Adalet, Internet ve Gülücükler
Muhtemelen Latif Demirci'ye ait bir karikatür.
Sizlere trajikomik bir Kongo Cumhuriyeti hikayesi anlatmak istiyorum bugün. Anlatmayacaktım, ama tutamadım yine kendimi. Sussam gönül razı değil. Anlatsam tesiri olmayacak. En azından siz bilin.Doldurdum mürekkebimi, kalemimle dağları soldurdum mısralarını imza olarak kullandığım günler aklıma geliyor, korkmak yakışmaz diyorum. Karar veriyorum, söz içimde kalmayacak. Yıl 2005 civarı. Bir Anadolu Lisesi'nde okumaktayım. O zamanlar da üstümüzde garip bir girişimcilik tribi varmış ki, biraz düşünüp, taşınıp, Fatih adlı bir dostum ile birlikte o dönem daha adam akıllı binası, spor salonu, kütüphanesi bile olmayan okulumuza bir internet sitesi yapmaya karar veriyoruz. Hem okulumuz öğrencilerinin buluşabileceği güzel bir forum ortamı yaratmak, hem de bir web sitesinin yönetilmesinde ve bulundurma - alan adı tescilinde tecrübe kazanmak için ------ adresinde ikamet eden bir forum sitesi kuruyoruz.Özellikle OKS'den sonraki tercih döneminde onlarca öğrenci okulumuzu forumumuz sayesinde tanıdı, bir çok kişi yeni arkadaşlıklar kurdu, buluşmalar yapıldı. Yıllık masrafları da arkadaşlarla birleşip karşılıyoruz ki çok bir şey de değil, insanlara faydalı olması yeterli.Bir sürü farklı plan yaptık, siteyi kulaktan kulağa yaydık. Google'a ekledik, reklam bile aldık. İki ayda bi dolar geliyordu hesabımıza, toplamda 100 olmadan çekemiyordun. Yine de insanların senin kurduğun bir mecra üzerinden yazıştığını, muhabbet ettiğini görmek muhteşem bir şeydi. O zamanlar Twitter ve hatta Facebook'un olmadığını düşünün. Internet sitesi kurmanın bu denli kolay olmadığını da. Liseli dolu forumumuz, ziyaretçi rekorları kırıyor. Kendi çapında tabii. Olduğu kadar.
Ara ara keyifleri kaçırtan olaylar da oluyordu elbette, ama rahatsız edici mesajları silmek iki tık'lık iş sonuçta. Gelip de şikayet eden kimseyi reddetmiyorduk, mesajlarla hemen ilgileniyorduk. Ha tabii mesai saatinde oturup da allahın liselileri o gün kendi hakkında ne yazmış diye kim bakar, diyorduk, birileri giriyormuş.O zamanlar tabii Internet kültürü henüz oturmuş değil, adam akıllı yaygın ADSL bile yok. Bir-iki kere müdüre çıkmak zorunda kaldık. 'Bu forum, herkes istediğini yazabiliyor' diyorduk ama ne malum, bir kere adımız çıktı, bir hayli derdimizi anlatmaya uğraştık.- Forumda kullanıcılar oluyor, onların her biri girip yazabiliyor. Siz de girin mesela, üye ol deyin, yazabiliyorsunuz.+ Yazamasınlar, kapatın siteyi hakaret ediyorlarmış bir şeyler yapıyorlarmış- Kimin hakaret ettiğini söylerseniz biz siliyoruz zaten.Zor günler geçiriyoruz okulda. Zaten liseliyiz. Kısıtlı olan harçlığımızı sitenin masraflarına yatırıyoruz, bir hobi olarak gördüğümüz bu faydalı projemizi müdürün ve diğer bazı karşıt görüşteki insanların (aslında iki kişi falanlar) önünde savunmaya çalışıyoruz. 'Para kazanmak için hakaret ettiriyorlar hocalarına' diyorlar, 'şahsi çıkarları için uğraşıyorlar' diyorlar, ve daha bunun gibi saçma sapan bir sürü şey. Disiplin cezası lafları havalarda uçuşuyor. Nasıl olduysa olay bir şekilde tatlıya bağlanıyor. Sık sık bunlarla neden uğraştığımızı düşünüyorum. 