Kristal Kayması - Op. Dr. Ahmet Şirin
Tıp dilinde 'Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo-BPPV' olarak da adlandırılan bu hastalık, KBB'yi ilgilendiren baş dönmesi nedenleri arasında en sık rastlanılanıdır.
Normal koşulda hepimizin kulağında kristaller vardır. Bu kristaller utrikül ve sakkül dediğimiz yapılarda tüylü hücrelerin üzerindeki bir jel tabakasının içinde yer alırken yarım daire kanalları içinde yer almazlar. Bir şekilde bu kristaller yarım daire kanallarına kaçarsa hastada baş dönmesi meydana gelir. Tipik olarak bu baş dönmesi yatakta sağa ya da sola dönerken, raftan bir şey almaya çalışırken ya da merdivende ortaya çıkar. Saniyeler kadar kısa sürer, çok şiddetli olabilir, bulantı-kusma eşlik edebilir. Arkasından İngilizce 'dizziness' olarak ifade edilen bir 'sersemlik hissi' ortaya çıkabilir. İşitme kaybı ya da kulakta çınlama olmaz. Bu kristallerin en sık arka yarım daire kanalına kaçtığı bilinmektedir. Bu hastalığın neden ortaya çıktığına gelince bilinen sebepleri arasında kafaya alınan darbeler, uzamış yatak istirahati, geçirilmiş bazı kulak ameliyatları sayılabilir. Yine vestibüler nörinit adı verilen bir hastalık sonrası da Kristal Kayması sıklığının arttığı bildirilmiştir. Ancak hastalar sorgulandığında çoğu zaman yukarıda değinilen nedenlere rastlanmamaktadır.
Kristal Kayması Hastalığı'nın tanısında öykü çok önemlidir. Günümüzde en yeni doğru tanı koydurucu tetkik yöntemlerinden birisi VHİT ( Video Head İmpulse testi )tetkikidir. Birimimizde uyguladığımız Video Head İmpulse testi (vHIT) ve FHİT ( functionel nel head impuls test ) ile iç kulaktaki denge sisteminin yüksek analiz kabiliyetini sağlar. Sistem detaylı bir bilgisayar analiz sistemiyle beraber yüksek çözünürlüğü olan video kameraya sahip gözlük yardımıyla, Sorunun kaynağını net olarak belirlenmesini mümkün kılmaktadır.. Video head impulse testin en önemli özelliği, her bir kulakta üçer tane bulunan yarım daire kanallarının ayrı ayrı değerlendirme ve analiz imkanı sağlar. Lateral semisirküler kanallar, sol ve sağ Posterior, sağ ve sol Anterior kanallar tek tek değerlendirilerek 3 boyutlu grafikler elde edilir. Böylelikle kıristal kayması yaşanan hengi yarım daire kanalı ise tespiti VHİT ile yapılır. İşte bu durumda manevraların çok önemi vardır. Genellikle epley manevrası uygulanmakta ise de , farklı manevraların da olduğu bilinmelidir. Bu manevralar hangi yarım daire kanalı etkilenmiş ise ona göre seçilip yapılır. Manevraların ayrıca doğru yapılması çok önemlidir. Doru yapılmadığında sonuç alınmaz. Biz manevralarımızı özel aletler yardımıyla navigasyon eşliğinde yapmaktayız. Böylelikle sadece manevralar yoluyla doğru yaıldığında şikayetlerin regüle olması % 95 lere ulaşmaktadır. Doğru tanı, ayrıntılı tespit ve doğru manevra tedavinin anahtar noktasıdır. .
Hasta aşırı bulantı-kusma yaşarsa bulantı kesici ilaçlardan yararlanılabilir. tedaviler ve takiplerde; Rehabilitatif manevralar, hasta doktor ilişkisinde vertigo açısından yaşam koçluğu, LFr-TMS ( Low frequency repetitive transcranial magnetic stimulation) , işlemleri uygulanabilir. Kişinin istirahati, ani hareketlerden akut evrede kaçınması önemlidir. Tedavilerimizle 1 hafta civarında hastalarımız regüle hale gelebilmektedir. Dirençli durumlar söz konusuyla ek tedavilerde verilerek bir müddet sonra kişiler normal yaşamlarına dönebimektedirler.