MEYDANA GELEN TRAFİK KAZASINDA YOLUN BAKIM VE ONARIMINDAN SORUMLU İDARENİN HİZMET KUSURU BULUNMAKTA İSE,DAVANIN İDARİ YARGIDA GÖRÜLMESİ GEREKTİĞİ
Esas: 2016 / 7171
Karar: 2016 / 6402
TAZMİNAT DAVASI - YÜRÜTÜLEN HİZMETLERİN KUSURLU İŞLETİLDİĞİ - MEYDANA GELEN ZARARDA HİZMET KUSURU BULUNDUĞU İDDİASINDAN KAYNAKLANMAKTA OLUŞU - HÜKMÜN BOZULMASI GEREĞİ
ÖZET: Dava; davacı şirkete ait, ....... plakalı dorse ve buna bağlı .......plakalı yarı römorkun Viranşehir- Kızıltepe karayolunda 1 metrekare eninde yirmi santimetre derinliğindeki çukura düşmesi sonucu oluşan zararın tazmini istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun reddi üzerine kaza neticesinde oluştuğu ileri sürülen . TL zararın tazmini istemiyle açılmıştır. Uyuşmazlık, özel hukuktaki araç işletenin hukuki sorumluluğundan değil, Yasada karayollarının emniyetle kullanılmalarını sağlayacak şekilde sürekli bakım altında bulundurmak, bakımını yaptırmak, onarmak, onarımını yaptırtmak, işletmek, işlettirmek, temizliğini yapmak, yaptırmak ve trafik güvenliğini sağlamak şeklinde öngörülen görevlerin tam ve eksiksiz yerine getirilmediği, dolayısıyla yürütülen hizmetlerin kusurlu işletildiği, meydana gelen zararda hizmet kusuru bulunduğu iddiasından kaynaklanmakta olup, buna göre davanın görüm ve çözümü idare mahkemelerine aittir. Bu durumda, idare mahkemesince uyuşmazlığın esası incelenerek bir karar verilmesi gerekirken, görev yönünden davanın reddi yolunda verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir. Hükmün bozulması gerekmiştir.
(2709 S. K. m. 125) (2918 S. K. m. 110) (2577 S. K. m. 15)
İstemin Özeti: Mardin İdare Mahkemesi`nin 20/05/2016 tarih ve E:2016/898; K:2016/1861 sayılı kararının hukuka uygun olmadığı ileri sürülerek temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Düşüncesi: Temyize konu İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Karar veren Danıştay Onbeşinci Dairesi`nce, dosyanın tekemmül ettiği anlaşılmakla yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, dosyadaki belgeler incelenerek gereği görüşüldü:
Dava; davacı şirkete ait, ....... plakalı dorse ve buna bağlı .......plakalı yarı römorkun Viranşehir- Kızıltepe karayolunda 1 metrekare eninde 20 santimetre derinliğindeki çukura düşmesi sonucu oluşan zararın tazmini istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun reddi üzerine kaza neticesinde oluştuğu ileri sürülen 40.000,00 TL zararın tazmini istemiyle açılmıştır.
Mardin İdare Mahkemesince; 2918 sayılı kanun`un 110. maddesinde işleteni veya sahibi Devlet veya diğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dahil, Karayolları Trafik Kanunu`ndan doğan sorumluluk davalarının adli yargıda görüleceğinin hükme bağlandığı gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu`nun 15/1-a maddesi uyarınca davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.
Davacı şirketçe, hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek; anılan İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
6001 sayılı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun`a göre, kamu tüzel kişiliğine sahip özel bütçeli bir kamu kuruluşu olan, karayollarını yapmak, yaptırmak, emniyetle kullanılmasını sağlamak, karayollarını onarmak, işletmek, işlettirmekle görevli ve yetkili bulunmaktadır. ...nce karayolu yapım, bakım ve işletilmesi şeklindeki kamu hizmetinin, idare hukuku ilke ve kurallarına göre yürütüleceği; anılan Genel Müdürlüğün idari işlem ve eylemlerinden doğan uyuşmazlıkların da Anayasanın 125. maddesi ve 2577 sayılı Yasanın 2. maddesine göre idari yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği konusunda duraksama bulunmamaktadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda 6099 sayılı Yasayla yapılan değişiklik de, `nün yol yapım ve bakım hizmetinin yürütülmesiyle ilgili hukuki sorumluluğu hususunda yeni bir düzenleme içermemekte; yargı yolunu değiştirmemektedir.
2918 sayılı Yasanın 11.1.2011 tarihli ve 6099 sayılı Yasanın 14. maddesi ile değişik "Görevli ve Yetkili Mahkeme" başlıklı 110. maddesinde "İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dâhil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adli yargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisi olması, bu fıkra hükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır. Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." kuralı yer almaktadır.
Anılan yasa hükmünde, "bu kanundan doğan sorumluluk davaları" ifadesiyle 2918 sayılı Yasada yer alan hukuki sorumluluğa ilişkin kuralların uygulanacağı davalarla sınırlı biçimde görevli yargı yerinin belirlendiği vurgulanmaktadır. Dolayısıyla, görevli yargı yeri belirlenirken, söz konusu Yasa`da motorlu taşıt araçlarının verdiği zararlarla sınırlı biçimde düzenlenen sorumluluk kurallarının, dava konusu uyuşmazlığa uygulanıp uygulanmayacağının saptanması gerekir.
Karayollarında can ve mal güvenliği yönünden trafik güvenliğini sağlamak ve trafik güvenliğini ilgilendiren tüm önlemleri belirlemek amacını taşıyan 2918 sayılı Yasa, Emniyet Genel Müdürlüğü, Milli Eğitim Bakanlığı, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı yanında nün de trafik güvenliği yönünden görev ve yetkilerini sayma yoluyla belirlemiştir. Ancak Yasada, diğer kamu idarelerinin ve bu arada nün, trafik düzeni ve trafik güvenliği ile ilgili olarak üstlendikleri kamu hizmetlerinden dolayı hukuki sorumlulukları düzenlenmiş değildir.
Sonuç olarak nün kuruluş yasasında belirlenen, 2918 sayılı Yasa`da tekrarlanan görevlerinden, yani; yol yapım, bakım, işletme, trafik güvenliğini sağlama şeklinde yürüttüğü kamu hizmetinden kaynaklanan hukuki sorumluluğunun idare hukuku ilke ve kurallarına göre belirlenmesi; bu sebeple açılacak tam yargı davalarının da idari yargı yerinde çözümlenmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, Mardin İdare Mahkemesi`nin 20/05/2016 tarih ve E:2016/898; K:2016/1861 sayılı kararının BOZULMASINA, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı Kanunun 18.06.2014 gün ve 6545 sayılı Kanunla eklenen Geçici 8. maddesinin 1. fıkrası ve 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 22.12.2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)