Kur’an’da Kaza ve Kader | İslam Dergisi
Çarşamba, Ekim 30, 2013 - 8:48, Yazar: Bekir 24	| İTİKAT
Kur’an’da Kaza ve Kader
K A Z A ve K A D E R Nedir?
Kader, lügatte, bir çokluğu ölçmek, hüküm ve emir demektir. Allahü teâlânın ezelde, bir şeyin varlığını dilemesine kader denilir.
Kaza: Kaderin, yani varlığı dilenilen şeyin var olmasına kaza denir.
Kaza ve kader kelimeleri, birbirinin yerine de kullanılır. Buna göre kaza demek, ezelden ebede kadar yaratılacak şeyleri, Allahü teâlânın ezelde dilemesidir. Bütün bu eşyanın, kazaya uygun olarak, daha az ve daha çok olmayarak yaratılmasına kader denir. Allahü teâlâ, olacak her şeyi ezelde, sonsuz öncelerde bilmesi ilmine kaza ve kader denir. Kadere iman farzdır. Bu husus Kur’an-ı kerim ve hadis-i şerifler ile bildirilmiştir. Allahü teâlâ, ezeli ilmiyle, insanların ve diğer mahlûkatın, ne zaman doğacağını, ne zaman öleceğini ve ne yapacaklarını bilir. İlahın her şeyi bilmesi, her şeye gücü yetmesi gerekir. Bilmeyen, gücü yetmeyen, muhtaç olan, ölümlü olan ilah olamaz. Allahü teâlâ, herkesin ne yapacağını bilir. İnsanların başına gelecek olaylar, doğacakları, ölecekleri ve ne iş yapacakları gibi bütün bilgiler, levh-i mahfuz denilen bir kitaptadır. Bu kitaptaki bilgilere kader denilir.
Allahu Teala Kur’an-ı kerimde kader hususunda buyurduki, mealen:
-”Sonra o kederin ardından (Allah) üzerinize öyle bir eminlik, öyle bir uyku indirdi ki, o, içinizden bir zümreyi örtüp bürüyordu. Bir zümre de canları sevdasına düşmüştü. Allah’a karşı, cahiliyet zannı gibi, hakka aykırı bir zan besliyorlar ve “Bu işten bize ne?” diyorlardı. De ki: ”Bütün iş Allah’ındır”. Onlar sana açıklamayacaklarını içlerinde saklıyorlar (ve) diyorlar ki: “Bize bu işten bir şey olsaydı burada öldürülmezdik”. Onlara şöyle söyle: “Eğer siz evlerinizde olsaydınız bile, üzerlerine öldürülmesi yazılmış olanlar yine muhakkak yatacakları (öldürülecekleri) yerlere çıkıp gidecekti. Allah (bunu) göğüslerinizin içindekini denemek ve yüreklerinizdekini temizlemek için yaptı. Allah göğüslerin içinde olanı bilir.” (Al-i imran: 154)
-”Her ümmetin bir eceli vardır. O ecel geldiğinde, ne bir ân erteleyebilirler, ne de öne alabilirler.” ( A’raf: 34)
-”De ki, “Ben, Allah’ın dilediğinin dışında kendi kendime ne bir zarar ne bir fayda verebilirim”. Her ümmetin bir eceli vardır. Ecelleri gelince artık ne bir an geri, ne bir an ileri gidebilirler.” (Yunus: 49)
-”Yeryüzünde rızkı Allah’a ait olmayan hiçbir canlı yoktur. O, onların karar kıldıkları yerleri de, emaneten durdukları yerleri de bilir. Onların hepsi apaçık bir kitaptadır.” (Hûd:6)
-”Gökte ve yerde gizli hiçbir şey yoktur ki apaçık bir kitapta (Lehv-i mahfuzda) bulunmasın.” (Neml:75)
-”Peygambere Allah’ın takdir ettiği, mübah kıldığı şeyde bir darlık yoktur. Bundan önce geçen bütün peygamberler hakkında Allah’ın sünneti böyledir. Allah’ın emri ise biçilmiş bir kaderdir.” (Ahzab: 38)
-”Hem Allah sizi bir topraktan, sonra bir damla sudan yarattı. Sonra sizi çiftler kıldı. O’nun bilgisi olmadan ne bir dişi hamile olur, ne doğurur. Kendisine ömür verilenin de ömrünün uzatılması da, ömründen kısaltılması da mutlaka bir kitapta yazılıdır. Şüphe yok ki bu, Allah’a göre kolaydır.” (Fâtır:11)
-“Ümmetim kaderi inkâr etmedikçe, dinde sabittir. Kaderi yalanlayınca helak olurlar.” (Taberani) Peygamber(s.a.v.)Efendimiz buyurdular ki:
Peygamber(s.a.v.) Efendimiz buyurdular ki;
-“Kaderden bahsedilince dilinizi tutunuz!” (Taberani)
Ehl-i sünnet alimleri bu hadisi şerifi şu mealde açıklamıştır:
-“Herkes kendi aklına ve mantığına göre değil de, ehl-i sünnet ulemasının KUR’AN VE SÜNNETE GÖRE YAPTIKLARI açıklamalarına göre kaderden söz etmelidir. Aksi durumda bilmeden sonsuz bir çıkmaza girilebilir.”
