HPV Aşıları - Op. Dr. Aslı Alay
Cinsel aktif bir kadının yaşamı boyunca HPV ile enfekte olma oranı %50’dir. 50 yaşına gelen kadınlar arasında yapılan bir taramada, kadının HPV ile yaşamı süresince karşılaşma ve infekte olma oranı ise çok yüksek olup %80 dir.
HPV ve Merak Edilenler
HPV Aşısı Rahim Ağzı Kanserine Karşı Yapılan Bir Kanser Aşısı mıdır?
HPV aşısı virüse karşı yapılan bir aşı olup kanser aşısı değildir. Human Papilloma Virüsü rahim ağzı kanseri riskini arttıran bir virüsdür. Ancak rahim ağzı kanseri olan, Human Papilloma Virüsü taşımayan ve farklı türde ancak düşük oranda görülen rahim ağzı kanserleri mevcuttur.
Rahim Ağzı Kanserinin Tek Nedeni HPV midir?
Rahim ağzı kanseri olan kadınların %96’sında HPV virüs pozitiftir. Ancak yüksek riskli olan HPV taşıyan kadınların sadece %1-3’ü kansere dönüşmektedir. Ancak virüsü taşıyan kadınların hangisinde kansere dönüşüm olacağını öngöremeyiz.
Rahim Ağzı Kanserine Yönelik Yapılan Aşılar Virüsün Tüm Tiplerine Karşı Etkin midir?
Rahim ağzı kanserine yönelik yapılan aşılar HPV tiplerinden 16, 18 ve siğillerin nedeni olan 6 ve 11’e karşı koruyucudur. Diğer HPV tiplerine karşı koruyuculuğu olmadığından diğer HPV tipleri ile de rahim ağzı kanseri oluşabilir.
Virüse Karşı Yapılan Aşıların Koruyuculuk Süresi Biliniyor mu?
Rahim ağzı kanseri riskini arttıran tipler arasında korkutucu olan HPV tip 18’e karşı koruyuculuğun antikor seviyesi düşse dahi devam ettiği tespit edilmiştir.
HPV aşısı yapılan kadınlarda da pap smear ile taramaya devam edilmeli midir?
Aşı yapılan her kadında da tarama programına devam edilmelidir. Rahim ağzı kanseri sadece HPV virüsüne bağlı olmadığı için aşılama sonrası tarama programına devam edilmelidir.
Serviks kanserlerinin çoğunun sorumlu olduğu virüs HPV 16 ve 18 dir. Tüm dünyada bu virüslere karşı ,kullanılan iki ayrı firmanın ürettiği aşı mevcuttur. FDA onaylı ve 4 tip HPV’ye (HPV 16, 18, 11, 6) karşı MSD firması tarafından üretilen HPV aşısı dünyada kullanılan ve günümüzde de çoğunlukla kullandığımız aşı çeşididir. Günümüzde kullanılan diğer aşı ise Cervarix ismi ile satışa sunulan HPV’nin 16 ve 18 tiplerine karşı olan aşıdır.
Uygulamada Gardasil aşısı 0., ardından 2. ve 6. ayda yapılmaktadır.
Cervarix ise 0., 1., ve 6. Ayda yapılmalıdır.
Türkiye de aşının uygulanımı için hedef kitle 13-26 yaş grubu kızlar olup, aşı 55 yaşına kadar uygulanabilmektedir. Ancak hedef 13-18 yaş grubundaki kızlar olmalıdır. Aşının koruyuculuğu artan yaş ile beraber azalmaktadır. Yaşın ilerlemesi ile bireyin HPV ile enfekte olma ihtimali arttığı için aşının koruyuculuğu azalmakta. Bu nedenle kızlar cinsel aktif döneme girmeden aşılanmalıdır..
Gebelik ve Aşı:
Aşılama programına gebelikte başlanılmamalıdır. Eğer kadın birinci aşısını yaptırmış ve gebe kalmışssa kalan dozlar uygulanmaz. Ve aşılama programına doğum sonrası sıfırdan başlanılmalıdır. Eğer 2 doz yapılmış ve gebelik başlamışsa, aşılama programına gebelik sonrası 6. Haftadan itibaren devam edilir ve son doz yapılır. Gebeliği sırasında bilmeden aşı yaptıran bir kadının gebeliğinin sonlandırılmasına gerek yoktur. Doğumsal bir anomaliye yol açmamaktadır.
Aşı Uygulanımı Sonrası Yan Etki:
En sık görülen yan etki hafif baş dönmesidir. Ayrıca enjeksiyon kas içine yapılmalıdır. Uygulama sonrasında aşı yerinde kızarıklık, kaşıntı, şişme, ağrı görülebilir.
Aşı uygulanan kadının smear testi ve HPV DNA testi anormal dahi olsa aşı uygulamak için engel değildir. Ancak HPV taşıyıcısı olan bir kadında aşının koruyuculuk etkisi belirgin düzeyde azalır. HPV tip 16 taşıyıcısı olan bir kadını aşıladığımız zaman koruma oranı oldukça azalır. Bu oran %26-27’a kadar inebilmektedir.
HPV aşısı yan etki düzeyi oldukça düşük ve koruyuculuğu yüksek bir aşıdır.
HPV aşısı sonrası yüksek antikor titrelerine ulaşılır.
HPV’nin oluşturduğu hastalıklardan korunmak için önce aşılama ardından da tarama programları yaygınlaştırılmalıdır.