Gevşek Entegrasyondan, Fragmantasyona: Körfez İşbirliği Konseyi
Yakın zamana dek “Avrupa Birliği standartlarında” bir güvenlik topluluğuna evrileceği iddiasında olan Körfez İşbirliği Konseyi, son gelişmeler ile birlikte entegrasyona değil, dağılmaya sürükleniyor.
Bölgesel entegrasyonlar, hem positivist (rasyonalist) hem de post-pozitivist (eleştirel) uluslararası ilişkiler teorilerinin çalışma konularındandır. Ancak, Batı coğrafyası dışındaki bölgelerde ve liberal olmayan rejimlerde gözlemlenen entegrasyona yönelik analizler, görece azdır. Bölgesel entegrasyonun pozitivist bir teori olan Neorealizme göre açıklaması, ittifak formasyonudur. Uluslararası sistemde güç dengesi esasına dayanan kısa soluklu bu tür yapılanmalar, zayıf devletlerin potansiyel hegemona karşı verdikleri olağan tepkidir. Tehdit ortadan kalktığında, ittifaklar da kaybolur. Pozitivist kampta yer alan bir diğer teori olan Neoliberalizm ise bölgesel entegrasyonu diyalog ve iş birliği için uzun soluklu bir çözüm olarak tanımlar. Kriz zamanında olduğu gibi barış zamanında da varlığını sürdürebilen bu tarz oluşumlar, ortak tehditleri bertaraf ederek ortak çıkarlara hizmet etme maksadını güder. Bu bağlamda “güvenlik toplulukları” kavramını ortaya atan liberaller, post-pozitivist çerçevede çalışmalar yapan İnşacılık (Konstrüktivizm) teorisyenlerine ilham kaynağı olmuştur.
Bölgesel entegrasyonu sadece ortak çıkarlar değil, “bölgesel farkındalık” ile de ilişkilendiren İnşacılık’a göre; uygun koşulların varlığında, sosyal etkileşim ve öğrenme ile birlikte bölgesel bir algı, kimlik ve çıkar tanımının yapılmasıyla, devletler arasında savaş ihtimali ortadan kalkacak ve sürdürülebilir bir güvenlik topluluğu tezahür edecektir. Emmanuel Adler ve Michael Barnett’in kültleşmiş çalışmalarında yer alan “gevşek” ve “sıkı” güvenlik topluluklarına dair kriterler doğrultusunda Körfez İşbirliği Konseyi’nin, gevşek bir entegrasyon örneği olduğu söylenebilir.
Kısa Link: http://c4news.me/NxkMk