İnovasyon Yönetimi: Kalite
1950’lerde Dr. Edwards Deming’in Japon mühendislerine istatistik metodları öğreterek bir anlamda başlattığı ve Japon mallarının imajını çok kötüden çok iyiye taşıyan Kalite Hareketi, ABD kıyılarına yine Deming ile 1980’lerin başında ulaşabildi. 1979 ile 1982 arasında 3 milyar Dolar zarar eden Ford, Deming ile çalışmaya başladı ve 1986’da Amerika’nın en kârlı otomotiv şirketi oldu. ABD’de 1987’de çıkarılan Malcolm Baldrige Ulusal Kalite İyileştirme Yasası ve arkasından oluşturulan aynı isimli kalite ödülü Amerika’da süren kalite hareketine bir şekil verdi. 1989’da Avrupa’nın önde gelen 14 şirketinin CEO’ları biraraya gelerek Avrupa Kalite Yönetimi Vakfı’nı (EFQM) oluşturdular, ve 1992’de Avrupa Kalite Ödülü verilmeye başlandı.1993’de TÜSİAD ve Kalder tarafından oluşturulan kalite ödülü de Türkiye’de kalite hareketinin miladı oldu.
Kalite Neden Yeterli Değil?
İstatistiksel süreç kontrolundan kalite kontroluna, kalite kontrolundan kalite güvencesine, oradan da İş Mükemmelliği anlayışına ulaşan evrimde şirketlerin iş mükemmelliğine erişebilmek için uygulayabilecekleri şablonlar geliştirildi. Gerçekten de bugün EFQM şablonunu alıp, daha önce bu süreçten geçmiş şirketlerin uygulamalarını da benzeterek tekrarlamaya çalışan veya “iyi uygulama kıyaslamaları” yapan şirketler mükemmel hale gelebildiler, ve gelmeye de devam ediyorlar. Ne var ki, burada başka bir sorun ortaya çıkıyor. Artık yalnızca kaliteli ve mükemmel olmak şirketleri ve ürünlerini farklılaştıramıyor. Farklılaşamayan şirketler de sonu olmayan bir fiyat rekabetine mahkum oluyorlar. Bu da giderek sektörün tamamını kârsız bir hale getirebiliyor.
Oysa kalite hareketinin Amerika’da ilk filizlenmeye başladığı yıllarda kalite kendi başına ayırdedici bir unsur idi, ve kaliteli ürünlerin de bir fiyatı vardı. Mercedes-Benz ve BMW kaliteli ama pahalı idi.Japon ve Kore otomobilleri ucuz ama kalitesiz idi. Çin malı otomobil henüz yoktu. Geçen zaman içerisinde öncelikle Toyota bu ezberi bozdu. Artık kaliteli bir ürün, pahalı bir ürün demek değildi. Pahalı olanların, pahalılıklarını haklı çıkaracak başka birşeye ihtiyaçları vardı.
Bugün müşteriler için kalite hijyenik bir faktör. Olması zaten beklenen birşey. Ürünlerin güvenli olması da büyük ölçüde mevzuat ile garanti altına alındı. Yani bir ürünün kaliteli ve güvenli olması onu ayrıştırmaya yetmiyor. Artık Çin’den gelen ürünler dahil birçok malın kalitesi bir noktaya geldi. Eskiden IBM’e fason üretim yapan Lenovo, IBM’in dizüstü bilgisayar işini satın aldı. Kendi markası ile üretiyor ve dahası dünyanın en inovatif şirketlerinden biri olarak adlandırılıyor. Dünyanın en inovatif 50 şirketi arasında 2008 sıralamasında yer almayan Çinli elektrikli otomobil üreticisi BYD, 2009 yılında listeye doğrudan 8. Sıradan giriyor. Bu şirketin hisselerinin 2006-2009 arasındaki getirisi %99, listedeki diğer 49 şirketin hepsinin üzerinde. Bundan böyle şirketler için karın doyuran tek şey var, o da inovasyon.
