Ana Sayfa » Bilim • Psikoloji » Cazibenin Gizli Bilimi; Estetik Algı Evrensel Midir?
Cazibenin Gizli Bilimi; Estetik Algı Evrensel Midir?
Cazibenin Gizli Bilimi serisinin 2. Yazısıyla karşınızdayım.
Önce ki yazımız için ; http://www.bilgiustam.com/cazibenin-gizli-bilimi-cazibe-nedir/
Yaşam içinde binlerce insan görürüz. Peki, yüze ne kadar dikkat ederiz. Bilim adamları kadın ve erkeklerden çekiciliği tanımlamalarını istiyor iki cinste, parlak ten, simetrik vücut ve parlak gözleri çekici bulduğunu söylüyor.
Kadınlar kare çeneli, uzun boylu atletik yapılı, büyük gözlü, uzun kirpikli erkekleri çekici bulurken, erkekler ise ince belli, dolgun dudaklı, elmacık kemikleri belirgin, uzun kirpikli ve açık gözlü kadınları daha çekici buluyorlar. Kadınların kum saati görüntüsü ise, tüm kültürlerdeki erkekler için çekicidir. Bunun tek yanıtı var. Ben doğurganım. Erkek içgüdüleri için bu, onların hamile kalabileceklerinin habercisi sayılır. Erkeklerin içgüdüsü iyi genler aramayı gerektirmez onlar sadece doğurganlık temelini ararlar.
Her birimiz, kendi genlerimizle çocuklarımıza bazı hastalıklarla savaşma yetenekleri veririz ve bizim içgüdülerimiz karşımızdaki insanda farklı savaşma yeteneklerinin olmasını ister.Bu sayede çocuk, sıra hastalıklarla savaşmaya geldiğinde çok daha şanslı olacaktır.İş, genlere geldiğinde zıt çekim söz konusudur.
Yapılan bir deneyde;
6 kadın ve bir erkeğin kanları alınarak laboratuvara yollanıyor, laboratuvarda erkek ve kadınların genleri karşılaştırılarak hangileriyle daha yakın, hangileriyle daha uzak genlere sahip oldukları belirleniyor.Daha sonra kadınlar giysileriyle 2 gün geçirip, kokularının kıyafetlere sindiğinden emin olunca, kıyafetleri alınıyor ve kavanozlara konuluyor.Kavanozların arka taraflarına da genleri yakın olandan uzak olana numaralandırılıyor ve erkeğimize bu 6 kavanozu koklamasını ve en çekici gelenden daha az çekici gelene doğru sıralaması isteniyor.Bu sayede onların savunma sistemlerini karşılaştırdılar.
Sonuçlar ise inanılmaz,deneyde ki erkeğimiz genleri ona en uzak olanları ilk sıraya koyarken genleri daha benzer olanları son sıralara koydu.Böylelikle içgüdülerimizin görünmez sinyallerden ne denli yararlandığı da ortaya çıkmış oldu. Hayvanlar aleminde kaynaklara sahip olan erkek çok çekicidir.Örneğin penguenlerin bazı türlerinde kayalar büyük bir ganimet anlamına gelir çünkü kayalar yavrularının yaşaması için hayati öneme sahiptirler.Dişiler yalnızca en iyi genlerin peşinde değil aynı zamanda onları koruyabilecek erkeklerin de peşindedir.
Bize benzeyen insanları mı çekici buluyoruz?
Yapılan bir çalışmada, kendi yüzleri bilgisayar ortamında erkeksileştirilip, diğer erkeklerin yüzleriyle birlikte onlara gösterilen kadınların kendi yüzlerini daha çekici bulduklarını gösteriyor. Bu tercihin neden olduğu ise büyük bir muamma. Çekicilik yargısı sadece cinsel yönden olması gerekmez, başka yönden de gerçekleşebilir.
Bebeklerde yetişkinlerin otomatik karşılık verdikleri bazı özellikleri vardır. Yumuşak deri, saç, yumuşak yanaklar, büyük gözler.Bizlerin ona bakması, koruması ve beslenmelerini sağlamak için doğal bir çekicilikleri vardır. Onun dışında, Sosyal psikologların tespitlerine göre, bebekler ilk yıllarında çekici olan insanlarla oynama ihtimali daha yüksektir. Yine yapılan başka araştırmalarda sempatik ve sevimli çocuklara ebeveynleri daha tolere edilebilir bir şekilde davrandığı görülmüştür.
