Yeni Yaşanabilir Gezegenler Olabilir Mi?
Yaşanabilir Yeni Gezegenler Var Mıdır?
Birkaç on yıl önce, güneş sistemimizin dışında yaşanabilir gezegenlerin olup olmadığı bilinmiyordu. Uzay keşif teknolojisindeki son gelişmeler, dış gezegenlerin varlığına daha fazla ışık tuttu. İstatistiksel olarak, galaksideki her yıldızın yörüngede en az bir gezegen olduğu iddia edilir. Kepler gibi görevler, binlerce ekoplanetin varlığını doğruladı ve binlerce tane daha teyit edilmeyi bekliyor. Yeni bir güneş sistemindeki bir gezegenin yaşanabilirliğini belirli faktörler belirler. Bunlar bir yıldızdan uzaklık, atmosfer, kütle, sıcaklık ve yıldız stabilitesini içerir. Araştırmacılar olasılıkları keşfetmeye devam ediyor. Üç binden fazla onaylanmış ekoplanetten yalnızca 15’i potansiyel olarak yaşanabilir kabul edilir. Güneş sistemimizin dışındaki hayatı destekleyebilecek gezegenlere bir göz atıyoruz.
Goldilocks Zone Nedir?
Goldilocks Bölge sıcaklığı doğru bir yıldız etrafında bölgesini ifade eder. Gezegen birincil bir yıldıza yakın bir yere yerleştirilirse, yüzeyi sıvı suyu korumak için çok sıcaktır. Goldilocks Zone’dan geçen güneşten daha uzak ise, herhangi bir yüzey suyu donacaktır. Bu terim ne çok sıcak ne de soğuk olan klasik Goldilocks masalından türemiştir. Yaşanabilir bölge kavramı, yaşamı potansiyel olarak destekleyebilecek ekzoplanetler arayışı için çok önemlidir.
Kepler 186-f: 0.64 Dünya Benzerlik Endeksi (ESI) : Kepler 186-f, 2014 yılında Kepler teleskopu kullanılarak keşfedilen yeni gezegenlerden biriydi. Keşif olağanüstüydü, çünkü Dünya’ya benzer büyüklükte ve yaşanabilir bir bölgede var olan ilk gezegen oldu. 186-f Dünya’dan yaklaşık yüzde on daha büyük ve sistemindeki beşinci gezegen. Kepler 186-f, Dünya’nın aldığı ve bu nedenle muhtemelen daha soğuk olduğu güneş ışığının yüzde otuzunu alıyor. Atmosferi hakkında herhangi bir bilgi yoktur.
Araştırmalar gezegenin yüzeyinin büyük olasılıkla kayalık olduğunu gösteriyor. Keşfedilmeden önce, Dünya’ya en çok benzeyen gezegen Kepler 62-f idi. Ancak bu, Dünya’dan yüzde kırk daha büyüktü. 186-f, ana yıldızını her yüz otuz günde bir yörüngeye çevirir. Güneşi, çoğunlukla kızılötesi ışık yayan serin bir M cücesi yıldızıdır. Gezegendeki herhangi bir yaşam formu kızılötesi ışığa uyum sağlamak zorunda kalacak. Kepler sistemi Cygnus takımyıldızında Dünya’dan beş yüz ışıkyılı uzaklıktadır. 186-f yörüngesine yıldızına çok yakın. Bu, bir gezegenin kendi ekseni üzerinde dönmediği bir olan gelgit kilidine dönüştürür. Bu, gezegenin sadece bir tarafının yıldızıyla karşı karşıya olduğu anlamına gelir. Bu, yıldızlara bakan tarafın sıcak ve diğer tarafını soğuk tutturur.
Kepler 452-b: 0,83 ile ESI : Kepler 452-b, 2015 yılında keşfedildi ve yaygın olarak Dünya’nın yakın ‘kuzeni’ olarak kabul edildi. 1400 ışıkyılı uzaklıkta ve Dünya’dan yüzde 60 daha geniş. Kütleçekimi, Dünya’nınkinden beş kat daha fazladır ve yerçekimsel çekimlerini önemli ölçüde güçlendirir. İnsanlar 452-b’ye ineceklerse, Dünya’daki hislerinin iki katı ağır hissederlerdi.
