Ayhan GÜLSOY | TARİH TEKERLEK DEĞİLDİR! | Kayseri Yeni Haber
Tarih: 25-02-2020 10:02:00 Güncelleme: 25-02-2020 10:02:00
M.Ö. 3000 yıllarında bulunan yazı, keşke hayatımıza çok önceden girseydi. Elimizdeki yazılı ilk belgemiz, Orhun Yazıtları. Tarih, M.S. 732.Yazıyı ne kadar geç kullandığımızın belgesi.
Yazı yoksa; belge de olmaz, arşiv de... Toplumsal bellek kayda geçmez... Göçebe toplumların yazgısı bu.
Bugünün yanlışlarından, yarınki kuşaklara bilgi aktarımı söz konusu olmayınca, aynı yanlışlar sürüp gidiyor. Ders almak, daha dikkatli olmak gibi bir çaba göstermiyor toplum. Elli yıl, yüz yıl sonra benzer olaylarla karşılaşınca, hemen bir söz uyduruveriyoruz:
“Tarih, tekerrürden ibarettir.” Yani, tekrarlanır, teker gibi döner durur.
Her olaydan, her felaketten ders almasını bilirsek; ona göre davranış geliştirir ve önlem alırsak, tarih tekerrür etmez, edemez... Âkif ne güzel söyler:
Aynı çukura ikinci kez düşmek, akıllı insanların işi olamaz. Akıllı insan, kendi aklını doğru kullanan insandır. Daha akıllı insan, başkalarının aklından da yararlanır. Daha daha akıllı insan ise, başkalarının akılsızlığından yararlanmayı bilir.
Tarih bilgisi, başkalarının akılsızlığı sonucunda nelerin yaşanabileceğini gösterir insana... İsmail dedem, böyle öğüt dolu olayları anlatırken, “İşte sana, bedava akıl" demekten kendini alamazdı. Yani, duvara toslamadan, başına iş açmadan, bedel ödemeden, öğrenilmiş bir deneyim…
Fetihler peşinde koşan, vurduğunu deviren imparatorlar gördü bu gezegen. Ama büyük felaketlere, acılara yol açmış; kendi halkının yok oluşuna neden olmuş adamlar da gördü…
Tarih denilen ölümsüz ihtiyarın sözünü dinlemeden yola çıkan hükümdarların bazıları, kendi halklarına da büyük acılar yaşattılar.
1812'de Napolyon, Moskova seferine büyük bir iştahla, altı yüz seksen bin kişilik orduyla çıkar ama, Rusların izlediği akıllı strateji ve taktikler sonunda, büyük yenilgiye uğrar. Üç yüz seksen bin ölü ve yüz bin esir bırakarak Fransa'ya döner...
Birinci Dünya Savaşı’nda yenik düşen Almanya'nın öcünü alma sevdasıyla, 1939'da İkinci Dünya Savaşını başlatan Hitler; Dimyat'a pirince giderken, evdeki bulgurdan oldu... Ülkesinin önce dörde, sonra ikiye bölünmesine yol açtı. Avrupa’da elli milyondan fazla insanın ölümüne/kaybına neden oldu... İkiye bölünmüş Almanya, 1989'da ancak birleşebildi.
Tarih; ders almasını bilenler için büyük bir hazine; bilmeyenler içinse, dönüp duran bir tekerlek...