Asya-Avrupa Kökenli Masalların İlköğretimde Yapısal Bir Metinlerarasılık Perspektifinde Kullanılması - PDF
1 39-62 Asya-Avrupa Kökenli Masalların İlköğretimde Yapısal Bir Metinlerarasılık Perspektifinde Kullanılması Özlem Baş Ayşegül Avşar Tuncay Ali Ekber Şahin Öz Çocuk edebiyatında ortak temaya sahip birçok masal bulunmaktadır. Asya-Avrupa kökenli masalların metinlerarası anlayışla ilköğretimde kullanılmasını amaçlayan bu araştırmada; sinaptik olarak eşleştirilen altı masal metni Vladimir Propp un yapısal anlatı çözümleme yöntemiyle analiz edilerek kahramanlar, problem durumu, problemi çözme amacıyla gidiş, eksiklik fonksiyonuyla başlama, kahramanın evden uzaklaşması, yasak konması, bilgi toplanması, saldırganın inandırmaya çalışması, aldatmayı denemesi ve bütün masalların başlangıçta ortaya konan kötülük veya eksiklik fonksiyonunu gidererek sonlanması gibi birbirini bütünleyen ortak temaların ve gerek başlangıç-bitiş formelleri gerekse hikâyenin düğümlendiği unsurlar ve kahramanlar açısından metinlerarası okuma ve anlam kurma süreçlerinde nasıl kullanılacağını içermektedir. Araştırma; Asya ve Avrupa kökenli masalların bir araya getirilerek incelenmesi ve ilköğretimde metinlerarası anlam kurmaya yönelik kullanılabilecek metinleri karşılaştırmalı olarak ortaya koyması bakımından önem taşımaktadır. Anahtar Kelimeler Asya-Avrupa kökenli masallar, metinlerarasılık, Vladimir Propp, yapısal anlatı çözümleme yöntemi, ilköğretim Yrd. Doç. Dr., Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi- Ankara/ Türkiye Arş. Gör., Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi- Ankara/ Türkiye Doç. Dr., Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi- Ankara/ Türkiye 392 Baş, Tuncay, Şahin, Asya-Avrupa Kökenli Masalların İlköğretimde Yapısal Giriş Hemen her çocuğun okumaya ilişkin ilk deneyimlerini yaşadığı dünya masalları pek çok ülkede yaygınlaşarak birer klasik haline gelmiştir. Fantastik kurgusuyla okuyana zevk veren masal türü aynı zamanda ana fikirlerinin evrensel mesajlar içermesi bakımından da çok büyük önem taşımaktadır. Aktulum (2013: 61) Masala folklorcu bir bakış onu evrensel bir tür olarak ele almaya zorlar, böylelikle masalın farklı dillerde, dönemlerde ve kültürlerde yeniden yazılmış biçimleri birer eş metin (varyant) ve benzer metin (versiyon) olarak değerlendirilir. açıklamasıyla dünya masal literatüründeki paralel masallara nasıl yaklaşılacağı konusunda yol göstermektedir. Aktulum in bu konuda önemle üzerinde durduğu bir husus da masalların çoksesliliğidir: Kendi ülke yazınımızın olduğu kadar başka ülke yazınları öğretilirken kuşkusuz karşılaştırmalı ve\ya metinlerarası bir görüngüye yerleşerek çoksesli bir okuma yapmanın yerli ve yabancı yapıtların özgüllüklerini, özgünlüklerini ortaya koymak bakımından son derece önemli olduğunu bir kez daha anımsatmalıyız. (2011: 253). Masal araştırması yapanların üzerinde durdukları konulardan biri de masalın ilk nerede doğduğu, hangi kültürde var olduğu, ilk masalın hangisi olduğu vb. kaynak konusudur (Emmez 2008: 8). Sakaoğlu (2012: 9) masalların kaynağı olarak hiçbir coğrafyayı, kültürü ve dini temel olarak ele almamak gerektiğini vurgular ve zaman içinde masalların üç tür değişime uğrayarak şu şekilde geliştiğini açıklar: 1) Olumlu gelişme: İlk defa anlatılan ve henüz mükemmel olmayan masalın hem ortaya çıktığı bölgede hem de yayıldığı bölgelerde gelişip güzelleşmesidir. 2) Yayılan gelişme: Masallar, yayıldıkları coğrafyalarda, kültür ve dinlerin etkisiyle asıl şekillerinden uzaklaşarak gelişmeye devam eder. Masal, belki de ilk ortaya atıldığı yerde bile saf şekliyle anlatılmamaktadır. Kişi ve yer adları, unvanlar, hayvanlar, yiyecekler değişir. Masalın bu tür gelişmesi yayılan gelişme olarak adlandırılır. 3) Tersine gelişme: Pek çok ülkede anlatılmaya devam eden ve anayurduna dönen masalın ilk şekli ile arasında önemli değişmeler görülür. Aslından çok şey kaybeden masalın bu tür gelişmesi tersine gelişme olarak adlandırılır. Teodor Benfey in ( ) ortaya koyduğu Kültürel Ödünçleme Teorisi ne göre farklı dil ailelerine mensup olsalar da milletlerarasındaki ortak ve benzer masalların kaynağı, kültürel ve tarihi ilişkiler yoluyla birbi- 403 Baş, Tuncay, Şahin, Asya-Avrupa Kökenli Masalların İlköğretimde Yapısal bilig rinden bazı kültürel unsurları ödünç almalarıdır (Çobanoğlu 2005: 105). Masalların göç etmesi yoluyla paralel metinlerin ortaya çıktığını öne süren Kültürel Ödünçleme Teorisine karşıt görüşler ortaya atılmış ve farklı kültürlerde ortaya çıkan benzer masal metinlerine ilişkin birbiriyle ilişkisi olduğu bilinmeyen toplumlardaki benzer kültürel unsurların bulunması Gelişme ve Yayılma kuramlarına bağlı olarak da açıklanmıştır. Ekici nin (2008: 66-68) metin merkezli halk bilimi kuramlarından örnek verdiği bir halk edebiyatı anlatı motifi olan Çocuksuz çiftlerin elma yiyerek çocuk sahibi olmaları ; Asya, Avrupa ve Afrika yerli toplumlarının anlatımlarında bulunması, bir toplumdan diğerine geçen motiflerin ödünç almayla açıklanamadığı durumlarda ise insan ruhu her yerde aynıdır ve zaman içinde birbirinden habersiz olarak gereksinim duyduğu anda benzer ürünler yaratacaktır anlayışına dayalı olan Gelişme Kuramı dır. Benzer yaratmaların farklı toplumlarda varoluş nedenlerini açıklamak amacıyla ortaya atılmış diğer bir kuramsal yaklaşım da Yayılma Kuramı dır. Halk edebiyatının temel özelliklerinden olan; nakledilebilir olma, eş metin halinde olma, ulusal ve uluslararası olma açısından yayılabilmekte, bu taşınma sırasında metinler arasında farklılıklar ortaya çıkmakta ve bu metinlerin ilk defa hangi topluma ait olduğu gibi sorular kaçınılmaz olarak tartışma konusu olmaktadır. Aktulum (2013: 21,53) halk edebiyatındaki bu dolaşıma ilişkin sözlü ürünler konusunda ortaya çıkan söylemlerarasılık ve sözlü ürünler metinleştirildikleri anda ise söylemlerarasılık sürecinin bir sonucu olan metinlerarasılık işlemeye başladığını ifade ederek onları sürekli güncellemenin metinlerarasılık ve göstergelerarasılıkla gerçekleşeceğini ifade eder. Akyol (2006: ) metinlerarası okumanın, ülkemiz açısından okuma ve öğretimi alanında yeni sayılabilecek bir kavram olduğuna değinerek metinlerarası okuma kavramının okuma alanına katkılarını Kristeva dan şu şekilde aktarmaktadır: Metin kavramı bu güne kadar düşünülenden daha geniş bir çerçeve içerisinde ele alınmıştır. Buna göre anlam kurulan her şey bir metindir. Metinlerarası okumanın özü, metinlerdeki düşünceler ve fikirler arasında ilişkiler kurarak yeni manalar üretmektir. (1969, 1980). Sipe ve Brigtman (2005), araştırmacıların küçük çocukları bu tür metinlerarası ilişkiler kurmaya cesaretlendirmelerinin etkili bir yolu olarak aynı veya benzer bir hikâyeyi paylaşan metinlerle veya aynı hikâyenin farklı versiyonlarıyla karşı karşıya getirmenin etkili olacağını ifade etmiştir (akt. Ateş 2013: 1572). 414 Baş, Tuncay, Şahin, Asya-Avrupa Kökenli Masalların İlköğretimde Yapısal Metinlerarası okumanın İlköğretim Türkçe Programına konulmasının ardından farklı metinlerden anlam kurma sınıf öğretmenlerinin öğrenme öğretme etkinliklerine girmiştir. Akyol (2006: 211) öğretmenlerin bu süreçteki uygulamalarına ilişkin şu şekilde yol göstermektedir: Metinlerden anlam kurma basitten karmaşığa (metin içi, metin dışı ve metinlerarası) doğru bir yol izlemektedir; eğitim ve öğretimde de birinci sınıflarda metin içi anlam kurmaya ağırlık verilirken metin dışı ve metinlerarası anlam kurma da bunu takip etmelidir ve sınıf düzeyleri yükseldikçe metin içi anlam kurma etkinlikleri azaltılırken metin dışı ve metinlerarası anlam kurma etkinlikleri artırılmalıdır. Sınıf öğretmenlerinin metinlerarası okuma ve anlamaya yönelik kullanabileceği önemli türlerden biri de masallardır. Arıcı (2012: 83-84) masalların Türkçe dersinde kullanımına ilişkin dinleme becerisi etkinliklerine dikkat çekerken masalların kelime çeşitleri ve ifade kalıpları (deyim, atasözü, özlü söz, ikilemeler, taklit benzetmeler, dua ve beddualar gibi) açısından oldukça zengin olduğuna değinir. Masallarla ilgili yapılan araştırmalara bakıldığında masalların ortak temalar içermesine ilişkin bulgular dünya literatüründeki farklı masalların metinlerarası anlam kurmaya yönelik olarak eğitim öğretimde kullanılması fikrini akla getirmektedir. Danacı (2010: 6), kimi masallarda işlenmiş olan konulara farklı ülkelerde, farklı kültürlerde rastlamanın mümkün olmasına dikkati çekmiş ve kimi zaman masal birçok kıtada aynı biçimde anlatılırken, kimi zaman da birçok öğesi ortak olarak ama konusu biraz daha değişik ya da kahramanları farklı isimlerle anlatılmaktadır; dolayısıyla bu durum, sözlü geleneğe ait olan masalların evrensel bir niteliği olduğunu göstermektedir diyerek bir masalın farklı varyantlarının dünya literatüründe evrenselliğine dikkati çekmiştir. Dünya masal literatüründe ortak temaya sahip birçok masal bulunmaktadır. Bu masalların benzerliklerinin temelindeki göndermeler genellikle kültür öğesiyle bağlantılı olmakla beraber, Doğu ve Batı toplumları arasındaki ortak değerler de farklı kurgularda farklı masallarda işlenmektedir. Akkoyunlıp (1996: 1) Binbir Gece Masallarının Türk Masallarına Tesiri isimli çalışmasında; Arap ve Türk masallarında; olağanüstü yaratıklar, sihirli vasıtalar, büyü, sadakatsizlik, yasaklar, insan gibi davranan hayvanlar, tebdil-i kıyafet, çocuk sahibi olmak için çare aramak, küçük kardeş, padişah seçimi motiflerinde benzerlikler tespit etmiştir. Araştırmanın sonuçları milletlerarası kültür alışverişinin masal motiflerinin oluşmasında önemli bir kanal olduğunu vurgulamaktadır. Öcal (2002: 122), Bulgaris- 425 Baş, Tuncay, Şahin, Asya-Avrupa Kökenli Masalların İlköğretimde Yapısal bilig tan Türk Masalları ile