Cari dengedeki iyileşme hızlanıyor
Ağustos ayında cari denge, beklentilerle uyumlu olarak ‘fazla’ vererek, yıllık açıktaki düşüşün hız kazanmasını sağladı. Ağustos ayında 2,6 milyar dolarlık fazla sonrasında (geçen yılın aynı ayında 923 milyon dolarlık açık kaydedilmişti), yıllık cari açık Temmuz sonundaki 54,6 milyar dolardan Ağustos sonunda 51,1 milyar dolara geriledi. Eylül ayında da ilk tahminlerimiz, aylık cari fazlanın devam edeceği öngörüsüyle, yıllık açığın 45 milyar dolar seviyesine düşüşünü hızlandırabileceği yönünde. Hem kur hem de talep gelişmelerine ek olarak, ihracatı destekleyici yeni program anlayışı doğrultusunda, yıllık cari açıkta 2019 yılının ilk yarısı sonuna doğru 25-30 milyar dolar bandına inilebileceğini tahmin ediyoruz. Geçen hafta yayımladığımız Görünüm 2019 Raporumuzda da açıkladığımız üzere, 2018 ve 2019 cari açık tahminlerimiz sırasıyla 37 ve 32 milyar dolar; milli gelire oranı ise %4,7 ve %4,3.
Ağustos ayı cari fazlasını destekleyen gelişmelerde, dış açıktaki sert düşüşe ek olarak, bavul ticareti ve taşımacılık gelirlerinde iyileşme, güçlü turizm gelirleri, doğrudan yatırımlarla ilgili kar transferlerinin azalışta olması gibi unsurlar etkili. Diğer taraftan, dış borç faiz ödemeleri ve portföy yatırımlarına ait giderlerin cari dengeyi olumsuz etkilemeye devam ettiğini izliyoruz.
Finansman tarafında ise, cari fazla gelişimine sermaye girişinde zayıflamanın eşlik ettiğini görüyoruz. Özellikle kısa vadeli sermaye girişinde (portföy yatırımları, ithalatın finansmanına yönelik krediler, bankaların kısa vadeli kredileri) gerileme daha belirgin. Doğrudan yatırımların katkısı ve reel sektörün uzun vadeli kredileri ise yavaşlamakla birlikte devam ediyor. Bankaların yurt dışı muhabirlerindeki döviz mevduatlarında ise 10,4 milyarlık artış söz konusu.
'Net hata ve noksan' kaleminin katkısı ise aynı hızla sürüyor. Ağustos ayında da 3,7 milyar dolarlık giriş var. Böylece, 8 aylık dönemde bu kalemden elde edilen toplam katkı 15,1 milyar dolara ulaşıyor.
Diğer taraftan, cari fazla ve net hata ve noksan kaleminin katkısına karşılık, sermaye girişindeki zayıflama sonrasında, resmi rezervlerde Ağustos ayında 8,1 milyar dolarlık düşüş söz konusu. TCMB verileri, Eylül ayında da 3,4 milyar dolarlık ek gerilemeye işaret ediyor.