1.Yönetim. - ppt indir
... konulu sunumlar: "1.Yönetim."— Sunum transkripti:
İnsanların toplu halde yaşama zorunluluğunun getirdiği ilk ihtiyaç, yönetim konusudur. Bir toplumun ihtiyaçlarının, dileklerinin, ulaşılması istenen amaçlarının bulunması; toplumun bir düzene sahip olması ve bunun sürekli olarak geliştirilmek istenmesi, çok doğal ve kaçınılmaz yaşantı kurallarıdır. Kuşkusuz bu kurallar toplumsal, ekonomik, kültürel ve teknolojik kökenlere dayanır ve zaman içinde değişip gelişir. İşte, sözü edilen yaşantı kurallarının gerçekleştirilmesi, bu konularla ilgilenecek bir ya da birkaç kişinin var olmasına bağlıdır.
Yönetim ve Yöneticinin Tanımı
Yönetim; önceden saptanmış işletme amaçlarına ulaşmada işgücü, para, zaman,malzeme, makine ve yer kaynakları gibi girdilerin ekonomik, verimli ve etkin bir biçimde kullanılmasını sağlayarak çıktılara dönüştürülmesi için gereksinim duyulacak doğru, uygun ve uyumlu ortamın yaratılmasıdır.
Yönetici; bir insan grubunu, önceden saptanan amaçlara yöneltip ulaştırmak veplanları gerçekleştirmek üzere kumanda, koordine ve kontrol eden kişidir.
İnsanlığın toplum olma bilinci ile ortaya çıkan yönetim olgusu, günümüze kadar çeşitli evrelerden geçmiş ve bu süre içerisinde değişik yaklaşımlar açısından açıklanmaya çalışılmıştır. Yönetime ilk önemli katkı, MÖ 5000 yılında Sümerler tarafından yazılı kayıtların tutulmasıyla yapılmıştır. Mısırlıların planlama, örgütleme ve kontrol gereksinimlerini anlamış olmaları (MÖ 4000), yerinden yönetim, yönetimde dürüstlük ve halka iyi davranma ilkesi (MÖ 2700), yazılı dilekçeyle başvurma ve danışman kullanma (MÖ 2000) uygulamaları günümüz yönetiminin temel özellikleridir.
Yönetim ve Organizasyon İlişkisi
Yönetim, belirlenen amaçlara ulaşmak için başkalarıyla işbirliği yapmak ve birlikte hareket etmektir. Organizasyon ise yapılacak işlerin kişilere dağıtılacak şekilde bölünmesi ve gruplandırılmasıdır. Yönetim bir süreçtir, bilginin yanında sanat yeteneği de gerektiren bir uğraştır. Bu nedenle yönetimi, insanlar aracılığıyla hedeflere ulaşma sanatı olarak da tanımlayabiliriz. Yönetimde asıl amaç belirli örgütsel faaliyetleri gerçekleştirmektir. Örgütlerin kurulması ve yönetim süreci bir amaç gerçekleştirmek içindir. Örgütlerin ve çalışanların başarısı, amaca ulaşmada yönetim süreci faaliyetlerinin etkinliği ile ölçülür. Öyleyse, bireyler tek başına gerçekleştiremedikleri ortak amaçlarını yerine getirmek için öncelikle örgütlere ve örgütün faaliyetlerini gerçekleştirmesi için iyi bir yönetim sistemine ihtiyaç duyarlar.
İşletmeler, canlı bir organizma gibidirİşletmeler, canlı bir organizma gibidir. Bu organizma içinde iş görenler, işletmenin sinir sistemi; para, damarlarda dolaşan kan; yönetici de bu organizasyonun beynidir. Yönetici, işletmenin geleceğini ilgilendiren en önemli kararları alır, planlar, düzenler ve uygular. İşletmelerin yaşama ve gelişme güçleri, sahip oldukları yöneticilerin sayılarına ve özelliklerine bağlıdır. Yöneticiler, işletmenin amacını belirler, kaynaklarını bu amaca yöneltir, amaca ulaşmak için yolları gösterir, karar verir, koordinasyonu sağlar ve sonuçları değerlendirir. Bu derece önemli işleri üstlenen yöneticinin, şüphesiz birçok özellik ve yeteneğe sahip olması gerekir. Başarılı bir yöneticide bulunması gereken özellikler şu şekilde sıralanabilir:
Görevi ile ilgili yeterli bilgi ve beceriye sahip olma,İşi ve iş görenleri yakından tanıyabilme, Zamanında ve doğru karar verebilme, Tarafsız ve insancıl davranabilme, İkna yeteneğinin güçlü olması, Sorun çözme yeteneğinin iyi olması, Kendini geliştirmek ve yeniliklere açık olma, İletişim ve insan ilişkilerinde iyi olma, Sorumluluk taşıyabilme, Hoşgörülü olabilme, Grup çalışmasını özendirebilme, Demokratik olabilme, İyi bir eğitici olabilme, Sabırlı, kararlı, iradeli, sağduyulu ve cesur olabilmektir.
