By	Devrim Gecegezer January 09, 2019	2573	0
EN81-70, yolcu ile asansörün etkileşimindeki güvenlik ve ergonomiyi bir standart altına almak adına oluşturulmuştur. Asansörün tasarımında dikkat edilmesi gereken boyutlar, şekiller, malzemeler, renkler, ışıklandırmalar, sesler gibi unsurları içerir. Gelişen teknoloji yeni fırsatları ortaya çıkartmakta ve erişilebilirliğin daha konforlu ve güvenli olmasına olanak tanımaktadır. İşte bu sebeple yürürlükte olan EN81-70:2007 yerini EN81-70:2018’e bırakmaktadır. Bu çalışmanın amacı bu güncellemeleri özetlemektir.
Bazı belli başlı temel değişiklikler şöyle tanımlanabilir:
2.1 Kontrast gereksinimleri için ayrıntılı özelliklerin eklenmesi;
2.2 İşitilebilir sinyallerdeki ses seviye artışı;
2.3 Kapı genişliğinin artışı;
2.4 Küpeşte düzeninin ve tasarımının netleştirilmesi;
2.5 Kontrol cihazları ve göstergelerinin tasarımı ve düzenlenmesi;
Asansörün görerek algılanabilmesi için ışığın zıtlığı , renk tonları ve yansıma özellikleri dikkate alınmalıdır. Standardın 5.1.2 maddesindeki 2 numaralı tabloda minimum ışık yansıtma oranları belirlenmiştir.
2.2 İŞİTİLEBİLİR SESLER
Standardın önceki sürümlerine 35-65dB(A) olarak belirtilmiş işitsel uyarı seviyeleri, özellikle gürültü seviyesinin yüksek olduğu yerler için 80dB(A) seviyesine dek ayarlanabilmelidir.
2.3 KAPI GENİŞLİĞİ
Net kapı açıklığı tip 1 kabinler için en az 800 mm, tip 2,3,4 için 900 mm ve tip 5 kabinler için 1100 mm olmalıdır. Mevcut binalar için ise tip 2 kabin net açıklığı en az 800mm olabilir. Kapı bekleme süresi, şartlara uyacak şekilde en az 2 s ve 20 s arasında ayarlanabilir olmalıdır.
Hareket kabiliyeti sınırlı olan kişiler için en az 6 s’lik bir bekleme süresi gereklidir. Kapı bekleme süresini azaltmak için bir kapı kapatma düğmesi sağlanabilir.
Küpeşte, kabin kumanda panelinin olduğu duvar tarafına aşağıdaki şekilde monte edilmelidir;
Kabin kumanda panelinin engellenmesini önlemek için bu paneli engelleyen yerlerde küpeşte kesilmelidir.
Küpeşte, ancak 400 mm’lik bir uzunluğun altına kesilmek zorunda ise tek parça olabilir.
Küpeşte kavrama kısmı 30 mm ile 45 mm arasında en az 10 mm yarıçapa sahip enine kesit boyutlarına sahip olmalıdır.
Duvar ile tutamağın kavrama kısmı arasındaki mesafe en az 35 mm olmalıdır.
Küpeştenin kavrama kısmının üst kenarının yüksekliği, bitmiş zemin seviyesinden 900 mm ± 25 mm olmalıdır.
Küpeşte bitim uçları kapalı olmalıdır. Çıkıntılı uçlarla çarpışma riski olduğunda, örn. küpeştenin kabin kumanda panelinin önünde bittiği yerde, bitiş duvara dönük olmalıdır.
1, 2 ve 3 no’lu kabin tiplerinde, küpeşte araç giriş genişliğini kısıtlayacaksa, karşı taraftaki duvara monte edilebilir. 4 ve 5 no’lu kabin tipleri için, karşı taraftaki duvara veya arka duvara ikinci bir tutamak yerleştirilmelidir.
2.5 KONTROL CİHAZLARI VE GÖSTERGELER
Hedef kontrol sistemleri, sistemin nasıl kullanıldığı açıkça belirtiliyorsa kullanılabilir. Zira hedef kontrol sistemlerinin karmaşıklığı bazı kullanıcıların erişiminin kısıtlanmasına sebep olur. Özellikle görme engellilerin bu sistemi kullanmasındaki zorluğu gidermek amacıyla işitsel destek ve belirli bir zaman dilimi içerisinde duyulan bilgilere tepkinin algılanması gerekir.
