Ocak 2020 - Anne Kaleminden
By anne kaleminden zaman: Salı, Ocak 21, 2020 5 yorum:
anne kaleminden Pazar, Ocak 19, 2020 6
Büyük Oyunu 2 Perde - 2 saat 30 dakika
Yazan William Shakespeare - Çeviren Nurettin Sevin - Dramaturgi ve Reji: Yücel Erten
OYUNUN KONUSU: Oyun, Sinyor Battista’nın biri fevkalade hırçın ve dik başlı, diğeri uysal ve uyumlu iki kızının evlilik maceraları çevresinde döner. Battista, huysuz büyük kızı Katerina kocaya varmadan, küçük kızı Bianka’nın evlenmesine izin vermeyeceğini açıklamıştır. Küçük kızın talipleri, bu kilidi açması için Petrukio’ya başvururlar. Petrukio hem evlenip kadının yüklü çeyizine konmak hem de onu terbiye edip uysallaştırma iddiası ile işe girişir. Bu arada Bianka’nın talipleri de türlü yöntemlerle genç kıza yaklaşmaya, gönlünü çelmeye çalışırlar. Katerina’nın erkek egemen çevreye ayak direme çabası ile Bianka’yı elde etmek için kurulan düzenler, bir çeşit anafor oluşturacaktır.
OYUNCULAR: Katerina: Veda Yurtsever - Petrukio: Hakan Meriçliler - Battista: Uğur Hakan Güneri - Luçentsio: Turan Günay - Gremio: İlkay Akdağlı - Tranio: Fatih Dokgöz - Grumio: Zülfükar Ali Sinan Demir - Ortensio: Burak Altay - Bianka: Çiğdem Yıldız - Biondello: Bilal Ercan - Vinçentsio: Rezzak Aklar - Yolcu: Ahmet Taşdemir - Terzi: Mehmet Emrah Hamşioğlu - Dul Kadın: Seda Özgiş - Finto: Tuba Aydın - Heykeller: Başak Ova, Büşra Saraç, Özlem Karataş, Tuğçe Topçu - Uşaklar: Ahmet Kurt, Erdem Bilgi, Hakan Sivlim, Muhammed Yıldız
Devlet Tiyatrolarının 7.Ankara Buluşması Klasikler Haftası için tercih ettiğim üç oyundan ikincisi Akün Sahnesinde izlediğim Hırçın Kız' dı. Ve üç tercihimin içerisinde en isabetlisi olduğunu yazımın en başında söylemek istiyorum :) Bunun nedeni Hakan Meriçliler' i sahnede izleyebilme şansı bulmamın yanı sıra rejinin verdiği cesur sanat dersiydi aynı zamanda.
Hırçın Kız konusu:
Shakespeare’in erken dönem komedyalarından biri. 1590-1591 yıllarında yazılan ve ilk kez 1593 yılında sahnelenen oyunun orijinal adı “The Taming of the Shrew”. (Huysuz, belalı, şirret kadının yola getirilmesi, ehlileştirilmesi) Oyun, varlıklı baba Baptista’nın Katharina ve Bianca adlı iki kızının evlenme süreçlerini anlatır. Küçük kız Bianca görgülü ve kibardır, pek çok erkek onunla evlenmek ister. Ablası Katharina ise hırçın, huysuz ve isyankar olduğu için talibi yoktur. Baptista, küçük kızı Bianca’nın taliplerine önce büyük kızı Katharina’nın evlenmesi gerektiği söyler ve böylece türlü entrikaların döndüğü bir süreç başlar. Katharina’yla evlenmeye talip olan Petruchio’nun asıl derdi zengin babasının servetidir. Bu evlilik sayesinde önü açılan Bianca’nın taliplerinin rekabetleri ve Petruchio’nun türlü hilelerle ve zorbalıkla Katharina’yı yola getirerek kendisine biat ettirme çabalarının anlatıldığı komedya, dönemin İngiltere’sindeki ilişkiler, evlilikler ve aile yapısı üzerinden “kadının toplumsal konumunu” yansıtır.
Oyunun son sahnesinde ise; Petruchio, karısı Katharina üzerinden girdiği itaat bahsini kazanmıştır. Ve Katharina' nın 'kadınların neden kocalarına itaat etmeleri gerektiği' hakkındaki izahatli uzun konuşması ile yazar eserine son vermiştir.
Son dönemlerde 'Devlet Tiyatrolarında' sahnelenen oyunlar ile ilgili; Hırçın Kız' a erk sahiplerinin 'toplumda kadının yeri' ni gördüğü açıdan baktığımızda, standartlar içerisinde kalan bir fikre sahip olduğunu görebiliyoruz. İşte onlarca topluluk tarafından sahneye koyulan klasiklerde farkı reji yaratıyor. Yücel Erten' i saygıyla selamlamak isterim bu noktada.
