DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÖZDEĞERLENDİRME RAPORU (30 Haziran 2010 tarihinde UTEAK a teslim edilen değerlendirme raporudur)
Download "DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÖZDEĞERLENDİRME RAPORU (30 Haziran 2010 tarihinde UTEAK a teslim edilen değerlendirme raporudur)"
1 DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÖZDEĞERLENDİRME RAPORU (30 Haziran 2010 tarihinde UTEAK a teslim edilen değerlendirme raporudur) 1. AMAÇ VE HEDEFLER 1.1. Tıp fakültelerinin amaç ve hedeflerinin tanımlanması DEÜ Tıp Fakültesi'nin Misyonu; Ülkenin sağlık gereksinimlerini karşılayabilecek, öğrenmeyi öğrenen, donanımlı, yetkin ve sürekli gelişmeye açık hekimler yetiştirmek, Kurumun ilkeleri doğrultusunda evrensel ölçütlere uygun bilimsel ürünler vermek, Eğitsel ve bilimsel süreçlerin ayrılmaz bir parçası olan hasta hizmetlerinde topluma örnek olabilecek nitelikli ve rekabet gücü bulunan bir kuruluş olmayı başarmaktır. DEÜ Tıp Fakültesi'nin Vizyonu; Bilgi ve iletişim çağına geçerek, öğrenme, üretme, uygulama ve yönetim alışkanlıkları değişen çağdaş dünyada, bu değişimi fark eden, sürekli değişimden yana olan, liderlik özellikleri yanı sıra birey olarak kendi ile barışık, toplumun gereksinmelerini gözeten hekimlerin yetişmesi ile bilime katkı yapabilen, sorun değil çözüm üreten, topluma örnek olacak bir meslek grubu oluşturulması, Akıl ve bilimin esas alındığı, bilim dünyası ile entegre olmuş, araştırma gücünü toplumsal yararlılığa dönüştürebilen bilim adamları yetiştirilmesi, Toplumun tıp alanında çağdaş tanımlara uygun insan, sağlık ve yaşama hakları konusunda bilinçlendirilmesidir. Genel hedefler: Tıp Fakültesi, bilgi ve iletişim çağına uygun, sürekli gelişime açık, öğrenmeyi öğrenen, toplumun sağlık sorunlarına duyarlı ve çözümler üretebilen hekim, uzman hekim ve akademisyen yetiştirmek için en iyi hizmeti sunmayı, çalışanlarına güncel konular ile ilgili sürekli hizmet içi eğitim vererek hizmet kalitesini arttırmayı; öğrencilerin, çalışanların ve toplumun hoşnutluklarını en üst düzeye çıkarmayı, Kalite Yönetim Sisteminin sürekli iyileştirilmesine yönelik kaynak gereksinimini belirleyerek kaynak yönetimi ilkelerine uygun olarak kaynakları sağlamayı ve uygulanan kalite yönetim sisteminin sürekli iyileştirilmesini sağlamayı temel amaçlar olarak benimsemiştir. Bu bilgiler üniversitemiz web sitesi, ve Ek de sunulan Kalite El Kitabı (KEK) nda yer almaktadır.
2 Hizmet Hedefleri Dokuz Eylül Üniversitesi(DEÜ) Tıp Fakültesi hizmet hedefleri kapsamında DEÜ Uygulama ve Araştırma Hastanesi nin misyon, vizyon ve değerleri sunulmaktadır. DEÜ Uygulama ve Araştırma Hastanesi akreditasyon çalışmalarına başlamış ve sağlıkta uluslar arası kalite belgesi almayı hedeflemiştir. Bu kapsamda yapılan çalışmalarda DEÜ Hastanesi yönetimi misyon, vizyon ve temel değerlerini belirlemiş, hastane web sayfasında (http://www.hastane.deu.edu.tr/index.php/akreditasyon-jci-) çalışanları ve paydaşları ile paylaşmaktadır. DEÜ Uygulama Ve Araştırma Hastanesi Misyonu Etkin, verimli sağlık hizmetini hasta ve sağlık haklarına uygun bir ortamda, uluslar arası standartlarda sunan, evrensel bilime katkıda bulunan, güvenilir, çağdaş bir eğitim araştırma ve sağlık kurumu olmak. DEÜ Uygulama Ve Araştırma Hastanesi Vizyonu Geleceğin Türkiye sinde; Kendini kanıtlamış yetkin kadroları ve çağdaş tesisleriyle hizmet veren, tıbbi hizmetleri en yüksek kalitede, kanıta dayalı ve standart olarak sunan, eğitim, araştırma ve sağlık hizmetlerinde ulusal ve uluslararası düzeyde tercih edilen bir kurum olmayı tüm çalışanlarının katkısıyla başarmak. Araştırma Hedefleri Araştırma ile ilgili hedefler Tıp Fakültemizin misyon ve vizyonu da göz önünde bulundurularak tekrar değerlendirilmiş, Fakülte üst yönetimi tarafından aşağıdaki şekilde tanımlanmış ve Fakülte Kurulu toplantı gündemine alınmıştır: Kurumun ilkeleri doğrultusunda evrensel ölçütlerde bilimsel ürünler verilmesi, Akıl ve bilimin esas alındığı, bilim dünyası ile ilgili entegre olmuş, araştırma gücünü toplumsal yararlılığa dönüştürebilen bilim adamları yetiştirilmesi, Yayın kalitesinin arttırılması ve SCI grubu dergilerde yayınlanan makale sayısının yükseltilmesi.
3 1.2. Eğitim programının amaç ve hedeflerinin özellikleri Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi nin hedefi; temel mesleki bilgi ve beceriler ile donatılmış, insanı biyolojik, ruhsal ve sosyal çevresiyle bir bütün olarak görebilen, çevresiyle iletişim kurabilen, toplumun sağlık sorunlarına duyarlı ve bunlara çözümler üretebilen, mesleğini seven, meslek yaşamı boyunca öğrenme isteği duyan ve kendini geliştirebilen hekimler yetiştirmek olarak tanımlanmıştır yılında Probleme Dayalı Öğrenim programına geçiş hazırlıkları kapsamında, Fakültenin eğitim programı modeli ve eğitim programının amaç ve hedeflerinin tanımlanması aşamasında eğitimde lider konumundaki farklı dünya örnekleri (Liverpool, Dundee, New Mexico) görevli öğretim üyeleri tarafından yerinde incelenmiştir. Eğitim programları yerinde incelenen Fakültelerin yanı sıra Maastricht, Queen s Üniversitesi Tıp Fakültesi müfredat örnekleri eğitim kurulunda ayrıntılı olarak analiz edilmiştir. Ek de sunulan makalede bu bilgiler yer almaktadır yılında eğitim programının Ulusal Çekirdek Eğitim Programına uygunluğu gözden geçirilmiştir yılında aktif eğitim sürecinde 12 yıllık bir sürenin tamamlanması nedeniyle, eğitim programının tümünün yeniden gözden geçirilmesi amacıyla müfredat revizyonu çalışmalarına başlanmıştır. Müfredatın önceki müfredat gibi öğrenci merkezli, yeterliliğe dayalı, probleme ve olguya dayalı, topluma yönelik olarak yapılandırılması planlanmıştır. Lisans Düzeyi Eğitim Kurulunda yapılan sunum ve tartışmalar sonucunda eğitim programında yer alacak blok, evre, temalar belirlenmiştir. Müfredatın tanımlanan genel amaçları; Temel ve klinik bilimleri anlama ve tıbbi bilgilerin bilimsel temellerini eleştirel olarak değerlendirebilme Hastaları ve hastalıkları biyopsikososyal boyutları ile ele alabilme ve ekosistemlerin insan sağlığı üzerindeki etkilerini anlayabilme Bireylerin ve toplumun sağlığını korumaya yönelik temel ilkeleri uygulayabilme Hastalıkların tanı, tedavi ve izlemini yapabilecek bilgi ve becerilere sahip olabilme Kendi kendine öğrenme ve kendini değerlendirme becerilerine sahip olabilme Hastalar ve yakınları, meslektaşlar ve diğer sağlık çalışanları ile etkin iletişim kurabilme ve liderlik yapabilme Hekimlik uygulamalarında bilişim teknolojilerinden etkin olarak yararlanma Mesleksel değerlere ve etik ilkelere uygun hekimlik uygulamaları yapabilme Sağlık sistemleri, politikaları ve uygulamalarının birey ve toplum sağlığı üzerindeki etkilerini değerlendirebilme olarak tanımlanmıştır.