Kat veya kabin kumanda panellerindeki butonların yüz plakasının çevresinden ayırt edilebilmesi için önlem alınmalıdır.
Kumanda panellerindeki butonların aktif basma alanındaki şekillerin en az 0.80mm yüksekliğe sahip olması, mümkünse 1.00mm olması önerilmektedir.
En düşük buton merkezi ile taban arasındaki mesafe en az 850mm olmalıdır. Kapı kapatma düğmesi ve ek kontrol cihazlar farklı yüksekliklerde bulunabilir.
Tek asansör uygulamaları için durak çağrı butonları kapı kasasına monte edilebilir. Bu butonlar en yakın duvardan en az 500mm mesafede olmalıdır. 700mm tercih edilir.
İki asansör veya fazlası var ise, çağrı butonları asansörler arasında olmalıdır.
Çağrı butonlarında kullanılacak semboller ISO 4190-5: 2006, Tablo C.1, No. 6’ya uygun olmalıdır. Ek butonlar 5.4.2.3.2’ye göre işaretlenmelidir.
Ekstra büyük çağrı butonları kullanılacaksa Ek B kriterlerine uygun olmalıdır.
Engelliler için yardım butonu var ise ( örneğin kapı kapatma süresi artırıcı, büyük asansör çağırıcı butonlar gibi) 5.4.3.1.2 ye uygun olmalıdır.
Eğer tuş takımı kullanılıyorsa, alarm ve kapı kontrol butonları, 5.4.3.1.1 e uygun ve tuş takımının altında olmalıdır.
Kabin genişliği 1600mm’yi geçiyorsa, her iki duvarda da kabin kumanda paneli olmalıdır.Komşu duvarlarda kapıya sahip asansörlerde kabin kumanda paneli, kapı olmayan her panelde olmalıdır.
Işıklandırılmış gösterge okları, yerden 1800 mm ile 2 500 mm arasında konumlandırılmalıdır. Bu ışıklandırılmış gösterge okları yatayda en az 140°, dikeyde ise en az 70° derecelik bir görüş açısına sahip olmalıdır.Bu ışıklandırılmış gösterge okların yüksekliği en az 40 mm olmalıdır.Tekil asansörlerde kabin içinden görünebilen bir işaretçi 1600-2000mm arasına yerleştirilebilir.
EN81-28 Acil durum arama başlatma cihazları için sarı ve yeşil renkte aydınlatılmış ve ISO4190-5:2006 Tablo C.1 No:1 ve 8 de belirtilen piktogramlar, iletişimin durumunu belirtmek amacıyla kullanılmalıdır.
Alarm sistemleri ve kat anons sistemleri için duyma engellilere yardım amacı ile endüksiyon bobini sağlanmalı ve alarm sisteminin mikrofonuna yakın bir yere ISO4190-5:2006 Tablo C.1 No:9 da belirtilen piktogram yerleştirilmelidir.
Hedef kontrol sistemleri kullanılacak ise EN81-70:2018 5.4.3.1.1 e uygun olmalıdır. Bu sistem dokunmatik paneller ile kullanılacak ise Ek C’ye uygun olmalıdır.
Butonların basma plakası üzerinde braille bulunmamalıdır. ISO17049:2013 4.3.2
 EN81-70:2018 Safety rules for the construction and installation of lifts – Particular applications for passenger and goods passenger lift - Part 70: Accessibility to lifts for persons including persons with disability
 EN81-20:2014 Asansörler - Yapım ve montaj için güvenlik kuralları - İnsan ve yük taşıma amaçlı asansörler - Bölüm 20: İnsan ve yük asansörleri
 ISO17049:2013 Accessible design — Application of braille on signage, equipment and appliances
 IEN81-28:2018 Safety rules for the construction and installation of lifts - Lifts for the transport of persons and goods - Part 28: Remote alarm on passenger and goods passenger lifts
« ASANSÖR PARÇALARININ GARANTI KOSULLARI HAKKINDA SURVIVOR RUHU »