Petruchio' ya hayat veren Hakan Meriçliler' in sık sık izleyici ile temas kurması; sık sık dalgalanan kurlardan, faiz oranlarından bahsedilmesi; havaya atılan altın keselerinin direk muhataplarına değil de dolambaçlı yollardan yerlerine ulaşması; manipülasyon, kumpas, algı oyunu gibi aşina olduğumuz ifadelerin ustaca güldürü unsuru olarak metne yedirilmesi, tam da 'görmek istediğimiz reji hareketleri' olarak hafızalarımızda yer ediyor. Hele ki o herkesi şoke eden son... Yücel Erten tam da benim itiraz etmek istediğim noktalarda itiraz ediyor Shakespeare' e.
İngiliz 16.yy eril hegomanyasının toplumsal yaşamını anlatan Hırçın Kız, Petruchio' nun Katharina' yı ehlileştirerek yola getiren finali ile benim için bir hayal kırıklığı iken, bu reji yorumu tam olarak yüreklere su serpen nitelikte...
Ve Bianca... Katharina ne kadar huysuz, hırçın, asi ise kız kardeşi Bianca o kadar uslu, uysal, söz dinleyen bir kız. Ancak temsil içerisinde zaman zaman onun da ikinci yüzünü, ablasını nasıl çileden çıkartabileceğini görebiliyoruz. Ve nihayet finalde, Katharina, Shakespeare' in ''artık Petruchio' nun egemenliğini kabul edip, tüm kadınların da bunu yapması gerektiğini anlatan'' biat tiradından sonra, hafızalarımızda 'ruhuna sahip çıkmış bir kahraman' olarak kalıyor...
Ve oyunculuklar; Hakan Meriçliler performansını izleyebilmek bir şanstı benim için, keşke daha çok oyunda görebilsem kendisini tam bir sahne insanı... Keza Veda Yurtsever Katharina karakterinin hakkını verdi kesinlikle. Oyunculukların tümü anlamında geri düşen, oyunu aşağı çeken hiç kimse yoktu. Ve bu çok az oluyor gerçekten...
Dekor, müzik, kostümler kesinlikle ayrı ayrı bütünleyici, işlevsel ve güzeldiler. Çok keyif alarak izledim. Salonun tamamı ayakta dakikalarca alkışladı, tüm izleyicilere dokunduğunu düşünüyorum. Umarım tekrar izleme şansı bulurum.
Teşekkürler İstanbul Devlet Tiyatrosu, teşekkürler Yücel Erten :)))
By anne kaleminden zaman: Pazar, Ocak 19, 2020 6 yorum:
anne kaleminden Perşembe, Ocak 16, 2020 8
By anne kaleminden zaman: Perşembe, Ocak 16, 2020 8 yorum:
anne kaleminden Salı, Ocak 14, 2020 8
Eğlenmek ve cesaretimizi kanıtlamak için düştüğümüz tüm budalaca durumlar ilişkimizin karakteriydi. Edineceğimiz hiçbir mülk, adımızın önüne gelecek hiçbir unvan, banka hesabımızdaki hiçbir rakam bize bu kadar iyi hissettiremezdi. Hesapsız, plansız, gündelik mutluluklar ve heyecanlarla ve tüm samimiyetimiz ve sahiciliğimizle o günden payımıza düşeni yaşıyorduk sadece. Ne dünden artanları ne de yarından avans alınanları... Hatırlıyor musun bir gün hiç tanımadığımız birinin cenazesine gidelim diye tutturmuştun ve aynı akşam da hiç tanımadığımız birinin düğününe gidecektik. Cenazede kimse kimseye neden ağladığını sormaz demiştin, oysa ki herkes kendi sonuna ağlar aslında... O zamanlar kendi sonunu nasıl hayal ediyordun acaba, keşke sorabilseydim sana.
By anne kaleminden zaman: Salı, Ocak 14, 2020 8 yorum:
anne kaleminden Cumartesi, Ocak 04, 2020 8
Büyük Oyunu -2 Perde - 2 Saat 10 Dakika
Çeviren Aclan Büyüktürkoğlu / Yönetmen Aclan Büyüktürkoğlu
OYUNCULAR: Matilde:Ayşe Berna Konur / Virginia:Hicran Yavuz / Lane:Mine Medya Haktanır / Ana:Șeyda Akova Balcıoğlu / Charles:Tolga Tuncer / Anlatıcı: Bengü Atar
OYUNUN KONUSU: Fıkra anlatmayı seven ama temizlik yapmaktan hiç hoşlanmayan Matilde, doktor Lane'nin evinde temizlikçidir. Ancak temizlik yapmak yerine fıkra uydurmaya çalışması Lane’i endişelendirir. Evini temizlemekten başka bir işi olmayan ve kendini çok yalnız hisseden Virginia ise kız kardeşinin evine gelip Matilde'nin yerine evi temizlemek ister. Bu sırada Lane'nin eşi cerrah Charles ameliyat ettiği hastası Ana'ya aşık olur ve onu karısıyla tanıştırmak için eve getirir. Ancak onları bekleyen bir sürpriz vardır.
