( IDENTİTY OF ANCİENT CİTY ANTİOCH; "UZUN ÇARŞI" )
Yazar : Selçuk GÜNDÜZ Gönül REYHANOĞLU
Sayfa : 857-871
Anadolu’dan Mısır’a giden yol güzergâhında, Ön Asya ile Suriye toprakları arasında kavşak noktası olan Antakya; Asuri, Roma, Pers, Arap ve Osmanlı gibi birçok medeniyete ev sahipliği yapmış kadim bir kenttir. Kadim kentlerin kimliğinin bir parçası olan tarihi çarşılar, toplumsal hafızayı örneklemeleri itibariyle önemli alanlardır. Birçok faaliyetin bir arada yürütüldüğü bu tür alanlar yalnızca ticaret merkezi olarak hizmet etmezler. Geçmişi XVII. Yy’e kadar dayandırılan, Evliya Çelebi’nin Seyahatname ’sine dahi konu olmuş Uzun Çarşı, tarihi ve yüzyıllardır devam eden çarşı kültürünü sürdürebilen özelliğiyle, Antakya kent kimliğinin önemli bir parçasıdır. Uzun Çarşı toplumsal hafızanın kaydının tutulduğu, bulunduğu şehri tanımlayan önemli bir mekândır. Sosyal hafızanın önemli bir unsuru olarak kültür canlıdır, gelişir, değişir ve hatta ölebilir. Bu çalışma Uzun Çarşı’da, çarşı esnafına has birtakım inanç, gelenek ve göreneğin dolayısıyla toplumsal hafızanın değişim-dönüşümünün izlerini sürmüştür. Çalışmanın bulguları 2017 yılı içerisinde çeşitli zaman dilimlerinde Uzun Çarşı’ya gidilerek yerinde gözlem ve rastgele örneklem tekniğiyle çarşı esnafıyla görüşmeler yapılmak suretiyle elde edilmiştir. Mülakatlar ses kayıt cihazı ile kayıt altına alınarak elde edilen veriler daha sonra kayıt cihazı dinlenerek dikte edilmiş ve kayda geçirilmiştir. Bulgular literatürdeki konuyla ilgili kaynaklarla da desteklenmiştir. Çalışmada bulgular, ‘çıraklık’, ‘esnaflar arası ilişki’, ‘iş kolları ve iş kollarına ayrılan yerler’ , ‘bir takım inanç ve adetler’ gibi başlıklarla tasnif edilerek kente ait toplumsal hafızanın izleri analiz edilmeye çalışılmıştır.
Antakya, Uzun Çarşı, kent kimliği, pazar, toplumsal hafıza
Antioch, which is the crossroads between the Asia Minor and the Syrian lands on the road route from Anatolia to Egypt is ancient city that have been home to many civilization such as Egypt, Assyrians, Roma, Persians, Arabs and Ottomans. Historical bazaars, which are part of the identity of urbanized cities, are important areas for sampling social memory. The bazaars in which you can see the projection of social life, the traditions and the activities are the areas where various activities are made. Such areas, where many activities are carried out together, do not serve only as trade centers. Antioch’s Uzun Çarşı, which has even been the subject of Evliya Çelebi's Seyahatname is an important part of urban identity with its history-oriented tradition that goes back to the XVI century. Uzun Çarşı is one of the important areas of the city where the social memory is built. Culture, which is an important element of social memory, is an organism that evolving, changing and even dying. This study traces the beliefs and the traditions of the tradesman giving a sight of Uzun Çarşı which is also sampling the changes and transformations of the collective memory of Uzun Çarşı. Findings of the study were obtained by going to Uzun Çarşı in various time periods in 2017 and making interviews with tradesmen by random sampling technique along with on-site observation. The interviews were recorded with voice recorder and then the recorded data was dictated and documentated by listening to the recorder. Findings were also supported by relevant sources in the literature. In this paper it is tried to analyze the traces of the social memory of the city by classifiying the obtained findings with topics such as “apprenticeship”, “relationships of the tradesmen”, “business lines”, “a set of beliefs and customs”.
Antioch, city identity, bazaar, social memory, Uzun Carsi