Amerikada bir anaokulunda yapılan bir çalışmada çocuklara yarısı model, diğer yarısı iş adamı, sanatçı, politikacı gibi mesleklerden yüzler gösteriliyor. Çocuklara öncelikle model yüzleri gösterilmiş daha sonra ise eski elçi Madeline Albright gösterilmiş.Araştırmacılar, modellerin kıyafetleri ve gülüşleriyle olumlu etkileri olabilir ancak neden daha yardım sever,zeki veya sağlıklı gözüktüklerine karşı herhangi bir açıklama üretemediler.Deneylerin devam etmesi üzerine en iyi fikir olarak halo etkisini ortaya attılar.
Halo etkisinden kısaca bahsedecek olursak:
Herhangi bir insan, olay, durum hakkında gördüğümüz, duyduğumuz ya da hissettiğimiz duyguları genele yayarak o şey hakkında ki düşüncelerimizin şekillenmesidir. Örneğin, burada çocuklara fotoğraflar gösteriliyor ve modeller fotoğraflarda gülümseyen yüzleri, bakımlı tenleri ve kıyafetleri ile gayet düzgün gözüküyor ve çocuklarda bundan etkilenerek diğer iyi özellikleri de kendiliğinden ekliyorlar. Zeki olmaları, sağlıklı olmaları, yardım sever olmaları gibi.
Peki bakışların etkisi nedir?
Askerlerden oluşan bir grup fotoğraf, jüriye gösterilerek kimin daha lider olduğu ve ne kadarda takip eden olduğu sorulur.Herhangi bir şekilde seçilen erkekleri jüri üyeleri çok az bir hatayla kimin daha rütbeli olduğunu bilirler. Bununla ilgili Atatürk, Churcill ve Hitlerin bakışları, onların ne kadar baskın ve lider olduklarını kanıtlıyor sanırım.
Çoğu canlı ırkında dominant olan cüsse olarak en büyüktür. İnsanlarda ise uzun boy, arzulama ve güç ile doğru orantılıdır. Kadınlara ideal erkek boyu sorulduğunda, bu 1.80 ve üzeridir. Eşlerinden kısa erkeklerin oranı ise, %1’den azdır. Geçmiş 200 yılda sadece 2 Amerikan başkanının boyu ortalamanın altındaydı.
Güzel bir yüz hemen hemen her zaman olumlu görünür, bebek yüzlü insanlar uysallık ve sevecenlik gerektiren işlerde çalışırlar.Yine yargılanan insanlarda bebek yüzlü olanlar kasti suçlu olarak bulunma ihtimalleri çok azdır fakat ihmalkarlık suçlarında suçlu bulunma ihtimalleri de tam tersi çok fazladır. Bankacılık, muhasebecilik gibi halkla iç içe olan yerlerde neden güzel ve çekici insanların olduğunun da kanıtıdır.Yapılan araştırmalarda çekici olan insanların terfi alma ihtimalleri daha fazladır.Amerikada yakışıklı erkekler daha az yakışıklı olanlara oranla %12-15 daha fazla maaş alıyorlar. Yine iyi görünümlü yöneticiler hizmetlerini diğerlerine oranla yine %10-15 arası daha iyi satıyor.
Evrimsel biyolojinin cevap bulamadığı 2 soru vardır:
Cinsel seçim kas, yağ, deri ve sinirlerle vücutlarımızı şekillendirdi.Yine de kadınların diğer pirimatlara göre neden iri göğüslü olduğunu açıklayamıyor. Şempanzeler nispeten daha düz göğüslüdür. İnsanlarda kadın cinsi bebek emzirmede gerekenden çok daha büyük göğüslere sahiptir. Diğer soruysa şu; madem atalarımız iri göğüslülerden hoşlanıyor neden herkesin göğüsleri son derece büyük değil, bu da hala çözülememiş bir evren sırrıdır. Biz bireylerin, eş piyasasına getirebileceklerimiz bakımından uygun olan bir eş bulduğumuzda o zaman o birey birden bire bize daha iyi gözükmeye başlar ve bu da bize o bireyle daha iyi bir ilişki sürdürebilmek için motive eder.
Fiziksel güzellik, insan türünde kusursuzluğun simgesidir. Sağlığı diriliği ve doğurganlığı temsil eder.Yine de bir insanın güzelliği ölçülemez. Dünyanın en çekici insanı, sizin için doğru olan insandır.
Why We Feel: The Science of Human Emotion – Victor Johnston
Evolution and Human Behavior – S. Gaulin, M. G. Haselton, R. Kurzban, R. Mace