BEDELİ DÖVİZ OLAN SÖZLEŞMELER
07/24/2019 created by Mehmet Özgen
2018 yılı Temmuz ,Ağustos aylarında döviz kurlarının astronomik artışı üzerine Türk Parasının Kıymetini Koruma ve ekonomik önlem amacı 32 sayılı kararda değişiklik yapılmıştır. Bir takım sözleşmelerin bedellerinin döviz olarak kararlaştırılamayacağı , öviz olarak kararlaştırılmış olanların TL ye çevrilmesi gerektiğine karar verilmiştir
Bedeli döviz olarak kararlaştırılamayacak sözleşme türleri 32 sayılı kararın 4.g maddesinde "Türkiyede yeerleşik kişiler ,kendi aralarında menkul ve gayrimenkul alım satım,taşıt ve finansal kiralama,leasing işe iş,hizmet ve eser sözleşmelerinde asli edmleri ve sözleşme kapsamındaki feri edimleri döviz cinsinden ksrarlaştıramayacaklardır. İstisnaları belirlemek bakanlık yetkilidir. Kararın yayımlanığı 13.09.2018 tarihini izleyen 30 gün içerisinde mevcut sözleşmelerdeki bedeller tarafların anlaşmaları ile Türk Lirasına dönüştürülecektir.
İlerleyen süreçte kararın uygulamasını sağlamamak ve belirsizlikleri aydnlığa kavuşturmak açısından 51 ve 52sayılı tebliğler yayımlanmış ve bir de kılavuz yayımlanmıştır.
Tarafların anlaşamaması halinde döviz üzerinden kararlaşırılan kira bedelleri 02.01.2018 tarihli efektif satış lkuru üzerinden güncellenerek , aylık TUFE oranı üzerinden bileşik olarak gelecek aylar ve yılların kira bedeli belirlenecektir.Belerilenecek olan süre 2 yıldır.
Bakanlık 51 ve 52 sayılı tebliğler ile istisnaları belirlemiş ve döviz bedelli sözleşme alanını olağanüstü genişletmiştir.
Bölgemizde yaşayanlar,işletmeler, kiraya verenler, kiracılar ve turistik tesisleri ilgilendiren istisnalar şunlardır:
-Merkezi yurt dışında bulunan Tüzel kişi ya da yerleşim yeri yurtdışında bulunan gerçek kişi yapacakları kira sözleşmeisnin bedelini döviz veya övize endeksli olarak kararlaştırabileceklerdir.
-Türkiye Cumhuriyetine vatandaşlık bağı ile bağlı bulunmayan Türkiyede yerleşik kişilerin kiracı olarak taraf oldukları gayrmenkul kiralama sözleşmelerinde ,sözleşme bedellerinin ve bu sözleşmelrden kaynaklanan diger ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden eya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.
-Dışarıda yerleşik kişilerin Türkiyede bulunan :şube,temsilcilik,ofis,irtibat bürosu, doğrudan veya dolaylı olarak yüzde elli ve üzeerinde pay sahipliklerinin veya ortak kontrol ve/veya kontrolüne sahip bulunduğub şirketler ile serbest bölgedeki faaliyetleri kapsamında serbest bölgedeki şirketlerin kiracı olarak taraf oldukları gayrmenkul kiralama sözleşmelerinde ,sözleşme bedellerinin ve bu sözleşmelrden kaynaklanan diger ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden eya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.
-Kültür ve turizm bakanlığından belgeli konaklama tesislerinin işletilmesi amacıya kiralanmasıyla ilgili gayrmenkul kiralama sözleşmelerinde sözleşme bedeli dmöviz veya dövize endekli olarak kararlaştırılabilir. Bu tesilerde bulunan hamam,sauna,spa,kuaför,market gibi ticari alanlar döviz veya dövize endekli olarak kiralanabilir.
-Turistik tesilerdeki konaklamalarda Türkiyede yerleşik kişiler Türk Lirası üzerinden konaklatılacak, Türkiyede yerleşik olmayan kişilerin konaklama bedellei döviz cinsinden olabilecektir
-Gümrüksüz satış mağazalarının kira bedelleri döviz cinsinden kararlaştırılabilir.
-Türkiyede yerleşik kişiler taşıt kiralama söleşmeleri dışında kalan menkul mal kiralama bedellerini döviz olarak kararlaştırabiirler.
-Kamu-özel işbirliği projeleeri kapsamındaki gayrimenkul kirlama sözleşme bedelleri dövize cinsinden kararlaştırılabilir.
-Havayolu işletmerlerine tanınan istisnalar
-Yürürlüğe girmeden yapılan taşıt kiralama ve finansal kiralam sözleşmeleeri de istisna kapsamındadır.
-Sözleşmeler ile ilgili kefalet ve rehin sözleşmeleri yasaktan etkilenmeyecektiri
-Kiralananın bakımı ,vergileri ve aidatları yasak kapsamındır.
İstisnalardan pek çoğu" belirli kişilerin"kiracı sıfatını esas almaktadır.
Sözleşme bedellerinin Türk Lirasına çevrilmemesi halinde İdari para cezası tatbik edileek ve bedeleri Türk Liaarsına çevrilecektir.