452-b, ‘Süper Dünyalar’ olarak adlandırılan bir grup nesne arasındadır. Dünya’nın güneşine oldukça benzeyen bir yıldızı yörüngeye çevirir ve 385 günde bir yörüngeyi tamamlar ve neredeyse Dünya’nın 365’iyle aynıdır. 452-b’nin yıldızı, Güneş’ten% 10 daha fazla güneş enerjisi yayar ve onu Dünya’dan daha sıcak hale getirir. Bu gezegende yaşanabilirliği olan bir uyarı, bedeniyle ilgilidir. Bir cisim oldukça büyük olduğunda, Neptün ve Jüpiter gibi gaz bazlı olma eğilimindedir. 452-b’nin büyüklüğü, potansiyel yaşanabilirlik açısından sorgulanabilir kılar. 452-b’nin merkezi yıldızı, Dünya’nın güneşinden bir milyar yıldan daha eski. Bu, kırmızı bir yıldıza evrimleştiği anlamına gelir; bu, yakındaki dünyaların yaşamak için fazla ısınabileceği anlamına gelir. 452-b’nin, Venüs’teki koşullara benzer sıcaklıklara sahip olabileceği iddia edilir.
Proxima Centauri b: 087’nin ESI’si : Proxima Centauri b, bize en yakın potansiyel olarak yaşanabilir gök cisimleri arasındadır. Gezegen ‘sadece’ 4,2 ışıkyılı uzaklıkta ve Dünya’dan yüzde otuz daha büyük. Centauri b’nin yıldızı, güneşimizin yaklaşık yüzde onunu ölçen oldukça küçük.
Güneşi bir M cüce yıldızıdır ve aşırı yıldız parlamasına meyillidir. Proxima Centauri b Dünya’ya ulaşan güneş enerjisinin yaklaşık yüzde yetmişini alır. 186-f’ye benzer şekilde, Centauri b, yüzey sıcaklığı açısından potansiyel olarak aşırı olması için gelgit kilitlidir. Gezegenin yıldızına olan yakınlığının atmosferin herhangi bir katmanını süpürebileceğinden şüpheleniliyor.
Dünya’nın güneşi ile M cüceler arasındaki önemli bir fark onların ömrü. Dünya’nın güneşi yavaş yavaş ölüyor olsa da, M-cüce yıldızları milyarlarca yıl yaşayabilir, bu yaşamın gelişmesine izin verebilecek oldukça uzun bir zamandır. Gök cismi, sistemin Goldilocks Bölgesi boyunca dönerek potansiyel olarak yaşanabilir hale gelir. 2016’da keşfedilmesinden bu yana gezegen hakkında çok sayıda araştırma yapılmıştır. Araştırmanın çoğu, gezegenin yıldız parlamasının gezegenin yüzeyinde sıvı su elde etmek için çok fazla olabileceğini göstermektedir. Potansiyel sakinler için diğer zorluklar aşırı ultraviyole ve x-ışınları olacaktır.
Kepler-62f: 0.67’nin ESI’si : Kepler-62f, 2013 yılında bulunan yeni bir gök cismiydi ve Dünya’dan 1.200 ışık yılı uzaklıktadır. 62f, Dünya’nın güneşinden milyar yıl daha büyük olan ve bir yörünge için 267 gün süren bir K cücesi yıldızını yörüngeye sokar. Gezegen, Dünya’dan yüzde kırk daha büyüktür ve Dünya’ya aldığımız enerjinin yaklaşık yüzde kırkını alır. Kepler-62f büyük olasılıkla kayalıktır. K cücesi yıldızları, M cücesi yıldızından önemli ölçüde daha büyüktür ve yaklaşık otuz milyar yıllık bir ömre sahiptir. Kepler-62f’nin yörünge mesafesi güneş sistemimizdeki Venüs ile karşılaştırılabilir. 62f’nin yüzeyinin su ile kaplı olabileceği iddia ediliyor. Ancak, bu yalnızca gezegenin suyun donmasını önlemek için çok kalın bir atmosfere sahip olması durumunda mümkündür. Kepler-62f, sistemindeki yıldızdan en uzak gezegendir.
