HayatKüçük kalpler sevsin diye
Haber Merkezi 09 Ağustos 2017, 16:48 Son Güncelleme: 09 Ağustos 2017, 17:49 Yeni Şafak
- Sevinç Şahin
Son nebi, son peygamber Hz. Muhammed’in hayatı hiç şüphesiz en fazla kaleme alınan biyografilerden biridir, belki de birincisidir. Hz. Peygamberin hayatını konu edinen eserler genel bir isimle, “Siyer” kelimesiyle ifade edilir. Siyer kitaplarının çok fazla sayı da ve çeşitte basılması çok sevindirici olmakla birlikte, “acaba hangi siyer kitabı” sorusunu sormamıza sebep olmaktadır. Özellikle de çocuklarımıza Hz. Peygamberi anlatmak istediğimiz de ya da İslam’la yeni tanışan birine doğru bir eser tavsiye etmek istediğimizde bu soru akılları kurcalamaya başlar. Takdir edersiniz ki cevabı kolay bir soru değildir bu.
Çocuklar için yazılan siyer kitaplarının birçoğunun, yetişkinler için yazılan kitapların adeta bir kısaltması, özeti şeklinde olduğunu esefle görmekteyiz. Özellikle de çocuklar için yazılan ilk siyer eserlerin neredeyse tamamı bu şekilde kaleme alınmıştı. Çocuk bilinci, çocuk algısı gözetilmeden kaleme alınan kitaplar, çocuğa aslında verilmek istenin ötesinde bir takım duygu ve düşüncelerin oluşmasına yol açarak doğurduğu zararların telafisi imkansız olmasa da oldukça zordur. Bu eserlerde yer alan Peygamber’in hayatıyla ilgili bilgiler yanlış, eksik veya abartılı ise, çocukta sahih olmayan bir peygamber tasavvurunun ve istenmeyen davranışların oluşmasına sebep olur. Bundan dolayı bu eserler dikkatle hazırlanmalı ve çocuklara kitap önerirken daha seçici olmamız gerekmektedir.
Siyer kitaplarının, Hz. Muhammed’in örnek hayatı üzerinden İslam’ın doğru anlaşılmasına ve yaşanmasına imkan sağladığını ve bu eserlerin temel konusunun İslam’ın ana bilgi kaynağı Kur’an’ı açıklayan ve nasıl yaşanacağını örnekleyen kişinin Peygamber Efendimiz olduğunu düşünürsek, çocuklara yönelik siyer çalışmalarının önemini daha iyi kavramamız mümkün olur. Çocuklarımızın ilgilerini canlı tutarak, onların duru dimağlarına duru ve örnek bir hayatın sahibi Hz. Muhammed’in, örnek alınabilir, rol model olabilir olduğunu anlatacak eser sunmamız gereklidir. “O zaten bir peygamber, biz nasıl onun gibi olabiliriz ki?” şeklindeki bir algıya sahip bir neslin nasıl bir nesil olacağını tahmin etmek zor olmasa gerek. Çağımızın ebeveynleri kendi ebeveynlerinden kat be kat zorluklarla çocuk yetiştiriyorlar. Zira hemen her evdeki hemen her çocuk, adeta tüm dünyanın çocuğu olarak büyüyor ve dünyanın öbür ucundaki hiç tanımadığı birinin bile etki alanına girebiliyor. İnternetteki bilgi karmaşası, karmaşık hale gelen beyinler üretiyor.
Bu çağda ebeveynlik zor ve son derece ihtimam isteyen bir iş. Evet “iş” kelimesini özellikle kullandım. Bildiğiniz en önemli “iş”iniz! “İş”inize sadece dört elle değil, yüreğinizle sarılın ki emekleriniz karşılıksız kalmasın.
Bu yazımızda sizlere (seçmekte oldukça zorlandığımı ifade etmeden geçemeyeceğim) çocuklar için yazılmış olan siyer kitaplarından 10 eserlik bir seçki hazırladık. Umarız “hangi siyer kitabı” sorunuza bir nebze cevap bulmanıza yardımcı oluruz.
