Yabancı ve Rus diplomalarının tanınması: Yabancı adaylar için tavsiyeler
Rus üniversitelerine başvurmak için belgeleri nasıl hazırlamaları, başvuru adaylarının, nereye ve ne zaman başvuru yapmaları, başka bir ülkede Rus diplomasının tanınma işlemlerinin nasıl olması, bir Rus üniversitesine kabul için belgelerin nasıl hazırlanması gerektiği ve bu ve buna benzer diğer soruların cevaplarını Ulusal Eğitim Tanıma Bilgi Merkezi (GlavExpertsentr) müdürü Vera Igorevna Skorobogatova’nın röportajında okuyunuz.
– Vera Igorevna, bir Rus üniversitesine kabul edilmek üzere belgelerin hazırlanması işlemi hakkında konuşalım. Yabancı bir başvuru sahibi bu anlamda işe nereden başlamalıdır?
– Öncelikle eğitim ile ilgili belgenin yasallaştırılması (imza ve kaşenin tasdiklenmesi) ve sonra tanıma prosedüründen geçmesi (belgenin önemini doğrulanması) gerekir. Rusya ile başvuru sahibinin ülkesi arasında diploma tanıma konusunda bir anlaşma olması durumunda belgelerin yasallaştırmasına gerek yoktur. Böyle bir anlaşma yoksa, yasallaştırma iki şekilde yapılabilir: Apostil yaptırma yoluyla (Bu prosedür yalnızca Lahey Sözleşmesine katılan ülkelerin vatandaşları için geçerlidir); veya daha karöaşık bir yol olan konsolosluk aracılığıyla yasallaştırma (sözleşmeyi imzalamayan ülkelerin vatandaşları için). Genel olarak, yasallaştırma kademeli olarak atalardan gelen bir hâl alıyor. İlke olarak iptal etmekten yanayız, çünkü dokümanların çoğu çevrimiçi olarak özel kaynaklarla kontrol edilebiliyor.
– Başvuru adaylarının tam olarak hangi yöntemin kendileri için doğru olduğunu nasıl anlayabilirler?
– "Yasallaştırma" bölümünde nic.gov.ru adresindeki web sitemizde, ülkeler arasında uluslararası bir anlaşmanın varlığını görebilirsiniz. Her ülke için yasallaşma işleminin gerekli olup olmadığını ve eğer gerekliyse hangi yasallaşmanın olduğunu gösterir.
– Bize, yabancı eğitim belgelerinin tanınması ile ilgili sonraki aşamaların nasıl geçtiğini anlatır mısınız?
– Ülkeye bağlı olarak değişir. Örneğin, Özbekistan hariç hemen hemen tüm BDT ülkelerinde, eğitim sertifikalarının karşılıklı tanınması konusunda hükümetler arası anlaşmalar var. Bu, BDT'den başvuranların tanıma prosedüründen geçmesine gerek olmadığı anlamına gelir ve böylece üniversiteye belgelerinizle hemen başvurabilirsiniz. Ancak, anlaşmalar farklı olabiliyor. Birçok nüans var. İnsanın kendi başına bunu anlaması zordur. Bu nedenle hızlı bir değerlendirme hizmeti verdik: Sadece belgenin adını girin ve bir Rus üniversitesine kayıt olmak için hangi prosedürlerin gerekli olduğunu anlayacaksınız. Bu işlem çok rahattır. Bu arada, diplomaların yanı sıra, akademik derecelerin açık bir değerlendirmesini de yapabilirsiniz. Ayrıca giriş yapıp sonucu görebiliyorsunuz: Örneğin, akademik dereceniz Rusya'da böyle bir anlaşmaya uygun olarak tanınır.
– Peki Özbekistan ile ilgili durum nasıldır?
– Ülkelerimiz arasında bir anlaşma yok, ancak bu sorunu çözmek için uğraşıyoruz. Aralık 2018'de, Devlet Kalite Müfettişliği başkanının başkanlık ettiği bir heyet bize geldi (Bu, Özbek Rosobrnadzor'un eşdeğeridir) ve taslak antlaşmayı konuştuk, tüm organlarıyla çoktan anlaştılar. Şimdi iş bize bağlı, 2019'da anlaşmanın imzalanacağını umuyoruz.
– Genel olarak çok fazla Özbek vatandaşı size danışıyor mu?
– Evet, bize çok kişi başvuruyor. Kazakistan'dan sonra ikinci sıradalar. Yani, geçen yıl yaklaşık 9000 Özbek başvuru sahibi belgesinin 7 bin 300’ ünü tanıdık. Geri kalanı Rusya’da çalışmak için tanınma başvurusunda bulundu.
– Peki yurtdışından gelen başvuru sahiplerinin durumları nasıl oluyor?
