Görme duyunuz sekteye uğramasın Güncel Sağlık Sağlık haberleri
Gözlerin en iç katmanını oluşturan, görmeyi sağlayan, ışığa duyarlı hücreler ile sinir liflerini içeren tabakaya retina deniliyor. Retinada; merkezi görmeyi sağlayan, ışığın odaklandığı özelleşmiş bölgeye ise sarı nokta (makula) adı veriliyor. Retinadaki hastalıklar; diyabetik retinopati, retina dekolmanı, göz içi kanamaları, sarı nokta hastalığı (yaşa bağlı makula dejenerasyonu), retinanın genetik bozuklukları, prematüre retinopatisi (ROP), retinal damar tıkanıklıkları, makula deliği, retina önünde oluşan zarlar, retinanın enfektif ve enfektif olmayan iltihabi hastalıkları, dejeneratif miyopik retina, etina distrofileri (tavuk karası, Stargardt hastalığı gibi...) ile retina tümörleri olarak 13 gruba ayrılıyor.
Gözyaşı kesesi ve gözyaşı kanalları, gözyaşını burun boşluğuna ulaştırıyor. Bu kanalların çeşitli nedenlerle tıkanması ise gözyaşının dışarı akmasınaneden oluyor. Söz konusu tıkanıklık doğuştan olabileceği gibi travma, iltihaplanma veya burun ameliyatlarına bağlı olarak da ortaya çıkabiliyor. Gözyaşı kanalları tıkanan hastalarda gözyaşının devamlı dışarı akması,gözyaşı kesesinin iltihaplanması ile buna bağlı olarak kızarıklık ve kesede şişlik gibi belirtilere yol açıyor. Dr. Öğr. Üyesi Şanlı, bu hastalıkta açık ameliyat (Toti ameliyatı) yönteminin yaklaşık 100 yıldır uygulanan klasik bir operasyon olduğunu ancak teknolojideki hızlı gelişmenin tıbba kazandırdığı endoskoplar ile internal yani kapalı yöntemin de bir seçenek olarak ortaya konulduğunu vurguluyor.
Retinanın en dış katı olan retina pigment epiteli (RPE) ile ışığa hassas katları arasında sıvı birikerek, sinir-duyu katmanının RPE’den ayrılmasına retina dekolmanı deniliyor. Ayrışmış retina bölgesindeki görme fonksiyonunun kaybı, tam görme kaybına kadar ilerleyebiliyor. Retina dekolmanı gelişen hastalar; başlangıçta ışık çakmaları, oval-yuvarlak şekiller ve örümcek ağı şeklinde görüntüler görme, siyah ya da kırmızı renkte yağan noktalar ile ayrılmış retina bölgesine uyan görme alanı kaybı tarif ediyor.
Dekolmanın tipine, yerine ve süresine göre belirtilerin şiddeti farklılaşabiliyor. Yırtıklı retina dekolmanlarında cerrahi yöntemlerin uygulandığını söyleyen Dr. Öğr. Üyesi Şanlı, “Bunlar; dıştan kalıcı veya geçici bir materyalle skleraya bası, lazer, krio ya da diyatermi kullanılarak yırtığın kapatılması, göz içi tamponad (pnömatik retinopeksi) ve vitrektomi ameliyatları olarak sıralanıyor” diyor.
Hastalık, gözyaşı yetersizliği olarak da tanımlanabiliyor. Gözyaşı tabakası, hemen göz üzerine yayılıyor. Ortada sulu, en dışta da yağlı tabakalar yer alıyor. Bu üç tabakadan herhangi birinin eksikliği veya bozukluğu, kuru göz şikayeti ve bulgularının ortaya çıkmasına yol açıyor. Kuru göz hastaları; gözlerde kuruluk hissi, yanma, batma, yabancı cisim hissi, kızarıklık, rüzgar veya sigara dumanından rahatsızlık, göz çevresinde mukus iplikçiklerin oluşması ve/veya kontak lens kullanmakta zorluk şikayetleriyle doktora başvuruyor. Gözyaşı salgısı, ilerleyen yaşla birlikte hem erkeklerde hem de kadınlarda azalıyor. Ancak kuru göz, özellikle menopoz sonrası kadınlarda sık görülüyor. Bunun dışında; idrar söktürücü, tansiyon düşürücü, antialerjik, antidepresan ve uyku ilacı kullanımı ile alkol tüketimi de göz kuruluğuna neden olabiliyor.