Tayga - Dünya Ansiklopedisi - Her şeyi bilmek istiyorum - 2020
Dünyanın en büyük karasal biyomu tayga (belirgin / ˈtaɪgə /), iğne yapraklı ormanlar ve genellikle uzun ve soğuk kışlar ile karakterize yeryüzünün büyük bir subarctic, coğrafi bölgesidir. Tayga, kuzeyde büyük oranda ağaçsız tundra ve güneyde daha ılıman bozkırlar, kırlar ve parke ormanları ile sınırlandırılmıştır. Bu ekolojik bölge, kuzey Avrasya ve Kuzey Amerika'nın geniş alanlarını kapsamaktadır ve karaçam, baldıran otu, sedir ağacı ve iğne yapraklı olmayan huş ağacı ve kavak türlerinin yanı sıra, köknar, ladin ve çamların hakimdir. Kanada'da, boreal ormanı Bu biyomun güney kısmına atıfta bulunmak için kullanılan terim, "taiga" ise Kuzey Kutbu ağaç hattının daha kıraç kuzey alanlarını tanımlamak için kullanılır.
Tayga, gezegenin sağlığı ve istikrarı ve derin bir güzellik için önemli bir ekosistemdir. Geyik ve gri kurt gibi hayvanlara ev sahipliği yapar ve büyük bir kereste kaynağıdır. Aşırı hava koşullarını ve etkilerini hafifletmeye, biyolojik çeşitliliği sürdürmeye, havayı ve suyu temizlemeye ve iklim istikrarına katkıda bulunmaya yardımcı olur. Güzelliği insana keyif ve doğa harikası katıyor. Bununla birlikte, tayga, orman arazisinin kapsamlı bir şekilde kesilmesi de dahil olmak üzere çevresel zorluklara maruz kalmaktadır. İnsanlar, kaynak kullanımı ile ihtiyaç arasındaki dengeyi ele almak için çabalıyorlar.
Tayga, tundra ve bozkırlar arasında yüksek kuzey enlemleri boyunca bulunur.
Tayga, yaygın olarak tanınan bir karasal biyomdur. Bir biyom veya "ana yaşam bölgesi", yeryüzünün kendine özgü bitki ve hayvan toplulukları olan yüzeyinin geniş bir coğrafi bölgesidir; yani, geniş bir coğrafi alana yayılmış geniş bir ekosistem veya ekosistem grubudur. Bununla birlikte, ekosistemlerin belirli biyomlar olarak sınıflandırılması bir şekilde keyfidir.
Tayga, tundranın güneyinde ve daha ılıman olan ekolojik bir bölge olarak kabul edilir ve esas olarak iğne yapraklı ormanların yaygınlığı ile karakterize edilir. Tundrada, ağaç büyümesi düşük sıcaklıklar ve kısa büyüme mevsimiyle engellenmekte ve baskın bitki örtüsü ot, yosun ve likenlerdir.
Tayga, bozkır, kır ve parke ormanlarının daha ılıman bölgeleriyle güneye sınırlanmıştır. Tayga'nın güneyinde, Kuzey Amerika Pasifik Kuzeybatı'sında olduğu gibi iğne yapraklı ormanlar vardır, ancak bu alanlar tayga dışında olduğu için daha ılıman bir kış geçirir ve tayga da uzun süre dayanarak sınırlandırılmıştır. soğuk kışlar, sadece kısa bir büyüme mevsimi.
Tayga, iç kısımdaki Alaska, Kanada, İsveç, Finlandiya, iç Norveç ve Rusya'nın (özellikle Sibirya) ve ayrıca aşırı kuzey kıta Amerika Birleşik Devletleri'nin (Kuzey Minnesota, Upstate New York, New Hampshire ve Maine) bölgelerini kapsar. kuzey Kazakistan ve Japonya (Hokkaidō). Dünyanın en büyük karasal biyomudur, kabaca dünya ormanlık alanlarının beşte üçte birini tahmin etmektedir.
