ÇEVRE EĞİTİMİ KAVRAMI VE ÇEVRE BİLİNCİNİN ÖNEMİ
4 Aralık 2015 - 15:06:29
Günümüzde çevre sorunları evrensel nitelikte olup, sınır ve ideoloji tanımamaktadır.
Genellikle çevre sorunlarının çözümünde ise eğitimin başta gelen bir çözüm yolu olduğu konusunda giderek yaygınlaşan bir görüş birliği gelişmektedir. Kuşkusuz, çevre sorunları, insanın doğal, yapay çevresini yeniden kavramasını, onu korumasını, yok etmeden kullanmasını gerektirmektedir. Aslında çevre sorunları, insanların çevresini kar dürtüsüyle alabildiğine sömürmesinden, bireysel çıkarlarını toplumun ortak çıkarlarından daha üstün tutmasından kaynaklanmaktadır. İnsanların çevre sorunlarının arkasında yatan gerçek nedenlerle ilgili olarak bilinçlendirilerek doğayla uyumlu birlikteliklerinin sağlanması büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda çevre eğitimi insanlara yol gösterebilecektir.
Çevre eğitimi; toplumun her kesiminde yer alan insanların, çevre bilincinin geliştirilmesi, çevreye duyarlı, olumlu ve kalıcı davranış değişikliklerine gidilmesi, doğal, tarihi, sosyokültürel değerlerin korunması, çevresel konulara aktif olarak katılımı ve sorunların çözümünde yer alabilmesi olarak tanımlanabilir. Bir başka yönden çevre eğitimi, bireylerin içinde yaşadıkları çevre hakkındaki bilgi ve farkındalık düzeylerini yükseltmek için girişilen eğitim çabaları olarak da ifade edilebilir. Çevre eğitiminin, doğal ya da yapay çevre hakkında duyarlı ve bilgili bir vatandaşlık anlayışını geliştirmeyi hedefleyen disiplinlerarası bir çalışma alanı olduğu söylenebilir. Tanımlardan da anlaşılacağı üzere çevre eğitimiyle bireylerde çevre sorunlarına ilişkin bir bilinç ve farkındalık oluşturulması hedeflenmektedir. Günümüzde çevre sorunlarına karşı insanlardaki bilinçlenme çevre eğitimiyle gerçekleştirilebilecektir. Aksi hâlde çevre sorunları çok daha büyük boyutlara gelebilecektir. Sanayi Devrimi ile beraber artan çevre sorunları, günümüzde zaten insanlarla beraber tüm canlıların geleceğini tehdit etmektedir. Böyle bir olumsuz tablonun varlığına rağmen, çevre eğitimiyle bilinçlendirilmiş nesiller gelecekte düzeltebilecektir. Buradaki anahtar kavramın çevre eğitimi olduğu söylenebilir.
Ancak insanları bilinçlendirmek adına çok önemli bir yere sahip olan çevre eğitiminin kavram olarak kullanılması bile fazla geriye gitmemekte ve umut vaat etmektedir. İnsanların yapmış oldukları yanlışlıklar yine insanlar tarafından düzeltilebilecektir. Buradaki anahtar kavramın çevre eğitimi olduğu söylenebilir. Ancak insanları bilinçlendirmek adına çok önemli bir yere sahip olan çevre eğitiminin kavram olarak kullanılması bile fazla geriye gitmemektedir. Çevre eğitiminin dünya için önemi artık günümüzde tartışılmamaktadır. Çünkü insanlar çevre sorunları kendilerini rahatsız etmeye başladıklarında çevre eğitiminin önemini hissetmeye başlamışlardır. Ancak çevrenin kendisi için değerli olduğu ve korunarak geliştirilmesi gerektiği insanlar için çok da önem taşımamaktadır. Oysa çevre eğitimi ile asıl verilmek istenen mesajın, çevre sorunlarına neden olan insanı bilinçlendirerek ona bu sorunların kaynağı olarak çevrenin korunmasının ve saygı duyulmasının önemiyle ilgili gerçek farkındalığı kazandırmak olması gerekmektedir. Çevre eğitiminin amacı, dünyanın karşı karşıya bulunduğu sorunlardan haberdar, bu sorunların nasıl çözülebileceğini bilen ve buna gönüllü olan vatandaşlar yetiştirmek olarak belirtilebilir. Böyle bir amaca ulaşabilmede iletişim araçları büyük önem taşımaktadır.
Çünkü iletişim araçlarının yardımıyla hızlı bir biçimde uygulanacak eğitici programlar öncelikle çocuklara verildiğinde, birkaç kuşak sonra meyvelerini toplamak mümkün olabilecektir. Yetişkinlerin eğitimi ile de, doğa bilinci yaygınlaştırıldığında sorunlara bakış açıları denetime alınacak ve uygun politikalar üretilebilecektir. Geleceğimizin güvencesi, insan türünün devamı ancak böyle önlemlerle, bilinç kazandırarak sağlanabilecektir. İnsanlara eğitim yoluyla verilebilecek çevre bilinci, pek çok sorunu kökünden çözüme kavuşturabilecektir. Böylece insanlar çevreyi kendi ihtiyaçları doğrultusunda kullanabileceği bir eşya olarak değil de onu bir parçasıymış gibi görerek koruyacak ve geliştirmeye çaba gösterebileceklerdir. Birçok bilim adamının vurguladığı gibi çevre bilinciyle; çevre bilgisi, çevreye olan tutum ve çevreye yararlı davranışlar amaçlanmaktadır.