Hemşirelik Eğitiminde Rol Play Yönteminin Kullanımı
[email protected], Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi
Cemre Paylan Akkoç
Giriş: Eğitim alanındaki bilişsel, çevresel ve teknolojik gelişmelerle geleneksel eğitim anlayışı gerilemiş öğrenci merkezli, yenilikçi eğitim anlayışı öne çıkmıştır. Bu yaklaşımlardan biri olan aktif öğrenme, öğrenme sürecinde öğrencinin daha çok sorumluluk aldığı, öğretmenin tek yönlü bilgi kaynağı olmaktan ziyade kolaylaştırıcı rol oynadığı ve öğrencilerin genellikle sınıf arkadaşlarıyla işbirliği içinde çalışarak öğrenmeyi gerçekleştirdiği öğrenci merkezli bir yaklaşımdır. Aktif öğrenme yaklaşımı ile öğrencilerin analiz, sentez ve değerlendirme gibi üst düzey düşünme becerilerini kullanmaları sağlanmaktadır. Hemşirelik öğrencilerinin aktif öğrenmelerini sağlayacak öğretim tekniklerinin kullanılması; anlamlı öğrenme ve öğrenmenin kalıcılığı açısından da önemlidir. Öğrencilerin hem sosyal hem entelektüel gelişimini uyaran aktif öğrenme; işbirlikçi öğrenme, probleme dayalı öğrenme, rol play ve simülasyon gibi çeşitli öğretim yöntemlerinin ve stratejilerinin kombinasyonları kullanılarak gerçekleştirilmektedir. Bu çalışmada da bir hemşirelik fakültesinde entegre lisans eğitim programında öğrenim gören 1.sınıf hemşirelik öğrencilerinin “Yaşam Boyu Öğrenme Modülü’nde aldıkları eğitim becerilerine yönelik teorik bilgiyi uygulamaya dönüştürmek amacıyla “Sağlıklı Yaşam ve Hemşirelik Uygulaması I Modülü”nde aktif öğrenme yöntemlerinden yararlanılmıştır. Bu bağlamda, hemşirelik öğrencilerinin koruyucu sağlık hizmetlerinde uygulanabilecek bir eğitim konusu hakkında senaryo yazma, senaryo oynama ve video çekme etkinliklerine yer verilmiştir.
Amaç: Bu çalışma, 2017-2018 öğretim yılı bahar döneminde Sağlıklı Yaşam ve Hemşirelik Uygulaması I Modülü alan 1.sınıf hemşirelik öğrencilerinin hazırladıkları sağlık eğitimi konularına yönelik belirledikleri gereksinimler ve eğitim materyallerinin değerlendirilmesi amacıyla retrospektif bir çalışma olarak yapılmıştır.
Yöntem: Bir hemşirelik fakültesinde 2017-2018 öğretim yılında öğrenim gören, “Sağlıklı Yaşam ve Hemşirelik Uygulaması I Modülü”nü alan, araştırmaya katılmayı kabul eden birinci sınıf (N=297) öğrencileri araştırmanın evrenini oluşturmuştur. Araştırmada örneklem seçimine gidilmemiş olup evren örneklem olarak belirlenmiştir. Veriler, araştırmacılar tarafından ilgili literatür doğrultusunda oluşturulan “Rol Play Değerlendirme Formu” kullanılarak değerlendirilmiştir. Hemşirelik öğrencilerinin eğitim materyalleri bu değerlendirme formuna göre senaryo yazma 35 puan, senaryo oynama 40 puan ve video çekme 10 puan olmak üzere toplam 85 puan üzerinden değerlendirilmiştir. Elde edilen verilerin analizi SPSS 21 programında sayı, yüzde, ortalama alınarak analiz edilmiştir.
Bulgular: Bu çalışmaya alınan hemşirelik öğrencilerinin %86.2’si kadın, %13.8’i erkektir. 297 öğrenciden 24 grup oluşturulmuştur. Gruplar en az 11 en fazla 14 öğrenciden oluşmaktadır. Öğrenci gruplarının sağlık eğitiminde gereksinim olarak ele aldıkları konular aile planlaması, bebek bakımı, ergenlik, lohusalık, ilkyardım, yanık, iletişim, hijyen, bağımlılık, engelli ve yaşlı sağlığı içeriklerinden oluşmaktadır. Öğrencilerin %96.3’ü hazırladıkları senaryonun yazma (35 puan) ve oynama bölümlerinden (40 puan) tam puan alırken, öğrencilerin %100’ü video çekme bölümünden tam puan (10 puan) almıştır. Uygulama alanlarının eğitim becerilerini geliştirmeye katkısına ait geri bildirimlerde, öğrencilerin %90.1’i teorik bilgileri kullanma ve geliştirme, %95.4’ü iletişim becerilerini geliştirme ve %90.5’i de psikomotor becerileri geliştirme konusunda yapılan uygulamaları yeterli bulmuşlardır.
Sonuç ve Öneriler: Sonuç olarak, rol play yönteminde öğrenci, belirlenen konuda rolünü üstlendiği karakterin perspektifinden bakmaktadır. Bu perspektifle, öğrencilerin problem çözme, eleştirel düşünme ve analiz etme becerilerinin gelişimine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Öğretim yöntemi olarak rol play kullanılması, öğrencilerin kişilerarası ilişkilerini ve iletişim becerilerini de geliştirmektedir. Bu açıdan rol play yöntemi bilişsel, duyuşsal ve psikomotor becerilerin kazandırılmaya çalışıldığı hemşirelik eğitimi ve uygulamalarında aktif bir öğretim yöntemi olarak kullanılabilir.
Hemşirelik eğitimi, Rol play, Aktif Öğretim