Dalış için Ayvalık’a gelen dalgıçlar, gündüz birbirinden konforlu tekneler eşliğinde dalışlarını gerçekleştirdikten sonra akşam Şeytan Sofrası’nda gün batımını seyredebilir, dileyenler Cunda’da Taş Kahve’de kahvelerini yudumlarken dileyenler Cunda’nın zeytinyağlıları ve deniz mahsulleri eşliğinde rakısının tadına varabilirler. Gecenin ilerleyen saatlerinde ise gerek Cunda gerekse Sarımsaklı’daki gece kulüplerinde eğlenebilirler. Tarihe merak duyanlar da pek çok güzel kare yakalayabilir Cunda’da. Cunda her dar sokağından tarihin fışkırdığı, Rum evlerinin kapılarında bile tarihten yansımalar taşıyan adeta bir açık hava müzesi.
Konaklama konusunda da dalıcılar için Ayvalık içindeki otellerin dalış teknelerine yakın olması büyük avantaj. Cumartesi günü dalışta yorulan, akşamında ise Cunda’da eğlenen ve dolayısıyla yorgun düşen dalgıçlar, teknelere yakın olan otellerinde fazladan yarım saat bile olsa uykularına devam etme imkanı bulabilirler
İstanbul ve çevresindeki dalış kulüplerinin kolay ulaşım avantajı ile varabildikleri bir dalış bölgesi olmasının yanı sıra Ayvalık, derine yapılan dalışlardan sonra dönüş yolunda rakımı yüksek dağ aşmak zorunda kalınmayan bir bölgedir. Zira dalıştan sonraki 24 saat içinde yüksek bir dağ aşılır ya da uçak ile ulaşım yapılırsa dalış sırasında kanda çözünen ve bir kısmı bünyede kalan azot gazı tekrar gaz hale dönecek ve dalıcının dekompresyon denen bir dalış hastalığına yakalanmasına sebep olacaktır. Ayvalık’ta yapılan dalışların ardından böyle bir sorunla karşılaşılmamıştır.
Dalış noktalarının özellikleri
Ayvalık dalış noktalarının suyu güney bölgelerine göre kısmen daha soğuktur ve geç ısınır. Kış döneminde (kasım, aralık, ocak, şubat, mart) su sıcaklığı 14 dereceye kadar düşmektedir. Bu aylarda yapılacak dalışlarda 2 parça, yarı kuru hatta kuru elbiseler tercih edilmelidir. Nisan ayının sonlarına doğru yüzey suları 20, dip suları (18 – 30 metre) 17 – 18 dereceye kadar yükselir. Nisan ayından sonra ise 18 derecenin üzerine çıkan sularda yapılacak dalışlar için daha ince ve sadece yarı kuru elbiseler kullanılabilir. Yaz sezonunda ise en fazla 26 dereceye ulaşan su sıcaklığı keyifli dalışlara olanak tanır.
Ayvalık çevresinde 24 ada mevcuttur ve hemen hepsinde dalış noktaları bulunmaktadır. Her hava koşulunda dalış imkanı sunan bu 60’a yakın dalış noktasında her mevsim, hava şartları ne olursa olsun bir ada kuytusu bulmak mümkündür.
Bugüne kadar hiç dalış yapmamış ama dalışa meraklı deniz tutkunları Ayvalık’ta yapacakları deneme dalışlarında 5 metre derinlikte bile pek çok farklı deniz canlısını görme fırsatı bulabilirler. Dalış eğitimi almaya karar verenler için sığ ve düz kumluk, ince çakıllık bölgeler eğitimin veriminin artmasını sağlamaktadır. Sertifikalı dalıcılar için ise seviyelerine göre birçok alternatif bulunmaktadır. Kıyıdan açığa doğru kademeli derinleşen bölgeler olduğu gibi, denizin orta yerinde birden sığlaşan tepe sığlıkları (reef) bulunmaktadır.
