HÜSEYİN GÜZEL: Mayıs 2015
sözüyle toplumumuz kültüründe önemli bir yer tutan Aşık Veysel ne demişti “Benim
sadık yârim kara topraktır”. Ve yine Nazım Hikmet bir şiirinde “Dörtnala
gelip uzak Asya’dan, Akdeniz’e bir kısrak başı gibi uzanan bu memleket bizim” diyordu.
Yüzyıllardır atalarımızın kanı ile yoğrulan bu topraklar bizim hem namusumuz
hem de övüncümüzdür.
bu toprakların üzerinde yaşayan insanlarımızın sorunu aslında hepimizin ortak
sorunudur. Ortak sorunu bertaraf etmek ise ortak bir çalışma ile mümkündür. O çalışmanın en önemli ayağı ise eğitimdir.
İnsana yapılacak en önemli yatırım eğitime yapılan yatırımdır. Çünkü
geleceğimizi şekillendirecek olan yine bizleriz, eğitimle şekillendireceğimiz
insanımızdır. Ve insanca yaşamamız buna bağlıdır. Martin
Luther “Kuşlar gibi uçmayı, balıklar
gibi yüzmeyi öğrendik, fakat bu arada çok basit bir sanatı unuttuk. İnsan gibi
yaşamayı...” demiş zamanında. Bu sözün geçerliliğini yitirmesi ancak
insanımızı iyi bir eğitim ile yetiştirmemize bağlı.
tek başına eğitim yeterli midir? Başkaca
hasletlere ve özelliklere ihtiyaç yok mudur?
tek başına eğitim yetersizdir. İyi bir eğitim anlayışının yanı sıra demokrasiye,
özgürlüğe, insan hak ve hürriyetlerine, adalet anlayışına ihtiyaç vardır. Üçlü
sac ayağının sarsılmadan durması için ayaklarının sağlam olması lazım hesabı !
topraklarında yedi yüz yıllık bir imparatorluk geçmişinin son yıllarında ve
sonrasında doksan iki yıllık cumhuriyet yaşamımızda; batıyı ve batılı yaşamı
kendimize örnek almaya çalıştık. Peki,
ne derece batılı olduk?
batıya endekslemiş durumdayız. AB’nin
kapısını kırk yıldır aşındırıyor, zorda kalınca IMF’ye avuç açıyoruz. Eğitimimiz
batı modeli eğitim anlayışı ile işliyor işlemesine de, batının eğitim anlayışını
tam uygulayabiliyoruz mu? Her
ilde üniversite var. Olmayanlarda ise üniversitelere bağlı yüksek okullar var.
Hatta bir kısım ilçe de meslek yüksek okulları var. Üniversitelerimizde
iyi bir eğitim ile yetiştirdiklerimizin
yanı sıra yetiştiremediklerimize de diploma veriyoruz… Diploma veriyoruz da, üniversiteyi
yeni bitirmiş bir mühendis iş hayatında deneyim kazanmadan, destek almadan
işini tam manası ile yapabilir mi?
