Sanatçılarımız Eserlerini Özgür Düşünce Ortamında Yaratamıyorlar
Zarife Çalışkan Kimi şairler için şiir bir kaçıştır, kurtulmaktır günlük hayatın yükünden. İçinizdeki acıları, öfkeyi, sıkıntıları şiire teslim ettiğinizde sizin de nefes almanız rahatlıyor mu? Şiir yazmak benim için kaçmaktan çok hayatın içinde olmaktır. Hayatı irdelemek, kendi acılarımla birlikte diğer insanların dertlerine de ortak olabilmektir. Yazarken kırgınlıklarımı, öfkemi bir kenara atıp farklı bir dünyada yaşıyorum. […]
mrt 22, 2017	 by
Kimi şairler için şiir bir kaçıştır, kurtulmaktır günlük hayatın yükünden. İçinizdeki acıları, öfkeyi, sıkıntıları şiire teslim ettiğinizde sizin de nefes almanız rahatlıyor mu?
Şiir yazmak benim için kaçmaktan çok hayatın içinde olmaktır. Hayatı irdelemek, kendi acılarımla birlikte diğer insanların dertlerine de ortak olabilmektir. Yazarken kırgınlıklarımı, öfkemi bir kenara atıp farklı bir dünyada yaşıyorum.
Şiir yazarken kullandığınız kaynaklar nelerdir?
Şiir yazarken yaşanmışlıklardan yola çıkıyorum. Aramızda yaptığımız sohbetler esnasında da etrafımı inceleyip, analiz yapmayı seviyorum. Kaynak bulmakta çok zorlanmıyorum.
İlk sayıda Kar Kız adlı şiirin adı yanlışlıkla Kar Kızı olmuştu, buna çok üzüldüğünüzü bildirmiştiniz. Bu şiirin hikayesi nedir?
Bir kış günü, Sivas’ta, diz boyuna varan karda yürümeye çalışan hamile bir kadının sancıları tutuyor. O zaman doktor, hastane ne gezer? Ve doğum başlıyor.
Babaannem yetiştiğinde bebeğin ağlamalarını duyuyor, kucağına aldığı gibi eve götürüyor. İşte benim hikayem de burada başlıyor.
İlk çığlığım yankılandığında
Duyan olmamış annemden ve
Mor dağlardan başka.
”Kar Kız” koymuşlar adımı
Zorlu bir yolculuktan sonra
Gelmişim bu günlere
Ve hayat devam ediyor…
İşte ‘kar kız’ isminin benim için anlamlı ve önemli olmasının nedeni budur.
Türk edebiyatının Avrupa’daki konumu nedir? Türkiye’den hangi şair ve yazarlar Hollanda’da okunmakta?
Hollanda’ya ilk geldiğim zaman kültür ve sanat ile çok az kişinin ilgilendiğini düşünüyordum. İlerleyen zamanlarda edebiyatla ilgilenenlerin sayısının düşündüğümden de fazla olduğunu gördüm. Tiyatro, resim, şiir ve diğer sanat alanlarında uğraşan arkadaşlarımın pek çok kültürel faaliyete katıldığını ve destek verdiğini biliyorum. Var olan eserlerin yanı sıra yeni yeni eserler üretilmesi bana Türk Edebiyatının daha da değer göreceği umudunu veriyor.
Bir gemi geçer uzaktan
İçinde kaçak yolcular
Dümen de insan tacirleri
Kimileri umut, satar
O geminin içinde
Okurlara neden şiirlerinizi okumalı, diğer şairlerden sizin aranızdaki farkınız nedir?
Benim şiirlerimi okumalı çünkü her şiirimi okuduklarında kendilerinden, yaşadıklarından mutlaka bir şey bulacaklarına inanıyorum. Herkesin kalbine dokunacağına inanıyorum. Benim diğer şairlerden farkım; yaşadıklarım, kendime has olan yazma üslubum ve kimseye benzemememdir.
Sence, neden şiir yazan çok ama okuyan az?
İnsanların şiir yazmaları çok güzel. Teknoloji ile birlikte hayatımızda çok şey değişiyor. İnternet sayesinde şiirlere çok kolay ulaşılıyor. Okuyucu Facebook sayfalarından ve diğer sayfalardan şiir okuma ihtiyacını gideriyor diye düşünüyorum.
Sizin dünyaya bakış açınızda erkek şairlere göre bir fark var. Sanki siz daha duyarlı, inceliklere daha dikkat etmektesiniz. Sence kadın şairlerle ve erkek şairler arasında bir farkı var mı?
Kar Kız 2
Başka bir yerde.
Bambaşka bir dünyada
Bugün belki de
Başka bir yolculuğun,
Kadınlar yaratılışları itibariyle daha duyarlıdırlar. Olaylara yaklaşımı haliyle daha duygusal, ayrıntılara dikkat ediyor, en küçük olayda çok farklı reaksiyon gösterebiliyorlar. Kimseyi incitmemek için çaba sarf ediyorlar. Anne olarak düşününce ister istemez daha da farklı tutum sergiliyoruz. Sorumluluklarımız iki katına çıkıyor, koruma içgüdüsü ön plana çıkıyor. Kadın olarak hayata daha güçlü devam ediyoruz.
Bir şair olarak kadın ve erkek diyerek ayırmam mümkün olamaz, işin içine insan boyutu giriyor. Şiirle veya sanatla ilgilenen insanlar genelde duyguları ile hareket ettiklerinden dolayı ince bir düşünce yapısına sahiptirler.
Türkiye’den uzak olmak sizin şiirinizi ne kadar etkiledi?
Türkiye’den uzak olmak her insan gibi beni de etkiledi. Hüzünlerimi, anlatamadıklarımı, acılarımı, zor zamanlarımı burada yaşadıklarımla hamur gibi yoğurarak şiirlerime aktardım.
Bir edebiyatçı olarak Türkiye’deki basın özgürlüğüne nasıl bakıyorsunuz? Türkiye nereye gitmekte?
Türkiye’de basın özgürlüğü hiçbir dönemde zaten yüzde yüz olmamıştı. Bu iktidar döneminde ise dünyada basın özgürlüğü bakımından dünyanın son sıralarında yer alıyoruz. Türkiye’de nerede ise gazetecilerin ve muhalif yazarların çoğu hapishanelerde… Basının kalemine resmen kelepçe vurulmuştur! Sokaktaki insanlar çocuklarına ve kendilerine bir şey olmasın diye ses çıkarmamaktadır.
Yıldızlar tanıklık ederken gökyüzünden
Gökyüzünden dalga, dalga yayılan
Çığlıklar duyulurdu evrenin her yerinden
İnsan ırkının vahşice katletmesi
Doğayı, hayvanları yok etmesi
Tanrı adına boğaz kesmeler
Ne lut kavminde ki ateşten toplar
Ne de Nuhun’un tufanı
Kendi kendi kendini yok edecekti
Taht savaşları başlamıştı
Salyalar akarken ağzından birilerinin
Saldırırken sağa ve sola
Yaşam hakkı yoktu kendinden başkasına
Tarih yazıyordu evren yazıyordu
Cayır, cayır yanacaktı
Kendi başlattığı ateşte
İste o gün tanrı yalnız bırakacaktı
Lanetlenecekti kendi de
Yıldızlar yine tanıklık edecekti,
Tanıklık edecekti tüm evren
Söyleşen ALİ ŞERİK
Published in Şiir Söyleşi Türkçe