Nesim Bencoya, İzmir Seferad Kültür Festivali’ni anlattı – Global Seyahat Dergisi
izmir seferad kültür festivali
1492 yılında İspanya ve Portekiz’den sürgün edilen Musevilerin bir bölümü İzmir’e gelerek Sefarad Musevi kültür mirasını, Ladino dilini (Yahudi İspanyolcası) ve Sefarad geleneklerini beraberlerinde getirmişlerdir. Eski yüzyılların tipik yerel mimari stiliyle inşa edilmiş olan 34 sinagogdan günümüze Kemeraltı çarşısında bulunan 9 sinagog gelebilmiştir. Sinagoglar, 17. ve 18. yüzyıllarda dünyadaki tüm Musevi cemaatleri üzerinde ruhani ve kültürel etki yapmış olan ve bir bakıma Yahudiliğin ruhani merkezi sayılan İzmir cemaatının tarihine ilişkin canlı bir kanıt teşkil etmektedir. Geçmiş yüzyıllarda şeriat kanunları içinde yaşamış bir cemaat olarak, belli başlı yapıları sinagoglardan oluşan Yahudilerin inşa etmiş oldukları ve bazıları birbirine bitişik inşa edilmiş olan sinagoglar, dünyada eşi benzeri olmayan ve dünya Yahudi camiasında dahi bilinmeyen tarihi bir mimari kompleks oluşturmaktadırlar. Bu anlamda İzmir, 16. yüzyılın tipik mimari özelliklerini taşıyan sinagogların günümüze kadar gelebildiği tek kenttir. Mimari özelliğinin yanı sıra İzmir’e tipik Sefarad gelenekleri ve kültürü, bestecileri, müziği, mutfağı, gazetecilik ve edebiyatı gelişti. Örneğin, Türkiye’nin en önemli müzisyenlerinden olan İshak Algazi ve Hoca Santo İzmir’lidir.