Sebebi Kafa Karıştırıcı: Yaptığı İş İçin Maaş Alan Garsonlara ve Diğer Çalışanlara Neden Hala Bahşiş Veriyoruz?
171PAYLAŞIM 19/11/2019, 12:06 24/11/2019, 10:50
Akılları kurcalayan sorunun yanıtını bulduk: Garsonlar işlerini yaptığı için onlara neden bahşiş veriyoruz?
Bu çetrefil konuyu araştırırken üç ayrı akademik çalışmadan faydalandık. Detaylı incelemek isteyenler için: 1, 2, 3.
Bahşiş kültürü Türkiye'de gönüllülük esasına dayansa da çoğu ülkede ödenen ücretin %10 civarı bahşiş zorunlu tutuluyor.
Yani 20 dolara yemek yediğinizde en az 2 dolar da bahşiş bırakmanız gerekiyor, zaten ödeme yaparken de size ödeyip ödemeyeceğiniz çoğunlukla sorulmuyor. Bir gelenekten ziyade kural olarak bazı kültürlere dahil olmuş bu uygulama bir yana biz de bir restoranda aldığımız hizmet oranında bahşiş bırakmayı alışkanlık haline getirdik.
ABD özelinde konuşursak restoranlarda verilen yıllık toplam bahşiş miktarı NASA'nın bütçesinin tam iki katı, 40 milyar dolar.
ABD'de olduğu gibi yıllık toplam milyar dolarlara varan bahşişlerden bahsetmiyoruz, Türkiye'de bu bir zorunluluk değil ama...
Ortalama bir restoranda hamburger yedikten sonra bahşiş verirken fast-food restoranında aynı hamburgeri satın aldığımızda bahşiş verme ihtiyacı duymuyoruz. Arada bir hizmet farkı olduğu doğru ama bahşiş sadece aldığımız hizmetle ilgili değil, bir nezaket unsuru da söz konusu.
Neden böyle yapıyoruz?
Aslında hiçbir mantıklı açıklaması yok. Bir hizmet alındığında bahşiş veriliyorsa daha hızlı hizmet veren bir yerde neden bahşiş verilmesin?
Neyse. Bu tartışmayı şimdilik geçelim.
Bahşiş geleneği bin yıllık bir miras mi yoksa kapitalist sistemin dayatması sonucu kabullendiğimiz bir vergi tipi mi, bu sorunun yanıtı biraz karmaşık. Roma döneminde bahşiş var mıydı bilemiyoruz ama bahşişin 18. yüzyılda yasaklandığını bilmek tarih hakkında bize biraz ipucu verebilir.
İlginçtir, yarattığı sosyal baskı bahane edilerek bahşiş ABD'de bir süre yasaklanmıştı.
Bahşişle ilgili nasıl bir sosyal baskı olabilir? Aslında bahşiş bırakmadığınızda yaşadığınız o garip his bu baskının ta kendisi.
Sonraları bu yasaklar kalktı, bahşiş tüm dünyada yaygınlaştı ama bahşiş uygulamasının kullanım biçimi de evrimleşti. Eskiden çalışanlara hizmetlerinin karşılığı olarak verilen ekstra ücret olan bahşişler artık düşük ücretlerle çalışan garsonların gelirlerini kabul edilebilir düzeylere çekmek için bir aygıt haline geldi.
Tabii bir de menüdeki ürünlerin fiyatını olduğundan düşük tutmanın yolunu bahşişlerde gören işletmeler de var. Garip ama durum böyle.
Bu arada bahşişin sadece restoranlarda verilmediğini biliyoruz, otellerde bellboy'lara neden bahşiş veririz?
Soruyu daha düzgün soralım: Yani toplamda iki dakika süren bir iş için bahşiş verirken kaldığımız odayı iki dakikadan çok daha uzun sürede temizleyen görevlilere neden bahşiş vermeyiz?
Kadınların erkeklerden daha az bahşiş aldığını düşünecek olursak sorunun hiç de akılcı olmayan fakat gerçekçi yanıtı karşımızda: Bellboy genellikle erkek, odamızı temizleyen görevli ise genellikle kadındır.
Restoranlarda olduğu gibi herhangi bir hizmet verilen tüm sektörler için bahşiş konusu tartışmalı.
Fakat günün sonunda "Sonuçta bu onların görevi." diye düşünen kişilerin gözden kaçırdığı bir gerçek var. Her ne kadar gönüllü olarak ödediğimiz bir vergi yahut ürünün fiyatında artış olarak görsek de herhangi bir hizmet aldığımızda verilen bahşiş o hizmetin kalitesinin artması için en önemli teşvik edici etken.
