Mary welaıatynyň pensionerleri we döwlet kömek puluny alıan ıaşaıjylary özleriniň azyk we senagat harytlaryny gymmat bahadan satyn almaga mejbur bolıandyklaryny aıdıarlar. Bu barada maryly ıaşaıjylaryň ençemesi Azatlyk Radiosynyň habarçysy bilen söhbetdeş boldy.
Olar munuň sebäpleriniň bankomatlarda pul serişdesiniň tapdyrmaıandygy we şol sebäpli öz pensiıa hem-de kömek pullaryny nagtlaşdyryp bilmeıändikleri bilen baglanyşyklydygyny gürrüň berdi.
“Marynyň ıaşaıjylarynyň pensiıa haklary we kömek pullary 3-nji fewralda plastik bank kartlaryna geçirildi. İöne adamlar pullaryny nagtlaşdyryp bilmän kösenıärler. Sebäbi bankomatlarda pul ıok. Eger bankomatda pul bolaıan ıagdaıynda-da, ol derrew gutarıar. Banklaryň gapysynda duran bank işgärleri ‘pul ıaňyja gutardy’ diıip, adamlary yzyna gaıtaryp durlar. ‘Biderek nobata durduk’ diıip, yzyna gaıdıan adamlary görse bolıar” diıip, howpsuzlyk aladalary sebäpli gizlinlik şertinde söhbetdeş bolan habarçy 5-nji fewralda gürrüň berdi.
Aıdylmagyna görä, häzirki wagt adamlar kartlara geçirilen puly nagtlaşdyryp bolmaıandygy sebäpli ondaky maliıe serişdelerinden diňe nagt däl söwdada peıdalanyp bilıärler. Nagt däl bank amallaryny bolsa, diňe döwlet ıa-da hususy eıeçilikdäki käbir dükanlarda amal edip bolıar. İöne döwlet dükanlarynda ilat üçin zerur bolan azyk we senagat harytlarynyň köpüsi tapdyrmaıar.
“Döwlet dükanlarynda hökümet tarapyndan goıberilıän harytlar ıok. Mysal üçin, towuk budy, ‘Ahal’ ıagy we gök önümler tapdyrmaıar. Şu günler diňe un paılanıar. Adamlar paılanıan unuň hilinden hem nägile bolıarlar. Un gaty gara bolup, ony elände kepek kän çykıar” diıip, habarçy belledi.
Onuň sözüne görä, şol sebäpli adamlar "Belent", "Hoşal" we "Halal" ıaly hususy söwda merkezlerinden azyk harytlaryny satyn almaga mejbur bolıarlar. İöne bu dükanlardaky harytlar, bazarlar bilen deňeşdireniňde, azyndan 3-4 manat gymmatdan satylıar.
“Bazarlarda unuň birinji sortunyň 1 kilogramy 7 manatdansatylıan bolsa, hususy dükanlarda 11 manatdan bahalanıar. Greçkanyň 1 kilogramy bazarda 9 manatdan, dükanda 12 manatdan satylıar. Başgaharytlar hem şunuň ıaly” diıip, maryly ıaşaıjylaryň biri gürrüň berdi.
Habarçy ıurtda aılyklaryň, pensiıalaryň we kömek pullarynyň 10% ıokarlandyrylmagy bilen, welaıatda harytlaryň gymmatlap başlandygyny hem aıtdy. Ol bu azyk gymmatçylygyň we gytçylygynyň, şeıle-de bankomatlarda pul ıetmezçiliginiň adamlaryň özarasynda nägileliklerine beıan etmegine sebäp bolıandygyny hem belleıär.
Soňky üç ıyla golaı wagt bäri ykdysady kynçylyklardan ejir çekıän Türkmenistanda bankomatlarda nagt pul ıetmezçiligi her aı diıen ıaly ıüze çykıar. Adamlar zähmet, pensiıa we talyp haklaryny, şeıle-de kömek pullaryny nagtlaşdyrmak üçin ençeme sagatlap ıa-da günläp nobata durıarlar.
İurt raıatlary plastik kartlaryndaky maliıe serişdesinden diňe döwlet dükanlarynda we hususy eıeçilikdäki käbir söwda nokatlarynda peıdalanyp bilıärler. İöne Azatlyk Radiosynyň ıurt içindäki habarçylary döwlet dükanlarynda azyk önümleriniň gytçylygynyň dowam edıändigi barada soňky birnäçe ıyl bäri dowamly habar berip gelıärler.
Munuň bilen bir wagtda, azyk we senagat harytlarynyň hususy söwda nokatlaryndaky bahalary hem yzygiderli gymmatlaıar.
2-nji ıanwarda Azatlygyň Aşgabatdaky habarçysy Täze ıyl baıramy geçenden soňra azyk önümleriniň, şol sanda bananyň, balygyň, süıji-köke önümleriniň we alkogolly içgileriň bahalarynyň azyndan 30% gymmatlandygyny habar berdi.
Türkmenistanyň häkimiıetleri ykdysady kynçylyklary we munuň bilen bagly problemalary aç-açan boıun almaıarlar. Bu barada döwlet mediasy hem häzire çenli dymyp gelıär.