Organizasyonda İletişim İlişkileri
Yönetim, diğer kişilerin çabaları yoluyla amaçların başarılması olarak tanımlanabilir.Bir yöneticinin karşılaştığı bir durumu analiz etmesi, bunun sonucunda yararlı çözümler bulması, planlanan değişikliklerin etkilerini ve sonuçlarını görmesi, gerekli öğeleri örgütlemesi ve denetimi sağlaması iyi bir iletişim sisteminin kurulmasıyla mümkün olabilir. Bir fikrin gerçek olabilmesi bir plana bağlanmasıyla mümkündür. Plan geliştirildikten sonra,bunun uygulanması için kişilere iletilmesi gerekir. Bugün yöneticilerin iş arkadaşlarından, üstlerinden ve astlarından aldıkları en kötü eleştiri; etkili bir iletişimde bulunamadıkları noktasından toplanmaktadır.
İletişimin yararları şunlardır:Yeni fikirlerin yayılması, gelişmeye olanak verir. Sorunlar kime ait olursa olsun diğerleri tarafından gerçek anlamıyla anlaşılır. Daha iyi bir anlaşma oluşur. Karışıklıklar ve yinelemeler önlenir. Var olan politika, plan ve ilkeler aynı şekilde anlaşılır. İşlerin düzenli bir şekilde yapılması ilgililerin çalışma şevkini artırır. Planlar daha iyi bir uygulanma olanağı bulur.
Organizasyonda iletişim, yöneticiler için çok büyük önem taşırOrganizasyonda iletişim, yöneticiler için çok büyük önem taşır. Çünkü çalışanlar bir amaç etrafında toplanmamış, iş ve gönül birliği oluşturulmamışsa o işletmede yapılan işlerden sonuç almak mümkün değildir. İletişimde amaç uyumlu ve uzlaşılmış bir çalışma ortamı yaratılmasıdır.
Farklı Sektör ve İşletmelerdeki Yönetim Modelleri
Günümüz işletmeleri büyüdükçe, ürün ve pazar çeşitlendirmesine gittikçe, teknik gelişme ve firmalar arası rekabet arttıkça, çağdaş yöneticinin kontrol ve yönetmekle yükümlü bulunduğu faaliyetlerin sayısı çoğalmakta, kuruluş içinde olan bitenle ilgili kararları etkin ve verimli bir biçimde karara bağlama ve uygulamaya koyma olanakları azalmaktadır. Bu nedenle yöneticiler, her konuda kendileri karar vermek yerine, günlük veya periyodik olarak alınan olağan nitelikteki kararları astlarına devretmek zorundadır. Ancak astların bilgi yetenek ve tecrübesiyle çözümlenemeyecek nitelikte olan orijinal durumlar hakkında karar verme, çözüme kavuşturma sorumluluğu yöneticilerin kendilerine kalmalıdır.
Karar verme, uygulama ya da herhangi bir konuda danışma, görev, yetki ve sorumluluğun iki veya daha fazla kişiden oluşan guruplara verilmesinden doğan örgütsel birime “ komite” adı verilmektedir. Komiteler yönetsel yetkinin bireyler tarafından değil de bir grup tarafından icra edilmesidir. Komiteler, bir örgütün yönetiminde koordinasyonun gerekli olduğu, yönetime katılmanın istendiği, kararların güçlü kılınması gerektiği ya da kuruluşun bütününü ilgilendiren kararlarda tüm çıkarların temsil edilmesi zorunlu olduğunda meydana getirilmektedir.