4 Çıktılara dayalı (outcome-based) bir eğitim programı organizasyonu amacıyla plan yapılmıştır. Sistem/blok çalışma grupları ilgili alan uzmanlarının temsiliyeti gözetilerek oluşturulmuş ve sistem/blok çalışma gruplarının katılacağı toplantı takvimi ve görevlendirmeler Dekanlık tarafından öğretim üyelerine gönderilmiştir. Ek1.2.2 de toplantı takvimi ve yazışmalara ilişkin örnekler yer almaktadır. 8 Ekim 2009 tarihindeki ilk toplantıda müfredat organizasyonuna ilişkin kuramsal bilgilendirmenin ardından müfredat çalışma planı sunulmuştur. Çalışma grupları çalıştıkları sistem/blokla ilgili olarak bir mezunun sık karşılaşacağı/önemli/yaşamı tehdit eden hastalık, durum/problem, semptom listelerini oluşturmuşlardır. Oluşturulan listeler çalışma grupları tarafından ÇEP ve uluslararası örneklerle (Swiss Catalogue, The Netherlands Blueprint, Manchester) karşılaştırılmıştır ve ÇEP teki listedeki maddelerin tümünün kapsanmasına özen gösterilmiştir Ekim 2009 tarihleri arasında çalışma grupları tarafından oluşturulan listeler Anabilim Dallarına gönderilerek listelerin gözden geçirilmesi ve tanımlanan hastalık, durum/problem, semptomlarla ilgili olarak mezundan beklenen yetkinlik düzeylerinin (bilgi, tanı, tanı-tedaviyönetim, acil girişim, koruyucu hekimlik) belirlenmesi istenmiştir. Aynı zaman diliminde pratisyen hekimlerden de görüşler alınmıştır. Ek1.2.3 te Anabilim Dallarına gönderilen yazışma örnekleri yer almaktadır. 22 Ekim 2009 tarihinde çalışma grupları listeleri Anabilim Dalları ve pratisyen hekim görüşleri doğrultusunda gözden geçirerek son haline getirmişlerdir. 23 Ekim 2009 tarihinde listeler web sayfasında ve konferans salonu fuayesinde sergilenerek görüş ve önerilere sunulmuştur. 27 Ekim 2009 tarihinde listeler çalışma grupları tarafından LİDEK te sunularak görüş ve öneriler doğrultusunda son şekline getirilmiştir. 12 Kasım 2009 tarihinde hedef tanımlama ve hedef düzeylerinin belirlenmesi konulu bilgilendirmenin ardından çalışma grupları listeler üzerinden blok hedefleri ve düzeylerini belirlemeye başlamışlardır. Hedefler oluşturulduktan sonra önceki müfredat hedefleriyle karşılaştırılmıştır. 13 Kasım 2009 tarihinde gruplar tanımlanan hedeflerin hangi evrede ve hangi düzeyde yer alacağına karar vermişlerdir. 13 Kasım tarihinde oluşturulan hedef listeleri, Kasım 2009 tarihleri arasında Anabilim Dallarından görüş alışverişinde bulunabilmeleri amacıyla çalışma grubu üyelerine gönderilmiştir. Bu süreçte üreme-urogenital-endokrin çalışma grubu ayrı bir çalışma planı yaparak blok çalışma planını ve ardından eğitim materyalini oluşturmaya başlamıştır. 25 Kasım 2009 tarihinde çalışma grupları tarafından hedeflerin düzeyleriyle birlikte evrelere
5 dağılımı gözden geçirilmiştir. 1-4 Aralık 2009 tarihleri arasında GİS-beslenme-metabolizma, sinir, deri-ekler-lokomotor, solunum-dolaşım çalışma grupları hedeflerin temalara dağılımını ve eğitim yöntemlerini belirleyerek blok çalışma planlarını yapmışlardır. GİS-beslenme-metabolizma, sinir, deri-ekler-lokomotor, solunum-dolaşım çalışma gruplarının oluşturduğu listeler temel bilimler temsilcileri tarafından gözden geçirilerek yapılandırılmış bir formda yer alan önerileri çalışma gruplarına iletilmiş ve 15 Aralık 2009 tarihinde çalışma grupları toplanarak listeleri son haline getirmiştir. 16 Aralık 2009 tarihinde GİS-Beslenme-Metabolizma çalışma grubu ayrı bir çalışma planı yaparak blok çalışma planını ve ardından eğitim materyalini oluşturmaya başlamıştır Aralık 2009 tarihleri arasında Tıp Bilimlerine Giriş-2, Multisistem, Yaşam Döngüsü, Kan İnfeksiyon Bağışıklık, Klinik Bilimlere Giriş çalışma grupları önceki blok listelerini de göz önüne alarak blok hedeflerinin evrelere dağılımı ve düzeylerini tanımlamışlardır Aralık 2009 tarihleri arasında Toplum Sağlığı ve Koruyucu Hekimlik, İnsan Davranışları ve Temelleri, Etik ve Hukuk, Hekimlik Becerileri ve Değerleri çalışma grupları 25 Kasım 2009 tarihinde son haline getirdikleri hedeflerinin düzeylerini tanımlayarak blok ve evrelere dağılımını yapmışlardır akademik yılında yeni müfredatın Dönem I programında uygulanmasına başlanmıştır. Blok çalışma grupları blok programlarının gereç ve yöntemlerini ayrıntılandırmak üzere toplantılarına devam etmektedirler. Müfredat integrasyon kurulu yeni müfredatın dikey ve yatay integrasyon düzeylerini gözden geçirmek amacıyla haftada bir düzenli toplantılar yapmaktadır. Yeni müfredat akademik yılında Dönem 1 programında uygulanmaya başlanmıştır. DÖNEM HEDEFLERİ: AKADEMİK YILI DÖNEM I GENEL HEDEFLERİ Biyolojik, toplumsal ve davranışsal hedefler: İnsanın evren ve canlılar alemindeki yerinin anlaşılması İnsan vücudunun organizasyonunu öğrenme İnsan vücudunu oluşturan doku, organ ve organ sistemlerinin öğrenilmesi İnsan biyolojik materyallerinin laboratuar incelemesi Canlılığın biyokimyasal temelini öğrenme İnsan hücrelerinin nasıl enerji sağladıklarını anlama Hücre tiplerini ve yapısını öğrenme Ökaryot hücre döngüsünün ve bölünmesinin temellerini anlama
6 Kalıtımın temellerini öğrenme Hücrenin genetik temeli ve bilgi akışını öğrenme Genital sistemin normal yapı ve işlevini anlama Endokrin sistemin normal yapı ve işlevini anlama Kontrasepsiyon yöntemlerini bilme Meme gelişimi ve laktasyonu öğrenme Normal büyüme-gelişmeyi öğrenme Gastrointestinal sistemin normal yapı ve işlevini anlama Karbonhidrat metabolizması Yağların metabolizması Dolaşım sistemin normal yapı ve işlevini anlama Solunum sistemin normal yapı ve işlevini anlama Lipidler, lipoproteinler Ateroskleroz risk faktörleri Sağlık göstergelerinin tanımı, belirlenmesi ve ülkemizdeki durunu Üreme sağlığı ve üreme hakkı Birincil, ikincil, üçüncül koruma kavramlarının bilinmesi Sağlıklı beslenme Gıda ve su güvenliği Hekimlik Becerileri ve Değerleri Hedefleri (İletişim, Mesleksel Beceriler, Kliniğe Giriş, Etik): Tıpta iletişim becerilerinin yeri Dinleme/sözsüz iletişim Sözlü iletişim Empati Açık iletişim Etkin geri bildirim alma, verme Hasta ve hasta yakınlarıyla etkili iletişim kurma Genel ve soruna yönelik öykü alma ve fizik bakı becerisi kazanma Bebeklerde kilo, baş çevresi, boy ölçümü Nabız, tansiyon ölçümü EKG izlemi İdrarda gebelik testi yapma Meme bakımı Emzirme eğitimi İM-IV enjeksiyon yapma
7 İV kan alımı Glukometre ile kan glukozu ölçümü Tıbbi etik kavramına giriş Hekimlik ve etik İnsan hakları kavramı Hasta hakları Bilimsel araştırmalarda etik sorunlar Sağlık ve hukuk AKADEMİK YILI DÖNEM II GENEL HEDEFLERİ ( Akademik yılında yeni müfredat hedefleri uygulanacak) Biyolojik, toplumsal ve davranışsal hedefler: Genital sistemin normal yapı ve işlevini anlama Endokrin sistemin normal yapı ve işlevini anlama Üriner sistemin normal yapı ve işlevini anlama Kontrasepsiyon yöntemlerini bilme Hareket sisteminin normal yapı ve işlevlerini anlama Meme gelişimi ve laktasyonu öğrenme Yaşa göre beslenmeyi düzenleyebilme Normal büyüme, gelişmeyi öğrenme Büyüme ve gelişme bozukluklarını ve mekanizmalarını öğrenme İmmun sistemin normal yapı ve işlevlerini öğrenme İmmun sistem bozuklukları ve mekanizmalarını öğrenme Enfeksiyon hastalıklarını ve mekanizmalarını öğrenme Sıvı elektrolit denge bozukluklarını ve mekanizmalarını öğrenme Toplumda sık görülen üriner sistem sorunlarını bilme Solunum sistemin normal yapı ve işlevini anlama Hematolojik sistemin normal yapı ve işlevlerini öğrenme Transfüzyon ilkelerini kavrama Anemiye birinci basamak sağlık kuruluşlarında yaklaşımı kavrama Farmakolojik tedavi ilkelerini öğrenme İlaç yan etkilerini ve mekanizmalarını öğrenme Karaciğer fonksiyon yetmezliğinde ilaç kullanımının genel ilkelerini bilme Güvenli ve mutlu cinsel yaşam Genetik bozuklukları ve mekanizmalarını öğrenme
