Avrupa İskoçya'da BREXIT Sonrası Bağımsızlık Hazırlığı 19 Eylül 2016
LONDRA — İskoçya Özerk Yönetimi, İngiltere’nin Avrupa Birliği'nden ayrılma kararının ardından bağımsızlık arayışlarına hız verdi.
İskoçya'da yönetimdeki İskoç Ulusal Partisi (SNP) AB'den ayrılma referandumunun (BREXIT) ardından 2018 yılının sonbahar aylarında bağımsızlık için ikinci bir referanduma gitme planları yapıyor.
İskoçya ayrıca AB tek pazarı içinde kalabilmek ve bağımsızlık desteği bulmak için birlik üyeleriyle görüşmelere başladı.
İngiltere'nin AB'den “sert bir çıkış” yapacağına inanan SNP'nin lider kadrosu bu senaryoda tek pazara erişimin olmayacağını ve İngiltere’ye gitmek isteyen AB vatandaşlarına bir çeşit yeşil kart sistemi getirileceğini söylüyor.
İngiltere'de yerel basına bilgi veren SNP yetkilileri AB'den bu tür “sert bir çıkış” yapmanın İskoçya Başbakanı Nicola Sturgeon'a ikinci bir bağımsızlık referandumu için yeterli somut gerekçe vereceğini düşünüyorlar.
Sturgeon, 23 Haziran'da yapılan AB referandumu sonrası İskoçya'nın bağımsızlığı için yeni bir referandumun “güçlü bir olasılık” olduğunu söylemiş ve konunun masada olduğunu kaydetmişti.
Konunun uzmanları İngiltere’nin tek pazardan çıkmasının İskoç politikacılara AB'de kalmanın ekonomik avantajlarını savunma şansı vereceğini ve ikinci bir bağımsızlık referandumunun kaçınılmaz olacağını düşünüyor.
İskoçya'nın eski Başbakanı Alex Salmon ise bu referandumun 2018 yılında yapılması için çalışmalar yürütüyor.
Avrupa Parlamantosu'nun BREXIT’ten sorumlu müzakerecisi Guy Verhofstadt ise yaz aylarında yaptığı açıklamada bağımsız bir İskoçya'nın AB üyesi olması için herhangi bir engel olmaması gerektiğini söylemiş ve “AB'nin kendi amaçlarına sıcak bakan insanları reddetmesinin intihar olacağını” belirtmişti.
SNP lider kadrosuna göre eğer İskoçya, İngiltere’den ayrılırsa AB tek pazarında Avrupa Ekonomik Alanı (AEA) üyeliği sayesinde erişim elde edecek.
Bu, İsviçre, Norveç ve Lichtenstein gibi ülkeler için uygulanıyor. İskoçya tam üyelik kazanana kadar bu seçenek geçici bir çözüm olarak görülüyor.
SNP, İngiltere hükümetinin yöneteceği BREXIT görüşmelerine bizzat katılmak istiyor ancak Başbakan Theresa May şimdilik buna sıcak bakmıyor.
Anketlere göre İskoçlar’ın yüzde 46'sı önümüzdeki bir kaç yıl yeni bir referanduma karşı çıkıyor. Ancak yüzde 33'ü BREXIT müzakereleri son bulmadan yüzde 21'i ise görüşmeler bittikten sonra referandum istiyor.
BREXIT görüşme tarihi hakkında ilk ipucu
AB Konseyi Başkanı Donald Tusk, İngiltere'nin 2017 yılının Şubat ayında BREXIT görüşmelerine başlayabileceğini söyledi.
İngiltere Başbakanı Therese May ile Londra'da yaptığı görüşmesi hakkında Brastislava'da açıklama yapan Tusk, “Başbakan May bana gayet dürüst davrandı. AB anlaşmasının 50. maddesini bu yıl başlatmanın imkansız olduğunu söyledi. Ama Ocak ya da Şubat ayında hazır olmaları yüksek ihtimal,” dedi.
İngiltere Başbakanlık ofisi tarih vermekten kaçınarak sürecin bu sene başlayamayacağını söylemekle yetiniyor.
AB anlaşmasının Birlik'ten ayrılmayı düzenleyen 50. maddesi bir kere başlatıldıktan sonra iki yıl içinde çıkış müzakerelerinin tamamlanması gerekiyor. Sürecin geri dönüşü yok.
İngiltere'nin 2017 başında süreci başlatmasının müzakerelere yönelik ciddi bir hazırlık dönemi gerektiği için gerçekçi olmayacağı görüşü egemen.