Edebiyat Okulu: Beğenme
Bir şeyin iyi ya da güzel olduğunu, hoşa gittiğini, takdir gördüğünü dile getirmektir. Bu beğeni; varlık, durum, davranış, eşya vb. şeyler için olabilir. "İyi" ve "güzel" sözcükleri beğeni cümleleri içerisinde çok fazla yer alır. Beğeni cümleleri kişiden kişiye değişen duygu ve düşünceleri içerir.
Beğeni Cümleleri ile İlgili Açıklamalı Örnek Cümleler
Yazar bu eserinde karakter ve ruh tahlillerini kusursuzca işlemiş.
Bir şeyin iyi ya da güzel olduğunu, hoşa gittiğini, takdir gördüğünü dile getiren cümleler beğeni cümleleri olarak adlandırılır. "Kusursuzca" sözcüğüyle beğeni ifade edilmiştir. Yazarın karakter ve ruh tahlillerini işlemesindeki başarısı takdire şayan görülmüştür. Dolayısıyla cümleyi beğeni cümleleri içerisinde değerlendirmeliyiz.
Eserleri, gerek içerik gerekse dil ve anlatım açısından oldukça özgün ve etkileyicidir.
Cümlede geçen "özgün" ve "etkileyici" sözcükleri beğeni ifade eden sözcüklerdir. Özgün olmak; başkasına benzememek, farklı olmak, taklitten uzak durmak anlamına gelir. Bu da olumlu bir durumdur. Etkileyicilik; edebi sanatlarda bulunması gereken önemli bir özelliktir. Dolayısıyla cümle, beğeni cümleleri içerisinde yer alır.
Güzel, temiz, şirin bir köyümüz var.
Cümlede beğeni ifade eden kavramlar; "güzel", "temiz", "şirin" sözcükleridir. Bunlar olumlu duygular edinmede olumluluk içeren kavramlardır. Köyle ilgili bir beğeni söz konusu olduğundan cümle beğeni cümleleri içerisinde yer alır.
Bilgisayarımın anlık tepkileri ve hızı oldukça büyüleyiciydi.
"Büyüleyici" sözcüğü cümlede bir beğeniyi ifade etmektedir. İnsanları olumlu anlamda etkileyen bir kavramdır. Bir bilgisayardan beklenen en önemli özellik bilgisayarın tepkimeleri yani hızıdır. Bu da olumlu bir durum olduğu için bir beğeniyi içermektedir. Cümle de haliyle beğeni cümleleri içerisinde değerlendirilir.
Bir ressam fırçasına ancak bu kadar hâkim olabilir.
"Fırçaya hâkim olmak" başarı anlamında bir söz öbeği olup "çok güzel resim yapmak" anlamında kullanılır. Cümlede bir beğeni söz konusu olduğundan cümle de beğeni cümleleri içerisinde yer alır.
Öyküleri o kadar akıcı ki bir dakika bile elimden düşürmek istemiyorum.
Cümlede geçen "akıcı" sözcüğü olumlu bir anlam içermektedir. Duru yani gereksiz sözcük veya öbek taşımayan yine dil bilgisi açısından yanlışlık içermeyen eserler akıcı bir üslupla kaleme alınmışlardır. Bu da olumlu bir durumdur. Dolayısıyla bu cümle de beğeni cümleleri içerisinde yer alır.
Bir kompozisyonda içerik ve üslup ancak bu kadar uyumlu olabilir.
Bir eserde içerik ve üslup uyumlu ise o eser tutulur. Cümlede geçen "uyumlu" sözcüğü öznellik içerir. "Uyumlu" sözcüğü bir beğeniyi ifade ettiğinden cümle de beğeni cümleleri içerisinde yer alır.
Beğeni Cümleleri ile İlgili Alıştırmalar
Çiçekler odaya başka bir hava katmış.
Yazdığı son makale bu konuda yazılmış en kapsayıcı örnek olabilir.
Aracın yol tutuşu insanı kendisine hayran bırakıyor.
Öğrenci dediğin budur işte.
Eser, üslubuyla klasik yapıtlar arasına girebilir.
Şiiri okuduktan sonra bütün seyirciler onu dakikalarca ayakta alkışladı.
Aşağıdaki cümlelerden hangisi beğeni cümleleri içerisinde değerlendirilemez?
A) Beğeni cümleleri ancak bu kadar güzel anlatılır.
B) Yaşadığı çevreye inat dürüst, çalışkan ve tertemiz biri olarak kaldı.
C) Öğretmenin söylediği kitabı hepimiz hemen aldık.
D) Bir elbise bir insana ancak bu kadar yakışabilir.
E) Bir konu bundan daha güzel nasıl anlatılır?
Not: Beğeni cümleleri öznel bir anlatım içerdiklerinden cümlelerde öznel anlatıma neden olan sözcüklere yoğunlaşmak gerekir.
Gönderen Türkçe Edebiyat Okulu zaman: 06:04:00