Hormon Testi - Nedir, Çeşitleri ve Amaçları
Çeşitli hastalıkların tespit edilmesi, var olan hastalıkların seyirlerinin net bir şekilde ortaya çıkarılabilmesi amacıyla teknolojinin nimetlerinden faydalanılarak yapılan hormon testleri hakkında detaylı bilgiler
Hormon Testi Avantajları
Hormon testi kan tetkikleriyle yapılmaktadır. Kan tetkikleri vasıtasıyla yapılan hormon testi genelinde hormonların ölçümü gerçekleştirilmekte birçok hastalığın teşhisi ve hastalıkların seyirleri başarılı bir şekilde tespit edilebilmektedir. Hormon testi olarak adlandırılan test tek bir testten oluşmamaktadır. Diğer kan tetkiklerine oranla daha zor yapılabildiğinden maliyeti de yüksektir. Hormon testi rutin testler ve özel testler olarak ikiye ayırabiliriz. Rutin olan bazal hormon tahlilleri her sağlık merkezinde kolaylıkla yapılırken özel olarak bahsettiklerimiz ise belli başlı sağlık kuruluşlarında yapılabilmektedir. Hormon testlerinin yapılış zamanları birbirleri arasında farklılıklar göstermektedir.
Örneğin bayanlarda adet görmeyle alaklı bir hormon için test yapılması gerekiyorsa adet döneminde kadındaki sürekli meydana gelen hormonal değişiklikler göz önüne alınarak adet başlangıcından hemen sonra 2 – 5. gün aralığında yapılmalıdır. Farklı çeşitleri olduğundan bahsettiğimiz testlerin standart olarak aç karnına yapılması gerekmektedir. Aç karnına olmak haricinde yapılacak teste göre farklı uygulamalar da gerçekleştirilmesi gerekebilmektedir.
Örneğin prolaktin hormonunun kontrol edilmesi gerektiği durumlarda testten birgün öncesinde cinsel ilişki yaşanmamalı ve meme uçları uyarılmamalıdır. Fakat bu tür özel uygulamaların yapılmadığı hormon testleri de olabilmektedir. Örneğin tiroit hormonlarının kontrolünde herhangi bir ekstraya gerek yoktur.
Hormon tahlili özellikle günümüz teknolojisinin nimetlerinden faydalanılarak yapılan ve hastalıkların teşhisinde, hastalıkların seyrinin öğrenilip tedavi aşamalarının belirlenebilmesi ve tedavi sürecinde başarıya ulaşılabilmesinde anlamları büyük olan tetkiklerdir. Anlamları büyüktür dememizin sebebi hastalıkların erken teşhisinin çok önemli olmasıdır. Erken teşhisin ne kadar avantajlı olduğu sürekli bilinmektedir. Ne tür hastalık olduğunun erken teşhisi ne tür tedavi yönteminin uygulanabilirliğinin belirlenmesinde avantaj sağlayacaktır. Tahlilinde çıkan sonuçlar bu yüzden önemlidir hastalıkları erken tespitin önemi unutulmamalıdır.
Antimüllerien hormon yani AMH ölçümü hormon tahlili ile gerçekleştirilebilmektedir. Adet döneminde gerçekleştirilen bu test sayesinde kadındaki yumurtalıkların kapasitesi belirlenebilmektedir. Farklı yöntemlerle de ölçülebilen kapasite bu yöntemle daha iyi oranla belirlenebilir. Değerin 1\’in altında çıkması halinde yumurtalık rezervlerinin düşüklüğü belirlenmiş olur.
FSH değerleri de testler vasıtasıyla ölçülebilmektedir. FSH adı verilen hormon yumurtanın gelişmesini sağlamanın yanında yumurta hücrelerinin büyümesini de sağlamaktadır. Bahsedilen ölçüm adet döneminin ilk beş günü içerisinde gerçekleştirildiğinde kadınlardaki yumurtalık rezervleri hakkında detaylı bilgiye ulaşılabilir.
LH değerleri de ilgili testler vasıtasıyla ölçülebilmektedir. Kadınlarda adet döngüsünün ortasına doğru yükselerek yumurtlamayı gerçekleştiren LH hormonu yumurtanın çatlamasına neden olan en temel hormondur. Prolaktin değerleri de hormon tahlilinde ölçülebilmektedir. Prolaktin hormonunun kadınlardaki görevi süt salınımının sağlanmasıdır. Yüksekliği durumunda gebeliğin engellenmesine neden olan prolaktin hormonu nedeni belli olmadığı şekillerde de yükselebilmektedir. Tiroit bezleriyle de ilişkili olan prolaktin tiroit bezlerinin az çalışması durumunda da yüksek değerlere ulaşabilmektedir.
Yazımızın bu bölümüne kadar tahlilleri hakkında bahsederken kadınların tahlilinde ele aldık. Kadınların hormonal testlerinin yanında erkekler için de bu uygulamalar yapılabilmektedir. Örneğin erkeklik hormonu olarak adlandırılan testosteron ölçümü de gerçekleşebilmektedir.
Fakat erkeklik hormonu olarak adlandırılması sadece erkeklerde bulunduğunu düşündürmemelidir. Kadınlarda adet düzensizliği ve erkeklerdeki gibi tüylenme problemleri testosteron hormonunun yüksek olduğu durumlarda ortaya çıkabilmektedir.
Hormon testleri nedir sorusunun cevabından sonra hormon testi nedir , nelerdir sorusunun cevabına devam ederek hormon testi nasıl yapılır sorusunu detaylandıracağız.
Her test her sağlık kurumunda olur mu?
Ne testlerinin hangi sağlık kuruluşlarında olduğundan bahsedecek olursak rutin tahlillerin çoğunlukla her sağlık kuruluşunda gerçekleşebileceğinden bahsedebiliriz.
Tahliller kan tetkikleri vasıtasıyla yapılmaktadır. Özel olan testler belli başlı sağlık kuruluşlarında yapılırken rutin tahliller genel itibariyle bütün sağlık kuruluşlarında yapılabilmektedir. Yapılacak olan talile göre kan tetkiki için aç gidilmesi gerekirken bazı ekstra durumlar da gerçekleşebilmektedir. Memelerin bir gün boyunca uyarılmaması ve bir gün boyunca cinsel ilişkiye girilmemesi gibi. Başka bir örnek vermemiz gerekirse kortizon ölçümünün yapılabilmesi için testin mutlaka sabah 08.30 ve 09.00 arasında uygulanması gerekmektedir.