dönüşüm franz kafka by Burcu L - Issuu
Vedat	Çorlu	Max	Brod'a... Kafka'nın	vasiyeti	hilafına,	bu	büyük	yapıtları	yakmayarak	bize	ve insanlığa	kazandırdığı	için... Türkçe	Yayımlayanın	Notu	İthaf	ya	da	neden	yeni	bir	çeviri? "...	uğraşınaa	tam	anlamıyla	gönül	vermiş	çevirmen,	yabancı	dilde okuduğu	bir	yazara	ve	yaratısına	bir	kez	vurulmayagörsün;	ondan	sonra	o yazan	-daha	önce	başkaları	tarafından	kaç	kez	çevrilmiş	olursa	olsun-	bir de	kendi	anlatmak,	o	çevirmen	için	tam	bir	tutkuya	dönüşür.	Bu	tutku, hiçbir	zaman	kendi	yapacağı	çevirinin	öncekilerden	üstün	olacağı inancından	kaynaklanmaz	-	belki	kaynaklanmamalıdır	da." Ahmet	Cemal,	Ekim	1986	tarihli,	Dönüşüm	çevirisine	yazdığı	önnotunda, neden	"yeni	bir	çeviri"	sorusunu	çok	vazıh	bir	biçimde	yanıtlar.	İçten	ve yalın	bir	dille,	"tutku"	kavramıyla	açıklar	bu	girişimi.	Gerçekten	de	öyle, Kafka	bir	tutkudur. Peki	bir	yayıncı	için	durum	farklı	mıdır?	Sanmıyorum.	Kendi	erken	ve yetersiz	okumalarım	sonrasında	dehasına	hayran	olduğum	yazarların başında	gelir	Kafka!	O	tüm	bir	yazın	tarihinin	en	güçlü	ve	en	trajik yazarlarındandır	kanımca	hattâ	en	güçlüsûdür.	Ve	daha	ilk	okuduğum günden	beri	aklımda	gezdirdiğim	ve	yayıncılığa	başladığım	ilk	günden	bu yana	da	sürekli	yayımlamayı	tasarladığım	dâhi	yazarımdır	benim,	tşte	bir yayıncı	olarak	beni	yeni	bir	çeviri	yayımlamaya	iten	saik	de	salt	budur zaten,	Kafka'ya	olan	büyük	hayranlığım,	tutkum	ve	bağlılığım. Kafka'nm	sanatı	ulaşılması	zor	bir	ufku	işaret	eder,	alımlanmasıyla	ilgili kimi	yanılgıları	da	göz	ardı	edersek,	o	sanatıyla	çoktan	ebedileşmiştir. Trajik	olansa,	böylesi	bir	dehanın	vasiyetinde	tüm	yapıtlarının	yakılmasını talep	etmiş	olmasıdır.	Bu	dizimizi,	bu	trajik	isteği	yerine	getirmeyerek Kafka	Külliyatı'nı	bize	ve	insanlığa	kazandıran	Max	Brod'a	ithaf	ediyoruz... Ahmet	ÖZ
Gregor	Samsa	bir	sabah	huzursuz	düşlerden	uyandığında,	kendini yatağında	dev	bir	böceğe	dönüşmüş	olarak	buldu.	Zırhı	andıran	sertlikteki sırtının	üzerinde	yatmaktaydı	ve	başını	azıcık	yukarı	kaldırdığında kubbemsi,	kahverengi,	yay	biçimindeki	sertliklerce	bölümlenmiş;	üstünde, tutuna-bileceği	hiçbir	şey	kalmamış	ve	neredeyse	tamamen	kaymak	üzere olan	yorganın	bulunduğu	kamını	gördü.	Diğer	kısımlarıyla karşılaştırıldığında	acınacak	denli	ince	bir	sürü	bacağı,	gözlerinin	önünde çaresizce	parıldıyordu. "Bana	ne	olmuş	böyle?"	diye	düşündü.	Bu	bir	düş	değildi.	Gerçek,	ama biraz	fazla	küçük,	insanlara	özgü	odası,	yabancısı	olmadığı	dört	duvar arasında	sakince	durmaktaydı.	Üstünde	ambalajından	çıkarılmış	kumaş örneklerinden	oluşan	bir	koleksiyonun	-Samsa	bir	satış	temsilcisiydi-	yayılı olduğu	masanın	üzerinde,	kısa	bir	süre	önce	resimli	bir	dergiden	kesip, altın	yaldızlı	hoş	bir	çerçevenin	içine	koymuş	olduğu	resim	asılıydı.	Kürk şapka	ve	bir	kürk	atkıyla	bezenmiş,	içinde	önkolunun	tamamının kaybolduğu	ağır	bir	kürk	manşonu	olan,	dimdik	oturduğu	yerden gözlerini	izleyiciye	doğru	kaldırır	gibi	görünen	bir	kadını	canlandırıyordu resim. Gregor'un	bakışları	daha	sonra	pencereye	yöneldi;	dışarıdaki	can	sıkıcı hava	-pencerenin	pervazına	çarpan	yağmur	damlalarının	sesi	duyuluyorduonu	tümüyle	kederlendirdi.	"Biraz	daha	uyusam	ve	tüm	bu	saçma	sapan şeyleri	unutsam,	ne	olur	sanki,"	diye	düşündü,	ne	var	ki	bunu	yapması kesinlikle	mümkün	değildi;	çünkü	sağ	yanma	dönük	halde	yatmaya	alışıktı, ama	içinde	bulunduğu	koşullarda	kendini	bu	konuma	getiremezdi.	Sağ tarafına	dönmek	için	ne	kadar	güç	harcarsa	harcasın,	sürekli	sırt	üstü konumuna	yuvarlanıyordu	gerisin	geriye.	Bunu	belki	yüz	kere	denedi, debelenen	bacaklarını	görmemek	için	gözlerini	kapadı	ve	ta	ki	daha	önce
hissetmediği,	hafif,	boğuk	bir	acı	duyunca	bıraktı	uğraşmayı. "Aman	Tanrım,"	diye	düşündü,	"ne	yorucu	bir	meslek	seçmişim	ben böyle!	Her	günüm	yolda	geçiyor.	Bu	iş	mağazadaki	esas	işlerden	çok	daha yorucu,	yetıjniyormuş	gibi	bir	de	şu	yolculuk	zahmeti;	tren	bağlantılarını yakalama,	düzensiz,	kötü	yemek	yeme;	sürekli	değişen,	uzun	süreli olmayan,	asla	içtenlik	kazanmayan	insan	ilişkileri	gibi	sıkıntılar	da	cabası. Bütün	bunların	canı	cehenneme!"	Karnının	tepesinde	hafif	bir	kaşıntı hissetti;	başını	daha	rahat	kaldırabilmek	için	sırtüstü	halde	yavaşça yatağın	köşesine	yaklaştı;	ne	işe	yaradığını	anlayamadığı	bir	sürü	beyaz beneğin	yer	aldığı	kaşıntılı	noktayı	buldu;	bacaklardan	biriyle	bu	noktaya dokunmak	istedi,	ama	hemen	geri	çekti;	çünkü	dokunur	dokunmaz	bütün vücudu	ürperiverdi. Gerisin	geri	eski	konumuna	kaydı.	"Şu	erken	kalkma	yok	mu,"	diye düşündü,	"insanı	aptallaştırıyor.	İnsan	uykusunu	almalı.	Elin	satıcıları haremdeki	kadınlar	gibi	yaşıyor.	Örneğin	ben	aldığım	siparişleri	temize çekmek	üzere	öğleden	önce	otele	geri	dönmüş	olduğumda, beyefendilerimiz	kahvaltıya	yeni	oturmuş	oluyor.	Böyle	bir	şeyi	patronuma ben	yapsam,	anında	kapının	önüne	koyar	beni. "Kimbilir,	belki	de	benim	için	en	iyisi	bu	olurdu.	Annemle	babam yüzünden	kendimi	tutmasaydım,	şimdiye	çoktan	ayrılırdım;	patronumun karşısına	geçip	kalbimden	ne	geçiyorsa	anlatırdım.	Kürsüsünden düşüverirdi	valla!	Kürsüde	oturup	çalışanına	tepeden	bakmak	da	tuhaf tabii;	hele	bir	de	berikinin	patronunun	kulağının	ağır	işitmesi	yüzünden kürsüye	iyice	yaklaşması	gerekiyorsa.	Neyse	ki	henüz	umutlar	tükenmiş değil;	annemle	babamın	patrona	olan	borçlarını	ödeyebilecek	kadar	para biriktir	biriktirmez	-taş	çatlasın	beş	altı	yıl	daha	yani-	kesinlikle	yapacağım aklıma	koyduğum	şeyi.	İşi	kökünden	halledeceğim.	Ama	şu	anda	ayağa kalkmak	zorundayım,	çünkü	trenim	saat	beşte	hareket	ediyor." Bunun	üzerine,	dolabın	üzerinde	işleyen	çalar	saate	baktı.	"Ulu	Tanrım!" diye	düşündü.	Saat	altı	buçuktu	ve	yelkovan	yavaşça	ilerlemeye	devam ediyordu;	hattâ	buçuğu	da	geçiyor,	çeyrek	kalaya	yaklaşıyordu.	Saat çalmamış	olabilir	miydi?	Yataktan	bakıldığında	saatin	doğru	şekilde	dörde kurulmuş	olduğu	görülüyordu;	kesin	çalmıştı	da.	İyi	de,	mobilyaları	bile titreten	bu	sesi	işitmeden	uyuya	kalmış	olması	mümkün	müydü	ki?	Gerçi huzurlu	uyuduğu	söylenemezdi,	ama	derin	uyuduğu	kesindi.	Peki	şimdi	ne