8 Sindirim sistemin normal yapı ve işlevini öğrenme Sindirim sistemi hastalıkları ve mekanizmalarını öğrenme Dolaşım sistemin normal yapı ve işlevini anlama Anjiogenezin moleküler mekanizmalarını anlama Dolaşım bozuklukları ve mekanizmalarını öğrenme Hücresel bozukluklar ve mekanizmalarını öğrenme Klinik enzimoloji hakkında bilgi edinme Metabolizma bozuklukları ve mekanizmalarını öğrenme Santral sinir sisteminin normal yapı ve işlevini anlama Duyu sisteminin normal yapı ve işlevini anlama Sinir sistemi bozukluklarını ve mekanizmalarını öğrenme Duyu bozuklukları ve mekanizmalarını öğrenme Homeostatik düzenleme mekanizmaları ve sistemler arası ilişkileri öğrenme Sağlık göstergelerinin tanımı, belirlenmesi ve ülkemizdeki durumu Türkiye de sağlık hizmetleri sunumu Sağlığı geliştirme kavramını bilme Bireysel ve toplumsal düzeyde sağlık eğitimi yapabilme Bulaşıcı hastalıklarla savaş ilkelerini bilme Salgın ve afet yönetimi Epidemiyoloji bilgilerini kullanabilme Bağışıklama İşgücü kavramı Kronik hastalıkların izlenmesi ve korunma ilkelerini kavrama Kazalar Engelliler ve Türkiye deki durumu anlama İş sağlığı Bilgi kaynaklarını etkili biçimde kullanıp yorumlayabilme Hekimlik Becerileri ve Değerleri Hedefleri (İletişim, Mesleksel Beceriler, Kliniğe Giriş, Etik): Hasta ve hasta yakınlarıyla etkili iletişim kurma Hasta ve hasta yakınlarıyla empati kurma Genel ve soruna yönelik öykü alma ve fizik bakı becerisi kazanma Batın muayenesi Persantil çizelgesini değerlendirebilme İdrarda gebelik testi yapma Meme bakımı
9 Üretral kateter takma Bebek ve çocukta CPR Emzirme eğitimi Bağışıklama Sağlık eğitimi Boğaz kültürü alma İV girişim, sıvı seti hazırlama PPD yapma ve okuma EKG çekme Kan basıncı ölçme Sütür atma Lomber ponksiyon yapma Kulak yıkama Buruna tampon koyma Göze ilaç uygulama Genetik ve etik Adli olgularla ilgili yasal ve mesleki sorumlulukların farkında olma Tıp tarihi hakkında bilgi edinme Etik sorunların çözümünde akıl yürütme ve gerekçelendirme yapma Ölüm gerçeği ve yarattığı sorunlarla baş etme Polifarmasi ve etik boyutları Teknoloji, araştırma ve etik Tıp tarihi hakkında bilgi edinme AKADEMİK YILI DÖNEM III GENEL HEDEFLERİ Biyolojik, toplumsal ve davranışsal hedefler: Dolaşım sistemi bozuklukları ve mekanizmalarını öğrenme Solunum sistemi bozuklukları ve mekanizmalarını öğrenme Üriner sistem bozuklukları ve mekanizmalarını öğrenme Ölen organizmada oluşan değişiklikleri kavrama Postmortem muayenelerde ilke ve yöntemleri kavrama Sinir sisteminin normal yapı ve işlevini anlama Sinir sistemi bozuklukları ve mekanizmalarını öğrenme İntoksikasyonlar İlk ve acil yardım prensiplerini kavrama
10 Akılcı ilaç kullanım ilkelerini kavrama Hareket sistemi bozuklukları ve mekanizmalarını öğrenme Farmakolojik tedavi ilkelerini öğrenme İlaç yan etkilerini öğrenme Enfeksiyon hastalıklarını ve mekanizmalarını öğrenme Genital sistem bozuklukları ve mekanizmalarını öğrenme Deri bozuklukları ve mekanizmalarını öğrenme Onkolojik hastalıkları ve mekanizmaları öğrenme Lenforetiküler sistem bozuklukları ve mekanizmalarını öğrenme Hematolojik sistem bozuklukları ve mekanizmalarını öğrenme Sıvı-elektrolit denge bozuklukları ve mekanizmalarını öğrenme Sindirim sistemi bozuklukları ve mekanizmalarını öğrenme GİS hastalıkları ile oluşan durumların diğer sistemlerde oluşturduğu etkilenmelerin ilişkisini kavramak Büyüme-beslenme bozuklukları ve mekanizmalarını öğrenme Akut batın nedenleri ve oluşum mekanizmalarını kavrama Şok fizyopatolojisini anlama Öncelikli sağlık sorunları ve risk gruplarını tanıyabilme Hastaya ve bireye yaşadığı çevre, toplum ve bireysel özellikleri değerlendirerek yaklaşma Hastanın toplumsal ve ekonomik durumunu göz önüne alma Adli vakalarla ilgili yasal ve mesleki sorumlulukların farkında olma Yasal ve mesleki sorumluluk ve yükümlülüklerin farkında olma Bulaşıcı hastalıklarla savaş ilkelerini öğrenme Doğru kayıt tutma ve bildirim yapma Sağlık göstergelerinin tanımı, belirlenmesi ve ülkemizdeki durumu Türkiye de sağlık hizmetleri sunumu Sağlık örgütlenmesi ve yönetimi temel ilkeleri Sağlık sistemleri ve ekonomisi Çevre ve sağlık etkileşmesi Topluma meme ve serviks tarama bilincinin kazandırılması Ölüm gerçeği ve yarattığı sorunlarla baş edebilme Meslek hastalıklarından korunma ilkelerini anlama Epidemiyolojik bilgileri kullanabilme Hekimlik Becerileri ve Değerleri Hedefleri (İletişim, Mesleksel Beceriler, Kliniğe Giriş, Etik): Hasta ve hasta yakınlarıyla etkili iletişim kurma
11 Hasta ve hasta yakınlarıyla empati kurma Zor durumlarla baş edebilme Kanser ve engellilik gibi özel yaklaşım gereken durumlarda iletişim becerisi kazanma Çalışma ekibi ile etkili iletişim kurma Genel ve soruna yönelik öykü alma, fizik bakı becerisi kazanma Öykü, fizik muayene ve vital bulguları değerlendirme-klinik akıl verme Temel yaşam desteği sağlama becerisi kazanma Sağlık eğitimi Peak flowmetre ile solunum ölçümü Arteriyel kan gazı örneği alma Solunum egzersizi İdrar sondası takma Endotrakeal entübasyon Airway-balon-valv-maske Lomber ponksiyon yapma Kan kültürü alma Kanama durdurma Ampute uzuv nakli İV sıvı materyali hazırlama İV girişim Kadında genital akıntı örneği alma Abse açma Sulardan bakteriyolojik örnek alma Suları klorlama Suda klor ölçümü Hasta hakları Sınırlı sağlık kaynaklarının dağıtımında birey ve toplumun önceliklerini etik ölçülerle gözetme Tanı ve tedavide pahalı yöntemleri önermenin yol açacağı etik ve ekonomik sonuçların farkına varma Etik sorunların çözümünde akıl yürütme ve gerekçelendirme yapma Tıp tarihi Ek te akademik yılı ilk üç dönem hedeflerinin ayrıntılı listesi yer almaktadır.
12 DÖNEM IV ve V HEDEFLERİ Dönem 4 ve 5 programında öğrencilerin ilk üç yılda edindikleri bilgi, beceri ve tutum alanındaki kazanımları gerçek hastalarda gözleme, kullanma ve uygulamaya koymaları beklenmektedir. Dönem 4 ve 5 programının hedefleri; ilgili taska yönelik öykü alma, fizik bakı yapma, tanı, ayırıcı tanı ve tedaviyi yönlendirme, taskla ilişkili girişimleri yapabilme, hastalıkların toplumsal boyutu ve koruyucu hekimlik konularında bilgi ve beceri sahibi olma şeklinde tanımlanmaktadır. Genel becerilere yönelik hedefler ise temel ve klinik bilimleri birbiri ile ilişkilendirebilme, bilgiyi kullanabilme, eleştirel düşünme, problem çözme, analiz, neden-sonuç ilişkisi kurma ve karar verme, kendini sürekli yenileme ve geliştirme, iletişim becerileri kazanma, etik ve yasal sorumlulukları öğrenmeyi kapsamaktadır.
