pecya ALTISYIL1IZ an yana getirin parçaları, yeni stiller deneyin. "27/11" "Wool Cupra Line' "Pure Wool Machine Washable" Collection
Download "pecya ALTISYIL1IZ an yana getirin parçaları, yeni stiller deneyin. "27/11" "Wool Cupra Line' "Pure Wool Machine Washable" Collection"
5 "Wool Cupra Line' Yaz sezonu için yeni karışımlı bir koleksiyon. Yaz sıcağında konfor ve serinliği bir arada yaşamak için... "Pure Wool Machine Washable" Collection % 100 yün olmasına karşın, çamaşır makinesinde yıkanabilme özelliğine sahip. Türkiye'de ilk defa... (Bu kumaş, washable tekniğine uygun malzemelerle dikilmelidir.) "Ultra Twist Wool Blend" Collection İşadamının günlük giyiminde ütüsü bozulmayan ve her zaman şık olmasını sağlayan, özel ultra twıst yün karışımlı ipliklerden yapılmış, ilkbahar/yaz için takım elbiselik. Şık ve serin... "Stretch Life Wear' Collection -Wool Lycra- Altınyıldız'dan erkek giyiminde, buruşmayan, rahatlığı en yüksek düzeye çıkaran yepyeni bir ürün... Stretch pantolon ve takım elbiselik. "Golden Touch 120's" Collection Avustralya'dan özenle seçilen çok ince yün elyafından üretilerek, Altınyıldız'ın Amerika ve Avrupa konfeksiyoncularına sunulan en gözde ihracat koleksiyonu. "Wool Cotton" Collection Birbirini tamamlayan iki tabii elyaf yazı için üretilen yepyeni bir ürün... "Ultra Twist Cool Wool" Collection Bahar ve yaz sezonunun vazgeçilmez takım elbiselik kumaşı. % 100 yünün tüm özelliklerini taşıyan yüksek büküm ipliklerden yapılmış takım elbiselik koleksiyonu. an yana getirin parçaları, yeni stiller deneyin. ALTISYIL1IZ "27/11" 25 senede 100 milyon metrelik satışa ulaşan bir Altınyıldız klasiği. Yepyeni bir renk paletiyle...
9 Sahibi: Tiyatro Yapım Yayıncılık Tic. ve San. Ltd. Şti adına: Cemal Demirkanlı Genel Yayın Yönetmeni: Dikmen Gürün Uçarer Sorumlu Yazı İşleri Müdürü: Mustafa Demirkanlı Yayın Koordinatörü Emre Koyuncuoğlu. Yazarlar: Memet Baydur, Ahmet Cemal, Ahmet Levendoğlu, Yazı İşleri: Ilgın Sönmez, Nevra Savcılıoğlu, Öykü Potuoğlu, Tiyatro Kulübü Sorumlusu: Murat Güler Redaksiyon: A. Nalân Özübek Katkıda Bulunanlar: Sibel Arslan, Zühre Indirkaş, Hülya Nutku, Zeynep Oral, Sevda Öndül, Seçkin Selvi, Sevda Şener, Murat Tuncay, Rengin Uz, Ayşegül Yüksel, Grafik Tasarım -Kapak: Yeşim Demir Teknik Müdür: Erkut Arıburnu Dizgi: Nuray Lale Hukuk Danışmanı: Fikret İlkiz Dağıtım: Ahmet Ergin İdari Sekreter: Hülya Özdemir Ofset Hazırlık: Tiyatro Yapım Baskı: Stil Matbaası Abone Bedeli: Kurumlar Abone Bedeli: TL Tiyatro Yapım Yayıncılık Tic. ve San. Ltd. Şti. Firuzağa Mah. Ağahamamı Sok. 5/3 Cihangir İstanbul Telefon: (0.212) Fax: (0.212) Posta Çeki No: Tiyatro Yapım Banka Hesap No: T. İş Bankası, Cihangir Şb Yapı Kredi Bankası,Cihangir Şb OCAK 97 SAYI tiyatro A Y L I K T İ Y A T R O D E R G İ S İ EDİTÖRDEN Dikmen Gürün/ S.9 HABERLER/S.10 BU AY SAHNEDEKİLER/ S 12 SÖYLEŞİ: HAKAN ALTINER-NURSELİ İDİZ Rengin Uz/ S. 16 İZDÜŞÜM Ahmet Levendoğlu/ S. 20 DOSYA: ELEŞTİRİ KURUMU TARTIŞILIYOR / S. 21 ELEŞTİRMENİN YERİ, İŞLEVİ, SORUMLULUĞU Sevda Şener/21 TİYATRO ELEŞTİRMENİ NE İŞE YARAR Ayşegül Yüksel/24 ELEŞTİRİ ÜZERİNE POST SCRIPTUM Zeynep Oral/26 ELEŞTİRİ TARİHE BELGEDİR Seçkin Selvi/28 ELEŞTİRİ-ELEŞTİRMEN Selda Öndül/30 TİYATROMUZ VAR AMA MAALESEF ELEŞTİRİ RUHU YOK Hülya Nutku/32 LİMON YAZILARI Memet Baydur/ S. 35 SÖYLEŞİ:MAHİR GÜNŞİRAY Ilgın Sönmez/ S.36 PERDE ARASI Ahmet Cemal/ S. 39 7
10 ELEŞTİRİ: FREUD İLE DALİ KARŞILAŞINCA Sibel Arslan/ S. 40 ANTİK YUNAN'DA TİYATRO MASKLARI Zühre İndirkaş/ S. 42 SÖYLEŞİ:NEDRET GÜVENÇ-HALUK KURDOĞLU Nevra Savcılıoğlu/S. 46 TİYATRODA SEYİRCİ OLMAK YA DA SEYİRCİ KALMAK Murat Tuncay / S. 48 PERFORMANS SANATI ÜZERİNE NOTLAR Emre Koyuncuoglu / S. 56 SÖYLEŞİ: AYDIN TEKER Öykü Potuoğlu/ S. 59 BRIEF NEWS ON TURKISH THEATRE / P. 62 TİYATRODAN ÖNCE... TİYATRODAN SONRA/ S. 63 8
11 EDİTÖRDEN Dikmen Gürün Dergimiz yeni bir yıla daha giriyor. Umutlu muyuz, umutsuz muyuz, gelecekten beklentilerimiz neler? Umutlu olduğumuz doğrusu pek söylenemez, ama başta bu dergiyi bir ideal uğruna çıkartan Mustafa Demirkanlı olmak üzere tüm ekip direniyoruz, "Tiyatro"yu yaşatmaya kararlıyız. Bu da umudun, umutlu olmanın bir başka türü... Bu ay Dosya konumuz "Eleştiri". Oyun yazarlarıyla başladığımız zincirin halkalarını eleştirmenlerle tamamlıyoruz. Charles Baudelaire "Neye Yarar Eleştiri?" diye soruyor bir yazısında: "Evet, neye yarar eleştiri? İşte size, daha birinci bölümün ilk adımında eleştirinin yakasına yapışan geniş ve korkunç bir soru işareti. "Ve devam ediyor"... Gerçek eleştiriye gelince, umarım ki filozoflar ne demek istediğimi anlıyacaklar: doğruluktan ayrılmamak için, yani varlığını kabul ettirmek için, eleştiri taraf tutmalı, tutkulu olmalı, politik olmalı; yani tek görüşlü olmalı; ama bu, öyle bir tek görüşlülük olmalı ki, alabildiğince ufuk açabilsin." Evet, eleştiri herşeyden önce ufuk açmalı, düşündürmeli. Dosyamıza katkıda bulunan eleştirmenlerimiz de bu doğrularda buluşuyorlar. Emre Koyuncuoğlu'nun Performans üstüne yazısı son yıllarda bizde de hızla yaygınlaşan bu sanat dalının temel hareket noktalarını belirlemesi bakımından ilgi çekici. Murat Tuncay'ın Seyirci olmak ve seyirci kalmak üstüne yaptığı araştırma eleştirel boyutlarıyla önemli bir inceleme. (Geçen sayımızda ben de dizgi hatasının kurbanı oldum. Tarih 1946 değil, 1496 idi.) 9
