Çağrışımcılık Nedir? > Felsefe Sözlüğü > Felsefe.Gen.TR
Düşünceler arasındaki mantıksal bağlantıları ve usun işleyişini ansal otomatizme indirgeyen öğreti. İngiliz düşünürleri Stuart Mill, David Hume, Herbert Spencer bilginin, tikellerin birbirlerini çağırarak tümelleşmesiyle meydana geldiğini ileri sürmüşlerdir.
Çağrışımcılık düşüncesi, antikçağ Yunan düşünürü Aristoteles'le başlamıştır. Aristoteles, belleği incelerken çağrışımın bitişiklik, benzerlik, karşıtlık ilgileriyle gerçekleştiğini ileri sürmüştü. Çağrışım terimini ortaya atan İngiliz düşünürü John Locke'dur.
İngiliz özdeksizcisi Berkeley, gerçekte varolmayan düşüncelerden meydana gelmiş bir evren öğretisinde çağrışımcılıktan yararlanmaya çalışmıştır. Gerçekten de tüm bilgi olgusunu çağrışımla açıklamak immaterialism'e yol açmak demektir, her şey çağrışımlarla bilinçte olup bitiyorsa özdeği yadsımamak için hiç bir neden kalmaz. Düşünceci çağrışımcılık David Hume'un fenomenalizmiyle başlamıştır.
Hume'a göre çağrışımı gerçekleştiren özneyle nesnenin karşılıklı etkileşimi değil, izlenim demetlerindir. Bu görgücü görüşe göre tüm bilgiler, deneyler sırasında ortaya çıkan düşünce çağrışımlarıyla oluşmuştur. Buna karşı özdekçi çağrışımcılık Thomas Hobbes'un mekanik Özdekçiliğine dayanan David Hartley tarafından geliştirilmiştir, tüm ruhsal yasam çağrışımlarla oluşmaktadır ve çağrışımlar beyin titreşimlerinden meydana gelmektedir.
Bütün bu yanlış sonuçlar, ister düşünceci ister özdekçi yönde olsun, metafizik anlayışın tek yanlı görüşünden doğar. Çağrışım ansal bir işlemdir, bu parçalı bilgiyi tek yanıyla ele alıp bütünleştirmek ve bilginin bütününe götürmek soyut ve yanlış sonuçlar verir.
> Stuart Mill kimdir?
> David Hume kimdir?
> Herbert Spencer kimdir?
> John Locke kimdir?
> Thomas Hobbes kimdir?
> David Hartley kimdir?
Bu sayfaya ilişkin etiketler: çağrışımcılık nedir, çağrışımcılık ne demektir, çağrışımcılık anlamı nedir, çağrışımcılık açıklaması, çağrışımcılık felsefe, çağrışımcılık anlamı