Arşiv (September 2008) 84 83 82 81 80 79 78 77 76 75 74 73 72 71 70 69 68 67 66 65 64 63 62 61 60 59 58 57 56 55 54 53 52 51 50 49 48 47 46 45 44 43 42 41 40 39 38 37 36 35 34 33 32 31 30 29 28 27 26 25 24 23 22 21 20 19 18 17 16 15 14 13 12 11 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 > Türkiye Siyaset > Kapatılmamanın maliyeti
TÜR­Kİ­YE, AK Par­ti’nin ka­pa­tıl(a)ma­ma­sı­nın ar­dın­dan bir ay geç­miş ol­ma­sı­na rağ­men tüm “ye­ni dö­nem si­ya­se­ti” tar­tış­ma­la­rı­nı tü­ke­ten bir ha­va­nın içe­ri­si­ne gö­mül­dü. İs­tan­bul’da Af­ri­ka Zir­ve­si ve Gür­cis­tan’da ters­ten “Kü­ba fü­ze kri­zi” ger­çek­leş­me­se ve Ame­ri­ka’da Barack Oba­ma’nın en­se­si­ne mü­es­ses ni­zam kar­şı­sın­da meş­ru­iye­ti sağ­la­ma­sı dü­şü­nü­len Jo­e Bi­den “ve­ril­me­se”, son bir ayı ne­re­dey­se si­ya­se­ten sif­tah ya­pa­ma­dı­ğı­mız bir dö­nem ola­rak ge­çi­re­cek­tik. Zi­ra ge­çen ay bo­yun­ca il­ginç bir şe­kil­de “ka­pa­tıl­ma­ma”nın ne ma­hi­ye­ti ne de ma­li­ye­ti ye­te­rin­ce ir­de­len­di. Ne Ana­ya­sa Mah­ke­me­si üye­le­ri­nin 180 de­re­ce “ide­olo­jik sav­rul­ma­la­rı” ne de AK Par­ti’nin ka­ra­ra ver­di­ği tep­ki, bek­le­nen dü­zey­de tar­tı­şıl­dı. AK Par­ti, “Dur­mak yok, yo­la de­vam” dis­ku­ruy­la “Kal­dı­ğı­mız yer­den de­vam” de­di. Pe­ki, AK Par­ti ne­re­de kal­mış­tı, ha­tır­la­ya­nı­nız var mı?
Hü­kü­me­tin ka­pat­ma da­va­sı­nın baş­lan­gı­cın­dan bu ya­na ser­gi­le­di­ği tek po­li­tik ma­nev­ra “ey­lem­siz­lik”. Bu po­li­ti­ka ye­rel se­çim­le­re ka­dar uza­nır­sa, son bir yı­lı­nı si­ya­si ey­lem­siz­lik­le ge­çir­miş bir ik­ti­dar kom­po­zis­yo­nuy­la kar­şı kar­şı­ya ka­la­bi­li­riz. Ey­lem­siz­lik po­li­ti­ka­sı tes­pi­ti­ne kar­şı ar­gü­man­lar da ge­liş­ti­ri­li­yor ta­bi­i. Me­se­la Er­ge­ne­kon so­ruş­tur­ma­sı­nın baş­lı ba­şı­na bü­yük bir ey­lem ol­du­ğu dil­len­di­ri­li­yor. Si­ya­si ey­lem­siz­lik tes­pi­tin­de bu­lun­mak, el­bet­te Er­ge­ne­kon so­ruş­tur­ma­sı­nı kü­çüm­se­mek ya da yad­sı­mak an­la­mı­na gel­mez. An­cak Er­ge­ne­kon so­ruş­tur­ma­sı, si­ya­si ey­lem­siz­lik ha­li­ni nes­he­den bir du­rum de­ğil­dir. Mez­kûr so­ruş­tur­ma ne ka­dar ba­şa­rı­lı olur­sa ol­sun, si­ya­si yön­süz­lü­ğü