İlk eserimiz, Şair Ahmet Mercan’nın kaleminden “Önderim Peygamberim” isimli lirik eseri. Eserin şiir formatında, ritmin ve duygunun bilgiyle harmanlanarak hazırlandığı bu farklı siyer kitabının sesli yayınları da bulunmaktadır. Okuyabilmenin yanında dinlenebilir bir eser olması, eseri cazip kılan özelliklerinden bir diğeri. Önderim Peygamberim, kronolojik bir akış içinde devam ederken, her bir satırında bir şairin yüreğinin sesini de duyduğumuz, gençlik çağına adım atmış tüm gençlerimizin ilgi duyacağını umduğumuz bir eserdir. 30 yılı aşkın yazarlık hayatında hem çocuklar için hem yetişkinler için eserler üreten yazarımız, yıllar önce teknolojinin bizdeki ilk ayak sesi olan “kaset” yayıncılığına da el atmış ve ilk bant tiyatrolarını gerçekleştirmiştir. Gençlerin dünyasına girebilmenin, onların çağının getirilerini benimsemek ve paylaşmanın kaçınılmazlığının bilincindedir Ahmet Mercan. Bu konuda öncüdür ve birçok yazarımıza da ilham kaynağı olmuştur.
Bu siyer kitabımız Yavuz Bahadıroğlu’nun kaleminden çocuklar için yazılmış bir siyer kitabı. Tarihi romanlarla tanınan yazarımız bu kez Peygamberimizin hayatını çocuklara hitap edecek şekilde yazmıştır. Bahadıroğlu, Hz. Peygamberi çocuklara yakından tanıtmanın onların kalbine Peygamber sevgisini yerleştirmenin en doğru ve sağlam yolu olduğu bilinciyle kaleme almıştır Canım Peygamberim kitabını. Genelde yetişkinler hitap eden yazarımız çocuk yayıncılığında da görmek bizi mutlu etmiştir. Peygamberimizin hayatını doğduğu yıl 571 yılından vefat tarihi olan 632 yılına kadar yaşadıklarıyla bize bıraktığı değerli kavram ve kuralları harmanlayarak, çocuklarımızın öğrenirken eğitilmeleri amacını da gerçekleştirmeye çalışmıştır. Bu kitap MEB tarafında okullara tavsiye edilen kitaplar listesine de girmiştir.
Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınlarından çıkan Öğreniyorum serisinin bir parçası olan Peygamberimi Öğreniyorum isimli siyer kitabı oldukça güzel. Bu siyer kitabı gerek kitabın boyutu, gerek çizimleri, gerek yazım diliyle örnek eserlerden bir tanesidir. Diyanet İşleri Başkanlığı çocuklar için Öğreniyorum serisi adı altında yaklaşık on milyon kitabı çocuklara ücretsiz olarak ulaştırılmak üzere bastırmış. “Öğreniyorum” serisi “Dinimi Öğreniyorum”, “Peygamberimi Öğreniyorum”, “Kitabımı Öğreniyorum”, “Dualarımı Öğreniyorum” ve “İbadetlerimi Öğreniyorum” kitaplarından oluşuyor. Bu kitaplar dünyanın birçok dillerine de çevrilmiş olup, Türkiye’de il ve ilçe müftülükleri, yurtdışında da müşavir ve ataşelikler aracılığıyla çocuklara ücretsiz dağıtılmaktadır. Çocuk psikolojisi, çocuğun algı düzeyi gözetilerek hazırlanmış olan Peygamberimi öğreniyorum isimli eser aynı zamanda çocuğun estetik algısını da dikkate alan bir çalışma olmuş. Şahsen benim bu eserde dikkatimi çeken ilk şey de kitabın boyutu ve çizimleri olmuştu. Çocuklarımız Peygamberimi Öğreniyorum isimli bu eseri okurken Hz. Muhammed’i tanımanın yanında, Dağıstan Çetinkaya ve Osman Turan tarafından yapılmış bu güzel çizimlerle de estetik algılarını geliştireceklerdir.
Nevin Soysal Aydın tarafından yazılan, Eşsiz Nur isimli siyer kitabı seti okunacaklar listemizde. Nevin hanım daha önce denenmemiş bir yol seçmiş, fantastik bir siyer kitabı yazmış. Fantastik bir siyer kitabı olur mu demeyin, gayet güzel olmuş. Nevin Soysal Aydın, zamanın ruhuna uygun bir siyer kitabının gençlerin ilgi gösterebileceği fantastik macera tarzında olması gerektiğini düşünmüş. Bunu yaparken de projenin hem dini hem de pedagojik boyutuyla ilgili konunun uzmanlarıyla sürekli görüş alışverişinde bulunmuş...Çok emek ve cesaret var bu eserde. Olumlu tepkilerin anı sıra birçok olumsuz tepki de alan eser alanında tek olması sebebiyle dikkate değer bir eserdir.