Yozgat Karakuyu Masallarının Karşılaştırması konulu çalışmasında Antti Aarne-Stith Thompson sınıflamasına göre karşılaştırma yapmıştır. Araştırma sonuçları masalların tip numaraları, motifleri ve benzeri özelliklerine dikkat edildiğinde aynı kaynaktan geldiği izlenimini uyandırdığını ortaya koyarken Yozgat Karakuyu bölgesinde Balkanlardan gelen Türk asıllı ailelerin bulunmayışının yıllar öncesinde aynı kültürü paylaşmış ve aynı kökten gelmiş olmaları biçiminde yorumlanmıştır. Derdiyok (2003: 12-13), 13. yüzyılda yazılmış Doğu ya ait bir eser olan Bostan ile MÖ. 6. yüzyılda yazılmış Batı ya ait bir eser olan Ezop Masallarının temaları bakımından karşılaştırdığı araştırmasında, aralarındaki 19 yüzyıllık tarih aralığı bulunmasına ve farklı coğrafyalarda meydana gelmelerine rağmen adalet, cömertlik, sevgi, alçakgönüllülük, kanaat, kendini bilme, terbiye gibi değerlerin her iki toplumca önemsendiği ve ortak kültürel değerleri taşıdıkları bulgusuna ulaşmıştır. Bu bağlamda, araştırma Asya ve Avrupa kökenli masalların sinaptik metinlerle incelenmesi ve ilköğretimde metinlerarası anlam kurmaya yönelik şekilde karşılaştırmalı olarak ortaya konması bakımından önem taşımaktadır. Aktulum (2011: 238) Metin seçimi istenen hedeflere göre yapılmalıdır. Metinler karşılaştırılırken ortaya konmak istenen şey nedir? diyerek metin seçimindeki temel düşünceye vurgu yapmaktadır. Bu araştırmada seçilen altı masal metni sinaptik metin niteliği taşımaktadır. Akyol (2006: 214) Sinaptik metinleri belli bir konu üzerine yazılmış metni, konunun özünü bozmadan fakat farklı yorumlarla anlatan metinler olarak tanımlar ki okuyucunun bu yolla anlatım zenginliklerinden faydalandığına dikkat çeker. Asya-Avrupa kökenli masalların metinlerarası anlayışla ilköğretimde kullanılmasını amaçlayan bu araştırmada problematik, iki farklı kültüre ait masalların içerik düzleminde metinlerarasılığın verileriyle nasıl okunacağıdır. Bu temel problem doğrultusunda konularına göre eşleştirilen metinlere ilişkin alt sorular aşağıdaki gibidir: 1. Parmak Kız masalı ile Yartı Kulak masalı arasındaki içerik metinlerarasılık açısından nasıl işlenir? 2. Ağustos Böceği ile Karınca masalı ile Title ile Bitle masalı arasındaki içerik metinlerarasılık açısından nasıl işlenir? 3. Kurt ile Yedi Keçi Yavrusu masalı ile Şengülüm ile Mengülüm masalı arasındaki içerik metinlerarasılık açısından nasıl işlenir? 436 Baş, Tuncay, Şahin, Asya-Avrupa Kökenli Masalların İlköğretimde Yapısal Yöntem Araştırma modeli: Bu araştırma, Asya-Avrupa kökenli masalların metinlerarası anlayışla ilköğretimde kullanılmasını amaçlayan yapısal bir çalışmadır. Koyuncu Lévi-Strauss un yapısalcılığını (1986: 21) Değişmez olanın ya da yüzeysel farklılıklar arasındaki değişmez öğelerin araştırılması. olarak tanımlar (2011: 254). Koyuncu ya göre yapısal içerik çözümlemesindeki amaç Doğa da var olan (ve insanların zihninde böyle anlaşılan) ilişkilerin, aynı ilişkileri içeren kültür ürünleri oluşturmak için nasıl kullanıldığını keşfetmektir. (2011: 256). Araştırmada sinaptik olarak eşleştirilen altı masal metni önce Vladimir Propp un yapısal anlatı çözümleme yöntemine göre analize tabi tutulmuş, ardından metinlerarasılık düzleminde ele alınmıştır. Veri kaynakları: Araştırmada; H. C. Andersen in Danimarka ya ait Parmak Kız masalı ile Türkmenistan ın Yartı Kulak masalı; La Fontaine nin, Fransa ya ait Ağustos Böceği ile Karınca masalı ile Kerkük Türkmenlerinin Title ile Bitle masalı; Grimm Kardeşlerin Almanya ya ait Kurt ile Yedi Keçi Yavrusu masalı ve Azerbaycan ın Şengülüm ile Mengülüm masalı incelenmiştir. Araştırmanın alt sorularını oluşturan Asya ve Avrupa kökenli masallar eşleştirilirken masalların konusu ve ana fikri temel alınmıştır. Bu kapsamda seçilen masal çiftlerinden Danimarka nın ünlü masal yazarı Andersen in yazdığı Parmak Kız masalı Avrupa kökenli olup Türkmenistan a ait Yartı Kulak masalı Asya kökenli ve birbirine benzer öğeler içeren masallardır. Parmak Kız ve Yartı Kulak masalları her iki metinde de çocukları olmayan iki ailenin çocuk dileği sonucunda çok küçük boyutlarda çocukların gönderilmesi ve hikâyenin olay örgüsü içinde bu çocukların zorla evlendirme problemine çözüm yolları aramasına dayanmaktadır. Masalın Avrupa varyantında ana karakter Parmak Kız adında bir kız çocuk iken Asya varyantında ana karakter Yartı Kulak adında yarım deve kulağı anlamına gelen bir erkek çocuktur. Araştırmada seçilen diğer masal çiftlerinden biri de Avrupa kökenli Fransa ya ait La Fontaine nin yazdığı Ağustos Böceği ile Karınca masalı ile Asya kökenli Kerkük Türkmenlerine ait Title ile Bitle masalıdır. Bu masalların eşleştirilerek analiz edilmesinin temel gerekçesi her iki masalda da hayvan karakterlerin kışa hazırlık yapmasıdır. Ağustos Böceği ile Karınca masalının farklı sonlarla biten versiyonları olmasına karşın Title ve Bitle masalındaki varyantının sonuyla metinlerarasılık teşkil eden versiyonu seçilmiştir. Avrupa kökenli bir Alman masalı olan Grimm Kardeşlerin yazdığı Kurt ile Yedi Keçi Yavrusu ve Asya kökenli Azerbaycan a ait Şengülüm ile Mengülüm masalı araştırmanın sorula- 447 Baş, Tuncay, Şahin, Asya-Avrupa Kökenli Masalların İlköğretimde Yapısal bilig rından birini oluşturan masal çiftidir. Her iki masalda da keçi yavrularını annelerinin kılığına girerek kandırmaya çalışan kurt karakterinin kötülüğüyle mücadele etme durumu söz konusudur. Verilerin analizi: Masal araştırmalarında uluslararası geçerliliği olan tip veya motif numaralarıyla sınıflandırma sistemi kullanılmaktadır. Tip sistemi ilk olarak Antti Aarne tarafından ve daha sonra Stith Thompson tarafından hem tip hem de motif katalogları geliştirilerek yapılmıştır (Lüthi 1997: 70). Çözümleme özgül bir masalın eş metni ya da benzer metni olduğu bir tip masalla daha çok olay örgüsü ve motifler bakımından ilişkilerini belirlemeye dayanır. Claude Lévi-Strauss ve Vladimir Propp un metinlerarası tutumu bu açıdan benzeşir (Aktulum 2013: 62). Dundes Lévi- Strauss un metodolojisinin yapısalcılığın süslü elbisesini giymiş olmasına rağmen, onun gerçek metodunun karşılaştırmalı olduğunu vurgular (1997/ 2006). Ona göre, Lévi-Strauss un Propp u peri masallarını incelediği için eleştirmesi, masalı kusurlu bulması ve mitlere dikkat çekmesinden ortaya çıkan akademik bir ikili karşıtlık meydana getirmiştir. Propp (2001: 38) Masalların doğru betimlemesinin yapılmasını sağlayacak yöntemler nelerdir? sorusuna değişmez değerler ile değişken değerler açısından cevap vermektedir. Değişen kişi adları ve aynı zamanda kişilerin özel nitelikleridir, değişmeyen ise kişilerin eylemleri ya da işlevleridir. Buradan, masalın çoğunlukla aynı eylemleri değişik kişilere yaptırdığı sonucu çıkarılabilir. Bu da masalları kişilerin işlevlerinden yola çıkarak incelememizi sağlar. Söz konusu işlevlerin masalın değişmez, yinelenen değerlerini gerçekten ne ölçüde temsil ettiğini belirtmemiz gerekecektir. Bütün öbür sorunlar, şu ilk soruya verilecek yanıta bağlıdır. Masalda kaç işlev vardır? Bu araştırmada Vladimir Propp un Yapısal Anlatı Çözümleme Yöntemiyle analiz edilen verilere, fonksiyonları (işlevler) ve sembolleriyle Bulgular ve Yorum bölümündeki tablolarda yer verilmiştir. 458 Baş, Tuncay, Şahin, Asya-Avrupa Kökenli Masalların İlköğretimde Yapısal Tablo 1. Parmak Kız Masalının Fonksiyon Analizi Fonksiyon Başlangıç formeli: Bir varmış bir yokmuş Zamanın birinde çocuksuz bir kadın yaşarmış. (1) Bir gece bir kız çocuğunun olduğunu görmüş. Ama zaman ilerlemiş bir türlü rüyası gerçekleşmemiş. (2) Bir gün kadın büyücüye gitmeye karar vermiş. Büyücü ona bir arpa tanesi vermiş.(3) Kadın arpa tanesini saksıya dikmiş, birkaç gün sonra bitki sevimli bir laleye dönüşmüş. Kadın yaprakları sevgiyle öpünce lale büyülü olduğu için hemen çiçek açmış. Çiçeğin içinde başparmaktan daha büyük olmayan küçük bir kız oturmaktaymış. Kadın, ona Parmak Kız adını koymuş. (4) Birinci Kısım Bir gece çocuk ceviz kabuğu yatağında derin bir uykudayken kocaman bir kurbağa pencereden içeri girmiş.(5) Parmak Kız ı görünce onu oğluyla evlendirmek (6) üzere kaçırmış. (7) Çirkin, şişko oğlu pek sevinmiş ama anne kurbağa sevimli tutsağı kaçar diye çok korkuyormuş. Bu yüzden onu bir nilüfer yaprağına bindirerek gölün ortasına götürmüş. (8) Parmak Kız ın bütün yapabildiği durmadan ağlamakmış, üzerinden uçup giderken hıçkırıklarını duyan bir kelebek onu kurtarmaya karar vermiş. (9) Kemerinin bir ucunu bana fırlat, kaçmana yardım edeceğim. demiş. (10) Böylece Parmak Kız kurtulmuş. (11) Ama başka tehlikeler bekliyormuş onu. (12) Kocaman bir Kırk kanat Parmak Kız ı kaptığı gibi büyük bir ağacın ta tepesindeki yuvasına götürmüş. (13) Hazırlık Bölümü Tanımı ve Sembolü 1.Bir varmışlı başlangıç formeli. (α) 2.Eksiklik (a) 3.Büyülü nesnenin alınması (F) 4. Kahramanın gönderilmesi (B) Kurban- kahraman 5.Kötülük: Kaçırma (A1) 6.Saldırgan kahramanı oğluyla evlenmeye zorlar. (A16) 7. Saldırgan birini kaçırır. (A1) 8.Saldırgan birini bir yere kapatır ya da hapseder (A15) 9.Kurtarıcı (D) 10. Kurtarıcının kahramanı selamlaması (D2) 11. Kötülük giderilir (K) 12. Bağlantı öğesi ( ) 13.Saldırgan birini kaçırır. (A15) 469 Baş, Tuncay, Şahin, Asya-Avrupa Kökenli Masalların İlköğretimde Yapısal bilig Güzel değil mi? diye sormuş arkadaşlarına (14), arkadaşları onun çok farklı bir yaratık olduğunu söylemişler. (15) Bunun üzerine Kırk kanat kızı ağaçtan indirip serbest bırakmış. (16) Bağlayış formeli: Parmak Kız yaz boyunca çiçekler, çimenler arasında gezip tozmuş. Ama sonunda kış gelip çatmış. Açlık ve soğuk onu bekliyormuş. (17) Parmak Kız, bir gün kırlarda dolaşırken iri bir örümceğe rastlamış. Örümcek onu kendi ailesinin içinde yaşadığı bir ağaç kovuğuna götürmüş; yiyecek bir şeyler vermiş.