Diz Protezi ile ilgili Bilinmesi Gerekenler
Diz protezinin amacı, hastanın günlük aktivitelerini ağrısız bir şekilde gerçekleştirebilmesini mümkün kılmaktır. Başka bir deyişle diz protezi ile hastanın ağrılarını sonlandırmak ve yaşam kalitesini tekrar arttırmak amaçlanmaktadır. Bu nedenle tahrip olmuş olan eklem yerine, bölgeye diz protezi yerleştirilmektedir.
Diz Protezi Yaptırmak İçin Belirtiler Nelerdir?
Diz Protezi Ameliyatı Yaşı
Diz Protezi Ameliyatı Öncesi - Sonrası
Diz Protezi Ameliyatı Sonrası Enfeksiyon
Diz Protezi ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular
Diz protezi, diz ağrısı ve yürüme zorluğu çeken hastalara, diğer tedavi yöntemlerinden sonuç sağlanamadığı takdirde uygulanan bir cerrahi işlemdir. Dünyanın her yerinde her gün uygulanmakta olan rutin bir ameliyattır. Diz protezini kemiğe tutturmak için iki yol vardır. Bunlardan biri çimentolu, diğeri ise kemik ile bütünleşen parçalardan oluşan çimentosuz protezlerdir.
Total Diz Protezi: Total diz protezi uygulamalarında eklemlerin hem iç hem de dış yüzeyleri protez ile değiştirilmektedir. Ayrıca total protez ameliyatı da kendi içinde ikiye ayrılmaktadır. Hastaya hangi tip protezin uygulanacağına ise muayene sonucuna göre ortopedi cerrahları karar vermektedir.
Unikondiler Diz Protezi: Unikondiler diz protezi ameliyatında eklem yüzeyinin sadece iç ve dış kısmı değiştirilmektedir. Bu ameliyatın amacı total diz protezi ameliyatı gerçekleştirilene kadar zaman kazanmaktan ibarettir. Bu operasyon genç ve kilosu 85 kg'nin altında olan hastalara uygulanabilmektedir.
Tanı konulabilmesi için hastanın dizi, ortopedist tarafından kapsamlı olarak muayene edilmektedir. Muayeneye ek olarak hastaya röntgen filmi, fiziksel testler, hastanın ağrılarını tarif etmesi ve dizin şimdiki durumundan sorumlu olabilecek yaralanmalar dikkate alınmaktadır. Röntgen sonucu diz ekleminin büyüklüğü ve şeklinde herhangi bir farklılık ya da anormallik olup olmadığını göstermektedir. Bükme ve yürüme gibi fiziksel testlerin uygulanmasında hastanın vereceği geçmiş yaralanmaların bilgisi veya ağrının tarifi belirleyici olmaktadır.
Tüm bu aşamaların sonucunda hastaya tanı koymak ve tedavi biçimini belirlemek mümkün olmaktadır.
Diz protezi enfeksiyon geçirenlere, kemikleri yeterli sayıda ya da güçte olmayanlara uygulanamamaktadır. Kimlere diz protezinin uygulanabileceği konusunda muayenenin sonucuna göre ortopedi doktoru karar vermektedir.
Diz protezi uygulaması 65 yaş ve üzeri hastalarda tercih edilmektedir. Ancak şikayetlerin derecesine göre daha genç hastalara da uygulanabilen bir işlemdir.
Dinmeyen ve tekrarlayan ağrılar
Dizin egzersizlerden sonra ağrıması
İlaçların fayda etmemesi
Değnek kullanımının hareketlerinizi rahatlatmaması
Dizi eskisi kadar bükememek
Dizlerin tutulması ya da şişmesi
Yürürken ve merdiven inip çııkarken zorlanmak
Sabahları dizlerin tutulması
Total diz protezi ve unikondiler diz protezi olmak üzere iki çeşidi bulunmaktadır. Total diz protezinde, diz eklemlerinin hem iç hem dış yüzeylerinin değiştirilmesi gerekirken; unikondiler diz protezi ise eklem yüzeyinin sadece iç ve dış bölümlerinin değiştirilmesi işlemidir.
