13.09.2016 / Dalları / Radyo Tucu / 726 hits
Atatürk, 1881 yılında ahşap bir evde doğmuştur. Annesi Zübeyde Hanım, babası ise öce gümrük muhafaza memurluğu sonra kerestecilik yapan Ali Rıza Efendidir. Naciye isimli bir kız kardeşi vardır fakat Naciye çocukken vefat etmiştir. Babası da 1887 yılında vefat etmiştir.
En büyük isteği Selanik’i tekrar görebilmekti ve umutluydu fakat Şam’a tayin edilmişti. Bu birlik halkı soymakla görevli bir süvari birliğiydi ama Atatürk bu soygunların hiçbirinden kendine pay almamıştır ve bu hırsızlığa karşı koymaya çalışmıştır. Daha da kötüsü bu durum her yerde bu şekildeydi.
Vatanperver duyguları ağır basan Atatürk, okuduğu kitaplarla İttihat ve Terakki Cemiyetine yaklaşarak gelecekte vereceği büyük savaş için kendini yetiştirmeye başlamıştır. Şeriat kanunlarını isteyen, bu yolda kan döken isyancıları bastırmada Hareket Ordusu’nda görev almış ve başarılı da olmuştur.
Çıkan isyanların bastırılmasından sonra Enver Paşa’nın yüzünden sürüklendiğimiz 1.Dünya Harbinde birçok cephede düşmanla çarpıştı. Balkan Savaşında, Çanakkale’deki birçok direnişte komutanlık yaptı. Trablusgarp cephesine gönderildi ama devletin acizliği nedeniyle bu toprakları bırakıp geri döndü. Veliaht Vahdettin’e Almanya seyahatinde yaverlik yaptı ve geleceğin padişahından bazı imtiyazlar alarak vatanın selamete ulaşmasında önemli adımlar atmak için çaba harcadı.
Kuvvetli ama kabiliyetsiz müttefikimiz Almanya’nın aldığı yenilgilerden dolayı bizde savaşı kaybetmiş sayılıyorduk. İmzalanan Mondros ve Sevr mütarekeleriyle vatan düşmanın acımasız ellerine bırakıldı. Silahımızı yetmedi istedikleri topraklarımızı aldılar. Büyük Türk, bu yenilgiyi İstanbul’dakiler gibi kabullenip elini kolunu bağlayarak beklememekte kararlı idi.
Yunan gâvurun 16 Mayısta İzmir’e çıkmasıyla Atatürk ’de 19 Mayısta Samsun'a çıktı. Amacı direniş için gerekli kuvvetleri toplamaktı ama satılmış İstanbul Hükümeti, İngilizlerin talimatıyla Atatürk’ü görevden aldı. Bunun üzerine o da ordudan istifa etti. Doğuda Kazım Karabekir Paşa’nın desteğiyle harekete geçti. Birçok ilde toplantılar düzenledi. Milleti uyandırdı ve gerekenleri yapmaya başladı.
İngilizlerin, İstanbul'u işgaliyle hükumete duyulmayan güven tamamen sona erdi. Bu arada Kuvayı Milliye birlikleri Antep, Maraş ve Urfa’da düşmana dişini göstermekteydi ama alınan kesin ve kalıcı bir zafer yoktu. Bu sebeple Atatürk bu çete kuvvetlerini toplayarak düzenli orduya geçmek istiyordu. Zaten bu çeteci birliklerin bazı yararlarının yanında birçok zararları vardı. Bu çeteler halkı soyuyor, adam öldürüyorlardı. Afyon’da aldıkları yenilgi bu olaylara son verdi ve düzenli orduya geçildi.
Düzenli orduya geçmiştik ama ordu başına geçirilecek komutanlar ve askerler bin bir zorluklarla toplanabildi. Tüm zorluklara, yokluklara hatta duyulan güvensizliğe rağmen düşman Akdeniz’e döküldü. Düşman dökülmüştü ama şimdi çok daha zor olan savaş başlamıştı. İnkılaplar dönemi ve Türkiye Cumhuriyeti…
Çankaya,Falih Rıfkı Atay’ın, Atatürk’ün uzun yıllar yanında bulunan bir dostu olarak kaleme aldığı eseridir. Bu yönüyle Atatürk’ün biyografisi olma özelliğini taşımaktadır. Fakat kitabın kurgusu salt bir biyografi tarzında değil, Atatürk’ün doğup büyüdüğü, içinde yaşadığı toplum ve olaylara da ışık tutan ve o günün bakış açısını çok açık bir şekilde gözler önüne seren bir yaklaşımı da yansıtmaktadır. Dolayısıyla yazar adeta okuyucuyu o günlere götürmekte ve belki daha önce okuduğumuz, fakat net olarak kavrayamadığımız birçok konuyu yaşarcasına anlama fırsatı vermektedir. Eserde anlatılan anı ve anekdotlar Falih Rıfkı’nın bizzat gördükleri ve yaşadıkları olması ve ilk ağızdan anlatılması okumayı sürükleyici ve akıcı hale getirmiştir. Kitap, Atatürk’ün hayatındaki önemli devreleri içeren dokuz bölüm halinde anlatılmıştır.
(1) MUSTAFA KEMAL 1881-1914
(4) GERİLLA DEVRİ
(5) ORDU DEVRİ
(6) YENİ DEVİR
(8) ATATÜRK’ÜN SON YILLARI
(9) ANI VE FIKRALAR
1) Kaynak: Çankaya (Falih Rıfkı Atay)
2) Kaynak: ESER HAKKINDA GENEL BİLGİ