Kaza ve Kader ve Sapık Felsefeciler
24 soru “Kur’an’da Kaza ve Kader”
Yasin - 05 Eylül 2017 - 00:50 tarihli soru:
Bu güzel yazınızdan ötürü teşekkürlerimizi sunarız.Allah Razı Olsun.
Bekir - 05 Eylül 2017 - 07:41 tarihli soru:
Ali - 01 Mart 2017 - 10:57 tarihli soru:
Kader; İnsanların özgür iradeleri ile yapacaklarının daha önceden Allah tarafından bilinmesi ve kaza da Allah’ın önceden bildiği insanların özgür iradesi ile yapacağı o şeyin gerçekleşmesi midir?
Yoksa kader; İnsanların yapacağı her şeyi Allah yazmış olması, kaza da zamanı geldiğinde o yazılmış olan şeylerin gerçekleşmesi midir?
Yani yarın ben saçımı kestirmeye karar vermem ve yarın kestirmem Allah’ın istediği için midir? Yoksa bu kararı vermem ve bunu yapmam Allah’ın bilgisi dahilinde olması mıdır?
Bekir - 01 Mart 2017 - 11:13 tarihli soru:
KADER: lügatte, bir çokluğu ölçmek, hüküm ve emir demektir. Allahü teâlânın ezelde, bir şeyin varlığını dilemesine kader denilir. Bütün bu eşyanın, kazaya uygun olarak, daha az ve daha çok olmayarak yaratılmasına kader denir.
KAZA: Kaderin, yani varlığı dilenilen şeyin var olmasına kaza denir. Kaza demek, ezelden ebede kadar yaratılacak şeyleri, Allahü teâlânın ezelde dilemesidir.
Allahü teâlâ, olacak her şeyi ezelde, sonsuz öncelerde bilmesi ilmine kaza ve kader denir. Kadere iman farzdır. Bu husus Kur’an-ı kerim ve hadis-i şerifler ile bildirilmiştir. Allahü teâlâ, ezeli ilmiyle, insanların ve diğer mahlûkatın, ne zaman doğacağını, ne zaman öleceğini ve ne yapacaklarını bilir. İlahın her şeyi bilmesi, her şeye gücü yetmesi gerekir. Bilmeyen, gücü yetmeyen, muhtaç olan, ölümlü olan ilah olamaz. Allahü teâlâ, herkesin ne yapacağını bilir. İnsanların başına gelecek olaylar, doğacakları, ölecekleri ve ne iş yapacakları gibi bütün bilgiler, levh-i mahfuz denilen bir kitaptadır. Bu kitaptaki bilgilere kader denilir.