Deli Mehmet, Ezerbey, Kerbela, Tokmaklar, Vapur, 19 Kulaç gibi dalış noktaları; açıkta birden sığlaşan bölgelerdir. Bu bölgelerin bazılarında Ayvalık’a gelen dalgıçların görebilmeyi çok istediği Kırmızı Mercan bulunmaktadır ki bu mercan türü Ayvalık dışında yalnızca İtalya’nın Portofino kenti açıklarında görülür. Kırmızı Mercan’ın oksijen seviyesi yüksek, berrak ve kısmen akıntılı suları seven bölgelerde yetişiyor oluşu da Ayvalık’ın sularının ne denli temiz olduğunun bir göstergesidir.
Çok eski zamanlarda Mehmet adında bir balıkçının ağ atıp inanılmaz miktarda balık yakaladığı bir bölgeymiş. Fakat bu balıkçı bir daha aynı noktayı bulamamış, bulmak için o kadar çabalamış ki en sonunda Deli lakabıyla anılmaya başlamış. Adını bu yöre balıkçısı Mehmet’ten alan bu bölge Kız Adası ve Burhaniye’nin ortasında, derinliği 45 metre civarından 19 metreye kadar olan 2 adet su altı tepesinden oluşur. Bu 2 tepeden birinin en sığ noktası 24, diğerinin en sığ noktası 19 metredir. Her iki tepenin de etrafı Kırmızı Mercanlar ile sarılmış olduğundan ileri seviye dalgıçların vazgeçemediği bir noktadır. Böcek, ıstakoz, orfoz bu bölgede dalış yapanların sıkça karşılaştığı deniz canlılarındandır.
Tepesi 30 metreden başlar ve 65 metre derinliğe kadar devam eder. Türkiye’nin en güzel sadece Ayvalık’ta bulunan Kırmızı Mercan, Gorgon Ormanı’na sahiptir. Ayrıca böcek, yılan balığı (mığrı), müren, orfoz ve çeşitli balıklara ev sahipliği yapar. İyi derecede dalgıçlara göre olan bu nokta muhteşem bir manzaraya sahiptir.
35 metreden başlayan, 65 metreye kadar devam eden bir tepedir. Bölgede muhteşem Kırmızı Mercan ve Gorgonların yanı sıra bol miktarda böcek ve balık vardır. İyi derceli dalıcılar için görülmeye değer bir dalış noktasıdır.
Tepe 25 metreden başlar ve 60 metreye kadar devam eder. Kırmızı, Sarı mercanların (Gorgon) olduğu, orfoz,lagos, müren, mığrı ve çeşitli göç balıkların olduğu ender güzellikte bir dalış noktasıdır.
13 metreden başlayan tepenin üst kısımları kumluktur. Batıya doğru 20. metrelerde taşlar başlar. Görülmeye değer kaya ve balık manzaraları vardır.
Yalnız Ada Batı Yüzü
18 metre civarında taşlarla başlar ve 35 metreye kadar iner. Balık ve kaya manzaraları yanı sıra böceklere ev sahipliği yapar.
Yelken Adası Batı Yüzü
21 metreden başlayıp 36 metreye kadar inen taşlık bir tepedir. Bol miktarda böcek ve balık, güzel kaya manzaraları eşliğinde seyredilebilir. Muhteşem tüplü kurt tarlaları vardır. Fotoğrafçılar için çok iyi bir dalış yeridir.
İncirli Adası Batı Yüzü
17 metreden başlar ve 38 metreye kadar iner. 24 metre civarında eski bir batığın kırılmamış, sağlam amforaları ve çapa demiri bulunmaktadır. Aşağılara doğru taşlar devam eder. Buradaki taşların üzeri beyaz dal mercanlarla kaplıdır. Bu mercanların arasında her cinsten balık ve böcek görülebilir. Çok zevkli bir dalış noktasındır.
Kara Ada İncirli Yüzü
Tepesi 19 metre civarında başlar ve 32 metreye kadar devam eder. Balık, böcek, mığrı ve oldukça güzel manzaralara ev sahipliği yapar. Eski gemilerin takılmış çapaları görülmeye değer kareler oluşturur.
