'Kadınlar için olabilecek en kötü alaşımın ortasındayız' - Evrensel.net
Akademisyen Sibel Özbudun: Kadın mücadelesini sadece şiddete karşı mücadeleyle sınırlandırırsanız bağlamından soyutlarsınız.
Antropolog, Akademisyen, Yazar Sibel Özbudun (Fotoğraf: Evrensel)
25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele ve Dayanışma Günü vesilesiyle Antropolog, Akademisyen, Yazar Sibel Özbudun’la konuştuk.
Ancak kadın örgütleri buna karşı şu savunmayı yapıyor: Yaşam hakkı, öldürülmemek her şeyin önüne geçti ve çok başat bir talep haline geldi...
Elbette. Çünkü ortalamanın sosyal bilinci, dünya görüşü özellikle de kadına bakışı cami önlerinde satın alınmış ilmihallerle ya da televizyondaki tele vaizlerle ya da sosyal medyadaki cehaletin uç boyutlarındaki yorumlarla, çeşitli fetva mercilerinden alınan fetvalarla sınırlı. Bu işin bir yanı; yani İslam’ı referans alan muhafazakarlık. Öbür yandan savaşçı, militarist bir zihniyetin de alttan alta toplumda yayıldığı bir süreci yaşıyoruz. ‘Türkiye Osmanlı dönemindeki eski gücüne, eski nüfuzuna kavuşmalıdır’ söylemi alttan alta toplumu bir savaşa hazırlamadır. Bugün olmazsa yarın savaş ihtimaline toplumu hazırlayan bir mantık işbaşında. İktidarın gündeminde savaş olasılığı varsa, demokrat olamaz, insanlar hem fütuhatçı (fetihçi) hem çevreci olamazlar, hem fütuhatçı hem barışçı olamazlar, ya da kadınların, LGBTİ bireylerin haklarını savunuyor olamazlar. Hem savaşçı hem de örneğin çok kültürcü olunamaz... Bir yanıyla da böyle bir faşizan-militarist yöneliş var. Sahte, şişirilmiş bir öz güven ve şişirilmiş bir erillik aşılanıyor topluma. İrredentist haletiruhiye Kürtler üzerinde sınandı önce. Evet, şunu kabul etmek gerek, bugün AKP iktidarı saldırgan ve savaşı göze alan bir dış politika hattı izliyor. Bu ise içeride toplumu olabildiğince erilleştirmeyi ve monolitikleştirmeyi gerektirir.
Neoliberal kapitalizm bir yönüyle evet, kadınları iş gücüne çekiyor, özellikle de genç kadınları. Ama kadınları iş gücüne çekerken konumlarını kırılganlaştırıyor. Neoliberalizmin kadınlara sevdasının nedeni, kadınları ucuz iş gücü kaynağı olarak görmesi. Yalnız ucuz değil, aynı zamanda geçici iş gücüdür kadınlar neoliberal kapitalizm indinde. Dolayısıyla bir yandan kadının domestik görevlerini vurgularken, yani ‘Hadi kadınlar yeteri kadar özgürleştiniz, biraz çoluğunuzla çocuğunuzla ailenizle ilgilenin’ derken bunun kadınların iş güçlerini ucuzlatacak bir faktör olduğunu hesaba katmaktadır. Bir başka deyişle kapitalizm kadını yalnız düşük ücretlere mecbur bırakmakla kalmıyor, aynı zamanda çalışma hayatının getirdiği bir dizi haktan vazgeçmeye çağırıyor. Örneğin kadınların yığınsal olarak çalışmaya başlamasıyla birlikte işçi sınıfının temel taleplerinden biri olan kreş talebinden, emeklilikten, kıdem tazminatından, sağlık hakkından vs. feragat etmeye... Bu durum bir kere kadınların sırtından sermayeye muazzam bir artı transferi sağlıyor. Aynı zamanda yine kamunun sırtlaması gereken yeniden üretim masraflarını da kadının sırtına yüklüyorsunuz. Çocuklara, yaşlılara baktırıyorsunuz, yemek yaptırıyorsunuz oradan da kurtarıyorsunuz. Sermaye açısından bu bulunmaz bir nimet.