Kürdistan Cazibe Merkezi Oldu - Exporting IRAQ
Hızlı ekonomik ve sosyal gelişimle yatırımcıların cazibe merkezi haline gelen Kürdistan Bölgesi, Türk ihracatçısı için önemli bir pazar olmaya devam ediyor.
Artan ticaret Türk ürünlerine güven talebin hızla artmasında önemli rol oynarken bölgede düzenlenen fuarlarla ihracat rakamları her geçen gün artıyor. Kürdistan Bölgesi’nde hizmet ve organizasyon olarak birçok başarılı fuarda büyük takdir toplayan Blue Fair Yönetim Kurulu Başkanı Süheyla Akbulut ile gelişen sektörler ve yapılacak fuar organizasyonlarıyla ilgili konuştuk.
Sizi kısaca tanımak isteriz?
Adım Süheyla Akbulut. Irak Kerkük doğumluyum. İnşaat Mühendisiyim. Evli ve 3 çocuk annesiyim.
Blue Fair diye bir fuar şirketiniz var. Önce fuarlar hakkında konuşmak istiyorum. Son dönemler de Kürdistan’da özelikle Erbil'de çok ciddi fuarlar oluyor. Bize fuarlardan biraz bahseder misiniz?
Irak kalkınmakta olan bir ülke. Özellikle Kürdistan Bölgesi tamamen kalkınmaya ağırlık vermiş ve modern dünyaya açılma yolunda. Yeni teknolojilerin bölge insanıyla tanışması, bölge insanının da modern dünyaya alışması ayak uydurması için fuarlar büyük bir fırsat. Yılda ortalama 20-25 uluslararası fuar düzenleniyor. Bunların tamamı bütün sektörleri kapsıyor. Dolayısıyla fuarlara olan ilgi ve alaka her geçen gün artıyor. Sektördeki bütün insanlar fuarları takip ediyor. Sağlık sektörü, turizm sektörü, petrol, enerji, emlak, mobilya gibi hemen hemen bütün sektörlerde fuarlar yapılmakta.
‘‘Irak'ta yaşayan, özellikle Kürdistan bölgesinde yaşayan, bölge insanı Türkiye'ye karşı inanılmaz ilgi ve alaka duyuyor.’’
Erbil'de fuar düzenlemesi için hangi yasal işlemler gerekli?
Erbil'de fuar düzenlemek için ya yerli firma olacaksınız ya da yurtdışında herhangi bir ülke menşeli bir fuar organizasyon firmasıysanız da mutlak suretle Erbil'de yasal şubenizi kurmak zorundasınız. Bu şekilde hükümetin ve Ziraat Bakanlığı’nın getirmiş olduğu mevzuatları yerine getirmeniz gerekiyor.
Bu mevzuat içeriği hakkında neler söyleyeceksiniz?
Birincisi resmi şubenizi kuracaksınız. Bunun yanında 180 bin dolar teminat yatırmanız gerekli. Ticaret Bakanlığından, Ticaret Genel Müdürlüğü’nden ve Şirketler Müdürlüğü’ne aktivite olmanız gerekiyor. Daha sonra bakanlık Fuarlar Genel Müdürlüğü’ne sizin bütün vasıfları yerine getirdiğinizi, mevzuatları harfiyen yerine getirdiğinize dair fuar yapabilme izni çıkar. Yapacağınız sektörel fuarla ilgili Fuarlar Genel Müdürlüğü’ne bir dilekçe yazıp müracaat ederek organizasyon tarihini belirler ona göre organizasyonunu yaparsınız. Fakat burada bir firma herhangi bir sektörde fuar yaptığı zaman yapmış olduğu o firmaya akredite edilmiş oluyor. Yani emlak fuarı yapıyorsanız, ikinci bir kişiye emlak fuarı vermiyorlar. Onu artık sizin yapmanız gerekiyor. Siz başarısız olursanız, düzgün bir fuar yapamazsanız bunu sizden alma yetkisi yine Fuarlar Genel Müdürlüğü’nde.
Peki, sizler fuarcılıkla ilgili neler yapacaksınız?
Blue Fair uluslararası fuar organizasyon şirketi olarak şuan Erbil'de iki fuar yapıyoruz. Bunların ikisi Fuarlar Genel Müdürlüğü ile beraber düzenlediğimiz 4-7 Haziran 2014 tarihleri arasında düzenleyeceğimiz Uluslararası Emlak ve Yatırım Fuarı. Bir diğeri de ilki düzenlenecek olan Anne Çocuk ve Bebek Fuarı. Anne Çocuk Bebek Fuarı, 15 sektörde binlerce ürününün olduğu büyük sektörel bir fuar olacak. Emlak ve Yatırım Fuarı ise ağırlıklı olarak yabancı vatandaşların kendi ülkelerinde mülk edinme hakkı olan bir fuar. Türkiye'deki mülk edinme yasasının çıkmış olmasından dolayı Irak'ta ilk önce Türkiye'yi düşünüp Türkiye'den ev alıyorlar. Ağırlıklı olarak İstanbul Ankara, İzmir, Antalya gibi bölgeleri tercih ediyorlar.
EMLAK FUARINDAN BEKLENTİMİZ YÜKSEK
Emlak ve Yatırım Fuarı’ndan beklentileriniz neler?
Geçen yıl düzenlediğimiz fuarı baz alırsak, bu fuarda beklentilerimiz daha yüksek. Çünkü Irak'ta yaşayan, özellikle Kürdistan bölgesinde yaşayan, bölge insanı Türkiye'ye karşı inanılmaz ilgi ve alaka duyuyor. Bunun yanı sıra bölgedeki emlak fiyatlarının çok yüksek olmasından dolayı Türkiye 'deki emlak fiyatlarıyla karşılaştırdığımız zaman neredeyse üçte bir, dörtte bir fiyatlara denk geliyor. Yani burada konut daha pahalı.
