Ankara Sancağından Alınan Olağanüstü Aynî Vergiler (1540-1640) [Ankara Araştırmaları Dergisi]
Ankara Araştırmaları Dergisi. 2020; 8(1): 143-156 | DOI: 10.5505/jas.2020.52244
Ankara Sancağından Alınan Olağanüstü Aynî Vergiler (1540-1640)
Her devlet gibi, Osmanlı Devleti de varlığını büyük ölçüde tebaasından aldığı vergilerle sürdürmekteydi. Bu vergilerin toplanması özellikle savaş gibi olağanüstü zamanlarda daha hayati bir mesele hâline geliyordu. Nitekim savaş esnasında ordunun en kritik ihtiyacı, hareket hâlindeki ve cephedeki askerlerin iaşesi meselesiydi. Bu ihtiyacı karşılamak için ise olağanüstü vergi kaideleri çerçevesinde reayadan aynî vergiler talep edilmişti. Bu süreçte reayadan talep edilen vergileri yalnızca aynî olarak vermeleri istenmemiş, aynı zamanda verginin bir parçası olarak taşıma yükümlülüğünü de reayanın üstlenmesi gerekmişti. Öyle ki Anadolu Beylerbeyliği/Eyaleti’ne bağlı Ankara sancağından da mevcut kazalarıyla beraber olağanüstü zamanlarda üzerine düşen bu sorumluluğu yerine getirmesi beklenmişti. Çalışmada ilk hedef 16. yüzyılın ikinci ve 17. yüzyılın ilk yarısında seferler esnasında Ankara sancağına sistematik olarak tahakkuk ettirilen aynî vergilere dair örnekleri tespit etmektir. Bunun yanında tespit edilen örnekler dâhilinde Ankara sancağından alınan aynî verginin tarh ve tahsil oranını belirleyerek, ilgili tarihlerde Ankara sancağında yaşayan reayanın yükümlülüklerini ne derece yerine getirdiğini ortaya koymaktır. Son olarak ise Ankara örneğinde aynî vergilere dair elde edilen veriler kıyaslanarak, yükümlülükler değerlendirilmeye çalışılacaktır.
Anahtar Kelimeler: Olağanüstü vergiler, Vergi hanesi, Nüzul, Osmanlı Devleti, Ankara
Extraordinary In-Kind Taxes Collected from the Sanjak of Ankara (1540-1640)
As in other countries, the main revenue of the Ottoman Empire came from the taxes collected from its subjects. Tax collection was even more crucial during extraordinary times, such as wars. Indeed, the most critical need of the army during a war was the subsistence of its soldiers on the move as well as those on the front. To meet this need, the reaya was expected to pay in-kind taxes within the framework of extraordinary tax principles. The reaya was not only asked to provide in-kind taxes but was also required to cover transportation costs as a part of the tax. The Sanjak of Ankara, situated in the Anatolian State, was expected to pay this tax together with its districts during times of emergency. The primary aim of this study is to identify examples of in-kind taxes that were systematically accrued in the Sanjak of Ankara during the campaigns carried out in the second half of the 16th century and the first half of the 17th century. Another aim is to understand to what level the reaya in Ankara managed to fulfil its obligations during this period by determining the imposition and collection rates of in-kind taxes collected from the Sanjak of Ankara. Lastly, this study assesses tax obligations by analyzing the obtained data on in-kind taxes in Ankara.
Keywords: Extraordinary taxes, Tax unit, Nüzul tax, Ottoman Empire, Ankara
Süleyman Polat. Extraordinary In-Kind Taxes Collected from the Sanjak of Ankara (1540-1640). Ankara Araştırmaları Dergisi. 2020; 8(1): 143-156
Sorumlu Yazar: Süleyman Polat, Türkiye