Mutluluğun Kazanılması - Sufi Kitap
Alt Başlık: Tafsilü'n-Neşeteyn ve Tahsilü's-Saadeteyn
Yazar: Râgıb el-İsfahanî
“Az sözle çok manaya işaret edecek şekilde yazılmış bir kitap gibi insan da, bu âlem kitabının özlü bir ifadesidir.”
İnsan, yaratılmışların en yücesi olması nedeniyle bütün mevcudatın özelliklerini belirli yanlarıyla içinde barındırır. Bu sebeple de, ehl-i irfan tarafından”küçük kâinat” olarak nitelendirilir. Peki, insana bahşedilmiş olan bu vasfın hakkı, günümüzün maddeye indirgenmiş dünyasında nasıl verilebilir?
İslam dünyasının en büyük âlimlerinden mutasavvıf ve müfessir Râgıb el-İsfahanî Mutluluğun Kazanılması’nda, açık ve samimi diliyle;ayetler, hadis-i şeriflerve büyük zatlardan nasihatler eşliğinde “insan”ı yalnızca etten kemikten cismanîyönüyle değil, manevî yönüyle ele alıyor. Mutluluğun Kazanılması, kendine ve çevresine faydalıolabilmesi için bir buğday tanesi gibi öğütülüp pişmesi gereken insanın dünyadaki bu olgunlaşma sürecinde tâbi olacağı evreleri, bu dönemler sonucunda ulaşacağı mutluluğu ve yaratılış gayesine uygun biryaşamla ulaşacağı ahiret mutluluğunu açıklarken bir kendini bulma ve bilme kitabı niteliğini taşıyor.
"Üzerinde vazife olan ve bilmesi gereken şeylerle uğraşması gerektiğini bilen kişi, ilim sahibi olmasa dahi bilgili biri olarak kabul edilir. Çünkü cehaletinin farkında olan ve bilmediğini idrak eden insan, bilmediğini de bilmeyen gafile göre bilgili sayılır."
"İnsan bir şeyin, kendine olan faydasını bildiği ölçüde onu elde etmeyi ister ve bu yolda çeşitli zorluklara sabreder. Bu yüzden Yüce Allah, istediği şeyin faydası hakkında bilgi sahibi olmayan kişiyi anlattığı ayetinde şöyle buyurmaktadır:
'Aslını bilmediğin, iç yüzüne hâkim olmadığın bir duruma karşı nasıl sabredebilirsin ki?!' (Kehf, 18:68)"
"Ey insanî faziletlerle üstün olan insan! Bütün güzellikleri ve kurtuluşu ancak nefsini temizlemekle elde edeceğini iyice kavra. Nitekim Yüce Allah bu konuda:
'Nefsinin kötü istek ve arzularından temizlenen, manevî olarak arınan insan kurtuluşa ermiştir.' (Şems, 91:9) buyurmaktadır."
"İnsan, konuşmasıyla eşyanın suretlerini diğer insanların kalplerine nakşetmesi açısından da hikmetleri Levh-i Mahfûz'a kaydeden kaleme benzemektedir."
"İnsan iyiyi, kötüyü; güzeli, çirkini birbirinden ayırt etmeye yarayan akıl ve fikir kabiliyetlerine sahip olmadıkça insan olma sürecini tamamlayamaz."
"Âlemin ve âlemde zamanla var olan şeylerin asıl amacı insanın yaratılmasıdır. Ana unsurların yaratılmasındaki amaç bitkilerdir, bitkilerden maksat hayvanlar, hayvanlardan maksat insan bedeni, insan bedeninden maksat konuşan/düşünen ruhlardır. Bu ruhlardan maksat da bireyde mutluluğu, toplumda adaleti sağlayarak Allah'ın yeryüzündeki temsilcisi olacak yöneticilerin/halifelerin ortaya çıkmasıdır."