yapacaktı?	Bir	sonraki	tren	yedideydi;	ona	yetişebilmek	için	deliler	gibi acele	etmesi	gerekiyordu	ve	koleksiyonu	da	paketlenmemişti	henüz, üstelik	kendisini	kesinlikle	öyle	diri	ve	hareketli	de	hissetmiyordu.	Ayrıca, trene	yetişse	bile,	patronunun	gazabından	kurtulamazdı;	çünkü	mağaza hizmetlisi	beş	treninde	beklemiş	ve	onun	yetişemediğini	çoktan	bildirmiş olmalıydı.	Patronun	dalkavuğuydu;	kişiliksiz	ve	akılsız	biriydi.	Peki	ya	hasta olduğunu	bildirseydi?	Ama	bu	son	derece	utanç	verici	ve	kuşku	uyandırıcı bir	hareket	olurdu;	çünkü	Gregor	beş	yıllık	hizmeti	boyunca	bir	kez	dahi hasta	olmamıştı.	Patronu	kesinlikle	yanında	sigorta	doktoruyla	gelir, oğullarının	tembelliği	yüzünden	annesiyle	babasına	sitemler	yağdırır	ve bütün	itirazları,	kendisine	göre	zaten	sadece	ve	sadece	sağlıklı,	ama	işten kaytaran	insanların	olduğunu	savunan	sigorta	doktorunun	vereceği	bilgilere yaslanarak	geçersiz	bulurdu.	Peki	doktor	bu	durumda	tümüyle	haksız mıydı?	Gregor	uzun	uykunun	ardından	gelen	gereksiz	uyku	sersemliği hariç,	kendisini	gerçekten	çok	iyi	hissediyordu	ve	de	çok	büyük	bir	iştaha sahipti.	Bütün	bunları	büyük	bir	aceleyle	düşünürken	ve	yatağı	terk	edip etmemekte	-bu	sırada	saat	yediye	çeyrek	kalayı	çaldı-karar verememişken,	yatağının	başucundaki	kapı	dikkatle	çalındı. "Gregor,"	diye	seslenildi,	-annesiydi-	"yediye	çeyrek	var.	Yola gitmeyecek	miydin	sen?"	O	yumuşacık	ses!	Yanıt	veren	sesini	duyunca korktu;	bu	ses	onun	eski	sesiydi,	bunda	şüphe	yoktu;	ancak	bu	sese	alttan alta,	bastırılamayan,	acı	dolu	bir	cıyaklama	sesi	karışıyor,	bu	cıyaklama, sözcüklerin	özelliklerini	sadece	ilk	bakışta	korur	görünüyor,	ama	tekrar tınladıklarında	öylesine	bozuyordu	ki,	dinleyeni	doğru	işitip	işitmediği konusunda	şüpheye	düşürüyordu.	Gregor	ayrıntılı	bir	yanıt	verip	her	şeyi açıklamak	istiyordu	aslında,	ama	bu	koşullar	altında	"Evet,	evet,	sağol anne,	kalkıyorum,"	demekle	yetindi.	Ahşap	kapı	yüzünden	Gregor'un sesindeki	değişiklik	dışarıdan	pek	anlaşılmıyordu	herhalde,	çünkü	annesi onun	bu	açıklaması	üzerine	rahatlayıp	kapıdan	uzaklaştı.	Gelgeldim	bu kısa	konuşma,	ailenin	öteki	üyelerinin	dikkatini	Gregor'un	beklenenin aksine	hâlâ	evde	olduğu	konusuna	çekti	ve	hemen	yan	kapılardan	birine babası	zayıfça,	ama	yumrukla	vurmaya	başladı.	"Gregor,	Gregor,"	diye bağırdı,	"ne	oldu?"	Ve	çok	geçmeden	tekrar	uyardı,	bu	kez	daha	kalın	bir sesle:	"Gregor!	Gregor!"	Ama	diğer	yan	kapıda	kız	kardeşinin	alçak	sesle yakınması	duyuldu:	"Gregor?	Kendini	iyi	hissetmiyor	musun?	Bir	isteğin var	mı?"	Gregor	her	iki	tarafa	birden	yanıt	verdi:	"Tamam,	geliyorum,"	dedi ve	olabilecek	en	özenli	ifadeleri	kullanarak	ve	tek	tek	sözcüklerin	arasına serpiştirdiği	duraklamalar	aracılığıyla	sesindeki	dikkat	çekici	pürüzleri
ayıklamaya	çalıştı.	Babası	da	kahvaltısına	geri	döndü,	kız	kardeşi	ise "Gregor,	kapıyı	aç,	yalvarıyorum	sana,"	diye	fısıldadı.	Ama	Gregor kesinlikle	kapıyı	açmayı	düşünmüyordu;	aksine,	yolculuklarından devraldığı,	geceleri	evdeyken	bile	bütün	kapıları	kilitleme	alışkanlığını övmekle	meşguldü. İlkin	sakin	bir	şekilde,	rahatsız	edilmeden	ayağa	kalkmak,	giyinmek	ve öncelikle	de	kahvaltı	etmek	istedi,	gerisini	ise	ancak	sonra	düşünecekti; çünkü	yatakta	düşünerek	bir	sonuca	ulaşamayacağını	anlamış	olmalıydı. Daha	önceleri	de	sık	sık	yatakta	belki	biçimsiz	yatmaktan	kaynaklanan, ama	ayağa	kalkar	kalkmaz	aslında	kuruntudan	başka	bir	şey	olmadığı anlaşılan	hafif	ağrılar	hissettiğini	hatırladı	ve	bugünkü	sezilerinin	yavaşça nasıl	dağılacağını	merak	etmeye	başladı.	Sesindeki	bu	değişikliğin,	güçlü bir	soğuk	algınlığının,	yani	sürekli	yolculuk	edenlere	özgü	bir	meslek hastalığının	habercisi	olduğundan	en	ufak	bir	şüphesi	yoktu.	Yorganı atmak	çok	kolaydı;	gövdesini	birazcık	şişirmesiyle	yorgan	kendiliğinden düşerdi.	Ama	gerisi	zordu,	özellikle	de	gövdesinin	bir	hayli	geniş	olması yüzünden.	Kendisini	doğrultabilmesi	için	kol	ve	ellere	ihtiyacı	vardı;	oysa bunun	yerine	hiç	durmadan	çeşitli	yönlere	doğru	hareket	eden,	ayrıca idare	de	edemediği	şu	bir	sürü	küçük	bacağa	sahipti.	Birini	bir	kerecik bükmeye	çalıştığında,	hareket	edip	doğrulan	ilki	oluyordu;	bu	bacağıyla yapmak	istediği	şeyi	yapmaya	yeltendiğindeyse	bu	arada	öteki	bacaklar da	adeta	ipini	koparmışçasına,	hızlı,	acı	veren	bir	telaşla	çalışmaya başlıyorlardı.	"Yatakta	miskin	miskin	yatmaya	bir	son	vermeli,"	dedi Gregor. Önce	gövdesinin	alt	bölümüyle	çıkmak	istiyordu	yataktan,	ama	henüz görmediği	ve	nasıl	bir	şey	olduğunu	henüz	anlayamadığı	bu	alt	bölümü hareket	ettirmek	son	derece	güçtü;	çok	yavaş	ilerliyordu;	sonunda, neredeyse	çılgına	dönmüş	bir	halde,	bütün	gücünü	toplayarak	ve	hiçbir şeyi	umursamadan	kendini	ileriye	doğru	itiverdi;	yönünü	yanlış	seçtiğinden yatağın	ayakucundaki	demire	hiddetle	çarptı;	duyduğu	şiddetli	acı	ona gövdesinin	tam	da	bu	alt	bölümünün	şu	anda	belki	de	en	hassas	yeri olduğunu	öğretti. Bu	nedenle	önce	gövdesinin	üst	bölümünü	çıkarmaya	çalıştı	yataktan	ve başını	dikkatlice	yatağın	kenarına	doğru	çevirdi.	Bu	gayet	kolay	oldu;	ağır ve	geniş	olmasına	rağmen	gövdesi	sonunda	başın	döndüğü	yöne	doğru yavaşça	ilerledi.
