3 Türk bilim adamının kanser hücrelerini yok eden buluşu
Giriş Tarihi: 11.05.2019 09:26
3 Türk bilim adamı, hastadan alınan kan örneğinden elde ettikleri bağışıklık hücrelerini, genetik olarak modifiye edip kanser hücrelerine karşı daha güçlü savaşçılara dönüştürmeyi başardı. Ekibin çalışması Avrupa İmmünoloji Dergisi'nde yayınlandı.
Biyomühendisler Dr. Tolga Sütlü (38), Dr. Adil Doğanay Duru (38) ve Prof. Dr. Batu Erman (50) bağışıklık sistemi hücrelerini yeniden programlayarak 'savaş aletleriyle' kuşattı. Başka bir deyişle bağışıklık sisteminin kanserle daha iyi savaşabilmesi için var olan mekanizmaları güçlendirdi. İşlemin 'hücresel immünoterapi' olarak adlandırılabileceğini belirten projenin liderlerinden Dr. Tolga Sütlü, hastanın kanından elde edilen kendi bağışıklık sistemi hücrelerini, kanser hücrelerini tanıyıp sağlıklı hücrelerden ayırt edebilecek şekilde genetik olarak yeniden programladıklarını söyledi.
"İÇERİDEKİ MOLEKÜLLERİ HEDEFLİYOR"
Bağışıklık sistemimizde kullanılabilecek iki ana grup hücre bulunduğunu belirten Sütlü "Bunlardan birincisi ve daha popüler olanı T hücreleri. Diğeri ise NK (Natural Killer-doğal öldürücü) hücreleri. Son yıllarda en çok ön planda olan ve kanser tedavisinde çığır açan hücresel immünoterapi yaklaşımlarında başı CAR-T hücreleri çekiyor. Şu anda büyük bir klinik başarı göstermekte olan CAR-T hücreleri kanser hücrelerinin yüzeylerindeki molekülleri hedefleyerek onları sağlıklı hücrelerden ayırt edip öldürebiliyor. Bizim çalışmamızda geliştirmiş olduğumuz TCR-NK hücreleri ise CAR-T hücrelerinden daha farklı bir mekanizmayla çalışan ve kanser hücrelerinin sadece yüzeylerindeki değil içlerindeki molekülleri de hedefleyebilen, yani CAR-T hücrelerinin ulaşamadığı yerlere ulaşabilen hücreler olarak ön plana çıkıyor." dedi.
SÜREÇ BİRKAÇ HAFTAYI BULUYOR
ÇALIŞMANIN DEVAMI İÇİN DESTEK ARIYORLAR
Çalışmanın yayınlanan bu ilk basamağında, insan hücre hatlarını kullanarak bu teknolojiyi geliştirdiler ve tedavide etkili bir yöntem olduğunu deneysel hayvan modellerinde gösterdiler. Ekip şimdi hastalardan alınan örnekler üzerinde çalışma yapabilmek için destek arıyor. Dr. Sütlü, şunları söylüyor:
"Uludağ Üniversitesi'yle ortaklaşa TÜBİTAK başvurusu yaptık, eğer bu kabul olursa çalışmaların ikinci basamağını yapabileceğiz. 3 yıl sürmesini planladığımız bu kısımda melanom (cilt kanseri) hastalarının kanlarından alınan NK-doğal öldürücü hücrelerinde aynı işlemi yapıp, yine aynı hastalardan alınan tümör hücrelerine karşı laboratuvar ortamında gösterdikleri etkiyi ölçeceğiz. Daha sonra hücreleri tedavi amacıyla hastalara geri verebileceğimiz üçüncü basamak çalışmalarımıza yani klinik denemelere başlayabileceğiz."
ÇALIŞMALAR İÇİN PATENT BAŞVURUSU YAPILDI
"HÜCRELERİ SPESİFİK CEVAP VEREBİLECEK HALE GETİRDİK"
Hücreler üzerinde genetik modifikasyon yapabilmek için laboratuvarda özel olarak hazırlanan virüsler kullanılıyor. Çünkü virüsler kendi genlerini dışarıdan hücre içine sokuyorlar. Dr. Tolga Sütlü ve arkadaşları, laboratuvarda virüslerin içinden genlerini çıkartıp istedikleri, tedavi amaçlı genleri koyuyor. Böylece virüs, hücre içine kendi genlerini değil, aktarması istenen genleri hücreye geçiriyor.
Dr. Sütlü, bu işlemi şöyle anlatıyor: "Aktardığımız genler sayesinde NK hücrelerinin kansere özgül molekülleri tanıyarak kanser hücresiyle sağlıklı hücreyi birbirinden ayırt etmesini sağlıyoruz. Hazırladığımız hücreler sağlıklı dokulara zarar vermeden sadece kanserli olanları bulup onları öldürebilecek kapasiteye sahip oluyor. Herhangi bir immünoloji kitabını açıp bakarsanız 'T hücreleri spesifik cevap verir, NK hücreleri genel cevap verir' diye yazar. Biz NK hücrelerini spesifik cevap verebilecek hale getirmiş olduk. Yani yeni bir hücre çeşidi yaratmış olduk. NK hücresi gibi uçuyor, T hücresi gibi sokuyor."