Bütün insanlar özgür, onur ve haklar bakımından eşit doğarlar | İnsan Hakları Evrensel Bildirisi
Önceki makale Uzun Bir Yürüyüş Koçgiri-1 | Erdal Karakuş
Sonraki makale Başta Kürt halkı olmak üzere tüm halka yapılan baskılara ve zulme karşı geldi | Musa Anter ( Apê Musa ) - Deniz Engin
İnsan Hakları Evrensel Bildirisi ,Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komisyonu'nun Haziran 1948'de hazırladığı ve birkaç değişiklik yapıldıktan sonra 10 Aralık 1948'de, BM Genel Kurulu'nun Paris'te yapılan oturumunda kabul edilen 30 maddelik bildiridir.
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin Türkiye’de resmi gazete ile yayınından sonra okullarda okutulması, yorumlanması Bakanlar Kurulu’nun 6 Nisan 1949’daki toplantısında kararlaştırılmıştır. Bildirgede SSCB, Çekoslavakya, Polonya, Beyaz Rusya, Ukrayna, Suudi Arabistan ve Güney Afrika Birliği çekimser oy kullanmıştır. Bildirgede red oyu çıkmamıştır. Türkiye bu bildirgede olumlu oy vermiştir. Madde 17, Sovyet Rusya ve diğer sosyalist devletlerinin bildirgeyi kabul etmelerine engel olan bir maddedir. Ne diyor 17. madde:
1-) Herkesin tek başına ya da başkalarıyla birlikte mülkiyet hakkı vardır.
2-) Hiç kimse keyfi olarak mülkiyetinden mahrum bırakılamaz.
Suudi Arabistan’ın çekimser oy kullanmasının sebebi ise, maddelerin hemen hemen hepsinin şeriat hükümleriyle çelişmesidir. Güney Afrika Cumhuriyeti’nin bildirgeye çekimser oy kullanmasının sebebi, Aparthayd (ayrımcılık) rejimidir. Aparthayd rejimi uluslararası terminolojide ırkçılık siyasetinin egemen olduğu hükümetlerce yönetilen rejimin adıdır.
Aparthayd rejimi Avrupalı azınlığın ülkenin yönetimini kontrol etmesi için düzenlenmiştir. Böylece ülke nüfusunun sadece %15’ini oluşturan beyazlar ülkenin siyaset liderliğini ellerinde tutuyorlar ve ülke ekonomisini de istedikleri şekilde yönlendiriyorlardı. Bu düzen 1950 tarihli Nüfus Kayıt Yasası’na dayanıyordu. Bu yasaya göre Güney Afrika vatandaşları bantu (bütün zenciler), renkliler (melezler) ve beyazlar şeklinde üçe ayrılıyordu. Bu ayrıma sonra Asyalılar da (Pakistan ve Hindistan kökenliler) eklendi.
Aparthayd rejimi ile beyaz yönetim beyaz olmayanların siyasi haklarını seçme, evlenme, ibadet özgürlüklerini kısıtlıyordu. Zenciler devletçe belirlenen özel bölgelerde yaşamaya zorlanıyorlardı. Aparthayd kısa zamanda tepki almaya başladı. 1961’de Güney Afrika Cumhuriyeti İngiliz Uluslar Topluluğu’ndan çıkartıldı. Bu ülkeye çeşitli ambargolar uygulandı. 1980 Aparthayd esnek duruma getirildi. Aparthayda karşı Afrika Ulusal Konseyi mücadele etti. 27 Nisan 1994’te ilk kez bütün ırklardan kişilerin tek oy sahibi olacağı eşit ve akılcı seçimlerin yapılması kararlaştırıldı. O tarihte yapılan seçimlerde Afrika Ulusal Konseyi büyük bir başarı elde etti ve Nelson Mandela Güney Afrika’nın cumhurbaşkanı oldu. Yeni anayasa ile Aparthayd rejimi tarihe karıştı.