12 HABERLER... La Gala Internationale Dünya üzerindeki farklı kültürleri bir araya getirerek ortak sanat projeleri üreten La Gala Internationale Kulturprojekte önümüzdeki yıl Türkiye'de gerçekleştirilecek bir projenin çalışmalarına başladı yılında Almanya' nın Köln kentinde Annette Meis ve Cem Türkantos tarafından kurulan La Gala, bu kez binlerce yıl farklı kültürlerin buluşma kavşağı olmuş 'İpek Yolu' ndan hareketle tarihi günümüze taşıyacak olan bir sokak tiyatrosu oluşturmayı planlıyor. Projenin hazırlığını, İspanyol Katalan Sokak Tiyatrosu Artristras ile birlikte sürdüren La Gala, Türk kültürünü ve Türk sanatçılarını Türkiye' de ve yurt dışında düzenlenecek festivallere taşıyacak. Dilek Türker ve "Suçsuz Laleler"... Tiyatro sanatçısı Dilek Türker italyan Liselileri Derneği Kültür Etkinlikleri çerçevesinde Üstün Akmen' in "Suçsuz Laleler" adlı kitabının bazı öykülerini yorumluyor. 9 Ocak günü gerçekleşecek olan okumanın ardından yazar kitabını imzalayacak. Kadıköy'e Afife Jale Büstü Türk Tiyatrosunun ilk kadın sanatçısı Afife Jale'nin büstü sahneye ilk çıktığı eski Apollon Sinemasının önüne törenlerle konuldu. Kadıköy Belediyesi tarafından yaptırılan büstün açılmasıyla düzenlenen törene, Macide Tanır, Ayla Algan, Sumru Yavrucuk ve Enis Fosforoğlu katıldı. Kalamış Sanat Merkezi Hizmete Girdi Her yaştaki gençlere sanat eğitimi vermeyi amaçlayan Kalamış Sanat Merkezi Bale ve Dans Okulu, eğitim yılında çalışmalarına başlamıştır. Konservatuarların sınırlı sayıda öğrenci kabul etmesi nedeniyle bu alana katkıda bulunma amacını güden Merkezde, bale eğitimi, Royal Acedemy of Dancıng ve Vagonova (Rus) sistemleri doğrultusunda yapılmaktadır. Türk Tiyatrosunu Araştırma ve Uygulama Birimi İstanbul Şehir Tiyatrosu bünyesinde 1987' den bu yana Beklan ve Ayla Algan önderliğinde geliştirilen Tiyatro Araştırma Labortuvarı geçtiğimiz günlerde geleneksel Türk tiyatrosunu araştırma ve uygulama birimi oluşturdu. Projenin ilk aşaması bu konuda etkin kişiliklerden ülke çapında bir kurulun toplanmasıydı. 2 Aralık' ta tiyatronun Harbiye' deki merkezinde bir araya gelen sanatçı, uygulamacı ve araştırmacılar, geleneksel tiyatromuzun bugünkü durumu, ağırlık noktaları ve geleceğe yönelik sistemli çalışmalar üzerinde durdu. Toplantının açılışını Genel Sanat Yönetmeni Kenan Işık ve proje sorumlusu Haşmet Zeybek yaptı. Müjdat Gezen, Özdemir Nutku, Nurhar Karadağ, Nejat Uygur, Tacettin Diker, İhsan Dizdar, Erol Günaydın, Ayşın Candan katılımcılar arasındaydı. Sanatçı Hakları Yok Edilemez Geçen günlerde Bakırköy Belediye Tiyatroları'nda görevli 12 kadrolu sanatçının tiyatrolarından uzaklaştırılması nedeniyle Tiyatro ve Oyun Yazarları Derneği Genel Başkanı Recep Bilginer, Tiyatro Eleştirmenleri Birliği Genel Başkanı Zeynep Oral, Tiyatro Oyuncuları Genel Başkanı Ahmet Gülhan, İstanbul Şehir Tiyatroları Sanatçıları Derneği Genel Başkanı Hamit Akınlı ve Devlet Tiyatroları Opera ve Balesi Çalışanları Yard. Vakfı Genel Başkanı Tamer Levent "Sanatçı Hakları Yok Edilemez" başlıklı ortak bir basın açıklamasıyla tep kilerini dile getirdiler. Ve yayınlanan bildiriyi şu sözlerle noktaladılar: Sayın Bakırköy Belediye Başkanı, yerel yöneticiler: Hiçbir politikacı, politika yaptığı coğrafyanın sanatıyla mücadele ederek kalıcı bir başarı elde edemez. Yarın kaybetmemek için bugün sanatçılarınızla barışın. Tiyatro sanatından alacağınız pek çok ders var. Kendinizden tiyatroyu esirgemeyin. Biz aşağıda imzası bulunan tiyatro meslek kuruluşları, Bakırköy Belediye Tiyatroları kadrolarının budanmasına yönelik bu tür girişimlerin karşısında kararlı biçimde duracağımızı 10
