2019 yılı sonunda Çin’de ortaya çıkan ilk vakalar sonrasında, küresel yayılımı hızla artan ve pandemi olarak dünyayı etkisi altına alan yeni tip koronavirüs (COVID-19) ile mücadele kapsamında yapılan bilimsel çalışmalara, bir yenisi üniversitemiz öğretim üyelerince yapılmaktadır. Bir grup bilim insanımız, denizel alglerin bulaşıcı bir solunum yolu hastalığı olan COVID-19’un tedavi süreçlerinde bir alternatif olarak kullanılabilirliği hakkında çalışmalar başlatmıştır. Çalışmada yeni tip koronavirüs salgını ile mücadele kapsamında; denizel alglerin COVID-19 tedavi süreçlerinde alternatif olarak kullanılabilirliğini de araştırmaya başlanmıştır. Spirulina gibi nutrasötiklerin daha önceki inflüanza salgınlarında enfeksiyonların şiddetini önemli oranda düşürdüğü bilgisini göz önünde bulundurarak yola çıkan bilim insanları, üzerinde çalıştıkları ve ürettikleri moleküllerin, virüsün bağlantı noktalarını engelleyecek aktivitede olduğunu işaret eden ön çalışma sonuçları elde etmiştir. Denizel alglerin bu etkisinin COVID-19 mücadelesinde de kullanılabileceğini öngören bilim insanları, çalışmalarını hızlandırarak, alternatif bir çözüm sunmayı hedeflemektedirler.
Ülkemizin COVID-19 salgını ile mücadelesine katkı vermek; salgının yayılımının en aza indirmek ve kontrol altına almak; başta risk altındaki gruplar olmak üzere toplum sağlığını korumak ve salgının olumsuz sosyoekonomik etkilerinin hafifletilmesi amacıyla; İSTE Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinasyon Birimi tarafından, COVID-19 ile Mücadele Yönlendirilmiş Proje (YP) Çağrısı açılmıştır.
Çağrıya uygun olduğu tespit edilen projeler
Yeni Nesil Koronavirüs COVID-19’un Yayılımını ve Etki Seviyelerini Tahmin Etmek İçin Web Tabanlı Model ve Veri Tabanı Geliştirilmesi
Önerilen projenin temel amacı, hızlı yayılım gösteren COVID-19 için yayılım modellerinin çıkarılması ve geleceğe dönük tahminlerde bulunabilecek web tabanlı bir simülasyonun üretilmesidir. Böylece gerek yerel gerekse genel yönetimler elde edilecek veriler doğrultusunda gerekli aksiyonları alabilecek ön bilgiye sahip olabileceklerdir. Önerilen projenin diğer bir hedefi ise sıcaklık, nem gibi iklim değerlerinin; bölgedeki popülasyon, kentsel nüfus, yaş dağılımı gibi demografik özelliklerin; maske takma (kullanımı), karantina uygulamaları gibi alınan önlemlerin her birini bir parametre olarak kabul edip bu farklı parametrelerin yayılımdaki etki faktörlerini tespit etmek ve COVID-19 için bir veri tabanı oluşturmaktır. Farklı parametrelerin salgındaki rollerinin ortaya konması yayılımın ülkemiz başta olmak üzere dünyanın farklı bölgelerindeki yavaşlama, gerileme evrelerini belirlemek açısından önemli olacaktır.
COVID-19 ile mücadelede naringenin türevi bir bileşiğin ilaç adayı olma potansiyelinin araştırılması
Projenin amacı; Antiviral etkinliği gerek moleküler modelleme gerekse de Faz-1 çalışmalarıyla kanıtlanan naringenin türevi özgün P-1, P-2 bileşiklerinin sentezi, karakterizasyonu ve antiviral etkisini in vitro ortamda ve moleküler modelleme yöntemleri ile göstermek; P-1, P-2 bileşiklerinin COVID-19 salgınına karşı ilaç adayı olma potansiyelini irdelemek; COVID-19 Türkiye Platformu Aşı ve İlaç Geliştirme Sanal Konferansında belirtilen ilaçların yeni hedeflere konumlandırması, ilaç geliştirme, yenilikçi tedavi yöntemleri konularında birlikte iş yapma ve birlikte başarma yaklaşımlarına destek verebilmek; Bu alanda bir naringenin türevi olan proje hedef bileşikleri P-1, P-2’nin, COVID 19 ile mücadelede anti-coronavirüs etkisini in vitro ortamda yapılacak deneysel sonuçları ile literatüre kazandırmak; üst hedef olarak da milli bir COVID-19 ilacının gelişimine katkıda bulunmaktır.
COVID-19 Salgınının Spor Ekonomisine Etkileri