Sakife-i Beni Saide vakıası (Arapça: واقعة سقیفة بنی‌ساعده), bir grup Müslümanın Hz. Peygamber Efendimizin (s.a.a) vefatından hemen sonra daha efendimizin mübarek naaşı kaldırılmadan ve defnedilmeden önce toplanarak Ebu Bekir’i halife unvanı ile seçtikleri hadisedir. Bu seçim hadisesinde Beni Haşim ve Ehlibeytten (a.s) kimse yer almamıştır. Bu olay olduğu esnada Hz. Peygamber Efendimiz (s.a.a) tarafından kendisinden sonra yerine tayin ettiği Hz. Ali bin Ebu Talip (a.s) Peygamber Efendimizin cenaze ve defin işlemleri ile ilgilenmekteydi. Bir grup Muhacir, Ebu Bekir’in halife olması ve bir grup Ensar da Sa’d bin Ubade’nin halife olması amacı ile toplanmış ve her bir grup kendi adamlarının halife olması için uğraşmıştır.
Bu vakıa, hicretin 11. Yılında Sakife-i Beni Saide denen yerde gerçekleşmiştir. Bazı sahabelerin Ebu Bekir’e biat etmesi bir süre Medine’de anlaşmazlık ve ihtilafların yaşanmasına neden olmuş ve bu durum bazı sahabelerce kabul görmemiştir. Şialar, bu biati, Hz. Peygamber Efendimiz'in (s.a.a) Gadir-i Hum’daki vasiyetine aykırı bilmekte, İmam Ali’nin (a.s) hilafetinin gaspının başlangıcı olarak değerlendirmekte ve bu durumu şiddetle eleştirmektedirler. Şialara göre bu biat, sahih İslam yolundan sapma olarak değerlendirilmektedir.
Sakife-i Beni Saide, Beni Saide bin Ka’b bin Hazrec’e ait bir mekandı. Mescid-i Nebi’ye yakın yerde bulunmaktaydı ve tarihi bir üne sahipti. Sakife, Mescid-i Nebevi’nin batı yönünde, Bida’e kuyusunun yanında yer almaktaydı. Ensar’ın halife adayı olan Sa’d bin Ubade onun yakınlarında yaşamaktaydı.
Hazrec kabilesinin lideri Sa’d bin Ubade, hasta ve ateşi olduğu halde, Ensar grubu (Evs ve Hazrec) arasında, Sakife-i Beni Saide’de oturmaktaydı ve onun adına bir kişi Ensar’ın Muhacirlere oranla hilafete daha öncelikli olduğu ve faziletleri hakkında konuşmaktaydı. Sa’d bin Ubade’nin bu girişimi ve Ensar’ın Sakife’de toplanmasının nedeni onların liderliğe olan iştiyaklarından mı yoksa bazı Kureyş ileri gelenlerinin davranış ve tutumlarından kuşku duyduklarından mı dolayı olduğu tam olarak anlaşılmamaktadır. Mantıklı olan Ensar’ın o anlarda (Hz. Resulullah’ın vefatı esnasında) bu tarz konuşmalar yapması, bazı Muhacirlerin girişimlerine yönelik bir tepkisel yaklaşım olduğudur, yoksa Hz. Resulullah’ın (s.a.a) defalarca ettiği vasiyetler karşısında (örneğin: Yevmu’d-Dar, menzilet, Gadir-i hum… vb. gibi hadislerde Hz. Ali’yi yerine vasi olarak tayin etmiştir) bu tür bir pozisyon almak onlar için uygun değildir. Belki de bazı Muhacirlerin Hz. Resulullah’ın onca tekit ve emri olmasına rağmen Usame bin Zeyd’in ordusuna katılma emrine uymaması ve Hz. Peygamber Efendimiz'in vasiyet yazmak için kâğıt ve devat getirilme isteğine karşı çıkmaları gibi nedenlerden dolayı, sosyal haklarının ellerinden alınarak bu tür haklardan mahrum bırakılma endişesi ve yakın gelecekte baş gösterebilecek isyanlar gibi nedenlerden dolayı Ensar’ın konum ve çıkarını koruma adına Sakife’de toplandığı daha tutarlı bir görüştür. Ancak Ensar’ın hesaplanmamış bu girişimi kendi eliyle İslam tarihi boyunca baş gösteren en büyük fitnenin şekillenmesine neden olmuştur. Tarihin de tanıklık ettiği üzere Hz. Peygamber Efendimiz'in önceden öngörüde bulunduğu bir çok isyan ve ayaklanmalar oradan alevlenmiştir.
