Macar şirketleri Hazar Denizi'nin enerji sektörüyle ilgileniyor - Özel Röportaj | Eurasia Diary - ednews.net
Macaristan'ın Azerbaycan Büyükelçisi Viktor Szederkenyi: "Azerbaycan, Orta Avrupa'da Macaristan'ın güvenilir bir ortağıdır"
28.11.2019 14:36 Röportaj A- A A+
Macaristan'ın Azerbaycan'ı her zaman desteklemesi ve Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra ülkenin bağımsızlığınıtanıyan ülkelerden biri olması tesadüf değildir. Aslında, Macaristan ve Azerbaycan, Türk tarihinin eski zamanlarına dayanan eşsiz tarihi ve kültürel değerlere sahiptir. Bu, Eurasia Diary ile yapılan özel bir röportajda, Macaristan'ın Azerbaycan Büyükelçisi Sayın Viktor Szederkenyi tarafından da onaylandı.
"Evet, Azerbaycan, Macaristan'la çok ortak tarihi ve kültürel kökleri olan, Türkçe konuşan ülkelerden biri. Azerbaycan ile hem stratejik hem de dostane bir ilişkimiz var. Muhtemelen Macaristan'ın böylesine mükemmel bir ilişkiye sahip olduğu bir ülkeye atandığım için şanslı bir Büyükelçiyim." diye vurguladı.
Sayın Büyükelçi, hatırladığımız gibi, Başbakan Viktor Orban yaptığı konuşmalarda, Macar halkının Batı Hunları'nın büyük komutanı Atilla'nın soyundan geldiğini ve Macarların Türk kökenli olduğunu defalarca dile getirdi. Başbakan'ın dediği gibi, Macaristan'daki nüfusun çoğunluğu kendilerini Türk olarak görüyor mu?
"Evet, biz, Macarlar kendimizi Hunların torunları ve onların büyük lideri Atilla'nın soyundan olduğumuzu düşünüyoruz. Bu bizim tarihsel zihniyetimizin bir parçası.
Bir Orta Avrupa ülkesi, Avrupa Birliği ve NATO üyesi olmakla birlikte, Doğu kökenimizi unutmadık. Bazen en batı Doğu milleti olduğumuz söylenir.
Okuyucularınız için, örneğin, Macaristan'da Kunlar olarak bilinen bir Türk milleti olan Kazakistan'ın Kıpçakları'nın, 13. yüzyıldan bu yana Macaristan'da yaşadığını belirtmek isterim.
Macar dilinin Türk dilleri ile pek çok benzerliği olduğunu da söyleyeyim, aslında yüzlerce Türk kökenli kelime var."
Macaristan, son yıllarda Türkçe konuşan ülkelerle, özellikle Azerbaycan ve Türkiye ile yakın çalışmaktadır. Ayrıca Macaristan'ın, Türk Keneşi devletlerin gözlemci bir üyesi olarak Türkçe konuşan ülkelerin birliğine girme konusundaki kararlılığını gösterdi. Macar Diplomasisinin bu dönemde temel amaçları nelerdir?
"Türk dili konuşan ülkelerle ve Türk Keneşi ile işbirliğimizin uzun bir tarihi var. Bir yıl önce, Türk Konseyi'nin gözlemci üyesi olduk. Bu, tüm Türk Konseyi üyesi ülkeler, Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve yeni üye Özbekistan'la olan mükemmel ikili ilişkilerimize dayanmaktadır. Türk Dili Konuşan Ülkeler Parlamenter Asamblesi'ne (TÜRKPA) yaklaşık 5 yıldır gözlemciyiz. Ayrıca Nur-Sultan'daki Türk Akademisi'ne gözlemci olarak katıldık ve yakın zamanda Bakü'de bulunan Türk Kültür ve Mirası Vakfı'nda gözlemci olduk.
Ayrıca, Türk işbirliğine katkı olarak, Bakü'deki zirveden bir ay önce, Budapeşte'de Türk Konseyi Avrupa Temsilcilik Ofisi'ni açtık. Bu ofis, ticari, kültürel ve diğer kültürel değişimler için bir platform sağlayacak ve genel olarak Türk dünyası için Avrupa Birliği'ne açılan bir pencere olacaktır." diye konuştu.
Bilindiği gibi, ABD'li petrol şirketi Chevron Hazar Denizi'ndeki hisselerini satıyor. Macar petrol şirketlerinin Chevron'un hisselerini almakla ilgilendiklerini de öğrendik. Macar şirketlerinin Hazar Denizi'ndeki petrol üretiminde Chevron'un yerini alması ne kadar mümkün olabilir?