Bu kuram, yönetsel süreçlerde en uygun ve doğru yolun tek olmadığı, bu nedenle yönetim için tek bir modelin geçerli olmadığı fikrinden hareket etmektedir. Bu modele göre her kuruluş, belirli birtakım yönetsel ve örgütsel koşullarda ve onu çevreleyen değişik ortamlarda faaliyette bulunur. Bu nedenle en uygun modelin seçilmesi ya da geliştirilmesi gerekmektedir. Durumsallık modeli, kendinden önce çok moda olan sistem yaklaşımının, soyut kavramlardan oluşan genelleştirilmiş model ve varsayımlara dayandığını ve bu nedenle kargaşaya yol açtığını savunmuştur. Böylece 1970’li yıllardan itibaren soyut kavramlar terk edilerek, uygulamada örgütsel faaliyetleri etkileyen zorlukları, güç dengelerini ve baskıları araştırıp ortaya çıkararak buna uygun gerçekçi bir yönetim modeli kurulmaya başlanmıştır.
Sonuçlara Göre Yönetim
Bir kuruluşta faaliyetlere girişmeden önce, onun ekonomik bir sistem olarak bütün güçlü ve zayıf taraflarını iyice araştırma, üretim kapasitesini doğru olarak bilme ve eldeki araçlarla sağlanacak faaliyet sonuçlarının ne olabileceğini öngörmeye dayanan bir yönetim biçimidir. Yöneticinin, gerçekçi olmasına, tutumunu da eldeki güç ve kaynaklarla elde edilmesi gereken sonuçlar arasında ilişki kurarak ortaya koyması gerektiğine işaret eder.
Bir kuruluşta sorumluluk alanlarının, ulaşılacak sonuçların, amaçların, üst ve astlar tarafından birlikte tespit edilip sonra somut hale getirildiği, yani rakamlara döküldüğü ve gerçekleşip gerçekleşmediğinin devresel olarak yine birlikte takip edildiği sürece, amaçlara göre yönetim denmektedir. AGY’ de yapılan işler, işlerin zamanında yerleştirilip yerleştirilemediği, aksayan hususlar, amaca giden yoldaki engeller tamamen rakamlarla ifade edilmektedir. AGY uygulayan yönetici, değerlendirmelerini duyguları ile değil, gerçek rakamlarla yapar. Bu nedenle AGY, geniş bir uygulama alanı bulmuş ve bilhassa gerek kendisini, gerek astlarını iyi yetiştirmek isteyen yöneticiler tarafından çok benimsenmiştir.
Ayrıca AGY, işi ve işi başaran kişiyi birlikte değerlendirme olanağı verdiği için önemli bir yönetim aracıdır. Avantajları: Bireylerin güç ve enerjilerinin israfını engeller. Motivasyon ve otokontrol sağlar. Yenilik, esneklik ve takım çalışması ile ihtiyaçlar arasında denge sağlar. Yönetici değerlendirmede objektiftir. Daha adil ödüllendirme ve terfi alanları yaratır. Haberleşmeyi etkinleştirir.
Dezavantajları: Yatay koordinasyonu güçleştirebilir. Kısım ve kişi amaçları ile temel amaçlar arasındaki uyumsuzluklar çatışma yaratabilir. Sık görüşmeler ve raporlamalar zaman israfına ve bürokrasiye neden olabilir. Sistem, yöneticinin başarısını sadece belli koşullarda ölçebilir.
İşletmelerin çoğunda işler, herhangi bir aksama olmadan yürürİşletmelerin çoğunda işler, herhangi bir aksama olmadan yürür. Bu durumda doğal olarak bir değişiklik yapılması da düşünülmez. Ama her zaman bir işi daha etkin ve verimli yapmanın bir yolu vardır. Teknolojik gelişmeler, işletmelerin hızlı hareket ederek, değişen ortam ve durumlara uyabilmeleri için sorunların ortaya çıkmasını beklemeden, doğabilecek olası sorunları öngörme ve onlarla en iyi şekilde baş edebilmeleri gereğini ortaya koymaktadır. Çalışma yaşamında her gün teknolojik ve sosyolojik değişikliklerin zorlamaları ile karşılaşırız. Ortaya çıkan sorunlar karşısında şaşırıp hatalar yapmadan çıkış yolları ve çözümler bulabilmek, daha önceden bunları görebilmeyi ve önlemler almayı gerektirir.
