Hematopoe(k Kök Hücre - PDF
Download "Hematopoe(k Kök Hücre"
1 Hematopoe(k Kök Hücre
2 Hematopoez Hemato...= Kan...poisesis/poie(c= üre+m Sitemi oluşturan çok sayıda (10 dan fazla) olgun kan hücresinin özgün fonksiyonu; 1- Dokulara oksijen taşınması 2- İmmün sistemin işlemesi 3- Kanamanın kontrolu gibi temel mekanizmaları kontrol eder.
3 Kan Hücreleri
4 Hematopoe(k Kök Hücreler Fer+lizasyonun 19. gününde embriyonun yolk kesesinde başlayan eritropoez (kırmızı kan üre+mi) fetal hemoglobin üre+mini başlaqr. Gestasyonun 6. hatasından i+baren fetal karaciğer esas kan üre+mini üstlenir, bu arada lökosit ve trombosit üre+mi de başlar. Gestasyonun 6. ayından i+baren yaşam boyu primer kan üre+m merkezi olan kemik iliği esas kan yapım merkezi olarak kontrolü ele alır.
5 Kan Hücreleri
6 Hematopoe(k Kök Hücre Kemik iliğinde kan hücrelerinin üre+mi, 175 milyar kırmızı küre/gün 70 milyar beyaz küre/gün (nötroﬁl, eozinoﬁl, bazoﬁl) Üre+m kapasitesini ih+yac halinde 10 kaq arqrabilir... Kemik iliğinde hücrelerin %1-0.1 i kök hücre ve öncülleridir.
7 Hematopoe(k Kök Hücre Alexander Maximow Hematopoezi hücresel bir hiyerarşi sonucu ortak öncül (prokürsor) hücreden yani Hematopoe*k Kök Hücre den oluştuğunu iddia Maximow bu hücrelerin kemik iliğinde olgunlaşma süreci ardından dolaşıma kaqldığını iddia etmiş+r.
8 Hematopoe(k Kök Hücre Hematopoe+k kök hücreler kemik iliğinde uykuda dır (quiescent): - Bölünerek kendini yeniden üretme özelliği (Selfrenewal) - Farklılaşarak olgun kan hücrelerine dönüşebilme özelliği (Differansiasyon) Hematopoez dinamik bir süreç+r ve tüm hayat boyunca sürmelidir
9 Hematopoe(k Kök Hücre ü Kan hücrelerinin çoğunun yaşam süresi oldukça kısadır ve sürekli üre+m takviye edilmelidir. ü Hematopoez hayli soﬁs+ke bir üre+m sonucu hemapoe+k homeostasis i kontrol eder.
10 Hematopoe(k Kök Hücre Kendi kendini yenileyebilen, tüm kan dokusunu farklılaşarak oluşturabilen hücrelerdir. ü Kanda bulunan bütün hücre çeşitlerini oluşturur; - Myeloid Kök Hücreler (monositler, makrofajlar, nötrofiller, bazofiller, eozonofiller, eritrositler, megakaryositler, trombositler, dentri+k hücreler) - Lenfoid Kök Hücreler (T hücreleri, B hücreleri, NK hücreleri)
11 Hematopoe(k Kök Hücre
12 Hematopoe(k Büyüme Faktörleri GM-CSF Granulosit -Makrofaj Koloni Uyarıcı faktör M-CSF Makrofaj Koloni Uyarıcı faktör Eritropoie+n Eritropoezi uyarır Trombopoe+n Megakaryopoezi uyarır
13 Hematopoe(k Kök Hücre
14 Alyuvarların üre+m sayısı ve yıkım arasındaki hemostaz eritropoez ile sağlanır. Hematopoe(k Kök Hücre
15 Hematopoe(k Kök Hücre CD34: Hematopoe+k kök hücre kimlik karq kda ağırlığında membran glikoprotein - Erken hemapoe+k kök hücre işaretleyicisi - CD34: Periferik mono-nükleer hücrelerinin (MNH) lerin % 0.1 Kemik iliği MNH lerinin % 1-4
16 Hematopoe(k Kök Hücre Hematopoe+k kök hücreler; CD34+ CD90+ Lin CD49f; son dönemde yapılan çalışmalarda yeni bir hematopoe+k kök hücre işaretçisi olarak tanımlanmışqr. CD34+, CD59+, Thy1+, CD38±, C-kit±, lin-
17 Hematopoe(k Kök Hücre Nişi Kemik iliğinde, mezankimal kök hücrelerden kaynaklanan kemik iliği stroma hücreleri nişin fiziksel yapılarını oluştururlar. Kemik iliği stroma hücreleri, MKH lerden köken alan osteoblast, endotel hücreleri, fibroblastlar ve yağ hücrelerinden oluşur Kemik iliği stroma hücreleri salgıladıkları sitokinler ve hücre-hücre adezyonuyla başlaqlan hücrelerarası sinyallerle HKH lerin kendi kendilerini yenileme ve farklılaşmasını düzenlerler.
