Kainata müekkel melek var mıdır, yani dört büyük melekten başka, daha büyük melek var mıdır? | Sorularla Risale
Her mevcuda vekalet eden melek, vekalet ettiği mevcudun mahiyeti ile vasıflanır. Mesela bir yağmur damlasına vekalet eden melek yağmur damlası gibi mütevazi ve küçük bir melektir. Bir ağaca vekalet eden melek ise ağacın bütün dalları yaprakları ve meyvelerini temsil edecek bir cüsse ve şekle sahip olmak gerekir ki Üstad Hazretleri bunu kırk bin başlı melek şeklinde tasvir ediyor.(1) Yani ağacın kırk bin yaprak ve dalları varsa ona vekalet eden meleğin de ona benzer bir mahiyeti ve şekli vardır demektir.
Öyle ise kainatın umumuna vekalet eden meleğin cüsse ve mahiyeti kainat gibi olmak iktiza eder. Kainat ise Arş ve Kürsi yanında bir toz zerresi şeklinde kalıyor, öyle ise Arşa ve Kürsi'ye vekalet eden meleğin büyüklüğü ve azametini aklın alması mümkün değildir.
Allah Teâlâ'nın Arş'ı taşımakla vazifelendirdiği sekiz müvekkel melek vardır; Arş'ın mahiyetini bilmediğimiz gibi bu meleklerin arşı taşıma keyfiyetini de bilemiyoruz.
"Gök yarılmış ve o gün bitkin bir hale gelmiştir. Melekler onun çevresindedir. Ve o gün Rabb'ının Arş'ını, onların da üstünde sekiz tanesi yüklenir." (Hâkka, 69/16 ve17).
Bu âyette anlatılan olay müteşâbihdir. Meleklerin Arş'ı yüklenmeleri; onların koruma ve organizasyon ile görevli olduklarını, mecazî olarak bildirmeden ibarettir. Yahut Arş sahibi olan Allah’a yakınlıklarına da îma olabilir. Bu melekler "Subhanallahi ve bihamdihi" diyerek Arş'ı tavaf ederler.
Abdullah b. Amr "Arş'ı taşıyan melekler sekiz tanedir." der. Sa'id b. Cübeyr âyetteki "sekiz melek" ifadesini sekiz saf melek olarak tefsir etmiştir. Bu meleklere Allahuteala'ya yakın ve meleklerin efendileri olmalarından dolayı "Kerûbiyyûn" melekleri denilir. İbn Abbâstan nakledilen bir rivâyete göre Kerûbiyyûn melekleri, sekiz bölümdür. Onlardan her bir cinsinin insan, cin, şeytan ve melek gücü kadar gücü vardır.(3)
Arşı taşıyan meleklerin, dört büyük melekten üstün olması ihtilaflı bir konudur. Üstün diyenler olduğu gibi üstün değil diyenlerde vardır. Mesela, Erzurumlu İbrahim Hakkı şöyle diyor:
"ALLAH dört büyük melek yaratmıştır, bunlar Arş'ı taşır, Hamele-i Arş denilen bu meleklere Kerûbiyyûn da denilmiştir. ALLAH'ın yanında bütün meleklerden daha üstün ve faziletlidirler. İsrafil de bu meleklerdendir, İsrafil diğer üçünden daha üstündür." (4).
Özet olarak, dört büyük melekten daha büyük melekler vardır, ama hangisinin faziletli olduğu noktası ihtilaflıdır.
(2) bk. Ebû Dâvûd, Sünne,1.
(3) bk. İbn Kesîr, Tefsiru'l-Kur'âni'l-Azîm, VIIII239.
(4) bk. bk. Tecrîd-î Sarîh tercemesi, IX/7.
Kategorisi: Dördüncü Dal | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 9897 | Word indir | Pdf indir
Meleklerin bir kısmı âbiddirler, diğer bir kısmının ubudiyetleri ameldedir. Melaike-i arziyenin amele kısmı bir nevi insan gibidir. Tabir caiz ise, bir nevi çobanlık ederler. Bir nevi de çiftçilik ederler. Yani rûy-i zemin, umumî bir mezraadır. İçindeki bütün hayvanatın taifelerine Hâlık-ı Zülcelalin emriyle, izniyle, hesabıyla, havl ve kuvvetiyle bir melek-i müekkel nezaret eder. Ondan daha küçük herbir nevi hayvanata mahsus bir nevi çobanlık edecek bir melaike-i müekkel var. Hem de rûy-i zemin bir tarladır, umum nebatat onun içinde ekilir. Umumuna Cenab-ı Hakkın namıyla, kuvvetiyle nezaret edecek müekkel bir melek vardır. Ondan daha aşağı bir melek, bir taife-i mahsusaya nezaret etmekle Cenab-ı Hakka ibadet ve tesbih eden melekler var. REZZAKIYET ARŞININ HAMELESİNDEN OLAN HAZRET-İ MİKÂİL ALEYHİSSELÂM, şunların en büyük nâzırlarıdır. (Sözler)