Havacılık Meteorolojisi (Aviation Routine Weather Report)
YayınlayanGulen Parlak Değiştirilmiş 2 yıl önce
... konulu sunumlar: "Havacılık Meteorolojisi (Aviation Routine Weather Report)"— Sunum transkripti:
1 Havacılık Meteorolojisi (Aviation Routine Weather Report)
METAR (Aviation Routine Weather Report) Havacılık Meteorolojisi Şube Müdürlüğü Kemer
2 M E T A R METAR kod formu, aeronatik amaçlar için belirlenen rutin hava raporudur. Hava alanlarında 50 ve/veya 20 geçe yapılır.
3 METAR – AVIATION ROUTINE WEATHER REPORT
Tanımlayıcı Bölüm Meteorolojik Bilgiler Bölümü Tamamlayıcı bilgiler Bölümü (Geçmiş Hava, Alçak seviye Rüzgar Şiri,Deniz yüzey Sıcaklığı, Pistin Durumu) ) (RRRRERCReReRBRBR) Trend Tahmin Bölümü Ulusal amaçlı bilgiler
4 METAR LTXX Z G23KT SHRA FEW012 FEW022CB BKN030 23/18 Q1008 WS ALL RWY TEMPO 29025KT 2500 TSGRRA RMK RWY18C 23017KT = Tanımlayıcı Bölüm METAR LTXX Z Meteorolojik Bilgiler Bölümü 23012G23KT SHRA FEW012 FEW022CB BKN030 23/18 Q1008 Tamamlayıcı bilgiler Bölümü (Geçmiş Hava, Alçak seviye Rüzgar Şiri,Deniz yüzey Sıcaklığı, Pistin Durumu) WS ALL RWY Tahmin Bölümü (Trend) TEMPO 29025KT 2500 TSGRRA Ulusal amaçlı bilgiler RMK RWY18C 23017KT
5 TANIMLAYICI BÖLÜM
6 Rapor Tipi ve Tanımlama
METAR veya SPECI CCCC YYGGggZ METAR veya SPECI  Raporun Çeşidi METAR Rutin Meydan Meteorolojik yer raporu SPECI Seçilmiş Özel Hava Raporu (Belirlenmiş kriterler dahilinde.)
7 Yer (istasyon) Belirtici
METAR veya SPECI CCCC YYGGggZ CCCC ICAO yer belirticileri kullanılır. Örneğin ; LTAC (Türkiye – Ankara / Esenboğa) LTBA (Türkiye – İstanbul / Atatürk) EDDL (Almanya – Dusseldorf) EGLN (İngiltere – Londra / Heathrow)
8 Zaman Grubu METAR veya SPECI CCCC YYGGggZ
YYGGggZ Zaman Grubu (gün ve saat-dakika) YY Gözlem zamanının tarihi (Ayın günü iki haneli olarak verilir) GGgg UTC (Universal Time Coordinated) olarak gözlem zamanının saat ve dakikasını belirtir. Z	UTC olarak zaman belirticisi. Örneğin ; METAR LTBA Z gibi
9 AUTO veya CCX (COR) AUTO kısaltması, tüm parametreleri kapsayan gözlem ve ölçümlerin tam otomatik sistemlerle yapılması ve gönderilmesi durumunda CCX (COR) ve NIL Meydan Meteoroloji İstasyon Müdürlüklerince kullanılmayacak olup, rasatların düzeltilmesi veya hiç çıkmaması durumunda Genel Müdürlük Merkezindeki sistem veya KARDELEN sistemi tarafından tarafından otomatik olarak koda dahil edilecektir. METAR ve SPECI rasatlarında CCA süresi bir sonraki rasata kadardır.
10 METEOROLOJİK BİLGİLER BÖLÜMÜ
11 YER RÜZGÂRI dddffGfmfmKT Rüzgâr yönü, Rüzgâr hızı, Azami rüzgâr / Hamle hızı, birim (Knot) ddd Rüzgârın Yönü : Onar derecelik aralıklarla, rasat süresindeki 10 dakikalık ortalama rüzgâr yönüdür. ff Rüzgâr Hızı : Rasat süresindeki 10 dakikalık ortalama rüzgâr hızıdır ve boşluk bırakılmaksızın (şayet hamle yoksa) rüzgâr hız birimi “KNOT” ın kısaltması olan KT harfleri yazılır.
12 YER RÜZGÂRI Örneğin ; 00000KT, 31012KT, 24006KT, 060P99KT
Rüzgârın sakin olması durumu 00000KT şeklinde belirtilir ve boşluk bırakılmaksızın rüzgar hız birimi kısaltması kullanılır. Rüzgâr hızı 99 Knot’tan fazla ise rüzgâr hız grubu “P99KT” olarak rapor edilir. Örneğin ; 00000KT, KT, KT, 060P99KT
13 YER RÜZGÂRI Gfmfm(fm) – Azami Rüzgâr / Hamle : G harfi, Gust kelimesini yani azami rüzgârı, hamleyi ifade eder. Eğer rasat süresindeki 10 dakikalık periyot esnasında azami rüzgâr hızı, ortalama rüzgâr hızından 10 Knot veya daha fazla olursa, azami hız (hamle) dddff’den sonra gelmek üzere rapor edilir. Bunu takiben boşluk bırakılmaksızın rüzgâr hız birimi olan KT kısaltması yazılır. Örneğin ;	12010G26KT, 22005G15KT gibi.
14 VRB’nin Kullanımı 1-Rüzgâr yönündeki değişimin 60 derece veya daha fazla fakat 180 dereceden daha az ve rüzgâr hızının da 03 Knot’ın altında olduğu durumlarda rüzgâr yönü “VRB” terimi kullanılarak rapor edilir Örneğin ; Rüzgâr 050 ila 200 dereceler arasında yön değişikliği gösteriyor ve rüzgâr hızı da 02 Knot ise, bu durum “VRB02KT” olarak rapor edilir.