18 Hematopoe(k Kök Hücre Hematopoe+k kök hücreler; ilk keşfedilen, en iyi tanımlanan, ve klinikte yıllardan beri başarı ile uygulanan ye+şkin kök hücrelerdir.
19 Hematopoe(k Kök Hücrelerin Klinikte İlk Kullanımları E. Donnall Thomas Hematopoe+k kök hücreleri ilk defa lösemili bir hastada başarı ile uygulamışqr. - Thomas ED, Lochte HL, Lu WC, Ferrebee JW. Intravenous infusion of bone marrow in panents receiving radianon and chemotherapy. N. Engl. J. Med. 1957; 257: 491. Nobel ödülü, 1990
20 Hematopoe(k Kök Hücrelerin Klinikte Kullanımları HKH nakli için esas endikasyonlar: Hematopoe+k kanserler (lösemi-lenfoma-myeloma) Hematopoe+k dışı kanserlerde yüksek doz tedavi Gene+k ve/veya kazanılmıs kemik iliği hastalıkları : aplas+k anemi, talasemiler, orak hücreli anemi Artan sıklıkta otoimmün hastalıklarda
21 Hematopoe(k Kök Hücrelerin Klinikte Kullanımları 1956: İkinci dünya savaşında Japonya ya aqlan atom bombası sonrası radyasyonun yaratğı kemik iliği hasarı ve lösemi gelişimi üzerine olan çalışmalar sırasında Donall E. Thomas, nakil çalışmalarını farelere dalak hücrelerini naklederek başlat. Daha sonra yüksek doz radyasyon kullanarak köpeklerde nakil yapq da akut lösemili hastada nakil gerçekleş+rildi. 1965: Mathe, lösemili hastaya kardeşinden kemik iliği nakli yapq. Ancak hasta doku reddi ve enfeksiyonla kaybedildi.
22 Hematopoe(k Kök Hücrelerin Klinikte Kullanımları 1968 e kadar yapılan 203 transplanuan sadece 3 hasta hayaua kaldı. 1968: J Dausset ve J.J Van Rood HLA sistemini keşfex GATA-Ankara. Türkiye de erişkin hastada ilk kemik iliği nakli 1989 yılında İstanbul Çapa Tıp Fakültesi nde çocuklarda ilk kemik iliği nakli
23 Hematopoe(k Kök Hücrelerin Klinikte Kullanımları (500 çocuk hasta) Kemik İliği Nakil Sayısı
24 Hematopoe(k Kök Hücre 1. Kemik iliği 2. Çevre kanı kök hücreleri 3. Kordon kanı kök hücreleri Kaynakları
25 Hematopoe(k Kök Hücre Kaynakları Allojenik kök hücre transplantasyonu Normal bir donörden alınan allojenik kök hücrelerin kullanılması ile yapılan transplantasyon HLA-uyumlu kardeş Otolog kök hücre transplantasyonu Bireyin kendisinden alınan otolog kök hücrelerin kullanılıp gen transferi sonrasında yapılan transplantasyon Retroviral vektörler