Cur-Cuna - Gençlik - Sınavlarda başarıyı yakalama rehberi
Sınavlarda başarıyı artırma yöntemleri Çok çalışmadan sınav kazanmak mümkün mü? Hala çalışmalı mı yoksa artık kitapları kapatıp tamamen dinlenmeli mi? Aileler stresli çocukları için neler yapmalı? Sınav stresinin, başarıyı engellememesi için önlem alınmalı mı? Sınava doğru nasıl beslenmeli? OKS ve ÖSS'ye sayılı günler kala öğrenciler ve velilerin merak ettiği tüm soruların yanıtları bu dosyada... Bu yıl; OKS (Orta Öğretim Kurumları Sınavı) 8 Haziran 2008'de, ÖSS (Öğrenci Seçme Sınavı) ise 15 Haziran'da gerçekleştirilecek. Psikiyatrist Sabri Yurdakul, sınavın çok çalışılarak kazanılamayacağını iddia etti ve sınav stresiyle başa çıkmanın ve başarıyı artırmanın başlıca yollarını anlattı...
KAZANMANIN FORMÜLÜ ÇOK ÇALIŞMAK DEĞİL!
Psikiyatrist Dr. Sabri Yurdakul 'Çok Çalışarak Sınav Kazanılmaz' adlı bir kitap yazdı. Kitabında, OKS ve ÖSS sınavına hazırlanan öğrencilere, başarılı olmaya yönelik ipuçları veren Dr. Yurdakul, bu konudaki sorularımızı yanıtladı:
Sınavı kazanamama düşüncesi ile nasıl baş edilebilir? Sınava hazırlanan gençlerin büyük çoğunluğu, zaman zaman imtihanı kazanamayacaklarını düşünüp moral bozukluğu yaşamakta ve bu moral bozukluğu nedeniyle ders çalışma verimleri düşmekte... Moral bozukluğu özellikle yorgun ya da uykusuz olunduğunda veya aşırı ders çalışıldığında ortaya çıkar. Sınavı kazanamama düşüncesi aklınıza geldiği zaman, sınavı kazandığınızı ve okuduğunuz dalda başarılı olduğunuzu hayal edin. Bu hayali, tüm benliğinizle yaşamaya çalışmalısınız. SAAT 22.30'DA YATIN!
Sınavdan önceki akşam ve sınav sabahı neler yapmalıyız? Sınavdan önceki akşam, çok hafif bir yemek yemek ve her zamanki saatte yatmak gerekir. Sabah erken kalkacağım diye erken yatan gençler, heyecandan uyuyamayacak ve sabaha kadar yatakta dönüp duracakları için sabahleyin uykusuz bir şekilde uyanacaklardır. Gece geç yatan gencin ise, sabah uykusuz kalkacağı için sınavda uykusu gelir. En ideal yatma saati 22.00-22.30'dur. Evden çıkmadan önce şekerli yiyeceklerden oluşan bir kahvaltı yapılması; sınav sırasında beynin daha kolay çalışması için şarttır. Sınav saatinden en az n5 dakika önce sınav yerinde bulunacak şekilde evden çıkmak gerekir. Sınava giderken ders çalışmak; aklınızı karıştırarak, kaygı yaşamanıza neden olur. Sınava sakin ve rahat gitmek; yapılacak en doğru davranıştır. SON İKİ GÜN GEZİN
Sınavdan kaç gün önce, ders çalışmak bırakılmalıdır? Sınavdan iki gün önce ders çalışmayı bırakmak lazım. Birçok genç son güne kadar ders çalışmayı sürdürse de, bu çalışma verimli olmamakta ve günün telaşı ile her şey çorba olmaktadır. Sınavdan iki gün önce derslerin bırakılması; karıştırma telaşını ortadan kaldırır ve gençlerin akıllarında kalan bilgileri daha iyi kullanabilmelerine olanak sağlar. Sınavdan iki gün önce çalışmayı bırakan gençlerin açık havada bolca yürüyüş yapmaları, arkadaşlarıyla beraber vakit geçirmeleri, sinema ve tiyatroya giderek sınav heyecanını atmaları; onlara yardımcı olacaktır.
Sınav sırasında, zamanı iyi kullanamama kaygısından nasıl kurtulunur? Sınavda zamanı iyi kullanamamaktan kaygılanmamak için yapılması gereken en akıllıca iş; gencin sene içinde zamana karşı kendi kendine birtakım sınavlar yapması ve belli sürede, belli sayıda soruyu cevaplandırmaya çalışmasıdır. Örneğin; geçmiş senelerin sorularını bulup, o sınavlar esnasında öngörülen süre içerisinde cevaplandırmaya çalışmak; zamanı iyi kullanıp kullanmadığınızı anlamanıza yardımcı olabilecek bir davranıştır. Genel olarak soru şekilleri birbirine çok benzediği için geçmiş senelerde sorulan soruları çözmek; hem size sınav şeklini gösterecek, hem de hangi konuları iyi öğrendiğinizi ve hangilerini iyi öğrenemediğinizi anlamanızı sağlamak açısından son derece yararlı olacaktır.