'Marka okul' olmaz, 'marka öğrenciler okulu ekol yapar' diyorum, ama bir yandan da her hareketimize neden taş konulduğunu anlamaya çalışıyorum. Site ara ara yayından kalkıyor, sonra stabil bir yayına sokuyoruz, bi daha da sorun çıkmıyor.'Kanka bu site kalabildiği kadar yayında kalsın ya, okula hizmetimiz olsun, o kadar yıl okuduk tek kuruş vermeden :)'Aradan yıllar geçiyor.Yıl 2009. Kocaeli'de öğrenciyim. Fatih, Ankara'da. Site hala açık, pek giren çıkan yok. Maksat hatıralar canlı kalsın. Ani bir telefon geliyor. Şöyle anlatmışım o zamanlar:Polisler ortağımın ikametkah adresi olan İstanbul'daki evine bir "baskın" düzenlemiş, evi aramışlar, evdeki bilgisayarlara el koymuşlar. Ortağım Ankara'da okuduğundan o sırada İstanbul'daki evinde yoktu, olsaydı onu da alacaklarmış. Direkt beni aradı, ne oldu noluyor bilmiyorum dedi, hiç bir fikrimiz yok olanlar hakkında. Ortağım evindeki polislerden biriyle telefonla görüşmüş (ev telefonu aracılığıyla). Polis bir dosya numarası ve telefon num. vermiş ve eklemiş: "sizin sahibi olarak gözüktüğünüz XYZABC.com adresindeki sitede bir hocanız tehdit edilmiş. Bilgisayarlara el koyuyoruz. Şu numarayı arayın komiser bilmemkim ile görüşün"Hemen o gün aradık. Aradığımız numara polisin söylediğinden daha farklı bir şey söylemedi. Sadece bilgisayar incelemeden çıktıktan sonra bilgi verebileceğini söylemiş. Ertesi günü tekrar aradı arkadaşım, bu sefer telefonu açanlar arkadaşı terslemiş zırt pırt arayıp meşgul etmeyin diye.O günden beri arkadaşın da benim de gözüme uyku girmedi desem yeridir. Oturup sitedeki mesajları tekeer tekeer inceliyoruz, sakıncalı bir şey bulamıyoruz. Üyelikler de yönetici onaylı, fake görünenleri onaylamıyoruz zaten. Tehdit dedikleri özel mesajla yapıldı diye tahmin ediyoruz, yine de oturup inceliyoruz mesajları. Kim olduğunu bir türlü çözemedik. Mesajları da kesinlikle silmememizi söyledi bir tanıdık, delilleri karartmadan problem çıkabilir suç sizin üstünüze kalabilir diyorlar.Okuldan birkaç hocayı aradık, zaten ufak bir okul, kuş uçsa herkesin haberi oluyor ama hoca hiç kulağıma öyle bir şey gelmedi dedi.Bir de hukuki boyutu var işin, dünya kadar araştırma yaptık durumun ne olduğunu anlayabilmek için, avukatla falan konuştuk. Kullanıcı üyelik sözleşmemizde mesajların hukuki yükümlülüğünü admin ve site sahiplerinden, direkt yazan kullanıcıya atan her türlü madde mevcut. Yani bizim üstümüze kalacak bir ihale yok, büyük ihtimalle ya şüphelinin nickini verip bizden ip adreslerini isteyecekler, ya da direkt sitenin admin şifrelerini ki ikisini de seve seve verebiliriz artıkHer neyse. İçimi dökmek istedim. Son 1.5 haftadır gece gündüz demeden bu sürpriz olayla uğraşıyorum, uğraşıyoruz. Şahsen bana ve arkadaşıma bir şey olacağını düşünmesem de, gereksiz stres kaynağı sonuçta, sinir bozucu. Üstüne üstlük derslerin yoğunlaştığı haftalara denk geldi, arkadaşımın ise vize dönemi. Can sıkıcı çok. Düşünün ki arkadaşımın annesi yaşlı, zaten çocuğu uzaklarda okuyor, bir gün polisler evinizi basıp arama yapıyor, bilgisayara el koyuyor. Polisle olan muhabbetleri yol sormaktan öteye gitmeyen insanlarız sonuçta. Ses tonlarından anlaşılıyordu ne kadar korktukları.Böyle işte. Son bir şey daha ekleyeyim, en korktuğum şey de ihalenin tanıdığım birine kalması, o kadar sövdüm, o kadar kızdım ki bunu yapan sorumsuza, anlatamam. Umarım tanıdık biri değildir.Fatih ifade vermeye gidiyor. Sonra ben de gidiyorum. Olay ortaya çıkıyor. Daha önceden de siteyle uğraşan, kendini bu konularda 'hassas' olarak niteleyen bir öğretmen, sitede kendi başlığı altında ne yazıyorsa toptan savcılığa vermiş. Onlar arasından iki mesajdan iki cümle cımbızlanmış.Bu cümlelerin yazarı benim çok yakın bir arkadaşım. Ben de mesajlardan birinin üç kelimesini alıntılamış, altına 'evet' yazıp gülücük koymuşum.Avukatlarla görüşüyorum, davayı ciddiye almıyorlar. Başka avukatlarla görüşüyorum, benzer cevaplar: 'Vaktimizi boşa