Türkmenistan bilen Bahreın işewür gatnaşyklary işjeňleşdirıär
16.03.2019. Iki günüň dowamynda — 16 — 17-nji martda paıtagtymyzyň «Arçabil» myhmanhanasynda Türkmenistanyň we Bahreın Patyşalygynyň Söwda-senagat edaralary tarapyndan bilelikde guralan türkmen-bahreın işewürler maslahaty geçirildi. Ilkinji gezek geçirilen maslahat halkara hyzmatdaşlygy ösdürmäge täze itergi berip, iki ıurduň gatnaşyklaryny pugtalandyrmagyň ıolunda möhüm ädime öwrüldi.
Işewürleriň duşuşygyna gatnaşmak üçin uly wekiliıet Türkmenistana geldi. Şolaryň hatarynda dostlukly ıurduň döwlet düzümleriniň, maliıe hem-de bilim edaralarynyň, söwda, gaz, nebit, himiıa pudaklarynda, dokma senagatynda, telekommunikasiıa, syıahatçylyk we beıleki ulgamlarda işleıän öňdebaryjy bahreın kompaniıalarynyň wekilleri bar.
Türkmen tarapyndan duşuşyga ministrlikleriň we pudaklaıyn dolandyryş edaralarynyň hem-de Söwda-senagat edarasynyň, şeıle hem Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň wekilleri gatnaşdylar.
Bahreın Patyşalygynyň wekiliıetiniň ıolbaşçysynyň çykyşynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ıolbaşçylygynda milli ykdysadyıetiň ıokary depginlerini görkezıän hem-de diňe ygtybarly we geljegi uly hyzmatdaş hökmünde belent halkara abraıdan peıdalanıan Türkmenistan bilen gatnaşyk etmäge dostlukly ıurduň ıokary gyzyklanma bildirıändigi nygtaldy. Häzirki maslahat giň gerimli ugurlar boıunça özara bähbitli hyzmatdaşlygy ösdürmäge iki ıurduň özara ymtylmalarynyň subutnamasydyr.
Forumyň barşynda Bahreın Patyşalygynyň Söwda-senagat edarasynyň, Ykdysady ösüş boıunça müdirliginiň, Merkezi bankynyň, «Banagas» milli gaz kompaniıasynyň wekilleri çykyş etdiler. Olaryň çykyşlarynyň üstüni Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrliginden, Söwda-senagat edarasyndan, Döwlet daşary ykdysady iş bankyndan, «Türkmengaz» döwlet konserninden hem-de Senagatçylar we telekeçiler birleşmesinden türkmen kärdeşleri ıetirdiler.
Maslahata gatnaşyjylar çäräniň baş wezipesiniň bahreınli myhmanlary Türkmenistanyň ykdysady kuwwaty bilen tanyşdyrmakdan, milli ykdysadyıetiň döwlete degişli däl ulgamynyň wekilleri bilen netijeli uzak möhletli aragatnaşyklary ıola goımakdan we pugtalandyrmakdan ybaratdygyny bellediler.
Ikitaraplaıyn hyzmatdaşlygy ösdürmegiň geljegi, täze gatnaşyklary ıola goımak, maıa goıum, söwda, bank, nebitgaz we beıleki ulgamlarda mundan beıläk gatnaşyk etmegiň meıilnamalaryny ara alyp maslahatlaşmak duşuşygyň esasy meseleleri boldy.
Çykyş edenleriň belleışi ıaly, «Türkmenistanyň Prezidentiniň ıurdumyzy 2019 — 2025-nji ıyllarda durmuş-ykdysady taıdan ösdürmegiň Maksatnamasynyň» çäklerinde milli ykdysadyıetimiziň eksport kuwwatyny diwersifikasiıa ıoly bilen ösdürmek we pugtalandyrmak boıunça toplumlaıyn çäreler geçirilıär, nebitgaz serişdeleriniň gazylyp alnyşyny artdyrmaga we tebigy baılyklary gaıtadan işlemek üçin düzümleri döretmäge niıetlenen ıurdumyzyň ıangyç-energetika toplumyny ösdürmäge köp mukdarda serişdeler gönükdirilıär.
Türkmenistanyň ykdysadyıetine maıa goımagyň özüne çekijiligini ıokarlandyrmak maksady bilen, degişli düzümler ösdürilıär, maıadarlaryň hukuklaryny goramak boıunça halkara talaplar nazara alnyp, maıa goıum işleriniň kanunçylyk binıady yzygiderli kämilleşdirilıär.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan alnyp barylıan Türkmenistanyň döwlet ösüşiniň strategiıasyna laıyklykda amala aşyrylıan hususy telekeçiligiň giňden goldanylmagy, özara hormat goımak we özara bähbitlilik ıörelgelerinde gyzyklanma bildirıän ähli taraplar bilen söwda-ykdysady gatnaşyklary giňeltmäge ıardam berıär.