13 ve 72 sanatçı arkadaşımızın hak arama mücadelesinin ısrarlı takipçisi olacağımızı duyuruyoruz. Roberto Ciulli'nin İstanbul Toplantıları Aslen İtalyan olup çalışmalarını uzun zamandır Almanya' da sürdüren tiyatro adamı Roberto Ciulli 21 ve 23 Aralık tarihlerinde, İstanbul'da, iki kez Türk tiyatrocular ve tiyatro gönüllüleri ile buluştu. Bir felsefe doktoru olan Ciulli, kendi tiyatrosunu ulusal sınırların yıkıldığı, uluslarüstü-kültürlerarası bir tiyatro olarak tanımlıyor. Almanyanın Ruhr kasabasında çalışmalarını sürdüren "Theatre a.d. Ruhr"un kadrosunda iki Türk aktör, Nihat ileri ve Levent Öktem de yer alıyor. Kendini çocukluğundan beri Almanya'da 'yabancı' hissetiğini ve bu yabancılığın tiyatronun yaşamına girmesiyle ikiye katlandığını söyleyen Ciulli, yaptığı konuşmada göç olgusunun bir sanatçı olarak kaçınılmazlığını açıklarken, göçün öneminin gelecek yüzyıldan geriye bakıldığında anlaşılacağını da belirtti. Sanatçı göç kavramını rastlantısal verilmişliklerden kurtulup bireysel kültürü araştırma yolculuğu olarak tanımlıyor ve yaşamın anlamının insanın kendini tanımasında yattığı düşüncesini savunuyor. Kopenhag'ta Türk Tiyatro ve Kültür Festivali Avrupa Birliği Kültür Başkentleri dizisinin 12'ncisi Kopenhag' da yapıldı. Orient Bridge, Türk Tiyatro ve Kültür Festivali 6-14 Aralık tarihleri arasında merkezi Terra Nova Tiyatrosu olmak üzere Folkehus (VEGA) ve Copenhagen European Center salonlarında gerçekleşti. Türkiye' de ve Türkiye dışında yaşayan yaklaşık elli katılımcıyla gerçekleşen festivalde tiyatro gösterileri, modern dans, workshop, seminer ve paneller düzenlendi. Ankara Deneme Sahnesi, İstanbul Şehir tiyatrosu, Aydın Teker Modern Dans Grubu, TRT Ankara Radyosu sanatçıları, Türk Sanat Müziği Grubu ve Ayla Algan bu gösterilerde yer aldı. "Aşk İksiri" Operası 20 Yıl Sonra Tekrar İstanbul'da İstanbul'un ikinci opera sahnesi olarak geçen sezon kurulan Cemal Reşit Rey Opera ve Orkestrası, Gaetano Donizetti'nin 200. doğum yılı münasebetiyle Genel Sanat Yönetmeni Arda Aydoğan tarafından repertuara alınan ve orkestra şefliğini Fahrettin Kerimov, yönetmenliğini de Aytaç Manizade'nin yaptığı "Aşk iksiri"ni oynanmaya genç bir ekiple başladı. Bu eser Gaetano Donizetti'yi üne kavuşturan ve opera sahnelerinin sürekli programları arasında bulunan bir komik operadır. Librettosu Felice Romani'ye ait olan eser, Avrupa'da bir köyde bir gün içinde geçen olayları anlatır. Fakir ve genç delikanlı Nemarino, köyün kaprisli, zengin ve güzel kızı Adina'ya aşıktır. Şarlatan doktor Dulcamara'nın sattığı iksirin kızı kendisine bağlayacağına inanır. Oysa iksire gerek yoktur. Saf Nemarino'nun Adina'nın sevgisini kazanmak için vermiş olduğu zorlu uğraş kızın kalbini kazanmak için yeterli olmuştur. Dünya prömiyeri 12 Mayıs 1832'de Milano-Teatro Della Conobbiana'da gerçekleştirilen "Aşk İksiri" ülkemizde ilk HABERLER... olarak 1952 yılında Ankara'da sahnelenmiş olup, son 20 yıldır İstanbul'da oynanmamıştır. "Aşk İksiri" operası Türkiye'de ilk kez, orijinal olarak oynanırken, aynı zamanda seyirciler de sahnenin üstündeki dijital göstergeden operanın türkçe yazılışını da okuyabilmektedirler. Kültür Bakanlığından Tiyatrolara Yardım Kültür Bakanı İsmail Kahraman, Aralık ayı içinde 74 tiyatroya bu yıl 41 milyar 200 milyon yardım yapılacağını açıkladı. Yardım için başvuran tiyatrolardan 34'ünün eksiklikleri nedeniyle kabul edilmediğini, 74'üne de yardım yapılmasının kararlaştırıldığını belirten Kahraman, "özel tiyatroların çoğalmasını temenni ediyoruz. Sene içinde imkânlar ölçüsünde yardım alamayan tiyatrolara yardım yapılacaktır. Sanata pranga vurulamaz" dedi. Umarız, bakanın dedikleri gerçekleşir. Peter Stein'e ödül Almanya'da on yıldır verilmekte olan Theater Heute ödülünün bu yılki sahibi Peter Stein oldu. Theater Heute tarafından 1987'den bu yana verilen bu önemli ödülü kazanan Stein, Ödül Gecesi, sahneye koyduğu ve en başarılı yapıtı olarak kabul edilen Çehov'un "Üç Kızkardeş"i dahil olmak üzere, bütün çalışmalarının dergi tarafından yerden yere vurulduğunu anımsatarak şöyle konuştu: "Ya on üç yıldır yalan yazdınız ya da Ödül gerçek dışı. On yıldır neredeydiniz?" Düzeltme ve Özür: 65. sayımızda 55. sayfada yer alan fotoğrafın, resim altında "Bernarda Alba'nın Evi" yönetmen Roberto Cuilli diye yazılmıştır. Doğrusu; yönetmen Roberto Cuilli ve Müge Gürman'dır. 11
14 BU AY SAHNEDEKİLER Tiyatro: İstanbul Şehir Tiyatrosu Yazan: Hüseyin Rahmi Gürpınar Dramaturg: Zuhal Ergen Müzik: Melih Kibar Sahne Tasarımı: Atıl Yalkut Giysi Tasarımı: Canan Göknil Koreografı: Eftal Gülbudak Işık Tasarımı:Murat İşçi Oynayanlar:Hele Akınlı, Levent Üzümcü, Yıldıray Şahinler, Kerem Yılmazer, Binnur Uyar, Uğur Kıvılcım, Derya Kurtuluş, Güneş Han,Şehnaz Bölen, Emin And, Gürol Güngör, Murat Garipağaoğlu,Erkan Sever, Ergün Işıldar,Aziz Sarvan,Sibel Seyhan. Tiyatro: İstanbul Şehir Tiyatrosu Yazan: Sophokles Yöneten: Cüneyt Türel Çeviren: Bedrettin Tuncel ve Serra Yılmaz Dramaturg: Serra Yılmaz Sahne tasarımı:sevim Çavdar Giysi Tasarımı: Ersin Satgan Işık Tasarımı: Cahit Kök ve Sabahhattin Gündoğdu Müzik Düzenleme: Selim Atakan Oyun, Güner Sümer tarafından Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın,"Kuyruklu Yıldız Altında" ve"kaynanam Nasıl