Çocuklarda Saldırganlık Nasıl Dönüştürülür? – Yeni Hayat Psikolojik Destek ve Eğitim Merkezi
Saldırgan davranış çocuklarda sık görülen davranış bozukluklarından biridir. Saldırganlık küçük yaşlarda başlar yetişkinlik döneme kadar devam edebilen aileleri ciddi sıkıntılara sokan uyumsuz bir davranıştır. Çoğu zaman yetişkin saldırganlıkların ortaya çıkmasında önemli bir etkiye sahiptir. Bütün davranışlar öğrenildiği gibi saldırganlık davranışı da öğrenilen bir davranıştır. Çocuklar ilk önce ihtiyaçları karşılanmadığında engellendiğinde veya kendisine yönelik uygunsuz davranışlarda bulunulduğunda saldırgan davranışları göstermeye başlar. Çok küçük yaşlarda saç çekme, vurma, tükürme, eşyaları fırlatma, tekme atma veya kendine yönelik zarar verici davranışlarda bulunma olarak kendini göstermeye başlar. Genellikle yaptığı davranışın nelere yol açacağını bilmediği için kendini ifade etme şekli olarak kendini gösterebilir. Yetişkinler gibi karşıdaki insana zarar verdiğini veya incittiğinin farkında değildir. Ancak saldırgan davranışlar yetişkinlik döneme doğru nelere yol açtığı farkındalığı gelişir ancak kontrolü zorlaşmaya başlar ve saldırganlık şekilleri ve etki alanı giderek genişler. Artık bilinçli bilinçsiz davranış pekişmiş ve engellenen veya ters gelen her bir durumda yerine başka bir davranış geliştirilmediği sürece devam etmeye başlar. Bu nedenle bu davranışlar küçük yaşlarda kontrol altına alınmalı engellenme veya ihtiyaçlarının karşılanmadığı durumlarda başka yollar kendisini ifade edebilmesini öğretmek gerekir. Erken müdahale bazen hayati öneme sahiptir bir davranış pekiştikten sonra yerine başka bir davranışı yerleştirmek hem güç olacaktır hem de tutarlılık gerekecektir. Bu nedenle bu durumlarda psikolojik bir yardım almak gerekir.
Saldırganlığın nedenleri oldukça geniş kapsamlıdır. Aile içindeki yaşam biçimi saldırgan davranışların ortaya çıkmasında öncelikli bir etkendir. aile içinde yüksek sesle konuşulması, fiziksel şiddetin uygulanması, ceza yönteminin etkin kullanılması, katı yasaklama ve engellemelerin olması öbür taraftan sevgi paylaşımının olmaması, duyguların ifade edilmemesi ifade edilmesinin engellenmesi, çocukların ihtiyacının karşılanmaması, çocuğun desteklenmemsi öz benliğine saygı gösterilmemesi, sürekli eleştirilmesi desteklenmemesi, uygun olmayan çizgi film, oyun veya internet aktivitelerinin etkin kullanılması kontrolsüz kullanılması, aile içinde sevgi paylaşımının adil gösterilmemesi dışlanması, karşılaştırma yapılması, anne baba davranışlarındaki tuttarsızlıklar gibi bir çok davranışlar çocukların saldırgan davranışlarının ortaya çıkması için risk faktörleridir. Yani aile içinde çocukların bir çok yönden fiziksel veya duygusal istismara maruz kalması ve ihmal edilmesi, Özellike bazı ailelerin erkek çocuklara, küçük yaşlarda şirin görüldüğü için saldırgan davranışlara müsamaha gösterilmesi, hatta bazı ailelerde bu davranışların ödüllendirilmesi, erkek adam kavga eder, erkek adam küfür eder, sana biri vurursa altta kalayım deme, dayak yiyerek eve gelme…türü olumsuz yaklaşımlarla çocuğun saldırganlığa büsbütüün özendirilmesi,
Unutulmamalıdır ki çocuklar önce aile içinde yetişmekte ve orada gelişimi sürdürmektedir. Olumlu davranışlarda olduğu gibi olumsuz davranışları da ilk önce aile içinde öğrenir ve pekiştirir. Yani yetişkinleri model alır ve ötyle pekiştirir. bu nedenle ebeveynler kendi davranış repertuarlarını gözden geçirmeleri gerekir.
Saldırgan davranışlara maruz kaldıklarında çocuğa uygun bir dille ne hissettiklerini-ne yaşadıklarını anlatmaları, hem bireysel davranışlarında hem de anne baba olarak tutarlı davranmaları, koşulsuz sevmeyi öğrenmeleri, çocuğu fiziksel veya duygusal istismardan korumaları, internet kullanımlarını kontrol altında tutmaları, yaşına uygun televizyon programlarını izlemesine izin vermeleri, çocukla kaliteli zaman geçirmeleri, sakinken konuşma alışkanlığı geliştirmeleri, çocuğun yaptığı işlere saygı duymaları ve onu teşvik etmeleri, sade olumlu davranışları pekiştirmeye özen göstermeleri, çocuğa enerjisini rahatça boşaltabileceği aktiviler yapma imkanı sunmaları… faydalı olacaktır.