harcama, böyle dava mı olur?' Ekşi Sözlük'ün avukatlarından birine danışıyoruz. Camiadan çoğu kişinin tanıdığı, ünlü bir isim. Sağolsun bizi kırmıyor (Buradan tekrar teşekkür etmeliyim kendisine), yardımcı oluyor hemen. Arkadaşımın mesajı hakkında direkt böyle yazmış, alıntılama konusuna ise değinmemiş bile. Kendi cümleleri:Merhaba,çok şaşırdım, bu kadar basit bir eylem için nasıl oldu da adalet çarkıdöndü, savcı bunda nasıl sakınca buldu..."hatırladıkça söverim" "iyi anmam" anlamında basit bir tabir, birinsanın bir diğerine sövmesi dahi 3 kişiden az kişi şahit olduğundaşuç değil. bu çerçevede genel bir savunma yapın ama avukat tutun,hakimin ne yapacağı belli olmaz.basit tehdit kısmı biraz muğlak, okula uğrarsam döverim/öldürürümanlamında olmadığı kesin, zaten basit tehdit diye yorumlamışlar, bunuağız dalaşına girmek veya en azından öğrenciyken gösterilen zorunlusaygıyı göstermemek anlamında yorumladım ben zira hepimiz bu şekildekonuşuruz. tehdidin unsurları oluşmamış bence burada.Bence beraat edersiniz ama gerçekten türk adalet sistemi çok kötü,yine de bir avukat tutun derim.İçimiz rahat değil, Kongo adalet sistemine güvenimiz tam değil zira. Araya kimler girecek bilemiyoruz, kimin kolu nereye uzanır önceden anlamak zor. Avukat tutmaya karar veriyoruz. Yıl 2011. Almanya'dan henüz dönmüşüm, adliyeye girişim kültür şoku yaratıyor resmen. Duruşma yapılıyor, avukatımız var. Salon hiç filmlerdeki gibi değil. Girip durumu anlatıyoruz. Hakim bey anlayışlı birine benziyor, 'bu ne yahu?' dercesine bakıyor, gülüyor. Orta yol bulmaya çalışıyor, fakat hakim böyle davrandıkça ortam geriliyor, uzlaşma mümkün olmuyor.Yıl 2012. Benzer şeyler. Hakim 'okulunuz bitti mi?' diyor, 'Henüz değil' diyoruz, dava erteleniyor. Yıl 2013. Yine aynı manzaralar. Nasıl oluyorsa hakim değişiyor, bir kadın hakim geliyor. Alıntı diyoruz, forum nedir anlatmaya çalışıyoruz, tutanaklara bile geçmiyor. Karar açıklanıyor.İki bin on üç yılında, bilgi ve iletişim çağında, bir arkadaşımın anlattığı lise anısının sonundaki '…arada hatırlayınca söverim' cümlesini komik bulduğum için alıntılayıp, sonuna gülücük koyduğum için birisi beni 'hakaret' ile suçluyor, ve Kongo adaleti suçlu olduğuma kanaat getiriyor.'Hakaret' suçu nedeniyle doksan gün adli para cezası almama, bu denli strese girmeme, bir dünya avukat masrafı yapmama sebep olan mesaj ise, şu: Bundan sonra ne oldu, ne olacak diyeceksiniz buraya kadar okuduysanız. Olmayan suça ceza verip, o suçu da beş sene boyunca dilimi tutmam karşılığında affettiklerini iddia ediyorlar ki, anlam verebilen varsa beri gelsin. Olayın sıcaklığının geçmesinin ardından adaletin, koca koca binalar yapmakla olmayacağının farkına varıyorsunuz mesela. Kongo öyle bir ülke ki, insanların hayatıyla böyle dalga geçer gibi oynayabiliyorsunuz. Vatandaşlıktan istifanızı vermek, dükkanı kapatıp gitmek için halihazırda elinizde olan tüm yolları kullanmalı mı kararsızlığına düşüyorsunuz, bir an önce bu bataklıktan koşarak uzaklaşmak fikri cazip geliyor. Düşünüp duruyorsunuz, düşünüüp, duruyorsunuz...Yine de, Sokrates'in idam sehpasında karısı Xanthippe ile yaşadığı bu diyaloğu hatırlayınca keyfim yerine geliyor:- Ama sen suçsuzsun, suçsuz yere idam ediliyorsun...+ Suçlu yere idam edilsem daha mı iyiydi? Not: Yukarıdaki hikaye, elbette, ve tabii ki de bir ileri demokrasi ülkesi olan Türkiye'de geçmemiştir, zaten hikaye hikayedir, ve bunlar hep hayal ürünü. 1 Comment
TAGS: hukuk, adalet, internet, forum, ceza, hakaret
Previous PostÜlke Gerçekleri Adına
Next PostKafa İzni