Bazı kişilerin canı sürekli bir şeyler satın almak istiyor. Kendini tutamıyor. Dükkanlara giriyor. Elbise, ayakkabı, çanta... Durmuyor. Seviniyor, alıyor. Üzülüyor, alıyor ve bununla nasıl baş edeceğini bilmiyor. Bugün ‘Beni kurtar’ diye bana ulaşan emekli Vesile Hanım’a önerdiğim reçeteyi paylaşacağım
- Vesile Hanım’ın önüne geçemediği alışveriş bağımlılığı.
- 1000 liralık emekli maaşının giderine yetmemesi.
- Kredi kartı borçları.
Mutluluk iğneleri Vesile Hanım’ın evine gittiğimde şok geçirdim. Sanki mağazaya girdim. Her yerde birbirinden güzel şapkalar, paltolar, elbiseler, ayakkabılar. Vesile Hanım kendisine bir formül bulmuş. Mutluluk=Alışveriş. Sanki bir şırınga ile iğne yapıyor kendine mutlu olmak için, o iğnenin adı da para harcamak. Üzülüyor, seviniyor, heyecanlanıyor, bunalıyor, sıkılıyor, kendini dükkanlara atıyor. Hani bütçesi olsa tamam, bir de emekli, dünya harikası bir İstanbul hanımefendisi kendisi. “Bir şey almadan dönersem mutsuz oluyorum” diyor.
Beş senelik emekli maaşı Vesile Hanım’a ödev verdim. Ondan kıyafetlerinin, ayakkabılarının üzerine tek tek fiyatlarını yazmasını ve hepsini salona getirmesini istedim. İki gününü aldı. Her şeyi ortaya çıkınca şok oldu. Tam 200 elbisesi, 90 ayakkabısı ve 10 çantası var. İşe elbiselerin, ayakkabıların toplam değerini hesaplamakla başladım. Sıkı durun! Tam 60 bin lira! Yani son beş senelik emekli maaşı.
Musiki elbisesi 2500 lira
Vesile Hanım hobi olarak Türk Sanat Müziği söylüyor. Bir lacivert pullu elbisesi elime geçti ki sahne için almış, 2500 lira. “Çok beğendim dayanamadım aldım” diyor.
Ailesi destek oluyor
Vesile Hanım’ın bütçesini yaptık. 1000 lira emekli maaşı ve ailesinden aldığı 500 lirayla toplam 1500 liralık geliri var. Her ay giyim ve kişisel bakıma gelirinin yarısını, aylık 750 lira harcadığını gördüm. Alışveriş tutkusunu borçlanarak gerçekleştiriyor.
Alışveriş hastalığından kurtulmak. Borçlanmadan huzurlu bir emeklilik yaşamak.
ÇÖZÜM/Dokununca sizinle gelme oranı artıyor
Vesile Hanım yeni bir başlangıç yapacağına dair söz verdi. Ben de kararını sınamak için onu bir kıyafet dükkanına götürdüm. 10 saniye kuralını uygulattım.
Almak istediğiniz ürünü elinize alın ve onunla konuşun. Nörolog Dr. Mehmet Yavuz’a göre; bilinçaltı bir şeyi gördü mü alma kararını 2 saniyede verir (10 saniyeye uzatınca, alt bilinci şaşırtıyoruz). - Sen İSTEK misin, İHTİYAÇ mı? - Evde kaç tane daha sana benzer şeyim var? - Seni kaç kere giyeceğim? - Bütçemde sana yer var mı? - Senin için borçlanmaya değer mi? Bu soruları SAMİMİYETLE cevaplayın. Son kararı iç sesiniz verecek. BIRAKIN: Eğer bu tamamen bir ‘içgüdüsel’ davranışsa. ALIN: Eğer bu satın alma sizin için ihtiyaç ya da gerçek istekse.
-Alışverişe çıkmadan önce bütçenizi belirleyin.- İhtiyaç listesi yapın. - Gardırobunuzun öz geçmişini hazırlayın (kıyafetlerinizin fotoğrafını çekin, telefonunuza kaydedin). - Kıyafete ayırdığınız miktar, aylık bütçenizin yüzde 8’ini geçmesin. - Bütün sene kıyafetinize ayırdığınız para, bir aylık gelirinizi geçmesin.
Vesile Hanım ile anlaştık
Alışveriş merkezlerine gitmeyecek, dükkanlardan içeri girmeyecek, eşyalara dokunmayacak, bir şey indirimde, taksit ya da kampanyada diye almayacak. İstek olan alışverişlerde taksite karşıyım.
Vesile Hanım ‘Oniomania’ yani alışveriş hastalığına sahip. Bunun çözümü için Nörolog Dr. Mehmet Yavuz Bey ile görüşme ayarladım. Kendinize şu soruları sorun: - Her gün sabah kalktığınızda alışverişe çıkmak istiyor musunuz? - Ne sıklıkla alışverişe çıkıyorsunuz? - Alışverişe çıktığınızda tüm dünyayı unutuyor musunuz? - Alışverişten sonra eve geldiğinizde pişmanlık hissediyor musunuz?
- Bozuk parayla alışverişe çıkın. Ne kadar bozuk para kullanırsanız o kadar çok para harcıyor hissi verir, kendinizi frenlersiniz. - Ürünü ilk görüşte almayın, gezin, dolaşın. - Alışverişiniz geldiğinde, alışveriş sevmeyen arkadaşlarınızla aktivite yapın, yürüyün, sohbet edin, dans edin, kitap okuyun, kimsesiz çocuklara şefkat verin... Hayatınıza anlam katın
Alışveriş bağımlılığı tedavi edilmesi gereken bir hastalık. Hiçbir para konusu çözümsüz değildir. Harcayın ama ayaklarınızı yorganınıza göre uzatın. Vesile Hanım da o yeni hayatına giden yolda çok önemli adımlar attı. Emekliliğini kimseye muhtaç olmadan yaşayacak. Her türlü para sorununuz için yanınızdayım. Yazın, birlikte çözelim.
HACİZE DÜŞTÜM NE YAPMALIYIM?
SORU: Kredi kartlarım nedeniyle hacize düştüm. Bunları ödediğim halde risk raporum temiz gözükmüyor. Kredi kullanamıyorum bunu nasıl temizleyebilirim? Araba alacağım ama elim kolum bağlandı. Turgay CEVAP: Hemen umutsuzluğa kapılma. Soruna değil çözüme odaklanalım...
-Zaman her şeyin ilacı Kredi notunda hesabın kapanış tarihi üzerinden 5 yıl geçtikten sonra takip hesabı skoru etkilememeye başlar. Biraz sabır.
Gününde öde Bunun dışında düzenli ödenen belli olgunluğa ulaşmış hesaplar puanı olumlu yönde etkiliyor.
Kıvamında kal Borcunu ödemişsin çok iyi. Borç limitini zorlama. Yani limitinin azını kullan.
Düzenli ol Bankanla çalışmaya devam et ki kredi ilişkin bozulmasın. Fatura ödemelerini düzenli yapman önemli.