ŞIKLARI KONTROL EDİN!
Sınavda cevapları kaydırmamak için ne yapılabilir? Sınavda gençlerin en çok uğradıkları şanssızlıklardan biri; cevapları kaydırmaktır. Cevapları kaydırmanın nedeni; cevaplamadığınız soruların yerlerini boş bırakmak ama daha sonraki cevaplama işleminde bunu fark etmeyip, bir önceki sorunun cevap şıkkını işaretlemektir. Sınavda cevap kaydırmayı engellemenin en iyi yolu; her 10 cevapta bir bunu kontrol etmektir. Daha sık aralıklarla kontrol etmek zaman kaybına yol açabileceği gibi, daha çok soru çözüp ondan sonra kontrol etmek de hata yaptığınız yeri bulmayı güçleştirir. Her şıkkı işaretlerken halen cevapladığınız sorunun numarasının doğru olup olmadığını kontrol etmek, hata riskini azaltacaktır.
YARIM SAATTE BİR DİNLENİN
Sınavda iyi bir sonuç almak için nasıl bir taktik uygulanmalı? Bilinçli olarak soruları okumak, telaşlanmadan bildiğiniz soruları yapmak, bilmediğiniz sorulara ise daha sonra geri dönüp uğraşmak gerekli. Bu şekilde davrandığınızda bilmediğiniz sorulara uzun zaman ayırarak, kolay yapabileceğiniz soruları kaçırmamış olursunuz. Sınav süresinin uzun olduğunu göz önüne alırsanız, her yarım saatte bir dakika gözlerinizi ve beyninizi dinlendirmeye çalışın. Bu amaçla bir dakika boyunca gözünüzü kapayarak beyninizi boşaltmaya çalışın. Bu hareket sizi rahatlatır ve daha sonraki sorulara daha enerjik başlamanızı sağlar. Sınav süresini iyi kullanın. Tüm soruları erkenden bitirseniz de, geri kalan zamanınızda yaptıklarınızı kontrol edin. Cevapları bitirir bitirmez sınav salonunu terk etmek yanlıştır. Yapılması gereken bir diğer davranış; yapabiliyorsanız cevap şıklarını ikiye indirmek, bu cevapları kitapçık üzerinde işaretlemek ve geri dönüp hangisinin doğru olduğuna bir daha bakmaktır. Ayrıca, hiçbir soruya çok fazla zaman ayırmayın. NASIL GİDECEĞİNİZİ BİLİN
Sınav yerini birkaç gün önceden gidip, görmek gerekli mi? Sınav yerini birkaç gün önceden gidip görmenin faydası; son gün telaşa girmeden sınava gidebilmektir. Birkaç gün önceden sınav yerine ne ile gideceğinizi, eğer aileniz ile gidecekseniz hangi yolu takip edeceğinizi ve gideceğiniz semti çok iyi öğrenmeniz gerekli. Araba yerine dolmuş ya da otobüs ile gidecekseniz; o zaman hangi dolmuş ya da otobüse bineceğinizi ve hangi durakta ineceğinizi iyice bilmeniz lazım. Bunları yaptığınızda sınav günü; nasıl gideceğim yetişebilecek miyim ya da sınav yerini bulabilecek miyim diye sıkıntı duymaktan kurtulma fırsatını elde edersiniz. GÜRÜLTÜ OLABİLİR!
Sınavda etraftakiler gürültü yaparsa ve dikkat dağılırsa, neler yapmak gerekir? Eğer böyle bir durum ile karşılaşırsanız, yapmanız gereken ilk iş sınav görevlisi ile konuşup bu durumu ona bildirmek ve kendisinden önlem almasını istemektir. Bunu yaparken, sinirlerinizi bozmamaya ve konsantrasyonunuzu kaybetmemeye çalışın. Sınav görevlisine ilettiğiniz halde önlem alınmıyor ve aynı gürültü devam ediyorsa, o zaman kendinizi bu gürültüden soyutlamak için gayret göstermeli ve mümkün olduğu kadar dikkatinizi o gürültüye vermemeye çalışmalısınız. ZOR SORULARA TAKILMAYIN
Sınavda her soru için ne kadar süre ayrılmalı? Her soru aynı zorlukta değildir. Bazı sorular herkesin, bazıları iyi çalışanların, bazıları ise çok iyi çalışanların cevaplayabileceği zorluktadır. Bu nedenle gençlerin, kolay cevaplayabildikleri sorulara daha az, zor sorulara daha çok zaman ayırmaları gerekir. Kolay sorulara uzun zaman ayırmak yanlış olduğu gibi; bir gencin hiç anlamadığı bir soruya da zaman ayırması yanlıştır. Flört ÖSS gençlerini motive eder!
