Download "HZ. MUHAMMED İN HASTALIĞI SIRASINDA HZ. ÖMER İN TAVRI VE HALİFE SEÇİMİ. Anahtar Kelimeler: İslam, Kureyş, Medine, Kırtas."
1 HZ. MUHAMMED İN HASTALIĞI SIRASINDA HZ. ÖMER İN TAVRI VE HALİFE SEÇİMİ Anahtar Kelimeler: İslam, Kureyş, Medine, Kırtas. Ramazan BOYACIOĞLU Hz.Muhammed, sağlığında kendisinden sonra Müslümanların başına geçecek kişiyi belirtmemiş ve bu işi ashâbına bırakmıştır. O, hasta yatağında yatarken, hiç şüphesiz, devletin başına kimin geçeceği konusu, ileri gelen bazı arkadaşlarının kafasını meşgul etmiştir. Belki bu konuda ashaptan bazıları arasında ikili-üçlü görüşmeler yapılmıştır. Bugün bile bir devlet başkanının öleceği anlaşılsa, kendisinden sonra kimin devletin başına geçeceği, devletin ileri gelenlerinin kafasını meşgul eder ve bu konuda ilgili kişilerle görüşmeler yapılır. Bu, devletin varlığı için önemlidir. Örneğin, Hz.Muhammed in amcası Abbas, Hz.Muhammed in ölümü ile sonuçlanacak olan hastalığı sırasında, başkanlığın, Haşimoğulları ndan çıkmaması için bazı girişimlerde bulunmuştur. Bunun için bir gün Hz.Ali, hasta olan Hz.Muhammed in yanından çıkınca onun hastalığı hakkında bilgi aldıktan sonra, Görmüyor musun? Allah ın Elçisi bu hastalıktan ölmek üzeredir. Ben, Abdülmuttalip oğullarının ölecekleri sırada yüzlerinin ne duruma geldiğini bilirim. Haydi Allah ın Elçisi nin yanına gidelim de bu işi (yönetim) kime bırakacağını soralım. Bize bırakıyorsa bunu bilelim. Bizden başkasına bırakıyorsa kendisiyle konuşalım, bizim için tavsiyelerde bulunsun deyince, Hz.Ali, Biz bunu Allah ın Elçisi ne sorunca, o da bunu bize vermeyecek olursa, artık bir daha bunu bize vermezler. Onun için ona böyle bir şeyi aslâ sormam 1 diyerek yanıtlamıştır. Hz.Abbas ın zihnini meşgul eden bir konunun, ayrıca Hz.Ebû Bekir in, Hz.Ömer in ve benzerlerinin zihinlerini de meşgul etmediği düşünülemez. Hz.Ali nin Yönetimi Konusunda Bir Kampanya ve Kırtas Olayı Yukarıda da belirtildiği gibi, Hz.Peygamber in öleceği anlaşılınca, ondan sonra yönetime kimin geleceği konusu sahâbîlerden pek çoğunun zihnini meşgul etmiştir. Kayıtlarda böyle bir kampanyadan açıkça bahsedilmemiş olsa da, Hz.Ali nin yönetimi (hilâfeti) konusunda Hz.Muhammed yanında bir kampanya başlatılmış olabilir. Bu kampanyaya, belki, başta Hz.Ali nin eşi ve Hz.Muhammed in kızı Hz.Fatıma, hem Hz.Muhammed in ve hem de Hz.Ali in amcası olan Hz.Abbas, oğlu Abdullah b.abbas, Zübeyir, Hz.Muhammed in kayın pederi olan Ebû Süfyan gibi kişiler içeriden; Ammar b. Yasir, Ebû Zer, Mikdat b. el-esved gibi kişiler de dışarıdan destek vermişlerdir. Bu kampanyaya önderlik edenlerin, Hz.Peygamber i ikna etmek için girişimde bulunmuş olmaları mümkündür. Eğer Kırtas Olayı doğru ise, rivayete Doç. Dr. Cumhuriyet Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi İslâm Tarihi Öğretim Üyesi 1 Şah Muınüddin Ahmed Nedvî-Said Sahid Ansari, Büyük İslâm Tarihi Asrı Saadet Peygamberimizin Ashabı II, hazırlayan Eşref Edip, İstanbul 1969, 114; Ahmet b. Hanbel, Müsned I, 263, 325; İbn Sa d IV/1, 18; İbn Hişam, IV, 101; Ebû Bekr İbnî l-a râbî, el-avâsım mine l-kavâsım, tahkik: Muhibbüddin el-hatib, Dımaşk 1412, 1772 ramazan boyacıoğlu 86 göre: Hasta yatağında yatarken Hz.Muhammed, Ben size öyle bir mektup yazayım ki, bu mektup sayesinde hiçbir zaman azgınlık yoluna sapmayasınız. deyince, mektubun yazılıp yazılmaması konusunda başta Hz.Ömer olmak üzere, yanında bulunan sahabe arasında tartışma çıkmış ve Hz.Peygamber de, Allah ın Elçisinin yanında ihtilâf caiz değildir diyerek, kendisinin yalnız bırakılmasını istemiştir. 2 Başka bir rivayette ise, Hz.Peygamber in her hangi bir vâsiyette bulunup bulunmadığı Abdullah b. Abbas a sorulduğunda o, Hayır, bulunmadı demiştir. Daha sonra Allah ın Elçisi, Ali yi bana çağırınız demiş, bunun üzerine Hz.Aişe, Ebû Bekir i çağırmayacak mısınız? derken, Hafsa da, Ömer i çağırmaya adam göndermeyecek misiniz? isteğinde bulunmuşlardır. Bundan sonra hepsi Hz.Peygamber in huzurunda toplanmışlardır. 3 Bu, aynı toplantının başka bir anlatılış şekli midir? Ya da buna benzer birkaç toplantı yapılmış mıdır? Bunu, ortaya koymak zordur. Bu rivâyet doğru ise, Hz.Peygamber yalnızca Hz.Ali yi istemişti. Ama, önemli bir konu olacağını öğrenen Hz.Peygamber in eşleri bu konudan babalarını da haberdar etmişlerdir. Hz.Ali ile, belki de kendinden sonra yerine kimin geçeceği konusunda bir konuşma mı yapacaktı da eşleri, babalarının hassas olduğu bu konuda onları da haberdar etmişlerdi? Ya da bu toplantıya Hz.Ebû Bekir ve Hz.Ömer de katıldığına göre, Hz.Peygamber yönetim konusunda onların görüşlerini mi alacaktı da, hassas olan bu konuda aralarında tartışma çıktı? Ya da, Hz.Ali taraftarlarınca, daha sonra sorun çıkmaması için, Hz.Muhammed e yazılı bir metin bırakmasının daha uygun olacağı konusunda tavsiye de mi bulunmuşlardı? Böylece, Hz.Ali taraftarlarının kampanyasını öğrenen Hz.Ömer, Hz.Peygamber in, Hz.Ali yi atayacağı zannıyla, böyle bir şeyin olabileceği duygusuna kapılarak, buna karşı çıkma gereğini duymuştur. Kaynaklarda Hz.Peygamber in Hz.Ali yi yönetici olarak atayacağı ile ilgili bir vesika yoktur. Bu karşı çıkış, Hz.Peygamber in peygamberliğine ya da kişiliğine olmayıp, yalnızca bir icraatına karşı çıkış olarak görmek gerekir. Yukarıda da belirtildiği gibi, dünya işleri ile ilgili olarak Hz.muhammed in sağlığında buna benzer pek çok karşı çıkışlar olmuştu. O halde Kırtas Olayı nda, bu karşı çıkışı, sanki Hz.Peygamber in Hz.Ali yi atayacakmış sanısına kapılan Hz.Ömer in bir davranışı olarak ele almak gerekir. Çünkü, yukarıda da belirtildiği gibi Hz.Muhammed, dünya işleri ile ilgili olarak Hz.Ebû Bekir ile Hz.Ömer bir konuda görüş birliği yaptılarsa, onu olduğu gibi kabul edeceğini belirtmiştir. İşte bunu bilen Hz.Ömer, bu görüş doğrultusunda davranışta bulunmuştur. Hz.Muhammed, daha sonra bu konuda bir vâsiyet yazdırmadığına göre, burada bir yanlış anlaşılma söz konusudur. Buna benzer birkaç olay da Hz.Ebû Bekir ile ilgili olarak anlatılır. Hz.Aişe, ölüm hastalığı anında ağrıları şiddetlenen Allah ın Elçisi nin, Bana Ebû Bekir ile oğlunu çağırın ki, Ebû Bekir in yönetimi hususunda hiç kimsenin hırsı olmasın ve hiç kimse temenni etmesin. Bunu (Ebû Bekir in yönetimine karşı çıkanları) Allah da, inananlar da kabul etmez. dediğini nakleder. Yine Hz.Aişe, Allah ın Elçisi nin hastalığının ağırlaştığı bir sırada Ebû Bekir in oğlu Abdurrahman a şöyle dediğini anlatmıştır: Bana bir kürek kemiği ya da levha getir ki, Ebû Bekir e bir yazı yazayım da, hiç kimse ona muhalefet etmesin. Ebû Bekir e muhalefet edilmesini Allah da, inanalar da kabul etmez. 