Şangay Ruhu, ŞİÖ ve Qingdao Zirvesi
Mayıs 31, 2018 çin, iran, rusya, şangay işbirliği örgütü, şiö, wang yi Hiç yorum yok
Şangay İşbirliği Örgütü hızlı bir gelişim sürecine girmiş ve 2001 yılındaki kuruluşundan bu yana geniş bir nüfuza sahip, kapsamlı bir bölgesel organizasyon haline gelmiştir.
Bölgesel güvenlik ve istikrar alanında işbirliğine odaklanan bir kuruluştan, siyaset, ekonomi, güvenlik, diplomatik iletişim konularında kapsamlı işbirliğine adanmış bir platforma doğru genişlemiştir.
ŞİÖ; Hindistan ve Pakistan'ın katılımıyla, Avrasya topraklarının yüzde 60'ından fazlasını, dünya nüfusunun yaklaşık yarısını ve küresel GSYİH'nın yüzde 20'sini oluşturuyor.
Kuruluşun başarıları, ŞİÖ’nün tüzüğünde yer alan Şanghay Ruhu'nun birleştirici gücüne işaret ediyor.
Çin ve Rusya kaynaklı değerlendirmeler ŞİÖ’nün; karşılıklı saygı, adalet, kazan-kazan işbirliği ile yeni bir uluslararası ilişkiler modeli haline geldiği konusunda hemfikir.
ŞİÖ üyesi ülkeler; sosyal sistemler, ideoloji ve kalkınma modelleri arasındaki farklılıkların ötesine geçiyor ve karmaşık değişikliklerin ortasında dünya sorunlarının çözümü için bir yaklaşım sunuyor.
18.Şangay İşbirliği Örgütü (SCO) Zirvesi, Çin'in doğusundaki Shandong Eyaletindeki bir sahil kenti olan Qingdao'da 9 ila 10 Haziran tarihlerinde yapılması planlanıyor. Çin tarafından Nisan ayında Asya'daki Boao Forumu konferansı sonrasında Çin'in 2018'de katılacağı ikinci büyük diplomatik olay olarak değerlendiriliyor.
Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi zirve sonucunda güvenlik ve ekonomik işbirliği konusunda bir düzine anlaşma yapılacağını belirtiyor.
Kırgız Devlet Başkanı Sooronbay Jeenbekov, Kazak Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Jinping’in davetlisi olarak Çin'e devlet ziyaretinde bulunacaklar. İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani de Çin'e çalışma ziyaretinde bulunacak.
Çin, geçen Haziran ayında ŞİÖ’nün başkanlığını devraldığı dönemden bu yana bugüne kadar bir dizi önemli kurumsal toplantı ve çok taraflı etkinlik de dahil olmak üzere 160'dan fazla etkinlik gerçekleştirdi.
Çin, Qingdao zirvesinin yeni konsensüse ulaşacağını, yeni tedbirler oluşturacağını ve gelişmiş kalkınma için yeni bir plan ortaya koyacağını umuyor.
Wang Yi, Qingdao Deklarasyonunun zirveden sonra yayınlanmasının, ŞİÖ’nün 2001 yılında Şanghay'da yaratılmasından bu yana geçen 17 yıldaki tecrübesini özetleyeceğini söyledi. Wang, tüm tarafların Şangay Ruhu'nun karşılıklı güven, karşılıklı yarar, eşitlik, istişare, çeşitli uygarlıklara saygı ve ortak kalkınma arayışını sürdürmeye devam etmesi gerektiğini düşünüyor.
ŞİÖ zirvesinde güvenlik konusunda terörizm, aşırılıkçılık ve ayrılıkçılık konularına odaklanılacak.
Wang, "Zirvede, ŞİÖ üyesi ülkelerin güvenlik işbirliğini güçlendirmek ve çeşitli işbirliği belgelerini gözden geçirmek için özel önlemleri tartışacaklar." derken zirvenin küresel yönetişimin geliştirilmesi ve çok taraflı ticaret sisteminin birleştirilmesi gibi konularda net bir mesaj vereceğini söyledi.
Çin dışişleri bakanı, "Qingdao zirvesi, üye devletlerin kalkınma stratejilerinin sinerjisini güçlendirmek için, özellikle de bölgesel ekonomik işbirliğini ilerletmek için ve ayrıca Kemer ve Yol projesini teşvik etmek için yeni planlar hazırlayacak." diye de ekledi.
Wang, eski Çin filozofları Konfüçyüs ve Mencius'un evi olarak Shandong Eyaleti'nin Çin uygarlığının doğum yerlerinden biri olduğunu söyledi.
Çin’in önemli şehirlerinden biri olan Qingdao, Kemer ve Yol için önemli bir liman ve Çin’in reformunun ve açılımının etkileri konusunda derin yerel kültürü ile simgesel bir öneme sahip.
ŞİÖ, diplomatik anlamda özellikle Rusya ve Çin için önemli araçlardan birisi haline gelmiş durumda. Rusya ve Çin'in 9-10 Haziran’da yapılacak olan söz konusu zirvede dünyaya güçlü bir mesaj vermesi bekleniyor. Bunun küresel batı nezdinde nasıl karşılanacağı ise önemli bir soru.
İran’ın da zirveye katılacak olması ABD cenahından tepki ile karşılanacaktır. Bunun yanında Kuzey Kore meselesi ve “ticaret savaşı” ile ilgili yapılacak değerlendirmeler de büyük önem taşıyor.
Ama asıl merak edilen bütün bunların tamamını kapsayan Yol-Kemer stratejisi ile ilgili alınacak kararlar olacak sanırım.
One Belt-One Road (OBOR) ile genel stratejisini ortaya koyan Çin, ŞİÖ zirvesinde Şangay ruhu ile bu amacını daha da güçlendirici taktiksel diplomatik hamleler peşinde olacaktır.