Atabay Hukuk & Danışmanlık | | Ankara Hukuk Bürosu KORONAVİRÜS VE AİLE İÇİ ŞİDDET – Atabay Hukuk & Danışmanlık
(Yazı Dizisi -2)
Bir ebeveyn için en mutlu an, çocuklarının önüne çıkan engelleri ortadan kaldırdığı an, dolayısıyla onların mutlu olduğu andır. Bir eş, bir anne, bir baba olarak; onların bedensel ve ruhsal sağlığının korunması için her türlü tedbiri almak, gerekli ortamı oluşturmak yükümlülüğü bulunmaktadır.
Maalesef, doğal afet, savaş, salgın hastalık gibi kriz zamanlarında şiddetin her türünde özellikle aile içi şiddet olaylarında artış olduğu görülmektedir. Korona virüs salgınının yayılım hızının yavaşlatılması ve durdurulmasında en etkili önlem olarak sosyal izolasyon, toplumda fiziksel etkileşimin en aza indirilmesi kabul edilmekte, bu kapsamda yapılan ‘’evde kal’’ çağrıları daha da artmaktadır. Yetkili mercilerce getirilen kısıtlamalar, okulların kapanması ve evden çalışmanın başlaması veyahut işten çıkarılmalar sonucunda insanlar tüm zamanlarını evde geçirmeye başlamışlardır. Toplumdaki aile içi şiddetin genellikle kapalı kapılar ardında yaşandığı gerçeği karşısında pandemi ve alınan önlemlerin aile içi şiddetin artmasına ve mağdurların sayılarının yükselmesine aracı olduğu sivil toplum kuruluşlarınca da ifade edilmektedir. Şiddetten mağdur olanlar, salgın nedeniyle şiddet önleme birimlerine veya kolluk kuvvetlerine bildirmekten kaçındıkları da ayrı bir gerçektir.
26.03.2020 tarihli mükerrer Resmî Gazetede yayımlanan 7226 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
Geçici madde 1 de; “(1) Covid-19 salgın hastalığının ülkemizde görülmüş olması sebebiyle yargı alanındaki hak kayıplarının önlenmesi amacıyla;
belirler.” hükmü yer almaktadır.
Buna göre dava açma, icra takibi başlatma, başvuru, şikâyet, itiraz, ihtar, bildirim, ibraz ve zamanaşımı süreleri, hak düşürücü süreler ve zorunlu idari başvuru süreleri de dâhil olmak üzere bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm süreler 30 Nisan 2020 tarihine kadar durmaktadır. Bu tarihten sonra uzatma olmazsa süreler yeniden işlemeye başlayacaktır.
Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun 30.03.2020 tarihli kararının 10. maddesinde yer alan; “6284 sayılı Kanun kapsamında verilen tedbir kararlarının yükümlülerin korona virüs kapsamında sağlığını tehdit etmeyecek şekilde değerlendirilmesi gerektiğine’’ ifadesi bu anlamda şiddet uygulayana tedbirlerin uygulanmaması sonucunu doğurma ihtimali nedeniyle haklı olarak eleştirilmektedir.
Nişanlanma, Türk Medeni Kanunu’na göre tarafların birbirlerine karşılıklı yazılı veya sözlü olarak kendi serbest iradeleriyle evlenme vaadinde bulunmalarıdır. Nişanlanan tarafların ayırt etme güçleri (temyiz kabiliyeti) olmak zorundadır.
Taraflar isterlerse tek taraflı irade beyanı veya karşılıklı anlaşma ile nişanı bozabilir. Nişan, bir evlilik olmayıp evlilik vaadidir. Nişanlılık, taraflara evliliğin verdiği yakınlığı, birlikte yaşama hakkını ve evlilikten doğan yetki ve hakları vermez. Nişanlılık, evlilik öncesi evliliğe hazırlık döneminin adıdır.
Nişanı bozma ise bozucu yenilik doğuran irade beyanıyla kullanılan bir haktır. Nişanın haklı bir sebep olmaksızın bozulması veya bozulmasına sebebiyet verilmesi halinde buna neden olan tarafın tazminat ödemesi gerekir. Buradaki haklı sebep, TMK’da açıkça tanımlanmamıştır. Ancak hangi durumların haklı sebep teşkil edip etmeyeceğine dair birçok yargı kararı mevcuttur. Yargıtay kararlarına göre; sadakatsizlik, şiddet, hakaret, içki ve kumar düşkünlüğü, nişanlısının ailesine saygısız, seviyesiz davranma, yüz kızartıcı bir suçtan mahkumiyet, evliliğin ön hazırlıklarına karşı tam ilgisizlik, nişanlıya ilgisiz davranma gibi durumlar nişanın bozulmasında haklı neden teşkil eder.