The Marxism of Ernest Mandel
Ernest Mandel yirminci yüzyılın bu ikinci yarısında soyu gittikçe tehlikeye giren bir türe aitti: militan marksizm kuramcıları. Akademik çevrelerden zorunlu bir saygı görecek kadar akademik bilimselaraştırma ölçütlerini yerine getiren bir entelektüel çalışma gövdesi ile devrimci önder olarak yorulmak bilmez bir faaliyeti birleştirebilen o sosyalist hareket tarihindeki az sayıdaki erkek ve kadından biriydi. Marksist kuramsal faaliyeti aynı anda hem bir bilimsel çaba hem de devrimci faaliyetin bütüncül bir parçası -Friedrich Engels’in dediği gibi, marksist kuramın eylem için bir rehber ve marksist "kuramsal üretimin" yalnızca spekülatif bir akrobasi değil, sınıf mücadelesinin asli, ayrılmaz bir parçası olması anlamında- olarak tasavvur edenlerden biriydi.
Troçki ‘nin marksizmin gelişmesine yaptığı başlıca katkılardan biri de Sovyet toplumunun ve Sovyet devletinin toplumsal yapısını ve de bunların temel çelişkileri ile dinamiğini hasas bir şekilde tahlil etmesiydi. Bu tahlil birtakım diğer faktörlerle birlikte, Sovyet bürokrasisini, ne "eski" (kapitalist) ne de "yeni" bir hakim sınıf olarak değil, katılaşmış bir toplumsal tabaka ya da kast olarak ele alan derin ve hasas bir başka tahlille bütünleşiyordu. Ernest Mandel Sovyet bürokrasisinin doğasına yönelik açıklamasının her noktasında, Troçki bunu Marx, Engels ya da Lenin’den miras aldığı, kendilerine karşılık gelen sınıf iktidarları ve siyasal rejimlerle birlikte, birbirini izleyen üretim tarzları ile bunlar arasındaki geçişlerin mantığı içine yerleştirir...Stalinizmin ortaya çıkışı ve pekişmesini çağa damgasını vuran bir tarihsel zaman içinde düşünebildiğinden dolayı, şipşak gazeteciliğin açıklamalarından kaçınabilmiş ve birçok çağdaşını şaşkınlığa düşürerek, tarihsel materyalizmin içinde izi bulunmayan yeni sınıfların veya üretim tarzlarının çerçevesini çizebilmiştir. Perry Anderson
"Güncel krizin temel meselelerinden biri, modern bir antikapitalizmin gerek kuramsal, gerek siyasi açıdan yeniden inşasıdır. Bu krizin kapitalizmin bizatini temelleriyle ilgili olduğunu ve kapitalizmin, bu sistemi temel toplumsal ilişkileri yeniden tartışma konusu yapılmaksızın içinden çıkılamayacak bir çıkmazda olduğunu göstermek söz konusudur. Mevcut konjonktürde, bu acil ve öncelikli bir görev halini almıştır. Krizle birlikte, bir yandan barbarlıkla, diğer yandan toplumsal dönüşüm arasında zamana karşı bir yarış başlamıştır; artalanda ekolojik krizin yarattığı tehdit de eklendiğinde, bu seçim daha da hayati bir önem kazanmıştır."
Tarihin tüm büyük sorunlarına bilimsel bir açıklama getirme iddiasında olan marksizm, kısa zamanda "Yahudi meselesinin iki bin beş yüz yıllık gizemiyle karşı karşıya gelmiştir. Yahudilerin, diasporada, yani kendi toprakları olmadan ayrı bir etnik bütün olarak varlıklarını sürdürmesi nasıl açıklanabilir? Ve aynı zaman içerisinde Yahudilere karşı düşmanlığın, en anlaşılmaz koşullarda dahi, örneğin bugün neredeyse hiç Yahudinin bulunmadığı Polonya’da bile, varlığını sürdürmüş olması nasıl açıklanabilir? (...) Enzo Traverso’nun, her açıdan dikkate değer çalışması, Yahudi meselesinin geleneksel marksist analizinin yetersizliklerinin temel nedenini ortaya çıkarıyor: "Yahudi meselesi... klasik marksist düşüncedeki kimi çatlakları açığa vuruyor, özellikle de tarih içerisinde din olgusunun önemini sezme noktasındaki yeteneksizliği, ve ulusu kavramadaki zorluğu". Bu kusurlardan temelde Marx’ın, hele de Engels’in sorumlu olduğunu düşünmüyoruz. Bu daha çok onların tilmizlerinin büyük bir bölümünün eseridir. Enzo Traverso, tarihin her türlü tek-nedenli yorumundan kurtulmalarına yardımcı olacaktır, ama bu arada, buna paralel giden özellikle tasvirci bir eklektizme de düşmeden. Çünkü dini olguların (hatta ekonomik gelişmeye göre kısmen daha yavaş gelişen ideolojik ve kültürel olguların) sadece tespit edilmeye değil açıklanmaya da ihtiyacı vardır. Kimi katoliklerin, dinler tarihinin materyalist bir yorumuna yaklaştıkları bir dönemde, marksistlerin ondan kurtulma zamanı gelmemiştir. - Ernest Mandel-
La Place du Marxisme dans I'Histoire
- M. Lowy
La Formation De La Pansee Economique De Karl Marx
Bu derleme Lev Troçki’nin en önemli metinlerinden, devrimci marksizmin başlıca konularının bir sentezini oluşturan "klasik" yazılarından bazılarını bir araya getirmekte. Burada bulunan metinler işçi hareketi tarihinin belirleyici olaylarını kapsamaktadır. Komünist Manifesto ile bilimsel sosyalizmin doğuşu, 1917 Rus Devrimi ve SSCB’nin bürokratik yozlaşması.
Marxisme et Esthetique
Elinizdeki kitap yazarın şu makalelerinden oluşmakta: Marksizm ve Estetik; Sözümona Marksist Sanat Teorileri; Marksist Bir Estetiğe Doğru; Komünizm ve Gerçeküstücülük "1984", Karşı-Ütopyalar, Ütopyalar ve Marksizm Asrın Sanat Bilançosu - Bir Deneme Troçki ve Kültür
Ernest Mandel6 Lev Davidoviç Troçki3 Alain Brossat1 Catherine Colliot-Thelene1 Daniel Bensaid1 Tümünü göster
Denise Avenas1 Enzo Traverso1 Jean-Marie Brohm1 Jean-Marie Piron1 Jean-Marie Vincent1 Michael Löwy1 Michel Husson1 Michel Lequenne1