Aylin Kotil 'Okul öncesi eğitimin yıldızı'
Üç Kadın	Siyasetçi kimliğiyle tanıdığımız Aylin Kotil, aslında bir eğitmen. Tam 15 yıldır, okul öncesi minikleri geleceğe hazırlıyor. İki anaokulu sahibi olan Kotil, uyguladığı eğitim programı sayesinde ebeveynlerin de takdirini topluyor. Kimilerimiz Aylin Kotil’i Şişli Belediye Başkanı Mustafa Sarıgül’ün eski eşi olmasından kimilerimiz CHP’li Kotil ailesi kimliğinden kimilerimiz ise Cumhuriyet gazetesindeki yazılarından dolayı tanıyor. Oysa anne-baba olan çok az insan, onun eğitimci kimliğini biliyor. Aylin Kotil, 15 yıldan bu yana eğitim dünyasının içerisinde. Çocuklara olan sevgisi ve yıllar önce eğitimde gördüğü eksiklikler, onu önce etüt merkezi, sonrasında da anaokulu açmaya itmiş. Şimdilerde biri İstanbul Ataköy’de, diğeri Yeşilköy’de olmak üzere 2 anaokulu sahibi olan Kotil, aynı zamanda anaokulu açmak isteyenlere danışmanlık hizmeti de veriyor. Tüm bunlar arasında onu özel kılan ise uyguladığı eğitim modeli. İlk anaokulunu açtığı 15 yıl öncesinden bu yana eğitim dünyasında çok şey değişti ama onun uyguladığı eğitim farklılığını koruyor. Tüm gününü anaokullarında geçiren Kotil, her çocuğun kişiliğine, yeteneğine uygun eğitim veriyor. Bu da onu ailelerin ilgi merkezi haline getiriyor. Birçok kişi Aylin Kotil ismini, eski eşiniz Mustafa Sarıgül’den dolayı biliyor. Aylin Kotil kimdir? İstanbul’da doğdum büyüdüm. İstanbul Üniversitesi İngilizce İktisat Bölümü mezunuyum. 15 yıldır anaokulu işi yapıyorum. Anaokullarımdan biri Yeşilköy’de, diğeri Ataköy’de bulunuyor. Politikayla da aktif olarak ilgileniyorum. CHP Bakırköy İlçe Örgütü’ne üyeyim. Aynı zamanda 17 yaşında bir oğlum var. İktisat eğitimi almışsınız. Eğitim işiyle ilgilenmeye nasıl karar verdiniz? Annem Alman. Dolayısıyla Almanya’ya sık sık gidiyorum. Almanya’da okullar yarım gün ve yarım günden sonra ‘etüt’ denilen bir çalışma yöntemi uyguluyorlar. Anneler genelde çalıştıkları için çocuklarını okuldan sonra devletin açtığı etüt merkezlerine bırakıyorlar. Çocuklar orada eğitim görüyorlar, ödevlerini etütlerde yapıyorlar. Bundan 15-16 sene önce Türkiye’de böyle bir şey söz konusu değildi. Son 10 yıldır bu kadar gündeme gelen bir şey. Ben de böyle bir açığın olduğunu görünce “Neden olmasın?” dedim. Sonuçta devlet okuluna giden çocukların anneleri çalıştıkları için çocuklarının ödevleriyle yeterince uğraşamıyor. Bunun üzerine Ataköy’de, tamamen ilkokul çocuklarına yönelik bir etüt merkezi açtım. Zamanla birçok veli sormaya başladı, “Burası anaokulu mu?” diye. Baktım ki, Türkiye’de çok büyük bir anaokulu eksikliği var. O dönemde Ataköy’de bile anaokulu yoktu. Bu fikirden yola çıkarak, 1 sene sonra binanın sadece üst katını etüt merkezi yaptım. Sonra tamamen anaokulu işine döndüm. O zaman şu an etüt merkeziniz bulunmuyor. Evet, artık yok. Onu 4-5 sene uyguladık. Türkiye’deki anaokulu ihtiyacı bizi anaokulu işine yönlendirdi. Yaklaşık 10 yıl boyunca Alman öğretmenler ile birebir çalıştık. Onlardan çok şey öğrendiğimi söyleyebilirim. Hatta hâlâ bir Alman öğretmenimiz var. O dönem ayrı bir Alman sınıfımız vardı. Şimdilerde seminerleri takip ediyoruz. Mesela 10 Ocak’ta ‘Etkin Dinleme’ eğitimine katıldı öğretmenlerimiz. Bu eğitim için İsrail’den bir eğitmen geldi. 