Diz protezi ameliyatı genel veya epidural anestezi altında gerçekleştirilmektedir. Dizin ön kısmına kesi açılır, aşınmış kıkırdak dokusu çıkartılır ve yerine diz protezi parçaları takılır. Diz protezi kemik çimentosu dolgusu ile kemiğe tutturulur. Ameliyat 1 ile 3 civarı sürmektedir. Hastanede kalış süresi ise 3 ile 10 gün arası olmaktadır. Hasta diz protezi ameliyatından sonraki gün yürümeye, diz bükmeye ve egzersizlere başlayabilmektedirler. Bu egzersizler, diz işlevlerini tamamen kazanııp iyileşmesine kadar devam etmelidir. Dizde birkaç gün şişlik ve hassasiyet oluşması normaldir. Diz protezi ameliyatı sonunda hastaların büyük bir kısmında diz ağrıları tamamen geçmekte ve tam iyileşme gözlenmektedir.
Diz protezi ameliyatı, tahrip olmuş olan diz ekleminin, diz protezi parçaları ile değiştirildiği bir cerrahi girişimdir. Ameliyat, genel veya epidural anestezi altında gerçekleştirmekte ve 1 ile 3 saat civarı sürmektedir. Ameliyata dizin ön kısmından kesi açılması ile başlanır. Bu esnada aşınmış kıkırdak dokusu çıkartılırmakta ve yerine diz protezi takılmaktadır.
Total diz protezinde, diz eklemlerinin hem iç hem de dış yüzeyleri değiştirilmektedir. Unikondiler diz protezinde ise iç veya dış eklemden biri değiştirilir.
Genetik, obezite veya ileri yaşa başlı olarak meydana gelen diz problemlerinde, kireçlenmelerde, dizde kan akışının bozulması durumunda, romatizmal hastalıklarda ve metabolitik hastalıklarda cerrahi dışı yöntemler sonuç vermiyorsa diz protezi ameliyatına baş vurulmaktadır.
Özellikle ağrısız yürüme mesefası 300 metrenin altına düşen, şiddetli ağrı nedeniyle her gün ağrı kesici kullanması gereken hastalara diz protez ameliyatı yapılması şarttır.
Günümüzde insanın ortalama yaşı 75 olarak kabul edilmektedir. Hastaların en ideal protez ameliyatı yaşı 60-65 olduğu ortopedik hekimler arasında yaygın bir kanaattir.Çünkü Protezlerin sağ kalım oranı ortalama 15 yıldır.(% 90).Ortopedik cerrahların tümü hastaları için aynı duygu ve düşünceleri taşırlar.Bu da hastanın yaşamı boyunca 1 kez opere olup,yaşamının sonuna kadar sorunsuz bir diz protezi olsun isterler.
Protez ameliyatı sonrası protezin sağ kalım oranını belirleyen faktörler nelerdir ?
En önemli faktörlerin başında öncelikle protezin usulüne uygun yapılmış olması gelir.Usulüne uygun yapılmayan(kemik kesileri düzgün olmayan,protez ölçüleri hastanın kemik boyutlarına tam oturmayan) protezlerde erken gevşemeye bağlı protez yetersizlikleri görülür. Hastaların kilolu olmaları da protezin ömrünü kısaltan sebeplerin başında gelmekte olup kilo kontrolü önemlidir.
Vücudun protezi redetmesi diye bir şey var mıdır?
Dünyada üretilen TÜM protez çeşitleri insan vücuduna uygun, doku uyumlu madenlerden üretilmiştir.(kobalt-krom,titanyum,vitalyum… gibi ).Hastalarımızın kullandığı bu terimin karşılığı aslında diz protezi ameliyatından sonra hastalarda meydana gelen enfeksiyondur.
