İşçinin Haklı Nedenle Fesih Hakkı Nedir?
Av. Burcu Kılıç
4857 Sayılı İş Kanunu gerek işçi gerekse işverenin haklarını kanun ile koruma altına almıştır. Bu yazımızda kanunun işçiye hangi hallerde işten ayrılma hakkı tanıdığını anlatacağız.
İşçinin işbu hakkı kullanması ile elde edeceği alacak kalemleri nelerdir? İşçi haklarını alabilir mi?
İş akdinin süresi belirli olsun veya olmasın işçi, kanunda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir.
İşçinin iş sözleşmesini bildirimsiz feshini gerektirecek haklı nedenler 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24. maddesinde üç başlık halinde düzenlenmiştir.
Bu nedenler; sağlık nedenleri, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri ile zorlayıcı nedenlerdir. İşçiye derhal fesih hakkı veren haklı nedenler İş Kanunu’nda sayılanlarla sınırlı değildir.
Belirtildiği üzere, iş sözleşmesinin devamını objektif iyi niyet kuralları gereğince beklenemez hale getiren neden, haklı neden olarak değerlendirilir.
Yukarıda yazılı olan sebeplerin varlığı halinde işçi iş akdini haklı nedene dayanarak feshedebilir.
“Taraf iddia ve savunmaları ile dinlenilen tanık beyanları ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalı işverendeki kısa denilebilecek çalışma süresi içinde sık sık yer değiştirdiği, çalışma koşullarında esaslı değişiklik yapıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumun davacıyı ailevi yönden etkileyeceği açıktır. Davacı işçi istifa dilekçesinde ailevi nedenleri işten ayrılmasına gerekçe olarak göstermiştir.
Dolayısıyla, davacının çalışma mahalli açısından sık sık yer değiştirmesinin ve çalışma koşullarındaki esaslı değişikliğin davacının ailevi yönden etkilenmesine yol açtığından iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiği kabul edilmeli ve kıdem tazminatına hükmedilmelidir” (Y.22.HD. 29.05.2019, E.2016/13156, K.2019/12135)
Fesih süre anlamında bir koşula bağlı mıdır?
İşçi, İş Kanunu madde 24 2. bentte belirtilen ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hallere dayanarak iş sözleşmesini fesih hakkını altı iş günü içinde kullanmalıdır. Bu süre hak düşürücü süredir.
İşçi haklı fesih yoluna giderse hakları nelerdir?
Yukarıda belirttiğimiz nedenlerden biri veya birkaçı ile süresinde fesih hakkını kullanan işçi kıdem tazminatına hak kazanır. Herhangi bir ihbar bildirimine gerekmeksizin iş akdini feshedebilir.
İşverenin ihbar tazminatı talep etme hakkı yoktur. İşçi sözleşmeyi kendisi feshettiği için ihbar tazminatı alamaz. Sözleşmenin sona ermesi halinde işçinin ücreti ile sözleşme ve kanundan doğan para ile ölçülmesi mümkün menfaatlerinin tam olarak ödenmesi zorunludur.
İşçi hak etmiş olduğu ücret alacaklarını (asıl ücret ve ekleri, fazla çalışma ücreti, UBGT ücreti, yıllık izin ücreti, AGİ vs.) talep edebilir.
İşsizlik ödeneğine hak kazanmanın şartlarından biri de iş sözleşmesinin işçi tarafından haklı nedenle feshedilmiş olmasıdır. Bu nedenle yukarıdaki yazılı nedenlerle fesih yapıldığı takdirde işsizlik ödeneği almaya engel yoktur.
Bununla birlikte, herkes gibi işçi de haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz (TMK.md.2).
Dürüstlük kurallarına aykırı olarak fesih hakkının kullanılması işçinin genel hükümlere göre tazminat ödemesine neden olur.
Bu nedenle haklı nedenle fesih hakkı kullanılacak ise dürüstlük kurallarına uyulmalıdır, Mahkeme nezdinde ispatı da gerekeceğinden fiili olarak haklı sebep doğmadan işbu hukuki yola başvurulmamalıdır.
İşçinin Haklı Nedenle Fesih Hakkı Nedir?25 Temmuz 2020 Cumartesi 18:00
Sağlıkta Şiddet Yasası27 Nisan 2020 Pazartesi 18:34