Cennet Diyarı » Gıybet Manası Ve Tarifi
Gıybetin Manası ve Tarifi
Bil ki, gıybetin tarifi, Müslüman kardeşini öyle bir şekilde anıyorsun ki, eğer o anman onun kulağına giderse, hoşnut olmayacaktır.
Söylemiş olduğun nesne, ister bedeninde, ister nesebinde, ister ahlâkında, ister fiilinde, ister zihninde, ister bünyesindeki bir eksiklikte olsun…
Hiç bir fark yoktur. Hatta elbisesinde, evinde ve bineğinde bile hoşuna gitmeyen bir eksikliği belirtirsen gıybet oluyor.
Bedene gelince: Onun gözündeki zaifliği, şaşılığı, başındaki kelliği boyunun kısa veya uzunluğu, renginin siyahlık ve sarılığı üzerinde hoşuna gitmeyeni söylemektir. Nasıl olursa olsun, kişinin kendisiyle vasıflanabileceği tasavvur edilen ve söylenildiği takdirde hoşuna gitmeyen her nesne gıybete dahildir.
Nesebe gelince: “Babası Neptî (çiftçi, ziraatçı) veya Hindli’dir”, veya “hasis”, veya “ayakkabı tamircisi” veya “çöpçü” veya kişinin hoşuna gitmeyen herhangi bir vasfı söylemekliğindir.
Ahlâka gelince: Şöyle demendir: O kötü ahlâklıdır, cimridir, gururludur, riyâkârdır. Fazla öfkeli, korkak, âciz, zaif kalbli, mütehevvir ve benzen ahlaklıdır!
Dil ile ilgili fiillerine gelince: Senin şöyle demen gibidir: O hırsız, yalancı, içkici, hain, zâlim, namaz hususunda gevşek, zekât hususunda küstah veya güzel rüku yapamaz, güzel secde etmez, necasetlerden korunmaz veya valideynine karşı itaatkar değildir, veya orucunu kadınlarla müstehcen konuşmaktan, gıybet yapmaktan, halkın namusuna saldırmaktan korumuyordur.
Dünya ile ilgili fiiline gelince: O da senin şöyle demen gibidir : O az edeplidir. Halk hakkında küstahtır. Veya hiç kimsenin kendi nefsinin üzerinde hak olduğunu görür. Veya fazla konuşur. Fazla yer, fazla uyur. Uyku vakti olmayan vakitlerde uyur, yeri olmayan yerlerde oturur.
Elbise ile ilgili fiiline gelince: onun yenleri pek geniştir, eteği uzun. elbisesi kirlidir.