Kıbrıs'ta AKP'nin su rantı kavgası
Türkiye'den KKTC'ye boru hatlarıyla taşınan suyun Türkiye'nin dayatmaları nedeniyle yönetim krizi çözülemediği için iki aydır denize boşaltıldığı söyleniyor.
Türkiye’den Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne (KKTC) boru hatlarıyla götürülen ve “asrın projesi” diye reklamı yapılan KKTC Su Temin Projesi’nde Türkiye’nin dayatmaları nedeniyle yönetim krizi çözülemediği için iki aydır denize boşaltıldığı söyleniyor. Bakanlık haberleri sürekli olarak yalanlamaya çalışsa da ikna edici olmaktan uzak. Geçtiğimiz Kasım ayında, AKP’nin, seçim öncesinde büyük bir törenle açtığı Türkiye’den KKTC’ye su taşıyan boru sistemini kapattığı haberleri basına yansımıştı.
Su denize akıtılıyor
1.6 milyar lira maliyetle Anamur’dan denizin 250 metre altından askılı boru sistemiyle Girne’ye ulaşan suyun yönetimi konusundaki krizin temelinde, su dağıtımı işlerinin piyasaya açılıp açılmayacağı var. KKTC tarafı, mevcut belediyelerin ve belediyelerin kurduğu şirketin, su faturalarını tahsil etmesini istiyor. Türkiye tarafı ise, suyun özel şirketler tarafından tüketiciye ulaştırılmasını istiyor. Türkiye, bunun için suyun KKTC’ye bedava verildiğini, Ada içindeki su dağıtımının maliyetinin ise, KKTC tarafından karşılanmasını istediğini söylüyor.
Su dağıtım maliyetinin içinde KKTC’deki pompa istasyonlarının elektrik maliyeti ile arıtma tesisinin işletilmesi bulunuyor. Türkiye ayrıca mevcut dağıtım hatlarının yenilenmesi gerektiğine dikkat çekerek, KKTC içinde ek 600 milyon liralık yatırıma dikkat çekiyor. Türkiye mevcut belediyelerin, günümüzde su fatura tahsilat oranlarının çok düşük olduğunu, çoğunluğunun mali krizde bulunduğunu ve 600 milyon liralık ek yatırımı da yapmak için kaynağının olmadığına dikkat çekiyor ve suyun özel şirketler tarafından işletilmesini işletilmesini istiyor.
Bu arada, bir süre ‘Türkiye vanaları kapattı’ iddialarına yol açan borulardan gelen su ise, iki aydır denize boşaltılıyor. Su projesini yöneten DSİ, suyun ‘teknik nedenlerle’ denize boşaltıldığını açıklıyor. Ancak Ada’da gerçek nedenin işletme krizi olduğu yönünde genel bir görüş hakim.
AKP, ‘IMF’cilik oynuyor
Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Türkiye’den KKTC’ye iletilen suyun denize boşa akıtıldığı haberlerine ilişkin “Şu an itibariyle Geçitköy Barajı’na Türkiye tarafından suyun iletilmesi devam etmektedir. Verilen suyun denize boşa akıtıldığı bilgisi doğru değildir” açıklamasında bulunuyor.
Öte yandan, bakanlıktan yapılan açıklamada, sistemin yap işlet devret modeli ile işletileceği, geçiş sürecin de ise DSİ tarafından işletilmesi konusunda mutabakat sağlandığı söylense de son cümlede “Netice olarak, KKTC tarafının karar vermesi halinde hemen Lefkoşe’ye su verilebilecek durumdadır.” denilmesi dikkat çekti.