Yaprak dökmeyen, iğne yapraklı ağaçlar taygaya hükmediyor, ancak bu bölgede ayrıca huş ağacı, kızılağaç, söğüt ağacı ve titrek kavak gibi küçük yapraklı yaprak döken ağaçlar; çoğunlukla en soğuk kış mevsiminde kaçan bölgelerde. Ancak, yaprak döken, iğne yapraklı karaçam, doğu Sibirya'daki kuzey yarımkürede en soğuk kışlarla başa çıkmaktadır. Tayganın en güney kesiminde ayrıca iğne yapraklılara dağılmış meşe, akçaağaç ve karaağaç gibi ağaçlar vardır.
Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya kısa bir süre önce Bering kara köprüsüyle birbirine bağlandığından, bir dizi hayvan ve bitki türü (bitkilerden daha fazla hayvan) her iki kıtayı da kolonize edebildi ve tayga biyomu boyunca dağıtıldı. Diğerleri bölgesel olarak farklılık gösterir, tipik olarak her bir cins, Tayga'nın farklı bölgelerini işgal eden birkaç farklı türe sahiptir.
Tayga, Köppen iklim sınıflandırma şemasında yaz ve kış arasında çok geniş bir sıcaklık aralığına sahip, "Dfc" veya "Dfb" olarak sınıflandırılan sert bir karasal iklime sahiptir. Tundranın ve kalıcı buz kapaklarının yanı sıra, dünyadaki en soğuk biyomdur. Yüksek enlemler, yıl boyunca güneşin ufkun çok üstüne çıkmadığı anlamına gelir. Kışlar en az 5 ila 6 ay sürer ve ortalama sıcaklıklar donma noktasının altındadır. Sıcaklıklar tüm yıl boyunca −50 ° C ila 30 ° C (-58 ° F ila 86 ° F) arasında değişmekte olup, ortalama 10 ° C'nin (50 ° F) altında ortalama sekiz ay veya daha fazla ay sıcaklıklara sahiptir. Yazlar kısa olsa da, genelde ılık ve nemlidir.
Beyaz Ladin tayga, Denali Karayolu, Alaska Range, Alaska.
Genel olarak, tayga, 10 ° C Temmuz izoterminin güneyinde, bazen de 9 ° C Temmuz izoterminin kadar kuzeyinde yetişir (Arno ve Hammerly 1984; Arno ve ark. 1995). Güney sınırı, yağışa bağlı olarak daha değişkendir; tayga, yağışların çok düşük olduğu 15 ° C Temmuz izoterminin güneyinde açık bozkır ormanlık alanla değiştirilebilir, ancak daha tipik olarak 18 ° C Temmuz izoterminin güneyine ve yağışların daha yüksek olduğu yerel bölgelere (özellikle doğu Sibirya'da ve bitişik kuzey Mançurya'da) ) 20 ° C'nin güneyinde Temmuz izotermi. Bu sıcak bölgelerde, tayga Kore çamı, jezo ladin ve Mançurya köknar gibi sıcaklığa adapte olmuş türlerle daha fazla tür çeşitliliğine sahiptir ve yavaş yavaş karışık ılıman ormanlarda veya daha fazla yerel olarak birleşir (Kuzey Amerika ve Asya'nın Pasifik Okyanusu kıyılarında) (İğne yapraklı ılıman yağmur ormanlarına).
Tayga, yıl boyunca nispeten düşük yağışlar (yılda 200-750 mm), özellikle de yaz aylarında yağmur, aynı zamanda sis ve kar olarak görülür. Buharlaşma yılın çoğu için de düşük olduğundan, yağış buharlaşmayı aşıyor ve yoğun bitki örtüsü büyümesi için yeterli. Kar, tayga ekzonunun en kuzeydeki uzantısında dokuz ay boyunca yerde kalabilir (Sayre 1994).