4 Kaynaklarda, Hz.Ali nin yönetime gelmesi ile ilgili olarak algılanan ve Hz.Peygamber in söylemiş olduğu iddia edilen pek çok söz varsa da, Hz.Ebû Bekir in yönetime gelmesi konusunda Hz.Peygamber den nakledilen, daha çok söz vardır. 5 Ama Gadir-i Hum da, Sakaleyn Hâdîsinde, Hz.Ali ile ilgili olarak iddia edilenler doğru olsaydı bunu büyük çoğunluğun bilmesi gerekirdi. Yukarı da belirtildiği gibi Kırtas 2 Taberî, Milletler ve Hükümdarlar Tarihi V, çevirenler: Zâkir Kadiri Ugan-Ahmet Temir, İstanbul 1992, V, Taberî,V, ; aynı konu için bakınız: İbn Kesîr, V, İbn Kesir, V, İbn Kesir, V, ,3 hz. muhammed in hastalığı Olayında da Hz.Peygamber ne Hz.Ali ile, ne de Hz.Ebû Bekir ile ilgili bir şey bırakmamıştır. Rivâyetlere göre sözde kalmıştır. Hz.Ömer in, Hz.Ali nin hilâfetine karşı çıkışı onu sevmediğinden değildir. Çünkü herkesin bildiği gibi Hz.Ömer, kendi emirliği döneminde, her önemli konuda Hz.Ali ile danışmalarda bulunur onun görüşlerini alırdı. Ayrıca, daha sonra Hz.Ömer, Hz. Ali nin damadı olacaktır. Hz.Ali nin takvası, bilgisi, cesâreti, şecâati, komutanlığı vs. tartışılmaz. Öyleyse bu karşı çıkışın nedeni, çok yetenek ve beceri isteyen devlet başkanlığına Hz.Ali yi belki ehliyetli görmemişidir. Kur an da, Gerçekten Allah size, emânetleri ehil olanlara vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adâletle hükmetmenizi emreder Ya da hilâfetin saltanata dönüşmesinden korkmuştur. Öyle ise olaya bu açılardan da bakmak gerekir. Hz.Ömer, yaralandığı ve öleceğini anladığı zaman bile Hz.Osman, Hz.Ali, Abdurrahman b. Avf, Sa d b. Ebî Vakkas, Talha ve Zübeyr gibi ashabın ileri gelenlerini ve halkın istemesine rağmen kendi oğlu Abdullah ı bile devlet başkanlığı makamına, devlet başkanında olması gereken bazı vasıflara yeterli şekilde sahip olmadığı için, uygun görmemiştir. O, Eğer Ebû Ubeyde sağ olsaydı onu seçerdim. Çünkü Allah, onu niçin seçtiğimi bana sorunca, Rasûlullah ın onun için, Bu ümmetimin güvenilir adamı dediğini duyduğumu söylerdim. Ebû Huzeyfe nin özgürlüğüne kavuşturduğu Sâlim sağ olsaydı onu seçerdim. Rabbim niçin onu seçtiğimi sorarsa, Allah ın Elçisi nin onun için, Sâlim, Allah ı en çok seven kimsedir dediğini duydum diye hesap verirdim 7 demiştir. Hz.Peygamber in Ölümü Üzerine, Hz.Ömer in Davranışı Hz.Peygamber öldüğü zaman, Hz. Peygamber in ölümü üzerine, mescitte bir konuşma yapan Hz.Ömer, güya Münafıklardan bir takım kişiler Allah ın Elçisi nin öldüğünü iddia ediyorlar. Allah ın Elçisi ölmedi. Musâ/İsa b. İmran ın kavmi arasında kırk gün kaybolduktan/göğe çıktıktan sonra kavmi yanına döndüğü gibi, Allah ın Elçisi de yanımıza dönecek, kendisinin öldüğü haberini yayanların ellerini ve ayaklarını kesecektir şeklinde veya buna benzer sözler söylemiştir. Hz.Ömer konuşmasına devem ettiği esnada Hz.Ebû Bekir, doğruca Allah ın Elçinin bulunduğu yere gitti. Üzerinde örtü bulunan Allah ın elçisinin örtüsünü kaldırıp yüzünü açtı ve yüzünden öptü. Sora konuşmakta olan Ömer in yanına geldi. Hz.Ebû Bekir de halka bir konuşma yaptı ve Muhammed ancak bir elçidir. Ondan önce de elçiler gelip geçmiştir. Şimdi o ölür ya da öldürülürse, eskiye mi döneceksiniz?3/144 ayetini okuduktan sonra Muhammed ölmüştür demiştir. Daha sonraları Hz.Ömer, Ebû Bekir den duyduğum ayet beni şaşkına çevirdi. Allah ın Elçisinin öldüğünü işte o zaman bildim 8 demiştir. Eğer Hz.Ömer in Allah ın Elçisi ölmedi. Musa/İsa b. İmran ın kavmi arasında kırk gün kaybolduktan/göğe çıktıktan sonra kavmi yanına döndüğü gibi, Allah ın Elçisi de yanımıza dönecek, kendisinin öldüğü haberini yayanların ellerini ve ayaklarını kesecektir dediği, doğru kabul edilirse, Hz.Ömer gibi biri, İslâm ı ve Kur an ı hiç anlamamış olur. Hz.Ömer, İslâm ı ve Kur an ı anlamadığına göre sahabeden hiç kimse anlamamış anlamı çıkar ki bu doğru değildir. Çünkü, Hz.Peygamberin öleceğine dair ayetler vardır. Ayrıca, Peygamberin Mûsa/İsa gibi kırk gün kaybolacağına veya göğe çıkacağına, sonra kavmine döneceğine ve öldüğünü söyleyenlerin ellerini ve ayaklarını keseceğine dair sözler, Kur an açısından anlamsızdır. Ayrıca Hz.Peygamberin cesedi evinde dururken, münafıklar öldüğünü anlamış da Hz.Ömer mi anlamamış? Hz.Peygamberin ölümü üzerine, Hz.Ömer in şok ve üzüntü anında söyleyeceği sözler, böyle mi olmalıydı? 87 6 Kur an, Nisâ 4/58 7 Doğuştan Günümüze Büyük İslâm Tarihi II (D.G.B.İ.T.), İstanbul 1986, 191; Şah Muınüddin Ahmed, A.g.e.I, Taberî, V, 896; Ebu l-ferec, Abdurrahman b. Ali b.muhammed İbnü l-cezvî, Menâkıbu Emirü l-mü minîn Ömer b.el-hattab, tahkik: Zeyneb İbrahim el-kârût, Beyrut 1987, 49; İbn Hişam, IV, ; İbn Sa d, II,4 ramazan boyacıoğlu 88 Hz.Peygamber in, Mekke döneminde, Ömer in Müslüman olması için, Allah ım! Sana sevimli olan iki kişi ile İslâm ı yücelt. Ömer b. Hattab, Ebû Cehil b. Hişam. Ya da Ey Allah ım Ömer b. Hattab ile dini aziz kıl diye kendine dua edilen bir kişiydi. 9 Aşağıdaki âyetlerin ışığı altında bu olay ele alınırsa, Kur an ı toplayan heyette yer alan Hz.Ömer in bu âyetleri bilmiyor olması mümkün değildir. İslâm öncesi dönemde bile Mekke kent devletinin sefirliğini yapacak kadar iyi yetişmiş olan Hz.Ömer 10, ayrıca Peygamber imiz zamanında fetva verenler arasındaydı. 11 Yüce Kur an da, Muhammed, ancak bir elçidir. Ondan önce de elçiler gelip geçmiştir. Şimdi o ölür ya da öldürülürse, eskiye mi döneceksiniz? Kim eskiye dönerse, Allah a hiçbir şekilde zarar vermiş olamaz. Allah, ödüllenecekleri ödüllendirir. 12 Haydi Hz.Ömer in, bu ayet o an için aklına gelmemişse, aşağıdaki ayetler de mi aklına gelmemiştir: Biz, senden önce de hiçbir beşere sonsuzluk vermedik. Şimdi sen ölürsen, sanki onlar sonsuza kadar kalacaklar mı? 13, (Ey Muhammed!) Muhakkak sen de öleceksin onlar da ölecekler. 