Acipayam.com :: Başlığı Görüntüle - Ben Kırgız Türkçesini nasıl öğrendim?
Tarih: Sal Arl 09, 2008 8:05 pm Mesaj konusu: Ben Kırgız Türkçesini nasıl öğrendim?
Sevgili hemşerilerim. Ben, Denizli'de Türk Dili ve Edebiyatı öğretmeni olarak çalışan bir Darıverenliyim. 1996-2000 yılları arasında Kırgızistan'da öğretmenlik yaptım. Orada Kırgız Türkçesini nasıl öğrendiğimi anlatayım da, güzeller güzeli Acıpayam ağzı(lehçe veya şive demedim çünkü yanlıştır) ile bir kez daha gururlanın.
Kırgızistan'a ilk gittiğimde onların konuşmalarını anlayamadığım için kendimi suçluyor ve mutlaka öğrenmek istiyordum. Hemen ilkokul kitapları buldum ve Kırgız Gramerini incelemeye başladım. Kırgızlar da tıpkı Acıpayamlılar gibi, şimdiki zaman çekimlerinde yardımcı fiil kullanıyorlardı. Örneğin biz, geliyor fiilini "geliba-gelibba"şeklinde kullanırız.Yani bu iki fiildir. Gelip+yatar olarak açıklanabilir. Kırgızlar da aynı şekilde"geliyor" fiilini" gelip+atat veya gelip+catat" şekilnde kullanıyorlar. Bu şekil o anda olmakta olan bir hareketi
anlatır. Acıpayam ağzında"dolubo,dolupoturu" şeklinde bir yapı vardır ki bu da devamlılık-süreklilik bildirir. Kırgız Türkçesinde de"gelipoturam:Devamlı geliyorum" kullanımı vardır. Ayrıca Acıpayam ağzından bildiğim bazı kelimeleri de Kırgız Türkçesinde buldum. Örneğin:
Su gırangından geliban: Su kırından gelibatam.
Daha bi,r çok örnek vermek mümkün.İşte o güzel ağzımızın yardımıyla,herkesin öğrenmesi en zor şive olarak gördükleri Kırgız Türkçesini 1.5 ay gibi kısa bir zaman içinde,okuma-konuşma ve yazmasıyla ve hatta gramer kurallarıyla öğrendim. Acıpayam Türkçesi-Kırgız Türkçesi benzerliğini anlattığım çoğu Kırgız dil profesörü de hayretler içinde kaldılar.
Değerli hemşerilerim, aman bu güzel ağzımızı asla unutmayalım ve çocuklarımıza da unutturmayalım.
Tarih: Pzr Tem 05, 2009 3:41 pm Mesaj konusu: Kırgızca-Acıpayam ağzı
Size katılmamak mümkün değil... Kırgız Türkçesi ile Acıpayam ağzının fiil çekimleri bakımından benzerliğini çok güzel açıklamışsınız.Şurası gerçek ki Anadolu köylüsü bu dili mektepte medresede öğrenmedi. Hatta mektepte medresede okuyanlar da Türkçe dersi görmedi, okumadı. Arap ve Acem lisanlarını kıraat eylediler. Onun için Türk köylüsünün kullandığı, konuştuğu dil işte o sizin Atayurdunda karşılaştığınız dilin dallarından biridir.
Bize düşen yöremizin,köyümüzün ağzını mevcut dilbilim verileri ile değerlendirip kitaplaştırmaktır. Ben bunu yaptım. Ben aslen eskiden Acıpayam'a bağlı olan Yukarı Karaçay (Kocapınar) köyündenim. (Şimdi Serinhisar'a bağlıyız). Sizin gibi edebiyat öğretmeniyim. Şimdi emekli oldum. Ben zengin değilim, köyüme cami, okul, yol köprü yaptıramadım. Ama köyümün ağzını inceledim, sözlüğünü hazırladım ve "Denizli İli Serinhisar İlçesi Kocapınar (Yukarı Karaçay) Ağzı, İnceleme-Sözlük" adı altında yayınladım. İşte benim köyüm için yapabileceğim en büyük hayır bu. Dilersinez siz de aynı şeyi yapabilirsiniz. Hatta her köyde en az bir tane Türkçe-Edebiyat öğretmeni vardır. Böylece her köyün ağzı bilimsel teknikle incelenip yayımlanabilir. Bahsettiğim kitabı örnek alabilirsiniz. (Ötüken Neşriyat'ta yayınlandı). Bir zorlukla karşılaşırsanız bana yazabilirsiniz. Pamukkale üniversitesindeki hocalarla görüşebilirsiniz. Ben de bu çalışma sırasında sizin Kırgız Türkçesinde bulduğunuz benzerlikleri Özbek Türkçesinde bulmuştum. ycagbayir@hotmail.com