Ekim Devrimi’nin yıl dönümünde Türkiye (2018)
SOSYALİST DEVRİM EN TEMEL HAKTIR
TÜRKİYE CUMHURİYETİ: DEVRİMLE KURULDU,
KARŞI DEVRİMLE TASFİYE EDİLDİ
Anadolu’daki direniş hareketi 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet’in ilan edilmesiyle somutlanan bir iktidar projesi haline geldikten sonra, önderliğinin sınıfsal karakterine uygun bir biçimde hızlı bir kapitalistleşme sürecine girdi. Sürecin ilk evrelerinde hem ekonomik hem siyasal açıdan göreli bağımsız bir karakter taşıyan Türkiye Cumhuriyeti bir süre sonra bütün burjuva devrimlerinin kaderini paylaştı ve sermaye sınıfının gerici karakteri hızla kendini hissettirmeye başladı. Burjuvazi güçlendikçe, örgütlülüğü zayıf işçi sınıfına karşı baskılar arttı, emperyalist sistem ile kurulan ekonomik ve siyasal ilişkiler gelişti, Sovyetler Birliği’ne düşmanca tutum içine girildi. Bağımsızlık, laiklik, devletçilik, halkçılık gibi Cumhuriyet’in kuruluşuna damga vuran değerlerin kemirilmesi şu ya da bu siyasetçinin değil sermaye sınıfının tercihi olarak gündeme geldi. Bir noktadan sonra mevcut düzen Amerikancı, gerici ve halk düşmanı politikalarla örselenmiş Cumhuriyet değerlerini tamamen sırtından atmak durumunda kaldı. Emperyalist ülkeler ve Türkiye’nin patron sınıfı bu ihaleyi AKP’ye verdiler. Sonuç ortadadır. Türkiye Cumhuriyeti devrimle kurulmuş, karşı devrime yenilmiştir.
BU DÜZENDE AKP’NİN EKONOMİ POLİTİKALARININ
Avrupa Birliği/Almanya başta olmak üzere emperyalist merkezlerin açık yönlendirmesi, doğrudan müdahaleleriyle AKP iktidarı döneminde Türkiye ekonomisinin yapısında kapitalizm koşullarında geri dönülemez bir dizi adım atılmıştır. Türkiye kapitalizmi açısından sektörel çeşitlenme, nicel kapasite artışları, üretim ve tüketim rakamlarındaki göz kamaştırıcı büyümelere rağmen bazı iddialardan tamamen vazgeçilmiştir. Teknoloji ve sermaye yoğun sektörlerde büyük ölçüde ithalat bağımlılığı tercih edilmiş, ülke demir-çelikten kimyaya varıncaya kadar pek çok temel sektörlerde Avrupa’nın açık pazarı haline getirilmiştir. Bugün ithalat bağımlılığında en büyük ağırlığa sahip olan ve “ara malı” olarak nitelenen kategori aslında demir-çelik ve kimya gibi ağır sanayi ürünleri başta olmak üzere esas ürünlerdir. Türkiye paslanmaz çelik üretememekte, ithal edip dilimlemektedir. Aynı durum ayakkabıdan kağıda varıncaya kadar, çok daha kolay üretilebilen ve Türkiye’nin geçmişte neredeyse yüzde yüz yerli üretim yaptığı sektörler için de geçerlidir. Tüpraş, Petkim, Erdemir, Seydişehir Alüminyum, SEKA başta olmak üzere temel sektörlerdeki kamu işletmelerinin özelleştirilmesinin ve uluslararası sermayenin yönlendirmeleriyle yapılan yatırım tercihlerinin sonucunda sanayi üretim ithalat bağımlılığı ekseninde dönüştürülmüştür. Bugünkü kriz tablosunun kaynağında bu dönüşüm yatmaktadır.