Kepler sistemindeki diğer önemli gök cisimleri Kepler-62e, Kepler-69 ve Kepler-62’dir. Kepler’in gök cisimlerinin tamamen suya karıştığından şüpheleniliyor. Bu, üzerlerindeki potansiyel yaşam formunu, Dünyadaki yaşamdan önemli ölçüde farklı kılacaktır. Metalurji, elektrik ve metallere erişim eksikliği, Kepler sistemindeki herhangi bir yaşam türünün teknoloji tabanlı olamayacağı anlamına gelir.
TRAPPIST-1 gezegenleri : Bu Goldilocks gezegenleri, Şili’deki Transiting Gezegenlerin ve Gezegenlerin Küçük Teleskopunun adını almıştır. Yedi TRAPPIST-1 gezegeni, 2015 yılında takımyıldız Kova burcunda keşfedildi. Gök cisimleri serin bir M cücesi yıldızı yörüngesindedir ve Dünya’dan kırk ışıkyılı uzaklıkta bulunmaktadır. Gezegenlerin ana yıldızı Jüpiter’le aynı büyüklükte olan nispeten küçüktür. Yedi gezegenden, üçü yıldızlarının yaşanabilir (Goldilocks) bölgesi içindedir.
TRAPPIST-1 yıldızı o kadar soğuktur ki, gezegenler üzerinde suyun son derece yakın yörüngede sıvı halde kalması beklenir. Yedi TRAPPIST-1 gezegeninin yörünge yolları yıldızlarına Merkür’e göre güneşe yakındır. TRAPPIST sistemindeki olağandışı bir fenomen, gezegenler arasındaki kısa mesafedir. Öyle yakınlar ki, eğer bir insan gezegenlerden birinde duruyorsa, bir sonraki gezegende jeolojik özellikleri görebiliyorlardı. Her gezegen, bir sonraki gezegenden, dünyadaki ay hakkındaki görüşümüzden daha büyük görünür. Yıldızlarına çok yakın olan diğer gezegenlere benzer şekilde, TRAPPIST-1 gezegenleri gelgit kilitlidir. Bu, gök cisimlerinin bir tarafının her zaman güneşe dönük olduğunu, diğerinin sürekli olarak yıldızdan uzağa baktığını gösterir. Bir tarafta bitmeyen geceler, diğer tarafta günler, rüzgarlar ve tehlikeli sıcaklıklar dahil olmak üzere potansiyel olarak aşırı hava koşullarına işaret edebilir.
Gliese 667Cc : Gliese 667Cc, Scorpius takımyıldızında Dünya’dan yirmi üç ışık yılı uzaklıktadır. Gök cismi, Dünya güneşinin yaklaşık üçte birini ölçen bir cüce yıldız (Gliese 667C) yörüngesine sahiptir. Gliese 667 sistemi, sistemin gezegenlerinde gökyüzünün üç güneşe sahip olmasını sağlayacak üç yıldızdan oluşur. Gliese 667 sisteminde, üçü yaşanabilir Goldilocks Bölgesi’nde bulunan yedi gezegen vardır. Gezegenler yörüngede, güneş sistemimizdekilere kıyasla yıldızlarına çok daha yakın. Gliese 667Cc’nin yıldızının etrafında yörüngesinde yirmi sekiz gün sürdüğü ve Dünya’nınkinin dört ila beş katı bir kütleye sahip olduğu tahmin ediliyor. Bu gök cismini heyecan verici bir olasılık haline getiren şey yüzey sıcaklığıdır. Otuz derecede, santigrat derece, gezegen sıvı suyun varlığını korumak için yeterli koşullara sahip. 667Cc’nin Dünya’dan uzaklığı, onu Dünya’ya en yakın potansiyel olarak yaşanabilir gezegenlerden biri yapar.