14 buyrularak, Hz.Muhammed in de öleceğini belirtilmiştir. Ayrıca,...Bugün size dininizi tamamladım ve sizin için İslâm ı beğendim âyeti ile dinin tamamlandığı bildirilmişti. Bu âyetlerden başka, Hz.Peygamber in, aşağıda belirtilmiş olan, gerek Vedâ Haccında ve gerekse değişik yerlerdeki yaptığı konuşmaları ile, onun ölümün yaklaştığını herkes anlamışken, yalnızca Hz.Ömer in anlamamış olması çok garip olur. Hz.Muhammed vedâ haccını yapmış, hutbesini okuduktan sonra orada bulunanlara, Yarın beni sizden soracaklar, ne diyeceksiniz? diye sorunca, oradakiler, görevini yaptığına dair tanıklık edeceklerini söylemişlerdi. Bunun üzerine Hz.Muhammed, Ey Allah ım şahit ol! Ey Allah ım şahit ol! Ey Allah ım şahit ol diyerek sözlerini bitirmişti. 16 Yine Hz.Ömer ve İbn Abbas gibi kişiler, Allah ın yardımı ve zaferi gelip de insanları bölük bölük Allah ın dinine girmekte olduklarını gördüğünde Allah ını överek O nu yücelt ve Ondan bağışlama dile, ki O tövbeleri kabul eder 17 sûresi indiği zaman Bu sûre, Allah ın Elçisi nin ölümünün yaklaştığı gösterir demişlerdi. 18 Hz.Peygamber, Vedâ haccı anında, Cemreleri (Şeytan taşlama) taşlarken durmuş ve yanındakilere söyle demiştir: Hac anında yapılacak işleri benden alın. Belki, bu yıldan sonra haccetmeyeceğim. 19 Hastalığı anında Hz.Muhammed, helâllaşmak için insanları mescitte toplamış ve şu konuşmayı yapmıştır: Ey insanlar! Artık aranızdan ayrılma vaktim geldi. Beni artık aranızda, bu makamda görmeyeceksiniz. Ben yapmam gerekeni sizin için yaptım. Bakın, ben kimin sırtına kamçı vurmuş isem işte sırtım, gelip sırtıma vursun, misilleme yapsın. Ben kimin malını almış isem, işte malım gelsin alsın. Ben kimin ırzına küfretmiş isem, işte ırzım gelip misilleme yapsın. Ve hiç kimse, Allah ın Elçisi tarafından kınanmaktan korktuğum için misilleme yapmadım. demesin. Bilesiniz ki, kınamak, kötülemek benim şanımdan ve huyumdan değildir. Sizin aranızda en çok sevdiğim kişi, şayet bende varsa gelip hakkını alan veya bana hakkını helâl eden 9 Tabakât III, İbnü l-cevzî, 11; Suyutî, Tarihu l-hulefâ, Mısır 1952, Gazzâlî, Ihyaü Ulumi d-din I, Kahire 1967, 37; Muhammed Abdulhay el-kettânî, et-terâtibü l- İdâriyye I, Kur an, Âl-i İmrân 3/ Kur an, Enbiyâ 21/34 14 Kur an, Zümer 39/30 15 Kur an, Mâide 5/3 16 İbn Kesîr, V, Kur an, en-nasr 110/ İbn Kesîr, V, A.g.e., V,3865 hz. muhammed in hastalığı kimsedir. Ben, bir kimsenin hakkı benim boynumda iken Yüce Allah ın huzuruna çıkmak istemiyorum. Suçsuz olarak O nun huzuruna gitmek istiyorum. 20 Hz.Aişe rivâyeti ile değişik anlatır: Hz.Muhammed öldüğü anda, Ömer ile Muğire b. Şube gelip içeri girmek için izin istediler. Ben de girmelerine izin verdim. Ömer, Allah ın Elçisine bakıp, Vay be, Allah ın Elçisi ne kadar da şiddetli bayılmış dedi. Sonra ikisi kalkıp çıkmak istediler. Kapıya yaklaştıklarında Muğire, Ey Ömer, Allah ın Elçisi ölmüş dedi. Ben de, Yalan söylüyorsun. Sen fitneci bir adamsın. Allah münafıkları tamamen yok etmedikçe Allah ın Elçisi ölmeyecektir 21 dedim. Akla yakın olan bu anlatılıştır. Hz.Aişe, Hz.Peygamber in ölmüş olduğu anlamamış olduğundan, Hz.Ömer, onu ürkütmek istemeyip Hz.Peygamber in bayıldığını söylemiştir. Muğire ise, doğruyu söyleyince, Hz.Aişe yi ürkütmüş ve kendine hakaret ettirtmiştir. Ama Hz.Ömer için de, Doğrusu Allah, münafıkları tamamen yok etmedikçe Allah ın Elçisi ölmeyecektir diye insanlara hitap ettiği rivayet edilmektedir. 22 Kısacası, Hz.Peygamber in öleceği ile ilgili olarak âyetler ve yaşanan bütün bu olaylar herkes tarafından bilirken, nasıl olur da sahabenin ileri gelenlerinden biri olan Hz.Ömer, Hz.Peygamber in ölümlü olduğunu ve öleceğini anlamamıştır? Eğer Hz.Ömer, dışarıdaki halka, Hz.Peygamber in ölmediğini söylemişse, bu bir tedbir gereğidir. Çünkü bazı kişiler iktidarı ele geçirmek için zor kullanıp kan dökebilir ve ihtilal çıkarabilirdi. Ülke güvenliği sağlandıktan sonra, bu konuda açıklama yapmak daha uygun olabilrdi. Herkesin bildiği gibi, krallar ve sultanlar öldükleri zaman, yeni kral ya da sultan iş başına geçinceye kadar, halktan gizlenir. Hz.Ömer in sıkıntısı buydu. Belki o, Medine dışında Sünh deki evinde 23 olan Hz.Ebû Bekir i bekliyordu. Hz.Ömer, çok sevdiği Hz.Peygamber in ölümünden şüphesiz ki üzülmüştür. Bu üzüntüsünü içinde tutarak, böyle bir anda halkın yanlış bir hareketine fırsat vermek istememişti. Öyleyse Hz.Ömer, olayları önceden gören bir yapıya sahip olan biri olarak, Muhammed ölmedi, öldü diyenleri öldürürüm diyerek tedbir almıştır. Bundan sonra, Hz.Peygamber in cesedi daha kaldırılmadan, acele ile devletin başına uygun birini belirlemek durumu ortaya çıkmıştır. Bu arada, gerçekten de Hz.Ömer in korktuğu şey fazla sürmeden ortaya çıkmış ve Ensar, Sa d b. Ubade ye biat etmek üzere Saideoğullarının gölgeliğinde toplanmıştı. 24 Hz.Muhammed den Sonra Hilâfet Sorunu ve Hz.Ebû Bekir in Hâlife Seçilmesi İslâm öncesi, bedevîler arasındaki kabile başkanının seçimi biraz incelenirse, hâlife seçiminin de buna benzediği anlaşılır. İslâm öncesinde, bedevîler arasındaki sosyal yapı, aşiret düzeni şeklindedir. Kabile, birbiriyle soy bağı ile bağlanan aşiretlerden, ya da ailelerden oluşurdu. Ama, kabile başkanının seçimi pek kolay olmazdı. Bir kişinin başkan seçilebilmesi için yiğitlik, cömertlik, akıllılık, uysallık gibi özellikleri aranırdı. Ancak, özgürlüğe alışmış olan bedevî, çoğu kez, kabile başkanının koyduğu ağır hükme boyun eğmediği gibi, onu bu konuda zorlayacak bir güç de yoktu. Bedevî, isterse bir hükme karşı çıkar ve kabilesini terk ederdi. Kısacası burada bir otorite boşluğu söz konusudur. İşte hilâfet seçimi ile bu otorite boşluğu giderilecek ve devletin başına, genelde, bütün kabilelerin kabul edebileceği bir kabileye mensup bulunacak ve bu kabileden seçilen bir kişinin yönetimi altında, daha kapsamlı olan devlet oluşturulacaktır A.g.e., V, ; Taberî, V, Tabakât II, 267; İbni Kesir, V, İbn Kesîr, V, Taberî, V, A.g.e., V, Ramazan Boyacıoğlu, Hilâfet, 10 Kasım 1999 Devlet Töreni ve Hilâfetten Cumhuriyet e Paneli, Atatürk Araştırma Merkezi, Ankara 2000, 916 ramazan boyacıoğlu 90 Ama bu o kadar da kolay olmamıştır. Hz. Ebû Bekir in seçilmesi için epeyce karşılıklı bağrışmalar, tartışmalar olmuştur. Yukarıda belirtildiği gibi, Hz.Peygamber öldüğü zaman Medine de olmayan Hz.Ebû Bekir, Hz.Peygamber in öldüğü haberini alınca Medine ye gelmişti. Önce Hz.Peygamber in odasına giren Hz.Ebû Bekir, onun yüzündeki örtüyü kaldırıp yüzünü öpmüştür. Bundan sonra halkı yatıştırıcı bir konuşma yaparak Hz.Peygamber in öldüğünü bildirmiştir. Bu arada, Hz.Peygamber öldüğüne göre, kabile başkanı seçmeye alışık olan Medineli Ensar, Saideoğullari gölgeliğinde, başkan seçmek için toplanmışlar ve seçmek için, hasta yatağından Sa d b. Ubade yi kaldırmışlar, sarıp sarmalanmış olarak oraya getirmişlerdi. Ayrıca Hz.Ali, Hz.Zübeyr ve beraberindeki arkadaşları da, Hz.Fatma nın evinde toplanmışlardı. Başkan seçmek için Saideoğulları gölgeliğinde Ensar ın toplandığını öğrenen Hz.