Ay Tutulması Nedir? - Ustanın Dükkanı
Ana Sayfa Genel Genel Kültür Ay Tutulması Nedir?
Güneş sisteminde, temel ışık kaynağı güneştir. Diğer gezegenler ve onların uyduları, güneşten aldıkları ışığı yansıtırlar.
Dünya, güneşin etrafında belirli bir yörüngede döner. Benzer şekilde ay da, dünyanın etrafında, belirli bir yörüngede döner.
Ay, kendi yörüngesinde dünya etrafında dolanırken, bazı zamanlar Dünya’nın gölgesine girer. Buna Ay tutulması adı verilir. Ayın kendisi, ışık saçmadığı ve güneşten aldığı ışığı yansıttığı için, bu dönemde dünyadan karanlık olarak görünür. Ay tutulması, dolunay zamanında ve Ay’ın düğüm noktalarına yakın olması durumunda meydana gelir. Ay’ın, Dünya’nın gölgesine girmesi ile Güneş’ten aldığı parlaklığı kaybetmesi neticesinde görülür. Güneş, karşı düğüm noktasında veya ona yakın olmalıdır. Bu şartlar altında Dünya’nın gölgesi Ay’a düşmektedir. Bu 42.000.000.000 km uzanan gölge konisi Ay’ın uzaklığından yaklaşık 8800 km geniştir. Ay, saatte 3456 km hızla hareket ettiği için, ortalama Ay tutulmasının süresi, kaba tahminle 40 dakika ile 1 saat arasında değişir.
Ay tutulması, yeryüzünün, Ay’ın ufuk çizgisinin üzerinde olduğu herhangi bir bölgesinden gözlenebilir. Ay’a karşı olan, Dünya yüzeyine çarpan Güneş ışınları, Dünya’nın atmosferi tarafından kırıldığı için, Ay tutulmasında Ay, tamamen gözden kaybolmaz. Dünya etrafında kırılan ışıklarda mavi renk yutulduğu ve kırmızı renk yansıtıldığı için, Dünya’nın gölgesi kırmızı renkte görülür. Bu güçsüz ışık kalıntıları, görünürlüğü yerel hava şartları ve atmosferik şartlara bağlı olarak değişmekle birlikte, Ay’ı tuhaf bir bakır renginde ortaya çıkarır. Bunun sonucunda Ay tutulması gerçekleşir.
Dünya, Ay ve Güneş’in bazı farklı durumları kısmi Ay tutulmasını sağlar. Bu durumlarda Ay’ın üzerine Dünya’nın tam gölgesi değil, kısmi gölgesi düşer. Ay tutulması genellikle yılda iki kere ortaya çıkar. Bazı özel durumlarda Ay tutulmasının hiç ortaya çıkmadığı veya üç defa ortaya çıkması da söz konusudur.
Üzerinde güneş, dünya ve ayın resimlerinin olduğu, konumuzla ilgili resmi incelediğinizde, burada anlatılan konuyu daha iyi anlamak mümkün olacaktır. İlgili görselde, dünya güneş ile ay arasında yer aldığı zamanda, dünyanın gölgesinin ay üzerine düştüğünü görmektesiniz. Yine bu resimden de anlaşılacağı üzere, ay tutulması dünyanın her yerinde farklı açık ve görünümlerden izlenebilir.