Şu anda tayga olarak sınıflandırılan alanın çoğu yakın zamanda buzlandı. Buzullar azaldıkça, topografyada o zamandan beri su ile dolu, göller ve bataklıklar (özellikle Muskeg toprağı) yaratan, özellikle Tayga'da bulunan çöküntüler bıraktılar.
Tayga toprağı genç ve besin bakımından fakir olma eğilimindedir; ılıman yaprak döken ormanlarda bulunan derin, organik olarak zenginleştirilmiş profilden yoksundur (Sayre 1994). Toprağın inceliği, büyük ölçüde soğuğa bağlıdır, bu da toprağın gelişimini ve bitkilerin besinlerini kullanma kolaylığını engeller (Sayre 1994). Bitki çöpünün ayrışması, daha büyük, ayrışan omurgasızların eksikliği ile sınırlıdır. Düşen yapraklar ve yosun, toprağa organik katkılarını sınırlayan serin, nemli iklimde uzun süre orman tabanında kalabilir; Yaprak dökmeyen iğnelerdeki asitler toprağı daha da süzerek spodosol oluşturur (Sayre 1994). Toprak düşen çam iğneleri nedeniyle asitli olduğundan, orman zeminde sadece likenler ve üzerinde bazı yosunlar bulunur. Tarım için iyi değildir, çünkü besin açısından fakirdir.
Kara Ladin tayga, Bakır Nehri, Alaska.
İki ana tayga türü vardır, kapalı orman yosunlu zemin örtüsü ile yakın aralıklı birçok ağaçtan oluşan ve liken ormanlık daha geniş aralıklı ve liken zemin örtüsü olan ağaçlar; sonuncusu en kuzey tayga'da daha yaygındır (Sayre 1994).
Tayga ormanları, karaçam, ladin, köknar ve çamın hakim olduğu büyük ölçüde iğne yapraklıdır. Tayga'daki (ladin, köknar ve çam) yaprak dökmeyen türlerin, sert tayga kışlarında hayatta kalmak için özel olarak bir takım uyarlamaları vardır, ancak tüm ağaçların en soğuk toleransı olan karaçam yaprak dökendir. Tayga ağaçları, ince topraklardan yararlanmak için sığ köklere sahip olma eğilimindedir; çoğu, mevsimsel olarak “sertleşme” olarak adlandırılan donmaya karşı daha dayanıklı olmaları için biyokimyalarını değiştirir (Sayre 1994). Kuzey iğne yapraklılarının dar konik şekli ve aşağıya doğru sarkık uzuvları, aynı zamanda karlarını dökmelerine de yardımcı olur (Sayre 1994).
yosun (Ptilium crista-castrensis) tayga katında kapak
Yılın çoğu için güneş ufukta zayıf olduğundan, bitkilerin fotosentezden enerji üretmeleri zordur. Çam ve ladin mevsim yapraklarını yitirmez ve kış mevsiminde baharda ve ilkbaharda eski yaprakları ile ışığın iyi olduğu ancak sıcaklığın yeni büyümenin başlaması için hala çok düşük olduğu durumlarda fotosentez yapabilir. Yaprak dökmeyen iğnelerin adaptasyonu, terleme nedeniyle kaybedilen suyu sınırlar ve koyu yeşil renkleri güneş ışığının emilimini arttırır. Yağış sınırlayıcı bir faktör olmamakla birlikte, zemin kış aylarında donar ve bitki kökleri suyu ememezler, bu nedenle kurumumuza her zaman yaprak dökmeyenler için ciddi bir problem olabilir.