Kudurdu"adlı romanlarından yola çıkarak yazılmış 1910 yıllarının İstanbul'unun portresi köşkleri, mahallelisi, sarhoşu, bekçisi, görgülüsü, görgüsüzü ile çizilmeye çalışılmış. Tiyatro:istanbul Şehir Tiyatrosu Yazan: Behiç Ak Yöneten: Taner Barlas Sahne Tasarımı: Özhan Özdü Dramaturg: Hilmi Zafer Şahin Oynayanlar: Aslı Içözü, Engin Alkan Kadın erkek ilişkisini ayrılmış bir çiftin yeniden biraraya geldikleri noktadan bakan "Ayrılık" kadın ve erkeğin sebep oldukları ya da kendileri dışında gelişen sorunları aşabileceklerini savunuyor. Yaşanmış ve yaşanılan tüm olumsuzluklara karşı, kadının ya da erkeğin bir diğerine yönelttiği eleştiri giderek kendisinin eleştirisine dönüşüyor.oyun kadın erkek ilişkisine gülmece penceresinden bakıyor, Behiç Ak'ın karikatürist gözlemlerinin ve yaklaşımlarının etkisi de oldukça fazla. Şehir Tiyatrosu Klasik Yunan Tragedyalarına prototip teşkil eden, "Kral Oidipus"ve "Oidipus Kolonos'ta"oyunlarını birlikte sahneliyorlar. "Kral Oidipus" elli yıl sonra yeniden sahnelenirken, "Oidipus Kolons'ta "ilk defa Türk izleyicisiyle buluşuyor. Oyun,lanetli bir hanedanın en ünlü kişisi olan Oidipus'un başından geçen korkunç olaylar örgüsünü konu alıyor.korkunç yazgının etkisiyle krallıktan dilenciliğe varan bir hayat serüveninin öyküsünü anlatan oyun, erdemin yeniden hayatımıza katılışını vurguluyor. 12
15 Tiyatro: Bursa Devlet Tiyatrosu Yazan: W.Gıbson Yöneten: Pınar Saner Dekor: Orhan Alpaslan Kostüm: Serpil Tezcan Işık Tasarım: Ercan Doğru Oyuncular: Melike Ergüzen, Celal Kadri Kınoğlu Oyun, New York'ta yaşayan dansçı bir kızla, eşini terk eden bir avukatın aşk öyküsünü anlatmaktadır. İnsanoğlu, duygusal ilişkilerinde sıkışıp kaldığı zaman önceden hesaplayamayacağı birçok dengesizliklerini bir bir ortaya çıkarır. Hesaplaşma kendisiyle ve ötekiyledir. Dünya, sanki ikili ilişkiler üzerine kurulur. Birey bazen geçmişi arar olur. Şimdiki yaşadığı ise artık onun için azaptır, işkencedir. Çevremizde olup bitenler, birbirine ne kadar benzer. Yine de insanidir aşk, tertemizdir. Ama bir bozulmaya görsün! bir o yana bir bu yana savrulup durursun, salıncak misali... Tiyatro: Oyunevi Yazan: Ayşe Selen Yönetmen: Şehsuvar Aktaş ve Taner Birsel Tasvir Tasarımı: Claude Leon Uygulaması: Claude Leon, Selim Birsel, Zekiye Sarıkartal, Çetin Sarıkartal, Şehsuvar Aktaş ve Erdinç Doğan Hayal perdesi Tasarım ve Uygulaması: Manir Günşıray "Bir Avuç Hayvan Mayvan"adlı tek bölümlük gölge oyunu, geleneksel gölge oyunu tekniklerini kullanan, anlatıya dayalı bir gösterim olarak kurgulanmış. Oyunda eski bir anlatı türü olan hatta meddahlığın bir kolu sayılan, konuyla ilgili bir resim önünde öykü anlatma sanatı "perdedari"geleneği ile gölge oyununun anlatım olanaklarının birleştirilmesi amaçlanmış. Oyunda geleneksel gölge oyunu figürlerinden yararlanıldığı gibi bu anlatıda yeralan düşsel varlıklar için özgün tasfirler yapılmış. "Bir Avuç Hayvan Mayvan" 18 Ocak Cumartesi gününden itibaren, her cumartesi ve pazar, saat ve14.00'te Nazım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı'nın salonunda izlenilebilir. Tiyatro: Bursa Devlet Tiyatrosu Yazan ve Yöneten: Müjdat Gezen Dekor ve Kostüm Tasarım: Adnan Açıkdüşünenler Müzik: Ömer Esmer Oynayanlar: Erdal Gülver, Ergun Akvuran, Burak Şentürk, Melike Aydınoğlu Ergüzen, Cihan Büyükışık, Hikmet Orhon, Neriman Uğur, Emin Gümüşkaya, Berrin Kulya, Ahmet Somers, Mutlu Güney, Alpasln Özmol Tiyatro: Antalya Devlet Tiyatrosu Yazan: Orhan Asena Yöneten: Mete Sezer Oynayanlar: Defne Yalnız Orhan Asena tarafından "Evrensel bir oyun" olarak nitelendirilen Ana, sanat yaşamının kırk ikinci yılında Defne Yalnız'ın ilk tek kişilik oyun çalışması. Oyunda düşünen kadının portresinin çizildiğini belirten Defne Yalnız'ın oyununun dışında yine Orhan Asena'nın"Kapılar' adlı oyunu da aynı sahnede izleyici ile buluşacak. 13
16 Shakespeare'nin "Hamlet" adlı oyunundan yola çıkılarak yazılmış bir oyun. Oyunun yazarı ve yönetmeni Müjdat Gezen yapıtını şöyle tanıtıyor: "1961 yılında İstanbul Şehir Tiyatrosu "Hamlet" oynuyor. Ben figüranım. Oyunda bayrat tutuyorum. O zaman aşık oldum Hamlet'e. Çok sevdim yılında 'Afedersin Hamlet' diye bir oyun yazdım yılında 'İstanbul Müzikali' diye bir oyun yazarken, araya kısa bir bölüm Hamlet gülünçlemesi koydum. Kadim dostum Savaş Dinçel oyunu okudu, 'Bu Hamlet bölümünü buradan çıkar, bu bölümü büyüt iyi bir piyes olur' dedi. Öyle yaptım. İstanbul'da bir oyun yarışmasında en yüksek iki puandan birini alarak ödüllendirildi. Tiyatro: Bursa Devlet Tiyatrosu Yazan: Yaşar Seyman, Adem Atar Yönetmen: Yaşar Kayaokay Dekor: Fatma Çelenk Yeğin Kostüm: Gülhan Kırçova Işık Tasarım:Adnan Açık düşünenler Müzik :Kemal Günüç Kareografi: Onay Miser Oynayanlar:Jale