or­ta­dan kal­dı­ra­bi­le­cek bir araç ola­maz. Ak­si­ne Er­ge­ne­kon so­ruş­tur­ma­sı, si­ya­si ey­lem­siz­lik ha­li­ni meş­ru­laş­tır­dı­ğın­dan, si­ya­si bir il­lüz­yon do­ğur­ma ris­ki­ne ge­be­dir. So­ruş­tur­ma­nın bu aşa­ma­dan son­ra si­ya­se­te ka­ta­bi­le­ce­ği çok faz­la bir şey bu­lun­ma­mak­ta­dır. Çün­kü ba­şa­rı an­la­mın­da do­ruk nok­ta­sı­nı çok­tan ya­ka­la­mış, Türk si­ya­si ta­ri­hi için ka­ta­li­zör ol­ma gö­re­vi­ni çok­tan ifa et­miş­tir. Bun­dan son­ra ik­ti­da­rın üs­tü­ne dü­şen va­zi­fe, bu ba­şa­rı­lı ope­ras­yo­nu ge­nel si­ya­si viz­yon pa­ran­te­zi içe­ri­si­ne ala­rak bü­yük si­ya­si so­ru­la­rı sor­ma ve bun­la­ra ce­vap ara­ma ol­ma­lı­dır.
An­cak ka­pa­tıl­ma­ma ka­ra­rı son­ra­sı ye­ni dö­ne­min me­sa­jı­nı hü­kü­met üze­rin­den an­la­ma­ya gay­ret et­ti­ği­miz­de kar­şı­mı­za kos­ko­ca bir be­lir­siz­lik çık­mak­ta­dır. Bu be­lir­siz­lik, iç si­ya­set­te bü­yük adım­lar atıl­ma­dı­ğı sü­re­ce de­vam ede­cek­tir. Ve sa­de­ce iç si­ya­se­ti kı­sır­laş­tır­mak­la kal­ma­ya­cak; dış po­li­ti­ka açı­lım­la­rı­nı da et­ki­siz ya da an­lam­sız ha­le ge­ti­re­cek­tir. AK Par­ti ka­pat­ma da­va­sı­nı mü­te­aki­ben bir­çok önem­li si­ya­si adım at­tı. Ku­zey Irak’la doğ­ru­dan mu­ha­tap ol­mak, Su­ri­ye-İs­ra­il gö­rüş­me­le­ri, ye­ni GAP pa­ke­ti, ye­ni teş­vik sis­te­mi vb. La­kin bü­tün bu önem­li adım­lar, ey­lem­siz­lik si­ya­se­ti­nin bas­kı­sı al­tın­da hak et­tik­le­ri te­vec­cü­hü gö­re­me­di­ler. Tıp­kı Af­ri­ka Zir­ve­si’nin ve Kaf­kas­ya açı­lı­mı­nın hak et­ti­ği il­gi­yi gör­me­me­si gi­bi. Bu, ba­sit bir med­ya il­gi­siz­li­ğin­den zi­ya­de, biz­zat ey­lem­siz­lik si­ya­se­ti­nin ta­bii bir so­nu­cu­dur. Çün­kü ar­ka-ka­pı si­ya­se­ti, ma­te­ma­tik­sel ola­rak ka­zan­dı­rır­ken, ile­ti­şim­sel ola­rak kay­bet­ti­re­bi­len bir si­ya­set bi­çi­mi­dir. Kit­le­ler ve elit­ler, ça­tış­ma mev­zu­su olan ko­nu­lar­da ik­ti­da­rın he­sap­laş­tı­ğı­nı gör­mek is­ter­ler. An­cak bir he­sap­laş­ma­dan, ko­nuy­la il­gi­li adım atıl­dık­tan son­ra ik­ti­da­ra güç at­fe­der­ler. Bu­ra­dan da muk­te­dir ik­ti­dar ne­şet eder. Ak­si du­rum­lar­da mağ­lup, mağ­dur ve­ya muğ­lâk ik­ti­dar gö­rün­tü­sü de­vam eder.
