NACİ SÖZEN'İN KALEMİ İLE ÇOLAK HASAN
10 Kasım 2019, 13:08
Sinan'ın Çolak (Hasan ŞENSES, yukarı mahallede yaşamış yakım-şiir yazma konusunda doğuştan kabiliyetli, her olaya bir yakım yakan kişidir. Bir kızı merhum bankacı Mustafa KORKMAZ'ın eşidir. Bu ailenin çocuklarından birinin ismi Hasan olup, yakın geçmişte vefat etmiştir.
Sinan'ın Çolak'ın, parmaklarında düzensizlik ve arızalar olduğu için Çolak lakabı takılmıştır.
Kazancı da ÇoLak Hasan lakabını taşıyan ikinci kişi yakın tarihlerde vefat eden ve Kazancının son filozofu sayılan Çolak Hasan (Songur ) isimli büyüğümüzdür.
Sinan'ın Çolak çobanlık yapmamıştır. Kırkkuyu yöresi arazi korumacısı olarak muhtarlığa bağlı görev yapmaktaydı. Kaybolduktan sonra tüm köylü arazide 3 gün boyunca aramış ve sonunda bir kepirin dibinde cesedi bulunmuştur.
Cesedini ilk bulanlarla bile görüşmemiz oldu. Ceset ağır darp şiddetine maruz kalmış, kafatası keser aletiyle dövülerek kemikleri kırıklar içinde bırakılmıştır.
Suçlu gösterilen çobanların bu suçu işlemediği ve başkaları tarafından ölünceye kadar dövüldüğü söylentileri yıllarca devam etmiştir. Her hangi bir kişinin ses duydum kimseyi görmedim dediği şeklinde bir husus bilinmemektedir.
hazırladığımız taslak kitapta iki manisi yer alır.
-Ev yaparım kayraktan,
-Taç yaparım bayraktan,
-D hoca bir kız sevmiş
-Kırkkuyu'da gezen öğrekten
(öğrek : otlamak için kıra sürülen at sürüsüne denir)
diğer mani şöyledir ;
Kaybolmuştu, kızcağızın babıcı,
Baktılar ki, oğlan olmuş, höbücü..
Bağırınca, şavkarttılar çırayı,
Bir sıçradı, açtı arayı
Sinan'ın Çolak (Hasan ŞENSES )
YAKIMIN (MANİ) HİKAYESİ :
Eski Kazancı düğünlerinin önemli bir bölümü de kadınların yaptıkları düğün olurdu. Bu düğüne; garı düğünü de denirdi. Tamamen kapalı ve geniş bir mekân hazırlanır, kasabanın tüm kadınları buraya dolar ve gece yarılarına kadar, çevreye, elle çaldıkları davulun sesi, söylenen türküler ve çalınan ağaç kaşıkların sesi yayılırdı. Bu düğünleri izlemek ve sevdikleri kızın oynayışını görmek gençlerin en çok istedikleri şeydi.
İşte, böyle bir düğünün büyük kına gecesinde yapılan Garı Düğünü mekanının damına yatarak gizlenen bir gurup genç, içeriyi gözetleyemese de, kapıdan girip çıkanları görmek için sabırla bekliyordu. Düğünden ayrılmalar başlamış ve guruplar halinde çıkanlar karanlıkta şakalaşarak dağılıyorlardı.
Bir gurup kadın daha kapıya gelmiş, eli çıra tutan arkadaydı. Her gurupta eli fenerli veya çıralı bir şavkçı (ışıkçı) olurmuş. Kapıdan ilk çıkan bekar bayanlardan biri, hemen kapı üzerinde gözetlemede olanların birinin yavuklusuymuş. Bayan kapı önüne çıkınca, damdan bir kuş gibi atlayan oğlan, kızın tam sırtına abanarak (halk diliyle höbüc olarak) gizlenmiş. Sırtında biri olan kızcağız ses çıkaramamış ve görülmesini de istemediğinden, kapı içinde çıra tutana ; ' Çırayı, buraya da şavkart, babıcımı kaybettim. ' diye sesleniyormuş. Aslında, babıç ayağında fakat bu sesi duyan höbüçdeki kimsenin, atlayıp kaçmasını istiyormuş.
Nitekim, çıra, seslenen bayana doğru tutulurken, oğlan bir çeviklikle sıçrayıp yere inmiş. Bu olay bir anda gerçekleşmiş olmasına rağmen, gören de olmuş. Halk arasında yayılan bu olay yakımcımızın kulağına gidince de bu yakım ortaya çıkıvermiş..
Bu yakımı, yaşlı kişilerden yaklaşık 40 yıl önceleri dinlemiştim. Yakımda geçen bayan ve bayın gerçek isimleri yakımın ilk söylenişlerinde varmış fakat, zaman içinde isimler gizlenerek bu şekline dönüşmüş. Bu yakım, bir olayı veya durumu gizlemek ve gerçeklerden kaçmak için başka bahanelere veya olaylara sapan (üreten) kişiler için kullanılır olmuş.
Bir başka manide buluşmak dileğiyle;..
Derleyen : Av. Naci SÖZEN, Ocak 2008 / ANKARA