Bursa’nın İlk Tiyatrocularından Sadece O Kaldı
[Mesut Demir’in Bursa’da Bugün adlı haber portalda yayınlanan yazısını paylaşıyoruz.]
Bursa’nın Nilüfer ilçesine bağlı Çalı Mahallesi’nde herkes tiyatrocu oldu. Türkiye’de köyler bazında ilk tiyatroyu hayata geçirenlerden geriye sadece Dalgın Mehmet kaldı. Herkes onları ömür boyu rolleri ile çağırdı. Türkiye’nin ilk sesli filminin çekildiği Çalı’da 7’den 70’e herkes tiyatrocu…
ROLLERİYLE ÖMÜR BOYU ÇAĞRILDILAR
Çalı Mahallesi muhtarı Mustafa Yunguş, atalarından gelen tiyatro aşkıyla dizi ve sinemalarda rol aldı. Köyde gençler için tiyatro ekibi de kuran muhtar Cübbeli Mustafa Yunguş, lakabını da tiyatrodan aldı. 1920’li yıllarda köyde başlayan tiyatro aşkı, 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet’in kurulmasıyla ilk tiyatro oyununu gerçekleştirdi. Türkiye’de köyler bazında ilk tiyatro oyununun oynandığı Çalı’da her yıl 29 Ekim’de tiyatro oyunları oynanmaya devam etti.
O yıllarda tiyatroda oynadıkları rollerle anılmaya başlanan amatör ruhlu tiyatrocular, Çanakkale Savaşları’nı, Cumhuriyet’in kuruluşunu, Kurtuluş Savaşı’nı ve işgal yıllarını kendi yazdıkları piyeslerle tiyatro sahnelerine döktü.
O TİYATROCULARDAN BİR TEK O KALDI
İlk tiyatro ekibinden günümüzde yaşayan tek isim olan Dalgın Mehmet Emin Bayrak, Bursada Bugün’e yaptığı açıklamada, “Cumhuriyet’in kurulduğu yıllarda 29 Ekim’den 2 ay önce piyesler hazırlayıp tiyatro çalışmalarına başlardık. O yıllar ilkokula giderken öğretmenimiz bize hem Osmanlıca hem de Türkçe dersleri veriyordu. O dönem başlayan tiyatroculardan yaşayan sadece ben kaldım” dedi.
YAPRAK DÖKÜMÜ’NÜ İLK SAHNEYE ONLAR TAŞIDI
Yaprak Dökümü’nü ilk tiyatroda kendilerinin oynadığını vurgulayan Dalgın Mehmet Emin Bayrak, “Yaprak Dökümü’nü oynarken 17 kız vardı, aralarında tek erkek ben vardım. Fakir çocuk rolünde çıktım sahneye. O tiyatro oyunumuz çok sevilmişti. Rol icabı hasta kız kardeşim vardı, doktor ‘Yapraklar dökülünce hayatını kaybedecek’ demişti. Ben de yapraklar dökülmesin diye yere düşen yaprakları dikiyordum. Bu yaşıma rağmen şimdi bana yine rol verseler yine oynamaya hazırım. Çünkü bu tiyatro aşkı ölmeden bitmez. En takdir ettiği tiyatro sanatçıları Münir Özkul ve Nejat Uygur. Bu gibi sanatçıların yeri doldurulamaz ” dedi.
TÜRKİYE’NİN İLK SESLİ SİNEMA FİLMİ ÇALI’DA ÇEKİLDİ
1932 yılında Türkiye’nin ilk sesli filmi olan Bataklı damın kızı Aysel adlı sinema filminin Çalı’da çekildiğini hatırlatan muhtar Mustafa Yunguş, “Bu filmin başrollerinde Cahide Sonku ile Muhsin Ertuğrul oynamıştı. Film 1934 yılında sinemalarda gösterime girdi. Bu filmde köyde yaşayan bir kadın, eşek ile film setinden rastgele geçerken kameralar çekiyor. Bu kadın oğlu 2 yaşındayken ölüyor. Kadının çocuğu annesini sinema filminden ilk kez görüyor. Ben bu filmden çok etkilendim. Tiyatrodan lakabım da Cübbeli olarak kaldı. Bursa’da çekilen Bekle Beni Yarın adlı sinema filminde imam rolünde oynadım” şeklinde konuştu.
TİYATRO GELENEĞİNİ SÜRDÜRÜYORLAR
Çalı’da 7’den 70’e herkeste atalardan gelen tiyatro ruhu olduğuna dikkat çeken Mustafa Yunguş, “Bizler de bu tiyatroculuğu günümüz gençlerine aşılamak için Çalı Kültür Derneği’ni kurduk. Burada gençlerimiz Çalı’da tiyatro geleneğini sürdürüyorlar. Tiyatroya, sinemaya yatkın oluşumuz, Çalı’nın Bursa’ya yakın olmasından da kaynaklanıyor. Gençlerin tiyatro çalışmaları konusunda destek veren Nilüfer Belediye Başkanımız Mustafa Bozbey’e de teşekkür ediyorum” diye konuştu.
Önceki Konu: Yardımda ‘Ahlak’ Kriteri
Sonraki Konu: Özel Tiyatro Desteği Anadolu’ya Gitti