İSTANBUL PERSPEKTİFLERİ Söyleşi Serisi’nin Kasım Ayı Konuğu ALİ AKAY Oldu… – bi_özet – Sektörel Gündemin Özeti
editorbiozet Kasım 26, 2019 Arşiv, Etkinlik, sanat
Sabancı Üniversitesi İstanbul Politikalar Merkezi’nin (İPM) İstanbul kültür-sanat hayatının şekillenmesinde etkin rol oynamış aktörlerle izleyicileri buluşturan “İstanbul Perspektifleri” söyleşi serisinin 9’uncusuna sosyolog, küratör Ali Akay konuk oldu. Akay, son dönemde İstanbul’da kadın sanatçıların kuvvetli birer öncü olduğuna dikkat çekti.
İstanbul’un kültürel dokusunun 1980’lerden bu yana nasıl şekillendiğini ve dönüştüğünü öznel hikayeler üzerinden anlamlandırabilmeyi mümkün kılacak bir tartışma platformu yaratmayı amaçlayan “İstanbul Perspektifleri Söyleşi Serisi”nin 9’uncusunda sosyolog, küratör Ali Akay ağırlandı. Sabancı Üniversitesi İstanbul Politikalar Merkezi’nin (İPM) İstanbul kültür-sanat hayatının şekillenmesinde etkin rol oynamış aktörlerle izleyicileri buluşturan söyleşilerde; kentin kültürel dokusunun dönüşümü, mimarlık, görsel sanatlar, sanat piyasası, festival kültürü, sahne sanatları boyutlarını içeren farklı perspektiflerden ele alınıyor.
Sanatın globalliğine vurgu yapan Akay, “Modern sanatlar Japon estampları, Tahiti yerli resimleri, eski Mısır ve Afrika ilkel sanatları ile beslenmiştir. Çağdaş sanat ise yine primitivizme dönerek Kızıldeirli ritüellerinden etkilenmiştir. Sanat asla Batı merkezli olmamıştır bu anlamda. Kavramsal sanat fikri öne çıkarmıştır; eserin bir nesne olarak yapılıp yapılmaması önemli değildir. Beşeri bilimler, doğa bilimleri, jeoloji, fizyoloji, antropoloji, sosyoloji ve siyasetin yan yana gittiği bir dünya içindeyiz. 17. Yüzyıl tabiat bilimine bakar gibi sosyolojiye bakmaya başladık. Sanat da gündelik yaşamın bir parçası olduğu için doğal olarak içinde yaşamış olduğu zamanın etkilerini alıyor” dedi.
Türkiye’de sanata yaklaşımı da değerlendiren Akay, sözlerini şöyle sürdürdü: “Modernden çağdaşa, çağdaştan da kavramsala evrilen sanat Türkiye’de ‘güncel sanat’ betimlemesini alır. Türkiye, her şeyi birbirine karıştıran, zamanında değil ama aklı sonradan gelen ve bütün batıdaki tarih boyunca gerçekleşen sanatsal akımları sanki aynı anda oluyormuşçasına aynı anda düşündüğü için bunları çizgisel anlamda aynı çizgide algılayan bir sanat ortaya çıkar. Tarihi boyunca görsel bir şekilde alır düşünsel şekilde almaz. O yıllarda sanat okuyan çoğu öğrenci yurt dışına gidemez ve hocaların bile bazen şaheserleri boyutları ve renkleri ile değil iki boyutlu basılmış broşürlerden anlamaya çalışır. Kabiliyetleri de bu kadar kısıtlı imkanlara rağmen iyidir ve bence en çok takdir edilmesi gereken tüm imkansızlıklara rağmen bu yaratma arzusudur. Aynı felsefede olduğu gibi sanat okuyan kişiler yurt dışına gittiklerinde kafalarındakini buldukları zaman ancak 30 yıl geriden takip etmiş olabiliyor. Aradıkları hep Türkiye de duydukları geçmiş olmaktaydı. Bugün bu durum azaldı ve hatta bitti. Türkiye’de tıpkı kaç-kaç oyununa benzeyen bir sanat tarihi var. Tam yakalamış gibiyken güncel akımları o kaçıp başka yere gidiyor. 90’larda bienallerde gerçek görünmeye başlıyor. 2000’lerde ekonominin yükselişe geçmesiyle sanatçılar da daha eğitimli olmaya ve sanat dünyası da yükselişe geçmeye başladı. 2000’li yıllarda çağdaştan ziyade “güncel sanat” betimlemesi oluştu. Bu yaklaşım, sanattan öte daha siyasi bir konudur. 2014-2015 yılına kadar büyüyen sanat dünyası ekonomik krizle birlikte sıkıntılı bir alan haline geldi. Ancak diğer taraftan 2019 yılına geldiğimizde galerilerde gayet iyi sergilerin kadınlar tarafından yapılıyor olması ve hepsinin birbirinden kuvvetli bir şekilde kendilerini göstermesini gördük.”
Prof. Dr. Ali Akay:
İstanbul Politikalar Merkez (İPM) demokratikleşmeden iklim değişikliğine, transatlantik ilişkilerden çatışma analizi ve çözümüne kadar, önemli siyasal ve sosyal konularda uzmanlığa sahip, çalışmalarını küresel düzeyde sürdüren bir politika araştırma kuruluşudur. İPM araştırma çalışmalarını üç ana başlık altında yürütmektedir: İPM-Sabancı Üniversitesi-Stiftung Mercator Girişimi, Demokratikleşme ve Kurumsal Reform, Çatışma Çözümü ve Arabuluculuk.