13 ÖĞRETİM YILI - DÖNEM IV Koordinatör: Prof. Dr. Oya İTİL,Koord. Yard: Doç. Dr. Oğuz KILINÇ, Koord. Yard: Prof.Dr. Sedat KARADEMİR Akılcı İlaç Kullanımı/ Kanıta Dayalı Tıp/ İnfeksiyon Kontrol DAHİLİ TIP BİLİMLERİ 1 BLOĞU DAHİLİ TIP BİLİMLERİ 2 BLOĞU CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BLOĞU ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI BLOĞU (2 HAFTA) (9 HAFTA) GASTROENTEROLOJİ KARDİYOLOJİ GENEL CERRAHİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI KLİNİK BİLİMLERE GİRİŞ BLOĞU Sarılık/Asit Hipertansiyon/ Çabuk Yorulma Sarılık/Asit Yenidoğan da Sarılık ve Sepsis Doç. Dr. Ömer Topalak Doç. Dr. Bahri Doç. Dr. Hüseyin Prof. Dr. Hasan Özkan Akdeniz Astarcıoğlu Karında Ağrı-Kitle Çarpıntı Karında Ağrı-Kitle Doç. Dr. Nuray DUMAN Doç. Dr. Müjde Soytürk Doç.Dr.Özgür Arslan Prof.Dr.Hüseyin Gülay GİS Kanama/ Daire Konstipasyon Göğüs Ağrısı GİS Kanama / Diare Konstipasyon Öksürük/Solunum Sıkıntısı olan çocuğa Doç. Dr. Mesut Akarsu yaklaşım ProfDr.Önder Kırımlı ProfDrSelman Sökmen Prof.DrÖzden ANAL Boyun-Memede Kitle Prof. Dr. Özkan Karaman NEFROLOJİ GÖĞÜS HASTALIKLARI Yrd. Doç. Dr. Ali Sevinç Ödem, İdrarda Azalma Hırıltı Soluk Çocuğa Yaklaşım Prof. Dr. Ali Çelik Prof.Dr.Arif Hikmet KALP DAMAR Prof. Dr. Hale Ören Çımrın CERRAHİSİ Hemoptizi Çabuk Yorulma Prof. Dr. Gülersu İrken ENDOKRİN ProfDrAtilla Akkoçlu Prof. Dr. Eyüp Hazan Galaktore Dispne Bacak Ağrısı Ödemli Çocuğa Yaklaşım Doç. Dr. Fırat Doç. Dr. Can Sevinç Prof. Dr. Eyüp Hazan Prof. Dr. Salih Kavukçu Bayraktar Memede Kitle Öksürük Prof. Dr. Uğur Yılmaz Prof. Dr. Eyüp Sabri Uçan GÖĞÜS CERRAHİSİ Konj. Kalp Hastalığı olan çocuğa yaklaşım Ağızda Kuruluk / Hemoptizi Prof. Dr. Nurettin Ünal Boyunda Kitle Doç. Dr. Abdurrahman İNFEKSİYON Prof. Dr. Nezih Prof. Dr. Gülersu İrken Çömlekçi HASTALIKLARI Özdemir Ateş HEMATOLOJİ Prof. Dr.Ayşe Yüce ÇOCUK CERRAHİSİ Büyüme Geriliği olan çocuğa yaklaşım Solukluk Halsizlik Çocukta Karında Doç. Dr. Nur Arslan Ağrı-Kitle Prof. Dr.Fatih Demirkan PrfDr.Mustafa Olguner Doç.Dr.Yeşim Öztürk Lenfadenopatiler Prof. Dr. Hayri Özsan Bilinç Bulanıklığı olan Çocuğa yaklaşım Kanama Diyatezleri Doç. Dr. Semra Kurul Doç.Dr.M.Ali Özcan DEĞERLENDİRME ( I HAFTA)
14 EĞİTİM ve ÖĞRETİM YILI DÖNEM V BLOK VE TASK LİSTESİ Dönem Koordinatörü : Prof.Dr.Fatoş ÖNEN Koordinatör Yardımcısı:Prof.Dr.Ahmet Ömer İKİZ Koordinatör Yardımcısı: Doç.Dr.Can KOŞAY Acil Tıp Bloğu Deri Ekleri-Lokomotor Sistem Bloğu Sinir Sistemi-Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Bloğu Kadın Hastalıkları- Doğum ve Üroloji Bloğu KBB-GÖZ Seçmeli Staj Bloğu Prof.Dr.Yeşim TUNÇOK Doç.Dr.Can KOŞAY Prof.Dr.Can CİMİLLİ Doç.Dr.Serkan GÜÇLÜ Doç.Dr.Taner Kemal ERDAĞ 1. Travmalı Olgunun Acil Yönetim Kursu Prof.Dr.Haluk BERK 2. Birinci Basamak için Adli Hekimlik Kursu Prof.Dr.Serpil SALAÇİN 3. Hastane Stabilizasyonu Prof.Dr.Ahmet EKİN 4. CPR Doç.Dr.Sermin ÖZTEKİN 5. Geç Komplikasyonlar Doç.Dr.Çimen OLGUNER 6. Siyanoz Doç.Dr.Semih KÜÇÜKGÜÇLÜ 7. Zehirlenme Prof.Dr.Yeşim TUNÇOK 8. Ölümün Medikolegal Yönü Prof.Dr.Serpil SALAÇİN 1. Kitle (DERM) Prof.Dr.Emel FETİL 2. Örtü (DERM) Doç.Dr.Turna İLKNUR 3. Kabarcık (DERM) Prof.Dr.Şebnem AKTAN 4. Kapanmayan Yara (PLS) Doç.Dr.Adnan MENDERES 5. Yumuşak Doku Ağrıları/ Spinal Kord ve Engellilik (FTR) Doç. Dr.Çiğdem BİRCAN 6. Ağrılı ve Şiş Eklem (ROM) Doç.Dr.Servet AKAR 7. Boyun Bel Ağrısı (ORT) Doç.Dr.Ömer AKÇALI 8. Yürüyüş ve Şekil Bozuklukları (ORT) Doç.Dr.Önder BARAN 1. Felç I (NÖR) Prof.Dr.Kürşad KUTLUK 2. Felç II (NÖR) Prof.Dr.Ahmet GENÇ 3. Başağrısı ve Baş Dönmesi (NÖR) Prof.Dr.Fethi İDİMAN 4. Bilinç Kaybı ve Bilinç Bozukluğu (NÖR) Prof.Dr.Barış BAKLAN 5. Altına Kaçırma (Ç.PSK) Doç.Dr.Şahbal ARAS 6. Duygu Durum Bozukluğu (PSK) Prof.Dr.Zeliha TUNCA 7. Gerçeği Değerlendirme Bozuklukları (PSK) Doç.Dr.Berna AKDEDE 8. Anksiyete Bozuklukları (PSK) Doç.Dr.Beyazıt YEMEZ 1. Üreme Endokrinolojisi Prof.Dr.Bülent GÜLEKLİ 2. Normal Gebelik Takibi,Gebelikte Kanama ve Bulantı/ Gebelikte Hipertansif Hastalıklar Doç.Dr.Serkan GÜÇLÜ 3. Doğum.Distosiler,Postpartu m kanamalar Doç.Dr.Sabahattin ALTUNYURT 4. Pelvik Ağrı ve Dismenore/ Adet Düzensizliği - Akıntı Prof.Dr.Murat CELİLOĞLU 5. Aile Planlaması-Üreme Çağı Peryodik kadın takibi ve jinekolojik kanserler Prof.Dr.Cemal POSACI Prof.Dr.Uğur SAYGILI 6. Adetlerin Kesilmesi Doç.Dr.Erbil DOĞAN 1. Kırmızı Göz Prof.Dr.Üzeyir GÜNENÇ 2. Görme Azalma Prof.Dr.İsmet DURAK 3. İşitme Kaybı-Çınlama Prof.Dr.Bülent ŞERBETÇİOĞLU 4. Boğaz Ağrısı Doç.Dr.Cenk ECEVİT Seçmeli Staj (4 Hafta) Doç.Dr.Can KOŞAY Doç.Dr.Özlem EL 7. Hematüri Doç.Dr.Aykut KEFİ 8. İşeme Bozuklukları Doç.Dr.Güven ASLAN
15 Dönem IV Programında Bir Taska ait Haftalık Program Örneği HEMOPTİZİ-HIRILTI TASKI SAAT Pazartesi TASK TANITIMI Dr.Atila AKKOÇLU Dr.Arif Hikmet ÇIMRIN Yer: 3. Kat Göğüs Hast. Kliniği Hastabaşı Teorik Dr.Atila AKKOÇLU Dr.Arif Hikmet ÇIMRIN SUNUM Antibiyotik kullanım ilkeleri Dr.Nedim ÇAKIR Yer: Göğüs Hastalıkları Klinik Dersanesi Salı Çarşamba Perşembe HastaHazırlama Hasta Hazırlama Hasta Hazırlama HastabaşıTeorik Hastabaşı Teorik Öğrenci Literatür Dr.Atila Dr.Atila Olgu ve Seminer AKKOÇLU AKKOÇLU Toplantısı Dr.Arif Hikmet Dr.Arif Hikmet Dr.Atila ÇIMRIN ÇIMRIN AKKOÇLU Dr.Arif Hikmet ÇIMRIN SUNUM SUNUM SUNUM Ritm ve ileti Hipertansiyon Akciğer absesi, bozuklukları ile sınıflama, risk ampiyem, ilgili EKG faktörleri ve kisthidatik tanı ve örnekleri tedavisine yaklaşım tedavisi Dr.Özgür ASLAN I Dr. Eyüp Sabri Yer: Koroner Dr.Özhan UÇAN Yoğun Bakım GÖLDELİ Yer: Göğüs Yer: Koroner Hastalıkları Yoğun Bakım Klinik Dersanesi Öğle Tatili Cuma 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı Göğüs Hastalıkları Olgu Sunumu Bağımsız Öğrenme Sosyo-Kültürel Aktiviteler SUNUM Senkop ve pacemacer Doç. Dr. Özgür
