DİSACYO - Finans Q
Home » Ekonomi » DİSACYO
Bu sözcüğün karşılığı İtalyanca’da “fazla para” veya “zam” anlamında kullanılan “Acyo” sözcüğünün olumsuz şeklidir. Yani “az para”, “tenzilât” anlamlarında tatbikatta özellikle para, aksiyon ve obligasyon işlemlerinde kullanıan bir terimdir.
1) Bir memlekette mübadele (değiştirme) aracı olarak altın ve kâğıt veya altın ve gümüş para kullanılsa
Kâğıt veya gümüş paraların altın paraya göre değerlerinde bir düşüklük olursa, bunların altın paraya oranla “disacyosu” altın paranın da bu paralara oranla “acyo” su olduğu anlaşılır.
2} Bugün disacyo teriminin en çok kullanıldığı yerler aksiyon ve obligasyon piyasalarıdır. Anonim şirketlerce çıkarılan obli gasyonlar (tahviller) ile Devletçe çıkarılan iç istikraz tahvil veya bonolarının nominal değerleri arasıindaki farka disacyo denilmek tedir. Örneğin % 90 üzerinden ihraç edilen bir obligasyonda % 10 fark disacyodur. Obligasyon çıkaran anonim şirketler tahvil sahiplerine nominal faizden başka disacyo şeklinde bir fazla faiz vererek sürümünü artırmaktadır. Bu bakımdan disacyo önceden ödenen bir faiz veya daha doğru bir deyişle “peşin faiz” sayılabilir. Yukarıdaki örnekte olduğu gibi tahvil alan kimse 100 lira yerine 90 lira ödeyecektir. Fakat itfada 100 lira alacaktır.
Disacyonun yapılıp yapılmayacağı ve oranı piyasa durumuna bağlı olup, itfa usullerine göre de başka başka olabilir.
Sözlük anlamı; istisna, muafiyet, özel müsaade ve ruhsat demek olan dispans banka dilinde iskonto yaptıran müşterilerden alınan ve iskonto işlemlerinde bankanın hak ve alacaklarını güvence altına alan tek taraflı bir iskonto taahhütnamesidir, ( İskonto senetleri)