Dikkat! Orta yaştakiler risk altında
Ülkemizde ölüme yol açan en yaygın durum olan kalp ve damar hastalıkları bakımından orta yaş nüfusun risk grubunda olduğunu belirten uzmanlar, kadınlarda hareketsizlik, erkeklerde sigaranın kalp ve damar hastalıkları riskini artırdığını açıkladılar. Genç yaştaki kalp krizlerinin birincil nedeni sigara.
Türk Kardiyoloji Derneği (TKD) tarafından düzenlenen 33. Uluslararası Katılımlı Türk Kardiyoloji Kongresi, 5-8 Ekim 2017 tarihleri arasında, başta kardiyolog, kalp damar cerrahı ve pediyatrik kardiyolog olmak üzere 2.300’ün üzerinde uzmanın katılımıyla Antalya’da başladı. Dünyanın birçok ülkesinden kardiyologları buluşturan kongrede, kardiyoloji alanındaki yeni çalışmalar, kalp-damar hastalıkları ve tedavileri hakkında en güncel veriler ele alınıyor.
Ölümlerin %47’si kalp-damar hastalıklarına bağlı
Kongre kapsamında düzenlenen basın toplantısında konuşan Türk Kardiyoloji Derneği ve Kongre Başkanı Prof. Dr. Mahmut Şahin, kalp damar hastalıklarının dünya ve Türkiye’deki son durumuyla ilgili bilgiler verdi. Şahin, “Kalp damar hastalıklarının da içinde olduğu kronik hastalıklar özellikle orta yaş nüfusu tehdit etmekte ve sağlık harcamalarında önemli bir yer tutmaktadır. Ülkemizde ölüme yol açan en yaygın durum ise kalp ve damar hastalıklarıdır. Bu tanımlamaya kalp, beyin ve periferik damar hastalıkları dahildir. Toplam ölümler içinde bu hastalıklara bağlı ölüm oranı %47’dir. TÜİK 2013 yılı verilerine göre, kaydedilen (bebek ölümleri hariç) 358.000 ölümün 140 bini koroner kalp hastalığına bağlıdır. Avrupa’da koroner kalp hastalığından ölüm oranları orta yaş popülasyonu diyebileceğimiz 45-74 yaş grubunda erkeklerde binde 2-8, kadınlarda binde 0,6-3 arasında değişirken, ülkemizde erkeklerde binde 7,6 kadınlarda 3,8 olması düşündürücüdür” dedi.
Kadınlarda hareketsizlik, erkeklerde sigara
Türkiye’de yaklaşık 3,5 milyon koroner kalp hastası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Mahmut Şahin, şöyle devam etti:
“Yılda %4 artışla bu sayıya her yıl 210 bin yeni vaka eklenmektedir. 2012 yılı verilerine göre yılda 420.000 koroner olay ortaya çıkarken, bunların 180.000’i kalp krizi olarak bilinen akut koroner sendromdur. Bu hastalığa bağlı yıllık 100 bin ölüm olgusu ile karşı karşıyayız.
Türk halkının sağlığını tehdit eden en yaygın hastalıkların başında kalp ve damar hastalıkları gelmektedir. Kalp hastalığı ve inmenin yaşlıları, erkekleri ve zengin toplumları daha fazla etkilediği inancı yanlıştır. Aslında bu hastalık kadınlar arasında da bir numaralı ölüm sebebidir. Türk kadınlarında koroner kalp hastalığının beklenenden fazla olmasının nedenleri ise fiziksel aktivite eksikliği, obezite, kan yağlarının yüksekliği ve hipertansiyonun kadınlarımızda daha çok görülmesidir. Erkeklerde ise sigara en başta gelen hastalık sebebidir. Başta sigara, diyabet, hipertansiyon, kolesterol yüksekliği olmak üzere karın tipi şişmanlık ve psiko-sosyal stres kalbimizin düşmanlarıdır. Bunların içinde özellikle genç kalp krizleri ile yakın ilişkisi nedeniyle sigara ve diğer tütün ürünlerinin kullanımı özel dikkat gerekir.
Genç yaştaki krizlerin birincil nedeni sigara
Tüm kalp hastalıklarının %20’sinden sigara sorumludur. Özellikle erken yaşta başlamanın yaygın olduğu ülkemizde genç yaşta geçirilen kalp krizlerinin en önemli nedeni maalesef sigaradır. 15 yaş üstü tüm nüfusta 2008 yılında %32 olan tütün kullanma oranı, başarılı önlemlerle 2012 yılında %27’ye düşürülmüştür. Ancak halen özellikle erkeklerde %37 ile OECD ortalamasının (%21) çok üzerindedir.
