Download "TEKNİK DÜZENLEMELER REJİMİ KARARI TASLAĞI BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Tanımlar ve Yetki"
1 TEKNİK DÜZENLEMELER REJİMİ KARARI TASLAĞI Amaç MADDE 1- (1) Bu Kararın amacı; BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Tanımlar ve Yetki a) Ürünlere ilişkin teknik mevzuatın dış ticarete uyarlanmasını ve uygulanmasını sağlamak, b) Dış ticarette denetim yapacak kuruluşları, yapılacak işlemleri ve bu işlemlerin usul ve esaslarını belirlemek, c) İhraç ürünlerinin güvenli ve kaliteli olmasını sağlamak amacıyla düzenleme yapmak, tedbir almak, denetim yapmak veya yaptırmak suretiyle bu ürünlerin dış pazarlarda rekabet gücünü ve itibarını artırarak tercih edilmesine katkıda bulunmak, ç) İthal ve yerli ürünler arasında ayrım yaratmayacak şekilde ithal ürünlerin teknik düzenlemesine uygunluk denetimini yapmak veya yaptırmak, teknik düzenlemesine uygun olmayan ürünler ile teknik düzenlemesi bulunmayan veya teknik düzenlemesinde insan sağlığı ve güvenliği hususları düzenlenmemiş olan durumlarda genel ürün güvenliği gereklerine uygun olmayan ürünlerin ithalini önlemek, d) İthal ürünlerin kaliteli olmamasından kaynaklanan haksız rekabeti ve yanıltıcı uygulamaları engellemek, tüketiciyi koruyucu ve kaliteyi yükseltici tedbirler almak, e) Dış ticarette uygulanacak teknik düzenlemelerin ve denetimlerin, Dünya Ticaret Örgütü- Ticarette Teknik Engeller Anlaşması yükümlülüklerine ve Avrupa Birliği ile karşılıklı yükümlülüklere uygunluğunu sağlamak, bu yükümlülüklerin gerektirdiği hallerde ilgili taraflara bildirimlerini yapmak ve bu yükümlülüklere aykırı şekilde teknik engel olarak uygulanmasını önlemektir. Kapsam MADDE 2- (1) Bu Karar; dış ticarete konu ürünlerin tabi olacağı teknik düzenlemeler ve bu ürünlere uygulanacak denetimleri, denetim kuruluşları ile gümrük idarelerinin bu çerçevedeki yetki ve sorumluluklarını, yetkili kuruluşların, ithalatçıların ve ihracatçıların sorumluluklarını, alınacak önlemleri, uygulanacak müeyyideleri ve ilgili bildirimleri kapsar. Tanımlar MADDE 3- (1) Bu Kararda geçen; a) Bakanlık: Ekonomi Bakanlığını, b) Ciddi risk: Etkileri kısa vadede ortaya çıkmayanlar da dahil olmak üzere, yetkili kuruluşların ivedi müdahalesini gerektiren her türlü riski,
2 c) Denetim: Dış ticarete konu bir ürünün bu Karara ve bu Karara dayalı teknik düzenlemelere uygun olup olmadığının tespiti amacıyla yapılan faaliyeti, ç) Güvenli ürün: Kullanım ömrü ve uygulanabildiği hallerde hizmete sokulmasına, kurulumuna ve bakımına ilişkin kural ve talimatlar dikkate alınmak kaydıyla, normal veya makul bir şekilde öngörülebilen kullanım koşullarında hiç risk taşımayan veya sadece ürünün kullanımıyla ilgili kabul edilebilir asgari ölçülerde risk taşıyan ve insan sağlığı ve güvenliği için yüksek düzeyde koruma sağlayan ürünü, d) İthalatçı: Bir ürünü yurt dışından getirerek piyasaya arz eden Türkiye de yerleşik gerçek veya tüzel kişiyi, e) İhracatçı: İhraç edeceği mala göre ilgili İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine üye olan, vergi numarasına sahip gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişilik statüsüne sahip olmamakla birlikte yürürlükteki mevzuat hükümlerine istinaden hukuki tasarruf yapma yetkisi tanınan ortaklıkları, f) Kalite (Ticari): Bir ürünün veya hizmetin belli bir ihtiyacı karşılayabilme yeteneğini belirleyen standartları veya özellikleri zorunlu uygulamaya koyan teknik düzenlemelerde öngörülen asgari vasıfların tümünü, g) Standart: Bir ulusal veya uluslararası standardizasyon kuruluşu tarafından kabul edilen, mevcut şartlar altında en uygun seviyede bir düzen kurulmasını amaçlayan, ortak ve tekrar eden kullanımlar için ürünün vasıflarını, işleme veya üretim yöntemlerini veya bunlarla ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama, işaretleme, etiketleme