Şubat « 2010 « Hikmet Uluğbay
Monthly Archive for Şubat, 2010
Günümüzde oynanmakta olan bazı oyunları anlamak için tarihin tuttuğu ışık I
Published on 27 Şubat 2010 in Kitap. 0 Comments
Günümüzde, gerek ülkemiz ve gerek dünyanın çeşitli ülkeleri üzerinde oynanmakta olan oyunları anlayabilmek ve geçmişte düşülen tuzaklara yeniden düşmemek ve yapılan hataları yenilememek için ülke ve dünya tarihini okumak, iyi anlamak ve iyi analiz etmek gerekmektedir. Tarih okumak hem algılama ve anlama yetimizi geliştirecek, hem de ülkemizin aynı tuzaklara bir kez daha düşmemesi için bireysel ve toplumsal düşünce gücümüzü ve savunma refleksimizi harekete geçirecektir.
Bu başlık altında yazmayı düşündüğüm bir seri ile şimdiye kadar okuduğum ve bilgime önemli katkıda bulunmuş olan bazı kitaplarını sizlere tanıtmaya çalışacağım. Bu kitaplar aynı zamanda Mustafa Kemal Atatürk’ün önderliğinde başlatılan, yürütülen ve başarılan İstiklal Savaşı ile kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nin hangi felaketlere dur dediğini ve günümüze uzanan süreçte Türkiye üzerinde oynanmak istenen oyunları ve temelinde yatan çıkar hesaplarını da daha iyi algılama ve anlama imkânını da verecektir.
Bu yazı ile tanıtmak istediği kitap, Cumhuriyet Kitapları içinde 3. Baskısı yapılan Erol Ulubelen’in “İngiliz Gizli Belgelerinde Türkiye” isimli eseridir. Eser, önsözünde de belirtildiği üzere, 46 büyük ciltten oluşan ve her biri ortalama biner sayfa olan İngiliz Gizli Belgeleri’nden seçilmiş bazı belgelerin çok kısa özetleridir. Özetleri içeren bu kitap okunduğunda, tarihçilerimiz tarafından yapılacak araştırma ve yayınlarla gün ışığına çıkmayı ve bizlerin bilinçlenmesine katkı yapmayı bekleyen çok büyük bir bilgi hazinesinin varlığı gerçeği ile tanışılmış olacaktır. Bu bilgi hazinesi sadece İngiliz Gizli Belgelerinde mevcut değildir, Osmanlı arşivlerindeki bilgiler ile birlikte, Fransız, Alman, Rus, Amerikan, İtalyan, Avusturya-Macaristan, Yunanistan, Bulgaristan ve diğer komşu ülkelerin yayınlanmış veya gizliliği kaldırılmış arşiv belgelerini de kapsamaktadır.
Aslında yapılması gereken en önemli hizmetlerden birisi de, yabancı devletlerin gizliliği kaldırılmış olan arşiv belgelerinde Osmanlı Devleti ve Cumhuriyet dönemi ile ilgili bilgilerinden yayınlanmış olanlar ile henüz kitap halinde yayınlanmamış olanların elektronik ortamda bulunan metinlerinin veya fotokopilerinin daha fazla zaman kaybetmeksizin, T.B.M.M. Kütüphanesi, Türk Tarih Kurumu ve Millî Kütüphane’ye birer nüshalarının getirtilmesi ve araştırmacılar ile yazarların hizmetine sunulmasıdır.
Bu kitabı okuduğunuzda sakın ola ki İngiltere veya Osmanlı Devleti ile Türkiye üzerinde oyun oynayan diğer devletlere kızmayın. Böyle yapmak tipik kolaycılık ve tembellik olacaktır. O devletler kendi ülkelerinin ulusal çıkarları için doğru ve yararlı gördüklerini yapa gelmişlerdir ve halen de yapmaya devam etmektedirler. Asıl kızmamız ve sorgulamamız gereken husus, benzeri şekilde ulusal çıkarları korumayan ülkemiz yönetimleri ile bu belgeleri ülke araştırmacılarına ve okurlarına sunmak ve Ulubelen’in kitabı gibi birçok kitapların yayınlanabilmesi için gereken kaynakları hala ayırmayan ve gerekli araştırma ortamını yaratmayan yöneticiler ve ilk baskısı 1966 da yapılan bu kitabın 3 üncü baskısını ancak Aralık 2009 ayında yaptıracak kadar düşük talep yaratan kendi ilgisizliğimiz olmalıdır.