Türkiye kapitalizmi açısından göreli krizsiz bir dönem yaşanırken sermayenin hem nicel olarak genişlediği hem de tekelleşmenin arttığı bir kesitten geçilmiştir. Böyle bir dönemin herhangi bir sermaye iktidarı açısından önemli mali olanaklar, ek enstrümanlar yaratacağı, iktidara yakın yeni sermayedarlar üreteceği açıktır. Elbette AKP hiç küçümsenemeyecek olanakları fütursuzca kullanarak kendi sermayedarlarını yaratmıştır. Ancak söz konusu olanaklardan hareketle ne Türkiye kapitalizmi ne de benzer durumun açık ya da örtük gözlendiği herhangi bir ülke için “çarpık kapitalizm” ya da “anomali” saptaması yapılması mümkün değildir.
DIŞ POLİTİKA: STRATEJİSİZLİĞE ALIŞMAK
NATO ittifakının restorasyonuna yönelik arayışın, Çin ve Rusya gibi güçlerin mevcut hiyerarşiye yönelik bozucu girdilerinin bütünüyle etkisizleştirilmesi, hatta kontrol altına alınmasıyla sonuçlanması ihtimali son derece düşüktür. Batı ittifakının konsolide olması durumunda, Çin ve Rusya’dan kaynaklanan rekabette her türlü araçla üstünlük sağlamaya dönük bir strateji geliştireceğiyse açık olsa da, emperyalizmin krizi, Çin ve Rusya’nın belirli sınırların ötesinde geriletilmesini daha da zorlaştırmıştır. Öte taraftan Çin ve Rusya’nın, Batı ittifakının konsolide olmayı başarması durumunda ortaya çıkacak yeni duruma verebileceği yanıtların da sınırı vardır. Zaten her iki ülkenin bugün söz konusu ittifakın toparlanmasını engellemeye odaklanmasının temel nedeni bu sınırlardır.
Transatlantik ittifakının restorasyonu, emperyalizmin köklü sorunlarına çözüm getiremeyeceği gibi, içinden geçilen krizde şekillenmekte olan dinamikleri de yok sayamaz. Transatlantik ittifakı konsolide olmayı başarsa bile Çin ve Rusya “sorunu” var olacaktır; parçalanan ve kaosa sürüklenen ülkelerin, yoksulluğa mahkûm edilen milyonlarca insanın göçü sürecektir; dinci, ırkçı, milliyetçi politikalar, ideolojiler ve örgütler düzenin merkezinde yer almaya devam edecektir. Öte yandan bu süreçte büyük bir ivme kazanan savaş tehdidi, farklı biçimler de alarak artmaya devam edecektir. Bugün konvansiyonel silahlarla verilen savaşların yanı sıra nükleer savaşların patlak vermesi ihtimali 20. yüzyıldakinden çok daha büyüktür. Yine son yıllarda pek çok örneğine rastlandığı üzere siber savaş yöntemlerinin de çok daha yıkıcı bir şekilde insanlığın gündemine sokulması mümkündür.
DEVRİMİN GÜNCELLİĞİ, TKP’NİN İDDİA ve SORUMLULUĞU
Türkiye’nin 16 yıldır aynı siyasi parti tarafından yönetiliyor olması, bu anlamda düzen siyaseti için bir siyasi istikrardan söz edilebilmesi, Türkiye kapitalizminin bir dengeye kavuştuğu anlamına gelmemektedir. Bütün bu süre zarfında Türkiye’de düzen içi gerilimler hiç eksik olmamış, bu gerilimler zaman zaman darbe girişimlerine kadar evrilmiş, 2013 yılında Türkiye Cumhuriyeti’nde tanık olunan en kapsamlı halk hareketi devrimci bir karakter taşımasa bile Türkiye’nin bütün ayarlarını değiştirmiştir. AKP iktidarının ittifak politikalarında, ideolojik söyleminde zaman içinde gözlenen oynaklıklar da tek başına AKP’nin siyasal pragmatizmi ile değil, aynı zamanda Türkiye kapitalizminin altındaki toprağın alabildiğine kaygan olması ile açıklanmalıdır. Bölgenin yapısı da hesaba katıldığında, ister siyaseti, ister ekonomiyi, ister ideoloji-kültürel alanı öne çıkartan değerlendirmeler yapılsın, Türkiye’nin emperyalist sistemin zayıf halkalarından biri olmaya mahkûm olduğu görülecektir. TKP’nin stratejik hesaplarının merkezinde bu gerçek durmaktadır.