2 haftalıktı ve 2 etaptan oluşuyordu. İlk etabında öğretmenler, sonraki etabında da veliler eğitim aldı. Böyle bir eğitimi düzenlememizin ana nedeni, her çocuk ile aynı şekilde iletişim kurulmuyor oluşu. Çocuk ile iletişim kurarken konuşma, dinleme ya da hareket yollarından hangisini tercih edeceğinizi bilmeniz çok önemli. Bir çocuğu ne şekilde dinlemeniz, ona ne şekilde reaksiyon vermeniz gerektiğini bilmelisiniz. Çünkü her çocuk farklı. Tamamen bunun üzerine bir eğitimdi. Velilerin de bu eğitime katılması sayesinde bundan böyle çocuklarla hem daha fazla iletişim kurabileceğiz hem de onları hayata daha iyi hazırlayabileceğiz. Yine 15. yıl etkinliklerimiz kapsamında 8 Ocak’ta, Dr. Emin Mindal’la okul öncesi çocuklarla ilgili sağlıklı beslenme eğitimi verdik. Kendinizi sürekli geliştirmeye çalışıyorsunuz. Evet. Zaten öğretmenlerimize sürekli eğitimler düzenliyoruz. Bunun dışında öğretmenlerimizin okul dışındaki eğitimlere de belli periyotlarda katılmalarını sağlıyoruz. Ama bugüne kadar yurt dışından birini özel olarak hiç getirmemiştik. Hem veli hem öğretmen bazında İsrail’den getirdiğimiz eğitmen bizim için bir ilk oldu. Okullarınızda kaç çocuk eğitim görüyor? Ataköy’de 120, Yeşilköy’de 70 çocuk eğitim görüyor. Kayıtlarınız ne zaman başlıyor? Haziran ayında kontenjanlarımız doluyor. Veliler daha çok mayıs, haziran gibi geliyor. Tam günlük eğitim gruplarımız var. 3 yaşında olanlar genellikle yarım günlük gruplara katılıyor. 4-5 yaşındaki çocuklar ise tam gün buraya geliyor. Verdiğiniz eğitimde hangi noktalarda diğer anaokullarından ayrılıyorsunuz? Eğitimde çok farklı modeller var. Biz hiçbir eğitim modelini birebir alıp uygulamıyoruz. Çünkü hiçbir şey kitapta yazıldığı gibi olmuyor. Normal hayatta her şey daha farklı. Her eğitim modelinden beğendiğimiz şeyleri alıp burada uyguluyoruz. Benim daha çok önem verdiğim ‘tailor made’ eğitim modeli. Kişiye özel eğitim yani. Hangi çocuğun neye ihtiyacı varsa ona göre eğitim veriyorsunuz. Örneğin, bir çocuğun küçük motor kasları zayıfsa ve bunu tespit etmişsek, çocuğun zayıf noktasını geliştirecek şekilde belli periyotlarda özel eğitim veriyoruz. Kimi çocuğun da artı yönlerini teşvik etmeye çalışıyoruz. Her iki durumda da aileler ile irtibata geçiyoruz ve bu doğrultuda yönlendirmeler yapıyoruz. İşte bizim diğer yuvalardan farkımız bu. Her çocuğa özel eğitim vermemiz. Gelişim uzmanımız, çocukları sürekli takip ediyor. Öğretmenlerimiz sürekli eğitim görüyor. Kendimizi yeniliğe açık tutuyoruz. Sonuçta her şey değişiyor ve bu değişimi takip etmek zorundayız. Çocuk eğitimi de 5 yıl önce böyle değildi. 