Makale gösterimi : 11481429
Doç. Dr., İstanbul Üniversitesi1
Sarı Uygur Türkleri ana Uygur kitlesinden ayrıldıktan sonra, yeni yerleştikleri yurtlarında başta Tibetliler olmak üzere Çinliler ve Moğollar ile kültürel münasebetlerde bulunmuşlar ve onlardan önemli ölçülerde etkilenmişlerdir. 19. yüzyılın son yıllarından itibaren başlayan Sarı Uygur kültürü alanındaki araştırmalar ortaya koymuştur ki yukarıda sözü edilen kültürel etkilenme sınırlı kalmış, dolayısıyla Sarı Uygurlar İslami dönemden kalma dil, edebiyat ve bozkır hayatı gibi kültürel zenginliklerini etnik kimliklerini koruma ve devam ettirme araçları olarak etkili bir biçimde kullanmayı başarmışlardır. Sarı Uygurlar, yeni yurtlarındaki komşuları olan Tibetliler, Moğollar ve Çinlilerin dil etkilerinden her ne kadar yüzyıllar boyunca etkilenseler de, kendi dillerini de mümkün olduğunca günümüze kadar yaşatmışlardır. Bu durum edebiyat alanında da geçerlidir. Sarı Uygur şair ve edebiyatçıları yazdıkları edebi ürünlerde, geleneksel inanç ve uygulamalar, göçebe hayvancılığı ve göçebe hayvancılığının hüküm sürdüğü bozkır hayatına dair temaları yoğun olarak işlemişlerdir. Biz bu kısa araştırmamızda Sarı Uygur Türklerinin dil, edebiyat ve bunlara bağlı olarak yazı sistemleri ile geleneksel yaşam tarzları olan bozkır hayatının, geleneksel etlik kimliklerinin koruması ve devam ettirilmesi bakımından nasıl kullandıklarını inceleyeceğiz.
Sarı Uygur Türkleri ,
kültürel münasebetler ,
Upon leaving the main Uyghur population behind Yugurs (or Yellow Uyghur) engaged in cultural relationships primarily with Tibetans followed by Chinese and Mongolians and they were significantly influenced by them. Researches performed in area of Yellow Uyghur’ culture, beginning from the final years of 19th century have proven that the cultural influence mentioned above was limited therefore they succeeded in using them effectively as tools in preserving and maintaining their cultural wealth such as their identity and their language, which they inherited from the Islamic period, their literature and their moorland lifestyle. Despite the fact that the Yellow Uyghur was influenced by the languages of their newly gained Tibetan, Chinese and Mongolian neighbors, their language survived to this very day. This condition remains the same for the area of literature. Yugurs poets and writers treated such themes as their traditional believes and practices, nomadic animal breeding style and moorland (nomadic) lifestyle where the nomadic animal breeding style takes place in detail in their work. We, in this brief research of ours, shall examine how Yellow Uyghur Turks utilized their language, literature and their texting systems and traditional lifestyle in connection, to preserve and maintain their traditional ethic identities.
significantly influenced ,