fırsat eşitliği batılı ve ekonomide öyle! Hatırlıyı
ve cüzdanı şişkini diğerinden ayırmayız!. Toplumumuzun
algılama yeteneği de batıya endeksli! Yoksa
kendi dilimiz durmuşken batı dillerinindeki sözcükleri kendimize referans alıp
işyerlerimizin adına layık görür müyüz? Mehmet
Akif'in dediği gibi "Tek dişi kalmış canavar" misali batı gelişmekte olan
mazlum milletleri yüz yıllarca sömürmüş, yer altı ve yer üstü kaynaklarını
kendi ülkelerine aktarmış, sömürgeleştirdiği ülkelerin ucuz iş gücünden
yararlanmıştır. Amaçları kardır. Mazlum ve savunmasız insanları düşünmez. Var
olan varlıklarının satılıp kendilerine muhtaç olunmasını ister. Bizim paha
biçilmez topraklarımızı da parsel parsel
satmadık mı? Cennet
kıyılarımızda denizle buluşmak için kıyılarımızı satın alan yabancıdan izin
almamız gerekmiyor mu? Madenlerimizi ki özellikle altın madenlerimizi Kaz
Dağlarında, Ovacıkta yabancılara havale ettik. Atadan dededen kalma
geleneklerimize, kültürümüze dudak büker olduk. Sanayimizin yanı sıra
tarımımızda batının denetiminde değil mi? Tütünü, şeker pancarını, haşhaşı
çiftçimiz yetiştiremiyor. Neden? Çünkü kotalı. Belli miktarı aşamazsın. Ee ne
olacak o zaman? Kolayı var batıdan satın alacaksın. Anadolu’nun
binlerce yıllık kadim tarihinde oluşturulan kültürel varlıklarımızın bir kısmı
batının şehirlerinde sergilenmiyor mu? Bergama sunağı Berlin'de ne arıyor? Müzelerimizde
olması gereken eserler kimi batılı ülkelerin müzelerinin vitrinlerini
değerlerini çağdaş medeniyet seviyesine ulaşmak için almalıyız. Doğrudur. İlim
neredeyse orada bulup öğrenmek gerek. Bu da doğru. Yanlış olan nedir peki?
Yanlış olan bana göre batı kültürünü alıp kendi kültürümüz içinde
harmanlayamamız. Olay bu kadar basittir.
hakları”, “demokrasi”, “düşünce özgürlüğü”, “hukukun
üstünlüğü”, “lâiklik” vs. diyoruz. Diyoruz da. Bir yandan da düşünce
özgürlüğü deyip bu ülkenin emperyal güçlere peşkeş çekilmesine mani olan
Atatürk’e bile saldırıp olmadık yazılar yazıyoruz. Resimlerini çöpe atıp,
büstlerini kırıyoruz. Atatürk’e ve eserlerine saldırmayı düşünce özgürlüğü bağlamında
ele alıyoruz. Gönderen
Serin bir ilk bahar akşamının sonrasında lanet olası sabah
güneşi çoktan camlar arasından içeriye uzanmıştı ki esneyerek uyandım. Balkon
kapısını aralayıp caddede acele ile işine gitmekte olan insanların
koşuşturmasını seyrettim bir süreliğine. Uzak olmayan deniz kıyısından kanat
çırparak apartmanların çatılarındaki kiremitlerde günü karşılayan deniz kuşları
gözüme çarptı. Islak tüylerini kurutmanın telaşı ile kanatlarını açıp açıp
kapatıyorlardı. Karınlarını doyurmuş olmalıydılar. Çatıları mesken tutanların
yanı sıra bir kaç deniz kuşu gökyüzünde daireler çizerek kanat çırpıyordu. Güne
dinlenerek başlamak istiyorlar diye düşündüm. Önce televizyonu açıp sabah haberlerine göz attım.
Sonra bilgisayarın klavyesi ile buluştu parmaklarım. İlk gözüme çarpan haberi okumaya başladım.
Haberin başlığı "AKP'li vekilden İzmirlilere ağır
AKP Diyarbakır milletvekili Cuma İçten'in Twitter
hesabında İzmirlilere yönelik attığı mesajlar haberde yer alıyordu.
Mesajlarında "İzmir'de CHP'ye oy veren kitle,
radikal militan vari davranmakta kendisi gibi düşünmeyenlere saygı
göstermemektedir. Belediye hizmetten ziyade kültürümüze ve değerlerimize aykırı
teşkil eden sözde kültürel faaliyetler yapmaktadır. Alttan gelen gençlik, değerlerimize
aykırı bir yaşam şekli ile yetişmekte ve kendi aileleri bile bu durumdan
şikayetçi. CHP'li İzmirli gençlerin özgürlükten anladıkları, son derece açık
giyinmek, kafa çekmek, sabaha kadar eğlenmek."
