Bu Ara Neler Okudum? - Temmuz 2017 • theMagger
betilk • 9 Ağustos 2017
‘’Çocuğun ana/babanın ihtiyaçlarına uyum sağlaması -kesinlikle olmasa da çoğu zaman- “sanki kişiliğinin” veya genellikle “sahte benlik” olarak nitelenen bir kişiliğin oluşmasına yol açar. Bu kişilik oluşumlarında insan sadece kendisinden beklenen türden davranışlar gösterdiği ve giderek bu kendini sunuş biçimiyle de kaynaşıp birleştiği “sürekli bir tavır” edinir… Böyle bir durumdaki insanın gerçek benliğinin farklılaşıp gelişmesi mümkün olmaz, çünkü kişi gerçek benliğini yeterince yaşama fırsatı bulamamaktadır.’’ – Alice Miller, Yetenekli Çocuğun Dramı
Leile Slimani – Chanson Douce
Türkçe’ye ‘Tatlı Şarkı’ olarak çevirebileceğim kitapta, evli ve iki çocuklu genç çiftin genç, güzel ve gizemli bir dadıyı işe aldıktan sonra yaşadığı olayları konu alıyor. Ancak bu olaylar tahmin edildiği gibi dadı ve evin erkeği arasındaki aşk macerası falan değil. Kitaptaki ilk cümle: ‘Bebek öldü.’ Olup, kitap olayların sonundan başlayınca, ister istemez kasvetli bir ruh haliyle okudum. Olaylar geriye dönüp anlatılmaya başlandığındaysa hikayede sinir bozucu bir mükemmeliyet vardı ki zaten insan ‘Bunun altından kesin bir şeyler çıkacak.’ Demeden edemiyordu. Kolay okunan, akıcı ve merak uyandıran bir kitap olduğu için elimden bırakamadım. Ortalara doğru gizem çözülmeye başlasa da kitabı bitirdiğimde aklımda bir sürü cevapsız soru kaldı. Bunu iyi bir şey olarak yazmıyorum. Sanki kurguda oturmayan bir şeyler var gibiydi, ne bileyim. Bilmiyorum belki de…
Alice Miller – Yetenekli Çocuğun Dramı
Ailenin gözbebeği, ebeveynlerini en az üzen, hemen her konuda mutabık olan, uyum sağlayan ve sorun çıkarmayan çocuklardır, kuşkusuz. Dışardan sessiz, sakin, uyumlu ve problemsiz görünen bu çocukların belki de hepsi kaldıramadıkları bir ağırlığın altında ezilmekteler desem, ne düşünürdünüz? Ailesi tarafından kabul görmek, beğenilmek ve onlara yük olmamak için çabalayan bu çocukların yıllar sonra kendi istek, yetenek ve kapasitelerinden habersiz, yorgun ve belki hasta birer yetişkin olabilecekleri düşünülmez hiç. Miller bu harika kitabında, maddi yönden her türlü imkana sahip olan ancak kendisi gibi olmasına izin veril(e)meyen çocukların dramını okuyucuyla paylaşıyor. Özel eğitmenlik yapan bir tanıdığım ısrarla kitabı okumamı söylediğinde biraz ertelemiştim. Sanıyorum iyi olmuş zira kitabı okuduğum iki gün boyunca depresif ruh halinden çıkamadım. Kafamda deli sorular, çağrışımlar, düşünceler… Okuyacaksanız bunlara hazırlıklı olun.
Kahramanlarının birtakım tereddütler içinde debelendiği, okuyucusuna da bu tereddütleri yaşatan klasik bir Peyami Safa kitabıyla daha karşı karşıyayız. Aniden evlenmeye karar veren roman kahramanı beyefendi, evlilik fikrini, evlenmek istediği kadında aradığı özellikleri, evlilik sonrası hayatını ince ince düşünürken, iki farklı tarzda kadın arasında kalır. Bu kadınlar üzerine düşünürken bir yandan da eski ile yeni adetler, yaşam tarzı ve alışkanlıkları da gözden geçirir. En sonunda karar verir ki, insan esasen en bağlı olduğunu düşündüğü fikrinde bile tereddütler içerisindedir. Evlilik, aşk, intihar, bunalım, yaşam ve ölüm gibi kavramların irdelendiği bu Peyami Safa kitabı benim için bir numara olmasa da, yine psikolojik çözümlemeleri ve düşündürdükleriyle ilgi çekici diye düşünüyorum.
Laurence Sterne ve Alice Miller’ın kitaplarını okuduktan sonra, her şeye uyum sağlamak, kuralına göre oynamak ve sorun çıkartmamak üzerine kendimi o kadar çok irdeledim ki, Peyami Safa’nın tereddüt üzerine verdiği mesajlar neredeyse hiç kafamı meşgul etmedi. Gerçek şu ki, insan uyum sağlasın sağlamasın, problem çıkarsın çıkartmasın, neyi niçin yaptığını bilmeli. Sadece sevilecek, onaylanacak, beğenilecek diye olduğunun dışında davranmak, en iyi ifadeyle, korkunç bence. Farkında olmadan yapılan ve değiştirilmesi en zor olan ikiyüzlülük bu olsa gerek. Daha da beteri kendini kandırmanın en ağır biçimi.
Bu ayın öne çıkan kitapları; Tristram Shandy ve Yetenekli Çocuğun Dramı…
Yok konusu bile belli olmayan kitabı okumam, dramla falan da işim olmaz, diye düşünürseniz, elbette piyasada çok daha uygun kitaplar mevcut. Gelecek aya kadar herkese bol kitaplı, huzurlu günler…