Kepler-22b: 0,9’luk ESI : Bu Goldilocks gezegeni, Kepler misyonunun, sistemin yaşanabilir bölgesinde yörüngeye döndüğü ilk gezegendir. Takımyıldızı Cygnus’ta Dünya’dan yaklaşık altı yüz ışıkyılı uzaklıktadır. Gezegen, Dünya’nın 2,4 katı büyüklüğünde ve kütle ve büyüklükte güneşe benzeyen bir yıldızın etrafında dönüyor. Ancak Kepler’in yıldızı, Dünya’nın güneşinden yüzde yirmi beş kadar azdır. Kepler 22b yıldızını yetmiş dokuz milyon mil mesafede yörüngede yörüngede yörüngeyi tamamlamak için 290 gün sürer. Gezegenin kütlesi Dünya’nınkine benziyorsa, yüzeyindeki yerçekimi çekme Dünyada yaşadıklarımızın iki katından fazla olacaktır. 22b, Dünya’nınkine çok benzer bir atmosfer katmanına sahiptir ve bilim adamları gezegendeki yüzey sıcaklığının 22 santigrat derece civarında olduğunu tahmin etmektedir. Bu gezegenin yüzeyinde sıvı su varlığını sağlayacaktır. Bu koşullar 22b’yi güneş sistemi dışındaki yaşanabilirlik açısından en iyi adaylardan biri yapar.
HD 40307g: 0,79 ile ESI : HD 40307g , takımyıldız Pictor’da Dünya’dan kırk iki ışık yılıdır. Gök cismi, yıldızını doksan milyon kilometre mesafeden yuvarlayarak sistemin Goldilocks Bölgesi’ne yerleştirir. Sistemin ana yıldızı HD 40307, ​​güneşimizden daha az kütleli olan küçük, serin ve turuncu renkli bir yıldızdır. Altı gezegen bu yıldızın yörüngesinde. İlk beş yıldıza çok yakın, onları yüzeyde kavurucu yapıyorlar. HD 40307g, sistemindeki güneşin en altıncı ve en uzak gezegenidir ve onu sistemdeki yaşanabilirlik için en iyi aday yapar.
Tau Ceti e: ESI 0.77 : Tau Ceti e , Dünya’dan yaklaşık 11.9 ışıkyılı uzaklıkta, Tau Ceti yıldızının yörüngesinde olan bir gezegendir. Beş gezegenli sistemin dördüncü gezegenidir. Tau Ceti e, Dünya’ya nazaran potansiyel olarak yüksek kütlesinden dolayı bir süper dünya olarak sınıflandırılır. Tau Ceti e, 2012 yılında henüz teyit edilmemiş olmasına rağmen keşfedildi.
Bir gezegenin yaşanabilirliğini belirlemek : Bir gezegenin yaşanabilirliğini belirlerken çeşitli yönler göz önünde bulundurulur . Bunlar şunları içerir:
* Dünya Benzerliği Endeksi (ESI): Bu, bir gezegenin, gezegensel nesnenin veya doğal uydunun Dünya’ya ne kadar benzer olduğuna dair bir karakterizasyondur. Bir nesnenin ESI’si ne kadar yakınsa, koşulları Dünya’ya o kadar benzerdir. ESI’nin belirlenmesinde dikkate alınan faktörler sıcaklık, yarıçap, kütle ve yoğunluğu içerir.
* Gezegensel Sınıf: pClass, gök cisimlerinin bulunduğu termal bölge ile ilgilidir.
* Standart Birincil Yaşam Alanı (SPH): Bu, bitki örtüsünün bir gezegende ne kadar kolay büyüyebileceğinin bir ölçüsüdür.
* Yaşanabilir Zon Atmosferi (HZA): HZA, bir gezegenin yaşamı destekleyen bir atmosfer katmanını sürdürme ihtimalinin bir ölçüsüdür. Bu, bir gezegenin kütlesi, yarıçapı, büyüklüğü ve parlaklığı ile belirlenir.
* Yaşanabilir Bölge Mesafesi: Bu, bir gezegenin yıldız sisteminin yaşanabilir bölgesinden mesafesidir. Alışılabilir gezegenler, ilgili sistemlerinde Goldilocks Bölgeleri içinde bulunur.