5 yıl önce “Anne çocuk ile aynı yatakta yatmasın” deniliyordu. Şimdi Amerika’da yapılan bir araştırmaya göre çocuğun tensel temasa ihtiyacı varmış ve bu yüzden annesi ile birlikte yatması iyiymiş. O kadar çok değişen şey var ki. Hep aynı şeyi söylüyorum: Her çocuk kendi şahsına münhasır. Hiçbiri aynı fabrikadan çıkmıyor. Birine uyguladığınız şey doğru olabilir ama diğerine ters tepebilir. Bazı değerler, el yıkama gibi terbiye bilgileri değişmez ama çocuğa bu bilgileri ulaştırma yolumuz farklı. Burada eğitim gören çocuklar sonra sizi ziyaret ediyor mu? Çok ziyaret eden var. Hatta üniversiteye başladıktan sonra da ziyarete geliyorlar. Kardeşleri varsa mutlaka burada eğitim görüyor. Ablalarını, ağabeylerini görüyoruz, kocaman olmuşlar. Özellikle yarıyıl tatilinde çok ziyaretçimiz geliyor. Bütün eski çocuklarımız, velilerimiz bize uğruyor. Bir ev ortamı yaratmış olmamız sanırım bunu sağlıyor. Ben de okulumuzun aile ortamı sıcaklığında olmasına dikkat ediyorum. Öğretmenlerimizin özel sorunlarıyla ilgileniyorum. Öğretmen ancak mutlu ve huzurlu olursa verimli bir çalışma sergileyebilir. Bizdeki bu iyi enerjinin çocuğa ve veliye yansıdığını düşünüyorum. Öyle olunca da ilişkiler farklı oluyor. Seneler sonra bile kahvemizi içmeye geliyorlar. Yeşilköy’deki anaokulunuzda ‘Boogie Woogie Parti Evi’ isminde organizasyonlar düzenliyorsunuz. Bunun hakkında bilgi verebilir misiniz? Cumartesi ve pazar günleri doğum günü partileri düzenleniyor burada. Aileler partiye kaç çocuğun, kaç yetişkinin katılacağını bildiriyorlar. Sonrasında hiçbir şeyle uğraşmıyorlar. Her çocuğa farklı bir konsept hazırlıyoruz ve o konsept doğrultusunda doğum günlerini düzenliyoruz. Eğitimle uğraşmak isteyen insanlar size danışıyor mu? Tabii. Çok oluyor. Sadece ‘franchaising’ vermiyoruz. Onun haricinde yeni başlayacak olanlara eğitim veriyoruz, bilgilerimizi aktarıyoruz. Ufak seminer çalışmalarımız oluyor. Öğretmen eğitimlerini yapıyoruz, öğretmen buluyoruz ya da gerçekten sıfırdan yuva alıp anahtar teslimi de yapıyoruz. Geçmiş yıllarda Türkiye’de anaokulu eğitimi fazla önemsenmiyordu. Şimdi durum nasıl? Anaokulu bilinci artık oturmaya başladı. Anaokulu, bir eğitim kurumu olarak algılanıyor son yıllarda. Ben bu işe ilk başladığım yıllarda babaları hiç görmüyordum. Şimdi babalar inanılmaz aktif. Çocuklarını getirip götürüyorlar, “Yemek yedi mi? Bugün ne yaptı?” gibi sorularla onlarla ilgilendiklerini gösteriyorlar. Benim bu işe girdiğim ilk yıllarda baba, “Çocuğum yemek yedi mi? Öksürdü mü?” tarzında sorular sormazdı. Babalar nerdeyse anneler ile eşit oranda rol paylaşımı yapıyor. Bunda AÇEV (Anne Çocuk Eğitim Vakfı)’in ‘7 Çok Geç’ kampanyasının büyük etkisi var. Büyükşehirlerde bu bilinç