veya uygunluk değerlendirme işlemlerini tek tek veya birkaçını ele alarak belirleyen uyulması ihtiyari düzenlemeyi, ğ) Teknik düzenleme: Bir ürünün vasıflarını, işleme ve üretim yöntemlerini, bunlarla ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama, işaretleme, etiketleme veya uygunluk değerlendirme işlemlerini tek tek veya birkaçını ele alarak belirleyen ve uyulması zorunlu her türlü düzenlemeyi, h) Yetkili kuruluş: Bir kanunla veya düzenleyici işlemle bir ürün veya ürün grubuna ilişkin mevzuatı hazırlamak veya yürütmekle veya bu ürünleri denetlemekle yetkili kılınan kamu kuruluşunu, ifade eder. Yetki MADDE 4- (1) Bu Karar çerçevesinde; a) Ürünlere ilişkin teknik mevzuatı dış ticarete uyarlamaya, diğer yetkili kuruluşlarla işbirliği halinde dış ticarette uygulamaya ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye, b) Dış ticarete konu ürünlerin, teknik düzenlemesine veya genel ürün güvenliği gereklerine uygun olup olmadığını denetlemeye veya öncelikle yetkili kuruluşlar olmak üzere, denetim yapacak kuruluşları belirlemeye,
3 c) Teknik düzenlemesi bulunmayan ürünlerin dış ticarette denetime esas olacak özelliklerini tespit etmeye veya ettirmeye ve bu özelliklere göre denetim yapmaya veya yaptırmaya, ç) Türk standartları veya uluslararası standartlardan ihtiyaç duyulanları, ihracatta veya iç piyasa düzenlemelerini de dikkate alarak ithalatta uygulamaya koymaya veya uygulamadan kaldırmaya ve bu standartlara göre denetim yapmaya veya yaptırmaya, d) Standart dışı, atık, artık ve çevre yönünden risk taşıyan maddelerin ithaline ve ihracına ilişkin düzenlemeleri yapmaya, e) Dış ticarette denetim yapan kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamaya, f) Dış ticarette denetimlerin etkin ve hızlı yapılmasını teminen ihtiyaç halinde belirli ithal ve ihraç ürünlerinin giriş ve çıkış gümrüklerini ilgili kuruluşların görüşünü alarak Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile müştereken tespit etmeye, ithalat ve ihracat denetimleri ile piyasa gözetimi ve denetimi arasında uyum, işbirliği ve bilgi akışını sağlamaya, buna ilişkin enformasyon altyapısını oluşturmaya, denetimlerle ilgili ulusal ve uluslararası bildirim sistemlerini kurmaya ve bildirimleri yapmaya, bu faaliyetler hakkında kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla gerekli çalışmaları yapmaya ve raporlar hazırlamaya, g) İhraç ürünlerine teknik engel uygulayan ülkelerin uygulamalarının kaldırılmasını teminen girişimde bulunmaya, görüşmeler yapmaya, uluslararası anlaşmalar çerçevesinde gerekli tedbirleri almaya, karşılıklı tanıma ve işbirliği anlaşmaları yapmaya, ğ) İhraç tarım ürünlerinin alıcı ülke pazarlarının taleplerini karşılayacak nitelikte ihracını teminen bu ürünlerden gerekli görülenlerin çeşidini, yetiştirildikleri bölgenin özelliklerini ve ulaşım durumunu göz önüne alarak uygun kesim, toplama ve ihraç tarihlerini belirlemek üzere ilgililerden oluşan bir komisyon kurmaya, h) Bu Karara ve bu Karara dayalı teknik düzenlemelerde ve denetimlerde her aşamada değişiklik yapmaya ve önlem almaya, numune alımına ve analizler için laboratuvarların yetkilendirilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemeye, denetim hizmeti karşılığında alınacak ücretin taban ve tavanını ve ödeme usulünü belirlemeye, ilgili kişi ve kuruluşlardan denetimlerle ilgili her türlü bilgi ve belgeyi istemeye, ı) Bu Karar ile bu Karara dayalı teknik düzenlemelerde ve denetim işlemlerinde gerektiğinde değişiklik yapmaya, izin vermeye, istisna getirmeye, özel ve zorunlu durumları inceleyip sonuçlandırmaya ve bunların kapsamını belirlemeye, i) Dış ticarete konu ürünlerle ilgili gözetim faaliyetlerinde bulunacak Uluslararası Gözetim Şirketlerinin tabi olacakları şartları tespit etmeye, j) Dünya Ticaret Örgütü-Ticarette Teknik Engeller Anlaşması yükümlülükleri ve Avrupa Birliği ile karşılıklı yükümlülükler kapsamında, teknik düzenlemeler ile denetime ilişkin
