Esas Sayısı : 2013/29
Karar Sayısı : 2013/42
Karar Günü : 20.3.2013
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Zonguldak İdare Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU : 14.7.1965 günlü, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 12.5.1982 günlü, 2670 sayılı Kanun'un 19. maddesiyle değiştirilen 54. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan ''ve bu süre içinde aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz.' ibaresinin Anayasa'nın 2., 5. ve 11. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istemidir.
Matematik öğretmenliği lisans mezunu olup Karabük Üniversitesinde aday memur olarak görev yapan davacının, Milli Eğitim Bakanlığınca yapılacak öğretmen atamalarına başvuruda bulunabilmek için muvafakat verilmesi talebiyle yaptığı başvurunun, Karabük Üniversitesi tarafından hizmetine ihtiyaç bulunduğu gerekçesiyle reddi üzerine açılan davada, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
14.7.1965 günlü, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun itiraz konusu kuralı da içeren 54. maddesi şöyledir:
'Adaylığa kabul edilme:
Madde 54- (Değişik: 12/5/1982 - 2670/19 md.)
Aday olarak atanmış Devlet memurunun adaylık süresi bir yıldan az iki yıldan çok olamaz ve bu süre içinde aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz.'
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Haşim KILIÇ, Mehmet ERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN, Muammer TOPAL ile Zühtü ARSLAN'ın katılımlarıyla 20.3.2013 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında öncelikle davada uygulanacak kural sorunu görüşülmüştür.
Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine göre, mahkemeler, bakmakta oldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun hükmünde kararname kurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırlarsa, o hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralların da o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır.
Başvuru kararında, 657 sayılı Kanun'un 54. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan ''ve bu süre içinde aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz.' biçimindeki ibarenin, Anayasa'nın 2., 5. ve 11. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
657 sayılı Kanun'un 'Adaylığa kabul edilme' başlıklı 54. maddesinde, Devlet memuru olmak isteyenlerin yapılacak sınavlarda başarılı olmaları hâlinde kadro sayısı kadar memur adayı olarak atanacağı, adaylık süresinin bir yıldan az iki yıldan çok olamayacağı ve adaylık süresi içinde aday memurun başka kurumlara naklinin yapılamayacağı belirtilmiştir.
İtiraz yoluna başvuran Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada, Karabük Üniversitesinde aday memur olarak görev yapan davacı, Milli Eğitim Bakanlığınca yapılacak öğretmen atamalarına başvuruda bulunabilmek için kurumundan muvafakat talebinde bulunmuş, Karabük Üniversitesi ise talebi davacının hizmetine ihtiyaç bulunduğu gerekçesiyle reddetmiştir. Muvafakat talebinin reddi üzerine davacı tarafından ret işleminin iptali istemiyle dava açılmıştır. Başvuru kararında ise itiraz konusu kuralın, kişilerin maddi ve manevi varlığını geliştirebilmeleri adına öğrenim durumlarına uygun pozisyonlarda görev almalarına engel olduğu belirtilerek iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İtiraz yoluna başvuran Mahkeme, öğretmen atamalarına başvuruda bulunmak isteyen davacının Kurumundan istediği muvafakat talebinin reddine ilişkin işlemin hukuka uygunluğunu denetleyecektir. Başka bir ifadeyle, Mahkeme'nin önünde görülmekte olan dava, herhangi bir atama veya başka bir kuruma nakil işlemine ilişkin değildir. Zira, muvafakat verilse dahi davacının öğretmen olarak atamasının yapılıp yapılmayacağı belli değildir. Dolayısıyla, somut olayda ortada atama ile ilgili herhangi bir işlem bulunmadığından itiraz konusu kural olan ''ve bu süre içinde aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz.' biçimindeki ibarenin, Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu ibareye ilişkin başvurunun Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
14.7.1965 günlü, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun, 12.5.1982 günlü, 2670 sayılı Kanun'un 19. maddesiyle değiştirilen 54. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan ''ve bu süre içinde aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz.' ibaresinin, itiraz başvurusunda bulunan Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, bu ibareye ilişkin başvurunun Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 20.3.2013 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.