Şeker Yükleme Testi Yaptırmak Gerekli midir? | op. dr. Nezih Durmazlar
GEBELİĞE BAĞLI ŞEKER HASTALIĞI:
Gebeliğin 24. – 28. haftalarında gebelere şeker yükleme testi önermekteyiz. Gebelik öncesinde şeker hastalığı olmamasına rağmen gebeliğin bu haftalarında kanda glukoz düzeyi yükselme gösterebilir. Bunun tespit edilmesi ise sadece glukoz yükleme testleri ile elde edilebilir. Gebeliğe bağlı şeker varlığının tespit edilmesi hem anne sağlığı hem de fetüs sağlığı açısından son derece önemlidir.
ŞEKER YÜKLEME TESTİ (OGTT) NASIL YAPILIR:
Önce tarama testi olan 50 gr glikoz içirilir. Bir saat sonra kanda glikoz seviyesi kontrol edilir. Bu oranın tespiti sırasında glikoz seviyesi 140 mg/dl altında olduğunda anne adayında gebelik şekeri olmadığı belirlenir. Fakat kandaki glikozun bu değerin üstünde çıkması halinde bir tanı testi olan 3 saatlik 100 gr glikozla testin yeniden yapılması gerekir. 3 saat sürecek yüklemenin ardından, anne adayının gebelik şekeri olup olmadığı kesin olarak belirlenir. Anne adayına yapılacak şeker yükleme testi sonrasında aşırı fiziksel aktivitenin yapılmaması ve bu süreçte herhangi bir şey yenmemesi gerekir. Bunlar şeker yükleme testinin doğru sonuç vermesi açısından önemlidir.
GEBELİĞE BAĞLI ŞEKER HASTALIĞI NASIL TEDAVİ EDİLİR:
Gebelik şekeri olması halinde anne adaylarına normal şeker hastaları gibi ağızdan alınacak şeker ilaçları verilmez. Bunun yerine diyet ve egzersiz uygulamaları, insülin verilmesi gibi tedavi yolları tercih edilir. Doktorun ve diyetisyenin birlikte hazırladığı, gebelik durumuna uygun diyet programıyla anne adayının beslenmesi sağlanır.
NEDEN GEBELİKTE ŞEKER YÜKLEME TESTİ YAPMAK GEREKİR?
Gebeliğin 2. ve 3. trimesterinde bebek hızlı olarak büyümektedir. Şeker düzeyi yüksek olan gebelerde bu dönemde bebeğin daha fazla irileşmesine neden olabilir. İri bebeklerin doğum öncesinde ve doğumda daha fazla sorun yaşadığı belirlenmiştir. İri bebeklerin doğumu sezaryenle olacağından, doğumda omuz takılması, doğumun daha uzun süre devam etmesi, doğum travması gibi sorunlar meydana gelebilir. Gebelik döneminde pre-eklampsi adı verilen yüksek tansiyon riski şeker hastalığında daha fazladır. Bu sorunda bebek ve anne adayı için sorunlar meydana getirebilir. Gebelikte erken doğum riski ve düşük riski daha fazla olur. Bebeğin doğmasından sonra hipoglisemi yani kan şekeri düşüklüğü yaşanabilir. Doğumdan sonra bebekte akciğer gelişimi tam olmadığından, solunum zorluğu yaşanabilir. Anne karnında ani bebek ölümleri gelişebilir. Doğumdan sonra bebeklerde billuribin yüksekliği, kalsiyum seviyesi düşüklüğü, polisitemi yani bebeğin kan hücrelerinin fazla olması görülebilir.
Gebeliğe bağlı şeker hastalığı, anne adayı ve bebek için bazı risklerin oluşmasına neden olur. Şeker hastalığı olan gebelerde bu süreçte kan şekeri seviyelerinin ne kadar düzenli olması sağlanırsa, diyabet yüzünden oluşacak riskler azaltılır. Gebeliğe bağlı şeker hastalığı olan hastalar yüksek riskli gebelik grubuna girmekte olup, takibinin de uygun şekilde yapılmasını gerektirir.
Bu nedenlerden ötürü gebeliğin 24. – 28. haftalarında tüm gebelere şeker yükleme testini önermekteyiz.