Ameliyat olacak hasta genel bir chek-up kontrolünden geçer,gerekli uzman konsültasyonlarından da olumlu sonuç alındıktan, hastanın ameliyatı yapılır. Hastaya yapılacak anestezi türü Anestezi uzmanı tarafından belirlenir. Hastaya en uygun olan anestezi yapılır. (genel anestezi,epidural,spinal veya blok anestezi). Hastanın operasyonu yapıldıktan 1 gün sonra hasta ayağa kaldırılır, yürüme ve diz egzersizlerine başlanır.
Hasta diz protezi ameliyatından sonraki gün yürümeye başlayabilmektedir.
Dizin işlevlerini tamamen kazanıp, iyileşmesine kadar doktorun önerdiği güçlendirme egzersizleri devam etmelidir.
Eriyen dikiş kullanıldıysa dikişler kendiliğinden yol olmaktadır. Normal dikişler ise ortalama 15 gün sonra alınmaktadır.
Dikişler alındıktan sonra hastanın banyo yapabilmektedir.
İlk 3-6 ay dizde şişlik ve protez hastalar tarafından hissedilebilmektedir ancak ameliyattan 1,5 ay sonra hasta genellikle rahat yürüyebilmektedir.
Diz protezinin ömrü hastanın yaşı, cinsiyeti, ağırlığı ve günlük aktivitelerine bağlı olmaktadır. Başarılı bir operasyon geçirmiş olan hastalarda, aşırı kilo ve aşırı aktivite gibi protezin aşınmasına yol açacak faktörler yoksa; diz protezinin ömrü ortalama 20 yıl olmaktadır.
Diz protezinden sonra hastaların büyük bir kısmı diz ağrılarından kurtulmakta ve günlük yaşam aktivitelerini rahatlıkla yerine getirebilmektedirler.
Protez ameliyatları sonrası oluşan enfeksiyonun en önemli sebebi hastane ortamında ,ameliyat esnasında kapılan enfeksiyondur. Bunu önlemek için her hekim hastası için önlem almaya çalışır. Bizim ülkemizde oran ortalama % 2-5 arasında değişmektedir. Ameliyathane şartlarının iyileştirilmesi ile (Hepafiltreli, laminar akımlı ameliyathanelerde tek kullanımlık malzemelerin kullanım oranının artması) enfeksiyon oranını azaltmaktadır.
Diz eklem problemlerinin tedavisinde günümüzde sık başvurulan tedavi yöntemi diz protezi ameliyatıdır. Özellikle diz kireçlenmesi problemi kontrol altına alınamadığında ya da şikayetler artarak devam ettiğinde protez ameliyatına başvurulmaktadır.
Diz protezi ameliyatı;
diğer tedavi yöntemleri fayda sağlamadığında
bacaklarda eğrilik oluştuysa
eklemlerden ses gelmeye başladıysa
Ağrı kontrolü ilaçlarla sağlanamıyorsa uygulanabilmektedir.
Diz protezi ameliyatı öncesinde hastanın genel sağlık kontrolünün ayrıntılı bir şekilde değerlendirilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte vücudun herhangi bir yerinde iltihap ve enfeksiyon durumu söz konusu ise öncelikle bu problemin tedavi edilmesi gerekmektedir. Diz protezi ameliyatı öncesinde mutlaka diş kontrollerinin yaptırılması önerilmektedir.
Doktorun önerilerine eksiksiz bir şekilde uyulmalıdır.
Ağrı kontrolü için kullanılması gereken ilaçlar aksatılmamalıdır.
Fizik tedavi süreci ertelenmemelidir.
Kalsiyum değeri yüksek şekilde beslenme düzeni oluşturulmalıdır.
Diz Protezinin Yenilenmesi Gerekir mi?
Diz protezi ameliyatı sonrasında yaklaşık 20 yıl kullanılabilen protezler; kemikle tam kaynamadığı ya da travmatik olaylara maruz kalması sonucunda hasar görebilmekte ve yenilenmesi gerekebilmektedir.
diz protezi yaşı
diz protezi türleri
diz protezinin amacı