İstanbul kentinin en kozmopolit yapısına sahip yerleşim bölgelerinden biri olan Büyükada'da, rekreatif işlevlerin yoğunlaştığı kıyı şeridiyle, ticari - sosyal faaliyetlerin gerçekleştiği çarşı bölgesi arasında dar bir parselde konumlanan Büyükada Çarşı Camii mimari projesinde, semboller ve simgelerden oluşan temsiliyetin yoğun olduğu bir cami mekanı yerine, ilk dönem ibadet mekanlarındakine benzer güneşten koruyan bir örtüyle örtülmüş sade bir namazgah algısı tasarımının başlangıç noktasını oluşturmaktadır.
Çarşı Camii, Büyükada'nın kentsel dokusunun en yoğunlaştığı noktalardan birinde yer almaktadır. Ana ibadet mekanının duvarları, çarşı caddesi, komşu sokak ve komşu parselden geriye çekilerek, ibadetin gerçekleştiği çekirdek bir mekan oluşturulmaya çalışılmıştır. Son cemaat mahalli, minare kütlesi ve mihrap duvarından oluşan caminin geleneksel üç unsuru, bunları birbirine bağlayan strüktürel ahşap kolonlarla ve üzerindeki örtüyle sınırlanan boşluk, daha içeride konumlandırılmış ibadet mekanı duvarıyla birlikte genişletilmiş bir kabuk olarak ele alınmıştır. Cami cephesinin ana karakterini, iç mekana kontrollü ışık alınmasına imkan veren ve mahremiyet sağlayan bu genişletilmiş kabuk oluşturmaktadır. İşleve göre yönlenen strüktürel ahşap kolonlar ve farklı yüksekliklerde tanımlanan geleneksel cami birleşenleri, genişletilmiş kabuğun yüzeyinde sürekli değişen bir ara kesit oluşmasını ve hareketli bir cephe algısı sağlamaktadır. Çekirdek mekanı saran duvarlar üst kat seviyesinde çatıya seviyesine yaklaştıkca, daha geniş camlı yüzeylere dönüştürülerek, ibadet mekanındaki mahremiyet algısını zayıflatmadan, çatı örtüsünün sürekliliğinin algılanması hedeflenmiştir.
Mehmet Gürol Civi