Neden Her Şirketin Bir Artırılmış Gerçeklik Stratejisine İhtiyacı Var?
Şu anda kullanabileceğimiz dijital verinin vaat ettiği değer ile bu verilerin kullanım alanı bulduğu fiziksel dünya arasında ciddi bir bağlantı kopukluğu var. Gerçekliğimiz üç boyutlu olsa da kararlarımızı ve aksiyonlarımızı besleyen zengin veri, iki boyutlu ekranlara ve kâğıtlara sıkışmış durumda. Gerçek ve dijital dünyalar arasındaki bu uçurum, dünya üzerindeki milyarlarca akıllı, bağlantılı ürünler (ABÜ) tarafından üretilen devasa bilgi ve içgörüleri kullanma yeteneğimizi sınırlıyor.
Dijital veriyi ve görselleri fiziksel dünyaya indirgeyen bir dizi teknolojiyi ifade eden artırılmış gerçeklik (Augmented Reality- AR) bu uçurumu kapatmayı ve daha önce kullanmadığımız, benzersiz insani özelliklerimizi kullanabilmeyi vaat ediyor. Her ne kadar henüz emekleme devresinde olsa da AR, ana akım olmaya aday bir yaklaşım. Bir tahmine göre AR teknolojisine yapılan yatırımlar 2020 yılında 60 milyar dolara ulaşacak. AR, üniversitelerden sosyal kurumlara dek her tür yapıyı ve endüstriyi etkileyecek. Önümüzdeki aylarda ve yıllarda AR sayesinde öğrenme biçimlerimiz, karar alış şekillerimiz ve fiziksel dünya ile etkileşimlerimiz dönüşüme uğrayacak. Ayrıca AR, şirketlerin, müşterilerine hizmet verme, çalışanlarını eğitme, ürünleri tasarlama ve oluşturma, değer zincirlerini yönetme ve rekabet tarzlarını değiştirecek.
Bu makalede AR’ın ne olduğunu, bu alandaki teknolojinin ve uygulamaların gelişimini ve neden bunun önemli olduğunu anlatacağız. ABÜ’ler geliştikçe AR’ın önemi daha da artacak zira bu ürünlerdeki gelişmeler AR’ın değer oluşturma ve rekabeti yeniden şekillendirme gücünü de artıracak. Dijital ve fiziksel dünyaların arasında köprü kuran AR, insanlar ve makineler arasındaki yeni arayüz haline gelecek. Her ne kadar AR’ı hayata geçirmek henüz o kadar kolay olmasa da Amazon, Facebook, General Electric, Mayo Clinic ve ABD Deniz Kuvvetleri gibi birçok kurum AR’ı kullanıyor, kalite ve verimlilik anlamında ciddi kazanımlar elde ediyor. Bu makalede şirketlerin AR’ı hayata geçirmelerine dair bir çerçeve sunuyoruz ve AR’ı stratejiye ve operasyonlara entegre ederken karşılaşabilecekleri sıkıntıları açıklıyoruz.
Aslında AR’ın sınırlı uygulamaları on yıllardır hayatımızın içindeydi ancak potansiyelini tamamen açığa çıkaracak teknolojiler yeni yeni kullanıma girdi. İşin özünde AR, yüksek hacimli veri ve analitikleri, gerçek hayatla birleştiren görüntüler ve animasyonlar oluşturur. Günümüzde birçok AR uygulaması mobil cihazlar üzerinde çalışıyor ancak, başa takılan cihazlar veya akıllı gözlükler gibi el kullanmaya gerek olmayan cihazlara doğru ciddi bir kayma söz konusu. Her ne kadar insanlar, Snapchat filtreleri ve Pokemon GO oyunu gibi basit AR eğlence uygulamalarına aşina olsa da AR, tüketici ve B2B dünyasına dair birçok farklı uygulamalar da ortaya koyuyor. Örneğin, otomobil sürücülerine navigasyonu, çarpışma uyarısı ve diğer bazı bilgileri ön cam üzerinde yansıma biçiminde sunan AR temelli “head-up display”ler onlarca otomobilde kullanılabiliyor. Ürün-montaj veya servis talimatlarını gerçek ortama yansıtan giyilebilir AR cihazları binlerce fabrika ve tesiste kullanım alanı buluyor. AR, geleneksel talimatnamelerin ve eğitim yöntemlerinin yerini hızla alıyor.
Daha da geniş bir açıdan bakıldığında AR, yeni bir bilgi iletim paradigması ortaya koyuyor ve bizce bu paradigma verinin yapılandırılması, yönetilmesi ve internet üzerinden dağıtılması konusunda ciddi etkiler oluşturacak. Her ne kadar web, bilginin toplanması, iletilmesi ve erişiminde ciddi bir dönüşüm sağlasa da webin veri depolama ve dağıtıma dair veri modeli (sayfalara ve düz ekranlara dayalı yapısı) ciddi kısıtlamaları da beraberinde getiriyor. İnsanlar 2 boyutlu bilgiyi üç boyutlu dünyaya zihinsel olarak çevirmek durumunda kalıyor. Bir fotokopi makinesini kullanım kılavuzuna bakarak tamir etmeye çalışan bir kişi bilir ki aslında iki boyutlu bilgiyi gerçek dünyaya çevirmek hiç de kolay değildir. Dijital bilgiyi doğrudan gerçek nesnelere veya ortamlara yansıtma özelliği sağlayan AR, insanlara fiziksel ve dijital verileri aynı anda işleme imkânı sağlıyor ve bu iki dünyayı zihinsel çaba göstererek bağdaştırma zorunluluğunu ortadan kaldırıyor. Böylece bilgiyi hızlı ve doğru biçimde benimseme, karar verme ve bizden beklenen görevleri hızlı ve etkili biçimde yapma becerilerimiz artıyor.
Otomobillerde kullanılan AR göstergeler bunun en güzel örneğidir. Kısa bir süre öncesine kadar GPS navigasyonu kullanan sürücüler ön konsoldaki bir ekrandaki haritaya bakmak ve burada gördüğü bilgiyi gerçek hayata yani yola indirgemek durumundaydı. Örneğin yaklaşan bir sapaktan dönüp dönmeme kararı vermek için kısa aralıklarla bir ekrana bir yola bakmak ve zihinde fiziksel olarak yolun görüntüsü ile dijital harita görüntüsünü bağdaştırmak gerekiyordu. AR temelli head-up displayler, sürücünün direkt olarak yola baktığı ön cama navigasyonel görüntüleri yansıtıyor. Bu, bilgiyi zihinsel olarak işleme çabalarını azaltıyor, dikkat dağılmasını engelliyor ve insanların yola odaklanmalarını sağlayarak sürücü hatalarını azaltıyor. (Daha fazla bilgi için “İnsanın Karar Vermesini Zenginleştirmek” kutusuna bakınız.)