Yücel, Özer Tunca, Halil Balkanlar, Zeliha Güney, Rüyam dirin, Yeşim Kızılçeç, Zeynep Gülmez, Meliha savaş, Arzu Tan, Selim Gürata, Berrin Kulya, Meltem EvcioğluYücesal, Hikmet Orhon Tiyatro: Kocaeli Bölge Tiyatrosu Yazan: Muharrem Buhara Yöneten: Burhan Akçin Işık ve Müzik Tasarım: Rıza Bilkay Şarkılar:Mustafa Pehlivan Sahne Tasarım: Elvan Demiray Oynayanlar:Şemsi Çelik, Veli Göl, Menuş Fırat, Ahmet Toplar Birlikten Kuvvet doğar mesajını iletmeye çalışan oyunda aynı köyde yaşayan insanlar arasında Boşgezer adlı sorumsuz ve vurdumduymaz bir köylünün başından geçen olaylar sergilenmetedir. Tiyatro: İstanbul Devlet Tiyatrosu Yazan:Ülkü Tamer Yöneten: Engin Cezzar Müzik: Cem İdiz Oynayanlar:Mehmet Ali Kaptanlar, Mehlika Kaptan, Ece Okay Serdengeçti, İsmail İncekara, İsmail Hakkı Sunat, Gülen Çehreli, Aylin Uzunlar Müsahipzade Celal'in "Aynaroz Kadısı" adlı oyunundan esinlenerek Ülkü ttamer'in kaleme aldığı oyun, kurnaz ve çapkın bir kadının başından geçenleri konu ediyor.kadı'nın kolay yoldan servet edinme sevdası yüzünden sürüldüğü Milo adasında ünlü Venüs heykelinin kaçırılmasıyla karşılaştığı olaylar anlatılmaktadır. Gecekondu insanını anlatan oyun, anılardan yola çıkarak evrensel sevginin aktarılması yoluna gitmiş. Kondularda, tek bir bayrağın gölgesinde umudu yakalamaya çalışan ve tüm özelliklerinin yansıtıldığı Türk insanı konu ediliyor. Tiyatro: Bursa Devlet Tiyatrosu Yazan: Mıchael del Castillo Uyarlayan ve Yöneten: Semih Çelenk Dekor ve Kostüm Tasarım: Ömür Yılmazer Işık Tasarım: Namık Demiryakanoğlu Müzik: Barbaros Koçanalı Oynayan: Ahmet Somers "Çirkin"lanetlenmiş bir hilkat garebesinin varolabilmek için yokoluşa doğru sürüklendiği bir trajedidir. Yalnız insanın, toplumdışı bireyin portresini çizen oyun, bu günün dünyasında dışlanan herkesi tanımlıyor. 14
17 BU AY SAHNEDEKİLER Tiyatro: Hadi çaman-yeditepe Oyuncuları Yazan: Peter Shaffer Çeviren: Sevgi Sanlı Yöneten: Şakır Gürzumar Dekor-Kostüm: Osman Şengezer Oynayanlar: Hadi Çaman, Gülsen Tuncer, Gönen Bozbey, Nejat Çetinok, Birol Engeler, Okay Şenol, Tarkan Yılmaz, Emel Pala, Recep Sahaçoğlu, Tolga Çevik Tiyatro: Bursa Devlet Tiyatrosu Yöneten: Salih Kalyon Dekor Tasarım: Ethem Özbora Kostüm: Serpil Tezcan Işık: Namık Demiryaknoğlu Müzik: Yaşar Özveri Oynayanlar: Engin Benli, Tekin Temel, Ecehans Şarman, Selim Gürata, Rüyam P. Dirin, Kazım Güçlü, Zeynep Gülmez, Hamdi Kahyaoğlu. Küheylan, dünya tiyatro eserleri arasında önemli bir yer almaktadır. Ülkemizde ve dünyanın en önemli sahnelerinde oynanmıştır. Erotik, aynı zamanda da trajik olması, oyunun en önemli özelliğidir. Daha doğrusu, bu iki unsurun çok iyi şekilde kaynaştırılmış olması çarpıcıdır. Görselliği yüksek düzeydedir, söylediği söz önemlidir. 20 yıl önce yazılmış olmasına rağmen halen güncelliğini korumaktadır. Oyunda minik bir ayıyı oynatıcısının elinden kurtaran iki palyaçonun maceraları konu ediliyor. Tiyatro: İstanbul Şehir Tiyatrosu Derleyen ve Yöneten: Rauf Altıntak Palanga Pusat düzeni: Nilgün Gürkan Alaturka Musiki: Merih Çoban Halk Oyunları: Selçuk Borak Oynayanlar:Rauf Altıntak, Metin Çoban, Oya Palay, Şükran Kahraman, Feriha Eyüpoglu, Şenay Saçbüer, Hikmet Körmükçü, Hasan Hüseyin Karabağ, Ümit Imer, Yavuz Şeker, Sait Ergenç, Mehmet Bulduk, Naşit Özcan Estepata Püf, Geleneksel Türk Halk Tiyatrosu'nun tipik bir örneğidir. Maddahıyla, curcunabazlarıyla, pişekarıyla, zenne, arap bacı ve kavuklusuyla çalgılı, şarkılı ve ibretli bir güldürü. 15
18 SÖYLEŞİ Cahide Sonku'nun gizemli, iniş çıkışlarla dolu yaşam öyküsünü sahneye koyarken, Hakan Altıner, Cahide Hanım'ın şahsında, ona ve o dönemin kadın tiyatrocularına bir saygı gösterisi yapmak istemiş. İnsanların zaaflarının kurbanı olduğu, Cahide'nin düşmüş hali bu oyunda yer almıyor. Oyuncular adına da umutla biten "Cahide" için yönetmenin dileği, noktayı, Açıkhavada korolu, orkestralı büyük bir müzikal olarak koymak, sonra da Cahide'yi tarihin arşivine bırakmak. Nezihe Araz'ın oyunu, 100 kişilik Talimhane sahnesinde seyirci ile iç içe oynanıyor Farklı Bir Mekânda Farklı Bir Cahide... Rengin Uz Değişen İstanbul, değişen Beyoğlu ve Taksim ile Talimhane'nin de çehresi değişiyor. Eskiden oto yedek parçacılarının merkezi olan Taksimin bu arka yüzü, artık kültür ve eğlence merkezlerinden biri olma yolunda. Ali Poyrazoğlu'nun Talimhane'de açtığı "Yeşil"i önce yadırgamıştık, ama onun öncülüğünden sonra burada açılan barları, restoranları, kültür merkezlerini, tiyatroları hemen benimser olduk. İşte bu merkezlerden biri de, bugün sayfalarımıza konu olacak; Talimhane Sahnesi. Akademi İstanbul'un hemen yanındaki bu bina, bar, tiyatro ve restoranı barındıyor bünyesinde. Ve Türk tiyatro ve sinemasının efsane ismi "Cahide" sayesinde de