Işewürlik maslahatyna gatnaşyjylara Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň ykdysady kuwwaty we üstünlikleri barada, möhüm döwlet ösüşlerini göz öňünde tutıan hyzmatdaşlygyň geljegi uly ugurlary barada giňişleıin maglumat berildi. Şeıle-de dünıä bazarynyň ösüşiniň möhüm meselelerine hem-de Merkezi Aziıa sebitinde özüne çekiji ıurt hökmünde döwletimiziň eıeleıän ornuna garaldy.
Işewürler maslahatynyň işiniň birinji gününiň jemleri boıunça Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasy bilen Bahreın Patyşalygynyň Söwda-senagat edarasynyň arasynda Özara düşünişmek hakyndaky Ähtnama, «Türkmengaz» döwlet konserni bilen «Gulf Petrochemical Industries» kompaniıasynyň arasynda «İaşyrynlyk hakynda Ylalaşyga», «Türkmengaz» döwlet konserni bilen «Gulf Petrochemical Industries» kompaniıasynyň arasynda gaz we gazhimiıa pudagynda özara hyzmatdaşlyk etmek barada Özara düşünişmek hakyndaky Ähtnama, «Türkmenhimiıa» döwlet konserni bilen «Gulf Petrochemical Industries» kompaniıasynyň arasynda «İaşyrynlyk hakynda Ylalaşyga», «Türkmenhimiıa» döwlet konserni bilen «Gulf Petrochemical Industries» kompaniıasynyň arasynda Özara düşünişmek hakyndaky Ähtnama gol çekildi.
Türkmen-bahreın işewürler maslahatynyň ikinji gününde energetika, nebit we gaz, himiıa senagaty, oba hojalygy, syıahatçylyk ulgamlarynyň ileri tutulıan ugurlarynda iki ıurduň pudaklaıyn ministrlikleriniň hem-de edaralarynyň arasynda duşuşyklar we gepleşikler geçirildi.
Bahreın Patyşalygynyň elektroenergiıa we suw serişdeleri ministri Abdel Huseın ben Ali Mirzanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň gurluşyk, energetika we jemagat hojalygy boıunça orunbasary hem-de ıurdumyzyň energetika ministri bilen geçen duşuşygynda energetika ulgamynda döwletara hyzmatdaşlygy ösdürmegiň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
Häzir Türkmenistanyň elektroenergetikasy halk hojalyk toplumynyň beıleki pudaklary ıaly düıpli döwrebaplaşdyrylyp, ählumumy energetika howpsuzlygyny üpjün etmek babatda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň halkara başlangyçlaryny durmuşa geçirmek üçin berk binıat döredıär. Bu ugurda geçirilıän işleriň esasy maksatlarynyň biri energetika ulgamynda oňa gatnaşyjylaryň ählisiniň bähbitlerine kybap gelıän köptaraply hyzmatdaşlygyň täze nusgalaryny işläp taııarlamakdan ybaratdyr.
Abdel Huseın ben Ali Mirza şeıle hem ıurdumyzyň hökümetiniň degişli agzalary meliorasiıa ulgamynda ägirt uly suw hojalyk taslamalaryny durmuşa geçirmekde, çölleşmäge we topragyň şorlaşmagyna garşy göreşmekde Türkmenistanyň oňyn tejribesini ara alyp maslahatlaşdy. Bahreın Patyşalygynyň elektroenergiıa we suw serişdeleri ministrine Garagumuň merkezinde ıerleşen täsin suw desgasy bolan «Altyn asyr» Türkmen kölüniň gurluşygynyň birinji nobatdakysynyň netijeleri görkezildi. Onuň gurluşygy zeı suwlaryny gaıtadan ulanmak meselelerini çözmegi maksat edinip, daşky gurşawa aıawly garamagyň nusgasyny görkezıär.
Şeıle hem Bahreın Patyşalygynyň nebit ministri, Milli gaz kompaniıasynyň ıerine ıetiriji direktory şeıh Mohamed bin Halifa bin Ahmed al Halifanyň ıurdumyzyň ıangyç-energetika toplumynyň ıolbaşçylary bilen duşuşygy geçirildi. Duşuşygyň barşynda energetika ulgamynda, aıratyn-da, nebithimiıa we gazhimiıa senagatyna degişli taslamalar boıunça hyzmatdaşlyk meseleleri gyzyklanma bildirilip, ara alnyp maslahatlaşyldy. Häzir ıurdumyzda milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygyna laıyklykda, nebiti we gazy gazyp almagyň hem-de gaıtadan işlemegiň mukdaryny artdyrmaga gönükdirilen hem-de dünıä bazarlarynda uly islegden peıdalanıan dürli nebitgaz önümleriniň önümçiligine gönükdirilen köp işler alnyp barylıar.
Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanda gaıtadan işleıän senagat maksadalaıyk döwrebaplaşdyrylıar. Türkmenbaşydaky nebiti gaıtadan işleıän zawodlar toplumynda Euro-5 ölçeglerine kybap gelıän EKO-5 dizel ıangyjynyň hem-de polipropileniň önümçiligi ıola goıuldy. Şonuň ıaly-da, «Türkmenbaşydaky nebiti gaıtadan işleıän zawodlar toplumyny we Seıdiniň nebiti gaıtadan işleıän zawodyny ösdürmegiň konseptual strategiıasy» işlenilip taııarlanylıar. Şol strategiıanyň çäklerinde ıurdumyzyň ägirt uly senagat kärhanalarynyň mümkinçilikleri giňişleıin seljeriler hem-de olary mundan beıläk-de ösdürmegiň geljegi uly ugurlary, toplumyň zawodlarynda dünıä bazarlarynda ıokary islegden peıdalanıan nebit önümleriniň geçginli görnüşlerini öndürmegiň ugurlary kesgitleniler.
Şeıle hem geçen ıyl hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda Balkan welaıatynyň Gyıanly şäherçesinde polietilen we polipropilen öndürıän gazhimiıa toplumy, karbamid, kaliı dökünlerini öndürıän zawodlar, kükürt kislotasyny öndürıän önümçilik bölümi ulanmaga berildi. İaponiıanyň GTL tehnologiıasy esasynda tebigy gazdan suwuk ıangyç öndürjek zawodyň gurluşygy tamamlaıjy tapgyrda barıar.
İakyn wagtda ıurdumyzda gazhimiıa önümleriniň, şol sanda pes dykyzlykly polietileniň, polipropileniň, poliwinilasetatyň, poliwinilhloridiň, metalonyň, suwuk hloruň, natriı sulfatynyň we beılekileriň önümçiligini giňeltmäge gönükdirilen ıene-de birnäçe taslamalary amala aşyrmak maksat edinilıär. Şolar halkara hyzmatdaşlygy üçin geljegi uly ulgamlardyr.
«Türkmengaz», «Türkmennebit» we «Türkmenhimiıa» döwlet konsernleriniň wekilleri «Gulf Petrochemical Industries» nebithimiıa önümçilik kompaniıasynyň wekilleri bilen duşuşdylar. Taraplar türkmen-bahreın işewürler maslahatynyň ilkinji gününde gol çekilen gaz we gazhimiıa pudagynda hyzmatdaşlyk etmek boıunça özara düşünişmek hakyndaky Ähtnamanyň çäklerinde geljegi uly ugurlary ara alyp maslahatlaşdylar.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň ulag we aragatnaşyk ulgamy boıunça orunbasarynyň hem-de Türkmenistanyň senagat we kommunikasiıa ministriniň Bahreın Patyşalygynyň senagat, söwda we syıahatçylyk ministri Zaıed bin Raşid Al-Zaııani bilen bolan söhbetdeşliginde myhman türkmen senagatynyň üstünlikleri bilen tanyşdyryldy.
Diıarymyzda öndürilıän önümleri daşarky bazarlarda öňe ilerletmek ulgamynda iki ıurduň hyzmatdaşlygyny ösdürmegiň meselelerine, ıurdumyzyň senagat toplumynyň bäsdeşlige ukyplylygyny ıokarlandyrmak maksady bilen, işewürligi işjeňleşdirmek üçin şertleri döretmek hem-de hususyıetçileriň başlangyçlaryny höweslendirmek, bu ulgama öňdebaryjy tejribäni we innowasion tehnologiıalary ornaşdyrmak boıunça möhüm meselelere garaldy.
Zaıed bin Raşid Al-Zaııani bilen Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň söwda ulgamy boıunça orunbasarynyň hem-de Türkmenistanyň söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministriniň duşuşygynda iki ıurduň ykdysady hyzmatdaşlygynyň meseleleri boıunça gyzyklanma bildirilen pikir alyşmalar boldy. Özara gatnaşyklary yzygiderli ösdürmek, onuň köptaraply kuwwatyny has doly durmuşa geçirmek, maıa goıum işjeňligini höweslendirmek, işewür düzümleriň ugry boıunça netijeli gatnaşyklar üçin has oňat şertleriň bardygy nygtaldy.