AR, tüketici pazarında da kullanım alanını genişletiyor ancak bu teknolojinin insan performansını artırmaya dair ortaya koyduğu fırsatlar endüstriyel ortamlarda çok daha fazla kendini gösteriyor. ABD Donanması’na uçak gemisi tasarlayan ve üreten Newport News Shipbuilding, üretim aşamasının sonuna doğru gemide incelemeler yapmak ve kalan fazlalık çelik parçaları temizlemek için AR teknolojisinden yararlanıyor. Daha öncesinde mühendisler gemiyi sürekli iki boyutlu planlarla karşılaştırmak zorunda kalıyordu. Ancak AR kullanımıyla birlikte mühendisler son tasarımı mevcut gemi üzerine bindirebiliyor ve incelemeye harcanan zamanı 36 saatten 90 dakikaya kadar indirebiliyorlar. Ortalamada endüstriyel alanda AR kullanımıyla birlikte yüzde 25 zaman tasarrufu elde etmek mümkün.
AR’IN KİLİT YETENEKLERİ
Kasım 2014’de yayımlanan “Akıllı Bağlantılı Ürünler Rekabeti Nasıl Dönüştürüyor?” makalemizde belirttiğimiz gibi ABÜ’ler evlerimizin, çalışma ortamlarımızın ve fabrikalarımızın her noktasına giriyor; kullanıcıların ürün özelliklerini ve operasyonları gerçek zamanlı izlemelerine, ürün özelliklerini uzaktan kontrol etme ve özelleştirmelerine ve gerçek zamanlı veri kullanarak ürün performansını optimize etmelerine imkân sağlıyor. Ve bazı durumlarda zeka ve bağlantı unsurları sayesinde ABÜ’ler tamamen otonom işleyebiliyor.
AR, bu özelliklerden doğan değeri daha da artırıyor. Temelinde AR, kullanıcıların tüm yeni kontrol verilerini görselleştirmelerini ve bu verilere erişimini geliştiriyor, ürüne dair operasyonlarda bilgiyi edinme ve takip etme şekillerini değiştiriyor ve ürünlerle etkileşimlerini ve ürünleri kontrol etme tarzlarını dönüştürüyor.
Görselleştirme. AR uygulamaları bir nevi X-ışını gibi davranıyor ve ürüne dair normal şartlarda görülmesi çok zor olan iç kısımları ve özellikleri gözler önüne seriyor. Örneğin medikal cihaz şirketi AccuVein’in uygulamasında AR teknolojisi hastanın damarlarındaki sıcaklık verilerini gerçek derisinin üzerine uygulanmış bir görsele dönüştürüyor ve böylelikle klinik personel hastanın damarlarını daha kolay bulabiliyor. Böylece kan alımında ve diğer damarsal işlemlerde başarı oranı ciddi biçimde yükseliyor. AR sayesinde damara ilk denemede girme şansı üç kattan daha fazla artıyor ve ilave işlem oranı da yüzde 45 düşüyor.
Üretimde kullanılan tahrik ve kontrol sistemleri üreten Bosch Rexroth, akıllı ve bağlantılı bir ürün olan CytroPac hidrolik cihazının tasarımı ve yeteneklerini anlatmak için AR ile zenginleştirilmiş bir görsellik kullanıyor. AR temelli uygulama sayesinde müşteriler, ürünün içindeki pompa ve soğutma seçeneklerini farklı konfigürasyonlar bazında görme ve alt sistemlerin birbiriyle nasıl uyum gösterdiğine şahit olma şansı kazanıyor.
Talimat ve rehber sağlama. AR halihazırda talimat, eğitim ve koçluk süreçlerini yeniden tanımlıyor. İşgücünün verimliliğini geliştiren bu kritik fonksiyonlar genelde maliyetli, insana dayalı ve genelde beklenen sonucu veremeyen çabalar gerektirir. Örneğin, imalata yönelik yazılı talimatlar ve yönergeleri izlemek zor ve zaman alan bir çabadır. Standart talimat videoları etkileşimli değildir ve kişisel öğrenim gereksinimlerine adapte edilemezler. Yüz yüze eğitim maliyetlidir, eğitimi verenlerin ve alanların fiziksel bir mekanda belki de birden fazla defa bir araya gelmelerini gerektirir. Eğer eğitimin konu aldığı makine ve teçhizat o anda o ortamda bulunmazsa eğitim alanların öğrendiklerini gidip o makine üzerinde denemesi ve bu bilgi aktarımını başarıyla yapabilmeleri de gerekecektir.
AR; üretim, makinelerin işletilmesi ve depolama gibi görevlerde gerçek zamanlı, gerçek mekanda ve adım adım yapıda bir görsel yönlendirme sunarak bu tür sıkıntıların aşılmasını sağlıyor. Örneğin bir kullanma kılavuzundaki 2 boyutlu karmaşık bir şematik çizim üç boyutlu etkileşimli bir holograma dönüştürülebiliyor ve kullanıcıyı bir sürecin içerisinde yönlendirebiliyor. Düşünmeye ve algılamaya dair çaba en aza iniyor.
Boeing’de AR temelli eğitimler, karmaşık uçak üretim prosedürlerinin verimliliğine ve kalitesine ciddi katkı sağlıyor. Boeing’in yaptığı bir araştırmada 30 parçadan oluşan uçak kanadının bir bölümünün 50 adımlık bir süreç içeren montajına dair eğitimde AR kullanıldı. Bu grup, eğitimi, geleneksel 2 boyutlu çizimleri ve belgeleri kullanarak eğitim alanlara kıyasla yüzde 35 daha kısa sürede tamamladı. Çok az deneyimi olan veya hiç deneyimi olmayan öğrencilerin bu işlemi doğru biçimde yapma oranı da yüzde 90 arttı.
AR özellikli cihazlar sahadaki bir uzmanın gördüğü manzarayı uzaktaki bir uzmana aktarabilir ve uzmanın görüşünü almayı mümkün kılar. Böylece uzaktaki uzman sanki sahadaki elemanın yanındaymış gibi olur. Bu özellik sayesinde sadece çalışanın performansı artmaz ayrıca maliyetler de ciddi biçimde azalır. Yapı sistemleri satan ve bu alanda hizmetler sunan Lee Company sahadaki teknisyenlerine tamir ve kurulum süreçlerinde destek olmak amacıyla AR teknolojisini kullanıyor. Sahada bulunmayan bir uzman sahadaki kişinin cihazı üzerinden ne gördüğünü izleyebiliyor ve hatta sahadaki elemana uyarılar gönderebiliyor. Uzaktaki merkezde bulunan uzmanların görüşlerini sahaya yansıtmayı başaran Lee’nin teknisyenlerinin verimliliği ciddi biçimde arttı. Sahaya daha az ziyaret yapmaya başlayan Lee, her ay teknisyen başına 500 dolar işçilik ve seyahat maliyeti tasarrufu gerçekleştirdi. Şirket, hesaplarına göre AR’a yaptığı her bir dolarlık yatırıma karşın 20 dolarlık getiri elde etti.
