KALKINMANIN TEMEL ESPRİSİ/SIRRI Şüphesiz herhangi bir toplumun yükselişini/ gelişmiş
05-07-2013 11:24 #1
Geçmişten günümüze insan toplumlarına egemen olan hadaretlerden söz ederken biz burada, insan topluluklarının birini diğerinden ayıran yaşam biçimleri, eğilim modelleri, ve ilişki tarzlarından bahsediyoruz. O halde hadareti; "Her toplumun kendine özgü yaşam tarzı" diye tanımlamak en doğru olanıdır: Nitekim insanoğlunun eğilimlerini, yaşam profillerini ve diğerleri ile ilişkilerini belirleyen ve bu noktada temel dayanaklarını oluşturan hayat hakkındaki mefhumlarıdır. O halde hadaret; hayat hakkındaki mefhumların/ yaklaşımların bütünüdür. Örneğin batı hadaretini meydana getiren, batılı anlamda yaşamı yorumlayan değerler, mefhumlardır. Aynı şekilde İslâm hadareti de; İslâm'ın yaşamı yorumlayan değerleridir şüphesiz.
İDEOLOJİ: kendisinden sistemin türediği akli bir akidedir. Ortaçağ Avrupası toplumunun arayış içerisinde olduğu da buydu. Yani ortaçağ toplumları kendilerini kalkındıracak bir temel düşünceye sahip değillerdi. Avrupa toplumunun bir dininin ve akidesinin (Hıristiyanlık) olduğu doğrudur. Ancak Hıristiyanlık düşüncesi siyasi bir akide olmayıp din adamları ve papazlarından aldıkları salt vicdana dönük, vicdana ait bir inanç biçimi idi. * Dahası Hıristiyanlık düşüncesi ortaçağ sakolostik inancı; bir toplumda kalkınma ve gelişmişliği sağlayacak bir özelliğe sahip olmadığı gibi, bu akideden devlet, toplum ve hayatı karekterize edecek sistem de çıkmamaktadır. Aksine sadece bireyin yaratıcı ile olan ilişkisini belirleyen ve bir takım insani, etiksel/ahlakî ve manevi değerlerin oluşturduğu salt ruhani bir akidedir. Nitekim ne kadar İncil sayfalarını çevirirsek çevirelim ne yönetimle, ne ekonomi ile ne de ceza hukuku v.b. ile ilgili yasal düzenlemelerle karşılaşmayız. Her ne kadar din adamları ve krallar din ve ilahi yetki adına hükmetmiş olsalar da bu, onların insanların idaresinde dine -İncil'e- dayandıkları anlamına gelmiyor. Aksine kendilerinden menkul ve hiçbir şekilde Hıristiyanlıkla ilişiği olmayan kanun ve -feodal diye tanımlanan- en ağır sistemleri uyguladılar. Durant feodal sistemden bahsederken diyor ki; "Feodalist yönetim sisteminde gelenek ve yasalar işlevleri açısından aynılık arz ediyordu. Nitekim yargıçlar ve medeni hukukun yürütülmesi, ile yükümlü olanlar genelde cahil bilinçsiz kişilerdi. Cezâi ve hukuki bir problem doğduğunda, gençlik döneminde benzeri bir problemle karşılaşmış olan toplumun yaşça en büyüğüne danışılırdı. İşte bundan dolayı toplum bizzat kendisi kanunun/hukukun ana kaynağı olmuştu." *
"Her iki toplumda da kalkınmaya etki eden ve çökmüşlük durumundan kalkınmışlık düzeyine taşıyan etkenler nelerdir?"
Arap yarımadasında bir ideoloji olarak boy gösteren İslâm dini; insan, hayat ve evren ve bunların yaşam öncesi ve sonrası ve yine bunların yaşam öncesi ve sonrası ile olan ilişkileri hakkında kapsamlı bir düşünce sunan akli bir akide üzerine bina edilmiştir. Yine bu akideden insan için yaşamında en uygun sistemler çıkmış, bu sistemler inanç boyutunda belirttikleri ve ibadet (namaz, oruç, haç v.b.) boyutu ile yükümlü tuttukları ile insan ve yaratıcısı arasını, yiyecek, giyecek ve etiksel/ahlakî bağlamında belirlediği kuralları ile de bireyin kendi nefsi ile olan ilişkisini, devlet ve topluma ilişkin getirdiği sistemleri ile de diğer insanlarla olan ilişkilerini belirli bir düzene sokmuştur. Bu akideden (temel dünya görüşünde) Hilâfet yönetimi olarak bilinen bir yönetim sistemi, devletin mali kaynakları, harcama ve dağıtım normlarını belirleyen ekonomi sistemi, yine kadın erkek ilişkilerini belirleyen ve ailevi sorunlara çözümler sunan içtimai sistemi ve ceza hukuku v.b. gibi sistemleri çıkmıştır. İşte bu akide LAİLAHE İLLALLAH MUHAMMEDUN RASULULLAH akidesidir. İslâm akidesinden söz konusu sitemlerin çıkışı ise bütünü ile Allah (cc) dan elçisi Muhammed (sav)'e vahiy olarak inen Kur'an ve Sünnet'ten istinbat edilerek ortaya konmuştur.
İşte bu akide, köklü İslâm hadaretinin üzerine bina edildiği fikri kaide olmuştur. Böylece Arapyarım adasında gerçekleşen kalkınma büyük bir coğrafyayı kapsayacak tarzda doğuda Çin'e batıda Atlas Okyanusu'na kadar tarihin bir benzerini daha kaydetmediği hızlı bir yayılma gerçekleştirmiştir. Durant, Hilâfet gölgesindeki İslâm coğrafyasını vasfederken; "Şüphesiz halifeler insanlara çok büyük standartlarda çabalarının karşılığını temin etmiş ve yaşamlarını garanti altına almışlardır. Onların uzanmaları için tüm fırsatları önlerine getirmişler, kendi dönemlerinden sonra bir benzerine hiç de rastlanmayacak olan bolluk ve genişliği 6 asır boyu yaygınlaştırmışlardır. Hadaret düzleminde en tutarlı düzeyi beş asırdır batı Asya'ya kazandıran tekniğin felsefe edebiyat ve bilimin zirveyi yakalaması ilmin yaygınlaşması hep o dönemde (halifeler döneminde) onların çabaları ve desteği sayesinde olmuştur" diyor. *
Ama Avrupa'da ise -gördüğümüz gibi- bir tarafı din adamlarının diğer bir tarafı da krallar ve filozofların işgal ettiği uzun yıllar süren tartışmalar ve kıyasıya mücadeleler yeni bir düşünceyi, dinin hayattan ayrılması anlamına gelen ya da -Laiklik diye tanımlanan- temel düşünce üzerine kurulu liberalist dünya görüşünü doğurmuştur. İşte bu düşünce, modern batı hadaretinin üzerine bina edildiği dayanağı ve de siyasi bir akidesi olmuştur. Bu siyasi akideden, insana dini veya lâdini hiçbir kayıtlama getirmeyen, onu son derece özgür bırakan kapitalist sistem doğmuştur. İşte Batının günümüze değin kalkınmışlığını sağlayan ve bu çerçevede toplumları asimile etme ve aynileştirme/entegre etme politikasını dayandırdığı temel dünya görüşü/ideolojisi budur.
Taş olan ekmek
Son Mesaj: 17-04-2009, 12:36
Konu Sahibi Serdar49 Forum Edebiyat
Son Mesaj: 18-02-2009, 22:55