Kaplan - ForumTayfa
12.01.08, 02:42 #1 (permalink)
KAPLAN (Panthera tigris) Linnaeus, 17585
Fosil kayıtları incelendiğinde kaplanların buzul devrinde Sibirya bölgesinden Avrupa ve Asya’ya dağıldığı kanısına varılmıştır.Asıl vatanı Sibirya’nın karla kaplı dağlarıdır ama hayvan sık bitkili toprakları tercih eder.Doğuda Türkiye’den başlayarak kayalı dağlık bölgelere, Hazar denizinin sazlıklarına Orta Asya, Çin,Hindistan, Hindiçini (uzak doğu ülkeleri), ve Malaya’nın buhar tüten sık yağmur ormanlarına, Bali ve Java adalarına da alışmış bu çevreye uyum sağlamıştır.1900’lü yıllara kadar sayıları 100,000’lerin üstündeyken 1970’ten sonra sayıları hızla azalmıştır. Günümüzde doğadaki sayılarının, yasak avlanma, yaşam alanlarının yok olması ve bölünmesi nedeniyle 8000 bireyden az kaldığı tahmin edilmektedir.Popülasyonun en fazla olduğu ülke Hindistan’dır.
Alttürlere göre değişmekle birlikte post renkleri, parlak sarımsı kahverengiden koyu pas rengine kadar değişiklik gösterir. Sibirya’nın karla kaplı ormanlarında ayrı popülasyon halinde beyaz (albino) kaplanlarda da vardır.Nadirde olsa özellikle Sibirya ve Bengal alttürlerinde altın kaplan olarak adlandırılan sarı renkli bireylerde bulunabilmektedir.Postlarının üstü, enine siyah çizgilerle kaplıdır.Bu sayede, ormanlık ve çayırlık arazide çok iyi saklanabilirler.Sibirya ve Mançurya gibi soğuk bölgelerde yaşayan kaplanların tüyleri kaba ve uzundur.Daha sıcak iklimlerde tüyler sıklaşıp kısalır.Kaplanın yüzündeki tüyler postundan daha uzundur.Bu tüyler ergin erkeklerde yakaya benzer kısım oluşturur.Yüzünde de beyaz lekeler vardır. Karnı beyazdır.
Av mönüleri oldukça geniştir.Avlarının arasında kızılgeyik, bataklık geyiği, benekli geyik, yaban domuzu, gaur adı verilen ve 1 tonu bulan yaban sığırları, gergedan ve fil yavruları, yabani tavuklardan başka kirpi gibi küçük memelileri de avlar.Yiyecek bulamadıklarında kurbağa ve sürüngende yerler.Zaman zaman evcil hayvanlara saldırdığı da olur.Bütün kaplanlar leş de yerler. Ortalama günlük ihtiyaçları 9 kg.’dır ancak yetişkin kaplanlar bir defada tıka basa 18-27 kg. et yiyebilir ve birkaç gün avlanmazlar.Yaşam yılları yaklaşık 20 yıldır.
Dişi kaplan 3 yaşında erginleşir.Erkeklerse daha geç ergin hale gelir.Dişi kaplan 11 yıl içinde 2,5-3 yıl aralıklarla yavrular.Dişi, ancak kızıştığı zaman erkekle bir araya gelir.Çiftleşme mevsimi değişir. Malaya’da bu kasımdan marta kadardır. Mançurya’da ise aralık ayında çiftleşme olur. Erkek dişinin bıraktığı idrar kokusu ile dişinin çiftleşmeye hazır olup olmadığını anlar.Kükreme çağrıları ile yerini bulur.Ormanın en gizli yerlerinde 2-5 gün arası çiftleşme devam eder.Çiftleşmeden sonra erkek dişiden ayrılır ve yavruların bakımı ile ilgilenmez.
Kaplanlar ‘panthera’ cinsine ait sekiz alttürde incelenir.Büyüklük ve renklerinde bazı farklılıklar vardır.
Hindistan, Bengaldeş, Çin, Butan ve Nepal’in çayırlık arazi ve ormanlarında bulunur.Diğer alttürlere göre daha yaygındır.Yetişkin erkek bireylerin ortalama boyları 3 mt, ağırlıkları 250 kilograma kadar ulaşabilir.Dişileri ise 270 cm. uzunluğunda 140 kg. ağırlığındadır.Tüyleri kısa ve parlak renklidir.Popülasyonun en fazla olduğu ülke Hindistan’dır.Doğada 3000 – 4000 birey arasında kaldığı tahmin edilmektedir.Nadiren de olsa beyaz (albino) bireylere rastlandığı olur.
Sadece Güney Çin’de bulunan bu alttür 1949’lı yıllarda Çin hükümeti tarafından sayıları 4000 civarında olduğu ve zararlı hayvan olarak bildirilmişti. Bu nedenle aşırı avlanma nedeni ile nesli tükenme noktasına gelmiştir.1987 ve 1990 yıllarında Çin bilim adamları tarafından yapılan araştırma raporlarında Güney Çin’in Guangdong, Hunan, ve Fujian dağlarında bir düzine kadar kaplan kalmış olabileceğini belirtilmiştir.Çinli uzmanlar doğadaki sayıları 20-30 birey kadar olabileceğini öne sürmektedir.Çin’deki hayvanat bahçelerinde de 50 birey civarında Amoy kaplanı bulunmaktadır.
Kuzey doğu Çin ve doğu Rusya’nın karla kaplı ormanlarında, kuzey Kore’nin kuzey kesiminde ve Mançurya Lesser Hsingan dağlarında sayılarının 200’e kadar düştüğü sanılıyor.
Endonezya’nın tropikal Sumatra adasınnın güneybatısında ve kuzeyinde bulunan beş koruma alanında 400-500 birey bulunmaktadır. Hayvanat bahçelerinde de yaklaşık 250 birey bulunmaktadır.Yaşayan alttürler arasında en küçük yapıda, postu ve çizgileri daha koyu renkli olanıdır.
Türkiye’de bulunan alttürdür.En batıda Türkiye olmak üzere Hazar denizi etrafında, Kafkasya’da İran, Türkmenistan, Afganistan’ın kuzey kesimlerinde yaşardı.Bengal kaplanından daha küçüktür.Tüyleri sık, çizgileri soluktur.Gövde ve boyun altı beyaz ve daha sarkıktır.Bu alttüre ait son kayıt Türkiye’de 1970 yılında Hakkari, Uludere’de öldürülmüş kaplanın olduğu biliniyor.Ancak Güneydoğuda yapılan araştırmalarda, köylüler dağıtılan resimlere bakarak kaplan gördüklerini iddia etmektedirler.Bu nedenle daha geniş çaplı araştırmaya gerek vardır.Belki de gözden uzak bölgelerde hala son birkaç birey kalmış olabilir
Renkleri Sumatra kaplanına benzeyen ve Endonezya’nın Java adasında bulunan bu alttürün nesli 1975’li yıllarda tükenmiştir.Sık ve ince çizgilidir.
8.Panthera tigris balica, Bali kaplanı(Schwarz, 1912):
Java kaplanından türemiş olan bu alttür, Endonezya’nın Bali adasında bulunan altürdü.En son birey 1937 yılında avlanmıştır.