İşlerin aksamadan yürümesi için beklenilmeyen olumsuz gelişmeleri, ortaya çıkmadan önleme ya da çözümlerini önceden düşünüp, hazırlıklı olma işlemine planlama denir.
Yönetici, planlama aşamasında geleceği düşünür ve görmeye çalışırYönetici, planlama aşamasında geleceği düşünür ve görmeye çalışır. Planlama “ileriye bakış, ileri görüş”tür. Planlama “gereksinmelerle kaynakların dengelendirilmesi”dir. Bir plan içinde çalışan yönetici, ani olaylarla karşılaşmaz. İleride karşısına çıkabilecek her şeyi önceden düşünerek önlemlerini almış, kaynaklarını sağlamış ve gerekli emirleri vermiş, yönetmelikleri hazırlamış olur. Böylece günlük ve ani olaylar, örgütün amacına yönelen esas çalışmalara engel olmaz. Ayrıca planlama, aniden çıkacak problemler karşısında şaşkınlık, telaş ve başarısızlığa uğrama olasılığını baştan önlemiş olur. Örneğin, bir hastane yöneticisi uçak düşmesi, trafik kazası, tren çarpışması, deprem, yangın gibi olaylar nedeniyle bir gece ya da gündüz, hastanesine ani olarak yüzlerce yaralının gelebileceğini düşünerek buna karşı her önlemi alır, ilgililere duyurur, hatta gerekli eğitim ve denemeleri yaparsa, yaralıların bir anda hastaneye gelmeleri karşısında güçlük çekmez. Böyle bir planı yoksa her şey birbirine karışır, sonuç almak ve başarı güçleşir.
Planlama, şu temel aşamalardan meydana gelir:Amaçların tespit edilmesi Kaynaklar Yöntemler Denetim
Amaçların Tespit Edilmesi
Plan yapmak için ilk önce bir amacın belirlenmiş olması gerekirPlan yapmak için ilk önce bir amacın belirlenmiş olması gerekir. Örneğin işletmenin varlığını sürdürmesi, topluma hizmet sunması, büyümesi ve bunları gerçekleştirebilmek için belirli bir ölçüde kar elde etmek isteyişi hedeflediği amaçlarıdır. Amaçlar gerçekçi olmadığı sürece işe yarar sonuçlar alınamaz. Gerçekçi ve arzu ettiğiniz amaçları benimseyip, tasarılar oluşturarak uygulanabilir planlar yapabilirsiniz.
Çoğu kez arzu ettiğimiz amaçları benimseyebilir ve buna dayanarak tasarılar oluşturabiliriz. Ne var ki, bu çabalar çoğunlukla sonuçsuz kalır. Çünkü arzu edilen tasarıları gerçekçi yapan ikinci öğe olarak belirttiğimiz kaynaklardır ki bunların nitelik ve nicelikleri amaçların gerçekleşmesinde önemli rol oynar.
Kaynaklar; İnsan gücü Para Zaman Araç-gereç Kullanılan yer Gerçekte var olmayan bir kaynağa dayanarak düşünülen bir amaçtan sonuç alınamaz. Planlamada amaç işlerin daha etkin, verimli ve aksamadan yürümesini sağlamaktır. Bunu da var olmasını istediğimiz veya olması gereken duruma yani amacımıza ulaşabilmek için kaynaklarımızı bilerek, farkında olarak sağlayabiliriz. Buna da var olan durumumuzu yani mevcut kaynaklarımızı tespit etmek denir.
