25-06-2016 07:40 tarihinde yayÄ±nlandÄ±.
AhlÃ¢kÄ± Kur'Ã¢n, yaÅŸayÄ±ÅŸÄ± ve davranÄ±ÅŸÄ± en gÃ¼zel Ã¶rnek olan Fahr-i KÃ¢inÃ¢t (s.a.) Efendimizin maddÃ®, manevÃ® ve ruhÃ¢nÃ® hayatÄ± mÃ¼slÃ¼manlar iÃ§in rehberdir, hayat programÄ±dÄ±r. MÃ¼slÃ¼manlar O'nun izinden gidenlerin Allah sevgisine ulaÅŸacaklarÄ±na, Allah rÄ±zÃ¢sÄ± ile kucaklaÅŸacaklarÄ±na inanÄ±rlar; bu sebeple sÃ¼nnet-i seniyyeye (O'nun Ã¶rnek davranÄ±ÅŸlarÄ±na) sarÄ±lÄ±rlar. DÃ¼nyanÄ±n neresine gitseniz, alt kÃ¼ltÃ¼rleri farklÄ± MÃ¼slÃ¼manlarda ortak bir unsur olarak sÃ¼nneti gÃ¶rÃ¼r ve bulursunuz. MÃ¼slÃ¼manlarÄ±n kÄ±lÄ±k ve kÄ±yÃ¢fetlerinden beÅŸerÃ® iliÅŸkilerine, gÃ¼nlÃ¼k hayat ve alÄ±ÅŸkanlÄ±klarÄ±na kadar birÃ§ok alanda O'nun sÃ¼nnetinin “ortak” izlerini farkedersiniz. SÃ¼nnetin birÃ§ok parÃ§asÄ± Ã¼mmetin ÅŸiarÄ± haline gelmiÅŸ, onun bir baÅŸka yapÄ± taÅŸÄ±nÄ± teÅŸkil etmiÅŸtir.
BÃ¼tÃ¼n bu ÅŸiarlarÄ±n Ä±rkÃ§Ä±lÄ±k ve ArapÃ§Ä±lÄ±kla hiÃ§bir iliÅŸkisi yoktur. Ä°slÃ¢mÃ® ÅŸiarlarÄ±n Ã§oÄŸu, Ä°slÃ¢m Ã¶ncesi AraplarÄ±n inanÃ§, Ã¢det ve alÄ±ÅŸkanlÄ±klarÄ±na aykÄ±rÄ±dÄ±r, onlarÄ± deÄŸiÅŸtirmiÅŸ, kavmiyeti aÅŸan bir camianÄ±n sembolleri olarak yerlerini almÄ±ÅŸtÄ±r. Bunlar, “aralarÄ±nda tanÄ±ÅŸma ve fazilette yarÄ±ÅŸma olsun diye kÃ¼Ã§Ã¼k bÃ¼yÃ¼k sosyal guruplara ayrÄ±lmÄ±ÅŸ insanlÄ±k camiasÄ±nÄ±n mÃ¼slÃ¼man kesimine ait” ÅŸiarlardÄ±r; bu cÃ¢miada Ã¼stÃ¼nlÃ¼k Ã¶lÃ§Ã¼sÃ¼ ahlÃ¢ktÄ±r ve fazilettir, hiÃ§bir kavmin diÄŸeri Ã¼zerinde peÅŸin Ã¼stÃ¼nlÃ¼ÄŸÃ¼ yoktur, Ã¼stÃ¼nlÃ¼k fazilet yarÄ±ÅŸÄ±nda elde edilecek, onun da meyvesini bÃ¼tÃ¼n insanlÄ±k paylaÅŸacaktÄ±r.
Sevgili Peygamberimizin kendine mahsus (Ã¶zgÃ¼) olmayan bÃ¼tÃ¼n hallerini ve davranÄ±ÅŸlarÄ±nÄ±, hatta bunlarÄ±n beÅŸeri olanlarÄ±nÄ±, kavminin Ã¢detlerinin devamÄ±nÄ± teÅŸkil edenlerini bir MÃ¼slÃ¼man'Ä±n, Peygamber aÅŸkÄ± sebebiyle kendine uygulamasÄ±nda bir sakÄ±nca olamaz; hatta samimi ve aÅŸkÄ±n kaÃ§Ä±nÄ±lmaz eseri olarak gerÃ§ekleÅŸirse manevi faydalarÄ± da olur. Fakat bÃ¼tÃ¼n Ã¼mmetin uygulamasÄ± belli derecelerde gerekli olan sÃ¶zleri ve davranÄ±ÅŸlarÄ± (dine dahil olan sÃ¼nnet), MÃ¼slÃ¼man hayatÄ±nda Ã¶rnek olsun diye ortaya koyduklarÄ±dÄ±r.
Mesela O, bir ÅŸeyi yemeyi ve iÃ§meyi beÅŸeri bir zevk olarak hoÅŸlanmÄ±yor diye -Ona olan aÅŸku mahabbeti yÃ¼zÃ¼nden- yemeyen ve iÃ§meyen kimse yalnÄ±zca takdir edilebilir, ama aynÄ± ÅŸeyi yiyen ve iÃ§en MÃ¼slÃ¼man'a da “Sen sÃ¼nnete riayet etmiyorsun” denemez. Ama ibadet, ahlak, muamelat, Ã¢dÃ¢b konularÄ±nda yapÄ±p ettikleri MÃ¼slÃ¼man'Ä±n titizlikle uygulamaya Ã§alÄ±ÅŸmasÄ± gereken sÃ¼nnetlerdir.
DÃ¼nyanÄ±n neresine giderseniz gidin bir insan size tebessÃ¼m ederek “esselÃ¢mu aleykum” derse hemen arkasÄ±ndan musafaha edersiniz (tokalaÅŸÄ±rsÄ±nÄ±z), Ã¶pÃ¼ÅŸmeden kucaklaÅŸÄ±rsÄ±nÄ±z; uyguladÄ±ÄŸÄ±nÄ±z dÃ¶rt sÃ¼nnet (tebessÃ¼m, selam, musafaha ve kucaklaÅŸma) sayesinde birden Ä°slam'Ä±n saadet iklimine birlikte dalar, yalnÄ±zlÄ±ÄŸÄ±nÄ±zÄ± Ã¼nsiyete Ã§evirisiniz.
Dini, rengi, sosyal mevkii ne olursa olsun insanÄ±n temel ihtiyaÃ§larÄ±ndan yoksun olan birine rastladÄ±ÄŸÄ±nÄ±zda sizdeki fazla ile onun ihtiyacÄ±nÄ± giderirseniz bir Peygamber sÃ¼nnetini yerine getirmiÅŸ olusunuz…
Bu gÃ¼zellikler bÃ¶ylece uzaar gider.
SÃ¼nneti ve sÃ¼nnetle yaÅŸamanÄ±n yolu -muteber olan ve olmayan bÃ¼tÃ¼n rivayetleri ihtiva eden- hadis kitaplarÄ±nÄ± yÃ¼zÃ¼nden okumak veya okumadan icazet vermek deÄŸildir; Sireti ve Hadis kitaplarÄ±nÄ± hadis ve fÄ±kÄ±h usullerine gÃ¶re anlayarak, yaÅŸÄ± kurudan ayÄ±rarak okumak, anlamak, anlatmak ve bunu da sÃ¼nneti hayat rehberi kÄ±lmak iÃ§in yapmaktÄ±r.