Kıraathane İstanbul Edebiyat Evi / Sezon Programı / Dünyanın Sekiz Hatırası
23 Ocak Perşembe 19:00
Bu akşam Kıraathane’de bir dünya prömiyerine, Dünyanın Sekiz Hatırası filminin ilk gösterimine davetlisiniz. Mevsim değişikliklerinin kutlanmasıyla ilgili bir sanat filmi bu. Bu değişikliklerin hem maddi hem manevi hayat üzerindeki etkilerini ele alıyor. Dünyanın bir senelik çarkı dönerken doğayla nasıl ilişki kurduğumuza dair, şiir gibi bir görsel anlatı şöleni. Doğanın döngüleri çok güzel temsili sahnelerle canlandırılmış.
Filmde konuşma yok, dil kullanılmıyor, çünkü farklı dillerde sözcüklerin çok farklı çağrışımları var, hâlbuki doğanın dili evrensel. Coğrafya, uyruk, din yahut kültür farklarının ötesinde hepimizin bilinçaltımızda yatan daha derin bağlantılar olduğunu biliyoruz, film bu bağlantıları zengin bir imge ve ses akışı hâlinde ele alıyor.
İnsanlığın binlerce yıldır kutladığı sekiz kadim ve evrensel bayram sahneleniyor bu filmde. İki gündönümü / dönence, iki ekinoks ve bunların orta noktaları, hep birlikte bir sene çarkını oluşturmakta. Bu bayramlar eski inanç sistemlerinin ve doğayla ilgili geleneklerin çekirdeğini oluşturan döngüler ve dünyanın her köşesinden birbirlerine seslenerek birbirlerini yansıtıyorlar.
İklim krizinin temel bir kaygı hâline geldiği günümüzde, doğayla bu bağlantıları yeniden kurmak ve doğaya yabancılaşmış ruhlarımızı iyileştirmek çok önemli. Ancak bu film, doğaya vediğimiz zararla ilgili bir belgesel değil, doğa sevgisi üzerine bir film, ruhumuzda yankılar uyandıracak düş manzaraları yaratıyor ve bize eskiden mevsimsel dönüşümlerle nasıl daha iç içe olduğumuzu hatırlatmayı amaçlıyor.
Hazırlıkları ve yapımı on yıl süren film tek bir kişinin düşü olarak yola çıkmış, kişisel finansmanla ve kısıtlı teknik imkanlarla gerçekleştirilmiş.
Her kostüm önce tasarlanıp, sonra tek tek elle üretilmiş. Kullanılan takılarda, yemeklerde ve yer seçimlerinde ayrıntıların doğru yakalanması ve simgesel olarak sahici bir atmosfer yaratılması için büyük çaba gösterildiği belli.
Filmde yer alan her “hatıra” yahut “bayram” yahut “düş sahnesi” farklı bir zaman, boyut ve kültür çağrışımı yapmak üzere kurgulanmış, ama genel izlenim olarak belli herhangi bir ülkeyi yahut coğrafyayı temsil etmemesine özen gösterilmiş.
Filmde rol alan kişilerin çoğu amatör, ortak duygu ve düşüncelerle bir araya gelmiş kişiler, hepsi gönüllü. Yönetmen, filmde gördüğümüz gerek yabani gerek evcil hayvanların hiçbir zarar görmediğini özellikle vurguluyor. Filmin çekildiği yerler, güneyi ve kuzeyi, doğuyu ve batıyı eşit derecede temsil etmek üzere seçilmiş.
Dünyanın Sekiz Hatırası filmindeki sahneler gerçek zamanlı ve gerçek ritimlerle, düşsel bir tempoyla ilerliyor. Bizi şu hızla akan koşuşturmalı gündelik hayatımızın içinde biraz yavaşlamaya ve iç benliklerimizi tekrar mevsimlerin doğal akışıyla uyum içinde yaşamaya çağırıyor.
Bu proje, yönetmenin ifadesiyle “Sekiz ayrı düşle dünyamız için bir dua.”
58 dakikalık film gösteriminden sonra filmin yönetmeni Serafina Arpad ile sohbet edeceğiz.
Serafina Arpad: Video sanatçısı, giysi ve aksesuar tasarımcısı. Londra’da yaşıyor. Çalışmaları Holland Park-Orangerie, Livingstone Studio-Hampstead ve HSP Hydra-Yunanistan gibi çeşitli yerlerde sergilendi. Arpad hâlen iki yeni proje üzerinde çalışıyor: Ephemera, doğanın geçicilik yanıyla nasıl bağdaştığımız üzerine bir film; Limen ise hem büyüde hem şifada kullanılan zehirli bitkiler üzerine bir araştırma.
Nilüfer Kuyaş: İstanbul doğumlu, Robert Kolej mezunu. Amerika’da felsefe, Türkiye’de sosyal psikoloji okudu. BBC’de ve NTV’de program sunuculuğu, Milliyet’te ve Taraf’ta köşe yazarlığı yaptı. Yeni Baştan (2007) Ada’daki Ev (2011) ve Serbest Düşüş (2013) adlı üç romanı var. Başka Hayatlar (2012) ve Karasevda Kitabı (2015) adlı iki deneme kitabı da ödül aldı. 2014’de öykü kitabı Yok Adam yayımlandı. Şimdilerde yazıları daha çok K24’de çıkıyor.