Geçiş Dönemi Tasarımcısı; Münif Fehim
Kültür Türkiye Cumhuriyeti'nin Temeli Kültürdür Plastik Sanatlar Grafik Geçiş Dönemi Tasarımcısı; Münif Fehim
GEÇİŞ DÖNEMİ TASARIMCISI; MÜNİF FEHİM
Mınakyan Tiyatrosunun ünlü aktörü Fehim Beyin oğlu olan Münif Fehim, Üsküdar Sultanisini ve Sanayi-i Nefiseyi bitirmiştir. Sanatçı, ilk denemelerini “Fağfur” dergisinde yayımladı. Bir gün, düşlerini birleştiren bir kaç arkadaş; İbnülrefik Ahmet Nuri, Reşat Nuri Güntekin, Yesarizade Mahmut Esat güçlerini ve olanaklarını da birleştirerek, sonraları 5 bin tiraja kadar yükselen “Kelebek Dergisi”ni çıkarmaya başladılar. Baş çizer Münif Fehim’dir. Bu deneyimden sonra, Münif Fehim, Refik Halid’in çıkardığı Aydede dergisinde, daha sonra da Yusuf Ziya’nın çıkardığı “Akbaba”da çalıştı.
Münif Fehim, o günlerde “ressam” olarak tanınıyordu. Babıali’de kitap kapakları yaptı. “Yüz Türk Büyüğü”, “Dünden Hatıralar”, “Şiir Bahçesi”, adlı kitapların hem kapaklarını yaptı hem de resimledi. Gazete ve dergilerde karikatürler, resimli romanlar çizdi. 1936-37 yıllarında Taksim’de Kristal Gazinosunda Cemal Nadir ve Ramiz’le birlikte ilk sergisini açtı. Mizah çizerliği de yapmış olmasına karşın önemsediği yanı ressamlıktı. Münif Fehim renk kullanımı, siyah beyaz taramaların gücü ve kişilikli çizgileri ile oryantalizmin temsilcisiydi.
Pek çok eserde gördüğümüz, “Üstad sanatkâr Münif Fehim’in eseridir”, ya da “Kapak ve resimler Münif Fehim tarafından yapılmıştır” gibi açıklamalar, bir dönemin en popüler tasarımcısından söz etmektedir. Ressam, mizah çizeri, grafik tasarımcısı kimliklerini üzerinde toplayan Münif Fehim, Babıali’nin usta bir sanatçısıdır. Deseni güçlü, renkçi bir oryantalist olan “üstad” aynı zamanda tablolarıyla döneminin belgesel bir iletişimcisidir. Kapak tasarımlarındaki teatral figürler, dramatik yorum, öykünün içeriğini okuyucuya hemen yansıtmaktadır. Reşat Enis’in “Afrodit Buhurdanında Bir Kadın” adlı kitabında; önde dramatik bir görsellikte tutkulu bir kadın figürü, arka fonda Antik bir mekân çalışılmıştır. Tasarımda kullanılan yazı 1930’lu yılların “art deco” geometrisini ifade etmektedir. Stefan Zweig’in “Bir Kadının 24 saati” adlı kitabının kapağı foto realist bir yaklaşımla yine dramatik bir anlatımla çözümlenmiştir. Tasarımda kullanılan yazı, “Bodoni” tarzı yazıların elle kopya edilmesiyle çalışılmıştır. Yine Stefan Zweig’in “Amok” adlı kitabının kapağında oryantalist etki belirgindir. Yazı tasarımı ise “art deco” yaklaşımının kaligrafik formla tipografik forma dönüştürülmesi biçimindedir. Rabindranath Tagore’un “Meyva Zamanı”, “Bahçıvan”, “Acıkan Taşlar”ında ise yazı tasarımı kaligrafik yapı temelli uygulamalardır.