1 TÜBİTAK SANAYİ ODAKLI LİSANS BİTİRME PROJELERİ YARIŞMASI REHBERİ ÖNSÖZ Bu rehber, TÜBİTAK Sanayi Odaklı Lisans Bitirme Projeleri Yarışması na katılacak öğrencilere yardımcı olmak amacıyla hazırlanmıştır. Proje sahibi öğrencilerin başvuruda bulunmadan önce bu rehberi baştan sona dikkatle okumaları kendileri için yararlı olacaktır. Ülke çapında düzenlenen TÜBİTAK Sanayi Odaklı Lisans Bitirme Projeleri Yarışması na katılacakların, çalışmalarının her aşamasında bu rehberde belirtilen kurallara uymaları, hem kendilerine kolaylık sağlayacak hem de çalışmalarının doğru ve hatasız şekilde değerlendirilmesini mümkün kılacaktır. Yarışmaya katılacak projelere ait proje fikri üniversite veya endüstri kaynaklı olabilir. Öğrencilerin projenin yürütülmesi aşamasında danışmanlardan ya da başka kişi ve kuruluşlardan destek almaları doğaldır; ancak, bu destek, bilgi alma ya da laboratuvar/test cihaz veya sistemleri ile yazılım vb. araçların kullanımı gibi konularda bilgi veya eğitim alma ile sınırlı kalmalıdır. Projelerin ağırlıklı olarak proje ekibindeki öğrenciler tarafından planlanıp uygulanmış olması beklenilir. Proje konusu seçimi, proje çalışmalarının yürütülmesi ve sunumu konularında yararlı olabilecek bilgilere bu rehberden ulaşılabilir. Yarışmaya katılacak öğrencilere ve onlara yardımcı olacak danışmanlara bu proje rehberinin yararlı olacağını umar, ülkemizin geleceği olan gençlerimize bilimsel ve teknolojik alandaki tüm çalışmalarında üstün başarılar dileriz. Bilim İnsanı Destekleme Daire Başkanlığı TÜBİTAK
2 2241-B SANAYİ ODAKLI LİSANS BİTİRME PROJELERİ YARIŞMASI 2014 Programın amacı, lisans bitirme tezlerinin sanayinin ihtiyaçları doğrultusunda belirlenmesi ve lisans öğrencilerinin öğrenimleri sırasında sanayi ortamında bulunarak uygulama tecrübesi edinmelerinin sağlanması yoluyla lisans düzeyinde üniversite sanayi işbirliğinin teşvik etmek ve ödüllendirmektir. BAŞVURULAR Başvuru Koşulları Bu programa üniversitelerin Mühendislik ve Teknoloji Bilimleri, Doğa Bilimleri, Sosyal ve Beşeri Bilimler, Tıbbi Bilimler ve Tarımsal Bilimler alanlarının ilgili bölümlerinde öğrenim görmekte olan ve bitirme projesi hazırlayan lisans öğrencileri başvuru yapabilir. Hazırlanan bitirme projeleri; a) Bitirme projesi herhangi bir sanayi kuruluşunun sorununun çözümü amacıyla ilgili kuruluşla entegre olarak gerçekleştirilecek olmalıdır. b) Yarışmaya her öğrenci bir bitirme projesi ile katılabilir ve her bitirme projesi en fazla on öğrenci tarafından hazırlanabilir. Grup olarak başvuru yapan öğrenciler ayrıca bireysel başvuru yapamazlar. c) Bitirme projeleri biri akademik, biri sanayi kuruluşundan olmak üzere iki danışman rehberliğinde hazırlanmalıdır. Akademik ve sanayi danışmanları birden fazla bitirme projesinde görev yapabilir. d) Hazırlanan bitirme projeleri, yarışma kılavuzunda belirtilen kurallara uygun olarak hazırlanmalıdır. Başvuru Tarihi Yarışmaya başvurular 14 Mart 2014 Cuma günü saat a kadar çevrimiçi olarak yapılacaktır. Başvuru Yöntemi Başvurular internet üzerinden adresine çevrimiçi olarak yapılacaktır.
3 Ticari değeri olduğu düşünülen projeler için sergilenmeden önce patent başvurusunda bulunulması önerilir. Bunun için gerekli bilgi adresinden elde edilebilir. Başvuru Sırasında İstenilen Belgeler Başvuru sırasında sisteme yüklenilecek belgeler; a) Öğrenci belgeleri, b) Proje özeti, (300 kelimeyi geçmemelidir) c) Başvuru konusu projenin bitirme projesi olduğuna ilişkin Bölüm Başkanlığı yazısı, d) Belirlenmiş formatta hazırlanmış en fazla 10 sayfalık proje başvuru önerisi, e) Etik kurul belgesi gerektiren hallerde ilgili Etik Kurul dan alınacak izin yazısı, f) Projenin gerçekleştirileceği sanayi/sektör kuruluşundan, projenin konusunun ilgili sanayi/sektör kuruluşunun ihtiyacına hitap eden bir konu olduğunu onaylayan ve kuruluşta laboratuvar vb. olanakların bu projeyi yürütebilmek için yeterli olduğunu açıklayan yazı, Yukarıdaki belgelerden sadece çevrimiçi başvuru formunun çıktısı TÜBİTAK BİDEB e imzalı ve paraflı olarak gönderilecektir. Diğer tüm belgelerin adresine çevrimiçi olarak yüklenmesi yeterlidir. Başvuru koşullarından herhangi birini sağlamayan, belgeleri tam olmayan, belgeleri ilanda belirtilen süre içerisinde BİDEB e ulaşmayan veya faksla yapılan başvurular işleme konulmayacaktır.
