Hata Sonucu Fazladan Verilmiş Kademeler Geri Alınır Mı?
KamuAjans.Com-Devlet memurları hakkında kademe ve dereceleri konusundaki işlemler yürütülürken, hata sonucu memura fazladan kademe ve/veya derece verildiği durumlara da rastlanabilmektedir.
Hata sonucu fazladan verilen kademeler/derecelerin düzeltilmesi bazen mümkün olabilirken, bazen de fazla verilen kademeler/dereceler geri alınamamaktadır.
Eğitim durumlarına ve görev alacakları hizmet sınıfları ile unvanlara göre belirlenmiş olan dereceden/kademeden memuriyete giriş yapan Devlet memurları, normal şartlarda her yıl bir kademe ilerlemesi ve her üç yılda bir derece yükselmesi yapmaktadırlar.
Öte yandan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri çerçevesinde, memurların kazanılmış hak aylık seviyelerine ilişkin derecelere/kademelere; memuriyet dışında geçen bazı süreler, daha sonra tamamlanan bazı eğitimler, son 8 yıl içinde disiplin cezası alınmamış olmak gibi çeşitli hallerden dolayı ilaveler yapılabilirken, memuriyetten ayrılma veya aylıksız izin kullanma gibi hallerde ise kademe/derecede değerlendirilmeyecek süreler söz konusu olabilmektedir.
Bu itibarla, Devlet memurlarının kazanılmış hak aylık derecelerine/kademelerine ilişkin işlemler yürütülürken, hata sonucu memura fazladan derece ve/veya kademe verildiği hallerle de karşılaşılabilmektedir. (Hata sonucu derece/kademenin eksik verilmesi de mümkün olmakla birlikte, bu yazımızda sadece fazla verilme durumuna değinilecektir.)
Hata sonucu fazla verilen dereceler/kademeler
Devlet memurlarına hata sonucu verilen kademeler ve/veya dereceler, kurumlar tarafından fark edildiğinde düzeltme yapılarak geri alınabilirken, bazı hallerde ise geri alma mümkün olamamaktadır.
Hata sonucu fazla verilen derecelerin/kademelerin artık geri alınamaması hali, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun herhangi bir hükmüne değil, “Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun 26.9.1952 günlü, K:1952/244 sayılı Kararı”na dayanmaktadır.
2575 sayılı Danıştay Kanununun 40 ıncı maddesinin dördüncü fıkrasında “Bu kararlara, Danıştay daire ve kurulları ile idari mahkemeler ve idare uymak zorundadır.” hükmü yer aldığından, konuyla alakalı olarak Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu tarafından verilmiş olan 26/9/1952 tarihli ve 1952/244 sayılı Karara göre hareket edilmektedir.
Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun söz konusu Kararında ise; “… kanunsuz yapılan bir terfinin memur lehine müktesep bir hak doğurmayacağı aşikar olmakla beraber, bu işlemin bir çok subjektif tesir ve neticeler doğurduğu, idarece kanunsuz bir terfi işleminin her zaman geri alınabileceğini kabul etmenin ‘istikrar ilkesiyle’ bağdaştırılamayacağı, memur hakkında kanuna uygun müteaddit terfiler cereyan ettiği takdirde idare tarafından kanunsuz terfinin geri alınmasının tecviz edilmeyeceği…” belirtilmiştir.
Hata sonucu fazladan verilen derecelerin/kademelerin geri alınamayacağı haller
Memura hatalı olarak fazladan verilen derecelere/kademelere ilişkin açılan davalara, mahkemeler Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun söz konusu kararını esas almak suretiyle kararlarını vermektedirler. Mahkemelerin konuya ilişkin kararlarında, İçtihatları Birleştirme Kurulu Kararında sözü edilen "müteaddid terfiiler" ibaresinden en az iki derece terfinin yapılmış olmasının anlaşılması gerekeceği ve bunun da altı yıllık bir süreye karşılık geldiği vurgulanmaktadır.
Bu itibarla, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun söz konusu Kararı ve açılan davalarda bu Kararın esas alınması suretiyle verilen idari yargı kararlarına bakıldığında, hatalı terfi işleminin yapıldığı tarihten itibaren 6 yıl geçmiş olması ve bu dönemde çeşitli defalar usulüne uygun kademe ilerlemesi veya derece yükselmesi yapılmış olunması hallerinde, idari istikrar gereği hatalı terfilerin geri alınmaması gerektiğini, ancak yapılan hatalı işlemden sonra geçen sürenin daha kısa olması halinde ise fazladan verilmiş kademenin/derecenin geri alınması gerektiğini değerlendirmekteyiz.
Hata Sonucu Fazladan Verilmiş Kademeler Geri Alınır Mı