Önü­müz­de ma­hal­li se­çim­ler var. Muh­te­me­len yıl­ba­şıy­la ye­ni­den sı­cak se­çim ha­va­sı­na gi­re­ce­ğiz. Ey­lül ile bir­lik­te ise so­ğuk se­çim at­mos­fe­ri baş­la­ya­cak. Hü­kü­me­tin se­çim­ler ön­ce­sin­de en azın­dan si­ya­se­ti se­çim­le­re ta­şı­ya­cak, iz bı­ra­ka­cak ba­zı ka­rar­la­ra im­za at­ma­sı el­zemdir. Özel­lik­le Si­ya­si Par­ti­ler Ya­sa­sı ve Kürt me­se­le­si en acil so­run­la­rın ba­şın­da gel­mek­te­dir. Si­ya­si Par­ti­ler Ya­sa­sı ve par­ti ka­pat­may­la il­gi­li bir ana­ya­sa de­ği­şik­li­ği ma­sa­da dur­mak­ta­dır. Ye­ni ana­ya­sa çı­kı­şı­nı ken­di eliy­le nes­het­miş olan AK Par­ti’nin ge­li­nen son nok­ta­da tek pa­ket ha­lin­de bü­yük bir ana­ya­sa de­ği­şik­li­ği­ne git­me­si zor gö­zük­mek­te­dir. Se­çim ön­ce­sin­de par­ti ka­pat­ma­yı fii­len im­kân­sız ha­le ge­ti­ren bir ana­ya­sa de­ği­şik­li­ği si­ya­si ge­ri­li­mi ye­ni­den tır­man­dı­ra­bi­lir. La­kin mez­kûr de­ği­şik­li­ğin he­men ar­dın­dan ge­len se­çim­ler, bu ge­ri­li­mi or­ta­dan kal­dı­ra­cak­tır. Ben­zer bir du­ru­mu Cum­hur­baş­ka­nı’nın halk ta­ra­fın­dan se­çil­me­si de­ği­şik­li­ğin­de ya­şa­mış­tık. Nor­mal şart­lar­da hü­kü­me­tin kal­dır­mak­ta çok zor­la­na­ca­ğı bir ge­ri­li­mi, 22 Tem­muz se­çim­le­ri ta­bii bir şe­kil­de gi­der­miş­ti. Hem bun­dan son­ra cum­hur­baş­ka­nı­nın halk ta­ra­fın­dan se­çil­me­si sağ­lan­mış hem de 22 Tem­muz se­çim­le­rin­de hü­kü­me­te bü­yük bir mar­ji­nal fay­da im­ka­nı or­ta­ya çık­mış­tı. Par­ti ka­pat­may­la il­gi­li ana­ya­sa de­ği­şik­li­ği de ben­zer bir si­ya­si tak­vi­me denk gel­mek­te­dir. Bu im­kân kul­la­nıl­ma­lı ve Tür­ki­ye’nin mil­li nor­mal­leş­me­si­nin önün­de­ki bü­yük en­gel kal­dı­rıl­ma­lı­dır.