15 VRB’nin Kullanımı 2-Rüzgar hızı her ne olursa olsun, rüzgâr yönündeki değişim 180 derece veya daha fazla olduğunda, veya ortalama rüzgar yönünün verilmesinin mümkün olmadığı durumlarda, örneğin havaalanı üzerinden oraj geçişi esnasında; rüzgarın değiştiği iki ekstrem uç referans olarak verilemeyeceğinden, rüzgâr yönü VRB olarak belirtilecektir. Örneğin ; Rüzgâr hızı 8 Knot, rüzgâr yönündeki salınım 340 ila 200 dereceler arasında ise, bu durum “VRB08KT” şeklinde rapor edilir.
16 Ekstrem Yönler dndndnVdxdxdx Ekstrem Yönler
Eğer rasat süresindeki 10 dakikalık periyot esnasında, rüzgâr yönünde 60 derece veya daha fazla fakat 180 dereceden daha az bir yön değişikliği ile birlikte, ortalama rüzgâr hızı da en az 03 Knot veya daha fazla ise, rüzgâr yönünde meydana gelen bu değişimin iki uç (ekstrem) değeri, saat yönündeki istikamete göre rapor edilir. Örneğin ; KT	220V280 310015G27KT	280V350 06003KT	020V130
17 GÖRÜŞ MESAFESİ VVVV veya VVVVNDV ve VNVNVNVNDv GRUPLARI
VVVV : Yatay görüş mesafesi (Hakim Rüyet) Havaalanı yüzeyinin “en az yarısında etkili olan en yüksek görüş mesafesi’’ tanımına uygun olarak rasat edilen rüyet değerine “Hakim Rüyet” denir. Hakim Rüyetin görüldüğü alanlar bitişik veya bitişik olmayan sektörleri kapsayabilir. Hakim Rüyet veya Minimum Rüyet 800 metreye kadar 50’şer metre; 800 metre ila 5000 metre arası 100’er metre; 5000 metre ila 10 km arası 1000’er metre aralıklarla; 10 Km ve üzerindeki değerler için “9999” olarak rapor edilir.
18 Hakim Rüyet
19 GÖRÜŞ MESAFESİ kurallar
Rasat süresi içerisindeki 10 dakikalık periyod esnasında görüş mesafesi ölçümü tüm yönlerde aynı değeri ihtiva ediyorsa veya kıstaslara uygun bir değişiklik yoksa Hakim Rüyet “VVVV” grubunda rapor edilir. Örneğin; sekiz yön üzerinden ölçülen değerler N 4200, NE 4000, E 4000, SE 4000, S 4000, SW 4000, W 4500 ve NW 5000 metre. Burada havaalanının en az yarısında etkili olan en yüksek rüyet 4000 metre olup, Hakim Rüyet olarak kabul edilir. Bu örnekte kodlama VVVV için  olarak yapılır.
20 GÖRÜŞ MESAFESİ kurallar
b) Rasat süresi içerisindeki 10 dakikalık periyod esnasında görüş mesafesi tüm yönlerde aynı değil ise veya rüyet değeri hızlı bir şekilde değişiyor ve hakim rüyet belirlenemiyorsa, rasat edilen en düşük rüyet değeri yönü belirtilmeksizin rapor edilir. Örneğin; sekiz yön üzerinden ölçülen değerler N 2500, NE 3000 , E 3600, SE 3200, S 4000, SW 3500, W 2800 ve NW 2000 metre. Burada ölçülen NW yönündeki en düşük mesafe olan 2000 metre Hakim Rüyet olarak kabul edilir. Bu örnekte kodlama VVVV için  olarak yapılır. Aynı değerlerle hızlı değişim olmadığı durumda Hakim Rüyet: …….
21 GÖRÜŞ MESAFESİ kurallar
VNVNVNVNDv ve VVVVNDV grupları VNVNVNVN: Minimum görüş mesafesi Rasat edilen en düşük rüyet hakim rüyetten farklıysa ve minimum rüyet 1500 metrenin altında veya hakim rüyetin %50’sinden az ise, tespit edilen bu minimum değer 8 ana yön üzerinden rapor edilir. Dv : VNVNVNVN ile rapor edilen minimum görüş mesafesinin yönü Örneğin; rasatta sekiz yön üzerinden ölçülen değerler : N 4000, NE 4000, E 3800, SE 4000, S 2200, SW 1800, W 4000 ve NW 4000 metre. Burada havaalanının en az yarısında etkili olan en yüksek rüyet 4000 metre değeri Hakim Rüyet, bu değerin %50’sinden daha az olan SW yönündeki en düşük mesafe olan 1800 metre değeri ise Minimum Rüyet olarak kabul edilir. Bu örnekte kodlama  SW olarak raporlanır
22 GÖRÜŞ MESAFESİ kurallar
VVVVNDV : Bu grup Hakim Rüyet değerinin tam otomatik sistemlerle tespit edildiği durumlarda kullanılmakta olup, ülkemizde kullanılmayacaktır.
23 PİST GÖRÜŞ MESAFESİ RDRDR/VRVRVRVRi veya DRDR/VRVRVRVRVVRVRVRVRi
Pist Görüş Mesafesi: Pistin orta çizgisinde bulunan bir uçaktaki pilotun, pist orta çizgisini veya pist işaretleri ve ışıklarını tanıyıp görebileceği mesafedir R RVR Grup Beliricisi DRDR Pist Görüş Mesafesi ölçülen Pistin Numarası VRVRVRVR Pist Görüş Mesafesi (metre) İ Pist Rüyetindeki Değişim (Tandans) VRVRVRVRVVRVRVRVRi Ekstrem Pist Rüyeti Grubu.