Ancak	sonunda	başını	yatağın	dışında,	boşlukta	tuttuğunda,	bu	şekilde daha	fazla	ileriye	doğru	ilerlemekten	korktu;	çünkü	sonuçta	kendini	böyle aşağı	bırakacak	olursa	başının	yaralanmaması	için	mucize	olması gerekirdi.	Bilincini	özellikle	şimdi	kesinlikle	kaybetmemeliydi;	yatakta	kalma pahasına. Gelgelelim,	tekrar	aynı	çabanın	ardından,	iç	çekerek,	eskisi	gibi yattığında	ve	çırpı	bacaklarının	da	yine,	belki	bu	kez	daha	kızgın	bir	halde birbirleriyle	savaştıklarını	görünce,	bu	başına	buyrukluğa	huzur	ve	düzen getirmenin	olanaklı	olmadığını	anladı;	yatakta	kalmasının	kesinlikle imkansız	olduğunu	ve	yataktan	kurtulabilmesi	için	en	ufak	bir	umut	var	ise, gerekirse	her	şeyi	feda	etmenin	en	doğrusu	olacağını	düşündü	tekrar.	Bir yandan	da,	sakin	ve	huzurlu	bir	anda	düşünüp	taşınmanın	ümitsizlik	içinde verilmiş	kararlardan	çok	daha	iyi	olduğunu	hatırlatıyordu	arada	sırada kendisine.	Böylesi	anlarda	gözlerim	olabildiğince	keskin	bir	halde pencereye	yöneltiyordu,	ama	dar	sokağın	karşı	tarafını	bile	kaplamış	olan sisten	umut	ve	canlılık	çıkarmak	güçtü.	"Saat	yedi	oldu	bile,"	dedi	kendi kendine,	çalar	saat	tekrar	çalınca,	"yedi	oldu,	ama	halen	sis	var."	Ve kısacık	bir	süre	boyunca,	belki	bu	büsbütün	sessizlikten	gerçek	ve	olağan koşulların	geri	gelmesini	bekliyormuşçasına,	sakince	ve	azıcık	soluk	alıp vererek	yatakta	yattı. Ardından	ise	şöyle	dedi	kendine:	"Saat	yedi	çeyrek	olmadan	mutlaka yataktan	çıkmış	olmalıyım.	Hem	o	zamana	kadar	mağazadan	biri	beni sormaya	gelir	kesin,	çünkü	mağaza	yediden	önce	açılıyor."	Böylece gövdesini	uzunlamasına	eşit	oranda	olacak	şekilde	yataktan	dışarıya doğru	sallandırmaya	başladı.	Kendisini	yataktan	bu	halde	düşürecek olursa,	düşme	sırasında	iyice	kaldıracağı	başı	büyük	olasılıkla yaralanmayacaktı.	Sırt	kısmı	serte	benziyordu;	halının	üzerine	düşmesi halinde	bir	şey	olmazdı.	En	büyük	kaygısı,	yere	düştüğünde	çıkacak	olan ve	evin	bütün	kapılarının	ardında,	korku	değilse	bile	merak	uyandıracak gürültünün	nasıl	giderileceğiydi.	Ama	buna	cesaret	edilmesi	gerekiyordu. Gregor	gövdesinin	yansıyla	yataktan	dışarıya	sarktığında,	-bu	yeni yöntem,	gayretten	çok	bir	oyun	gibiydi,	sadece	sürekli	sırtı	üstü	salınması gerekiyordu-	birilerinin	yardıma	gelmesi	halinde,	her	şeyin	nasıl	da	kolay olabileceğini	fark	etti.	Güçlü	iki	kişi	-babasıyla	hizmetçi	kızı	düşündü-	yeter de	artardı;	kollarını	onun	kubbemsi	sırtının	altına	sürüp	onu	bu	şekilde yataktan	çekmeleri,	yükle	birlikte	yere	doğru	eğilip	ardından	da,	sonunda
küçük	bacakları	belki	duyu	kazanır	umuduyla,	onun	döşemenin	üzerinde perende	atmasını	sabırla	beklemeleri	yeterliydi.	Şimdi,	kapıların	tamamen kilitli	oldukları	bir	yana	bırakılacak	olsa,	yardım	istemeli	miydi	gerçekten? İçinde	bulunduğu	zor	duruma	rağmen	bu	düşünce	karşısında gülümsemekten	alamadı	kendini. Güçlü	salımmlarda	dengesini	sağlayamıyordu	artık;	bir	an	önce	kesin bir	karara	varması	gerekiyordu;	çünkü	beş	dakika	sonra	saat	yedi	çeyrek olacaktı	-	derken	evin	kapısı	çalındı.	"Mağazadan	biri	olmalı,"	dedi	kendi kendine	ve	kaskatı	kesildi,	çırpı	bacaklarıysa	bu	sırada	daha	bir	telaşla dans	ediyorlardı.	Bir	an	için	ortalık	tamamen	sessizleşti.	"Açmıyorlar,"	dedi Gregor	kendi	kendine,	anlamsız	rasgele	bir	umudun	etkisinde.	Ama	neden sonra	kapıcı	kız	emin	adımlarla	gidip	kapıyı	açtı	tabii	ki.	Gregor'un, konuğun	ilk	selam	sözcüğünü	duyması,	kimin	geldiğini	anlaması	için yetmişti	-	mağazanın	yetkili	temsilcisinin	kendisiydi.	Gregor	neden	en küçük	bir	ihmalin	hemen	en	büyük	kuşkuyu	uyandırdığı	bir	şirkette çalışmaya	mahkumdu	acaba?	Çalışanların	hepsi	de	istisnasız	serseri miydi;	aralarında	sabahın	sadece	birkaç	saatçiğini	işi	için	ayırmadığında vicdan	azabından	deliye	dönecek	ve	adeta	yataktan	çıkamayacak	olan sadık	bir	insan	yok	muydu	yani?	Bilgi	edinmek	için	-bu	sorgu	suale	gerek de	yoktu	ya-	bir	çırağın	gönderilmesi	yeterli	olmaz	mıydı	gerçekten, mutlaka	yetkili	birinin	mi	gelmesi	gerekiyordu?	Ve	böylelikle,	bu	kuşku	dolu konunun,	bir	tek	yetkili	temsilcinin	sağduyusuna	teslim	edilebileceği,	suçsuz olan	bütün	aile	üyelerine	gösterilmesi	gerekli	miydi?	Ve	Gregor	doğru	bir karardan	çok	bu	düşüncelerin	neden	olduğu	heyecanın	sonucu,	var gücüyle	yataktan	atıverdi	kendini.	Yüksek	sesli	bir	çarpma	işitildi,	ama öyle	büyük	bir	gürültü	sayılmazdı.	Düşüş	halı	sayesinde	birazcık	olsun yumuşatılmıştı,	sırt	da	Gregor'un	tahmininden	daha	esnekti;	dikkatleri	pek çekmeyen	boğuk	sesin	nedeni	de	buydu	zaten.	Bir	tek	başını	yeterince dikkatli	tutmamış,	bu	yüzden	de	çarpmıştı;	başını	döndürüp	halıya	sürttü kızgınlık	ve	acıdan. "İçeride	bir	şey	düştü,"	dedi	yetkili	temsilci	soldaki	odada.	Gregor, bugün	kendisinin	başına	gelen	şeyin	benzerinin	bir	kerecik	olsun	yetkili temsilcinin	de	başına	gelip	gelemeyeceğini	canlandırmaya	çalıştı	zihninde; bunun	olma	olasılığım	teslim	etmek	gerekirdi	aslında.	Gelgeldim	yan odadaki	yetkili	temsilci	şimdi	bu	soruya	kaba	bir	yanıt	verircesine	belirli	bir iki	adım	atıp	parlak	çizmelerini	gıcırdattı.	Sağdaki	odadan	kız	kardeşinin fısıldayan	sesi	duyuldu:	"Gregor,	yetkili	temsilci	burada."