İkin­ci önem­li hu­sus da Kürt me­se­le­si­dir. Kürt so­ru­nu hem AK Par­ti öze­lin­de hem de Tür­ki­ye için ar­tık bir kı­rıl­ma nok­ta­sı­dır. Tür­ki­ye Kürt me­se­le­si üze­rin­den ya bü­yü­ye­cek ya da kü­çü­le­cek­tir. Ben­zer bir öner­me AK Par­ti için de ge­çer­li­dir. AK Par­ti’nin halk nez­din­de ka­zan­mış ol­du­ğu ha­kem ro­lü­nü muh­kem bir ha­le ge­ti­re­bil­me­si­nin yo­lu, Kürt me­se­le­sin­de ku­rum­sal adım­lar atıl­ma­sı­nı sağ­la­ma­sın­dan geç­mek­te­dir. Ku­zey Irak ha­re­kâ­tı son­ra­sı TSK ile hü­kü­met ara­sın­da olu­şan po­zis­yon bir­lik­te­li­ği son dö­nem­de Ana­ya­sa Mah­ke­me­si’nin ve CHP’nin kat­kı­la­rıy­la iyi­ce pe­kiş­miş du­rum­da­dır. Bu po­zis­yon Kürt me­se­le­sin­de adım ata­bil­me­nin tek rea­list düz­le­mi­dir. Hü­kü­met ye­ni bir ey­lem ha­ri­ta­sıy­la bu im­kâ­nı en ve­rim­li şe­kil­de kul­lan­ma­lı­dır. An­cak bu şe­kil­de Tür­ki­ye’nin mil­li gü­ven­li­ği­nin te­mi­na­tı olan bir muk­te­dir ik­ti­da­ra dö­nü­şe­bilir.
AK Par­ti’nin, ka­pat­ılma­ma ka­ra­rın­dan yan­lış so­nuç­lar çı­kar­ma­sı da muh­te­mel­dir. 6-5 şek­lin­de te­cel­li eden Mah­ke­me den­ge­si­ni De­mok­les’in kı­lı­cı şek­lin­de te­vil et­me­ye me­yil­li hu­ra­fe­ler za­ten ye­te­rin­ce et­ki­li ol­muş du­rum­da­dır. Bu bas­kı al­tın­da di­ğer bir sı­kın­tı da son bir yıl­da or­ta­ya çı­kan “mu­ta­ba­kat si­ya­se­ti”dir. Mu­ta­ba­kat si­ya­se­ti ey­lem­siz­li­ğin ba­şa­rı­sı­nı tes­cil et­mek­te, ey­lem­siz­lik de ye­ni so­ru­lar sor­ma­yı, si­ya­set uf­ku­nu ye­ni­den in­şa et­me­yi im­kân­sız ha­le ge­tir­mek­te­dir. So­nuç ola­rak he­def­siz­lik ve yön­süz­lük aşı­la­ma­mak­ta­dır. Dol­ma­bah­çe’de Ya­şar Bü­yü­ka­nıt ile gö­rüş­mey­le baş­la­yan mu­ta­ba­kat si­ya­se­ti, geç­ti­ği­miz ay­lar­da İl­ker Baş­buğ ile de­vam et­miş ve ne­ti­ce alın­mış­tı. La­kin ne­ti­ce alın­mış olun­ma­sı, bu si­ya­set tar­zı­nın sür­dü­rü­le­bi­lir ol­du­ğu an­la­mı­na gel­mez. Mu­ta­ba­kat si­ya­se­ti, mil­le­te yas­lan­ma­yan bir si­ya­set tar­zı­dır. Bu ise “Söz mil­le­tin” id­di­asıy­la meş­ru­iye­ti­ni tes­cil­le­yen bir par­ti­nin en faz­la dik­kat et­me­si ge­re­ken nok­ta ol­sa ge­rek. AK Par­ti mil­le­te yas­la­nan bir si­ya­set di­li­ne ve açı­lım­la­rı­na ye­ni­den ve da­ha yo­ğun bir şe­kil­de yö­nel­mek zo­run­da­dır. Şa­yet “yo­la de­vam et­mek” is­ti­yor­sa, en son kal­dı­ğı nok­ta­yı doğ­ru tes­pit et­me­li ve ar­dın­dan Tür­ki­ye için bü­yük so­ru­lar sor­ma­ya ça­lış­ma­lı­dır. An­cak böy­le­si bir ba­kış açı­sı ka­pa­tıl­ma­ma­nın “im­kan”ını “ma­li­yet”in­den öne çe­ke­bi­lir.