Tayga iğne yapraklı ormanların hakim olmasına rağmen, huş ağacı, titrek kavak, söğüt ağacı ve üvez olmak üzere bazı geniş yapraklı ağaçlar da ortaya çıkar. Birçok küçük otsu bitki toprağa yakın büyür. Periyodik olarak yer değiştiren orman yangınları (geri dönüş süreleri 20-200 yıl arasında olan), ağaç kanopilerini temizleyerek güneş ışığının orman katında yeni bir büyüme sağlamasını sağlar. Bazı türler için orman yangınları taygada yaşam döngüsünün gerekli bir parçasıdır; örneğin, kriko çamı sadece bir yangından sonra tohumlarını serbest bırakmaya açık, tohumlarını yeni temizlenmiş toprağa dağıtan konilere sahiptir. Çimler bir toprak parçasının güneş ışığı aldığı yerlerde yetişir ve nemli zeminde ve ağaç gövdelerinin kenarlarında yosun ve likenler gelişir. Bununla birlikte, diğer biyomlarla karşılaştırıldığında, tayga düşük biyolojik çeşitliliğe sahiptir.
İğne yapraklı ağaçlar tayga biyomunun baskın bitkileridir. Dört ana cinste çok az sayıda tür bulunur: Yaprak dökmeyen ladin, köknar ve çam ve yaprak döken karaçam veya demirbağı. Kuzey Amerika'da bir veya iki tür köknar ve bir veya iki tür ladin hakimdir. Scandanavia ve batı Rusya'nın karşısında, İskoç çamı tayga'nın ortak bir bileşenidir.
Tayga birçok büyük otçul memeliye ve daha küçük kemirgenlere ev sahipliği yapar. Bu hayvanlar aynı zamanda zorlu iklimde hayatta kalmak için adapte oldular. Ayılar gibi daha büyük memelilerin bir kısmı kilo almak için yazın yemek yiyip kış aylarında kış uykusuna yatar. Diğer hayvanların onları soğuktan izole etmek için kürk katmanları veya tüyleri vardır. Elk (veya wapiti, Cervus canadensis), geyik (Alces alces), Kurt (Canis lupus), tilki ve samur (Martes zibellina) Tayga'yı doldur.
Kanada Boreal ormanında, ormanlık karibu, boz ayı ve wolverine dahil, nesli tükenmekte olan veya tehlike altında olan bir dizi vahşi yaşam türü bulunabilir. Yıkıcı gelişime bağlı olarak habitat kaybı, çoğunlukla kütük şeklinde, bu türlerin azalmasının temel nedenidir.
İklim nedeniyle, etçil diyetler enerji elde etmenin yetersiz bir yoludur; enerji sınırlıdır ve çoğu enerji trofik seviyeler arasında kaybedilir. Bununla birlikte, yırtıcı kuşlar (baykuşlar ve kartallar) ve tilkiler ve çakallar dahil olmak üzere diğer küçük etoburlar kemirgenlerle beslenir. Vaşaklar ve kurtlar gibi daha büyük etoburlar daha büyük hayvanları avlar. Ayılar ve rakunlar gibi omnivorlar, bazen insan çöpü toplayarak oldukça yaygındır.
Sibirya Ardıç, Ak Boğazlı Serçe ve Kara Boğazlı Yeşil Ötleğen gibi kayda değer sayıda kuş, uzun yaz günlerinden ve sayısız bataklık ve gölün çevresinde bulunan böceklerin bolluğundan yararlanmak için bu habitatlara göç eder. Tayga'da yaz olan yaklaşık 300 kuş türü arasında, kış için sadece 30 kişi kalmaktadır (Sayre 1994). Bunlar, altın kartal, kaba bacaklı akbaba ve kuzgun gibi canlı memeli avlarını alabilen leş besleyen ya da büyük raptorlar ya da birkaç orman tavuğu ve çapraz fatura türü de dahil olmak üzere tohum yiyen kuşlardır.
