2019 yılında küresel yeşil tahvil piyasasında güçlü büyüme öngörülüyor | Garanti Bankası
Küresel bir finansal danışmanlık şirketinin yayımladığı araştırmaya göre, özellikle finansal kurumların yeşil tahvil ihracını arttırma çabalarıyla birlikte 2019 yılında düşük karbon ekonomisine geçişte bir ivme kazanılacak. 2018’de 167 milyar USD olan yeşil tahvil ihracının 2019’da yaklaşık %8’lik bir artış göstererek 180 milyar USD’a ulaşması bekleniyor. Bu alandaki artışın yanında, çevresel, sosyal ve yönetişim (ÇSY) gibi diğer sürdürülebilirlik odaklı alanlardaki tahvil piyasaları benzer şekilde büyüyebilir.
Finansal kurumların etkisi
2019’da öngörülen gidişatı 2017’deki 4 milyar USD seviyesindeki artışa sahne olan market dinamiklerinin değişimiyle benzerlik gösterebilir. Avrupa’nın geçen iki yılda olduğu gibi yeşil tahvil ihracı alanında liderlik etmesi ve tahvillerin enerji, ulaşım ve inşaat sektörlerinde yoğunlaşması, bununla beraber yeni ülke ve finansal araçlarla pazardaki çeşitliliğin artması bekleniyor. Bu yıl içerisindeki büyümede yeni bir etken olarak rol alacak olan sektörün finans olacağı öngörülüyor. Araştırmaya göre, düşük karbon ekonomisine geçiş süreciyle bu alandaki yatırım beklentilerinin artmasıyla birlikte finansal kurumların yeşil tahvil ihracı paylarını arttıracak. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün (OECD) raporuna göre, iklim değişikliğini kontrol altına alma senaryolarının hayata geçebilmesi için gereken yıllık yatırım ihtiyacının 4,3 trilyon USD düzeyinde ve finansal kurumların bu ihtiyaca cevap vermek için elinden geleni yapması gerekiyor. 2018’de yeşil tahvil piyasalarına giriş yapan finansal kurumların %40’ı Çin merkezli olsa da piyasadaki büyümenin çoğunluğu Kuzey Amerika ve Avrupa’daki kurumlardan geldi.
Politik teşvik sürüyor
Kurumların çabalarına ek olarak, devletlerin uyguladığı kamu, özel ve çok taraflı finansal uygulamalara yönelik teşvik edici politikalar yeşil tahvil piyasasının büyümesine destek oluyor. Sağlanan desteklerin bir çıkış noktası Paris Anlaşması’nda belirlenen devletlerin salımları azaltma ve iklim değişikliğine uyum yönündeki katılım hedefleri oldu. Bu doğrultuda, ülkelerin izlediği çevresel stratejileri gerçekleştirmek adına yeşil tahviller finansal bir araç haline geliyor. Devletlerin teşviki, düzenleyici bazı kurumlar tarafından da destekleniyor. Avrupa Komisyonu Mart 2018’de yayımladığı Sürdürülebilir Kalkınma Aksiyon Planı’nda finansal sektörün uzun dönemli sürdürülebilir yatırımlar için izleyebileceği girişim yollarına değinmişti. 2019 yılında da Komisyon’un çevresel aktiviteleri, yeşil finansal piyasaları ve ÇSY yatırımlarını kapsayacak yasama odaklı ve yasamadan bağımsız bazı önlemler yayımlaması bekleniyor.
Çevresel riskler ve fırsatlar önem kazanıyor
Politik teşvikler, yeşil finansmana yönlendiren tek faktör değil. İklim değişikliği, su kıtlığı ve biyoçeşitliliğinin azalması konularındaki risklere olan farkındalığın artması, stratejik kararlarda bu tehditlerin de göz önünde bulundurulmasını sağlıyor. Kaliforniya’daki yangınlar, Avrupa’daki sıcaklık dalgaları ve Çin’de yaşanan büyük sel vakaları gibi yaşanan şiddetli iklim olaylarının riskleri görünür kılması ve iklim biliminin gelişimi de çevresel risklerin önemsenmesine önayak oluyor. Sektörlerin bu risklere yaklaşımının değişmesiyle yatırımlarının yönü benzer doğrultuda şekilleniyor ve bazı sektörlerde yeni iş fırsatları yaratabiliyor.
“Yeşilin Ötesinde” Sürdürülebilir Finans
Yeşil piyasa halen yeni olmasına rağmen çevre ve sosyal fayda odaklı sürdürülebilirlik çalışmaları son iki yılda ivme kazandı. Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri’nin yarattığı somut odaklarla, bugünün ihtiyaçlarını gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılama haklarından taviz vermeden gidermeyi amaçlayan bir anlayış ortaya koyarak, bu piyasanın yükselişinde bir dönüm noktası olmuştu. Yakın zamanda ise Uluslararası Sermaye Piyasaları Birliği (International Capital Market Association) yayımladığı sürdürülebilir tahvil kılavuzuyla piyasa şeffaflığını ve devamlılığını korumak için bu yönde yapılan tahvil ihracına destek oldu. Kılavuzun piyasada yaşanan finansal konularda çevresel etkinin anlaşılmasındaki şeffaflık eksikliği gibi bazı zorlukları azaltması bekleniyor.
Araştırma, sürdürülebilirlik odaklı finansal piyasaların yatırımcılardan gelen istek ve mevcut arzın artışıyla büyüyeceği sonucuna varıyor. Kurumlar, sürdürülebilirlik konusuna daha geniş bir pencereden bakarken, artan sosyal finansman ve ÇSY odaklı finansman, yeşil tahvil ihracını belirli bir boyutta azaltabilir. Piyasa yeşil odaklı olmanın ötesinde diğer sürdürülebilirlik hedefleriyle de paralel işlemesi sebebiyle bu konularda faaliyet gösteren proje, sektör ve yatırımcılardan fayda sağlayabilir. İyi yöndeki gelişmelere rağmen piyasadaki büyüme, sürdürülebilirlik hedeflerinin gelişiminin nasıl ölçülebileceği ve hangi göstergelerin bu ölçümde kullanılacağının henüz belirgin olmaması sebebiyle bazı zorluklar yaratabilir. Zorluklara rağmen, sürdürülebilir finansta inovasyon yolunun önünün açık olduğu belirtiliyor.