Mevlana Celaleddin Rumi: 13.Yüzyıldan Sonsuzluğa » Morfikirler
Mevlana’nın En Beğenilen Sözleri
Türk ve İslam aleminin dünyaya armağan ettiği en büyük mutasavvıflardan olan Mevlana Celaleddin Rumi 1207 yılında Horasan’da doğmuş, 1273 yılında Konya’da ölmüştür. Aynı zamanda Mevlevi tarikatının da kurucusu olan Mevlana, doğuda Hz.Mevlana batıda ise Rumi olarak tanınır. Mevlana’nın etkisi ulusal sınırların ve etnik farklılıkların çok ötesindedir. Şiirleri dünya dillerinin çoğuna çevrilmiş olan Mevlana, ABD’deki en popüler ve en çok satan şair olarak bilinir. Ayrıca Birleşmiş Milletler tarafından 2007 yılı Rumi Yılı ilan edilmiş ve dünya çapında kutlamalar ile etkinlikler gerçekleştirilmiştir.
Horasan’ın Belh şehrinde doğan Mevlana, ailesi ile birlikte buradan ayrılmak zorunda kalır. 13.yüzyılın şair ve ilahiyatçılarından olan Mevlana çok küçük yaşlarda başladığı ilk derslerini “Alimlerin Sultanı” unvanına sahip olan babası Bahaeddin Veled’den alır. İslam dininin yanı sıra diğer dinleri de inceleyen Mevlana Klasik Yunanca, Türkçe, Arapça, Farsça gibi dillere de hakimdir.
Seyid Burhaneddin Tirmizi ve zamanının diğer bilginlerinden eğitim alan Mevlana daha sonra kendisi medresede yüzlerce öğrenciye ders verir. Babası ile Anadolu’ya yaptığı bir gezide Pers dünyasının en ünlü mistik isimlerinden biri olan Attar ile tanışır. Attar’ın anlattığı hikayeye göre, Bahaeddin Veled oğlunun önünde yürürken “bir denizin ardından koca bir okyanus geliyor” demiştir. Attar’ın kendisine hediye ettiği bir kitap olan Esrarname, Mevlana’yı derinden etkiler ve sonraki yıllarda ortaya koyduğu eserleri için ilham kaynağı olur. 1225 yılında Konya’ya yerleşen Mevlana, daha önce Şam’da karşılaştığı Şems-i Tebrizi ile 1244 yılında Konya’da buluşur. Felsefesinin şekillendirilmesi konusunda büyük yardımları olan Şems-i Tebrizi ile birlikte ilahi tartışmalara odaklanırlar. Ancak Mevlana’nın Şems ile birlikte geçirdiği zaman Mevlana’nın öğrencileri arasında kıskançlığa yol açar. Söylentiler yayılıp kendisinin de kulağına gelince Şems Konya’dan ayrılır. Bu Mevlana’nın kendi içine kapanmasına neden olur. Bunun üzerine Mevlana’nın oğlu Sultan Veled’in de aralarında olduğu bir grup, Şems-i Tebrizi’yi geri getirir. Ancak daha sonra Şems gizemli bir şekilde yeniden ortadan kaybolur. Öldürüldü mü yoksa gizlice şehirden ayrılıp izini mi kaybettirdi tartışmaları hala sonuçsuz olsa da Şems’in sebep ne olursa olsun artık yanında olmaması Mevlana’yı derinden etkiler ve Mevlana hayatında yeni bir döneme girer.
Mevlana hayatını; “Hamdım, piştim, yandım” sözü ile özetler. Bu sözünden de anlaşıldığı üzere Mevlana hayatını üç döneme ayırır: Hamlık safhası, pişme (olgunlaşma) safhası ve yanma safhası. Mevlana doğumundan babasının vefatına kadar geçen süreyi hamlık safhası, Seyyid Burhaneddin’in terbiyesi altında bulunduğu dönemi pişme safhası, Şems-i Tebrizi ile Konya’da buluşmasından ölünceye kadar olan dönemi ise yanma safhası olarak adlandırır.