(18) Ama çok geçmeden Parmak Kız burayı da sevmemiş ve çekip gitmiş. (19) Soğukta titreyerek dolaşıp dururken derme çatma bir kulübeye rastlamış. Kapıyı çalınca, bir Tarla Faresi çıkmış karşısına (20) : Bu havada dışarıda ne yapıyorsun? diye sormuş Fare. İçeri gel ve ısın. demiş. Tarla Fare sinin evi genişmiş ve yiyecekle doluymuş. Nihayet bir evi olmuş Parmak Kız ın. İkinci Kısım Bir gün Tarla Faresi, bir arkadaşının kendilerini ziyarete geleceğini söylemiş. Köstebeğin çok zengin olduğunu ve eşe ihtiyacı olduğunu söylemiş (21), Parmak Kız bu fikri hiç beğenmemiş. Parmak Kız, köstebekle evlenmemek için elinden geleni yapmış. Bütün hayatını toprak altında nasıl geçireceğini düşünüyormuş. Köstebeğin davetini kabul edip tünele girdiklerinde, orada bir kırlangıç görmüşler. Kuş, ölü gibiymiş. (22) Sonraki günlerde Parmak Kız her gelişinde Kırlangıç a yiyecek getirmiş, onu iyileştirmeye çalışmış.(23) Bahar geldiğinde Kırlangıç uçabilecek kadar iyileşmiş. Düğün arifesinde Parmak Kız bir gün çiçekleri okşarken tanıdık bir ses duymuş. Gel benimle! Parmak Kız çabucak kırlangıcın sırtına binmiş (24) ve kuş gökyüzüne yükselince oradan uzaklaşmışlar. (25) 14.Bilgi toplama (ζ) 15.Sürdürülen soruşturma uygun bir cevabı getirir. (ζ3) 16. Kötülük giderilir (K) 17. Bağlantı öğesi 18. Rastlantı sonucu yeni bir kahramanla karşılaşma ve kalacak yer / ısınma elde etme. (C ) 19. Gidiş (C ) 20. Rastlantı sonucu yeni bir kahramanla karşılaşma (yol gösterici) ve kalacak yer / ısınma (araç) elde etme. (C ) 21. Kötülük: Yol gösterici kahramanı evlenmeye zorlar. (A16) 22. Kahramanın ileride kendisine yardımda bulunacak kişinin eylemine tepkisi (E) 23. Kahraman başka hizmetler görür.(e7) 24. Kahramanın yardımına koşulur. (Rs) 25. Kahraman gökyüzüne götürülür. (Rs1) 4710 Baş, Tuncay, Şahin, Asya-Avrupa Kökenli Masalların İlköğretimde Yapısal Bitiş formeli: Dağları aşmışlar, ovaları geçmişler ve sonunda çiçekler ülkesine varmışlar. Parmak Kız orada çiçek perilerinin ak kanatlı küçük kralı ile karşılaşmış. Kral ona evlenme teklif etmiş. (26) Bu teklife evet diyen Parmak Kız böylece çiçekler kraliçesi olmuş. (27) 26. Evlenme (W) 27. Kahraman evlenir, tahta çıkar. (W0) Bulgular ve Yorum Elde edilen bulgular araştırma soruları esas alınarak alt başlıklarda sunulmuştur. Birinci alt probleme ilişkin bulgular : Parmak Kız masalı ile Yartı Kulak masalı arasındaki içerik metinlerarasılık açısından nasıl işlenir? Parmak Kız masalının bütün işlevleri bir araya getirilerek aşağıdaki formül elde edilmektedir: Formül 1. Parmak Kız masalının formülü α a F B A1 A16 A1 A15 D D2 K A15 ζ ζ3 K C C C A16 E E7 Rs Rs1 W W0 Parmak Kız masalının fonksiyon analizi incelendiğinde; hazırlık bölümü ailenin bir çocuğunun olmamasını ifade eden eksiklik tanımlı fonksiyon ve kurban kahramanın gönderilmesiyle başlamaktadır. Masalın birinci kısmını oluşturan kesit, kurban kahramanın maruz kaldığı kötülük fonksiyonlarıyla ilgilidir. Bu kesitte bazı hareket dizinlerinin tekrarlanması olgusu olarak adlandırılan üçleme motifi, Parmak Kızın rastlantı sonucu yol gösterici kahramanlarla karşılaşıp kalacak yer temin etmesi fonksiyonlarında görülmektedir. Bu masaldaki olay örgüsü kötülük fonksiyonlarıyla düğümlenmektedir. Bu kötülüğün büründüğü biçim zorla evlendirilmedir. Masalın düğüm noktası zorla evlendirme durumunun köstebekle tekrar ortaya çıkmasıdır. 4811 Baş, Tuncay, Şahin, Asya-Avrupa Kökenli Masalların İlköğretimde Yapısal bilig Tablo 2. Yartı Kulak Masalının Fonksiyon Analizi Hazırlık Bölümü Fonksiyon Başlangıç formeli: Doğru mudur, uydurma mı, gerçek midir yalan mı bilinmez. Kimse bu masalın güzelliğinden şüphe etmez. (1) Zamanın birinde yorgun ve yaşlı bir dede kızgın çölden geçiyormuş eşeğin üstünde Dede bir türkü tutturmuş öyle bir türkü ki sakalları kadar ak, yüzü kadar aydınlık. Bir oğlum olsaydı Yüzü ay gibi parlak Gönlü güneş kadar sıcak Bir oğlum olsaydı Arı gibi çalışkan (2) Çok geçmeden bir ses duymuş yukarıdan. Minik bir oğlan başını devenin kulağından çıkarmış. (3) Dede Senin adın ne? diye sevgi dolu bir soru sormuş. Minik çocuk hoşuna nasıl gidiyorsa öyle çağır beni. Demiş dede. Sen nasıl da böyle sevimli bir cücesin. Yemin ederim deve kulağı yarısından daha büyük değilsin, Yartı Kulak. Cüce Böyle çağır beni. demiş. Yartı Kulak! Ne güzel ad. Asıl maceralı hayatına o günden sonra başlamış. Yartı Kulak yine güneş doğmadan kalkmış. Kalkıp kibitkadan çıkmış. Komşu avludan gelen Bahtı Gül ün türküsüne kulak asmış. Bahtı Gül duvarın üstünde Yartı Kulak ı görünce çok sevinmiş. Bahtı Gül onu avucuna alıp okşamış. Kuru üzümler, taze fındıklar getirmiş. Birlikte kahvaltı edip türkü söylemişler. Ertesi günü ikisi de sabırsızlıkla beklemişler. Birinci Kısım Yartı Kulak ertesi gün yine güneş doğmadan kalkmış. Daldan dala sıçrayarak Bahtı Gül ün yanına inmiş. Bahtı Gül koşmanın üstüne oturup elleriyle yüzünü kapatmış. Kızın iki gözü iki çeşme ağlamış. (5) Dün akşam beyin elçisi bize geldi. Beye iki çuval pamuk tohumu borcumuz var. Kızını beye gelin alacağız. Türkülerini sadece beye söyleyecek. Borcundan kurtulacaksın. dedi. Babam sesini bile çıkarmadı, öylece donup kaldı. Yarın düğün başlayacakmış. Ben daha oyun çağında, bey ise dedem yaşında. Bahtı Gül deme bana ben artık Bahtı Kara. (6) Tanımı ve Sembolü 1. Tekerlemeli başlangıç formeli (α) 2.Eksiklik (a) 3. Kahramanın gönderilmesi. (B) 4. Gidiş ( ) Arayıcı kahraman 5. Kötülük (A) 6. Evlenmeye zorlama. (A16) 4912 Baş, Tuncay, Şahin, Asya-Avrupa Kökenli Masalların İlköğretimde Yapısal Korkma Bahtı Gül, ben seni o moruğa kaptırmam. (7) Kumların üstünde elma ağacı yetişirse sen de ona gelin olursun. Benim küçük akılsızım, senin boyun ne gücün ne! Yartı Kulak kızgınlıkla bağırmış: Güç değildir her şeyi çözen, akıldır her şeyin önünde giden. Akıl bende cesaret bende. Ne yaparım ne yapmam bekle yarın görürsün. demiş. (8) Bir davul bir zurna sesi bir büyük şenlik. Bahtı Güllerin kapıya gelmiş beyin akrabaları. Çalgılar çalınmış, türküler söylenmiş. Bahtı Gül den başka herkes neşe içinde. Bahtı Gül ün iki gözü iki çeşme. Birden bire kulağının dibinde bir fısıltı. Korkma Bahtı Gül ben buradayım! diyormuş. (9) İkinci Kısım İşe başlama vakti geldi Bahtı Gül. demiş.(10) Yartı Kulak hemen bir makas bulmuş eğlenceye gelen kadınların yanına gidip saçlarından birer tutam kesmiş. Cebinde getirdiği yapıştırıcıyı alıp kestiği saçları Bahtı Gül ün yanaklarına ve çenesine yapıştırmaya başlamış. Artık o güzel kız gitmiş yerine bir karış sakallı yaratık gelmiş. (11) Kadınlar uyanıp önce birbirlerine bakmışlar. Sonra Bahtı Gül ü görmüşler. Cin olmuş taze gelin! diye bağırmış biri. En yaşlı olan kadın beyin önünde beline kadar eğilmiş, bizi bağışla beyim. Biz bir gelin değil, bir lanetli getirmişiz. Beyin dizlerinin bağı çözülmüş, gel göster bana demiş. Kapıyı açar açmaz bey donup kalmış. Verilmiş sadakam varmış, meğer beni boğacakmış derhal başımdan alın götürüp kapısına atın. (12) Bahtı Gül ü kolundan tutup dışarı çıkarmışlar. Deveye bindirip babasının evine yollamışlar. (13) Bitiş formeli: Şafak sökerken bir türkü yayılmış Bahtı Güllerin avludan. Bahçe limon sarı sarı Rüzgâr kıpırdatır dalları Yartı Kulak konuk gelir Bahtı Gül verir narları (14) 7. Karşıt eylemin başlangıcı. Kahraman eyleme geçmeye karar verir. (C) 8. Kahraman gider ( ) 9. Kötülüğün haberi yayılır. Geçiş anı. (B) 10. Karşıt eylemin başlangıcı. (C) 11. Biçim değiştirme. (T1) 12. Güç iş yerine getirilir. (N) 13. Tutsak kurtarılır. (K10) 14.Giderme: Başlangıçtaki kötülük giderilir (K) Yartı Kulak masalının bütün işlevleri bir araya getirilerek aşağıdaki formül elde edilmektedir: Formül 2. Yartı Kulak masalının formülü α a B A A16 C B C T1 N K10 K 5013 Baş, Tuncay, Şahin, Asya-Avrupa Kökenli Masalların İlköğretimde Yapısal bilig Yartı Kulak masalının fonksiyonları incelendiğinde, hazırlık bölümünde eksiklik tanımlı fonksiyonun giderilmesi için kahramanın gönderilmesi söz konusuyken kahraman özellik bakımından arayıcı kahraman niteliği taşımaktadır. Masalın birinci kısmını oluşturan kesit arayıcı kahramanın karşılaştığı kurbanın maruz bırakıldığı evlenmeye zorlama, kötülük fonksiyonuyla ilgilidir. Masalın ikinci kısmını oluşturan kesit, arayıcı kahramanın karşıt eyleme geçmesi fonksiyonuyla başlar ve güç iş yerine getirilir fonksiyonuyla başlangıçtaki kötülük giderilerek biter. Parmak Kız ile Yartı Kulak masallarının yapısal analizi incelendiğinde aabc elementlerinde; her iki masalda da eksiklik fonksiyonuyla başlayan sembolü (a) olan durumun birinde parmak boyutunda küçük bir kız çocuk, diğerinde deve kulağının yarısı (yartı kulak) boyutunda bir erkek çocukla giderilmektedir. Her iki masalda da kahramanlar problem durumunu çözmek için karşıt eyleme geçmektedir (sembolü C). Son olarak kahramanların problemi çözmek amacıyla gidiş ( ) fonksiyonunu kullandıkları görülmektedir. Parmak Kız masalı ile Yartı Kulak masalı açısından her iki metnin düğüm noktasında zorla evlendirme durumuyla kahramanların mücadele etmesi söz konusudur. İlkokul öğrencilerinin bu masalların yapısından kaynaklanan çocuk eksikliği, kötülüğe maruz kalma, zorla evlendirme temalarında ilişkiler kurarak metinlerarası sorular yoluyla anlam kurmaya yönlendirilmesi söz konusudur. İkinci alt probleme ilişkin bulgular: Ağustos Böceği ile Karınca masalı ile Title ile Bitle masalı arasındaki içerik metinlerarasılık açısından nasıl işlenir? 