Ta'zim Mertebesi Ve Dereceleri | Kuran Yurdu
Yalnız sana ibadet eder ve yalnız sende yardım dileriz’in mertebelerinden biri de ‘ta’zim’ mertebesidir.
Bu mertebede Allah Teala’yı tanımaya bağlıdır.Kişinin kalbindeki,Rabbine olan saygısı O’nu tanıması ölçüsündedir.İnsanların Allah’ı en çok tanıyanı,O’nu en çok ta’zim eden ve yücektendir.Allah Teala,kendisini hakkıyla ta’zim etmeyen,hakkıyla tanıyıp bilmeyen,gerçek vasıflarıyla vasıflandırmayan kimseleri yermiştir
İbadetin ruhu,sevgi ve yüceltmektir.İkisinden biri diğerinden ayrılırsa ibadet ortadan kalkar.Bu iki vasıf,sevilip yüceltilen varlığı övme vasfıyla birleşirse,işte gerçek hamd bu olur.
Ta’zim,Allah’ın yüceliğini bilip,bu yücelik karşısında boyun eğmektir.Ta’zim üç derecedir.
Birinci Derece : Emir ve nehye saygı (boyun eğmek).Bu emir ve nehye,uzaklaştıran bir ruhsatla karşı gelinmemesi,aşırıya varan bir titizlikle karşılanmaması ve onlara boyun eğmeyi zayıflatacak bir şekilde yorumlanmamasıdır.
Burada emir ve nehye ters düşen iki şey va:
1- Sahibini emre ve nehye tam bir şekilde sarılmaktan alıkoyan ruhsat
2- Kişinin emir ve nehiy sınırlarını aşmasına sebep olan taşkınlık
Bunlardan birincisi tefrit,ikincisi ifrattır
Allah’ın sana emrettiği her şeyde mutlaka şeytanın iki dürtmesi vardır.Şeytan seni o işi yapmamaya ya da ifrata ve taşkınlığa sevk eder.Vadinin iki tepe,hidayetin iki sapıklık,orta noktanın yerilen iki uç nokta arasında olduğu gibi,Allah’ın dini de ,ondan uzaklaşmak ve aşırıya gitmek arasındadır.Birincisi sınıra ulaşamadığı,ikincisi de sınırı aştığı için kaybetmiş olur.
Allah Teala ‘Ey kitap ehli! Haksız oalrak dininizde taşkınlık etmeyin (1)‘ ayetiyle aşırı gitmeyi ve taşkınlığı yasaklamıştır.Taşknlık iki çeşittir.
a- Kasıtlı olarak namaza bir rekat ilave eden,oruç tutulması yasak olan günler de dahil olmak üzere bütün yıl boyunca oruç tutan,mancınıkta kullanılan büyük kayaları şeytan taşlamada kullanan,Safa ile Merve arasını (yedi yerine) on kere koşan ya da buna benzer işler yapanların aşırılığı gibi kulu itaatkar olmaktan çıkaran taşkınlıklardır.
b- Bütün geceyi ibadetle geçirmek,yasaklanan günler hariç bütün yıl boyunca oruç tutmak,ibadet ve (günlük) zikirde nefse zulmetmek gibi vücudu aşırı derecede yorup zayıf düşürmesinden korkulan taşkınlık.Nebi (s.a.v) bu tür aşırılık hakkında şöyle buyurmaktadır :
Bu İslam dini kolaylık dinidir.Kimse dinle boy ölçüşmeye kalkmasın,çünkü sonuçta kaybeder.Doğru olun,mutedil davranın.Kolaylaştırın . Sabah akşam ve gecenin bir kısmında Allah’tan yardım dileyin.
Yani bu üç vakitte ibadetleri yapmak suretiyle Allah’tam tam bir şekilde itaati sağlayabilmek için Allah’tan yardım isteyin.Çünkü yolcu yolculuğunu kısa sürede tamamlaması için yardım talebinde bulunur.
(1- Maide 77)
Felak Süresi Beyanu’l-Hak Tefsiri