Sadece sınava girecek gençler değil, onların aileleri de bugünlerde stres içinde. Ailelere çocuklarına destek olmalarını sağlayacak tüyolar veren Dr. Zafer Atasoy; karşı cinsle kurulan arkadaşlıkların motivasyonu arttırıcı bir rol oynadığını söylüyor Anadolu Sağlık Merkezi'nden Çocuk ve Ergen Psikiyatristi Dr. Zafer Atasoy, OKS ve ÖSS'ye girmeye hazırlanan çocukların ailelerinden gelen soruları yanıtladı: Oğlum, kız arkadaşı ile birlikte ders çalışıyor. Ama ben ders çalışabildiklerini zannetmiyorum. Ne yapmalıyım? Her genç için karşı cins arkadaşlığının motive edici ve verimi arttırıcı olacağını düşünüyorum. Ancak ders çalışma paravan olarak kullanılıyorsa, bu durumda birbirlerinin en verimli zamanını çalıyorlardır. Bu durum onlara tatlı bir dille mutlaka anlatılmalı ve arkadaşlıklarını sınav sonrasındaki günlerde de sürdürebilecekleri hatırlatılmalı. Oğlum sınava girmek istemiyor ve dershaneye devam etmeyi reddediyor. "Seneye girerim" diyor. Onu bu konuda zorlamalı mıyım? Bu durumda, sınavın çocuk ve ailesi için ne kadar önem taşıdığına bakmak gerekir. Aslında birçok genç için sınav çok önemlidir. İlk hazırlıklara başlarken bunu yaşar ve hissederler. Zaman geçtikçe ve tempo yükselip de sona doğru yaklaşıldıkça, yeterincehazırlık yapamamış olduğunu hisseden genç; başarılı olamayacağını düşündüğü için sınav kapısından dönmeye kalkışabilir. Eğer genç sınava girmeyi reddediyor ve başarısız olacağını varsayıyorsa; bu durumun gerçekleşmesine yol açacak sınav denemesinin yapılması uygun olmayabilir. Bu tür bir deneme, genç için ileri derecede örseleyici bir rol oynayabilir. Çocuğum ders çalışırken sık sık mola veriyor ve TV seyrediyor. Derslerine yeterince konsantre olmadığını düşünüyorum. Çalışırken sık sık mola vermesi doğru mu? Sınava hazırlık döneminde, her işte olduğu gibi mola verilmelidir. Mola olmadığı durumlarda, konsantrasyon ileri derecede düşebilir. Molalar belirli aralık ve sıklıkta olmalıdır. Uzun mola, mola olmaktan çıkar ve çalışmanın sonlandırıldığı anlamına gelir. Sınav zamanının yaklaştığı bu günlerde, molalar tek başına mola olmaktan çıkabilir. Sınav gerginliğinin yükseldiğinin göstergesi olabilir. Gerginliğin belirli bir düzeyde tutulması, başlıca hedef olmalı. GERİ ÇEKİLEBİLİR! Çocuğum sınavı ciddiye almıyor. "Kazanamazsam özel okula ya da yurtdışına giderim" diyor. Sınavı önemsemesi için ne yapabilirim? Sınav öncesinde, her gencin sınavı ciddiye aldığını kabul etmek gerekir. Hazırlık süresi ilerlerken, beklenen başarının sergilenmediği durumlarda, geri çekilme olarak değerlendirebileceğimiz alternatif çözümler gündeme gelebilir. Çocuğa, bu çözümleri daha sonra düşünmesi gerektiği anlatılmalıdır. Kızım geceleri uyumuyor, hep ders çalışıyor. Onu uyardığımda, "Çalışma düzenim böyle" diyor. Onun bu haline göz yumayım mı? Kızınızın ders çalışma düzeni ile ilgili geliştirdiği yöntem verimli ise, prensip olarak buna karışılmamalı. Ancak uykudan fedakarlık etmek sağlıklı bir tutum olamaz. Yeterince uyumamış bir bireyin zihinsel beceri ve yeteneklerini sergileme şansı kalmaz. Yeterince uyumadan ders yapmak, bir anlamda kendini aldatmaktır. Bilgiler, böyle bir durumda sindirilmiş bilgiler arasına girmez. Çocuğum üniversite sınavına girecek ama hiçbir amacı yok. Hangi üniversiteye gideceğine bile hala karar veremedi. Ona bu sorumluluğu nasıl kazandırabilirim? Ülkemizdeki eğitim sisteminin gençlere sınav öncesinde yeterli bir biçimde aktaramadığı bu durumun, çok yaygın bir sorun olduğunu düşünüyorum. Lise biterken yönelimini yapamamış bir öğrenciye, hemen sınav öncesinde bir yönlendirme yaptırmanın ne denli başarılı olabileceğini kestirmek çok zor. Öğrencileri sınav arifesinde yönlendirmenin, çok sağlıklı bir hareket olacağını düşünmüyorum. ONUNLA ÇEKİŞMEYİN! Sınava hazırlanan kızım, adeta küçük bir deliye dönüştü. Sürekli kavga ediyoruz, çok asabi. Ne yapmalıyım? Kızınız küçük bir deli oldu çünkü tahmin edemiyeceğimiz kadar gergin. 