AnaSayfa İçindekiler Kitaplar 'Yunan Mitleri'
08 January 2005, Saturday
Çeviren: Uğur Akpur
Robert Graves’in dilimize çevrilen ikinci kitabı “Yunan Mitleri”, kuşkusuz mitolojiyle ilgilenen herkesin kütüphanesinde bulunması gereken önemli bir eser. Yazarın dilimize çevrilen önemli tarihi romanlarından “Ben Cladius”tan yaklaşık onbeş sene sonra bu kitabın da çevrildiğini görmek oldukça hoş. Kuşkusuz yazarın en büyük eseri “The White Goddess” (Beyaz Tanrıça); mitolojiyle ilgilenenler kadar pagan inançlarını ve sembollerini merak edenler içinde en temel, alanında çığır açan kitaplardan biri. Graves “The White Goddess” ta kadim mit ve sembollerden paganizmin farklı öğretilerine değin uzanan geniş bir perspektifte tanrıçaların geleneğini mitsel şiirin içeriğinden takip etmişti. “Yunan Mitleri”ndeyse bu kez tüm tanrı ve tanrıçaları, kahramanları ve karakterleri anlatıp okuyucuyla buluşturuyor.
Graves 20. yy’ın tanınan şair, yazar ve eleştirmenlerinden biri olarak, savaş sonrasının Avrupa’sında entellektüel bir arayışla batı toplumunun kültürel ve dini kökenlerini incelemeye aldı. Bu çabasının ilk ürünü sayılabilecek “Yunan Mitleri” (The Greek Myths), klasik geleneğin tarzını izlese de açık ve dolaysız, şairane anlatımı ve aradaki bağlantıları kurmadaki başarısıyla her kesimden okuyucu için oldukça doyurucu, kolay anlaşılır ve zevkli bir eser. Aslında klasik geleneğe giren antropolojik ve ezoterik tarzın yerine yazarın kıvrak kalemiyle aktardığı yaratılış öyküleri, tanrılar, tanrıçalar ve yunan kahramanlık mitlerinden mitolojik diğer karakterlere kadar ikiyüze yakın bölüm oldukça ayrıntılı ve özgün bir şekilde bir araya getirilmiş. Tanrıların yaratılışından Troya ve Herakles’e, Odysseus’tan Theseus’a ve Arganout’ların seferine kadar pek çok mit birbiriyle bağlantılı olarak, aralarda ayrıntılı referans ve dipnotlarla karşılaştırmalı olarak ele alınmış. Bu açıdan hem araştırmacılar hem de konuyu merak edenler için çok iyi bir kaynak. Tek olumsuz yan, 1955 yılında yayınlanmış bu kitabın ancak 2004’te dilimize çevrilmiş olması yüzünden, özellikle karşılaştırmalı kısımlarında arkeoloji ve antropoloji gibi alanlardan aktardığı bazı bilgilerin artık daha farklı ele alınıyor olması, hatta bazılarının artık geçerliliğini yitirmiş olması vs.
Graves mitleri aktarırken; konuyu yunan toplumu ve kültürüne dair analizler, politik ve sosyal yapılaşma, cinsiyet ve kimlik psikolojisine kadar geniş bir çerçevede irdeleyerek okuyucuya sunuyor ki amacı da -savaş sonrası- toplumun kimlik sorununu ve bu kimliğin içinden çıkageldiği kültürel ve sosyolojik dinamikleri –özellikle akdeniz kültür ekseni içerisinde- bulmaya çalışmak.
Nitekim yazar, bir diğer eseri olan “İbrani Mitleri”nde de (The Hebrew Myths) yine aynı çabayı bu sefer İbrani geleneği üzerinden çözümleyerek ilerletiyor.(Kitabın diğer yazarı Raphael Patai de buna önemli ölçüde katkıda bulunmuş alanında ekol sayılan bir uzman.) Yazarın Hristiyan ve İslami Sufi öğretileriyle de ilgili pek çok yazısı ve kitabı var.
Sonuç olarak, yunan mitolojisini tanımak isteyenlerden daha derin ve ileri seviyede incelemek isteyen okuyucuya dek mitolojiyle ilgilenen herkesin mutlak edinmesi gereken bir kaynak. Çevirmeni de bu 900 sayfanın üzerinde –aslen 2 ciltlik- eseri türkçeye kazandırdığı için çabasından ötürü kutlamak gerek.
Son Güncelleme ( 08 January 2005, Saturday )