DALDAN DALA | İsmail Hakkı ALTUNTAŞ
Ayrılıktan kötü şey yoktur,
Can dostundan uzak kalmaktan:
Ne çare! Kendimizi zamana bırakmalıyız,
Ve çaresizliğimizi içimizde saklamalıyız.
Kaynak: Lady Montagu, TÜRKİYE MEKTUPLARI-1717-1718, Çeviren: Aysel Kurutluoğlu,
ÖRTÜNME YÜZDE DEĞİLMİŞ
Bazıları Milton’un Havva’da tasvir ettiği vakarlı bir tarzda giyiniyorlar. Bir kısmı ise Git’in veya Titien’in fırçasından çıkan ilahe resimleri gibi boylu poslu. Tenleri, hemen hepsinin, göz alacak kadar beyaz. İnciler ve kordelalarla süslenmiş birkaç örgü halinde zarif saçlar, omuzlarından aşağı sarkıyor. Hepsi güzellik perilerine benziyorlar. «İnsanların çırılçıplak gezmeleri adet halini alsa, yüz’e pek az ehemmiyet verilir» sözünün doğruluğuna bir kere daha inandım. Vücudu güzel, tenleri güzel kadınları, yüzleri fevkalade olanlardan daha fazla seyrediyordum. O sırada. Mösyö Gervaise kimse görmeden gelseydi, çeşitli durumlarda çırılçıplak bir yığın güzel kadın seyrederek san’atını daha fazla ilerietirdi diye düşündüm. Ekseriyetle onyedi, onsekiz yaşındaki cariyeleri saçlarını örerken bu kadınların kimi görüşüyor, kimi düşünüyor, kimi kahve ve şerbet içiyor, kimi de yastıklara uzanmış yatıyorlar. Velhasıl bu hamamlar bir nevi Türk kadınlar kahvehanesi. Şehrin bütün dedikodusu burada anlatılıyor. Kadınlar böylece burada haftada bir kere eğleniyorlar. Dört beş saat kalıp, sıcak halvetten soğuğa geçtikleri halde hiç nezle olmuyorlar. Buna hayret ediyorum. İçlerinde en seçkin olanı beni yanına oturmam için zorladı. Soyunmam için ısrar etti, hatta yardım teklif etti. Ben bir müddet çekindim, fakat bütün diğerleri de ayni şekilde ısrar edince elbisemi çıkardım. Korsemi görünce eşimin beni oraya hapsettiğini zannedip daha fazla zorlamadılar. Hislerine ve inceliklerine hayran oldum. Kendileriyle daha uzun zaman ‘kalmayı arzu ederdim ama Lord Montagu ertesi günü erken hareket etmeye karar vermişti. Zaten ben de Justinyanus harabelerini görmek istiyordum. Zira bunların manzarası da bıraktığım manzara kadar gi,izel. Kilisenin yerinde ancak bir taş yığını kalmış. Adiyo, Milady. Size anlattığım, örnrünüzde göremiyeceğiniz ve hiç bir seyyahın yazılarında bahsedemiyeceği bir manzaradır. Zira buralara girecek bir erkek derhal hayatından olacaktır.
ROBERT FRAGER, KALP, NEFS VE RUH, TEKAMÜL, DENGE VE UYUMUN SÛFİCE PSİKOLOJİSİ KİTABINDAN
Bil ey sevgili, İnsanoğlu eğlence olsun diye ya da tesadüfen yaratılmamıştır, mükemmel bir şekilde ve büyük bir amaç için yaratılmıştır’.
Eğer birisi yanıma otursa
Ve Sevgili hakkında konuşursak,
Eğer onun gönlünü rahatlatamazsam.
Eğer onun daha iyi hissetmesini sağlayamazsam kendini
‘Kendisi ve bu dünya hakkında,
O zaman Hâfız,
Hemen camiye koş ve yalvar-
İşledin çünkü tam şu anda.
Bildiğim tek günahı,
Bir kalp ehli ol.
Ya da en azından zahit;
Olmazsan o zaman,. .
çamura saplanmış bir eşek gibi kalacaksın.