5114 Baş, Tuncay, Şahin, Asya-Avrupa Kökenli Masalların İlköğretimde Yapısal Tablo 3. Ağustos Böceği ile Karınca Masalının Fonksiyon Analizi Hazırlık Bölümü Fonksiyon Başlangıç formeli: Bir varmış bir yokmuş (1) Birinci Kısım Tüm zamanını şarkı söyleyerek geçiren bir Ağustos Böceği varmış. Bütün bir yazı güzel şarkılarını dinlemek isteyenler için şarkı söyleyerek geçirirmiş. Çiçeklerin arasında şarkı söylerken kendini çok mutlu hissediyormuş. Ağustos Böceği kendisinin tam tersi bir kişiliğe sahip olan Karıncayla komşuymuş. (2) Karınca hiç şarkı söylemez ve bütün gününü çalışarak geçirmiş. Tek endişesi kış için erzak toplayabilmekmiş. Bir gün böcek ararmış, ertesi gün buğday ve arpa tohumu toplarmış. Topladıklarını sabırla evine taşır ve saklarmış. (3) Karınca kışın uzun olacağını ve yiyeceğe ihtiyaç duyacağını bilirmiş. (4) Ağustos Böceği kendisi neşe içinde şarkı söylerken sürekli çevresinde çalışan Karınca yı görüyormuş. Yaz geçmiş ve kış gelmiş. Ağustos Böceği ise yarını düşünmeden şarkı söylemeye devam etmiş. Karınca onu uyarmaya çalışmış (5) : Eğer yiyecek depolamazsan kış geldiğinde açlıktan ölürsün. Fakat Ağustos Böceği bu sözlere kulak asmamış. (6) İkinci Kısım Tabi sonunda kış gelmiş, işte o zaman Ağustos Böceği soğuk ayları geçirmek için hiç yiyeceği olmadığını ve hiçbir yerde de yiyecek kalmadığını anlamış. (7) Karınca aklına gelmiş ve onu yaz boyunca topladıklarını şimdi afiyetle yerken hayal etmiş. Karınca da bol yiyecek olduğunu düşünmüş ve gidip ondan bir şeyler istemeye karar vermiş. (8) Ağustos Böceği: Bayan Karınca sizin kileriniz ağzına kadar dolu, lütfen bu kışı geçirmeme yetecek kadar yiyecek verir misiniz? (9) Karınca şöyle cevap vermiş: Tüm yaz çalışıp topladıklarımdan sana vermemi mi istiyorsun? Ama hatırlarsan ben seni uyarmıştım. Kilerini o zaman doldurman gerekmiyor muydu? Ağustos Böceği, Karınca nın haklı olduğunu anlamış ve söyleyecek bir söz bulamamış. (10) Tanımı ve Sembolü 1.Bir varmışlı başlangıç formeli. (α) 2.Bağlantı öğesi ( ) 3. Eksiklik: Fertlerden biri bir şeye sahip olmak ister. (a) 4. Yiyeceğe kesin gereksinme duyulur, onsuz yapılamaz. (a2) 5. Bağışçının ilk fonksiyonu (D1) 6. Kahramanın tepkisi. (E) 7.Yaşamak için gerekli vasıtalar eksiktir. (a5) Arayıcı Kahraman (B) 8. Kahraman evinden yola çıkar. (B3) 9. Arayıcı Kahramanın eyleme geçmesi: Karşıt eylemin başlangıcı (C) 10. Kahraman sınamayı başaramaz. (E1) Ağustos Böceği ile Karınca masalının bütün işlevleri bir araya getirilerek aşağıdaki formül elde edilmektedir: 5215 Baş, Tuncay, Şahin, Asya-Avrupa Kökenli Masalların İlköğretimde Yapısal bilig Formül 3. Ağustos Böceği ile Karınca masalının formülü Α a a2 D1 E a5 B B3 C E1 Ağustos Böceği ile Karınca masalının fonksiyon analizi incelendiğinde hazırlık bölümü bir varmışlı başlangıç formeliyle başlamaktadır. Masalın birinci kısmını oluşturan kesitte Karınca nın kış için biriktirmesi gereken yiyeceklerin eksiklik fonksiyonuyla karşımıza çıktığı görülmektedir. Bunlar aynı zamanda hayati fonksiyon taşımakta ve ana karakter yiyeceksiz yapamamaktadır. Bu kesitte bağışçı kahraman olan Karınca, Ağustos Böceği ne tavsiyede bulunarak ilk fonksiyonunu gerçekleştirmekte; Ağustos Böceği ona vurdumduymazlığı ve aldırış etmemesiyle tepkisini göstermektedir. İkinci kısımda kışın gelmesi ve yiyecek eksikliği, masalın düğüm noktasını oluşturmakta ve arayıcı kahraman niteliği taşıyan Ağustos Böceği karşıt eyleme geçmektedir. Masal bağışçının arayıcı kahramana ders vermesi ve arayıcı kahramanın sınamayı başaramamasıyla son bulmaktadır. Tablo 4. Title ile Bitle Masalının Fonksiyon Analizi Hazırlık Bölümü Fonksiyon Başlangıç formeli: Karttan kurttan yakası kabuktan, düğmeleri turptan, burnu havuçtan Bir vardı bir yoktu, yalan gerçekten çoktu. Yalanı çuvala doldurdular, duvara dayadılar. Ağzını bağladılar, soluğunu tıkadılar. Dinle masalı, say hesabı, kov kasabı. (1) Birinci Kısım Kalın kuyruk bir Koyun ile kısa kuyruk bir Keçi varmış. Bunlar çok iyi arkadaşlardı. Keçi bir çift oğlak doğurmuş birinin adını Title, diğerinin adını Bitle koymuştu. O yıl Koyun yavrulamamıştı. Title ile Bitle ye bakar bakar Keçiyi kıskanırdı. Title ile Bitle ise çimenlerin üstünde birbiriyle oynar ve zıplardı. (2) Kış yaklaşırken Kısa Kuyruk Keçi: Koyun kardeş, önümüzdeki günlerde soğuklar başlayacak. Kış geldi mi kar da yağacak (3) Kalın Kuyruk Koyun Mee diye meledi, aldırmak bile istemedi. (4) Tanımı ve Sembolü 1.Tekerlemeli başlangıç formeli. (α) 2.Tanıma (Q) 3. Bağışçının ilk fonksiyonu (D) 4. Kahramanın tepkisi (E) 5316 Baş, Tuncay, Şahin, Asya-Avrupa Kökenli Masalların İlköğretimde Yapısal Keçi: Boşuna meleme. dedi. Biz de kışa hazırlanalım, bir dam yapalım. (5) Damın içine oturalım, fırtınadan savuşturalım. (6) Kalın Kuyruk Koyun itiraz etti. Git sen kendi haline ağla benim yağlı kuyruğum soğuklarda içimi alev gibi ısıtır. (7) Etme eyleme Koyun kardeş kuyruğun yağlıdır, seni umutlandırır ama kötünün kötüsü vardır. (8) Kısa Kuyruk Keçi ne kadar uğraştı didindiyse de Kalın Kuyruk Koyun u ikna edemedi, (9) işe girişti Title ile Bitle de yardım ettiler. Minicik bir dam yapıp çevresinde dolandılar. (10) İkinci Kısım Kış erken geldi. Birden bire rüzgâr vıy vıy vıyıladı. Title ile Bitle anaları ile içeri koşup kapıyı kapattılar. Kar gece gündüz yağarak her yanı kapladı. (11) Kalın Kuyruk Koyun bir gün kaldı dışarda, iki gün kaldı, bir hafta kaldı, sonra dayanamadı. Kendisini keçinin kapısına zor attı. Tık tık tık. Keçi içeriden ses verdi: Kimdir o gelen? Koyun cevap verdi. Benim ben Koyun arkadaşın! Ne istiyorsun? Dışarısı çok soğuk, işte geldim yanına, al beni koynuna. Kardeş kardeş yatalım, kışı çıkaralım. (12) Kuyruğuna yalvar, canını ısıtsın, seni kıştan korusun. Koyun yalvardı: Etme eyleme, Keçi kardeş, kuyruğumun ısısı azaldı. Kış uzadı. Donup öleceğim. Çok üzüleceksin. (13) Title hoplayıp anasının sırtına bindi, Bitle bacaklarının altına girdi. Aç ana kapıyı aç! Yazık kapıda kalacak, soğuktan donacak Sığmaz ki çocuklarım koca kuyruğu bile içeri sığmaz. Olsun olsun, aç aç! diye yalvardı. Keçi kapıyı açtı. Koyun un yünlerinden buz parçaları sarkıyordu. İçeri almazsanız öleceğim! (14) Hemen içeri girmek istedi ama ev minicikti. Ancak başını Keçinin bacakları arasına sokabildi. Kalın kuyruğu içeri sığmadı. (15) Biraz sonra Title ile Bitle titremeye başladılar. Keçi: Kusura bakma bu minik yavruları korumam gerekli. diyerek Koyun u itip kapıyı örttü. (16) Koyun bir süre meledi, inledi. Kapının önünde kıvrılıp, dondu. Ertesi gün ölüsünü buldular. (17) Keçi ile yavruları çok üzüldüler. Kurtlar yemesin diye üstünü örttüler. (18) 5. Eksiklik (a) 6. Dama gereksinim duyulur, onsuz yapılamaz. (a2) 7. Kahramanın tepkisi: Kahraman kendisine bağışta bulunacak kişinin eylemine tepki gösterir (E) 8. Kahramana yol gösterilir (G4) 9. Bağışçı kahramanı sınamadan geçirir. (D1) 10. Karşıt eylemin başlangıcı (C) 11. Bağlantı öğesi ( ) 12. Geri dönüş ( ) 13. Yaşamak için gerekli vasıtalar eksiktir (a5) 14. Öleceği sırada kahramanın yardımına koşulur (Rsq) 15. Kahraman eve alınır (Rs5) 16. Bağışçı birinin yerine başkasını koyar (A12) 17. Karşıt eylemin başlangıcı fonksiyonunun eksikliği (C ) 18. Felaket haberi yayılar (B4) 5417 Baş, Tuncay, Şahin, Asya-Avrupa Kökenli Masalların İlköğretimde Yapısal bilig Bahar gelince çobana haber verdiler. Derisini eve serdiler. Title ile Bitle derinin üstünde hoplayıp zıpladılar. Geceleri sıcak sıcak yattılar. Kalın Kuyruk Koyun halayı hiçbir zaman unutmadılar. (19) 19. Biçim değiştirme (T) Title ile Bitle masalının bütün işlevleri bir araya getirilerek aşağıdaki formül elde edilmektedir: Formül 4. Title ile Bitle masalının formülü α Q D E a a2 E G4 D1 C a5 Rsq Rs5 A12 C B4 T Title ile Bitle masalının fonksiyon analizi incelendiğinde hazırlık bölümü tekerlemeli başlangıç formeliyle başlamaktadır. Masalın birinci kısmını oluşturan kesit barınma eksikliğiyle ilgilidir. Bağışçı kahramanın arayıcı kahramana yol göstermesi ve sınamadan geçirmesi fonksiyonlarına arayıcı kahraman olan Koyun, karşıt eylemle karşılık vermektedir. Masalın ikinci kısmını oluşturan kesit, kışın gelmesi ve arayıcı kahramanın bağışçı kahramandan yardım istemesiyle düğümlenir. Bağışçı kahraman olan Keçi, öleceği sırada Koyun un yardımına koşmuş fakat daha sonra yavrularını korumak adına yardım eylemini geri çekmiştir. Ağustos Böceği ile Karınca ve Title ile Bitle masallarının yapısal analizi incelendiğinde her iki masalda da eksiklik fonksiyonuyla başlayan sembolü (a) olan durum, birinde yiyecek eksikliği diğerinde barınma (dam) eksikliğiyle karşımıza çıkmaktadır. Aslında her iki masalda da sembolü (a5) olan yaşamak için gerekli vasıtaların eksikliği fonksiyonu vurgulanmaktadır. Masallarda bağışçı kahraman rolünü üstlenen Karınca ve Keçi iken arayıcı kahraman rolünü de Ağustos Böceği ile Koyun üstlenmektedir. Sembolü (D1) olan bağışçı kahramanların sınamadan geçirdikleri arayıcı kahramanlar Ağustos Böceği ile Karınca masalında sembolü (C) olan karşıt eyleme geçme fonksiyonunu göstermiş fakat Title ile Bitle masalında bu fonksiyonun eksikliği dikkat çekmektedir. Her iki masalda da arayıcı kahramanlar farklı yöntemlerle de olsa cezalandırılmışlardır. Masalın biri arayıcı kahramanın sınamadan başarısız olmasıyla sonuçlanırken diğeri ölmesiyle sonuçlanmıştır. Title ile Bitle masalında başlıkta yer alan kahramanlar bağışçının yavruları iken Ağustos Böceği ile Karınca masalında başlıkta yer alan kahramanlar bağışçı ile arayıcı kahramanlardan oluşmaktadır. Bu masal çiftinde, yaşamak için gerekli vasıtaların eksikliği üzerine kurulmuş, ana fikri aynı olan iki metin yer almaktadır. Türkçe dersinde birbirini bütünleyici ortak temalar bulunan metinlerle öğretmenler, önce metin 5518 Baş, Tuncay, Şahin, Asya-Avrupa Kökenli Masalların İlköğretimde Yapısal içi sorularla bu masalları irdeleyip daha sonra metinlerarası sorularla örneğin Ağustos Böceği ve Koyun arasındaki benzerlikler nelerdir? Karınca ve Keçi nin kış geldiğinde tavırları nasıldı? gibi çocukları metinlerarası anlam kurmaya