17. BİR söyle
Kırım Tatar Roman Yazarı
Gurzuf, Yalta, Kırım, 9 Mart 1919
Soutfields, Londra, 22 Eylül 2011
9 Mart 1919 tarihinde Kırım’ın Yalta şehrinin Gurzuf köyünde doğar. Çocukluğu kıtlık, yoksulluk, Rus emperyalizminin zulmü ve büyük baskılar altında geçer. İlkokulu köyünde, ortaokulu Akmescit'te bitirir. Kırım Pedagoji Enstitüsü ikinci sınıfında iken İkinci Dünya Savaşı çıkar. 1941’de Ukrayna cephesinde Almanlara esir düşer. Almanların yenilmesi üzerine esir kampından kurtularak müttefik devletler safına sığınır. 1946’da Londra’ya yerleşir. İngiltere’deki hayatı da hiç kolay olmaz; bir taraftan yazarken en vasıfsız ve ağır işlerde çalışmak zorunda kalır.
“Türkçe bana anamın konuştuğu dil” diyerek yazı dili olarak Türkçeyi kabul eder. Türkiye Türkçesindeki ilk kitabı 1956 yılında Varlık Yayınları tarafından yayınlanan Korkunç Yıllar’dır. Yaşar Nabi ile mektuplaşarak tanışan Dağcı, eserlerini de posta yolu ile gönderir. Soğuk savaş şartlarının siyasi etkilerinin hissedilmesi, Sovyetler Birliği’nin sol entelijansiya ile kurduğu ilişkiler ve fikir hayatımızdaki çatlamalar yazarı yalnızlaştırmak üzereyken, Ötüken Yayınevi ile tanışır. Ötüken Yayınevi vasıtasıyla yirmiden fazla kitabı Türk okuyucusuyla buluşturur.
Dağcı Türk edebiyatının büyük yazarları arasındadır. Romanlarında Kırım Türklerinin yaşadığı acıları hüzünlü ama berrak bir üslupla aksettirir. Kitapları yıllarca elden ele dolaşır. Kırımla olan ilgisini hiçbir zaman koparmaz ve Kırım Türklerinin vatanlarına dönüşlerini anlatmayı ihmal etmez. Hatıralarında “Ben yalnızca Kırım’ın yazarı değilim ama Kırım’ın faciasını bütün gerçeği ve içtenliğiyle yalnız ben yazabilirdim” der. Hayatının son yıllarında içerisinde bulunduğu muhitteki karakterleri ele alan hikâyeler de yazar.
En büyük destekçisi savaş sırasında Polonya’da tanıştığı ve 1998 yılında kaybettiği kıymetli eşi Regina Hanım olur. Aralarında Yazarlar Birliği’nin ve İlesam’ın yılın yazarı, Türk Ocakları’nın üstün hizmet ödülü de olmak üzere sayısız ödül alır. En son 21.03.2011 tarihinde Marmara Üniversitesi Türkiyat Enstitüsü tarafından düzenlenen "Türk Dünyasında Zirve Şahsiyetler: Cengiz Dağcı" sempozyumuyla yazarlık macerası ele alınan Cengiz Dağcı, 22 Eylül 2011 tarihinde Londra’nın Soutfields bölgesindeki evinde saat 12:30 sıralarında vefat etmiştir.
8.7/10 (339 Oy) · 1.148 okunma
9.0/10 (256 Oy) · 823 okunma
8.8/10 (150 Oy) · 537 okunma
8.4/10 (51 Oy) · 202 okunma
7.4/10 (32 Oy) · 111 okunma
7.5/10 (34 Oy) · 96 okunma
7.8/10 (27 Oy) · 87 okunma
7.5/10 (25 Oy) · 82 okunma
8.8/10 (26 Oy) · 62 okunma
8.0/10 (12 Oy) · 60 okunma
@mavimeli·15 Eyl 2018·Kitabı okudu
@tubalasar·25 Eki 2018·Kitabı okudu
Nefret ediyorum! İnsanlardan nefret ediyorum!
Üşüyen Sokak, Cengiz Dağcı
Sayfa 32 - Ötüken Neşriyat
@mavimeli·17 Eyl 2018·Kitabı okudu
@Lullabyy·22 Tem 2019·Kitabı okudu
...niçin insanı yaşatmıyorlar ata toprağında?
Onlar da İnsandı, Cengiz Dağcı
@Fondofbooks·30 Ara 2018·Kitabı okudu
Ama hayatın başka yolları varmış, ben ne bileyim!
Sayfa 250 - Ötüken Neşriyat
@mavimeli·19 Eyl 2018·Kitabı okudu
@Lullabyy·19 Tem 2019·Kitabı okudu
Çokun derdi çok olur, azın derdi daha çok olur.
Sayfa 9 - Varlık Yayınları
@Lullabyy·20 Tem 2019·Kitabı okudu
Allahım, insanlara yurt yoksulluğu gösterme!
Sayfa 69 - Varlık Yayınları
- Gönlün de dili var.
Düzenlendi: 18 Nis 11:22Gönderi bildirimlerini açGönderiyi akışta gizle
Korkunç Yıllarda Yurdunu Kaybeden Adam...