Eğer kişi kalpten mahrumsa, hiçbir yarar sağlayamaz;
Ancak kötülükte kişi
Dünyada meşhur olacaktır
Bir bayram günü. Halife Harun Reşid en iyi kıyafetlerini giyer ve halkın arasına girer. Herkes onun harika kıyafetlerine imrenir ve tezahürat yapar, o arada Behlül Halifenin önüne çıkar ve der ki:
“Bayram yeni ve güzel kıyafetler giyme zamanı değildir.
Bayram Allah Teâlâ’ya hizmet etmekle ve Rabbinin idrakine varmakla kutlanır.
Bayramı kutlamak için bu âlemin sultanı degil, kalplerin sultanı olmak gerek.
Bu âlemin sultanları unutulur gider, ama kalplerin sultanı asla unutulmaz.
Bunu İşiten Harun Reşîd gözyaşlarına boğuldu.
Üstadıma bir kez sordum:
Ve O dedi ki;
“Hafız tek fark şudur;
Eğer bir bufalo sürüsü
Ve devirirse boş kaselerimizi
Sana ait bit damla bile dökülmez,
Ancak Görünmez Bir şey var
Allah Teâlâ’nın koyduğu benim içime.
Eğer O benim kasemden dökülürse,
Bütün dünya içinde, boğulur,”
Bir Bedevinin mücevherleriyle oturduğunu göldüm, Dedi ki; “Bir zamanlar çölde yolumu kaybettim ve bütün yiyeceklerim tükendi. Tam artık açlıktan öleceğimi düşünürken, şişkin bir kumaş torba gördüm. Onun hububat dolu olduğunu düşündüğüm andaki mutluluk ve coşkumu da, onun incilerle dolu olduğunu gördüğüm andaki üzüntü ve umutsuzluğumu da hiç unutmayacağım-”
Kalp nedir bilerde otur;
Taze çiçek açan
Ağacın altına git,
Bizim söyleyeceğimiz şey arayarak bulunmaz, yine de onu yalnızca arayanlar bulabilirler,“
Bir bedevi çölde omzunda su dolu bir tulum taşıyor, aynı zamanda hıçkıra hıçkıra ağlıyordu. Yolda onu gören bîr başka seyyah niye ağladığını sordu. Adam köpeğinin susuzluktan kıvranmasına çok üzüldüğü cevabım verdi. Diğer seyyah niye su tulumundan köpeğine de su vermediğini sordu. Bedevi dedi ki: “Bunu yapamam. Su bana lâzım.”
ŞEYH İLE MÜRİD İLİŞKİSİNDEKİ SIR
Muzaffer Ozak Efendi :
Şeyh ile dervişi arasındaki ilişki karmaşık, mistik, canlı bir süreçtir. Bazı yönleriyle bir koca ile karısı arasındaki İlişki gibidir. Ancak bu köklü öğreti İlişkisi ve sevgi eylemi fizıki değildir; bağlantı şeyhin ağzı ile dervişin kulakları arasındadır. Eğer ilişki saf ve sevgi dolu ise, dervişin kalbinde bir çocuk oluşur,..
Derviş ile şeyhi arasındaki sevgi, bir kadın ile erkek arasındaki aşkın en yüksek biçiminden yüz bin kat daha fazla olmalıdır. Bir kadın ile erkek arasındaki aşk tamamına erdiğinde, sıklıkla iki taraf da sırtlarını döner ve en azından o an için birbirlerini unuturlar. Bir şeyh ilе derviş arasındaki aşk tamamlandığında ise, asla ayıltmazlar. Kalpleri daima birlikte kaim ve bu aşk asla bitmez.,.
Her ne kadar şeyh güneş, dervişler ise gezegenler olarak tasvir edilse de, aslında şeyh de bir ayna ya da bir ilericidir. Yani şeyhten gelen nur ve rahmet onun kendisine ait değildir. Asıl nur Allah Teâlâ’dan gelir.
Kaynak: Robert Frager, Kalp, Nefs ve Ruh, Tekamül, Denge ve Uyumun Sûfice Psikolojisi, Çeviren: İbrahim Kapaklıikaya, 2003, İstanbul
Üzerine hem doğrunun hem de günahkârın bastığı toprak gibi olmadıkça
ve her şeyi gizleyen bulut gibi olmadıkça
ve –sevsin sevmesin her şeye ab-ı hayat sunan – yağmur gibi olm adıkça,
Bir gün, bazı kişiler Hz. İsa aleyhisselâma hakaret ettiler, o buna karşılık onlar için hayır dua ederek cevap verdi. Bir havarisi sordu;
“Neden o adamlara dua ettiniz? O nlann size yaptığı muameleye kızmadınız mı? “
Hz. İsa şöyle cevap verdi; “Ben yalnızca kesem de bulunanı harcayabilirim .
