Anne Olunca Anladım - ATİLLA BÜYÜKGEBİZ - Erişkinlik boyunun ne kadar olacağı, çocuklukta tahmin edilebilir mi?
Erişkin boyunu şekillendiren birçok faktör vardır. Çocuğun doğum kilosu yani anne karnındaki beslenme durumu (2,5 kg altında doğanların dörtte biri akranlarından geri kalırlar), özellikle ilk yıllarda sağlıklı beslenmesi, büyüme hormonu, tiroid hormonu, seks hormonları, ergenliğe giriş yaşı, ergenlik süresi, kızlarda adet yaşı, anne baba boyu, ırk, çevresel faktörler gibi…
Ergenlik yaşının öne gelmesi, erken adet görme, hormonlu gıdalar olarak tabir edilen bitkisel büyüme faktörleri, pestisitlerle muamele edilmiş gıda maddelerinin çokça tüketimi, cep telefonu gibi çevresel uyaranların artması; hormonların salınımını etkileyerek erişkin boy üzerinde olumsuz etki yapabilirler.
Bütün bu faktörler çocuğun erişkindeki boyunu belirler, ancak bilinen gerçek çocuğun anne baba ortalamasından daha uzun olmasıdır. Buna istisna bazı kemik hastalıkları veya çocuktaki kronik hastalıklardır.
Boyu etkileyen bu kadar çok faktör varken, bazı formüllerle boy hesaplayıp, çocuğunuzun boyu şu kadar olacak demek doğru değildir ve bilimsel değildir. Bazı formüller vardır ve bunları hasta pratiğimizde kullanıyoruz ama kimse, bir çocuğun erişkin boyu şu kadar da kalır, diye yorum yapamaz. Bu formüller ancak tahmin yapmaya yarar ve en az 5-6 cm yanılma payları vardır. Üstelik bu formüller yıllar öncesinin formülleridir ve burada kullanılan kemik yaşı tam olarak tespit edilemez, 6 ay-1 yaş hata payı olabilir.
Sağlıklı büyüyen bir çocuğa boy formülü uygulayıp, boyunu daha da uzatalım diyerek hekime başvurmak yanlıştır, zaten böyle çocuklarda yapacak bir şeyde yoktur. Ancak erken ergenliğe girmiş, kemik yaşı ilerlemiş çocuklarda tedavi öncesi boy tahmini yapılabilir ve bu ancak tedaviye başlanıp, başlanmaması kararı için hekim tarafından kullanılır. Burada hesaplanan boyda kesin değildir ve mutlaka 5-6 cm yanılma içerir.