IV- ÖRNEK OLAYLAR - İŞ'TE KOBİ - KOBİ'lerin Sitesi
ayten çöl, ayvalık ticaret odası zeytinyağı laboratuvarı aş, dikim, ekim, fuar, gffa, gıda güvenliği, global forum for food and agriculture, kadın çiftçi, kooperatif başkanı, mahmut eskiyörük, stratejik girdi, tire süt kooperatifi, yeşim bayraktar
IV- ÖRNEK OLAYLAR:
AMASYA KILÇAK ÇİFTLİĞİ
2.800 dönüm üstünde tek parçalı bir arazide bir kadın çiftçi olan Ayten Çöl üretim yapıyor. Ekimde girdi esaslı bir üretim esas. Ekimde ana ilke sözleşmeli tarım ve dönem başında yapılmış anlaşmayla fiyat değişmiyor, sabit. Yüksek verimli türler ekimi esas. Tane mısırda 700 kg/dönüm verimi bir dünya rekoru. Ancak ekim öncesi dünya ve ülke eğilimleri gözlenerek, ürün ekme kararı veriliyor, kiraz ve elma gibi" dönemsel modalara" iltifat edilmiyor. İşletme yönetiminde yerinden yönetim ilkesi hakim ve modern çiftçi kimliğiyle Bayan Çöl hep işin başında. Çiftlik anlayışlı bu üretim sisteminde, 10 aile sürekli Kılçak Çiftliğinde istihdam ediliyor ve yaşamları burada geçiyor. Yaz aylarında ürün toplayan işgücü için yerleşim yeri tahsisi yapılıyor. Çiftliğin Yeşilırmağın kollarından biri üstünde 40'lı yıllarda kurulmuş olan çiftlik mülkiyetindeki regülatörle, optimum su kullanımı yapıyor. Hibe fon kullanılmıyor, kredi alınmıyor.
1967'de 5 ortağın Tire'de kurduğu bu kooperatifin 2013'de 2000 ortağı var. Kooperatif Başkanlığını 14 yıldır Mahmut Eskiyörük yapıyor. 9 Milyar TL'lik öz varlığı ve yılık 80 milyar TL'lik iş hacmi var, günde 160 ton süt işleniyor. Halen süt yanında kaşar ayran ve ve yoğurt yapıyor. Tire OSB'deki süt işleme tesisinde İZKA Kalkınma Ajansı'nın hibe desteği kullanılmış. Süt, üretici ortaktan kalitesine göre fiyatlandırılıyor bu yüzden "doğal alım" ve "sübvansiyon"işlemiyor. Kooperatifin en büyük avantaji pazarlamada İzmir BŞB aracılığıyla her gün 98 bin aileye 2 lt süt dağıtılması. Bu yüzden süt dökme / elde kalması gibi bir sorunu yok. Bunun yanında istikrarlı ve saydam yönetim, Tire OSB üstünde ölçeğe uygun üretim (ölçek ekonomisi)başarısının koşullarından. (Tire OSB'de 8 büyük süt işleme tesisi var ve günde 1.500 ton süt işleniyor )
AYVALIK TİCARET ODASI ZEYTİNYAĞI LABORATUVARI A.Ş.
Ayvalık Ticaret Odası'nın öncülüğü ve TOBB'un fikri ve maddi desteğiyle 2013'de kuruldu. Amaç, Türk Patent Enstitüsü'nden (TPE) "coğrafi işaretleme" hakkı alan Ayvalık zeytinyağının standartlara uygun olarak pazarlamasını sağlamak ve bu yeni düzeni korumaktı.
Kurulacak laboratuvar düzeninde kimyasal tahlili ve organoleptik analiz yapılacak ve "halogram" verilen zeytinyağının coğrafi standardının belge verilerek korunması hedeflendi ve bu oluşum gerçekleştirildi. Bu organizasyonun başına deneyimli bir kimya mühendisi olan Yeşim Bayraktar geçti. Maddi hiç bir yararlanımı olmayan 17 gönüllü bu düzen içinde yer aldı. Ayvalık idari sınırları içinde yer alan 26 zeytinyağı üreticisi coğrafi işaretlemeyi kullanmak üzere "tescil"lendi.
Laboratuvar tahlilinin 175 TL karşılığında yapılması ve 1.000 halogram bedelinin 236 TL olmasına karşın, 2 yıllık uygulama dönemi içinde tahlil yaptıran vak'a sayısı 300'ü ancak aştı.
555 sayılı KHK ile kurulmuş TPE'nde coğrafi işaretleme için için hiç bir"filli koruma" getirilmemesiyle, bu öncü uygulama "şimdilik" yol almadı.
Bu anlamlı öncülük bizlere"merdivenaltı"olarak nitelenen haksız rekabet düzeninin hukuk düzeni anlamında def edilmediği sürece, bu türden"öncü girişim"lerin eylem alanının çok sınırlı olacağını anlatıyor.
16-25 Ocak 2015'de Berlin 80. Uluslararası Yeşil Hafta Fuarı gerçekleşti. İlk kez 1926'da yapılan bu Fuar, alanında "en büyük"olarak anılır. Bu Fuar kapsamında, 17-19. Ocak tarihleri arasında gerçekleştirilen 7. Global Forum for Food & Agriculture (GFFA) katılan yaklaşık 80 dünya tarım bakanının tartışma başlığının "Gıda Güvenliği" olması, gıda ürününün giderek "stratejik bir girdi" özelliği kazanacağının bir işareti.
Bu nedenle, Türkiye 1663 tarımsal üründe ihracat yapılıyor olunsa ve bununla üretim anlamında "Dünyanın 7.Gücü" konumuna gelinde de, "gıda güvenliği" ve "rekabetçi üstünlük yapısı" varlığından - ne yazık ki - henüz söz etmemiz mümkün gözükmüyor.
Oysa, 2050'de 12 milyara ulaşacak dünya nüfusunun %90'ın kentlerde yaşayacak olması, gıda güvenliğinin "fantazi" olmak bir yana, adeta bir zorunluluk olduğunu ve Türkiye'nin "bu işten yiyecek ekmeğinin olduğu" mesajını veriyor.