Nevin Soysal Aydın eserin ruhunu şöyle özetliyor: “Doğru olanın, Peygamberi bize yaşam amacımızı öğreten, dünyaya olan sorumluluklarımızı hatırlatan, karışılacağımız problemler karşısında güçlü olmayı, zorlukların üstesinden gelmeyi öğreten, mutlu, verimli, başarılı bir hayat sürmenin yollarını gösteren, kendisi bunları gerçekleştirmiş, içinde doğduğu karanlık çağda bembeyaz ve tertemiz kalmayı başararak bizlere bunun başarılabileceğini ispat etmiş olduğu için kendisine sevgi ve minnet duymamız gereken bir insan olarak tanıtmak olduğunu düşünüyorum”.
Seyyah Sirac Hicaz’da /Nur Peygamberim
Yazar Hilal Acar çocuk psikolojisi ve algısı nı gözeterek kitabını kaleme almış. Adeta bir çocuk kalbiyle yazılmış Nur Peygamberim, Hz. Peygamberin doğumu öncesinden başlayarak, soyunu, ailesini, çocukluğunu, peygamberlikten önceki hayatını, peygamberliği süresince yaşadıklarını akıcı bir üslupla anlatıyor. Yedi yaş ve üzeri olarak hazırlanan kitap hareketli ve renkli tasarımı ile de dikkat çekiyor. Eserde kullanılan muhacir, ensar, suffe, minber gibi çocukların anlamakta zorlanacağı düşünülen kelimelerin kutu halinde açıklamaları verilmiş. Kitapta bir de Bilgi Sandığı ve Bir Bilene Soralım başlıkları altında bölümler yer alıyor. Bu bölümlerde olaylarda geçen bazı konular hakkında ve “çölde yaşam nasıldır?” “develer nasıl hayvanlardır” gibi konularla ilgili bilgiler verilerek, çocukların Hz. Peygamber’in yaşadığı zaman ve ortam hakkında bilgi edinmelerine imkan sağlamaktadır.
Ayşe Sevim tarafından kaleme alınmış bu güzide eser seçkimizin bir diğer eseri. Çocuklar için birçok kitaplar yazmış olan Ayşe Sevim, çocuk edebiyatı alanında kendini ispatlamış olduğu kalemiyle Hz. Peygamber’i çocuklarımıza anlatmanın edebi yönünü keşfetmiş yayın dünyasına kalıcı bir eser bırakmıştır. Estetik algısı, güzel düşünce güzel düşünmek ve söylemekle başlar. Güzel söz söylemek bir sanattır ve sanatların en itibarlısıdır. Ayşe Sevim bunu gayet güzel başarıyor.
Güneşe yolculuk küçük bir kız olan Zehra’nın zaman ve mekan sınırlarını aşarak Peygamber efendimizin yaşadığı dönem yaptığı bir yolculuğu anlatır. Yolculuk ve bu yolculukta aşılması gereken engeller her kahramanın olgunlaşması için gereklidir. Ve bu eserin kahramanı Zehra da bu sürece başarıyla tamamlar. O bu yolculuktan döndüğünde artık farklı biridir.
Maceraya atılmayı seven çocuk yüreklerin kahramanımızla birlikte yapacakları bu yolculuk, Hz. Peygamber’in hayatını öğrenmelerini sağlarken, onlar da Zehra gibi çok şey kazanmış olacaklar.
Timaş yayınlarından çıkan bu kolektif eser, seçkimizin bir diğer eseri. 365 Günde Sevgili Peygamberim isimli eser bir proje eserdir. Aynı yayınevi 365 günde ile başlayan farklı konuları içeren başka eserler de basmıştır. Çocuklara her gün bir bölüm okumayı ya da okutmayı hedefleyerek okuma alışkanlığı kazandırırken, her gün bu özel konuların gündemlerine girmesini de amaçlamıştır. Bu çok önemli bir meseledir. Özellikle de Hz. Peygamberin hayatı okunup kenara kaldırılacak bir konu değildir. Çünkü O Kuran’ın yaşayan halidir ve bizler için bir örnektir.
Tanıtım metninde de belirtildiği gibi çocuklar dikkatlerini kısıtlı süre toplayabilirler. Bunun için kitaptan her gün için belirtilen parçayı okumak hem çocuğun dikkatini diri tutmasını sağlayacaktır, hem de merakı korunmuş olacaktır. Kitapla birlikte verilen “Mutluluk Çağı Haritası” da çocuğunuzun olayların yaşandığı yer ve zamanları tanıması açısından güzel bir fikir olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu güzel fikirle çocuğunuzla birlikte yapacağınız bir sürü etkinlik keşfedebilirsiniz.
