Troya’dan 73 Bin 139 parça eser kaçırılmış
Troya antik kentinden Alman Heinrich Schliemann’ın 1870-73 yılları arasında kaçırdığı eserlerin sayısının 8 bin 833’ün çok üzerinde olduğu ortaya çıktı. Osmanlı arşivlerinde bulunan İzzeddin Efendi’nin raporuna göre, Schliemann 73 bin 139 parça eseri kaçırdı.
Çanakkale 18 Mart Üniversitesi Tarih Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Ali Sönmez, İzzeddin Efendi’nin 3 Mayıs 1884 tarihli raporunu Osmanlı arşivlerinde buldu. Schliemann’ın eserleri kaçırdığı ortaya çıktıktan sonra Çanakkale Gümrük Emaneti Müdürü İzzeddin Efendi soruşturma için görevlendirilmişti. İzzeddin Efendi, Kumkale Gümrük Müdürü Rüstem Ağa, gümrük memuru Emrullah Efendi, Çanakkale Gümrük Müdürü Halit Efendi, Kazı Komiseri Emin Efendi ve kazıda çalışan işçiler ile kaçırılmasına yardım edenlerin tamamını sorguladı ve ifadeleri alınanlar arasından özellikle gümrük muhafaza ekibi çalışanlarının tutuklanmalarını istedi. İzzeddin Efendi bu soruşturma sonucunda aldığı ifadelerden yola çıkarak kaçırılan eserlerle ilgili listeyi Maarif Nezareti’ne de (Milli Eğitim Bakanlığı) sundu. Schliemann’ı daha sonraki yıllarda yeniden kazı izni istemesi üzerine İzzeddin Efendi tarafından hazırlanan ikinci raporda bilinenin dışında, 73 bin 139 eserin kaçırıldığı belgelendi.
TEK TEK TARİF EDİYOR
‘Osmanlı Devleti’nde Eski Eser Kaçakçılığı Truva Örneği’ adlı kitabı da bulunan Doç. Dr. Ali Sönmez, “Bu belge bize yepyeni bilgiler sunuyor. Soruşturmayı yapan İzzeddin Efendi raporunda bu eserlerin toplam bedelinin 15 milyon Osmanlı Lirası olduğuna dikkat çekiyor ve eserleri birebir tarif ederek soruşturmaya hakim olduğunu da gösteriyor. Sadece ‘şu kadar bilezik ya da küpe’ demiyor. O bileziğin şeklini, şemalini ayrıntılarıyla anlatıyor. ‘Mezkur bileziklerin bazıları çekiç ile işlenmiş, bazıları dahi tel ile imal olunmuştur. Ve bazıları dahi düz olarak altın işlemeli’ gibi tarif ediyor. Bu eserlerin önemli bir kısmı bugün müzelerde yok. Ya eritildi ya da farklı konseptlerde koleksiyonlarda yer alıyor.” İzzeddin Efendi’nin raporuna göre Schliemann, altın baş sargısı, altın taç bağı gibi binlerce benzersiz tarihi eseri Almanya’ya kaçırdı. Ve bunların o günün parasıyla değeri 15 milyon Osmanlı Lirası’ydı.
ARŞİVDEN ÇIKAN LİSTE
Schliemann, Troya antik kentinde 1870 ve 1873 yılları arasında yaptığı arkeolojik kazılarda bulduğu hazineleri yasa dışı yollarla önce Yunanistan, sonra da Almanya’ya götürdü. Schliemann, 1873’te Ausgbruger Allgemeine Zeitung gazetesinde yayınlanan iki ayrı makalesinde ve 1881 yılında yayınladığı ‘İlios’ isimli kitapta da kaçırdığı hazinenin sayısını 8 bin 833 parça olduğunu belirtti. İzzeddin Efendi’nin raporuna göre kaçırılanların listesi şöyle: 1 tepsi, 1 kazan, 1 sahan, 2 simli testi, 1 altın kap, 3 altın bardak, 6 gümüş ve altın şamdan, 5 gümüş kap, 1 gümüş bardak, 1 gümüş fincan, 13 mızrak, 14 silah, 7 bıçak, 1 altın baş sargısı, 1 altın taç bağı, 70 çift altın küpe, 20 bin altın halka, 35 bin altın düğme, 1 mücevher taş, 2 altın bardak, 18 bin altın bilezik, 6 altın yada gümüş bilezik, 1 bakır kalkan, 1 bakır kazgan (derin kap).
Okyay ve Bodur’dan Öz’e ziyaret
Hayvanseverlerden Valiliğe dilekçe!
İl Danışma Kurulu Toplantısı yapıldı
Boğaz’dan geçiş 4 dakikaya inecek
Şampiyon taekwondocular ödüllendirdi
24 saat açık Kütüphane!
Pazarda ucuzluk dönemi
Hiç olmazsa çocuklarımızın mutlu olmasına katkı olsun
Yaz geldi ne içsek?
Çanakkale’den Samsun’a 19 Mayıs
Balıkesir’in tirid yemeğini yapmak ister misiniz?
Atatürk, O Konuşsun Diye 1 Hafta Bekledi
Kayda Değer Şeyler/Kavram