Mevcut durumunuzu tespit için;Görev ve sorumluluklarınızı listeleyin Durum değerlendirmesi yaparken öncelikle, belirlenmiş görev ve sorumluluklarınızla birlikte, sizden yapılması beklenen ya da sizin gönüllü yaptığınız işlerin de dökümünü yapın. Her bir iş için ne kadar süre ayırdığınızı, hangi zamanlarda yaptığınızı tespit ederek, önemine göre sıralayın. Kişisel değerlendirmenizi yapın Kendinizi tanımanız, zayıf ve güçlü yönlerinizi, olaylar karşısındaki tavırlarınızı bilmeniz, mevcut sorunları düzeltmek için gerekli becerileri kazanmanızı sağlar. Sahip olduğunuz yetenek ve becerilerinizi bilerek yaptığınız planlar, gerçekçi ve uygulanabilir olur. Sorunları ve aksaklıkları listeleyin Karşılaştığınız sorunları konularına, içeriğine, kaynağına göre ayırın. Daha çok hangi işleri yaparken sorunlar çıkıyor? Ne zaman sorunlarla karşılaşıyorsunuz? Sorunlar neden, kim/kimlerden kaynaklanıyor?
Sorunların çözümü neye, kimlere bağlı?Olası sorunlara karşı hazırlıklı olmak için sezgilerinizi kullanın. İşleri yapma şekliniz, olayların akışı, ilerde ne gibi sorunlar yaratabilir? Şimdiden düzeltebileceğiniz şeyler var mı? Şu an bir şey yapamıyorsanız, sorun ortaya çıkınca nasıl çözümleyeceğinizi biliyor musunuz? İşletmenizi iyi tanıyın İşletmenizi, kişi veya kuruluşlara karşı iyi temsil edebilmek ve işleri yaparken herhangi bir yanlışlığa yol açmamak için işletmenizi her yönüyle tanımanız gerekir. İşletmenizin faaliyet alanını, faaliyetlerini, müşterilerini, rakip firmaları öğrenin. İşletmenizin organizasyon şeması nasıl? Personel sayısı ne kadar? Hangi departmanlar (bölümler) var? İşletmenizin politikası, kısa ve uzun vadeli planları nedir? İşletmenizin çalışma kuralları, yazılı talimat, prosedür ve yönetmelikleri nelerdir?
Planlama yaparken yöntemin düşünülmesi de önemlidirPlanlama yaparken yöntemin düşünülmesi de önemlidir. Uygulamada yapılacak en küçük bir değişim ya da doğacak bir aksama, tüm tasarıda aksatıcı roloynayabilir. Bu nedenle, uygulama alanında izlenecek yol, tasarı aşamasında düşünülmüş olmalıdır.
Planımızda belirtilen yöntemlere uyup uymadığımız, belirli kaynaklardan gerektiğigibi yararlanmaya çalışıp çalışmadığımız, yapmış olduğumuz etkinlik ve hareketlerle arzu ettiğimiz amaca ulaşıp ulaşmadığımız ya da ulaşılamayacağı hakkında bir karara varmamız gerekir. Bu konularda ne kadar kesin bilgilere sahip olursak, hareket yönümüzü ve durumumuzu o kadar iyi belirleyip, sağlam yargılar geliştirebiliriz. Bu olanağı da bize denetim sağlar.
Planın, devletten kişilere kadar geniş bir kullanım alanının bulunması, plan çeşitleri üzerinde durulmasını güçleştirmektedir. Bu nedenle plan çeşitlerinin incelenmesinde, sadece işletme planlarını ele alarak süreleri, teknik yapıları, kullanım biçimleri, uygulama biçimleri, biçim yönünden ve kapsamları açısından plan çeşitleri üzerinde durmak uygun olacaktır. Aslında bir işletmede uygulanan siyaset, yöntem ve kuralları da plan kavramı ile bağdaştırmak mümkündür. Örneğin işletmede izlenen siyaset, kararların verileceği alanı belirlemesi ve seçenek sayısını sınırlayarak amaçlara uygun kararlara yer verilmesini sağlaması açısından, planlamanın kimi özelliklerine sahiptir. İzlenecek yolun belirlenmesine rehberlik ettiğinden, uygulanan yöntemler de benzer özellik göstermektedir.
