Barter Nedir? Nasıl Yapılır? Günümüzde Barter | Pazarlama Türkiye
Ticarette veya takas sistemlerinde Barter nedir i açıklayacak olursak, işlemi sağlayacak olan kişinin veya kişilerin ürün ve servis karşılığı olarak ürün veya servis ile değiş tokuş ettikleri bir sistemdir.
Barter sisteminde günümüz modern ekonomi kaynağı olan para kullanılmaz alıcılar çift taraflı kendi aralarında varlık değerleri birbirlerine uygun gördükleri iki ürün veya servisi kendi aralarında takas ederler.
Tarihte Barter Nedir?
Ticaretin ilk zamanlarında, Lidyalıların daha parayı icat etmedikleri zamanlarda insanların yaygın olarak kullandığı takas sistemi Barter sistemiydi, ürünler kendi aralarında nadirliğine ve sıradanlığına göre değer kazanıyordu örnek olarak; yetiştirilmesi zor olan bir meyvenin ufak bir miktarı, birden çok çuval pirince eş değer sayılabilirdi bu durumda eski zamanlarda ticaret, elde olan ürünün nadirliğine, kaynak miktarına bağlı olarak değer gösteriyordu. Bir diğer yandan ise verilen ürüne karşılık olarak servis, hizmet sağlanmaktaydı, bu iki ürün arasında yapılan takasın kısa sürede veya gecikmesiz olmasının aksine verilen ürüne veya hizmete karşılık olarak hizmet vermek uzun vadeliydi bunun örneklerini çok eski tarihten günümüze kadar görebiliriz, çok spesifik olmayan bir örnek olarak; askerler bu sisteme örnek gösterilebilir.
Modern ekonominin babası olan Adam Smith, piyasaların devleti önceden oluşturduğunu ve bu nedenle devlet düzenlemesinin yanlış olup ticarette serbest olunması gerektiğini göstermeye çalıştı. Geleneksel düşünceye karşı paranın hükümetlerin yaratılışı olmadığını savundu.
Diğer bir yandan ise modern olmayan ve Barter sistemi ile değiş tokuş yapan eski uygarlıklarda piyasa o zamanın zanaatkarları, işinde uzman olan kişiler veya değerleri yüksek ürünlere sahip kişiler tarafından kontrol ediliyordu ve bu durum ise ticarette büyük bir açığa sebep oluyordu bu açık ise “isteklerin çifte beraberliği” idi. İsteklerin çifte beraberliği için takas yapmak isteyen kişinin takas yapmak istediği diğer kişinin sahip olmasını istediği ürüne veya hizmete sahip olması gerekir. Aksi taktirde takas sağlanamaz bu durumda elinde nadir değere sahip ürünü veya hizmeti bulunduran kişi dönemin piyasasına sahip olur. Böylece bir ürüne veya hizmete ihtiyaç duyan kişi ticarete gireceği kişiye istediği hizmeti veya ürünü sağlayamazsa ihtiyacı olan kişi istediği ürüne ve hizmete sahip olamazdı. Adam Smith’e göre paranın icadı isteklerin çifte beraberliğinin sağlanamamasına dayanmaktadır.
Günümüzde Barter Nedir?
Günümüzde işletmelerin ve hatta ülkelerin satın aldığı mal ya da hizmetin bedelini kendi ürettiği ya da sahibi olduğu mal veya hizmet ile ödemesiyle Barter örneklerini günümüz modern ekonomisinde de görebiliriz. Barter geçmişe kıyasla günümüzde çok kullanılmasa da bazı işletmeler üç tür barter türleriyle piyasada kendi aralarında bu takas sistemini kullanmaktadırlar, bunlar örnekle;
İşletmeler kendi aralarında, bir simsar hizmeti aracılığıyla mal ve hizmet değişimi, takası yapmaktadırlar. Bu uygulamaya aynı zamanda perkande barter de denilir.
2) Toptan Barter
Üretici, ana dağıtım ve toptan firmalar ellerindeki ürünleri değeri etmeyen fiyata satmamak için ticari ilişkide bulundukları bir diğer işletmelerle takas etme durumudur. Genellikle nakit akışını sağlamak amacıyla yapılır. Bu durum aynı zamanda firmalara pazarlama güçlerini arttırmak için imkanda bulunur.
3) Karşılıklı Ticaret
İki ülke arasında yapılan Barter türüne denir, ‘Countertrade’ olarak da bilinir. 1970′ li yılların başından beri ekonomik anlamda sıkıntı çeken ülkelerle gelişmişlik seviyesi daha yüksek olan ülkeler arasında yapılmakta. Bu sayede iki ülke arasında mal ve hizmet takası gerçekleşmekte.
Rusya ve Türkiye arasında geçen bir takasta Rusya, Türkiyeye doğal gaz vermesi karşılığında Türkiye aldığı bir miktar doğal gazı nakit ile ödemek yerine mal ve hizmetlerle ödemiştir.
Buy-back, offset, clearing aggreements ve switch trading anlaşmaları birer Countertrade anlaşmalarıdır.
Özcan Arslan 26 Mayıs 2019