Kemal Kılıçdaroğlu'nun : "14 yılda ne oldu? Bakın uyuşturucu yaygınlaşt..." iddiasında doğruluk payı var mı?
14 yılda ne oldu? Bakın uyuşturucu yaygınlaştı. Uyuşturucudaki artış yüzde 678.
29 Mart 2016 tarihinde TBMM'de söylendi.
PAYI 29 Mart 2016
Partisinin grup toplantısında konuşan CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Türkiye’de artan uyuşturucu sorununa bir kez daha değindi. Kılıçdaroğlu çok net olmayan bir ifadeyle “uyuşturucuda artış yüzde 678 oldu.” dedi.
Kılıçdaroğlu’nun artış iddiası ile kastettiği uyuşturucu üretim, tüketim, ticareti ya da kullanıcı sayısı gibi farklı taraflara çekilmeye müsait. Doğruluk Payı olarak geçtiğimiz sene, yine Kılıçdaroğlu’na ait benzer bir iddiayı incelemiştik. O zaman analizimizde CHP Ankara Milletvekili Levent Gök’ün alkol ve madde bağımlılığı konusundaki yazılı soru önergesine karşılık olarak, Sağlık Bakanı Mehmet Müezzinoğlu’nun sunduğu yanıttan faydalanmıştık. Yanıtta 2007-2013 yılları arasında Türkiye’deki Alkol Madde Bağımlılığı Tedavi ve Eğitim Merkezlerinde (AMATEM) tedavi gören hasta sayıları sunulmuştu.
AMATEM’lerde tedavi gören kişi sayısı 2007-2013 yılları arasında Kılıçddaroğlu’nun öne sürdüğü orana benzer şekilde, yüzde 657 oranında artış göstermiş. Ancak Kılıçdaroğlu iddiasını 2007 değil, 2002’ye dayandırıyor. Ayrıca AMATEM’de tedavi gören hastalar sadece uyuşturucu bağımlıları değil, aynı zamanda alkol bağımlılarını da kapsıyor.
Hayatı Boyu Uyuşturucu Kullanım Oranı 2011’de %2,7’ydi
Konuya uyuşturucu kullanan nüfusun yıllar içindeki değişimi açısından bakacak olduğumuzda, yeterli miktarda güvenilir ve güncel verinin bulunmadığını görüyoruz. Yine de ulaşabildiğimiz kaynaklara bir bakalım. Türkiye Psikologlar Derneği’nin 2002 yılında 7.681 kişilik bir örneklem grubuyla yaptığı araştırmaya göre 15-64 yaş arası grupta düzenli olarak, alkol ve sigara dışında kalan, bağımlılık yapan madde kullanan nüfusun oranı %0,32’ydi. Aynı araştırmaya göre yaşam boyu en az bir kez bu maddeleri kullanan grup ise nüfusun %1,3’ünü oluşturuyor. Madde kullanımı ile ilgili ulaşılabilen en yakın tarihli araştırma ise beş yıl öncesine dayanan Türkiye Uyuşturucu ve Uyuşturucu Bağımlılığı İzleme Merkezi’nin (TUBİM) 2011 tarihli çalışması. TUBİM’in 8.145 kişiyi örnekleme alan çalışmasına göre, 2011 senesinde yaşamı boyunca en az bir kez uyuşturucu madde kullanan kesim nüfusun %2,7’sini oluşturuyor. Her ne kadar Türkiye Pskiologlar Derneği ve TÜBİM’in çalışmaları birbirinden bağımsız iki çalışma olsa da, elimizde iddiayı değerlendirmeye müsait en uygun kaynaklar bunlar. Bu iki kaynağa göre 2002’de hayatında en az bir kez uyuşturucu kullananların oranı %1,3’den, 2011’de %2,7’ye çıkarak bir artış göstermiştir.
Kemal Kılıçdaroğlu’nun iddiası ile ilgili genel değerlendirme yapmak kolay değil. Bunun başlıca sebebi halka açık, güncel ve güvenilir kaynak bulmaktaki zorluk. Diğer taraftan, ulaşabildiğimiz her kaynak rakamsal olarak birebir olmasa da, Türkiye’de uyuşturucu kullanımının yaygınlaştığını doğruluyor. Sonuç olarak CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun iddiasında kısmen doğruluk payı vardır diyoruz.
DOĞRULUK PAYI 29 Mart 2016
EMCDDA, Türkiye Uyuşturucu İstatistikleri