– Ayrıca yabancı ülkelerle hükümetler arası birçok anlaşmamız var. Ama eğer böyle bir anlaşma yoksa, tanıma prosedüründen geçmeniz gerekir.
– Web siteniz üzerinden tanıma başvurusu prosedürünü daha yakından inceleyelim.
– Bu üç şekilde yapılabilir: Doğrudan Ulusal Bilgi Merkezi ofisinde (Moskova, Leninsky Prospekt 6, Bina 3), posta yoluyla veya Glakexpertsentr web sitesinde kişisel bir hesap aracılığıyla gönderilir. Son seçenek en kolay ve en uygun olanıdır. 2019'da İngilizce olarak başvuru yapma fırsatını yarattık. Rusça, başvuru sahibinin belgelerinin Rusça'ya noter onaylı tercümesinde olduğu gibi, sadece ad ve soyadını yazmanız gerekir. Bu, öncelikle bir ücret ödenirken kimlik belirlemek için ve ikincisi ise Rusça bir sertifika vermek için gereklidir. Bu, çok önemli bir noktadır.
– Başvuru sahibinin tüm belgeleri siteye yüklediğini varsayalım. Peki daha sonra ne yapmalı?
– 6500 ruble vergi parası yatırmalıdır. Ruble cinsinden bir makbuz veriyoruz ve kişi bankası aracılığıyla ödeme yapar. Bu tutarı yerel para birimine dönüştürüyorlar.
– Sertifika almak için ne yapmak gerekiyor?
– Hazır olup olmadığını görmek için siteye başvuru numarasını girmeniz gerekir. Belgeleri teslim ederken, başvuru sahibi nasıl bir sertifika almak istediğini belirtir: Bu şahsen veya posta yolu ile yapılır. Genellikle, Rus üniversitelerinin temsilcileri gelir ve vekâleten, kendisine başvuranların belgelerini alırlar. Bu arada, 2011'den itibaren bir belge veri tabanımız var. Tüm bilgiler orada saklanıyor. Örneğin, bir kişi sertifikasını kaybederse, bizimle iletişim kurabilir ve bir kopyasını alabilir.
– Yani, sonuncu belge hariç, bir yabancı eğitim sertifikasının tanınmasının tüm aşamaları, çevrimiçi olarak mevcuttur.
– Evet, ancak sertifikayı elektronik hale getirmeyi planlıyoruz. Düzenlemeleri çoktan hazırladık, sadece aynı fikirde kalmaya devam eder ve çıkışta başvuru sahibine bir QR kodu verilir. Bununla derhal veri tabanımızda bir belge olup olmadığını görebilirsiniz. Sertifikanın basılı halini almak gerekmez. Posta ücreti düşürülür, böylece işlem daha kolay ve daha hızlı hale gelecektir.
– Lütfen bize tıbbi diplomaların tanınmasından bahsedin.
– Onlar ayrı bir konudur. Eğitim ile ilgili yasada, sağlık çalışanları ve pilotlar için mesleki faaliyetlere kabul için özel bir prosedür belirlenmektedir. Sınav vermeleri gerekir. Ayrıca, tıbbi diplomaların tanınması zordur. Çünkü tıbbi personel için farklı eğitim sistemlerine sahip birçok ülke var. Rusya'da, çoğu tıbbi program duzmanlık alanıdır, eğitim en az beş yıl sürer. Oysa diğer ülkelerde tıbbi lisans ve lisansüstü programlar var. Bu nedenle, tanıma ilkesi şu şekildedir: İlk önce, başvuru sahibinin seviyesini belirlediğimiz işleme girer, daha sonra sınava girer. Her dava ayrı ayrı değerlendirilir. Örneğin, Kore Cumhuriyeti'nde, "genel tıp", "diş hekimliği" lisans derecesinde eğitim süresi altı yıldır ve bu alanlardaki eğitim programı Rus eğitim programına uydurulur. Bu yüzden seviye bir uzmanlık düzeyine eşitlenebilir. Yani, başvuru sahibi, stajyerliğe girebilir.
– Başvuru sahibi, belgeleri hazırlamaya ne zaman başlamalıdır?
– Ne kadar erken olursa o kadar iyi olur. Asıl soru eğitim sertifikasını ne zaman aldığıdır.
– Ama sonuçta, tüm ülkelerde farklı bir akademik yıl var. Eğitim belgesi geç verilirse? Belki de herhangi bir rapor geçerli olur?
– Burada hiçbir rapor geçerli değil. Gerçekte, diplomanın hazır olmadığı, verilmediği bir durum var. Bazı ülkelerde birkaç yıl sonra verilir. Mezun daha sonra, statüsü ülkenin mevzuatı tarafından tanınan geçici bir belge alır ve bu belge ile üniversiteye başvurur. Dikkatinizi çekerim bu resmi bir mezuniyet belgesidir, dersleri aldığına dair bir tür sertifika değildir.
