Download "Sinema ve Televizyon da Etik. Meslek Etiği, İletişim (Medya) Etiği"
1 Sinema ve Televizyon da Etik Meslek Etiği, İletişim (Medya) Etiği
2 Etik ve Ahlâk Ayrımı Etik gelenek anlamına gelir ve törebilim olarak da adlandırılır. Bir başka deyişle etik, Bireylerin doğru davranış biçimlerini açıklayan ve tanımlayan ilkeleri, değerleri ve standartları ortaya koyan sistemdir. Etik, ahlâki standartların hayata uygulanışının ve mantıklı olup olmadıklarının sorgulanması, akıl yürütme sürecidir.
3 Etik ve Ahlâk Ayrımı Ahlâk ise Bireylerin yaşamının bir parçası olan ve eylemlerini yönlendiren inanç, değer, norm ve uyulması gereken kurallar dizisidir. Ahlâk Bireylerin törelere uygun davranışlarını düzenleyen töre bilim olarak da tanımlanmaktadır.
4 Etik ve Ahlâk Ayrımı Etik ile ahlâk arasındaki fark şöyle açıklanabilir. Etik daha çok ahlâk üzerinde düşünmek, fikir yürütmek, sorgulamak, tartışmak ve yargılamaktır. Etikte ahlâki davranışlarımızın açıklaması yapılarak, ortaya çıkan olayların nedenleri, niçinleri incelenerek davranışlarımızı değerlendirmek mümkündür. İyi ve kötü, doğru ve yanlışa ait ilkeler ahlakı oluştururken, insanların karar ve hareketlerini yönlendiren ve bunların ahlaki bir temele göre iyi veya kötü ya da doğru veya yanlış olup olmadığının belirlenmesi etik olarak tanımlanmaktadır.
5 Etik ve Ahlâk Ayrımı Buna göre meslek ahlâkı, mesleğin gerektirdiği ahlâki kuralları içerirken, meslek etiği bu kuralların sorgulanması, tartışılması, değerlendirilmesi ve kararlar verilmesidir. İş hayatındaki tüm ilişkiler belli bir etik anlayışına dayanmaktadır. Gelişmiş ülkelerde iş yaşamında kurumsallaşmış olan yaklaşımı ülkemizde de benimsenmektedir. Özellikle iş yaşamındaki yoğun rekabet ortamı temel mesleki etik ilkelerine bağlı olmayı gerektirmektedir.
6 Etik ve Ahlâk Ayrımı Günümüzde iş yaşamında bir yozlaşmadan söz edilmektedir. Bunun göstergesi olabilecek davranışlar, aşırı hırs, bencil ve aç gözlü davranma, plansızlık, yasalara, kurallara aykırı davranma, kendini koruma güdüsü, maddi ve manevi tatminsizlik, servet açığı, ideolojik ve siyasal ayrımcılık, rüşvet vb. olarak özetlenebilir. Bu olumsuzlukların yaşanması, meslek etiği ilkelerine daha fazla önem verilmesini gerektirmektedir.
7 Etik ve Ahlâk Ayrımı Meslek etiği belirli bir meslek grubunun etik ilkelerini meslek üyelerine emreden, onları belli kurallarla davranmaya zorlayan kişisel eğilimlerini sınırlayan, yetersiz ve ilkesiz üyeleri meslekten dışlayan, mesleki rekabeti düzenleyen ve hizmet ideallerini korumayı amaçlayan mesleki ilkelerdir. Ülkemizde meslek etiği adına önemli tarihsel bir birikim vardır. Âhilik sisteminde meslek etiği oldukça iyi bir örnektir. İş yeri açma, müşteri ilişkileri, sevgi-hoşgörü, doğruluk dürüstlük vb. etik kurallar tüm dünyaya örnek olabilecek biçimde uygulanmıştır. Günümüzde de buna benzeyen temel meslek etiği ilkeleri vardır.
8 Etik ve Ahlâk Ayrımı Başlıca mesleki etik ilkeleri şunlardır: r: Doğruluk: Doğru sözlülük yalan söylememe, içten ve dürüst davranma. Yasallık: İş hayatında yasalara bağlı kalmak. Yeterlik: Sorumluluk alma, mesleğinde yetkin olma, nitelikli olma. Güvenirlik: Mesleğin gerektirdiği etik ilkelere bağlı olmak, rekabette doğru, dürüst davranmak.
9 Etik ve Ahlâk Ayrımı Başlıca mesleki etik ilkeleri şunlardır: r: Mesleğe bağlılık: Mesleği sevmek, mesleki gelişimine önem vermek. Sorumluluk: Mesleği ile ilgili konularda kendi sorumluluklarının bilincinde olmak. İnsan haklarına saygı: Temel insan haklarına iş yaşamının gerektirdiği boyutlarda saygılı olma. Sevgi-hoşgörü: Mesleği ile ilgili insan ilişkilerinde sevgiyle ve hoşgörülü davranma.
10 Etik ve Hukuk Yasal düzenlemeler genellikle olumsuz durumları belirtir, yani suçu tanımlar ve cezasını öngörür. Etik kodlar ise olumsuz yanında olumlu durumlara ve davranışlara da yer verir.
11 Etik ve Hukuk
12 Meslek Etiği Meslek kollarının kendi mesleklerinin kapsamını ve nasıl icra edileceğini belirledikleri çeşitli normlar, kurallar ve düzenlemeleri içerir.
