Tatilde hastalıklar - Bayındır Sağlık Grubu
Keyifli, Sağlıklı, İyi Yolculuklar!
Seyahate çıkmak her zaman mutluluk vermiyor ne yazık ki! Kimi zaman, beklenmeyen hastalıklar nedeniyle tatil zehir olabiliyor. Besin zehirlenmeleri ise, tatilcileri mağdur eden hastalıklar listesinin birinci sırasında geliyor. Ancak basit önlemler alarak seyahati hem keyifli hem sağlıklı geçirmek de mümkün. Ayrıca, seyahat hekimliği alanı son yıllarda genişleyerek, gezginlerin güvenli bir şekilde seyahat etmesine olanak tanıyor.
Zehirlenmeler, böcek ısırıkları, bağırsak hareketliliği, mantar, infeksiyonlar… Tatilde başınıza geldiklerinde, tüm yıl beklediğiniz o, 1 hafta-10 günlük süreç korkunç anlara gebe olabiliyor. Bu rahatsızlıkların tedbirini baştan almanız ise, şahane bir tatil için ilk adımı oluşturuyor. Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Levent Doğancı, seyahat hastalıklarının son yıllarda artığını ama bu durumun önlem alınarak çözülebileceğini söylüyor.
Seyahat hastalıkları, son yıllarda çok sık duyduğumuz bir hastalık grubu. Seyahat hastalıkları denince aklımıza hangi rahatsızlıklar gelmeli?
Turistik ve iş amaçlı olarak ulusal veya uluslararası başka bölgelere gidildiğinde, değişen çevre ve yaşam koşullarına bağlı olarak ortaya çıkması olası hastalıklara seyahat ilişkili hastalıklar denir. Bunların başında çeşitli infeksiyonlar, travma, güneş ve ısı çarpmaları ile zehirli hayvan ısırık ve sokmaları geliyor. İnfeksiyonlar arasında sıklıkla; mide-barsak sistemini tutan hastalıklar, idrar yolları infeksiyonları, solunum yolları infeksiyonları ve deriyi tutan infeksiyonlarla birlikte cinsel yolla bulaşan infeksiyonlar gözleniyor.
Seyahate çıkmadan önce sağlık sorunları yaşamamak adına neler yapılabilir?
Sağlam olarak tatile ya da iş seyahatine çıkmak, sağlıklı olarak tatili-iş seyahatini geçirmek ve dönüşte potansiyel olarak risk yaratabilecek infeksiyonlardan olabildiğince korunmak en çok dikkat edilmesi gereken hususlar. Çeşitli önlemlerin alınabilmesi için gidilecek bölgedeki risklerle ilgili bir danışmanlık hizmeti alınması, potansiyel sağlık sorunlarında müracaat edilerek yol gösterebilecek bir kaynağın koordine edilmesi yararlı ve etkili olabilir. Bunun için seyahat hekimliği bölümüne başvurulabilir. Sağlıklı bir tatil yapılmasını ve hastalanmadan ruh ve beden sağlığına olumlu katkılarla işe ve günlük yaşama dönmeyi sağlamak, seyahat hekimliğinin görevi.
Tatilde kadınların sık yaşadığı sorunlardan biri, mantar. Mantar neden oluyor ve olmaması adına ne gibi önlemler alınabilir?
Kadınların normal floralarında da bulunabilen çeşitli mantarlar, örneğin kandida denilen mikroskopik fungal organizmalar özellikle uzun süre ıslak ve sıcak ortamlarda kalınırsa, (nemli mayo ile uzun süre oturulması gibi) vajende infeksiyonlara neden oluyor. Vajinal mantar infeksiyonunu sık geçiren kadınların çok daha dikkatli olması gerekiyor. Ayrıca yeni bir cinsel eş ve alışılmışın dışında sık ve sert cinsel ilişki de, tatil sırasında vajinite neden olabiliyor. Mantar infeksiyonlarına çok benzer yakınmalara yol açan bakteriyel vajinosisden ayırıcı tanısı yapılarak, etkili bir şekilde tedavi edilmesi gerekiyor. Yeterli hijyenik şartların sağlanmaması, yeterli filtrasyon yapılmayan havuzlar, ortak havlu ve örtü kullanımı da mantara neden olabiliyor. Bu sebeple, kadınlar tatilde yanlarında anti- fungal vajinal ilaç bulundurabilir.
Yaz aylarında kendimize nasıl sağlıklı bir yeme düzeni oluşturmalıyız?