Eserlerini çoğunlukla Farsça olarak yazan Mevlana nadiren Türkçe, Arapça ve Rumca dillerini de kullanmıştır. Mevlana’nın ölümsüz eseri Mesnevi, Fars dilinde yazılan en büyük eserlerden biri olarak kabul edilir. Mevlana’nın eserleri günümüzde İran’da ve Farsça konuşulan yerlerde yazıldığı şekli ile okunmaya devam eder. Anlattığı hikayeler ile tasavvuf öğretisini açıklayan Mesnevi için Mevlana; “Bu kitap içinde çeşit çeşit dallar, su gözeleri olan cennetler cennetidir. Derinliklerinde akan bir su gözesi, manevî makamlara yükselen yolun başlangıcında bulunan yolcular için cennetteki sel sebil çeşmesi gibidir. O yolda ilerlemiş rütbeler ve kerametler sahipleri için "makamların hayırlısı, sözlerin en güzeli" diye isimlendirilir. Hayırlılar ve hayır sahibi olanlar orada yerler ve içerler. Nefsine kölelikten kurtulmuş hürler ondan ferahlanıp şad olurlar. Bu kitap Mısır'daki Nil nehri gibi sabırlı olanlara şarap ve firavun soyu ile kafirlere hasrettir.” demiştir.
Tüm Sufiler gibi Mevlana’nın öğretisinin temelinde de tevhid düşüncesi bulunur. Bir Müslüman olan Mevlana sınırsız hoşgörüyü, pozitif muhakemeyi, iyiliği, sadaka ve sevgi yolu ile farkındalığı savunur. Müslüman, Hristiyan, Musevi gibi ayrımlar yapmayan Mevlana huzurlu ve hoşgörülü öğretileri sayesinde günümüzde de tüm mezheplerden ve inançlardan insanlara hitap etmeyi başarır. Mevlana’ya göre bizi Tanrı’ya ulaştıracak olan tek şey sevgidir. Kendinden başka birini sevebilen kendisini de insanlığı da evreni ve Tanrı’yı da sever. Bu bilgelik düzeyine ulaşıldığında ise Mevlana en güzel aşk olan Hakikat Sevgisi’nin başladığını söyler. Mevlana anlayışına göre ruh, Tanrı’dan ayrılır ve ölümsüzdür. Ney’in sesi ise insanın ilk kaynağına dönme arzusunu yansıtır. Tüm insanların kardeş olduğunu savunan Mevlana, evrenin Tanrı’nın varlığının sonsuz ama bütünün ufak bir parçası olduğunu anlatır.
Mevlana’nın Mevlevi adı verilen takipçilerinin yaptığı bir ritüel olan Sema, birer Mevlevi dervişi olan semazenlerin etrafta ve aynı anda kendi etraflarında dönmeleri ile gerçekleştirilir. Bu ritüel aslında dünyanın evrensel rotasyonuna ayak uydurmalarını ve sevgi ile birleşmiş bir dünyayı simgeler. Semazenlerin ellerinden biri gökyüzünü işaret eder. Diğer el ise “Tanrı’dan gelen sevgi dünyaya yayılıyor mesajını vererek” yeri gösterir. Sema töreni esnasındaki hareketleri aynı zamanda insanın oluşumu ile Allah’a ulaşmasını, dünyanın oluşumu ile kainattaki dirilişi temsil eder. Semazenlerin gözlerinin kapalı olma nedeni, kendilerini dünyadan soyutlama isteğidir. Bu manevi ritüel esnasında çalan tasavvuf müziğinin insanın kalp ritminden esinlendiği bilinir. Semazenlerin kollarının çapraz durması ise Allah’ın tek olduğunu ifade etmekte olup, kolların açılması ile Hak’tan halka mesajını verirler.
Mevlana’nın sosyal medyada en çok yapılan paylaşımlar arasında yer alan sözleri içerdiği derin anlamlar ile hepimize çok şey anlatmaya çalışıyor. Kaleme aldığı her kelime birbirinden anlamlı ve güzel olan Mevlana’nın en beğenilen sözlerine göz atmaya ne dersiniz?
Aşk; sandığın kadar değil, yandığın kadardır...
Nefsin, üzüm ve hurma gibi tatlı şeylerin sarhoşu oldukça, ruhunun üzüm salkımını görebilir misin ki
Aşk her şeydedir ama hiçbir şeyde görünmez.
Kosgeb desteği alan iş fikirleri 13 : İtalyan yemekleri