Etkileşim kurma. Genelde insanlar makinelerle etkileşim kurmak için butonlar, vanalar ve daha modern uygulamalarda dokunmatik ekranlar gibi fiziksel kontrol unsurları kullanırlar. ABÜ’lerin yükselişiyle birlikte mobil cihazlara kurulan uygulamalar fiziksel kontrollerin yerini almaya başladı ve kullanıcıların ürünleri uzaktan yönetmesine imkân verdi.
AR, kullanıcı arayüzlerini bir üst seviyeye çıkarıyor. Ürünün üzerine doğrudan bir sanal kontrol paneli yansıtılabiliyor ve AR temelli, başa takılan cihazlar, el hareketleri ve ses komutları üzerinden ürünü kontrol etmek mümkün oluyor. Örneğin akıllı gözlük takan bir kullanıcı, fabrikada yan yana duran makinelerin yanında yürürken her birinin performans değerlerini görebiliyor ve fiziksel olarak dokunmadan her bir makineyi ayarlayabiliyor.
AR’ın etkileşim özellikleri ticari ürünlerde henüz düşük bir seviyede olsa da bu alanda da devrimsel açılımlar vaat ediyor. MIT Media Labs’te bulunan Fluid Interfaces adlı grup tarafından geliştirilen Reality Editor adlı AR uygulaması bu hızlı değişime dair güzel bir örnek oluşturuyor. Reality Editor, herhangi bir ABÜ’ye etkileşimli bir AR deneyimi eklemeyi mümkün kılıyor. Bu uygulama sayesinde bir kişi herhangi bir ABÜ’ye bir akıllı telefon veya tablet tutarak (veya akıllı bir gözlükten bakarak) bu ürünün dijital arayüzlerini ve programlanabilir özelliklerini “görebiliyor” ve bu özellikleri el hareketleriyle, sesli komutlarla ve hatta diğer akıllı ürünlerle bağlantılandırabiliyor. Örneğin, Reality Editor sayesinde bir kişi akıllı bir ampulün renk ve ışık şiddetine dair kontrollerini görüp “parlak” veya “mod” gibi sesli komutlar tanımlayarak bu özellikleri değiştirebiliyor. Ya da ampulün belirli özellikleri kullanıcının istediği bir butona bağlanabiliyor.
Bu özelliklere temel oluşturan teknolojiler henüz daha gelişme aşamasında fakat gürültülü ortamlarda sesli komutların doğruluğu artıyor ve hareket izleme ve göz takibi özellikleri de hızlanıyor. GE, rüzgar türbinlerindeki karmaşık kablolama süreçlerinde fabrika personeline destek olmak üzere ses komutlarıyla desteklenmiş AR deneyimlerini test etmeye başladı ve verimlilikte yüzde 34 artış gözlemledi.
AR İLE SANAL GERÇEKLİĞİ BİRLEŞTİRMEK
AR’ın yakın akrabası olan sanal gerçeklik (Virtual Reality-VR) destekleyici ama farklı bir teknolojidir. AR dijital bilgiyi fiziksel dünyanın üzerine bindirirken VR’da gerçek dünyanın yerine bilgisayarda oluşturulan bir sanal dünya söz konusudur. Her ne kadar VR eğlenceye yönelik uygulamalarda sıkça kullanılıyor olsa da eğitim amacıyla da kullanılıyor. Özellikle fiziksel ortamların tehlikeli veya çok uzak olduğu durumlarda VR oldukça yararlıdır. Ya da eğitime konu olan makine ve teçhizatın ortamda bulunmadığı durumlarda teknisyenler VR yardımı ile bu teçhizatın hologramlarının kullanıldığı sanal bir dünyada eğitilebilirler. Yani VR, AR’ın üç temel özelliği olan görselleştirme, talimatlar oluşturma ve etkileşimin yanında dördüncü bir özellik olarak “simüle etmeyi” katar.
AR, VR’a kıyasla çok daha geniş bir kullanım alanı bulacaktır. Ancak bazı durumlarda AR ve VR’ı bir arada kullanan uygulamalar mesafeleri, (uzak lokasyonların simülasyonu) zamanı (eski senaryoları veya geleceğe dair olası kullanımları yeniden oluşturarak) ve ölçeği (doğrudan deneyimlemek için çok geniş veya çok küçük alanlarda etkileşimi mümkün kılarak) azaltır. Üstüne üstlük insanları paylaşılan ortak sanal alanlarda bir araya getirmek algılamayı, takım çalışmasını, iletişimi ve karar vermeyi zenginleştirebilir.
Örneğin Ford, coğrafi olarak birbirinden uzak yerlerde bulunan mühendislerin belirli araçların prototiplerinin hologramları üzerinden gerçek zamanlı işbirliği içinde çalışabilecekleri sanal atölyeler tasarlamak için VR’dan faydalanıyor. Katılımcılar, gerçek hayattaki boyutlarıyla bire bir aynı 3 boyutlu hologramlar arasında dolaşabiliyor, bunların içlerine girebiliyor ve direksiyonun konumu, ön konsolun açısı veya kumanda düğmelerinin yerleri gibi birçok özelliği değiştirebiliyor. Bu süreç için pahalı prototipler yapmak ve herkesi bu prototipin yanına getirerek görüşlerini almak derdi ortadan kalkıyor.
ABD Ulusal Güvenlik Bakanlığı AR ile VR’ın kombinasyonunda bir adım daha öteye giderek personelinin patlamalar gibi acil durumlara nasıl yanıt vereceğine dair simülasyonlar oluşturuyor. Bu uygulama sayesinde maliyetler azalıyor ve gerçek hayatta tehlikeler barındıran bazı durumlardan kaçınıldığı için risk azalıyor. Çok uluslu enerji şirketi BP; sıcaklık, basınç, topografya ve okyanus akıntıları gibi özel sondaj koşullarını taklit eden VR simülasyonları ile AR temelli eğitim prosedürlerini bir arada kullanıyor. Böylelikle ekiplerine operasyonlar konusunda talimatlar verebiliyor, herhangi bir riske veya maliyete katlanmadan acil durumlara yönelik koordinasyon pratikleri yapma şansı buluyor.
AR NASIL DEĞER OLUŞTURUYOR?
AR iki noktada fayda oluşturur: Ürünlerin bir parçası olarak ya da ürün geliştirme, üretim, pazarlama, hizmet ve birçok diğer alanda yani değer zincirinde performansı artırarak...
Ürünün bir özelliği olarak AR. AR’ın yetenekleri, son dönemde git gide önemi artan ve daha iyi kullanıcı arayüzleri ve ergonomisi oluşturmaya yönelik tasarım odaklılık yaklaşımında katkı sağlayabilir. Ürünlerin, kullanıcılarına kullanım ve güvenlikle ilgili bilgileri sunma biçimi bir farklılaşma (mobil uygulamaların, Sonos müzik çalarlar gibi bazı ürünlerdeki ekranların yerini nasıl aldığını düşünün) noktası olabilir. AR, bu tür arayüzleri zenginleştirmek için çok uygun bir teknolojidir.