24 PİST GÖRÜŞ MESAFESİ Pist rüyeti ölçümlerinin insan gözlemine dayalı olarak yapıldığı yerlerde, Hakim Rüyet veya Minimum Rüyet her havaalanı için ayrı ayrı belirlenen pist rüyeti limiti değerine eşit veya altına düştüğünde, Pist rüyeti ölçümlerinin otomatik olarak (RVR cihazı/ Transmissometer) yapıldığı yerlerde, Rüyet veya Minimum Rüyet 1500 metre ve altına düştüğünde ya da Hakim Rüyet veya Minimum Rüyet her ne olursa olsun pist rüyeti 1500 metre ve altına düştüğünde, İniş/kalkışa uygun bir yada daha fazla pist/pist başı için pist görüş mesafeleri kurallara uygun şekilde rapora dahil edilir
25 PİST GÖRÜŞ MESAFESİ Pist görüş mesafesi grubu, maksimum dört defa koda dahil edilebilir. Eğer, pist görüş mesafesi ölçümü, aynı anda iki ya da daha fazla pistte/pist başında yapılmış ise ve bu ölçümler arasında rasatçı gözlemine dayalı ölçümlerde en az 200 metre, RVR cihazı/Transmissometer ile yapılan ölçümlerde en az 100 metre farklılık varsa, her pist/pist başının RVR değeri rapora dahil edilir. Örneğin; R03R/0400N R21L/0300D R03L/0500U R21R/0700D gibi.
26 PİST GÖRÜŞ MESAFESİ DRDR – Pist Numarası : Pist görüş mesafesi verilen her pistin/pist başının numarasıdır. Paralel pistlerde, pistin pozisyonu belirtilmek üzere L, C veya R harfleri (L – Left, C – Central, R – Right) pist numarasının sonuna dahil edilir. Örneğin; R18/1100U, R21L/1000N, R36R/0900D gibi. Bu harflerin uygun olan kombinezonu beş paralel pist için LL, L, C, R, RR şeklinde kullanılabilir. VRVRVRVRi grubunda verilen pist görüş mesafesi ve tandansının ortalama değeri, rasat süresindeki 10 dakikalık periyodu ve ilgili pistin touchdown zonunu temsil etmelidir
27 PİST GÖRÜŞ MESAFESİ VRVRVRVR Grubu (Pist Görüş Mesafesi) Gözlem/rasat süresindeki 10 dakikalık ortalama değeri kapsayan pist görüş mesafesi rapor edilir. i – Tandans (Pist Rüyeti Değişimi) : Rasat süresini kapsayan 10 dakikalık periyot esnasında, pist görüş mesafesi belirli azalma veya artma gösteriyorsa, yani periyodun ilk beş dakikalık ortalaması ile ikinci beş dakikalık ortalamasında 100 metre veya daha fazla bir değişim belirlenmiş ise, bu durum “i” harfi kısmında, aşağıdaki harflerden biri kullanılarak rapora dahil edilir. periyodun son beş dakikalık değerleri ilk beş dakikalık değerlerine göre 100 metre veya daha fazla bir artış gösteriyor ise U, azalma gösteriyor ise D, 100 metreden daha az bir artış veya azalış gösteriyor ise veya değerler arasında herhangi bir değişiklik yok ise N kullanılır.
28 PİST GÖRÜŞ MESAFESİ RDRDR/VRVRVRVRVVRVRVRVRi – Ekstrem Değerler (Pist Rüyetindeki Önemli Değişmeler) Rasat süresini kapsayan 10 dakikalık periyot esnasındaki nominal gözlem zamanının bir dakikalık ortalama ekstrem değerleri, ortalama değerlerden en az 50 metre ya da daha fazla veya ortalama değerin %20’sinden fazla bir değişim göstermesi halinde (hangisi fazla ise o dikkate alınır), bir dakikalık ortalama minimum ve maksimum değerler 10 dakikalık ortalama pist rüyeti (RDRDR/VRVRVRVRi) RDRDR/VRVRVRVRVVRVRVRVRi grubunda verilir. Pist rüyetindeki minimum ve maksimum değer RDRDR/VRVRVRVRVVRVRVRVRi grubunda rapor edildiği takdirde RDRDR/VRVRVRVRi grubu kullanılmaz. Bu grup, ortalama pist rüyetinde belirtilen kodlama kurallarına uygun şekilde verilir.
29 PİST GÖRÜŞ MESAFESİ Örneğin; Rasat süresinin 10 dakikalık periyodunda her bir dakikalık ortalamalar dikkate alınırsa; 1 nci bir dakikalık ortalama değer	: 1000 metre 2 nci bir dakikalık ortalama değer	: metre 3 nci bir dakikalık ortalama değer	: metre 4 nci bir dakikalık ortalama değer	: metre 5 nci bir dakikalık ortalama değer	: metre 6 nci bir dakikalık ortalama değer	: 1000 metre 7 nci bir dakikalık ortalama değer	: 1100 metre 8 nci bir dakikalık ortalama değer	: 1200 metre 9 nci bir dakikalık ortalama değer	: 1250 metre 10 nci bir dakikalık ortalama değer	: 1250 metre Yukarıdaki değerlerin 10 dakikalık ortalaması 1025 metredir. Bu değerin %20’si veya daha fazlasını sağlayan minimum değer 820 metre, maksimum değer metredir. Bu durumun belirlenmesi halinde (ki bu değerlerden daha düşük ve daha yüksek değerler ölçülmüştür 3 ncü dakikada 800 metre, 9 ve 10 ncu dakikalarda 1250 metre) 10 dakikalık ortalama pist rüyeti grubu yerine ekstrem pist rüyeti grubu koda dahil edilir. Verilen bu örnekte pist rüyeti grubu “R21/0800V1200U” olarak kodlanır. Yukarıda verilen örnek, 800 metreden daha düşük değerler için uygulandığında %20 kuralına ilaveten 50 metre kuralı da göz önünde bulundurulur.
