(Turkish) DÜNDEN BUGÜNE KAFKAS DİLLERİ ve KÜLTÜRLERİ BÖLÜMÜ ÇERKES DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI | Нэмэрыкъо
M. Uğur Nemlioğu
Düzce Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü
Çerkes Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı
Düzce, Haziran 2017
DÜNDEN BUGÜNE KAFKAS DİLLERİ ve KÜLTÜRLERİ BÖLÜMÜ ÇERKES DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI. 1
ÖĞRETİM KADROSU ve FİZİKSEL İMKANLAR.. 2
BÖLÜMDE ÖĞRENİM GÖREN ÖĞRENCİLER ve YILLARA GÖRE DEĞİŞİM… 3
EĞİTİM-ÖĞRETİMİN İÇERİĞİ ve FAALİYETLER.. 3
MEZUNLAR İÇİN OLANAKLAR.. 4
2000’li yıllarda gelişen Türkiye siyasetinde 2009’da başlayan Demokratik Açılım Süreci ile yaşanan gelişmeler sayesinde Anadolu’da bugün halen yaşayan, Çerkesce, Abazaca, Gürcüce, Lazca, Zazaca, Kürtçe gibi diller, 2012-2013 öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığı tarafından müfredata konulan Yaşayan Diller ve Lehçeler adlı dersler orta öğretimde öğrencilere verilmeye başlandı.
Bu gelişmeler ışığında Düzce Ünviversitesi de bir ilke imza atarak Fen Edebiyat Fakültesinde bulunan Kafkas Dilleri ve Kültürleri bölümünü hayata geçirmiştir. Bu çalışmada, bünyesinde Çerkes Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı ve Gürcü Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı olarak iki anabilim dalı bulunan bölümle ilgili olarak, Çerkes Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı’nın gelişme süreci değerlendirilmeye çalışılmıştır.
ÖĞRETİM KADROSU ve FİZİKSEL İMKANLAR
Üniversitenin senato kararı ile YÖK’e yapılan başvurunun onaylandığı 2012 yılında, Türkiye’de bu konuda yetişmiş akademik kadrolar henüz bulunmuyordu. Bu nedenle eğitim öğretime başlanabilmesi için, dönemin Rektörü olan Prof. Dr. Funda Sivrikaya Şerifoğlu, dönemin Fen Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İlhan Genç, Yabancı Diller Yüksekokulu Müdürü Yrd. Doç. Dr. Yusuf Şen ve dönemin Düzce Adıge (Çerkes) Kültür Derneği Başkanı Murat Caymaz’dan oluşan bir heyetle Rusya Federasyonu Adıge Cumhuriyetine gidilerek Adıge Devlet Üniversitesi ile Düzce Üniversitesi arasında bir protokol imzalanmıştır. (Altın, 2016, s. 28) Protokol kapsamında ilk yıl için biri profesör ve ikisi doçent statüsünde 3 öğretim üyesi sözleşmeli olarak Çerkes Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalında görevlendirilmiştir. Eğitim öğretimin başladığı ve ilk öğrencilerinin kabul edildiği 2013-2014 öğretim yılında yüksek lisans için de hazırlıklara başlanmış ve bölüm başkanlığını yürütmek üzere TC vatandaşı olan bir kadroya daha ihtiyaç duyulmuştur. Bu vesileyle yardımcı doçent statüsünde bir öğretim üyesi daha alınarak çalışmalara hız verilmiştir. Takip eden yılda gerek öğrenci sayısının artması gerekse yüksek lisans eğitiminin de başlaması nedeniyle artan öğretim üyesi ihtiyacını karşılamak için Adıge Cumhuriyeti Üniversitesinden doçent statüsünde bir etimolog daha kadroya eklenerek öğretim elemanı sayısı beşe ulaşmıştır. Bölümde 2017 yılı bahar döneminde atanan bir de araştırma görevlisi bulunmaktadır. Ünvanları ile birlikte bu öğretim elemanlarının adları: Prof. Dr. Mira Khachemizova, Doç. Dr. Mira Unarakova, Doç. Dr. Ruzana Doleva, Doç. Dr. Susana Shkhalakhova, Yrd. Doç. Dr. Fehmi Altın, Ar. Gör. Semra Yılmaz.
Öğrenciler Düzce Ü. Konuralp Kampüsünde bulunan Fen Edebiyat fakültesi dersliklerinde öğrenim görüyorlar. Kampüsteki tüm sosyal imkanlardan yararlanabilmelerinin yanında bölüme ait bir bilgisayar laboratuvarı da bulunmakta. Kabardin Tekstil firmasının katkıları ile ve Adıge Devlet Üniversitesi Rektörününde bulunduğu bir açılış töreni ile bölümde kazandırılan laboratuvarda öğrenciler uygulama derslerini görebildikleri gibi ödev ve araştırmaları için de bu imkândan yararlanabilmekteler.
