Korkusuz Kelebekler Maribal Kardeşlerin Hikayesi • Kitap Eki
Korkusuz Kelebekler Maribal…
Alvarez! Gringa dominicana sen miydin yoksa?
Julia Alvarez; ‘’Kelebekler Zamanı’’ kitabını roman türünde kaleme almış. İsminden de anlaşılacağı gibi Mirabal Kardeşlerin, Rafael Trujillo rejimine karşı verdikleri mücadeleyi anlatıyor. Diktatörlüğün kimyası her yerde aynı olsa da, ona karşı baş kaldıranlarınki bir coğrafya meselesidir. Latin Amerika halklarının ve iktidarlarının son dönemlerde sol fikre yönelmesinin ardında, kıtadaki halkların verdiği amansız ve cesur mücadelelerin olduğu aşikar. Bunlardan bir tanesi de 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Dayanışma ve Mücadele gününü yaratan Mirabal Kardeşlerin direnişidir.
Patria, Dede, Minerva ve Tekne kazıntısı Maria Teresa
Kelebekler Zamanı, Rafael Trujillo diktatörlüğüne karşı mücadele veren üç kardeş; Patria Mercedes Mirabal Reyes, Maria Argentina Minerva Mirabal Reyes, Antonia Maria Teresa Mirabal Reyes’in hikayesi. Belgica Adela Mirabal Reyes; yani Dede mi nerede? O kitabın ilk sayfasında karşılıyor sizi. 1994 yılında Mirabal kardeşler hakkında röportaj yapmak için kendisini ziyaret eden kadınla olan diyaloğu açıyor perdeyi. Hikayeyi, Mirabal kardeşlerin her birinden ayrı ayrı dinliyorsunuz. Günce tarzında yazılmış olması sebebiyle, Miraballar’ın dünyasına misafir olmaktan fazlasını yaşıyor; onlardan biri oluyorsunuz. İkinci ağızdan yazılmış metin özelliği taşısa ‘’Kelebekler Zamanı’’ belki bu kadar etkileyici olmayacaktı.
Katolik ve birbirlerine sıkı sıkıya bağlı olan ailenin bireyleri olsalar da, Mirabal kardeşlerin her biri ayrı karakterlere ve özelliklere sahip. En büyük kardeş olan Patria’nın öncelikleri din ve aile bağlarıdır. Ondan bir yaş küçük olan Dede yumuşak huylu ve becerikli bir yapıya sahiptir. Üçüncü kardeş Minerva ailenin devrimci ruhlu militanı, ailenin en ufağı Maria Teresa ise Papa’sının tekne kazıntısı ve göz bebeğidir. Maribal ailesi Dominik Cumhuriyeti’nin kırsal bir bölgesi olan Ojo de Agua’da ya yaşarlar. Ada, Avrupalıların Amerika kıtalarına oluşturdukları ilk yerleşim özelliği taşır. Bu sebeple bağımsızlığının ilk dönemlerinden beri adada buhran eksik olmamış ve pek çok farklı baskıcı hükümet tarafından yönetilmiştir. Bu hükümetlerin sonuncusu olan Rafael Leonidas Trujillo Monalina rejiminin sonu diğerleri gibi olmuyor tabi. Trujillo’nun şanssızlığı Maribal kardeşlerle aynı döneme denk gelmesi olmuş. Ailenin deli fişeği Minerva dönemin yolsuzluklarını ve baskıcı sistemini kardeşlerine gösteren kız kardeş olarak onların başını çekiyor. Önce Patria sonra Teresa kocalarıyla birlikte katılıyorlar mücadeleye. Ceza almaktan; ‘’kocamıza biat ettik, mecburduk ‘’ savunmasıyla kurtulsalar da, eşlerini ziyaret ettikleri bir gün cezaevi geri dönüşünde Trujilla taraftarları ve ajanlarınca tecavüze uğrayıp uçurumdan aşağıya atılıyorlar. Kaza olarak haberlere çıkan bu korkunç olaydan, bir yıl sonra rejim yıkılıyor.
Julia Alvare, korkusuz kelebekler Maribal kardeşlerin hikayesini, onların ağzından ustaca anlatmış. Kitabın kurgu olduğunu da unutmamak gerekir. Zaten son sayfalara not bırakan Alvarez kısa bilgilendirmeyle okurları aydınlatıyor.
İlgi çekici bir diğer kısım ise Alvarez’in kitabın sonunda bir tartışma bölümü açması. Benim dikkatimi çeken soru şu oldu;
Julia Alvarez, romanını yazarken en çok ilgisini çeken şeylerden birinin ‘’Bir insanı ne politize eder? Bir devrimcinin tek bir amaç uğruna her şeyi riske edebilmesine sebep olan nedir?‘’ soruları olduğunu söylemiştir.
Alvarez bu zaman diliminde farklı insanları, farklı etkenlerin politize edebileceğini ve bu etkenlerin her zaman büyük, idealist davalar ya da fikirler olması gerekmediğini öğrendiğine de değinmiştir. Siz, en sonunda Dede de dahil olmak üzere, her bir Mirabal kızını politize eden etkenlerin ne olduğunu düşünüyorsunuz? Peki ya sizi ne politize ederdi?
NOT: Kitap tercihi yaparken yayınevi faktörünün ne kadar önemli olduğunun gözle görülür ispatıdır ‘’Kelebekler Zamanı‘’. Çeviri kalitesi olsun, hikaye bittikten sonra yayınevi bilgilendirmeleri ve ekstra detaylar olsun ben bu hususta Ayrıntı Yayınları’nın hakkını vermek istiyorum. Mümkün mertebe, elimden geldiğince roman tercihlerimi Ayrıntı Yayınları’ndan yapmaya çalışan biri olarak okuyucuya da mutlaka kitap almadan önce iç sayfada yapılan çevirmen bilgisini ve mevcut yayınevinin edebiyat dizisini incelemelerini öneririm.
Tags: Ayrıntı Yayınları Ege Candemir Julia Alvarez Kelebekler Zamanı
Lütfen gördüğünüz rakamları bitişik olarak yazınız! * üçbiryedi49