Kara Ada Yıldız Koyu
Amfora ve eski gemilere ait çapaların bulunduğu dalış noktası, yılan balıklarına, böceklere ve karagöz sürülerine ev sahipliği yapar. 20 metre civarında taşlıklarla başlayan bir bölgedir.
Melina Adası Batı Yüzü
Her hava koşulunda dalış yapabilme imkanı sunan bölge, öğrenci ve 1 yıldız dalıcılar için seçilebilecek bir noktadır. 3 metre gibi sığ bir derinlikte başlayan taşların sağ tarafında 19 metreye kadar inen bir duvar vardır, sol tarafı ise 15 metreden başlayıp 37 metreye kadar devam eden taşlıktan oluşur. Büyük oyukları barındıran bu dalış noktası çok güzel böcek, balık ve kaya manzaralarına sahiptir.
Tepe noktası 18 metrede olan iki tek taştan oluşur. Sol tarafına doğru 26 metreye kadar 35 metrelik bir duvar oluşturur. Bu bölgede; melanur, karagöz, levrek türü balıklar gözlemlenebilir.
Güzel oyukların içinde çeşitli balıklar barındıran, 15 metreden başlayıp 27 metreye kadar devam eden bir dalış noktasıdır.
Tepe noktası 13 metreden başlayıp 24 metreye kadar devam eden 5 büyük taştan oluşur. Oyuklarında bolca karagöz, eşkina, melanur sürülerine ve sargozlara rastlanır. Bol miktarda büyük yılan balığı, müren ve mevsime bağlı olarak böcek görülebilir.
Büyük İlyosta Açık Sığı
Tepesi 13 metreden başlayan 8 metre genişliğinde bir duvardan oluşan bir dalış noktasıdır. Bu duvar 42 metre derinliğe kadar devam eder. Pek çok farklı türde balık, böcek ve müren görmek mümkündür.
Büyük İlyosta Gavur Limanı
Hem öğrenci hem de ileri seviye dalgıçlar için ideal olan bu dalış noktası pek çok balık türünün yanı sıra müren, böcek ve deniz tavanlarına da ev sahipliği yapar.
Dip yapısı çok çekici olan bölgenin tepesi 25 metreden başlar ve 40 metre derinliğe kadar devam eder.
Yumurta Adası Lodos Burnu
Eski gemilerden kalma haç şeklinde demirlerin ve amforaların bulunduğu bölge; bol miktarda levrek ve karagöz sürülerine ev sahipliği yapmaktadır. 22 metreden başlayıp 28 metre derinliğe kadar devam eden bir dalış noktasıdır.
Üst kısmı 6 metreden başlayan ve 25 metreye kadar devam eden, çeşitli balık sürülerine ev sahipliği yapan dalış noktası, öğrenciler için ideal bir bölgedir.
2 Manastırın Açığı 1. Tepe
Tepesi 24 metreden başlayan ve 37 metreye kadar devam eden dalış noktası; güzel kaya manzaraları eşliğinde pek çok balık, böcek ve yılan balığına ev sahipliği yapar. Kıkırdaklı balıklar familyasından olan balık türlerine de rastlanmıştır.Bölge açık sığlık olduğundan bazen akıntılar olabilir. Dalış öncesi akıntı ipi ve dekompresyon tüpü mutlaka bulundurulmalıdır.
Kız Adası’nın Asos tarafına bakan yüzünde, kıyıdan 1 mil açıkta bulunan bir dalış noktasıdır. Yaklaşık bir futbol sahası büyüklüğünde olan bölgenin en sığ noktasının 5 metre olması, öğrenci dalgıçlara dalış yapabilme imkanı sağlar. Bunun yanı sıra 40 metreye kadar dalış alanlarına sahip bir bölgedir. Sayıları binleri bulabilen melanur ve papaz balığı sürülerine ev sahipliği yapar.