Sayın vekilin İzmir izlenimlerinin bir kısmı bu
İzmir AKP'ye yeterince oy vermeyen bir ilimiz. Seçmenin tercihi bu
yönde. Seçmenin tercihine saygı duymak lazım. İşlerine geldiğinde "seçmenin tercihine saygılı olun diyen
kendileri değil mi?" Yukarıdaki açıklamalarına bakıldığında CHP'ye oy veren
İzmirli seçmeni "radikal militan vari davranmakla" suçlayıp "kendisi
gibi düşünmeyenlere saygı göstermediklerini" dile getirmektedir.
Sayın vekil bu düşünceyi nasıl edinmiş bilinmez. Seçmene yönelik söyle diklerini
somut örneklerle kanıtlaması lazım.
" Alttan gelen gençlik, değerlerimize aykırı
bir yaşam şekli ile yetişmekte ve kendi aileleri bile bu durumdan şikayetçi."
Madem bu tespiti yaptınız. Gençlikten şikayetçi aileleri size oy verirler olur
biter! Siz de İzmir'de gerekeni yaparsınız! Bir başka söyleminiz; " gençlerin özgürlükten
anladıkları, son derece açık giyinmek, kafa çekmek, sabaha kadar eğlenmek."
Gençlerin yaşamlarını, düşüncelerini, hayata bakış
açılarını bu şekilde değerlendiren bir vekil bu değerlendirmelerini somut
deliller ile desteklemelidir. Kafa çekip sabaha kadar eğlendiklerini nereden
biliyorsun? Gözlerinle görüp şahit oldun mu? Olduysan belgesi var mı? Hem
gençlerin eğlenmeleri sizi neden rahatsız ediyor? Unutulmamalıdır ki demokrasi ile yönetilen bir
ülkede kimsenin yaşam şekli bir diğerini ilgilendirmez.
Gençler nasıl giyineceklerini kendileri belirler.
Hiç kimsenin zorlaması ile giyim tercihlerini değiştirmezler. Nasıl ki kara
çarşaf ile sokak aralarında, caddelerde, alış veriş merkezlerinde dolaşanların
giyim tercihine kimsenin karışmadığı gibi. Tıpkı kapalı pardösü ile
dolaşanlara karışılmadığı gibi. İzmirli
gençleri "son derece açık giyinmekl"e suçlamak da doğru
değildir. Herkesin tercihi kendisinedir. O açık giyiniyorsa sen dönüp bakma.
Nasıl ki televizyonda beğenmediğin bir programı değiştirebiliyorsun ya işte
öyle kafanı diğer tarafa çevir!
Bir başka söylemi ise "İzmir boşanma oranının en yüksek
olduğu il neden acaba?, Haşhaşilerin başkenti neden acaba?" Boşanmaların
nedenlerini araştırmadan, diğer iller ile karşılaştırmadan "neden acaba?"
diyerek işin içinden çıkmak kolaycılıktır. Kimin evleneceğine kimin
boşanacağına ancak evlenecekler ve boşanacaklar karar verir. Sayın vekil Doğu ve Güneydoğu illerimizde çocuk
yaştaki kız çocuklarının evlendirilmeleri konusunda, "Çocuk gelinler"
konusunda , "Berdel" konusunda ne düşünür? Kurtuluş Savaşı'nda Yunanlılara "ilk kurşunu"
atan İzmir bu söylemleri hak etmiyor.
Diğer yandan yaklaşmakta olan milletvekili genel
seçimleri partilerin seçmene vaatleri ile sürmekte. Muhalefetin vaatlerinin
başında toplumun içinde bulunduğu ekonomik sıkıntılar, işsizlik, taşeronlaşma,
çiftçinin, üreticinin sıkıntıları, emekli ve memurların aldığı ücret
yetersizlikleri gelmekte. İktidara geldiklerinde vatandaşların yaşam
kalitelerinin artması için gelirlerinin artırılacağını söylemekteler.