24 saatinin tamamını sınav dolduruyor. Büyük olasılıkla her gün sınav yiyor ve sınav içiyordur. Çocuğunuza ders dışında başka etkinlikler de yapmasını önermeniz, onu birtakım sosyal faaliyetlere yönlendirmeniz yararlı olacaktır. Onun yaşamakta olduğu gerginlik, bir biçimde tüm aileyi sarmış durumdadır. Aile büyüklerinin de, gerginlikten kurtulmaları gerekir. Kızım evde hiç iş yapmıyor. Yatağını bile toplamıyor. Sınav bitene kadar, bu haline göz yumayım mı? Sınava hazırlanmak, birtakım görev ve sorumluluklardan kurtulmak demek değildir. Sınava hazırlık, bazı işleri yapmanın ya da yapmamanın altyapısını oluşturamaz. Bu genç kız, sınav öncesinde de büyük olasılıkla yatağını yapmıyordu. Şimdilik yapılması gereken; bu tutumu çekişme konusu olmaktan çıkarmaktır. Eğer sizin için mümkünse, sınav sona erinceye kadar kızınızla bu tür çekişmelere girmekten kaçınmaya özen gösterin. Kızım OKS sınavına girecek. Eskiden çok sosyal bir çocuktu ama şimdi hiç konuşmuyor. Sizce, ders çalışmayı bırakmasını sağlayayım mı? Sınavın yaklaştığı bugünlerde, çocuğunuzun sıkıntıları ve gerginliği büyük olasılıkla artmıştır. Bu nedenle Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı olan bir hekimden yardım alınması uygun olur. Bir uzmandan destek almak, çocuğunuzu bir hayli rahatlatacaktır.
SINAV STRESİNDEN SİGARA İÇİLMEZ!
Oğlum stresten sigara içmeye başladı. Sınav bitene kadar, bu duruma göz yummam doğru olur mu? Sigara, kaygı ve gerginliklerle baş etme aracı değildir. Sınav ile sigaranın birarada anılması söz konusu olamaz. Bu konuyu hangi dönem olursa olsun görmezden gelmeyin. Sınava kadar sigara içmesine izin verirseniz, sınav bittikten sonra da buna devam edecektir. SINAVDAN ÖNCE JİNEKOLOĞA GİTSİN
Kızım sınav zamanı regl olacak. Çevremdekiler, onu şimdiden bir jinekoloğa götürüp, geciktirici hap almasını sağlamamı öneriyor. Bunun, kızımın sağlığı açısından herhangi bir zararı olur mu? Jinekolojik danışmanlık almak, böyle bir durum için çok uygun olur. Her genç kız, bu dönemi farklı yaşayacaktır. Tüm genç kızlar için ortak bir öneride bulunmak sağlıklı değildir. Bu soruna bireysel bir çözüm bulmanızı tavsiye ederim. Çocuğum bu yıl üniversite sınavına girecek. Stresten egzama oldu. Onun için endişeleniyorum. Ne yapabilirim? Sınav hazırlığı ile birlikte gerginlik ve sıkıntıların arttığını biliyoruz. Bu durum her genç için söz konusudur. Artan stres ve buna bağlı hastalıklar, sınav dönemlerinde sık sık karşımıza çıkmaktadır. Sizin yapmanız gereken; öncelikle bir uzmandan yardım almak ve sizinle görüşecek olan hekimin önerilerini harfiyen yerine getirmektir. Ruh Hekimliği, bu anlamda yardım alınması uygun olan bir hekimliktir. Ailelere öneriler Sıcak, samimi, huzurlu bir aile ortamı yaratın.
Onu suçlamayın ve cezalandırmayın.
Sürekli olumsuz eleştiri yapmayın.
Olumlu eleştiriler her zaman çocuğunuzun güvenini artırır.
'Sen dili' yerine 'ben dili'ni kullanın. Onu her türlü sorununu sizinle paylaşması için cesaretlendirin.
Motive edici olun.
Ona sorumluluk verin.
Takdir edin ve güvenin.
Uygun model olun.
Ona olan sevginizin karşılığında hiçbir şey beklemediğinizi, onu her şartta sevdiğinizi ve seveceğinizi belli edin. Sınavdan bir gece önce bunları yapın Ekol Psikolojik&Pedagojik Danışmanlık ve Eğitim Merkezi Başkanı Pedegog Ebru Erdoğan, sınavdan bir gece önce yapılması gerekenleri açıkladı Gergin olduğunuzda nasıl rahatlayacağınızı bildiğinizden emin olun. Alıştırmaları gerekirse yineleyin.
Asla sınav öncesindeki gece ders çalışmayın. Kitaplara öylesine de olsa göz atmayın.
