Fransa'dan İran'da Düşen Uçak İçin Uluslararası Soruşturma Çağrısı
PARİS — Fransa Dışişleri Bakanı Jean Yves le Drian, Kanada Başbakanı Justin Trudeau'nun başkent Bağdat'tan havalandıktan hemen sonra düşen Ukrayna Havayolları'na ait uçağın, İran füzeleriyle düşürüldüğünü iddia etmesinin ardından, Fransa'dan uluslararası soruşturma açılması çağrısı geldi.
Fransa Dışişleri Bakanı Jean Yves Le Drian, gerçeklerin aydınlatılması için uluslararası bir soruşturma açılmasını istediklerini, İran'ın talep etmesi durumunda, Fransız uzmanların yardıma hazır olduğunu söyledi.
Le Drian, Libya krizine ilişkin Tunus, Kahire ve Brüksel'e düzenlediği ziyaretlerin ardından, İran krizinin ele alınacağı AB Dışişleri Bakanları toplantısına gitmeden önce, Paris'te RTL Radyosu'na konuk oldu. RTL'in gündeme ilişkin sorularını yanıtlayan Le Drian, Ukrayna Havayolları'na ait uçağın İran füzeleriyle düşürüldüğü iddialarına ilişkin, "Kanada Başbakanı dün akşam Cumhurbaşkanımıza ellerinde, bunun kaza olmayabileceğine dair bilgi olduğunu söyledi. Cumhurbaşkanı da bütün gerçeklerin ortaya çıkarılmasını istediklerini belirtti. Eğer İran otoriteleri isterse, soruşturmaya uzmanlarımızla destek vermeye hazırız. Ama gerçeklerin tüm açıklığıyla ortaya çıkması için uluslararası bir soruşturma açılmalı" diye konuştu.
"İran'da bir savaşın eşiğinden mi dönüldü?" sorusuna Le Diran, "Bu uçak olayının ötesinde, uzun süredir yükselen bir tansiyon var. Birkaç gün önce İran ve Irak'ta çok ciddi bir krizden geçtik. Şimdi belki biraz yatışma yoluna girdi ama kriz çok ciddi. Defalarca, çok büyük bir çatışmadan kaçınıldı. Ama bu krizin nedenleri uzaklardan geliyor. Nükleer anlaşmanın tartışmaya açılması, İran yönetiminin bölgeyi istikrarsızlaştıran girişimleri, Irak'ın içeride son derece kırılgan bir yapıya ulaşması, bütün bunlar önemli gerekçeler. Özellikle Irak'ta IŞİD’le mücadele bitmedi. Şimdi son derece dikkatli ve sakin bir tutumla, öncelikleri belirlemeliyiz. Fransa için öncelik IŞİD'e karşı mücadele" dedi.
Le Diran, "Krize kim yol açtı?" sorusuna da "İran, bir süredir, bölgedeki istikrarı bozan adımlar atıyordu. Bunların birikmesi üzerine ABD, son derece sert bir yanıt verdi. Bölgenin istikrarsızlaştırılması İran'ın girişimleriyle başladı. Ama 2 yıldır biz politik bir yol öneriyoruz. Bir taraftan Viyana anlaşmasıyla İran'ın, nükleer silah üretmesinin engellenmesini, diğer taraftan da, İran’la dialoga girilerek bu girişimlerine son verilmesini istedik. Ama bütün bunlar maalesef şimdi ölü noktada" yanıtını verdi.
"Nükleer Anlaşma ölmedi"
ABD Başkanı Donald Trump'ın Avrupa ülkelerine nükleer anlaşmayı desteklemekten vazgeçmeleri çağrısına rağmen, Le Drian, Anlaşma'ya sadık kalmaya devam edeceklerini açıkladı. "Nükleer Anlaşma öldü" hatırlatması üzerine Le Diran, "Hayır ölmedi ve yürürlükte kalmasına çok büyük önem veriyoruz. Çünkü, eğer İran'ın nükleer silah üretmesine engel olmak istiyorsak bu anlaşmanın devam etmesi gerekiyor. Bu anlaşmayla hedef, İran'ın silah üretmesini engellemek. Yöntemi ne? AİEA uzmanlarının teftişleri şu an dahi sürdürüyor. ABD, anlaşmadan çekildi. Bu kötü bir karar. Çünkü İran'a nükleer silah üretme yolunu açtı. Bu anlaşma herkesin güvenliği içindi. Yeterli değil ama herkes için gerekli. İran ve ABD'nin karşılıklı bir dizi yanlış tepkisi nedeniyle anlaşma içeriğini yitiriyor. Bunu kabul etmemek lazım. Bugün İran, nükleer silaha sahip olma konumunda değil ama Viyana anlaşması reddedilirse, kısa sürede, 1 ya da 2 yıl içinde, İran nükleer silah üretebilir. Bütün bunlardan kaçınmanın en iyi yöntemi diplomasi ve anlaşmaya sadık kalmak" dedi.
Berlin'de Libya Konferansı toplanacak
Türkiye'nin Libya'ya asker gönderme kararıyla ilgili soruları da yanıtlayan Le Drian, Libya'da milisler arasındaki çatışmaların ve politik çekişmelerin giderek daha ciddi bir hale geldiğini, AB'nin dış müdahalelere karşı harekete geçtiğini söyledi. Türkiye'nin girişiminin BM'nin Libya'ya silah ambargosu öngören kararına aykırı olduğunu dile getiren Fransız Bakan, "Almanya’yla birlikte bir kaç gün içinde Berlin'de Libya konusunda tüm uluslararası toplumun katıldığı bir konferans toplanmasını kararlaştırdık. Libya'da çözüm askeri değil, orada askeri zafer yok, tek çözüm herkesi masaya toplamak" dedi.
"Bu Türk Cumhurbaşkanı Erdoğan'a bir mesaj mı?" sorusu üzerine Le Drian, "Sadece ona değil, herkese. Libya'nın huzuru için askeri zafer yok. İkincisi, Libya'da çözüme, gerçek bir politik süreç gerçekleşirse ulaşılabilir. Sanırım Berlin Konferansı buna zemin hazırlayacaktır. Üçüncüsü, politik çözüm, Libya halkına saygı ve tüm dış müdahalelerden uzak olmalı" dedi.