Putin ve Erdoğan’dan 3. Zirve: Türkiye - Rusya ilişkileri tüm boyutlarıyla ele alındı - Sputnik Türkiye
19:20 08.04.2019 (Güncellendi 20:42 08.04.2019) URL'yi kısaltın
Moskova'da bugün düzenlenen Türkiye — Rusya 8. Üst düzey işbirliği toplantısının ardından liderler kameralar karşısına geçti.
Toplantının basına açık gerçekleştirilen kısmında, liderlerin iş ve karşılıklı yatırım alanlarında yaptığı vurgular dikkat çekmişti.
Erdoğan, "Türkiye'de yatırım yapmak isteyen Rus firmalarına her türlü kolaylığı sağlayacağız" derken, Vladimir Putin ise yabancı yatırımcıların Rusya'da kendilerini rahat ve güvende hissetmeleri için gereken her şeyi yapma sözü vermişti.
Vladimi Putin - Recep Tayyip Erdoğan
Moskova'da gerçekleşen Türkiye - Rusya 8. Üst düzey işbirliği toplantısı
Türk ve Rus delegasyonları Moskova'da bir araya geldi
İkili görüşmelerin sona ermesinin ardından kameraların karşısına geçen Putin ile Erdoğan'ın basın toplantısında ise iki ülke arasındaki ilişkilerde ticari işbirliği vurgusu öne çıktı.
S-400 gündeminden Suriye'de çözüme ilişkin atılması planlanan adımlara kadar birçok başka başlığın da ele alındığı görüşmelerde, Rusya ile Türkiye arasındaki ikili ve bölgesel ilişkilere dair işbirliğinin bundan sonra da süreceği bildirildi.
Erdoğan: S-400 konusunda yol haritamızı zaten çizmişiz, bu saatten sonra bize 'Vazgeç' diyenler demek ki bizi tanımıyorlar
Türkiye ile ABD arasında gerilime neden olan S-400 alımı konusuna da değinen Erdoğan ise "Biz S-400 konusunda yol haritamızı zaten çizmişiz, bu saatten sonra bize 'Vazgeç' diyenler demek ki bizi tanımıyorlar. Biz sözleşmeyi yaptıysak, o iş bitmiştir. Bu, bizim egemenlik hakkımızdır ve kendi tasarrufumuzdur" ifadelerini kullandı.
'ERDOĞAN'LA SADECE BİRBİRİMİZİ ÖVMÜYORUZ, TARTIŞIYORUZ DA'
Putin, Erdoğan'la Moskova'da yaptıkları görüşmelerin iş odaklı ve somut içerikli olduğunu ancak fikir ayrılıklarının da yaşandığını vurguladı.
Rus lider, "Örneğin, Rus metalurji sektörüne yönelik vergilerin basitleştirilmesine ilişkin konularda tartıştık. Her şeye rağmen çözümler bulunacak. Arayacağız ve bulacağız. Zira Türk pazarına ve Türk partnerlerimizle ilişkilere değer veriyoruz. Ama siz sadece Erdoğan'la birbirimizi övdüğümüzü ve başarılarımızı konuştuğumuzu sanıyorsanız yanılıyorsunuz" diye konuştu.
'HENÜZ HER ŞEYİ YAPMADIK'
Putin, Rusya ve Türkiye'nin ekonomik egemenliğini sağlamak için henüz her şeyi yapmadıklarını belirtti.
Rus lider, "Ekonomik egemenliğimizi sağlamak için her şeyi yaptığımız söylenebilir mi? Hayır, henüz (yaptıklarımız) yeterli değil. Bunun üzerinde çalışıyoruz" dedi.
'RUSYA İLE TÜRKİYE, YÜKSEK TEKNOLOJİLİ ASKERİ ARAÇLARI MÜŞTEREK BİR ŞEKİLDE ÜRETEBİLİR'
Putin, askeri ve teknik alanda işbirliği yapması için imkan bulunduğunu ve iki ülkenin yüksek teknolojili askeri araçları müşterek bir şekilde üretebileceğini ifade etti.
‘ERDOĞAN İKİ ÜLKE ARASINDAKİ TİCARİ İLİŞKİLERDE YERLİ PARA KULLANIMI KONUSUNU GÜNDEME GETİRDİ'
Görüşmede Erdoğan'ın iki ülkenin arasındaki ticari ilişkilerde yerli para kullanımı konusunu gündeme getirdiğini belirten Putin, şöyle konuştu:
"Türkiye Cumhurbaşkanı bugün ülkelerimizin arasındaki ticari işlemlerde yerli para kullanımının genişletilmesi konusunu gündeme getirdi. Karşılıklı ilgi çeken diğer konular da var ve tüm bu planların hayata geçirilmesi şüphesiz ekonomik ilişkilerimizin gelişmesi açısından faydalı olacak, ekonominin gelişimine katkı sağlayacak ve eminim ki ülkelerimizdeki sosyal alanı da etkileyecek."
‘GAZPROM GAZ FİYATLARINI PİYASA KOŞULLARINDA OLUŞTURUYOR'
Gaz fiyatlarının Rus doğalgaz şirketi Gazprom'un iradesiyle oluşmadığına dikkat çeken Putin, "Fiyatlar piyasa koşullarına göre oluşuyor. Piyasadaki fiyat, direktif olarak Gazprom tarafından tayin edilmiyor. Burada sorunlar var, Türk dostlarımız ticari gerekçelerle bir takım formatlar üzerinde duruyor, Gazprom farklı çözümler sunuyor. Fakat her şeye rağmen çözümler bulunacak. Onları arayıp bulacağız, çünkü Türkiye pazarına değer veriyoruz" diye konuştu.
Erdoğan: Bizim asıl amacımız Suriye'nin toprak bütünlüğünü korumak
Suriye'deki YPG varlığına ilişkin sorulan bir soruyu yanıtlayan Erdoğan, "Birkaç ay önce İdlib'de durum çok farklıydı, şimdi ise tam aksine herkes dönmeye başladı. Ancak bu bizi memnun ediyor mu? Hayır. Çünkü içerideki sıkıntılar kısmen de olsa devam ediyor. Ancak, Afrin nasıl daha sakin bir hale geldiyse, İdlib'te de bu duruma ulaşılabilir. Bunun için çalışmalarımızı sürdürüyoruz ancak bunun için bölgenin tamamen terörden arındırılması lazım. Bizim asıl amacımız Suriye'nin toprak bütünlüğünü korumak. YPG bizim için terör örgütüdür" dedi.
Erdoğan: İdlib'de atmamız gereken adımları attık, atmaya da devam edeceğiz, geri dönmemiz mümkün değil
Putin, Erdoğan'la İdlib meselesini ele aldıklarını belirterek Moskova'nın pozisyonunu şöyle açıkladı: "İdlib sorunu sancılı. Soçi'de üzerinde mutabakat sağladığımız parametreleri gerçekleştirmeyi henüz başaramadık ancak İdlib sorununun çözülebilir olduğunu düşünüyorum. Rusya ve Türkiye'nin savunma bakanları da kısa süre bir araya gelerek bu konuyu istişare etti. Ortak devriyelere başladık. Henüz denetim merkezini kurmayı başaramadık ancak bunu yapacağımızdan eminim. Barış süreci için gerekli koşulların sağlanması için İdlib sorununun mutlaka çözülmesi gerekiyor ve bunu ancak birlikte çalışarak başarabiliriz."
Erdoğan ise, "İdlib'de yaşanacak herhangi bir boşalma halinde gelecekleri yer diğerleri gibi Türkiye olacak. Bizim için hassas bir bölge ve bu sebeple Rusya ile müşterek çalışma durumumuz var. Türkiye de, Rusya da, rejim de bu bölgede kendisine göre çalışmaları yürütüyor. İdlib'de atmamız gereken adımları attık, atmaya da devam edeceğiz, geri dönmemiz mümkün değil" ifadelerini kullandı.
Erdoğan ayrıca, "Suriye'nin toprak bütünlüğü önem arz etmektedir. Bu toprak bütünlüğünün tesisi için dayanışma gerekmektedir ancak Fırat'ın doğusu buna karşı tehdit taşımaktadır. Buradaki en önemli adım Astana sürecidir ve yine burada Rusya ile baş aktörler olarak İran'la da dayanışmamız devam etmektedir" dedi.
Astana sürecinin 'Cenevre'yi dışlamak' olmadığını vugulayan Erdoğan, "3 milyon 600 bin Suriyeli bizim topraklarımızda, ancak kararlı adımlar atılırsa bizler de bir an önce bunların kendi topraklarına gitmesini sağlamış oluruz" ifadelerini kullandı.'İdlib sorunu sancılı ama çözülebilir.
Putin: Doğalgaz fiyatları önemli bir konu ancak asıl önemli olan Rusya'dan Türkiye'ye yapılan gaz sevkiyatının istikrarlı olması
Türk Akımı projesine değinen Putin ise, "Somut çalışmaya ve işe odaklı bir toplantı oldu. Türk ortaklarımızla kurduğumuz ilişkilere önem veriyoruz. Doğalgaz fiyatları önemli bir konu ancak önemli olan Rusya'dan Türkiye'ye yapılan gaz sevkiyatının istikrarlı olması. Rusya, doğalgaz konusunda taahhütlerini yerine getiriyor" dedi.
Putin ayrıca, "Güncel uluslararası sorunlara ilişkin görüş alışverişi sırasında elbette Suriye'deki duruma büyük önem verdik. Rusya ve Türkiye'nin İran'ın katılımıyla Astana formatında çalışmalarını sürdüreceğinin altını çizmeliyim. Şu anda, teröristlerin önemli bölümü yenilgiye uğratılmışken sahadaki durumun normalleştirilmesine ve BM Güvenlik Konseyi'nin 2254 sayılı kararına istinaden siyasi çözüm sürecine odaklanmamız gerekir. Bu bağlamda, Suriye anayasa komitesinin kurulmasına katkı sunmak için Suriye hükümeti, muhalefeti ve BM ile koordineli çalışmalar yürütme konusunda Erdoğan'la mutabakat sağladık" dedi.
