Eğer Dünya, Güneş ile Aynı Büyüklükte Olsaydı Ne Olurdu?
Güneş gibi milyarlarca gök cisminin varlığını öğrendiğimiz, kendisinden kat ve kat daha büyük cisimleri gözlemlediğimiz şu günlerde, uzaya ilişkin merakımız artıyor.
23 Aralık 2018 Pazar 02:04
Güneş gibi milyarlarca gök cisminin varlığını öğrendiğimiz, kendisinden kat ve kat daha büyük cisimleri gözlemlediğimiz şu günlerde, uzaya ilişkin merakımız artıyor. Merak arttıkça "ya böyle olsaydı" diye düşünüyoruz. Peki ya Dünya ’nın boyutları Güneş kadar olsaydı hangi senaryolar gerçekleşebilirdi, gelin birlikte bakalım.
Milyarlarca yıldır Dünya ’nın yörüngesinde döndüğü, Samanyolu Galaksisi ’ndeki yüzlerce yıldızdan sadece birisi Güneş. Mars ya da mümkün olacaksa bir başka gezegeni işgal etmeyi düşünen insanlık, bu amacına merakı sayesinde ulaşacak.
Üzerinde yaşadığımız Dünya isimli kaya parçasının benzeri binlerce gezegen keşfediyoruz. O gezegenlerin her birisi farklı boyutlarda, farklı atmosfer yoğunluklarına sahip olan yerler. Yerçekimsel etkiler nedeniyle yaşamımız, Dünya ’nın boyutlarına göre şekilleniyor. Mars ’ta ilk doğacak bebeğin bir daha Dünya ’ya neden gelemeyeceğini yazdığımız bu içerikte, boyutların önemini vurgulamıştık. Şimdi gelin Dünya ’nın Güneş boyutunda bir gezegen olması ihtimalini ele alalım, en muhtemel senaryolara göz atalım.
Güneş ve Dünya'nın boyutlarını karşılaştıran bir illüstrasyon
Başlamadan önce hap bilgiler:
Güneş ’in kütlesi, Güneş Sistemi ’nin toplam kütlesinin %99.86 ’ini oluşturuyor. Yani Dünya, geriye kalan 8 gezegenin oluşturduğu %0.14 ’lük kütlenin küçük bir kısmını ancak karşılayabiliyor. Güneş ’in içerisinde hacimsel açıdan 1.3 milyon Dünya sığabilir. Betelgeuse yıldızı, Güneş ’ten 936 kat daha büyüktür. Güneş ’in çevresi 4,3 milyon kilometre, Dünya ’nın çevresi 40.075 kilometredir. Güneş ve Dünya arasındaki mesafe ortalama 149 milyon 600 bin kilometredir. Bu da kozmik ölçülerle 8,31 ışık dakikasına denk düşer.
1. İhtimal: Dünya ’nın kütlesi aynı kalıp, hacmi Güneş kadar olsaydı...
Yukarıda herhangi heyecan verici şey görmemeniz doğal. Eğer Dünya ’nın kütlesi aynı kalır ve hacmi Güneç kadar olsaydı, muhtemelen bir gezegenden değil, gaz ve toz bulutundan söz edebilirdik. Dünya ’nın yoğunluğu Güneş ’ten daha fazla olmasına rağmen, kütlesi değişmeden hacim olarak 1.3 milyon katına çıkan Dünya ’nın milyarlarca kaya parçasından oluşması muhtemel. Havadan binlerce kat daha az yoğun olan bulutsu bir Dünya nebulası görürdük.
2. İhtimal: Dünya ’nın kütlesi ve hacmi Güneş kadar olsaydı...
Yani doğrudan Güneş halini alan dev bir gezegenden bahsediyoruz. Böyle bir ihtimalde Dünya ’nın bir gezegen olma şansı bulunmuyor, zira kütlesi ve hacmi Güneş kadar olduğu için bir yıldız yoğunluğuna sahip oluyor. Güneş Sistemi, böyle bir senaryoda ikiz yıldıza sahip diğer sistemlere benziyor, bugün Güneş Sistem'nde yer alan bütün diğer gezegenler, böyle bir ihitmalde yok oluyorlar.
3. İhtimal: Dünya, kendi yoğunluğuna sahipken Güneş ’in boyutlarında olsaydı…
Hesaplamalara göre Dünya, böyle bir durumda Güneş ’ten 3,9 kat daha ağır bir gök cismi olacaktı. Bir gök cismi, eğer böyle bir kütle ve yoğunluğa sahip olursa, gezegen olarak kalamıyor. Bu nedenle tıpkı ikinci ihtimalde olduğu gibi Dünya, hafif kardeşi Güneş ’le birlikte iki yıldızlı yeni bir sistem oluşturuyor.
Buraya kadar tamam, ancak ortada büyük bir sorun var: Enerji. Yoğunluğu yüksek olan yıldızlar, enerjilerini daha hızlı tüketirler. Güneş boyutlarına sahip, kendi yoğunluğundaki Dünya isimli yıldız, Güneş ’ten daha erken yaşayacağı bir patlamayla yok olurdu. Muhtelemen bu patlama, Tip II süpernova olarak bilinen kozmik olaylara yakın şiddette gerçekleşir, Dünya isimli hayali yıldımızı bir nebulaya -yani toz yığınına- çevirir, ortada sadece çekirdek kalırdı.
Bu şiddetli patlamayla gerçek Güneş patlayarak yok olur, bir yıldız olan Dünya'dan kalan çekirdek, hemen aşağıda gördüğünüz bir nötron yıldızına dönüşürdü:
Hap bilgi: Çok yoğun olan ve hızlı dönen nötron yıldızları, yakın çevresi için oldukça yok edici olurlar. Bilinen en hızlı nötron yıldızı PSR J1748-2446ad, saniyede 716 kez kendi etrafında dönüyor.
Elbette bu senaryoyu farklı ihtimal ve hesaplamalarla genişletmek mümkün. Evrende ne olursa olsun bir şeyin sonu, yeni bir şeyin başlangıcını ifade ediyor. Dünya, Güneş boyutunda olsa bile geriye mutlaka bir şeyler kalıyor. O şeyler, kendisinden sonraki yıldızlara ve gezegenlere kaynaklık ediyorlar.
Siz de soruya ilişkin bir cevabınız varsa yorumlar kısmında belirtebilirsiniz. Eğer cevabını merak ettiğiniz başka sorular olursa onları da bekliyoruz, takipte kalın :)