Türkiye’de devrimci bir strateji, bu toprakların şu ana kadar yaşadığı biricik devrimci dönüşüm olan ve 1923 kuruluşu ile taçlanan burjuva devrim sürecine sığınarak da gerçeklik kazanamaz. 1920’ler Türkiyesi’nde yaşanan devrimci atılımın sökülüp atılamayacak izleri olması başka, o atılımın yeni bir devrimci dönüşümün stratejik doğrultusunu belirlemesi başka şeydir. Bu anlamda laiklik, yurtseverlik gibi olgular, işçi sınıfının damgasını taşıyan ve sosyalizme yönelmiş bir devrimci stratejinin dışında kaldıkları sürece statükocu bir karaktere sahip oldukları için kendilerini dahi savunabilecek bir enerjiye dahi sahip olamazlar. Zaten AKP’nin müdahaleleri karşısında laik ve bağımsızlıkçı duyarlılığın gerekli yanıtı verememesinin temel nedeni düzeni koruma refleksiyle hareket etmeleridir.
Türkiye komünist hareketi, emekçi halkın birliğini temel alarak işçi sınıfının etnik, dinsel, kültürel ya da sektörel temellerde bölünmüşlüğüne karşı ortak sınıf çıkarlar ve hedefleri savunmaya devam etmek durumundadır. Bu yaklaşım, yıllardır ayrımcılığın, emperyalist hesapların, düzen içi dengelerin ve karşılıklı milliyetçilikler arasında sıkışıp kalmış olan Kürt emekçilerinin Türkiye işçi sınıfı hareketinin vazgeçilmez bir unsuru olarak örgütlenmesi görevini özellikle önemli hale getirmektedir. Bu görev, aynı anda hem liberal hem sosyal demokrat hem milliyetçi hem de dinci eğilimleri içinde barındıran Kürt ulusal hareketinin gölgesinde yerine getirilemez. Türkiye komünist hareketi adaletsizliklere, ayrımcılığa, ırkçılığa, militarizme karşı mücadeleyi burjuva ve emperyalist bağlamdan tamamen koparma deney ve yetisine sahiptir. Bu anlamda Türkiye solcusunun şu ya da bu Kürt siyasal oluşumuna karşı tarihsel borcu olduğu iddiasının bir karşılığı bulunmamaktadır. Türkiye komünist hareketinin sorumluluğu sadece ve sadece emekçi halka karşıdır.
TKP açısından işçi ve emekçileri toplumsal kurtuluşa yöneltmek, örgütlemek ve onlara öncülük etme iddiası, Türkiye işçi sınıfının bu tarihsel sorumluluğu yerine getirecek kaynaklara ve güce sahip olduğuna ilişkin mutlak güvenin ürünüdür. Bugünün önceliği bir yandan işçi sınıfının devrimci bir perspektifle siyasal alanda görünür kılınmasını sağlamak bir yandan da emekçi halkı savunma pozisyonundan çıkararak inisiyatif alan bir aktör haline getirmektir. 2018 yılında hayata geçirdiği büyük örgütsel dönüşüm ve ardından attığı somut adımlarla birlikte Türkiye Komünist Partisi mevcut kriz sürecinde işçi sınıfının direncini artıran, bu direnç ile sosyalist devrim hedefi arasındaki bağı kuran, AKP iktidarı ile mücadeleyi düzen değişikliği hedefine taşıyan, ülkemizin bugün kapitalizm koşullarında yaşadığı karabasanın karşısına eşitlikçi, adil, özgür, bağımsız, egemen, kalkınmış Türkiye’yi çıkaran bir siyasi parti olarak yüreği eşitlik ve özgürlük için atanları saflarına çağırmaktadır.