Yeni bir ADT oyunu olan Temiz Evi, sezonun sekizinci senenin ilk temsili olarak Şinasi Sahnesinde izledim. Oyun hakkındaki düşüncelerime geçmeden önce metin yazarı Sarah Rulh' tan bahsetmek istiyorum biraz. Kendisi 1974 doğumlu genç bir Amerikalı oyun yazarı, profesör ve denemeciymiş. En popüler oyunları arasında Eurydice, The Clean House ve Next Room yer alıyormuş. Pek çok ödülü olan yazarın aldığı ödüllerden en önemlisi PEN (Uluslararası Yazarlar Birliği) tarafından verilen ‘En İyi Yazar Ödülü’ymüş ve 2001 yılından bu yana on iki tane oyuna imza atmış. Bu noktada ben de metni çok beğendiğimi, açık, anlaşılır oluşunun yanı sıra düşünsel ve duygusal derinliği vermekte oldukça başarılı bulduğumu, olay örgüsü, karakter çizimi, bireysel ve toplumsal bakış açısına dokunuşunu hem mizahi hem dramatik açıdan çok dengeli bir şekilde sunduğunu düşündüğümü söyleyebilirim.
Oyun beş karakter ve bir anlatıcıdan oluşuyor:
Brezilya göçmeni Mathilde (Ayşe Berna Konur), temizlik yapmaktan nefret ediyor ama hayatını temizlik yaparak kazanıyor. Aslında bir komedyen olmak istiyor ve 'kusursuz espri'yi arıyor. Mathilde’ nin çalıştığı evin sahibi 'evini kendisi temizlemek için doktor olmadığını' söyleyen Lane (Mine Medya Haktanır). Lane’in kız kardeşi Virginia (Hicran Yavuz) tam bir temizlik bağımlısı ve hayatta kendini en iyi hissettiği anlar, temizlik yaptığı anlar, o anlar onun sadece evi değil, yaşadığı dünyayı da temizlediği, bir nevi terapi anları, tam bir otokontrol ustası ve eşi kahkahasını beğenmediği için gülmüyor. Lane' nin eşi Charles ise (Tolga Tuncer) çok yoğun çalışan bir cerrah ve hastalarından birine Ana' ya (Șeyda Akova Balcıoğlu) aşık oluyor.
Lane ve Virginia ilişkilerini çok yüzeysel yaşayan, çok yakın oturmalarına rağmen çok nadir görüşen ve birbirlerinden çok farklı karakterlere sahip iki kız kardeş. Charles' ın Ana' yı eşi ile tanıştırmak istemesi ile güçlü ve mükemmel Lane' nin öz güvenin sarsılışını görebiliyoruz. Ana' nın farklı bir dünyadan gelmişçesine canlı, mutlu, rahat ve sevgi dolu oluşu herkeste hayranlık uyandırıyor. Birbirlerinde çok farklı dört kadının kendi cinsleriyle ve kendileriyle ilişkilerinin çok keyifli bir şekilde aktarıldığı bir oyun olduğunu söyleyebilirim.
Aclan Büyüktürkoğlu çeviri ve rejisinin farkını ise sanıyorum anlatıcı rolü seçimi ile ortaya koymuş. Beş ana karakterin çevresinde dolanan, sahne giriş ve çıkışlarını aktaran, bazen oyuncuları yönlendiren, seslendirmeye, efektlere katkı sağlayan hem görünmez hem de çok gerekli ve çok keyifli bir unsur olarak şahane kostümü ile karşımıza çıkan anlatıcı rolü ile Bengü Atar hoş bir detay oluşturmuştu.
Oyunun temposu 2 saat 10 dakika boyunca belirli bir ritimde ve hiç düşmeden devam ediyor. İzleyiciye zaman olgusunu unutturacak ölçüde akıcı, doğal, gerçekçi ve etkileyici bir oyundu. Ses, müzik, ışık, dekor ve kostüm tercihlerini çok işlevsel ve başarılı bulduğumu söylemek istiyorum.
Oyunculukların hepsini çok beğendiğimi, herkesin rolünü olabilecek en üst düzeyde yaşadığını ve izleyiciye yansıttığı düşünmekle birlikte akılda kalıcı ve parlayan biri vardı benim için. Virginia karakteri ile Hicran Yavuz muhteşem bir performanstı.
Oyunun derin felsefi çıkarımlar, klasik edebi tiradlar, hayatın anlamına dair analizler bekleyenler için yavan kalacağını kabul etmekle birlikte iç görü, empati, toplumsal bakış ya da temizlik metaforu üzerinden verilmek istenenlerin metne oldukça sağlam bir temel oluşturduğunu düşünüyorum.
Çok başarılı, keyifle izlenebilecek, su gibi akan bu güzel temsili gönül rahatlığı ile herkese önerebilirim.
Bol tiyatrolu bir yıl olsun :)
By anne kaleminden zaman: Cumartesi, Ocak 04, 2020 8 yorum: