ENERJİ VERİMLİLİĞİ FAALİYETLERİ Bölge müdürlüğümüzdeki enerji verimliliği faaliyetleri ilk olarak 2000 yılında başlatılmıştır. Türk – Alman işbirliği çerçevesinde temelleri atılan Çevre Merkezi Laboratuarı, çevre konularının yanı sıra, o yıllarda pek de gündemde olmayan, enerji verimliliği konusunu da laboratuar çalışmaları içerisine almıştır. Enerji verimliliği faaliyet konularını beş ana başlık altında toplayabiliriz. Bunlar,
Enerji verimliliği etüt çalışmaları,
Enerji verimliliği ölçüm hizmetleri,
Enerji verimliliği eğitim faaliyetleri,
Alternatif enerji projelendirme (rüzgar ve güneş) çalışmaları,
ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi danışmalık hizmetleri.
1. ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİMLERİ Enerji verimliliği eğitimleri, laboratuarımız tarafından genel katılıma açık ve işletmeler için özel eğitimler olarak düzenlenmektedir.
Genel katılıma açık olan eğitimlerden, bölge müdürlüğümüz içerisinde bulunan firmalar ücretsiz faydalanmaktadır. Genel katılıma açık eğitimler, laboratuarımız içerisinde tam donanımlı seminer salonlarında gerçekleştirilmektedir. Eğitim süresi katılımcı profiline göre bir veya iki günlük oturumlar halinde verilmektedir. Seminer konuları enerji verimliliği kanun ve yönetmeliklerinden başlayıp, verimlilik yöntemleri, alternatif enerji kaynakları, hibe-destek programlarına kadar birçok başlık altında sunulmaktadır.
İşletme içi eğitimler ise, işletme tarafından seçilen yönetici/personel gruplarına belirli konuları kapsayan eğitim başlıklarından hazırlanmaktadır. Eğitimler sırasında daha detaylı bilgi istenen veya işletmeye ait özel bir konuda çözüm gerektiren durumlarda, branşında uzman sektör mühendislerinden de destek alınmaktadır.
Bu güne kadar beş yüzün üzerinde çalışanın eğitimlere katılımı sağlanarak eğitimler sonrası yapılan anketlerde %95’in üzerinde katılımcı memnuniyeti sağlandığı tespit edilmiştir.
2.ENERJİ VERİMLİLİĞİ ETÜT ÇALIŞMALARI Enerji verimliliği etüt çalışmaları, ilk olarak 1995 yılında yayınlanan Enerji verimliliği yönetmeliği ve sonrasında 2007 yılında yayınlanan Enerji Verimliliği Kanunu şartlarına uygun olarak, Enerji Yöneticisi olmaya hak kazanmış sertifikalı Enerji yöneticimiz liderliğinde Enerji ve Bakım Yöneticiliğimiz tarafından yürütülmektedir. Enerji yöneticisi sertifikası 2003 yılında Elektrik İşleri Etüt İdaresi’nden, sonrasında Eğitim – Etüt – Proje sertifikası da yine aynı kurumdan 2010 yılı içerisinde alınmıştır.
5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu gereğince Organize Sanayi Bölgelerinde enerji yönetim birimi kurulma zorunluluğu vardır. Kanunun yayınlanmasının ardından zaten var olan enerji birimimiz, Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü’ne gerekli bildirimleri yaparak bu konudaki yükümlülüklerini yerine getirmiş ve kanun kapsamındaki destek faaliyetlerini çalışma adımları içerisine dahil etmiştir.
Enerji Verimliliği birimimiz, 2003 yılından bu yana gerek bölge firmalarımız, gerekse bölge dışındaki bir çok tesiste Enerji Verimliliği Etütleri düzenlenerek, verimlilik konusunda projeler üretilmiştir. Termodinamik, mekanik, elektrik - elektronik gibi farklı konularda fizibilite çalışmaları yapılarak uygun bulunan projelerin hayata geçirilmesi sağlanmıştır. Yapılan tüm çalışmalar kanun ile belirlenmiş kriterlere uygun olarak belirli bir program çerçevesinde, ön etüt ve detaylı etüt çalışmaları şeklinde düzenlenmektedir. Yürütülen bu etütler neticesinde işletmelerin toplam elektrik ve doğalgaz tüketim miktarlarında ciddi azaltımlar sağlanmış ve bu çalışmalarımız ilgili firmalar tarafından teşekkür belge ve plaketleriyle ödüllendirilmiştir.