2018 senesi benim için baya baya karlı bir sene oldu .. Kitaplığımda olmasına rağmen şans vermediğim yazarlara ve kitaplara bir şans verince boğazda saltanat kayığı içinde çiğ köfteden yapılma bir tahtta oturup , serinlemem için marul yaprakları sallayan ve bir yandan da mangal yelleyen kölelere nazır tekila yuvarlayan modern osmanlı padişahlarına döndüm.. Bunlardan biri Cengiz Aytmatov idi .. Beni çok etkiledi .. 2 tane de inceleme yazdım .. İşte o günlerde bir gece bir msj düştü posta kutuma .. https://1000kitap.com/pikacu_ diyordu ki bu adamı bunca sevdiysen Cengiz Dağcı' ya da bir şans ver .. Aytmatov Kırgızistan' dan katılıyorsa ortamlara , Cengiz Dağcı da Kırım' ın evladıdır...Alkolün bünyede top koşturduğu saatler .. Tamam dedim o an için .. Sabah uyanınca baktım ki zaten okunacaklar listesine almışım .. Az bi araştırma yaptım..Baktım kitapları Ötüken ve Varlık yayınlarından çıkmış .. Ötükeni oldum olası sevemedim bazı ideolojileri gereksiz yere sömürdüğü için .. Düştüm yollara , vurdum kendimi hurda pazarına .. 4 saat o hengamede çuvallarla altlı üstlü mücadele edip şansa bu ve diğer 4 5 kitabını daha almayı başardım Varlık Yayınlarından .. Geldim eve bir sevinçle .. Bu arada yazar hakkında hiçbir bilgiye sahip değilim Kırım Türkü olmasından hariç .. Az bi internette gezindim bir bilgiye rastgelebilir miyim diye , Vatanı Dilinde Cengiz Dağcı diye bir kitaba rastgeldim.. Aradım taradımsa da kitaba erişim şansım olmadı sonrasında.. Kitabın ismi aklıma kazındı yalnız .. Bir de bulamayınca .. Neyse efenim başladım bendeki varlık yayınlarından okumaya .. Esasen bu kitap tek parça halinde Yaşar Nabi 'ye gönderilmiş Cengiz Dağcı tarafından içerisinde bir mektupla .. Kağıdın altından pahalı olduğu dönemler tabii o günler .. Yaşar Nabi bakmış ki kitap çok uzun tek parça halinde yayınlaması mümkün değil , kitabı ikiye bölmüş Korkunç Yıllar ve Yurdunu Kaybeden Adam diyerek .. Korkunç Yılların başına da kitabın yazılış öyküsünü kendince yazmış .. O notun sonunda Cengiz Dağcı' nın öyle bir cümlesi vardı ki daha kitabı okumazdan evvel ben bu adamı ÇOK AMA ÇOK sevdim kardeşim dedim ..
Buraya kadar okuyanlar ve beni yazarla tanıştıran sevgili https://1000kitap.com/pikacu_ ... AYEM SO TENK KU !! Okumayanlar , eviniz başınıza yıkılsın ulan sizin!!! O kadar yazıyoruz !! =))
9.0/10 (256 Oy)
Hercaiokumalar /Ayşe Regina'yı inceledi.
@hercaiokumalar·01 Eki 2018·Kitabı okudu
CENGİZ DAĞCI'NIN -ÖLÜMÜN DAHİ BİTİREMEDİĞİ- BÜYÜK AŞKI:
Aşkın da tüm diğer değerler gibi hızla sömürüldüğü bir “hız ve haz çağında” yaşıyoruz. Artık insanlar sevmiyor, dokunup geçiyorlar sadece. Şiirlere, şarkılara, romanlara, filmlere konu olan aşklar yok artık, aşk yaşanmıyor, yaşanamıyor çağımızda, içi en fazla boşaltılan kavramlardan biri de aşk aslında. Bir konuyu bu kadar dillere pelesenk edersek sonunda elimizde bir ucûbe kalır. Çağımızın ucûbesi de aşk! “Sevdiğiyle” (bilhassa tırnak içinde yazdım) buluşup telefon ekranından gözünü kaldırmayan çiftlerle dolu etraf! Günde sevgilisine beş yüz mesaj atmayı marifet sayan sözde aşıklar, birbirlerinin gözlerine bakmayı bilmiyorlar. Kıskançlıklar bile sosyal medya üzerinden yaşanır oldu. “Sen onu niye beğendin, bunu niye ekledin, şunu niye paylaştın vs.” Bu bir çılgınlık ve bu çılgınlık ne zamana kadar devam eder bilemiyorum. Bu hengâme içinde büyük aşk hikâyeleri büyük saygı uyandırıyor bende. İşte tam da bu sebeple Cengiz Dağcı’nın çok sevdiği eşi, büyük aşkı Regina’sına yazdığı “Regina” adlı kitabı okumaya her zamankinden daha fazla ihtiyacımız var. (#33042494 etkinliğine de bir katkı olsun bu yazı.)
Cengiz Dağcı’nın "Regina" adlı kitabı, yazarın çok sevgili karısı Regina’nın ölümünden sonra sıcağı sıcağına tuttuğu hatıra defterindeki notlardan oluşuyor. 123 sayfadan oluşan bu küçücük kitap, göz yaşartan samimiyetiyle okuyucuyu sarıyor ve ölüm karşısında dahi direncini yitirmeyen büyük bir aşkı satır satır yaşatıyor. Dağcı’nın tuttuğu ilk notlar 20 Ocak tarihine ait. Kitap, 14 Ocak’ta tutulan notlarla sonlanıyor. Bu tarih aralığına göre hatıra defterinin atlamalarla tutulan bir yıllık bir süreci anlattığını söylemek mümkün.
Dağcı, kitaba “Bugün de mezarının başı ucundayım. Sabahın erken saatlerinde uyandım, uyanır uyanmaz yastığına sarıldım, sonra da yatağımızın yanındaki telefon kürsüsünün üstünde duran gümüş çerçeveli fotoğrafını kaldırıp öptüm ve fotoğrafı gözlerimin önünde tutarak, ‘Sen benimlesin,’ dedim. Aşkımızın ve derin dostluğumuzun gücü, bir de yalnızlığımızın buruk acısıyla söyledim bunu.”(s.7) Cümleleriyle başlıyor. Daha ilk satırdan itibaren samimiyetinin gücüyle bizi büyüleyen bu satırlar kitap boyunca devam ediyor ve her satır Dağcı ve Regina arasındaki büyük aşkı yüreklerimize biraz daha kuvvetlenerek kazıyor.
