ABD′den Asya′ya öncelik | DÜNYA | DW | 16.02.2009
ABD'den Asya'ya öncelik
ABD Dışişleri Bakanı Clinton Asya ülkelerini kapsayan ilk yurtdışı gezisine çıktı. Clinton’ın ilk gezisi için Asya’yı seçmesi, "ABD’nin Asya ile ilişkileri derinleştirmeye öncelik verdiği” olarak değerlendiriliyor.
ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton’ın, ilk durağı Japonya’nın ardından Endonezya, Güney Kore ve Çin’e geçmesi öngörülüyor. Clinton’dan önceki ABD Dışişleri Bakanları ilk yurtdışı gezilerini ağırlıkla Avrupa ya da Ortadoğu’ya yapmayı tercih ediyorlardı.
Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanı Hillary Clinton'ın ilk gezisini geleneksel olarak Avrupa'ya değil de Asya'ya yapması, uluslararası toplumun değişen çehresini de ortaya koyuyor. On yıllardır dünyanın gidişatı hakkında söz sahibi olan gelişmiş sanayi ülkeleri, artık güç ve etkinliklerini diğer uluslararası güç merkezleriyle paylaşıyor. Hillary Clinton, küreselleşen dünyada işbirliğinin öneminin arttığına dikkat çekiyor. ABD Dışişleri Bakanı, “Önümüzdeki aylarda bir araya geleceğim Avrupa, Latin Amerika, Ortadoğu ve Afrikalı liderlerle, ikili, küresel ve bölgesel bazda yürütülen işbirliğinin artırılması için baskı yapacağım. Bu tavrımı Tokyo, Cakarta, Seul, ve Pekin'de yapacağım temaslarda da ortaya koyacağım” açıklamasını yaptı.
Clinton, Asya gezisine çıkmadan önce de New York'ta Asya Topluluğu'nun panelinde bir konuşma yaptı
ABD'nin yeni dış politikalarına dair ipuçları verilecek
Hillary Clinton, bir hafta sürecek Asya gezisinde ekonomik krizden bölgesel sorunlara, iklim değişikliğinden terörle mücadeleye kadar birçok konuyu ele almayı planlıyor. Gezide, “smart power”, yani “akıllı güç” adı verilen yeni Amerikan dış politikasına dair ipuçlarının da sergilenmesi bekleniyor. Amerikan Dışişleri Bakanı Clinton, Asya turunun son durağında ziyaret edeceği Çin ile ilişkilere de büyük önem veriyor. Zira Clinton, Asya temasları öncesinde, “İster temiz enerji kaynaklarına erişim, isterse enerjinin etkin kullanımı olsun, Çin'i bir partner olarak görüyor ve bu doğrultuda onlarla sıkı bir şekilde çalışmayı öngörüyoruz. Her iki tarafın da kazanç sağlayacağı, bir yandan çevreye katkı sağlarken aynı zamanda ekonomik büyümeye de katkıda bulunacak teknoloji değişimi ve yeni stratejiler geliştirmeyi hedefliyoruz” açıklamasında bulundu.
Endoneza Devlet Başkanı Susilo Bambang Yudhoyono
“Clinton' ı n jesti”
Hillary Clinton'ın gezisini değerlendiren Deutsche Welle Asya uzmanı Alexander Freund, Amerikalı bakanın Endonezya'ya iki gününü ayırmış olmasına dikkat çekiyor. Freund, bunu, 190 milyon nüfuslu dünyanın en büyük Müslüman ülkesine bir jest olarak algılıyor. Alexander Freund, “Japonya, Kore ve Çin, bölgenin önde gelen ülkeleri arasında yer alıyor. Önemli bir işaret veriliyor, ancak bununla yetinilmiyor; Obama'nın İslam dünyasına diyalog çağrısı kapsamında bir adım atılıyor. Gezi, bu yönüyle de, bölge ülkelerine Amerika Birleşik Devletleri'nin verdiği değer ve saygılı yaklaşımıyla da ilgi topluyor” diyor.
Deutsche Welle Asya uzmanı Alexander Freund
“Kuzey Kore' nin başka şansı yok ”
ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton, Kuzey Kore'yi, nükleer programını sona erdirme konusunda verdiği taahhütlere bağlı kalması yönünde uyarıyor. Deutsche Welle Asya uzmanı Alexander Freund, Kuzey Kore yönetiminin yükümlülüklerini yerine getirmesinin kaçınılmaz olduğunu kaydediyor
“Amerika Birleşik Devletleri'nde işbaşına gelen yeni yönetim Kuzey Kore'nin bir nükleer tehdit oluşturmasına kesinlikle izin vermeyeceğini son derece net bir şekilde ortaya koydu. Kuzey Kore tamamen izole olmuş durumda; ezeli dost Çin bile Kuzey Kore'nin izlediği politikalardan uzaklaşıyor. Sonunda, Kuzey Kore de artan baskıya dayanamayıp ödün vermek zorunda kalacaktır.”
Asya uzmanı Alexander Freund, Kuzey Kore sorununun çözümünde Pekin-Washington ilişkisinin önemini vurguluyor. Freund, “Küreselleşen dünyada Batıyla bağlantısını sürekli kılmak, Çin'in de çıkarına. Her ne kadar Almanya birinci sırada da yer alsa Çin, önde gelen ihracatçı ülkelerden. Muazzam döviz rezervlerine sahip Çin'in çıkarları, kurlarda istikrarın ve dünya ekonomisinin işlemeye devam etmesi, ihracatın sürekliliğin sağlanması yönündedir. İşte bu nedenle Çin Avrupa, Japonya ve özellikle de Amerika Birleşik Devletleri'ne ihtiyaç duyuyor” değerlendirmesinde bulunuyor.
Amerika Birleşik Devletleri'nde gelecek ay başkanlık görevini alması beklenen Barack Obama'nın dış politika ekibi, Amerikan dış politikasını şekillendirmede kendi içinde de bir yarışa girecek gibi görünüyor. (09.12.2008)
Asya ve Avrupa krize karşı el ele
Çin’in başkenti Pekin’de düzenlenen Asya – Avrupa Zirvesi’nde (ASEM) taraflar, küresel finans krizine karşı ortak mücadele etme kararı aldı. Asya ve Avrupa ülkeleri finans sisteminin reformdan geçirilmesine hemfikir. (24.10.2008)
Çin'in önlenemeyen yükselişi
Çin, Asya’da Hindistan ile birlikte diplomaside petrol faktörünü en fazla ön plana çıkaran ülke konumuna geliyor. Dünyanın en kalabalık ülkesi, dış politikasını, petrol ve hammadde ihtiyacına endeksliyor ve bu arada eskiden rakibi olan ülkelere de göz kırpıyor. İki yıl önce göreve gelen Devlet ve Parti Başkanı Hu Jintao, ikinci kez Rusya ve Kazakistan’a resmi ziyarette bulundu. (26.07.2005)
ABD’de başkan seçilen Barack Obama’yı dış politika alanında zor bir dört yıl bekliyor. New York’tan gazeteci Sema Emiroğlu, yeni başkanın dünyanın çeşitli sorunlu bölgelerine ve Türkiye’ye yaklaşımlarını değerlendirdi. (07.11.2008)
Kısa link http://p.dw.com/p/GvGH