Kaza ve kader kelimeleri, birbirinin yerine de kullanılır.
goksel - 02 Ağustos 2017 - 11:04 tarihli soru:
Değerli yanıt veren ; Elbette bu kader mevzusu çok kolay ve de basit anlaşılacak boyutta olmadığı görülüyor.Hemen bir çok insan ben dahil olmak üzere algılamayı beceremiyoruz.Soru soruyu doğuruyor sorudan bazen endişe bazen ise ümit doğuyor.Kaderine razı olan elbette makbul bir şahıs olması ile müjdeleniyor lakin kadere razı olmamayı hangi hallerde ve nasıl bir ruhaniyet içinde oluyor bunu zaman,zaman anlamıyoruz.Şimdi ben kısaca bir şey sormak istiyorum.Evet,Kader Rabbın biz insanlara ayırt etmeksizin ölünceye değin ki ölmekte kaderde var başımıza gelecek olan hemen her türlü olumlu veya bize bakan yönüyle olumsuz acı veren hadiselerdir.Şimdi eğer bir insan farz edelim iftiraya maruz kaldı ve suçlandı ve hapse atıldı şimdi bu onun kaderinde yazılı olan mıydı? Evet öyle ise niye iftiraya maruz kaldı,yoksa o zaten başke bir sebepten dolayı yine hapse mi atılacaktı? Yada bir insan sigaraya bağlı küçük hücreli sadece nikotinin %90 oranında sebep olduğu kansere yakalanıp öldü.Bu ölüm şekli onun kaderi mi? Halbuki sigara içmemiş olsaydı bu %90 oranından muaf olacaktı,ama ölümden kurtulacak mıydı?Diyelim ölümden kurtulamayacaktı ama ölüm şekli değişecek de öyle mi yoksa nasıl? Arz etmeye çalıştığım sosyal hayatta olan hadiselerden bir kaçı.Diğeri ise bir insan yabancı bir memlekette ve yabancı anadan babadan doğdu anne baba seçimi onda olmadığına göre elbette ki doğal olarak o toplumun değerleri dini ahlakı vs ile büyüyecek,evet o aklı yerine gelinceye değin vefat etse inancımız gereği Müslüman olacak ama vefat etmedi ve de o memleketin dışına da çıkmadı ve öyle yaşadı ne bir Hırıstıyan oldu tama anlamıyla ki olsa da o dinin hükmü yok,o halde bu şahıs için ne diyebiliriz?Evveli haşa diyerek araştırması adına ona verilen akıldan ve bu aklın getirdiği mesüliyetten İslamiyeti anlaması beklenecektir,ama onun şansı faraza Müslüman olarak doğan birinden daha fazla değildir,gerçi mevzu şans olarak düşünülür mü bilemiyorum lakin düşünmek insanın aklının iradesine bağlı bir kavram olması sebebiyle düşüncemi yazmayı istedim ve yazıyorum.İslam akıl ve mantık dini olmasına karşın çoğunda mantığın sınırları içine girmediğini de görürüz.Peygamberlerin veya bazı ulema erkanının gösterdiği olağanüstü olaylara baktığımızda,yada bilmem kaç gün deprem altında kalıp hala daha yaşayan insanların varlığını gördüğümüzde.Sizden ricam bilgi dağarcığınızı sizi incitmeyecek boyutta benim gibi zayıf bir düşünce eksenine sahip birisi için açıklama yapar mısınız?
Bekir - 03 Ağustos 2017 - 08:38 tarihli soru:
Kadere razı olmamak kaderi anlamamaktan kaynaklanıyor. İnsan bazen insanların yaptığı zulümü veya kendisinin sebep olduğu sıkıntıları kaderin gereği sanarak isyan ediyor. Bu doğru değildir. Oysaki, Allah Kuran da hiç bir kuluna asla zulmetmeyeceğini bildirmiştir. İnsanın kaderinde olan diğer şeyler imtihan gereğidir. Mesela sakat doğması, fakir çevrede doğması, kadın veya erkek olarak dünyaya gelmesi vs.
Bunlardan dolayı iman edip kaderine razı olanı Rabbimiz hayal dahi edemeyeceği iyiliklerle ödüllendireceğini müjdelemiştir. Yeter ki kul hesap gününe iman etsin. Her iyiliği bu dünyada bekleyenler imtihanı kaybetmiştir.
Öyle sorular sormuşsunuz ki bunlara kısa cevaplar verip geçiştirmek mümkün değildir.
Evvela şunu bilelimki hayatımızda var olan her şey kaderdir.
Ancak kader iki türlüdür.