Kitap, Dağcı’nın tuttuğu notlardan oluştuğu için biz Regina’yı da Dağcı’nın gözünden tanıyoruz. Yazar, sevgili karısıyla ilk karşılaştıkları zaman içinde bulunduğu durumu “Yıllar öncesi ayrılık taşlarıyla inşa ettim yalnızlığımın kalesini.” (s.8) cümlesiyle ifade ediyor. İşte Regina o kalenin duvarlarını aşıp onun hayatına giren kadındır ve bu büyük aşk hiç tükenmeden Regina’nın vefatına kadar devam eder. Dağcı, bu aşk başladığı andan itibaren “ben” olmaktan çıkar ve Regina’nın kuzey denizlerinin mavisinden daha mavi gözlerinin tesiri altına girer. Zira hayatta hiç kimse Dağcı’ya o güne kadar böyle bakmamıştır. Regina’nın gözleri onu “ben” olmaktan çıkarır “sen” yapar. Artık “sen ve ben” yoktur onların dünyalarında, “biz” olmayı başarmışlardır ve bu büyük aşk ölüme rağmen yaşamaya devam edecektir. “Yıllarca aradım. Sonunda buldum seni; bulunca da ben seni kendi içime aldım, sen de beni kendi içine aldın ve sen ve ben bütün bir beden olduk.”(s.91)
Regina, Dağcı’yı en tatlı müziklerden daha tatlı sesi ile besler, ellerinin şefkatiyle hayat verir, bakışlarının ışığıyla dünyasını aydınlatır. Regina’nın her daim dilinden düşürmediği bir cümle vardır: “Cengiz, ben hiç ihtiyarlamayacağım.”(s.13) İhtiyarlamak esasen ruhla ilgili bir hadisedir ve insan kendisini ihtiyar hissettiği andan itibaren başlar. Dağcı, sevgili Regina’sının son nefesine kadar hiç ihtiyarlamadığını ve son nefesinde bile “gencecik gül yüzünde açılmış en güzel güllerin yansımalarıyla gözlerini kapattığını” ifade eder. Ancak onun gözlerini kapatışı Dağcı’nın yarım kalmasına sebep olur. Kendisini topyekün anayurtlarından sürgün edilmiş Kırımlılar gibi sürgünde hisseder. Ancak bu defaki sürgün ana yurttan değil hayattandır ve bu sürgünün tesellisi ve telafisi yoktur.
Dağcı, Regina’nın mezarına giderken ona daima çiçeklerle gider. Regina’nın çiçeklere ayrı bir düşkünlüğü vardır. Bahçesinde renk renk, çeşit çeşit çiçekler yetiştirir. Her bahar camelia’nın dibine ektiği kardelenler çiçek açarlar. Bir çiçek tutkunu olan Regina, bu özelliğini Dağcı’ya da geçirir ve Cengiz Dağcı onun ölümünden sonra çiçeklerle Regina arasında bir özdeşlik kurar adeta. Yazar, bu durumu şu sözlerle ifade eder:
“Bazı günlerde (özellikle güneşli günlerde) seni çiçeklerin arasında görür gibi oluyorum. Benim gözlerimde sen sen değil, çiçeksin. Sana yaklaşıyorum. Seni okşamak istiyorum. Yok, sen ne sen, ne de çiçeksin.”(s.107)Dağcı, onun bahçeye ektiği çiçeklere bakarken “Regina’nın ruhu benimle” diye teselli bulur. Yaz gelecek Regina’nın bütün çiçekleri açacak ve Cengiz onların arasında dolanırken kendisini Regina’nın bahçeye ektiği en güzel çiçek gibi hissedecektir.
“Yazı bekliyorum, Regina. Yaz akşamları seninle (farkındayım, senin ruhunla demeliyim) bahçede çiçeklerin arasında dolanacak, senin çiçeklerini sulayacak, elimle senin çiçeklerini okşayacağım –gerçekten de içimde senin çiçeklerinin açılacağını hisseder gibi oluyorum. İçim öylesine sağlam ve güçlü ki…”(s.37)
Dağcı ve Regina hayata beraberce tutunurlar. Birlikteyken her şey bambaşkadır. Tren yolculuğu, akşamın alaca karanlığı, çiseleyen yağmur, kuşların cıvıltısı, sessizlik her yer ve her şey bir başka güzeldir.
Müzik, Regina’nın hayatının vazgeçilmezidir. Dağcı, onun kasetlerinin olduğu sandığı açar ve Regina’sının akşamları oturarak müzik dinlediği koltuğa oturarak onun çok sevdiği klasik müzik parçalarını dinler. Bunların içinde kimler yoktur ki: Handel, Verdi, Wagner, Bartok, Şopen, Çaykovski, Rahmaninov, Mendelson, Prokofyev… Regina, müziğe duyduğu derin sevgiyle Cengiz Dağcı’nın hayatının da en güzel müziği olmuştur.
