Menenjit • Medula Medula
Bilgiler Sağlık 23 Temmuz 2014 Yorum yapılmamış
Virüslerle veya bakterilerle oluşan enfeksiyonlar menenjite yol açabilmektedir. Menenjit, beyni ve omuriliği saran ve beyin zarı adı verilen yapının iltihabıdır. Bakteriyel menenjit daha nadir görülmekle birlikte, çok daha ağır seyretmektedir.
Bakterilerin yol açtığı menenjit tipleri içinde en fazla rastlanan meningokoksik menenjittir; sıklıkla kış aylarında görülür. Genellikle 6-15 aylık çocukları etkileyen bir başka bakteriyel menenjit tipi, Haemophilus influenza tip B (Hib) adlı bakteriden kaynaklanan menenjittir. Her 100.000 çocuktan 60 tanesinin Hib ile karşılaşacağı tahmin edilmektedir. Hesaplamalara göre bu çocukların %6’sı ölecektir. Geriye kalanların %14ünde ise ömür boyu kalıcı olacak bazı problemler ortaya çıkacaktır; sağırlık, öğrenmede zorluk çekme, beyin felci gibi.
Bakteriyel menenjitin ana belirtileri yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı, ense sertliği, üzerine bastırmakla solmayan kırmızı veya mor döküntüler (aşağıdaki açıklamaya bakınız), bulantı, kusma ve fotofobi (parlak ışıktan aşırı derecede rahatsız olma) şeklinde sıralanabilir. Virüslerin yol açtığı menenjitlerde ise belirtiler çok daha hafif olacaktır; hatta bazen viral menenjitler grip zannedilebilir.
Meningokoksik menenjitte belirtiler birkaç saat içinde oluşabilir. Kişi, başının arka kısmında ve ensesinde çok dayanılmaz zonklayıcı tarzda bir ağrı hissedebilir; aniden titremeye ve fışkırır tarzda şiddetle kusmaya başlayabilir. Ateş 38.9CC veya üzerinde olabileceği gibi, kişi havale geçirebilir veya ne yaptığını bilmez bir halde davranmaya başlayabilir (deliryum tablosuna girebilir). Enfekte kişi boynunu oynatmamaya gayret edecektir; çünkü, iltihaplı zarda meydana gelebilecek herhangi bir gerilme ağrılı spazmlara yol açacaktır.
Hastada bir sersemlik hali, uykuya meyil izlenebilir ve sonunda hastanın bilinci kapanabilir. Vücudun herhangi bir bölgesinde kırmızı döküntüler belirebilir. Küçük çocuklarda, bıngıldak (bebeğin kafatasının tam üst tarafındaki yumuşak bölge) bombeleşebilir; normalde bıngıldak gergin ve hafifçe içeri çökük haldedir. Bombeleşme sebebi, beyin-omurilik sıvısının basıncındaki artıştır.
Menenjit Tanısı İçin Testler
• Meningokoksik menenjit tanısını sınamak için, döküntünün üzerine cam bir bardağın kenarıyla sıkıca bastırınız. Döküntü basınç akındayken soluklaşıp kaybolmuyorsa, hiç vakit kaybetmeden doktorunuzla bağlantıya geçiniz.
• Ense sertliği her menenjit tipinde oluşabilir. Hastaya bir dizini göğsüne doğru çekmesini söyleyiniz. Bu hareket boyunda ağrı oluşturuyorsa, aksi ispat edilene dek menenjitten şüphelenilmelidir.
Menenjit tanısını koymak için hastanın omurilik sıvının alınması gerekir. Bu işlem, beyin ve Omuriliği saran sıvıdan çok az miktarda örnek alarak inceleme esasına dayanır. Viral menenjit vakalarında, tedavi sırasında hasta Ioş veya karanlık bir odada yatak istirahatine alınır, bol sıvı alması sağlanır ve ağrı kesiciler uygulanır. Viral menenjit tablosu bir veya iki hafta içerisinde gerileyerek iyileşir ve daha ileriki dönemlerde başka etkiler oluşturmaz. Bakteriyel menenjit vakalarında ise acilen hastaneye yatırılarak ilaç tedavisi uygulanması gerekir. Çünkü bu hastaların damardan antibiyotik tedavisi almaları şarttır ve bu da ancak hastane ortamında yapılabilir.
Günümüzde çocuklara Hib menenjitine karşı aşı uygulamak rutin hale gelmiştir. Bir salgın sırasında epidemiyi kontrol etmek amacıyla, bazı bakteriyel menenjit suçlarına karşı özel aşılamalar da yapılabilmektedir. Ancak bu aşıların ömürleri kısadır. Menenjit geçirdiği bilinen bir kişiyle temas öyküsü olan insanlara antibiyotik vermenin, daha etkili bir koruma yöntemi olduğu savunulmaktadır.