yönlendirebilir. Üçüncü alt probleme ilişkin bulgular: Kurt ile Yedi Keçi Yavrusu masalı ile Şengülüm ile Mengülüm masalı arasındaki içerik metinlerarasılık açısından nasıl işlenir? Araştırmanın üçüncü alt problemine ilişkin Kurt ile Yedi Keçi Yavrusu masalının fonksiyon analizi tablosuna bu kısımda yer verilmemiş; fonksiyon analizi sonucunda yirmi bir fonksiyon tespit edilmiştir. (Bu doküman başkaları tarafından incelenebilecek şekilde saklanmaktadır.) Masalın fonksiyonlarının bütün işlevleri bir araya getirilip aşağıdaki formül elde edilmektedir: Formül 5. Kurt ile Yedi Keçi Yavrusu masalının formülü α β β1 γ1 Є ƞ ƞ1 E E1 ƞ1 E1 ƞ3 Q1 ϐ A9 A5 B4 B7 G K10 I1 I5 K Kurt ile Yedi Keçi Yavrusu masalının fonksiyon analizi incelendiğinde aileden birinin evden uzaklaşmasıyla masalın başladığını görmekteyiz. Ailenin yaşlı üyesi evden uzaklaşmadan önce yasak koymaktadır. Saldırgan rolündeki Kurt ise evin yerini öğrenmek ve kurban kahramanları aldatmak fonksiyonlarıyla onları kendine inandırmaya çalışmaktadır. Kurban kahramanlar sınamayı başaran fonksiyonları birden fazla kullanmaktadır. Masalda birinci kısmın düğümlendiği bölüm kurban kahramanların saldırgana inanarak yasağı çiğneme fonksiyonlarını gerçekleştirdikleri bölümdür. Kötülük fonksiyonu olayın düğümlendiği noktadır ve masalda farklı biçimlerde ortaya çıkmaktadır. Masalın ikinci kısmı anne kahramanın eve geri dönmesiyle başlar. Acının dile getirildiği bu kısım, kurban kahramanların kurtarılmasıyla devam eder. Tutsakların kurtarılması ve saldırgana ceza verilmesiyle başlangıçta karşılaşılan kötülük giderilir. Araştırmanın üçüncü alt problemine ilişkin Şengülüm ile Mengülüm masalının fonksiyon analizi tablosuna bu kısımda yer verilmemiş; fonksiyon analizi sonucunda yirmi üç fonksiyon tespit edilmiştir. (Bu doküman başkaları tarafından incelenebilecek şekilde saklanmaktadır.) Masalın fonksiyonlarının bütün işlevleri bir araya getirilip aşağıdaki formül elde edilmektedir: Formül 6. Şengülüm ile Mengülüm masalının formülü α β β1 γ1 ƞ ƞ1 E1 Є Є Q1 ϐ A A5 A17 B7 C M D7 A17 H H1 I I2 K10 K 5619 Baş, Tuncay, Şahin, Asya-Avrupa Kökenli Masalların İlköğretimde Yapısal bilig Şengülüm ile Mengülüm masalının fonksiyon analizi incelendiğinde evin yaşlı üyesinin evden uzaklaşmasıyla masalın başladığını görmekteyiz. Kahraman çocuklarını kötülüklere karşı uyarmakta ve yasak koymaktadır. Saldırganın kurban kahramanları aldatmaya yönelik kullandığı fonksiyonlara karşılık kurban kahramanlar sınamayı başarırlar. Masal kurban kahramanların saldırgana inanmaları ve yasağı çiğnemeleri fonksiyonlarının gerçekleşmesiyle devam etmektedir. Masalın birinci kısmı kötülüğün farklı şekillerde karşımıza çıkmasıyla bitmektedir. Masalın ikinci kısmı kahramanın eve geri dönmesi ve acının dile getirilmesi fonksiyonlarıyla başlamaktadır. Masaldaki olay örgüsü kahramanın yeniden yola çıkması ve güç işle karşılaşması fonksiyonlarıyla düğümlenmektedir. Kahramanla saldırganın çatışması ve açık alanda dövüşmesi fonksiyonlarının ardından saldırgan yenilir, tutsak kurtarılır. Masalın başlangıcında karşılaşılan kötülüğün giderilmesi fonksiyonuyla masal sonlanır. Kurt ile Yedi Keçi Yavrusu ve Şengülüm ile Mengülüm masallarının yapısal analizi incelendiğinde her iki masalın da sembolü (β) olan kahramanın evden uzaklaşması ve uzaklaşmadan önce yavrularına yasak koyma yani yapılmaması gereken bir iş belirtme fonksiyonu olan (γ1) ile başlamaktadır. Saldırgan rolündeki Kurt her iki masalda da kurban kahramanların bulunduğu evi öğrenmek için bilgi toplamaktadır (sembolü Є). Saldırgan evi öğrenip kurban kahramanları aldatmayı dener. Her iki masalda da sembolü (ƞ1) olan inandırma fonksiyonunu farklı yollardan uygulamakta, birinde fiziki özellikleriyle annelerine benzemeye çalışırken diğerinde sesiyle benzemeye çalışmaktadır. Her iki masalda da düğüm noktasını oluşturan unsur sembolü Q1 olan kurban kahramanların saldırgana inanıp sembolü (ϐ) olan yasağı çiğnemeleridir. Her iki masalın da ikinci kısmı kahramanın geri dönmesiyle başlar. Bu eylemler yine sembolü (B7) olan gerçekleşen acının dile getirilmesiyle devam eder. Her iki masalda da tutsak kurtarılır fakat sembolü K10 olan kurtarılma fonksiyonu kahraman tarafından farklı şekillerde gerçekleşmektedir. Birinde kahraman Kurdun karnına taş doldurup onun göle düşmesini sağlamakta, diğerinde ise boynuzlarına keskin demirler takıp Kurt la dövüşmektedir. Her iki masal da başlangıçta karşılaşılan kötülüğün farklı yollardan da olsa giderilmesiyle son bulur. Bu masal çifti Kahramanların ortak özelikleri nedir? Masallardaki problem durumu nedir?, Kahramanlar problemi çözmek için neler yapmış olabilir? gibi sorularla metinlerarasılık açısından öğrencileri metinlerarası anlam kurmaya yönlendirir. 5720 Baş, Tuncay, Şahin, Asya-Avrupa Kökenli Masalların İlköğretimde Yapısal Tartışma ve Sonuç İlkokul Programı nda Türkçe dersinde metinlerarası okumanın çeşitli kazanımlarla ele alınmasına rağmen öğretmenler açısından bu amaçla kullanılabilecek metinlere ulaşmak zorluk teşkil etmektedir. Metinlerarasılık bağlamında masal türünün ilköğretimde kullanımına rastlanamamış olması nedeniyle daha önce yapılmış çalışmaların gözden geçirilmesi gerekmektedir. Öztürk (2011) Türk masallarından Gülen Ayva Ağlayan Nar, Konuşan Kaval, Kara Kedi ile Alman masallarından Uyuyan Güzel, Pamuk Prenses ve Hänsel ile Gretel masallarını incelemiştir. Araştırma sonuçları kadın figürünün her iki kültürde de çeşitlilik gösterdiğini ve ön planda olduğunu belirtirken Alman masallarında görülen masalın sonunda prens tarafından kurtarılma motifinin Türk masallarında olmadığını, yine Türk masallarında görülen erkek kılığına girme veya bütünüyle erkek olma şeklindeki bir motife Alman masallarında rastlanılmamaktadır. Bu araştırmayı destekleyen bir bulgu da Parmak Kız masalının sonunda ana karakter olan kız kahramanın bir prensle evlenmesi, Yartı Kulak masalında ana karakterin kurban karakterin evlenmesine karşı onu erkek kılığına sokması motifleridir. Masallar, kahramanların gönderiliş biçimi açısından metinlerarası anlam kurmaya yönelik özellikler taşır ancak her iki metin de Asya ve Avrupa kültürüne özgü öğeler kullanılmaktadır. Özellikle Yartı Kulak ın yarım deve kulağı anlamına gelmesi, öykünün çölde başlaması ve kahramanın kibitkada yaşaması Asya kültürünün çarpıcı örnekleridir. Danacı (2010) bu masalın farklı dillere çevirilerinde kültürel bazı değişiklikler göze çarptığını dile getirir. Büyükanne sözcüğü yerine anneanne/ babaanne denilmesi, yiyecek içecek bakımından yapılan değişiklikler; hasta büyükanneye çorba ya da şurup götürülmesi, Almanca masalda var olan şarap sözcüğüne hiçbir örnekte rastlanmaması kültürel aktarımda hedef kitleye yönelik yapılmış değişikliklerdir. İto (2005) masalların tema bakımından beşeri ve sosyal temel özelliklerden kaynaklanan ortaklıklarına dikkati çekerken her iki ülke masallarının mekân, dil ve üslup, başlangıç ve bitiş formelleri açısından benzer unsurlar içerdiğini ancak din ve inanış konusunda farklı unsurlar içerdiğini ortaya koymaktadır. Ünal (2007) 5. sınıf Türkçe dersinde yapılan uygulamalar ve değerlendirme sonucunda metinlerin metinlerarası okumayla incelendiğinde hem okuduğunu anlamanın hem de bilgi, kavrama, uygulama ve değerlendirme düzeylerinde anlamanın üst düzeyde geliştiğini tespit etmiştir. Sonuç olarak; iki farklı kültüre ait masalların içerik düzleminde metinlerarasılığın verileriyle nasıl okunacağı Parmak Kız ve Yartı Kulak masallarında kahramanın gönderiliş biçimi, zorla evlendirme, kötülükle mücadele temaları 58 Daha göster
HALKBİLİMİNE GİRİŞ I DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 TARİHİ COĞRAFİ FİN KURAMI UYGULAMALARI DR. SÜHEYLA SARITAŞ 2 KONULAR Axel Olrik in Epik Yasaları Anti Aarne nin Masal Tipleri Kataloğu Stith Thompson un Halk Detaylı edersin sen! diye ciyaklamış cadı. Bunun hesabını vereceksin! Kadının kocası kendisini affetmesi için yarvarmış cadıya. Karısının bahçedeki marulları
3 YAŞ AYIN TEMASI Cinsiyetim, adım, özelliklerim, görünümümdeki değişiklikler nelerdir? Vücudumuzun bölümleri ve iç organlarımız nelerdir? Ne işe yarar? İskelet sistemi nedir? Ne işe yarar? Aile ve aileyi Detaylı Derleyen: Yücel Feyzioğlu Resimleyen: Mert Tugen
Derleyen: Yücel Feyzioğlu Resimleyen: Mert Tugen Azerbaycan Masalı Derleyen: Yücel Feyzioğlu Resimleyen: Mert Tugen Azerbaycan Masalı Var varanın, sür sürenin, vay haline izinsiz bağa girenin... Bir Detaylı Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)
HALKBİLİMİNE GİRİŞ I DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 Erken Dönem Halkbilimi Kuram ve Yöntemleri DR. SÜHEYLA SARITAŞ 2 KONULAR Mitolojik Teori Mitlerin Meteorolojik Gelişimi Teorisi Güneş Mitolojist Okul ve Güneş Detaylı 09.10.2015. Denizyıldızı Sınıfı ndan Merhaba;
09.10.2015 Denizyıldızı Sınıfı ndan Merhaba; Geçen hafta giriş yaptığımız Hayvanlar konusunu bu hafta da işlemeye devam ettik. Mini minnacık örümcek adlı parmak oyunumuzu ve Hayvanlar Ne İster? şarkımızı Detaylı HALKBİLİMİNE GİRİŞ I DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1
HALKBİLİMİNE GİRİŞ I DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 Tarihi-Coğrafi Fin Kuramı ve Yöntemi DR. SÜHEYLA SARITAŞ 2 KONULAR Tarihi-Coğrafi Fin Kuramı ve Yöntemi Kurucuları Kuramın Temel Paradigmaları ve Eleştiriler Detaylı DESTANLAR VE MASALLAR. Muhsine Helimoğlu Yavuz HILE İLE DILE. Masal. KÜRT MASALLARI Resimleyen: Claude Leon
Muhsine Helimoğlu Yavuz HILE İLE DILE KÜRT MASALLARI Resimleyen: Claude Leon DESTANLAR VE MASALLAR Masal Muhsine Helimoğlu Yavuz HILE İLE DILE KÜRT MASALLARI Resimleyen: Claude Leon Yayın Yönetmeni: Samiye Detaylı DENİZ YILDIZLARI ANAOKULU MAYIS AYI 1. HAFTASINDA NELER YAPTIK?