Son dönemde otomobillerde kullanılmaya başlanan AR head-up displayler, uzun yıllardır jet uçakları gibi bazı elit askeri ürünlerde kullanılıyordu ve ticari uçaklara da uyarlanmaya başlamıştı. Bu tür arayüzler birçok ürüne entegre edilmek anlamında pahalı ve hantal olabilir ancak akıllı gözlükler gibi bazı giyilebilir cihazlar her türden üretici için ciddi etkileri olan uygulamalar oluşturabilir. Kullanıcılar, akıllı gözlükler ile herhangi bir ürün üzerinde bir AR ekran görüntüleyebilir.
Örneğin, mutfaktaki bir fırına akıllı bir gözlükle baktığınızda pişirme sıcaklığını, pişme için kalan zamanı ve uyguladığınız tarifi gösteren sanal bir gösterge görebilirsiniz. Otomobilinize yaklaştığınızda AR arayüz kapıların kapalı, benzin deposunun neredeyse tamamen dolu olduğu ve sol arka tekerlekte hava basıncı kaybı görüldüğünü söyleyebilir.
AR arayüzü tamamen yazılım temelli olduğu ve bulut üzerinden dağıtılabildiği için tamamıyla kişiselleştirilebilir ve sürekli geliştirilebilir. Bu tür bir arayüz sunmanın ilave maliyeti göreceli olarak düşüktür ve düğmeler, vanalar, anahtarlar ve çevirme mekanizmaları gibi geleneksel unsurlar ortadan kaldırıldığı için cihazlarda alan kazanılması mümkün olur. Bu gelecek nesil arayüzlerin ürünleri ve rekabetçi konumlanmaları üzerine nasıl etkiler yapacağını düşünmek her üreticinin öncelikli görevi olmalıdır.
AR ve değer zinciri. AR’ın etkisi tüm değer zincirinde kendini gösterebilir ancak bu etkiler bazı alanlarda diğerlerine kıyasla daha gelişmiştir. Genellemek gerekirse görselleştirme ve talimat veren kılavuz uygulamaları şirketlerin operasyonlarında ciddi katkı sağlarken etkileşim yeteneği henüz gelişme ve pilot aşamasındadır.
Ürün geliştirme. Mühendisler, 3 boyutlu modeller geliştirmek için 30 yıldan bu yana bilgisayar destekli tasarım (CAD) programları kullanıyor olsalar da bu modellerle etkileşimleri 2 boyutlu ekranlarla sınırlı kalıyordu ve onların tasarımı konseptselleştirmeleri daha zorlaşıyordu. AR sayesinde 3 boyutlu modeller fiziksel dünyaya hologram olarak aktarılabilir ve mühendislerin tasarımları değerlendirme ve geliştirme kapasiteleri artırılabilir. Örneğin, bir makinenin üç boyutlu hologramı zemine yansıtılabilir ve mühendisler bunun etrafında dolaşır, altına ve üzerine göz atabilir ve hatta içine girerek tasarımın görünümü ve ergonomisini tam ölçekte değerlendirme şansına sahip olabilirler.
Mühendisler, AR kullanarak fiziksel prototipler üzerine CAD modelleri yansıtarak ürün ile tasarımın ne ölçüde uyuştuğunu kontrol edebilir. Volkswagen, en son tasarım ile prototipi karşılaştırmaya yönelik bu tekniği tasarım kontrolü süreçlerinde etkin olarak kullanıyor. Böylelikle mühendislerin daha önce iki boyutlu çizimler ile prototipleri karşılaştırarak yaptığı ve oldukça zorlu bir süreç olan kalite kontrol işlemi eskiye göre 5 ila 10 kat daha hızlı gerçekleştiriliyor.
Yakın zamanda; içinde kamera, hız sensörleri, GPS ve diğer sensörleri barındıran akıllı telefonlar ve gözlükler gibi AR temelli cihazların; tüketicilerin ürünle ne zaman, nerede ve nasıl etkileşimde bulunduklarını ortaya çıkararak ürün tasarımına daha fazla katlı vereceğine inanıyoruz. Örneğin, belirli tamir süreçlerinin nasıl başlatıldığına bakılabilir. Bu sayede AR arayüzü veri toplama anlamında da önemli bir nokta teşkil edecektir.
Üretim. Üretimde süreçler genelde karmaşıktır, yüzlerce hatta binlerce aşamadan oluşabilir ve hata yapmanın maliyeti yüksektir. Öğrenimlerimize göre şunu söyleyebiliriz ki AR, fabrikada üretim hattında çalışanların ihtiyaç duydukları doğru bilgileri gerektiği anda sağlayabilir, hataları azaltabilir, verimliliği ve etkinliği yükseltebilir.
AR, fabrikalarda, otomasyon ve kontrol sistemlerinden, ikincil sensörlerden ve varlık yönetim sistemlerinden veri alabilir ve her bir makine veya sürece dair izleme ve kontrol verilerini görünür hale getirebilir. Etkinliğe ve hata oranına dair verileri bağlama uygun biçimde görebilmek, tamir teknisyenlerinin sorunları anlamalarını ve fabrika personelinden bazı önleyici bakımları yapmalarını istemelerine imkân verir ve aksi takdirde pahalı tamiratlar gerektiren süreçlerin önüne geçilmiş olur.
Fabrikalar ve binalara yönelik otomasyon yazılımı alanında uzmanlaşan Iconics, ürün ve hizmetlerinin arayüzlerine AR eklemeye başladı. Fiziksel konumlara ilgili bilgileri ekleyen AR arayüzleri makinelerin ve süreçlerin daha etkin biçimde izlenmesini mümkün kılar.
Lojistik. Depo işlemlerinin toplam lojistik maliyetlerinde yaklaşık yüzde 20 paya sahip olduğu tahmin edilmektedir. Depo işlemlerinin maliyetlerinin yüzde 65’i de ürünlerin raflardan alınmasından kaynaklanır. Birçok depoda çalışanlar alınacak ürünlerin kağıt üzerinde bir listesini ellerine alır ve raf bölgesine giderek bu rafları arar ve ürünü alırlar. Bu yöntem yavaş ve hataya açıktır.
Lojistik devi DHL ve bazı diğer şirketler ürünleri toplama süreçlerinin etkinliğini ve doğruluğunu artırmak için AR kullanıyor. AR talimatları ile çalışanlar her bir ürünün bulunduğu alana yönlendiriliyor ve bir sonraki ürüne gitmek için en uygun rotayı görebiliyorlar. DHL, bu yaklaşım sayesinde hataları azalttı, çalışan bağlılığını artırdı ve verimlilikte yüzde 25 artış sağladı. Şirket AR destekli ürün toplamayı küresel operasyona yayıyor ve ürünlerin ve makinelerin yayılımını optimize edebilmek gibi bazı başka alanlarda AR’ı nasıl kullanabileceğini araştırıyor. Intel de depolarında AR kullanıyor ve raftan alış zamanında yüzde 29’luk bir tasarruf sağlıyor, hata oranını neredeyse sıfıra indiriyor. Ayrıca Intel’deki yeni çalışanlar eskilere kıyasla yüzde 15 daha hızlı erişim sağlayabiliyorlar.