30 PİST GÖRÜŞ MESAFESİ Pist görüş mesafesi değerleri, kullanılmakta olan gözlem/ölçüm sisteminin ölçüm aralığı dışında kalıyor ise, uygulanacak prosedürler Eğer, ölçülen değer kullanılmakta olan ölçüm sisteminin değerlendirilebileceği maksimum değerden fazla ise VRVRVRVR grubunda raporlanan değerin önüne “P” harfi konur. Örneğin; R18/P2000N Rasatçı tarafından, pist ışıkları esas alınarak yapılan ölçümlerde, o meydan için belirlenen limit 3000 metre ve pist uzunluğu da 3000 metre ise, rasatçı bu değerden daha fazla bir pist rüyeti ölçtüğü takdirde, bu durum “R09/P3000N” şeklinde kodlanır. Eğer, ölçülen değer kullanılmakta olan ölçüm sisteminin (RVR cihazı, pist ışıklarını sayma) değerlendirebileceği minimum değerden az ise, VRVRVRVR grubunda rapor edilen değerin önüne “M” harfi konur. Örneğin; R36/M0050N Rasatçı tarafından, pist ışıkları esas alınarak yapılan ölçümlerde, verilebilecek en düşük değer ilk lamba değeri olan 150 metredir. Şayet rasatçı, bu değerden daha düşük bir pist rüyeti ölçtüğü takdirde, bu durum “R18/M0150N” şeklinde kodlanır.
31 PİST GÖRÜŞ MESAFESİ Pist Rüyeti Raporlama (Kodlama) Adımları
a) Rasatçı tarafından pist kenar ışıklarını saymak sureti ile yapılan gözlemlerde / ölçümlerde raporlama; 800 metreye kadar 50’şer metre 800 metrenin üzeri ise 100’er metre aralıklarla rapor edilir. b) Otomatik ölçüm sistemi ve cihazları (RVR – Transmissometer) ile yapılan ölçümlerde raporlama; 400 metreye kadar 25’er metre 400 metre ila 800 metre arası 50’şer metre 800 metrenin üzeri ise 100’er metre aralıklarla rapor edilir. Örneğin; pist görüş mesafesi ölçümü 840 metre ise, bu değer R27/0800N olarak kodlanır ve raporlanır. Pist rüyeti ölçümü yapılması gerektiği halde, araç temin edilemediği için veya diğer geçerli nedenler ile ölçüm yapılamamış ise, pist rüyeti grubu RDRDR////// şeklinde rapor edilir. Örneğin; R18////// gibi.
32 w’w’ GRUBU HALİHAZIR HAVA DURUMU
w’w’ grubu, asgari bir ve azami üç grup halinde, havacılık faaliyetleri için önem arz eden, havaalanında ya da yakınında vuku bulan/gözlenen halihazır hava olaylarının Kod 4678’e uygun şekilde raporlanması için kullanılır. Halihazır hava durumunu belirtmek için, şiddet belirtici ve kısaltma harfleri dahil asgari iki, azami dokuz karakterin uygun kombinezonu kullanılır. w’w’ grubu, Kod 4678’e uygun olarak ve aşağıdaki sıralamaya göre hazırlanır ve raporlanır; İlk önce meteorolojik hadisenin şiddet ve yakınlık tanımlayıcısı (Kod – 4678, Sütun – 1) İkinci olarak, boşluk bırakılmaksızın meteorolojik hadisenin uygun olan tanımlayıcısı (Kod – 4678, Sütun – 2) Daha sonra, boşluk bırakılmaksızın rasat edilen meteorolojik hadise/hadiseler veya uygun kombinezonları, belirlenen kısaltmalarla verilir (Kod – 4678, Sütun – 3, 4, 5)
33 METEOROLOJİK HADİSE Kod 4678’de belirtilen ve aşağıda yer alan meteorolojik hadiselerin başlaması, kesilmesi veya yoğunluğunun/şiddetinin değişmesi beklendiğinde, bu durum Trend Tahmininde belirtilir. - Donan yağış - Donan sis - Mutedil veya kuvvetli yağış (sağanaklar dahil) - Sürüklenen toz, kum, kar (göz seviyesinin altında) - Savrulan toz, kum, kar (kar fırtınası dahil) - Toz fırtınası - Kum fırtınası - Oraj (yağışlı veya yağışsız) - Squall - Hortum bulutu (tornado veya hortum seklinde yukarı çekilen su) - Kod – 4678’de belirtilen ve rüyete etki etmesi beklenen diğer meteorolojik hadiseler
34 Hadisenin Yakınlık veya Şiddeti
( – ) işareti, hafif şiddetteki hadiseler için kullanılır. Örneğin; -SHRA, -TSRA ( + ) işareti, kuvvetli hadiseler için kullanılır. Örneğin; +RA, +TSGRRA, +DZ Eğer hadise mutedil, orta şiddette ise veya şiddet belirtici kullanılmasını gerektirmiyorsa, hadisenin şiddeti belirlenemiyorsa herhangi bir işaret konulmaz. Örneğin; SN, SHRA, FG,BCFG VC: İstasyon Çivarında / Çevresinde (16km yarıçap içinde)
35 TANIMLAYICI (DESCRIPTOR)
MI BC PR DR BL SH TS FZ Sığ Shallow Parçalı Patches Kısmi Partial Partially Sürüklenen Low Drifting Savrulan Blowing Sağanaklar Showers Oraj Thunderstorm Aşırı Soğumuş Super Cooled
36 YAĞIŞ (PRECIPITATION)
