Dünyanın En Büyük Tohum Gen Bankaları – dergiCE.com
50 Paylaşım, 3 puan
Tohum gen bankaları dünyadaki gıda üretiminin çeşitli sebepler nedeniyle tehlikede olduğu gerekçesiyle ortaya çıkarılmış bir fikirdir. Popüler olarak ise nükleer savaş, doğal ve yapay afetlere karşı Nuh’un Gemisi olarak tanınıyor. Biz de dergiCE ekibi olarak dünyanın en büyük tohum gen bankaları listesini sizler için derledik.
1. Svalbard Küresel Tohum Deposu
Mart 2008 tarihinde 9 milyon dolarlık maliyetle, Norveç’in kuzeyindeki Svalbard takımadasında kurulmuştur. Global Crop Diversity Trust adlı kâr amacı gütmeyen bir kuruluş tarafından kontrol edilen tohum gen bankası, açılış hedefini 500’er tohum içeren 4.5 milyon numune yani 2.25 milyar tohum çeşidini depolamak olarak açıklamıştır. Bankadaki tüm tohumlar -18 derece sıcaklıkta saklanmaktadır.
2. The Millenium Tohum Bankası
İngiltere, Batı Sussex’de kurulan ve güney sahilinde yer alan Millenium Tohum Gen Bankası projesi 2000 yılında başlamıştır. 2007 yılında Oxytenanthera Abyssinica(bir çeşit Afrika bambusu) tohumu ile 1 milyarıncı tohumunu depolayarak dünyanın en büyük tohum rezervi konumuna gelmiştir. Tohum bankası nihai amacını “tüm yabani bitki tohumlarını toplamak” olarak açıklasa da açılış amacı 10 yıl içinde 24.000 farklı tohum türünü toplamak olarak belirlemiş ve bu amacını 9. yılda tamamlamıştır. Bu sayı tüm yabani bitkilerin %10’una denk gelmektedir. 2020 sonuna kadar da %25’ini toplamayı amaçlamaktadır. Açılışından bu yana 73 milyon dolar harcayan tohum gen bankasının ilerleyen dönemler için tahminin bütçesinin 140 milyon dolardan fazla olması beklenmektedir.
3. Türkiye Tohum Gen Bankası
İlk açılışı 1974 yılında İzmir’de gerçekleşen Türkiye Tohum Gen Bankası’nın bu bankası 2010 yılında Ankara’daki Tarım Bakanlığı’nın Yenimahalle Kampüsü’nde açılmıştır. Ülkemizin kendi imkanlarıyla açtığı ikinci bankanın yapım süresi 8 ay sürmüştür. Bankanın açılışı toplamda 2 milyon Türk lirasına mal edilmiş olup 250 bin numune saklama kapasitesine sahiptir.
4. Australian Tohum Bankası
2009 yılında Avustralya’nın eyalet hükümetlerinden Victorya Hükümeti, Australian Gen Bankası’nın açılması için Sally Norton’a 3 milyon dolar temin etmiş ve devamındaki her yıl için 600 bin dolarlık bütçe sözü vermiştir. Bu gelişmelerin üzerine Mart 2014 tarihinden açılmış olan Australian Tohum Bankası, Horsham’ın yanındaki Wimmera Ovası’na kurulmuş ve 2.7 kilometrelik bir araziyi işgal etmektedir. Banka sadece tohum depolamak değil aynı zamanda tohum ıslah çalışmaları için de kullanılmaktadır. Bankanın saklama kapasitesi 200 bin numune olarak açıklanmıştır.
Kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan Camino Verde, biri Concord Massachusetts diğeri Puerto Maldonado olmak üzere Peru’da iki tesise sahiptir. Camino Verde’nin asıl amacı ağaç dikmek ve geleceğin ekim teknikleri konusunda halkı bilinçlendirmek olarak belirlenmiştir. Bu yaşayan tohum bankası, 250’den fazla ağaç türünü ve 40’tan fazla çiçek türünü korumaya almıştır.
6. Great Lakes Bioneers Chicago (GLBC)
The Great Lakes Bioneers Chicago tohum kurtarma girişimi, 2012 yılında Vandana Shiva adlı ekolojist bir yazarın katkısıyla Chicago Bioneers konferansında kurulmuştur. The GLBC kuruluşu nihai amacını GDO’lu ürünlerin kullanımını sonlandırmak ve organik tohum teşvikini arttırmak olarak açıklamıştır.
7. Hawaii Halka Açık Tohum Girişimi (HPSI)
The Kohala Center tarafından kurulmuş olup sermayesi Ceres Trust tarafından karşılanmıştır. Hawaiili çiftçileri tohum depolama ve tohum türleri konusunda eğitmeyi amaçlayarak kurulmuştur. Kuruluşun nihai amacı ise bölgedeki çiftçilerin tohum çeşitleri ve detayları hakkındaki bilincini yükseltip bu bilgiyi bütün tarım arazilerinde kullanmalarını sağlamaktır. HPSI aynı zamanda tohum borsasını organize etmiştir.
8. Louisiana Yerli Bitki Girişimi
Louisiana Doğal Kaynaklarını Koruma Merkezi’nin başlatmış olduğu Louisiana Yerli Bitki Girişimi vizyonunu; tohum toplamak, yerli türleri korumak, bitki örtüsü zenginliğini arttırmak ve fidan dikme yöntemlerini araştırıp geliştirmek gibi yöntemlerle gelecekteki bitki örtüsüne dönüş olarak açıklamıştır. Louisiana; Uzun İbreli Çam, Dallı Darı, Big Bluestem, Partridge Pea gibi nesli tükenme tehlikesine girmiş bitkilere ev sahipliği yapmaktadır.
9. New York City Yerli Bitki Türlerini Koruma Girişimi
2008 yılında New York Şehri Parklar ve Rekreasyon Departmanı’nın Brooklyn Botanic Garden ile ortaklığıyla kurulmuştur. New York kökenli girişim vizyonunu yerli fidan türlerini desteklemek ve korumak olarak açıklamıştır. 34 nesli tehlikede olan türün dikimiyle başlamıştır.
10. Seed Savers Exchange (SSE)
Dünyanın en büyük tohum gen bankaları listemizin son maddesinde Seed Savers Exchange yer alıyor. Kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan Seed Savers Exchange, kendini tarihi tohumların kurtarılmasına ve paylaşılmasına adamıştır. SSE amacını ise “Amerika’nın kültürel olarak çeşitli ama tehlikede olan gıda mahsulleri mirasını korumak ve tanıtmak” olarak açıklamıştır. Merkezi Decora, Iowa’da bulunan SSE 1975 yılında açılmış ve 2020 itibarı ile Kuzey Amerika’nın en büyük tohum bankası sayılmaktadır.
tohum bankası, tohum gen bankası, türkiye tohum gen bankası