"Biliyorum,"	dedi	Gregor	kendi	kendine;	ama	bunu	kız	kardeşinin	de duyabileceği	kadar	yüksek	sesle	söylemeye	cesaret	edemedi. "Gregor,"	dedi	bu	kez	de	babası	soldaki	odadan,	"Sayın	Yetkili	Temsilci burada	ve	senin	neden	sabahın	ilk	trenine	binmediğini	soruyor.	Ona	ne diyeceğimizi	bilmiyoruz.	Hem	seninle	yalnız	konuşmak	istiyor.	O	yüzden kapıyı	aç	hadi.	Odanın	dağınıklığının	kusuruna	bakmayacaktır." "Günaydın,	Bay	Samsa,"	diye	seslendi	yetkili	temsilci	arada.	"Kendini	iyi hissetmiyor,"	dedi	annesi	yetkili	temsilciye,	babası	kapıda	konuşurken henüz,	"Kendini	iyi	hissetmiyor,	inanın	bana,	Sayın	Yetkili	Temsilci.	Yoksa Gregor	treni	neden	kaçırsın!	Oğlumun	aklı	fikri	işinde	yoksa.	Akşamları dışarı	bile	çıkmamasına	içerleyip	duruyorum;	sekiz	gündür	şehirde	olduğu halde,	bir	akşam	bile	evden	dışarıya	adımını	atmadı.	Bizimle	birlikte	ya masanın	başında	oturur	ya	sessizce	gazete	okur,	ya	da	tren	seferlerini ezberler.	Kıl	testeresiyle	oyalanması	bile	eğlencedir	onun	için.	Örneğin	iki üç	gece	içerisinde	oymalı	küçük	bir	çerçeve	yapıverdi;	görseniz şaşarsınız;	öyle	güzel	oldu	ki;	içeride,	odada	asılı	duruyor;	Gregor	açtı	mı görürsünüz.	Sayın	Yetkili	Temsilci,	burada	olduğunuz	için	de	memnunum ayrıca;	bir	başımıza	ona	kapıyı	açtıramazdık;	çok	inatçıdır,	sabah	inkar ettiyse	de	hasta	olduğundan	eminim." "Birazdan	geliyorum,"	dedi	Gregor	yavaş	ve	düşünceli	bir	ifadeyle	ve konuşmaların	tek	bir	sözcüğünü	bile	kaçırmamak	için	yerinden kıpırdamadı.	"Doğrusu	ben	de	başka	bir	açıklama	bulamıyorum Hanımefendi,"	dedi	yetkili	temsilci,	"umarım	ciddi	bir	şey	değildir.	İzninizle şöyle	söyleyeyim;	-ne	yazık	ki,	ya	da	ne	mutlu	ki,	nasıl	isterseniz	artıkticaretle	uğraşan	bizler,	hafif	bir	rahatsızlığı	işlerimiz	yüzünden	çoğu	zaman görmezlikten	gelmek	zorunda	kalırız."	"Sayın	Yetkili	Temsilci	yanma gelebilir	mi	artık?"	dedi	sabırsız	babası	ve	tekrar	kapıya	vurmaya	başladı. "Hayır,"	dedi	Gregor.	Soldaki	odada	utanç	verici	bir	sessizlik	oldu,	sağdaki odadaysa	kız	kardeşi	hıçkıra	hıçkıra	ağlamaya	başladı. Kız	kardeşi	neden	ötekilerin	yanma	gitmiyordu	ki?	Belli	ki	yataktan	yeni kalkmıştı	ve	giyinmeye	henüz	başlamamıştı.	İyi	ama	neden	ağlıyordu	ki? Gregor	kalkmadığı	ve	yetkili	temsilciyi	içeri	almadığı	için	mi;	görevini kaybetme	tehlikesiyle	karşı	karşıya	olduğu	için	mi;	patronu	annesiyle babasından	eski	borçlarını	isteyeceği	için	mi?	Bütün	bunlar	şimdilik gereksiz	kaygılardı.	Gregor	henüz	buradaydı	ve	ailesini	terk	etmeyi aklından	bile	geçirmiyordu.	Şu	anda	halının	üzerinde	yatıyor	olmalıydı	ve
onun	içinde	bulunduğu	durumu	bilen	biri,	yetkili	temsilcinin	içeri	girmesini ondan	ciddi	ciddi	istemezdi.	Ama	daha	sonra	kolaylıkla	uygun	bir	özür bulabileceği	bu	nezaketsizlik	için	Gregor	hemen	işten	çıkarılamazdı	ya. Gregor'a,	ağlama	ve	ikna	etme	çabalarıyla	onu	rahatsız	edeceklerine, şimdilik	rahat	bırakmaları	daha	akıllıca	görünüyordu.	Ne	var	ki	ötekilerin böyle	ısrarcı	olmalarına	yol	açan	ve	davranışlarını	hoş	gösteren	şey	de	bu bilinmezlikti	işte. "Bay	Samsa,"	diye	seslendi	yetkili	temsilci	yüksek	sesle,	"neyiniz	var? Kendinizi	odanıza	kapatmışsınız,	sorulara	sadece	evet	ya	da	hayırla	yanıt veriyorsunuz,	anne	babanıza	gereksiz	yere	ağır	sıkıntılar	veriyorsunuz	ve	bunu	da	söylemiş	olayım-	işle	ilgili	yükümlülüklerinizi	de	hiç	olmayacak şekilde	ihmal	ediyorsunuz.	Ben	anne	babanız	ve	patronunuz	adına konuşuyorum	ve	sizden	ciddi	olarak	derhal	anlaşılır	bir	açıklama	rica ediyorum.	Şaşırdım,	gerçekten	şaşırdım.	Sizi	sakin,	aklı	başında	bir	insan olarak	tanıdığımı	sanıyordum,	oysa	şimdi	birdenbire	garip	davranışlar içine	girmeye	başladınız.	Gerçi	patron	bana	bu	sabah	sizin	işi savsaklamanızla	ilgili	olası	bir	açıklamada	bulunmaya	çalıştı,	-kısa	bir süredir	size	emanet	edilmiş	olan	tahsilatları	kastediyordu-	ama	ben	bu açıklamanın	pek	de	yerinde	olamayacağına	dair	gerçekten	de	şeref	sözü verdim.	Ama	şimdi	sizin	bu	akıl	almaz	inatçılığınızı	görünce	böyle,	sizin yanınızda	olmak	konusunda	bütün	istek	ve	arzumu	kaybediyorum.	Ve konumunuz	da	öyle	çok	sağlam	değil	doğrusu.	Aslında	bütün	bunları	sizinle baş	başa	konuşmaktı	benim	niyetim,	ama	şu	anda	zamanı	boşa harcıyorsunuz	madem,	konuştuklarımızı	neden	sayın	anne	babanız	da duymasın,	diye	soruyorum	kendi	kendime.	Son	günlerde	veriminiz	son derece	düşüktü;	gerçi	öyle	olağanüstü	işler	çıkarılacak	bir	mevsimde değiliz,	bunu	takdir	ediyoruz;	ama	hiç	iş	çıkarılamayacak	bir	mevsim	de kesinlikle	yoktur	Bay	Samsa,	böyle	bir	şey	asla	olamaz." "Ama	Sayın	Yetkili	Temsilci,"	diye	seslendi	Gregor	yüksek	sesle	ve diğer	her	şeyi	unutuverdi,	"birazdan	açacağım	kapıyı	işte.	Küçük	bir rahatsızlık,	bir	baş	dönmesi	ayağa	kalkmama	engel	oldu.	Şu	anda	hâlâ yataktayım.	Ama	şimdi	gayet	dincim	yine.	Hemen	çıkıyorum	yataktan. Birazcık	daha	sabır	lütfen!	Sandığım	kadar	iyi	değilim	henüz.	Ama	birazcık iyiyim.	İnsanı	nasıl	da	çarpıyor	meret!	Daha	dün	akşama	kadar sapasağlamdım,	annem	babam	da	şahitler,	daha	doğrusu,	dün	akşam küçük	bir	şüphe	doğdu	içime.