6 Sigma ve İnovasyon Birlikte Yaşayabilir mi?
Öte yandan şirketler kaliteli olmak zorunda. Kaliteli olmak kendi başına bir fark yaratmıyor ama kalitesizliğin bir bedeli var. Kalitede herhangi bir eksiklik, o marka ile ilgili ciddi bir hayal kırıklığına yol açıyor. Kalitenin maliyetle de bir ilişkisi var. Geçtiğimiz yıllarda maliyetleri azaltma, verimliliği arttırma, hata oranını indirme, ve tam hedefte üretim yapmaya dönük bir araç olarak Yalın 6 Sigma metodolojileri uygulanmaya başlandı. Kalite sapmalarını en aza indiren bu teknikler özellikle operasyonel mükemmelliği yakalamak ve hatta operasyonel inovasyonlar gerçekleştirmek için iyi yaklaşımlar. Ancak 6 Sigma’yı bir metodoloji, bir araç olmaktan çıkarıp bir amaç, bir kurumsal felsefe gibi benimseyen şirketler var. 6 Sigma yaklaşımı daha içe dönük, istikrarlı bir şekilde aynı sonucu almayı, kontrolu hedefleyen bir metodoloji. Bunu bütün şirkete uyguladığınızda ve genel bir iş yapış tarzına dönüştürdüğünüzde ise inovasyon yeteneğinde geriye düşebilirsiniz. Çünkü inovasyon kültürü dışa, pazara, müşteriye dönük odaklanmayı ve, aynılığın ötesine geçip yeni pazarları, yeni teknolojileri, yeni iş modellerini aramayı, hata yapmaya toleransı ve ölçülü riskler almayı gerektiriyor. İnovasyon ve 6 Sigma bir şirkette birlikte iyi yaşayabilir, ancak şirketin doğru yerine doğru odaklanmayla gitmek gerekir. Bunu başarabilen GE ve 3M gibi şirketler var.
Mükemmel Şirketler İnovatif Olmak Zorunda
İş Mükemmelliği kavramı ise, üretim ve hizmet kalitesinin, süreç kalitesinin ötesine geçen ve bir şirketin iş yapış şeklinin bütününe dönük bir kavram. Bana zaman zaman sorulan bir soru, inovasyonun iş mükemmelliğine inanmış bir şirkete nasıl oturacağı. Önemli iki iş dergisi her yıl Dünyanın En İnovatif 50 Şirketi ile Dünyanın En Beğenilen 50 Şirketini seçiyorlar. Bu iki liste arasında ciddi bir benzerlik var, hatta ilk iki sıradaki şirketler Apple ve Google her iki listede de aynı. Ancak bunda şaşılacak bir şey yok. Bir şirketin mükemmel olabilmesi için aynı zamanda inovatif olması lazım. Çünkü inovatif şirketler her zaman müşterilerine daha iyi bir değer sunarlar, daha kârlıdırlar ve dolayısıyla hissedarlarına daha iyi bir değer sunarlar. İnovatif şirketlerin çalışanları daha mutludur çünkü fikirleri değer bulur, daha canlı ve işbirliğine açık bir ortamda çalışırlar, ve yaptıklarının sonucunu zaman zaman şirketin kaderini de değiştirebilecek şekilde görürler.
İş Mükemmelliği altyapısı şirketin temel sistemlerinin, kaynaklarının, ve süreçlerinin yerli yerinde olmasını sağladığı için de İnovasyon Yönetim Sistemi bunun üzerine daha kolay oturur. İnovasyon ve iş mükemmelliği, birbirini destekleyen ve birlikte çalıştıklarında bir yandan şirketin bugününü garanti altına alan, bir yandan da geleceği yaratan kavramlardır.
Posted by Ali Ozgenc at 07:45 PM in Capital Yazıları, Değişim, Kalite, Rekabet, Strateji, Yönetim, İnovasyon Yönetimi, İş Mükemmelliği | Permalink | Comments (0) | TrackBack (0)