16 ASLAN Yer: KoronerYoğun Bakım Poliklinik / Servis Çalışması (Göğüs Hastalıkları) Dr.Atila Hastabaşı Teorik Dr.Atila AKKOÇLU Dr.Arif Hikmet ÇIMRIN AKKOÇLU Dr.Arif Hikmet ÇIMRIN Bağımsız Öğrenme SUNUM Ampirik amaçlı antibiyotik kullanımı Bağımsız Öğrenme Dr. Nur YAPAR Yer: Göğüs Hastalıkları Klinik Dersanesi SUNUM TASK Kalbin elektrofizyolojisi TARTIŞMASI ve ritm/ileti Dr.Atila bozuklukları AKKOÇLU Doç.Dr.Özgür ASLAN Dr.Arif Hikmet Yer: Koroner Yoğun ÇIMRIN Bakım Poliklinik/Servis Çalışması (Göğüs Hastalıkları) Dr.Atila AKKOÇLU Dr.Arif Hikmet ÇIMRIN ağımsız Öğrenme almaktadır. Ek te Fakültedeki Taska Dayalı Öğrenim programını tanımlayan makaleler yer DÖNEM VI HEDEFLERİ Dönem 6 programında intörnlerin mesleki yaşama geçiş öncesinde pratisyen hekim olarak ön deneyim kazanmaları beklenmektedir. Dönem 6 programının hedefleri; öğrencilik ile doktorluk arasındaki geçiş döneminde tıbbi bilgi ve becerilerin, iletişim becerileri ve mesleksel değerleri
17 kullanarak klinik sorunlara çözüm getirme becerilerinin geliştirilmesi ve bu öğrenme sürecinin öğretim elemanlarının gözetiminde gerçekleştirilmesi olarak tanımlanmaktadır. Ek1.2.6 da intörn doktorluk kılavuzu yer almaktadır Eğitim amaç ve hedeflerinin duyurulması Fakültenin genel amaç ve hedefleri web sitesinde, tanıtım kılavuzunda, program kitaplarında yayınlanmakta ve tüm tarafların paylaşımına açılmaktadır. Fakültenin eğitim sistemi felsefesi gereğince öğrencilerin özellikle ilk üç sınıfta eğitim hedeflerini öğrenme gereksinimleri doğrultusunda kendilerinin belirlemesi amaçlandığı için ulaşılması planlanan blok hedef ve içerikleri ayrıntılı olarak paylaşıma açılmamaktadır. Dönem 4 ve 5 te task hedefleri ise task tanıtım toplantısında öğrencilerle paylaşılmakta ve öğrencilere dağıtılan klinik çalışma rehberlerinde yer almaktadır. Bu bilgiler web adresinde (http://www.deu.edu.tr/deuweb/icerik/icerik.php?kod=3687), Ek de sunulan klinik çalışma rehberlerinde ve Ek de sunulan tanıtım kılavuzunda yer almaktadır Eğitim amaç ve hedeflerinin tanımlanmasında paydaş katılımı 1996 yılında PDÖ eğitim programı hazırlık sürecinde dekan başkanlığında farklı anabilim dallarını temsil eden üyelerden oluşan bir eğitim kurulu oluşturulmuştur. Amaç ve hedeflerin tanımlanmasında anabilim dallarının, İzmir Tabip Odası Pratisyen Hekim Komisyonunun görüşleri alınmış, DEÜTF Halk Sağlığı AD nın çalışma raporlarından yararlanılmıştır. TBMM araştırma komisyonunun 1991 yılında yayınladığı, Türkiye deki tıp eğitiminde yaşanan sorunları ayrıntılı olarak tanımlayan raporlar değerlendirilmiştir. Müfredatı oluşturan çalışma grubunda farklı uzmanlık dallarının temsiliyeti sağlanmış, bu süreçte diğer öğretim üyelerinin toplantılar ve farklı eğitsel etkinlikler aracılığıyla bilgilenmesi ve görüşlerini belirtmesi sağlanmıştır. Ek de sunulan makalede bu bilgiler yer almaktadır. Eğitim programının yapılanması çalışmalarının başında görev alan kurul süreç içinde Lisans Düzeyi Eğitim Kurulu na dönüşmüş, müfredat, dönem ve blok kurulları oluşturulmuştur. Kliniklerde akademik yılında başlayan taska dayalı öğrenim programını hazırlamak üzere kurulan Stajlarda Aktif Eğitim Komisyonu kliniklerdeki eğitim programı işlerlik kazandıktan sonra görevini müfredat kuruluna devretmiştir yılında başlayan müfredat revizyon çalışmaları 16 çalışma grubuna 41 Anabilim Dalından katılan 193 öğretim üyesinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmalar Anabilim Dallarının görüşüne sunularak tüm öğretim üyelerinin katkısının alınması hedeflenmiştir. Gruplar
18 tarafından oluşturulan bir mezunun sık karşılaşacağı /önemli/ yaşamı tehdit eden hastalık, durum/problem, semptom listeleri ve yetkinlik düzeyleri İzmir Tabip odası pratisyen hekim komisyonundan bir meslekdaşımızın katkısıyla 9-19 Ekim 2009 tarihleri arasında pratisyen hekimlerin görüşüne sunulmuştur. Ek de yeni müfredat çalışmalarına ilişkin bildiri metni yer almaktadır Eğitim programlarının düzenlenmesi ve uygulanmasında özerklik Tıp Fakültesinde yıllık çalışma programının hazırlanmasından dönem başkanı ve dönem kurulu sorumludur. Dönem başkanları her blok bitiminde yapılacak toplantıda blok başkanlarından, blok ile ilgili değişiklik önerilerini gerekçeli bir raporla ister. Blok başkanı, blok kurulu üyeleri ile birlikte değişiklik önerilerini tartışarak blok bitiminden sonra ya da dönem sonu toplantısında blok sonu raporunu dönem başkanına iletir. Gerekçeli rapor müfredat kuruluna iletilir ve müfredat kurulu tarafından incelenir. Değişiklikler ile ilgili rapor Lisans Düzeyi Eğitim Kuruluna sunulur. Haziran ayı sonunda değişiklik önerileri doğrultusunda hazırlanan yeni eğitim programı incelenir. Değişiklikler onaylanınca fakülte kurulu gündemine alınır ve karara bağlanır. Onaylanan değişiklikler gerekli görüldüğü takdirde Üniversite Senatosuna onay için gönderilir. Senato onayından sonra program değişiklikleri uygulama kapsamına alınır. Gelecek yılın plan ve program istem yazısı blok başkanlarına gönderilir. Blok programı hazırlanır ve dönem başkanına iletilir. 30 Temmuz tarihine kadar plan ve programların gelmesi beklenir. Dönem başkanı bloklara ait hedef içerik tablosunu da göz önüne alarak bir sonraki yıl için blok başkanları ve en az 1/3 ü aynı kalmak koşuluyla kurulları oluşturur. Görev listesi hazırlanır ve öğrenci işleri birimine (dönem sekreterlerine) gönderilir. Dekanlık onayına sunulur. Dekanlıkça onaylanan listeler öğrenci işleri birimine (dönem sekreterlerine) gönderilir ve görevlendirme yazıları yazılır Ek de bu süreçleri tanımlayan akış şemaları ve yönergeler yer almaktadır.