"Chevron'un kendisini küresel enerji pazarında yeniden konumlandırma kararıydı ve Macar petrol şirketi MOL, Azeri-Çırak-Güneşli petrol alanındaki ve Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) Boru Hattı'ndaki hisselerini almak için Chevron ile başarılı bir şekilde görüşmüştür. Bu, devam eden bir proje olup, diğer hissedarların onayına tabidir. Azerbaycan'daki bu olası yatırımdan mutluluk duyuyoruz, iki ülkenin de yararına olacağından eminim. Hükümetlerimiz enerji sektöründe, özellikle büyük şirketlerimiz olan MOL ve SOCAR arasındaki işbirliğini her zaman desteklemişlerdir. Azerbaycan'ı güvenilir bir ortak olarak görüyoruz ve stratejik ilişkilerimiz çerçevesinde karşılıklı yatırımları teşvik ediyoruz."
Macaristan, bir yandan Türk Keneşi'ne entegre oluyor, bir yandan da Başbakan'ın yaptığı açıklamada Macaristan'ın Rusya ile yakın çalışmakla ilgilendiğini söylediği Kuzey Akımı (Nord Stream) projesini destekliyor. Macaristan, bu durumda Rusya ve AB ile diplomatik ilişkiler dengesini nasıl koruyor?
"Kuzey Akımı projesinin, Batı Avrupa'yı Rusya ile birleştirdiğini ve Batı Avrupa ülkelerine enerji sağladığını vurgulamak isterim. Öte yandan, Rusya ile işbirliği ve pragmatik ilişkiler arıyoruz. Bu nedenle bazı ülkeler tarafından sık sık eleştiriliyoruz. Ancak burada, yaptırımlar nedeniyle Macaristan'ın Rusya ile ticarette önemli kayıplar yaşadığına rağmen, bizi eleştiren ülkelerin bazıları cirolarını artırdı. Enerji güvenliğine geri dönersek, Macaristan bu konuya, enerji kaynaklarımızın çeşitlendirilmesine büyük önem veriyor ve bu bağlamda Azerbaycan'ın baskın bir rol oynadığı Güney Gaz Koridoru'ndan bahsedeyim. Azerbaycan'ı, Avrupa'nın enerji güvenliği için son derece önemli olan bu projenin hayata geçirilmesinde övüyoruz. Boru hattı şimdi Türkiye'ye ve gelecek yıl İtalya'ya ulaşıyor ve birçok Güney ve Doğu Avrupa ülkesiyle fiziksel bağlantı sağlanacak. Elbette Macaristan, gelecekteki enerji karışımında Azerbaycan gazını da düşünmekle ilgilenecektir." diye söyledi.
Macaristan'ın Azerbaycan'ı ve Türkiye'yi her türlü siyasi ve ekonomik problemde desteklediğini biliyoruz. Ancak, Macaristan'ın Dağlık Karabağ ihtilafı konusundaki tutumunu okurlarımız için yeniden değerlendirmenizi istiyorum.
“Buna cevabımız oldukça basit. Bu son derece önemli konuda konumumuz değişmeden kalıyor: Dağlık Karabağ sorununun Azerbaycan'ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne dayalı barışçıl çözümünü destekliyoruz. ”
Son zamanlarda Macaristan halkı ile Azerbaycan halkı arasında yeni kültürel köprüler kuruldu. Kültürel bağlarımızı daha da güçlendirmek için hangi sosyal ve kültürel projeler uygulanabilir?
"Büyükelçiliğimiz Azerbaycan'da bir dizi eğitim projesi hayata geçirdi. Başbakan'ın yakın zamanda Bakü'deki Türk Konseyi Zirvesi'nde söylediği gibi, Macaristan şu anda Macar üniversitelerinde "Türk dünyası" için 725 kişiye yıllık burs sağlıyor ve bunların 200'ü Azerbaycanlı öğrenci. Bu, tüm alanlarda gelecekteki ilişkimize yapılan bir yatırımdır.
Son 2 yılda Azerbaycan'daki kültürel etkinliklerimizin sayısını üçe katladık. Birkaç hafta önce, ünlü Uluslararası Mugham Merkezinde "Macar müzikal akşamları" geçirdik. 5 Aralık'ta, Filarmoni Salonu'nda ihtiyaç içinde olan çocuklara yönelik bir yardım konseri düzenleyeceğiz. Programlarımızla, hep burada zevk aldığımız misafirperverliği Azerbaycan'da önermeye çalışıyoruz."
Eurasia Diary Baş Editörü: Elnur Enveroğlu