Kendime	bir	baktırsaydım	keşke.	Ne	diye	mağazaya	bildirmedim	ki	bu durumu!	Siz	de	bilirsiniz,	insan	hastalığı	evde	kalmadan	da	atlatacağını sanıyor.	Sayın	Yetkili	Temsilci!	Annemle	babamı	üzmeyesiniz!	Şu	anda bana	yönelttiğiniz	suçlamaların	hiçbir	nedeni	yok;	hem	kimse	bana	bu konuda	tek	bir	kelime	bile	söylemedi.	Gönderdiğim	son	siparişleri	galiba okumadınız.	Ayrıca	hemen	sekiz	treniyle	yola	koyulacağım,	bu	bir	iki saatlik	dinlenmeyle	gücüme	tekrar	kavuştum.	Siz	hiç	oyalanmayın	burada Sayın	Yetkili	Temsilci;	birazdan	ben	de	işte	olacağım,	size	zahmet	olacak, bunu	patrona	söyleyip	selam	ve	saygılarımı	da	iletin	lütfen!" Gregor	bütün	bunları	bir	çırpıda	söyledi	ve	o	anda	ne	dediğinin	farkında bile	değildi;	bu	arada,	demin	yatakta	edindiği	deneyimle	kolayca	dolaba yaklaştı	ve	buna	yaslanarak	doğrulmaya	çalıştı.	Gerçekten	de	kapıyı açmak,	gerçekten	de	kendini	gösterip	yetkili	temsilciyle	konuşmak istiyordu;	onu	bu	kadar	ısrarla	isteyenlerin	onun	bu	halini	gördüklerinde	ne diyeceklerini	çok	merak	ediyordu.	Korkacak	olurlarsa	Gregor'un	bir sorumluluğu	kalmayacak	ve	rahatlayacaktı.	Ama	olup	biteni	sakince karşılayacak	olurlarsa,	o	vakit	onun	da	heyecanlanmasına	neden olmayacaktı	ve	acele	ettiği	takdirde	saat	sekizde	gerçekten	de	tren istasyonunda	olabilirdi. Dolabın	kaygan	yüzeyinde	önce	bir	iki	kere	kaydı,	ama	sonunda	son	bir hamle	yaparak	doğruldu;	gövdesinin	alt	kısmındaki	yakıcı	ağrılara	aldırış etmiyordu	artık.	Şimdi	de	yakındaki	sandalyenin	arkalığına	yasladı kendisini	ve	çırpı	bacaklarıyla	da	arkalığın	kenarına	yapıştı	sıkı	sıkıya. Ama	bu	şekilde	egemenliği	de	eline	geçirmişti	ve	sustu,	çünkü	yetkili temsilciyi	duyabiliyordu	artık. "Tek	bir	kelime	anlayabildiniz	mi?"	diye	sordu	yetkili	temsilci	anneyle babaya,	"bizi	budala	yerine	mi	koymaya	çalışıyor	acaba?"	"Tanrı	aşkına," diye	bağırdı	annesi,	ağlamaya	başlamıştı,	"belki	ağır	hastadır,	bizse	ona acı	çektiriyoruz!	Grete!	Grete!"	diye	bağırdı	ardından.	"Evet	anne?"	diye seslendi	kız	kardeşi	diğer	odadan.	Gregor'un	odası	aracılığıyla	iletişim kuruyorlardı.	"Hemen	doktora	gitmen	gerekiyor.	Gregor	hasta.	Acele doktoru	çağır.	Gregor'u	konuşurken	duydun	mu	şimdi?"	"Bir	hayvan sesiydi,"	dedi	yetkili	temsilci,	sesi,	annenin	bağımsıyla	karşılaştırıldığında, dikkat	çekecek	kadar	alçaktı.	-	"Anna!	Anna!"	diye	bağırdı	baba	holden mutfağa	ve	ellerini	çırptı,	"acele	bir	çilingir	çağırın!"	İki	kız	kardeş hışırdayan	etekleriyle	hemen	holden	geçip	-kız	kardeşi	nasıl	bu	kadar
çabuk	giyinebilmişti	ki?-	hışımla	oturma	odasının	kapısını	açtılar.	Kapının kapandığı	kesinlikle	duyulmadı;	büyük	bir	felaketin	yaşandığı	evlerde yapılageldiği	üzere,	açık	bırakmış	olmalılardı. Gregor	ise	çok	daha	sakindi	şimdi.	Belli	ki	söyledikleri	anlaşılmıyordu artık,	yine	de	kendisine	yeterince,	hattâ	öncesine	göre	çok	daha	anlaşılır geliyordu;	bunun	nedeni,	belki	de	kulağının	alışmış	olmasmdandı.	Ama	hiç olmazsa	onun	pek	iyi	olmadığına	inanıyorlardı	ve	yardım	etmeye	de hazırlardı.	İlk	önlemlerin	alınmasındaki	kararlılık	güven,	Gregor'u rahatlatmıştı.	Kendini	tekrar	insanların	arasına	alınmış	hissediyordu	ve	her ikisinden,	doktordan	ve	çilingirden,	aslında	onları	tam	olarak	ayırmaksızın, olağanüstü	ve	şaşırtıcı	sonuçlar	bekliyordu.	Giderek	yaklaşan	can	alıcı konuşmalar	sırasında	mümkün	olduğunca	daha	net	bir	sese	kavuşmak üzere	hafifçe	öksürdü,	ama	bunu	olabildiğince	boğuk	bir	sesle	yapmaya çalıştı,	çünkü	besbelli	ki	bu	gürültü	de	insan	öksürüğü	sesinden	başka	tmlayacaktı	ve	onun	bu	konuda	kendi	başına	yargıda	bulunmaya	cesareti yoktu	artık.	Bu	arada	yan	oda	tümüyle	sessizleşmişti.	Belki	de	annesiyle babası	yetkili	temsilciyle	masaya	oturmuş,	fısıldaşıyorlardı,	belki	de	hepsi kapıya	dayanmışlar	kulak	kabartıyorlardı. Gregor	kendisini	sandalyeyle	birlikte	yavaşça	kapıya	doğru	sürüdü, varınca	da	sandalyeyi	bıraktı,	kapıya	doğru	atıldı,	tutunarak	dik	durdu	küçücük	ayaklarının	tabanlarında	biraz	yapışkan	madde	vardı-	ve	burada yorgunluğun	ardından	bir	an	dinlendi.	Ama	hemen	ardından	kilitteki anahtarı	ağzıyla	çevirmeye	girişti.	Ne	yazık	ki	gerçek	dişlere	sahip olmadığı	anlaşılıyordu,	-peki	anahtarı	neyle	tutacaktı?-	buna	karşılık çeneleri	elbette	çok	güçlüydü;	bunların	yardımıyla	anahtarı	gerçekten	de hareket	ettirdi	ve	onun	kendisine	kesinlikle	zarar	veriyor	oluşuna	dikkat etmedi,	çünkü	ağzından	kahverengi	bir	sıvı	anahtarın	üzerine	akıp	oradan da	yere	damlıyordu.	"Şunu	dinleyin,"	dedi	yetkili	temsilci	yan	odadan, "anahtarı	döndürüyor."	Gregor	için	bu	büyük	bir	teşvikti,	ama	herkes seslenmeliydi	aslında	babası	da	annesi	de:	"Ha	gayret	Gregor,"	diye bağırmalıydılar,	"pes	etme,	kilide	doğru	it!"	Ve	herkesin	büyük	sabırsızlık içinde	onun	çabalarını	seyrettiklerini	düşünerek,	devşirebildiği	kadar	güç devşirip	kendinden	geçmişçesine	anahtarı	ısırmaya	başladı.	Anahtar döndükçe,	o	da	kilidin	çevresinde	dans	ediyordu	adeta;	şu	anda	artık sadece	ağzıyla	dik	tutuyordu	ve	gerektikçe	ya	anahtara	asılıyor,	ya	da gövdesinin	bütün	ağırlığıyla	anahtarı	sıkıca	bastırıyordu.	Sonunda	gerisin geri	oturan	kilit	dilinin	çıkardığı	tiz	ses,	Gregor'u	adamakıllı	uyandırdı.
