Gebze, Kocaeli hakkında ansiklopedik bilgi
* Yüzölçümü: 604 kmÂ²
Gebze, Kocaeli'nin ve KocaeliMarmara bölgesinde, İzmit Körfezinin güney ve kuzeyinde yer alan il. Kuzeyinde Karadeniz, batıda İstanbul, doğuda Sakarya, güneyde Bursa ile çevrilidir. Toprakları 29°22’ ve 30°21’ doğu boylamları ile 40°30’ ve 41°13’ kuzey enlemleri arasında yer alır. Trafik numarası 41’dir.İsminin kökeniOsmanlı Devleti İzmit ve civârını Orhan Gazi zamanında 1337 yılı...Tümünü okumak için linke tıklayınız. Türkiyenin en büyük ilçesidir. Yoğun sanayi yapılanması ile dikkat çeken bu ilçe, her ne kadar idari olarak Kocaeli'ye bağlıysa da, Türkiye Cumhuriyeti, Kuzey yarımkürede, Avrupa ve Asya kıtalarının kesişme noktasında bulunan bir ülke. Ülke topraklarının büyük bir bölümü Anadolu yarımadasında, kalanı ise Balkan Yarımadası'nın uzantısı olan Trakya'da bulunur. Ülkenin üç yanı Akdeniz, Karadeniz ve bu iki denizi birbirine bağlayan Boğazlar ile Marmara Denizi ve Ege Denizi ile çevrilidir. Komşuları Yunanistan, Bulgaristan, Gürcistan, Ermenistan, Nahçıvan (Azerbaycan), KKTC, İran, Irak ve Suriye'dir....Tümünü okumak için linke tıklayınız. İstanbul iline daha yakın olduğu için, bu ille hem ticari hem de sosyal ilişkileri gelişmiştir. Uzun yıllar il olması için mücadele edilmiş olsa da hali hazırda Kocaeli Büyükşehir Belediyesi sınırları içindedir.
Tarihçe GebzeÂ´nin de içinde bulunduğu, eski YunanlılarÂ´ın ve RomalılarÂ´ın Bitinya (Bithynie) dedikleri coğrafi bölgenin bilinebilen en eski tarihi, M.Ö. XII yüzyıla kadar dayanır. Bölge, özellikle Kocaeli Yarımadası, coğrafi konumunun öneminden dolayı, tarihin hemen hemen bütün dönemlerinde, birçok ulusa yurt olmuştur. Asya ile Avrupa kıtaları arasındaki en önemli geçit yeri olan Kocaeli Yarımadası ya birçok ulusun yurdu, ya da gelip geçtikleri, medeniyetlerinden izler bıraktığı bir yer olmuştur.Bilinen ilk ulus göçü de M.Ö. XII. yüzyılın başlarındadır. Bu ulus Yunan kökenli İstanbul, Marmara Bölgesi'nde il ve Türkiye'nin en büyük kenti. Tarih boyunca çeşitli imparatorluklara başkentlik yapan şehir, 133 milyar dolarlık yıllık üretimiyle Dünyada 34. sırada yer alır. Türkiye'nin kültür ve finans merkezidir. İstanbul, 41° K, 29° D koordinatlarında yer alır. Marmara kıyısı ve İstanbul Boğazı (Boğaziçi) boyunca, Haliç'i de çevreleyecek şekilde Türkiye'nin kuzeybatısında kurulmuştur. ...Tümünü okumak için linke tıklayınız. FriklerÂ´dir. Frigler, Makedonya ve Trakya bölgesinden M.Ö. 1200'lerde Anadolu'ya göç etmişlerdir. Frig Devleti ise olasılıkla M.