Kafanızı dağıtacak eğlenceli şeyler yapmaya çalışın. Film seyretmek, mizah dergisi okumak ya da müzik dinlemek size iyi gelebilir.
İllaki erken yatmak veya farklı yiyecekler yemek gibi, alışık olmadığınız düzen değişiklikleri yapmayın.
İstemeseniz de, az da olsa bir şeyler yemeye çalışın.
Gerekli olacak eşyalarınızı (kalem, silgi, nüfus cüzdanı, sınav belgesi, içecek su, v.s.) mutlaka gece yatmadan hazırlayın. Böylece sabah bunları arama telaşına düşmezsiniz. Sınav günü yapılması gerekenler Asla ders kitaplarını yanınızda götürmeyin. 'Son dakikaya kadar, biraz daha bakarım' düşüncesi; sizin daha da paniklemenize, aklınızdaki bilgilerin karışmasına neden olur.
Sınav yerine ne çok erken, ne de çok geç gidin. Çok erken gitmek oradaki kişilerle sohbet ortamı oluşturabilir ve gereksiz yere sınav ile ilgili konuşmaların içinde kalabilirsiniz. 'Benim kızım bu sene çok çalıştı, kesin istediği yere girer' veya 'Bu sene sorular çok zormuş' gibi hurafe cümlelerden uzak durun. Her sene kurulan bu cümleler, kaygılarınızın artmasına yol açabilir.
Sınava gireceğiniz sınıfta, rahat edebileceğiniz bir yere oturun. Tuvalete, o anda ihtiyacınız olmasa da gidin.
Kağıdınız dağıtılıp sınav başladığında rahat değilseniz, bazı gevşeme ve nefes egzersizleri uygulayın. Sonra soruları yanıtlamaya başlayın.
Sınav anında negatif düşünceler karşısında beyninize hükmedin ve 'dur' komutuverin. Olumlu düşünceleri içinizden geçirin. Rahatladıktan sonra, yine sorulara yönelin.
Zamanınızı mümkün olduğunca iyi şekilde kullanmaya gayret edin. Sınav stresini muz, süt, ananas, yoğurt mönüsüyle yenin ÖSS ve OKS yaklaşırken, öğrencilerin sadece derslerine değil, beslenme şekillerine de özen göstermeleri şart. Diyetisyen Banu Kazanç, "Doğru beslenmeyle sınav başarısı artar" diyor Sınav döneminde çocukların beslenme şekilleri hem psikolojilerini, hem de performanslarını etkiliyor. Diyetisyen Banu Kazanç, doğru beslenerek sınav stresinin azaltılabileceğini ve sınavda elde edilecek başarının artırılabileceğini söylüyor...
KOLA YERİNE MEYVE SUYU
Sınav döneminde, doğru bir beslenme programıyla başarı artırılabilir mi?
Sınav dönemlerinde aşırı strese bağlı olarak, bazı kişiler kendilerini aşırı yeme alışkanlığı içinde bulur. Bazı kişilerinse stres nedeniyle sinir sistemleri zayıflar. Yemek yiyemedikleri için hızla kilo vermeye başlarlar. Gerginliği önleyici B kompleks vitamini ve dikkati artıran demir C vitamini açısından zengin beslenme uygulamanız, başarınızı arttıracaktır. Sınavda dikkatin artması ve konsantrasyon, beslenmeyle direkt alakalıdır. Sınavın bir hafta öncesinde, konsantrasyon artmasına yönelik bir beslenme programı uygulamak faydalı olur.
Sınav öncesinde, beslenmede nelere dikkat etmek lazım? Bazı yiyecekler vücutta, kaygılı dönemlerdeki fizyolojik değişimlere yol açar. Çarpıntı, huzursuzluk, gerginlik ve sinirlilik yaratabilir. Kafein gibi uyarıcılardan uzak durun. Kafein metabolizmanın hızlı çalışmasına neden olur. Kalp atışı, kan basıncı ve vücudun oksijen ihtiyacını artıran stres hormonlarının salgılanmasına yol açar. Kahve, çay, kola, kakaolu ve çikolatalı içeceklerden kaçının. Bunların yerine bitki çayları ve meyve suları içebilirsiniz. Şeker ve tuz alımını azaltın. Alınan şekerin vücutta enerjiye dönüşmesi için B vitaminine ihtiyaç vardır. Eğer fazla miktarda şeker tüketirseniz, B vitamini deponuz azalır. B vitamini daha zinde olmanızı sağlayacağı için vücuttan azalması aleyhinizedir. Stres altındaki vücut, B vitaminini daha çok tüketir. Deponuzda yeteri kadar B vitamini yoksa, kendinizi halsiz hissedersiniz. Fazla tuz kullanımı da vücudun aşırı su tutmasına neden olur. Bu da kan basıncını arttırır. Kuru baklagiller gibi gaz yapıcı besinler almamaya da dikkat edin. Ayrıca posalı yiyeceklerden de uzak durmakta fayda var. Bu tür gıdalar bağırsakları çok fazla çalıştırdığı için sınav sırasında sizde kaygı hali yaratabilir. Dışarıdan alınmış gıdaları da yemeyin. Yoksa; mide ve bağırsak sorunları ile karşılaşabilirsiniz.