Bütün manevî sohbeti
Allah Teâlâ size bir şey satmak istiyor
Ama siz almıyorsunuz.
İşte bu sizin ıstırabınız:
Sizin ölesiye pazarlığınız,
Fiyata karşı çılgınca itirazınız!
DERVİŞİN DUASI-BİZİM DUAMIZ
Bir şeyh dervişine Allah Teâlâ ile konuşmak isteyip istemediğini sordu. Derviş istediğini söylediğinde, şeyhi ona ne zaman kendi kendine kalırsa şöyle’yakarmasını öğretti:
Sen olmaksızın ben huzur bulamam.
Senin hana gönderdiğin nimetlerim sayamam.
Eğer saçımın her teli bir dil olsaydı, Sana borçlu olduğum şükrün binde birini bile eda etmeye yetmezdi
Ünlü felsefeci ve bilim adamı Emanuel Swedenborg (1688-1772) bir kitap kurdu olarak geçirdiği ömrünün son yirmi beş yılında Londra’da oturdu. Ne var ki, İngilizler konuşkan olmadıklarından, o da çareyi şeytanlarla ve meleklerle sohbet etmekte buldu. Tanrı ona Öte Dünya’yı ziyaret etme ve ora sakinlerinin yaşamlarına girme ayrıcalığını bahşetti. Isa, ruhların Cennet e kabul edilmeleri için dürüst olmaları gerektiğini söylemişti. Swedenborg, buna, aynı zamanda zeki olmaları gerekir şeklinde bir eklemede bulundu; daha sonra, Blake de sanatçı ve şair olmaları gerekir şartını koydu. Swedenborg’un Melekleri, Cennet’i seçmiş ruhlardır. Sözcüklere ihtiyacı yoktur onların; bir Meleğin, yanına başkasını çağırması için onu düşünmesi yeter. Yeryüzünde birbirini sevmiş olan iki kişi, tek bir Melek olurlar. Onların dünyasına sevgi hakimdir; her Melek bir Cennettir. Biçimleri, mükemmel bir insanın biçimidir; Cennetin biçimi de aynıdır. Melekler hangi yöne bakarlarsa baksınlar —kuzeye, doğuya, güneye ya da batıya— hep Tanrı ile yüz yüzedirler. Onlar, her şeyden önce, din adamıdırlar; en büyük keyifleri dua okumak ve dinsel sorunları çözmektir. Dünyevi şeyler, göksel olanların simgelerinden başka bir şey değildir. Güneş, tanrısallığı simgeler. Cennette zaman yoktur; her şeyin görünümü ruh durumuna bağlı olarak değişir. Meleklerin giysileri, zekâ derecesine göre parlar. Zenginlerin ruhu, fakirlerin ruhundan daha zengindir, çünkü onlar refağa alışıktırlar. Cennetteki tüm nesneler, eşyalar ve şehirler dünyamızda kilerden daha fiziksel ve daha karmaşık; renkler de daha çeşitli ve parlaktır. İngiliz soyundan gelen Melekler politikaya; Yahudiler mücevher ticaretine eğilim gösterirler; Almanlar da kalın kalın kitaplar taşırlar, bir şeye cevap vermeden önce bunlara danışırlar.
Müslümanlar, Muhammed salla’llâhu aleyhi ve sellem’e inandıklarından, Tanrı onlara Peygamberin kopyası bir Melek yaratır.
Cennetin zevkleri, ruh yoksullarından ve münzevilerden esirgenmiştir, çünkü onlar bunların tadını çıkaramayacaklardır.
Kaynak: JORGE LUIS BORGES ve Margarita Guerrero, DÜŞSEL VARLIKLAR KİTABI, Çeviren Bora Komçez Zeylname Hulki Aktunç: Şiir Çevirileri:Güven Turan, Mitos Yayınları
Bu yazı düşünce içinde yayınlandı ve ORGE LUIS BORGES ve Margarita Guerrero olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.
MARCELİNE DESBORDES-VALMORE »