Regina, Dağcı’nın sadece yoldaşı, arkadaşı sırdaşı değil aynı zamanda da ilham perisidir. “Yansılar”, “Ölüm ve Korku Günleri”, “O Topraklar Bizimdi” ve daha niceleri tohumlarını Regina’nın ruhundan alarak yeşeren eserlerdir. Yazar ne zaman bir tıkanıklık hissetse ilham perisi, Regina’sı ona kılavuzluk etmiş, onu en kuytu karanlıklardan aydınlıklara çıkarmıştır. Dağcı’nın ifadelerine göre “Anneme Mektuplar” Regina’nın şu sözleri üzerine yazılmıştır:
“Anne dediğin öylesine geniş ve derin bir konu ki her şeyi içine alır, her şeyi barındırır. Şu anda sen benim yanımdasın değil mi? Farzedelim ki sen benim yanımda değil de Kızıltaş’taki evinizin balkonunda, üstü satranç örtüyle örtülü küçük masada oturmuş, çay içiyorsunuz. Annen bakıp gülüyor sana; annen masanın üzerinden elini uzatıp senin elini tutuyor ve ‘Öyleydi Cengiz, öyleydi. Unutmadın değil mi?’ diyor sana ve sen unutmadıklarını, yıllar yılı senin içini kurcalamış, seni üzmüş veya sevindirmiş şeyleri döküyorsun annene. Annen yalnızca seni doğurmuş bir anne değil; senin dışında da her şey anneyle doğar. Bahçeler yeşerir anneyle; laleler, güller açar, ırmaklar akar anneyle; her şey, ama her şey doğumlar, ölümler, mutluluklar, üzüntüler annede bulurlar gerçek anlamını.”(s.34)
Dağcı için Regina’sız bir hayata alışmaya çalışmak oldukça zordur. Zira Regina onun hayatının her anına mührünü vurmuştur adeta. Sabah kalkıp sıradan bir güne başlamak dahi güçleşir bazen. Yazar bu durumu şu cümlelerle ifade eder:
“Her sabah yataktan kalkınca çay yapıyorum kendime. Bir bardak yerine raftan iki bardak aldığım zaman gözlerim sulanıyor. ‘Ağlama’, diyorum içimden, Regina senin çok uzağında değil; buradan yarım saatlik bir yol. Geçen Pazar da krizantem çiçekleriyle ziyaret ettim mezarını. Çiçekçilerde nergisler ve yılın taze laleleri de var. Seni düşünürken her şeyi unutuyorum. Ömrümü sonuna kadar sensiz yaşayacağıma kendimi inandırmak istediğim zaman garip bir paniğe kapılıyorum.”(s.39)
Ernest Hemingway, “Büyük yazar olabilmek için kabiliyetli, eğitimli, artı mutsuz çocukluk yaşamış olmak gerek.” Demiştir. Cengiz Dağcı’nın çocukluğuyla ilgili şu ifadeleri Hemingway’in bu tespitini doğrular niteliktedir:
“Ben aç bir çocuk olmadığımda savaş çocuğu oldum; savaş çocuğu olmadığımda sürgün çocuğu oldum; sürgün çocuğu olmadığımda korkunun çocuğu oldum. Ne elektrik ışığı, ne sıcak su, ne de sobada yanan ateş; sırtımda yamalı gömlek, ayağımda tabanı aşınmış papuç, üstümde rengi uçuk çullu battaniye, gaz lambasında gazı tükenmiş fitilin yanık kokusu. Hüzünlüce yaşanmış çocukluğumdan başka ne yazabilirim?”(s.43)
Dağcı, Regina’nın hastanede hayata gözlerini yumuşunu da anlatır. Doktor, Regina’nın son nefesini verdiği anlarda Dağcı’ya dönmüş “Son…Eşinizin son’u”(s.85)diye fısıldamıştır. O andan itibaren Cengiz Dağcı için zaman durmuştur adeta. Ölüm o güne kadar gördüğü hiçbir şeye benzememektedir ve yazar; ne duaların, ne gözyaşlarının ne de Tanrı’nın ölümü değiştirmeyeceğinin farkındadır. Her şey bitmiş, sona ermiş, Cengiz’in kulaklarında yalnız Regina’nın sesinin yankıları kalmıştır.
Aradan bir yıl geçmiştir ve artık Regina’nın da bir mezar taşı vardır. Dağcı, onun mezar taşının başında sevdiği kadına şöyle seslenir:
“Benim Regina’m seslen ban. Beraber geçtiğimiz yolun burada sona ereceğini düşünmüş müydün hiç? Hayır düşünmemiştin. Benim benden bir başka ben olacağımı da düşünmemiştin. Ama sensiz ben başka bir ben’im Regina. “(s.122)
Regina, Dağcı ve Regina arasındaki –ölümün dahi bitiremediği- büyük aşkı sıcacık bir dille anlatan su gibi akıcı bir kitap. Dağcı’nın çektiği çileler düşünüldüğünde, Regina onun çektiği onca çileye karşılık ona gönderilmiş bir hediye adeta. Kitap, bir ömür boyu süren büyük bir aşkın küçük sırlarını da içinde barındırıyor. Birçoğumuzun gözden kaçırdığı küçük detayların büyük aşkları besleyen önemli kaynaklar olduğu her satırda hissediliyor. Bize de kitabı okuyup kıssadan hisse çıkarmak kalıyor.
Hatice ceyhan Onlar da İnsandı'ı inceledi.
Düzenlendi: 05 May 03:44Gönderi bildirimlerini açGönderiyi akışta gizle
@Ecrincyhn·05 May 02:55
Onlar da insan mı ki?
Aslında incelememi iki hafta önce yapmayı düşünüyordum ama bir Hatice incelemesi kolay yetişmiyor arkadaşlar:-)Ha bu çok güzel yazdığımdan değil yanlış anlaşılmasın,yazmakla aramın olmadığından yani!
Normal hayatında konuşurken bile on kere düşüşünen bir insanın düşüncelerini ve hislerini yazmasının zorluğunu düşünemesiniz inanın ki...
Ama kitabı okuyarak yazmak sorumluluğunu da almış oluyorum tabi ,bu beni ciddi bir şekilde rahatsız ve huzursuz ediyor, rüyalarımda bile inceleme yaptığımı görüyorum, uykuda bile rahat yok arkadaş...
Neyse fazla uzatmadan yazarın hayatıyla başlıyorum önce, çünkü trajik bir hayat hikayesi var Dağcı' nın.
Kırım Kızıltaş' ın Gurzuf köyünde doğuyor ve eğitimini burda görüyor. Taki üniversite yıllarına kadar, öğrenciyken İkinci dünya savaşı çıkıyor ve eğitimini yarıda bırakıp askere alınıyor. Ukrayna cephesinde Almanya' ya karşı savaşıyor ve Almanya' da da esir düşüyor. Burdan bir şekilde Polonya' ya sığınıyor ve ordan da Londra' ya yerleşiyor. Burda birçok işler yapıyor ve yazarlığa başlıyor. Kitaplarını ülkemize gönderiyor basılsın diye ve Londra' da da vefat ediyor. En çok içime dokunan kısımlardan bir tanesi de Türkiye' ye gelmek istiyor ama kabul görmüyor ne yazık ki!
Kitap tam olarak olmasa da otobiyografi niteliği taşıyor , Kızıltaş' ta doğması orada ailasi ile yaşaması ve yaşanılan sürgünün gerçek olması, yazar bunu roman şeklinde sunuyor okuyucusuna.
Gelelim konusuna, Kızıltaş' ta Bekir' in ailesi ve çevre köylerde yaşanıyor olaylar. Köye iki Rus' un gelmesiyle bunlar İvan ve babası Kala Mala, insanların hayatları alt üst oluyor.
