Hollanda’nın Stellendam bölgesinde hayata geçirilen sazlıklarla kaplanmış Tij Gözlemevi, RAU Architects ve Ro&Ad Architects tasarımı. Adanın sahil kısmında yer alan deniz kırlangıçlarını izlemek amacıyla oluşturulan yapı, formunun ilhamını deniz kırlangıçlarının yumurtasından almış. Yuvarlak formlu yapı bölgeden temin edilen sazlık kamışları ile kapatılmış. Kuş yumurtası şeklindeki çerçevesi ise en iyi formu ve açılmaları yakalayabilmek adına parametrik tasarım araçları kullanılarak oluşturulmuş. Bulunduğu doğal çevrede adeta kaybolan bu naif yapı olabildiğince hafif ve gerektiğinde sökülebilecek veya taşınabilecek şekilde tasarlanmış. RAU Architects kurucusu Thomas Rau bu ekolojik tasarım için şunları söylemiş: ‘Her bir parçasının gerektiğinde yapının bütünlüğünden ve değerinden bir şey kaybettirmeden çıkarılabileceği bir tasarımı gerçekleştirebilmek, ekosisteme minimum oranda zarar verdiğimizin göstergesi niteliğinde. Sonuçta inşa teknikleri, modülerliği ve malzeme seçimleri sayesinde sürdürülebilir bir yapının bütün özelliklerine sahip bir ürün ortaya çıkarıldı.’
Malzeme tercihlerinde iklim belirleyici unsurlardan olmuş ve bu doğrultuda yapının alt ve üst kesitlerinde farklı tipte ahşaplar tercih edilmiş. Senede birkaç kez sel beklendiği için alt bölümlerde Accoya adında modifiye edilmiş suya dayanıklı bir ahşap seçilirken üst bölümlerde ise çam kullanılmış. Kuşları minimum oranda rahatsız etmek adına da gözlemevine giriş sağlanan tünel geri dönüştürülmüş malzemelerden oluşturulmuş ve kum kırlangıçları için kum ve yuva delikleri ile kaplanmış. Ana formun üzerinde yer alan sazlıklarla çevrili delik sayesinde içeriye doğal ışık alınması sağlanmış. Mimarların özellikle çevreyi ve hayvanları seyir amaçlı tasarladıkları yapılarda doğal malzemelere olan eğilimi sıkça karşılaşılan pozitif bir durum. Yakın çevresinde yapı bulunmayan bu alanda alınan tasarım kararları sayesinde hem doğal çevreye hem de canlılara minimum oranda zarar veren ve doğada neredeyse kaybolan bu etkileyici yapı ortaya çıkarılmış.
Lokasyon: Scheelhoek Nature Reserve, Hollanda
Mimar: RAU Architects, RO&AD Architects
Fotoğraflar: Katja Effting, Merjin Koelink