Derin	bir	soluk	alıp	"Çilingire	ihtiyaç	yokmuş,"	dedi	kendi	kendine	ve	kapıyı iyice	açmak	için	başını	tokmağa	dayadı. Kapıları	bu	şekilde	açmak	zorunda	olduğundan,	aslında	kapı	ardına	dek açık	olduğu	halde	kendisi	henüz	görünmüyordu.	Önce	çok	yavaşça	kapı kanatlarından	birinin	çevresini	dönmek	zorundaydı,	hattâ	odaya	daha girmeden	sırtının	üzerine	düşmek	istemiyorsa,	bunu	çok	çok	dikkatle yapması	gerekirdi.	Henüz	bu	zor	hareketle	uğraşırken	ve	dikkatini	başka da	bir	şeye	veremeyeceği	bir	anda	yetkili	temsilcinin	yüksek	sesle	"Oh!" diye	ünlediğini	duyuverdi,	-rüzgarın	uğultusu	gibi	tmlamıştı	bu	sesardından	adamın	kendisini	de	gördü:	kapıya	en	yakın	duran	oydu,	elini ağzına	bastırmış,	görünmeyen,	düzenli	olarak	etki	eden	bir	güç	tarafından sürükleniyormuşçasma	yavaşça	geri	çekiliyordu	sanki.	Annesi,	-yetkili temsilci	eve	gelmiş	olduğu	halde,	saçları	geceden	bu	yana	hâlâ	dağınık	ve kabarıktı-önce	babaya	baktı	ellerini	kavuşturarak,	ardından Gregor'a	doğru	iki	adım	attı	ve	çevresine	yayılan	eteklerinin	tam	ortasına çöküverdi,	yüzüyse	gözükmeyecek	halde	göğsüne	gömüldü.	Babası, Gregor'u	odasına	geri	itmek	istiyormuşçasına	düşmanca	bir	ifadeyle yumruğunu	sıktı,	ardından	kararsızlık	içinde	oturma	odasında	etrafına bakındı,	daha	sonra	elleriyle	yüzünü	örtüp	heybetli	göğsü	sarsılacak biçimde	hıçkıra	hıçkıra	ağladı. Gregor	odaya	hiç	girmedi,	aksine,	sıkıca	sür	gülü	olan	kapı	kanadına içeriden	yaslandı,	öyle	ki,	bu	sayede	sadece	gövdesinin	yarısıyla diğerlerine	bakmak	üzere	yana	eğmiş	olduğu	başı	gözüküyordu.	Bu	arada hava	daha	da	aydınlanmıştı;	caddenin	karşı	tarafında	yer	alan,	uçsuz bucaksız,	koyu	gri,	-bu	bir	hastaneydi-cephesini	sertçe	kesen	düzenli pencerelere	sahip	evin	bir	kesiti	net	bir	biçimde	gözüküyordu;	yağmur devam	etmekteydi,	ama	sadece	iri,	tek	tek	görülebilir	ve	toprağa	adeta teker	teker	atılan	damlalar	halinde.	Masanın	üzerindeki	kahvaltı takımlarının	sayısı	hayli	fazlaydı,	çünkü	babası	için	kahvaltı	-saatlerce çeşitli	gazeteler	okuyarak	da	uzattığı-	günün	en	önemli	öğünüydü.	Tam karşı	duvarda	Gregor'un	askerlik	günlerinde	çekilmiş	bir	fotoğrafı	asılıydı; eli	kılıcında,	kaygısız	bir	gülümsemeyle,	duruş	ve	üniformasına	saygı gösterilmesini	bekleyen	bir	teğmendi	fotoğrafta.	Hole	bakan	kapı	açıktı, kapıdan	bakıldığında,	oturma	odasının	kapısı	da	açık	olduğundan,	odanın önündeki	sahanlıkla	aşağıya	inen	merdivenlerin	başı	görülüyordu. "Pekala,"	dedi	Gregor,	soğukkanlılığını	koruyabilmiş	tek	kişinin	kendisi
olduğunu	biliyordu,	"hemen	giyineceğim,	koleksiyonu	toplayıp	gideceğim. Gitmeme,	gitmeme	izin	verecek	misiniz?	Evet,	Sayın	Yetkili	Temsilci, görüyorsunuz	işte,	ben	inatçı	biri	değilim	ve	çalışmayı	seviyorum; yolculuklar	çok	zahmetli,	ama	yolculuklar	olmasaydı	yaşayamazdım.	Sayın Yetkili	Temsilci,	siz	nereye	gidiyorsunuz?	Mağazaya	mı?	Nasıl?	Her	şeyi olduğu	gibi	rapor	edecek	misiniz?	İnsan	bazı	anlarda	çalışamayacak	halde olabilir,	ama	bu	anlar	eski	başarıların	hatırlanması	ve	daha	sonra,	engel ortadan	kaldırıldığında,	insanın	şüphesiz	daha	bir	azimle	ve	gayretle çalışacağının	düşünülmesi	için	de	en	iyi	zamandır.	Sayın	patronuma	karşı yükümlülüklerim	var,	bunu	siz	de	iyi	biliyorsunuz.	Öte	yandan	annemle babama	ve	kız	kardeşime	de	ben	bakıyorum.	Şu	an	sıkıntıdayım,	ama	bu sıkıntıdan	kurtulacağım	yakında.	Ama	siz	de	bunu	olduğundan	daha	zor hale	getirmeyin.	İşyerinde	benden	yana	olun!	Gezginler	pek	sevilmez,	bunu biliyorum.	Dünyanın	parasını	kazandıkları	ve	güzel	bir	yaşam	sürdükleri düşünülür.	Ve	bu	önyargı	hakkında	biraz	daha	kafa	yormaya	gerek	de duyulmaz.	Ama	siz,	Sayın	Yetkili	Temsilci,	siz	koşulları	tüm	öteki çalışanlardan	daha	iyi	biliyorsunuz,	hattâ	laf	aramızda,	sayın	patrondan bile	daha	iyi;	bir	işadamı	olarak	o	örneğin	kolayca	yanılabilir	ve	bir çalışanın	zararına	yargıda	bulunabilir.	Ayrıca,	yine	iyi	bilirsiniz	ki,	gezgin pazarlamacı	neredeyse	bütün	bir	yıl	boyunca	işyerinden	uzakta	olduğu için,	iftiraların,	rastlantıların	ve	asılsız	suçlamaların	kolayca	kurbanı oluverir;	kendini	bunlara	karşı	savunması	da	mümkün	değildir,	çünkü bunlardan	çoğu	zaman	haberdar	olmaz,	ya	da	ancak	tükenmiş	halde	bir yolculuğu	bitirip	bunların	kötü,	nedenlerinin	anlaşılması	artık	çok	zor	olan sonuçlarım	doğrudan	bedeninde	hisseder.	Sayın	Yetkili	Temsilci,	benim	hiç olmazsa	azıcık	haklı	olduğumu	gösteren	bir	söz	söylemeden	gitmeyin!" Gelgelelim	yetkili	temsilci,	Gregor'un	ağzından	daha	ilk	sözcüğün çıkmasıyla	birlikte	ona	arkasını	dönmüştü;	dudakları	kabarık	halde, seğiren	omzu	üzerinden	şöyle	bir	geriye	baktı	sadece.	Ve	Gregor konuşurken	bir	an	bile	yerinde	durmadı,	aksine,	gözlerini	Gregor'dan ayırmaksızm	kapıya	doğru	uzaklaştı,	ama	çok	yavaşça;	sanki	odayı	terk etmeyi	engelleyen	gizli	bir	yasak	vardı.	Hole	varmıştı	hemen	ve	ayağını oturma	odasından	son	kez	çekerken	sergilediği	ani	hareketten	sonra tabanım	yaktığını	sanabilirdi	insan.	Holde	ise	sağ	elini	merdivene	doğru iyice	uzattı,	sanki	bir	tür	doğaüstü	kurtuluş	bekliyordu	onu	oracıkta. Gregor,	işyerindeki	konumunu	büyük	bir	tehlikeye	sokmak	istemiyorsa, yetkili	temsilcinin	bu	ruh	haliyle	gitmesine	kesinlikle	izin	vermemeliydi,	bunu
