Daha Az Yürünmüş Yoldan Gitmeyi Seçmiş 11 Sıra Dışı Kadın - Netrojen
Dünya Kadınlar Günü'nde Türkiye'den İlham Veren 10 Kadın Portresi
Daha Az Yürünmüş Yoldan Gitmeyi Seçmiş 11 Sıra Dışı Kadın
Yazar Ozge Tan 12 ay önce 11 ay önce
“Bir ormanda yol ikiye ayrıldı ve ben, ben gittim daha az geçilmişinden ve bütün farkı yaratan bu oldu işte” der Robert Frost. Biz de yılın en mor gününe, 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü’ne özel, daha az yürünmüş yoldan yürüyüp fark yaratmayı seçmiş 11 Sıra Dışı Kadın içeriğini sizler için yazdık.
1. Kadın Doğulmaz Kadın Olunur: Simone de Beauvoir
1949’da yazdığı “İkinci Cins” kitabıyla kadınların erkeklerin gerisinde ve onların baskısı altında yaşamalarının doğal düzen değil, erkek egemen kültürün yarattığı bir durum olduğunu söylemiştir. 78 yıllık ömründe birçok esere imza atan ve kadınların dışlandığı tüm kültürlere karşı savaşan Beauvoir, hayat boyu arkadaşlık ettiği ve yanına gömüldüğü Sartre’ın varoluşçu felsefesini kadınlara yönelik ayrımcılık incelemelerine uyarladı ve “Kadın doğulmaz, kadın olunur” dedi.
2. Clara Zetkin: 8 Mart’ın Annesi
Dünya Kadınlar Günü’nün fikir anası, Alman siyasetçi ve kadın hakları savunucusu Zetkin’dir. Uluslarası Sosyalist Kadınlar Konferansı’nda 8 martın Dünya Emekçi Kadınlar Günü olarak kutlanması kararlaştırılır. Bu tarihi öneren ise Zetkin’den başkası değildir. 8 mart tarihinin önemi ise 1857’de Amerika’da bir tekstil fabrikasındaki işçilerin grevinin 120 kadının can verdiği bir yangınla sonuçlanmasıdır. Sıra Dışı Kadın dendiğinde akla gelen ilk isimlerdendir.
3. Christina De Pasin : Basılmamış Topraklara İlk Giren Kadın
Simone de Beauvoir, onun hakkındaki çalışmalarında onu kadın haklarının ilk savunucusu olarak tanımladı. De Pisan’ın Jan Dark’a da atfettiği yazıları vardır. Orta Çağ’da kadına yönelik olumsuz düşüncelere karşı çıkarak feminizmin erken örneklerinden olmuştur.
4. Olympe De Gouges
Dumbledore, Gryffindor’a puan verirken “Düşmanlarına karşı gelmek cesaret gerektirir ama dostlarına karşı gelmek en zor şeydir” der. Fransız Devrimi sırasında kölelik karşıtlığı yazılarıyla öne çıktı. 1789’da yayınlanan “İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi”ni cinsiyetçi bulduğu için 1791’de “Kadın ve Kadın Yurttaş Hakları Bildirgesi”ni kaleme aldı. Destekçisi olduğu ihtilalin de cinsiyetçi tavırlarını eleştirmekten geri kalmadı. Bu durum devrimciler tarafından hain ilan edilmesine yol açtı ve 1793’te tarafsızlığı olmayan bir mahkemenin kararıyla giyotine gönderildi.
5. İlk Türk Kadın Fotoğrafçı : Semiha Es
Küçük yaşlardan başlayan fotoğraf çekme merakını savaş muhabirliğine kadar taşıdı. Kore savaşında Hürriyet muhabiri olarak çalıştı. Vietnam, Hollywood, Tahran gibi bölgelerde fotoğraflar çekti. Uzun yıllar boyunca erkek eğemenliği kurulmuş fotoğrafçılık mesleğinde önemli bir isim olmayı hak etmiş olmasına rağmen ismi ancak gazeteci Hikmet Feridun Es’in eşi olarak anılır. Semiha Es, 2012 yılında ardında onlarca fotoğraf bırakarak 100 yaşında hayata gözlerini yumdu.