PENGUENLER GRUBU MART AYI BÜLTENİ HAYVANLAR TEMASI PENGUEN DÜNYA SU GÜNÜ ORMAN HAFTASI YAŞLILAR HAFTASI DÜNYA TİYATROLAR GÜNÜ Penguenleri tanıdık. Penguenleri gözlemledik. Penguen türlerini isimlendirdik. Detaylı ALTIN BALIK. 1. Genç balıkçı neden altın balığı tekrar suya bırakmayı düşünmüş olabilir?
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Τουρκικά Επίπεδο: Ε3 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία: Detaylı ÖZEL ASÇAY ANAOKULU SİHİRLİ ELLER SINIFI HAFTALIK BÜLTENİ
ÖZEL ASÇAY ANAOKULU SİHİRLİ ELLER SINIFI HAFTALIK BÜLTENİ Hazırlayan: Zeynep TEKİN ÖĞRETMENİN MESAJI: MERHABA:14.10.2016-18.11.2016 tarihleri arasında uygulanan etkinliklerin özetini sizlere sunmaktayım. Detaylı Bir akşam vakti, kasabanın birine bir atlı geldi. Kimdir bu yabancı diye merak eden kasabalılar, çoluk çocuk, alana koştular. Adam, yanında atı,
Bir akşam vakti, kasabanın birine bir atlı geldi. Kimdir bu yabancı diye merak eden kasabalılar, çoluk çocuk, alana koştular. Adam, yanında atı, elinde boş bir çuval, alanın ortasında öylece dikiliyordu. Detaylı 25. Aşağıdaki deyimlerle anlamca üçlü bir grup oluşturulduğunda hangisi dışta kalır? A) eli bol B) eli açık C) eli geniş D) eli kulağında
21. Hangi cümlede "mi" farklı anlamda kullanılmıştır? A) O bu resmi gördü mü? B) O buraya geldi mi bayram olur. C) Zil çaldı mı içeri girer. D) Yemeği pişirdi mi ocağı kapat. 22. "Boş boş oturmayı hiç Detaylı ÖN OYUN Yer, ağustos böceklerinin yuvası. Cici ve Mimi aynanın karşısında son hazırlıklarını yapmaktadır.
ÖN OYUN Yer, ağustos böceklerinin yuvası. Cici ve Mimi aynanın karşısında son hazırlıklarını yapmaktadır. (Şapkasını takar.) Nasıl oldu Mimiciğim? Ay çok hoş! (Saçlarına taktığı çiçekleri gösterir.) Ne Detaylı BÖLÜM 1. İLETİŞİM, ANLAMA VE DEĞERLENDİRME (30 puan) Metni okuyunuz ve soruları cevaplayınız. FARE NİN DERS VEREN ÖYKÜSÜ
BÖLÜM. İLETİŞİM, NLM VE DEĞERLENDİRME ( puan) Metni okuyunuz ve soruları cevaplayınız. FRE NİN DERS VEREN ÖYKÜSÜ 8 Evin minik faresi, duvardaki çatlaktan bakarken çiftçi ve eşinin mutfakta bir paketi açtıklarını Detaylı BASKETBOLCU AHMET İLKÖĞRETİM 1. SINIF. Gülşen DEMİR Porsuk İlkokulu /Odunpazarı /ESKİŞEHİR
BASKETBOLCU AHMET Ahmet ile babası televizyonda spor haberlerini izliyorlardı. Ahmet, babasına : - Spor ne demek, babacığım? diye sordu. Babası: - Spor, tek başımıza veya birden fazla kişi ile yaptığımız Detaylı MEVSİM İLKBAHAR SAĞLIKLI YAŞAM. İlkbahar mevsiminin özelliklerini öğreniyoruz.
O sabah minik kuşların sesleriyle uyandı Melek. Yatağından kalktı ve pencereden dışarıya baktı. Hava çok güzeldi. Güneşin ışıkları Melek e sevinç katıyordu. Bulutlar gülümsüyor ve günaydın diyordu. Melek Detaylı İlk 4 soruyu metne göre cevaplayınız. 1 Metinde geçen aşağıdaki cümlelerden hangisi metnin ana fikridir?
İnsanın üstünlüğü, bilime dayanarak olaylara egemen olabilmesinde ve doğa güçlerini denetim altına alabilmesindedir. Bilim; doğada ve toplumda geçerli kuralları, yasalan bulup ortaya çıkartır. Sorunların Detaylı 4 YAŞ AYIN TEMASI. Tavşanları tanıyor ve ilginç bilgiler öğreniyoruz. Robotların insanlara faydalarını öğreniyoruz.
4 YAŞ AYIN TEMASI Tavşanları tanıyor ve ilginç bilgiler öğreniyoruz. Robotları tanıyoruz. Robotların insanlara faydalarını öğreniyoruz. Evcil hayvanlar nelerdir? Evcil hayvanları beslerken nelere dikkat Detaylı HİKÂYELERİMİZ FEN VE MATEMATİK ETKİNLİĞİ
ÖDEV- 3 ADI SOYADI:.. HAYAT BİLGİSİ Tırnaklar, el ve ayak parmaklarının ucunda bulunur. Tırnaklar sürekli uzar. Uzayan tırnakların arasına kir ve mikroplar girer. Bu yüzden belli aralıklarla tırnaklar Detaylı Derleyen: Nezir Temur Resimleyen: Serap Deliorman
Derleyen: Nezir Temur Resimleyen: Serap Deliorman Bulgar Masalı Derleyen: Nezir Temur Resimleyen: Serap Deliorman Bulgar Masalı Bir varmış bir yokmuş. İki kirpi kardeş komşuları, kendisini çok beğenen Detaylı Cümlede Anlam TEST 39. 1) Bu güzellikleri görmek için Uzungöl e gün doğarken gelmelisin. Bu cümlede aşağıdaki sorulardan hangisi nin cevabı yoktur?
SABEDİN TÜRKER İÖO 5.SINIF TÜRKÇE Cümlede Anlam TEST 39 1) Bu güzellikleri görmek için Uzungöl e gün doğarken gelmelisin. Bu cümlede aşağıdaki sorulardan hangisi nin cevabı yoktur? 1. A. Niçin 2. B. Ne Detaylı Selin A.: Yağmur yağdığında neden gökkuşağı çıkar? Gülsu Naz Ş.: Neden sonbaharda yapraklar çok dökülür? Emre T.: Yapraklar neden sararır?
5 YAŞ AYIN TEMASI Cinsiyetim, adım, fiziksel özelliklerim nelerdir? Vücudumuzun bölümleri ve iç organlarımız nelerdir? Ne işe yarar? İskelet sistemi nedir? Ne işe yarar? Aile nedir? Aileyi oluşturan bireylerin Detaylı PENGUEN GRUBU MART AYI BÜLTENİ
PENGUEN GRUBU MART AYI BÜLTENİ HAYVANLAR TEMASI BALIK DÜNYA SU GÜNÜ ORMAN HAFTASI YAŞLILAR HAFTASI DÜNYA TİYATROLAR GÜNÜ Balıkları tanıdık. Balıkları gözlemledik. Balık türlerini isimlendirdik. Balıkların Detaylı 5. SINIF TÜRKÇE NOKTALAMA İŞARETLERİ TESTİ
1- Bir gün Nasreddin Hoca şehre gelip bir arkadaşıyla birlikte handa kalmış ( ) Gece yarısı arkadaşı sormuş ( ) ( ) Hocam ( ) uyudunuz mu ( ) ( ) Buyurun bir şey mi var ( ) ( ) Biraz borç para isteyecektim Detaylı PENGUEN GRUBU MART AYI BÜLTENİ SİNCAPLAR TEMASI DÜNYA SU GÜNÜ ORMAN HAFTASI YAŞLILAR HAFTASI DÜNYA TİYATROLAR GÜNÜ
PENGUEN GRUBU MART AYI BÜLTENİ SİNCAPLAR TEMASI DÜNYA SU GÜNÜ ORMAN HAFTASI YAŞLILAR HAFTASI DÜNYA TİYATROLAR GÜNÜ Sincapları tanıdık. Sincapları gözlemledik. Hayvan türlerini isimlendirdik. Hayvanların Detaylı ÇAĞDAŞ TÜRK EDEBİYATI. Refik Durbaş. Şiir BEZ BEBEKLE KUKLASI. 2. basım. Resimleyen: Burcu Yılmaz
Refik Durbaş BEZ BEBEKLE KUKLASI ÇAĞDAŞ TÜRK EDEBİYATI Şiir Resimleyen: Burcu Yılmaz 2. basım Refik Durbaş BEZ BEBEKLE KUKLASI Resimleyen: Burcu Yılmaz Yayın Koordinatörü: İpek Şoran Editör: Ebru Akkaş Detaylı İÇİNDEKİLER GİRİŞ...III
İÇİNDEKİLER GİRİŞ...III Bölüm I Çocuk Edebiyatı ve Gelişimle İlgili Temel Kavramlar 15 Fiziksel (Bedensel)Gelişim 20 İlk Çocukluk Döneminde(2-6)Fiziksel Gelişim 21 6-12 Yaş Arası Fiziksel Gelişim 23 12-18 Detaylı 5 YAŞ VE HAZIRLIK SINIFI EKİM BÜLTENİ
5 YAŞ VE HAZIRLIK SINIFI EKİM BÜLTENİ HAZIRLIK SINIFI EKİM AYI ŞARKILARIMIZ OKULUMA BAŞLADIM BİR DÜNYA BIRAKIN SONBAHARIN SESLERİ SEVİMLİDİR HAYVANLAR HOŞ GELİŞLER OLA Her gün erken kalkarım Önce yüzümü Detaylı HALKBİLİMİNE GİRİŞ I DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1
HALKBİLİMİNE GİRİŞ I DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 Sözlü Kompozisyon Teorisi DR. SÜHEYLA SARITAŞ 2 KONULAR Sözlü Kompozisyon Teorisi Teorinin ortaya çıkışı ve kavramsal yapının oluşumu Milman Parry ve Sözlü Kompozisyon Detaylı M. Sinan Adalı. Eski zamanlarda yaşamış peygamberlerin ve ümmetlerinin başlarından geçen ibretli öyküler, hikmetli meseller
Derleyen: Nezir Temur Resimleyen: Mert Tugen NOGAY Derleyen: Nezir Temur Resimleyen: Mert Tugen NOGAY Çok çok eski zamanlarda, var varken, yok yokken ahmak bir kurt, kapana yakalanmış. Kapana yakalanan Detaylı Hikaye uzak bir Arap Alevi köyünde geçer. Ararsanız bambaşka versiyonlarını da bulabilirsiniz, hem Arapça hem Türkçe.
