Geçmiş, Şimdi, Gelecek... - womenist.net
Eğer modernlikle ilgili düşünmek istiyorsanız şu aralar Barselona’daki Barselona Modern Sanat Müzesi’ndeki (MACBA), “Modernologie Sergisi’ni” gezmenizi öneririm. Bu bina Kuzey Amerikalı mimar Richard Meier’in eklektik bir yer olan El Raval bölgesindeki bir eseri.
Barselona’daki en iyi Lübnan şavarmasını (dürüm dönerini) yiyebileceğiniz bu bölgede, Pakistanlı bir berberde bir Bolywood filmi seyrederek saçımı kestirebilir ve İstanbul’da kaldığım sürede edindiğim en güzel anılardan biri olan baklavayı yiyebilirim. MACBA bu bölgede sanki beyaz bir ada gibi tam orta yerde duruyor. Patenciler geniş basamaklarda akrobatik hareketlerini geliştiriyorlar.“Modernologie” sergisi modernliğin krizini yansıtıyor. Batı ülkeleri bunu “hayatın modernliği” olarak algılıyor. Birçok sanatçı da bu konuda görüşleri ile katkıda bulunuyor. Bunlardan biri New York’da “Idea as Model” adlı bir sergi yapan Matta Clark. Mimar arkadaşlarına gösterdiği tepkiden dolayı sergi salonunun tüm pencerelerini kıran sanatçı, buralara kırık cam resimlerini koymuş. Bu günümüzde lüksün farklı bir yansıması, aynı zamanda farklı bir başkaldırı örneği.Başka bir sanatçı ise model ve sembol ( die edinbung der Turkei invention of Turkey 2005-2006-2009) sergilerini yapan Katia Eydel. 1923 yılında kurulan Türkiye Cumhuriyeti ile ilgili bir fotoğraf sergisi hazırlayan sanatçı, “benim için modern mimarinin, bir ülkenin hayatına ne kadar çabuk girdiğini ve devlet yapılarının bunu hemen asimile etmesini görmek şaşırtıcıydı” diyor. Her ne kadar Osmanlı mimarisinin bazı kısımları korunmak istense de 20. yüzyılda batı mimarisinin gücü yadsınamaz şekilde öne çıkıyor.Sergiden çıktığımda kendimi Barselona’nın ılık sonbaharında 2 yapıyı düşünürken buldum. Bunlardan biri İstanbul’da, diğeri Barselona’da... Ben İstanbul’da bir sene yaşadım, bu dönem zarfında en mutlu olduğum şeylerden biri Eminönü’nde kaybolmaktı. Mimar Sinan’ın eserlerinden biri olan 1563 yılında inşaa edilen “Rüstem Paşa Camii’nin” bulunduğu semtte dolaşmak başlı başına bir keyifti. Bu binanın girişini bulup içine girebilmek o kadar kolay değil çünkü o küçük ara sokaklardan girişi bulmak hayli zor ancak bir kez bulup da içine girdiğinizde kendinizi eşsiz güzellikteki İznik çinileri ile kaplı bir avluda buluyorsunuz. Bana eskilerin “iyiyi bulmak çok kolay değildir” sözünü anımsatıyor. Belki de Sinan’ın mimarisine ve bu küçük camiye olan hayranlığım bundandır.
Diğer yapı ise Barselona’da Santa Maria del Mar kilisesi. Bu gotik mabet 1329 ile 1383 yılları arasında inşaa edilmiş, burası Rüstem Paşa Camii gibi gizli bir yer değil. Ancak burada da kilise, dışının sadeliği yanında içinin zenginliği ile insanı kendine hayran bırakıyor. Santa Maria kilisesine ilk kez girdiğimde kendimi cennetten bir gökyüzünün altında hissetim. Orta çağda insanların bu kiliseye girdiklerinde hissettiklerini hayal ettim. Kilise Barselona’nın en özel mahallelerinden Bond’da yer alıyor. Etrafının trendy butiklerle ve çok iyi lokantalarla çevrili olması gücünden hiç birşey azaltmıyor, tam tersine orta çağda Barselona’nın politik ve ticari önemini bir kez daha ortaya çıkarıyor.Benim için farklı dönem ve yerlerde inşaa edilmiş olsalar dahi bu iki binanın önemi çok fazla. Bizim eski şehrimizi anlamamıza yardımcı olan iki eser çok özel ve önemli. Rüstem Paşa camiisine yada Santa Maria del Mar kilisesine girerseniz bir anda tüm düşüncelerinizin uçup gittiğini ve kendinizi Mihrimah Sultan (Sultan Süleyman’ın kızı) gibi yada kilise için taş taşıyan bir balıkçı gibi hissedersiniz..Aynı zamanda küçük keyiflerin büyüklük yada lüksle ilintili olmadığını anlatan bu iki yapıt hakkında her düşünüşüm bana keyif veriyor. Geçmişimize giden modernlik yolu nasıl yürünmeli acaba? Bu sorunun cevabını düşünürken yine başa; Gordon Matta Clark ve Katia Eydel’e dönüyoruz. Bu sabah kendimi şu soruyu “Geliceğimizi inşa ederken geçmişin büyüsünün nasılda unutuyoruz?” diye düşünürken buldum.
modernlik , Barselona , Barselona Modern Sanat Müzesi , MACBA , Modernologie Sergisi , Richard Meier , eklektik , El Raval