Ekonomi büyüyor ama refah artmıyor
İstatistiksel olarak açıklanan büyüme rakamları toplumsal rakamı artırır mı. Çoğunlukla evet ama bazı durumlarda rakamlar hızlı büyümeyi gösterse de toplumsal refah azalabilir.
Örneğin modern iktisatta çokça kullanılan ‘Yoksullaştıran büyüme’ kavramı bu durumu anlatmak için kullanılıyor. Bu ikileme değiniyor Dünya Yazarı Tuğrul Belli ve ‘İktisat biliminin ekonomik performansı salt milli hasıla büyümesi rakamlarıyla ifade etmeye çalışmasının yanlışlığı üzerine çok yazılır çizilir.
Ama gel gelelim, günün sonunda GSYH büyüme rakamları ekonomik kalkınma açısından bir mihenk olarak görülmeye devam eder’ diyor.
Bu kapsamda Türkiye’nin pazartesi günü açıklayacağı büyüme rakamlarını değerlendiren yazar, büyük ihtimalle çeyreklik büyüme oranının yüzde 10’un üzerine çıkarak 2011’den beri en yüksek artış hızına ulaşacağını vurguluyor. Belli’ye göre bu yüksek büyümenin ardında 2 sebep var.
Birincisi, özellikle Kredi Garanti Fonu kefaletli krediler eliyle piyasaya bol miktarda para pompalanmış olması. İkincisi ise tamamen istatistiki bir etki. Geçen senenin aynı döneminde GSYH’nin büyüme değil, yüzde 0.8 oranında küçülme göstermiş olması nedeniyle bu yılki büyüme oranının baz etkisi kaynaklı yüksek çıkacak olması.
Ancak buna bir itirazı var Belli’nin ve diyor ki, ‘Bu rekor seviyedeki büyüme oranına karşın ekonomik aktörlerin ve de özellikle hane halklarının iktisadi gidişattan memnun ve mesut olduklarını söylemek oldukça zor’.
‘Hanehalkı açısından hal ve gidişat pek parlak bir seyir izlememekteyken, pazartesi günü hükümet yetkililerinin çıkıp “bakın vatandaşlarımız, rekor seviyede büyüyoruz” demeleri biraz garip kaçacak sanki.’