Son dakika haberi YÖK'ten Yükseköğretim kontenjanlarına ilişkin açıklama!
21.07.2020 - 13:00 Güncelleme: 21.07.2020 - 14:55
Yükseköğretim Kurulunca, üniversitelerin örgün eğitim programları için 835 bin 383 kontenjan belirlendi...
YÖK'ten Yükseköğretim kontenjanlarına ilişkin açıklama geldi. Açıklamada, "Bilindiği üzere geçen sene “bir ilk olarak” kontenjanların belirlenmesinde kamu ve özel sektör temsilcilerinin de bulunduğu “Yükseköğretim Eğitim Programları Danışma Kurulu”nun sunduğu öneriler dikkate alınmıştı.
Ülkenin ihtiyacı, istihdam imkânları, yükseköğretim kurumlarının kapasitesi, öğrenci temayülleri ve yükseköğretimde niteliği artırma önceliği ve benzeri dikkate alınan çok sayıda parametre doğrultusunda (uzaktan öğretim dahil, olmak üzere),önlisans ve lisans düzeyinde örgün öğretim programları için 2019 yılında 834 bin 509 kontenjan belirlenmiş idi. Bu yıl ise örgün programlar için (uzaktan öğretim dahil, okul birincisi kontenjanları hariç olmak üzere) belirlenen toplam kontenjan 845 bin 909 oldu.
Devlet üniversitelerinde okul birincisi kontenjanları hariç 282 bin 402 ön lisans, 345 bin 997 lisans, 23 bin 486 özel yetenek olmak üzere toplam 651 bin 885 kontenjan ayrıldı. Vakıf yükseköğretim kurumlarında 76 bin 268 ön lisans, 87 bin 838 lisans, 4 bin 44 özel yetenek olmak üzere toplam 168 bin 150, KKTC ve diğer üniversitelerde 3 bin 643 ön lisans, 11 bin 211 lisans, 294 özel yetenek olmak üzere toplam 15 bin 148 kontenjan verildi. Devlet Üniversitelerinde örgün programların kontenjanları geçen seneye göre aynı düzeyde kalmış iken vakıf üniversitelerinde kontenjanlar kayda değer bir oranda
artmıştır. Buna göre; örgün programlarda ön lisansta 362 bin 313, lisansta 445 bin 246, özel yetenekte 27 bin 824 olmak üzere toplamda 835 bin 383 kontenjan bulunmaktadır.
Açıköğretim Fakültelerindeki programlara ise 2020 yılında 151.350 kontenjan verilmiştir. 2019 yılındaki açıköğretim kontenjanları 172.125, 2018 yılında ise 193.250 idi. YÖK’ün açık öğretim programlarında tedrici bir şekilde azaltmaya gittiği
görülmektedir. Yeni YÖK konseptiyle, açıköğretim kontenjanlarında da örgünde olduğu gibi yeni bir planlamaya geçilmiştir. Bunda istihdam ve taleplerin dikkate alınması kadar Yeni YÖK’ün açıköğretim ile ilgili başlatmış olduğu ve son dört senedir sürdürülen nitelik artırıcı politikası da rol oynamıştır. Geçen sene kamuoyuna beyan ettiğimiz gibi her yıl açıköğretimin özünde olan “hayat boyu öğrenme” fonksiyonu daha fazla belirgin hale getirilecek ve açıköğretim programlarıyla ilgili son yıllarda artan olumlu algı daha da üst düzeye çıkarılacaktır.
Uygulama ağırlıklı sağlık programlarının Vakıf Yükseköğretim Kurumlarında ve KKTC Üniversitelerinde ikiden fazla aynı isimli programların farklı statü (Türkçe birinci öğretim, Türkçe ikinci öğretim, İngilizce birinci öğretim…) ile açılmış olması durumu
ile aynı üniversitenin farklı birimlerinde (hem fakülte hem yüksekokul) aynı programın çoğaltılması durumları da Kurul’da görüşülmüştür. Bu durumdaki program sayısının en fazla iki olması, ayrıca aynı üniversitenin farklı birimlerinde (fakülte ve yüksekokul) aynı isimli ve aynı muhtevalı program bulunması durumunda Kurul’un, sadece birisindeki programa kontenjan verilmesi yönündeki önerileri dikkate alınmıştır. Önümüzdeki sene bu yaklaşım diğer programlar için de “genişleyerek devam edecek” ve Kurul’un kontenjanları belirlemeye ilişkin rolü artarak sürecektir. (Doğru olan da memleketimizin
kalkınması ve refahı ile doğrudan ilişkili olan kontenjan belirleme sürecinin geniş katılımı hedefleyen yetki paylaşımı çerçevesinde sürdürülmesidir.) Ayrıca Kurul, mühendislik programlarına ilişkin de bazı önerilerde bulunmuş ve bu öneriler de YÖK tarafından dikkate alınarak kabul edilmiş, mühendislik programlarının kontenjanı geçen sene 77.460 iken bu sene 71.244 olarak belirlenmiştir. Örneğin geçen seneki inşaat mühendisliği toplam kontenjanları 12070 iken bu sene 8271 olarak belirlenmiştir.