Rus lider, "Öncelikli hedefimiz, Suriye'nin altyapısının yeniden inşası için insani destek sunulmasını sağlamak. Demek istediğim, konutlar, hastaneler, okullar, su ve enerji tedarik tesisleri inşa edilmesi. Tüm uluslararası kamuoyunun bu süreçte katılım sağlaması önemli. Suriyeli sığınmacıların dönmesi için gerekli koşulları anca birlikte çalışarak sağlayabiliriz" dedi.
Erdoğan: Türkiye ile Rusya arasındaki ticari ilişkilerde yerli para kullanımı konusu, görüşmelerimizdeki en önemli maddelerden biri
"Türkiye ile Rusya arasındaki ticari ilişkilerde yerli para kullanımı konusu, görüşmelerimizdeki en önemli maddelerden birini oluşturuyor. Rusya'nın lehinde bir ticaret hacmi konusu zaten açık ve net ortada. Biz doğalgaz ihtiyacımızın neredeyse yüzde 50'ye yakın bir kısmını Rusya'dan karşılıyoruz. Bu ticaret hacminin aleyhimizde olması buradan kaynaklanıyor."
Erdoğan: Rusya ile ticaret hacmi hedefimiz 100 milyar dolar
Putin'in ardından söz alan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise düzenlenen toplantı ve Türkiye-Rusya ilişkilerine dair şunları söyledi:
"Üst düzey işbirliği konseyinin 8. toplantısını tammalamış bulunuyoruz. Ticari hacmimiz 26 milyar dolara ulaştı. Bu bir başarı olsa da, belirlediğimiz hedef 100 milray dolardır. Türk ve Rus iş dünyasıyla bir araya gelerek yatırım fırsatlarını ele aldık."
Görüşmelerde Suriye konusunda değinildiğini de belirten Erdoğan "Suriye ve diğer meselelere ilişkin fikir teatisinde bulunduk. ABD'nin bölgeden çekilme kararını ve İdlib başta olmak üzere arazideki gelişmeleri değerlendirdik. Suriye'de barış ve istikrarın tesisi yönünde önümüzdeki dönemde birlikte atabileceğimiz önemli adımları da bir arada istişare ettik. Milli güvenliğimize kast eden terör odaklarını suriye'den söküp atma kararlılığımız devam etmektedir" ifadelerini kullandı.
Erdoğan ayrıca, "Suriye'deki sorunların siyasi yolla çözülebileceği konusunda hemfikiriz" dedi.
Putin: İkili ilişkilerimizi tüm boyutlarıyla ele aldık
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ikili görüşmelerin ardından yaptığı konuşmasında "Biz Moskova'da Türkiye cumhurbaşkanını ağırlamaktan mutluluk duyuyoruz. Devamlı temas halindeyiz ve işbirliği toplantımızı da düzenlemiş bulunuyoruz. Hem dar hem de geniş formatlarda ve büyük şirketlerin CEO'larıyla görüşmelerimiz oldu. Görüşmelerimiz esnasında Türkiye cumhurbaşkanı ile ikili ilişkileri tüm boyutlarıyla ele aldık. Türk Rus iş konseyi de ikili ilişkilerimizde önemli bir rol oynamaktadır" ifadelerini kullandı.
Askeri-teknik işbirliğinin gelişmekte olduğunun altını çizen Putin, Erdoğan'la S-400 füze savunma sistemleri anlaşmasının uygulanmasını istişare ettiklerini söyledi.
Putin ayrıca, "Görüşmelerimizde askeri ve teknik işbirliğinin yanında kültürel alanda temaslar da ele alındı. Rus-Türk toplumsal forumu bu konuda başarılı bir şekilde faaliyet gösteriyor" dedi.
Rusya ve Türkiye'nin İran'la birlikte Suriye'de çözüm için Astana formatında çalışmaya devam edeceğinin altını çizen Putin, Suriye anayasa komitesinin kurulmasına katkı sunmak için Suriye hükümeti, muhalefeti ve BM ile koordineli çalışmalar yürütme konusunda Erdoğan'la mutabakat sağladıklarını vurguladı.
Putin, Türkiye vatandaşlarına yönelik vizelerin tamamen kalkması konusunda şu ifadeleri kullandı: "Vize rejiminin kaldırılması, bölgede güvenliğin sağlanmasına ve Suriye krizinin çözümüne bağlı. Rus ve Türk istihbarat kurumları, belirli parametreler üzerinde çalışma yapması gerekiyor. Bu konuda yapılan çalışmalar var. Türkiye'deki tüm hizmet pasaportu sahiplerinin vizesiz rejimden yararlanması konusunda fiilen anlaşma sağladık. Üstelik Türkiye'de bu pasaportlara sahip kişilerin sayısı Rusya'nın üç katı."
basın toplantısı, açıklama, 8. Üst Düzey İşbirliği Konseyi (ÜDİK) Toplantısı, Vladimir Putin, Recep Tayyip Erdoğan, Moskova, Türkiye, Rusya