Türkiye'nin kredi riski artıyor
D&B Türkiye'nin üçüncü çeyrek 'Kredi Risk Endeksi' ne göre, ilk iki çeyrekte sabit kalan kredi riski yükseldi. En riskli sektör ise hâlâ perakende.
EKONOMİ SERVİSİ- Türkiye ’nin kredi risk haritasını çıkaran D&B Türkiye’nin üçüncü çeyrek ‘Kredi Risk Endeksi’ 1.065’e geriledi. 0-2000 arasında değerlendirilen endeste 2000 tüm firmalar için hesaplanan riskin en alt seviyede olduğunu gösteriyor. İkinci çeyrekte bu puan 1074’tü. Tehlike çanlarının çaldığı kırmızıdan, riskin minimuma indiği yeşile doğru ilerleyen haritada geçen çeyreğe göre, yeşilin azalıp sarı rengin arttığı gözleniyor. İlk çeyrekten ikinci çeyreğe değişim göstermeyen kredi riski, üçüncü çeyrekte ise artmaya başladı. Buna göre, 3. çeyrekte çalışma kapsamına giren 14.510 işletmenin ortalama kredi notlarını temsil eden endekste yüzde 1’lik bir azalma meydana geldi.
Rapora göre, son dört çeyrekte rating’i güncel olan Türkiye genelindeki toplam 52.506 işletmenin rating’lerine bakıldığında, 2012’nin 1. çeyreğinde 1.075 ile en yüksek seviyesine ulaşan endeksin sonradan az da olsa inişe geçtiğini, bir başka ifade ile Türkiye genelinde kredi riskinin arttığı görülüyor. Bu sonucun D&B Türkiye Ekonomik Beklentiler Endeksi’ndeki gelişmeye de paralellik gösterdiği belirtiliyor. Yılın ilk üç çeyreğinde yükselerek 49’a ulaşan Ekonomik Beklentiler Endeksi, yılın son çeyreğindeki ekonomik, sektörel ve firma özelindeki beklentiler için 10 puan gerileyerek 39 seviyesine düştü.
Rapora göre, son dört çeyrek dikkate alındığında, en düşük ortalama kredi riskine sahip iller Karaman, Bolu ve Edirne olarak sıralanıyor. Aynı dönem içinde en riskli iller ise, Batman ve Van. Son dört çeyrekte en riskli bölgeler, Doğu Karadeniz, ve Ortadoğu Anadolu olurken, en risksiz bölgeler ise Orta Anadolu ve Doğu Marmara oldu. Çalışmaya göre, üçüncü çeyrekte 28 ilde güncel rating’e sahip firma sayısı 15’in altında kaldı. Bölgesel haritalarda ‘beyaz’ olarak işaretlenen bu illerde yeterli ekonomik etkinliğin olmadığı sonucuna varılıyor. Bu iller önceki çeyreklerde de beyaz olan iller.
Perakendede yüksek risk sürüyor
D&B Türkiye’nin çalışmasına göre, son dört çeyrekte ve öncesinde de olduğu gibi en yüksek riskli sektör perakende, en düşük riskli sektör ise üretim. Raporda dikkat çeken bir durum ise, beklenenin aksine son çeyrekte Türkiye geneline bakıldığında güncel rating’i olan yaklaşık 900 inşaat firmasının ortalama kredi risk endeksinde yüzde 1’lik bir iyileşmenin görülmesi. Bunun inşaat sektörünün artık risk yönetimine daha çok önem verdiğinin bir göstergesi olduğu belirtiliyor.
Riskli illerde göç hızları daha yüksek
Bu çeyrek çalışmasında kredi risk endekslerini illerden verilen göç hızları ile de karşılaştıran D&B Türkiye’nin raporuna göre, en fazla göç veren illerden Yozgat, Çankırı, Kırıkkale, Kars, Ağrı, Adıyaman, Ardahan ve Bitlis’te son dört çeyrekte yetersiz ekonomik etkinlik görülüyor. Van, Trabzon ve Niğde’de ise Kredi Risk Endeksi 1000’in altında, sadece Ordu’da 1000’in üstünde. Çalışmaya göre kredi riskinin yüksek olduğu iller beklentiler doğrultusunda aynı zamanda en çok göç veren iller olarak çıkıyor.