Bitkisel Dokular Nedir
BÖLÜNÜR (MERiSTEM, SÜRGEN) DOKU
Hücreleri sürekli olarak bölünen doku çeşitidir. Bitkilerin kök ve gövdelerinin ucunda yer alır. dokuyu oluşturan hücrelerin bölünmesi sayesinde bitkinin büyüme ve gelişmesi sağlanır. Bölünür doku hücreleri küçük yapılı, büyük çekirdekli, bol sitoplazmalı, ince çeperli, küçük kofulludur, metabolizmaları hızlıdır.
Bölünür Doku Hücrelerinin Görevleri
- bitki gövdesinin boyuna uzamasını sağlar.
- ilkbaharda yeni yaprak ve çiçekleri oluşturur.
BÖLÜNMEZ (DEĞiŞMEZ) DOKU
Bölünmez dokular, bölünür doku hücrelerinin bölünme yeteneklerini kaybetmeleri sonucunda oluşur. Bölünmez doku hücreleri, küçük çekirdekli, az sitoplazmalı, kalın çeperli, büyük kofulludur, metabolizmaları yavaştır. Çeperleri kalın olduğu için bulunduğu organa sertlik kazandırır. Bitkinin hemen hemen her yerinde bulunurlar. Bölünmez dokular, Yapı ve görevlerine göre beş bölümde incelenir. Bunlar koruyucu doku, temel doku, destek doku, iletim doku ve salgı dokudur.
Bitkilerin kök, gövde, yaprak ve meyvelerinin üzerini örten dokuya koruyucu doku denir. Bu doku, kalın çeperli ve klorofilsizdir. Hücrelerinde klorofil maddesi taşımadığı için fotosentezle besin üretemez. ihtiyaç duyduğu besinleri diğer dokulardan alırlar. Koruyucu doku, bitkinin iç kısmındaki ince çeperli hücrelerden oluşan dokuları dış etkilerden korur. Koruyucu doku, epidermis doku ve mantar doku olmak üzere iki kısımda incelenir.
Otsu ve odunsu bitkilerin kök, dal, meyve ve yapraklarının üzerindeki koruyucu yapıya denir. Epidermis doku hücreleri canlıdır. Epidermisin üzeri epidermis hücreleri tarafından salgılanan kütin maddesinin oluşturduğu kütikula tabakasıyla örtülüdür. Kütikula tabakası mumsu , saydam bir yapıya sahip olduğundan ışığı geçirirken, su ve su buharın ı geçirmez..
Çok yıllık bitkilerin kök, ve gövdeleri üzerinde bulunan yapıya denir. Mantar doku hücreleri ölüdür. Bitkiyi sıcak ve soğuk gibi dış etkenlerden korur.
Koruyucu Doku Hücrelerinin Görevleri
içteki dokuları dış etkilere karşı korur.
Kök, gövde ve yapraklardaki diğer bitki dokularının etrafını doldurur ve dokuları birbirine bağlar. Temel dokunun hücreleri, canlı, ince çeperli, büyük kofullu ve bol sitoplazmalıdır.
Temel Doku Hücrelerinin Görevleri
Bitkiye diklik, dayanıklılık, desteklik sağlar.
Destek Dokunun Görevleri
- ayva, armut, elma gibi meyvelere sertlik kazandırma.
- yaprak, dal ve çiçeklerin temel iskeletlerini oluşturma.
Basit ve küçük yapılı bitkiler dışında tüm bitkilerde bulunur. Bitkide madde iletiminde görevlidir. Besin ve su taşıyan iletim borularından oluşur. Taşıdığı maddelere göre odun ve soymuk borusu olmak üzere iki çeşittir.
kökten, gövde ve yapraklara doğru topraktan aldığı su ve mineralleri iletir.
Kök ile gövde arasında, fotosentez ürünlerini iletir.