Sosyal politika notumuz kırık
Avrupa Birliği’nin 2010 yılı Türkiye İlerleme Raporu geçtiğimiz hafta açıklandı. Rapordaki 19. Fasıl, Sosyal Politika ve İstihdam başlığını taşıyor. Bu başlık altındaki değerlendirmelere baktığımızda, genelde olumsuz olduğunu görüyoruz. AB’den geçer not alamayan alt başlıklar şunlar;
· İş hukukunun AB’ne uyumu konusunda ilerleme kaydedilmedi.
· İş sağlığı ve güvenliği konusunda çok sınırlı ilerleme var. İş kazaları hala yüksek seyrediyor.
· Kayıtdışı istihdam hala yüksek (%44,8) seviyelerde. Denetim kapasitesi yetersiz.
· Sosyal içerme ve yoksullukla mücadelede çok sınırlı bir ilerleme kaydedildi.
· Sosyal korumada ilerleme yetersiz. Primsiz Ödemeler Yasa Taslağı hala askıda.
· Ayrımcılıkla mücadelede ilerleme yok.
Elbette rapordaki bütün değerlendirmeler olumsuz değil. İlerleme kaydedilen alt başlıklar şunlar;
· Sosyal diyalogda ilerleme var. Kamu görevlilerine toplu sözleşme hakkı verilmesi ve sendikal faaliyet konusundaki sınır kaldırılması.
· İstihdam politikasında ilerleme var. Ulusal İstihdam Stratejisi hazırlığı olumlu gelişme. Aktif istihdam politikalarının kapsamı genişletiliyor. Genç işsizlerin sayısı hala yüksek olsa da azalma eğilimi var.
· AB Sosyal Fonu hazırlıklarında ilerleme var.
· Fırsat eşitliği konusunda ilerleme sağlandı.
İlerleme raporunun geneline baktığımızda, önceki yıllara nazaran pozitif değerlendirmelerin ağırlıkta olduğunu görüyoruz. Fakat Sosyal Politika ve İstihdam faslı için aynı şeyi söylemek mümkün değil. Bu fasıl için AB tarafından yapılan eleştirilerin hepsi somut ve güncel verilere dayanıyor. Yani yabana atabileceğimiz eleştiriler değil. Ancak şunu da belirtelim ki, çalışmaya hayatına dair hazırlanan ve bu ay yasalaşması beklenen kapsamlı düzenleme paketi, ilerleme raporundaki kimi eleştirileri ortadan kaldırabilecek mahiyette. Umarız devamı gelir.
Askerlik borçlanması ikramiye hesabına dahil değil midir?
Soru: Sadettin Bey, ben yaşımı doldurmadan emekli olduğum için, emekli ikramiyem hesaplanırken, askerlik borçlanmamı ikramiye hesabına dahil etmediler. Ayrıca prim günüme de eklemediler. Ayrıca emeklilere yol harcırahı olarak verilen 750 lirayı da bana ödemediler. Bu sebeple yaklaşık 4.750 lira zararım var. Bunu nasıl alabilirim? Adem Haral
Cevap: Adem Bey, çalışma statünüz (işçi, memur) hakkında bilgi vermemişsiniz ancak memur olarak emekli olduğunuz anlaşılıyor. ‘Yaşı doldurmadan emekli olmak’tan kastınız nedir bilemiyorum. Ancak devlet memurları görevdeyken askerlik borçlanması yaptıkları taktirde, bu süreler fiili hizmet süresi olarak dikkate alınır. Bunun sonucu olarak da emekli ikramiyesinin hesabına dahil edilir. Buna rağmen sizin askerlik süreniz ikramiye hesabında dikkate alınmamışsa, öncelikle Sosyal Güvenlik Kurumu Kamu Görevlileri Emeklilik İşlemleri Daire Başkanlığı’na dilekçe ile başvurarak talep etmeniz gerekir. Söz konusu birimden size verilecek cevap ve açıklamaya göre gerekirse yargı yoluna başvurabilirsiniz.
Öte yandan emeklilere verilen 750 liranın tarafınıza verilmediğini ifade etmişsiniz. Ancak emeklilere ödenen harcırah hali hazırda 500 liradır. Bu miktarın 750 liraya çıkarılması için bir kanun tasarısı yasalaşmayı bekliyor ama henüz yasalaşmadı. Eğer emekli olurken 500 lira harcırah aldıysanız zaten hakkınızı almışsınız. Bu ödemeyi de almadıysanız, yukarıda ifade ettiğim aynı yolu takip edeceksiniz.