Prof.Dr.Musa Kazım YILMAZ
Nur talabalerinin İhtilafı
Üstadın vefatından hemen sonra Nur talebeleri arasında bazı küçük ihtilaflar meydana gelmişti. Bu da sadece meşreblerin ihtilafından kaynaklanıyordu ve mühim bir kısmı Risale-i Nurların özüyle alakalı değildi. Çünkü farklı gruplara mensup olduğunu düşünen bu Nur talebeleri, ayrı ayrı mahallelerde bile olsalar, her akşam bir evde toplanarak Risale-i Nur tefsirini mütalaa ediyorlar ve bu hakikatleri daha kaç kişiye ve nasıl ulaştıracaklarını düşünüyorlardı. Her ne kadar derin devletin güdümünde olan bazı siyasiler, zaman içinde bu ihtilafları büyük göstermiş olsalar bile, Nur talebeleri ne birbirilerine ne de İslami hasasiyeti olan diğer cemaatlere herhangi bir zarar vermediler.
Fakat Risale-i Nurları değil, efendilerinin kitaplarını merkeze alan ve “Nurcu” olmadıklarını, Nur talebeleriyle hiç alakaları olmadığını açıkça söyleyen kimi gruplar Bediüzzaman’ın Kürt oluşunu ya da Arap asıllı bir seyit oluşunu hedeflerine koyarak farklı bir fırka oluşturmaya başladılar. Bununla da kalmayarak, o gruplardan bazıları, Kürtleri inkar politikasına uygun olarak Risale-i Nurların değiştirildiğini iddia ederken, bazıları da, ısrarla Bediüzzaman’ın Kürt olmadığını, seyit olduğunu, dolayısıyla Arap asıllı olduğunu iddia ederek ali bir üslupla yazılmış bulunan Risale-i Nurları sadeleştireceğiz diye bir kültür katliamına da imza attılar.
Şimdilerde derin devlet yapısını bertaraf ettiklerine inanan bu yapılar, daha da derinleşerek 11 yıldır ülkeye çok güzel şeyler kazandıran hükümete şantaj yapmaya başladılar. Yıllardır elde edilen güzel neticelerin bir çırpıda heder edilmesi pahasına da olsa devlete, kurumlara ve şahıslara tuzak kurmaya çalışıyorlar. Ben sağ duyu sahibi olan bu milletin şer üzerine ittifak etmeyeceğine, para gücü, bürokrasi ve medya ile sonuç almaya çalışan şer odakları tasfiye edeceğine inanıyorum.
Bir zamanlar birbirilerini çok seven iki kardeş varmış. Hemen hemen her şeyleri ortaktı. Çok samimi ve muhabbet içindeydiler. Fakat evlenip çoluk çocuk sahibi olduklarında ve dünya onlara gülmeye başladığında birbirinden hasetlenmeye başladılar. Büyük kardeş, küçük kardeşin hareketlerinden ve başarılarından kıskanmaya ve onu azarlamaya başlamıştı. Küçük kardeş de, önceleri bu anlamsız kıskançlığa bir anlam verememişti. Ama ağabeyinin olumsuz ve saldırgan hareketleri onu da küstürmüştü. Birisinin evi nehrin bir tarafında diğerinin evi öbür tarafındaydı.
Büyük kardeş, küçük kardeşini artık görmek istemiyordu. Ama sabah-akşam evden dışarıya adım attığı gibi küçük kardeşini görüyordu ve bu durum onu kahrediyordu. Kardeşini görmemek için ne yapmalıydı acaba? Bunu düşünürken bir gün adamın biri çıkageldi ve iş aradığını söyledi. Büyük kardeş, “Ne iş yaparsın?” dedi. Adam, “Yapı ustasıyım; bina yaparım ve her türlü yapı işinden anlarım” dedi. Büyük kardeş, “Nehrin öbür tarafındaki evi görüyor musun? O benim kardeşimin evidir. Bana çok büyük kötülüğü dokunmuştur ve artık ben o adamı görmek istemiyorum. Lütfen evimin önündeki bu taşlarla yüksek bir duvar yap da, bir daha onun yüzünü görmeyeyim. Duvarı yapman için bir ay seni evde yalnız bırakacağız. Böylece burada rahat çalışabilirsiniz” dedi.
