﻿ Kaju Nasıl Bir Bitkidir
Anasayfa » DEKORASYON » BAHÇE » Kaju Nasıl Bir Bitkidir
Kaju sakız ağacıgiller familyasından, en fazla 14 metreye kadar uzayabilen tropikal bir iklim bitkisidir. Oval şekilde, açık yeşil rengindeki yapraklarını hiç bir zaman dökmeyen kaju ağacı, zengin mineralli topraklarda yetişir.
Tropikal iklimin bitkisi olduğu için herhangi bir don olayına tahammül edemez. Yıllık ortalama sıcaklığın 30 dereceye yaklaştığı ekvatoral alanlar, kaju için en uygun ekolojik koşulları sağlayan bölgelerdir. Kaju fidanlarının nakli çok zor olduğu için dikim yerinde yapılmalıdır. Ağaç meyvelerini 3 yıl içerisinde üretmeye başlar ve tam üretim 10 yıl içerisinde elde edilir, 30 yaşına kadar da devam eder.
Kaju ağacında, kaju elması olarak adlandırılan, ağaç dallarının ucundan sarkan tohumları taşıyan sapın genişlemesi ile oluşmuş meyveyi andıran turuncu renkli etli bölüm ile bu bölümün sonunda yetişen, yaklaşık 3 cm uzunluğunda, 2,5 cm genişliğinde böbrek ya da boks eldiveninin şekline benzeyen kaju tohumları bulunur.
Kaju tohumu iki kat kabukla örtülüdür. Dışındaki ince, esnek yapı ile içindeki sert yapılı kabukların arasında insan derisine alerjik etkisi bulunan bir yağ bulunur. Bu yağ böcek ilacı ve plastik yapımında kullanılır. Mekanik araçlarla toplanması imkansız olan bu tohumların dış kabuğu yakıldıktan sonra iç kabukları, çekirdekleri bozmadan ahşap çekiç ile kırılarak usta ellerce ayıklanır.
Hem kaju elması hem de tohumu bir çok alanda kullanılır. Ancak meyvesi çok çabuk kuruduğu için daha çok yerliler tarafından tüketilir. Tamamen olgunlaşmış elma çiğ olarak tüketilebildiği gibi tatlısı ya da reçeli de yapılabilir. Vitaminler ve mineraller bakımından zengin bir içeriğe sahip olan kajunun elması bir portakaldan beş kat daha fazla C vitamini içerir. Ayrıca oldukça sulu olan kaju elmasından meyve suyu elde edilir. Şaraba fermente edilerek yapılan Cajuado özellikle Brezilya’da çok ünlüdür. Bunun yanında sadece bir tohum olmasına rağmen kaju çekirdeği, kuruyemiş olarak tüketiminde ve çeşitli tarif ile aperatiflerde de kullanılabilir.
Gıda yanında kaju tohumlarının kabuklarının preslenerek elde edildiği sarımsı parlaklığa sahip reçineden antioksidan olarak faydalanılır. Geniş bir kullanıma sahip olan kabuk yağının bunun dışında, otomotiv sektöründe fren balatalarının aşınmasını engellemek için fren hidroliği katkı maddesi olarak kullanımı araştırılmıştır.
Başlangıçta Atlantik yağmur ormanları ile Amazon yağmur ormanlarının arasındaki bölgede Kuzeydoğu Brezilya’ya özgü olan bitki, Portekizlerce erozyonu azaltmak amacıyla Hindistan’a getirilerek dikilmiştir. 1578 yılındaki bu keşiften sonra kaju, Hindistan ve Doğu Afrika’nın batı kıyılarına yayılmıştır. Bugün dünya ekonomisinde önemli bir yere sahip olan kaju üretiminde Hindistan birinci, Brezilya ise ikinci sıradadır. Afrika bu sıralamanın arkasında yer alır.