Yazar ve Şair Vural Kaya tarafından kaleme alınan ve hedef kitlesi çocuklar ve ilk gençlik olan kitabın adı Kutlu Peygamberim. Vural Kaya yetişkinler için de çocuklar için de yazan aynı zamanda çocuklar için yazılanları yayınlayan bir yayınevi sahibi bir yazarımız. Tecrübe ve çocuk yayıncılığının önemi konusundaki hassasiyetle kaleme alınmış olan bir siyer kitabıdır Kutlu Peygamberim. Vural Kaya kendisi ile Kutlu Peygamberi üzerine yapılan bir söyleşide eseri ile ilgili şunları söylemiştir: “Sadakayı cariye olsun diye böyle bir çalışmaya emek vermek istedim. İnşaallah böyle olur……. Bir de çocuk edebiyatı ve sanatsal yaklaşımı hiç hesaba katmayan belirli isimlerin elinde geziyor bu tür çalışmalar. Buna da itiraz etmek istedim. Hayır, yaş gruplarına yönelik anlatımların farklı farklı sorunları vardır ve bu atlanamaz, demek istiyorum.”
Vural Kaya söyleşinin devamın da acziyet içinde ve edilgen bir peygamber algısının siyer kitaplarına olan hakimiyetinden söz etmekte ve bunun çocuk dimağlarında uyandıracağı hasarlardan çocukların özenle korunması gerektiğine dikkat çekmektedir.
Zekiye Gül tarafından kaleme alınan Benim Güzel Peygamberim isimli kitabı da bu alanda yazılmış eserlerden. Son zamanlarda çocuk siyer kitaplarının yazılmasında gösterilen hassasiyeti bu eserde de yakınen görmekteyiz. Bu yazımız için yaptığımız araştırmalarda bunu görmekten son derece mutlu olduk. Tabii ki bu durum bizim seçki hazırlamamızı biraz zorlaştırmış oldu ama şikayetçi değiliz.
Bir insanı sevmek ve onu önder ve örnek edinmek için mutlaka onu yakından tanımak gereklidir. Eğer çocuklarımızın Hz. Muhammed’i örnek ve önder edinmelerini istiyorsak, onlara en doğru şekilde Peygamberimizin hayatını öğretmeliyiz. Zaten akabinde Peygamber sevgisi kendiliğinden gelecektir.
Bu eser, Peygamber Efendimizin cennet çiçekleri olarak gördüğü çocuklarımıza Allah ve Resûlü’nün sevgisini kazandırmayı hedefliyor. Efendimiz’in merhametli, doğru sözlü, güvenilir ve sevgi dolu yönüne dikkat çeken “Benim Güzel Peygamberim” çocukların Peygamber Efendimiz’i daha yakından tanımalarını amaçlıyor.
Aslında bu eser siyer kitabı kategorisinde anılması gereken bir eser, ama umre yoluyla Peygamberimiz’in hayatı anlatıldığı için, farklı kategorilerde sunulan bir eserle karşı karşıyayız. Son yıllarda umre ziyaretlerinin çoğalması, çocukların bazı başarılarının umreyle ödüllendirilmesi, yazarı bu durum üzerinden bir siyer kitabı yazmaya yönlendirmiş olabilir. Nedense hac ve umre özellikle bizim ülkemizde yetişkinlere mahsus bir ibadetmiş gibi algılanmaktaydı. Ama artık çocuklarıyla umreye gitmeyi tercih eden aile sayısı oldukça fazla. Eser diğer seçkilerimizden farklı olarak bir günlük şeklinde yazılmış. Kitabın kahramanı Elif oyuncağı patlıcan, ağabeyi Ahmet ve anne babasıyla birlikte umreye gider. 30 gün boyunca umrede yaşadıklarını günlüğüne kaydeden Elif, bu yolculukla Hz. Peygamberi daha yakından tanıyor. Peygamberimize sevgisini anlattığı satırlarda şöyle diyordu Elif: “Belki bir gün Peygamberim; bu günlüğü benim gibi seni çok seven tüm çocuklarla paylaşabilirim.” Ve duası kabul oldu Elif’in. Elif’in umre günlüğü çocuklarla tanışmak için kitapçılarda bekliyor. Hatice Güloğlu’na bizi Elif’le tanıştırdığı için teşekkür ediyoruz.