Balıkesir yöresine ait halk oyunları
Bölge bölge Türkiye ve Ege Bölgesi Forumunda Balıkesir yöresine ait halk oyunları Konusunu Okuyorsunuz..
14 Temmuz 2012 16:12
a. Ağır Zeybek oyunları:
Genellikle Ayvalık, Burhaniye, Havran ve Edremit dolaylarında rastlanılan oyunlar ağır zeybek oyunlarıdır. Örneğin; Sebai Güvende, Edremit Güvendesi, Alay Havası, Tabancalı, Eski Kozak Zeybeği, İsmailli, Çakır Ayşe, Koca Arap, Savaştepe Zeybeği, Harmandalı ve Karyolamın demiri bu kategoriye sokulabilir. Bu oyunlar aynı zamanda çoğunlukla manav köyleri ile yörük ve tahtacı köylüleri tarafından oynanmaktadır. Bu kültür iki öğeden beslenmektedir. Birincisi, Kazdağı kültürü. İkincisi Kozak kültürü.
b. Kırık Zeybek oyunları:
Balıkesir merkez, Balya, İvrindi, Gönen ile Bigadiç'in batı köylerinde dolaylarında oynanan oyunlar genelde ağır ve ağdalı olmaktan ziyade kollardaki kırıklık ve hareketlerdeki çeviklikle ön plana çıkar. Bu oyunları üç gruba ayırabilir. Bu köyler aynı zamanda manav ve muhacır köyleridir. Bu oyunların hepsine birden ova oyunları veya ova kültürü de denir.
Güvende tipi oyunlar: <<İkili Güvende, Toplu Güvende, Ağır Hava, Doğru Hava, Sarhoş Havası, Kemeraltı, Doğanlar Zeybeği bu tipte oyunlardır. Toplu olarak dairede oynanır.>>
Bengi tipi oyunlar: <<Pamukçu Bengisi, Karşılama, Balıkesir Zeybeği, Balya Bengisi, Hambar Altı Kum Altı. Bengi ayak yapısının kökeni manav köyleridir. Yapılan araştırmalarda birçok manav köyünde bengi ayak yapısı tespit edilmektedir. Muhacır köylerin de manav köylerinden öğrendiği tahmin edilmektedir.>>
Zeybek tipli oyunlar: Bu köylerde Harmandalı, Karyolamın Demiri, Bağ Yüzünün Çamları gibi zeybek oyunlarına rastlanır.
c. Kaşıklı Zeybek oyunları:
Dursunbey, Sındırgı ile Bigadiç ve Kepsutun bir kısmında daha çok kaşıklı zeybek oyunlarına rastlanır. Bu ilçelere bağlı köylerdeki tespitlere göre giyim tarzı da oldukça farklıdır ve oyunlarda kaşık eşlik aracıdır. Oyunlar genelde sekmeli oyunlardır. Aynı zamanda bu oyunların oynandığı köyler yörük köyleridir.
Bu kesimdeki köylerde erkeklerin oynadığı oyunlara örnekler; << Akpınar, Azime, Sekme, Sektirme, Cezayir, Kayalcanın Taşları (ikili zeybek), Şerifem, Aşağı Yoldan, Yılanı Yılanı, Koca Kuş, Dada Zeybeği, Aşağıdan Çıktı Bayrağın Ucu, Evleri Var Üst Başta (dörtlü zeybek), Akdağ Yaylası, Köroğlu, Kocaceviz, Yörük Ali>>
Geleneksel olarak kadın oyun enstrümanları bakır tava,kazan,kaşık ve zilli maşa kullanılmaktadır. Oyunlar türkü eşliğinde oynanır. Kadın oyunları genelde etnik yapıya göre kategorize edilmektedir.
Yörede Türkler beş gruba ayrılmaktadır. Manavlar, Yörükler, Tahtacılar, Çepniler ve Muhacır Türkler. Söz konusu gruplar kendi oyunlarını üretmişler ayrıca birbirlerinden de etkilenmişlerdir. Bunun yanında altıncı Türk grubu Tatarlar olup, oyunları diğer beş gruptan oldukça farklıdır.
