Akçakale Adası’nın 5 Bin Yıllık Tarihi Araştırılıyor
Ardahan Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Sami Patacı, Akçakale Adası'nın, Ardahan, Doğu Anadolu Bölgesi ve Trans Kafkasya bölgesinin...
Ardahan Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Sami Patacı, Akçakale Adası'nın, Ardahan, Doğu Anadolu Bölgesi ve Trans Kafkasya bölgesinin en önemli arkeolojik alanlarından biri olduğunu söyledi.
Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Sami Patacı, Çıldır Gölü sınırlarında bulunan Akçakale Ada Şehrinin doğal güzelliklerinin yanı sıra 5 bin yıllık tarihin de izlerini taşıdığını söyledi. Patacı, Antik kent olma özelliğine sahip Akçakale Ada Şehri'nde, Neolitik dönemden günümüze pek çok mimari yapının kalıntılarını görmek mümkün diyerek, adanın geçmiş tarihiyle ilgili bilgi verdi.
Patacı, "Akçakale Adası Trans Kafkasya bölgesinin en önemli arkeolojik alanlarından birisi. Akçakale Adası'nın tarihi en erken orta tunç çağına kadar gitmektedir. Bölgede 1940'lı yıllardan bu yanı çeşitli araştırmacılar tarafından kısa soluklu araştırmalar yapıldı. İlk kez 1940'lı yıllarda İsmail Kılıç Kökden tarafından araştırma yapıldı. Daha sonra Bakiye Yükmen, Hamza Gündoğdu, Kemalettin Köroğlu ve son olarak Alparslan Ceylan tarafından araştırmalarda bulunuldu. Fakat günümüze kadar herhangi bir arkeolojik kazı gerçekleştirilmedi. Orta Tunç çağına ait kültür varlıkları adada kuzey bölümünde kurgan ve kromnik dediğimiz mezar yapıları var. Kurgan yapıları üzerinde taşlı dam olarak adlandırılan bir kurgan yapısı 2004-2005 yılında çalışıldı ve Kars Müzesi Müdürlüğü tarafından ufak çaplı bir restorasyon yapıldı. Bu yapılar Orta Tunç çağına yani günümüzden ortalama 4 bin yıl evveline ait yapılar ve dolayısıyla önemli yapılar. Bu kurganlara benzer kültür varlıkları yine Çıldır ilçesinin Kurtkale yerleşim alanında bulunmakta. Onun dışında Gürcistan'da Triyalite ve Meşeti dediğimiz bölgede de bu Orta Tunç çağı kurganlarına benzer kurganlar var. Bunların dışında adada üzerinde durduğumuz alanda bir kale bulunmakta. Kalenin herhangi bir arkeolojik kazı yapılmadığı ve küçük buluntu tespit edemediğimiz için kalenin ilk yapım tarihini bilmiyoruz. Ancak Urartu krallığı dönemine ait olmalı diye tahmin ediyoruz. üçgen formlu bir kale, kuru duvar tekniğinde inşa edilmiş. Adanın merkezinde yerleşim alanlarına ait kalıntılar var. Bu kalıntılar'da Urartu dönemine ait olmalı, fakat yine kazı yapılmadığı için tarihini bilemiyoruz. Dikdörtgen planlı, kare planlı yapılara ait kalıntılar bunlar. Adanın Orta Çağ'da da kullanımda olduğunu biliyoruz. Orta Çağ kalıntılarına ilişkin içinde bulunduğumuz bir Gürcü şapeli var. Bu şapel 10 ila 12'nci yüzyıllar arasına ait olmalı. Tipik bir Gürcü Şapeli ve Ardahan'da 100'den fazla bu tarz şapel bulunmakta. Ardahan'ın Orta Çağ dini yapıları ilk olarak 1980'li yıllarda Mine Kadiroğlu, daha sonra da onu takiben Prof. Dr. Fahriye Bayram tarafından araştırıldı. Bu yapılar dolgu duvar tekniğinde inşa ediliyor ve düzgün kesme taşlarla dış cepheleri kaplanıyor. Adada bir de kuleye benzer bir yapı daha var. Fakat işlevini henüz bilemiyoruz. Bu yapı da akitlopik taşlarla inşa edilmiş olduğu için tahminen erken demir çağından itibaren kullanım görmüş olması lazım. Üzerinde gördüğümüz haç kalıntıları sebebiyle orta çağda da kullanıldığını tahmin ediyoruz. Bu şekilde adanın genel yapısını özetleyebilirim" dedi.