Ali Fırat ŞenyurtSenih ÖzkiperBilge Göktürk DuranKayhan BölükbaşYalçın AltunMurat YılmazŞinasi YaydanAlper YaydanBahadır KarababaSemih Türkmen
Dağcılık SporuBu yazıyı paylaş
Temeli, dağlık bölgelerde yazın veya kışın bir takım teknikleri uygulanarak belirli bir nokta/zirve veya dağın belirli bir rotasına tırmanılmasına dayanır. Dağcılık, dağlarda yürüme, tırmanma ve kamp kurmayı kapsayan bir doğa sporudur. Ülkemizde de 1920'li yıllarda başlayan dağcılık sporu, günümüzde federasyonuyla ve kulüpleriyle yaygınlaşmıştır. Dağcılık, Avrupalı zenginlerin boş zamanlarında hayatın rutinlerinden kurtulma arayışı neticesinde 18.yy'da doğmuştur. 20.yy'ın başında, diğer ülkelerin ilgisini çekmiş, 1931 yılında Uluslararası Dağcılar Birliği UIAA'nin kurulmasıyla uluslar arası spor haline gelmiştir.
Dağcılık erişilmesi zor olan zirvelere çıkma arzusundan doğan bir çeşit spor dalıdır. İnsanoğlunun içindeki her zaman zor olana ulaşma eğilimi sonucu dağcılık başlamış ve bugün dünyanın dört bir yanına yayılmıştır
Modern anlamda dağcılık 1786 yılında Fransız Paccord'ın Avrupa'nın en yüksek doruğu olan Fransa'da bulunan Mont Blanc'a (4807 mt) tırmanması ile başlamıştır.
1978 yılında ilk defa Reinhold Messner ve Peter Habbler ek oksijen kullanmadan 8000 metreyi asarak Everest'e tırmanmıştır.
Daha sonra Messner 8000 metrenin üzerindeki 14 doruğa da tırmanabilen ilk insan unvanını almıştır.
1980 sonrası dağcılığın iyice yaygınlaştığı dönem olmuştur.
Avrupa'da ve Amerika'da milyonlarca insan dağlarda dolaşmaya başlamıştır.
Dağcı Kimdir, Nasıl Dağcı Olunur?
Kayada, karda ve buzda doğanın bir takım zorluklarını aşıp dağcılık tekniklerini, araç ve gereçlerini kullanarak zirveye ulaşan, ya da ulaşmayı hedefleyen kişi dağcıdır. Bu yönü ile dağcılık, insanların gücünü ispat etme duygusunun bir ifadesidir.
Sağlam kişilerin yapabileceği bir spor olduğundan, bu spora başlayacak olanların tam teşekküllü sağlık kurullarından rapor almaları lazımdır. Yoksa 2000-4000 m yüksekliklerden sonra dağ hastalığına yakalanmak muhtemeldir. Bu rahatsızlık kandaki oksijen basıncının azalması sonucu ortaya çıkar. Orta kulakta bulunan havanın genişlemesi sonucu, kulak ağrıları, solunum sıklıkları ortaya çıkar.
Dağcı olabilmek için muhakkak usta kişilerden eğitim almak gerekmektedir.
Dağcılık eğitiminde ilk aşama teorik eğitimlerdir. Kullanılacak malzemeler tanıtılır. Tırmanış teknikleri, stilleri gibi konularda bilgi verilir.
İkinci aşamada malzemelerin takıp çıkartma egzersizleri yapılır.
Üçüncü aşamada ise, liderli tırmanışın eğitimi alınır ve topluluk halinde tırmanışlara geçilir.
Dağcılar yoğun fiziksel bir aktivitenin içinde olduklarından antrenman programlarına çok dikkat etmelidirler. Daha çok Aerobik (oksijenli) tabanlı antrenmanlar yapılmalıdır. Bunlara örnek; uzun yürüyüşler, koşmak, yüzmek, bisiklete binmek olabilir.