İşletmelerde plan çalışmalarının, sözü edilebilecek niteliklerine göre başlıca çeşitleri aşağıda belirtilmiştir: Sürelerine Göre Planlar Teknik Yapılarına Göre Planlar Kullanım Biçimine Göre Planlar Uygulama Biçimine Göre Planlar Biçim Yönünden Planlar Kapsamlarına Göre Planlar
Sürelerine Göre Planlar
Kısa Süreli Planlar Kısa süreli planlar, genellikle bir dönemliktir. Uygulamada bir dönem, çoğu zaman bir yıl olarak karşımıza çıkmaktadır. Yıllık programlar buna örnek olarak gösterilebilir. Kısa sürede tahminde bulunma kolay olduğundan, bu planlarla gerçekleşebilir sonuçlara ulaşılması, orta ve uzun süreli planlara göre daha fazla mümkündür. Kısa süreli planlar, orta ve uzun süreli planların bir bölümünü oluşturabileceği gibi, bağımsız bir nitelik de taşıyabilirler. Uzun süreli planın bir basamağını oluşturacak şekilde, o döneme düşen işletme çalışmalarının koordineli bir şekilde ele alınması ve uygulayıcı yönünden fazla olması halinde, yıllık programlar ortaya çıkacaktır. Bununla beraber kısa süre denilince, bir yıldan daha kısa dönemlerin de söz konusu olabileceğini unutmamak gerekmektedir
Orta Süreli Planlar Birkaç yıllık süreyi kapsayan planlardır. Bu süre genellikle beş yıla kadardır. Kısa süreli planlara göre daha uzun süreli tahminler dayandığından, bu planların daha az kesin rakamları kapsaması söz konusudur. Bununla beraber uzun süreli planların uygulama aracı niteliğinde de olabilirler. Birkaç yıllık süreyi kapsayan yatırımlar, gelir, gider vb. hususlar için düzenlenen planlar bu niteliktedirler.
Uzun Süreli Planlar Uzun süreli planlar, işletmenin stratejik amaçlarının ve genel politikalarının belirlendiği planlardır. Bu planlarda süre, genellikle beş yıldan başlar ve etkenlere göre artar. Bu etkenler işletme ve iş kolu ile ya da iktisadi, teknik çevre ile ilgili olabilir. Uygulamada, bu planlarda belirsizlik hakimdir. Bu nedenle kesinlik taşımayacak olan bu planlarla, uzun süreli hedeflerin ve ana politikaların belirlenmesi, hedeflere ulaşmak için izlenecek genel ilkelerin tespiti ve sadece bir bölümünün değil işletmenin bir bütün olarak ele alınması söz konusudur. Uzun süreli işletme planlarının ortaya koyduğu hedeflere uygun olarak işletme çalışmalarının sürdürülmesi, yani uygulama, kısa ve orta süreli planlarla mümkün olacaktır.
Teknik Yapılarına Göre Planlar
Değişmez Planlar Uygulama sırasında tahminlerde ortaya çıkan değişmeler karşısında izlenecek yollar, teknik yapılarına göre plan çeşitlerini oluşturacaktır. İşletme planları, daha çok belirli varsayımlara dayanılarak amaca ulaşılacak biçimde hazırlanırlar. Değişmez planlarda varsayımlar, planın uygulama süresi içinde değişiklik gösterdikleri taktirde, değişen varsayımlara göre planda değişiklik yapmak söz konusu değildir. Sapmalar zaman zaman tespit olunurken, sapmaların sebebi olarak da bu değişiklerin gösterilmesi ile yetinilecektir. Ancak kabul edilen varsayımlarda çok önemli değişiklik olursa, planın yeniden yapılması söz konusu olur.
Seçeneklere Göre Değişmez PlanlarPlan yapımında seçeneklerin her birisi için tedbir almak ve birden çok seçeneği göz önünde bulundurmak zorunluluğu olabilir. Bu durumda, her seçenek için ayrı plan yapımı söz konusu olacaktır. Hazırlanan planlardan gerçekleşen seçenekle ilgili olanı uygulamaya konulacak, ötekiler uygulama dışı tutulacaktır. Bu nedenle her seçenek için ayrı plan yapımına genellikle gidilmeyecek ve gerçekleşmesi beklenen seçenek sayısını azaltarak iki, üç seçeneğe göre, ya da en çok gerçekleşme ihtimali olan tek seçeneğe göre plan yapımı daha geçerli olacaktır.
