Anasayfa SAĞLIK Anne Sütü Emzirmede Nelere Dikkat Edilmeli?
Güncelleme : 2016-04-07 19:56:42
Kolostrum : Doğumdan sonra ilk beş gün boyunca salgılanan süttür. Çok az miktarda gelir. Rengi koyudur. Anneler hemen her zaman sütlerinin yetersiz olduğunu düşünürler. Gereksiz yere mama takviyesi yapılır. Miktarı azdır. Ama çok doyurucudur.Kolostrum içermiş olduğu besin ögeleri ve enfeksiyonlardan koruyucu özelliği(lenfositler, makrofajlar immünglobülin A, B12, A, D vitamini, çinko, epidermal büyüme faktörü(allerjik hastalıkların gelişimini engelleyen ve bağısak gelişimini hızlandırır) vardır. Kolostrum bebeğin gastrointestinal sistem işlevlerinin düzenlenmesinde yararlı etkileri nedeniyle çok önemlidir. Sarılığa neden olan bilüribinin bağırsaktan atılmasını ve bebekte sarılık gelişimini engeller. Çinko ve selenyum miktarı olgun anne sütüne göre oldukça fazladır. Bu nedenle bebeğe ilk verilecek besin anne sütüdür.
3-Olgun Süt: On beşinci günden sonra salgılanan süttür. Geçiş sütü ve olgun anne sütünde antienfektif(bakteri ve virüs öldürücü) özellik gösteren proteinler whey proteinleri fraksiyonundadır ve bu proteinlerin en önemli bileşenleri α-laktalbümin, laktoferrin, lizozim, laktoperoksidaz, immünoglobulinler, kompleman faktörleri, interferon, lenfositler ve serum albüminidir. Lenfositler bebekde en sık idrar yolu enfeksiyonuna neden olan E.coli'yi öldürür. Kompleman bileşiklerinden C3 bakterideki antijene bağlanır ve bağışık hücreler tarafından öldürülmesini kolaylaştırır.Laktoferrin bebeğin bağırsaklarında demiri bağlar. Örneğin difteri, zatürre, kanda mikroba neden olan mikropların(S.marcescens, H. influenzae) üremesini engeller. Lizozim bakterileri öldürür. İnterferonlar ve laktoperoksidazlar virüsleri öldürür, bakterilerin üremesini engeller. Salgısal immünglobülin A bakterilerden E Coli, vibrio kolera, H influenza, difteri, pnömoni, salmonella, shigella ve virüslerden polio, rotavirüs, HIV ve sitomegalovirus gibi mikropların yok edilmesinde etkilidir. Geçiş sütü ve olgun anne sütün epidermal büyüme faktörü (EGF), sinir büyüme faktörü (NGF), insüline benzer büyüme faktörü (ILGF-I), meme kaynaklı büyüme faktörü (MDGF), koloni uyarıcı faktör (CSF), taurin, etanolamin, fosfoetanolamin içerir. Taurin büyüme-gelişmede, beyin ve göz gelişiminde önemli rol oynayan çok önemli bir aminoasitdir.
Geçiş sütü ve olgun sütte en fazla bulunan karbonhidrat laktozdur. Laktoz; kalsiyum, magnezyum gibi minerallerin emilimini artırır, beyin ve spinal kord’da galaktolipitlerin yapısına girerek beyin ve omurilik gelişiminde rol oynar. Anne sütünde bebeği enfeksiyonlardan koruma özelliği olan oligosakkaritler ve diğer bazı kompleks karbonhidratlar da bulunur. Oligosakkaritler bakterilerin barsak dokusundaki hücrelere bağlanmasını önler. Anne sütünde, proteinlere bağlı bulunan karbonhidratlar (glikoproteinler ve glikopeptidler), laktobasillus bifidusun büyümesini uyardığından “bifidus faktör” veya “büyüme faktörü” adı da verilir. Anne sütü alan bebeklerde bu faktör barsaklardaki bakteriyel floranın oluşumunu kolaylaştırır. Hastalığa neden olan zararlı mikrop(E.coli) ve toksinlerinin kan dolaşımına girmesini engeller. Bebeklere enerjinin %50’den fazlası geçiş sütü ve olgun anne sütündeki yağlardan sağlanmaktadır. Anne sütünün yağlarının % 98’ini trigliseritler oluşturur. Trigliserit yapısında en fazla bulunan yağ asitleri ise palmitik ve oleik asitlerdir. Ayrıca çoklu doymamış yağ asitlerinden zengin olması(DHA (dakosahekzaenoik asit), DPA(dakosapentanoik asit), araşidonik asit) beyin gelişimi, sinir lifi gelişimi ve gözün en önemli bölümü olan retina bölümünün gelişiminde çok önemlidir. Bebekler için anne sütü EPA (eicosapentaenoik asit), LA (linoleik asit), LNA (linolenik asit) gibi elzem yağ asitlerini yeterli düzeyde içermektedir. Anne sütü ve inek sütünde bulunan MGFM sfingolipidleri kanser, Alzheimer hastalığı, Multiple skleroz gibi hastalıkların gelişimini engeller. Anne sütü ve inek sütünde bulunan LA (linoleik asit) kanser gelişimini engeller. Anne sütü, inek sütü ve tereyağda bol bulunan butirik asit, kaprik asit ve kaprilik asit kanser gelişimini engeller. Hergün en az 2 bardak inek sütü tüketilmelidir. Bu miktar yarım litreyi geçmemelidir. Çünkü demir eksikliği anemisi gelişir.
Anne sütünün yağ miktarının emzirmenin sonuna doğru artması doygunluğu artırır, bebeğin daha fazla besin tüketmesine engel olarak şişmanlık gelişimi önler. Anne sütü alan bebeklerde gastrointestinal enfeksiyonlar, pnömoni, bronşiyolit, bronşit, astım, orta kulak iltihabı, sinüzit, menenjit, bakteriyemi sıklığı daha azdır. Anne sütü ile beslenen bebeklerde allerji, diyabet, apandisit, bağırsak düğümlenmesi, hipertrofik pilor stenozu(mide çıkış yolu darlığı), özellikle düşük doğum ağrılıklı ve preterm bebeklerde görülen bağırsak ölme hastalığı(Nekrotizan enterokolit) görülme riski azalır. Anne sütü ile beslenen bebeklerde inek sütü ve mamaya göre beslenen bebeklere göre diş çürüğü riski oldukça azalır. Emzirmenin kesilmesi gereken durumlar
-Radyoaktif izotop tedavisi
-Annede Hepatitis B yüzey antijen pozitifliği,
-Antikorları, salgısal Ig A'yı artırır