Mootol Yazı | Erdek-Kyzikos
Yazı Yaz 2433 3953
12.7.2020 0 yorum 57 okuma
Misya bölgesi çalışmalarımın arasında önemle üzerinde detaylı çalışma yaptığım Antik ilçelerden biridir ERDEK..Tarihte “Artake” adı ile anılan ilçe, ismini İskitler’in, efsanevi krallarından almış olabileceği düşünülürken.!
Erdek "Artaki, Aptakh, Artacie, Artak, Artake, Cyzicuz, Equise, Equisse" adlarıyla bilinmekte ise de buraya bu adları verenlerin kimler olduğu bilinmemekte ancak bu isimlerden Erdek'in kuruluş tarihini yaklaşık beşbin yıl ile tarihlendirebiliriz .
Ünlü yazar Heredot kaynaklı bilgiler,bölgenin M.Ö 7. yüzyılın başlarında, “Didumus Dağı” eteğinde Kyzikos şehrinin egemenliği altında olduğu gözükmekte.Artake gibi Kyzikos şehri de ismini kurucusundan almış. Kyzikos’un yaptırdığı eserler arasında Hadrian Tapınağı, Kyzikos Amfitheatrı, Altıköşe kuleler, Bouleuterion, Palata Çeşmesi, Agios Nikolas Kilisesi, Muhle Kalesi, Zeytin adasında yer alan Meryem Ana Klisesi ve genç vaftiz havuzu bulunuyor.
Antik çağın büyük coğrafya bilgini Amasyalı Strabon, bölgeyi anlatırken "Kyzikos, Propontis'te (Marmara Denizi) bir ada olup, kıtaya iki köprü ile bağlıdır… Köprülerin yakınında aynı ismi taşıyan, gerektiğinde kapatılabilen iki limanı ve iki yüzden fazla gemiyi alabilecek büyüklükte barınağı bulunan bir kenttir" ifadesini kullanıyor.
M.Ö 756’da Miletoslular tarafından kolonize edilen, M.Ö 7-6. yüzyılda bastığı ve üzerinde ton balığı olan sikkeleri Mısır’dan Kırım’a kadar her yerde geçerli olan, M.Ö 411’de Atina ile Perslerin karşı karşıya geldiği ve Perslerin yenilgisi ile biten savaşın geçtiği yerdir Kyzikos. M.Ö 3622’de Artake (Erdek) ve Prokonnesos (Marmara Adası) Kyzikos'un egemenliğine giriyor.
Erdek, Helenistik ve Roma dönemlerinde de Kyzikos'un gölgesinde köy olarak kalmaktadır. M.S 117 yılında 7 şiddetinde geçirdiği deprem İmparator Hadrian’ın desteği ile onarılır. Bizans Dönemini daha öncesine göre daha iyi geçirmiş bu bölge. Maalesef İ.S 741 ve 1064 yıllarındaki büyük depremlerle ciddi hasarlar görmüş ve kendi kaderine terk edilmiş.
Bölge uygarlık sanat eserlerini ziyaret eden Fener Rum Ortodoks Patrikhanesi rahipleri, en çekicileri arasında yer alan Kirazlı Yayla Manastırı’nda 2015’te Fener Rum Patriği Bartholomeos başkanlığında bir ayin gerçekleştirilmiştir.Mübadeleden 94 yıl sonra ilk kez burada ayin yapılmıştır ve Türkiye’de inanç turizminin gelişmesi açısından önemli bir yeri olmuştur.
Bartholomeos, adadaki Meryem Ana Kilisesi ve genç vaftiz havuzunun da inanç turizmi adına önemli bir merkez olabileceğine değindi. M.S 17-18 yıllarında yazılı kaynaklar ‘Kyzikos’un büyüklüğünden, güzelliğinden söz ettikleri görülmektedir.
Marmara Denizi’nde Kapıdağ yarımadasının batısında yer alan Kyzikos, Erdek, Orhan Gazi'nin oğlu 1339 yılında Süleyman Paşa tarafından ele geçirilerek Türk egemenliğine, M.Ö. 1603 yılında Galata kazasına bağlı bir kariye iken, 1807’de Karesi Sancağına, M. 1831 tarihinde merkezi Bursa Hüdavendigar sancağına katılmış M. 1843 yılından itibaren Marmara kazasına bağlanmış, aynı yıl içinde idari değişiklikle Erdek Sancak Kaymakamlığına yükselmiş, M. 1846 yılında Erdek Hüdevendigar livaları arasında yer almış, M. 1873 yılında Erdek kazasına 8 merbut müdürlük (Bandırma, Gönen, Manyas, Paşalimanı, Kapıdağ, Marmara, Emirali-İmralı ve Erdek) bağlanmıştır.
M. 1877 yılından itibaren Bandırma kazası ile arasında rekabet başlamış çünkü bu tarihte Bandırma bir Kaymakamlık merkezi olmuş ve müdürlükler paylaşılmıştır. İlçe 1918 yılında Yunan işgaline uğramış ve 18 Eylül 1922'de işgalden Halit Paşa komutasındaki Türk ordusu tarafından kurtarılmıştır.
Erdek 1926 yılında Bandırma'ya bağlanmış tekrar 1928 yılında kaza şeklini almıştır.
1960’larda da yerli turistin keşfettiği ilk beldelerden biri olmuştur. Doğal güzelliğinin yanı sıra arkeolojik konumuyla da büyük uygarlıklara egemen olan bölgede bugün yaz aylarında binlerce yerli ve yabancı turisti ağarlayan bölge konumundadır.
Yer Makale 12.7.2020 0 kişi beğendi
Myname isno 853 okuma
Şairin Köşesi 1097 okuma
Alaattin Behar 902 okuma
Metin Külünk 961 okuma
Cumhur Ceylan 1157 okuma
Siyah Giyinen Adam 767 okuma
Bulent Kacir 741 okuma
Eskişehir Portalı 832 okuma
Myname isno 788 okuma
İsa Muslubaş 883 okuma
Myname isno 849 okuma
Turgay Kozan 926 okuma
Eyyüp Azlal 950 okuma
Turgay Kozan 845 okuma
http://www.mootol.com/Yazi2433/erdekkyzikos Adınız :