Başkan Trump’ın Koronavirüs ile düellosu - Ali Çınar
Beklenmedik şekilde ortaya çıkan Koronavirüs, 2020 yılının tüm gündemini alt üst etmiş durumda. ABD’de de 2 bin 500’ü geçen kesinleşmiş vaka ve 50 kişinin hayatını kaybetmesiyle panik havası tüm şehirleri sardı. Başkan Donald Trump’ın acil durum ilan etmesi dışında, 39 eyalet de, kendi kararlarıyla olağanüstü hal ilan etti. Başkan Trump, geç önlem aldığına yönelik ciddi tepkiler üzerine şimdilerde neredeyse her gün basın toplantısı yapıp, kamuoyunu bilgilendiriyor. Özellikle virüsün yayılması, gerekli testlerin zamanında yapılamaması, hatta eyaletlerin testler için belirli bir kota getirmesi tepki yarattı. Sağlık sigortası olanlar teste 600 dolar, sigortası olmayanlar ise 1500 dolar ödüyordu... Trump’ın acil durum ilanı ve Kongre’den geçirilecek yeni tasarıyla, herkese ücretsiz test imkanı sağlanmış olacak.
ABD Hastaneler Derneği verilerine göre, yatak kapasitesi 924 bin 107, yoğun bakım ünitelerindeki yatak kapasitesi ise 46 bin 825. Bununla birlikte ülke nüfusu 327 milyon. Sadece yatak kapasitesi açısından bakarsanız, ABD’nin sağlık sisteminin ne kadar yetersiz olduğunu görmek mümkün.
Amerika ile Türkiye’yi tedbir konusunda karşılaştırırsak, Türkiye gerçekten çok başarılı iş çıkardı. Her ne kadar Türk düşmanları mutsuz olsa ve ABD medyasında Türkiye’ye karşı algı operasyonu yapılsa da, hava limanılarına termal kameralar konulmasını, şeffaf bilgi akışını, kamuoyunun bilgilendirilmesini, vatandaşlara test imkânı sunulmasını, okyanus ötesinden net şekilde gördük ve takdir ettik.
(İrlanda ve İngiltere’nin de eklenmesiyle) 28 Avrupa ülkesine ABD’ye seyahat yasağı konulmasına karşın, Türkiye’nin listede yer almaması da, bu başarıyı gösteriyor. Ancak Türk vatandaşlarımızın bilmesi gereken şu nokta önemli; yasak sadece AB ülkeleriyle sınırlı değil, o ülkeleri ziyaret eden tüm yabancıları da kapsıyor. Yani, ABD’ye girmeden önceki 14 gün içerisinde Avrupa’da bulunduysanız, ABD’ye girişiniz engellenecek.
‘Virüsü ABD atmış olabilir’
Öte yandan Çin, virüsün ABD tarafından çıkarıldığını savunarak, “ABD ordusu virüs atmış olabilir” yönünde açıklamalar yapmıştı. ABD Dışişleri Bakanlığı da, Çin’in Washington’daki büyükelçisini çağırarak bu konuda nota verdi. Ancak söz konusu komplo teorilerine Washington’dan sert cevaplar gelmeye devam ediyor. Beyaz Saray Strateji Direktörü olarak görev yapmış Emekli Hava General Rob Spalding ile konuştum. Net şekilde, ABD ordusunun Wuhan’da bulunmasının imkansız olduğunu, zaten Çin’in yabancıları çok dikkatli şekilde gözetlediğini söyledi. ABD ordusunun şu anda koronavirüsü yenmek için aşı üzerinde çalıştığını belirten Spalding, Çinlilerin kendi devletine güvenmediğinin altını çizdi.
ABD’nin Doğu Yakası’nda ezan sesleri
Türklerin yoğun olarak yaşadığı New Jersey’nin Paterson kentinde artık ezan sesi duyulacak. Paterson’a gittiğinizde minik bir Türk kasabasına girmiş gibi oluyorsunuz. Restoranlarından tutun da, berber dükkanlarına kadar yok, yok. Mayıs ayında yapılan Türk Günü Yürüyüş ve Festivali nedeniyle sokaklarında da, 1 ay boyunca Türk bayrakları dalgalanıyor.