Küçük İlyosta’nın Behramkale’ye bakan tarafında, adadan yaklaşık yarım mil açıkta bulunan, en sığ yeri 11 metreden başlayıp 40 metre civarına kadar uzanan bir dalış bölgesidir. Derinliğin 11 metre civarında başlaması yeni başlayan tecrübesiz dalgıçların da dalış yapabilmesine olanak verir.
Mağaralı Açık Sığı
Cunda Adası’nın Patriça denilen arka bölgesinin 300 metre kadar açığında bulunan bir bölgedir. 12 metreden başlayan tepe noktası iri ahtapotlara ev sahipliği yapmasıyla tanınır. Derinlere inildikçe orfoz, mığrı ve mürenlerin bolca rastlandığı bu dalış noktası da her seviyede dalgıcın dalış yapmasına olanak tanır.
Adalar ve Dalış Noktaları
Güney yüzünde kıyıdan başlayarak 34 metrede son bulan taşlar; sargoz, eşkina, müren, mığrı gibi pek çok balığa ev sahipliği yapar. Taşların derin yarıkları, içlerinde ıstakoz, böcek, pavurya gibi deniz canlılarını barındırır. Adanın en büyük özelliği ise 30 metre dolaylarında taşların bitmesiyle başlayan kumluk alandaki tüplü kurtlardır. Normalde açık duran kurtlar üzerlerinden bir dalgıcın geçmesi ve gölgesinin üzerlerine vurmasıyla birden kapanırlar. Binlerce tüplü kurdun aynı anda kapanışı büyük bir görsel şölen yaratmaktadır.
Dalışa uygun kısımları güney ve güneybatı kısımlarında yer alan bölge her seviye dalgıç için müsait bir dalış noktasıdır. Adanın neredeyse 3’te 2’lik bölümü 30 metre civarında gezilebilecek taşlığa sahiptir. Kıyıları ahtapot ve bolca küçük balığa, derinleri ise böcek, sargoz, eşkina, müren, mığrı gibi balıklara ev sahiplği yapar. Ayrıca kumluk alanları da bulunduran böle eğitim dalışlarını verimli kılar.
İncirli Ada Amforaları
İncirli Ada’nın Batı yüzünde bulunan dalış noktası kıyıdan başlar ve 24 metre civarında başlayan amforalar ve yine 24 metre ile 28 metre dolaylarında canlılığın bol olduğu taşlık alanla devam eder. 1990’ların sonu ve 2000’lerin başında sayılamayacak kadar çok olan bu amforaların günümüzde sayılarının 100’lerle ifade edilebilecek kadar azalması çok üzücüdür.
Melina Adası, Ayvalık dalıcıları için çok başka bir yere sahiptir. Adanın neredeyse her tarafında dalınacak bir taşlık alan bulmak ve şaşırtıcı bir popülasyonla karşılaşmak mümkündür. Melina Adası, Ayvalık’ın en iri orfozlarına ev sahipliği yapar. Adanın güney yüzünde, 24 metrede bulunan Eşkina Mağarası, dalgıçların her dalışta eşkinaları görmesine olanak tanır. Güneybatı tarafında doğru gidildikçe, taşların arasında 40 kg civarında orfozlarla karşılaşmak mümkündür. Sığ kesimlerinde irice ahtapotlar, çipuralar, gelincik ve papaz balıkları bol miktarda bulunur.
Kısmen ileri seviye dalgıçları memnun eden ada, tecrübesiz dalgıçlar ve eğitim dalgıçları için de idealdir.
Büyük Güneş Adası (İlyosta)
Büyük İlyosta’nın batı tarafında bulunan adadan 100 metre kadar uzakta bulunan 4 büyük taştan oluşan bir dalış noktasıdır. 15 metre civarında başladığı için sığ bölegeleri başlangıç seviyesindeki dalıcılar için idealdir. Taşların devamında derinlik 26-27 metre civarına ulaşır. Çok yoğun melanur balıklarını bulundurmasıyla meşhur bir yarık da burada bulunmaktadır.