Birincisi, irademizin veya mahlukatın sebep olmadığı kaderdir. Bundan sorumlu değiliz. Buna razı gelip sabır göstermeliyiz duruma göre şükretmeliyiz.
İkincisi, nefsimizin veya başkalarının sebep olduğu kaderdir.
Nefsimizin sebep olduğu kaderde tamamen kendimizi suçlamalıyız. Bir günah işlediysek bu kaderde yazıldığı için değil o günahı işleyeceğimiz için kadere yazılmıştır. Allah onu kadere yazmasaydı o günahı yine işleyecektik.
İkincisi, kulların kullara zulmü. Biri bize iftira atıp hapse düştük ve hiçbir suçumuz olmadığı halde hapis yattık. Bundan da asla sorumlu değiliz sabredersek bunun ödülü çok büyük olacaktır. Sonuçta bu dünyaya imtihan için geldik.
Gayri müslim ülkede doğup ölenlere gelince, Kuran da İslamın tebliğini görüp işitmemişlere Allah azab etmeyeceğini bildirmektedir. Ama İslamın tebliğini görüp işitenler araştırmadıkları için sorumlu olacaklardır.
İslam akıl ve mantık dini değil vahiy dinidir. Ama selim akla da aykırı değildir.
Aklı olmayan Allah sorumluluk vermemiştir. Normal akla sahib olup art niyetli olmayan, samimi araştırmacı bir kimsenin İslamı kabul etmemesi de mümkün değildir.
Fatih - 17 Aralık 2016 - 21:01 tarihli soru:
Allah ın verdiği canı allah tan başka kimse alamaz….
Bekir - 18 Aralık 2016 - 15:36 tarihli soru:
Elbette Allah’ın verdiği canı Allah alır. Bunun aksini iddia eden mi var?
Giray Gürhan - 09 Kasım 2016 - 21:17 tarihli soru:
Şunu bilmek istiyorum bir söz duymuştum ” Allah herkesin kaderini kendi çabasına bağlı kılar” diye bir sözdü. Onu merak ediyordum doğru bilgimi yanlış mı diye sormak istedim
Bekir - 09 Kasım 2016 - 23:56 tarihli soru:
Sayın Giray. Amerika’ya kaçıp peygamberliğini ilan eden Reşat Halife’nin sağ kolu Edip Yüksel denilen dinsizin talebeleri tarafından sosyal medyada kasıtlı olarak yayınlanan yanlış Kur’an mealleri vardır. Bu da onlardan biridir. İşte karşılaştırmamız:
KASITLI OLARAK YANLIŞ YAZILAN MEAL:
AYNI AYETİN DOĞRU MEALİ:
“Her insanın defterini boynuna doladık, kıyamet günü açılmış bulacağı kitabı önüne çıkarırız.
(İsra /13 Elmalı Meali)
Kader hakkında doğru bilgi için lütfen lingimizi tıklayınız:
Afa - 13 Eylül 2016 - 01:01 tarihli soru:
Kader ve nasip ayni anlam veriyormu?
Bekir - 13 Eylül 2016 - 05:18 tarihli soru:
Kader, Allahın insan hakkındaki yazgısıdır. Nasip ise, Allahın o kimse için ayırdığı rızıktır. Müslümana da Niko ismi hiç de yakışmıyor doğrusu vesselam.
mustafa - 12 Temmuz 2016 - 19:11 tarihli soru:
Allah insanlarin cennete ve cehenneme kader dedigimiz yazgiyla yazip cizmiştir ve kalemide krip atmıştir bence,Çùnkù bir defa peygamberler bile kesen cennete yazılmis,hic su ana kadar kafir olan peygamber duydunuz mu?ve cennetin kapisinda :La ilaheillallahmuhammeden resulullah yazmasi da peygamperin ònceden cennete yazildiginın bir gòstergesidir..
Bekir - 13 Temmuz 2016 - 06:04 tarihli soru:
Mustafa! Din sizce olmaz. Din Allah ve Rasulünün beyanı üzeredir. Kaderi yazanı idam kararı veren hakim, kaderi yazan kalemi de kurşun kalem mi sandınız da ” kader dediğimiz yazgiyla yazip cizmiştir ve kalemide kırip atmıştir bence” diyorsunuz.