Yükseköğretim programlarının kontenjanlarının belirlenmesinde istihdam faktörü dışında programdaki öğretim üyesi/elemanı sayıları, doluluk oranı, bölgesel farklılıklar, hasta sayısı ve hastalık çeşitliliği, kültürel ortamlar ve yurt imkanları, vakıf üniversiteleri için AR-GE harcamaları gibi parametreler de dikkate alınarak rasyonel bir planlama
Bilindiği üzere geçtiğimiz yıllarda merkezi yerleştirme ile öğrenci alan Öğretmenlik programlarında başarı sırası şartı, ilgili puan türünde 300 bin olarak belirlenmişti. Ancak özel yetenek sınavı ile öğrenci alan öğretmenlik programları için merkezi yerleştirme sınavı ile öğrenci alanların aksine başarı sırası şartı bulunmuyordu. 2018 ve 2019 YKS kılavuzlarında diğer öğretmenlik programlarında olduğu gibi özel yetenek sınavı ile öğrenci alan öğretmenlik programlarına da başarı sırası şartı getirileceği bu sene sınava girecek öğrenciler için 2 sene önce duyurulmuştu. Geçen seneki YKS sonuçlarına göre
özel yetenek sınavı ile öğrenci alan bazı öğretmenlik programlarında en düşük başarı sırası maalesef 1 milyon 761 bin civarındadır. Öğretmenlik programlarının büyük çoğunluğu en düşük 300 bininci sıradan öğretmen adayı kaydederken yine öğretmen adayı yetiştirecek olan bazı programlar için geçen sene 1 milyon 761 bininci sıradan öğrenci alınmasının pedagojik bakımdan izahı zordur. Özel yeteneğin “müzik, resim gibi alanlardaki önemi de dikkate alınarak makul ve rasyonel bir oran belirlenmeye çalışılmış ve bu asgari başarı sırası şartı (diğer merkezi sınavlar ile öğrenci alan öğretmenlik
programlarındaki 300 bine mukabil) 800 bin olarak belirlenmiştir. Zira bu programlar sadece müzik, resim… programları değil aynı zamanda da öğretmenlik programlarıdır."
Bilindiği üzere YÖK kararı ile vakıf üniversitelerinin tüm programlarına ilk yüzde on dilimde yerleşen öğrenciler, burslu olarak okutulmakta idi. Bu yıl YÖK’ün girişimi ile başlatılan bir süreç ile bu oran yüzde %15’e çıkarıldı ve daha da önemlisi bu oran yasal güvence altına alındı. Öğrenci dostu YÖK’ün bu girişimi öğrencilere önemli bir kazanım sağladı ve bu sene yaklaşık 11 bini aşkın öğrenci daha YÖK’ün girişimi ile ücretsiz eğitim imkanına sahip oldu. Yeni YÖK olarak eğitimin başarıyla ilişkili olarak fırsat eşitliği ve sosyal adalet anlayışı üzerinde yükselmesi ve başarılı öğrencilerin
desteklenmesi gerektiğine inanıyor ve kararlarımızda buna dikkat ediyoruz.
Yükseköğretim Kurulu tarafından 2019-YKS tercih kılavuzunda üniversitelerimizde geleceğin meslekleri olarak kabul edilen “Bilgi Güvenliği Teknolojisi, Yapay Zeka Mühendisliği, Yazılım Geliştirme, Dijital Medya ve Pazarlama, Hibrid ve Elektrikli
Taşıtlar Teknolojisi, Çok Boyutlu Modelleme ve Animasyon gibi lisans ve önlisans programlarına da yer verilmiş idi. Bu yıl bu listeye İnsansız Hava Aracı Teknolojileri ve Operatörlüğü, Engelliler İçin Destek Programı, Yapay Zeka ve Veri Mühendisliği gibi programlar da eklendi.
YÖK, yetki devri ve paylaşımını önceleyen, şeffaflık ve hesap verebilirliği ilke edinen, düzenleyici kararlarında fırsat eşitliği ve sosyal adalet kavramlarına dikkate alan, sisteme değer katan projeleri ile yükseköğretim politikaları oluşturan ve uygulayan, yükseköğretim sistemine öncelikli alanlar kavramını sonuç üretir tarzda fiilen getiren, Türkiye'nin üniversite sistemine çeşitlilik, tematik üniversite ve misyon farklılaşmasını kazandıran anayasal bir kurum olarak; kontenjan
planlamasında da ülke ihtiyaçlarını ve kamu yararını önde tutmaya ve rasyonel kontenjan planlamasına devam edecektir.