Pazarlama ve satış. AR, mağaza ve ürün tanıtımı kavramlarını yeniden tanımlıyor ve müşteri deneyimini dönüştürüyor. Müşteriler satın almadan önce ürünlerin fiziksel ortamda nasıl duracağını veya çalışacağını gördüklerinde beklentileri çok daha gerçekçi olur, satın alma kararlarına daha güvenirler ve üründen daha fazla tatmin olurlar. AR, bir süre sonra fiziksel mağazalara ve showroomlara olan gereksinimi de ortadan kaldırabilir.
Ürünlerin farklı özellikler ve seçenekler ışığında yeniden konfigüre edilmesi söz konusu olduğunda, ki bu zor ve maliyetli bir süreç olabilir, AR değerli bir pazarlama aracına dönüşebilir. Örneğin inşaat şirketi AZEK, zemin ve döşeme ürünlerinin farklı renklerde ve döşeme biçimlerinde nasıl göründüğünü müşterilere ve müteahhitlere göstermek için AR kullanıyor. Ayrıca müşteriler bu simülasyonu çeşitli bağlamlarda görebiliyorlar. Eve bir telefon veya tablet üzerinden bakıldığında AR uygulaması evin görüntüsüne bir veranda ekleyebiliyor. Bu denetim, müşterilerin seçimlerine yönelik kaygılarını azaltıyor ve satış sürecini kısaltıyor.
AR, e-ticarette de online müşterilerin ürünlerin hologramlarını indirmelerine imkân sağlıyor. Wayfair ve IKEA, binlerce ürünün üç boyutlu modellerinin olduğu kütüphaneler ve bu ürünleri mevcut ortama yerleştirmeye yönelik uygulamalar sunarak müşterilerin bir mobilyanın veya dekorun evlerinde nasıl duracağını görmelerini sağlıyorlar. IKEA bu uygulamayı kullanarak farklı coğrafyalarda ürünlerine yönelik seçimlere dair önemli veriler de topluyor.
Satış sonrası hizmetler. Burası, AR kullanılarak ABÜ’lerin değer oluşturan yeteneklerini ortaya çıkarmak için en ideal alanlardan biri. Aynı fabrikalarda kullanıldığı gibi AR, burada da teknisyenlerin müşterilere hizmet vermesine yardımcı olabiliyor. Ürün tarafından üretilen tahmine dayalı analiz verilerini gösterebiliyor, teknisyenleri gerçek zamanlı olarak tamirat sürecinden yönlendirebiliyor ve süreçleri optimize etmek üzere uzakta bulunan uzmanlarla teknisyenleri bir araya getirebiliyor. Örneğin, bir AR paneli teknisyene bir ay içinde olası arıza verecek bir parçayı gösterebiliyor ve bu parça değiştirilerek bir olası sorundan kurtulunabiliyor.
Avrupa merkezli bir telekomünikasyon hizmet sağlayıcı şirket olan KPN’de sahada görev yapan mühendisler tamirat süreçlerinde AR gözlükler kullanarak bir ürünün daha önce hangi tamiratları geçirdiğinin bilgilerini, tanıları ve konum temelli bilgileri görüntüleyebiliyorlar. Bu AR göstergeler mühendislerin sorunları çözmelerine yardımcı olurken servis ekiplerinde toplam maliyetlerde yüzde 11 düşüş sağlıyor, hata oranlarında yüzde 17 azalma getiriyor ve tamirat kalitesinin artmasına zemin hazırlıyor.
Xerox, sahada görev yapan mühendislere servis rehberleri ve telefon desteği vermek yerine onları AR ile destekliyor. Bu yöntem sayesinde sorunu ilk seferde giderme oranı yüzde 67 arttı ve mühendislerin verimliliği yüzde 20 yükseldi. Aynı zamanda sorunları çözme süresi 2 saat düştüğü için personel ihtiyacı da azaldı. Xerox şu anda AR’ı teknik uzmanları doğrudan müşterilerle bağlantıya geçirmek için kullanıyor. Bu yöntemin kullanılmasından sonra, sorunların, herhangi bir müdahaleye gerek kalmadan müşterinin kendisi tarafından çözülme oranı yüzde 76 artış gösterdi. Böylelikle Xerox için seyahat maliyetleri azalırken müşteriler cihazlarını daha kısa sürede kullanılır hale getirebildiler. Ayrıca Xerox, müşteri memnuniyet oranını yüzde 95’e yükseltti.
İnsan kaynakları. DHL, ABD Donanması ve Boeing gibi AR’ı erken aşamada uygulamaya alan kurumlar AR üzerinden gerektiği anda adım adım eğitimler vermenin gücünü görüyorlar. AR sayesinde yönergeler herhangi bir teknisyenin deneyimine göre özelleştirilebiliyor veya belirli hatalardan kaçınmak üzere düzenlenebiliyor. Örneğin, bir kişi hep aynı hatayı yapıyorsa işinin kalitesi artana dek AR gözlük kullanması talep edilebiliyor. Bazı şirketlerde AR kullanımı, bazı alanlarda eğitime ayrılması gereken zamanı neredeyse sıfıra düşürdü ve bu alanlarda yeni işe alınacak kişilerden daha düşük beceriler beklenmesine zemin hazırladı.
Bu yaklaşım, talebin yüksek olduğu dönemlerde çok yoğunlaşan ve geçici işçi çalıştırma ihtiyacı yüksek olan DHL gibi şirketler açısından büyük avantajlar getirebiliyor. Gerçek zamanlı eğitime imkân sağlayan ve kişilerin depoda veya gönderi teslim noktalarındaki süreçlerinde adım adım yönlendirme yapmayı mümkün kılan AR, DHL’in geleneksel yapıdaki yönlendirici uzmanlara olan ihtiyacını azalttı ve yeni işe alınanların işe alışma sürecini hızlandırdı.
AR VE STRATEJİ
AR, şirketlerin rekabet tarzına ciddi etkiler yapacak. HBR’da yayımlanan birkaç makalemizde daha önce de belirttiğimiz gibi ABÜ’ler sadece endüstrileri değil bu endüstrilerdeki rekabetin doğasını da değiştiriyor ve genelde endüstrilerin sınırlarını genişletiyor. ABÜ’ler üreticilere hangi fonksiyonaliteye odaklanmaktan ve veri haklarını ve güvenliğini yönetmekten tutun şirketin ürün skalasını genişletmeye ve akıllı sistemlerle rekabet etmeye dek birçok yeni stratejik seçenek sunuyor.
ABÜ teknolojileriyle birlikte kullanılan insan arayüzleri olma konusunda son derece güçlü bir noktada bulunan ve penetrasyonu her geçen gün artan AR bazı stratejik soruları da beraberinde getiriyor. Her ne kadar bu sorulara verilecek yanıtlar her şirketin kendine özgü şartlarına göre değişiyor olsa da AR, her şirketin stratejisinde daha fazla yer buluyor olacak.
