İŞGALLER KARŞISINDA MUSTAFA KEMAL’İN, ATATÜRK’ÜN DURUMA BAKIŞI (İNKILAP TARİHİ KONU ANLATIM)
Mondros Ateşkes Anlaşması imzalandığı dönemde Mustafa Kemal, Suriye'de Yıldırım Orduları Grup Komutanı olarak görevliydi. Ateşkes imzalandığında emrindeki birlikleri ve silahları Anadolu sınırına çekerek düşmanın eline geçmesini engellemiştir.
İstanbul Hükümetine telgraflar çekerek Mondros Ateşkesi'ni eleştirmiş ve İngilizlerin isteklerine boyun eğilmemesini istemiştir. Bunun üzerine İngilizlerin baskısıyla İstanbul'a çağrılmıştır. İstanbul'a geldiğinde aynı gün İtilaf Devletleri donanması da İstanbul'a gelmiştir. Donanmayı gördüğünde söylediği söz “Geldikleri gibi giderler!” olmuştur. NOT: Bu söz Mustafa Kemal'in ileri görüşlülüğünü, ümitsizliğe düşmeyip mücadele gücünü ve kararlılığını gösterir. Mustafa Kemal Paşa, İstanbul'da kaldığı sürece boş durmadı. Siyasilerle ve padişahla görüştü. işgallere karşı konulmasını istedi. Çözüm yolları önerdi. Fakat ne padişah ne de Hükümeti üzerinde etkili olamadı. Aslında Mustafa Kemal Paşaya göre, Osmanlı Devleti çökmüş ve ömrü tükenmişti. Ancak asırlardır Türk yurdu olan Anadolu parçalanmaktan kurtarılabilirdi.
Yine Mustafa Kemal'e göre ulusal egemenliğe dayalı bağımsız bir Türk devleti kurmaktan başka çare yoktu. Hükümetin teslimiyetçi tutumu karşısında tek kurtuluş yolunun Milli Mücadele olduğunu anlamıştı. İşgallere karşı bazı bölgelerde gösterilen direniş hareketleri onun umutlarını arttırmıştı. İstanbul'da kurtuluş için mücadele planlarını gerçekleştirmek üzere İsmet (İnönü) Bey, Ali Fuat (Cebesoy) ve Kazım (Karabekir) paşalarla görüştü. Mustafa Kemal'e göre; - Anadolu teşkilatlandırılarak milli birlik sağlanmalı, - Orduların terhisine engel olunmalı, silah ve cephaneler teslim edilmemeli, - Başarılı komutanlar kuvvetlerinin başında olmalıydı. Mustafa Kemal, Milli Mücadeleyi İstanbul'da başlatamazdı. Bu nedenle Anadolu'ya geçmek için çareler arıyordu. Anadolu'ya halk, ordular ve yöneticiler üzerinde etkili olabileceği bir görevle geçmek istiyordu. Böylece yetkililerine dayanarak Kurtuluş Savaşı'nı daha kısa sürede teşkilatlandırabilirdi. Bu sıralarda Doğu Karadeniz'de Pontus Rum Devleti kurmak isteyen Rumlar bölgede karışıklıklar çıkarıyorlardı. Amaçları Mondros Ateşkes Anlaşması'nın 7. ve 24. maddesine ortam hazırlayarak İtilaf Devletlerinin bölgeyi işgal etmelerini sağlamaktı. İtilaf Devletleri (bilgi yelpazesi.com) bölgeyi işgal ettiği takdirde onlardan alacakları destek ile devletlerini kuracaklardı. Ancak olayların sorumlusu olarak Türkleri gösteriyor ve Türkleri İngilizlere şikayet ediyorlardı. İngilizler de Osmanlı Devleti'nden bölge güvenliğini sağlamasını istedi. Osmanlı Devleti de Mustafa Kemal'i işgal gerekçesi sayılabilecek ortamı ortadan kaldırması için 9. Ordu müfettişi olarak görevlendirildi. Geniş yetkiler alan Mustafa Kemal Paşanın istediği tarihi fırsat doğdu. Mustafa Kemal Paşa 16 Mayıs 1919'da İstanbul'dan ayrılırken, tarihte yeni bir sayfa açılıyordu.
->Yorumu: istanbulun işgalinde düşman gemlerini gören atatürkün ağzından dökülen cümle nedir
->Yazan: hüseyin mert akdeniz.