OYUN OYNAYAN İNSAN Ve HUİZİNGA | Düşünceler Düşünce...
Demek ki; yaşamımızın her adımında kültürümüzün her evresinde oyun var diyebiliriz.
Ancak oyunun ciddiyeti bozmaktan öte disiplin getirdiğini söyleyen ve oyunu son derece ciddiye alan Huizinga’ya göre ,oyun kültürden daha eskidir.
Oyun serbesttir, oyun özgürlüktür. Oyun ?gündelik? veya ?asıl? hayat değildir. Oyun, bu hayattan kaçarak, kendine özgü eğilimleri olan geçici bir faaliyet alanına girme bahanesi sunmaktadır.
Küçük çocuk bile ?sadece ?miş gibi yaptığı? , ?yalnızca gülmek için? davrandığı konusunda tam bir bilince sahiptir .
Buna yanıtı Huzinga’nın şöyle ; ? Kültür oyun biçiminde doğar, başlangıçtan itibaren oynanan bir şeydir ?
Eylemlerimizin içeriği derinlemesine bir çözümlemeye tabi tutulacak olursa,insanların bütün yapıp-etmelerinin yalnızca oyundan ibaret olduğu sonucuna varılabilir ona göre.
Önce Homo sapiens’ten(akıllı insan) oluştu ,sonra Homo faber’e(imalat yapan insan)la gelişti ve en sonunda da Homo Ludens’e dönüştü (oyun oynayan insan)
Huizinga?ya göre müzik; ?İster eğlendirmeye ve neşe vermeye yarasın, ister yüce bir güzelliği dile getirsin, isterse kutsal bir ayin karakterine sahip olsun, her zaman bir oyun olarak kalmaktadır.?
?Sonuçta müziğe ilişkin şeyler,neyse ve oyun çerçevesinde kalıyorsa, dans için bu durum aynı şekilde geçerlidir.
Ünsal Oskay?a göre Huizinga ; Huizinga?nın oyunu, Aristo?nun da belirttiği üzere ekonomik anlamda hiçbir toplumsal etkinlikte bulunmaya zorunlu olmayan insanlara özgü bir eylem olarak, ciddi olandan ayırması, Oskay?a göre eksiktir. ?oyun tarih içinde hiçbir zaman reel yaşamdan ayrı olmamıştır .
Oskay, ?Ertelenmiş doyumlar aracılığıyla, ya da ?meslek etik??in benimsenmesiyle, bir ?meslek? hiyerarşisinde bir yerlere gelebilmek için, yeterince dinlenmeyerek, eğlenmeyerek, evlenmeyerek, ?edebiyatla eskisi kadar ilgilenmekten vazgeçerek?, onur kırıcı muamelelerle karşılaştığında bunlara boyun eğerek yaşayan ?insan karikatürü?ne dönüşmüş ?insan? olarak kendisinden yabancılaşmaktadır.”
TV?de bir dizide Sultan Süleyman ile aşklarının serüvenlerini izlerken, tarih?in bu uzak dilimini değil, onun yaşanan-zamana benzetilmiş ?yeniden-tasvirini? izlemektedir. Oskay?a göre Sultan Süleyman’ı değil, seyirci ?kendisini? izlemektedir aslında.
* XIX. Yüzyıldan Günümüze Kitle İletişiminin Kültürel İşlevleri ? Kuramsal Bir Yaklaşım?, ÜNSAL OSKAY
YAZILAN ZAMAN-MEKAN: (Oyun oynama ile ilgili yazdığım “Alayına Oran Halayına Ritm” adlı yazı aslında bu yazı düşünülerek konuya daha yumuşak bir giriş yapılabilmek için yazılmıştı. Aslında üniversitede felsefede öğrenciyken tanıştım Huizinga’yla daha sonra rahmetli hocam Ünsal Oskay’la da bilgilerim pekişti. Beni etkileyen bu bu kitapla ilgili yıllar önce de bir şeyler yazmak istemiş sürekli ertelemiştim.Zamanı gelmişken söylemek isterim. Oyun aslında hepimizi sosyalleştiren bir etken. Oynanan oyunların coğrafik olarak bölgelere göre farklılık gösteriyor nedense? Örneğin neden Karadeniz bölgesiyle doğu kesimlerinde oyunlar çoğunlukla birleşikken,Ege ve Trakya’da daha çok bireysel? Bunun sosyolojik etkisi olduğu inancım yüksek olmakla birlikte pek de iddialı değilim.
Bu yazı yazılırken muhtemelen birçok şarkı dinlendi ve bir çok şey içildi.)
Yazar: Hülya Yalım - Kategori: Kitap, Köşe Yazısı - 1 Yorum
ilginç ve düşündürücü bir yazı olmuş, ellerinize zihninize sağlık