FİSTÜL BAKIMI NASIL YAPILIR?
Fistülünüzün bakımı ve korunması, size uzun süreli kullanım rahatlığı sağlayacaktır. Bu nedenle dikkatli olmanız gerektiğini vurgulamak istiyoruz. Fistül; iki damarın küçük bir ameliyatla birleştirilmesi ile oluşturulur. Böylece hemodiyaliz için gerekli olan genişleme damarlarınızda sağlanmış olur. Hemodiyaliz için en uzun süreli kullanılan ve güvenilir yol fistüldür. Fistül açıldıktan sonra kolunuzu yüksekte tutunuz. Plastik bir top ya da elinizi açıp kapayarak el jimnastiği yapın. Bunlar fistülünüzün daha çabuk gelişmesine yardımcı olacaktır. Gelişme süresi 15 gün ile 2 ay arasında değişmektedir. Başlangıçta daha sık olmak üzere fistülünüzün ( Trill ) titreşimini kontrol edin. Titreşim zayıfsa ya da yoksa merkezimizi günün hangi saatinde olursa olsun aramalısınız. Trill yani titreşimin olmaması fistülünüzün çalışmadığını gösterir.
Fistül ya da greftleriniz sizler için hayati önem taşımaktadır. İyi bir fistül daha kaliteli bir diyaliz olabilmeniz için ilk adımdır. Ayrıca fistülünüz durduğunda yeni bir fistül ya da greft yapılmasının sizler için hem acı verici olduğunu hem de zaman ve maddi kayba neden olduğunu biliyoruz.
• Hergün farklı zamanlarda fistülünüze dokunarak, fistülünüzü kontrol ediniz.
• Eğer fistül sesinde bir azalma ya da değişiklik varsa mutlaka hemşire ve doktorunuzu bildirmelisiniz.
Diyaliz seansına gelmeden önce sabah ılık sabunlu su ile fistüllü kolunuzu yıkayıp temiz bir havlu ile kurulayınız. Bu işlem ciltteki bakterileri uzaklaştıracağından fistülünüzü enfeksiyonlara karşı koruyucu olacaktır. Diyaliz bitiminde iğne çıkış yerlerine çok sert bastırmayınız. Çünkü aşırı baskı fistülünüzün durmasına sebep olabilir. Kolunuza kanamanın durması için yerleştirilen spançları ( gazlı bezleri ) en az 2 saat kolunuzda tutmalısınız. Böylece fistülünüzü mikroplardan korumuş olursunuz. İğne giriş yerlerinde fistülde kızarıklık, şişme ve ağrı oluştuğunda hemen hemşire ve doktorunuzu bildirmelisiniz. Hemşireniz açısından mümkün olduğunca; her diyaliz seansında iğne giriş yerlerinin farklı noktalardan olmasına özen gösteriniz. Sürekli aynı noktada iğne girişi yapıldığında o noktada incelme ve yırtılmalar, durdurulmayan kanamalar olabilir. İğne giriş yerlerinin dönüşümlü olarak değiştirilmesi fistülünüzün uzun ömürlü olması için önemlidir.
FAZLA SIVI ALIMININ FİSTÜLE ETKİSİ
Fistül probleminin en çok yaşanma sebebi iki diyaliz arasında fazla sıvı alınması sonucu oluşan fazla kilonun ( 2,5 - 3 kg'ın üstü ) çekilmeye çalışılmasıdır. Sonuç itibari ile hızlı ve fazla sıvı çekimi mecburiyeti yaratan bu durumda yaşanan "hipotansiyon" ( tansiyon düşmesi ) atakları zaman içinde fistülün tıkanmasına hatta durmasına sebep olmaktadır.Yukarıda anlattığımız hususlara dikkat ettiğinizde çok daha uzun ömürlü bir fistüle sahip olacağınızı ve diyalizinizin daha kaliteli olacağını unutmamalısınız.
FİSTÜL HASTA EĞİTİMİ
Fistülünüzün bulunduğu kolunuzu;
• Her diyaliz öncesi su ve sabun ile yıkayınız.
• Üzerine yatmayınız.
• Dışardan gelebilecek darbelerden koruyunuz.
• Tansiyon ölçtürmeyiniz.
• Ağırlık kaldırmayınız.
• Kan aldırmayınız.
• Sıkacak giysiler giymeyiniz.
• Sıkı bandaj uygulamayınız.
• Diyalizden sonraki gün fistüllü kolunuza lasonil sürünüz.
FİSTÜL DURMASINDA EVDE YAPILMASI GEREKENLER
• Tansiyonunuzu ölçtüğünüzde eğer düşükse ayaklarınızı kalp hizasından yukarıya doğru kaldırınız.
• Fistülle bağlantılı damar üzerine Hirudoid kremle masaj yapınız.
• Ve en kısa zamanda merkezimize geliniz.
KATETER HASTA EĞİTİMİ
• Kateter yeri ıslanırsa acilen pansumanınızı sağlık kuruluşunda değiştiriniz.
• Kateter yerinde kızarıklık, şişlik, akıntı, ateş yükselmesi olursa hekiminize veya hemşirenize haber veriniz.
• Evde ateşinizi sürekli kontrol ediniz, 37,5 derecenin üzerinde ve üşüme titremeniz olursa hekiminize haber veriniz.
• Haftada 2 kez diyalize giriyorsanız, seans günü haricinde mutlaka diyaliz merkezinize giderek pansuman yaptırınız.
• Kateterinizi başka amaçla ( kan vermek, ilaç vermek vs.) kullandırmayınız.