Sitti Cemili ve Meryem im Ben çocukken pek çok Arapça hikâye dinledim anneannemden. Sitti Cemili den anneanne diye bahsetmek de tuhafmış. Arapça da onun adı Sitti yani benim ninem. Söylemeden geçemeyeceğim, Detaylı OYUNCAK AYI. Aysel çok mutluydu. Çünkü bugün doğum. Annesi Elvan a oyuncak bir ayı aldı. Elvan. günüydü. Babası Aysel e hediye aldı.
İÇİNDEKİLER A. BİRİNCİ TEMA: BİREY VE TOPLUM Küçük Cemil...11 Bilgi Hazinemiz (Hikâye Yazmaya İlk Adım)...14 Güzel Dilimiz (Çağrıştıran Kelimeler - Karşılaştırma - Şekil, Sembol ve İşaretler - Eş Anlamlı Detaylı Bu dörtlükte geçen aşağıdaki sözcüklerden hangisinin eş seslisi yoktur?
7. Sınıf Tarama Testi 3 1 1. Aşağıda kil erden hangisi eş sesli (sesteş) bir kelime değildir? A) An B) Büyük C) Boz D) Dil 2. Başarılı bir konuşma, her şeyden önce dinleyicilerin seviyesine, ilgi ve beğenilerine Detaylı AĢağıdaki sözcüklerle tümceler kurunuz! 6
AĢağıdaki sözcüklerle tümceler kurunuz! 6 geldi bayramım Benim geldi Bütün çocukların bayramı Bu gün, Günü`dür Dünya Çocuklar Atatürk etti bize armağan Bu günü, Bayramı geldi Ulusal Egemenlik ve Çocuk Detaylı ÖZEL ASÇAY ANAOKULU SİHİRLİ ELLER SINIFI HAFTALIK BÜLTENİ
ÖZEL ASÇAY ANAOKULU SİHİRLİ ELLER SINIFI HAFTALIK BÜLTENİ Hazırlayan: Zeynep TEKİN ÖĞRETMENİN MESAJI: MERHABA:24.10.2016-28.10.2016 tarihleri arasında uygulanan etkinliklerin özetini sizlere sunmaktayım. Detaylı Hazırlayan: Tuğba Can Resimleyen: Pınar Büyükgüral Grafik Tasarım: Ayşegül Doğan Bircan
Hazırlayan: Tuğba Can Resimleyen: Pınar Büyükgüral Grafik Tasarım: Ayşegül Doğan Bircan Mart 2009 Kendi Yaşam Öykünüzü Yazın Diyelim ki edebiyatla uğraşmak, yazı yazmak, bir yazar olmak istiyorsunuz. Bu Detaylı Yüksek Topuk Gölgesinde Hayatlar
Yüksek Topuk Gölgesinde Hayatlar Kadın ve erkek yaratılıştan bu yana birbirinin yarısı olarak kabul edilir. Bu elmanın birbirine hiç de benzemeyen iki yarısı, her anlamda birbirlerinden oldukça farklıdır. Detaylı OYUNCAK AYI. ayının adını Yumoş koydu. Halasına oturmaya. giderken Yumoş uda götürdü. Halasının kızı. Sorular: 1- Annesi Elvan a hangi hediyeyi aldı?
OKUMA ANLAMA ÇALIŞMASI 1 OYUNCAK AYI Annesi Elvan a oyuncak bir ayı aldı. Elvan ayının adını Yumoş koydu. Halasına oturmaya giderken Yumoş uda götürdü. Halasının kızı Songül ile birlikte oynadılar. Sorular: Detaylı KURALLI VE DEVRİK CÜMLELER. --KURALLI CÜMLE: İş, hareket, oluş bildiren sözcükler cümlenin sonunda yer alıyorsa denir.
--KURALLI CÜMLE: İş, hareket, oluş bildiren sözcükler cümlenin sonunda yer alıyorsa denir. Örnek: Mustafa okula erkenden geldi. ( Kurallı cümle ) --KURALSIZ (DEVRİK) CÜMLE: Eylemi cümle sonunda yer almayan Detaylı SINIF ÖĞRETMENLİĞİ SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİM PROGRAMI ÖMER MURAT PAMUK REHBER ÖĞRETMEN REHBER ÖĞRETMEN
SINIF ÖĞRETMENLİĞİ SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİM PROGRAMI 1 KAVRAMLAR 2 Kavramlar, eşyaları, olayları, insanları ve düşünceleri benzerliklerine göre gruplandırdığımızda gruplara verdiğimiz adlardır. Deneyimlerimiz Detaylı Tanrı Herşeyi Yarattığı Zaman
Çocuklar için Kutsal Kitap sunar Tanrı Herşeyi Yarattığı Zaman Yazarı: Edward Hughes Resimleyen: Byron Unger ve Lazarus Uyarlayan: Bob Davies ve Tammy S. Tercüme eden: Nurcan Duran Üreten: Bible for Children Detaylı ÇİÇEK YAYINCILIK FİYAT LİSTESİ P.S.F (kdv dahil) YTL
DENİZYILDIZI GRUBU NİSAN AYI BÜLTENİ 2015 NİSAN AYINDA NELER ÖĞRENDİK? Çiçekleri tanıdık. Çiçekleri gözlemledik. Çiçek türlerini isimlendirdik. Çiçeklerin birer canlı olduğunu öğrendik. Farklı çiçeklerin Detaylı ÜNİTE 14 ŞEKİL BİLGİSİ-II YAPIM EKLERİ. TÜRK DİLİ Okt. Aslıhan AYTAÇ İÇİNDEKİLER HEDEFLER. Çekim Ekleri İsim Çekim Ekleri Fiil Çekim Ekleri
ŞEKİL BİLGİSİ-II YAPIM EKLERİ İÇİNDEKİLER BAYBURT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ Çekim Ekleri İsim Çekim Ekleri Fiil Çekim Ekleri HEDEFLER TÜRK DİLİ Okt. Aslıhan AYTAÇ Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Detaylı Çocuklar için Kutsal Kitap sunar. Tanrı Herşeyi Yarattığı Zaman
Çocuklar için Kutsal Kitap sunar Tanrı Herşeyi Yarattığı Zaman Yazarı: Edward Hughes Resimleyen: Byron Unger ve Lazarus Uyarlayan: Bob Davies ve Tammy S. Tercüme eden: Nurcan Duran Üreten: Bible for Children Detaylı TEMALARIMIZ UZAY VE GEZEGENLER DÜNYA GÖKYÜZÜ İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ HAFTASI YERLİ MALLARI VE TUTUM HAFTASI YENİ YIL
2013-2014 EĞİTİM YILI KELEBEK GRUBU ARALIK AYI BÜLTENİ TEMALARIMIZ UZAY VE GEZEGENLER DÜNYA GÖKYÜZÜ İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ HAFTASI YERLİ MALLARI VE TUTUM HAFTASI YENİ YIL Uzay ve gökyüzü panosu hazırlama Detaylı Türkçe. 1. Hafta. 1. Sınıfı Hatırlıyorum. 1 Bilgin, hangi özellikleriyle övünürmüş? 2 Bilgin, ne yapmaktan hoşlanmazmış? 3 Bilgin, nasıl bir çocukmuş?
1. Sınıfı Hatırlıyorum Türkçe 1. Hafta Aşağıdaki metni iki defa okuyunuz. Verilen soruları cevaplandırınız. BİLGİN Bilgin, sürekli açıkgözlülüğü ile övünen bir çocuktu. Sinemada bilet alırken, otobüs, Detaylı Şimdi Okullu Olduk İlkokul 1. Sınıf
Yrd. Doç. Dr. Özgül Polat Şimdi Okullu Olduk İlkokul 1. Sınıf 11 Adım ve Soyadım Eşleştirme yapalım. A Cümlelerin ilk harflerinin her zaman büyük olması gerektiğini biliyor muydunuz? e T t E l e E L L Detaylı Dünyayı Değiştiren İnsanlar
Türkçe Dil Etkinlikleri Sanat Etkinlikleri Oyunlar Müzik Bilim Etkinlikleri Sohbetler *Kendimi tanıyorum (İlgi ve yeteneklerim, hoşlandıklarım, hoşlanmadıklarım) *Arkadaşlarımı tanıyorum *Okulumu tanıyorum Detaylı BİR BAYRAK RÜZGÂR BEKLİYOR
ÖTÜKEN Ârif Nihat Asya BİR BAYRAK RÜZGÂR BEKLİYOR Şiirler: 1 BİR BAYRAK RÜZGÂR BEKLİYOR Servet Asya ya Armağanımdır. DESTAN O zaferler getiren atların Nalları altındanmış; Gidişleri akına, Gelişleri akındanmış. Detaylı Anneye En Güzel Hediye Olarak Ne Alınması Gerekir?