Alışık olmadığımız tarz ve sıklıkla beslenmek, sıcak havalarda ikram masasında uzun süre açıkta bekleyen ve havadan gelebilecek mikroplara karşı hassas olan yiyecekleri yemek, besin zehirlenmesiyle karşı karşıya kalınmasına neden olabiliyor. Açık büfe programlarda sınırsız alkollü içkinin de beslenmeye eklenmesi durumu kötüleştirebiliyor. Mayonez içeren besinler, süt ve sütlü tatlılar, saklanma koşullarına uyulmamış kıyma, taze olmayan deniz ürünleri ve balık, bu hastalıklara en sık neden olan besinler. Turizmin yoğun olduğu geri kalmış ve insan yaşamına değer verilmeyen ülkelerde, özellikle metil alkol katılarak yapılmış sahte içki tüketimi de ölümcül zehirlenmelere yol açabiliyor. Özellikle altyapı yetersizliğinin olduğu gelişmemiş ülkelere seyahat edenlerin şu formülü unutmaması gerekiyor: ‘Peel it or boil it or forget it.’ Yani: ‘Soy ya da kaynat, ya da unut!’ Bir de böcekler ve zehirli hayvanlar var… Yazın zehirli hayvan ve böcek ısırması-sokmasıyla zehirlenmeler oluşabiliyor. Ayrıca, tropikal ülkelerde ani ölüme yol açabilen yılan, akrep, örümcek gibi hayvanların ısırma ve sokmalarına dikkat edilmeli. Çocuk ve yaşlılar bu tür zehirlenmelere karşı çok hassas oluyor.
Dünyanın hangi noktalarında hangi rahatsızlıklarla karşılaşabiliriz ve bu rahatsızlıklara karşı nasıl önlemler almamız uygun olur? Bazı ülkelere seyahat etmek için, bir süre öncesinde çeşitli hastalıklara karşı aşı yaptırmak gerekiyor. Bu ülkeler resmi bir aşı sertifikası olmayan ziyaretçilere de giriş izni vermiyor, sınır dışı ediyorlar.
Örneğin Suudi Arabistan hac ve umre ziyaretleri için giriş yapmak isteyen turistlerden epidemik menenjit aşısını belgelemelerini istiyor. Bazı Orta Afrika ülkeleri ve Güney Amerika tropik ülkeleri de sarıhumma aşısının resmi uluslararası aşı sertifikasyonunu sınır girişlerinde soruyor. Bu aşıların tam bir koruyuculuk sağlamaları için belli haftalar öncesinde uygulanmış olması gerekiyor.
Uçağın kapısında yapılacak bir aşılama aktivitesi, sadece idari problemi çözecektir, ancak tıbbi olarak bir koruma sağlamaz.
Jet-lag sorunu yaşamamak için neler öneriyorsunuz?
Uçuş öncesi iyi uyumak, uçuş sırasında fazla alkol kullanmamak, uyku saatlerine uymaya çalışarak gerekiyorsa uçuş sırasında uyumak; çok fazla rahatsızlık duyuluyorsa melatonin denilen hormonla uyku düzenini yeniden tesis etmek önlem olabilir.
Seyahat Sigortası Yaptırmak Önemli!
Prof. Dr. Levent Doğancı, seyahate çıkacak kişilerin seyahat sigortası yaptırması gerektiğini söylüyor: “Turizm ve seyahat gittikçe artan bir oranda sağlık sorunlarının kaynağı olmakta. Buna paralel olarak seyahat hekimliği alanı da genişleyerek, gezginlerin güvenli bir şekilde seyahat etmesine olanak tanıyor. Seyahate çıkacak kişilerin seyahat sigortalarını yaptırmaları ve bu sigortalarında sağlık bölümünün olup olmadığını hastalıklar oluşmadan kontrol etmeleri önemli.”
Cinsel Hastalıklara Dikkat!
Seyahatler sırasında sık karşılaşılan önemli bir hastalık grubu da cinsel yolla bulaşan infeksiyonlar. Prof. Dr. Levent Doğancı uyarıyor: “Seyahat ortamının getirdiği rahatlık ve bazen alkol kullanımının da etkisiyle yüksek risk taşıyan cinsel aktiviteler, önemli sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Bu yüzden, tek gecelik ilişkilerden uzak durmak gerekiyor. Yüksek risk taşıyan ilişkilerde, ilişki boyunca prezervatifle korunmak önemli. Yabancı cinsel eşlerin ve çoğul eşli kişilerin daha çok hastalık bulaştırabileceği unutulmamalı. Batı ülkelerinde genital siğil infeksiyonu neredeyse bir salgın halini almış durumda ve son derece bulaşıcı bir hastalık. Bu hastalık kadınlarda serviks kanserine de yol açabilen ve aşı ile korunabilir bir infeksiyon.”
<< Önceki Yazı Asrın Kanseri Obezite! Sonraki Yazı >> Çocukluktan Yetişkinliğe Uzanan Ergenlik Yolculuğu