Sumak bitkisinin küre şeklinde, biraz mercimeği andıran kırmızı meyvelerinden elde edilen sumak ekşisi salatalara, piyazlara, kuru dolmalara, Antep’in ekşili yemeklerine farklı bir lezzet katar. Sumak bitkisinin birçoğu zehirli olan 150 civarında türü vardır. Ülkemizde doğal olarak yetişen 2 çeşidi (Derici sumağı ve boyacı sumağı) zararsız türleri arasındadır. Ekşili, hafif buruk yiyecekleri sevenlerin yakından tanıdığı Gaziantep sumak ekşisi ile sumaklı turp salatası (Pilavın yanına denemenizi tavsiye ederiz), Antep usulü yaprak sarma veya kuru patlıcan dolması ya da mercimek köftesi yapabilirsiniz. Bir miktar kuru soğanı tuzla ovuşturun, biraz da sumak ekleyin ve ızgara balığın yanında tüketin; çok iyi gider. Bunların dışında internet ortamında sumakla yapılan birçok yemek ve salatanın tariflerini bulabilirsiniz.
Sumağın toz ve taneler halinde olmak üzere 2 farklı formu vardır. Tane sumakların hafifçe dövülüp 20 – 30 dakika kadar suda bekletildikten sonra süzülmesiyle elde edilen sumak suyu da salata sosu olarak veya et marinasyonu için kullanılabilir.
Sumak ağzın içinde bir burukluk, hafif bir ekşilik hissi oluşturan bir baharattır fakat yoğun bir baharat tadı vermez. Bu özelliği sayesinde beraberinde kullanılan baharatların tadının ve özelliklerinin daha belirgin hale gelmesini de sağlar. Örneğin kekikle sumak birlikte kullanıldığında kekiğin tadı yoğunlaşır. Sumakla karıştırılan acı bir biberin acısı artar.
*Mikrop öldürücü etkisi olan bir bitkidir.
*İshal sorunundan kurtulmanıza yardımcı olur.
*Yemeklerin daha kolay hazmedilmesini sağlar.
*Sivilce sorununuz varsa düzenli olarak kaynatılmış sumağın suyuyla kompres yapmayı deneyebilirsiniz.
*Sumak ateş düşürücü etki yapar.
*Daha iştahlı olmak istiyorsanız sumak kullanmaya başlayın, işe yarayacaktır.
*Damarların büzülmesini sağlayarak kanamanın durmasına yardımcı olur.
*Sumak bitkisinin zamkı çürük dişin üstüne konulursa diş ağrısını azaltır.
Zatar (Sumaklı çeşni) tarifi:
30 gr. Gaziantep sumak ekşisi, 30 gram dağ kekiği ve 60 gram kavrulmuş susamı karıştırıp hava almayan bir kavanoza koyun. Zatar olarak anılan bu çeşniyi bu şekilde 2 – 3 ay muhafaza edebilirsiniz. Diyelim ki konuklarınıza cips ikram edeceksiniz; yoğurtla labne peynirini karıştırın ve bir paça da zatar ekleyerek cipsin yanında servis edin. Veya zatar’a biraz zeytinyağı ekleyin ve kahvaltıda ekmek banarak yiyin. Labnenin üstüne zatar döküp bir parça zeytinyağı gezdirmeyi de deneyebilirsiniz.