Videonun Avustralya’da yangın bölgesinde başlayan yağmuru gösterdiği iddiası - teyit.org
İDDİA: Video, orman yangınlarının devam ettiği Avustralya’da 6 Ocak 2020'de başlayan yağmuru gösteriyor.
Avustralya’da Eylül’ün başından bu yana devam eden orman yangınlarına ilişkin paylaşımlar yapılmaya devam ediyor. Sosyal medyada dolaşıma giren bir videonun, orman yangınları devam ederken 6 Ocak’ta başlayan yağmura sevinen itfaiyecileri gösterdiği öne sürüldü. Twitter’da paylaşılan video, 45 bine yakın beğeni ve 5 bine yakın retweet aldı. Video, başka hesaplar tarafından da paylaşıldı.
Ancak iddia doğru değil. Video, 25 Kasım 2019 tarihinde Facebook’ta Leongatha Fire Brigade sayfası tarafından paylaşılmış; yani eski tarihli. Yangınlar Avustralya kıtasının genelinde yaygın ve videonun çekildiği yer için bugünlerde büyük bir yağmur beklentisi de bulunmuyor.
Video dün başlayan yağmuru göstermiyor
Tersine görsel arama yaptığımızda videonun ilk olarak Facebook’ta Leongatha Fire Brigade sayfası tarafından 25 Kasım 2019’da paylaşıldığını görüyoruz. Leongatha Fire Brigade Avustralya’nın güneydoğusunda bulunan Victoria eyaletine bağlı bir itfaiye teşkilatı. Teşkilat videoyu “Yeni Güney Galler’deki Rollands Plains’de ekibimiz ve mutlu bir vatandaş. Bu vatandaş iki haftadır evinden uzak olan itfaiyecilere ve halka yemek vererek yardım etti” açıklamasıyla paylaşmış. Yine aynı tarihlerde videonun, Facebook’ta @ABC13News hesabından ‘Rain in Australia’ başlığıyla paylaşıldığını da görüyoruz.
25 Kasım tarihinde itfaiyecilerin ve vatandaşın mutluluğunu gösteren video çeşitli haber siteleri tarafından da paylaşılmış. 27 Kasım’da da YouTube’da @Ruptly tarafından videonun, “İtfaiyecilerin yağmur dansı yangını durdurur” notuyla paylaşıldığını görüyoruz.
İddiayı inceleyen AFP Fact Check de iddiaların yaygınlaşması sonrası bu videonun Kasım 2019’dan olduğunu ele almış.
6 Ocak’ta bazı bölgelerde yağış etkili oldu
BBC 6 Ocak’ta Avustralya’nın başkenti Canberra’dan yangınının bölgedeki etkisini gösteren bir video paylaştı. Haberde yetkililerin Avustralya’nın yangına maruz kalan bazı bölgelerinde yağmur yağdığını ve hava sıcaklığının düştüğünü söylediği ifade edildi. Ancak tablonun değişebileceği de vurgulandı.
Sonuç olarak, sosyal medyada Avustralya’da dün yağan yağmurdan sonra paylaşıldığı iddia edilen video gerçeği yansıtmıyor. Videonun ilk paylaşım tarihi 25 Kasım 2019. İddia bu haliyle en yaygın yedi yanlış bilgi türünden “hatalı ilişkilendirmeye” örnek.
Facebook, Leongatha Fire Brigade tarafından paylaşılan video
Facebook, Leongatha Fire Brigade sayfası hakkında bilgi
Facebook, İlgili videoya ait paylaşım
Facebook, ABC13News sayfası
Haber, DailyMail video hakkında haberi, 25 Kasım 2019
Haber, SkyNews video hakkında haberi, 25 Kasım 2019
YouTube, İlgili video, 27 Kasım 2019
NSW, Yangının güncel takip haritası
BBC, Yangın hakkında haber, 06 Ocak 2020
AFP Fact Check, This video was filmed by firefighters in the Australian state of New South Wales during the bushfires in November 2019, 7 Ocak 2020
Videonun koala yavrularını emziren tilkiyi gösterdiği iddiası
Ceylan Sağlam 04/02/202018:14