22.05.1985 tarihli 3201 sayılı kanun gereğince belirli nitelikte bulunan vatandaşlar yurtdışındaki çalışma yada ikametleri sebebiyle borçlanma yapabilecekler.
-Borçlanma yapılan zamanda ve borçlanmak istenilen geçen zamanda Türk vatandaşı olma
-18 yaşından sonraki yıllar borçlandırma dahilindedir.18 yaş öncesi için borçlandırma yapılmaz
-Çalışma süreleri yada işsizlik sigorta kapsamında olan süreler.medeni haline bakılmaksızın ev hanımı olanlar
Borçlanmaya elverişli zamanın tamamını yada istenilen kısmını borçlandırılır.
Borçlandırma sonucu kişi SGK emeklilik şartlarını tamamlamış ise aylık bağlanması mümkündür.Aynı zamanda yutdışı şartları dahilinde de emekli olabilmiş ise iki ülkedende aylık kapsamında faydalanabilir.
Peki borçlanma talep doğrultusunda iade edilebilir mi?
Kıdem Tazminatı çalışan işinden ayrılırken eğer şartları sağlıyorsa işverenin ödemesi gereken tazminattır.
-İşçinin ölümü nedeni ile iş sözleşmesi fesih edilmiş ise mirasçıları tarafından kıdem tazminatı alabilir.
Yetim ve dul aylığı alabilmek için gerekli şartları sağlayan eş yada çocuklar ölüm aylığını 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu Hükümlerince şu oranlarda alabilir:
-Eş tek başına alacaksa 0/0 75 (memur olan yada memur emeklisi ise dul eşin alacağı oran 0/0 50 dir)
-Eş ve 1 çocuk = Dul eş 0/0 60 - çocuk 0/0 30
-1 çocuk=0/0 50
-2 çocuk =0/0 40 ar
-Eş ve 2 çocuk=Dul eş 0/0 50 - iki çocuk 0/0 25 er
-çocuk sayısı 2 den fazla ise oranlar pay edilir.Annenin 2 pay hakkı vardır.Mesela:5 çocuk var ve hepsi yetim aylığı almaya hak sahibi ise Anneden 2 pay elde edilerek Aylık 7 eş parçaya bölünür.Çocuklar 1/7 alırken anne 2/7 alır.
SGK Ölüm Aylığı İçin Nereye Başvuru Yapılır?
SGK ölüm aylığı almak için başvuru yapmak yada sorgulama işlemlerini gerçekleştirmek için şahsi başvuru yapılabildiği gibi internet üzerinden de hızlı ve kolay şekilde yapılabilir.
Şahsen başvurularda SGK ya başvuru yapanın kimlik fotokopisi, nüfus kaydı örneği ,ölen kişinin ölüm kağıdı,tahsis talep beyannamesi ile başvuru yapılır.
internetten e-devlet kapısı üzerinden T.C kimlik no, e-devlet şifresiyle başvuru yapılabilir.
Eğer kişinin e-devlet şifresi yoksa en yakın ptt şubesinden 2 tl karşılığında T.C kimlik numarası ile şifrtesini talep edebilir.
Sisteme giriş yapıldıktan sonra 'Muhtaçlık Başvuru' tıklanarak istenen bilgilerin yazılması ise başvuru işlemi gerçekleştirilir.
Başvuru yapmış, ölüm aylığı alan kimseler yukarda belirtilen adımlarla sorgulama işlemini gerçekleştirebilir.
SGK Ölüm (Dul, Yetim) Aylığı Almanın Şartları
Anne yada babanın vefat etmesi sonucunda erkek yada kız çocuğuna yada vefat edenin eşine belirli şartlarda aylık bağlanması durumu ölüm aylığı diğer adıyla dul,yetim maaşı olarak adlandırılmaktadır.
Anne ve babanın vefatı sebebiyle ölüm aylığı bağlanabilmesi için şu şartlar aranır:
-Vefat eden anne-baba kendi nam ve hesabına 4/b kapsamında sigortalı ise 1800 günlük prim ödeme gün sayısı olmalı
-4/a kapsamında hizmet akdiyle çalışıyor ise borçlanmalar hariç 5 yıl sigorta kapsamında çalışmış olması ,en az 1800 gün prim ödeme gün sayısı olması ve en az 900 gün malullük,yaşlılık ve ölüm sigortası primi bildirilmiş olmalıdır.
Bu şartların yanı sıra ölüm aylığı alacak olan eş yada çocuklar için de bazı şartlar söz konusudur.
-Vefat eden eşi üzerinden ölüm aylığı alacak kişinin dul olması gerekir.tekrar evlilik yaptığı takdirde SGK ölüm aylığını keser.
-Vefat edenin eşi ölüm aylığı alırken sigortalı olarak çalışmaya başladığı zaman da ölüm aylığı sonlandırılır.
5510 sayılı kanunun 48. maddesinin b bendi emeklilik sevk onayı süresini belirtmektedir.
Kanun gereğince özel kanun hükümleri hariç emeklilik sevk onayı bir ay içerisinde yapılması gerekir.Fakat ohal süresinde durum farklılık göstermektedir.
1 Eylül 2016 tarihinde resmi gazetede yayımlanan Kanun Hükmünde Kararnamelerde konuyla alakalı hüküm şudur.
Kısaca ohal süresince emekliliğini talep edenlerin sevk onayı askıya alınmıştır.
Memuriyeti süresince hizmet yılı ve yaş şartlarını tamamlamış daha sonra görevden uzaklaştırılmış olan kişi emekliliğini talep edebilir.Ve şu durumda Bağ-Kur yada SSk hizmetleri birleştirmesi söz konusu olmadığı için emekli ikramiyesinden de faydalanabilir. İhraç edilmesi sadece memuriyetin sonlandırılması demektir.
Fakat kişi memuriyeti müddetince yaş ve hizmet yılını doldurmamış ise ihraç sonrası emeklilik şartını sağlamasıyla yani hizmet birleştirmesiyle emekli olabilir ama emeklilik ikramiyesi alamaz.
OHal kapsamında prim ödeme uygulamasında değişiklik yapılmıştır.SGK örgüt üyeliği kapsamında emekli olanların maaşlarında 0/0 50 kesintiye gidildiği açıklamıştır.Yapılan açıklamaya göre emekli olanlar emeklilik maaşının yarısını alabilecekler.
Terör örgütü ile bağlantısı sebebiyle görevden ihraç edilen memurların adli ve idari soruşturmaları devam ediyor.
İhraç edilen memurlar fiili hizmet zammından faydalanamayacakları için erken emeklilik yolu da kapanmış oluyor.
Resmi gazetede yapılan açıklamalara göre;
-İhraç edilen memurlar fiili hizmet zammından(yıpranma payı) faydalanamayacak.
-herhangi bir kamu kuruluşunda memur olarak çalışamayacak
-özel güvenlik şirketlerinde kurucu,ortak yada çalışan olamayacaktır.