05 Mart 2018 07:00
Bir iş seyahati için Bangladeş’in başkenti Dakka’ya gittim geçen hafta.
Türk Hava Yolları’nın her gün uçuşu var. Hem gidiş hem dönüş uçağı oldukça doluydu. Hattın doluluk oranı tahmin ediyorum yüzde 85-90 civarında olmalı.
Gidiş 7 saat 30 dakika, dönüş ise 8 saat 30 dakika sürüyor. THY hatta Airbus 330 uçaklarını kullanıyor. Gidiş uçağında 18, dönüş uçağında ise 24 business koltuğu vardı ve hiç boş yer yoktu.
Ekonomi sınıfı biletimin 3 bin 600 TL olduğunu duyunca oldukça şaşırmıştım. Çünkü 10-11 saatlik ABD uçuşlarında aynı tarihlerde 2 bin TL’ye bilet alınabiliyordu. Bu yazıyı yazarken bilet fiyatlarına tekrar baktım. 2.000-2.500 TL arasında ABD uçuşları için bilet bulunabilirken Dakka bilet fiyatları yine 3 bin TL’nin üzerindeydi.
Güney Asya’da bulunan ve 180 milyon nüfusu olan Bangladeş oldukça fakir bir ülke. Ortalama ücretler yaklaşık 150 dolar.
Türkiye, Bangladeş vatandaşlarına vize uyguluyor ve 60 dolar vize ücreti alıyor.
Dakka’ya indiğimde şaşırdığım bir başka olay cep telefonu operatörü olan Turkcell’in gönderdiği mesajdı:
“26.02.2018 04:03 itibari ile Akıllı Yurtdışı Uzaklar tarifenizin 20MB’lik kısmını tamamladığınız için fazla ücretlendirilmemeniz adına avantajlı 60MB hattınıza tanımlandı. 60MB’i aşmadığınız durumda faturanıza 119TL yansıyacaktır. Kullanımınıza göre devam edecek ücretlendirmeler: 250MB:249 TL, 1GB:499 TL'dir.”
Böylesi bir ücretlendirmeyi bugüne kadar gittiğim hiçbir ülkede görmemiştim. 1GB internet kullanımı 499 TL. Rakamı görmemle telefonumu uluslararası dolaşıma kapamam bir oldu.
Bu rakamları detaylı yazmamın nedeni karşılaştığım tabloyu daha net anlatabilmek için. İnsanların seyahatini ve iş yapmasını zorlaştıran rakamlar bunlar.
Nasıl bizler Avrupa ülkelerinin vize için aldığı yüksek ücretlerden şikayet ediyorsak, eminim Bangladeşliler de bu ücretlerden şikayetçidir.
Vize için alınan ücret, Türkiye’nin dörtte biri kadar yüzölçümüne sahip ülkede bulunan 180 milyon insanın ülkemize ya da Türkiye üzerinden Avrupa’ya gidişlerini kontrol amacıyla yüksek tutuluyor olabilir. Ancak bunun doğru olmadığını düşünüyorum. Kendimiz için istemediğimiz bir şeyi başkaları için de istememeliyiz.
THY’nin bilet ücretlerinin yüksekliği uçakların doluluk oranlarıyla ilgili. Uçaklar doldukça fiyatlar yükseliyor ve bu hatta uçak dolu gidip geliyor. Bilet fiyatlarının ucuzlamasının yolu uçuşların arttırılmasından geçiyor.
Dakka’ya uçuş izinleri konusunda sorun olmadığını öğrendim. Haftada 21 sefer uçuş hakkı bulunan Dakka’ya yeni sefer konulması için çalışmaların yapıldığı belirtiliyor.
Bangladeş’i ziyaret ettiğimiz heyetle birlikte bizi kabul eden Cumhurbaşkanı Abdul Hamid, hem Dakka seferlerinin arttırılmasını hem de ülkenin ikinci büyük şehri Chittagong’a uçuş yapılmasını istiyor.
THY’nin bu hatta seferleri arttırabilmesi için filoya geniş gövde yeni uçakların gelmesi gerekiyor. Çünkü mevcut filoyla şu anda bu mümkün değil.
Uçak siparişleri neden açıklanmıyor?
Uzun bir süredir THY’nin geniş gövde uçak siparişleri için çalışmaları devam ediyordu. Hatta Boeing ve Airbus ile ön anlaşmalar imzalanmıştı. Ocak ayı içinde duyurulması beklenen karar henüz açıklanmış değil.
Airbus 350 ve Boeing 787 uçaklarından ne kadar sipariş edileceği merakla bekleniyor. THY’nin 2023 yılına kadar olan ihtiyacını karşılayacak 40 uçaklık sipariş için anlaşmaların bir an önce imzalanması uçakların teslim tarihlerinin belirlenmesi açısından çok önemli.
Uçak üreticilerinin mevcut üretim slotlarına girilerek uçakların en uygun zamanda filoya katılması şirketin büyüme planlarını etkileyecektir.
Görüşmelerde sona gelindiğini yaklaşık 1 ay önce duymuştum. Son detayların konuşulduğunu düşünüyordum. Ancak sürecin bu kadar uzaması, arka planda siyasi mülahazaların olabileceğini gösteriyor.
Türkiye’nin Zeytin Dalı operasyonu nedeniyle ABD ile olan ilişkileri Boeing'le atılacak imzayı etkiliyor olabilir. Aynı anda iki üretici ile imzanın atılma isteği de tüm süreci durdurmuşa benziyor.
Şirketin menfaati neyi gerektiriyorsa ona karar verilmeli ve bir an önce açıklanmalıdır. Zaman zaman siyasi gelişmelerin ticari ilişkilere yansıdığını ve kamuoyunda tepki çektiğini görüyoruz. Kanaatim bu tür yaklaşımların ticari ilişkiler açısından doğru olmadığı yönünde.
Bugün ABD ile yaşanan gerilim nedeniyle Boeing’ten uçak almayalım denecekse, bir dönem Fransa ile “soykırım tasarısı” nedeniyle yaşanan krizi hatırlamak yararlı olacaktır.
Bu noktada, dünyanın en çok bilinen markamız olan THY’nin ticari olarak vereceği karar önemli olmalıdır.
Bağlantılar: THY, Bangladeş, Dakka, Airbus, Boeing, Turkcell