Ömer, Hz.Ebû Bekir e, Ensar ın toplandığı yere gitmelerini söylemiştir. Böylece Hz.Ebû Bekir, Hz.Ömer ve Hz.Ebû Ubeyde b. Cerrah, Ensar ın toplandığı yere gitmek zorunda kalmışlardır. 26 Hz.Ebû Bekir, Ömer ve Ubeyde yolda giderken Ensar dan Uveym b. Sâide ile Ma n b. Adiyy adında iki kişi ile karşılaşmışlar ve bu iki kişi onların, Ensar ın toplandığı yere gittikleri öğrenince, Ey Muhacir topluluğu! Onların yanına yaklaşmayın, siz kendi işinize bakın diyerek, bu üçünü uyarmışlardır. 27 Bu iki kişinin söylediklerinden anlaşıldığı gibi, Mekke den göç edip gelen Muharcirler ile Medine nin yerli halkını oluşturan Ensar arasında çok çetin tartışmaların olacağı ortaya çıkıyordu. Gerçekten de Muhacirlerden olan Hz.Ebû Bekir, Ömer ve Ebû Ubeyde oraya ulaştıkları vakit, Ensâr dan birisi, Ey Muhacirler! Biliniz ki biz, Allah ın Ensarı (Yardımcıları) ve İslâm ın öncü askerleriyiz. Siz bize katılmış olan bir topluluksunuz. Bizi aslımızdan ayırmak ve yönetimi bizden zorla almak mı istiyorsunuz? şeklinde itirazlarda bulununca, bundan sonra Hz.Ömer, araya girip konuşmak isteyince, sert tutumundan dolayı Hz.Ebû Bekir, Yavaş ol ey Ömer diyerek onun konuşmasını engellemiş ve kendisi, herkesi yatıştıracak olan bir konuşma yapmış ve özet olarak, Ey Ensar topluluğu! Sizin söylediğiniz iyilikler doğrudur. Fakat Araplar bu işi, Kureyiş ten başkasına bırakmazlar. Araplar içinde Kureyş, soy ve bölge bakımından en şereflisidir. dedikten sonra, Hz.Ömer ile Ebû Ubeyde yi göstererek, Sizin için işte bu iki adama razı oldum ve onları seçtim. O halde onlardan hangisini dilerseniz ona bey at edin demiştir. Bu konuşma üzerine yine Ensar dan Hubab (ya da Habbab) b. Münzir, Biz develerin kaşındığı otlar değiliz. Ey Kureyş topluluğu! Sizden bir emir, bizden de bir emir olsun diyerek itirazda bulunmuştur. Durumun bu şekilde seyrettiği ve farklı seslerin çoğaldığı bir anda Hz.Ömer ile Ebû Ubeyde, Allah a yemin ederiz ki, bu konuda biz senin başına emir olmayız. Çünkü sen Muhacirlerin en erdemlisi ve İslâm dininin en değerli buyruğu olan namazda, Allah ın Elçisi seni imâm yapmıştır. Elini uzat da sana bey at edelim şeklinde karşılık verdikleri bir sırada, Ensar dan olan Beşir b. Sa d, Hz.Ebû Bekir e ilk bey atı yapmış ve Hz.Ömer ile Ebû Ubeyde onu izlemişlerdir. Beşir b. Sa d ın bu davranışından dolayı Hubab b. Münzir, Senin bu yaptığın akrabalığa yakışmaz. Sen, emirlik konusunda amcan oğluna karşı başkalarını mı uygun görüp destekledin? deyince, Beşir, Hayır. Allah a yemin olsun öyle değil. Ben bu kimselerin haklı oldukları bir konuda anlaşmazlığa düşmek istemedim diyerek cevap vermiştir. 28 Ensâr seçmek için yatağından kardırıp getirdiği Sa d b. Ubâde, hem seçilmediğinden, hem de Ebû Bekir e bey at etmesini isteyenlere kızmış ve Allah a yemin ederim ki kesinlikle bey at etmem. İster bütün insanlar ve cinler sizden yana 26 İbnü l-esîr, El Kâmil Fi t-tarih Tercümesi, çeviren: M. Beşir Eryarsoy, redaktör: Mertol Tulum, İstanbul 1991, ; İbn Kesîr, V, 421; Taberî, V, İbnü l-esîr, II, 300; İbn Kesîr, V, İbn Kesîr, V, ; İbnü l-esîr, II, ; Taberî,V,7 hz. muhammed in hastalığı olsalar bile, ailemden bana katılanlarla birlikte, bütün gücümle savaşırım, ama bey at etmem. Ben Rabbimin önüne çıkıncaya kadar size bey at etmeyeceğim diyordu. 29 Yine, Hz.Ebû Bekir in hâlife seçilmesinden sonra, Hz.Ali ile Haşimoğulları, Zübeyr b. Avam, Talha b. Ubeydullah gibi kişiler de bey atta geciktiler. Hatta, Hz.Ali nin halasının oğlu olan Zübeyr, Ben Ali ye bey at edilmedikçe kılıcımı kınıma sokmam diyerek karşı çıkmıştır. 30 Belki Hz. Ali nin temkinli davranışı, bir sorun çıkmasını önlemiştir. Kısacası, Ebû Bekir in hâlifeliği bir oldu bitti diyenlere karşı, kendi döneminde Hz.Ömer, Evet öyle oldu ama, Allah fitnenin şerrinden toplumu korudu. Bugün aranızda Ebû Bekir den başka, kendisine kayıtsız şartsız itaat edilen bir kimse yoktur. O, Hz.Peygamber in ölümü anında en hayırlı arkadaşımızdı diyerek, gerçekten onun seçilmesiyle toplum fitneden korunmuştur. 31 Her ne kadar İslâm, kabile asabiyetini kaldırmış olsa da, Müslümanlar arasında gizliden gizliye devam etmiştir. Bazı şeyleri bir nesilde çözmek kolay olmamıştır. Bugün bile, kabileler arasında, hatta toplumlar ve devletler arasında asabiyet duygusu vardır. İslâm dan önce, Arap yarımadasındaki Araplar arasındaki kabileler incelenirse, bu üstünlüğün Mekke deki Kureyş kabilesinde olduğu görülür. Bunun nedeni, Kâbe nin Mekke de olması, Kureyş in ona hizmet vermesi ve oraya gelen hacılar tarafından onların sevilip sayılmış olmalarındandır. Bu yüzden gittiği yerlerde sevilip sayılmış olmalarını Kur an daki Kureyş sûresinde Kureyş e sevdirilmiş olmasından, yani yaz-kış seyahatleri onlara sevimli kılınmasından dolayı Kureyş liler, kendilerini açlıktan doyuran ve her çeşit korkuları giderilen bu Evin (Kâbe) Rabbine kulluk etsinler şeklinde dile getirilir. Hatta, bundan rahatsız olan Ebrehe, Kâbe yi yıkmak için Mekke ye kadar gelmiş ve orada büyük bir hezimete uğramıştır. Bu olay da Kureyş in Araplar arasındaki değerini artırmıştır. Saideoğulları gölgeliğindeki tartışmalar anında, Hz.Ebû Bekir, Kureyş bu işin vâlileridir. Yani yönetim onların elinde olmalıdır. İnsanların iyileri, iyi olanlara uyarlar, kötüleri de kötü olanlara uyarlar şeklinde Hz.Muhammed den bir söz rivayet etmiştir. 