Yapı ustası, “Efendim ne demek istediğinizi anladım. Sizi merak buyurmayın. Dediğinizi yapacağım” dedi. Büyük kardeş ve ailesi evden ayrılır ayrılmaz yapı ustası işe girişti. Onun dediği taşlardan nehrin bir tarafından diğer tarafına bir köprü inşa etti. Küçük kardeş “Neden bu köprüyü yapıyorsun?” diye sorduğunda yapı ustası, “Ağabeyin uzun zamandır sizinle konuşmuyormuş. Bunun doğru olmadığını anladı ve daha sık görüşebilmeniz için bir köprü yapmamı istedi.” dedi.
Bir ay sonra büyük kardeş eve döndüğünde evin önünde bir duvar değil, nehrin iki yakasını bir araya getiren bir körünün yapılmış olduğunu gördü. Küçük kardeş de, ağabeyinin eve döndüğünü görünce hemen yanına gelerek, “Ağabey, sana çok teşekkür ederim. Gerçekten seninle iftihar ediyorum. Sana yaptığım bunca eziyete rağmen, daha sık görüşelim diye kalkmış bir köprü yaptırmışsın. Sen büyük insansın” dedi.
Ağabey de bu sözlerin etkisinde kalarak işi bozuntuya vermeden “Eh ne yapalım, sonuçta aynı kanı taşıyoruz. Kardeş kardeşe düşman olur mu?” demek zorunda kaldı. İki kardeş kucaklaşıp öpüşürken yapı ustasının malzemelerini topladığını gördüler. Her iki kardeş de bir ağızdan, “Usta hiçbir yere gidemezsin. Sen de burada bizimle birlikte kalacaksın. Madem bize kardeşliğimizi hatırlattın, o halde gel sen de bizim kardeşimiz ol” dediler.
Yapı ustası onların bu samimi ve içten teklifleri karşısında çok manidar bir söz söyledi: “Doğru söylersiniz. Sizin bir kardeşiniz olarak yanınızda kalmak isterdim, lakin başka yerlerde de işlerim vardır. Daha çoook köprüler yapmak gerekiyor.”
Bir de bu günlerde müminler arasındaki çekişmelere bakın. Geri adım atmak bir yana herkes inadında ısrar ediyor. Gördüğümüz kadarıyla günümüz müminlerini birbirilerine düşürmek için var olan köprülerin altına bomba koyanlar vardır. Eğer bunu göremiyorsak yazıktır bize…Yazıktır ümmet-i Muhammed’e… Eğer küsleri barıştırmak için bir köprü inşa edemiyorsak, bari var olan köprülerin altına dinamit koymayalım…
Bediüzzaman (aleyhi’-Rrahmetu ver’-Ridvân) en şiddetli zamanlarda, baskının ve zulmün en yoğun olduğu dönemlerde ve ağır tehditler altında bile daima iyimser olmuştur. Hiçbir şey, onu gaye-i hayalinden vazgeçirememiştir. Bedüzzaman’ın Tiflis’te iken Rus polisine verdiği cevap, onun her zaman gaye-i hayalinin peşinde koştuğunu ve bu konuda hiçbir tehdide beş para ehemmiyet vermediğini açıkça göstermektedir. Şöyle ki:
Bediüzzaman Tiflis’te Şeyh San’an tepesine çıkmış etrafına bakıyormuş. Rus polisi, “Ne yapıyorsun sen?” demiş. Bediüzzaman, “Medresemin planını çiziyorum” demiş. Rus polisi, “İslam parça parça olmuş” demiş; Bediüzzaman, “Tahsile gitmişler…” demişti. Rus Polisi, “Nerelisin sen?” demiş; Bediüzzzzaman, “Bitlisliyim” demiş. Rus polisi, “Burası Tiflis” demiş; Bediüzzaman, “Bitlis, Tiflis kardeştir.” demişti.