Normal standartlarda müstakil bir evin fiyatı ne kadar?
Normal standartlarda müstakil bir evin fiyatı bulunduğu mahallesine, semtine, mevkisine göre 150 bin dolardan başlıyor. Elit bir yerde bir ev almaya kalkarsanız milyon dolarla başlar. Tabi şimdi buradan milyon dolar verip bir ev alıyorsunuz fakat evin bir özelliği yok. Yani deniz, nehir, baraj manzarası yok. Sadece bir site ve marka değerini yükseltip fiyatlarını arttırıyorlar.
Türkiye'den hangi firmaların katılımını bekliyorsunuz, yani normal konut mu villa mı?
Türkiye’den genelde toplu konut firmaları var. Buradaki insanlarda Türkiye'deki kültürü bildikleri için apartman dairelerine sıcak bakıyorlar. Villa değerleri daha yüksek olduğundan, özellikle denize yakınsa daha yüksek bir fiyatla karşılaştığı için oradaki ilgi oranı yüzde 20'lerde kalıyor. Fakat konutlarda bu oldukça fazla.
‘‘Türkiye Cumhuriyet'inin, Irak'ta yapılacak olan fuarları tam olarak desteklemesi gerekiyor.’’
Hangi bölgeleri daha fazla tercih ediyorlar?
Marmara, Akdeniz, Ege bölgeleri daha fazla tercih ediliyor. Ticari işlerinden dolayı sık sık Güneydoğuya, Gaziantep'e, Diyarbakır'a ve Mersin’e giden insanlar orada ev almayı tercih ediyor.
Anne Çocuk Bebek Fuarı’ndan biraz bahseder misiniz?
Bir anne, bir çocuk ve bir bebeğin kullanacağı bütün eşyalar bu fuarda yer alacak. Bir anne düşünün, kadın hastalıklarından sağlık sektörü ilgilenecek. Giyim konusunda sektöründe tekstil sektörü ilgilenecek, güzellik makyaj bakım kuaför gibi ürünler olacak. Bunun deterjanı var ev tekstili var, çocuğa bakıyorsun çocuğun oyuncak dünyasından eğitim dünyasına, beslenmesinden sağlık sorunlarına kadar her türlü sektör, bu fuarda yer alacak. Çok geniş bir katılım bekliyoruz. Büyük olmasından dolayı gün boyunca da çocuk defilesi düzenleyeceğiz.
Kürdistan 'da fuarcılığın geleceğini nasıl görüyorsunuz?
Kürdistan’da fuarcılığı zaten belli başlı firmalar yapıyor. Bunlarda bu bölgeye hakim firmalar. Dolayısıyla sürekli aynı firmalar, aynı fuarları yaptığı için biraz geleceği pek parlak görmüyorum. Çünkü tekrarlar, ilgiyi azaltıyor. Bütün firmalar Türkiye 'ye yükleniyor ve Türk firmalarını buraya getiriyorlar. Uluslararası fuarcılık diyorsunuz, Avrupa ülkelerinden Uzakdoğu’ya, Arap dünyasına kadar birçok ülkeden katılımın gerçekleşmesi gerekir. Bunu şu ana kadar tam başarmış değilim. Bu konuda hem hükümetin hem fuar firmalarının oturup düşünmesinde fayda var diye düşünüyorum. Bu kadar sık fuar düzenlenmesi, ziyaretçi gelmesi de kötü etkiliyor. Çünkü bu hafta bir fuar var, gelecek hafta bir tane daha var. Dolayısıyla insanların ilgisi, merakı azalıyor. Buna bir çözüm getirilmesinde fayda var diye düşünüyorum.
Türkiye firmalarının katılımını sağlamak için ne tür çalışmalar yapıyorsunuz?
Türkiye'deki üretici firmalar Irak'ın iyi bir pazar olduğunun farkında ve üretici firmaların çoğu kendi ürünleri bazında, belli ölçeklerde mutlak surette bir ihracat yapıyorlar. Dolayısıyla bölgeyi onlarda biliyor. Bu sebeple ihracat rakamlarını yükseltmek için fuar yapımını tercih ediyorlar. Fuarlarda bunun için iyi bir fırsat olmuş oluyor. Bunu iyi değerlendirmeleri gerekiyor. Türkiye, Almanya'dan sonra ikici en çok ihracatımızın gerçekleştiği ülkedir.
Farklı olarak ne olacak bu fuarda?
Emlak fuarımız değişik bir fuar. Konut fuarı dünyada belli başlı ülkelerde ve sayı olarak diğer sektörlerden daha az. Türkiye'nin komşusu olan bir bölgede konut fuarı yapıldığında, Türkiye'deki mülk edinme yasası insanların önüne konulup, bunu bölge insanına iyi anlattığınız zaman ilgi ve talep artıyor. Geçtiğimiz dönemde düzenlenen konut fuarında binin üzerinde konut satışı gerçekleşmiştir. Bunu iyi okumak lazım; çünkü bu Türkiye için iyi bir katma değer. Bunu devlet nezdinde desteklemekte fayda var. Daha doğrusu Türkiye Cumhuriyet'inin, Irak'ta yapılacak olan fuarları tam olarak desteklemesi gerekiyor; çünkü Irak'ta üretim yüzde 10 civarlarında. Yani hayatın bütün alanına bakıldığı zaman üretilen belli başlı bir işi kalemden başlatıyorsunuz. Onun dışında her şey yurt dışından geliyor. Yanı yüzde 95 dışa bağlı bir coğrafya burası. Bunu iyi değerlendirmek, bu pazara tamamen hakim olmakta fayda var.