anlıyordu.	Anne	ve	babası	bütün	bu	olup	bitenleri	pek	de	iyi kavrayamıyorlardı;	uzun	yılların	ardından,	Gregor'un	bu	iş	sayesinde	ömür boyu	geçimini	sağlayacağı	inancına	kapılmışlardı	ve	şu	anda	başlarındaki sorunlara	kendilerini	öylesine	kaptırmışlardı	ki,	ileriye	yönelik	her	tür önseziyi	yitirmişlerdi.	Ama	Gregor	bu	önseziye	sahipti.	Yetkili	temsilcinin tutulması,	sakinleştirilmesi,	ikna	edilmesi	ve	nihayet	kazanılması gerekiyordu;	ne	de	olsa	Gregor'un	ve	ailesinin	geleceği	buna	bağlıydı! Keşke	kız	kardeşi	burada	olsaydı!	Akıllı	biriydi	o;	Gregor	henüz	sakin	bir halde	sırtüstü	yatarken	o	ağlamaya	başlamıştı.	Ve	yetkili	temsilciyi	kadınlarla	arası	iyiydi	ne	de	olsa	-	idare	etmesini	bilirdi;	oturma	odasının kapısını	kapar,	holde	onun	korkularını	giderirdi.	Ama	kız	kardeşi	burada değildi	işte,	Gregor'un	kendisinin	halletmesi	gerekiyordu	bunu.	Böylece,	o anda	sahip	olduğu	yeteneklerini,	örneğin	hareket	edip	edemeyeceğini henüz	bilmediğini	ve	de	konuşmasının	belki	de,	hattâ	büyük	olasılıkla	yine anlaşılmadığını	düşünmeksizin	arkasına	saklandığı	kapı	kanadım	terk	etti; açık	kapıdan	içeri	itti	kendini;	sahanlıktaki	tırabzanlara	gülünç	bir	halde	iki eliyle	sıkı	sıkıya	yapışmış	bekleyen	yetkili	temsilcinin	yanma	gitmek	istedi; ama	o	anda,	tutunabileceği	bir	yer	ararken	daha,	küçük	bir	çığlık	eşliğinde onca	bacakçığmm	üzerine	yığılıverdi.	Ve	düşer	düşmez	bu	sabah	ilk	kez bedeninde	bir	rahatlama	hissetti;	bacakçıkları	sağlam	yere	basıyordu nihayet;	sevinçle	fark	ettiği	üzere	bütün	bacakçıkları	itaat	ediyordu	artık; hattâ	onu	istediği	yere	taşımaya	hazırdılar;	Gregor	tüm	acılarının	çok yakında	geçeceğini	düşünmeye	başladı.	Ama	tam	bu	sırada,	hareketlerini denetlemeye	çalıştığından	sağa	sola	sallanır	halde,	annesinin	çok yakınında,	hemen	önünde	yerde	yatarken,	derin	düşüncelere	dalmış görünen	annesi	bir	anda	havaya	fırlayıp	kollarını	iki	yana	açtı, parmaklarını	gererek	bağırmaya	başladı:	"İmdat,	Tanrı	aşkına	imdat!" Gregor'u	daha	iyi	görmek	istiyormuşçasına	başını	eğik	tutuyordu,	ama	bu davranışıyla	çelişerek	anlamsızca	gerisin	geriye	gitti;	arkasında	kurulu bekleyen	sofranın	bulunduğunu	unutmuştu;	masaya	ulaştığında unutkanlıktan	aceleyle	masaya	oturuverdi;	yanı	başındaki	devrik	büyük sürahiden	halının	üzerine	oluk	oluk	dökülmekte	olan	kahveyi	fark	etmiyor gibiydi.	"Anne,	anne,"	dedi	Gregor	usulca	ve	annesine	doğru	yukarıya baktı.	Yetkili	temsilci	bir	an	için	tümüyle	aklından	çıkıvermişti;	buna	karşın, akmakta	olan	kahvenin	görüntüsü	karşısında,	boşluğu	yakalamak istercesine	çenelerini	defalarca	açıp	kapamaktan	kendini	alıkoyamadı. Bunun	üzerine	annesi	tekrar	çığlık	attı,	masanın	başından	kaçtı	ve kendisine	doğru	koşmakta	olan	babanın	kollarına	atıldı.	Ne	var	ki, Gregor'un	annesiyle	babasına	ayıracak	vakti	yoktu	şimdi;	yetkili	temsilci
merdivene	ulaşmıştı	bile;	çenesi	tırabzanın	üzerine	dayalı,	son	bir	kez arkasına	baktı.	Gregor	ona	ne	olursa	olsun	yetişebilmek	için	bir	hamle yaptı;	yetkili	temsilci	bir	şeyler	sezmiş	olmalıydı,	çünkü	birkaç	basamağın üzerinden	birden	sıçrayıp	kayboluverdi;	"Uff!"	diye	de	bağırmıştı,	sesi	hâlâ merdivenlerde	çınlıyordu.	Ne	yazık	ki	yetkili	temsilcinin	bu	kaçışı	da,	o	ana dek	nispeten	serinkanlılığını	korumuş	olan	babanın	kafasını	iyice karıştırtmış	görünüyordu;	çünkü	kendisi	de	yetkili	temsilcinin	arkasından koşacağı,	ya	da	hiç	olmazsa	Gregor'un	onun	peşinden	gitmesini engellemeyeceği	yerde,	yetkili	temsilcinin	şapka	ve	pardösüsüyle	birlikte sandalyenin	üzerinde	unuttuğu	bastonunu	sağ	eliyle	kapıp,	sol	eliyle	de masanın	üzerinden	büyükçe	bir	gazete	alarak,	ayaklarını	yere	vura	vura, bastonla	gazeteyi	de	havada	sallaya	sallaya	Gregor'u	gerisingeriye, odasına	kovalamaya	başladı.	Gregor'un	hiçbir	yakarışı	kâr	etmedi,	hiçbir yakarışı	anlaşılmadı	da;	başını	ne	kadar	aciz	halde	çevirirse	çevirsin, babası	ayaklarını	yere	daha	güçlü	vuruyordu	sadece.	Karşı	tarafta	annesi serin	havaya	rağmen	pencereyi	ardına	dek	açmış,	beline	kadar	dışarı sarktığı	halde	yüzünü	ellerinin	içine	gömmüştü.	Sokakla	merdiven	boşluğu arasında	güçlü	bir	hava	akımı	oluştu;	perdeler	uçuşmaya,	masanm üzerindeki	gazeteler	hışırdamaya	başladı,	bazı	sayfalar	yere	doğru uçuşuyordu.	