19 2. EĞİTİM PROGRAMI: 2.1. Eğitim programı modeli ve öğretim yöntemlerinin tanımlanması DEÜTF nde akademik yılından bu yana ilk 3 yılda Probleme Dayalı Öğrenim Programı, akademik yılından itibaren 4 ve 5. yıllarda Taska Dayalı Öğrenim Programı uygulanmaktadır. 6. yıl intörnlük dönemi olarak sürdürülmektedir. Eğitim programının yapılandırılmasında Harden ın tanımladığı SPICES modeli olarak tanımlanan altı eğitim stratejisi (Öğrenci merkezli, probleme-dayalı, integre, topluma dayalı, seçmelilerin yer aldığı ve sistematik)ne uygun bir yaklaşım benimsenmiştir: Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi eğitim programında, klasik eğitici merkezli yaklaşımın tersine, öğrencilerin neyi, nasıl öğrenecekleri önem kazanmış, kendi öğrenme sorumluluklarını üstlenmeleri ve öğrenme gereksinimlerini fark etmeleri amaçlanmıştır. PDÖ oturumları ile bir senaryoya yönelik çalışma sürecinde öğrencilerin önceki bilgilerini kullanmaları, sorgulama, analiz, sentez etme gibi bilişsel etkinlikleri kullanmaları, bilgi sınırlarını fark ederek öğrenim hedefi şeklinde belirlemeleri ve bağımsız çalışma sürecinde öğrendikleri konuları bir sonraki oturumda paylaşmaları gerçekleştirilmektedir. Bu şekilde bilgilerin kalıcılığının yanı sıra problem çözme, ekip çalışması, iletişim becerisi, öğrenmeyi öğrenme becerilerinin de kazanımı hedeflenmektedir. Eğitim programının yapılanmasında yatay ve dikey integrasyon hedeflenmiştir. Yıllar içinde temel bilimlerden kliniğe, normal yapı ve işlevden patolojik yapı ve işleve doğru geçiş bulunmaktadır. Temel ve klinik bilimlerin integrasyonu, öğrencilerin temel bilgileri öğrenme motivasyonunu artırmakta ve klinik eğitim yıllarında temel bilgilerin kullanımını kolaylaştırmaktadır. Yıllar arasındaki integrasyonla öğrenciler önceki yıllarda öğrendikleri bilgi ve becerileri anımsamakta ve yeni bilgi ve becerileri öncekilerin üzerine yapılandırmaktadırlar. Çok boyutlu integrasyon ile öğrenme motivasyonunun artması, öğrenmenin etkinliği ve kalıcılığının yanı sıra eğiticiler arasındaki iletişim ve işbirliğinin artması gibi kazanımlar sağlanmaktadır. Eğitim programının çekirdek içeriği toplumun öncelikli sağlık sorunlarını kapsamaktadır. PDÖ oturumlarında kullanılan senaryolar yalnızca biyolojik hedefleri değil, toplumsal ve davranışsal hedefleri içerecek şekilde kurgulanmıştır. Alan çalışmaları ile öğrencilerin üniversite hastanesi sınırları dışına çıkarak, toplumun sağlık sorunları, sağlığı etkileyen toplumsal etkenler ve ülkenin sağlık politikaları konularında duyarlılık kazanmaları hedeflenmiştir. Dönem 4 ve 5 programında seçilen taskların toplumda sık görülen sağlık sorunlarını içermesine özen gösterilmiştir. Standart eğitim programlarıyla öğrencilerin tanımlanmış hedeflerin dışında bilgi ve beceri
20 edinme şansı bulunmamaktadır. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi eğitim programında ise birinci sınıftan itibaren Özel Çalışma Modülleri ile öğrencilere ilgi duydukları alanda derinlemesine bilgi ve beceri kazanmalarını sağlama fırsatı sunulmaktadır. Dönem 4 programında 15 gün, Dönem 5 programında bir ay süreyle öğrencilerin ilgi duydukları konularda derinlemesine bilgi, beceri edinebilmeleri, seçtikleri Anabilim Dalı işleyişini izleyebilmeleri ve katılmalarına olanak sağlanmaktadır. Geleneksel eğitim programlarında özellikle becerilerin kazanılması, öğrenme ortamında elde edilen fırsatlara bağlıdır. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi eğitim programında öğrencilerin elde etmeleri gereken bilgi ve beceriler net olarak tanımlanmış ve eğitim programı bu hedeflere ulaşmalarını sağlayacak şekilde geliştirilmiştir. Dokuz Eylül Üniversitesi eğitim programı eğiticiler ve öğrenciler tarafından sürekli olarak çok boyutlu olarak değerlendirilmekte ve belirlenen gereksinimler doğrultusunda revizyonlar yapılarak geliştirilmektedir. EK de sunulan makalelerde bu bilgiler yer almaktadır. İlk üç yıl eğitim etkinliklerinin merkezinde aktif öğrenme sürecinin gerçekleştirildiği PDÖ oturumları bulunmaktadır. Sunumlar, uygulamalar, alan çalışmaları, mesleksel beceriler, iletişim, kliniğe giriş uygulamaları gibi diğer eğitim etkinlikleri PDÖ yü destekleyecek şekilde yapılandırılmıştır. Sunumlar: PDÖ hedefleri dışındaki hedeflere yönelik ya da öğrencilerin anlamada, ulaşmada sorun yaşayacakları bilgilerin konu uzmanları tarafından öğrencinin merak ve öğrenme motivasyonunu artırmasına yönelik olarak gerçekleştirilmektedir. Mesleksel Beceri Uygulamaları: Öğrencilerin sahip olması gereken temel beceriler, küçük grup çalışmalarıyla modeller üzerinde ve beceriye ilişkin eğitim rehberleri kullanılarak yeterliliğe dayalı öğrenim yaklaşımı ile kazandırılmaktadır. İlk üç yıl programındaki mesleksel beceri eğitimi ile öğrencilerin klinik eğitime başlamadan önce model üzerinde yetkinlik kazanmaları ve hasta üzerindeki uygulamalar öncesi özgüvenlerini artırmaları amaçlanmaktadır. Ek de örnek beceri eğitim rehberi sunulmaktadır. Uygulamalar: Blok hedeflerine yönelik anatomi, histoloji, fizyoloji, biyokimya, mikrobiyoloji, tıbbi biyoloji ve genetik, radyoloji, patoloji, farmakoloji gibi bilim dallarının uygulamaları, uygulama laboratuarlarında eğitim rehberleri/föyleri kullanılarak sürdürülmektedir. Bu uygulamalarda kadavra piyesleri, mikroskop preparatları, bilgisayar ortamında hazırlanmış eğitim materyali, kuru ve yaş laboratuar malzemeleri vb kullanılmaktadır. Ek te uygulama föyü örneği yer almaktadır.