yakında Talimhane Sahnesi'ni bilmeyen kalmayacak herhalde... Talimhane Sahnesi 100 kişilik bir salon, bildiğimiz, alıştığımız türden bir sahnesi yok. Seyirciler, oyuncular ve dekor iç içe... Nurseli İdiz'in yatağa uzandığı sahnede, yatağın hemen ayak ucunda oturan bir beyefendi, birden "Cahide"ye kendini fazla yakın hissetmiş olacak ki, hafiften arkaya doğru yaslanmak gereğini duyuyor... Hüzünler, mutluluklar, düşler seyirci ile iç içe, kucak kucağa yaşanıyor, şarkılar sanki birlikte söyleniyor... Evet burası yalnız sahnesi ile değil, her bakımdan farklı bir mekân. Talimhane'deki tiyatroya, sanatseverler salt oyun izlemeye, bir iki saatlerini geçirmeye değil, dilerlerse bir akşamüstünü, bir geceyi, sanatçılarla, müzikle yaşamak, güzel anları paylaşmak için geliyorlar. Yeni sezona girerken, Talimhane'nin işletmesini eşi Aslı Öyken ile birlikte üstlenen "Cahide"nin yönetmeni Hakan Altıner yanıtlıyor, Talimhane sahnesi ve "Cahide" ile ilgili sorularımızı. Hakan, gördüğümüz kadarıyla burası, alıştığımız özel tiyatrolardan çok farklı. Hem dış mekân hem de tiyatro sahnesi olarak. Sen bu mekânın yaratıcısı olarak bize bu konuda bilgi verir misin? Burası Talimhane'de üç katlı çok özel bir mekân. Özelliği şuradan kaynaklanıyor, girişinde bir bar, alt katında 100 kişilik bir stüdyo tiyatrosu üst katında da yine tiyatro esintileri taşıyan bir lokantası var. Bu mekânı oluşturmakta bu kadar emek, çaba ve para sarfetmekteki amacımız da yurtdışında örneklerine çok rastladığımız hem yeme içme keyfinin hem müzik dinleme keyfinin, hem tiyatro, sanat keyfinin bir arada bulunduğu bir mekânın Türkiye'de şimdiye kadar olmayışı. Binayı gördüğümüz zaman bu konsepte uygun olması bize de çok cazip geldi. Artı benim, rejisör olarak yaklaşık beş yıldır kafamda yarattığım, büyüttüğüm Cahide projesi için de çok uygun bir atmosferdi. O nedenle bu işe giriştik. Sezon başından beri bu işi böyle yürütüyoruz. Böyle üçlü bir mekânda, hangi birinin motor olacağı konusunda tereddütlerimiz vardı, yani asıl dikkat ve gelir lokantada mı, barda mı, tiyatroda mı toplanacak. Sevinerek söyleyeyim ki, tiyatro gerçek bir lokomotif görevi görüyor şu anda. Ama tiyatro öncesinde ve sonrasında insanların hemen yer ayırtıp yemek yiyip oyun seyretmek ya da çıkışta çorba, içki gibi alışkanlığı benimsemiş olmaları da böyle bir mekânın yaşaması adına, geleceği adına bize umut veriyor doğrusu. Mekânın Taksim'de olması da önemli bir ayrıcalık değil mi? Evet, gördüğün gibi burası çok küçük bir mekân, ama yapacak bir şey yok yerimiz bu. Taksim'de olmasının mekân ayrıcalığı sağladığını düşünüyorum. Pergelin ayağının bastığı yer Taksim, 16
19 sonra metro faaliyete geçtiği zaman Taksim yeniden, metronun kavşak noktası olarak iş merkezi olmaktan çıkıp bir eğlence, yaşama, lokanta, sinema, tiyatro merkezi haline gelecek. Bu da çok uzak bir proje değil. Önümüzdeki iki yıl içinde tamamlanacak bir proje anlaşılan. Burada böyle bir yer edinmek ilerde bize yarar sağlar diye düşünüyorum. Bizim burda en çok keyif aldığımız noktalardan biri de, hemen hemen bütün oyun çıkışlarından sonra, sanatçı kadromuzun da aşağıda oturması, böylece seyirciyle çok daha hoş ve süregelen bir diyaloğun devam etmesi, onlarla birlikte geceyi sürdürmeleri. İlerleyen günlerde buranın bir Sanat Kulübü havasında olmasını diliyoruz içtenlikle. Onun için girişte bir küçük okuma köşemiz var, günlük gazeteleri, yabancı dergileri koyuyoruz. Onun için haftada iki veya üç gece çok özel canlı müzikler yapıyoruz. Giderek, tırnak içinde bunu söylüyorum, yozlaştırıldı bu kavram çünkü burayı bir kültür merkezi havasında sürdürmek istiyoruz, becerebilirsek. İlk kez bir Özel Tiyatroda, "Zahide" oyunu ile birlikte, biletler 2 milyondan satılıyor. Tiyatro izleyicisi yadırgamadı mı birden artan bu bilet fiyatını? Biz bilet fiyatını 2 milyon tutarken bir risk aldık. Bunu yaparken de iki ana kriterimiz vardı. Ben 19601ı yıllarda, o tiyatronun altın çağı dediğim, hepimizin ucuna yetiştiğimiz yıllarda, tiyatroya giden insanların bir süre sonra tiyatrodan elini eteğini çekmelerinin temelinde tiyatronun yalnız oyun, repertuar adına değil, mekân, ortam adına konfordan uzaklaşmasının önemli bir etken olduğu fikrindeyim. Bu tez doğrultusunda da o tür bir yer arıyordum yani insanlar gelsinler, arabalarını rahat park etsinler, o atmosfer içinde huzurla oyuna girsinler, çıkınca hemen koşturmak olmasın; hadi beyler kapılar kapanıyor, pasajın dışına çıkın olmasın. O arayış içindeki insanların bir seyirci kitlesi oluşturduğuna, onların da bunun bedelini ödeyeceğine inanıyordum. Yanılmamışım gerçekten çok hoş bir seyirci gelmeğe başladı. Tabii bu arada telefonla, fiyat soran, neden iki milyon diyen de çok. Çıkarken çok