Sınav günü nasıl beslenmek gerekiyor?
Evden çıkmadan önce mutlaka kahvaltınızı yapın. Konsantrasyonunuzu toplamak ve dikkatinizi yoğunlaştırmak için gece boyunca aç olan vücudunuza, sabah besin girmesi şarttır. Kahvaltıda ne çok, ne de çok az miktarda yemek yiyin. Bitki çaylarını veya meyve sularını tercih edin. Hazır gıda yerine, evdeki gıdaları kullanın. Sınav sırasında sık sık susamanıza neden olacak gıdalar yememeye, özellikle özen gösterin. Sınavdan bir hafta önce: Her gün bir bardak taze sıkılmış portakal suyu için. İçine havuç suyu da karıştırabilirsiniz.
Zihinsel performansı arttıran balık zengini bir beslenme uygulamalısınız. Haftanın 4 günü balık yemelisiniz. Balıklardan özellikle yağ oranı yüksek olan somon balığını tercih edin. Taze balık yiyemeyenler ise; mutlaka ton balıklı sandviç yemelidir. Sandviçin yanında mutlaka bir bardak meyve suyu için.
Konsantrasyonu ve düşünce gücünü arttırıcı, zengin demir içeren bir beslenme uygulamalısınız. (Karaciğer, et, pekmez gibi.) Et yiyemeyenler ise demir içeriği yüksek olan baklagillerden soya fasulyesi ve kuru fasulye yiyebilir. Ayrıca her gün multivitamin içilmelidir.
Mutluluk hormonu salgılayan ve rahatlamayı sağlayan yiyecekler tüketin. Süt, ananas, yoğurt, muz ve çikolata yiyin.
Günde bin mg'lık C vitamini takviyesi alın.
Zihin açıklığı için haftada 3 kez, bir tablet balıkyağı alın. Kafeinden uzak durun.
Sınavdan bir hafta önce uyku düzeninize çok dikkat edin. Vücudunuzu ve beyninizi dinlendirmeye çalışın. Beslenme ihtiyacınızı tam olarak karşılayacak etkili bir beslenme programı uygulayın.
Stres ve gerginliği atmanızı sağlayacak birtakım aktivitelerde bulunun. Sevdiğiniz sporu yapın. Ben en çok yüzmeyi tavsiye ediyorum. Çünkü yüzme ve su dikkati toplamayı sağlıyor ve kan dolaşımını düzene sokuyor. Ayrıca vücutta bir dinlenme hissi oluşmasını da sağlıyor.
SINAVA HAZIRLANIRKEN UYGULANABİLECEK BİR HAFTALIK MÖNÜ
Bu mönüye, haftada 3 gün sade veya çikolatalı sütlü tatlı ekleyebilirsiniz.
1. Gün Sabah
1 tatlı kaşığı pekmez Öğle
1 tabak sebze yemeği (Tercihen enginar ya da bezelye)
1 muz Akşam
200 gr. et yemeği (6 -7 köfte)
1 kivi 2. Gün Sabah
8 kaşık Cornflakes Öğle
Havuç salatası Ara
1 bardak portakal suyu Akşam
350 gr. balık
1 muz 3. Gün Sabah
1 tatlı kaşığı pekmez ve muz karışımı Öğle
200 gr. et
2 kivi veya 1 ananas Akşam
2 kivi veya 1 ananas 4. Gün
1 tost Öğle
1 tabak pilav veya makarna
5 ceviz ve 1 muz Akşam
200 gr. karaciğer
2 kivi 5. Gün
Sabah 2 yumurta
50 gr. peynir (İkisi karıştırılarak omlet ya da menemen yapılabilir.)