4 mevzuat ve mevzuat değişikliklerinin Dünya Ticaret Örgütü Sekretaryasına ve Avrupa Komisyonuna bildirimini yapmaya, k) İthal ürünlerin ciddi risk taşıdığının veya mevzuatına uygun olmadığının piyasa gözetimi ve denetimi veya diğer yollardan tespiti halinde gerektiğinde ithalatta denetim yapmaya veya yaptırmaya, bu ürünlerin ciddi zarara sebebiyet verdiği durumlarda üretici veya ihracatçı ülkeler nezdinde girişimde bulunmaya veya ihtiyaç halinde üretici veya ihracatçı ülkelerle işbirliği mekanizmaları kurmaya ve işletmeye, Bakanlık yetkilidir. İKİNCİ BÖLÜM Dış Ticarette Denetim, Sorumluluklar, Malların Serbest Dolaşımı, Bildirimler Dış ticarette denetim MADDE 5- (1) Dış ticarette denetim çoktaraflı ve ikili anlaşmalar, bu Karar, zorunlu standartlar dahil teknik düzenlemeler, bu Karara dayalı yönetmelikler, tebliğler, yazılı bildirimler ve talimatlar çerçevesinde ve gerektiğinde risk analizi yöntemiyle yapılır. İthalat denetimi MADDE 6- (1) İthalat denetiminde insan, hayvan veya bitki sağlığının ve yaşamının, tüketicinin ve çevrenin korunması ile 11 inci maddenin 2 nci fıkrasında sayılan diğer kamu yararları esas alınır. İthalat denetimi ile piyasa gözetimi ve denetiminde işbirliği MADDE 7- (1) Bakanlık, ithalat denetimi sırasında ciddi risk taşıdığı veya mevzuata uygun olmadığı tespit edilen ürünler hakkında piyasa gözetimi ve denetimi yapan kuruluşlara acilen bilgi verir. (2) Piyasa gözetimi ve denetimi yapan kuruluşlar, ciddi risk taşıdığını veya mevzuata uygun olmadığını tespit ettikleri ürünler ile buna karşı aldıkları önlemler hakkında Bakanlığı acilen bilgilendirir ve ithalatta önlem alınmasını talep edebilir. (3) Bakanlık, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ve ilgili diğer kuruluşlar bu maddede düzenlenen önlemlerin alınması ve gerektiğinde risk altındaki kişilerin ve kamuoyunun bilgilendirilmesi amacıyla etkin ve hızlı işbirliği yapar. İhracat denetimi MADDE 8- (1) İhracat denetiminde ticari kalite esas alınır ve insan, hayvan veya bitki sağlığının ve yaşamının, tüketicinin ve çevrenin korunması ile 11 inci maddenin 2 nci fıkrasında sayılan diğer kamu yararları gözetilir.
5 İthalatçının sorumluluğu MADDE 9- (1) İthalatçı, ithal ettiği ürünlerin, teknik düzenlemesine ve genel ürün güvenliği gereklerine uygun olmasından sorumludur. İthalatçının bu sorumluluğu, ürün piyasaya arz edildikten sonra da devam eder. İhracatçının sorumluluğu MADDE 10- (1) İhracatçı, ihraç ettiği ürünlerin kaliteli, güvenli ve ihracatta tabi olacağı teknik düzenlemelerde öngörülen diğer hususlara uygun olmasından sorumludur. Türkiye ile Avrupa Birliği arasında malların serbest dolaşımı MADDE 11- (1) Türkiye-Avrupa Birliği Ortaklık Konseyinin 1/95 sayılı Kararı kapsamında olmak kaydıyla, Türkiye de ve Avrupa Birliği ne üye bir ülkede mevzuatına uygun olarak üretilmiş veya serbest dolaşıma girmiş bir ürünün ihracı, ithali veya transit geçişi engellenemez. (2) Ancak, genel ahlak, kamu düzeni veya kamu güvenliği; insan, hayvan veya bitki sağlığının ve yaşamının korunması; sanatsal, tarihi veya arkeolojik değer taşıyan ulusal varlıkların veya sınai ya da ticari mülkiyetin korunması gerekçesiyle veya ulusal yargı organları veya Avrupa Birliği Adalet Divanı tarafından kamu yararı vasfı kabul görmüş, tüketicinin, çevrenin ve yol güvenliğinin korunması gibi diğer gerekçelerle malların ithaline, piyasaya arzına, hizmete sunulmasına, ihracına veya transit geçişine yasaklama veya kısıtlama getirilebilir. Bu yasaklama veya kısıtlamalar, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki ticarette keyfi bir ayrım aracı veya