Anne-babaların Covid-19 korkusu: Bize bir şey olursa çocuğumuza nasıl bakarız? | Euronews
Tuba Altunkaya • Son güncelleme: 23/03/2020
Çocuklu aileler Covid-19 salgınında ne yapmalı? - © SEBASTIEN BOZON / AFP
Covid-19 salgını daha önce aklımıza gelmeyen ya da düşüne gereği duymadığımız soruları ve kaygıları da beraberinde getirdi. "Salgın ne zaman geçecek, bulaşırsa tedavi olabilir miyim, kendimi nasıl korumalıyım" gibi sıkça sorulanlara yanıtlar aranırken, anne babaların endişeleri ise bambaşka: Bize bir şey olursa çocuğumuza nasıl bakarız?
Hastalığın hızlı yayılımını önlemek için bu günlerde elzem olan sosyal mesafeyi koruma, insanlardan uzak durma, olabildiğince evden çıkmama gibi uyarılar günlük hayatı oldukça zora koşuyor, hele bir de evde bakıma muhtaç bir bebeğiniz varsa.
Süpermarket reyonlarının savaş çıkmışcasına stokçuların saldırısına uğraması sonrası, sosyal medyadaki yardım gruplarında, evde kalması gereken risk gruplarınaki bireylerin ihtiyaçlarının karşılanması için dev gönüllüler ordusu canla başla çalışıyor, Bu gruplara gelen talepler arasında "Bebek mamasına ihtiyacımız var" ile "Çocuk bakımında yardım edebilirim" gibi ilanlar başta geliyor.
Anne-babaların sosyal platformlardaki tartışmalarını,"Bebek maması, bebek bezi gibi malzemeler bir şekilde karşılanır ama ya bize bir şey olursa çocuğumuzla nasıl ilgileniriz, herkesten uzak durduğumuz şu dönemde kimden yardım alabiliriz?" ifadeleriyle özetlemek mümkün.
Wired dergisinde, Adrienne So'nun kaleme aldığı makalede, uzmanlar bu konuyu değerlendiriyor.
Çocuklarınızı emanet edebileceğiniz dostlarınızı belirleyin
Cedars-Sinai Medical Center'dan Dr. Priya Soni, iki ebeveynin de hastalanıp hastaneye kaldırıldığı en kötü senaryoda yapılması gerekenin, çocuğun büyükanne veya büyükbaba yerine hala/dayı gibi kardeşlere teslim edilmesi olduğunu söylüyor: "SARS-CoV-2 virüsünün en çok yaşlı bireyleri etkilediğini ve ölümcül olabildiğini biliyoruz. O yüzden çocuğun anne babası iyileşene kadar, ebeveynlerin kardeşlerinin yanında kalması en doğrusu."
Bundan bir önceki doğru adımsa, kriz planı hazırlayıp uygun kişilerin belirlenmesi, haber verilmesi ve sağlık ekiplerinin bu bilgiye ulaşmasını sağlamak.
Çocuklarınızı veya evcil dostlarınızı emanet edebileceğiniz kişilerin iletişim bilgilerini, size müdahale edecek ekibin ulaşabileceği bir yere not edin.
Vekil olarak belirlediğiniz kişilerin çocuklu olmasından da korkmayın, zira Covid-19 hastalığını en kolay atlatanların çocuklar olduğu biliniyor.
Doernbecher Çocuk Hastanesi'nden Dr. Dawn Nolt, "Çocukların bu hastalığı nasıl kolayca yendiğini hayretler içinde izliyoruz" diyor. Fakat, burada dikkat edilmesi gereken husus, mevcut bir sağlık sorunu bulunan çocukların enfekte kişileriden uzak tutulması. Uzmanlar bağışıklığı zayıf kişilerin, yaşına bakılmaksızın Covid-19'u atlatmasının çok daha güç olduğunu da hatırlatıyor.
Evde kalın ama kendinizi izole edin
Stanford School of Medicine'den Dr. Roshni Mathew, hastalıkla ilgili senaryolar iyileştikçe yapılabileceklerin de daha kolaylaştığını şöyle ifade ediyor: "Eğer sizinle birlikte, aynı evde yaşayan ve risk grubuna girebilecek yetişkin veya hasta yoksa, Covid-19 için verilen tavsiyelerin mevsimsel grip önlemlerinden farkı yok." Kısaca, örneğin eşiniz kemoterapi tedavisi görmüyor ve çocuğunuzda astım gibi bir rahatsızlık yoksa, evde kalıp dinlenmeniz tavsiye ediliyor, elleri daha sık yıkamak, ayrı tabak kullanmak, tek kişilik bir odada uyumak şartıyla.
Dr. Nolt, hastalık durumunda nasıl bir yol izlenmesi gerektiğinin aslında bir risk hesaplamasına bağlı olduğunu belirtiyor: "Evinizde çocuğunuz varsa hastalığın bulaşmasından endişe etmenize gerek yok çünkü çocuklar Covid-19'dan çok etkilenmiyor. Aile bireyleri arasında yaşlı biri varsa o zaman izolasyon önlemi devreye girmeli."
Uzmanlar, izolasyon için en iyi yerin insanların kendi evi olduğunu da vurguluyor. Otel veya ev kiralama seçeneklerine sıcak bakmayan doktorlar, bu alanları, kamuya açık yerler olduğundan salgının yayılmasını hızlandırıcı mekanlar olarak değerlendiriyor.
Tuvalet temizliği önemli
Dezenfekte, temizlik, deterjan, sabun... Son günlerin en çok duyulan kelimeleri. Sokaklar bile dev ekiplerce hortumlarla temizlenirken Covid-19'a yakalanan birinin bulunduğu evdeki temiz çalışmalarını hayal etmek çok da zor olmasa gerek. Ancak, hanenizde hasta biri varsa onun kullandığı kaşık çatalı bulaşık deterjanı dolu bir kovada bekletmeniz gerekmiyor. Dr Nolt, "Bu virüsün sıradan bir temizlik malzemesiyle kolaylıkla yok edilebildiğini biliyoruz. Evdeki tüm deterjanları karıştırıp, süper güçlü bir karışım elde etmenize gerek yok."
Bir istisna var, o da tuvaletler. Dr. Soni yapılan bazı araştırmaların, yeni tip koronavirüsün fekal oral yoluyla da bulaşıcı olabildiğine işaret ettiğini söylüyor. Klozet kapağının kapalı tutulmasını ve ellerin yıkanmasının önemini herkesin artık idrak ettiği şüphesiz.
Eğer evinizde birden fazla yoksa, ortak kullanımlı lavaboların, kapı kollarına kadar sık sık temizlenmesi hastalığı yenme ve bulaşmasını önlemede ciddi rol oynuyor.
Dr. John M. Townes, sifon çekildiğinde oluşan su dalgasında virüs bulunabileceğinden, lavabo çevresinde diş fırçası gibi malzemelerin bırakılmaması gerektiğini, sifon çekilirken klozet kapağının kapalı tutulmasının önemini hatırlatıyor ve bir de "ellerinizi yıkayın" diyor.