4 ÖDÜLLER Derecesi Öğrenci Ödülü Akademik Danışman Ödülü Sanayi Danışman Ödülü Birincilik TL 5.000TL 5.000TL İkincilik 7.500TL 3.750TL 3.750TL Üçüncülük 5.000TL 2.500TL 2.500TL Alan Özel 5.000TL 2.500TL 2.500TL 1. Ürün Geliştirme/Tüm Alanlarda: Ürün geliştirmeye yönelik projeleri kapsar. Bu alanda dereceye giren 3 kişiye ödül verilecektir. 2. Süreç Geliştirme/Tüm Alanlarda: Süreç geliştirmeye yönelik projeleri kapsar. Bu alanda dereceye giren 3 kişiye ödül verilecektir. 3. Alan Özel Ödülleri: Yarışma Yürütme Komitesinin belirlediği 14 farklı alt alanda toplamda 14 kişiye ödül verilecektir. *Toplamda 20 öğrenciye ödül verilecektir. Final sergisine katılan projeler sergi sırasında jüri tarafından değerlendirilerek tematik alan ödülleri ve belirlenen alt alan özel ödülleri ile ödüllendirilecek projeler belirlenir. Değerlendirme sonuçları jüri tarafından bir rapor ile Yürütme Komitesine sunulur. Yürütme Komitesi sonuçları değerlendirir ve ödüllendirilecek projeleri belirler. Yürütme Komitesinin değerlendirme sonuçlarına ilişkin kararları kesindir. SANAYİ ODAKLI BİTİRME PROJESİ NASIL OLMALIDIR? Öğrencilerin/grupların projelerinin adil ve hatasız biçimde değerlendirilmesine katkı sağlamak üzere projelerini bir Proje Raporu ile gereksiz detaylardan arınmış biçimde özlü, doğru, eksiksiz ve etkili biçimde anlatması gerekmektedir. Ele alınan problemin ne olduğu, ne gibi bir fayda düşünülerek ele alındığı, mevcut durumdaki çözüm önerilerinin literatür ve pratikte neler olduğu, bunlardan farklı olarak projede özgün ürün/yöntem olarak ne önerildiği ve ne sonuçlar elde edildiği / öngörüldüğü açık ve net olarak ortaya konmalıdır. Projede elde edilen/elde edilmesi planlanan çıktıların halen bilinen uygulamaların ötesinde olup olmadığı, bu çalışmada ortaya konulan yeni ve özgün katkıların neler olduğu herhangi bir belirsizliğe mahal vermeyecek şekilde ilgili kaynaklar da belirtilerek açık biçimde ifade edilmelidir. Proje Raporu aşağıdaki başlıkları içermelidir: Raporda Bulunacak Bölümler 1. Kapak Sayfası (Proje başlığı, projenin ilgili olduğu tematik alan, eğitim kurum(u/ları), öğrenci/grup mensuplarının isimleri, proje çıktılarını kullanmaya talip olan kuruluşun adı, danışmanların isimleri) Hangi kritere göre yapılacak değerlendirmeye esas olacak 2
5 2. Özet(En çok 300 kelime ile proje fikrini, proje fikrinin hayata geçirilmesi için izlenen yöntem ve metodları, kullanılan modelleme, simülasyon, test,prototip üretimi vb. doğrulama 1,2,3,4 yöntemlerini ve elde edilen/edilmesi beklenen sonuçları anlatmalıdır.) 3. Motivasyon (Bu projeye başlanılmasının nedeni nedir? Proje başarılı olursa neler sağlanabilecektir? Proje çıktısını kullanmaya talip olan kuruluşun tanıtımı, çalışma konusu ve faaliyetleri? Proje çıktısı bu kuruluşta ne amaçla ve nerede kullanılacaktır? ve benzeri sorular cevaplandırılmalıdır. Bu bölümde ekonomik açıdan değerlendirmeler, başabaş hesabı, 3,4 maliyet, rekabet edebilirlik, tasarruf, emisyon, fayda/maliyet oranı vb. hesaplar sunulabilir. Projenin çıktısının: proje sonuçlarını kullanmaya talip olan kuruluş dışında başka kuruluşlara, sektöre veya ülkeye yönelik katkıları varsa bunlar bu bölümde açıklanmalıdır.) 