Diyabet Tedavisinde Egzersizin Rolü Nedir ? | Florence Nightingale
Diyabet tedavisinde egzersizin rolü nedir?
Egzersiz herkes için önemlidir. Diyabeti olmayan bir kişi egzersiz yaptığında, kandaki glukoz seviyesinin artmasına yol açan hormonlar üretilirken, pankreasın insulin salgılanması baskılanır. Ancak insulin yapıldığında veya insülin salınımını arttıran ilaçlar alındığında, insulin her zamankinden daha çabuk emilerek kana karışır. Normalde egzersiz daha sağlıklı olmamızı ve kendimizi daha iyi hissetmemizi sağlar. Formumuzu koruruz, kalp hastalığı riski azalır, kilo kontrolü sağlanır, kasların gücü artar ve hayata daha olumlu ve sağlıklı bir gözle bakılır.
Diyabetlilerde düzenli ekzersiz kan glukoz seviyesinin kontrolüne yardımcı olur.Hücrelerin insulin hassasiyetini arttırır. Böylece düzenli ekzersiz yapan tip1 diyabetliler , kan şeker seviyelerini daha düşük doz insülinle yakalamış olurlar. Aynı durum tip2 diyabetliler içinde geçerlidir. Ayrıca egzersiz kandaki yağ seviyesinin düşmesine yardımcı olur. Orta şiddetli ekzersiz sırasında , once kaslarda depolanan glukoz kullanılır. Daha sonra kaslar kandaki glukozu kullanmaya başlar. Böylece kandaki glukoz miktarı aşamalı olarak düşer. Egzersizden sonar bile, kandaki glukoz miktarı düşmeye devam eder çünkü kaslar boşalan glukozlarını kandan yeniden çekerler. Tip 2 diyabette vucut hücrelerinin insüline cevap vermemesi söz konusu olduğundan , düzenli egzersizle vucut hücreleri insüline daha iyi cevap verir. Bazı kimselerde ekzersizin kalp için zararlı olduğu kanısı vardır. Tam tersine, egzersiz kalbi korumaya yardımcıdır. Egzersiz yapıldığında kaslar normalden daha fazla oksijene ihtiyaç duyar, kalp de gereken oksijeni pompalamak için daha fazla çalışır. Egzersiz yüksek tansiyonun kontrol edilmesine de yardım edebilir. Damar tıkanıklığı ve kalp krizi geçirme riskini azaltır.
Egzersizden fayda görmek için ciddi antreman yapmak, forma girmek gerekmez. Haftada sadece iki veya üç kez 20-30 dakikalık bir yürüyüş bile faydalı olur. Egzersiz yaparak kalori yakılır ve kilo kontrolü sağlanır.
Ne kadar egzersiz yapılmalıdır?
Birçok insan egzersiz yapmaktan kaçınır, kimisi bunu yorucu bulur, kimi zaman aldığından şikayet eder, kimi de utanır. Ancak burada söz konusu olan aerobik gibi, spor merkezine gidip kıyafet giymek gerektirmeyecek gibi, günlük ekzersizleridr. Vucudumuz hareket etmek için yaratılmıştır ve hareket etmediğimiz takdirde fiziksel kapasitemiz azalır. Yaşlı veya fazla kilolu kişilerin günde birkaç kilometre koşamadıkları veya aerobic yapamadıkları için egzersizi bıraktıkları olur. Ancak yapılacak en küçük hareket bile vucuda faydalıdır. Hatta sadece birkaç dakika yürümek bile, vucutta yağları harekete geçirmeye yeter. Daha sonar yapılan hareketler aşama, aşama arttırılır.
Tip 1 diyabetlilere ana öğünlerden (sabah, öğle ve akşam yemekleri) 30 dk sonra 15-20 dakika hafif orta egzersiz öneriyoruz. Bu hızlı yürüme, ip atlama, merdiven inip çıkma veya bisiklete binme şeklinde olabilir. Okul zamanı tenefüslerde oynama ile egzersiz gerçekleştirilmiş olur. Erişkinlerde hergün egzersiz yapmak önerilir, bu mümkün olmuyorsa haftada en az üç kez 20şer dakika egzersiz faydalıdır. Hareketli yaşam tarzının benimsenmesi gerekir. Mümkün olduğu sürece yüreme, asansör yerine merdivenleri yürüyerek çıkma, televizyon veya bilgisayar başında iki saatten fazla durmama, ara verip yürüme veya hareket etme gibi basit şeyler kendinizi iyi ve enerjik hissetmenizi sağlar. Ayrıca vucut ağırlığının dengelenmesini kolaylaştırır. Kan dolaşımını geliştirir, kalp hastalıklarından korur. Osteoporozun önlenmesine yardımcı olur.
Diyabetlilere bazı öneriler
TV uzaktan kumanda aletini unutun, tv kanallarını yerinizden kalkarak elinizle değiştirin.
Ev telefonunu, oturduğunuz yerden uzak bir yere koyun.
Market veya pazar alışveriş torbalarınızı kendiniz taşıyın.
Sık,sık yürüyüş yapın.
Kısa mesafeli yerlerde otobüs veya taksi yerine yürüyüş tercih edin.
Ağır egzersizlerden önce (yüzme, top oynama, hızlı koşma gibi) kan şekerinizi ölçün, ekzersiz bitiminden birkaç saat sonra bir daha ölçün. Böylece o egzersizin kan şekerinizi ne kadar düşürdüğünü gözlemiş olursunuz. Ağır ekzersizlerden önce ek kalori alabilirsiniz, doktorunuza danışın.
Unutmayın ki, diyabet tedavi ekibinin en önemli üyesi ve diyabetle yaşayan sizsiniz .Kan glukoz seviyesini izlemek, bunu normal bir aralıkta tutmak için gerekli ilaçları almak, sağlıklı beslenmek ve ekzersiz yapmaktamamen sizin elinizdedir. Herhangi bir tedavi programının ana hedefi, glukoz seviyesini mümkün olduğu kadar normal sınırlara indirmektir. Kan şeker seviyenizi normal aralıklarda tutarak, hipoglisemi (kan şekeri düşüklüğü) ve hiperglisemi( yüksek kan şekeri) gibi kısa vadeli komplikasyonları önleyebilir; böbrek ve göz rahatsızlıkları,kalp hastalıkları ve damarsal sorunlar gibi uzun vadeli komplikasyonların gelişme riskini büyük oranda azaltmış olursunuz.