Dostlukly ıurduň wekiliıetiniň wekilleri Türkmenistan bilen özara bähbitli hyzmatdaşlygy ösdürmäge gyzyklanma bildirıändiklerini nobatdaky gezek tassyklap, ıurdumyzda dürli ulgamlarda amala aşyrylıan iri möçberli taslamalara işjeň gatnaşmaga taııardyklaryny aıtdylar.
Özara gatnaşyklaryň ıene-de bir geljegi uly ugry hökmünde syıahatçylyk ulgamy agzaldy. Bahreın Patyşalygynyň senagat, söwda we syıahatçylyk ministri hem-de ıurdumyzyň syıahatçylyk baradaky döwlet komitetiniň başlygy bu ulgamy ösdürmek baradaky meseleleri ara alyp maslahatlaşdylar. Köp sanly ıagdaılar, şol sanda deňiz syıahatçylygynyň ösdürilmegi bu ulgamda ikitaraplaıyn gatnaşyklaryň giňeldilmegine oňyn mümkinçilik döredıär. Bahreın wekiliıeti bu ulgamdaky tejribelerini türkmen kärdeşleri bilen paılaşdylar.
Öz nobatynda, olar halkara işewürlik, medeni we sport merkezlerini özünde jemleıän dünıä derejeli dynç alyş künjegi bolan, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen döredilıän «Awaza» milli syıahatçylyk zolagynyň mümkinçilikleri bilen tanyşdyryldy. Bu ıerde iri halkara ıaryşlar we beılekiler yzygiderli geçirilıär.
Bahreın Patyşalygynyň we Türkmenistanyň Söwda-senagat edaralarynyň ıolbaşçylarynyň duşuşygynda ıurdumyzyň önüm öndürijileriniň harytlaryny Bahreıniň bazarlaryna eksport etmegiň geljegine aıratyn üns çekildi.
Patyşalygyň wekiliıeti Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň döredilmeginiň 11 ıyllygyna bagyşlanan serginiň açylyşynda Türkmenistanyň ykdysadyıetiniň döwlete degişli däl ulgamynyň giň gerimi hem-de hususy kärhanalar tarapyndan öndürilıän önümler bilen tanyşdylar.
Sergide bahreınli myhmanlar dürli ulgamlarda: senagat, oba hojalygy, gurluşyk we gurluşyk serişdeleri, gaıtadan işleıän hem-de azyk senagaty, ulag, logistika, syıahatçylyk, bilim, söwda we hyzmatlar, maglumat-kommunikasiıa tehnologiıalary hem-de ençeme beıleki ulgamlarda ıöriteleşen 180-den gowrak hususy kompaniıalar bilen tanyşdyryldy.
Şeıle hem Bahreın ösüş birleşiginiň ıerine ıetiriji direktory bilen Türkmenistanyň maliıe we ykdysadyıet ministriniň duşuşygy geçirildi. Duşuşykda halkara şertnamalaryň durmuşa geçirilişinde iki ıurduň oňyn tejribesi ara alnyp maslahatlaşyldy hem-de maıa goıum ugruna üns berlip, ikitaraplaıyn ykdysady hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagyň meselelerine garaldy.
Ikitaraplaıyn gepleşikleriň çäklerinde dostlukly ıurtlaryň Merkezi banklarynyň wekilleri hyzmatdaşlygy has-da ösdürmegiň geljegini ara alyp maslahatlaşdylar. Şonuň ıaly-da, Bahreın Patyşalygynyň «Salam» bankynyň wekili bilen Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň arasynda Türkmenistanda Bahreıniň maliıe düzümleriniň işlerini giňeltmegiň mümkinçilikleri barada gepleşikler geçirildi. Şunda hyzmatdaşlyk gatnaşyklarynyň täze usulyna garamaga aıratyn üns berildi.
Bahreın Patyşalygynyň «Kalaam» telekommunikasiıa kompaniıasynyň hem-de Türkmenistanyň Senagat we kommunikasiıa ministrliginiň «Türkmenaragatnaşyk» agentliginiň ıolbaşçylarynyň arasynda hem gepleşikler geçirildi. Taraplar ıurdumyzda iri düzümleıin taslamalary durmuşa geçirmegiň mümkinçiligini ara alyp maslahatlaşdylar.
Mahlasy, iki ıurduň işewür toparlary tarapyndan üstünlikli gatnaşyklary giňeltmek boıunça anyk teklipler bilen berkidilıän özara gyzyklanmalar hem-de hoşniıetli erk-isleg Türkmenistanyň hem-de Bahreın Patyşalygynyň netijeli hyzmatdaşlygy mundan beıläk-de işjeňleşdirmek üçin binıat bolup hyzmat edıär. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow döwlet syıasatynyň İakyn Gündogar ugry babatda bu ıurt bilen köptaraply hyzmatdaşlygy diwersifikasiıa ıoly bilen ösdürmäge üns berıär.