ANTİBİYOTİK KULLANIMINDA GENEL PRENSİPLER | Türk Toraks Derneği
toraks.org.tr / 26 Kasım 2017
Hastanın bakteriyel bir infeksiyonu olmalıdır. İnfeksiyon ajanları bakteriler, virüsler, mantarlar ve parazitler olarak sınıflanabilir. Virüsler, çoğunlukla gripal infeksiyon dediğimiz hastalığa yol açarlar ve bu gruba antibiyotikler etkili değildir. Mantarlar ve parazitler ise kendilerine özel ilaçlarla tedavi edilirler. Antibiyotikleri bakteriyel infeksiyonlarda kullanmak gerekir.
Aktif infeksiyon dışında, ayrıca ameliyat yapılacak hastalarda, romatizmal ateş veya kalp kapak hastasında yapılacak girişimler öncesinde de infeksiyon gelişme ihtimalini azaltmak amacıyla hekim gerekli görüyorsa koruyucu antibiyotik tedavisi uygulanabilir.
Gebelik ve emzirme döneminde; antibiyotiklerin sadece bazıları kullanılabilir.
İmmünsüpresyonu (bağışıklığı baskılanmış) olanlar: Bu kişilerde, sağlıklı kişide hastalık oluşturmayan mikroorganizmalar etken olabilir; uzun süre antibiyotik vermek gerekebilir ve ilaç yan etkileri daha çok görülür.
Aşırı duyarlılık: Kullanılacak antibiyotikle ilgili daha önce bir allerjik reaksiyon olup olmadığı sorgulanmalı ve seçim buna göre yapılmalıdır.
Karaciğer ve böbrek fonksiyonları: Antibiyotiklerin başlıca atılım yolları böbrek ve karaciğerdir. Hastada karaciğer ve böbrek fonksiyonları araştırıldıktan sonra antibiyotik seçilmeli ve hasta ilaç yan etkisi açısından yakından izlenmelidir.
Antibiyotik yan etkileri çok farklı organlarda görülebilir (böbrek, karaciğer, kemik iliği, santral sinir sistemi vs.). Bazı antibiyotikler birlikte kullanılan diğer ilaçlarla etkileşebilir. İmmün (bağışıklık) sistemi normal olan hastalarda birçok infeksiyon tek bir antibiyotikle tedavi edilebilir. Birden fazla antibiyotiğin birlikte kullanılması ancak gerekli olduğu durumlarda yapılmalıdır.
Hastada klinik düzelme görülmemesi veya hastanın klinik olarak kötüleşmesi durumunda aşağıdaki nedenler düşünülmelidir: