İş Hayatında Annelik | gokhansengul.org
Ana Sayfa/İnsan Kaynakları /İş Hayatında Annelik
Tartışmasız dünya üzerinde ki en zor meslektir.Evet bir meslektir annelik,her annenin üst düzey yöneticiği olduğu,kazancının maddi değil manevi olduğu ve hiçbir zaman emekli olamayacağı bir meslektir hemde.
Bir İnsan kaynakları çalışanı olarak gözlemim, böylesine kutsal görevi olan yada bu göreve hazırlanan ve iş dünyasında olan anne ve anne adaylarının doğum öncesi ve doğum sonrası süreçlerinde kafalarının biraz karışık olduğu yönünde. Bu yüzden bugün elimden geldiğince bu konuyu açıklamak ve bir nebze de olsa bu yazıyı okuyan anne ve anne adaylarına yardımcı olmaya çalışacağım.
Çalışan Anne Adaylarının Doğum Öncesi Hakları Nelerdir ?
Kadın çalışan hamile olduğunu sağlık raporu ile kanıtladığı tarihten itibaren doğuma kadar geçen süre boyunca 7.5 saatten fazla çalıştırılamaz ve gece vardiyasında çalıştırılmaya zorlanamaz.
Analık ya da doğum izni, İş Kanunu tarafından işçiye sağlanmış olan temel haklardan bir tanesidir. Kadın işçi doğum yapacağı tarihten önce 8 hafta , doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplamda 16 haftalık analık iznine sahiptir. Çoğul gebelik olması durumda ise belirtilen 8 haftalara 2 şer hafta daha eklenir. Doğum öncesi süreçte 8 haftalık iznini kullanmak istemeyen ve çalışabileceğini belgeleyen kadın çalışanlar doğum öncesi 3 haftaya kadar çalışıp ,kalan 5 haftayı doğum sonrasında ki 8 haftaya ekletebiliyorlar. Erken doğum durumunda ise doğumdan önce kullanılamayan izinler doğum sonrası süreye ekleniyor.
Ayrıca üç yaşını doldurmamış bir çocuğu evlatlık edinen eşlerden birine, çocuğun aileye verilmesi sonrasında 8 haftalık analık izni kullandırılabiliyor.
Doğum Sonrası İzin Hakları Nelerdir ?
Doğum sonrası olan 8 haftalık iznin kullanılmasının ardından, çocuğun gelişimi ve bakımı için, doğum yapmış veya üç yaşından küçük çocuğu evlat edinmiş kadın çalışanların istemesi durumda;
Üçüncü doğumda yüz seksen,
Gün olmak üzere haftalık çalışma saatinin yarısı kadar ücretsiz izin verilebiliyor. Çoğul doğum durumunda ise belirtilen günlere otuzar gün daha eklenir. Çocuğun engelli doğması ve bunun doktor raporu ile belgelendirilmesi halinde bu süre üç yüz altmış gün olarak uygulanır.
Doğum İzninde Olan İşçiye Maaş Ödenir Mi ?
Doğumdan önce sekiz, doğumdan sonra sekiz olmaz üzere toplam on altı hafta analık izni kullanan kadın çalışan bu sürelerin karşılığı olarak SGK’dan geçici iş göremezlik ödeneği alabilmektedir. Halk arasında Rapor Parası olarak da bilinen bu para SGK tarafından analık izninin bitiminden sonra doğrudan işçinin banka hesabına yatırılır.
Fakat bu rapor parasını almak için işçinin son bir yılda 90 gün sigortasının yatırılmış ve bunun yanında da doğumun gerçekleşmiş olması gerekmektedir.
Ayrıca geçici iş göremezlik ödeneği, işçinin çalışmadığı anlamına geldiği için,bu dönem içerisinde işveren tarafından işçiye ücret ödenmesi gerekmez.
Kadın çalışana, analık izninin bitiminden sonra talep etmesi durumunda altı aya kadar ücretsiz izin verilir.Belirtilen bu 6 aylık izin süresi, yıllık ücretli izin hesabında dikkate alınmaz ve çalışan ne kadar ücretsiz izin kullanmış ise yıllık izin baz tarihinden,kullandığı ücretsiz izin süresi kadar öteleme yapılır.