32 Bu da orada bulunanları etkilemiştir. Öyleyse o dönemde Araplar arasında bir sıralama yapılacak olursa, birinci sırayı Kureyş alır. Ondan sonra, Kureyş e müttefik olduklarından Sâkif ve Kinâne, Hevâzin, Ehâbîş gibi kabileler gelirler. Belki, Medine deki Evs ve Hazrec kabileleri ise, bunların yanında üçüncü ve daha sonraki sıraları alırlar. Burada, Hevazin savaşı anında olan çok ilginç bir olayı anımsatmak gerekir: Müslüman ordusu, Hevazinlerin karşısında bir an için bozguna uğramış ve kaçmaya başlamıştı. Bu durumu gören Hz.Peygamber, orduyu yeniden toplamak ikin epey gayret göstermişti. Bu arada fal okları yanında taşıyan Ebû Süfyan Sahr b. Harb, Onların hezimeti denize varmadan önce sonu gelmez. (Yani bu bozulma denize kadar gider.) derken, Safvan b. Ümeyye nin anne kardeşi olan müşrik Kelede (Kelde) b. Cebele b. Hanbel, İşte şimdi büyü bozulmuştur diye sevincini bildirmiştir. Bunlara karşı yine, o zaman henüz müşrik olan Safvan b. Ümeyye, Çenenizi kapayınız. Vallahi Kureyş ten bir adamın bana hakim olması, Hevazinli bir adamın bana hakim olmasından daha iyidir 33 diyerek, onları susturmuştur. Hatta Bedir savaşında Mekkeli Kureyş, Medinelileri kendilerine denk saymadıkları için onlarla vuruşmak istememişlerdir. 34 Böyle bir toplumdan, birliği sağlayacak bir kişiyi bulup çıkarmak kolay olmamıştır. Ancak, Hz.Ömer in çabaları sonucunda Hz.Ebû Bekir gibi biri seçilebilmiştir İbnü l-esîr, II, A.g.e., II, İbn Kesîr, V, Taberî, V, İbnü l-esîr, II, 244; İbn. Kesîr, V, İbnü l-esir, II, 1228 ramazan boyacıoğlu Hatta, Ebû Bekir e biat edildikten sonra bir gün, Hz.Ebû Bekir i, kolunda hurma dalından yapılmış sebeplerle sabah erkenden pazara giderken gören Hz.Ömer, Ne yapıyorsun? Sen Müslümanların yükünü yüklendin deyince, Hz. Ebû Bekir, Çoluk çocuğumu nereden geçindireceğim? şeklinde yanıt verir. Bunun üzerine Hz.Ömer, onu, Ebû Ubeyde ye götürür ve ona bir maaş bağlatır. 35 Görüldüğü gibi, Hz.Ömer, devlet tecrübesi olan bir kişiliğe sahipti. Bütün bu tartışmalardan ortaya çıkan sonuç, her ne şekilde olursa olsun, Hz. Muhammed, istese yapabildiği halde, devletin başına geçecek hiçbir kimse bırakmamıştır. O halde devlet başkanının seçimi kamuoyuna kalmıştır. Hz. Ömer, zaten çok açık olmayan Kırtas olayında, dünya işleri ile ilgili olduğundan, kendi bildikleri doğrultusunda davranmıştır. Ayrıca, Hz. Peygamber in ölümü anındaki Hz. Ömer in tavrını, tamamıyla devletin bekası ve ümmetin sulhu salahı için düşünülmüş stratejik bir siyaset izleme olarak değerlendirmek gerekir. Hz.Ebû Bekir in seçimi hakkında bazı tartışmalar yapılmıştır. Ayrıca, o tarihte herkesin katımıyla bir seçimin beklemek mümkün değildir. Memnun olanlar ve az da olsa memnun olmayanlar olmuştur. Olaya o dönemin tarihi şartlarını göz önünde bulunduracak olursak bunda yadırganacak bir durum yoktur. Hz. Ebû Bekir in seçilmesinde, kabile asabiyetinin hala kalkmadığı bir toplum düzenin olduğu göze çarpmaktadır. Kansız bir şekilde Hz. Ebû Bekir in başkan seçilmesini bir başarı olarak değerlendirilmelidir Tabakat III, 184 Benzer belgeler
Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de Detaylı 5 Peygamberimiz in en çok bilinen dört ismi hangileridir? Muhammed, Mustafa, Mahmud, Ahmed.
TEMEL DİNİ BİLGİLER 1 Siyer-i Nebi ne demektir? Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) doğumundan ölümüne kadar geçen hayatı içindeki yaşayışı, ahlâkı, âdet ve davranışlarını inceleyen ilimdir. Detaylı Anlamı. Temel Bilgiler 1
Âmentü Haydi Bulalım Arkadaşlar aşağıda Âmentü duası ve Türkçe anlamı yazlı, ancak biraz karışmış. Siz doğru şekilde eşleştirebilir misiniz? 1 2 Allah a 2 Kadere Anlamı Ben; Allah a, meleklerine, kitaplarına, Detaylı Rahman ve Rahim Olan Allah ın Adıyla HİCRİ-4 YAHUDİLERLE İLİŞKİLER NADİROĞULLARININ MEDİNEDEN ÇIKARTILMASI
Livata Haddi 71 LİVATA HADDİ (EŞCİNSELLİĞİN/HOMOSEKSÜELLİĞİN CEZASI) Livatanın cezası zina cezasından farklıdır. Her ikisinin vakıası birbirinden ayrıdır, birbirinden daha farklı durumları vardır. Livata, Detaylı Teravih Namazı - Gizli ilimler Sitesi
Niçin Teravih Namazı denilmiştir? Ramazan ayında yatsı namazından sonra kılınan namaz. "Teravih" kelimesi Arapça, "Terviha"nın çoğuludur ve "oturmak, istirahat etmek'" anlamına gelmektedir. Teravih namazı Detaylı İÇİNDEKİLER GİRİŞ...1
İÇİNDEKİLER GİRİŞ...1 A. GENEL BİLGİLER...1 1. Tarihin Faydası ve Önemi...3 2. Kur an ve Tarih...4 3. Hadis ve Tarih...5 4. Siyer ve Meğâzî...6 5. İslâm Tarihçiliğinin Doğuşu ve Gelişmesi...6 B. İSLÂM Detaylı "Satmam" demiş ihtiyar köylü, "bu, benim için bir at değil, bir dost."
Peygamber Efendimiz buyurmuş ki: Size iki şey bırakıyorum; onlara sımsıkı sarılırsanız kurtuluşa erersiniz: Biri Allah ın kitabı Kur an, diğeri de Ehl-i beytimdir. Hz. Hüseyin: da aile halkından 19 kişi Detaylı Gıybet (Hadis, Tirmizi, Birr 23)
Dedikodu (Gıybet) Gıybet Dedikodu (gıybet), birisinin yüzüne söylenmesinden hoşlanmadığı şeyleri arkasından söylemektir. O kimse söylenen şeyi gerçekten yapmış ise bu gıybet, yapmamış ise iftira olur (Hadis, Detaylı İmam-ı Muhammed Terkine ruhsat olmayan sünnettir der. Sünnet-i müekkededir.
Mektub-u Attar Muhammed İlyas Kadiri Razavi tarafından tüm İslami Erkek Kardeşlerine ve İslami Kız Kardeşlerine, Medaris El Medine ve Camiat El Medine nin erkek öğretmenler, erkek öğrenciler, kadın öğretmenler Detaylı 5. Kureyş kabilesinin önde gelenlerinden olup İslâm a düşmanlığından dolayı peygamberimizin ''bilgisizlerin önderi'' dediği kişi kimdir?
1. Kutlu Doğum Haftası etkinlikleri çerçevesinde ilkokullar arası düzenlenen bu yarışmada sorumlu olduğunuz kitabın adı aşağıdakilerden hangisidir? A) Peygamberimi Seviyorum B) Peygamberimi Öğreniyorum Detaylı 11. Kullara rızık olması için birbirine girmiş, küme küme tomurcukları olan uzun boylu hurma
ADALET ve CESARET ÖYKÜLERİ Yayın no: 170 ADALET VE CESARET ÖYKÜLERİ Genel yayın yönetmeni: Ergün Ür İç düzen: Durmuş Yalman Kapak: Zafer Yayınları İsbn: 978 605 4965 24 3 Sertifika no: 14452 Uğurböceği Detaylı Kadın ve Yönetim Hakkı
Kadın ve Yönetim Hakkı İslam hukukunda kadının devlet başkanı, vali, kaymakam gibi yüksek düzey yönetici olmasının serbest olup olmaması tartışılmıştır. Fıkıhçılar bu konuda genellikle olumsuz görüş sahibi Detaylı CİHADA DENKTİR Evet, içinde savaş olmayan bir cihad var ki hac ve umredir Küçüğün, büyüğün, zayıfın, kadının cihadı hac ve umredir.
