Hazine Müsteşarı Selçuk Demiralp, ekonomik programın yumuşak karnı haline gelen KİT sistemine yönelik operasyon sürecini SABAH'a anlattı.
Hazine Müsteşarı Selçuk Demiralp, yılsonuna kadar 1.5 milyar doları bulması beklenen KİT açıklarını azaltmak için bir dizi önlem alınacağını belirten Demiralp, "Ağustos ayı içinde her hafta bir sektörde faaliyet gösteren KİT'leri bütün olarak masaya yatıracağız. 2001 Yılı Bütçesi öncesinde KİT fotoğrafını net olarak görüp, önerilerimizi hükümete ileteceğiz" dedi.
Demiralp, üzerinde durulan önlemler hakkında şu bilgileri verdi:
* Kamu dengesi içinde ağırlığımızı KİT'lere ve yapısal önlemlere veriyoruz. Her hafta KİT toplantısı yapıyoruz. Bu hafta tarım KİT'lerini topluyoruz. Ondan sonra programımızda ulaştırma KİT'leri var. Ağustos sonuna kadar bu toplantıları tamamlayıp, 2001 Bütçesi öncesinde resmi görmemiz lazım.
* İlk aşamada enerji KİT'lerini masaya yatırdık. Öncelikle, TEAŞ, TEDAŞ ve BOTAŞ'ın karşılıklı alacaklarını ve birbirlerine satışlarını ele aldık. Bu kuruluşlar, ödemelerinde, borçların azaltılmasına öncelik veren bir protokol imzalayacak. İşlem, Enerji Bakanlığı bünyesinde gerçekleşecek.
* İlke kararlarımız var. Kamu kurumlarının, özellikle TEDAŞ'a olan borçlarının ödenmesi için Maliye ödenek yönüyle devreye girecek.
* Yüzde 20'lerin üstünde elektrik kaçağı var. 1 puanlık kayıp ve kaçağı azaltmanın 600-700 trilyon tasarruf yarattığı belirtiliyor.
* Enflasyon hedefini aşan fiyat ayarlaması sözkonusu olmayacak. KİT'ler, enflasyonist ortamda istedikleri kadar zam yaparak ayakta kalabiliyorlardı. Özellikle, Merkez Bankası'nın kur politikası çerçevesinde ancak girdi fiyatlarını ayarlayarak, verimlilikle ayakta durabilirler.
* TEDAŞ'a, 3 trilyonluk görev zararı için ödeme yapacağız. TEDAŞ da TEAŞ'a borcunu ödeyecek.
* Elektrik KİT'lerinde görevli personele yönelik indirimli tarifeler asgariye indirilecek.
* TRT'nin elektrikten aldığı paylar, bu kurumun temel kaynağı. TRT'ye alternatif kaynak yaratılabilir mi, arayış içindeyiz.
Ağustos'tan sonra rahatız
* İÇ BORÇ YÖNETİMİ: Ağustos ayı itfa açısından çok önemli bir ay. 5.4 katrilyon liralık yani 9 milyar dolarlık bir itfamız var. İlk etapta 23 Ağustos'ta tek kalemde 8 milyar iç borç geri ödemesi yapacağız. Şu ana kadar bir sıkıntımız yok. Faizlere baskı yapmadan, itfanın yüzde 75'i kadar borçlanma politikasını sürdürerek, tarihimizin en büyük itfasını gerçekleştireceğiz. Çok ciddi bir olay. Ondan sonra geriye birşey kalmıyor. Gereken tedbirleri çok önceden aldık.
* DIŞ BORÇ TAKVİMİ: İlk 7 ayda, 2000 yılı için planladığımız 6 milyar dolarlık dış borçlanma hedefine ulaştık. Piyasaların bize karşı çok büyük bir güveni var. Biz de bu güveni kullanmak istiyoruz. Dış borçlanmada, piyasa koşulları, programdaki dengeler, gelecek senenin durumu dikkate alınarak yeni ilaveler gelebilir ama bir mecburiyetimiz yok.
* FAİZ DIŞI FAZLA: İlk 6 ayda 4.9 katrilyon liralık faiz dışı fazlamız var. Yıllık hedefin yüzde 70'ine ilk 6 ayda gelinmiş oldu. Hem iç hem de dış borçlanma dahil olmak üzere bütçedeki performans çok olumlu.
* ÖZELLEŞTİRME GELİRLERİ: POAŞ özelleştirmesinden asgari 1 milyar dolar bekliyoruz. Bu gelir de 3. çeyrek nakit akışı programımızda var. ÖİB, POAŞ gelirin kalan tutarı ile kamu bankalarından alınan borçlara karşılık verilen tahvilleri erken itfa etmek istiyor.
Kamu iyi kemer sıktı
Merkez Bankası Başkanı Gazi Erçel, kamunun program dahilinde bugüne değin hiç olmadığı kadar iyi bir kemer sıkma politikası izlediğini söyledi. Kamu finansman dengesinin sağlanmasının önemine işaret eden Erçel, ilk 6 ayda bütçe gelirlerinin yüzde 106 arttığını, faiz dışı kamu harcamalarının yüzde 5.1 düştüğünü ifade etti. Erçel, "16 yıldır görülmeyen bir olay olmuş. Normalde harcamalar yüzde 15 artardı" dedi.
Ege Sanayici ve İş Adamları Derneği'nin (ESİAD) Çeşme Altınyunus Oteli'nde düzenlediği toplantıda konuk konuşmacı olan Erçel, ekonomik programın ilk altı aylık sonuçlarını değerlendirdi. Programın temel amacının enflasyonu düşürmek olduğunu belirten Erçel, "Nihai amaç, tüketici enflasyonunu 2000 yılında yüzde 25, 2001'de yüzde 12, 2002'de de yüzde 7 düzeyine düşürmektir" dedi.
Kamu finansman dengesini düzeltme gereğine işaret eden Erçel, "para-kur politikası, enflasyonla mücadelenin temelini oluşturuyor. Bunu destekleyen önlemler de alınıyor" diye konuştu.
Erçel, AB'ye tam üye olduğunda Türkiye'nin reyting sorununun kalmayacağını, 3A veya 2A olacağını söyledi. Enflasyon oranı düştüğünde Maastricht kriterlerinin tutturulacağını, Türkiye ekonomisinin AB'nin beşinci önemli ekonomisi haline geleceğini kaydeden Erçel, şöyle devam etti: "Enflasyonla mücadelede toplumsal uzlaşma son derece önemli. Programın kredibilitesinin yüksek olması önemli. AB'ye üye olmanın hem güzellikleri, hem de sanatsal yönleri var. Döviz kurlarını düzenleme konusunda sanatsal denilebilecek çalışmalarımız var. Tüketici fiyatları endeksi mevsimsel değişmelerden arındırıldığında, çok süratle iniyor. Yüzde 80'lerden 20-30'lara gidiyor. Eğilim oraya doğru. Hem üretimi artıracağız, hem enflasyonu düşüreceğiz. İkisi birarada olabilir mi denildi ama oluyor.