Hükümet ise muhalefetin vaatlerinin
uygulanamayacağını, misal asgari ücretin artırılması durumunda işyerlerinin
kapanacağını belirtmektedir. Artan işsizliğe bir çözüm önerisi ise
söylemlerinde pek de yer almamaktadır. Daha evvel açtıkları tesisleri tekrardan
açmaktalar. Miting meydanlarında işçinin, memurun, emeklinin maaşlarının
iyileştirilmesine teğet geçmekteler. Son bir kaç gündür Metal işçilerinin ücretlerinin
iyileştirilmesi konusunda verdikleri mücadele; işçinin aldığı ücretin
yetersizliğinden kaynaklanmaktadır. İşçi emeğinin karşılığını tam olarak almış
olsa iş bırakma gereğini neden duysun? İşçi memur kredi kartı borçlarını ödeyememekte,
aldıkları banka kredilerini ödemekte zorluk çekmekte, faturalarını yatırmakta
zorlanmaktalar. Artan enflasyona bağlı olarak yükselen gıda fiyatlarına
10 Ocak 2015 tarihinde Suriye'de bulunan Palmyra antik kenti için şunları yazmıştım. "Tadmor olarak da bilinen Palmyra antik kenti Suriye'de bulunuyor. Önceleri bağımsız bir kent olan Palmyra, İ.S. 1. Yüzyılda Roma egemenliğine girdi. Yerel geleneklerle Roma ve İran kültürlerini harmanladı. Bu bağlamda antik dönemin en önemli kültür merkezlerinden biri oldu. Dönemin anıtsal yapı ve kalıntıları çölün ıssızlığında hala yükseliyor.
Dünya kültürel mirası içerisinde hak ettiği yeri almış olan antik kent, yüzyıllarca doğaya meydan okumuş ayakta kalmasını bilmiştir.
Lakin son yıllarda Suriye iç savaşında diğer kentlerdeki geçmişten günümüze kalan antik kalıntıların uğradığı yıkıma bakalım ne kadar dayanacak."
Ne yazık ki fazla sürmedi. "Çölün Gelini" Palmyra antik kentinin tamamına yakını IŞİD'in eline geçti. Çoluk çocuk, genç yaşlı demeden savunmasız insanları katletmekle kalmayıp insanlık tarihine ve kültür mirasına da zarar veren, yok eden IŞİD'in daha önce Irak'ta "Hatra" ve "Nimrud"'u yıktığı biliniyor.
İki bin yıldır her türlü istilaya rağmen ayakta kalan Palmyra bakalım bu sefer ayakta kalabilecek mi? Kentte Tapınaklar, sütunlu yollar, yüzlerce heykel, yerlerinden kıpırdatılamayan lahitlerin akıbeti IŞİD'in balyozlarına hedef mi olacak?
Peki IŞİD geçmişin kültür mirasını neden yok etmek istiyor?
Neden eline balyozu alıp paha biçilmez ve geçmiş kültürlerin günümüze yansıyan eserlerini parçalamak istiyor?
Neden heykelleri parçalıyor?
Bunu yapmakta ki amacı nedir?
Balyoz darbesiyle kırılan, dağılan bir heykel veya eski eser değildir; bir kültürün hafızası, anıları toza dönüşmektedir. Mezopotamya'nın binlerce yıllık alın terinden geriye zerre kalsın istenmemektedir.
Yok olan sadece bir heykel, müze ya da bir höyük değildir. Yok olan binlerce yıl önce kurulan uygarlığın kökleridir.
"Damnatio memoriae", latince bir deyim olup, tam olarak anlamı "Hatıranın Lanetlenmesi" ya da "Hatıradan Çıkartmak" olgusudur.
Onursuzlaştırmanın bir formu olup, Roma Senatosu'ndan vatan hainleri ya da Roma devletinin itibarıyla oynayanlar için çıkartılabilir.
IŞİD kendince "Damnatio memoriae" yapmakta, anıları hafızalardan silmektedir.