Kanada'da, boreal ormanın yüzde 8'inden azı kalkınmadan korunuyor ve kütük şirketlerine yüzde 50'den fazlası tahsis edilmek üzere tahsis edildi (GRWC 2000). Kanada'daki boreal ormandaki ana ormancılık şekli, tüm ağaçlar bir orman alanından alınmadığı takdirde net bir şekilde kesilmektedir. Kanada boreal ormanında 110 km² 'lik açık bir kesim kaydedildi. Kayıtlı boreal ormanlardan elde edilen ürünlerden bazıları tuvalet kağıdı, kopya kağıdı, gazete kağıdı ve kerestedir. Bununla birlikte, çoğu durumda, orman şirketleri, bina ve katma değerli işleme için kullanılan yüksek değerli ürünler oluşturmak için ağaçları hasat eder. Kağıt hamuru, ağaç üstleri, düşük dereceli ağaçlar ve diğer ürünler için kullanılamayan türler kullanılarak üretilir. Kanada'dan boreal orman ürünlerinin yüzde 80'inden fazlası ABD'de tüketim ve işleme için ihraç edilmektedir.
Kanada ormanlarında hasat yapan çoğu şirket, Orman İdare Konseyi (FSC), Sürdürülebilir Orman Girişimi (SFI) veya Kanada Standartları Birliği (CSA) gibi bağımsız bir üçüncü taraf ajansı tarafından onaylanmıştır. Belgelendirme süreci bunlar arasında farklılık gösterse de, çeşitli grupların tümü, orman yönetimiyle ilgili, yerel halklara saygı, yerel, il ve / veya ulusal çevre yasalarına, orman işçiliği güvenliği, eğitim ve öğretim ve diğer çevre, iş alanlarına uyum ile ilgili gereklilikleri içerir. ve sosyal gereksinimler. Tüm hasat alanlarının ekim veya doğal yenileme ile derhal yenilenmesi de gereklidir.
Son yıllarda ormanları tahrip eden vebadaki böcek zararlılarının salgınlarını gördük: Çam kabuğu böceği (Dendroctonus rufipennis) Yukon Bölgesi, Kanada ve Alaska'da (Seiferling ve Vetter 2003); kavak yaprağı madencisi; Karaçam testere sineği; ladin budu (Choristoneura fumiferana); ve ladin coneworm (Chapin ve ark. 2006).
Arno, S.F. ve R.P. Hammerly. 1984. Timberline. Dağ ve Kutup Ormanı Sınırları. Seattle: Dağcılar. ISBN 0898860857.
Arno, S.F., J. Worral ve C.E. Carlson. 1995. Larix lyallii: Ağaçlık ve talus bölgelerinin kolonisti. W.C. Schmidt ve K.J. McDonald, (ed.), Larix Ormanlarının Ekolojisi ve Yönetimi: İleriye Bakış. USDA Orman Hizmetleri Genel Teknik Raporu GTR-INT-319.
Chapin, F.S., M.W. Oswood, K. Van Cleve, L.A. Viereck ve D.L. Verbyla. 2006. Alaska'nın Değişen Boreal Ormanı. Oxford Üniversitesi Yayınları. ISBN 1423761561.
Küresel Orman Saati Kanada (GFWC). 2000. Kanada'nın Bir Kavşaktaki Ormanı: 2000 Yılı Değerlendirmesi. Dünya Kaynakları Enstitüsü. 21 Nisan 2008 tarihinde alındı.
Doğal Kaynaklar Kanada (NRC). 2007. Ladin tomurcuk ve boreal ormanın sürdürülebilir yönetimi. Kanada Orman Servisi. 21 Nisan 2008 tarihinde alındı.
Sayre, A.P. 1994. Tayga. New York: Yirmi Birinci Yüzyıl Kitapları. ISBN 0805028307.
Seiferling, I. S. ve M. Vetter. 2003. Kabuk böcek salgınlarını yeniden yapılandırmanın yeni bir yöntemi. 34. Yıllık Uluslararası Arktik Atölyesi 2004. 21 Nisan 2008 tarihinde alındı.
Afrotropik · Antarktika · Avustralasya · Indomalaya · Nearctic · Neotropik · Okyanusya · Palearktik
Copyright 2020 \ Online dergi her şeyi bilmek istiyorum \ Tayga