büyük bir risk aldığımızın farkındaydık. Seçkin Selvi çok hoş bir laf etti bu konuda: Çok merak ediyordum, dedi yıllardır tiyatroya nihayet gerçek değerini maddi olarak da verip bunu seyirciye sunacak bir kahraman ne zaman çıkacak diye. Artık buna kahraman mı demek lazım, enayi mi, yoksa Don Kişot mu? Ama 15 gün sonrasına kadar bütün biletler satıldığına göre bu çok sevindirici bir gelişme diye düşünüyorum. Artı yaptığımız çok pahalı bir prodüksiyon. Evet gelelim "Cahide"ye. Bu oyun da oynandığı mekân gibi farklı bir prodüksiyon olmuş. Cahide'nin yaşam öyküsü bu kez bir düşüşle değil, bir umutla noktalanıyor. Senden dinleyelim öyküsünü? Birkaç tane Cahide oyunu var biliyorsun. Selim İleri'nin, Tayfun Türkili'nin, Gülsün Siren'in. Hepsini okuduğum zaman Nezihe Araz'ın oyunu bana Cahide'ye en objektif yaklaşan oyun gibi geldi. Diğerlerinin bir bölümü Cahide'ye kızıyor, kınıyor, bir bölümü de olmadığı kadar yüceltiyor. Nezihe Hanım'la konuştuk, isteğiniz değişiklikleri yapın dedi. İnönü ile ilgili bir kitap yazdığı için, dramaturji çalışmasını Füsun Akatlı ile yaptık. Müzikli bir oyun haline getirdik, Nezihe Hanım'a sunduk, sonra da sahneye getirdik. Aslında Nezihe Araz'ın yazdığı tekstte Cahide'nin düşmüş hali var, biz oyunun son 26 sayfasını oynamıyoruz. Çünkü bu Cahide Hanım'ın şahsında birincil olarak Cahide Hanı'ma, sonra o dönemin özellikle kadın tiyatrocularına bir saygı gösterisi olsun istedim. Düşkün dönemini hepimiz biliyoruz, istismara çok açık bir dönem. İstedim ki oyunculuk adına da umutla bitsin, pişman olmadığını söylesin genç bir oyuncuya, sen bu yolda devam et, bu zor bir meslektir ama yapılmalıdır desin. Aslında hakkını teslim etmek lazım, Nezihe Hanım da o düştüğü dönemi hiçbir duygu sömürüsü yapmadan yazmış. Ama ne olursa olsun, şık, hoş bir dönem değil. İnsanların zaaflarının kurbanı olduğunu seyirciye bir kez daha göstermenin çok pratik bir faydası olduğunu düşünmedim ben. Bir umut kalsın mesleğimiz adına. "Cahide"de karma bir kadro ile çalışmışsın. Oyuncu seçimi nasıl oldu? Oyuncu seçimi hem zor, hem de kolay oldu benim için. Ben bu projeyi zaten Nurseli'yle yapmak istiyordum, üç sene önce onunla konuşmuştuk. Ferhan'ın oynadığı gemide yapacaktık. Sonra projeyi rafa kaldırdık. Tabii Cahide ilk hayata dönme emareleri gösterince Nurseli'yi aradım. Oturduk konuştuk, sevdi projeyi, kabul etti. Milli takım kurmaya çalıştık. Dikkat edersen, Devlet tiyatrosundan, Şehir tiyatrosundan oyuncu var. O tiyatroların yönetimleri de çok hoş yaklaştılar, izinleri verdiler burda iş yapmaları için. En başta bana izin verdi Şehir Tiyatrosu. Bu nedenle istediğim kadroyu kurabildim. Ama eğer bu tiyatroyu sürdürebilirsem, Cahide'de uyguladığım ilkeyi hepsinde uygulamak istiyorum. Yani, o oyuna gerekli olan adamı bulmak ya da hiç yapmamak. Bir veya iki başrol oyuncusunu bulup diğer takımı da olabilirlerle idare etmek istemiyorum. Sezonu çok iddialı bir projeyle "Cahide" oyunu ile açtınız. Bundan sonra Talimhane Sahnesi'nin repertuarında hangi oyunlar var? Biz "Cahide"yle sezonu açarken çıtayı çok yükseğe koyduk, şimdi bunun altında bir prodüksiyon yapamayız. Burada repertuar tiyatrosu yapmak istediğim için benim bir komedi projem vardı bundan sonra. Şöyle düşünmüştük, 2 milyona Cahide'yi satıyoruz diyelim, bir milyona da komediyi satarız. Sonra baktık ki, komedideki o kadar değerli insan, birdenbire durup dururken ucuzluk dairesinin malları muamelesini görecekler ve onlara çok büyük haksızlık olacak. Onun için ikinci prodüksiyon olarak yine en az Cahide kadar iddialı Çehov'un "Martı"sına soyunuyoruz. O da çok pahalı bir prodüksiyon, çok büyük isimler oynayacak. Devlet tiyatrolarından izni için başvurduğumuz Ayten Gökçer Arkadina'yı, Cüneyt Türel Trigorin'i, Fikret Kuşkan Treplev'i, Aslı Oyken Nina'yı oynayacak. Diğer rolleri de Alp Öyken, Levent Güner ve Mübeccel Vardar paylaşacak. Bu oyunlarla paralel yürüteceğimiz bir projemiz de, Demet Akbağ ve Göksel Kortay'ın oynayacakları, Marsha Norman'ın yazdığı "İyi Geceler Anne". Bu bir kadın oyunu, ona eğer bulabilirsem bir kadın rejisör arıyorum. Demet'in diğer oyunu nedeniyle onu da haftada iki kez oynarız. Sonra bir fırsat bulabilirsem Cahide'nin noktasını büyük bir Açıkhava gösterisi ile koymak ve Cahide'yi tarihin arşivine bırakmak istiyorum. O zaman korolu, orkestralı büyük bir müzikal olacak çünkü Cahide'nin bünyesi büyük bir müzikal olmaya çok uygun. Bir Türk müzikali olarak tarihe kalsın istiyorum 17