UMRE DİNİ SUNUM UMRENİN FAZİLETİ CİHADA DENKTİR Hz. Aişe (r.a) Efendimiz e (s.a.v) sorar: Ey Allah ın Resulü, kadınlara da cihad var mıdır? Efendimiz (s.a.v): Evet, içinde savaş olmayan bir cihad var ki Detaylı CUMHURiYET ÜNiVERSiTESi. ilahiv A ır FA KÜL TES i DE.RGISi. Vl/1
CUMHURiYET ÜNiVERSiTESi ilahiv A ır FA KÜL TES i DE.RGISi Vl/1 sivas- 2002 !JJ956 i1ahiyat fakültesi dergisi VI (2002) Sayı: 1 Editör Doç. Dr. Ahmet GÖKBEL Editör Yardımcıları Yrd. Doç. Dr. Abubekir Sıddık Detaylı 3. Farz Dışında Yaptığı İbadetler
3. ÜNİTE: EN GÜZEL ÖRNEK HZ. MUHAMMED İN İBADETLERİ 3. Farz Dışında Yaptığı İbadetler KAZANIMLARIMIZ O Bu ünitenin sonunda öğrenciler Hz. Muhammed'in: O 1. Öncelikle bir kul olarak davrandığını kavrar. Detaylı NURULLAH- Evet bu günlük bu kadar çocuklar, az sonra zil çalacak, yavaş yavaş toparlana bilirsiniz.
Bozuk Paralar KISA FİLM Yaşar AKSU İLETİŞİM: (+90) 0533 499 0480 (+90) 0536 359 0793 (+90) 0212 244 3423 SAHNE 1. OKUL GENEL DIŞ/GÜN Okulun genel görüntüsünü görürüz. Belki dışarı çıkan birkaç öğrenci Detaylı Orucun Manevi Hayatımıza Katkıları
TAKVA AYI RAMAZAN TAKVA AYI RAMAZAN Rahman ve Rahim Allah ın Adıyla (Farz kılınan oruç) sayılı günlerdir. Sizden kim, (o günlerde) hasta veya seferde ise o, (tutamadığı) günler sayısınca başka günlerde Detaylı Rahman ve Rahim Olan Allah ın Adıyla HİCRİ-2 YAHUDİLERLE İLİŞKİLER KAYNUKAOĞULLARININ MEDİNEDEN ÇIKARTILMASI
Tahta kılıcın sırrı İSLÂM TARİHİNDE CEMEL VE SIFFÎN savaşlarına yol açmış hadisatın seyri içinde ortaya çıkan iki ayrı gruptan, bu meselelerle bir şekilde ilgili her mü min az-çok haberdardır. Adalet-i Detaylı Acaba İslam dini Kadın ın sünnet olması doğrultusunda bir destur vermiş midir?
Faiz Parasıyla Yapılan Evde Namazın Hükmü Soru: Esselamu aleykum ve rahmetullahi ve berekatuhu. Benim sorum şudur: Faizden kazanılan para ile yapılan evde kılınan namazın hükmü nedir? Cevap: Aleykum selam Detaylı Rahman ve Rahim Olan Allah ın Adıyla MÜŞRİKLERLE İLİŞKİLER SERİYYE VE GAZVELER
15.03.2010 Rahman ve Rahim Olan Allah ın Adıyla MÜŞRİKLERLE İLİŞKİLER SERİYYE VE GAZVELER Müşriklerle İlişkiler - İlk Seriyyeler ve Gazveler Gazve: Hz. Peygamber in katıldığı bütün seferlere gazve (ç. Detaylı ANKET SONUÇLARI. Anket -1 Lise Öğrencileri anketi.
Söylenen her söz, içinden çıktığı kalbin kılığını üzerinde taşır. Ataullah İskenderî Söz ilaç gibidir. Gereği kadar sarf edilirse fayda veriri; gerektiğinden fazlası ise zarara neden olur. Amr bin As Sadece Detaylı www.ludwigsburgonuokuyor.com Sayfa 1
1. Efendimizin (sav) altı kuşak önceki atası olan, Kureyş in de atası olarak bilinen kişi kimdir? a) Kusay İbn-i Kilab b) Abdulmuttalib c) Kaab bin Malik d) Haris bin Hisam e) Miktat bin Numan 2. Kabe Detaylı 1 İslam ne demektir? Hazreti Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği din olup bunu kabul etmek, Allah a ve resulüne itaat etmektir.
Asiye Türkan MÜ MİNLERİN ANNESİ HZ. AİŞE Ümmü'l-mü'minîn Âişe bint Ebî Bekr es-sıddîk el-kureşiyye (ö. 58/678) Hz. Ebû Bekir'in kızı ve Hz. Peygamberin hanımı. Babası Ebû Bekir b. Ebû Kuhâfe, es-sıddîk Detaylı 1.Birlik ilkesi: İslam inancına göre bütün varlıklar, bir olan Allah tarafından yaratılmıştır.
İnsanın toplumsal bir varlık olarak başkaları ile iyi ilişkiler kurabilmesi, birlik, barış ve huzur içinde yaşayabilmesi için birtakım kurallara uymak zorundadır. Kur an bununla ilgili ne gibi ilkeler Detaylı www.arapcayarismalari.org TİYATRO MAĞARA ARKADAŞLARI (Bayan Versiyonu) Ali Ahmed BÂKESİR Karakterler ZÜLEYHA HATİCE MERYEM
TİYATRO MAĞARA ARKADAŞLARI (Bayan Versiyonu) Ali Ahmed BÂKESİR Karakterler ZÜLEYHA HATİCE MERYEM 1 1. PERDE Haydi Hatice! Acele edelim. Ama, Meryem bizden çok geride... Meryem, bize katılmak istemiyor Detaylı Azrail in Bir Adama Bakması
Mevlâna (1207 1273) Güçlü bir bellek, çağrışım yeteneği, üretkenlik, olağanüstü görüş ve anlatım gücü, derin duygusallık ve hüzün, her yönüyle İslam kültürüne hâkimiyet... İşte Mevlâna deyince akla gelen Detaylı KUREYŞ SÛRESİ Nuzul 21 / Mushaf 106
KUREYŞ SÛRESİ Nuzul 21 / Mushaf 106 Surenin Adı: Kureyş sûresi, adını, Kur an da geçtiği tek yer olan ilk âyetinden alır. Kureyş kelimesi iki köke nispet edilir. Birincisi; köpek balığı anlamına gelen Detaylı İnsanı Diğer Canlılardan Ayıran Özellikler
İnsanı Diğer Canlılardan Ayıran Özellikler Hani, Rabbin meleklere, Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım demişti. Onlar, Orada bozgunculuk yapacak, kan dökecek birini mi yaratacaksın? Oysa biz sana hamd Detaylı Hz. Peygamber'in ilk muhatapları olan Mekkelilerle mücadelesini anlatan Kur'ân'da tam
2. Ders İLK MUHATAPLAR NEDEN KUR'ÂN'A İMAN ETMEDİLER? Sahâbe demek ne demektir? 1. Beşeriyetlerin İzharı 2. Zaafiyetlerin Islahı 3. Kabiliyetlerin İnşası 4. Mesuliyetlerin İdraki 5. Rehberiyetlerin İhyası Detaylı Hac ve Umre İle İlgili Mekânlar
Hac ve Umre İle İlgili Mekânlar Mikat Sınırları Kâbe (Beytullah) Makam-ı İbrahim Safa ve Merve Tepeleri Zemzem Kuyusu Arafat Müzdelife Mina 1 Hac ve Umre İle İlgili Mekânlar Mekke deki Önemli Ziyaret Mekânları Detaylı www.arapcayarismalari.org TİYATRO MAĞARA ARKADAŞLARI Ali Ahmed BÂKESİR Karakterler YUSUF HARUN MURAT
TİYATRO MAĞARA ARKADAŞLARI Ali Ahmed BÂKESİR Karakterler YUSUF HARUN MURAT 1 1. PERDE Haydi Harun! Acele edelim. Ama, Murad bizden çok geride... Murad, bize katılmak istemiyor Sanki, özellikle ağırdan Detaylı edersin sen! diye ciyaklamış cadı. Bunun hesabını vereceksin! Kadının kocası kendisini affetmesi için yarvarmış cadıya. Karısının bahçedeki marulları
