Gidacilar.net Anasayfa > Türkiyenin Gıdacılar Topluluğu - Gıda - Gıda Mühendisleri > Süt ve Süt Ürünleri Teknolojisi > Sütün Tanımı ve Bileşimi > Sokak Sütçülüğü Ve Sağlıklı Süt Eldesi
Sokak Sütçülüğü Ve Sağlıklı Süt Eldesi
Sütün Tanımı ve Bileşimi kategorisinde açılmış olan Sokak Sütçülüğü Ve Sağlıklı Süt Eldesi konusu , ...
1. TÜKETİCİNİN SOKAK SÜTÜNE OLAN TALEBİNİN NEDENLERİ
Ekonomisi gelişmeye çalışan ülkemizde; halkın gıdaya ayırdığı bütçe toplam bütçelerinin büyük bir kısmını oluşturmakta iken gelişmiş ülkelerde durum tam tersidir. Alım gücünün düşük olması insanları ucuz ve kalitesiz ürünlere diğer bir deyişle sokak ürünlerini tüketmeye itmiştir. Sokak sütü de bu ürünlerin başında gelmektedir. Ülkemizde yaşanan yanlış tüketim alışkanlıklarından biride ürünün doğallık anlayışıdır. Sütü inekten sağılıp uygun olmayan taşıma kaplarına alınıp, hiçbir analizi yapılmadan sütün asitliği veya mikrobiyal yükü nedir bilinemeden tüketiciye ulaşması değildir. Buna göre gıda ürünlerinde ön planda tutulması gereken olgu doğallık değil, ürünün sağlıklı olup olmadığıdır.
Taze sütün ne demek olduğu genel olarak tüketici tarafından bilinmektedir. Bilinemeyen olgu bayat süt nedir? Sorusunun cevabıdır. Bu yüzden bayatlık kelimesi üzerinde durmak gerekirse; bir gıda maddesi ham maddeden tüketicinin sofrasına kadar insan sağlığını tehdit etmeden korunabiliyorsa bu ürün ya tazedir ya da tazeye en yakındır. Bir ürün ham maddeden sonra tüketicinin sofrasına kadar korunamıyorsa bu ürün de bayattır. Bir gün açıkta bırakılan süt bayat iken, UHT süt olarak ambalajlanmış bir aylık süt taze ve sağlıklıdır.
Ülkemizde pastörize süt kavramı henüz gelişmediğinden damak zevkine tam uygun ürünler henüz piyasaya girememektedir. Birçok geleneğin yok olduğu toplumumuzda sokak sütü tüketim geleneğinin bertarafı maalesef çok zor görünmektedir.
2. SOKAK SÜTÇÜLÜĞÜNÜN DEVAMINI ETKİLEYEN NEDENLER
Pazarlarda süt ve sokaklarda satılan süt ve süt ürünleri ile ilgili sorumluluk merkezi tam olarak olgunlaştırılmadığından dolayı belediyeler ve tarım il müdürlüğü görevlerini tamamlayamamaktadır. İl Valiliklerinin de bu hususla ilgili çalışmalar yapması faydalı olacaktır.
Tüketicinin bilinçlendirilmesi ile ilgili olarak da medyaya meslek odalarına ve işletmelere büyük görevler düşmektedir. Bunun başını çekecek olan kurum ve sivil toplum örgütleri son derece hassas bir şekilde desteklenmelidir.
3. SAĞLIKLI SÜTÜN ELDESİ
Organize sanayi bölgeleri gibi tarımsal organize sanayi bölgelerinin biran önce kurulması ve buralarda büyük çiftliklerin oluşturulması bu çiftliklerinde uygun sağım ünitesi ve soğuk tanklara sahip olması sütün daha sağlıklı olmasını sağlayacaktır.
Sütün bol olduğu köylerde sabah akşam süt toplama işlemine geçilmesi toplanan sütlerin soğuk tanklara alınması hem pazarlama kolaylığı hem de sağlıklı süt eldesin sağlayacaktır. Kooperatif kurulan bölgelerde konusunda tecrübeli ve uzman yöneticiler olması hem kooperatifçiliğin gelişmesine hem de sağlıklı sütün elde sine yardımcı olacaktır.
Sağılan süt belirli bir süre kendisini koruyacak enzimlere sahiptir. Bu yüzden sütün sağımdan sonra en geç iki saat içinde soğutulması gerekmektedir. Sabah akşam toplanan sütün daha sağlıklı olmasının nedeni de budur.
Sütün soğuk zincire uygun bir şekilde taşınması gerekmektedir. Ülkemizde sağlıksız koşularda mavi bidonlarda süt toplayışı bazı bölgelerde hala devam etmektedir. Sütün daha sağlıklı taşınması için izoleli krom tankların kullanılması uygundur. Taşıma sistemleri uygun olan bölgelerin sütü daha sağlıklıdır.
Hayvan yetiştiriciliğinde uygun olan hayvanın hastalanmadan önce hastalık etmenlerinin araştırılıp bertaraf edilmesidir. Böylelikle hayvanın hastalanma riskleri düşürülecektir. Buda ancak uzman veteriner hekimlerin düzenli kontrollü ile sağlanabilecektir.
maalesef prof dr ahmet aydın da bir zamanlar yaptığı "kutu süt içmeyin çiğ süt için" açıklamasıyla zaten ağzı olanın konuştuğu sağlıklı beslenme konusunda halkın kafasını karıştırmıştır. odamız Ahmet Aydına cevabını vermiştir ancak annemin laflarını düşününce bu hassas konunun önemini birkez daha anlıyorum.
annem aynen şöyle demişti:
"kızım ben anlamıyorum bu işi. örneğin 3 ay önce falan gıdayı yemek falan organa çok yararlı diye okuduğum şeyi 3 ay sonra yalanlıyorlar."
şimdi bilinçli bi r ev hanımı olamya çalışan anneme ben anlattım durumu ama diğerlerine kim anlatacak?
geçmiş bir konu amam hatırlayınca belirtmek istedim konuyla alakalı olarak.
merak edenlere şöyle bir link verelim:
Çok haklısın duman. İnsanlar ne yapacaklarını şaşırmış durumdalar. Biz gıda mühendisleri işletmelere kapandığımız için halkı bilinçlendirme konusunda yetersiz kalıyoruz. medya da kim ne dediyse onu yazıyor.
Günümüz fiyatları ile sokak sütü ile UHT süt arasındaki fiyat farkı 0-300 kuruş arasında değişiyor. Bazı markalar var özellikle yerel 1 kg UHT sütü 1 YTL ye kadar düşürdüler. Sokak sütü de zaten şu anda 1 YTL ye satılıyor. Hatta bazı ulusal firmalar 1,3-1,2 YTL den UHT süt satıyor.
Sizce ne olduğu belli olmayan, içinde katkı var mı yokmu belli olmayan, Resmi kurumlarca kontrolü yapılmamış sütü alıp, çocuklarımıza içirmeye değer mi 250 kuruş
ümit bu indirim de olan sütler var onların durumu ne önerirmisin?
Şu anda Türkiye genelinde süt fiyatları üretici alış fiyatı olarak düştü. rakam vermek istemiyorum burada ama, hammadde fiyatları düştüğü için ve talepte azalma olduğu için üreticiler fiyat düşürdü. Gönül rahatlığı ile tüketilebilir. Zaten UHT sütte kolay kolay bir hile olmaz.
bide bişey somak istiyorum bazı uht sütlerde içtiğin zaman damakta sanki çiğ süt içmişsin gibi bir tat kalıyo kötü yani bunun sebebi ne olabilir?
uht sütler yüksek sıcaklık derecelerine maruz kaldıklarıiçin vitamin ve değerli bileşenler açısından yoksundur.Pastörize süt içtiğiniz zaman aldığınız tadı bulamazsınız.Uht sütlerdeki bu durum teknolojik uygulamalardan kaynaklanır.Yinede sütçü arkadşlar bukonuya eğilsin daha iyi bir açıklama yapabilirler
O konuda haklısın yanlız dikkat edersen benim karşılaştırmam pastörize süt ile UHT süt arasında değil, sokak sütü ve UHT arasındadır. Pastörize süt tabii ki daha sağlıklı fakat kısa tüketim özelliği açısından Türkiye'de bir türlü aktif kullanımı gerçekleşmedi. İadeye çok düştüğü için bir çok firma üretimden kaldırdı. Benim bahsettiğim sokak sütü, ne olduğu belli olmayan mikrobiyal açıdan testleri yapılmamış, içinde kimyasal madde bulunma olasılığı yüksek olan süt yerine UHT sütü tercih edin diyorum. Tabii yakınlarınızda pastörize süt satan bir yer var ise ki sanmam çok az, oradan kapalı ambalajda pastörize süt alın.
İnsanımız sokak sütüne hep doğal gözü ile bakmaktadır. Ne kadar yanlış bir bakış açısı olduğunu bu yazıyı okuyup düşünelim.
Evet ümit sokak sütümü yoksa uht süt mü sorusuna tabiğki uht süt ,ancak tercih edilmesi gereken en güzel süt pastörize süt bunuda unutmamamız gerekiyor.Bu katkı maddeleri konusunda tüketici o kadar yanlış yönlendiriliyor ki tüketicide en garanti süt olarak sokak sütünü görüyor.Ülkemizde mesleğimize gerekli değer verilmediği için insanlar yanlış bilinçleniyor.Yani herkes kendi kuralını kendi doğrusunu kendisi buluyor.
Gelki katkı maddeleri bilgisiz ve eğitimsiz insanların elinde kullanıldı yıllarca,insanlar artık kimseye güvenemez duruma geldi.Bu açıdan gıda mühendisliği hakettiği yere gelmelidir.
Mesela katkı maddesi ile alakalı örnek bir olay anlatmak istiyorum.
Mezun olduktan 2 yıl sonra bir şekerleme fabrikasında çalışmaya başladım.Kuru şekerleme üretiyoruz tabi fabrika asıl konserve üretiyor ayva armut konserveleri.Ancak son yıllarda kuru şekerleme alanınada girmişler ve topkeklerin içine konan meyve parçacıklarını üretiyoruz.
Ancak forumda bu olayı bir kere daha anlatmıştım sanıyorum bu ayva parçacıklarını bir dizi işlemden geçirip şekerleme haline getiriyoruz.Tabi gıda boyası ile boyanıyor bu ürünler.Ayvayı kırmızı renge boyuyoruz örnek olarak.ama bir sonraki gün ayva tekrar eski haline geliyor.Bu sorunu bir türlü çözemeyen fabrika sahibi(renk ağarmasının nedeni ****l bulaşması bu arada)çözümü gıda mühendisi almakta bulmuş ve işe girdim.
Fabrikada çalışan bir adet ziraat mühendisi arkadaş var bu arkadaşta üretimin başında duruyor yani üretim emin ellere teslim edilmiş.
Ama haliyle bu problem çözülememiş,şimdi katkı maddesi ile alakalı kızma geleyim,ben diyorum ki bu ürünleri kaç defa boyadınız?cevap olarak 5 kere boyamışlar.
ve yıllardır bu işi yapan fabrika sahibinin cümlesine bakın.
--Bir dün akşam boyadık ama boya uçtu...
Ve bu beş kere boyanmış işte bu ürünün içindeki kalıntı miktarını düşünebiliyormusunuz arkadaşlar.Ve bu ürünün satılmaması gerektiğini söyledim kalıntı miktasrının çok olabileceğini vs vs ama anlayan kim.Tabi sonuç olarak bu ürünler satıldı.Ve kullanıldı da heralde karsıki firmada da ziraat mühendisi arkadaş çalışıyordu ki problem olmadı yani
Ne kadar üzücü olaylar öyle değilmi işte sonuç olarak bu konu çok istismar edilmiştir ve uzman olmayan kişilerce yapılmıştır bu katkı olayı.İnsanlarımızda ki bu güven yoksunluğu aslına bakarsanız birazda doğal yani.Ancak biz işimizi en iyi şekilde yaparsak bu tip problemler azalacaktır kanaatindeyim.
UHT sütte bazen koku ve benzeri sorunlar yaşanıyor bunun en büyük nedeni teknolojik işlemlerdendir doğru. Ancak birde acı bir gerçek var. Biliyorsunuz UHT sütün dolapta depolanmasına gerek yoktur, dışarıdada bırakabilirsiniz. Bu mantıktan yola çıkarak bazı büyük firmalar, kışın satışları düşen ürünlerin de sütünü UHT ye ayırmak zorunda kalıyorlar. Gel görki öyle bir UHT üretimi yapıyorlar ki depoları almıyor. Onlarda nasıl olsa birşey olmaz düşüncesi ile birde mecbur kalıyorlar ürün fazlalarını paletler halinde üzerine bir branda atarak bahçeye yada otoparka stokluyorlar. Bunu yapan birkaç büyük firmayı kendim biliyorum daha bilmediklerimizde vardır, burada adını vermek istemiyorum. Bu yapılan dışarda stoklama işi de UHT sütte tam olarak bozulmaya neden olmasada tat da ve aromada değişikliklere neden olabiliyor.
saglikli sutun eldesi, sokak sutculugunun devami, sokak sutu
Sağlıklı Sporun Püf Noktaları inci Spor 0 18-2008 09:33 PM