Nikos Kazancakis'in Zorba Romanından İnsanlıkla İlgili 10 Alıntı - Oggito
1 Kasım 2018 Edebiyat Kültür Sanat Liste Roman
20. yüzyıl Yunan edebiyatının en ünlü romancılarından ve döneminin en önemli felsefecilerinden biri olan ve eserleri birçok yabancı dile çevrilen Nikos Kazancakis, 1964 yılında gösterime giren Michael Cacoyannis'in yönettiği Zorba adlı sinema filmiyle bütün dünyada üne kavuştu. Bu film, aynı adı taşıyan Zorba romanından uyarlanmıştı. Kazancakis'in bu büyük romanı, zor ve suskunlukla geçen karanlık bir dönemin ardından çıkmış, ayrıca kendisiyle giriştiği bir tür sessiz hesaplaşma sayılır.
1 Saçma ha? Ayıp! İnsan ne zaman insan olacak be? Pantolonlar, kolalı yakalar, şapkalar giyiyoruz, ama hâlâ katırız, kurduz, tilkiyiz, domuzuz. Bizde Tanrı'nın sureti varmış! Kimde? Bizde mi? Tuh suratımıza!
2 Hayır, özgür değilsin, dedi. Senin bağlı bulunduğun ip, öbür insanlarınkinden biraz daha uzun; hepsi bu kadar!
3 - En çok sevdiğin yemek hangisidir, babacığım?
- Hepsi, hepsi oğlum. Şu yemek iyidir, öbürü kötüdür demek büyük günahtır.
- Neden? Bir seçme yapamaz mıyız?
- Hayır efendim, yapamayız.
- Ama neden?
- Çünkü aç olan başka insanlar var. Utanarak sustum. Yüreğim bu kadar incelik ve acıma gücüne hiçbir zaman ulaşamamıştı benim.
4 Bir zamanlar diyordum ki: Bu Türk'tür, bu Bulgar'dır ve bu Yunanlı'dır. Ben, vatan için öyle şeyler yaptım ki patron, tüylerin ürperir; adam kestim, çaldım, köyler yaktım, kadınların ırzına geçtim, evler yağma ettim... Neden? Çünkü bunlar Bulgar'mış, ya da bilmem neymiş... Şimdi kendi kendime sık sık şöyle diyorum. Hay kahrolasıca pis herif, hay yokolası aptal! Yani akıllandım, artık insanlara bakıp şöyle demekteyim : Bu iyi adamdır, şu kötü. İster Bulgar olsun, ister Rum, isterse Türk! Hepsi bir benim için. Şimdi, iyi mi, kötü mü, yalnız ona bakıyorum.
5 Mutluluğun, basit ve açık bir şey olup bir bardak şarap, bir kestane, kendi halinde bir mangalcık ve denizin uğultusundan başka bir şey olmadığına aklım yattı. Yalnız, bütün bunların, mutluluk olduğunu insanın anlayabilmesi için basit ve açık bir kalbe sahip olması gerekiyor.
6 Sana söylüyorum patron, bu dünyada bütün olanlar haksız, haksız, haksız! Ben, ufacık kurt, ben çıplak salyangoz Zorba, hiçbir şeyin altını imzalamıyorum! Neden delikanlılarla genç kadınlar ölsün de hurdalar kalsın! Küçük çocuklar neden ölsün?
7 Ay ışığında Zorba'ya bakıyordum. Korkusuzca ve safça kendini dünyaya nasıl uydurduğunu, vücudunun ve ruhunun nasıl birleştiğini, kadının, erkeğin, beynin, uykunun ve her şeyin kendi kendine, neşe ve uyum içinde, onun teniyle bütünleşip nasıl Zorba'yı oluşturduğunu görüyordum. İnsanla dünyanın bu derece dostça bağdaştığını asla görmemiştim.
8 Mutluydum; biliyordum bunu. Bir mutluluğu yaşarken onu kavramamız zordur; ancak o geçip de arkamıza baktığımız zaman, birdenbire biraz da hayranlıkla, ne kadar mutlu olduğumuzu anlarız. Ama ben, bu Girit kıyısında mutluluğu yaşıyor ,üstelik mutlu olduğumu da biliyordum.
9 İyilikten dolayı sevinmem, kötülükten dolayı da üzülmem; Yunanlıların İstanbul'u aldığını öğrensem, Türklerin Atina'yı almasıyla aynı şeydir bu benim için.
10 Ben, her insanın ayrı bir kokusu olduğuna inanırım: Biz bunu anlamıyoruz, çünkü kokular birbirine karışıyor, hangisinin senin, hangisinin benim olduğunu bilemiyoruz; yalnız havanın pis bir koku yaydığını anlıyor; buna da insanlık diyoruz.
(Nikos Kazancakis, Zorba, Çeviren: Ahmet Angın, Can Yayınları, 2007)