21 Alan çalışmaları: Birinci sınıftan itibaren öğrencilerin üçüncü basamak sağlık kuruluşu olan üniversite hastanesi dışına çıkarak, dikey ve yatay sağlık kurumlarında değişik sürelerle bulunarak kurumları ve işleyişi tanımaları, toplumun öncelikli sağlık sorunlarını fark ederek tartışmaları ve öneriler getirmeleri hedeflenmektedir. İletişim becerileri: Öğrencilerin birinci sınıfta temel insan ilişkisi, ikinci sınıfta hasta/hasta yakını/meslektaş/sağlık ekibinin diğer üyeleri ile hekimin ilişkileri, üçüncü sınıfta ise zor ve sorunlu durumlarda iletişim konularında bilgi ve beceri kazanmaları hedeflenmektedir. İlk yılın programı küçük grup çalışmalarıyla ve ağırlıklı olarak beceri kazandırmaya yönelik olarak sürdürülmektedir. İki ve üçüncü sınıftaki eğitim etkinliklerinde çoğunlukla görsel işitsel araçların kullanıldığı katılımcı sunumlar yer almaktadır. Ek te Dönem 1 iletişim becerileri eğitim programının içerik ve yöntemlerinin yer aldığı Temel İletişim Becerileri Eğitim Kitabı bulunmaktadır. Mesleksel Değerler ve Etik: Birinci sınıftan itibaren öğrencilerin tıbbi etik genel kavramları ve yaklaşımları, insan hakları, hasta hakları, hasta hekim ilişkilerindeki etik sorunlar, tıp tarihi gibi konulara ilişkin farkındalık kazanmaları amacıyla katılımcı yöntemler kullanılmaktadır. Kliniğe Giriş Uygulamaları: Birinci sınıfın ikinci yarı yılından itibaren öğrencileri küçük grup çalışmalarıyla öykü alma ve fizik muayene gibi hekimlik uygulamalarına hazırlayan etkinlikler uygulanmaktadır. Eğitim sürecinde simüle hastalar, maketler, canlandırmalar, görsel işitsel eğitim materyalleri kullanılmaktadır. Özel Çalışma Modülleri: Öğrencilerin ilgi duydukları konularda derinlemesine bilgi ve beceri kazanmaları hedeflenmektedir. Birinci sınıftan itibaren öğrenciler ilgilendikleri bir konuda danışman öğretim üyesi yardımıyla derleme, araştırma yapma ve sosyal sorumluluk projelerine katılma olanağı bulmaktadırlar. Ek te ÖÇM kılavuzu ve Ek da akademik yılı DÖNEM ÖÇM listesi yer almaktadır. Bağımsız çalışma süreci: Eğitim etkinliklerinin %20-30 unu oluşturmaktadır. Öğrenciler kütüphane, bilgisayar laboratuarı ve öğrenme kaynakları merkezinden yararlanarak PDÖ oturumlarında belirledikleri öğrenme hedeflerine yönelik kaynaklara ulaşmaktadırlar. Bu süreçte gereksinim duyduklarında öğrencilere dağıtılan programda isimleri belirtilen bilgi danışmanı öğretim üyelerine randevu alarak ulaşabilmektedirler. Ortak Zorunlu Dersler: Birinci sınıfta haftalık program içinde, Atatürk İlkeleri ve İnkilap Tarihi, Seçmeli dersler, Türk Dili ve Edebiyatı, Mesleksel İngilizce dersleri yer almaktadır. Sosyal Etkinlikler: Haftalık program içinde iki saatlik bir süre sosyal etkinliklere
22 ayrılmış olup öğrenciler Sosyal etkinlikler Koordinasyon Kurulu tarafından düzenlenen çeşitli etkinliklere katılma fırsatı bulmaktadırlar. Dönem I programının başında öğrencilerin eğitim sistemine uyumlarını sağlamaya yönelik olarak sunumlar, gösterimler, tartışma oturumları, tanıtım etkinliklerini içeren üç günlük bir program uygulanmaktadır. 4 ve 5. sınıfta PDÖ nün kliniklerdeki devamı olarak tanımlanan Taska Dayalı Öğrenim (TDÖ) programı kullanılmaktadır. TDÖ, ilk kez Harden tarafından tanımlanan, PDÖ ve entegre sistemi multidisipliner öğrenme ve öğretme bakış açısı ile kaynaştıran ve farklı disiplinlerin zengin öğrenme fırsatlarını öğrenciye sunan bir eğitim modelidir. TDÖ de öğrenmenin odağında bir hastanın semptomu veya klinik problemini konu alan tasklar bulunmaktadır. Öğrenme bu tasklar üzerine kuruludur. Ancak öğrenmenin hedefi yalnızca taska yönelik öykü alma, fizik bakı yapma, tanı ve tedaviyi yönlendirme gibi hedeflerle sınırlandırılmamıştır. Genel beceriler, mesleki ve bireysel gelişime yönelik hedefler de eğitim programı içersinde yer almaktadır. Tasklar öğrencilerin hekimlik yaşantılarında karşılaşacakları temel klinik problemleri içermektedir. Seçilen tasklar öğrencilerin klinik problemlerle ilgili bilgi ve becerileri kazanmasına, temel tıp bilimleri ile integrasyon yapmasına, iletişim gibi genel becerileri elde etmesine olanak sağlamaktadır. Multidisipliner yaklaşım ve farklı disiplinlerin zengin öğrenme olanakları ve deneyimlerini öğrenciye aktarmak üzere birden fazla anabilim dalıyla ilişkili klinik problemlerin seçimine özen gösterilmektedir. Klinik çalışma rehberleri, öğrencileri öğrenme hedeflerine yönlendiren, elde etmeleri gereken bilgi, becerileri standardize etmeyi sağlayan, öğrenme sürecinde öğrenciye yol gösteren temel eğitim gerecidir. Ek de sunulan Taska Dayalı Öğrenim makalelerinde klinik eğitim programına ilişkin ayrıntılı bilgiler bulunmaktadır. Haftalık program yapılandırılmış hasta başı teorikler, sunumlar, taskla ilişkili farklı kliniklerdeki uygulamalar, vizitler, poliklinik çalışmaları, alan çalışmaları ve task tartışmasını içermektedir. Dönem 6 programı ağırlıklı olarak kliniklerde beceri eğitimine dayanmakta, uygulama çevresinde örgütlenmektedir. Dönem 6 kurulu tarafından yılları arasında Dönem 6 eğitim hedefleri ÇEP ve DEÜTF müfredatı doğrultusunda yeniden gözden geçirilmiş ve her anabilim dalı için yeterlilik açısından beklenenlerin tanımlanması istenmiştir. Eğitim sürecinin her intörnle ilgili olarak bireysel düzeyde ve anabilim dalı düzeyinde izlenebilmesi için staj dilimlerine özel değerlendirme formları (intörn doktor değerlendirme formu) geliştirilmiştir. İntörn doktorluğun görev ve sorumlulukları belirlenerek bir tanım yapılmış, görev alan ilgili anabilim dallarının yükümlülükleri ve bunları nasıl yerine getirecekleri belirlenmiştir. Bu amaçla Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İntörn Doktorluk Kılavuzu
23 olarak adlandırılan bir doküman eğitim dönemi başında bütün intörn doktorlara tanıtılarak dağıtılmıştır. Temmuz 2008 den bu yana Dönem 6 eğitim programının başında uyum kursu yapılmaya başlanmıştır. Bu kursta intörn doktorların hakları, görev ve sorumlulukları; eğitim sürecinde kullanılacak araç ve yöntemler; sağlık çalışanının sağlığı bağlamında Hastane ve Fakülte nin kuralları ve ilgili yapılarının tanıtımı yer almıştır. Ayrıca, intörn doktorlardan Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İntörn Doktorluk Dönemi Etik Sözleşmesi ni okuyup imzalamaları istenmiştir. İntörn doktorlara yönelik değerlendirme formlarının (karneler) içerik ve biçim yönünden yeniden yapılandırılması; anabilim dalları düzeyinde ve bireysel düzeyde eğitimin değerlendirilebilmesi için yöntemler geliştirilmesi; danışmanlık sisteminin yapılandırılması; eğitimin birinci ve ikinci basamağı daha fazla kapsayacak biçimde yapılandırılması önümüzdeki dönemde Dönem 6 eğitim programı iyileştirme hedeflerini oluşturmaktadır. Ek de Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İntörn Doktorluk Kılavuzu ve Ek da intörn eğitimindeki değişiklikleri tanımlayan poster özet metni yer almaktadır Tıp fakülteleri eğitim programının temel özelliklerinin tanımlanması Dokuz Eylül Tıp Fakültesi eğitim programı bilişsel ve davranışsal perspektiflere göre hazırlanmıştır. PDÖ oturumları öğrencinin önceki bilgilerinin üzerine yeni bilgileri yapılandırmasını ve bilgisini karar verme, sorgulama ve problem çözme etkinliklerinde kullanmasını sağlamaktadır. Eğitim programı; bilgi, anlama, analiz, sentez ve değerlendirme gibi bilişsel öğelerin kullanımını hedeflemektedir. Öğrenciler PDÖ oturumlarında yeni bilgiler, kavramlar öğrenmekte, bilgilerini kullanmakta, nerede kullanılacağını fark ederek daha iyi anlamakta, analiz, sentez ve problem çözme becerilerini geliştirmektedirler. Mesleksel beceriler, uygulamalar, iletişim becerileri gibi etkinlikler ise eğitim programının davranışsal perspektifine örnek oluşturmaktadır. Bu etkinliklerde öğrenciler geri bildirim alarak, değerlendirerek beceride yeterlilik kazanmaktadırlar. İlk üç dönemde eğitim bloklar şekilde sürdürülmektedir. Dönem I de tıpta temel kavramların öğrenilmesi, Dönem II de normal yapı, işlev ve davranışların öğrenilmesi, Dönem III de anormal yapı, işlev ve davranışların öğrenilmesi hedeflenmiştir. Spiral bir yapılanma ile bilgi ve becerilerin yıllar arasında ilgili bloklarda ve tasklarda daha üst düzeylerde tekrarlanması ve bağlantılandırılması sağlanmaktadır. Eğitim programının yaklaşık %20-30 u bağımsız öğrenme süreci için ayrılmaktadır. Ek de yıllık akademik takvim, ve Ek2.2.2 de haftalık program örneği- D1B4 yer almaktadır yılında gerçekleştirilen müfredat revizyonu çalışmalarında ilk üç yılın blok yapıları
