Gazneli Mahmud ve bir hikaye
07.02.09 | Xurshid
Author: banamey @ Eylül 26, 2008
Mahmut ve Ayaz
Gazneliler Devletinin en büyük hükümdarı. İsmi Mahmud bin Sebük Tekinolup künyesi ebü’l-Kasımdır. 2 Kasım 971 tarihinde dünyaya geldi. Babası Sebük Tekin’dir. Babası Buhara’daki Samani Devleti’nin Horasan valisi iken damadı oldu, ölümü üzerine yerine geçti ve Samanilerin zayıflaması sonucu Gazne bölgesini alarak istiklalini ilan etti. Gazneli Mahmut daha gençlik yıllarından itibaren devlet yönetiminde görev aldı. Gazne dışında ilk vazifesi Zemindaver valiliğidir. Babasının 997 senesinde vefatı nedeniyle Gazne’ye giderek başa geçti. Sultan Mahmut Horasan ile bugünkü Afganistan ve Belucistan denilen ülkeleri tamamen hakimiyeti altına aldı. Asıl şöhretini Hindistan seferleriyle aldı. Hindistan’a 1001 ile 1027 yılları arasında tam on yedi sefer düzenledi. İlme ve sanata büyük önem verdi; alim ve sanatkarları korudu. Sultan Mahmut 33 sene hükümdarlık ettikten sonra yakalandığı bir hastalık sonucu 1030 senesinde Gazne’de vefat etti.
Gazneli Mahmut’un başından geçen bir hikaye:
Sen Ne Biçim Çobansın?
Gazneli Mahmut Irak’ı aldığı zaman kervan ile yolculuk eden bir hanımın eşyası Kirman bölgesi hırsızları tarafından çalınmıştır. Hanım Sultanın huzuruna çıkar ve “Hırsızlar benim eşyalarımı çaldı eşyamı onlardan geri al ve bana getir.” der. Sultan kimin çaldığını sorunca hanım: “Kirman vilayetinden geldiler.” diyerek cevap verir. Sultan o vilayet uzak ve benim mülküm dışındaben onlara birşey yapamam deyince kadın: “O zaman tabiyyetini koruyamadığına göre neden cihan kethudalığı yapıyorsun? Ne biçim çobansın sürünü kurtlardan koruyamıyorsun? Ha benim şimdiki zaayıflığım ha senin kabiliyetsizliğin” diyerek cevap verir. Bu sözlerden sonra Sultan ayağa kalkarak: “Ey kadın doğru söylüyorsun. Eşyanın bedelini vereyim, hırsızlar için ise elimden geldiğince tedbir alayım” der.
Gazneli Mahmut (d. 2 Ekim 971 - ö. 30 Nisan 1030)(Farsça Yemin el-Devlet Mahmut)(Tam ismi: Yemin el-Devlet Abdülkasım Mahmut ibn Sebük Tigin), 997-1030 yılları arasında Gazne Devleti'nin hükümdarıydı. 'Gazneliler Devleti'nin kurucusu Sebük Tekin'dir. Gazne'nin gurur simgesi olarak bilinir. Ayrıca yüzyıllarca sevilmiş örnek bir devlet adamıdır.
Gazneli Mahmûd, gerek iyi idâresi, gerekse hak severliği ve adâletiyle yüzyıllarca sevilmiş örnek devlet adamlarından biridir.Ayrıca ülkeninde bir nevi gurur simge olarak da bilinir.
Samanîler, Karahanlılar, Selçuklularla mücadele etmişlerdir. En parlak dönemlerini Sultan Mahmut zamanında yaşadılar. Sultan unvanını ilk kullanan hükümdar olan Gazneli Mahmut, Hindistan'a 17 sefer yapmış, Hindistan'ın kuzey bölümlerine İslamiyet'in yayılmasını sağlamıştır.
NOT: Gazneli Mahmut, İslamiyet'in koruyuculuğunu yapan ilk Türk hükümdarı olmuştur. Bu yüzden Abbasi halifesi kendisine Sultan ünvanını vermiştir. NOT: Bu seferler sonucu İslamiyet, Hindistan'da yayıldı. Bu durum ileride, bölgede kurulucak Gazneliler döneminde ilk kez İran topraklarına yerleşildi. Dandanakan savaşından sonra zayıflamışlar ve yıkılış sürecine girmişlerdir. Gaznelilere, Afgan yerlilerinden olan Gurlular son vermiştir. (1187)
Eylül 1000’de ilk Hindistan seferine çıkan Sultan Mahmut, 1027’ye kadar Hindistan’a on yedi büyük sefer yapmıştır. Bu seferler sırasında Hindistan’da birçok cami yaptıran ve İslâm Dinini öğretmek üzere Hindistan'a âlimler yerleştiren Gazneli Sultan Mahmut, 'İslâm Dini'nin Hindistan’da yayılıp kabul görmesini sağlamıştır. Sultan Mahmud 1025'te Hindistan'da bulunan Sumnat'a sefer yapmıştır. Seferden önce, şu an Karsta metfun bulunan, Ebu'l Hasan Harakani Hazretlerini ziyaret etmiş, şeyh de Sultana hırkasını vermiştir. Sefer esnasındaki zaferi kendisi, (Gazneli Mahmud) "Ebu'l Hasan Harakaninin hırkasının yanında olmasına bağlamıştır. Seferde düşman ordusunun, Gaznelilerin ortasına kadar geldiği bir anda Allah'a şöyle dua eder, "Senin üstün kıldığın o kişinin hırkası hürmetine, 'İslâm Ordusu'nu zaferlerle üstün kıl"; ve Allah'ın yardımı ile Sumnat seferi zafer ile sonuçlanır.
Seferden sonra Ebu'l Hasan Harakani Hazretleri'ne durumu anlatınca, şu cevabı almıştır : "Dileseydin, düşmanın hidayetine vesile olabilirdin".
© TurkLib 2007 — 2020