Yaşanabilir bir gezegenin özellikleri : Bir gezegenin yaşanabilir olarak görülmesi için, Dünyadaki yaşamı destekleyenlere benzer koşullara sahip olması gerekir . Yaşanabilir gezegen bazı önemli özellikleri vardır:
Goldilocks (yaşanılabilir) bölge : Gezegensel bir cismin yaşamı sürdürmesi için merkezi yıldızından rahat bir mesafede olması gerekir. Goldilocks Zone, suyun buharlaşabileceği veya donabileceği kadar soğuk olamayacak kadar sıcak değildir. Su, yaşamın her yerde gelişmesi için temel bir faktör olarak kabul edilir. Yabancı gezegenlerde hayatın susuz gelişip gelişemeyeceği bilinmemektedir. Bu mümkün ise, yaşanabilirliğin tanımı önemli ölçüde değişecektir.
Ana yıldız Nedir?
Bir gezegenin ana yıldızı, yaşanabilir olması için göreceli olarak sabit olmalıdır. Bazı yıldızların parlaklıklarında ciddi dalgalanmalar vardır. Bu, gezegenleri kendilerine yakın hale getirerek aşırı sıcaklık değişimlerini tecrübe etmelerine neden olur. Bir gezegenin yaşanabilir olması için yüzeyinin kayalık ve gazlı olması gerektiği varsayılmıştır.
Düşük kütleli gezegenlerin çekim gücü çok yüksektir ve bu nedenle atmosferin katmanlarını kaldıramazlar. Yaşanabilir gezegenler gelgit kilitlenmemelidir. Bu, onların eksenlerinde dönmeleri ve ana yıldızlarının yörüngelerinde dönmeleri gerektiği anlamına gelir. Gelgit-kilitli cisimler bir tarafta daimi günler, diğer tarafta da sonsuz geceler yaşarlar.
Manyetik alan : Gezegenin çekirdeği, yıldızlardan gelen yıldız parlamalarından korunur. Gezegensel bir gövdenin içindeki erimiş çekirdek bir jeotermal enerji kaynağıdır ve gerekli manyetik alanı yaratır. Bu alan olmadan, bir gezegen birincil yıldızlarından gelen zararlı radyasyona maruz kalır.
Atmosfer : Atmosferler sıcaklık düzenleme, zararlı ışınları engelleme ve oksijen sağlama gibi farklı roller oynarlar. Potansiyel olarak yaşanabilir herhangi bir gök cismi, bu nedenle, bir atmosfere veya koruyucu bir gaz katmanına sahip olmalıdır
Güneş sisteminin dışında yaşanabilir gezegenler olduğu doğru mu?
Halen, evrenin başka yerlerinde yaşamın varlığına dair somut kanıt yoktur. Bilim adamları, mekânsallıklarını belirlemek için uzayda gezegen cisimlerini sürekli tararlar. Bununla birlikte, kaynakların ve zamanın tek bir gök cisimine tahsis edilmesi tedbirsiz olabilir. Bu nedenle araştırmacılar, çeşitli faktörleri analiz eder ve gök cisimlerinin ‘potansiyel olarak yaşanılabilir’ olup olmadığını belirler. Sadece devam eden ve gelecekteki araştırmaların, orada yaşamı destekleyebilecek gezegenlerin olup olmadığını kesin olarak tespit etmesini bekleyebiliriz. Güneş sistemimizin dışındaki yaşanabilir bir gezegen arayışının devam etmesi büyüleyicidir. Bilim adamları orada binlerce gök cismi keşfetmiş olsalar da, Dünya dışında henüz kesin bir kanıt yoktur. Teknolojideki son gelişmeler, gezegenimizin dışındaki yaşam arayışında atılımlara yol açabilir. Böyle bir zamana kadar, sadece potansiyel yaşanabilirlik hakkında bilgi sahibiyiz.
Ana yıldız NedirGoldilocks Zone nedirYeni Gezegenler Var Mıdır