4. Projenin içerdiği yenilik unsuru (Cevap aranan sorular şu şekildedir: Proje fikrinin içerdiği yenilik unsuru (i)uluslararası, (ii)ulusal veya (iii)firma düzeyinde yenilik kategorilerinden hangisinin kapsamına giriyor. Proje çıktısı olan ürün, yöntem veya sürecin öncekilere veya benzerlerine 1 göre farklılık veya üstünlükleri nelerdir? Projenin ara çıktıları veya nihai çıktıları için patent, endüstriyel tasarım, copyright vb. fikri/sınai mülkiyet hakkı elde etme olasılığı nedir? Önceden alınmış olan diğer tescillere göre ne gibi farklılığı var?) 5. Projenin ilgili olduğu teknoloji alan(lar)ı (Bu bölümde proje faaliyetlerinin hangi teknoloji alan(lar)ı tarafından içerildiği anlatılmalı, proje kapsamında yürütülen faaliyetlerin yeni ve 1,2 ileri teknoloji alanları tarafından içerilenler özellikle vurgulanmalıdır. Proje çok disiplinli çalışmalar içeriyorsa bu bölümde gerekli açıklamalar verilmelidir.) 6. Projede kullanılan yöntem ve metodlar (Proje fikrinin hayata geçirilmesi için kurgulanan çözüm, izlenen yol, kullanılan araç, teknik ve metodlar açıklanmalıdır. Bu bölümün, proje 2,4 çıktılarının doğrulanması veya geçerli kılınması için yürütülen faaliyetleri de içermesi beklenilir.) 7. Proje Planı (Gantt Şeması veya MSProject vb. yazılım çıktısı şeklinde bir proje süresince uygulanmış olan plan ile projenin içerdiği iş paketleri ve her bir iş paketinin içerdiği iş paketi 2 faaliyetlerini, zaman ve sorumluluklarla ilgili planlamaları içermelidir.) 8. Teknik Sunum (Bu bölümde proje kapsamında yürütülen 2,3,4 faaliyetler ve elde edilen sonuçlar sunulmalıdır. 9. Projenin Gerçekleşme Düzeyi (Bu bölümde proje planının hangi kısımlarının gerçekleştiği, hangi çıktı veya ara çıktıların elde edildiği açıklanmalı, projenin tamamlanması için 2,3 müracaat tarihinden sonra yürütülecek faaliyetler ve elde edilecek çıktı veya ara çıktılar ayrıca belirtilmelidir.) 10. Sonuç (Bu bölümde projeden elde edilen/edilmesi 2,3,4
6 beklenilen sonuçlar irdelenerek değerlendirilmeli ve yorumlanmalıdır. Eğer proje çıktıları bir endüstri kuruluşunda uygulanmış ise bugüne kadar elde edilen sonuçlar bu bölümde sunulmalıdır.) 11. Kaynaklar(Bu bölümde yararlanılan kaynaklar verilmelidir) 1,2 Yarışmaya Ait Proje Değerlendirme Kriterleri: (1)Yenilikçilik ve Teknoloji İçeriği, (2) Proje Geliştirme Sürecinin Uygunluğu, Etkinliği ve Yeterliliği, (3) Projenin Çıktılarının Katma Değer ve Yaygın Etki Sağlama Yeteneği, (4)Proje Sonuçlarının Uygulanabilirliği/ Kullanılabilirliği dir. Ödül alacak ve sergilenecek projeler bu kriterlere göre seçilecektir. Yarışmacıların Proje Raporu Hazırlanırken Aşağıdaki Hususlara Özen Göstermesi Önerilmektedir: 1. Proje planının hazırlanışı, 2. Sorun ile projede uygulanan materyal ve yöntemlerin uygunluğu, 3. Sorun tasarımında ve incelenmesindeki beceri, dikkat ve özen, 4. Sorunun tanımlanmasından çözümüne kadar çalışmanın sürdürülebilirliği, 5. Sonuçların irdelenmesindeki neden-sonuç ilişkisi ve açıklık, 6. Projenin yenilikçi olması ve ilgili öğrenci/ler tarafından gerçekleştirilmiş olması gerekmektedir. Bu kriterlere uymadığı anlaşılan projeler değerlendirmeye alınmayacaktır. 7. Yarışmacılara mülakatı yapan jüri üyelerine projeyi gerçekleştirirken kullandıkları malzeme ve bilgi kaynaklarını açıklamak, kendilerini destekleyen ve yönlendiren kişileri/kurumları belirtmekle yükümlüdürler. 8. Jüri kanaatine göre aşağıdaki durumlar oluşmuş ise projeler değerlendirme dışında tutulacaktır. a) Konunun uzmanlarından gereğinden fazla yardım alma, b) Başkalarının çalışmalarından onları kaynak göstermeden yararlanma, c) Bireylerin temel hak ve özgürlüklerine müdahale, d) Bireylere fiziksel veya ruhsal zarar verilmesi, e) Projede kullanılan / toplanan özel nitelikteki bilgilerin paylaşılması, f) Kurumlarda yapılacak çalışmalarda kurum yetkililerinden izin alınmaması.
7 g) Halk sağlığı ve güvenliği için risk teşkil ettiği/edeceği düşünülen projeler değerlendirme dışında tutulacaktır. 9. Özellikle radyoaktif maddeler, tehlikeli deney setleri, toksin ve kanserojen vb. maddeler ihtiva eden projeler değerlendirme dışında tutulacaktır.