İslamilik Endeksi | Doğruluk Payı
KAPLICA 9 Aralık 2015
CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Türk-İş Olağan Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada İslamilik araştırması sonucuna göre Yeni Zelanda’nın İslami değerlere uygunluk açısında birinci sırada yer aldığını, Türkiye’nin ise 103. sırada bulunduğunu iddia etti. Kılıçdaroğlu bu iddiasında yüzde yüz haklı. Güncelleme konusunda eksiklikleri ve metodu hakkında tartışmalar olsa da İslamilik Endeksi olarak Türkçe’ye çevrilebilecek “Islamicity Index” 2010’dan beri mevcut.
İslamilik Endeksi de Nedir?
George Washington Üniversitesi’nden iki akademisyen Scheherazade Rehman ve Hossein Askari 2010 yılında yayınladıkları “How Islamic are Islamic Countries?” adlı makalelerinde İslam İşbirliği Teşkilatı’na üye olan ülkelerin İslami öğretilerle temellenen politikalar izleyip izlemedikleri sorusunu cevaplamaya çalıştılar. Öncelikle İslam dinine bağlılığın ekonomik, siyasi ve sosyal davranışı nasıl etkileyebileceği sorusunu araştırarak çalışmaya başladılar. Rehman ve Askari, Kuran-ı Kerim’de ilgili ayetler ve Hz. Muhammed’in yaşamı, uygulamaları ve sözlerini İslami öğretilere bağlılığın referansı olarak kabul ettiler. Çalışmanın sonucu olarak, çeşitli göstergelerin kullanıldığı ekonomi, hukuk ve yönetişim, insan hakları ve siyasi haklar ve uluslararası ilişkiler olmak üzere dört alt daldan oluşan bir İslamilik Endeksi oluştu.
Nüfusunun Yarısı Hristiyan Olan Bir Ülke Yeni Zelanda Nasıl İslami Değerlere En Uygun Ülke Olabiliyor?
Endeksin ekonomi alt dalında; toplumsal cinsiyet eşitliği göstergeleri, emek piyasası verileri, ekonomik özgürlük, iş kurma kolaylığı, vergi seviyesi, eğitim eşitliği, şeffaflık ve sorumluluk, makro-ekonomik göstergeler ve diğer birçok gösterge bulunuyor. Hukuk ve yönetişim alt dalı siyasi istikrar, hükümetin etkinliği, hukuk devleti ilkelerine uygunluk, yolsuzluk, yargı bağımsızlığı, bağımsız mahkemeler ve ordunun siyaset ve yargı kurumuyla ilişkisi gibi göstergelerden oluşuyor. Freedom House’ın sivil ve siyasi haklar ile ilgili göstergelerinin yanı sıra kadınların karar alma mekanizmalarındaki etkinliği, siyasi risk göstergeleri gibi veriler de insan hakları ve siyasi haklar alt dalında bulunuyor. Uluslararası ilişkiler alt dalı skorlarını ise çevre korunma göstergeleri, küreselleşme seviyeleri ve savunma harcamaları oluşturuyor.
Endeksi somut hale getiren göstergelerin her birinin İslami öğretilerle birebir ilişkisinin kurulmasındaki zorluk endekse yönelik en büyük eleştirilerin de başında geliyor. Rehman ve Askari, İslami öğretilerin ülkelerin özelliklerinde somutlaştıracak temalara geniş kavramlardan hareketle çıkarım yoluyla varıyorlar. Ülkelerin küreselleşme seviyelerinin İslamilik için bir gösterge haline gelmesi de bu tür dolaylı yollarla oluyor. Fakat endeksin amaçlandığı gibi İslamilik’i yansıtıp yansıtmadığı tartışmaları bir yana, ölçmeye çalıştığı “şeyin” çok boyutlu olarak ideal bir ülkeyi önceliklendirdiği söylenebilir.
İşte bilerek ya da bilmeyerek İslami öğretilere uygun olarak yaşamayı kendine şiar edinmiş bir bireyin en rahat edeceği ülkeler:
KORAY KAPLICA 9 Aralık 2015