Halkara Seulda ıadro howpsuzlygyna çagyryldy Mart 27, 2012
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama, Gazagystanyň prezidenti Nursoltan Nazarbaıew we Dmitriı Medwedew Seulda geçirilen sammitde, 27-nji mart.
Seuldaky Sammitiň ikinji gününiň ahyrynda Günorta Koreıanyň, ABŞ-nyň we Hytaıyň liderleri ıadro howpsuzlygy boıunça has giňişleıin hyzmatdaşlyga çagyryş etdiler.
50-den gowrak ıurduň resmileri Günorta Koreıanyň paıtagty Seulda geçirilen bu duşuşykda ıadro serişdeleriniň terrorçylaryň eline düşmeginiň öňüni almak meselesini geňeşdiler. ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama, “erbet niıetli köp adam” ıadro serişdelerine eıe bolmaga synanyşıarka we bu howply serişdeler köp ıerde elıeterli bolup galıarka, howply ıagdaıyň saklanıanlygyny belledi.
Günorta Koreıanyň prezidenti Li Myung-bak, “ıokary derejede baılaşdyrylan uran we plutoniı” ıaly serişdeleriň “erbet niıetli” adamlaryň eline düşmezligi üçin halkara hyzmatdaşlygynyň zerurdygyny nygtady.
Günorta Koreıanyň prezidentiniň sözlerine görä, halkara hyzmatdaşlygy howply serişdeleriň elıeterliligini çäklendirmek we ıadro serişdeleriniň bikanun söwdasynyň üstüni açyp, muňa garşy çäre görmek üçin hem zerur. Li Myung-bak bu ugurdan halkara düzgünleriniň girizilmeginde hem öňegidişligiň gerekdigini belledi.
Hytaıyň prezidenti Hu Jintaonyň sözlerine görä, ıadro ıaragynyň we ıadro terroçylygynyň çeşmelerini ıok etmeli, BMG-niň hartiıasynyň prinsiplerine eıermeli, howpsuzlygyň özara ynama, özara bähbide, deňlige we hyzmatdaşlyga esaslanıan täze düşünjesine daıanmaly we günüň ıiti meselelerini hem halkara dawalaryny çözmekde parahatçylykly ıoldan gadam basmaly, şeıle-de “ıadro howpsuzlygyny güıçlendirmek üçin halkara jemgyıetçiliginde oňaıly pikir döretmeli”. Demirgazyk Koreıa we Eırana duıduryş
Demirgazyk Koreıanyň uzaga gidıän raketa arkaly öz emeli hemrasyny uçurmak planlary Seuldaky sammitiň birinji gününe kölege saldy. Günbatar döwletleri Phenıanyň bu raketalary ıadro ıaragyny döretmek uçin synaıanlygyny çak edıärler.
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama Demirgazyk Koreıa bilen Eırana duıduryş berip, halkara jemgyıetçiliginiň ıadro ıaragynyň ıaıbaňlanmagyna ıol bermejegini aıtdy.
Amerikan prezidenti şeıle-de ABŞ-nyň Orsıet bilen ıadro ıaraglaryny çäklendirmek ugrunda işleşmek planlaryny mälim etdi. Obama ABŞ-da gereginden has köp ıaragyň bardygyny belledi.
Seuldaky sammit 2010-njy ıylda Waşingtonda geçirilen ıokary derejeli duşuşygyň dowamy boldy.
Waşingtondaky duşuşykdan bir ıyl ozal Çehiıanyň paıtagty Pragada eden çykyşynda Barak Obama dünıäniň ıadro ıaragsyz bolmagy baradaky öz garaıyşlaryny köpçülige ıetiripdi.