– Peki, diyelim ki başvuranın zaten bir eğitim belgesi var.
– O zaman sorun yok. Genel olarak, başvuru sahibi Rusya'da okumak istediğine karar vermişse, o zaman bir eğitim belgesi alır almaz hemen konsolosluğa gitmeli ve Rusça çevirinin noter onaylı bir kopyasını vermelidir. Ve Kişisel Hesap aracılığıyla tanıma için başvurabilirsiniz. Önemli olan, ad ve soyadının tüm belgelerde Rusça'ya doğru ve eşit şekilde çevrilmesidir. Ayrıca mevsimi de dikkate almalıyız. Elbette, alıcı kampanyanın dokümanları kabul başlangıcı yaklaştıkça merkezin iş yükü de artar. Bu arada, Rusya'da kendilerine başvuran yabancı başvuru sahiplerinin belgelerini tanıyabilen 46 üniversite var. Onlardan birini seçerseniz, o zaman hemen oraya gitmeniz gerekir.
– Merkezinizde eğitim ile ilgili belgelerin tanınması ne kadar zaman alır?
– Kurallara göre 45 gün sürer, ama genellikle hızlı bir şekilde 20 gün içerisinde sertifika veriyoruz. Ancak yalnızca ek bir açıklığa ihtiyaç duyulduğunda veya kâğıtların orijinalliği ile ilgili şüpheler ortaya çıktığında, işlemler daha uzun sürüyor.
– Şimdi de bir Rus üniversitesinden mezun olan yabancıların ne yapması gerektiği hakkında konuşalım.
– Algoritma, eğitim ile ilgili yabancı bir belgeye benzer. Onu yasallaştırmak gerekiyor. Fakat hükümetler arası bir anlaşma varsa yine yasallaştırma gerekli değildir. Herhangi bir anlaşma yapılmazsa, apostil işlemi ancak her iki ülke de Lahey Sözleşmesini imzaladıysa mümkündür.
– Rus diplomalarının tanınma işlemi nasıl işliyor? Farklı ülkelerde farklı prosedürler mi var?
– Evet, her ülke kendi prosedürünü belirler. Pek çok eyalette profesyonel dernekler var. Onlar, tanınma ile ilgili işlemleri uyguluyorlar. Orta Doğu’daki bazı ülkelerde, diplomaları otomatik olarak tanınan Rus üniversitelerinin listeleri hazırlanır. Örneğin, Irak'ta, derecelendirmelere dahil olan birçok Rus üniversiteleri için bir havuz belirlediler. Ek sınavlar olmadan bu diplomalara güvenirler ve onları tanırlar. Mezunların geri kalanı Rusya'da edinilen bilgi seviyesini doğrulamak zorunda. Avrupa'da sınavları geçmek için gerekli olan düzenlenmiş mesleklerin listeleri vardır. Bunlar, tıp, pedagoji, hatta mimarlık gibi insanların yaşamlarına yönelik potansiyel riskle ilgili faaliyetleri içerir. AB yönergesi tarafından onaylanan mesleklerin bir listesi baz alındığında her ülke kendi kanununu çıkarmıştır. Örneğin Norveç, listeye 100 düzenlenmiş meslek eklemiştir.
Bununla birlikte, Rus eğitimini teyit eden sınavlar hâlâ nadirdir. Çoğunlukla belgeleri kontrol ederler. Programın devlet akreditasyonuna sahip olup olmadığını, kendi programlarını kontrol edip hangi eğitim seviyesine ve alanına yakın olduğunu bulmaya çalışırlar.
– Ülkesinde bir Rus diplomasını tanıtmak için neyin gerekli olduğunu, mezun nasıl anlayabilir?
– Çoğu ülkede bu bilgilerin netleştirilebileceği Ulusal Bilgi Merkezleri vardır. Görevleri, ülkedeki tüm tanıma sistemini İngilizce olarak ayrıntılı bir şekilde tanımlamaktır. Avrupa merkezlerinin, Lizbon Sözleşmesini imzalayan ülkelerin bir listesini yayınlayan enic-naric.net ortak bir sitesi vardır. Ve eğer her ülkenin bölümüne giderseniz, mezunların tüm bilgileri alabileceği merkezler listelenir: diplomanın nasıl tanındığını, hangi belgelere ihtiyaç olduğunu, genel olarak tüm süreci tam olarak inceleyin.
Belgelerin yasallaştırılması ve tanınması hakkında daha fazla bilgi
Rus üniversitesine başvuru