Bekir çevresindeki tepkilere rağmen bu iki Rus' a hem kalacak yer ve hemde iş veriyor. Ama zamanla köyde Rus' ların çoğalmasıyla baskılar da artıyor haliyle!
Baskılar artınca köylüler can, toprak ve mal kaygısına düşüyor. Korktukları başlarına geliyor ve bir akşam ansızın insanların kimisi canından oluyor ve kimisi de trenlere bindirilip kendi topraklarından sürgün ediliyorlar.
Acıklı hayat hikayeleri ,düşündürücü ve insanı araştırma istediği veren bir kitap.
Değerli bir yazar ve okunması gereken bir kitap, daha ne diyim!
Ve son olarak ta aklımda kaldığı kadarıyla kitabın son notundan bir cümleyle bitireyim.
Bu sürgünü yapanlar, onlar da insan onların da yaşamaya hakkı var tabi ama sürgün edilenler ya onların yaşamaya hakkı yok mu, onlar da insan değil mi?!
8.7/10 (339 Oy)
Ebru Ince Onlar da İnsandı'ı inceledi.
@black·28 Eyl 2018·Kitabı okudu
Ilahi Bekir Amca .. "böyle Alman olur mu Rustur o KALA MALA"
Kabahat sende Bekir Amca almayacaktın o hain MOSKOF'u evine ..
"Hiç bir iyilik cezasız kalmaz " derler kimse duyurmadı mı sana ?.
Okuduğum en güzel "dil" keyfi veren kitaplardan bir tanesi "onlarda insandı "
Yeryüzünden silinmiş bir "iyi insanlar vardı "masalı okumak isterseniz Cengiz Dağcı yazmış okuyun derim ..
Rus toprakları gelişme harekatı sırasında yollara asfalt döşerken bile ,yoluna çıkanları da dümdüz eder ..edermi eder
Adı batsın "komolizma" nın, henüz tüyü yeni bitmiş Lenin'ın de ..
Ho ho su batsın Ivanın da ..
_devirirler mi Kuşkayayı Ivan
_ho ho devirirler ...
Kuşkayayı da devirdiler Kızıltaşı da Dermen köyü de ..
Dağ gibi Enveri de ,Remzi yi de Sabri yi de ..
Cıfıt Levinin bile hakkından geldiler ,yahudi den beter çıktı bu çizmeli Ruslar ..
Türmelere attılar insanlarımı , küh_küh kızım Macik gitti elimden ,Niyazimi Aftanabile kurban ettiler ..
"Kökleri kurusun , kökümü kurutmak isteyenin"
Toprağımdan edenin ..
Esma annem diyor ki "kalbini gözlerinden görüyorum ben ,onun bakışında "merhamet var " ..böyle düşünen ,böyle yaşayan insanların hikayesi "onlarda insandı " Tüm gördükleri zulümlere rağmen hâlâ onlara insan diyebilecek kadar "iyi' bir yazar ..
Içinde gerçek "insan " acısıyla, tatlısıyla, kahkaha ve gözyaşıyla "duygu"barındıran bir kitap okumak istiyorum deseniz buyrun "onlarda insandı " okuyun. .
Kızının büyüdüğünü kabullenmek bile istemeyen ,çok seven ,"damadı Samsundan getirecek " :) baba Bekiri..
Onun güzel Ayşesini..
Bir avuç toprağa ,bir ineğe,atının toynağına ,damdaki tenekeye,tütünün çubuğuna sımsıkı bağlı bu insanlara kalbinizde yer açın..
çünkü "onlar SÜRGÜN, onlar ÖLÜ,onlar INSAN "
Ve merhametle. ..
Büşra A. Onlar da İnsandı'ı inceledi.
@Lbsarsln9268·21 Eyl 2018
Felaketler bilinmeyen ve Tahmin edilmeyen şeylerden dolayı başımıza gelir.
SSCB sınırlarına dahil olmuş pek çok ülkede rejim düşmanlığı, aykırı düşünceler gerekçesiyle milyonlarca insan yüzlerce yıllık vatanlarından edilmiş, soykırımı aratmayacak yöntemlerle yollarda ölüme terk edilmiştir.
Kurulan Sovyet rejiminin etkisiyle yüzyıllardır huzur içinde yaşadıkları topraklara, kaldırmak için yollar, binalar yapilan, kendi topraklarında yabancı konuma düşüp göçe zorlanan KırımTürkleri'ni anlatmaktadır.
Cengiz Dağcı Türk Edebiyatının büyük yazarları arasındadır. Romanında Kırım Türklerinin yaşadığı acılarını, hüzünlü, güzel, akıcı ve etkileyici bir üslupla yazmıştır.
Kitapları yıllarca elden ele dolaşır. Kırım'a ilgisini hiçbir zaman koparmaz.Hatıralarında "Ben yalnızca Kırım'ın yazarı değilim ama Kırım'ın faciasını bütün gerçeğini ve içtenligini yalnız yazabilirim." der.
Son olarakta kitabın arka kapağındaki alıntıyla bitirmek istiyorum:
“Evet, onlar da insandır! Pavlenko’lar, Ivan’lar, Kostyükler, Vasil Dimitroviç’ler, Stepan’lar, belki bunu gülünç görecekler; ama nasıl görürlerse görsünler, ben eserimi tekrar sakin bir dua ile bitirmek istiyorum. Romanımı kapatırken: “Tanrım!” diyorum. “Onlar da insan! Acı onlara! Kendileri gibi, başkalarının da insan olduklarına inandır onları!” Ötekiler, o hayvan gibi sürülüp götürülenler… Onlar da insandı!”
Hatciş Regina'yı inceledi.
@karaseyyah_·12 Eyl 2018
Regina'm, bahar dalım, krizantem çiçeğim...
"Gidenin gelmediği bir dünya burası,
İnsan gönlünde olana sığınır hep.
Gönlünüzde olan yanınızda ise ona sarılın."
Kim varsa sizi ayakta tutan, kim varsa varlığıyla her anınızı bahar bahçe yapan sarılın ona ve bırakmayın ömrünüz boyunca ve ömründen sonra da...
Ben ne okudum! Nasıl bir kitap okudum... Bu nasıl bir aşk, nasıl bir sevgi?
