ERZURUM KENTİNDE BULUNAN TESCİLLİ YAPILARIN KÜLTÜREL MİRAS KAPSAMINDA YENİDEN KENTE KAZANDIRILMASI VE KÜLTÜR ROTASI OLUŞTURULMASI
Elif Nur SARI, Sevgi YILMAZ
Kültürel miras ve kent kimliği arasında doğrudan ilişki bulunmaktadır. Somut kültürel miras eserleri kent kimliğinin yansıtılmasında önemli bir araçtır. Selçuklu ve Osmanlı gibi eski Türk uygarlıklarına ev sahipliği yapmış olan Erzurum kenti kuruluşundan günümüze kadar çok sayıda mimari eser taşımıştır. Son yıllarda artan kentleşme faaliyetleri söz konusu kültürel miras özelliğine sahip yapıların değerini göz önüne sermekten uzaktır. Kent kimliğinin ortaya çıkarılmasının önünde bir engel olan bu problem için Erzurum Büyükşehir Belediyesi tarafından kentsel dönüşüme dair çözüm stratejileri geliştirilmiştir. Çalışma kapsamında kentsel dönüşüm çeşitleri araştırılıp kentsel koruma başlığı altında dönüşüm uygulamasını gerçekleştiren Bologna, Montreal ve Mostar kentlerinde ki kentsel dönüşüm faaliyetleri incelenmiştir. Erzurum kentinde kültürel miras değerine sahip yapıların ve mekanların mevcut durumları ve potansiyelleri değerlendirilmiştir. Kentsel koruma çerçevesinde yapılar ve konumlarının incelenip çeşitli önerilerle kent kimliğinin geri kazandırılmasına ve kentte kültür turizminin gelişmesine katkı sağlamak amaçlanmıştır. Erzurum Büyükşehir Belediyesi' nden alınan ilgili dökümanlar, hava fotoğrafları, literatür araştırması ve arazide yapılan gözlemler neticesinde yapıların kent merkezinde konumu ve tarihi süreç içerisinde kullanımı analiz edilmiştir. Tarihi ile öne çıkmış ilgili kentlerin kentsel koruma kapsamında yaptığı uygulamalar Erzurum kentine uyarlanmak üzere derlenmiştir. Sonuç olarak kent merkezinde fonksiyonu sanat okulu, müze, gastronomi evine dönüştürülerek kümbet ve medrese gibi önemli mimari eserlerin durak noktası olduğu bir kültür rotası önerisi getirilerek kültürel miras değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Erzurum, kentsel koruma, kültürel miras
INSIDE OF ERZURUM CITY REGISTERED STRUCTURES RECOVERY OF CULTURAL HERITAGE SCOPE AND CREATING NEW CULTURAL ROUTE
There is a direct relationship between cultural heritage and urban identity. Concrete cultural heritage Works are an important means in the creation of urban identity. Erzurum city which has hosted old Turkish civilizations such as Selcuklu and Ottoman carried from the foundation of the day to a large number of architectural works. Increasing urbanization activities in recent years it is far considering the value of structures with cultural heritage characateristic. Urban transformation strategies have been developed by Erzurum Metropolitan Municipality fort his problem which is an obstacle to the identification of urban identity. Within the scope of the studyi the types of urban transformation are searched; urban transformation activities in Bologna, Montreal and Mostar cities that have been examined transformed under the heading of urban transformation. In the city of Erzurumi evaluated the current situation and potentials of structures and spaces with cultural heritage value. Within the scope of urban protection, structures and their locations are examined it is aimed to contribute to the restoration of urban identity with vaious proposals and the development of cultural tourism in the city. The location of the buildings in the city center and use of them in the historical process have been analyzed as a result of the related documents given from Erzurum Metropolitan Municipality, aeiral photograph, literature research and observations made in the field. Urban protection application of historic cities has been compiled to be applied to the city of Erzurum. As a result, cultural heritage was assessed by introducing a cultural route proposal, which is a stopping point for important architectural Works transformed into functional art schools, museums, and gastronomic houses in the city center.
Keywords: Erzurum, urban protection, cultural heritage