Kaynaştırmada yaşanan sorunlar
Kaynaştırmaözel eğitim hizmetleri yönetmeliğinde; -özel eğitim gerektiren bireylerin, yetersizliği olmayan akranları ile birlikte eğitim ve öğretimlerini resmi ve özel okul öncesi, ilköğretim, ortaöğretim ve yaygın eğitim kurumlarında sürdürmeleri esasına dayanan destek eğitim hizmetlerinin sağlandığı özel eğitim uygulamalarıdır- şeklinde tanımlanmıştır.
Diğer yandan özel gereksinimli bireylerin eğitim ortamlarıyla ilgili olarak enaz kısıtlayıcı eğitim ortamıkavramı son yıllarda sıklıkla kullanılmaya başlanmıştır.
Tüm bunlarla kast edilen, özel gereksinimli bireyin akranlarıyla mümkün olduğunca bir arada olabilmesi ve eğitim gereksinimlerinin de en iyi şekilde karşılanabilmesinin sağlanmasıdır.
Kaynaştırma; tam zamanlı, yarı zamanlı vb. şekillerde olabilmektedir. Ancak bu ayrıntılara çok fazla girmeyeceğim.
Kaynaştırmauygulamasının başarıya ulaşmasında en önemli etken öğretmendir. Öğretmenler sınıflarında kaynaştırma yapmaya istekli ve özel gereksinimli öğrenciyi kabul edici bir tutum içinde olmalıdır. Ancak öğretmenin tutumlarını etkileyecek birçok unsur vardır. Öğretmenin yaşı, öğretim yapılan sınıfın düzeyi, özel gereksinimli çocuğun özür grubu, özrün derecesi, öğretmenin okul yönetiminden ve destek hizmet personelinden almış olduğu destek düzeyi.
Yanlışlar ta en baştan başlıyor.Örneğin sene başında ilde kaynaştırma yapılacak sınıflar belirlenmeli ve o sınıfların öğretmenleri hizmet içi eğitime tabi tutulmalı. Ancak genelde öğrenci sınıfa yerleştirildikten sonra öğretmenin haberi oluyor. Öğretmen bu sürpriz misafire doğal olarak önyargıyla yaklaşıyor.
Birçok ilde performansı tam zamanlı kaynaştırmaya uygun olmayan öğrenciler ram tarafından kaynaştırma raporuyla normal sınıflara gönderiliyor. Bunlar öğretmende, daha sonraki yıllarda iyi seviyede gelebilecek öğrencilere de önyargı oluşmasına sebep oluyor.
Yine kaynaştırma eğitimi yapılacak sınıfta en fazla 20-25 öğrenci olması gerekir ve bir sınıfta en fazla 2 kaynaştırma öğrencisi olmalıdır. Buna pek dikkat edilmiyor.
İlde kaynaştırma uygulaması yapılacak pilot okullar seçilmeli ve o okullar destek hizmetler yönünden desteklenmelidir. Örneğin o okullarda özel eğitim öğretmenleri, dil ve konuşma terapistleri vb. meslek elemanları görevlendirilmelidir.
Ancak ülkemizde kaynaştırma uygulamasının yapıldığı birçok okulda özel eğitim öğretmeni bulunmamaktadır. Ayrıca özel eğitim sınıflarının bulunduğu okullarda özel eğitim öğretmeni bulunduğu halde sınıf öğretmenleri genelde kaynaştırma öğrencisiyle ilgili yardım almak için özel eğitim öğretmeniyle herhangi bir kontak kurmamaktadır.
Yine okullarda sınıf öğretmenine kaynaştırma konusunda destek olabilecek önemli bir unsur olan rehber öğretmenler de bu konuda yeterince bilgili değiller.
Tüm bunların sonucunda sınıf öğretmeni ram tarafından sınıfa yerleştirilen sürpriz öğrenciyle adeta baş başa kalmaktadır.
Sınıf öğretmeni doğal olarak, adeta yarış maratonuna dönen eğitim ortamında, tek başına bırakıldığı bir özel çocuğa, sınıfında olumsuz tutum geliştirmektedir. Şüphesiz bu, onları insani olarak haklı çıkarmaz ancak öğretmenden önce sistemin bu bilimselliğe ulaşması için milli eğitim yetkililerine gerekli başvurular ve şikayetler yapılmalıdır. Burada mesele sadece öğretmenin sınıfına çocuğu istememesi değildir. Sorunun ana kaynağına inilmelidir. Bu problemler çözülmedikçe bilimsel kaynaştırma ülkemizde hiçbir zaman yapılamayacaktır.
Aileler genelde sınıf öğretmeninin olumsuz tutumundan şikayet ederler. Ancak eğer ortada olumsuz giden bir şeyler varsa mutlaka burada sıraladığım unsurlarda eksiklikler vardır.
Öğretmenin ve okul yönetiminin mahkemeye verilip çocuğun kaynaştırma hakkının iade edilmesini sağlamak sorunu bilimsel anlamda çözmez. Tabi ki sınıfa alınmayan öğrenci için gerekli yasal girişimler aile tarafından yapılmalıdır ancak bahsettiğim gibi önemli olan kaynaştırmanın niteliğidir.
İşte burada her zaman bahsettiğim gibi iş yine birlik olmaktan geçiyor. Yani dernekler, sivil toplum örgütleri, otizmle, zihinsel engellilerle ilgili olanlar mutlaka aileler tarafından desteklenmeli ve birlikte hareket edilmelidir. Bu ihtiyaçlar ve sorunlar yetkililere hep bir ağızdan duyurulmalıdır. Aksi takdirde sorunların çözümü çok daha uzun zaman alacaktır…
Şüphesiz daha sıralayacak birçok husus var, ancak;
bu konuda daha ayrıntılı bilgi almak için aşağıdaki kitabı okumanızı tavsiye ederim:
2011 Kaynaştırmada yaşanan sorunlar. Bu siteden verilen bilgiler, yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Teşhis konulması, tıbbi tedavi uygulanması, eğitim planlanması amacı ile kullanılamaz.