Türkçe hangi dil ailesine aittir? - Türkçe Notları
07/11/2019 murat Genel Makaleler, Türkçe Konuları 0
Türkçe hangi dil ailesine aittir? Türkçe yapı bakımından hangi dil grubuna girer? Köken ve yapı bakımından diller hangileridir? Bu makalede bu sorulara cevap verilerek Türkçenin köken ve yapı bakımından dünya dilleri arasındaki yeri ele alınacaktır.
Köken ve yapı bakımından diller hangileridir? Dillerin sınıflandırılmasında genelde iki yöntem kullanılmıştır. Bu sınıflandırmalar şu şekildedir:
Sözcüklerin kökeni; dil bilgisi gibi özellikleri bakımından incelendiğinde ortak bir dilden türemiş olduğu kabul edilen diller aynı dil ailesi içine dahil edilmiştir. Genel olarak kabul edilen dil aileleri şunlardır:
Buna göre köken bakımından aşağıdaki gibi ayrılmaktadır.
URAL – ALTAY DİL AİLESİ
Ural Dilleri: Macarca, Fince, Estonca
Altay Dilleri: Türkçe, Moğolca, Mançuca, Tunguzca, Japonca, Korece
HİNT -AVRUPA DİL AİLESİ
Hint -İran dilleri
2. Avrupa Dilleri
a. Latin dilleri: Fransızca, İspanyolca, İtalyanca, Romence
b. Germen dilleri: Almanca, İngilizce
c. İslav dilleri: Rusça, Sırpça, Bulgarca, Lehçe, Hırvatça, Çekçe
HAMİ – SAMİ DİL AİLESİ
Arapça ve İbranice bu dil ailesinin en yoğun yaşandığı dillerdir.
ÇİN TİBET DİL AİLESİ
Çince ve Tibetçenin dahil olduğu bu dil ailesi yaklaşık 300 doğu dilinden oluşur. Dzongka, Birmanca, Vietnamca ve Kmerce bu gruba girer.
BANTU DİL AİLESİ
Geniş bir dil ailesi olan Bantu Dil ailesi, Orta ve Güney Afrika’da konuşulmaktadır. Lingalaca, Lubaca, Kongoca, Swahili (Svahili), Pölce, Susuca, Gurca, Akanca Bantu dilleri grubundandır ve 400’den fazla yerel dil de yine bu dil ailesine girmektedir.
Yapı bakımından diller üç grup altında incelenmektedir:
Tek heceli diller (Ayrımlı ya da yalınlayan diller)
Tek heceli dillerde, tek heceden oluşan ve çekime girmeyen sözcüklerin her birisi kök biçimindedir. Başka bir ifadeyle, Sözcükler tek hecelidir, ek almazlar, yapım eki ve çekim almazlar.
Çince, Tibetçe, Viatnam dili, Himalaya dili, Afrika dilleri ve Endonezya dilleri tek heceli dillerdir. .
Eklemeli diller (Bitişken diller)
Bu dillerde hiç değişmeyen kökler ile bunlara eklenen çeşitli ekler bulunmaktadır. Sözcük köklerinin sonuna eklenen ekler, anlam ve görev değişikliği yapar.Köklere yapım ve çekim ekleri eklenmek suretiyle yeni sözcükler oluşturulur.
Türkçe, yapı bakımından eklemeli diller grubuna dahildir. Türkçe’de ek, daima kök sonuna getirilmektedir. Göz-lük-çü-lük
Türkçe, Moğolca, Mançuca, Tunguzca, Korece, Fince, Macarca ve Japonca eklemeli diller sınıfına girmektedir. Yani bu diller sondan eklemeli dillerdir.
Çekimli diller (Bükümlü diller)
Çekimli dillerde, tek veya çok heceli kökler ve ekler vardır. Yeni sözcükler türetirken ve çekim yaparken sözcük köklerindeki ünlüler değişir. Yeni ünlüler eklenen sözcükler adeta tanınmayacak hale gelir. Çekimli dillerde ekler kelimenin başına, ortasına ya da sonuna gelebilir.
Buna Arapça üzerinden örnek vermek gerekirse:
ikir (düşünce), efkâr(düşünceler)
Arapça’da “ktb” yazmak mastarı farklı kalıplarla çekimlenerek mektub(yazılan şey), mekteb(yazılan yer), kâtib(yazan kişi), küttab(yazanlar) gibi anlamlar kazanır.
Arapça, Fransızca, Amanca, Fransızca ve Hintçe yapı bakımından çekimli diller gurubuna girer.
Yukarıdaki açıklamalarda görüldüğü gibi Türkçe köken bakımından Ural – Altay dil ailesinden Altay dillerine; yapı bakımından ise Eklemeli ya da Bitişken dillere yani sonran eklemeli dil grubuna girmektedir.
Çekimli Dillerin Özellikleri
Eklemeli (Bitişken) Dillerin Özellikleri
Tek Heceli Dillerin Özellikleri