BÖLÜMDE ÖĞRENİM GÖREN ÖĞRENCİLER ve YILLARA GÖRE DEĞİŞİM
İlk olarak 2013-2014 öğretim yılında Ek Kontenjan yerleştirmeleriyle eğitim-öğretime başlanan bölümün 20+1 öğrenci kontenjanı bulunmaktadır. ÖSYM’nin yerleştirme sonuçlarına göre her yıl bu kontenjanlar dolmakta olup yerleştirme taban ve tavan puanları yıllara göre aşağıdaki tabloda belirtildiği gibi gerçekleşmiştir.
Öğretim Yılı Kon. Yerleşen Puan Türü En Küçük En Büyük Ortalama Puan Art.
2014-2015 21 21 TS-2 269,75008 328,91909 ———
2015-2016 21 21 TS-2 285,18970 326,34755 5,14827
2016-2017 21 21 TS-2 299,82379 349,74991 30,7194
EĞİTİM-ÖĞRETİMİN İÇERİĞİ ve FAALİYETLER
Çerkes Dili öğrencileri okulda gördükleri derslerin yanında ödevleri veya bitirme tezlerinin konularına bağlı olarak saha çalışmaları ve araştırmalar da yürütmektedirler. Bölüm öğrencileri tarafından kurulan 2 ayrı öğrenci topluluğu, dil, tarih ve kültür alanlarında çalışmalar yapmaktadırlar. Öğrencilerin gelişimini desteklemek ve konularında uzmanlaşmalarına katkı sağlamak için her dönem çeşitli etkinlikler, özel günler, konferans ve seminerler düzenlenmektedir. Düzenlenen konferanslarda yurt içinden ve yurt dışından gelen uzman kişiler, kendi alanlarında yaptıkları sunumlarla bölüm öğrencilerinin gelişimine önemli katkılar sağlamaktadırlar. Bu bağlamda üniversitenin çeşitli konferans salonlarında birçok konferans düzenlenmiş olup, ilki 2016 yılının mayıs ayında gerçekleştirilen bir de uluslararası sempozyum düzenlenmiştir. AF2016 Adıge Filolojisi Güncel Konular adıyla gerçekleştirilen sempozyuma Kanada’dan Rusya Federasyonuna birçok ülkeden katılım sağlanmış, bilim adına önemli bilgiler derlenerek basılı hale getirilmiştir.
MEZUNLAR İÇİN OLANAKLAR
İlk olarak Milli Eğitim okullarında orta öğretimde seçmeli ders olarak verilen Yaşayan Diller ve Lehçeler – Adıgece dersleri için öğretmen ihtiyacı bulunmaktadır. Bölümden mezun olan ve Pedagojik Formasyon alan öğrenciler bu kapsamda Milli Eğitim okullarında veya İl/İlçe Milli Eğitim Müdürlüklerinde kadrolu olarak çalışma imkanı bulabileceklerdir. KAFFED Yönetim Kurulu Üyesi Ersin Özen’in verdiği bilgiye göre Hayatboyu Öğrenim Genel Müdürlüğü tarafından 1 Ekim 2017 tarihinden itibaren Halk Eğitim Merkezlerinde veya Kültür Derneklerinde Çerkesçe Kurslarının açılabilecektir ve bu kurslar için görevlendirilecek öğretmenlerin de yine ilgili makamlarca ücretli olarak çalıştırılacaklardır. Türkiye’de Çerkes nüfusunun yoğun olduğu illerde bu kursların açılacağı ve öğretmen ihtiyacı doğacağı da öngörülmektedir. Bugün Türkiye’de Çerkeslerin yoğun yaşadığı yerler olarak Ankara, İstanbul, Düzce, Bolu, Sakarya, Kocaeli, Çorum, Kütahya, Mersin, Bursa, Balıkesir, Eskişehir, Çanakkale, Kayseri, Sivas, Yalova, Samsun, İzmir, Antalya, Maraş, Adana, Tokat gibi birçok illerimiz sayılabilir.
Ağıralioğlu, N. (2012). Türkiye’de Üniversitelerin Kalitesini Belirlemek İçin Bir Yaklaşım. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 3, s. 147-165. doi:10.5961/jhes.2012.046
Altın, F. (2016). Düzce Üniversitesinde Çerkes Dili ve Edebiyatının Gelişmesi ve Türkiye’nin Sosyo-Kültürel Alanda Toplumsal Gelişmesine Yeni Katkıları. AF2016 Adıge Filolojisi – Güncel Konular (s. 25-45). Düzce: APRA Yayıncılık.
Nemlioğlu, M. U. (2016). Çerkes Diyasporasının Bugünü. AF2016 Adıge Filolojisi – Güncel Konular (s. 350-365). Düzce: APRA Yayıncılık.
Nemlioğlu, M. U. (2016). The Demographics and Interest of The Circassian Language and Literature Students in Circassian Language. Язык, Письменность и Алфавит: Актуалные Проблэмы Их Взаимодействия (s. 191-198). Maykop: Adıge Devlet Üniversitesi.
← (Turkish) DÜZCE Ü. ÇERKES DİLİ ve EDEBİYATI BÖLÜMÜ YENİ ÖĞRENCİLERİNİ BEKLİYOR
[RU] Адыгский (Черкесский) Интерес Отдельных Лиц К Адыгскому Языку →