Dağcılık Sporu Çeşitleri
Dağ Yürüyüşü, Doğa Yürüyüşü (Hiking)
Genellikle kaya üzerinde, ya da yapay duvarlarda kullanılan tırmanma stilidir. Kendi içinde dört ana kısma ayrılır.
Önceleri dağcılığın bir kolu olarak tanınan kaya tırmanışı, uzun süredir rüştünü ispatlamış, bağımsız bir spor dalıdır. Bu spora, doğayla baş başa, fit ve sağlıklı kalmak, biraz da adrenalini damarlarında hissetmek için başlayanlar, tırmanmanın kısa süre sonra bir tutku halini aldığını söylerler.
Bardak, Kaşık, Çatal, Bıçak
Matara, Su kabı,
Yedek giysi, Yedek iç çamaşırı, Yedek çorap,
Anorak, Bere, Şapka, Kar gözlüğü,
Sabun, Havlu, Diş fırçası ve macunu,
İp, Yardımcı ip
Birbirine halatlarla bağlanmış gruba denir.
Yamaç üstündeki düzlüklerde ağaç veya taştan yapılmış evlere denir.
Fırtınalı havalarda geçici olarak barınmaya mahsus küçük dağcı kulübelerine denir.
Tırmanılması güç yerlerde herhangi bir ihtimale karşı sökülmeden bırakılan halata denir.
Keçi ve katırların ilerlemesine elverişli taşlık yola denir.
Düşey bir kaya ile dışarıya doğru dik açı yapan çıkıntı duvara denir
Buz, buzullar bölgesi, kar, çığ, kasırga
Dağcıların tırmanışta karşılaşabilecekleri tabii engellerdir.
Buzulların vadiye yürümesine denir.
Çok sarp ve dik eğilimli kaygan yerler
Dağcıların aşacakları engellerdir
Kolay ve serbest tırmanış
Hatasız tırmanışlara denir.
Kılavuz, taşıyıcı, eğitmen ve sığınak bekçisi
Dağcılık sporunda geri plandaki dağcı işçileri, tecrübeli önderlerine denir
Kayalık ve dik yamaçlara denir.
Dağ tırmanışlarında güçlük dereceleri
1. Derece Tırmanışlar
El yardımı olmadan tırmanılan hafif eğimli sırtlar.
2. Derece Tırmanışlar
Ara sıra el yardımı gerektiren hafif eğimli sırtlar.
3. Derece Tırmanışlar
Tırmanılması güç yerler, dik yamaçlar.
4. Derece Tırmanışlar
Halat kullanmanın yanı sıra iyi derece dağcılık tekniği de gerektiren, tırmanılması çok güç, fakat ellerle tutmaya elverişli yamaçlar.
5. Derece Tırmanışlar
Halatsız tırmanılması imkansız dik engelli yamaçlar.
6. Derece Tırmanışlar
Çok dik olduğu gibi, yüzeyleri kaygan kayalıklarla kaplı yamaçlardır.
18. ve 19. yy'da Avrupa'nın bütün dorukları tırmanılmıştı. Sonraki yıllarda Avrupalı dağcılar, Himalaya, Kafkas ve Kuzey Amerika dağlarına yöneldi. 1950'de, Fransızlar Annapur'na (Himayala/8091m), 1954'de İtalyanlar ise (Himalayala 8611 m) tırmandılar.
29 Mayıs 1953'te, Yeni Zellandalı Edmund Hillary ve Şerpa Tenzing Norgay 8848m yüksekliğindeki dünyanın en yüksek tepesi Everest'e tırmanıp bir ilki gerçekleştirdiler.
İlk Dağcılık Örgütü 1857'de İngiltere'de kuruldu.