"AR, FABRİKALARDA HATALARIN AZALMASINA VE VERİMLİLİĞİN ARTMASINA İMKÂN VERİYOR."
Yüzleşmek durumunda kalacağımız bazı sorular şunlar:
Endüstrimizde AR’a yönelik seçenekler neler ve bunları hangi sıralamayla hayata geçirmeliyiz? Şirketler AR’ın müşteriler, ürün özellikleri ve değer zinciri üzerindeki etkisini değerlendirmelidir.
AR şirketin ürün çeşitlendirmesine nasıl katkıda bulunabilir? AR, birden fazla farklılaşma yolu oluşturabilir. Ürünlerin mevcut özelliklerini artıran destekleyici özellikler getirebilir, müşterilere daha fazla bilgi sağlayabilir veya ürüne olan bağlılığı artırabilir. Ürünün fonskiyonelliğini zenginleştiren veya kullanımını kolaylaştıran AR arayüzleri büyük bir farklılaşma unsuru olabilir zira bu özellikler ürüne dair desteği, servis, ve ürünün çalışır kalma süresini ciddi artırabilir. Ayrıca AR sayesinde müşterilerin ürünü ne şekilde kullandıklarına dair yeni geribildirimler alınabilir ve ürün farklılaştırma konusunda daha önce görülmemiş açılımlar yakalanabilir. Farklılaştırma anlamında doğru strateji şirketin mevcut stratejisine, rakiplerin neler yapıyor olduğuna ve başta donanım olmak üzere teknolojideki gelişmelere bağlıdır.
AR, maliyet tasarrufunda en fazla hangi noktada katkıda bulunabilir? AR, her şirket için farklı verimlilik alanları oluşturabilir. Daha önce de söylediğimiz gibi eğitim, servis, montaj, tasarım ve değer zincirinin diğer alanlarında maliyet tasarrufları sağlayabilir. Ayrıca fiziksel arayüzlere gereksinimi azaltarak üretim maliyetlerini ciddi biçimde düşürebilir. Her şirket, AR temelli maliyet tasarruflarını kendi stratejik konumlandırmasıyla uyumlu biçimde değerlendirmelidir. Karmaşık ve gelişmiş ürünlere sahip olan şirketler AR’ın üst seviye ve maliyet tasarrufu sağlayan arayüzüne odaklanırken daha orta seviye ürünler üreten şirketler değer zincirindeki operasyonel verimlilik fırsatlarına bakmalı. Tüketici endüstrilerinde ve perakendede başlangıç noktası olarak pazarlama temelli görselleştirme uygulamaları uygun olabilir. Üretimde; mühendislik, imalat ve servis alanlarındaki verimsizlikleri gideren kılavuz ve yönlendirme uygulamaları ilgi çekiyor. Her ne kadar henüz yeni yeni gelişiyor olsa da AR’ın etkileşim yetenekleri, özelleştirme ve karmaşık kontrol özelliklerine sahip ürünler üreten tüm endüstrilerde fırsatlar oluşturuyor.
Şirket AR tasarımını ve uygulamasını çekirdek güçlerinden biri haline mi getirmeli yoksa dış kaynak veya iş ortağı kullanmak yeterli olur mu? Birçok şirket, sayısı çok fazla olmayan AR geliştirme yeteneklerine erişmekte zorluk çekiyor. Talep gören yetkinliklerden biri de kullanıcı deneyimi veya kullanıcı arayüzü (UX/UI) tasarımı... Üç boyutlu dijital bilgiyi insanların anlayacağı ve kullanacağı biçimde sunabilmek çok önemli. Şirketler etkileyici olan ama çok da işe yaramayan AR deneyimleri oluşturma tuzağına düşmek ve asıl amaçlarından sapmak istemiyorlar. Etkili AR deneyimleri için doğru içerik de çok önemli bu nedenle bir diğer az bulunan yetenek olan içeriği oluşturan ve yönetebilen kişiler de değerlerini artırıyor. Dijital modelleme becerileri ve bu modelleri AR uygulamalarında kullanabilme yetkinliği de kilit öneme sahip. Zaman içinde şirketlerde AR’a dedike ekipler oluşturulacağını düşünüyoruz zira 1990’larda ve 2000’lerde web sitelerinin gelişim sürecinde de benzer bir yaklaşım görmüştük. Bu yeni ortamın gelişmesine imkân verecek altyapıları oluşturmak ve AR içeriğini kurgulayıp yönetmek için dedike ekiplere ihtiyaç olacak. Birçok şirket kendi bünyelerinde AR becerileri oluşturmaya başladı ancak bu konuda ilerleyenlerin sayısı çok az. AR üzerine çalışan kişileri işe alıp eğitmek mi yoksa uzmanlaşmış yazılım ve hizmet şirketleriyle işbirliğine gitmek mi daha rasyonel? sorusu birçok şirket için henüz cevaplanmamış durumda. AR’ın kendi alanlarındaki rekabette önemli bir belirleyici olacağını düşünen bazı şirketler AR yetkinliklerini stratejik bir varlık olarak görmek ve bu kişileri işe alıp geliştirmek zorunda. Ancak, AR’ın önemli ama rekabet için vazgeçilmez olmadığı koşullarda şirketler uzman yazılım ve hizmet şirketleriyle işbirliğine giderek kurum dışındaki yetenekleri ve teknolojiyi kullanabilirler. Bu makalede değindiğimiz AR teknolojilerini bütünleşik biçimde oluşturmanın zorlukları, alacağı zaman ve oluşturacağı maliyet dikkat çekicidir ve her bileşende uzmanlaşma gerektirir. AR’ın erken dönemlerinde teknoloji ve hizmet sağlayıcılarının sayısı da azdı ve şirketler kendi içlerinde birimler oluşturdular. Ancak bugünlerde alanında çok iyi AR hizmet sağlayıcıları ortaya çıkıyor ve şirketlerin kendi içlerindeki yapıların bu şirketlerle rekabet etmesi git gide zorlaşıyor.
AR, paydaşlarla iletişimi nasıl değiştirecek? AR, mevcut iki boyutlu basılı ve dijital iletişim yaklaşımlarına destek olurken bazı durumlarda bunları ikame edecek. Ancak AR’ı bir diğer iletişim kanalı olarak görmek haksızlık olur. AR, insanlarla etkileşim kurmanın yepyeni bir yolu. İnsanların bilgiyi ve yönergeleri anlaması ve kullanması anlamında çok ciddi ve benzersiz bir yöntem sunar.
Teknik raporları paylaşmak için kurgulanan web şirketleri, eğitimi ve sosyal etkileşimi tamamen değiştirdi. AR’ın da benzer bir etkiyi iletişimde yapmasını bekliyoruz. AR, iletişimin boyutunu bugün öngöremeyeceğimiz kadar ciddi biçimde değiştirecek. Şirketler bu kanalı nasıl yaratıcı biçimde kullanabileceklerini düşünmeye başlamalı.
