Sağlıkta yeni skandal: Kemik çimentosu
Yüksek kârlar uğruna insan hayatının hiçe sayıldığı ve ciddi anlamda tekelleşmenin yaşandığı sağlık sektöründe yeni bir skandal haberi Amerika’dan geldi. Synthes isimli bir tıbbi cihaz şirketinin illegal olarak insanlar üzerinde yaptığı deneylerde beş hastanın hayatını kaybettiği ortaya çıktı.
Çarşamba, 19 Eylül 2012 19:09
Tıbbi cihaz şirketi Synthes’in yasadışı olarak insanlar üzerinde kemik çimentosu test ettiği öğrenildi. Felaketle sonuçlanan bu haber kurumsal suç ve cezanın rahatsız edici hikâyesi başlığı ile batı medyasında yer aldı.
CNN Money’den Mina Kimes’in haberine göre, söz konusu illegal deneyler nedeniyle en az beş hasta ameliyat masasında hayatını kaybetti.
Omurgasına kemik çimentosu enjekte edildi
16 Kasım 2011 tarihinde, 70 yaşındaki Georgia Baddley, ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı'nın bir özel ajanından şok edici bir telefon aldı. Ajan, Baddley’e hükümetin annesinin ölümüyle ilgili yeni bilgiler edindiğini söyledi.
8 yıl önce 83 yaşındaki anne Barbara Marcelino, omurga ameliyatı sırasında beklenmedik bir şekilde hayatını kaybetmişti. Bu sırada Baddley, zaten bu yaştaki bir kadın için riskli olan bu ameliyat sırasında neler olabileceğini sorgulamadı. Ancak Ajanın, kendisine cerrahın annesinin omurgasına kemik çimentosu enjekte ettiğini ve bunun annesinin ölümünde rol oynamış olabileceğini söylediği zaman Baddley dehşete düştü.
Ajan, kemik çimentosu üreticisi olan Synthes adlı şirket ve dört yöneticisi hakkında hükümetin suçlamalarını Baddley’e aktardı. Telefonu kapadıktan sonra hayretler içinde kalan Baddley, çok şaşırdığını ve böyle bir şeyin nasıl olabileceği konusunda herhangi bir fikrinin olmadığını dile getirdi.
Johnson & Johnson tarafından satın alınmıştı
Çoğu insan West Chester merkezli tıbbi cihaz üreticisi Synthes adlı şirketi duymamış olabilir. Fakat söz konusu şirket, Haziran ayında yaklaşık 20 milyar dolarlık bir yatırım ile sağlık sektörünün en tanınan firmalarından biri olan Johnson & Johnson (JNJ) tarafından satın alınmıştı.
Bu anlaşma şirketin yüksek marjlı ortopedik ürün üretimini genişleteceği için piyasa gözlemcileri tarafından olumlu karşılandı.
2009 yılında bir avukat Synthes’i klinik çalışmalarda yasadışı olarak insanlar üzerinde deney yapmakla suçladı. 2002 ve 2004 yılları arasında Synthes, insan iskeletine enjekte edildiği zaman kemik dönüşmesi için benzersiz bir kapasiteye sahip olan Noriyen XR adlı ürünü test etti. Gıda ve İlaç İdaresi açıkça omurga ameliyatları için Noriyen XR kullanımını teşvik etmediğini ancak şirketin ileriye gittiğini ifade etti.
Tıpkı Barbara Marcelino gibi omurgalarına Noriyen XR enjekte edilen en az beş hasta ameliyat masasında hayatını kaybetti. Synthes şirketi ve yöneticileri hakkındaki iddianame sağlık sektörünü salladı.
Hastalardan ürünün onaysız olduğu saklandı
Adalet Bakanlığı, dört yüksek rütbeli yöneticiyi Sorumlu Kurumsal Memur Doktrini adlı sağlık yasası kapsamında suçlu buldu. Söz konusu dört yönetici, şirketin izinsiz klinik çalışmalara, ruhsatsız ilaç pazarlanmasına ve ürün tanıtımı için onaylanmamış kullanımlara ilişkin suçlamaları kabul etti. Ancak bu suçlamalar karşısında hiçbir yönetici cezaevine gönderilmedi.
Bilindiği gibi ilaç ve cihaz üreticileri arasında ruhsatsız ilaç pazarlama oldukça yaygın. Geçtiğimiz on yıl boyunca Merck (MRK), Pfizer (PFE), Abbott Labs (ABT), and GlaxoSmithKline (GSK) gibi ilaç devleri, ruhsatsız ilaç pazarlanma nedeniyle milyarlarca dolar ceza ödemek zorunda kalmıştı.
Ancak Synthes’in bu uygulaması tipik bir ruhsatsız ilaç pazarlanma olayı değil. Riskler konusunda bilgi verilmesine karşın hastalar bazen klinik çalışmalar sırasında ölmekte. Savcılar kemik çimentosu ürününün onaysız olduğunun gizlendiğini savunurken şirket, hastaların denek olmayı isteyip istemedikleri konusunda seçme hakkından mahrum bırakıldığını ifade etti.
Adalet Bakanlığı’na göre, işadamlarının kendi eylemlerinden sorumlu tutulabilmeleri için Synthes dosyası eşi görülmemiş bir fırsat olabilirdi. Bu çerçevede avukat asistanlarından Mary Crawley, yöneticileri "venal suç" adı altında hapse göndermek için mahkemeye çağrıda bulundu.
Synthes’in gizemli sahibi
Synthes, Filedelfiya’nın 25 kilometre batısına dayanır ancak köklerini İsviçre'den alır. 1958 yılında kırık kemiklerin implantlar ile iyileştirilebileceği inancına sahip olan dört İsviçreli cerrah bir araştırma örgütü kurdu. Bu cerrahlar "Synthes" markalı tıbbi ürünler geliştirdi.
1970'lerde kurucu cerrahlardan biri gizemli bir İsviçreli bir işadamı olan Hansjörg Wyss’dan bir uçak satın aldı. Harvard Business School'dan mezun olan Wyss, Türkiye, Pakistan ve Filipinler’de çalışmıştı. Wyss cerah ile tanıştığında bir yandan bir kimya şirketi için çalışıyor diğer yandan ise uçak satıyordu. Cerrah ile Wyss Synthes’ın Amerika’daki sorumlusu olmak için bir anlaşma imzaladılar. Daha sonra tüm şirketin CEO'su olan Wyss, Synthes’i 30 yıl boyunca kırık kemikleri stabilize etmek için plak ve vida yapımında uzmanlaşmış bir sanayi devi haline getirdi.