DZ RA SN SG IC PL GR GS UP Çisenti Drizzle Yağmur Rain Kar Snow Kar Grenleri Snow Grains Buz Kristali Ice Crystals Buz Paletleri Ice Pellets Dolu Hail Küçük Dolu ve/veya Kar Paletleri Small Hail And/or Snow Pellets Tanımlanamayan Yağış Unknown Precipitation
37 GÖRÜŞ ENGELLEYİCİ HADİSELER (OBSCURATION)
BR FG FU VA DU SA HZ Pus Mist Sis Fog Duman Smoke Volkanik Kül Volcanic Ash Geniş Alana Yayılmış Toz Widespread Dust Kum Sand Toz Pusu Haze
38 DİĞERLERİ (OTHER) PO SQ FC SS DS Toz-Kum Türbüyonu Squall
Hortum Bulutu (Tornado veya Su Hortumu) Funnel Clouds Tornado or Waterspout Kum Fırtınası Sandstorm Toz Fırtınası Duststorm
39 + _ RA SH GS MI FG SN DZ PL GR SG IC UP BC BL DR FZ PR FU DU BR SA VA
YOĞ YAĞIŞ TANIML GÖRÜŞ SN DZ PL GR SG IC UP + _ BC BL DR FZ PR FU DU BR SA VA HZ SQ FC +FC SS DS TS PO DİĞER Property of Lear Siegler
40 + _ BL RA FG BC SQ FU SN HZ BL DR FC DU DZ DR +FC SH PL BR FZ SS TS GR
YOĞ TANIML YAĞIŞ TANIML GÖRÜŞ DİĞER BL RA BC FG SQ + SN FU DU BR SA VA HZ DR BL FC _ DZ DR +FC SH PL FZ SS TS GR MI DS FZ SG PR SQ GS PO IC UP +TSRAPL BLDU Property of Lear Siegler
41 HAVA HADİSELERİ (WEATHER PHNOMENA)
KOD – 4678 w’w’ – HALİHAZIR VE İSTİDLÂL EDİLEN ÖNEMLİ HAVA OLAYLARI N İ T E L İ K – Q U A L I F E R HAVA HADİSELERİ (WEATHER PHNOMENA) HADİSENİN YAKINLIK VEYA ŞİDDETİ (INTENSITY OR PROXIMITY) TANIMLAYICI (DESCRIPTOR) YAĞIŞ (PRECIPITATION) GÖRÜŞ ENGELLEYİCİ HADİSELER (OBSCURATION) DİĞERLERİ (OTHER) 1 2 3 4 5 (–) ( ) (+) VC Hafif Light Mutedil (Şiddet Belirtilmez) Moderate Şiddetli Heavy İstasyon Çivarında / Çevresinde İn the vicinity MI BC PR DR BL SH TS FZ Sığ Shallow Parçalı Patches Kısmi Partial Partially “Aerodrome covered by fog” Sürüklenen Low Drifting Savrulan Blowing Sağanaklar Showers Oraj Thunderstorm Aşırı Soğumuş Super Cooled DZ RA SN SG IC PL GR GS UP Çisenti Drizzle Yağmur Rain Kar Snow Kar Grenleri Snow Grains Buz Kristali Ice Crystals Buz Paletleri Ice Pellets Dolu Hail Küçük Dolu ve/veya Kar Paletleri Small Hail And/or Snow Pellets Tanımlanamayan Yağış Unknown Precipitation BR FG FU VA DU SA HZ Pus Mist Sis Fog Duman Smoke Volkanik Kül Volcanic Ash GenişAlana Yayılmış Toz Widespread Dust Kum Sand Toz Pusu Haze PO SQ FC SS DS Toz-Kum Türbüyonu Squall Hortum Bulutu (Tornado veya Su Hortumu) Funnel Clouds Tornado or Waterspout Kum Fırtınası Sandstorm Toz Fırtınası Duststorm
42 GÖKYÜZÜNÜN DURUMU / BULUT BİLGİLERİ
NsNsNshshshs veya VVhshshs veya NSC veya NCD GRUPLARI NsNsNshshsh Bulut Kapalılık Miktarı ve Yüksekliği 1/8 – 2/8	kapalılık için FEW	(FEW) 3/8 – 4/8	kapalılık için SCT (SCATTERED) 5/8 – 7/8	kapalılık için BKN (BROKEN) 8/8	kapalılık için OVC (OVERCAST) NsNsNs Bulut kapalılık miktarı; FEW, SCT, BKN, OVC kısaltmalarından uygun olanı kullanılır ve bunu takiben boşluk bırakılmaksızın bulut tabakasının taban yüksekliği (hshshs) rapor edilir. hshshs Bulut Yüksekliği; feete kadar 100’er feet aralıklarla feetin üzerinde ise 1000’er feet aralıklarla rapor edilir. Ölçülen değer, kullanılmakta olan raporlama skalasının arasında bir değerde ise, bu değer raporlama skalasının en yakın bir alt değerine indirilerek rapor edilir. Örneğin; 3/8 kapalılığa sahip 870 feetteki bir bulut “SCT008” şeklinde rapor edilir.
43 BULUT BİLGİLERİ Bulut grubu, farklı bulut tabakası veya kütlesini raporlamak için tekrarlanabilir. Önemli konvektif bulutlar hariç bulut grubunun sayısı üçü geçemez. Önemli konvektif bulutlar, Cumulonimbus (CB) ve dikine gelişme gösteren Cumulus Congestus (TCU)’dur. Önemli konvektif bulutlar (CB ve TCU) rasat edildiğinde, bulut taban yüksekliğinden sonra boşluk bırakılmaksızın bulut grubuna CB veya TCU kısaltmaları ilave edilmek suretiyle raporlanırlar. Örneğin; 4/8 Cumulus Congestus 3200 fette rasat edilmiş ise, bu bulut grubu “SCT032TCU” şeklinde rapor edilecektir. Her bulut tabakası içindeki Cumulonimbus (CB) ve tepe yapmış Cumulus (TCU) bulutları, genel bulut tabanıyla kompoze ise, bulut tipi yalnızca Cumulonimbus (CB) olarak ve kapalılığı da CB ve TCU kapalılıklarının toplam kapalılığı olarak rapor edilir. Örneğin; 2/8 CB 2800 feet ve 3/8 TCU 2800 fette rasat edilmiş ise, bulut grubu “BKN028CB” şeklinde rapor edilecektir.