Cengiz Dağcı, İkinci Dünya Savaşı'nın tüm yükünü omuzlarında taşımış bir yazar. Vatanından uzakta, esirlikle, savaşla, doğduğu toprağa hasretle ve koskoca bir aşkla bir ömür sürmüş...
Regina, Cengiz Dağcı' nın savaş sırasında Polonya'da tanıştığı ve ömrünün sonuna kadar sevdiği biricik sevgili eşi.
Kitaplarını yazarken en büyük destekçisi!!
Bir tanecik kızı Arzu' nun annesi...
"... Sen benim eşimsin.
Hiçbir kimsenin yapamayacağı bir şeyi yaptın bana
Sen benim için bir kız çocuk doğurdun.
Âsûde uyu Regina'm..."
Öyle büyük ki aşkı Dağcı'nın Regina' ya, ölümünden sonra mezarını bir gün çiçeksiz bırakmamış.
"Uyu benim, Regina'm
Yarın yine mezarının başı ucundayım."
Yaşananların bu denli gerçek oluşu ve bunu Dağcı'nın her kitabında hissetmem derin etkiler bırakıyor bende. Okuduğum ilk kitabından Regina'ya kadar her kitabını soluksuz okudum ve okurum da, dupduru tertemiz bir anlatım, içinde hasret, özlem, yurt, aşk, toprak, deniz, dağ... Daha sayamayacağım onca güzellik!
...ben bizim bağlarımızda
yalınayak koşan bir çocuktum
nasıl büyüyüp adam oldum bilmiyorum
seni bulunca her şeyi unuttum
yalnız sen kaldın hafızamda..."
Hatciş Badem Dalına Asılı Bebekler'i inceledi.
@karaseyyah_·24 Ağu 2018
"CENGİZ DAĞCI VE BADEM DALINA ASILI BEBEKLER"
Cengiz Dağcı, Atamızın, yurdumuzun kurtuluşu için ilk adımı Samsun'a attığı yıl Kırım'ın Yalta şehrinin köyünde doğmuş. Kendisi daha okul yıllarındayken 2. Dünya Savaşı çıkmış. Bir ömrü kıtlıkla, yoksuluklukla, Rus baskısıyla, zulmüyle geçmiş. Savaşa katılmış ve Almanlara esir düşmüş. (Korkunç Yıllar kitabında esirlik günlerini tüm açıklığıyla anlatır) Almanlar yenilince müttefik devletler safına sığınmış ve Londra'ya yerleşmiş. Burada da bir yandan yazmak bir yandan ağır işlerde çalışmak zorunda kalmış.
Cengiz Dağcı tüm kitaplarını Türkçe olarak yazmıştır. "Türkçe bana anamın konuştuğu dildir." demiş ne güzel demiş...
Yaşar Nabi'yle mektupla tanışmış ve yazdıklarını posta yoluyla göndermiş buralara.
Buraya kadar yazdıklarım yazarı her merak edenin kolaylıkla her yerde bulabileceği bilgiler, bundan sonrası benim yazarla tanışma hikayem, hayatının ve kitaplarının bende bıraktığı etkiyle ilgili. :)
Cengiz Dağcı'yla, lise yıllarımın 10. Sınıfını 11. Sınıfa bağlayan yaz tatilinde tanıştım. Okulun son günlerinde yazın okumak için kütüphaneden kitap arıyorum. Ergenliğin verdiği asilikle en farklı kitapları kimsenin okumadıklarını okumak istiyorum. (iyi ki öyle olmuş :)) Kütüphane de üç tane Cengiz Dağcı buldum kitaplar kalın ve saman yaprak oldukça okunası geldi gözüme, sınırlı sayıda kitap alabildiğimiz için de sadece birini alabildim.
Okul bitti yaz geldi açtım kitabı okuyorum öyle etkilendim ki başından kalkmadan bitirdim desem yeri şimdi. :) Kalan iki kitabını almadığım için öylesine pişman oldum.
Yaz bitti yeniden okullar açıldı hemen ilk okuduğum kitap diğer iki kitabı oldu kütüphanede bulunan. Okumaya karar verdiğim kitapları yazdığım bir not defterime tüm kitaplarının adını yazmışım. (Ve daha bi sürü kitap, çoğunu hâlâ okumadım :( )
Gel zaman git zaman üniversiteli olduk her kitaba kolaylıkla ulaşıp istediğimiz zaman okuyabilir hale geldik. Gördüğüm Dağcı yı alıp okudum ve en sonunda bir kitap fuarında set halinde tüm kitaplarını aldım...
Böyle oldu işte Cengiz Dağcı'yı tanımam. :) :)
O Topraklar Bizimdi,
Okuduğum ilk Cengiz Dağcı kitabı, (kütüphaneden yaz için aldığım kitabı) beni en etkileyeni tüm kitaplarını okuyacağıma karar verdireni..
Kırım'ı, savaş yıllarını, zorlukları, baskıları Alimcan ve Selim'le yaşadım. Hem bir çocuğun gözünden hem de bir yetişkinin nazarından.
Onlar da İnsandı,
O Topraklar Bizimdi kitabının başı gibi gördüğüm olayları birbirine bağladıkça daha da anlamlı hale getirdiğim ikinci Cengiz Dağcı kitabım. Alimcan benim gözümde Onlar Da İnsandı'da doğdu annesi onu Selim' e bu kitap da verdi ve O Topraklar Bizimdi'ye gitti Selim ve Alimcan...
Bu gerçekten böyle mi bilmiyorum, aklımın bir oyunu da olabilir bana. :)
Cengiz Han'ı anlattığı doyumsuz bir roman fikrimce. Moğol geleneklerini, Cengiz Han'ın doğumunu yaşadıklarını en güzel biçimde anlatmış.
