LİBERAL PERSPEKTİF: Analizler
Hacettepe Üniversitesinin, Başbakanlık Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü ile yaptığı “Türkiye’de Kadına Yönelik Ev İçi Şiddet Araştırması, 2014”, alanında yapılmış en kapsamlı araştırma olarak, kadına yönelik şiddetin rakamlarını gözler önüne seriyor. Araştırmaya göre, Türkiye genelinde yaşamının herhangi bir döneminde fiziksel şiddete uğradığını söyleyen kadınların oranı %36. “Her 10 evlenmiş kadından neredeyse 4’ü eşi veya birlikte olduğu erkeğin şiddetine maruz kalmıştır” tespiti yapılıyor. Araştırma sonuçları fiziksel ve cinsel şiddetin bir arada yaşanmasının yaygın olduğunu gösteriyor. Araştırmada, “Türkiye genelindeki kadınların %36’sı fiziksel şiddete %12’si cinsel şiddete maruz kaldığını belirtirken, %38’inin iki şiddet biçiminden en az birine maruz kalması çoğunlukla cinsel şiddetin fiziksel şiddet ile bir arada olduğunu göstermektedir” tespit yapılmaktadır.
Çocukluk dönemi aşı uygulamaları hastalıkları önleme, daha uzun yaşam süresi ve kişilerin sağlık durumlarının iyileştirilmesi amaçlarına yönelik olarak yapılan önemli halk sağlığı uygulamalarından ve maliyet-etkin yollardan biridir. Bu amaçlar doğrultusunda her ülkenin sürü bağışıklık eşiğine ulaşmak için belirli bağışıklama politikaları vardır. Ancak, tıbbî, dini veya felsefi sebeplerden dolayı bazen ebeveynler çocuklarını aşılamayı reddedebilmektedirler. Bu nedenle, özellikle Türkiye ve Amerika tarafından uygulanmakta olan zorunlu aşı uygulaması hallerinde kamu sağlığı ile bireysel özgürlükler arasında bir çatışma ortaya çıkabilmektedir. Bu bağlamda, bu makalenin amacı, Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri tarafından uygulanmakta olan bağışıklama modellerini liberal bir bakış acısıyla incelemektir. Amerika tıbbi, dini ve felsefi muafiyetlerini içeren okul-kayıt merkezli bir sistem; Türkiye ise aileler için maddi teşvik, sağlık sunucuları için ise yükümlülükler öngören korumacı bir model uygulamaktadır. Ancak, pek çok Avrupa ülkesinin verileri gösteriyor ki yüksek aşılama oranları gönüllü bağışıklama modelleriyle de sağlanabilmektedir. Bu sebeple Türkiye’nin korumacı-zorunlu aşı uygulamasından ziyade Amerika Birleşik Devletleri’nin daha esnek yapıdaki zorunlu bağışıklama uygulamasının etik açıdan kabul görebilirliğinin daha yüksek olduğu sonucuna varılmaktadır.
“2010 yılının Aralık ayında, Tunus’ta enteresan bir hadise gerçekleşti. Ailesine bakmak için üniversite eğitimini bırakan ve pazarda manavlık yapan Muhammed Bouazizi zabıtaların tacizlerinden bunalarak kendisini ateşe verdi. Bu tepki büyük bir isyan dalgasını ateşledi ve 1987 yılında bir saray darbesiyle iktidarı ele geçiren Zeynel Abidin Bin Ali’nin ülkeyi terk etmesiyle sonuçlandı. Ne var ki, Tunus halkını sokaklara döken sebepler sadece bu ülkeye özgü değildi ve onlardan aldıkları ilhamla benzer sorunlarla boğuşan diğer Ortadoğu halkları da isyan ettiler. Arap Baharı olarak adlandırılan süreç böylelikle başlamış oldu. Önce Mısır, ardından Libya ve Suriye’de halk ayaklanmaları baş gösterdi ve Ortadoğu tarihi bir dönüşümün eşiğine geldi.Ne var ki, ayaklanmalar her yerde aynı sonucu vermedi. Tunus’ta Bin Ali, Mısır’da Hüsnü Mübarek koltuklarından feragat ettiler ve geçiş sürecine giden yol açılmış oldu. Öte yandan, Libya’da Kaddafi, Suriye’de ise Esad direnmeyi seçti ve kanlı bir sürecin kapısını araladılar.” Özpek, bu analizinde tarihi bir eşikten geçerken Türk Dış Politikası’nı nasıl bir geleceğin beklediğine dair öngörülerde bulunmaktadır. Bunu yaparken şu an bulunduğumuz noktaya nasıl geldik sorusu ihmal etmeden Suriye İç Savaşı’nın sebepleri, gelişimi ve bitiş sürecini ele almıştır. Hemen ardından, bu süreçte Türkiye’nin politikasına odaklanmış ve bu politika sonucu Türkiye’nin maruz kaldığı tehditleri incelenmiştir. Son olarak ise, Suriye İç Savaşı’nın aktörleri ve Türkiye’nin mevcut pozisyonları çerçevesinde bir gelecek perspektifi sunmuştur.
“AB’de özellikle 2014 yılından başlayarak Türkiye Cumhuriyeti Devleti kurumlarının tek elden yönetildiği, yargının bağımsızlığının ortadan kalktığı ve hukukun üstünlüğü ilkesinin zedelendiği izlenimi oluştu. Bu izlenim de Türkiye’nin zaten sorunlu olan AB katılım sürecini iyice sekteye uğrattı.”
Arısan, bu raporda Türkiye – AB ilişkilerini başlangıcından bugüne inceledikten sonra son yıllarda hem AB hem de Türkiye tarafında yaşanılan gelişmelerin ilişkilerin geleceğine olan muhtemel etkilerini anlatıyor.
Raporda başkanlık, yarı-başkanlık ve parlamenter hükümet istemlerinin temel özellikleri, avantajları ve dezavantajları açıklandıktan sonra, milletlerarası siyaset bilimi literatüründe başkanlık sistemine yöneltilen başlıca eleştiriler ele alınmaktadır. Bu başlık altında çift demokratik meşruluk sorunu, başkan ve yasama organının sabit süreler için göreve gelmesinin yarattığı katılık ve bunun krizlere yol açma ihtimali, toplam-sıfır oyununun teşvik ettiği siyasal kutuplaşma, hesap verirlik sorunu, politika yapımında karşılaşılan sorunlar ve delegasyoncu demokrasi özellikleri ele alınmaktadır. Son olarak, Türkiye’de son yıllarda gündemi işgal eden başkanlık sistemi tartışmaları, AKP’nin Türk usulü başkanlık sistemi önerisinin sakıncaları tartışılmakta ve bu durumda Türkiye’nin bir ‘yarışmacı otoriter’ rejime kayacağı tahmininde bulunulmaktadır.
‘Brexit’ Sonrası İngiltere ve AB