Ö. 8.yy. da kurulmuştur. ...Tümünü okumak için linke tıklayınız. Boğaz (Bosforos) yoluyla AnadoluÂ´ya inmişlerdir. XII yüzyıla kadar İstanbul Boğazı, Karadeniz'le Marmara Denizi'ni birleştiren su yoluna verilen isim. Uzunluğu düz olarak 30 kilometredir. Girinti ve çıkıntılar hesaba katılınca kiyıların uzunluğu ortaya çıkar. Rumeli yakasında Rumeli Feneri'nden Haliç kıyılarını dolaşarak Ahırkapı Fenerine kadar 55 kilometre, Anadolu yakasında Anadolu Feneriyle Kızkulesi arası 35 kilometre, Selimiye önündeki Kayak Burnu' na kadar 36 kilometredir....Tümünü okumak için linke tıklayınız. TrakyaÂ´dan Balkan yarımadasının doğusundaki bölgeye verilen isim. Trakya güney Avrupa'da yer alan güney Bulgaristan, kuzeydoğu Yunanistan ve Türkiye'nin Avrupa yakasını içeren tarihi çok zengin bir bölgedir. Türkiye sınırları içindeki yüzölçümü 133,080 km² olan bu bölgenin üç deniz ile sınırı vardir; Karadeniz, Marmara Denizi ve Ege Denizi....Tümünü okumak için linke tıklayınız. İzmit dolaylarına göçler devam etmiştir. Fakat bu dönemde eski GebzeÂ´nin yerine dair hiçbir bilgi edinilememiştir. Kısaca antik çağ GebzeÂ´sinin yeri kesinlikle bilinememektedir.Bugün GebzeÂ´nin olduğu yerde, M.Ö. 281-246 yıllarında Kral 1. NicomedeÂ´nin egemenliğindeki Kocaeli’nin merkez ilçesi olan ve aynı adı taşıyan Izmit, Körfez’in doğu ucuna yakın olan bir kıyı kentidir. Türkiye’nin Asya ile Avrupa arasındaki en önemli geçiş güzergahının üzerinde kurulmuş, tarihi bir kenttir. Büyük sanayi kuruluşlarının ve alışveriş merkezlerinin bulunduğu Izmit’in nüfusu köy ve bucaklarıyla birlikte toplam 342....Tümünü okumak için linke tıklayınız. Bitinya Krallığı döneminde Dakibyza ve Libyssa adında yerleşmeler vardır. Eski GebzeÂ´nin yerine dair söylenenler, işte bu tarihlere aittir. Daha eski tarihlere ait bilgiler ise çelişkilidir. Bu yerleşim alanlarının araştırmalara konu olmasının en önemli nedeni ise, ünlü Bursa, tarih sahnesine bir Bithynia kenti olarak çıkar. Kurucusu kral Prusias'tır. Bithynia kralı olan baba-oğul iki Prusias vardır. Krallıkları MÖ 228'den MÖ 149'a dek sürmüştür. Üç Bithynia kenti bu kralların adını taşır...Tümünü okumak için linke tıklayınız. Kartacalı komutan Kartaca, M.Ö 814 yılında, Filistin topraklarında bulunan Tire (Sur) kentinden gelen Fenikeli tüccarlar tarafından Tunus yarımadasında kurulmuş olan bir kenttir. Fenike dilinde "Kart-haşadt" yani "Yeni Şehir" anlamına gelmektedir....Tümünü okumak için linke tıklayınız. HannibalÂ´ın krallık döneminde burada yerleşmiş olmasıdır.Hannibal Zama harbindeki yenilgisinden sonra ülkesinde itibar görmemiş ve Bitinya KrallığıÂ´na iltica etmek zorunda kalmıştır. Bitinya Kralları I. ve II. PrusiasÂ´ın savaş danışmanlıklarını yapmıştır.II. PrusiasÂ´ın ihaneti sonucu düşmanın eline düşmemek için intihar etmiş ve LybissaÂ´ya gömülmüştür.İşte birçok tarihçinin ve araştırmacının eski Gebze olduğu iddia edilen bu yeri araştırmasının en büyük nedeni budur. HannibalÂ´ın burayı seçmesinin birçok nedeni vardır. Devamlı izlenme kuşkusu, Nicomedia başkent olduğu için gelenin gidenin çok olması ve tanınma ihtimalinin fazla olması, yönetime güvenmemesi bu nedenlerin başlıcalarıdır.Roma kuvvetlerinden gizlenen Hannibal, korunaklı, kaçışı kolay ve denizle ilişkili bir yer aramıştır. Sonunda bu özelliklere haiz LibyssaÂ´yı seçmiştir.O dönemde LibyssaÂ´nın kurulduğu yer, hem denize hem de karaya hakim bir tepe üzerindedir. Tepenin bulunduğu yer körfezin en dar yeridir.1330 yılında image:Hannibal.gif|thumb|200px|right|Hannibal - İki gümüş sikke, M.Ö. 230, British Museum