3 Eylül 1932'de Chamonix'de yapılan toplantıda 18 ülkenin katılımıyla Dünya Dağcılar Birliği (UIAA) Kuruldu.
Türkiye'de dağcılık sporunun başlaması bir hayli geç olmuştur. Ülkemizde dağcılık tarihi 1800'lerin ortalarına uzanır.
1829'da Friedrich Parrot, Ağrı Dağı'na ilk tırmanışı gerçekleştirmiştir.
Fransa'da öğrenim gören Ali Vehbi Türk Üstün'ün 1906 yılında Alp Dağlarının en yüksek zirvesi olan Mont Blanc'ın doruğuna tırmanması, Türk dağcılık sporunun başlangıcı olarak kabul edilmiştir.
1924 yılında Albay Cemil Cahit Toydemir, subay ve erlerden oluşan ekibiyle doğu yönünden Erciyes dağının zirvesine tırmanmıştır.
1928'de, Türk Dağcılık Cemiyeti adı altında ilk dağcılık örgütü kurulmuştur.
1933 Yılında ilk defa Türk Yürüyüşçülük, Dağcılık ve Kış Sporları Kulübü, 1939 yılında Türkiye Dağcılık ve Kış Sporları (Kayak) Federasyonu, 1966 Yılında Türkiye Dağcılık Federasyonu kurulmuştur. 1977'de ise Türkiye Dağcılık Federasyonu, Dünya Dağcılar Birliği UIAA'ya üye olmuştur.
Ülkemizde ilk dağ gezileri Uludağ'a düzenlenmiştir.
Türkiye'deki ilk olimpik tırmanış ise 1992 yılında yapılmış ve 1995'te Nasuh Mahruki, dünyanın çatısı olarak nitelenen Himalayalar'a tırmanarak, Everest'e ulaşan ilk Türk dağcı olmuştur.
Türkiye'deki bazı dağcılık kulüpleri
Türkiye'de dağcılık, üniversite kulüpleri ve Türkiye Dağcılık Federasyonu (TDF) bünyesinde canlılığını korumaktadır. Bazı dağcılık kulüpleri şunlardır:
SDT - Sakarya Dağcılar Topluluğu
MUDADOSK - Marmara Üniversitesi Dağcılık ve Doğa Sporları Kulübü
BSHDSD - Bolu Sportif Havacılık Dağcılık Doğa Sporları Derneği
KTU Karadeniz T.Ü Dağcılık ve Kış Sporları Kolu
UDK Uludağ üniversitesi dağcılık kulübü
dağcılık yazıları için tıklayınızBu Kategorideki Diğer YazılarChelsea ManU Finalinde Penaltılar Şampiyonu Nasıl Belirledi?Gülle AtmaSpor Nedir?Ralli Nedir?Çekiç AtmaRing Sporlarının Zirvesi; MMARafting SporuÇoklu Yarışmalar; Dekatlon, Pentatlon, Heptatlon, OktatlonSportif Zekanın ÖnemiYüzme Sporu Nedir?Artistik Buz PateniAmatör ve Profesyonel Boks Nedir? Tekvando (Taekwondo) Nedir?Bisiklet Sporu Nedir?Futbol Nedir?
Bisiklet Sporuna Başlama RehberiBisiklet, son zamanlarda artış gösteren popüler bir spor ve sosyalleşme aracı olma yolunda ilerliyor. Genç yaşlı demeden herkes bir bisiklet sevdası içerisinde bulabiliyor kendini. Genç Futbolcu Rehberi -3 : Sürekli Gelişim StratejisiHayal kırıklığına uğramamak için, kendinizi çok iyi tanımalı ve buna göre ulaşacağınız noktayı inancınıza göre hayal ettmelisiniz. Yani gerçekçi hedefler koymalısınız.
Nike Shine Through Parlayan KramponKulağınızdaki yeni antrenör: Jabra Sport Coach™Continental Adidas Ayakkabıları için Özel Taban Teknolojisi GeliştirdiColumbia Minx Bot