Türkiye nüfusunun artması için her fırsatta vatandaştan "üç çocuk" yapmasını
isteyenler gazetelerin ekonomi sayfalarında yer alan "Türkiye'de işsizlik"
haberlerine ilişkin düşüncelerini de miting meydanlarında dile getirseler de
Haydi diyelim iktidar bu konudaki verileri seçime
günler kala açıklama gereğini duymaz. Ki zaten açıklamaz. Bu durumda muhalefet
partileri ne güne duruyor? Ülkenin içinde bulunduğu ekonomik açmazları ve
işsizliği neden vatandaşa anlatmazlar?
Vatandaşın evine ekmek götürmek için işe ihtiyacı
var. Çiftçinin tarlasını ekip biçebilmesi için ucuz mazota, gübreye ihtiyacı
var. Açıklanan ekonomik veriler ve cari açığın artması
sonucu emeklinin, işçinin, memurun ay sonunu rahat getirmesi; artan enflasyona,
yükselen gıda fiyatlarına yenik düşmemesi, çarşıda pazarda, bakkalda, markette
alışveriş yapabilmesi, faturasını sorunsuzca
ödeyebilmesi olanaklı mıdır?
Ekmeğin fiyatını bilmeyenlerin, asgari ücretin ne
kadar olduğunu söyleyemeyenlerin, dahası geçim derdi nedir bilmeyenlerin çarşıda
pazarda haberlerinin olduğunu söylemek de kolay değildir.
Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK) şubat ayı işsizlik
verilerini açıkladı. Açıklanan veriler işsizler ordusunun her geçen gün
arttığını gözler önüne serdi. Resmi işsiz sayısı 3 milyon 326 bin. Tablo felaket. İşsizlik
oranı yılın ilk üç ayında 11.3 e yükselmiş. Bu rakam her geçen gün de artmakta.
Veriler İş ve İşçi Bulma kurumuna iş için başvuranları gösteriyor. İlgili
kuruma baş vurmayan ve işi olmayanların sayısı ve yüzdesi kaç acaba?
Hafta sonu sokak ve caddeler insan kaynıyor. Haydi
diyelim hafta sonu çalışanlarda sokaklarda caddelerde. iyi de hafta içi de
aynı. Sokaklar, caddeler gençlerle dolup taşıyor. İşi olanın sokaklarda,
caddelerde, toplu taşım araçlarında işi ne?
Bu durumu umursayan yok. Gazetelerde her gün
yolsuzluk haberlerinden geçilmiyor. Yine bir başka haber gözüme çarpıyor gazetede.
"karşılıksız çek tutarı ilk 4 ayda patladı." Türkiye Bankalar Birliği
Risk Merkezi'nin açıkladığı verilere göre; Ocak- Nisan 2015 dönemindeki karşılıksız
çek adedi, önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 15 artarken, karşılıksız
işlemi yapılan çeklerin tutarı ise yüzde 61 oranında artış göstermiş.
Bu veriler ekonominin içinde bulunduğu durumu
gösteriyor. Esnafın, tüccarın velhasıl ticaret erbabının aldığı malın karşılığında
verdiği çekler karşılıksız çıkıyor. Peki niye? İşyerleri kapılarına kilit vuruyor. Kredi borcunu ödeyemeyip icra takibinde olan
vatandaşların sayısı ise 2 milyona ulaşmış durumda. Vatandaş borcu borçla
kapatmaya çalışıyor. Peki vatandaş aldığı borcu neden ödeyemiyor? Demek ki insanların gelir kaynaklarında bir
sorun oldu; ya işlerini kaybettiler, yada gelirleri borçlarını kapatmaya
yetmedi. Gerçek olan şu ki ortada aldığı borcu ödeyemeyen bir kitle var.
Hal böyleyken vatandaşların istenildiği gibi "üç çocuk" yapması durumunda o çocukların geçimlerinin nasıl sağlanacacağını birileri çıkıp