Protokoller için çalışmaya devam kararı
Türkiye ile Ermenistan arasında geçtiğimiz ekim ayında imzalanan ve iki ülkenin ilişkilerinin normalleşmesini öngören protokollerin geleceğine ilişkin tartışmalar devam ederken dün Washington'da önemli bir görüşme gerçekleşti.
13 Nisan 2010 / 07:29 Güncelleme: 13 Nisan 2010 / 08:34
Nükleer Güvenlik Zirvesi için ABD'de bulunan Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile Ermenistan Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan bir araya geldi. ABD Başkanı Barack Obama'nın 1915 olaylarına ilişkin görüşünü dile getireceği 24 Nisan öncesi gerçekleşen görüşmede, imzaya rağmen hâlâ iki ülke meclislerinde bekleyen protokollerin geleceği ele alındı. Washington Kongre Merkezi'nde yapılan görüşmede Erdoğan'ın geçtiğimiz hafta Sarkisyan'a gönderdiği mektup detaylı bir biçimde ele alındı. Görüşmede, iki ülke dışişleri bakanlarının, protokollerin hayata geçirilmesi için çalışmalarını devam ettirmeleri konusunda mutabık kalındı.
Ankara ile Erivan arasında diplomatik ilişki kurulmasını ve sınırların açılmasını öngören protokoller, geçen ekim ayında İsviçre'nin Zürih kentinde iki ülkenin dışişleri bakanlarınca imzalanmıştı. Ermenistan Anayasa Mahkemesi'nin onay sürecinde eklediği şartların yanı sıra, ABD Temsilciler Meclisi Dışişleri Komitesi ve İsviçre meclisinin sözde Ermeni soykırımını onaylaması iki ülke meclislerinde onay bekleyen protokollerin geleceğini tartışmaya açmıştı.
Erdoğan, geçen hafta Sarkisyan'a gönderdiği mektupta, "Protokollere bağlıyız. Süreci ileri götürme kararlılığındayız." mesajı vermişti. 1915 olaylarına ilişkin İsveç ve ABD meclislerinde geçen tasarılarla ilgili olarak duyulan rahatsızlık dile getirilerek, sorunların üçüncü ülkelere ihtiyaç duymadan çözülmesi gerektiği belirtilmişti.
Dünkü görüşmenin ardından iki lider de farklı programlarda yaptıkları açıklamalarda pozisyonlarını korudu. Erdoğan dün görüşme sonrası gittiği George Mason Üniversitesi'nde yaptığı açıklamada, Ermeni iddialarına ilişkin gelişmelere değinerek, "Parlamentoların aldığı kararlar, açık söylüyorum Ermenistan'ın asla ve asla yararına değildir, olamaz. Ellerini indirip, ellerini kaldırarak tarihi çarpıtanlar bugünün nesillerine, bugünün barış arayışlarına, diyalog, uzlaşı arayışlarına ciddi zarar verdiklerinin umarım en kısa zamanda farkına varırlar.'' ifadelerini kullandı. "Tarihi olayları aydınlatacak olan tarih bilimidir, tarihçilerdir, arşivlerdir, belgelerdir." diyen Başbakan, 2005'te dönemin Ermenistan lideri Robert Koçaryan'a gönderdiği ve "Dünya tarihçileri 1915 olaylarını incelesin" çağrısı yapan mektubuna cevap alamadığını kaydetti.
Ermeni lider Sarkisyan ise eski ABD Başkanı Woodrow Wilson'ın mezarını ziyaret ettikten sonra yaptığı açıklamada, "Türkiye, Ermenistan ve Ermeni halkına önkoşullar diliyle konuşuyor. Buna izin vermeyeceğiz" dedi. Sarkisyan, "Ermenistan'ın 'soykırım' konusunu hiçbir formatta tartışmak istemediğini ve Türkiye'nin Yukarı Karabağ barış sürecinde olumlu bir rolünün olacağına inanmadığını" söyledi. Ermenistan'ın tutumunun geçmiştekiyle aynı olduğunu belirtti. Sarkisyan, Ermeni diasporasının "soykırımın" tanınması konusundaki misyonunu sürdüreceğinden emin olduğunu belirterek, "Ermeni soykırımının tanınması kaçınılmazdır." dedi. ABD'de faaliyet gösteren Ermeni kuruluşları ise Erdoğan görüşmesi öncesi Sarkisyan'a hitaben açık mektup yayımlayarak, Ermeni iddialarının kabul edilmesi için ABD Başkanı Obama'ya baskı yapmasını istedi. Sarkisyan'dan, Türkiye'nin, Türkiye-Ermenistan ilişkilerinin normalleşmesi sürecini kullanarak, Ermeni iddialarının uluslararası düzeyde tanınmasını engelleme çabalarını yok etmesi de istendi.