1 bardak portakal suyu Ara
1 elma Öğle
1 muz veya 250 gr. çilek ve 5 badem Akşam
1 tatlı kaşığı pekmez 6. Gün Sabah
1 tatlı kaşığı pekmez Ara
250 gr. çilek Öğle
5 ceviz ve 1 kase sütlü tatlı Akşam
250 gr. çilek 7. Gün Sabah
1 tost Ara
1 muz Öğle
1/2 tabak sebze yemeği
1 kase sütlü tatlı ve 10 badem Akşam
2 kivi Sınavda uykunuz gelirse 20 saniyelik molalar verin! Milyonlarca öğrencinin üniversiteli olmak için ter dökeceği ÖSS'ye artık sayılı günler kaldı. Psikiyatrist Dr. Sabri Yurdakul, sınava girecek gençleri uyardı: Sınav sırasında uykunuz gelirse sakın paniğe kapılmayın. 20 saniyelik molalar verip, gözlerinizi germek için egzersiz yapın Psikiyatrist Dr. Sabri Yurdakul, ÖSS'ye girmeye hazırlanan gençlerin sorularını yanıtladı: GÖZ EGZERSİZLERİ YAPIN Sınavda uykum gelirse ne yapmam gerekir? Eğer sınavda uykunuz gelirse yapabileceğiniz en iyi şey; sınava 20 saniye aralıklarla mola vermenizdir. Sorulara bakmadan gözlerinizi kapatın. Daha sonra gözlerinizi germe egzersizleri yapın. Ellerinizle gözlerinize dairesel hareketler yaparak, uykunuzu açmaya çalışın. En etkili yöntem; yüzünüzü yıkamanızdır. Fazla vakit kaybetmeden yüzünüzü de yıkayabilirsiniz. Sorulara konsantre olarak, uykunuzun olduğunu unutmanız da işe yarar. ONLARA 'PEKİ' DEYİN! Ailem bana hep ÖSS'de ilk tercihini kazanan kuzenimi örnek gösteriyor. Bu davranışları bendeki çalışma isteğini azaltıyor. 'Ben de o kadar başarılı olabilecek miyim?' diye düşünüp, duruyorum. Sizce ailemin bu davranışı doğru mu? Ailenizin bu davranışı desteklenemez. Güven sarsıcı bir tutum ama bu durumda "Bana karışmayın, ben bildiğim gibi çalışırım" demek yerine, "Elimden gelen gayreti gösteriyorum, bunu artırmaya da çalışıyorum ama bu sözleriniz beni üzüyor" diyerek onları uyarabilirsiniz. Bütün bunlara rağmen aileniz hala ısrarla bu tavırlarını sürdürüyorsa, yapılacak en iyi iş ; 'peki' demeniz olur. Unutmayın ki; insanlar başka fikirde ise, sizin fikirlerinizin de değişmesi için uğraşabilirler. Böyle bir durumda ailenize "Haklısınız, daha çok çalışmalıyım" dediğinizde söyleyecek lafları kalmayacak ve böylelikle 'çalış' diye üstünüze gelmeyeceklerdir. RAHATSIZLIĞINIZ BİLİNSİN Ailem devamlı beni ve kardeşimi ne zorluklarla okuttuklarından bahsediyor. 'Ya ailemin emekleri boşa çıkarsa' diye büyük korku yaşıyorum. Sizce ailem ben daha çok çalışayım diye mi, böyle yapıyor? Sınavlar kişiliğin değil, bilgi birikiminin değerlendirilmesi için kullanılan ölçme araçlarıdır. Sınav karşısında duyulan kaygıları en aza indirmek için aile olarak sınav karşısında öncelikle kendi duygularınızı tanıyıp kontrol etmelisiniz, ki çocuklarınıza yardımcı olabilesiniz. Bu durumda ailenizin bu davranışlarının sizi rahatsız ettiğini, onları kırmadan yüzlerine söyleyebilirsiniz. DOKTOR İLAÇ VEREBİLİR Sınavda heyecandan hiçbir şey yapamamaktan korkuyorum. Kaygı giderici ilaçların faydası olur mu? Kaygı; bilinmeyenden duyulan korku olarak kabul edilmekte ve sınava hazırlanırken duyulan düşük düzeyde kaygının başarıyı artırdığına inanılmaktadır. Çünkü bu kaygı, sizi ders çalışmaya yönlendirir. Ancak bu kaygı artıp, eliniz kolunuz korku nedeniyle tutmaz oluyor ve heyecandan okuduğunuzu anlamaz hale geliyorsanız, o zaman mutlaka ortadan kaldırılması gerekmektedir. Profesyonel bir destek, bu durumda zorunludur. Doktor size ilaç verirse, 'sınavda uyurum' korkusuyla bunları almazlık yapmayın. Bu, sizin sınav korkunuzdan sıyrılmanıza yardım eder. Tekrar ediyorum; bu ilaçları bir doktor size tavsiye etmelidir. PSİKOLOJİK DESTEK ALIN! Deneme sınavlarında bana bir korku geliyor. "Kalp krizi geçiriyorum" diyorum. Hastaneye gitmek için sınavı yarıda bırakıyorum. Doktorlar muayene ettikten sonra bir şeyimin olmadığını söylüyor. Öyleyse neden böyle oluyorum? Panik atak çoğu kez fiziksel belirtilerle ortaya çıkan, korku ve endişe yaratan ruhsal bir hastalıktır. Bu sorunu yaşayan öğrenciler genellikle kalp krizi geçirdiklerini düşünürler, nefes alma güçlüğü çekerler, bayılacaklarını hissettiklerinden hastanelerin acil servislerine başvururlar. Hastalığınızı kabullenin ve bu konuda psikolojik yardım almayı kabul edin. Aileler çocuklarına nasıl destek vermeli? Ekol Psikolojik & Pedagojik Danışmanlık ve Eğitim Merkezi Başkanı Pedagog Ebru Erdoğan, sınava sayılı günler kala ailelere tavsiyelerde bulundu: 'Sınavı kazanamazsa çocuğumun geleceği ne olur?' tarzındaki söylemler, çocuklar tarafından mutlaka duyulur. Bu da onlardaki kaygının bir doz daha artmasına sebebiyet verir.