Ve..”peygamberler bile kesin cennete yazılmis, hiç şu ana kadar kafir olan peygamber duydunuz mu? ve cennetin kapisin da :La ilaheillallahmuhammeden resulullah yazmasi da peygamperin önceden cennete yazildiginın bir gòstergesidir..” diye saçmalamışsınız.
Allah peygamberleri seçmiş ve onları her türlü günaha düşmekten korumuştur. Peygamberler kendi iradeleri ile iman etmiş ve iradelerini zorlayarak şeytanla mücadele etmişlerdir.
Sizin düşündüğünüz gibi olsaydı Allahu teala Rasülüne; “emrolunduğun gibi dosdoğru ol” der miydi? “Nasıl olsa kaderinde dosdoğru olmak vardır. Eğrilmesi imkansız bu, “emrolunduğun gibi dosdoğru ol” emri ile uyarmanın da gereği yok” demez miydi?
Siz kader mevzusunu hiç anlayamamışsınız. Sanırım kader hakkında yazdıklarımızı da hiç okumamışsınız. Okuduysanız anlayamamışsınız. Allahu teala size anlayış ihsan etsin.
Kaderde yazılanlara tabi olarak iman ve amelimiz şekil alsaydı, İlahi kitapların ve peygamberlerin gönderilmesine ne gerek vardı..? Haramlardan kaçınmamız ve farzları yapmamız için telkin ve uyarıların yapılmasının bir gereği var mıydı?
Kader hakkında yazdıklarımız ehli sünnet alimlerinin en büyüklerinden İmamı Azam’a dayanır. O da bu ilmi Hz. Ali’nin torunu Caferi Sadık’tan almıştır. O da dedesi Hz. Ali’den almıştır bu ilmi. Hz. Ali’nin ilmi de Peygamberimize(s.a.v.) dayanır. Siz neye göre Peygamberimize dayanan bir ilme karşı gelip “bence” diyebiliyorsunuz.?
Siz önce Kur’an’ı yüzünden doğru okumayı öğrenin.
mustafa - 12 Temmuz 2016 - 19:02 tarihli soru:
Sonsuz cehennem zulmùyle merhamet ve adalet bagdasıyor mu sizce?Bu bùyùk bir zalimce eylem degilmidir..?Ayrıca bir kisim insani cennete ezelden yazmak bir cogunuda cehenneme yazmak adaletsizligin en tepede olmasi demek degilmidir..
Bekir - 12 Temmuz 2016 - 22:41 tarihli soru:
Sonsuz cehennem zulmü ifadeniz yanlıştır. Çünkü Allah, Ben kullarıma zulmetmem ” buyurmaktadır. Cehennem azabı küfrün(inkarın) karşılığıdır. Bir de bu dünya da halka zulmeden imansız gaddar ve zalimlerin cezasıdır.
Allaha küfredip insanlara zulmedenleri cennet ile ödüllendirmek, Allah için her şeyini feda edenlerle cennete koymak sizce adalet ve merhametle bağdaşıyor mu?
Kader konusunu çok yanlış anlamışsınız. İlim bilinene tabidir. Bilinen ilme değil. Allah ezeli ilmi ile bir kimsenin özgür seçimi ile küfrü seçeceğini bilip levhi mahfuza yazması o kafiri o işe zorunlu kılmaz. Allah o yazıyı yazmasaydı bile o kimse hür seçimi ile o yolu seçecekti. Allah’a adaletsiz demek küfrün en aşağısıdır.
Bekir - 20 Kasım 2014 - 14:47 tarihli soru:
Levh-i Mahfuz konusunda bizim yazdığımız çelişmiyor, bilakis sizin bu husustaki düşünceleriniz karışık olmalı ki, anlamakta zorluk çekiyorsunuz.
Allahu Teala, Levh-i mahfuza gelecekte insanların yapacaklarını ezeli ilmiyle bildiği için yazmıştır. Olacakları yazması sizin kendi seçiminizden dolayı yapacaklarınızı etkilemiyor diyoruz siz ise hala takıldığınız düşüncenizi yineliyorsunuz..