AR’I HAYATA GEÇİRMEK
Değer zinciri içerisinde AR uygulamalarının pilotları ve uyarlamaları sayı ve çeşitlilik olarak artmaya devam ediyor.
Her şirket, AR’ın faydalarını işlerinde nasıl kullanacaklarına dair bir yol haritası kurgularken bu teknolojinin kullanımını yaygınlaştıracak becerileri de oluşturmak durumunda. Şirketler, AR’ı hayata geçirmeye dair sıralamayı ve hızı belirlerken bağlamdan bağlama göre değişim gösteren teknik zorlukları ve organizasyonel becerileri göz önüne almak durumunda. Şirketler şu beş temel soruya yanıt bulmak durumunda:
1. Hangi geliştirme yetkinliklerine ihtiyaç duyulacak? Bazı AR deneyimleri diğerlerine göre daha karmaşıktır. İnsanların ürünlerin farklı konfigürasyonlar ve ortamlarda nasıl göründüğünü gördükleri uygulamalar (IKEA, Wayfair ve AZEK’in yaptıkları gibi) göreceli olarak kolaydır ve iyi birer başlangıç noktası olabilir. Tüketicilerin, AR uygulamasını indirmek ve kullanmak anlamında motive edilmesi ve bir mobil cihaz yeterlidir.
Boeing ve GE’nin üretim süreçlerinde uyguladıklarına benzer yönlendirme ve kılavuz uygulamalarını geliştirmek ve kullanmak daha zordur. Bu uygulamalar, dinamik üç boyutlu dijital içerik oluşturmayı, bu içeriği sürdürmeyi ve henüz gelişim sürecinin erken aşamasında bulunan başa giyilen modüllerin veya akıllı gözlüklerin kullanımını gerektirebilir. Ayrıca, ses veya hareket tanımlama gibi daha yeni teknolojileri ve ABÜ’leri kontrol eden yazılımlarla entegre olmayı gerektirebilir. Birçok şirket işe üç boyutlu modellerin statik görselleştirilmesiyle başlayabilir ancak en kısa sürede daha etkili olan yönergesel deneyimlere dair dinamik içeriğe geçmeleri önemlidir.
2. Şirket dijital içeriği nasıl üretmeli? En basitinden en karmaşığına dek tüm AR deneyimleri içeriğe ihtiyaç duyar. Bazı durumlarda ürün tasarımları gibi elde mevcut olan dijital içeriği kullanmak mümkün olabilir. Ancak zamanla daha karmaşık, dinamik deneyimler sıfırdan kurgulanmalıdır ve bu çaba, uzmanlık gerektirir.
AR temelli mobilya kataloğu gibi basit uygulamalar basit ürün içerikleriyle yapılabilir. Ancak daha karmaşık ve yönergeye dönük uygulamalar (makinelerin tamirinde kullanılanlar gibi) ürünlere dair doğru ve yüksek detay seviyesinde dijital çizimlere ihtiyaç duyar. Şirketleri ürün geliştirme sürecinde üretilen CAD modellerini adapte ederek veya üç boyutlu tarama gibi dijitalleştirme tekniklerini kullanarak bu içeriği oluşturabilirler. En üst seviye, karmaşık AR deneyimlerinde kurumsal iş sistemlerinden, ABÜ’lerden veya kurum dışı veri kaynaklarından gelen ve gerçek zamanlı veri akışı ve bunu içerikle entegre etmek gerekebilir. Şirketler, AR portföyünü genişletme sürecinde CAD ve diğer alanlarda mevcut olan üç boyutlu dijital varlıların envanterini çıkarmalı ve dijital modelleme yatırımları yapmalıdır.
3. AR uygulamaları fiziksel dünyayı nasıl algılar? AR teknolojilerin, dijital bilgiyi gerçek dünyaya en doğru biçimde yansıtabilmek için bu özelliğe sahip cihazların nesneleri nasıl algıladığını bilmesi önemlidir. Bunu yapmanın en kolay yolu bir GPS üzerinden AR cihazının konumunu görmektir. Bu yönteme “kayıtdışı” AR deneyimi denir. Örneğin otomobillerdeki head-up display özelliğiyle bütünleştirilen navigasyon sistemleri bu yaklaşımı kullanır.
Daha fazla değer vaat eden ve “kayıtlı” diye tabir edebileceğimiz deneyimler bilgiyle belirli nesneleri eşleştirmeye dayanır. Bunu yapmak için cihazlara iliştirilmiş barkod, logo veya etiketlerden yararlanılır ve kullanıcı AR cihazı ile bunları tarayarak bilgiye ulaşır. Daha da güçlü bir yaklaşım ise nesneleri üç boyutlu modellerindeki şekillerine göre otomatik tanıyabilmektir. Bu şekilde örneğin bir teknisyen, bakımından sorumlu olduğu her türlü makineyi tanıyabilir ve onunla etkileşime girebilir. Bu tür belirteçler iyi bir başlangıç noktası teşkil etse de şekil tanıma teknolojileri hızla gelişiyor ve şirketler en fazla değer vaat eden AR uygulamalarında bu teknolojilerden yararlanabilecekleri yetkinlikler geliştirmek durumunda.
4. Ne tür AR donanımına ihtiyaç olacak? Geniş bir müşteri kitlesini hedefleyen AR deneyimleri genelde akıllı telefonlar üzerinde tasarlanır ve böylelikle çok daha kolay ve yaygın hale gelir. Şirketler, daha karmaşık deneyimler geliştirebilmek için daha büyük ekrana, daha iyi grafiklere ve daha fazla işlem gücüne sahip olan tabletleri tercih edebilir. Havacılık ve otomotiv gibi alanlarda kullanılan daha gelişmiş uygulamalarda, daha maliyetli olan ama daha etkili sonuç veren head-up display temelli cihazlar kullanılabilir.
Özellikle servis, üretim ve ürün arayüzlerine dair uygulamalarda kullanan kişinin ellerini serbest bırakacak, başa takılan cihazlara ihtiyaç olacaktır. Bu teknoloji şu anda hem gelişme aşamasında hem de pahalı ancak önümüzdeki birkaç yıl içinde akıllı gözlüklerin daha yaygınlaşacağı ve AR’ın gücünü daha da artıracağı bir gerçek. Microsoft, Google ve Apple kendi cihazları için optimize edilmiş AR teknolojileri sunuyor. Ancak birçok şirket, AR deneyimlerini farklı markalardan oluşan telefonlar ve tabletler üzerinden kullanmaya imkân veren platformlar üstü bir yaklaşım benimsemek ve zamanı geldiğinde akıllı gözlüklere hazır olduklarından emin olmak durumundadır. (“Akıllı Gözlüklerin Savaşı” yazısına bakınız.)