4857 sayılı İş Kanunu 74. Maddeye göre ; Kadın işçiler doğum yaptıktan sonra, çocuk bir yaşını doldurana kadar günde 1.5 saat süt iznine sahiptir. Sahip olunan bir buçuk saatin kullanım şeklini kararı çalışan kendisi belirler. Genelde görülen uygulama işe 1.5 saat geç gelme veya 1.5 saat erken çıkma şeklinde olmaktadır.
Doğum yapmış olan işçi devletin kendisine tanımış olduğu ücretsiz izin haklarından birini kullanması halinde günlük 1.5 saatlik emzirme iznini kullanamaz.
Kısmi Süreli Çalışma Ayrıcalığı
Doğum yapan çalışan, analık izninin ve ardından eğer kullanmışsa yarı süreli ücretsiz izninin yada altı ay ücretsiz izninin bitiminden itibaren çocuğun mecburi ilköğretim çağının başlayacağı tarihe kadar olan süre içerisinde,herhangi bir zamanda kısmi süreli çalışma talebinde bulunabilir.
Kısmi süreli çalışma talebinde bulunacak olan çalışan, bu haktan faydalanmaya başlayacağı tarihten en az 1 ay önce talebini yazılı olarak işverenine bildirmelidir. Çalışanın yazılı olarak bildireceği bu talep dilekçesinde, kısmı süreli çalışmaya başlayacağı tarih, eğer tüm iş günlerinde çalışacak ise çalışma saatleri, belirli günlerde çalışacak ise tercih ettiği çalışma günleri yer almalıdır.
Kısmı Süreli Çalışma Talebi ve İşveren
Talep edilen kısmi süreli çalışma dilekçesinde çalışanın tercih ettiği gün veya saatler işverence, iş planı ve çalışanın yaptığı işin niteliğini göz önüne alınarak değerlendirilir. Yapılan değerlendirmeden sonra işveren, işçiye talebin karşılığını en geç bir ay içerisinde yazılı olarak döner.Belirtilen süre içerisinde talep dilekçesine karşılık verilmez ise talep işçinin belirttiği tarih veya bu tarihi takip eden ilk iş günü içerisinde geçerlilik kazanır.
Kısmı Süreli Çalışma Talebinin Şartları Nelerdir?
Eşlerden birisinin çalışmaması yani çocuğa bakacak birisinin olması halinde çalışan eş Kısmı Süreli Çalışma talebinde bulunamaz.Ancak;
-Eşlerden birisinin sürekli sürekli bakıma muhtaç olması veya süreklilik gerektiren bir tedavisinin olması ve bu hastalığın doktor raporuyla kanıtlanması halinde,
-Eşlerin boşanması ve velayetin mahkemece eşlerden birine verilmesi durumunda velayet hakkına sahip olan ebeveynin talepte bulunması,
-Üç yaşında bir çocuğun evlat edinilmesi,
Durumlarında ebeveynlerde çalışma durumu aranmaz.
Kısmı Çalışmada Ücret
Kısmı süreli çalışan işçinin ücreti veya parasal karşılığı olan hakları çalıştığı süreye orantılı olarak ödenir.
Kısmı süreli çalışmış ve artık tam zamanlı çalışmaya geçmek isteyen çalışan bu talebini en az bir ay önceden işverene yazılı olarak bildirmelidir. Tam zamanlı çalışmaya geçmiş olan çalışan aynı çocuk için bir daha Kısmı Süreli Çalışma talebinde bulunamaz.
Kısmı süreli çalışana ikame olarak geçici personel alınmışsa, kısmi süreli çalışan işçi tam zamanlı çalışmaya başlaması halinde geçici personelin iş sözleşmesi kendiliğinden sona erer.
Okuduğunuz üzere her ne kadar devlet tarafından kolaylıklar sağlanmaya çalışılsada annelik dünyanın en zor mesleği.
Başta kendi üst düzey yöneticim olmak üzere,dünya üzerindeki tüm üst düzey yöneticilere böylesine zor bir görevi üstlendikleri için teşekkürlerimi sunuyorum.
Doğum İzni , Doğum sonrası kısmi çalışma , Emzirme izni , İş Kanunu , İşçi , İşveren , Süt İzni , Ücretsiz izin