Sakife ile ilgili hadiselerin bu aşaması ve Ebu Bekir’in hilafete seçilmesi, yani Ebu Bekir’in mescitte hazır olması ile birlikte Ömer ve Ebu Ubeyde bin Cerrah ile Ensar’ın toplandığı Sakife’ye gitmeleri hakkında çeşitli rivayetler bulunmaktadır. Elde olan bazı rivayetlere göre Ebu Bekir, Ömer ve Ebu Ubeyde bin Cerrah’ın Esnar’ın Sakife’de kendi aralarında toplantı yaptıklarını duymadan ve onların toplantılarına katılmadan önce Ebu Ubeyde’nin evinde halife seçimi hakkında kısa bir istişare toplantısı yaptıkları muhtemeldir. Sakife’de yaşananlar ve Muhacir ve Ensar arasında yapılan konuşmalar hakkında nakledilen rivayetler oldukça ünlüdür. Tarihi kaynakların belirttiğine göre Ebu Bekir’in halife olarak seçilmesinin büyük tartışma ve çekişmelerden sonra olduğu, Esnar’dan Habbab bin Munzir’in Muhacirlere kılıç çektiği ve Sa’d bin Ubade’nin Ömer’in sakallarından tutarak çektiği ve bu hengâmede Sa’d bin Ubade’nin ayaklar altında kalarak ezilme tehlikesi geçirdiği, ciddi yaralanma ve ölümlerin yaşanabileceği kargaşa ve çekişme ortamında Ömer’in bir konuşma yaparak Ebu Bekir’in halife seçilmesini sağlaması ve ona biat alınması konusunda ana oyuncu olduğunu hilafeti döneminde Mescid-i Nebi’de minberde ona (Ebu Bekir’e) biat alınması konusunu açıkladığında itiraf etmiş ve orada hazır bulunan İbn Abbas da bunu teyit etmiştir. Bu tarihi belgeyi ünlü tarihçiler İbn Hişam, Taberi, İbn Habban ve başkaları nakletmiştir. Ömer’in okuduğu bu hutbe ve başka kaynaklara göre, Ebu Bekir’in müdahalesi ile Sa’d bin Ubade’nin hasta olmasına rağmen toplantıdan dışarı atılması ile Sakife’deki toplantı normale dönmüş ve tartışmalar son bulmuştur.
Ünlü tarihçi İbn Ebi’l Hadid, Nehcü’l-Belağa’nın (65. Hutbesinin) şerhinde şöyle yazmaktadır: “Ömer, Ensar’a şöyle dedi: ‘Araplar asla sizin emirlik ve hükümetinize razı olmaz. Zira Peygamber sizin kabilenizden değil, ama Peygamberin akrabalarından birisi hükümet ederse kesinlikle ona itaatten kaçınmazlar.’ (burada Hz. Ali’nin şu sözünü nakletmektedir): ‘Hükümet ve Muhammedî miras konusunda bizimle yarışabilecek ve çatışabilecek birisi var mıdır? Oysa bizler onun yakınları ve akrabalarıyız.”
Sakife’de Ebu Bekir’e biat edilmesi ve ardından orada hazır olanların da biat etmesi ile Medine’de biat alınma işlemlerini hızlandıran ve yayan neden Beni Eslem kabilesinin orada hazır olmasıdır. Nakledildiğine göre Sakife’de biat işlemi bittikten sonra Muhacire bağlı olan Beni Eslem kabilesi Medine’ye girmiş ve cadde ve sokakları doldurarak Ebu Bekir’e biat almışlardır. Öyle ki hatta Ömer: “Beni Eslem kabilesi sahneye çıkmadan önce ben, zafer kazanılacağından emin değildim”, demiştir.
"http://tr.wikishia.net/index.php?title=Sakife-i_Beni_Saide_Vakıası&oldid=110769" adresinden alındı.
Bu sayfa son olarak 20 Ağustos 2018 tarihinde ve 11:49 saatinde düzenlenmiştir.
Bu sayfaya 11.718 defa erişilmiş.