44 1 – 3 – 5 KURALI Birinci Grup Kapalılık miktarına bakılmaksızın (minimum kapalılık 1/8) taban yüksekliği en düşük olan bulut tabakası/kütlesi, FEW, SCT, BKN veya OVC kısaltma terimlerinden uygun olan biri kullanılarak rapor edilir. İkinci Grup Müteakip seviyelerde kapalılık miktarı en az 3/8 olan bulut kütlesinin/tabakasının kapalılık miktarı SCT, BKN veya OVC kısaltma terimlerinden uygun olan biri kullanılarak rapor edilir. Üçüncü Grup Müteakip seviyelerde kapalılık miktarı en az 5/8 olan bulut kütlesinin/tabakasının kapalılık miktarı BKN veya OVC kısaltma terimlerinden uygun olan biri kullanılarak rapor edilir. İlave Grup Yukarıda belirtilen üç gruptan birinde rapor edilemeyen konvektif bulutlar (CB ve TCU) rasat edilmiş ise, dördüncü bulut grubu olarak yüksekliğine uygun bir yerde rapor edilir.
45 3000 2000 1000 1000 2000 3000 Gözlem Noktası FEW010 SCT020 BKN030
46 3000 2000 1000 1000 2000 3000 Gözlem Noktası SCT020 SCT010 OVC030
47 3000 2000 1000 1000 2000 3000 Gözlem Noktası FEW010 BKN020 BKN030
48 BKN veya OVC olarak rapor edilen en alçak bulut tabakası.
CEILING- BKN veya OVC olarak rapor edilen en alçak bulut tabakası. Property of Lear Siegler
49 VVhshshs Dikine Rüyet (Vertical Visibility)
Gökyüzü, sis, kum veya toz fırtınası veya diğer görüş engelleyici olaylar nedeniyle görülemediğinde, bulut grubu yerine VVhshshs grubu METAR koduna dahil edilir. VV	: Dikine Rüyet Belirticisi (Vertical Visibility) hshshs: Dikine Rüyetin Miktarı Örneğin; Gökyüzü görülemeyen sis rasat edilmiş ve dikine rüyet de 200 feet olarak tespit edilmiş ise, bu durum “VV002” olarak kodlanır. Dikine rüyetin belirlenemediği durumlarda ise bu grup “VV///” şeklinde kodlanır. Dikine rüyet 2000 feet’e kadar rapor edilebilir.
50 NSC (No Significant Cloud)
METAR rasadında havada hiç bulut yoksa ya da rasat edilen en alçak seviyedeki bulutun taban yüksekliği, o meydan için belirlenen CAVOK yükseklik limitine eşit veya üzerinde ise ve bu bulutlar CB veya TCU değilse ve CAVOK teriminin kullanımı da uygun düşmüyorsa, bulut grubu yerine NSC (Önemli Bulut Yok) kısaltma terimi kullanılır. Örneğin; Hakim Rüyet 6500 metre, hadise toz pusu, bulutlar 5/8 Ac 9000 feet, olarak tespit edilmiştir. (CAVOK Limiti 8000 feet) Kodlanması ; LTXX Z 22004KT 6000 NSC =
51 NCD (No Cloud Detected)
Tüm parametreleri kapsayan gözlem ve ölçümlerin tam otomatik sistemlerle yapılması durumunda, sistemdeki silyometre sensörü/sensörleri tarafından “Bulut Yok” tespiti yapılıyor ise, bulut grubu yerine NCD (No Cloud Detected – Bulut Yok) kısaltma terimi kullanılır. NCD kısaltma terimi ülkemizde kullanılmayacaktır.
52 CAVOK Limitinin tespiti
SEKTÖR : Havaalanı Civarındaki, 25 Deniz Mili (46 Km) Sahayı Kapsar.
53 CAVOK Teriminin Kullanılması
CAVOK “Ceiling And Visibility OK” CAVOK terimi; Hakim Rüyet (VVVV), Pist Görüş Mesafesi (RDRDR/VRVRVRVRi), Halihazır Hava (w’w’) ve Bulut (NNNhshshs) gruplarının yerini almak üzere, aşağıda belirtilen şartların rasat anında aynı zamanda meydana gelmesi durumunda kullanılır. (Meydanlara ait CAVOK yükseklik limitleri Havacılık kitabı EK-3’de belirtilmiştir). - Hakim Rüyet en az 10 Km ise, - Hava tamamen açık ise, veya her meydan için belirlenen yükseklik limitinin (Minimum Sector Altitude) altında bulut yoksa, ve Cumulonimbus (CB) ile Cumulus Congestus (TCU) bulutu bulunmuyor ise, - Kod – 4678’de verilen havacılık için önemli hava olayları yoksa.
54 T’T’ : Hava Sıcaklığı Grubu Td’Td’ : İşba Sıcaklığı Grubu
T’T’/Td’Td’ Hava Sıcaklığı ve İşba Sıcaklığı Grubu T’T’	: Hava Sıcaklığı Grubu Td’Td’	: İşba Sıcaklığı Grubu Hava sıcaklığı ve işba sıcaklığı tam °C olarak rapor edilir. 0.5 °C ’lik ondalıklar bir üst değere (daha sıcak olan değere) iblağ edilerek raporlanır.
