Yüz Neden Bu Kadar Önemli? - [n]Beyin
[n]Beyin > [n]teresan Şeyler, Psikoloji
Aşağıda internette daha önce de görmüş olabileceğiniz akıl karıştırıcı “gif” animasyonlarından birini göreceksiniz.
Karşımızda kendi çevresinde dönüp duran bir kadın figürü var aslında. İzlerken henüz turda bir şeylerin tuhaf olduğuna dair bir izlenime kapılmış olabilirsiniz. Eğer siz de çoğu izleyici gibi öncelikle kadının yüzüne odaklandıysanız tur atması gereken figürün, bir sağa-bir sola döndüğü yanılsamasını yaşayacaksınız. Fakat dikkatinizi kadının omuzlarına çevirdiğinizde bu sorunun ortadan kalktığını kolaylıkla görebilirsiniz. Sonra tekrar yüze bakın; sorun yeniden başlayacaktır!
Bu arada omuzlar, yüzü en son hangi tarafa doğru dönüyor görüyorsanız o yönde dönecek, ona da dikkat edin.
Buradaki yanılsama, “boş maske yanılsaması” dediğimiz, yüz algılama sistemimizle ilgili iyi bilinen bir yanılsamadır. Yüz biçimleri, sosyal açıdan bizim için çok önemlidir ve tüm görsel sahnelerde özellikle seçilerek dikkatimize sunulur. Normalde, bir yüzü “arkadan”, yani boş bir maskenin içinden bakarmış gibi görme tecrübemiz olmadığından, beynimiz yüze dair tüm işaretleri, “bize bakan bir yüz” olarak yorumlama eğilimindedir. Bu etkiyi, “boş maske yanılsaması”na dair aşağıdaki videoda gayet net olarak izleyebilirsiniz:
Bu yanılsama sadece insan yüzleri için de geçerli değil; yüzü andıran hemen her şeyde çalışır. Mesela, şu meşhur T-Rex yanılsamasını görmüş müydünüz?
Bu yanılsamanın sırrını çözmeyi ise size bırakalım (Google’dan bakmayın ama!)
Neticede, bu basit yanılsamalar, milyonlarca yıllık ince ayarlardan geçerek bizlere ulaşmış sinir sistemimizin son derce uzmanlaşmış yüz tanıma devrelerinin basit ve doğal olmayan uyaranlarla kandırılmasına dayanır. Her zaman olduğu gibi buna benzer yanılsamalar aslında duyularımızın zayıflığını değil, tam tersine, yaptıkları işte ne kadar uzman ve kararlı olduklarını gösteren örneklerdir.
Etiketler: ters maske, yanılsamalar, yüz algılama