5. Yazılım geliştirme modeli mi içerik yayımlama modeli mi kullanılmalı? AR alanındaki erken dönem uygulamaların çoğunluğu bir telefona veya tablete indirilen ve içinde içeriği de barındıran tekil yazılım uygulamalarıdır. Bu yaklaşım, güvenilir ve yüksek çözünürlüklü deneyimlere imkân verirken şirketlere internet bağlantısına gerek duymayan uygulamalar geliştirme şansı kazandırıyor. Bu modeldeki sıkıntı şu: AR deneyimlerinde yapılacak herhangi bir değişiklik durumunda yazılım geliştiriciler uygulamaları yeniden yazmak durumunda kalacak ki bu da maliyeti yüksek darboğazlar oluşturacaktır.
Yeni gelişen bir alternatif yaklaşım, AR içeriği oluşturmak için ticari bir AR yayınlama uygulamasını kullanıyor ve içeriği bulutta tutuyor. AR deneyimi istenildiği anda ve herhangi bir AR cihazı üzerinden indirilebiliyor. AR içeriği, web sitesi içeriğine benzer biçimde yazılımı değiştirmeden güncellenebilir veya değiştirilebilir hale geliyor ki büyük hacimde bilgi desteği veya sürekli değişim gerektiğinde bu uygulama avantaj sağlıyor. Daha fazla cihazlar ve ürünler gerçek zamanlı AR etkileşiminde ve kontrolünde içerik yayıncılığı modeli daha yaygın bir hale geliyor. AR’ı kurumun geneline yaymak için içerik yayıncılığı becerileri çok önemlidir.
ABÜ’ler ve verinin artmasıyla hızlanan dijital devrim verimliliği artırıyor ve ekonomide yeni değerlerin açığa çıkmasına imkân sağlıyor. Yaşanan kısıt, veri veya bilginin olmaması değil bu veri ve bilgiyi içselleştirmek ve bunları kullanabilmek, diğer bir deyişle önemli kısıt, kullanıcı arayüzleri... AR bu sıkıntıyı ortadan kaldırmak için önemli bir fırsat sunuyor.
Aynı zamanda, makinelerin öğrenmesi ve otomasyon alanındaki gelişmeler de insanlığın geleceği hakkında bazı sorular ortaya atılmasına neden oluyor. İleri düzey eğitim almamış kişiler başta olmak üzere insanlar için yeterince iş fırsatı olacak mı? Yapay zeka ve robotların hâkim olacağı dünyada insanlara talep kalmayacak mı?
Yeni teknolojilerin insanların fırsatlarını yok edeceğini düşünmek kolay. Yüzyıllardır yeni teknolojiler insanların yerini alıyor ve sonunda istihdam azalmıyor aksine artıyor. Teknoloji verimliliğimizi ve yaşam standardımızı ciddi biçimde yükseltti. Yeni ihtiyaçlara yönelik yeni çözümler oluşuyor ve bu çözümler yeni nesil bir işgücünü gerektiriyor. Bugünün işleri, yüz yıl öncesinde var olmayan ürün ve hizmetleri kullanmayı gerektiriyor. Geçmişten aldığımız ders gösteriyor ki bugünün dijital devrimi de yeni inovasyon dalgaları oluşturacak ve henüz hayal edemediğimiz yeni işleri doğuracak.
Böylesi bir gelecekte insanın rolü yanlış anlaşılıyor. İnsanlar, makinelerin ve algoritmaların yakın zamanda edinemeyeceği bazı özgün güçlere sahip. Bugünün robotlarının çok daha ötesinde motor becerilere sahibiz ve böylece bir makinedeki küçük bir parçayı veya bir rüzgar türbinindeki kabloları kolaylıkla değiştirebiliyoruz. Kan almak, bitki budamak veya patlayan lastiği değiştirmek gibi daha az beceri gerektiren işlerde bile insan faktörü öne çıkıyor ve otomasyona sıcak bakılmıyor. İnsan bilinci özgün koşullara hızla adapte olabiliyor. İnsanlar bilgiyi özümseme, problemleri çözme, yargıda bulunma ve koşullara göre harekete geçme konusunda yüksek seviyede uyum gösterebiliyorlar. İnsanların öngörülen gelecekteki sergileyecekleri esneklik, hayal gücü, içgörü ve yaratıcılık yetenekleri herhangi bir makinenin çok daha ötesinde.
Yapay zeka ve robotik alanlarındaki gelişmeler etkileyici olsa da makinelerle insanların gelişmiş özelliklerini bir arada kullanmak, bu iki unsurun ayrı ayrı kullanılmasına kıyasla çok daha fazla verimlilik ve değer ortaya koyar. Bu fırsatı en üst seviyede hayata geçirmenin yolu dijital ve fiziksel dünyalar arasındaki uçurumu köprüleyecek güçlü bir insan arayüzü oluşturmaktan geçiyor. Bizce AR bu konuda tarihi bir şansa sahip. AR, insanlara, yeni dijital bilgiler ve makinelerin becerilerini en üst seviyede kullanma ve böylelikle kendi yetkinliklerini geliştirme şansı veriyor. Karmaşık yönergeler veya pahalı konvansiyonel sistemlere gerek duymadan karmaşık işleri yapmayı mümkün kılan AR, eğitim ve beceri geliştirme süreçlerini de derinden etkileyecek. Bugün böyle bir modele sahip değiliz. Sonuçta insanlar, AR sayesinde, dijital devrime ve onun vaatlerine en doğru biçimde dokunma şansı elde edecekler.
Gerçek dünya üç boyutlu olsa da veri dünyası iki boyutlu ekranlara ve kağıtlara sıkışmış durumda. Gerçek dünya ile dijital dünya arasındaki bu farklılık yüksek hacimli verileri kullanma becerilerimizi sınırlıyor.
Artırılmış gerçeklik, gerçek nesnelerin üzerine görüntü ve veri yansıtarak bu sorunu çözmeyi vaat ediyor. Bilgiyi kullanılacak bağlama doğruda eklemleyen AR bilgiyi özümseme ve kullanma becerilerimizi de artırıyor.
GE, Mayo Clinic ve ABD Donanması gibi önde gelen bazı kurumlar verimliliği, kaliteyi artırmak ve eğitimi zenginleştirmek için AR’dan yararlanıyorlar. İnsanların ve makinelerin güçlerini birleştiren AR değer oluşturmayı da hızlandırıyor.
GÜVENLİK VE MAHREMİYET VİDEO
Data Privacy Summit - Global Privacy Law Update: United States, Europe and the Rest of the World
Data Privacy Summit - The Power of Data
Data Privacy Summit - Data Privacy Panel: Local Cases, EU Inspired Solutions
Data Privacy Summit - Data Protection Compliance in a Connected World: Challenges in IoT Privacy
Data Privacy Summit - AI Innovation Ethics and Privacy
Data Privacy Summit - Data: What to Look For, What to Understand?
YETENEK YÖNETİMİ VİDEO
Yeteneği Geliştirmek İçin Bir Sisteminiz Olmalı
LİDERLİK GELİŞİMİ VİDEO
Yöneticiler Veriyi Nasıl Kullanmalı
KARİYER PLANLAMASI VİDEO