RAPUNZEL Bir zamanlar bir kadınla kocasının çocukları yokmuş ve çocuk sahibi olmayı çok istiyorlarmış. Gel zaman git zaman kadın sonunda bir bebek beklediğini fark etmiş. Bir gün pncereden komşu evin bahçesindeki Detaylı Erhan tarafından yazıldı. Çarşamba, 31 Ekim 2012 18:03
UMRENİN FAZİLETİ UMRE YAPMANIN FAZİLETİ İbn Mâce deki rivayet şöyledir: Hz. Aişe (r.a) der ki: Ey Allah ın Resulü, kadınlara da cihad var mıdır? Efendimiz (s.a.v): Evet, içinde savaş olmayan bir cihad Detaylı ISBN : 978-605-65564-3-2
ISBN : 978-605-65564-3-2 1 Baba, Bal Arısı Gibi Olmak İstemiyorum ISBN : 978-605-65564-3-2 Ali Korkmaz samsun1964@hotmail.com Redaksiyon : Pelin GENÇ Dizgi/Baskı Kardeşler Ofset Matbaacılık Muzaffer Ceylandağ Detaylı BEDİR SAVAŞI. Nedenleri Savaş Sonuçları UHUD SAVAŞI. Nedenleri. Savaş Sonuçları HENDEK SAVAŞI. Nedenleri. Sonuçları. Kaynakça
BEDİR SAVAŞI Nedenleri Savaş Sonuçları UHUD SAVAŞI Nedenleri Savaş Sonuçları HENDEK SAVAŞI Nedenleri Kaynakça Sonuçları Bedir savaşın en önemli nedeni Müslümanları hicrete zorlayan Kureyşlilerin, hicret Detaylı Ebü l-hasen Ali bin Ebi Talip el-kureyşi
Ebü l-hasen Ali bin Ebi Talip el-kureyşi Ali yi seven beni de sever, beni seven Allah ı da sever. Hz. Muhammed (Et-Tabarani Mucem El-Kebir, XXIII, s. 380, Hadis No: 901). Benim yüzümden iki kişi yok olmuştur: Detaylı Kültürümüzden Dua Örnekleri. Güzel İş ve Davranış: Salih Amel. İbadetler Davranışlarımızı Güzelleştirir. Rabbena Duaları ve Anlamları BÖLÜM: 3 URL:
Hazırlayan: Mehmet Fatih Bütün URL: Kültürümüzden Dua Örnekleri Güzel İş ve Davranış: Salih Amel İbadetler Davranışlarımızı Güzelleştirir Rabbena Duaları ve Anlamları BÖLÜM: 3 Kültürümüzde birçok dua örneği Detaylı Birden fazla umre yapmanın hükmü ve iki umre arasındaki süre ne kadar olmalıdır? Muhammed Salih el-muneccid
Birden fazla umre yapmanın hükmü ve iki umre arasındaki süre ne kadar olmalıdır? حكم تكر لعمر م يكو بينهما ] تريك Turkish [ Türkçe Muhammed Salih el-muneccid Terceme : Muhammed Şahin Tetkik : Ali Rıza Detaylı Rahman ve Rahim Olan Allah ın Adıyla HZ HATİCE İLE EVLİLİĞİ
15.03.2010 Rahman ve Rahim Olan Allah ın Adıyla HZ HATİCE İLE EVLİLİĞİ Ficar savaşları ve Hılful Fudul olaylarından sonra, Hz. Muhammed (s.a.s.) in yirmi beş yaşında iken Hatice ile evlendiği yıla kadar Detaylı Kutlu Doğum Haftası. Etkinlik Türü: Bilgi. Konu Alanı: Peygamberimiz Hz. Muhammed (s.a.v) in Hayatı. Kapsamı: Hazırlayan: Musa AYDOĞDU
Kutlu Doğum Haftası Etkinlik Türü: Bilgi Yarışması Soruları Bilgi Konu Alanı: Hayatı Kapsamı: in hayatıyla ilgili temel düzeyde bilgileri ölçmeye yönelik sorular içerir. Hazırlayan: Musa AYDOĞDU 2012 ( Detaylı Hz. Mehdinin (A.S.) geleceği ile ilgili olarak üzerinde durmamız gereken bir konu daha vardır.
Hz. Mehdinin (A.S.) geleceği ile ilgili olarak üzerinde durmamız gereken bir konu daha vardır. Bilindiği gibi bugün Müslümanların çoğu Hazret-i İsa nın (A.S.) hâla yaşamakta olduğuna ve gökte bulunduğuna Detaylı Mirza Tahir Ahmed Hazretleri Cuma Hutbesinde, duanın aşağıdaki bahsedilen durumda şartsız olarak kabul edileceğini söyledi;
Cenab-ı Hak: En iyi işleri yaparak kendini büsbütün Allah a teslim eden ve daima doğru yoldan giden İbrahim in dinine uyan kimseden, din bakımından daha iyi kim olabilir? Allah, İbrahim i kendine dost Detaylı M. Sinan Adalı. Eski zamanlarda yaşamış peygamberlerin ve ümmetlerinin başlarından geçen ibretli öyküler, hikmetli meseller
yayın no: 117 PEYGAMBERİMİZİN DİLİNDEN HİKMETLİ ÖYKÜLER Eski zamanlarda yaşamış peygamberlerin ve ümmetlerinin başlarından geçen ibretli öyküler, hikmetli meseller Genel yayın yönetmeni: Ergün Ür Yayınevi Detaylı HAC YÜCE ALLAH IN (c.c) EMRİDİR.
HAC YÜCE ALLAH IN (c.c) EMRİDİR. Hac Allah Teala nın (c.c) emri, İslam ın beş temel şartından biridir: Ona varmaya gücü yeten kimsenin Kâbe yi tavaf etmesi Allah ın insanlar üzerindeki hakkıdır. (Al-i Detaylı İLİ : GENEL TARİH : 29.01.2016. Hazırlayan: Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü
SORU : Yediemin deposu açmak için karar aldım. Lakin bu işin içinde olan birilerinden bu hususta fikir almak isterim. Bana bu konuda vereceğiniz değerli bilgiler için şimdiden teşekkür ederim. Öncelikle Detaylı Ezan Vakti/Kuran-ı Kerim Pro [Faydalı Android Uygulamalar]
Ezan Vakti/Kuran-ı Kerim Pro [Faydalı Android Uygulamalar] Ezan Vakti uygulaması sadece bir ezan vakti icin yola baş koymuş zamanla gelişerek farkli ozelliklere sahip olmuş çok faydalı ve önemli bir Detaylı Gidyon un Küçük Ordusu
Çocuklar için Kutsal Kitap sunar Gidyon un Küçük Ordusu Yazarı: Edward Hughes Resimleyen: Janie Forest Uyarlayan: Ruth Klassen Tercüme eden: Nurcan Duran Üreten: Bible for Children www.m1914.org 2007 Bible Detaylı Aynı kökün "kesmek", "kısaltmak" anlamı da vardır.
Kıssa, bir haberi nakletme, bir olayı anlatma hikâye etmek. Bu Arapça'da kassa kelimesiyle ifade edilir. Anlatılan hikâye ve olaya da "kıssa" denilir. Buhâri, bab başlıklarında "kıssa"yı "olay" anlamında Detaylı Ali imran 139. Gevşemeyin, hüzünlenmeyin! Eğer (gerçekten) iman etmiş kimseler iseniz, üstün olan sizlersiniz.
Ali imran 139. Gevşemeyin, hüzünlenmeyin! Eğer (gerçekten) iman etmiş kimseler iseniz, üstün olan sizlersiniz. 122.EY İSRAİLOĞULLARI! Size lütfettiğim o nimetleri hatırlayın (bir zamanlar) sizin diğer Detaylı İÇİNDEKİLER KISALTMALAR...10 ÖNSÖZ...12 GİRİŞ...16 I- İSRÂ VE MİRAÇ KELİMELERİNİN MANALARI...16 II- TARİH BOYUNCA MİRAÇ TASAVVURLARI...18 A.
