İBRAHİM ARAT - DEĞİŞEN DÜNYA – GLOBAL SEYAHAT TRENDİ
Türk turizminde yaşanan kriz, her ne kadar siyasal konjonktüre bağlı olsa da, gelişen ve değişen dünyaya duyarsız kalmak, bu değişimlere ayak uyduramamak bu krizin kronikleşmesine sebebiyet verecektir.
Öyle ya da böyle isteyerek veya istemeyerek bu değişimler yeni senaryolar yazıyor ve yazacak.
Dünya turizm sektörü hızla değişirken buna seyirci kalmak, kendimizi rüzgara bırakmak maalesef ki figüran olmamıza sebebiyet verir.
Eğer ki özellikle Akdeniz’de liderliğe oynayacağımızı iddia ediyor isek, yol haritamızın acilen çizilmesi gerekiyor.
Koyulan hedefler gösteriyor ki, bizim Dünya turizminde olmamız gereken yer liderliktir.
Geçtiğimiz günlerde Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı tarafından tekrar dillendirilen 85 milyon yabancı ziyaretçi 85 milyar dolar gelir hedefi bunu kanıtlıyor.
Ancak bu hedefe nasıl ulaşacağımız konusunda hala kimsenin aklında net bir resim belirebilmiş değil.
Zaten mevcut durumun anlaşılamadığı bir ortamda gelecek planlarının yapılması ne derece gerçekçi ve aynı ölçüde anlaşılır olabilir.
Öncelikle bulunduğumuz konuma bakacak olursak;
TÜİK rakamlarına göre; 2016 yılında 25 milyon yabancı ziyaretçi ağırlarken 16 milyar dolar gelir elde ettik. Yani, kişi başı toplam
harcama 633 Amerikan Doları.
85 milyon yabancı ziyaretçi sayısına ulaşmak için yüzde 240 gibi bir büyüme sağlamamız gerekiyor.
36 milyon yabancı ziyaretçi sayılarından 25 milyonlara düştüğümüz göz önüne alındığında, öncelikli hedefin eski sayılara ulaşmak olması gerekiyor.
Yakalamak istediğimiz Fransa 85 milyon ziyaretçi sayısından 2016 yılında 79 milyon’a düşmüşken İspanya aradaki farkı kapatarak 76 milyon’a ulaştı.
İspanya’nın yeni hedefi, 80 milyon yabancı ziyaretçi sayısını aşarak liderliği ele geçirmek.
İtalya ise 50 – 55 milyon bantını muhafaza ederek yerini koruyor.
Uzun yıllar önce geride bıraktığımız ve artık rakibimiz olarak görülmeyen Yunanistan’ın tekrar gerisine düştük.
2016 yılında 29 milyon yabancı ziyaretçi ağırlayan Yunanistan bu artışı sürdürmeyi hedefliyor.
Salt ziyaretçi sayısı olarak baktığımızda durum bu iken, IPK tarafından ITB için hazırlanan rapor trendler konusunda önemli bilgiler veriyor.
Bu rapora göre Avrupa’da yurtdışı çıkışları yüzde 2,5 artış gösterirken 16 ve üzeri gece konaklamalar yüzde 5 artış, 8 ila 15 gün konaklamalar yüzde 1 artış, kısa kalışlar yüzde 2 artış göstermiş durumda.
Uzun konaklamalar artış göstermiş olmasına rağmen en fazla artışın Avrupa içi seyahatlerde olduğu görülüyor.
Avrupalı turistlerin tatil kararını belirleyen en önemli konu güvenlik.
Deniz, kum, güneş amacıyla çıkılan tatil oranı aynı kalırken, şehir turları için çıkılan tatiller yüzde 15 artış göstermiştir.
Ayrıca rapora göre seyahat sürelerinin uzamasına rağmen genelde kıta içerisinde ve aile, eş, dost ziyaretleri şeklinde gerçekleştiğine vurgu yapılıyor.
2017 için öngörüler ise trendin 2016 ile paralellik göstereceği şeklinde.
Avrupa pazarında durum böyle iken Asya pazarında da keskin değişimler kendini gösteriyor.
Ekonomik kalkınmalar ışığında yurt dışı tatil çıkışları artarken 2016 yılında tüm zamanların rekoru kırıldı.
Bu artışta Çin başı çekiyor.
Uzun yıllardır her sene hedef koyduğumuz Çin pazarında bu büyümelere rağmen maalesef trend pek de bizim arzu ettiğimiz gibi değil.
İki önemli nokta; toplamda yüzde 11 artış gösteren Asya pazarında aynı bölge içerisinde tatile çıkma oranı yüzde 14 artarken
Amerika yüzde 11 artış gösteriyor.
Avrupa için ise yüzde 1 gibi bir düşüş gözlemleniyor.
World Travel Monitor raporlarına göre Asyalı turistler daha çok deniz, kum, güneş turizmine yönelmiş durumdalar.
Bu turizm çeşidine olan talep artış oranı yüzde 20. Ortalama kalış süresi 6 günlere kadar düşmüş durumda.
Toplam harcamada görülen düşüş ise yüzde 2.
IPK International Kurucusu ve Başkanı Rolf Freitag, raporda ‘’Asyalı turistler zaman içerisinde Batılı turistler gibi ‘normal tatil alışkanlığı olan’ turistlere dönüşmektedir’’ yorumunu yapıyor.
Bir başka hedef pazar olan Arap pazarının, Türk turizmi için neden çok fazla abartılı ve kesinlikle Avrupa pazarının yerine
konulamayacağını daha önceki yazılarımda uzunca anlatmıştım.
Şu an için elimizdeki tek pazar olan Rus pazarında herşey yolunda gidiyor gibi görülse de, bunun fiyat endeksli olduğu ve uzun
vadede kimseyi tatmin etmeyeceğini göz ardı etmemek gerekiyor.
Hedefler koymak hatta o hedefleri mümkün olduğunca yükseğe koymak güzeldir. Ancak o hedeflere ulaşacak bir yol haritasının olmaması sonunda hüsran getirecektir.
İçerisinde bulunduğumuz konjonktüre baktığımız zaman gelişmeler Türk turizminin hiç de lehine gözükmüyor.
Son zamanlarda dile getirilen ‘’ikinci bir dip korkusu’’ daha uzun yıllar süreceğe benziyor.
Yaşadığımız, görülen veya görülmeyen bütün bu nedenlerin bir sonucudur.
Görünen ve devamlı konuşulan krizlerin yanısıra Dünya’daki değişimlerin yakından takip edilememesi dip noktasının daha da derinlerde olmasına sebebiyet verir.
Her ne kadar Avrupa ile yaşanan kriz Hilal ile Haç’ın, İslamiyet ile Batı’nın kavgası gibi çok keskin ifadelerle tanımlansa da konjonktürel şartlar değiştiğinde tekrar eski haline dönmesi yüksek bir ihtimal.
Ancak bu süreçte yapılması gereken şey durumu iyi tarif edip neler olabileceğinin senaryolarını yazmaktır.
Acı da olsa canımızı da sıksa gerçek ile yüzleşmeliyiz.
Sorunlarla boğuşan bir ülke iken, turizmde dünya liderliğini hedeflemememiz gerektiğinin farkına bir an önce varıp, gerçekçi adımlar atmalıyız.
Çünkü biz bunlar ile uğraşırken ‘’atı alan Üsküdar’ı geçecek’’ ve asıl Türk turizmi için tehlike, trendi takip edemeyip Dünya’nın gerisinde kaldığımız zaman anlaşılacak.