Tarihî olarak vokatif hâli Hint-Avrupa hâl sisteminin bir parçası olup Latince, Sanskrit, ve klâsik Yunancada vardır. Birçok modern Hint-Avrupa dilinde kaybolmasına karşın bazılarında bugüne kadar kalmıştır. Örnekleri Modern Yunanca, Arnavutça, Baltık dillerinden olan Litvanyaca ve Letonyacada, Slav dillerinden Lehçe, Çekçe, Hırvatça, Sırpça, Ukraynaca, Makedonca, Bulgarca ve modern Kelt dillerinden İskoçça (Kelt) ve İrlandacada bulunmaktadır. Romen dillerinden Rumencede vokatif korunmuş olup bazen kendini göstermektedir; mesela kişisel artikeli kullanan, fakat vokatif hâlden önce düşüren Katalanca ve Portekizcede. Ekstremaduraca ve Falacada sonda gelen bâzı sesliler (İng. post-tonical vowel), isimlerin vokatif hâlinde açığa çıkarlarsa da bu yeni bir gelişme sonunda oluşmuş olup Latincedeki vokatif hâlden gelmemektedir. Hint-Avrupalı olmayan Gürcüce gibi dillerde de görülmektedir.
1.5 Romen dilleri
Hint-Avrupa dillerinde vokatif hâlDüzenle
Üç tarihî Hint-Avrupa diliDüzenle
Case Proto-Hint-Avrupalı Latince Klâsik Yunanca Sanskrit
Yalın hâl *wl̥kʷ-o-s lup-u-s λύκ-ο-ς (lúk-o-s) vr̥k-a-s
Vokatif hâl *wl̥kʷ-e-Ø lup-e-Ø λύκ-ε (lúk-e-Ø) vr̥k-a-Ø
Abdullah (e) Apo
Fatima (d) Fattê
Mahmud (e) Maho
Mostafa (e) Misto
Sayyid (e) Saydo
Zaynab (d) Zaynê
Azad (e) Lo Azad! / Azado
Diyar (e) Lo Diyar! /Diyaro
Genelde Kürtçe kadın adlarının sonları zaten -ê üzerine, erkek adları da -o ile bitmektedir. Örnekler: Aso, Derdo, Gulê, Memo, Nazê, Şemo.
Gender eril dişil m f
İngilizce o koca erkek o koca oğlan o koca kadın o koca tavuk John Mary
Sg. Yalın hâl an fear mór an buachaill mór an bhean mhór an chearc mhór Seán Máire
Genitif an fhir mhóir an bhuachalla mhóir na mná móire na circe móire Sheáin Mháire
Vokatif a fhir mhóir a bhuachaill mhóir a bhean mhór a chearc mhór a Sheáin a Mháire
Pl. Yalın hâl na fir móra na buachaillí móra na mná móra na cearca móra
Genitif na bhfear mór na mbuachaillí móra na mban mór na gcearc mór
Vokatif a fheara móra a bhuachaillí móra a mhná móra a chearca móra
Yalın hâl Vokatif hâl
Domhnull a Dhomhnuill
Venedikçede vokatif hâl, hâl sonlarını kaybeden çoğu Romen dili gibi herhangi bir sonla belirlenmez. Fakat dişil özel isimlerinde belirteçin yokluğuyla hâlâ görülmektedir. Buna yüklemlerde de ismin diğer hâllerinde dişil isimlerden önce gelen Ła / L' kişisel artikeli örnek gösterilebilir. Böylece vokatif hâl, hiçbirinin özel bir sonu ya da edatı olmamasına rağmen hem yalın, hem de -i hâli (akuzatif) hâllerinden ayırt edilebilir. Bunun aksine eril ve diğer isimler, yalnızca ses uyumuna ve ses kesmelerine (İng. voice breaks) dayanmaktadır.
Vokatif Marìa vien qua! / varda Marìa!
Vokatif so' mi Marìa!
paní Eva (Bayan Eve) paní Evo! (Bayan Eve!)
pan profesor (Bay Professor) pane profesore! (Bay Professor!)
knížka (kitap) knížko!
Pani Ewa (Bayan Eve) Pani Ewo! (Bayan Eve!)
Ewusia (Ewanın küçültmesi) Ewusiu!
ciemność (karanlık) ciemności!
książka (kitap) książko!
Pan profesor (Bay Professor) Panie profesorze! (Bay Professor!)
wilk (kurt) wilku!
Birinin unvanını, işlevini veya ailevî rolü gibi başka bir özelliğini kullanarak hitapta
Diğer dil gruplarından örneklerDüzenle
^ Jiyad. "A Hundred ve One Rules! A Short Reference to Arapça Syntactic, Morphological & Phonological Rules for Novice & Intermediate Levels of Proficiency" (DOC). Welcome to Arabic. Erişim tarihi: 28 Kasım 2007. Bilinmeyen parametre |birinci= görmezden gelindi (yardım)
^ "Lesson 5". Madinah Arabic. Erişim tarihi: 28 Kasım 2007.
^ "AYET KARŞILAŞTIRMA: Bakara / 153". http://www.kuranmeali.com/: Türkçe Kur'an Mealleri. 27 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2011. Ey iman edenler! Sabır ve namazla yardım isteyin. Şüphe yok ki Allah, sabredenlerle beraberdir.
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Vokatif&oldid=21037058" adresinden alındı.
Son düzenleme 4 Ekim 2019, 18.24