2009 yılı içerisinde, tamamı tarafımızdan hazırlanıp basılan, kapsamı bakımından Türkiye’de bir ilk olma özellik taşıyan ‘Enerji Verimliliği İçin Yöntemler’ isimli kitapçığımız tüm bölge firmalarına ücretsiz olarak dağıtılmıştır. Zaman içerisinde gelen adetli kitapçık talepleri de müdürlüğümüz tarafından karşılanmaya devam etmektedir.
Enerji verimliliği konusunda tarafımızdan hazırlanan bir çok makale ve bilgilendirme yazısı yerel ve ulusal basında yer almakta, teknik yazılarımız ulusal dergilerde yayınlanmaktadır. Yine bu konuda faaliyet yürüten dernekler de tarafımızdan desteklenmektedir.
3.ENERJİ VERİMLİLİĞİ ÖLÇÜMLERİ Enerji verimliliği konusunda ölçüm yapacak laboratuarların temin etmesi gerekli cihaz listesi, Enerji Verimliliği Kanunu’nun ilgili yönetmeliklerinde tanımlanmış 27 adet cihazdan oluşmaktadır.
Bu cihazlar, işletmelerin enerji etütlerinin hazırlanmasında, bakanlık hibe destek programlarındaki VAP (verimlilik artırıcı proje) ve gönüllü anlaşma çalışmalarında, herhangi bir proseste yapılması düşünülen proje öncesi ve sonrasında sistemin verimini ölçmek amacı ile kullanılan ekipmanlardır. Laboratuarımız 27 adet cihazın tamamına sahiptir.
Enerji verimliliği ölçüm parametreleri 2011 yılının başında, Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilerek enerji verimliliği ölçümleri konusunda Türkiye’deki ilkler arasında girmiştir. Tüm ölçüm metotlarımız uluslararası kabul görmüş standartlara uygun olarak yapılmaktadır. Laboratuvarımızın tarafından gerçekleştirilen tüm ölçümler kalibrasyonlu cihazlar ile yapılmaktadır.
Ölçüm sırasında bir görüntü
4.ALTERNATİF ENERJİ (RÜZGAR – GÜNEŞ) PROJELENDİRME ÇALIŞMALARIAlternatif enerji kaynaklarının kullanımının yaygınlaştırılması ve ilgilenen işletme ve şahıslara örnek teşkil etmesi bakımından laboratuarımız dahilinde hibrit rüzgar – güneş enerji üretim sistemi kurulmuştur.
Sistemimiz bir adet 900 W rüzgar türbini ve 2,04 kW toplam güç üreten güneş panellerinden oluşmaktadır.
3,4 m/sn start-up rüzgar hızı ile güç üretmeye başlayan rüzgar türbini 12,5 m/sn hızlarda maksimum gücüne ulaşmaktadır.
Güneş panellerimiz ise, her biri 85W güç üreten toplam 24 adet monokristalsilikon yapıdan oluşmaktadır.
Hibrit sistem tarafından üretilen DC güç, 4 adet kuru jel tipi aküde depolanmaktadır. Gerekli durumlarda invertörden geçirilerek AC akıma çevrilen enerji şehir şebeke sistemine veya iç kullanım sistemine gönderilmektedir. Gelen talepler doğrultusunda, ihtiyaca uygun enerji üremek amacı ile birçok sistem tasarlanarak hayata geçirilmesi sağlanmıştır. Bu konuda şahıs ve firmalara sağlanan desteğin yanı sıra Yerel Gündem, çevresel konularda faaliyet gösteren dernekler gibi sivil toplum kuruluşlarına da proje ve tasarım desteği tarafımızdan sağlanmaktadır.
5.ISO 50001 ENERJİ YÖNETİM SİSTEMİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ Bölge müdürlüğümüzde başlatılan ISO 50001 eğitim ve belgelendirme faaliyetleri, yaklaşık bir yıl süren çalışmaların ardından, TSE tarafından belgelendirme denetimi ile son bulmuş ve bölge müdürlüğümüz ISO 50001 belgesini almaya hak kazanmıştır. Böylelikle enerji verimliliği faaliyetlerimiz amaç ve hedefler doğrultusunda sistematik bir iyileştirme süreci kazanmıştır.
Belgelendirme çalışmalarımızdaki öncelikli amacımız, hizmet verdiğimiz firmalarımıza ve diğer bölge müdürlüklerine örnek olmaktır. Bölge Müdürlüğü olarak, sahip olduğumuz konusunda deneyimli kadromuzla ISO 50001 Sistem kurma, enerji boyutları ve etüt çalışmaları ile belgelendirme sürecindeki destek faaliyetlerimize devam etmekteyiz.