Değişken Planlar Teknik yapısına göre başka bir planlama usulü de, gerçekleşmesi beklenen her iş hacmi düzeyinde rakamları ayarlanabilir plan yapımıdır. Gelir ve gider tahminlerinin gruplandırılmalarında bu ayarlamaya olanak sağlanması gerekmektedir. Bunun için de özellikle gider kalemlerinin çeşitli iş hacmi seviyelerine göre nitelikleri ve değişme durumları saptanmalıdır. Bu usulden işletme planlamasında yıllık programların yapımında yararlanılmaktadır. Uygulamada “esnek bütçe” kavramı ile ifade edilen çalışmalar buna örnek gösterilebilir. Daha çok sanayi işletmelerinde uygulama alanı bulan bu tür planlama çalışması, belirli iş hacmi düzeyinde yapılan giderlerle elde edilen mamuller arasında kısa devrede ilişki kurulması mümkün olduğu taktirde yapılabilir. Değişken planlamanın en önemli yararı, sapmaların ve bunun sorumlularının zamanında tespitine kısa sürede yardımcı olmasıdır.
Kullanım Biçimine Göre Planlar
Bir Kez Kullanılacak PlanlarBir kez kullanılacak planlar, belli amaç ve hedeflere ulaşılmak için hazırlanan, o amaç ve hedefe ulaşılınca sona eren ve bir daha kullanılmayan planlardır (bütçe gibi).
Sürekli Planlar Yöneticinin bütün faaliyetler için ayrı ayrı planlar hazırlaması mümkün değildir. Bunu önleyebilmek ve yöneticiye kolaylık sağlamak amacıyla, benzer durumlarla karşılaşıldığında devreye girecek planlardır.
Uygulama Biçimine Göre Planlar
Demokratik Planlar Bu tür planlar, işletmenin çalışanları, müşterileri, rakipleri ve çevresini dikkate alarak hazırlanan planlardır. Özellikle çalışanların görüş ve düşüncelerinin alınarak hazırlanmalarında yarar görülmektedir. Çünkü işletmenin veya çalışanların zararına yapılan bir planlama, doğal olarak amaçlara ulaşmada başarısızlığa neden olacaktır.
Zorlayıcı Planlar Zorlayıcı planların, hazırlanması ve uygulanması aşamasında çalışanların, müşterilerin, rakiplerin ve işletmenin çevresi dikkate alınmaz. Genellikle bu tür planlara otokratik bir yönetime sahip işletmelerde rastlanmaktadır.
Biçim Yönünden Planlar
Yazılı Planlar Yazılı planlar, akılda tutulamayacak kadar uzun süreyi kapsayan ve genel ilke ve politikaları kapsayan planlardır. Yazılı planlar ile kimin ne yapacağı belli olur. Sorumluları bulmak kolaydır. Yetki karmaşası ortadan kalkar.
Yazılı Olmayan Planlar (Sözlü Planlar)Genel olarak planlar yazılı olmak zorundadır. Ancak işletmeler, yapısına göre kısa süreyi kapsayan bazı planlarını yazılı hale getirmezler. Bir başka ifade ile yazılı olmayan planlar, zorunluluk hallerinde başvurulan ve uygulanan bir plan türüdür.
Kapsamlarına Göre Planlar
İşletme Bölümleriyle İlgili Planlarİşletme planları, işletmenin bir bölümünü ya da bir kısım işleri kapsayabileceği gibi bütün işletme ile de ilgili olabilirler. İşletmenin bir bölümünün ya da belirli işleri kapsayan planlarla iş gücü, finansman vb. çalışmalar için ya da satın alma, üretim ve satış kısımları için ayrı ayrı yapılan planlar örnek gösterilebilir. Bu çalışmalar, işletmeyi bir bütün olarak ele alan planın içinde yer alacak ve onun bir parçasını oluşturacaktır.
Genel Planlar İşletmeyi bir bütün olarak ele alan planlardır. Bunlar çeşitli süreler için tespit olunan hedefleri ve bunlara ulaşma yollarını gösteren planlardır. Uzun süreli işletme planları, yıllık işletme programı bu niteliktedirler.
Çeşitli Sektörlere Ait Plan Taslağı Oluşturma
“ÖRNEK PLAN” ÇALIŞMASIA-GİRİŞ: Amacı belirleme, kapsamı belirleme B-ÇEVRENİN İNCELENMESİ VE HİPOTEZLER : Fiyatların genel seviyesi, enflasyon oranı, krediler ve sermaye piyasası, hükümet programları, kalkınma planları, iş kolunun durumu ve ekonomideki yeri, ithalat, hammadde fiyatları, vergiler vb.
