkiye’nin değil tüm bölge ülkelerinin doğrudan ve Batı aleminin dolaylı meselesi olduğunu kabul ettirmek gerekir .
Hiç bir hal ve şart altında Türkiye’nin tek başına Suriye ile bir angajmana girmesi düşünülemez. Türkiye’nin Esad’ı kendi halkına zulüm uygulamakla suçlamasına karşın Esad yönetimi de terörist gruplar olarak tanımladığı muhaliflerine Türkiye’nin silah dahil lojistik ve teknik destek sağladığını iddia etmektedir.
Türkiye’nin misyonu Esad’ı devirmek değil, 910 km sınırı olan komşusu ülkede kaos ve katliamların durdurulmasına destek sağlamak olmalıdır. Ulusal çıkarlarımız bu ülke ile ekonomik ve siyasi bazda iyi ilişkileri sürdürmeyi zaruri kılmaktadır.
Yönetimin başında kimin olacağı Suriye halkının tercihine bırakılmalıdır.
Hükümet yetkililerinin beyanatlarında Esad’ı kişisel olarak hedef alan açıklamalar maksadı aşan yaklaşımlardır. İstanbul’da yapılan gösteriler kapsamında Esad yandaşlarına polis tarafından gazlı müdahalede bulunmak,Esad karşıtlarına daha hoş görülü davranmakta bir o kadar yanlıştır.
Netice olarak Türkiye’nin dış politika tezlerinde haklı ve güçlü konumunu muhafaza edebilmesi için sabırlı, tutarlı davranması - BM ile işbirliği içinde kalması ve ABD nin bölgedeki taşeronu görüntüsünden kesinlikle sakınması gerekmektedir.