...Tümünü okumak için linke tıklayınız. Osmanlılarla Osmanlılar ile ilgili olarak aşağıdaki başlıkları kullanarak bilgi alabilirsiniz....Tümünü okumak için linke tıklayınız. Bizans arasında yapılan savaştan sonra GebzeÂ´nin de içinde bulunduğu bölge Osmanlı idaresine dahil edilmiştir.Bugünkü GebzeÂ´nin kurucusu Bizans kelimesi Byzas'tan gelir. İstanbul şehrinin kurucusu Byzas'dan dolayı şehre uzun süre Byazs denmiştir....Tümünü okumak için linke tıklayınız. Orhan GaziÂ´dir. GebzeÂ´de kendi adına cami de yaptıran Orhan Gazi bölgeye damgasını vuran ilk Türk büyüğüdür. Orhan Gazi, bölgenin imarı ve yaşaması için büyük çabalar göstermiştir. Bu amaçla işletmeler kurup, onlara vakıflar tesis etmiştir. Osmanlıların devlet olma çabaları sırasında, Gebze yine ordugah yerleşimi olarak kullanılmıştır. Osmanlı Beyliğinin kurulmasında büyük emekleri geçen Akçakoca BeyÂ´in oğlu olan İlyas Çelebi de hem GebzeÂ´nin fethinde hem de kuruluşunda büyük rol oynamıştır.Gebze Osmanlı İmparatorluğunun son yıllarına kadar kimi zaman İstanbulÂ´a, daha çok da KocaeliÂ´ye bağlı bir kaza olarak, önemli bir yer niteliğini uzun yıllar korur. 1. Dünya SavaşıÂ´nda Osmanlı İmparatorluğunun yenik düşmesi üzerine Anadolu ve TrakyaÂ´nın birçok yöresi gibi GebzeÂ´de düşman kuvvetleri tarafından işgal edilmiştir.1920 yılında İngilizlerÂ´in bölgeyi işgaline, 1921 yılının başlarında Yunanlılar da katılmışlardır. Daha sonra Anadolu içerisinde yenilgiye uğrayan Yunan kuvvetleri amaçlarına ulaşamamanın üzüntüsüyle geldikleri yoldan geriye kaçmışlardır.Bu yıllarda Gebze, AnadoluÂ´nun en dikkate değer yerlerinden biridir. Türk kuvvetlerinin biraz ilerisinde İngiliz askerleri bulunmaktaydı.18-19 Ocak 1923 tarihli Hakimiyet-i Milliye-Ankara GazetesiÂ´nde AtatürkÂ´ün bölgeyi ve GebzeÂ´yi ziyaret ettiğinden bahsedilir. Atatürk GebzeÂ´deki askeri birliklerin durumundan memnun kalarak geri dönmüştür. İstanbulÂ´un terkedilmesinden sonra Gebze ve Çevresi tamamen emniyet altına alınmıştır.CumhuriyetÂ´in ilanına kadar kimi zaman İstanbul, kimi zaman da KocaeliÂ´ye bağlı bir kaza olan Gebze, CumhuriyetÂ´in ilanından sonra yeni iller kanununa göre il olan Orhan Gazi (1281 - 1360) 1281 yılında doğdu. Babası Osman Gazi, annesi Kayı aşireti'nin ileri gelenlerinden Ömer Bey'in kızı Mal Hatundu. Orhan Gazi, sarı sakallı, uzunca boylu, mavi gözlüydü. Yumuşak huylu, merhametli, fakir halkı seven, ulemaya hürmetli, dindar, adaletli, hesabını bilen ve hiçbir zaman telaşa kapılmayan, halka kendisini sevdirmiş bir beydi. Sık sık halkın arasına karışır, onları ziyaret etmekten çok hoşlanırdı. ...Tümünü okumak için linke tıklayınız. KocaeliÂ´ye bağlanmıştır.