C- ANA HEDEFLERİN BELİRLENMESİ% ... Büyüme hedefine varmak Dönem sonunda net karı YTL’ ye çıkartmak Hedeflerin gerekçelerinin kısa izahı vb.
D-TALİ HEDEFLERİN BELİRLENMESİ:Müşteri ilişkilerinin belirlenmesi, kalitenin iyileştirilmesi, mali bünyenin borç ödeme kapasitesinin kuvvetlendirilmesi vb.
E- KUVVETLİ YÖNLERİN TESPİTİ-BELİRTİLMESİPerformans: Yönetim, elinde mevcut tüm kaynaklarıyla 5-10 sene arasında hangi performans seviyesine ulaşmıştır? Hissedarlara hisseleri üzerinden ve çeşitli yatırımlardan ne kadar gelir sağlanmıştır?
Pazarlar Şirket hangi pazarlara, hangi miktarda mamul ve hizmet arz etmektedir? Hangi pazarın trendi nedir? Her mamulün kendi pazarındaki hissesi nedir? Her mamul kullanım süresi bakımından hangi safhadadır?
Kaynaklar Para, insan, malzeme ve tesis imkanlarıHer bir mamul veya faaliyete bu kaynakların ne kadarı tahsis edilmiştir? Maliyetleri nedir? Gelirleri giderlere oranlayarak her mamulün veya hizmetin nisbi net karını bulabiliriz.
Verimlilik Şirket kaynakları ne kadar değerlendirilebiliyor?İsraf, nerede ve ne kadar miktardadır.
Organizasyon Şirket nasıl organize olmuştur?Şirket amaçları departman amaçları olarak belirlenmiş midir? Departman amaçları teker teker herkes için kişisel amaçlar olarak belirlenmişmidir? Kalite ve teknik üstünlükler saptanmışmıdır?
F- ZAYIF YÖNLERİN TESPİTİ-BELİRTİLMESİSatış ve karda mevsimlik oynamalar, satış ve karın hangi ürünlerden elde edilebildiği, yönetimde bilgi akış eksikliği, imalatta teknoloji zayıflığı, personel zayıflığı, iade oranları.
G- ANA FAALİYET SONUÇLARININ ÖZETLENMESİSatışları faaliyet grupları ve yıllara göre dağılımı, mamullere göre karlılık, vergi öncesi karı, vergiler, temettü ve ihtiyat gibi değerler, karlılık, verimlilik ve ana faaliyet rasyoları
H- STRATEJİLERİN İZAHIStrateji konuları ( Genel, Mamul, Pazarlama, Finansman, Yetki ve Sorumluluk) Durumlar değişik olduğu hallerde alınacak stratejik kararlar, rakiplerin kararları ve karşı stratejilere göre uygulanacak kararlar.
Planlamada 10 Adım Hedefi Tanımlayın Hedefi Dilimlere Ayırın Dilimleri Detaylandırın Detayları Öngörülen Termin İçinde Zamana Bağlı Ve Alternatifli Olarak Belirleyin Zamanlı Detayları Esnek Zamana Tabi Tutun Şans Faktörüne Asla Yer Vermeyin Eldeki Kaynakları Gerçekçi Olarak Belirleyin Olası Aksiliklere Karşı Tedbirli Olun Planları, İşi Fiilen Yapacak Kişilere Net Bir Şekilde Anlatın Planlamada Detayları Belirlerken Detaya Boğulmayın Ancak Önemli Detayları Da Gözden Kaçırmayın Planlamada “10 Adım” , yöneticinin bu fonksiyonu yerine getirmede kullanacağı etkili bir yol haritasıdır. Neyi planlarsanız planlayın, bu adımları unutmayın!
"1.Yönetim." indir ppt
Benzer bir sunumlar  1)PLANLAMA İŞLEVİ  2)ÖRGÜTLEME İŞLEVİ  3)YÜRÜTME İŞLEVİ  4)DENETİM İŞLEVİ  5)EŞGÜDÜM İŞLEVİ  6)EĞİTİM İŞLEVİ.