Ayrıca diyabet hastalığı açısından Avrupa birincisiyiz ve nüfusumuzun %66’sı kilolu, %29’u ise (erkeklerde %23, kadınlarda 36) obezdir. Bütün bunlar toplum olarak koroner hastalıklara yatkınlığımızı artırmaktadır. Halkımızda yaygın olan sağlıksız yaşam tarzı uygulamaları ve risk faktörleri nedeniyle risk kategorimiz maalesef çok yüksek riskli grubun içindedir. Bu nedenle 18 – 75 yaş arası sağlıklı bireylerin kalp damar hastalığı riskini ölçmek amacıyla üretilen ve Türk Kardiyoloji Derneği tarafından kullanıma açılan ‘KalpRiski’ cep uygulamasıyla çok kolay ve kısa sürede risk hesaplaması yapmak ve buna göre strateji geliştirmek hastalıkların önlenmesi açısından son derece kıymetlidir. Ayrıca kan kolesterol yüksekliğinin kalp-damar hastalıklarının gelişimi için önemli bir risk faktörü olduğu 100 yılı aşkın süredir bilinmesine rağmen, ülkemizde halen rastladığımız ‘kolesterol yararlıdır, statinler zararlıdır’ şeklindeki bilimsel olmayan yaklaşımlar, hastalarımızda telafisi olmayan ilaç kesimlerine yol açmaktadır.”
TKD Gelecek Başkanı ve Kongre Bilim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Mustafa Kemal Erol ise bitkisel tedavilerin taşıdığı risklere dikkat çekti. Son yıllarda bazı bitkisel ürünlerin basın veya doktor olan kişilerce mucize ilaçlarmış gibi halka sunulduğuna vurgu yapan Erol, “Bu durum, halkımızın gerçek etkinliği gösterilmiş ilaçları terk ederek bunlara yönelmesine neden olmakta, hastalıkların ilerlemesi, daha zor bir duruma girilmesi ile sonuçlanabilmektedir. Bazen de hastanın kullandığı ilaçla kontrolsüz etkileşim zehirlenmelere ve yan etkilere yol açabilmektedir. Bu da halkımızın hem parasından hem de sağlığından olmasına yol açmakta, birilerini zengin etmekten başka bir işe yaramamaktadır. Tarihte modern tıp ve eczacılık gelişmeden önce bitkisel ürünler tedavide kullanılmıştır. Modern eczacılık ve tıbbın gelişmesiyle bunların yerini ilaçlar almıştır. Bitkilerin bazı hastalıklara iyi gelmesi meselesi maalesef son yıllarda iyice abartılmış, bazılarınca gelir kaynağı haline getirilmiştir. Bilimsel araştırmalar sonucu etkinliği kanıtlanan ilaçlar dururken etkinliği, dozu, yan etkileri bilinmeyen bu tedavi alternatiflerine halkımız rağbet etmemelidir” dedi.
Obezitenin sağlık üzerindeki etkileri konusunda bilgiler veren TKD Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Adnan Abacı ise obezitenin çağımızın en önemli sorunlarından biri haline geldiğine işaret etti. Abacı, “Gelişmiş ülkelerde ve ülkemizde erişkinlerin yaklaşık üçte biri fazla kilolu, diğer üçte biri obezdir. Normal kilolular azınlık haline geldi. Obezlerde şeker hastalığı, tansiyon, kolesterol yüksekliği ve bunların sonucu olarak koroner kalp hastalığı ve kalp yetmezliği sık görülmektedir. Son yıllarda obezitenin bu zararlarına ilave olarak atriyal fibrilasyon adını verdiğimizi kalp ritmi bozukluğuna yol açtığı ortaya çıktı. Obezlerde, kalp hastalığı olmasa bile artık orta yaş grubunda, hatta daha gençlerde de görülmeye başlanan Atriyal fibrilasyon; çarpıntı, efor kapasitesinde azalma ve bazı hastalarda kalp yetmezliğine neden olur. Bunların yanında, çok ciddi ve çok korkulan bir komplikasyonu da inmeye neden olmasıdır. Dolayısıyla inmeden korunmak için de obeziteden kaçınmak gerekmektedir” diye konuştu.
Teknolojideki gelişmeler tedavide çığır açabilir
Teknolojideki gelişmelerin kalp hastalıklarının tedavisinde yarattığı değişimleri paylaşan TKD Önceki Başkanı Prof. Dr. Lale Tokgözoğlu, “İnsan genetik haritasının çıkarılmasından sonra, mutasyon kaynaklı hastalıkların, bozuk genin düzeltilmesiyle tedavi edilebileceğine dair bir hayal oluşmuştu. İlk kez bu yıl bir kalp kası hastalığı olan hipertrofik kardiyomiyopatide gen düzeltmesi yapılarak sağlıklı kalp sağlamanın mümkün olduğu gösterilmiştir. Bireyselleşmiş tedaviler yaygınlaştıkça, tedavilerin etkinliği artacak, yan etkisi ise azalacaktır. Yine bu yıl monoklonal antikorların ilk defa kalp hastalıklarının tedavisinde kullanılmasına şahit olduk. Nanoteknolojinin gelişmesiyle hedeflenmiş tedavilerin kullanımı daha da artacaktır. Güncel bir gelişme olarak, bu ay piyasaya sürülecek olan kalp ritmi ölçebilen saatler kişinin ritim bozukluğunu kaydedip kendisine bilgi verecektir” ifadelerini kullandı.