55 Q : Basınç Grubu Göstericisi
QPhPhPhPh ALTİMETRE (QNH) GRUBU Q	: Basınç Grubu Göstericisi PhPhPhPh : Altimetrik Basınç Değeri (hPa) Altimetrik basınç grubu, tam hektopaskal (hPa) olarak rapor edilir. Ondalık kısımları ne olursa olsun dikkate, atılır ve sadece tam değer kısmı koda dahil edilir.
56 Örneğin; QNH 29.71 inch ise “A2971”
QPhPhPhPh ALTİMETRE (QNH) GRUBU QNH değeri 1000 hPa’dan daha az ise, önüne sıfır (0) ilave edilerek mutlaka 4 haneli olarak kodlanır. Örneğin; QNH değeri hPa ise, bu değer “ Q0998 ” olarak rapor edilir. Q grup göstericisinden sonraki sayı 0 veya 1 ise, ölçümün hPa cinsinden olduğunu gösterir. Eğer milli maksatlar ve kararlar doğrultusunda, altimetrik basınç değerinin inch olarak verilmesi uygun görülmüş ise, Q harfi yerine A harfi altimetrik basınç grubunun belirticisi olarak kullanılır ve basınç değeri inch cinsinden kodlanır. Örneğin; QNH inch ise “A2971” Ülkemizde, basınç grubu hPa olarak koda dahil edilecektir.
57 Tamamlayıcı Bilgiler Bölümü
58 Tamamlayıcı Bilgiler WS RWYDRDR REw’w’ or (WTSTS/SS’) (RRRRERCReReRBRBR) WS ALL RWY Uluslar arası bilgi alış-verişinde, tamamlayıcı bilgiler kısmında, yalnızca uçuş faaliyetleri için önemli görülen geçmiş hava olayları ve alçak seviye rüzgâr sheari, pilotlarca belirlenip meteoroloji ofisine bildirilmesi durumunda ise yaklaşma ve tırmanma sahasındaki buzlanma ve türbülans vs. bilgiler verilir.
59 WS RWYDRDR veya	– Alçak Seviye Rüzgâr Sheari Grubu WS ALL RWY Uçuş faaliyetleri için önem arz eden ve pist seviyesi ile 500 metre yükseklik arasında yaklaşma veya kalkış path’i boyunca tespit edilen Rüzgâr Sheari bu grupta rapor edilir. Rüzgâr Sheari, bir pist başında belirlenmiş ise, “WS RWYDRDR” kod formatında, Şayet Rüzgâr Sheari her iki pist başında da belirlenmiş ise o zaman “WS ALL RWY” kod formatında rapor edilir. Örneğin; 11 pist başında Rüzgâr Sheari rapor edilmiş ise bu durum kod formunda, METAR LTXX Z WS RWY11 NOSIG= Hem 11 , hem de 29 pist başında Rüzgâr Sheari rapor edilmiş ise bu durum, METAR LTXX Z WS ALL RWY NOSIG=
60 REw’w’ – Geçmiş Hava Olayları Grubu
Saatte bir rasat yapan Meydan Meteoroloji Ofisleri/İstasyonları, en son METAR rasadından itibaren bir saat içerisindeki, fakat rasat saatinde olmayan hadiseleri rapor etmek için bu grubu kullanacaklardır. Yarım saatte bir rasat yapan Meydan Meteoroloji Ofisleri/İstasyonları ise, en son METAR rasadından itibaren yarım saat içerisindeki, fakat rasat saatinde olmayan hadiseleri rapor etmek için bu grubu kullanacaklardır. Geçmiş hava grubu da halihazır hava grubunda olduğu gibi maksimum üç grup halinde verilebilir.
61 (1) Geçmiş hava grubunda hadisenin şiddeti asla belirtilmez.
REw’w’ – Geçmiş Hava Olayları Grubu (1) Geçmiş hava grubunda hadisenin şiddeti asla belirtilmez. VC ile belirtilen hadiseler geçmiş hava grubunda rapor edilmez. Görüş engelleyici hadiseler, BR, FG, MIFG, BCFG, PRFG, FZFG,FU, DU,SA, HZ,PO,SQ hava grubunda rapor edilmez. (2) Eğer bir önceki rasatta yer alan aynı şiddetteki hava olayı/olayları, rasat anında devam etmiyor ise, bu durum geçmiş hava grubunda rapor edilir. Bir önceki rasatta rapor edilen hava olayı şiddetliden orta şiddetliye veya hafife; orta şiddetliden hafife dönüşürse, yani şiddetinde bir azalma söz konusu ise, bu durum geçmiş hava grubunda rapor edilir.
62 REw’w’ – Geçmiş Hava Olayları Grubu
Örneğin; +TSRA rapor edilmiş, gözlem zamanında TSRA veya –TSRA dönüşmüş ise, geçmiş hava grubu “RETSRA” olarak rapor edilir. Bir önceki rasatta rapor edilen hava olayı hafif iken orta şiddetliye veya şiddetliye; orta şiddetli iken şiddetliye dönüşürse, yani şiddetinde bir artma söz konusu ise, bu durum geçmiş hava grubunda belirtilmez. Bir önceki rasatta rapor edilen hava olayı, gözlem anında başka bir hadiseye dönüşmüş ise, bu durum geçmiş hava grubunda rapor edilir. Örneğin; önceki rasatta –SHRA rapor edilmiş, ancak gözlem zamanında bu RASN dönüşmüş ise, geçmiş hava grubu “RESHRA” olarak rapor edilir.