Madem iradeniz yoksa levhi mahfuzda yazılanlar hakkında neden itirazda bulunuyorsunuz.? Eleştirdiğinize göre robot değilsiniz demek ki.
Engin Bey, Kur’an’da Kaza ve Kader yazımızı lütfen daha dikkatli okursanız, bu çelişkinizden kurtulabilirsiniz inşaallah..
adsız - 20 Kasım 2014 - 00:12 tarihli soru:
madem ezelden önce bunu biliyor peki biz bilinen birşeyin üzerine neyi neden yaşıyoruz?
Bekir - 20 Kasım 2014 - 08:22 tarihli soru:
Allah bizleri bu alemde sınav yapıyor kendisi bizim ne olacağımızı bilmediği için değil. İnsan Kıyamet günü hesaba çekildiği zaman “Ya Rabbi beni sınav yapsaydın ben iyi bir kul olacaktım” bahanesinin olmaması için Allah bizi bize göstermek için sınav yapmaktadır.
Ad - 20 Eylül 2015 - 22:50 tarihli soru:
Sınıfta kaza ve kader konuşulduğunda böyle sorular sorulmuştu hocamıza,sağolsun hocamız cebaplamıştı alnının akıyla.Evet,Allah bilir ne zaman ne olacağını,ama seçimi bize bırakmıştır.Bu örümcek ağına benzer,nasıl ki bir düğüme geldiğimizde farklı ağlar varsa ve biz birini seçmek durumunda kalıyorsak bu bizim seçme hakkımızın olduğunun göstergesidir.Allah’ın tüm bu örümcek ağını biliyor oluşu ve bize yeni yollar ve dolayısıyla da yeni seçimler sunması da kaderdir,kaderimizdir…
adsız - 31 Ekim 2014 - 14:10 tarihli soru:
şimdi benim kafama takılan soru şudur ki levhi mafuzda yaşayacağımız herşey yazıyorsa o zaman cennete yada cehenneme gideceğimizde önceden belirlenmiştir bu mantığa göre.
ADMİN - 31 Ekim 2014 - 15:52 tarihli soru:
Sayın Adsız selamünaleyküm. Evet Levh-i Mahfuzda kimin kendi seçimi ile cennetlik ve cehennemlik olacağı yazılıdır. Allah, ezeli ilmiyle kimin cennetlik ve kimin cehennemlik olacağını belirlemedi lakin bildi. Belirlemiş olsaydı insanların iradesi yani seçimleri söz konusu olamazdı. Oysa ki insanlar seçimleri ile cennetlik ve cehennemlik olacaklarını belirlerken Allah ise bunu ezelde(sonsuz öncede) bilmektedir..
Birinin bir şey yapacağı hakkında insanlar için sezmek, tahmin etmek tabiri kullanılır. Ancak; Allah hakkında bunları kullanmak uygun değildir. Zira Allah’ın bilmesi sezmek ve tahminden de öte kesin ilimdir..
Bir kimse, bir sürücünün kaza yapacağını sezse ve bunu bir yere NOT etse, sürücü birkaç dakika sonra kaza yapsa, bu kazayı önceden sezip not edenin yazmasına bağlayabilir miyiz..?
A. Mesut GÜLŞEN - 19 Ağustos 2013 - 12:03 tarihli soru:
Hocam kader teslimiyetin ta kendisidir diyebilirmiyiz.
Bekir Canbay - 19 Ağustos 2013 - 12:45 tarihli soru:
Kader başa gelmeden bilinmez. Başa geldikten sonra kader olduğu kesinleşir. Bu açıdan dıştan iyi görünen her insanın iyi olmadığı gibi başa gelmeden de bu kader deyip teslim olmakta bir o kadar yanlıştır. Allahu Teala;
وَأَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسَانِ إِلَّا مَا سَعَىٰ ” İnsana ancak çalışmasının karşılığı vardır” (Necm-39) buyurmaktadır. Çalışır çabalar gayret gösteririz. Sonuç kaderdir.
← İslam Dergisi Hakkında
Kuran’da Başörtüsü Var mıdır? Makyaj Yapmak Günah mı? →
Kur’an’da Kaza ve Kader (37.532)