Cemiyetin Talat Paşa'nın yönlendirmesi ile 2 Kasım 1918'de İstanbul'da tacir Kasım Bey'in Küçük Kınaciyan Hanı'ndaki yazıhanesinde Edirne milletvekili Faik Bey, Edirne Belediye Başkanı Şevket Bey, avukat Mehmet Şeref Bey ve Edirneli yurtseverlerin katılımı ile yapılan toplantıda kurulmasına karar verilmiş; 30 Kasım 1918 tarihinde de Edirne merkez olmak üzere resmen kurulmuştur. Talat Paşa'nın da üyesi olduğu cemiyet Teşkilât-ı Mahsusa kanalıyla devlet tarafından desteklenmiştir.
Osmanlı İmparatorluğunun yıkılacağını düşünen bu cemiyet, yıkılma tehlikesine karşın Batı Trakya ve Doğu Trakya'yı tek bayrak altında toplamak, Trakya'daki Müslüman nüfusa sahip çıkmak ve bu bölgede bir Türk devleti kurmak amacıyla kurulmuştur. Çıkardıkları Trakya Paşaeli ve Ahali gazeteleriyle de bu düşüncelerini savunmuşlardır. 7 Eylül 1919'daki Sivas Kongresi sonrasında ise 7 Ekim 1919'da Edirne Belediyesi'nde yapılan bir toplantıyı takiben Şevket Dağdeviren'in Mustafa Kemal'e çektiği bir telgrafla cemiyet, Anadolu'daki diğer cemiyetler ile birleşerek Anadolu ve Rumeli Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti çatısına girmiştir.
Türk Ulusal Bağımsızlık Savaşı’nın örgütlenmesinin Mayıs 1919’da başladığı göz önünde bulundurulduğunda; bu tarihten 6 ay önce kurulan Trakya Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti benzeri birkaç cemiyetle birlikte anti-emperyalist direnişin öncü kuruluşlarındandır.
Trakya Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin mührü
Cemiyet merkezi Edirne şehridir ve cemiyetin bir başkanı ile 12 üyesi yönetim kurulunu oluşturur. Cemiyetin dönemin siyasi partileri ile bir ilişkisi yoktur.
Cemiyet üyeleri, Doğu ve Batı Trakya’daki demografik, ekonomik, kültürel ve tarihsel Türk üstünlükleri ve haklarını anlatan harita, grafik ve broşürler hazırlayarak bunları Amerika Birleşik Devletleri ile Anlaşma Devletleri’ne verdi ve Paris’teki Barış Konferansı’na gönderdi. Bir dizi basın açıklamasıyla yabancı basında çıkan yanlış haberleri düzeltmeye çalıştı, San Remo Konferansı’na temsilci gönderdi.
9 - 13 Mayıs 1920 İkinci (Büyük) Edirne Kongresi'ni yaptı,
8 bildirim (beyanname) yayınladı ve cemiyetin resmi yayın organı olan Trakya Paşaeli Gazetesi’ni 47 sayı çıkardı.
Trakya Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin etkinliği Trakya’nın her tarafında tanınıyordu. Trakya’nın Türklüğü’nü savunmayı görev edinmiş bu oluşum, I. Kolordu’ya savaş için gerekli unsurları da sağlıyor ve bir hükûmet gibi algılanıyordu.
Cemiyet, Lozan Barış Anlaşması’ndan sonra çalışmalarına son verdi ve üyeleri fırka (parti) içinde etkinliklerini sürdürdü.
Süleyman Şevket Dingiloğlu
Dr. Rifat Osman Tosyavizade
İskeçeli Müftü Mestan Ağa
Ahırköylü Ahmet Muhtar Merter
Edirneli Ahmet Cemal
Bekir Hafız Mehmet
Saraylı Ali Naki
Dedeağaç Konsolosu Naili Şehbender Şükrü
Dimetokalı Fabrikatör Cemal
Kızanlıklı Muhsin Öğretmen
Öğretmen Okulu Müdürü Rıdvan Nafiz
Yazar Mustafa Neyyir (Yüzellilikler'den)
Mustafa Paşazade Fethi
Hafız Rıza Ali Seyfeddin
Rasim Hacı İbrahim
^ "Trakya Paşaeli Müdafa-i Hukuk Cemiyeti 100. Yıl Hatırası". Altay BAYATLI, Edirne Planı. Edirne Belediyesi. 2019. 16 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Trakya-Paşaeli_Müdâfaa-i_Hukuk_Cemiyeti&oldid=22453975" adresinden alınmıştır.
Son düzenleme 16 Mayıs 2020, 17.28 tarihinde yapıldı
Bu sayfa son olarak 16 Mayıs 2020 tarihinde ve 17.28 saatinde düzenlenmiştir.