Büyük İlyosta’nın güneyinde yer alan bir bulundur. Kıyıdan başlayan ve 20 metreye kadar devam eden bir duvarla son bulur. Bu duvarda müren, eşkina, karagöz, sargoz gibi balıklar bolca bulunur. 20 metre civarında başlayan erişte otlukları yerlerini 30 metre dolaylarında yeniden yerlerini taşlıklara bırakır ki bu manzaralar görülmeye değerdir. Bu dalış noktası; iri sinarit, eşkina, sargoz, müren, böcek, akya gibi deniz canlılarına ev sahipliği yapar.
Kıyısında 10 metre kadar devam edip bu noktada bir duvar oluşturarak 150 metre boyunca kıyıya paralel uzanan, 13-14 metre civarında erişteliklerle aralanan ve 27 metre dolaylarında yeniden taşlığa dönüşen bir dibin bulunduğu noktadır. Kıyı duvarında bulunan orfoz yuvalarında, şanslı dalgıçlar, tek dalışta 3 orfoz dahi görebilirler. Bunun yanında kıyı duvarında bol miktarda eşkina ve mercan da bulunur. Derinliklerinde ise sinarit ve sargoz sürüleri ufak orfozlar ve eski tarihlerden kaldığı belli olan bir çapa dalgıçların ziyaretini beklemektedir.
Geçmiş Olsun Burnu
Akıntının çok bol olması nedeniyle buraya ağ atan balıkçılara “gitti ağların, geçmiş olsun” denmesiyle bu adı almıştır. Beyaz taşların kıyıdan 25 metre kadar açıklara uzandığı bir dalış bölgesidir. Çok iri ahtapotlar, mığrılar ve eşkina sürüleri ile canlılığın bol olduğu bir dalış noktasıdır.
Kıyılara dik vuran dalgaların tekne muhafazasını zorlaştırdığı bölgede 2-4 şiddetinden sert poyraz ve yıldız havalarda dalış yapmak zorludur.
Patriça’nın kuzeyinde bulunan suyu çok berrak bir burundur. Kıyıya sıfır başlayan taşlar, 30 metre dolaylarında büyük bir taşın varlığıyla son bulur. Adını sayısı oldukça fazla olan karagöz balıklarından alır. Hemen her dalışta ahtapot görmek mümkündür. Bir tarafı 25 diğer tarafı 33 metreye bakan yamaçlarında derin birer yarık bulunmaktadır. Bu yarıklarda iri mığrılar ve eşkinalar yuvalanmıştır.
Suyunun berrak olmasıyla meşhurdur. Derinlerinde bulunan büyük, beyaz taşlar birçok canlıya ev sahipliği yapar.
Sinarit palazlarının, ahtapotların, iri eşkinaların ve sargozların sıkça görüldüğü ve bu manzaralarıyla dalgıçları memnun bırakan bölge. Kıyıya sıfır taşlarla başlar. 6-13 metrede deniz canlılarına ev sahipliği yapan yarık, çatlak ve kovuklar bulunmaktadır. Bu taşlar 34 metre dolaylarında beyaz kumlarla son bulur. Kıyıya yakın bölgelerinde içinde eşkina yavrularının bulunduğu yuvalar mevcuttur.
Eğitim için sığ düzlükleri bulunan, kıyı bölümü taşlık bir bölgedir. Burna doğru ilerledikçe derinlik artmaktadır. 13-14 metre derinliklerde bulunan 2 adet yuvada iri ahtapotlara denk gelmek mümkündür. Derinliğin artmasıyla büyüyen taşlarda orfoz, sargoz, sinarit gibi balıklara çok rastlanır.
Tüm bu bölgelerdeki dalış noktalarında, dalgıçların; yunus, iri orkinos, eagle ray, manta, camgöz cinsi köpekbalıkları gibi özel deniz canlılarını da görmesi mümkündür.