Bahşiş vermezsek hizmetlerin daha kötü olacağını söylemiyoruz ama daha mutlu çalışanlar için bizim de yapmamız gerekenler var.
Herhangi bir işi yapmakla insanlarla iletişim kurup onlara bir yerde katlanarak çalışmak arasındaki farkı bahşişle kapatmak hiç fena bir çözüm değil aslında. Siz bu konuda ne düşünüyorsunuz?
6 Yıldır Turizm sektöründe çalışıyorum Barmen olarak açıkcası söylemek gerekirse Türk'lerden bahşiş beklemiyorum.. Ama Güler yüzlü ve Hizmeti iyi yaptığımızda Türkler de de bahşiş verenler çıkıyo birde en ufacık bişeyde dahi çalışanları şikayet edenler genelde de Türk oluyo şahsen Türkçü milliyetçi bi insanım ama bizim toplumumuz çoğu şeyde olduğu gibi burda da geri kalmış bu onun işi yapacak tabii dediğiniz de işini iyi yapan çalışanlar gider hiçbişeyden anlamayanları işe alırlar ben işim dışında bi restoran bi mekana gittiğimde hizmetini beğendiğim kişiye bahşiş veririm bu arada odaları temizleyen kadınlarda bahşiş alır siz vermesiğiniz için zaten bilemezsiniz tatilinin son günlerinde müşteriler kadınların alması için odaya bahşiş bırakır, meydancısı dahil otelde bahşiş alır, Bu onun işi kardeşim ne bahşişi verecem derseniz çok da iyi hizmet beklemeyin standart hizmeti alırsınız
Bellboy erkek, oda temizleyen kadin. Evet bundan bahsis vermiyoz, cok akillica, uzun uzun dusunulmus mu bu durum? Ben 26 yasindayim, kimseye bahsis vermiyorum, bazen hesapta eklenmis geliyor, yine vermiyorum. Vermeyince bi sey olmuyor, vermeyin. Oglum adamin/kadinin işi bu. Hesaptan %10 bahsis nezaketse her ev satisimdan bana da %10 verin. Gecen 3 milyonluk villa sattim. Hani benim 300binim? Gecemi gunduzume katip cebimden yedigim parayla surekli oraya buraya git, milletin gotunu yala evi satmak icin, ustune git arada haberci baykusu gibi ikili oyna, iş bitir, versinler 10bin lira. İş ki hizmetse bunun önü arkasi bitmez. Bir de turk restoranlari icin soyluyorum, hizmet mizmet yok, en kral yere de gitsen hizmet diye bi sey yok. Sesleniyon bakmiyor, yanina gidiyon oturun gelcem diyor, icecek yemek bitmeye yakin geliyor vb ne bahsis allasen
26 Kas 2019 YanıtlaBeğen (5)Şikayet EtEngelle
Bahşış bırakman için tepende dikilmeseler iyi içimizden geldiğinde bırakırız. Ama dikilince ya da yanında eşin vb. olduğu zaman daha bi dikiliyorlar o zaman çok rahatsız edici oluyor.
25 Kas 2019 YanıtlaBeğen (7)Şikayet EtEngelle
Bahsisin de yazılı olmayan kuralları vardır. İlk kez gittiginiz bir mekanda garson size sıcak davranıyor servisinize ilgi gösteriyorsa onu ödüllendirmek zaten içinizden gelir. Sürekli takıldıgınız bir mekanda sizinle ilgilenen görevli 3 aşagı 5 yukarı aynı kişidir ve yine sizinle ilgilenme şekline göre bahşişini alır hizmetinden memnun kalmadıgınız günlerde vermez hizmetini sevdiginiz günlerde verirseniz arada ki farkı anlar. Kısaca Bahşiş size hizmet eden görevlinin sorumlu oldugu konularda verdiğin hizmeti takdir ettim veya etmedim demenin bir yoludur. Ülkemizde bahşiş vermek zorunlu degildir ama vermek ince ruhlu oldugunuzun göstergesidir.İnsanlar mecbur oldukları için çalışırlar ve ortalama müeseselerde ki garsonlar ortalama ücretler alırlar yemek yiyeceğiniz yeri seçerken mutlak fiyatıda göz önünde alırsınız bu fiyata önceden kafadan fiyatıda dahil ederseniz insanlıkta bir adım daha öne geçmiş olursunuz.
25 Kas 2019 YanıtlaBeğen (8)Şikayet EtEngelle
Kanada'da bahşiş ve hizmeti puanlama, anketler zorunlu ama bi o kadar da paranı verdiğine, ankete giden vaktine değen hizmetler sunuyolar
09 Ağustos, 00:52
Bir Tv Programı Sunacak Olsan Bu Hangisi Olurdu?
08 Ağustos, 16:30