İhtiyar Savaşçı ve Melek Hanım... Bu iki insanla Cengiz Dağcı'da bugünün Kızıltaş' ına, Gurzuf'una Kırım'ına gidiyor. Yazdıkça yaşamış sanki... (Yansımalar 3 de bahseder bundan)
Cengiz Dağcı'nın yazdığı ilk, benimse okuduğum 5. Kitabı. Savaşın her zorluğunu, esirliğin tüm gerçeklerini her sayfasında hissede hissede okuduğum tam bir efsane! Yazdığı tüm kitaplarda görüyorum kendini ama bu kitabında ayrı gördüm Dağcı' yı. Çünküleyim kendi de esirdi Almanlara savaş yıllarında birebir gerçeklik yükleyebiliyorum bu yüzden kitaba.
Badem Dalına Asılı Bebekler,
Geçen günlerde okuduğum 6. Dağcı kitabım...
Küçük bir Hâluk' un ağzından çevresi, yaşadığı yer ve Sürgün'ün etkileri. Kızıl ordu, yeşil üniformalarıyla bazı günler gelirler köylere...
'Onlar bizim canımızı istiyorlar'
dediler ve aldılar da canları olarak gördükleri topraklardan ayırdılar onları... Devrim Düşmanı olanları mezarlarına bile koymadılar uzak bir yerlere gömdüler... Badem Ağacını kestiler evlere el koydular ve Hâluk'un tüm sevdikleri tek tek gitti... Sevgil, Halide, annesi, babası, Mansur ve Çömez...
Sen hâlâ o mezarlık duvarının dibinde Sevgil'i bekle Hâluk gelecek o, Halide "unutmayacağım seni" dedi unutmayacak ama beklemez belki umudunu kaybetme... Badem ağacı filizlendi kocaman oldu, bu sefer dallarına salıncaklar kur özgürce havalara uç, bebekler asılmasın dallarına, amcan asmasın kendini onun dallarına, evinizin badanasız odasını istediğin tümm renklere boya... Baban geleceğim dedi gelecek, dokuz parmaklı adamın sayamadığı onuncu kişi baban değil... Sevdiklerinden biri değil...
Okuyacağım tüm kitaplarını, çünkü okunmaya gerçekten değer kitaplar, hepsinde bir koca geçmiş var!
Canlar sizlerinde okumasını can-ı gönülden istiyorum Cengiz Dağcı kitaplarını...
Şerife Karakaya Korkunç Yıllar'ı inceledi.
Uyuyamazsan yüze kadar say, bine kadar say, HEP SAY!
Neden uyuyamıyorsun SADIK TURAN? Bir derdin mi var, çok mu acın var, yurdunu mu özlersin?
Yazdığın HATIRALAR benim, sadece bir okuyucu olan benim bile içimi parçaladı. Bu kadar acıyı çeken senin, uyuyamamana ve huzursuzluğuna hiç şaşmamak lazım!
Daha çocukken vatanın Kırım, Rusların istilasına uğradı. Güya dininizi, malınızı, mülkünüzü, özgürlüğünüzü koruyacaklardı, sözleri vardı. Nereden bilecektin minareleri yıkacaklarını ya da tahmin eder miydin yemeğe beklediğin babanın eve gelemeyeceğini?
Bir gün Kırım'ın kurtulacağı ümidiyle Kızıl Ordu'ya katılıp düşman üniforması içinde Almanya'ya karşı savaşı da kabullendi yüreğin. Yeter ki Kırım kurtulsun, ufacık bir ümit bile olsa!
Ya Almanlara esir düşmek... Onca eziyet, işkence! Günde 50 gram ekmekle nasıl yaşanır, nasıl devam edilir nefes almaya. Üşüdüğünde kendini sobanın yanında tahayyül ederken ısınabildin mi? Sen üşürken ben de ısınamadım sıcacık evde!
Şimdi kime sormak lazım hesabını bu harbin? Savaş yüzünden anne kokusundan mahrum kalanların, bir babayla evladın beraber geçireceği zamanları çalmanın, vatanından uzakta aile özlemi çekenlerin, esir kampında kızının bir tutam saçını koynunda saklayanların, ailesinin yüzünü unutmaya başlayanların, anadilini konuşmayı özleyenlerin, türlü işkenceler sonrasında tatlı canları vücudundan çıkanların, arkadaşlarının kanı bedenine sıçrayanların hesabını kime sormalı!
Kime lazımdı bu cenk!
EY HATIRALARLA YAŞAYAN ADAM, kavuşabildin mi rahata, huzurla verebildin mi canını? En büyük merakım bu oldu.
Senin hatıraların bana savaşın mağduru olanların acısını biraz da olsa hissettirdi, yüreğime dokundu o dehşet veren harp. Oysa din, dil ırk olarak ayırmaya gerek var mıydı insanı? Toprak parçası için ne gerek vardı bu savaşlara? Bunu hiç aklım almadı, almayacak da galiba...
Bu kitap kesinlikle kurgu değildi, yazar Cengiz Dağcı'nın bizzat yaşadıklarından ibaret. İlk defa okudum yazarı ve diğer eserlerinin de okunması gerektiğini düşünüyorum artık. Üslubu akıcı olabilir ama yazdıkları hem çok üzdü hem de çok yordu beni. Aslında gerçeği, savaşın acı yanını anlatıyor fakat gerçeklerle yüzleşmek insan için çok zor olmuştur her zaman.
Yine de bir nebze acılarına ortak olmak iyi hissettirdi.
Şimdi en büyük duam; en güzel mekânlar onların olsun...
Kitap listenize Cengiz Dağcı eserlerini mutlaka almanızı tavsiye ederim. Keyifli Okumalar...
mehmet temiz Korkunç Yıllar'ı inceledi.
@mdemet·06 May 2018·Kitabı okudu
Cengiz Dağcı'nın okuduğum ilk kitabı. Savaşın tüm korkunçluğunu ve gerçek yüzünü bize gösteren müthiş bir kitap.
Kitapta, Sadık Turan ismindeki Kırımlı bir gencin hatıralarına yer veriliyor. Bu hatıralar da ilk olarak, Stalin Rusya'sı döneminde Kırımlı Türklere yapılan zulüm anlatıldıktan sonra,', İkinci Dünya Savaşına katılan ve daha sonra Almanlar tarafından esir alınan Sadık Turan'ın bu savaşta ve esaret altındaki yaşadıkları tüm dramatikliği ve gerçekliğiyle bize aktarılıyor. Ayrıca savaş ve esaret dönemlerindeki insanların ruh halleri de çok ayrıntılı biçimde bize yansıtılıyor.
