Ekmeğin esmeri diyetin tok tutanı makbul |:| Kadın Magazin | Kadın Sitesi
Pazar, Kasım 20, 2011, 22:24
“Ekmeği sofraya koymayın. Sütü ağzınıza sürmeyin, sebze meyvenin kalorisi var…” Son günlerde doğru beslenmeye dair pek çok tartışma gündemde. Kilo vermek ya da formunu korumak isteyenler ne yapacağını şaşırdı. Diyet konusunda popüler beş konuyu uzmanlara sorduk.
“Her gün bol meyve sebze yiyin, yağlı besinlerden uzak durun, ekmek asla tüketmeyin, kırmızı et yerine beyaz etle beslenin…” Sağlıklı beslenme trendi önem kazandıkça neredeyse her gün yeni bir diyet ve beslenme programıyla karşılaşıyoruz. Bu diyetlerden kimi ekmeği yasaklıyor, kimi meyve sebzeye yönlendiriyor, kimi de sütü hayatımızdan mutlaka çıkarmamız gerektiğine dikkat çekiyor.
Uzman diyetisyenleri bile fikir ayrılığına düşüren bazı besinler her gün tartışılıyor. Örneğin Prof. Dr. Canan Efendigil Karatay kitabında ve kendisiyle yapılan röportajlarda ekmeğin her türünün kilo vermenin önündeki en büyük engel olan insülin direncine neden olduğunu savunuyor ve “Onu hayatınızdan çıkarın” diyor. Biz de son günlerde diyetler hakkında tartışılan beş farklı besini uzmanlara sorarak araştırdık…
Sağlıklı beslenme konusunda son aylarda en çok tartışılan konulardan biri süt ve süt ürünlerinin yararlı olup olmadığı… STAR yazarı uzman diyetisyen Selahattin Dönmez sütün bileşiminde yüzden fazla farklı besin öğesi bulunduğunu, sağlık için çok yararlı olduğunu savunuyor: “Sütün yetersiz tüketilmesi kemik sağlığı üzerine zararlı etkiler oluşturur. Büyüme ve gelişmeye katkısının yanı sıra kan basıncını ve kanser riskini azalttığı, diş çürüklerine karşı koruduğu biliniyor. Sütün zararlı olduğu kanısı ise laktoz intoleransından kaynaklanıyor. Oysa bu durum her 100 kişiden sadece 2-3’ünde görülüyor. Az kişide görülen bu hastalık yüzünden ‘Süt içmeyin, zararlıdır’ demek büyük bir cehalet. Ekmekle ilgili tartışmalar da yersiz. Vücuda ekmek türü sağlıklı karbonhidratları almazsak kanda ürik asit düzeyi artar, böbreklerde zararlı maddeler oluşur ve kas erimesi başlar. Kaçınmamız gereken şey ise beyaz ekmektir. Esmer ekmek tok tutar, sindirim sistemi sağlığının korunmasında, kolon kanser riskinin azaltılmasında önemli. Ekmek karbonhidrat içeriği ceviz, badem ve kuru baklagillerdekiyle aynı. Her öğünde beyaz ekmek hariç 3-6 dilim ekmek tüketilebilir. Çünkü ekmek yiyerek sağlığınızı korursunuz.”
Sebzenin de kalorisi var
Yıllardır pek çok kişi “Su içsem yarıyor” diye yakınıyor. Son zamanlarda bu yakınma yerini “Meyve-sebze yiyorum, koşuyorum yine de kilo alıyorum” sözüne bıraktı. Peki bu durumda ne yapmalı? Dönmez, birçok kişinin bazen sırf sağlıklı olduğu için belli yiyecekleri sınırsız tükettiğini, bunun da kilo yaptığını vurguluyor: “Sağlıklı beslenince yağlanma olmayacağı düşünülüyor. Oysa vücut gereğinden fazla alınan her besini depolar. Su, şekersiz çay ve kahve, aromasız soda, light kategorisindeki tüm içecekler ile tuz dışındaki her şeyin kalorisi var. Sebze ve meyveler de dahil… Bu yüzden harcadığımız kaloriyle yediklerimizi oranlı tutmalıyız. Aynı şekilde pek çok kişi koşu da yaptığı halde kilo aldığından yakınıyor. Oysa haftada beş kez 45 dakika orta tempolu yürüyüşe ek olarak haftada da iki kez en az 40 dakika orta-yüksek tempo koşu yapınca zayıflanır. Sağlıklı beslenirken özellikle soğan çeşitleri, pırasa, sarımsak, zeytinyağı; mercimek, nohut gibi baklagiller, ceviz, badem fındık, kuru ve taze meyveler ile brokoli, karnabahar gibi lahanagillerin sık tüketilmesini öneririm. Bunlar hem tok tutar hem de hastalıklardan korur.”
Kepekli makarna ve yumurta tok tutar
Türkiye Diyetisyenler Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Diyetisyen Ayhan Dağ yetişkinlerin iki, çocuk, genç ve kadınların 3-4 porsiyon süt tüketmelerini öneriyor. Dağ “Ekmek yemeyin” demenin de çok yanlış olduğunu savunuyor: “Ekmeği hayatımızdan çıkarmak sağlığımızla oynamak demektir. Elbette esmer ekmek tüketmeliyiz. Ağırlıklı olarak meyve sebze tüketip koşu yapanlar ama yine de kilo alanlar ise mutlaka genel sağlık kontrolünden geçmeli.” Dağ, ayrıca sağlıklı beslenmeye özen gösteren ve zayıflamak isteyen kişilere tok tuttuğu için esmer pirinç, kepekli makarna, haşlanmış yumurta gibi besinleri tavsiye ediyor: “Sirke de sindirim hızını yavaşlatarak tokluk süresini uzatır. Elma ise kalorisi az olduğu için sık tüketilebilir.”
Yoğurt teknolojik kirlenmeyi engeller
SÜTLE ilgili yaygın kanı inek veya keçi sütünün insanlara uygun olmadığı… Diyetisyen Elvan Odabaşı Kanar: “Türk halkının süt içme alışkanlığı olmadığı için bazı kişilerde gaz veya ishal yapıyor. Bu yüzden sindirimi daha kolay olan yoğurt ve kefiri öneriyorum. Diyetlerde tam buğday, çavdar, kepek, çok tahıllı, yulaflı ekmek çeşitleri mutlaka olmalı. İnsülin direnci veya diyabeti olanlar meyve tüketimine dikkat etmeli.” Kanar yoğurdun, teknolojik kirlenmelerden koruduğunu ve iş saatinin sonuna doğru bir dilim esmer ekmekle küçük kase yarım yağlı veya yağsız yoğurdun tüketilebileceğini söylüyor.