Sözlük Anlamı Gebze adı köken olarak, diğer eski yerleşmelerin ismine bağlanmaktadır. Araştırmacıların bir çoğu bu görüştedir. Bazılarıysa Libyssa ve Dakibyza isimlerini bazı ufak değişikliklerle kullanmışlardır.Antik çağ araştırmacılarının hemen hemen hepsi Libyssa adını kullanmışlardır. Roma ve Bizans döneminde Dakibyza adı da kullanılmaya başlanan bir diğer isimdir. Okunuş açısından da bu isimlerin Gebze sözcüğünü andırması, kelimenin kökeninin çok eski olduğunu kanıtlamaktadır.Bazı araştırmacılar da yöreden bahsederken, Gebseh, Gebisseh, Gjabseh isimlerini kullanmışlardır.Gekbuze, Ghviza, Gavize, Dschebse, Dschebize, Gebize de kullanılan diğer isimlerden bazılarıdır. Diğer araştırmacılardan bazıları da, "Gebze"nin bir zamanlar Osmanlı ve Bizans savaşçıları arasında sık sık el değiştiren ve özlenen bir yöre olması itibariyle "Gel bize" veya "Bize gel" ifadelerinden oluşan ve zaman içinde değişerek, halkın öz dilinde "Gebze"ye dönüşen bir ad olduğunu belirtmişlerdir. KocaeliMarmara bölgesinde, İzmit Körfezinin güney ve kuzeyinde yer alan il. Kuzeyinde Karadeniz, batıda İstanbul, doğuda Sakarya, güneyde Bursa ile çevrilidir. Toprakları 29°22’ ve 30°21’ doğu boylamları ile 40°30’ ve 41°13’ kuzey enlemleri arasında yer alır. Trafik numarası 41’dir.İsminin kökeniOsmanlı Devleti İzmit ve civârını Orhan Gazi zamanında 1337 yılı...Tümünü okumak için linke tıklayınız. Evliya ÇelebiÂ´nin Kırk yılı aşkın süre Osmanlı ülkesini ve diğer ülkeleri dolaşarak yazmış olduğu eseri ile adeta bütünleşmiş olan Evliya Çelebi (1611-1684) 17. yüzyılın önde gelen gezginlerdendir. Seyahatnâme adlı eserinde verdiği bilgilere......Tümünü okumak için linke tıklayınız. SeyahatnamesiÂ´nde bir kez Kekbeziye ismini kullanmış, Erzurum Seyahatı esnasındaysa Gebze kelimesinin GelbizeÂ´den kaynaklandığını yazmıştır (Gebze, Gelbize'den galattır). İbrahim Hakkı Konyalı ise, eski Osmanlı arşiv kaynaklarında Geybüyze, Geybüveyze, Geyibüveyze, Geyiboyze, Geykivize şeklinde yazıldığını, halen yaşayan ismininse Gebze olduğunu vurgulamıştır. Dacybza, Dacibyza, Geubize, Geliboş, Gekboze kullanıldığı söylenen diğer isimlerdir.
Dış bağlantılar http://www.gebzerehberi.com Gebze Rehberi.com
Yorumlar - Lütfen konu (Gebze, Kocaeli) ile ilgili faydalı olabilecek bilgilerinizi yazarak internette Türkçe bilginin gelişmesine katkıda bulunun. Teşekkür vb. yorumlar yayınlanmamaktadır. Hata bildirme ve diger mesajlariniz için bu linki kullaniniz.