örtülü bir kısıtlama aracı oluşturamaz. Uygulama birliği ve bildirim yükümlülüğü MADDE 12- (1) Teknik düzenlemelerin ve denetimlerin dış ticarette koordinasyonu, takibi, bildirimi ve şeffaflığı için uygulama birliği ve yeknesaklık bu Karar çerçevesinde sağlanır. Yetkili kuruluşlar hazırladıkları teknik düzenlemeleri taslak aşamasında iken görüşü alınmak üzere Bakanlığa (Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü) bildirir. (2) Dünya Ticaret Örgütü-Ticarette Teknik Engeller Anlaşması taahhütlerinin ve Avrupa Birliği ile karşılıklı yükümlülüklerin gerektirdiği hallerde yetkili kuruluşlar hazırladıkları teknik mevzuat taslaklarını ilgili mevzuata uygun olarak Dünya Ticaret Örgütüne ve Avrupa Komisyonuna bildirilmek üzere Bakanlığa (Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü) iletir. (3) 11 inci maddenin 2 nci fıkrasında belirtilen kısıtlama ve yasaklamaların gerekçeleri, ilgili mevzuat ve Gümrük Birliğince öngörülen bildirim prosedürleri takip edilerek Avrupa Komisyonuna bildirilir. (4) Yetkili kuruluşlar, Bakanlığın 4 üncü madde çerçevesindeki görevlerini etkin ve hızlı olarak yapmasına yardımcı olur ve bu amaçla ilgili enformasyon ve bildirim sistemlerine gerekli desteği sağlar.
6 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Alınacak Önlemler ve Uygulanacak Müeyyideler Alınacak önlemler MADDE 13- (1) Dış ticarete konu bir ürünün, bu Karara ve bu Karara dayalı teknik düzenlemelere uygun olmadığının tespiti halinde, masrafları ithalatçıdan veya ihracatçıdan karşılanmak üzere, riskle orantılı olarak aşağıdaki önlemlerden biri veya birkaçı alınır: a) Ürünün ithalatına veya ihracatına gümrük idaresince izin verilmemesi, b) Bu Karara ve bu Karara dayalı teknik düzenlemelere uygunsuzluğun ithalatçı veya ihracatçı tarafından giderilmesinin mümkün olduğu hallerde bunu sağlamak için ithalatçının veya ihracatçının uyarılması, c) Bu Karara ve bu Karara dayalı teknik düzenlemelere uygunsuzluğun giderilmediği veya bunun imkânsız olduğu durumlarda, ürünün kısmen veya tamamen imhası veya işlevsiz hale getirilmesinin sağlanması. Uygulanacak müeyyideler MADDE 14- (1) Bu Karara, bu Karara dayalı yönetmeliklere, tebliğlere, yazılı bildirimlere, talimatlara veya taahhütnamelere aykırı hareket edenler, sahte belge kullananlar ve belgelerde tahrifat yapanlar hakkında, ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, fiilin ağırlığına göre ayrıca aşağıdaki müeyyidelerden biri veya birkaçı uygulanır: a) Firmanın yazılı uyarılması, b) Firmanın bu Karara istinaden yayımlanan mevzuatla tanınan muafiyetlerden süreli veya süresiz men edilmesi, c) Firmanın ithalatının süreli veya süresiz durdurulması, ç) Uluslararası Gözetim Şirketlerinin faaliyetten süreli veya süresiz men edilmesi veya statüsünün geri alınması, d) Taahhütname alınan durumlarda, taahhütnamede belirtilen ürünün ihracat için FOB ve ithalat için CIF değerinin %60 ının, firmanın bağlı bulunduğu vergi dairesince ilgiliye tebliğ tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığının, 02/02/1984 tarihli ve 2976 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi uyarınca 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde vergi dairesince tahsil edilerek bütçeye gelir kaydedilmesi. (2) Bu maddenin (c) ve (ç) fıkrası kapsamında uygulanacak müeyyideler Resmî Gazete'de yayımlanır.
7 Yürürlükten kaldırılan mevzuat MADDE 15- (1) 13/10/2005 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanan 07/09/2005 tarihli ve 2005/9454 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi Kararı yürürlükten kaldırılmıştır. İlgili mevzuatta söz konusu Karara yapılan atıflar bu Karara yapılmış sayılır. Yürürlük MADDE 16- (1) Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 17- (1) Bu Karar hükümlerini Ekonomi Bakanı yürütür.