“Eksi büyüme” Makalesi | O.Rüştü BAŞ
Başlık benim değil, Kars’ta söylenmiş…
Ne alaka demeyin, Kars’ta söylenen pek ala Ordu’nun da eksi büyüdüğünün göstergesi.
Buraya tekrar döneceğiz. Önceki günkü “ayrıntı” yazısını, bir de gazete satışa çıktıktan sonra okudum.
İçinde başlıktaki ifade geçmiyor ama ekonomide nereye geldiğimize dair bir fikir veriyor.
“…Ekonomi daraldıkça daraldı. Simit küçüldü, ekmek küçüldü. Sebze ve meyve fiyatları bir önceki yıla göre yüzde yüz zamlandı. Bir başka yol aramayın, bir süre soğanın cücüğünü yemeyi erteleyin.”
Eğri oturup doğru konuşalım. Bu ekonomi yorumunu nasıl buldunuz?
Saçmalamışsın, derseniz üzülürüm...
Cumhurbaşkanı R.Tayip Erdoğan’ın çıkıp Karslılara “Eksi büyüme”den bahsedince, neden alkış tutulduğunun cevabını da bir türlü veremezsiniz.
Sınava giren her öğrenci bilir: bir yanlış iki doğruyu götürür.
Ekonomi de böyledir. İbre ilk üç ayda yukarı, ikinci üç ayda biraz daha yukarı, üçüncü üç ayda hızlı bir düşüşle aşağı, son üç ayda ise eksi 2,6’ya düşerse (+) artıları yer, (-) eksiye, yani büyüme değil küçülme olduğunun işaretini verir.
Araç satışı, konut satışı düşmüşse; patatesin/patlıcanın/biberin/soğanın fiyatı yüzde yüz artmışsa, orantılı olarak alım gücü de azalır. İşçi ev, esnaf işyeri kirasını ödeyemez, kartla alış/veriş yapanlar bankaya borcunu ödeyemez. TOKİ evlerini banka kredisiyle alanlar borçlarını ödeyemeyince, icra takibi başlar. (Bilmediğim alana doğru ilerlediğimi gördüm). Şunu söyleyip geriye dönüyorum:
Evler için icra takibi başlarsa; borçlunun evi satılır mı yoksa “yediemine” mi bırakılır?
Konu böyle uzayıp gidiyor, gün gün ekonomi “eksi büyümeyi” sürdürdüğü için, çarşı pazardan şikayetler, bağrış çağırışlar iktidarı sallıyor, pardon salladığı halde çare üretilemiyor.
Demek ki, aile ekonomisi gibi…
Borç ödenmeyince üzerine katmerli bir faiz biniyor.
Ödeye bilirsen öde?
Borç hani yiğidin kamçısıydı?
Yiğit çalışacak iş bulsa, gerçekten sorun yok! Çalışır, borcunu öder. O da bu ekonomik daralmada işini kaybetti. Şimdi aylak aylak dolaşıyor.
Anımsadım. Bir vali gelmişti Ordu’ya… Kahvehane sayısının fazlalığından sık sık yayınlarıyla şikâyetçi olan gazetelerin muhabirlerini makamında toplamış, şöyle bir tespitte bulunmuştu:
-Bakın arkadaşlar: Kahvehanelerin ruhsat alması, bir takım kurallara bağlanmıştır. Birine ruhsat verip, bir diğerine sana ruhsat vermiyorum diyemezsiniz. Şu anda Ordu’da (Altınordu okuyun) kahve sayısı çok değil! İşsiz, insanlar oralarda toplaşıp, sosyalleşiyorlar. Kahvehaneler olmasa, bu insanların sokaklarda, mahalle aralarında dolaşmalarının daha kötü sonuçları olur.
Ne diyecektik ki…
Kentin en yüksek makamında oturan, sosyal patlamayı en iyi nötr hale getirecek mekanların kahvehaneler olduğunu söylemişti.
Siz de şikâyeti bırakın: Millet kıraathanelerine doluşmaya başlayın!
Eksi büyüme devam edecek…