Çocuğunuzun yaşadığı olayları ancak onunla empati kurarak anlayabilirsiniz. Olabildiğince empati kurmaya çalışın. Onun neler hissettiğini ve olayları nasıl algıladığını düşünün.
Ders çalışması konusunda ısrarcı olmayın. Bu; derslere daha da soğuk bakmasına neden olabilir. Derslerinden uzaklaştığını anladığınızda, onunla, yargılamadan yalnızca konuşun. Gerekirse uzmanlardan destek alın.
Çocuğunuza, onunla gurur duyduğunuzu söyleyin. Onu çalışmalarından ötürü takdir edin. Sonucunda başarısızlık da yaşansa, o süreçteki emeklerin takdir edilmesi her birey için önem teşkil eder.
Çocuğunuzla yalnız dersler ve sınav hakkında değil, farklı konularda da sohbet edin.
Asla ''Ben sana söylemiştim!'' demeyin. Bu, çocuğunuzla sizin aranızda bir çekişmeye yol açar.
Çocuğunuza ait sorumlulukları siz üstlenmeyin. Formunu doldurmayın, eşyalarını onun yerine hazırlamayın. Bu; onu size bağımlı kılar.
Sınav günü giydiği kıyafeti, yaptığı makyajı asla eleştirmeyin. Bırakın kendini nasıl rahat hissediyorsa, öyle giyinsin.
Sınavı kazanamasa da, sizin için önemli olanın kendisi olduğunu vurgulayın. Bunun gerçekliğini ona, ifadenizle ve ses tonunuzla hissettirin. ÖSS için 16 öneri Anadolu Sağlık Merkezi'nden Çocuk ve Ergen Psikiyatristi Dr. Zafer Atasoy, ÖSS'ye 16 gün kala gençlere önerilerde bulundu: 1. Alanınıza katkısı yüksek olan derslerle ilgili sorulara ağırlık verin. Hatalı okuma, yanlış anlama ve acelecilik gibi test çözümünü olumsuz etkileyen alışkanlıklarınızı düzeltin. Deneme sınavını tamamen bitirmeden sınav ortamını sakın terk etmeyin. 2. Zamanı iyi kullanmayı öğrenin. Süre tutarak test çözün. Kendinizi süreye göre ayarlamaya çalışın. 3. Uzun süre ders çalışmanın vereceği sıkıntı ve motivasyon eksikliğinden kurtulmak için spor yapın. Günde en az 20 dakika yürüyün. Ancak sizi yaralama riski yüksek olan sporlardan uzak durun. 4. Çalışma zamanında ara verip TV seyretmek, telefon ile konuşmak dikkati dağıtır. Bu gibi etkinlikleri çalışma bitiminde yaparak, kendinize ödül verin. 5. Geçmiş yıllarda çıkmış olan soruları inceleyin. Sınav soruları, geçmiş yıllardakilerin benzeri olacaktır. 6. Sınav günü uykusuz kalmamak için uyku düzeninize dikkat edin. Sınava bir hafta kala çok geç saatlere kadar çalışmayın. Sabah erken kalkmaya kendinizi alıştırın. 7. İlaç ve ağrı kesici maddeleri zorda kalmadıkça kullanmayın. Bazı adaylar, sınav heyecanını ve kaygıyı kontrol altında tutabilmek için yatıştırıcı ilaçlara sığınırlar. Doğal durumunuzun, sınavda başarılı olabilmek için en uygun durum olduğunu unutmayın. 8. Sınava bir hafta kala yeni konuları öğrenmeyi bırakın. Eski öğrendiklerinizi tekrar etmekle ve test çözmekle yetinin. 9. Son günlerde sınavla ilgili konuşmalardan kaçının. 10. Sınava girilecek okul ve salonu birkaç gün önceden görün. 11. Bedeninizi 3 saat belirli tarzda oturma pozisyonuna alıştırın. Çünkü sınavda sürekli aynı pozisyonda oturacaksınız. 12. Sınava 2 gün kala ders çalışmayı bırakın. Çalışmanın sınav sabahına kadar sürdürülmesi, yarardan çok zararınıza olacaktır. 13. Sınavdan bir gün önce sınav günü kaçta kalkılacaksa, o saatte kalkın. Normal yatış saatinde yatın. 14. Sınavdan önceki akşam, yemeğin hafif olmasına dikkat edin 15. Yatmadan önce son kez belge kontrollerinizi yapın. 16. Sabah erken kalkıp ılık duş alın. Kahvaltı yapın ve olumlu düşüncelerle sınav saatini bekleyin. Kaynak: Sabah