Her türlü güç ve dramatik durumda bile, Kırımlı gencin yaşadığı millet sevgisi ve milletinin özgürlüğünü sağlama düşüncesi, kitapta işlenen en önemli temalardan birini oluşturmaktadır.
Yazarın hayatını incelediğimizde ise, aynen kitapta yazılan Sadık Turan gibi onun da Kırımda doğup büyüdüğü, İkinci Dünya Savaşında Rus üniforması altında savaşırken, Almanlara esir düştüğü ve bu esaret döneminden sonra bir şekilde Almanların elinden kurtularak Londra'da ikamet etmeyi başardığını görüyoruz. Bu durum da bizi kitaptaki olayların yazarın anılarından derlenmiş ve kurgulanmış olabileceği düşüncesine götürmektedir. Ama ne kadarının gerçek ne kadarının kurgu olduğu veya ne kadarının yazarın başından geçenler, ne kadarının başkalarının yaşadıklarının anlatılması olduğunu bilemeyiz. Yalnız şu var ki yazılanların çok büyük bir kısmının gerçek olaylar olduğunu bildirecek bir çok ipucu da kitapta yer almaktadır.
Kitap çok akıcı bir dille yazılmış olup aynı zamanda da müthiş bir sürükleyicilik içinde okunmaktadır. İnsanların çektikleri acıları okurken, yüreğinizin sızlamaması mümkün değil. Ama en acı olanı da maalesef ki bütün bunların yaşanmış olduğunu bilmektir.
Bu kitabı bana önererek, okumama vesile olan Oktay Şen (Oktay Şen/Duvar/) kardeşime teşekkür ediyorum. Onun sayesinde Cengiz Dağcı ile tanışmış oldum. Yazarın diğer kitaplarını da kesinlikle okumayı düşünüyorum.
Savaşın korkunçluğunu bize en iyi şekilde anlatan, aynı zamanda da vatan ve millet sevgisi duygularının en yücesini bize gösteren bu kitabı ben büyük beğeniyle okudum ve okunmasını da kesinlikle tavsiye ediyorum.
Mehmet Y. Korkunç Yıllar'ı inceledi.
@ss55·05 Tem 2015
Cengiz Dağcı mühim bir yazardı. Eserleriyle üniversite yıllarımda tanıştığım ve adeta fahri bir Kırım Türk’ü olmamı sağlayan bir yazardı. Hatta yazarlığından da öte hayatıyla mühim bir yazardı. O bir Kırım Tatar’ıydı. 1919 yılında dünyaya gelmiş; İkinci Dünya Savaşı’nı cephede yaşamış ve savaş sonrası ülkesinden ayrılmak zorunda kalan yüz binlerce Kırımlıdan biri olarak Londra’ya yerleşmişti. Bütün kitapları Türkiye’de yayınlanmasına rağmen Türkiye’ye hiç gelememiş bir yazardı ve bu haliyle dünyada eşi olmayan bir örnekti belki de. ‘Onlar Da İnsandı’ adlı romanı Milli Eğitim Bakanlığı’nın tavsiye ettiği ‘100 Temel Eser’ arasında yer alıyor. Ayrıca birkaç sene öncesine kadar ‘Korkunç Yıllar’ ve ‘Yurdunu Kaybeden Adam’ merkezli olmak üzere hayatı ve eserleri lise edebiyat müfredatlarında yer alıyordu. Türkiye’deki Kırımlılar tarafından da iyi bilinen bir yazar elbette.
Dağcı’nın eserlerinin hemen hemen tamamı Kırım’da geçen hikâye ve anılardan oluşur. Kırım’ın asli unsuru olan Türklerin bilhassa Stalin döneminde uğradıkları zulümler ve nihayetinde 18 Mayıs 1944 tarihli ‘Büyük Kırım Sürgünü’ ile Türklerin yok edildiği bir Kırım projesinin gerçekleşmesine kadar uzanan hazin süreç anlatılır. Bu anlamda Dağcı, mazlum Kırım Türklerinin ve hatta sadece Kırım Türklerinin değil, sürgüne maruz bırakılan diğer Kırım halklarının da sesi olmuştur.
Dağcı’nın ilk eseri Sadık Turan’ın Hatıraları’dır. Ancak hacim olarak hayli büyük olan kitap Varlık Yayınevi tarafından 1956 ve 57’de iki kitap halinde yayınlanır; Korkunç Yıllar ve Yurdunu Kaybeden Adam. Dağcı’nın hayatına dair biyografik çizgileri taşıyan eser, edebi değer bakımından Dağcı’nın acemilik dönemi eseri olmasına rağmen etkileyicilik bakımından belki de en iyileridir. Çünkü anlatılanlar gerçeklik hissi vermektedir. Savaş sırasında zorla Sovyet Ordusuna alınan Dağcı, Almanlara esir düşer. Almanlar ilerleyen süreçte esir Sovyet Türk askerlerini toplayarak bir Türkistan Lejyonu oluştururlar ve bu lejyon bu sefer Türk ilkelerinin Rus işgalinden kurtarılması için Alman saflarında çarpışırlar. Ancak Dağcı, Almanların da Ruslardan farklı olmadığını görecektir. Korkunç Yıllar ve onun devamı niteliğinde olan Yurdunu Kaybeden Adam, Cengiz Dağcı’dan kesitler taşısa da sonuçta kurguya dayanan bir roman ikilemesi. Romandaki ana karakter Kırımlı Sadık Turan. Onun macerasını okurken aslında pek de bilmediğimiz II. Dünya Savaşı yıllarına ve o savaşta Türk halklarının yaşadığı acılara şahit oluyoruz.
Bence mutlaka ama mutlaka okunması gereken bir ikilemedir Korkunç Yıllar ve Yurdunu Kaybeden Adam…
3.525 okur okudu.
103 okur okuyor.
1.605 okur okuyacak.
En çok okunan yazarlar'da 496. sırada.
En popüler yazarlar'da 557. sırada.
En beğenilen yazarlar'da 417. sırada.