20 Nezihe Araz'ın yazdığı "Cahide"de, bu efsane oyuncuyu canlandıran Nurseli İdiz, bu rolü büyük bir keyifle, tadını çıkartarak, severek oynuyor. Cahide'yi kişiliğini çok fazla ortaya koyan, yetenekli, inanılmaz etkileyici bir kadın olarak tanımlayan İdiz'e göre, onun en büyük dramı kültürsüz olması ve kendini eğitmek için çaba göstermeyip Cahideliği ile yetinmesi. Talimhane sahnesinde, seyirci ile, surat surata, diz dize oynayan, şarkı söyleyen Nurseli İdiz: "Önceleri bu beni korkuttu ama televizyonun getirdiği deneyim ve rahatlıkla o kadar zorlanmadım" diyor. Tiyatro denen mabedin bir hizmetkârı değil mabudesi olarak görüyordu kendini... Kimsenin malı değildi, ne kendini Türkiye'nin Sarah Bernhard'ı yapmak isteyen Rejisör'ün, ne yaşamına giren erkeklerin... O Darülbedayi'nin gözbebeğiydi. Sinemada ise "Bataklı Damın Kızı Aysel" filminde kazandığı ün, "Şevhet Kurbanı", "Yayla Kartalı" ile artarak sürüyordu... Yaşamında artan bir başka şey de alkole olan bağımlılığıydı... Hep "Ben Cahideyim" diyordu. "Cahide olmak kadar Cahide kalmak da mühimdir" diyordu ama Muhsin Ertuğrul'un "Zirveye çıkmak kolay, zirvede kalabilmek güçtür Cahide" sözlerine hiç kulak asmıyordu... Çünkü o Cahideydi... Güzel, ihtiraslı, kabiliyetli, cüretkâr ve küstah... Ve önce düşleri öldü... Nezihe Araz'ın Talimhane Sahnesi'nde oynanan "Cahide"sinde, Türk tiyatro ve sinemasının bu efsane yıldızını Nurseli İdiz oynuyor. İdiz, şan hocası Ayşe Sezerman'la olan çalışmasından, randevumuza geç kaldığından, söyleşimizi tiyatrosunun küçücük kulisindeki, makyaj masasının başında suareye yarım saat kala yapıyoruz. Nurseli İdiz ile "Cahide" üzerine "Cahide Bir Fenomen" Rengin Uz Nurseli Hanım, siz tiyatrocusunuz. Film de çevirdiniz. Son yıllarda ise özellikle yaptığınız televizyon prog-ramları ile adınızdan söz ediliyor. Bu değişik alanlardaki çalışmalarınızın, asıl işinizi, tiyatroculuğunuzu gölgelediği oldu mu? Hiç olmadı. Ama maalesef benim tiyatrocu yanım ve yaptığım tiyatro projeleri, sinemada da olsun, oyunculuğum, kazandığım ödüller basına pek fazla yansımadığı için sanki bir ara verilmiş, ya da bir dönem tiyatro yapılmamış gibi duruyor. Halbuki 1980'den bu yana, konservatuvardan mezun olduğumdan bu yana hiç ara vermeden mutlaka ilginç bir proje yaptım. Onun için de tiyatro pek gölgelenmedi. Onu asıl işim gibi gördüm ve düşündüm, bununla da ne kadar isabetli bir karar vermiş olduğumu bir kez daha anlıyorum yani insanın asıl işinde en iyi olduğu bir gerçek, onun için de tiyatronun hiçbir zaman gölgelenmesine izin vermedim. Öbür işler daha vitrinde olduğu için belki öyle gözükebilir. Muhsin Ertuğrul'un bir lafı var, şöyle diyor "O budala mı senin sanatına yatırım yapsın hele senin sanatının beş para etmediği şu maddiyat dünyasında". Evet, sanatın beş para etmediği, birtakım gelgeç değerlerin geçerli olduğu, sadece görsel birtakım klişelerin konu edildiği bir Türkiye'de sanat ne derece önemli olabilirdi ki... Güzelliği, oyunculuğu ve fırtınalı özel yaşamı ile çağına damgasına vurmuş Cahide Sonku gibi bir oyuncuyu, bir kadını canlandırmak sizin için nasıl bir duygu? Bunun ürkütücü bir duygu olduğunu söyleyebilirim. Çünkü yakın zaman önce ölmüş, şöyle ya da böyle hakikaten çağına damgasını vurmuş, olumlu ya da olumsuz, hakkında çok şey konuşulmuş, bir efsane haline gelmiş bu kadını oynamak cesaret isteyen bir iş. Ama biz Cahide Hanım'ın kişiliğinde bir başka şeyi özetlemek istedik; O dönemde bir tiyatro starının çektiği güçlükler, kişiliğindeki eksiklikler yani o sanatçının o dönem içerisindeki dramına bir ağıt yazdık diyebilirim. O yüzden birebir Cahide'ye benzemek yerine, ki benzediğim de söyleniyor ama, dediğim gibi, o anlaşılamayan, sahip çıkılamayan sanatçının dramını aktarmayı daha doğru bulduk. O dönemde Cahide, fiziğiyle, karizmasıyla diğerlerinin çok önünde, çok konuşulan bir insan, dolayısıyla da sevilmeyen bir insan. Türk sinema ve tiyatrosunun ilk starı olmasının bedelini de ağır biçimde ödüyor. Kafasını kullanamıyor, O da bir gerçek, kullandırılmıyor da. Büyük bir dram, büyük bir çöküşle hayatı sona eriyor. Beni çok etkiliyor onun hayatı, moralim bozuluyor. Oyunda hep "Ben Cahideyim" diyor. Kendine müthiş bir özgüveni var. Siz onu cüretkâr ve küstah buluyor musunuz? Evet, Cahide'nin megolamanlığa varan bir özgüveni var kendisine. Hep ben Cahideyim derken, yani ben çok önemli bir insanım, ben buyum demek istiyor. Kabul etmediği, kendine doğru gelmeyen her şeyi reddediyor ve büyük tepkiler gösteriyor. Akılcı bir insan olsa bu kadar büyük tepkiler göstermezdi herhalde. Ben Cahideyim, ben böyleyim diyor ve böyle oluşunun bedelini de ödüyor, daha doğrusu kendi seçiyor o yolu, intihar etmeyi ve gidişini de büyük bir vakarla taşıyor. Onu cüretkâr ve küstah buluyorum. (Gülüyor) O yanımızı benzetenler var. Çünkü ben de düzene çok uyumlu, çok entegre olmuş bir insan değilim. Zaman zaman başına buyruk ve küstah olabilirim. O yüzden ben de fazla sevilen bir insan değilimdir. 18