Anneye En Güzel Hediye Olarak Ne Alınması Gerekir? Hayatımızın en değerli varlığıdır anneler. O halde onlara verdiğimiz hediyelerinde manevi bir değeri olmalıdır. Anneler için hediyenin maddi değeri değil Detaylı TASARIM ODAKLI DÜŞÜN KAHVALTILIKLAR
TASARIM ODAKLI DÜŞÜN KAHVALTILIKLAR DOĞADAN İLHAM ALARAK TASARLIYORUZ! Ufuk Ceylan ve Dilek Yördem Ceylan Anne babalara... Son zamanlarda sıkça karşımıza çıkan tasarım kavramı aslında çok eskilere dayanır. Detaylı ÇİÇEK GRUBU HAZİRAN AYI BÜLTENİ
ÇİÇEK GRUBU HAZİRAN AYI BÜLTENİ 2014 2015 YAZ MEVSİMİ BABALAR GÜNÜ DÜNYA ÇEVRE GÜNÜ TATİL Yaz mevsiminde havada meydana gelen değişiklikler neler? Yaz mevsiminde hayvanlarda ne gibi değişiklikler olur? Detaylı 20 Mart Vızıltı. Mercanlar Sınıfından Merhaba;
Havada bulut Sen bunu unut 8 TEK TEK TEKERLEME Öğrendiğim ilk tekerlemeyi hatırlamıyorum ama; çocukluğuma dönüp, baktığımda onlarca tekerleme arasından ikisinin öne çıktığını çok net görüyorum. Bir tanesi, Detaylı ABDULLAH ALİYE CAN ANAOKULU ÇİÇEKLER SINIFI OCAK AYI BÜLTENİ BELİRLİ GÜNLER VE HAFTALAR. Yeni yıl (31 Aralık-1 Ocak)
ABDULLAH ALİYE CAN ANAOKULU ÇİÇEKLER SINIFI OCAK AYI BÜLTENİ BELİRLİ GÜNLER VE HAFTALAR Yeni yıl (31 Aralık-1 Ocak) Enerji Tasarrufu Haftası (Ocak ayının ikinci haftası) GÜNE BAŞLAMA ETKİNLİKLERİ Oyun Detaylı ÖZEL ASÇAY ANAOKULU SİHİRLİ ELLER SINIFI HAFTALIK BÜLTENİ
ÖZEL ASÇAY ANAOKULU SİHİRLİ ELLER SINIFI HAFTALIK BÜLTENİ Hazırlayan: Zeynep TEKİN ÖĞRETMENİN MESAJI: MERHABA:02.01.2017-06.01.2017 tarihleri arasında uygulanan etkinliklerin özetini sizlere sunmaktayım. Detaylı ZORUNLU GÖÇLER, SÜRGÜNLER VE YOL HİKAYELERİ: ULUPAMİR KIRGIZLARI ÖRNEĞİ ZORUNLU GÖÇLER, SÜRGÜNLER VE YOL HİKAYELERİ: ULUPAMİR KIRGIZLARI ÖRNEĞİ
ZORUNLU GÖÇLER, SÜRGÜNLER VE YOL HİKAYELERİ: ULUPAMİR KIRGIZLARI ÖRNEĞİ Yazar: Dr.Adem Sağır Yayınevi: Nobel Yer/yıl: Ankara/2012 Sayfa Sayısı: 272 Göç insanlık tarihi kadar eski bir olgudur. Bütün dönemler Detaylı Azrail in Bir Adama Bakması
Mevlâna (1207 1273) Güçlü bir bellek, çağrışım yeteneği, üretkenlik, olağanüstü görüş ve anlatım gücü, derin duygusallık ve hüzün, her yönüyle İslam kültürüne hâkimiyet... İşte Mevlâna deyince akla gelen Detaylı ÖZEL EFDAL ERENKÖY ANAOKULU PENGUENLER GRUBU NİSAN AYI BÜLTENİ ÇİÇEKLER TEMASI
ÖZEL EFDAL ERENKÖY ANAOKULU PENGUENLER GRUBU NİSAN AYI BÜLTENİ ÇİÇEKLER TEMASI 23NİSAN ULUSAL EGEMENLİK VE ÇOCUK BAYRAMI Bitkileri tanıdık. Bitkileri gözlemledik. Bitki türlerini isimlendirdik. Bitkilerin Detaylı Cümlede Anlam TEST 38
Metin Nedir? Metin, belirli bir iletişim bağlamında, bir ya da birden çok kişi tarafından sözlü ya da yazılı olarak üretilen anlamlı bir yapıdır. Metin çok farklı düzeylerde dille iletişimde bulunmak amacıyla Detaylı Dört öğrenci sabahleyin uyanamamışlar ve matematik finalini kaçırmışlar, ertesi gün hocalarına gitmişler, zar zor ikna etmişler. Arabaya bindik yolda
Bir gün sormuşlar Ermişlerden birine: Sevginin sadece sözünü edenlerle, onu yaşayanlar arasında ne fark vardır? Bakın göstereyim demiş Ermiş. Önce sevgiyi dilden gönle indirememiş olanları çağırarak onlara Detaylı MERAKLI KİTAPLAR Kavramlar
MERAKLI KİTAPLAR Kavramlar Bu kitabın sahibi:... Tüm zamanların insanları, bütün dünyada, her zaman içinde yaşadıkları ve barındıkları bir yaşam alanına, bir eve ihtiyaç duymuşlardır. Öncelikle, mimari, Detaylı Evimi misafirlerim gidince temizlemek için saatlerce uğraşıyorsam birçok arkadaşım
Anne Ben Yapabilirim Resimleyen: Reha Barış MERAKLI KİTAPLAR 3. B A S I M Çocuklarla İlgili Her Türlü Faaliyette, Çocuğun Temel Yararı, Önceliklidir! 2 Süleyman Bulut Anne Ben Yapabilirim 4 Süleyman Detaylı Mutfak Etkinliği. Türkçe Dil Etkinlikleri Sanat Etkinlikleri Oyunlar Şarkı. Büskivili pasta yapıyoruz.
Türkçe Dil Etkinlikleri Sanat Etkinlikleri Oyunlar Şarkı Mutfak Etkinliği Sohbetler Yaşayan değerlerimizden Doğruluk ile ilgili sohbet ediyorum. Sağlığımızı korumak için neler yapmalıyız konulu sohbet Detaylı TÜRKÇE DERSİ 1. DÖNEM 3. YAZILISI
Adı - Soyadı Sınıf ve No..... TÜRKÇE DERSİ 1. DÖNEM 3. YAZILISI ÇOCUK DEMEK YARIN DEMEK Atatürk otomobille şehre gidiyordu. Küçük bir çocuk yol ortasında oyun oynuyordu. Otomobilin şoförü hem korna çalıyor Detaylı ABDULLAH ALİYE CAN ANAOKULU ÇİÇEKLER SINIFI. Nİsan AYI BÜLTENİ. Sevgİ Kİlİmlerİmİz
ABDULLAH ALİYE CAN ANAOKULU ÇİÇEKLER SINIFI Nİsan AYI BÜLTENİ Sevgİ Kİlİmlerİmİz BELİRLİ GÜNLER VE HAFTALAR Dünya Kitap Günü (23 Nisan gününü içine alan hafta) Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı (23 Nisan) Detaylı ÖZEL EGEBERK ANAOKULU Sorgulama Programı. Kendimizi ifade etme yollarımız
Disiplinlerüstü Temalar Kim Olduğumuz Bulunduğumuz mekan ve zaman Kendimizi ifade etme Kendimizi Gezegeni paylaşmak Bireyin kendi doğasını sorgulaması, inançlar ve değerler, kişisel, fiziksel, zihinsel, Detaylı ÖZEL EFDAL GÖZTEPE ANAOKULU DENIZYILDIZI GRUBU KASIM AYI BÜLTENİ
ÖZEL EFDAL GÖZTEPE ANAOKULU 2014-2015 2014-2015 DENIZYILDIZI GRUBU KASIM AYI BÜLTENİ BU AY ÖĞRENDİKLERİMİZ ATATÜRK Atatürk kim olduğunu hatırladık. Atatürk ün hayatını inceledik. Atatürk ün kişisel özelliklerini Detaylı Gökyüzü Hakkında Neler Biliyorum? Sorusuna arkadaşlarımızın verdiği cevaplar.
04.12.2015 Denizyıldızı Sınıfı ndan Merhaba; Bu hafta, Gökyüzü ve Uzay konusuna giriş yaptık. Konumuzu Gökyüzü ve Uzay olarak iki başlığa ayırdık, bu hafta Gökyüzü konusunu işledik. İlk olarak gökyüzü Detaylı Aşağıdaki metni iki defa okuyunuz. Verilen soruları cevaplandırınız.
4. Sınıfı Hatırlıyorum Türkçe Öykü Haritası 1. Hafta Aşağıdaki metni iki defa okuyunuz. Verilen soruları cevaplandırınız. TUZ TAŞIYAN EŞEK Bir tüccar, deniz kenarında ucuz tuz satıldığını duymuş. Bu tüccar, Detaylı Türkçe. Cümlede Anlam 19.02.2015. Cümlenin Yorumu. Metinde Kazandıkları Anlamlara Göre Cümleler
Metinde Kazandıkları Anlamlara Göre Cümleler 16-20 MART 3. HAFTA Cümledeki sözcük sayısı, anlatmak istediğimiz duygu ya da düşünceye göre değişir. Cümledeki sözcük sayısı arttıkça, anlatılmak istenen daha Detaylı PENDİK MERKEZ İLKOKULU 1-D SINIFI HAFTA SONU ÇALIŞMALARI
Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların kutusuna D yanlış olanların kutucuğuna Y yazınız. ( ) Köpekbalığı köpek kulübesinde yaşar. ( ) Tavşan havuç, lahana yiyebilir. ( ) Koyun. kuzu, keçi, oğlak otla beslenen Detaylı Fatma Atasever.
Fatma Atasever fatmaatasever@windowslive.com Karar almak ne güç bir iştir. Çok zorlar insanı. Yorar. Takatsiz bırakır. Belki de yaşam içindeki en karmaşık zaman dilimidir karar alma süreci. Büyüklere danışırız, Detaylı MÜBDÎ. Allah MUHSÎ dir. MUHSÎ, her şeyin sayısını bilen demektir.
Hiçbir müzisyen, bülbülün ötüşünden daha güzel bir şarkı söyleyemez. Bütün bu güzel şeyleri Allah yapar ve yaratır. Allah ın güzel isimlerinden biri de HAMÎD dir. HAMÎD, övülmeye, hamd edilmeye, şükür Detaylı WLL100. Ninnici Hav Hav KULLANIM KILAVUZU
WLL100 Ninnici Hav Hav KULLANIM KILAVUZU TR Ambalaj İçeriği Ürün ambalajının içinden aşağıdakiler çıkmalıdır: Ninnici Hav Hav 3 adet AAA Çinko Karbon Pil Kullanım Kılavuzu Pillerin Yerleştirilmesi DİKKAT! Detaylı Eşeğe Dönüşen Kabadayı Makedonya Masalı (Herşeyin bir bedeli var)
Eşeğe Dönüşen Kabadayı Makedonya Masalı (Herşeyin bir bedeli var) Yazan: Yücel Feyzioğlu Resimleyen: Mert Tugen Ne varmış, ne çokmuş, gece karanlık, güneş yokmuş. Her kasabada kabadayı insanlar varmış. Detaylı GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ
GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ I.SINIF I.YARIYIL FL 101 FELSEFEYE GİRİŞ I Etik, varlık, insan, sanat, bilgi ve değer gibi felsefenin başlıca alanlarının incelenmesi Detaylı Dünyayı Değiştiren İnsanlar
KİTAP GÜNCESİ VIII. GELENEKSEL KİTAP GÜNLERİ SAYI:3 Issue #: [Date] MAVİSEL YENER İLE RÖPOTAJ 1. Diş hekimliği fakültesinden mezunsunuz. Bu iş alanından sonra çocuk edebiyatına yönelmeye nasıl karar verdiniz? Detaylı UĞURBÖCEĞİ GRUBU NİSAN AYI BÜLTENİ
UĞURBÖCEĞİ GRUBU NİSAN AYI BÜLTENİ NİSAN AYINDA NELER ÖĞRENDİK? İlkbahar mevsimini tanıdık. İlkbahar mevsimi ile bitkilerdeki, Hayvanlardaki ve çevremizdeki değişimi fark edeceğimiz etkinlikler gerçekleştirdik. Detaylı BİLMEN LAZIM BİTKİLERİN VE HAYVANLARIN DÜNYASINA TEFEKKÜR PENCERESİNDEN BAKALIM
BİLMEN LAZIM BİTKİLERİN VE HAYVANLARIN DÜNYASINA TEFEKKÜR PENCERESİNDEN BAKALIM 1 Timsahlar dişlerini kendileri temizleyemezler. Timsahlar yemek yedikten sonra dişlerinin temizlenmesi için ağızlarını açarlar. Detaylı Söylem Çözümlemesi (ETI205) Ders Detayları
Söylem Çözümlemesi (ETI205) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Kredi AKTS Saati Söylem Çözümlemesi ETI205 Güz 3 0 0 3 6 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili Dersin Detaylı ÇİÇEK GRUBU 2013-2014 HAZİRAN AYI BÜLTENİ YAZ MEVSİMİ BABALAR GÜNÜ DÜNYA ÇEVRE GÜNÜ TATİL Yaz mevsiminde havada meydana gelen değişiklikler neler? Yaz mevsiminde hayvanlarda ne gibi değişiklikler olur? Detaylı En güzel 'Anneler Günü' şiirleri
On5yirmi5.com En güzel 'Anneler Günü' şiirleri En güzel 'Anneler Günü' şiirlerini sizler için listeledik... Yayın Tarihi : 10 Mayıs 2013 Cuma (oluşturma : 1/17/2017) 12 Mayıs Anneler Günü... Sizin için Detaylı 2017 © DocPlayer.biz.tr Gizlilik Politikası | Hizmet koşulları | Geri bildirim