63 (WTSTS/SS’) Deniz Yüzey Sıcaklığı ve Denizin Durumu Grubu
W	: Deniz yüzey sıcaklığı grup göstericisi. TSTS: Tam santigrat derece olarak deniz yüzey sıcaklığı. Deniz yüzey sıcaklığı aynı hava sıcaklığı ve işba sıcaklığı gibi kodlanır. S	: Denizin durumunu gösteren grup göstericisi. S’	: Denizin durumu (Kod 3700) NOT	: Bu grup ülkemizde kullanılmayacaktır.
64 (RRRRERCReReRBRBR) - Pistin Durumu
RRRR : Bölgesel ICAO Havacılık Plânına göre pistin konumunu gösteren grup. ER : Pistin durumu (Kod 0919) CR : Pist üzerindeki birikinti / kirlilik boyutu (Kod 0519) eReR : Birikinti miktarı (Kod 1079) BRBR : Sürtünme katsayısı / Frenleme durumu (Kod 0366)
65 Pistin Durumu RRRR- pistin konumu ER- Pistin durumu
CR- Pist üzerindeki birikinti / kirlilik boyutu eReR-Birikinti miktarı BRBR- Sürtünme katsayısı / Frenleme durumu Bölgesel ICAO Havacılık Plânına göre pistin konumunu gösteren grup. 88 – anlamı tüm pistler, 99- anlamı önceki raporun tekrarı 0: Açık ve Kuru 1: Nemli 2: Islak ve küçük su birikintileri 3: Kırağı ve Donla kaplı <1mm 4: Kuru Kar 5: Islak Kar 6: Sulu kar (yarı erimiş) 7: Buz 8: yoğun (sık) veya sıkışmış kar 9: Donan tekerlek izleri veya yığılmış kar /: Rapor edilmedi uygun açıklayıcı bilgi yok 1: 1–10 % 2: 11–25 % 5: 26–50 % 9:51–100 % /:Rapor edilmedi 00: 1 mm den az 01…90: mm cinsinden derinlik 92: 10 cm 93: 15 cm 94: 20 cm 95: 25 cm 96: 30 cm 97: 35 cm 98: 40 cm 99: Pistler kullanılamaz durumda //: ölçülemiyor 00…90: Sürtünme katsayısı.Örnek : 37 – Sürtünme katsayısı 0.37. 91: Frenleme kötü 92: Frenleme Orta /kötü 93: Frenleme Orta 94: Frenleme Orta/iyi 95: Frenleme iyi 99: Güvenilmez //: Frenleme verilmedi
66 Örnek: R04CLRD95 anlamı Runway 04 temizlendi, Frenleme iyi.
Pistin Durumu Not-1:Eğer, tek pisti olan havaalanlarında o pist temizlenmiş ve operasyona açık ise pist numarası ile birlikte CLRD ve frenleme verilir Örnek: R04CLRD95 anlamı Runway 04 temizlendi, Frenleme iyi. Eğer birden fazla pisti olan havaalanlarında tüm pistler açık ise ve frenleme iyi ise o zaman bu grup “ R88CLRD95” olarak verilir. Eğer, fazla kar yağışı nedeniyle pist veya pistler kapalı ise “ SNOCLO ” ifadesi kullanılır. LTXX Z 33021KT 1600 –SN BLSN SCT030 OVC090 M04/M06 Q1008 SNOCLO NOSIG =
67 KODLANMASI : R24451293 şeklindedir.
Pistin Durumu Atatürk Havalimanı’nın 24 pistbaşının %30’u kuru karla kaplı ve bu kar tabakasının kalınlığı 12 mm. Ve frenleme durumu orta düzeyde ise, RRRR : 24 ER : 4 CR : 5 eReR : 12 BRBR : 93 KODLANMASI : R şeklindedir. NOT-2 : Pistin durumu ile ilgili grup METAR raporlarında meydan işleticisinden (Meydan Müdürlüğü veya Meydan Komutanlığı) alındığı takdirde yer alacaktır)
68 Ulusal Amaçlı Bilgiler (Remark)
69 Diğer pist başındaki rüzgâr ölçümlerinin verilmesi:
RMK … Birden Fazla Pist Başında Aynı Anda Ölçülen Rüzgâr Bilgilerinin Raporlanması Rüzgâr ölçümlerinin her iki pist başında aynı anda yapılması durumunda; Yaklaşma sahası / aktif pist başındaki rüzgâr ölçümleri METAR kodunun ana kısmındaki ortalama rüzgâr grubunda koda dahil edilir. RMK RWY KT gibi.
70 Diğer pist başındaki rüzgâr ölçümlerinin verilmesi
(1) TREND Tipi Pist İniş İstidlâli hazırlayan meydan meteoroloji ofisleri TREND tahmininin sonunda RMK kısaltmasından sonra RWYDRDR dddffGfmfmKT dndndnVdxdxdx şeklinde, (2) TREND tahmini hazırlamayan meydan meteoroloji istasyonları ise, QNH grubundan (geçmiş hava grubu, rüzgâr sheari grubu veriliyorsa bu gruplardan) sonra RMK RWYDRDR dddffGfmfmKT dndndnVdxdxdx şeklinde ölçülen rüzgar bilgileri rapor edilecektir. (3) Otomatik meteorolojik ölçüm sisteminin bulunduğu yerlerde diğer pist başlarında ölçülen rüzgar bilgileri koda otomatik olarak dahil edilecektir. (4) Birden fazla pisti olan meydanlarda pist başlarında ölçülen rüzgar değerleri rasadın sonunda maksimum 3 grup olarak verilir.
71 Diğer pist başındaki rüzgâr ölçümlerinin verilmesi
METAR LTAC Z 03012KT NOSIG RMK RWY G25KT 020V080= METAR LT BA Z 33005KT 280V NOSIG RMK RWY18R 33005KT 270V350 RWY36R 31008KT RWY18L 28005KT =
"Havacılık Meteorolojisi (Aviation Routine Weather Report)" indir ppt