13 Meslek Etiği Mesleki Etik İlkeler, Normlar Nasıl Düzenlenir? Kendi kendini düzenleme, Mesleki kodlarını meslek kuruluşlarının kendilerinin belirlediği düzenleme biçimdir. Yasa koyan kendini düzenleme, Mesleki kodların yasa tarafından veya yasalar tarafından kurulan kuruluşlar tarafından düzenlendiği biçimdir.
14 Meslek Etiği Meslek etiği de iş etiği ve çalışma etiği ile ilintilidir ve belirli ölçüde örtüşmektedir. Profesyonel ve profesyonellik sözcükleri bir işin maharetli ve gereklerine uygun bir biçimde yürütüldüğünü ifade eder.
15 Meslek Etiği Ancak bir işin meslek sayılabilmesi, Belirli bir akademik eğitim süresi Belirli bir ihtisaslaşma eğitimi gerektirir. Meslek üyelerinin yer aldığı meslek örgütünü gerektirir. Örgüt, üyelerini denetler, mesleki uygulamalar için standartlar geliştirir ve bunlara uyulmasını izler. Meslek mensuplarının birincil amacı kendilerine ihtiyaç duyanlara hizmet etmektir.
16 Meslek Etiği Tıp Etiği, İş(letme) Etiği, Hukuk Etiği, Siyaset Etiği, Eğitim Etiği, İletişim (Medya) Etiği.
17 Meslek Etiği Meslek Etiklerinin İlgilendiği Konulara Çeşitli Örnekler: Siyasette Etik: Siyasetçilerin gerçekleştiremeyecekleri vaatlerde bulunmamaları Kamu Yönetiminde Etik: Vatandaşlara eşit muamele yapılması ve eşit hizmette bulunulması Yargıda Etik: Yargı organlarının kararlarında devletbirey dengesinin gözetilmesi ve süreçlerin daha hızlı çalışması Eğitimde Etik: Öğretmenlerin öğrencilerine özel ders vermemeleri Bilim Etiği: Araştırma yöntemlerinin ve bulgularının saptırılmaması Medya Etiği: Haber ile yorum ayrımının yapılması Sporda Etik: Doping ve şike yapılmaması
18 İletişim Etiği İletişim (Medya) Etiği Gazetecilik Etiği Halkla İlişkiler Etiği Reklâm Etiği Televizyon Etiği Internet Etiği
19 Gazetecilik Etiği (Basın Ahlâkı) Kamu Hizmeti Olarak Gazetecilik Mesleği ve Demokrasi: Dördüncü Güç ve Toplumsal Sorumluluk, Gerçeği Anlatmak ve Kamu İçin Gazetecilik,
20 Gazetecilik Etiği (Basın Ahlâkı) Etik İlkelerin İzlenmesi: Etik Komiteler, Ombudsman, Basın Konseyi, Medya Gözlemevi, Kamu Baskısı ve Kendini Düzenleme.
21 Gazetecilik Etiği (Basın Ahlâkı) Gazetecilikte Etik Sorunlar: A. Haber Kaynaklarına Karşı Sorumluluk Ve Etik Sorunlar: GAZETECİLERİN HALKLA İLİŞKİLER UYGULAYICILARIYLA İLİŞKİLERİNDE YAŞANAN ETİK SORUNLAR a. Zakazuka: Basın ve Halkla İlişkilerin Çıkar Birliği b. Gazete Ekleri ve Advertoriallar c. Hediyeler d. Bedava Geziler e. Spin Denetimi ve Siyasal İletişim ÇEK DEFTERİ GAZETECİLİĞİ a. Haberi Para ile Elde Etme b. Para Karşılığı Haber Yapma
22 Gazetecilik Etiği (Basın Ahlâkı) B. Piyasadan Kaynaklanan Etik Sorunlar Medyada Tekelleşme Ve Yoğunlaşma Çıkar Çatışması Reklam Verenlerden Kaynaklanan Etik Sorunlar
23 Gazetecilik Etiği (Basın Ahlâkı) C. Haberlere Konu Olan Kişilere İlişkin Etik Sorunlar Özel Yaşam Karşısında Medyanın Sorumluluğu: Çiğnenen Onurlar Habere Konu Olan Kişilerin Korunması Ayrımcılık, Aşağılama ve Hakaret Basın Özgürlüğü Mü? Seçkincilik ve Haber Alma Özgürlüğü
24 Gazetecilik Etiği (Basın Ahlâkı) D. Siyasal Yapıdan Kaynaklanan Etik Sorunlar Savaş Haberciliğinde Etik Çatışma ve Terör Dönemlerinde Etik Devlet Sırları ve Devletin Gizliliği
25 Gazetecilik Etiği (Basın Ahlâkı) Gazetecilikte Görüntü ve Etik A. Haber Fotoğrafları ve Etik B. Televizyon Haberciliğinde Etik 1. Görüntüden Kaynaklanan Etik Sorunlar A. Arşiv Görüntüleri, B. Canlandırma, C. Film Görüntülerinin Kullanılması, D. Amatör Kameralar, E. Gizli Kamera Çekimleri, 2. Görüntü Manipülasyonu 3. Asparagas (Uydurma Haber) 4. Görüntülü Basın Bültenleri (Video News Releases) 5. Hızdan Kaynaklanan Etik Sorunlar 6. Eğlence ve Günlük Yaşamın Enformasyonu