Kuşkusuz, İslam ittihadı karmaşık olduğu kadar çok önemli bir siyasî konudur. Bugün Kürtlerin yoğun olarak yaşadıkları Suriye ve Irak’a baktığımız zaman, orada yaşayan Müslümanların temel kaygılarının başsızlık ve düzensizlik olduğunu görüyoruz. Özellikle Irak’ın bu günkü yönetiminin gittikçe Şah İsmail dönemindeki istibdada benzediğini görüyoruz. Kürtlerin bu ülkelerdeki varlıkları, yakın bir gelecekte kilit rolü oynayacaktır.
Eski said'in sosyal kişiliği ve toplumsal olaylara bakışı, Yeni Said'in bakışından farklıdır. Nitekim Yeni Said Eski Said'ten söz ederken onun riya ve gösterişe meyilli bir kişiliğe sahip olduğunu bazen ima yoluyla bazen de açık bir dille ifade ediyor. Mektubat adlı eserinde, "Eski Said'in bozması bir şahsiyetim var ki, o da Eski Said'ten irsiyet kalma bazı damarlardır. Bazen riyaya, hübb-u caha bir arzu bulunuyor" diyerek Eski Said'in riya ve gösterişe meraklı olduğunu ima ediyor. Bir başka yerde, "Hem bu Yeni Said, Eski Said gibi kendine hürmet ve teveccüh kazanmak ve şan ve şeref bulmak katiyen aleyhindedir, katiyen kabul etmez. Onun için yirmi senedir inzivayı tercih etmiş" diyerek Eski Said'in gösteriş meraklısı olduğunu açıkça ifade ediyor.
Ancak bunu böyle anlamamalıyız. Zira Risale-i Nur'da çokça geçen bu ve benzeri cümleler kesinlikle nefsi kırmaya yönelik bir tevazu ifadesidir. Eğer böyle olmasaydı, "Eski Said hayatını vatan ve milletin saadeti uğrunda sarf etmiştir" demez ve Yeni Said olarak Eski Said'in eserlerine sahip çıkmazdı. Oysa Yeni Said, 1950 den sonra Eski Said'in tüm eserlerini gözden geçirip bir kısmını tashih etmiş, bir kısmını da aynen yayınlanmasını istemiştir.
Şurası bir gerçektir ki, Eski Said'in Yeni Said'e dönüşmesi olayı tamamen tarif edemeyeceğimiz bir "inkilab-ı ruhi"nin sonocudur ve Yeni Said deyimi, Bediüzzaman'ın hayatında bir mükemmeliyeti ve bir "insan-ı kâmil"i ifade etmektedir. "Eski Said'in gülmeleri Yeni Said'in ağlamalarına inkılâp ettiği hengâmda..." Şeklindeki ifadeler, ,Bediüzzaman'ın da, İmam Gazali ve benzeri birçok İslam âliminde görüldüğü gibi, büyük bir ruhsal dönüşüm yaşadığını göstermektedir.
Kuşkusuz bu ruhsal dönüşümün boyutlarını anlamamız imkânsızdır. Ancak On birinci Lemadaki şu cümleler Bediüzzaman'ın çok ciddi bir dönüşüm yaşadığının açık ifadesidir: "Bu fakir Said, Eski Said'ten çıkmaya çalıştığı bir zamanda, rehbersizlikten ve nefs-i emmarenin gururundan gayet müthiş ve manevi bir fırtına içinde akıl ve kalbim hakaik içinde yuvarlandılar..."
Diğer taraftan, 26. Lemada geçen "Evet, ben kendim sizi temin ediyorum ki, Eski Said'in on senelik gençliğini bana verseler, ben şimdi Yeni Said'in bir senelik ihtiyarlığını vermeyeceğim" şeklindeki sözleri, geçirdiği ruhsal dönüşümün derinliğini gösterdiği gibi, Yeni Said olarak hayatından ne kadar memnun olduğunu, Kur'an ve iman hizmetinin verdiği coşku sebebiyle eski hayatını hiç aramadığını da göstermektedir.