Balıkesir yöresi Tahtacı Türkmen oyunları icra edilirken
a. Manav Oyunları
Manav oyunları, Manav köylerinde kadınlar tarafından özel günlerde oynanan oyunlardır. Eskiden genelde evin içinde oynanırdı. Bu oyunlar kaşıksız oyunlardır. Manavlar, 10.yy'dan itibaren bölgeye yerleşmiş ilk Türkmen obalarıdır. Sonradan yerleşen yörüklerden ve muhacırlardan ayrılması için bu tanım kullanılır. Manav oyunları;
Zeybek tipli oyunlar: Harmandalı, Karyolamın Demiri, Entarisi Damgalı,
Karşılıklı oynanan sekmeli oyunlar: Mende, Şıngır, Eşmem Ben, Asmaların Filizi, Dere Boyu Düz Gider, Çay Benim Çeşme Benim, Yeşil Dağlar, Bandırmalı Güzelim, İnce Memet, Suda Balık Oynuyor, Koca Oyun-Hopde Güzelim, Aya Baktım.
Bengi tipli oyunlar: Karşılama.
b. Yörük oyunları:
Bu oyunlar kaşıklı zeybek oyunlarıdır ve Dursunbey, Sındırgı, Bigadiç, Kepsut ile bazı Savaştepe köylerinde oynanır. Oyunlarda konar-göçerliğin etkisi vardır. Yörük kadın oyunları üç alt kategoride incelenir: Sekmeli, adımlı oyunlar, hoplamalı oyunlar.
Sekmeli oyunlara örnek; << Akpınar, Azime, Şerifem, Aşağı Yoldan, Yörük Dağı, Dursunbeyin Hanları, Aşağıdan Çıktı Bayrağın Ucu, Şu Derelerin Taşları, Bir Yakadan Bir Yakaya, Güzelim Güzelim, Şıngır, Süpürgesi Aynalı, Yanma Yürek, Zerdali Dali>>
Adımlı oyunlara örnek; <<Demirciler, Bakırcılar, Bahçelerde Üzerlik gibi>>
Hoplamalı oyunlara örnek; <<Tünleme,Oğlanın Adı Hakkı, Köroğlu, Kocaceviz, Kırmızı, Hatçam, Durnalar, Tüllek(İğde Dalı) gibi>>
c. Tahtacı Türkmen oyunları:
Balıkesir yöresindeki Tahtacı Türkmenleri tarafından oynanan oyunlardır. Bu oyunlarda kaşıksızdır. Kendine özgü tavrı vardır. Bu oyunlara örnekler; <<Al Basmalar Aldım, Haydi Güzelim, Bağlarım, Baydan Nazmiye, Mendili Oyaladım, Sarıkarınca, Akpınar.>>
d. Çepni Türkmen oyunları
Yörede çetmi olarak adlandırılan köylerde oynanan geleneksel oyunlardır. Sözkonusu oyunlar türkmen oyunları ve yörük oyunlarına benzerlik gösterir. Ayrıca kostüm bakımından Tahtacı Türkmenlerinden daha çok Yörük giyimine yakın özellikler taşır. Bigadiç ve Balıkesir Merkez'de yoğunlaşan Çepni köylerinde tünlemeli oyunlara rastlanmaktadır. Bunlardan biri Kırmızı adlı oyundur.
e. Muhacır oyunları:
Bu oyunlar Balıkesir yöresindeki genelde Bulgaristandan 17. yy'da gelmiş muhacır köylüleri tarafından oynanan oyunlardır. Kaşıksız oyunlardır. Örnek; Karşılama, Hora, Vangel Çantası, Ayva ile Nar, Gürgenin Dalları ile manav oyunlarını da oynarlar.
Niğde yöresine ait halk oyunları
Adıyaman yöresine ait halk oyunları
Aksaray yöresine ait halk oyunları
Sakarya yöresine ait halk oyunları
Balıkesir yöresine ait halk oyunları isimli yazıya yorum yazın.
Balıkesir yöresine ait halk oyunları Konusunu değerlendirin.
balıkesir yöresine ait halk oyunları, balıkesir yöresine özgü bir halk oyunu, balıkesire ait halk oyunları
« Bilecik metristepe şehitliği görselleri | Balıkesir saat kulesinin tarihçesi, balıkesir saat kulesi tarihi »