Depremler ve dolunay arasında bir bağlantı var mı? - 2f magazine
Melih Bilgin 22/01/2018
Bazı bilim insanları bu konuyla ilgili kafa karıştırıcı raporlar hazırlamış olsa da bilimin cevabı halen basit: Hayır!
Depremler gezegenimizin bir gerçeği ve asırlardır arada sırada sallanmaya devam ediyoruz. Geçmiş çağlarda deprem sebepleri sorun yaşayan ya da kızgın tanrılara bağlanırken günümüzde depremlerin Dünyamızın yapısından kaynaklandığını biliyoruz.
Kızgın lav havuzunun üzerindeki kurumuş bir kabuğa benzeyen dünya yüzeyi, birçok tektonik levhadan meydana geliyor ve bu levhalar sürekli birbirleriyle ilişki içerisinde. Zamanla bu ilişkiler iki levhadan birini kırılmaya zorladığında ortaya çıkan muazzam enerji depremleri yaratıyor.
İnsanoğlu bugün dünya üzerindeki tüm tektonik levhaları, fay hatlarını ve volkanları biliyor. Dolayısıyla depremlerin sık görüldüğü yerler hiçbir zaman sürpriz olmuyor. Ancak zamanlama konusu farklı. Bilim ve teknolojinin geldiği noktaya rağmen bir depremin kesin gerçekleşme zamanını tahmin etmenin tekrar edilebilir bir yöntemi bulunmuyor.
Bu da işin içine biraz efsane karışmasına sebep oluyor. Bazıları hayvanların depremleri gerçekleşmeden önce hissedebildiğini, bunun depremin önceden tahmin edilebilmesi konusunda kullanılabileceğini söylüyor. Bazıları su sıcaklığı bazıları da Ay’ın konumunun depremleri tetiklediğini düşünüyor.
Şimdiye kadar hayvanların bu konudaki yeteneklerini kanıtlayan bir araştırma ortaya çıkmadı. Fakat Ay ve depremler arasında bir ilişki olabileceğine dair bazı araştırmalar yayımlanmıştı. Bu durum kafa karışıklığı ve tartışma yaratmış olsa da aslında araştırma net bir şekilde “Ay’ın hareketleri depremin tahminini mümkün kılabilir” demiyor. Sadece bazı depremlerin dolunay günü gerçekleştiğini söylüyor.
Tesadüften mi ibaret?
Amerika Birleşik Devletleri Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) konuyla ilgiliğ yeni bir araştırma yayımladı. Araştırmada görevli olan bilim insanı Susan Hough, 400 yılda gerçekleşen 200 depremin Ay’ın konumuyla ilişkisini araştırdıklarını ve ortada kayda değer bir bağ olmadığı söylüyor.
Özellikle 8 ve daha büyük şiddetteki tehlikeli depremleri inceleyen bilim insanları, depremlerin Ay döngüsü ile ilgili olduğuna dair büyük bir veri bulamamış. Elbette bazı depremler dolunay günü gerçekleşiyor ancak Ay döngüsünün herhangi bir evresi için yeterli sayıda deprem sayısı elde etmek mümkün değil.
Dolayısıyla Ay döngüsünün depremlerin tahminlerinde kullanılması imkansız görünüyor.
Ancak bilim insanları bu efsanenin tümüyle ortadan kaldırılabileceği konusunda şüpheli. Susan Hough tüm verilere rağmen gelecekte yine bir dolunay günü deprem olduğunda efsanenin yeniden hortlayacağını düşünüyor.
Araştırma makalesi pubs.geoscienceworld.org web sitesinde yayımlandı ancak detaylı verilere erişmek için makaleyi satın almanız gerekiyor.
araştırma Ay bağlantı deprem dolunay fay hattı Ne zaman sismik tahmin