24 sistem blokları şeklinde organize edilmiştir. Yeni programda da Dönem 1, 2 ve 3 te Özel Çalışma Modülleri(ÖÇM), Dönem 4 ve 5 te seçmeli stajların olması planlanmıştır. Dönem 1 in ikinci yarısında yer alan Bilgi Yönetimi ve Araştırma bloğunun ardından derleme türü ÖÇM ler gerçekleştirilmektedir. Dönem 2 ve 3 programında ise araştırma türü ve sosyal sorumluluk projesi kapsamındaki ÖÇM ler gerçekleştirilmektedir. DEÜTF Yeni Eğitim Programında Dönem 1-3 Blok Dizilimi ( akademik yılında yeni program Dönem 1 öğrencilerine uygulanmaya başlanmıştır.) Dönem 1 Tıp bilimlerine giriş-8 hafta Üreme, ürogenital, endokrin-8 hafta Bilgi yönetimi araştırma-1 hafta GİS, metabolizma, beslenme-8 hafta Solunum Dolaşım Kan-9 hafta Dönem 2 Sinir bilimleri-8 hafta Lokomotor sistem ve deri-8 hafta Tıp bilimlerine giriş-6 hafta Kan, infeksiyon, immunoloji-6 hafta GİS, metabolizma, beslenme-6 hafta Dönem 3 Üreme, ürogenital, endokrin-6 hafta Sinir bilimleri-6 hafta Lokomotor sistem ve deri-6 hafta Solunum Dolaşım-6 hafta Multisistem (şok, sepsis, metastatik kanser, otoimmun hastalık, politravma)-6 hafta Yaşam döngüsü-6 hafta Dönem 4 programında yer alan dokuzar haftalık Dahili Tıp Bilimleri 1, Dahili Tıp Bilimleri 2, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ve Cerrahi Tıp Bilimleri bloklarında toplam 38 task yer almaktadır. Dönem 5 programında yer alan sekizer haftalık Acil Tıp, Sinir sistemi-ruh sağlığı ve hastalıkları, deri ve ekler-lokomotor sistem, Göz-KBB, Kadın Doğum bloklarında toplam 36 task yer almaktadır. Dönem 4 programının başında öğrenciler iki haftalık süreç içinde akılcı ilaç
25 kullanımı, kanıta dayalı tıp ve enfeksiyon kontrolü kurslarına katılmaktadırlar. Seçmeli staj Dönem 4 te iki hafta, Dönem 5 te bir ay sürelidir. DÖNEM IV BLOKLARI Akılcı İlaç Kullanımı/Kanıta Dayalı Tıp/İnfeksiyon Kontrol: 2 hafta Dahili Tıp Bilimleri 1 Bloğu: 9 hafta Dahili Tıp Bilimleri 2 Bloğu: 9 hafta Cerrahi Tıp Bilimleri Bloğu: 9 hafta Çocuk Sağlığı Ve Hastalıkları Bloğu: 9 hafta Seçmeli Staj: 2 hafta DÖNEM V BLOKLARI Acil Tıp Bloğu: 8 hafta Deri Ekleri-Lokomotor Sistem Bloğu: 8 hafta Sinir Sistemi-Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Bloğu: 8 hafta Kadın Hastalıkları-Doğum-Üroloji Bloğu: 8 hafta KBB-Göz / Seçmeli Staj Bloğu: 8 hafta (4 hafta+4 hafta) Dönem 6 programında sekizer hafta süreli iç hastalıkları, çocuk sağlığı ve hastalıkları, kadın hastalıkları ve doğum, acil tıp, halk sağlığı ve dörder hafta süreli psikiyatri ve seçmeli stajlar yer almaktadır. İç hastalıkları içinde birer haftalık kardiyoloji, göğüs hastalıkları rotasyonu, acil tıp kapsamında iki hafta süreli genel cerrahi rotasyonu bulunmaktadır. Bu bilgiler Ek deki intörn kılavuzunda yer almaktadır Eğitim programının topluma yönelik/topluma dayalı özellikleri yılında ilk kez uygulanacak olan yeni eğitim programının içeriği planlanırken toplumun öncelikli sağlık sorunlarını kapsaması için özen gösterilmiştir. Toplumun öncelikli sağlık sorunlarının tanımlanması ve Fakülteden mezun olacak pratisyen hekimlerin toplumun sağlık sorunlarını çözebilmeleri için gerekli bilgi ve becerilerin belirlenmesi amacına yönelik olarak bilgi toplanmıştır. Bu konuda İzmir Tabip Odası Pratisyen Hekim Komisyonunun görüşleri alınmış, DEÜTF Halk Sağlığı AD nın çalışma raporlarından yararlanılmıştır. Anabilim Dallarından kendi uzmanlık alanları için pratisyen hekimlerin elde etmesi gereken temel bilgi ve becerileri tanımlamaları istenmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda geliştirilen müfredat her yıl toplumun öncelikli ve güncel sağlık sorunları göz önüne alınarak revize edilmektedir yılında gerçekleştirilen müfredat revizyon çalışmalarında da çalışma grupları tarafından oluşturulan, bir
26 mezunun sık karşılaşacağı/önemli/yaşamı tehdit eden hastalık, durum/problem, semptom listeleri ve yetkinlik düzeyleri İzmir Tabip odası pratisyen hekim komisyonundan bir meslekdaşımızın katkısıyla pratisyen hekimlerin görüşüne sunularak gözden geçirilmiş ve eğitim programının amaç ve hedefleri bu doğrultuda belirlenmiştir. İlk üç yılın eğitim programının merkezinde yer alan PDÖ oturumlarında kullanılan senaryoların yalnızca biyolojik hedefleri değil, toplumsal ve davranışsal hedefleri içerecek şekilde kurgulanmasına özen gösterilmiştir. Alan çalışmaları ile öğrencilerin üniversite hastanesi sınırları dışına çıkarak, toplumun sağlık sorunları, sağlığı etkileyen toplumsal etkenler ve ülkenin sağlık politikaları konularında duyarlılık kazanmaları hedeflenmiştir. Dönem 1 alan çalışmalarında ülkenin sağlık kurumlarını tanıma, kurumların işleyiş ve görevlerini öğrenme, toplumun sağlık hizmetinden yararlanmasını etkileyen etmenleri tanıma ve sağlık hizmeti organizasyonunu tartışma hedeflerine yönelik olarak küçük grup çalışmaları, kurum gezileri yer almaktadır. Dönem 1 programının sonunda öğrencilerin yaşadıkları yerde gerçekleştirebilecekleri bir haftalık sağlık ocağı yaz stajı bulunmaktadır. Dönem 2 alan çalışmalarında sık görülen bulaşıcı hastalıklara yönelik dikey sağlık örgütlerini tanımak, sosyal hizmetler ve sağlık etkileşiminin hekimlik uygulamalarındaki yerini görmek ve acil sağlık hizmeti veren birimleri ve işleyişini öğrenmek hedeflerine yönelik olarak Verem Savaş Dispanseri, huzurevi gezileri ve yıl sonunda bir haftalık acil servis yaz stajı yer almaktadır. Dönem 3 alan çalışmalarında sağlığı etkileyen etmenlerin araştırılması, sağlık ocağı ve çalışan personelin görevlerini uygulama içinde öğrenmek, sağlığı etkileyen etmenlerin kavranması hedeflerine yönelik olarak panel etkinlikleri ve yıl sonunda iki haftalık sağlık ocağı/tsm yaz stajı bulunmaktadır. Dönem 4 programında Dahili Tıp Bilimleri 2 bloğunda Dr.Suat SEREN Göğüs Hastalıkları Hastanesi ve Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları bloğunda Dr.Behçet Uz Çocuk Hastanesi gezileri yer almaktadır. Dönem 5 programında Kadın Sağlığı ve Hastalıkları bloğunda Evde Kadın İzlemi uygulaması kapsamında Kemalpaşa köylerinde ziyaretler yapılmaktadır. Kliniğe giriş uygulamaları kapsamında Dönem 3 öğrencilerine eğitim yılı boyunca aile sağlığı merkezlerinde gerçek hastalarla kliniğe giriş eğiticileri eşliğinde beş kez erişkin öykü-fizik muayene uygulaması gerçekleştirilmektedir. Her uygulamanın sonunda eğiticiler öğrencilere geribildirim vererek kişisel gelişim dosyalarının doldurulmasına yardımcı olmaktadır. Uygulamaların özellikle aile sağlığı merkezlerinde ilk başvuru hastaları ile yapılması tıp öğrencilerine üçüncü basamak sağlık kurumu dışında değişik yaş gruplarından hasta görme, özellikli öykü ve fizik muayene izleme ve uygulama, klinik karar verme süreçlerini izleme ve yapma olanağı sağlamaktadır akademik yılında bilimsel araştırmaların yanı sıra sosyal sorumluluk projeleri de Dönem 2 ve 3 programındaki ÖÇM etkinlikleri kapsamına alınmıştır.