Vygotsky Bilişsel Gelişim Kuramı – Web Dersanesi
y, çocuğun zihin gelişiminin Piaget’in öne sürdüğü gibi çocuğun neredeyse kendi başına gerçekleştirdiği bir süreç olmadığını, başkalarına da bağlı olduğunu ifade etmiştir. Başkaları çocuğun zihinsel gelişiminde yol gösterebilir, birtakım bilgiler vererek bunları öğretebilir. Bu cümlelerden açıkça anlaşılacağı üzere Vygotsky zihin gelişimi ile ilgili SOSYAL BİR KURAM ortaya atmıştır.
Vygotsky’nin Piaget’in kuramına karşılık olarak getirdiği en önemli düşüncede KAVRAM GELİŞİMİ ile ilgilidir. Piaget, kardeş kavramı gibi göreli kavramların 11–12 yaş civarında kazanılabileceğini belirtmiştir. VYGOTSKY bu konuda bir ayrım yapmış ve kavramları kendiliğinden edinilen kavramlar ve öğretilen kavramlar olarak ikiye ayırmıştır.
Kendiliğinden edinilen kavramlar gündelik hayatta kullanılan kavramlardır, kardeş kavramı böyledir. Bu tür kavramlar tümdengelim yoluyla edinilir. Çocuk başlangıçta herkesin kardeş olduğunu düşünür, sonra kardeş olmayanları çıkara çıkara kardeşlerine ulaşır.
Öğretilen kavramlar ise gündelik hayatta değil okulda karşılaştığımız kavramlardır. Vygotsky bu konuda SÖMÜRÜ avramını örnek verir. Sınıfta A ülkesinin B ülkesini sömürdüğünü öğrenen çocuk, önceleri sömürüyü sadece “A’nın B’ye yaptığı” olarak algılar. Sonra başkalarının da başkalarını sömürdüğünü öğrene öğrene genellemeye ulaşır, yani VYGOTSKY’ye göre öğretilen kavramlar TÜMEVARIM yoluyla edinilmektedir.
Görüldüğü gibi Vygotsky’de zihin gelişimi üzerinde durmuştur ancak onun düşüncesinde çocuğun zihin gelişimi dış etkilere daha açıktır. Oysa Piaget’in kuramında dış etkiler oldukça azdır.