“İnce Fikirlerini Buluşlarına Yansıtan Kadın Mucitler” Adlı İçeriği Okumak İçin TIKLAYIN…
6. İlk Türk Kadın Savaş Pilotu : Sabiha Gökçen
Atatürk’ün manevi kızı olan Gökçen, 1937’deki harekatta yer alarak dünyanın ilk kadın savaş pilotu oldu. Gökçen’e, Daha Az Yürünmüş Yoldan Gitmeyi Seçmiş 11 Sıra Dışı Kadın içeriğinde yer vermesek olmazdı.
7. İlk Türk Kadın Araba Yarışçısı: Samiye Cahid Morkaya
Ve bir Sıra Dışı Kadın daha… Türkiye’nin ilk kadın otomobil yarışçısı olan Morkaya bir yarışta yaptığı kaza sonucu bir daha parmaklarını oynatamayacak duruma gelene dek kemençe öğretmenliği de yapıyordu. Kazadan sonra kemençe çalamadı ama araba tutkusunu hiç bırakmadı. 1930’larda tek kadın sürücü olarak katıldığı yarışlarda dereceler elde etti. 1932’de İstinye- Zincirlikuyu yarışında birinci olunca yarış ikincisi paşazade Vehbi bey, kadınların katılabileceğini belirten bir madde olmamasını sebep göstererek sonuca itiraz etti. Bu durum mahkemeye kadar gitti ve Samiye Hanım birinciliğini hukuken bir kez daha ilan etti.
8. İlk Spikerimiz “Entrikalar Kraliçesi” Nuran Devres
Nuran Devres, henüz 20 yaşındayken TRT’nin Ankara’daki ilk deneme yayınının spikerliğini yaparak ilk kadın spikerimiz oldu. Spikerlik ve sunuculuk yaptığı yıllardan sonra Kara Melek başta olmak üzere pek çok popüler olmuş dizinin senaryosunu kaleme aldı. Eh tabii bu kadar entrika dolu diziden sonra ona bir lakap takıldı: “Entrikalar Kraliçesi”
9. İlk Tiyatro Oyuncumuz Afife Jale
Afife Hanım sahneye çıkan ilk Türk kadın oyuncu olarak kabul edilir. Babası, Afife’nin tiyatroyla uğraşmasını hafiflik olarak görüp ona karşı çıkıyordu. İlk defa “Yamalar” oyununda Jale takma adıyla sahne alınca Afife Jale olarak tanındı. Ancak Müslüman Türk kadınlarının sahnede rol alması yasak olduğu için düzenlenen polis baskınları nedeniyle tiyatroyu zorunlu olarak bıraktı. Babasının da evlatlıktan reddetmesiyle bunalıma girince morfin bağımlısı oldu. 1923’te Atatürk’ün yasağı kaldırmasıyla tiyatroya geri dönse de bağımlılığı yüzünden sağlığı düzelemedi. Son yıllarını Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi’nde geçiren sanatçı 39 yaşında hayata veda etti.
“10 Adımda Cumhuriyet Kadınlarının İlkleri” Adlı İçeriği Okumak İçin TIKLAYIN…
10. İlk Kadın Emniyet Müdürü Feriha Sanerk
Ekonomik seviyesi yüksek olmayan bir aileden gelmesine rağmen Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’ne giren ilk kız öğrenci oldu ve eğitim gördüğü süre boyunca fakültedeki tek kız oldu. Kadın olduğu gerekçesiyle kaymakamlık yapmasına müsaade edilmedi. Emniyet Genel Müdürlüğü’ne başvurdu ancak burada da ataması yapılmayınca danıştaya başvurdu ve davayı kazandı. 1953’te Emniyet Müdürü oldu.
11. İlk Kadın Avukatımız: Süreyya Ağaoğlu
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nin ilk kadın öğrencisi olarak kadınların bu alana yönelmesine öncü oldu. Babası, siyasetçi Ahmet Ağaoğlu’dur ve babasının Mustafa Kemal ile arkadaşlığı sebebiyle dönemin önemli isimleriyle aynı çevrede yaşamıştır. İstanbul Barosunun Milletlerarası Barolar Birliği’ne girebilmesi için çalışmalar yapmıştır.
afife jale, clara zetkin, kadınlar günü, kadınların ilkleri, nuran devres, sabiha gökçen, semiha es
Yazar Merve Yapılı 12 ay önce 11 ay önce