De­mir ça­pa­ğı, saç­ma ta­ne­si, odun par­ça­sı gi­bi hız­lı ha­re­ket eden ci­sim­ler göz kü­re­si­nin içi­ne her­han­gi bir böl­ge­den gi­re­bi­lir, hat­ta ye­te­rin­ce hız­lı ise göz­de ikin­ci bir de­lik da­ha aça­rak or­bi­ta içi­ne uza­na­bi­lir. Tra­fik ka­za­sı gi­bi sert künt dar­be­ler­de göz kü­re­si par­ça­la­na­bi­lir. Ço­cu­ğun hi­ka­ye­si gö­zün de­lin­miş ol­du­ğu­nu şüp­he­len­di­ri­yor­sa gö­ze do­kun­ma­dan va­kit ge­çir­me­den bir göz he­ki­mi­ne sevk edil­me­li­dir.
9-4 A-C. Yabancı cisim çarpmasına bağlı olarak kornea epitelinin soyulduğu olgular. Tedavide gözün kapatılması ve enfeksiyon takibi gereklidir. D. Erişkin bir hastada miyopi düzeltilmesi için uygun olmayan teknikle yapılmış olan radyal keratotomiye ait skar dokuları.
9-5 A. Kornea penetrasyonu tamirinden hemen sonra, ön kamarada yoğun koagülum, aktif hifema, üst kadranda lens korteks kalıntıları. B. Kornea pentrasyonu tamir edilmiş ve travmatik kataraktı alınmış hastanın optik ekseni açık ancak kesi hattına bağlı irregüler astigmatizma kaçınılmaz. C. Kornea penetrasyonu hattı fibrozisle iyileşmiş. Pupillada yoğun posterir sineşi ve lens kalıntıları mevcut. D. Sklerokorneal penetrasyon tamiri bölgesinin hemen arkasında sublükse olmuş lensin ekvatoru görülüyor. E. Travmatik katarakt tipik olarak arkasubkapsüler bölgede radiyal uzanımlı çiçek benzeri opasite ile kendini gösterir.
Göz kü­re­si­nin de­lin­di­ği ya­ra­lan­ma­lar­da iris de­lik ye­ri­ne doğ­ru çe­ki­le­bi­lir, ön kamara da­ra­la­bi­lir ve­ya ön kamara­da he­mo­ra­ji iz­le­ne­bi­lir. İris da­mar­la­rı­nın kop­ma­sı so­nu­cun­da or­ta­ya çı­kan kan yer çe­ki­miy­le ön kamara­da alt kad­ran­da se­vi­ye ve­re­bi­lir, bu du­ru­ma hi­fe­ma adı ve­ri­lir. Hi­fe­ma künt trav­ma ile de olu­şa­bi­lir. Hi­fe­ma 3 mm’den da­ha faz­lay­sa ve göz içi ba­sın­cı yük­sek­se kor­ne­a ka­lı­cı ola­rak gör­me­yi en­gel­le­ye­cek şe­kil­de he­mo­si­de­rin­le bo­ya­na­bi­lir, bu du­ru­ma disk he­ma­tik adı ve­ri­lir.
9-6 A,B. Travmatik orbita hematomu. Orbita basıncının santral retinal arteri tıkamaması için göz içi basıncının düşürülmesi ve lateral kantotomi gerekir. C.Hikayede künt travma bile olsa bu kadar şiddetli ekimoz ve subkonjonktival hemoraji olan olguda, sklera perforasyonu olmadığı gösterilmelidir.
Ba­zı ol­gu­lar­da trav­ma­nın şid­de­ti­ne bağ­lı ola­rak ön kamara açı­sın­da­ki do­ku­lar­da ya­rıl­ma, siliyer ci­sim­de ay­rıl­ma ve­ya iris kö­kün­de dia­liz olu­şa­bi­lir. Bu gi­bi du­rum­lar göz içi ba­sın­cı­nı akut ve kro­nik ola­rak teh­li­ke­li şe­kil­de yük­sel­te­bi­lir. Trav­ma­ya bağ­lı ola­rak ön üve­it ve glo­kom ge­li­şe­bi­lir.
De­li­ci ve­ya künt trav­ma ile lens ye­rin­den oy­na­ya­bi­lir ve­ya ka­ta­rakt mey­da­na ge­le­bi­lir. Vit­re­us ve re­ti­na­da he­mo­ra­ji, re­ti­na­da dia­liz, yır­tık ve­ya de­kol­man, ko­ro­id­de yır­tık ve ka­na­ma, op­tik si­nir­de nö­ro­pa­ti ve­ya avül­si­yon olu­şa­bi­lir (Resim 9-5, Resim 9-7).
9-7 A. Travmatik afaki olgusunda yoğun lens kalıntıları, posterior sineşi ve iris pigment epiteli yapışıklıkları gözleniyor. Optik eksen arka kapsül üzerindeki epitel proliferasyonu ve fibrozis nedeniyle kapalı. B-C. Aynı hastanın açı bölgesinde periferik anterior sineşi hemen solunda koyu gri bir hat boyunca açı dokularında yarılma izleniyor. Bu olgularda göz içi basıncı takibi yapılması gerekir. D. İridodiyaliz, diplopiye neden olmadığı takdirde tamir edilmesi gerekmez. E. Travmatik midriyazis ve iridodiyaliz.
9-8 Travmatik sol optik sinirde kısmi avülsiyon.