Bu tanıtım yazısında kitaptan yaptığım alıntıların içinde bazı cümle veya cümlecikler kalın harflerle gösterilecektir. Bu kalın harfli sözcük dizileri tarafımdan okurun dikkatini çekmek için yapılan benim vurgulamalarımdır.
Kitabı tanıtmaya, G.H. Fitzmaurice’in Osmanlı Devleti’nin 1906-1907 dönemindeki durumuna yönelik raporundan bir cümle ile başlamak istiyorum; “Türkiye’de teorik olarak tahsil zorunluluğu vardır, çocuklarını okula göndermeyen aileler cezalandırılacaktır. Türk ordusu subaylarının bir kısmı okuma yazma bilmez, tamamen cahil valiler vardır. Buna karşı memleketteki Hıristiyanların hemen hepsi tahsillidir. … Okullarda ise süslü İslam kuralları öğretilir. Türk tarihi sadece kronoloji olarak okutulur ve ancak zafer bölümleri öğretilir. Tarihsel felsefe Türk okullarında yer almaz. Kapitülasyonlara hiç dokunmadan devletler hukuku öğretilir …(s. 36-37).” Gerçekten ülkemizde kapitülasyonları anlatan kaç kitap yayınlanmıştır?
Aynı rapordan alıntı yapmak istediğim diğer bir ifade ise şudur; “Hıristiyan çocuklar için ise Fransız, İngiliz, Amerikan ve İtalyan okulları vardır. ‘Bulgaristan bugünkü mevcudiyetini bu okullara borçludur’ sözü bu okulların etkisini göstermek bakımından gerçeğin en yakın ifadesidir (s.37).” Ülkemiz 2010 yılına gelinmesine rağmen 11 veya 12 yıllık zorunlu eğitim kararını aldı mı?
Osmanlı Devleti’nin son döneminde ülkede bulunan resmi, özel ve yabancı okulların bulunduğu yerler, öğrenci, öğretmen sayılarına yönelik ayrıntılı istatistik verileri Devlet İstatistik Enstitüsü’nün 2000 yılında yayınladığı “Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Modernleşme Sürecinde Eğitim İstatistikleri 1839-1924” Tarih İstatistikleri Dizisi Cilt 6 da yer almaktadır. Arzu eden okurlar o kaynağa başvurabilirler.
25 Ocak 1898 tarihinde İngiltere’nin Dışişleri Bakanı Marki Salisbury’nin İstanbul’daki Büyükelçi Sir N. O’Connor’a gönderdiği bir yazıda yer alan şu ifade önemlidir; “… Bizim kanımıza göre Çin ve Türk imparatorlukları öylesine zayıftır ki, bütün hayati konularda bizim hariciyemizin öğütlerine tamamen uyacaklardır. Ancak İngiltere ve Rusya öğütlerde bulunurken hep birbirlerine zıt hareket ediyorlar. … Türkiye’nin Karadeniz’e çıkan Boğazları ve Bağdat’a kadar olan Fırat Vadisi Rusları ilgilendirir. Diğer taraftan Türkiye’nin Afrika toprakları ve Bağdat’tan aşağıda kalan bölümleri bizi ilgilendirir; buralarda İngiliz çıkarları vardır. … (s.12).” Continue reading ‘Günümüzde oynanmakta olan bazı oyunları anlamak için tarihin tuttuğu ışık I’
Published on 08 Şubat 2010 in Enerji and Genel. 2 Comments
Continue reading ‘Prof. Dr. Celal Şengör’ün Uyarısı!’
You are currently browsing the Hikmet Uluğbay weblog archives for the month Şubat, 2010.
21 queries. 0,699 seconds.