oturdu. Türkiye çapında bu bilinç henüz yok. Zaten Milli Eğitim Bakanlığı’nın da hazırlık sınıflarını mecburi hale getirme gibi bir planı var. Pilot bölgeler seçildi bile. Sizce Türkiye’de eğitimde tıkanan noktalar hangileri? Şu an her şeye izin verilen çocukların, “Hayır” diyemeyen ailelerin sayısı arttı. Buradaki gözlemlerimden bunu söyleyebilirim. Türkiye genelinde böyle olmasa da şehir hayatı için bunları söyleyebileceğimi düşünüyorum. Anne baba çalışma hayatının yarasını; çocuğa çok hediye, oyuncak alarak kapatıyor. “Alamayız ya da bu ayki bütçemiz buna yeterli” diye bir cümle kurmuyorlar. Bunu çok sık görmeye başladım. Çocukerkil bir eğitim yapısı olmaya başladı. Çocuk ne derse o oluyor. Gezmeye gidilecekse çocuk karar veriyor. Anne baba çocuğu değil, çocuk anne babayı yönetmeye başladı. Bence şimdilerde en büyük sakınca bu. Gülben Ergen’in ‘Çocuklar Gülsün Diye’ projesine destek vererek Erzurum’daki okulun içini yaptırdınız. Gülben Hanım ile yolunuz nasıl kesişti? Biz her sene bir şekilde doğuda bir okul yapıyoruz. Bu bizim sosyal sorumluluk bilincimiz. İç aksamı olsun ya da herhangi bir eksiklikleri olsun, mutlaka yardım ediyoruz. Bu sene de Gülben Hanım böyle bir kampanyaya başladı. Biz de bu kampanyaya dahil olmaya, bu sefer de buradan işin ucunu tutmaya karar verdik ve Erzurum’daki okulun içini yaptırdık. Okul yapıp devrediyor musunuz, yoksa okulların eksiklerini de gideriyor musunuz? Her iki şekilde de. Örneğin, şu an Ağrı’daki bir okul bizden yardım istiyor. Hiçbir şeyleri yok ve çok kötü durumdalar. Onlara yardım edeceğiz. Bunun için nakliye firmalarından yardım istiyoruz. Çünkü büyük eşyaların oraya gitmesi kolay değil. ‘Benim için ateş yakar mısın?’ adında bir kitap çıkarmıştınız. Cumhuriyet gazetesinde de köşe yazılarınız çıkıyordu. Yazarlığa ara mı verdiniz? Çok vaktimi alması nedeniyle yazarlığa bir müddet ara verdim. Çünkü yazılacak şeyi toparlamak lazım. Sadece bir işiniz olunca iyi ama başka şeyler olunca zor. Yazı işi biraz beklemede. CHP’nin İstanbul İl Başkanlığı için adınız geçiyor. Bazı köşe yazarları size eski eşinizden dolayı şans tanımıyor. Konuyla ilgili ne düşünüyorsunuz? Ben bu partinin bir neferiyim. Gerçekten Halk Parti’liyim. Ailemden gelen bir geleneğim var. Partime gönülden bağlıyım. Bana nerede görev verilirse orada o görevi yaparım. O insanların düşüncesidir, saygı duyarım. Sonuçta böyle şeyler benim CHP’li olup olmamamı etkilemez. Ama görev verilirse yaparım. En son anne babalara, çocuk eğitimi konusunda tavsiye vermeniz gerekirse… Aslında ben bunun çok içgüdüsel olduğunu düşünüyorum. Her çocuk farklı. Her çocuğa aynı davranılmıyor ama evde bazı kuralların olması gerektiğine inanıyorum. Kuralsız büyümemeli çocuklar. Aileler yapamayacakları şeyleri yapmasınlar ya da yapacaklarına dair sözler vermesinler. DENİZ VARGELOĞLU FOTOĞRAFLAR ÜMİT AKTAY