İÇİNDEKİLER KISALTMALAR...10 ÖNSÖZ...12 GİRİŞ...16 I- İSRÂ VE MİRAÇ KELİMELERİNİN MANALARI...16 II- TARİH BOYUNCA MİRAÇ TASAVVURLARI...18 A. Eski Kavimlerde Miraç...18 1. Çeşitli Kabile Dinleri...19 2. Detaylı Yayınevi Sertifika No: 14452. Yayın No: 220 HALİM SELİM İLE 40 HADİS
Yayınevi Sertifika No: 14452 Yayın No: 220 HALİM SELİM İLE 40 HADİS Genel Yayın Yönetmeni: Ergün Ür Yayınevi Editörü: Ömer Faruk Paksu İç Düzen ve Kapak: Cemile Kocaer ISBN: 978-605-9723-51-0 1. Baskı: Detaylı Gerçek şudur ki bu konu doğru dürüst anlaşılmamıştır; hakkında hiç derin derin düşünülmemiştir. Ali-İmran suresinde Allah (c.c.) şöyle buyurur; 
Şimdi de hızlıca Müteşabihat hakkında bir iki şey söylemek istiyorum. Deniliyor ki Kur ân da hem Muhkemat hem Müteşabihatlar vardır. Bu durumda Kur ân a nasıl güvenebiliriz? Gerçek şudur ki bu konu doğru Detaylı ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Τουρκικά Επίπεδο: Ε3 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία: Detaylı T.C. 8. SINIF I. DÖNEM. ORTAK SINAVI 26 KASIM 2014 Saat: 11.20
T.C. 8. SINIF I. DÖNEM ORTK SINVI 26 KSIM 2014 Saat: 11.20 DİN KÜLTÜRÜ VE HLK BİLGİSİ 1. 3. Komşusu açken tok yatan bizden değildir. (Hadis-i Şerif) Bu hadisi ilke edinen bir kimseden aşağıdaki davranışlardan Detaylı Zeka Soruları 4 - Genç Gelişim Kişisel Gelişim ZEKA SORULARI
ZEKA SORULARI 1) İçi su dolu üç bardağı yanyana diziyorsunuz, aynı hizaya içleri boş üç bardak koyuyorsunuz, yani bardakların sırası şöyle oluyor: Dolu, dolu, dolu, boş, boş, boş. Yalnız bir bardağı yerinden Detaylı Küçüklerin Büyük Soruları-2
Yayın no: 168 SAYGI VE HÜRMET ÖYKÜLERİ Genel yayın yönetmeni: Ergün Ür İç düzen: Durmuş Yalman Kapak: Zafer Yayınları İsbn: 978 605 4965 18 2 Sertifika no: 14452 Uğurböceği Yayınları, Zafer Yayın Grubu Detaylı Değerli dostlarım ve arkadaşlarım, Türk halkının hayata ve yarınlara bakış açısında hiç şüphesiz konut sahibi olmak hayati bir öneme sahip
Değerli dostlarım ve arkadaşlarım, Türk halkının hayata ve yarınlara bakış açısında hiç şüphesiz konut sahibi olmak hayati bir öneme sahip olmaktadır. Ev sahibi olmak herkesin temel rüyalarından bir tanesidir. Detaylı Bir gün Hz. Ömer (r.a) camiye giderken bir çocuğun acele acele camiye gittiğini görür. Hz. Ömer (r.a):
Bir gün Hz. Ömer (r.a) camiye giderken bir çocuğun acele acele camiye gittiğini görür. Hz. Ömer (r.a): da: - Yavrum ne oldu niye acele acele camiye koşuyorsun? der. Bu soruya karşılık çocuk - Efendim, Detaylı TEMİZLİK HAZIRLAYAN. Abdullah Cahit ÇULHA
TEMİZLİK HAZIRLAYAN Abdullah Cahit ÇULHA TEMİZLİK MADDİ TEMİZLİK MANEVİ TEMİZLİK İslam dini, hem maddî, hem de manevî temizliğe büyük bir önem vermiştir. Bu iki kısım temizlik arasında büyük bir ilgi vardır. Detaylı Kur an ın Bazı Hikmetleri
Kur an ın Bazı Hikmetleri Allah Teala kıble hususunda derin tartışmalara giren insanların görüşünü: İyilik, yüzlerinizi doğuya ve batıya çevirmeniz değildir. ayetiyle reddetmiştir. Ki onların bir kısmı, Detaylı Kadınların Dövülmesi. Konusuna Farklı Bir Bakış. (Nisa  34)
Nisa  34 Nuşûz Darabe Boşanmadan Önceki İşler Hz. Muhammed Hiç Kimseyi Dövmemiştir Dövmek Yasaklanmış Eşini Döven Hayırsızdır Ayetin Mantığı Kaynakça Kadınların Dövülmesi (Nisa  34) Konusuna Farklı Detaylı Bir gün Pepe yi görmeye gittim ve ona : Anlayamıyorum her zaman bu kadar pozitif olmak mümkün değil, Bunu nasıl yapıyorsun? diye sordum.
Malum ülkemiz son dönemde Globalleşen dünya ile birlikte oldukça sıkıntılı. Halk olarak bizlerde de pek çok sıkıntılar var. Ekonomik sıkıntılar, siyasi sıkıntılar, sabotaj planları, suikast planları. Darbe Detaylı HZ. PEYGAMBER DÖNEMİNDE SAĞLIK HİZMETLERİNDE KADINLARIN YERİ Levent Öztürk, Ayışığı Kitapları, İstanbul 2001, 246 s. Fatmatüz Zehra KAMACI
sakarya üniversitesi ilahiyat fakültesi dergisi 9 / 2004 s. 219-223 kitap tanıtımı HZ. PEYGAMBER DÖNEMİNDE SAĞLIK HİZMETLERİNDE KADINLARIN YERİ Levent Öztürk, Ayışığı Kitapları, İstanbul 2001, 246 s. Fatmatüz Detaylı DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ TESTİ
DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ TESTİ DİKKAT! BU BÖLÜMDE YANTLAYACAĞNZ TOPLAM SORU SAYS 20 DİR. ÖNERİLEN YANTLAMA SÜRESİ 40 DAKİKADR. 1) Annemize Babamıza 3) İnsanda yardımlaşma, cömertlik, insan sevgisi Detaylı MEKKE-İ MÜKERREME MEKKE-İ MÜKERREME'NİN BİR KÜFÜR BELDESİ OLUP OLMADIĞI HAKKINDA. Müellif: Şeyh Hamad İbni Atik en-necdi (H1227-H1301)
MEKKE-İ MÜKERREME'NİN BİR KÜFÜR BELDESİ OLUP OLMADIĞI HAKKINDA Müellif: Şeyh Hamad İbni Atik en-necdi (H1227-H1301) Mecmuatü'r-Resail ve'l-mesaili'n-necdiyye, 1/742-746 www.almuwahhid.com 2 بسم هللا الرحمن Detaylı yemyeşil bir parkın içinden geçerek siteye giriyorsunuz. Yolunuzun üstünde mutlaka birkaç sincaba rastlıyorsunuz. Ağaçlara tırmanan, dallardan
KILIÇDAROĞLU K.MARAŞ'TA Chp Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Kahramanmaraş ın Elbistan İlçesi nde siyaseti sadece insan için yaptıklarını, iktidara gelmeleri halinde terörü sonlandırıp ülkeye huzuru getireceklerini Detaylı 5. Peygamberimizin Medine'ye hicret ettikten sonra yaptırdığı caminin adı nedir? 1. Aşağıdakilerden hangisi dinin faydalarından biri değildir?
Din Kültürü. Aşağıdakilerden hangisi dinin faydalarından biri değildir? Düşünmeyi öğretir Hayata anlam katar Sabretmeyi öğretir Herkesten yardım istemeyi öğretir Özgür olmayı öğretir. Peygamberimizin Medine'ye Detaylı 7. KEVSER SÛRESİ ÖĞRENELİM
SÛRELERİMİZİ tefekkürle ÖĞRENİYORUZ 7. KEVSER SÛRESİ ف ص ل ل ر ب ك و ح 1 اك ال ك وث ر ا ن ا ا ع ط ين 2 ان ر ا ن شا نئ ك ه و ا 3 ال ب ر ت ÖĞRENELİM ANLAMI Rahmân ve Rahîm olan Allah ın adıyla. 1. (Resulüm!) Detaylı 2016 YILI 1. DÖNEM ÜÇ AYLIK VAAZ- IRŞAT PROGRAMI VAAZIN
2016 YILI 1. DÖNEM ÜÇ AYLIK VAAZ- IRŞAT PROGRAMI VAAZIN VAİZİN TARİHİ GÜNÜ VAKTİ ADI SOYADI ÜNVANI GÖREV YAPACAĞI YER KONUSU 1.01.2016 Cuma Öğleden Önce Şevket ŞİMŞEK Uzman Vaiz Mermerler Camii SORUMLU Detaylı Peygamber Efendimiz (sav) in Ticaret Ahlâkı
Peygamber Efendimiz (sav) in Ticaret Ahlâkı Derin Tarih: Hz. Muhammed (sav) Özel Sayısı ndan alıntılanmıştır. Peygamber Efendimiz (sav) in Ticaret Ahlakı ve Hz. Hatice (ra) annemiz ile ortakılığı (mudarebe) Detaylı Resulullah ın Hz. Ali ye Vasiyyeti
& Camii Diyanet İşleri Türk İslam Birliği Mülheim an der Ruhr Fatih Camii Islam kelimesi üc manaya gelir 1. Yüce Allahın emirlerine itaat edip, yasaklarından kacınmak. 2. Bütün insanlarla diğer canlılar Detaylı İlim ve Hayat. Mehmet SOYSALDI* İSLÂM DA İLK ÖĞRETMEN: MUS AB B. UMEYR (R.A) Kasım 2012
İlim ve Hayat Mehmet SOYSALDI* İSLÂM DA İLK ÖĞRETMEN: MUS AB B. UMEYR (R.A) 32 Nesebi ve Gençlik Yılları Mus ab b. Umeyr b. Haşim b. Abdi Menaf b. Abdiddar b. Kusay, b. Kilâb b. Mürre el-kureşî el-abderî. Detaylı 2017 © DocPlayer.biz.tr Gizlilik Politikası | Hizmet koşulları | Geri bildirim