Kalp hastalıklarının tedavisinde kök hücre teknolojisinin kullanımına ilişkin bilgiler veren TKD Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Mehmet Birhan Yılmaz da, yakın gelecekte kalp krizi geçiren hastalarda ölen kalp hücrelerinin yerini dolduran bağ dokusunu tekrar kalp hücrelerine dönüştürmenin hayal olmadığını kaydetti.
TKD Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Meral Kayıkçıoğlu ise ülkemizde anne-çocuk sağlığını etkileyen önemli sorunlardan birinin, gebelikte görülen kalp hastalıkları olduğunu söyledi. Kayıkçıoğlu, “Gebeler kalp hastalıkları konusunda bilinçlendirilmeli ve her gebe kalp-damar hastalığı açısından iyi takip edilmelidir. Türk Kardiyoloji Derneği’nin gebeliğe bağlı kalp yetersizliği üzerine gerçekleştirdiği ARTEMIS isimli çalışmanın ilk bulguları, dünyada çok nadir bildirilen gebelikle ilişkili kalp yetersizliğinin ülkemizde çok daha sık olduğunu işaret etmektedir. Tedavi ile tamamen kalp yetersizliğinin iyileşmesi mümkündür. Ama sonraki gebeliklerde hastalığın tekrarlama riski yüksek olduğundan tekrar gebe kalınmaması gerekmektedir” diye konuştu.
Bağırsak florasının önemine değinen TKD Saymanı Prof. Dr. Necla Özer de, şunları söyledi:
“Sağlığımız sadece ne yediğimize içtiğimize, ne yaptığımıza bağlı değil aynı zamanda kimi misafir ettiğimize de bağlıdır. Bağırsak florasının önemi aslında ‘bütün hastalıklar bağırsaktan başlar’ diyen Hipokrat’ın döneminden beri bilinse de son yıllarda yapılan pek çok çalışma sonucunda obezite, metabolik sendrom, ateroskleroz, hipertansiyon, diyabet, kalp yetersizliği, kronik böbrek hastalığı gibi kardiyovasküler sistemi doğrudan veya dolaylı olarak etkileyen pek çok hastalık ile bağırsak floramızın ilişkili olduğu anlaşılmıştır. Koroner arter hastalığı olanlarda yapılan bir çalışmada, kalp krizine neden olma potansiyeline sahip plağı olanların bağırsak florasının, kalp krizine neden olmayacak kararlı plağı olanlardan farklı olduğu gösterilmiştir. Ayrıca kalp yetersizliği olan hastalarda da bağırsakta gelişen ödem ve iskemiye bağlı olarak vücutta dolaşan endotoksinler artarak kalp yetersizliğinin kötüleşmesine katkıda bulunabilmektedir. Özellikle prebiyotik etkisi olan lifli yiyecek, sebze, meyvenin; probiyotik özelliği olan yoğurt, kefir, lahana turşusu gibi yiyeceklerin tüketilmesiyle bağırsak floramızı doğal yollardan düzeltmemiz ve düzenlememiz mümkündür.”
Sigara erken yaşta ve tamamen bırakılmalı
Sigaranın kalp sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çeken Genel Sekreter Yardımcısı Sinan Aydoğdu da, sigara içiciliğinin her 10 kardiyovasküler ölümün biriyle ilişkili olduğunu belirtti. Aydoğdu, “Yapılan çalışmalarda, günde 1-4 sigara içen bireydeki kalp hastalığı riskinin günde 2 paket içen bireyle benzer olduğu görülmüştür. Sigarayı azaltınca riskin daha az olacağı inancı yanlıştır. Dolayısıyla hedef sigarayı azaltmak değil, hiç sigara içilmemesi olmalıdır. Ayrıca sigaranın genç yaşta bırakılmasıyla ileri yaşta bırakılması arasında da fark vardır. Günde aynı sayıda sigara içen iki bireyden 50 yaşından sonra sigarayı bırakan birinde, daha erken yaşlarda bırakana kıyasla risk %42 oranında daha fazladır. Gerçekten kalp hastalığı riskinden korunmak isteniyorsa sigara erken yaşta ve tamamen bırakılmalıdır” dedi.
Etiketler: bitkisel tedavideki tehlikekalp damar hastalıklarıkök hücre tedavisiProf. Dr. Adnan AbacıProf. Dr. Lale TokgözoğluProf. Dr. Mustafa Kemal Erol
Ortopedik sorunlara yeni çözüm: Kök hücre tedavisi