Alkol Bağımlısı Olan Hastalarda İçsel Farkındalığın Değerlendirilmesi
Işıl Ateş Çöl 1 ,
Mehmet Bülent Sönmez 2 ,
Mehmet Erdal Vardar 2
1 İnegöl Devlet Hastanesi, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği, Bursa, Türkiye
2 Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Edirne, Türkiye
Arch Neuropsychiatry 2016; 53: 17-22
527 kez okundu, 366 kez indirildi
Anahtar Kelimeler: Alkol bağımlılığı, içsel farkındalık, alkol aşermesi
Amaç: İçsel farkındalık (İF), bedensel sinyallerin dış uyaranlarla birlikte alınması, işlenmesi ve bütünleştirilmesini içeren içsel süreçleri doğru algılayabilme yetisi olarak tanımlanır. İçsel süreçler, uyaranlara karşı yaklaşma ya da kaçınma yönünde davranış motivasyonunu etkiler. Alkol ve diğer maddeler, otonomik sistem üzerinde içsel süreçlerde değişikliklerle sonuçlanan etkilere sahiptir. İçsel farkındalığı bozulmuş bireyler, karar mekanizmalarında bedensel sinyallerin yeterince değerlendirilememesi nedeniyle bağımlılık için daha fazla risk altında olabilirler. Bu çalışmada, alkol bağımlısı hastalarda İF’nin etkilenmiş olabileceği ve bozulmuş İF ile alkol aşermesi arasında ilişki olabileceği varsayımı test edildi.
Yöntem: Ruhsal Bozuklukların Tanımlanması ve Sınıflandırması El Kitabı, Gözden Geçirilmiş Dördüncü Baskı (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fourth Edition, Text Revision; DSM-IV-TR) ölçütlerine göre alkol bağımlılığı tanısı konan ve iki haftadır ayık olan 55 hasta ile alkol bağımlısı olmayan 52 sağlıklı gönüllü çalışmaya alındı. İF ölçümleri, dört ayrı aşamada öznel olarak algılanan kalp atım sayılarının EKG ile kaydedilen gerçek sayılar ile karşılaştırılmasına dayanan ve katılımcıların kalp atımlarına karşı farkındalıklarını değerlendiren kalp atışı algı performansı yöntemi ile yapıldı. Ayrıca alkol bağımlıları grubuna Alkol Kullanım Bozukluklarını Tanıma Testi (AKBTT), Penn Alkol Aşerme Ölçeği (PAAÖ) ve Obsesif Kompülsif İçme Ölçeği (OKİÖ) uygulandı.
Bulgular: Alkol bağımlısı hastalarda İF skorları kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşüktü. Alkol bağımlılarının İF skorları ile PAAÖ sonuçlarına göre aşerme düzeyleri arasında ters yönde ilişki vardı.
Sonuç: Sonuçlarımız, alkol bağımlısı hastalarda İF’nin etkilenmiş olabileceği, azalmış İF’nin alkol aşermesi ile ilişkili olabileceği ve içme davranışını sürdürmede etken olabileceği görüşünü desteklemektedir.