Geçen hafta Paterson Belediye Meclisi’nde yapılan oylamada, 5 üye, ezanın hoparlörlerden okunmasına “Evet” dedi ve Doğu Yakası’nda bir ilk gerçekleşmiş oldu. Uygulama, sabah 06.00 ile gece 22.00 saatleri arasında geçerli olacak, belirlenen ses limitlerini geçmeyecek, ezan süresi de 5 dakikadan fazla olmayacak.
Amerika tarihinde ilk kez 2004’te Michigan eyaleti Hamtramck şehrinde ezan sesi kabul edilmiş ve yine aynı eyaletin Dearborn kentinde de benzer uygulama başlamıştı. Paterson, ezanın halka açık okunacağı üçüncü şehir oldu. Bununla birlikte, yakından tanıdığımız Paterson Belediye Başkanı Andre Sayegh, Türk toplumunun kente aktif katkılarından dolayı çok mutlu olduklarını söylüyor. Kentin Emniyet Müdürlüğü’ne ise geçen ay bir Türk atanmıştı.
Yale Üniversitesi akademisyenlerinden özel açıklamalar
Halk sağlığı, biomedikal ve radyoloji konusunda ABD’nin önde gelen akademisyenlerinden, Yale Üniversitesi’nden Prof. Howard Forman ile görüşmem oldu. Görüşmeden kısa başlıklar şöyle:
Koronavirüs’ü, muhtemelen öngörülebilir gelecek için yeni bir mevsimsel tehdit olarak kabul edeceğiz,
6 ay içerisinde kritik noktayı atlattığımızı göreceğiz,
ABD, test kapasitesi açısından birçok denk ulustan geri kalmıştır,
Uluslararası seyehatlerde en büyük risk karantinadadır. Yakın gelecekte birçok ülkeye giriş engelleneceği veya varışta 2 hafta karantina uygulanacağı için, küresel seyahatlerde ciddi düşüşler olacak,
Koronavirüs’ü yenecek aşının hazır hale gelmesi 12-18 ay sürecek.
Aynı şekilde görüştüğüm Buluş Sağlığı Fakülte Direktör ve Global Sağlık Etik Programı direktörlerinden Kaveh Khoshnood’un ise, kamuoyuna iki önerisi var: Kesinlikle panik yapıp ve korkmamak; virüsü yok saymamak!.. Ayrıca Çin’in belirli kentleri karantinaya almasının sonuçlarının görüldüğünü belirten Khoshnood, ABD’de de virüse karşı gerekli çalışmaların doğru şekilde ilerlediğini söyledi.
Amazon, Türk firmasını satın aldı
Çok gündeme gelmese de, Türk kökenli teknoloji firması olan “DataRow”, Amazon tarafından satın alındı. Kullanıcıların Amazon Redshift’te çalışmasını kolaylaştıran Datarow, 2017’de Eren Baydemir ve Can Abacıgil tarafından kurulmuş, şu anda da San Francisco’da faaliyet gösteriyor. Datarow’un ana şirketi TeamSQL ise İstanbul’da operasyonu yürütüyor. Bu iki gencin kurduğu firmanın, dünya devi Amazon’a kaça satıldığına ilişkin resmi açıklama yapılmasa da, DataRow ekibinin Amazon ailesi içinde çalışmalarını sürdüreceğini öğrendim ve mutlu oldum.
İki gencimizi tebrik ediyor, başarılar diliyorum. Bu güzel başarı hikayesine ek olarak, şu anda Silikon Vadisi’nde irili ufaklı start up alanında yaklaşık 100 Türk firmasının bulunduğunu vurgulayayım. Aynı şekilde dünyanın önde gelen teknoloji firmalarında çalışan Türk sayısı da 500’ü geçmiş durumda. Birçok genç mühendisimiz de Facebook, Microsoft, Apple, Twitter gibi dünya devlerinde görev yapıyor. İnanıyorum ki Türkiye, yakın zamanda IT sektöründe çok daha büyük bir atılım yapacak ve gururumuz kabaracak.