Babası	acımasızca	sıkıştırıyor,	tıpkı	bir	vahşi	gibi	kulak tırmalayıcı	sesler	çıkarıyordu.	Gelgelelim	Gregor'un	geri	geri	yürümede hiçbir	deneyimi	yoktu,	bu	yüzden	çok	yavaş	yürüyordu.	Keşke	önüne dönebilseydi,	o	zaman	çoktan	odasında	olurdu,	ama	vakit	alabilecek	bu dönme	hareketiyle	babasının	sabrını	taşırmaktan	korkuyordu;	öte	yandan, babasının	elindeki	sopanın	her	an	için	sırtına	ya	da	kafasına	ölümcül	bir darbe	indirmesi	tehdidi	altındaydı.	Ama	sonunda	Gregor'un	başka	bir seçeneği	de	yoktu;	çünkü	endişeyle	fark	ettiği	üzere,	geri	geri	giderken yönünü	bile	doğru	dürüst	ayarlayamıyordu;	böylece,	aralıksız	ve	korku dolu	gözlerle	yan	yan	babasına	baka	baka,	elinden	geldiğince	çabuk, gerçekte	ise	çok	yavaşça	dönmeye	başladı.	Babası	onun	iyi	niyetini	belki de	fark	etmişti;	çünkü	onu	bu	hareketi	sırasında	rahatsız	etmedi,	aksine, bastonun	ucuyla	uzaktan	dönme	hareketim	kâh	orada	kâh	burada yönetmeye	de	koyuldu.	Babasının	çıkardığı	şu	kulak	tırmalayıcı	tıslama sesi	de	olmasaydı!	Kafasını	bir	türlü	toparlayamıyordu.	Neredeyse tamamen	dönmüşken,	sürekli	tıslamaya	kulak	verdiğinden	olacak	şaşırıp, tekrar	bir	parça	geriye	dönmüş	oldu	hattâ.	Sonunda	başararak,	başı	önde açık	kapının	eşiğine	geldiğinde,	gövdesinin	fazlasıyla	geniş	olduğu, kapıdan	öyle	kolayca	geçemeyeceği	anlaşıldı.	O	anki	ruh	hali	nedeniyle diğer	kapı	kanadını	açmak,	böylece	Gregor'a	geçebileceği	kadar	yer
sağlamak	babasının	aklına	bile	gelmedi	tabii.	Tek	saplantısı,	Gregor'un	bir an	önce	odasına	gitmesi	gerektiğiydi.	Gregor'un	doğrulmak	ve	belki	de	bu şekilde	kapıdan	geçmek	için	ihtiyaç	duyduğu	ayrıntılı	hazırlıkların yapılmasına	da	asla	izin	vermezdi	zaten.	Aksine,	sanki	hiçbir	engel yokmuş	gibi,	alabildiğine	gürültü	çıkararak,	Gregor'u	ileri	doğru	gitmeye zorluyordu;	Gregor'un	arkasında	artık	tek	bir	babadan	çıkan	ses	yoktu sadece;	bu	işin	şakası	gerçekten	de	kalmamıştı;	bunun	üzerine	Gregor	ne	olursa	olsundu	artık-	kapıdan	zorla	geçmeye	çalıştı.	Gövdesinin	bir tarafı	havaya	kalktı,	kapının	ağzında	eğri	duruyordu,	yan	tarafı	tamamen soyulmuş,	beyaz	kapının	üzerinde	berbat	lekeler	kalmıştı;	çok	geçmeden sıkışıp	kaldı	ve	tek	başına	yerinden	kımıldayamaz	hale	geldi;	bir tarafındaki	çırpı	bacakları	havada	kalmış	titriyorlardı,	diğer tarafındakilerse	acıyla	yere	bastırılıyorlardı	-	o	anda	babası	arkadan	bu kez	gerçekten	kurtarıcı	bir	darbe	vurdu;	Gregor,	şiddetli	kanayarak	odanın ortasını	boyladı.	Kapı	bastonla	itilerek	kapatıldı	bir	de	ve	ardından	nihayet sessizlik	oldu.
Gregor	baygınlığa	benzer	ağır	uykudan	ancak	akşamın alacakaranlığında	uyandı.	Rahatsız	edilmese	de	çok	geçmeden uyanacaktı	zaten,	çünkü	yeterince	dinlenmiş,	uykusunu	da	yeterince	almış hissediyordu	kendini;	gelgelelim,	kaçamak	bir	ayak	sesi	ve	hole	açılan kapının	dikkatli	bir	şekilde	kilitlenmesiyle	uyandırılmış	gibi	geldi	ona. Elektrikli	sokak	lambalarının	ışığı,	solgun	halde	odanın	tavanında	kâh oraya	kâh	buraya	vuruyor	ve	mobilyaların	üst	kısmında	oyalanıyordu,	ama aşağısı,	Gregor'un	bulunduğu	yer	zifiri	karanlıktı.	Değerini	ancak	şimdi kavrayabildiği	duyargalarıyla	henüz	beceriksizce	etrafı	yoklaya	yoklaya,	az önce	orada	olup	biteni	öğrenmek	üzere	yavaşça	kapıya	doğru	itmeye başladı	kendisini.	Sol	tarafı,	rahatsız	edecek	şekilde	gerilmiş,	boydan boya	tek	bir	yara	gibiydi	ve	iki	sıra	halinde	dizili	bacaklarının	üzerinde adeta	topallamak	zorundaydı.	Yetmezmiş	gibi	bacakçıklarından	biri,	kuşluk vakti	meydana	gelen	olaylar	sırasında	ağır	yaralanmıştı,	-sadece	birinin yaralanmış	olması,	neredeyse	bir	mucizeydi-	arkadan	ölgün	halde sürüklüyordu. Kapının	yanında	ancak	fark	etti	onu	buraya	gerçekte	neyin	çektiğim; yenilebilir	bir	şeyin	kokuşuydu	bu.	Çünkü	oracıkta,	içinde	küçük	küçük beyaz	ekmek	parçalarının	yüzdüğü	içi	şekerli	sütle	dolu	bir	kâse durmaktaydı.	Sevinçten	neredeyse	gülecekti,	çünkü	sabah	olduğundan daha	açtı	ve	hemen	başını	neredeyse	gözlerine	kadar	sütün	içine	daldırdı. Ama	hayal	kırıklığı	içinde	derhal	geri	çekti;	bunun	nedeni,	nazik	durumdaki sol	tarafının	yemek	yeme	sırasında	güçlükler	yaratması	değildi	sadece,	bütün	gövdesi	oflaya	puflaya	yardım	ederse	yemek	yiyebiliyordu	ancakayrıca	diğer	zamanlarda	en	sevdiği	içecek	olan	ve	kız	kardeşinin	de şüphesiz	içeriye	bu	yüzden	koymuş	olduğu	sütün	tadım	da	beğenmemişti, hattâ	kâsenin	başından	neredeyse	tiksintiyle	uzaklaşıp,	tekrar	odanın ortasına	gitti	sürünerek.
Gregor	kapı	aralığından	oturma	odasındaki	gaz	lambasının	yakılmış olduğunu	gördü,	ama	diğer	zamanlarda	günün	bu	saatinde,	babası öğleden	sonraları	yayımlanan	gazeteyi	yüksek	sesle	annesine	ve	bazen kız	kardeşine	de	okurken,	şu	anda	tek	bir	ses	işitilmiyordu.	Belki	de	kız kardeşinin	ona	sıkça	anlattığı	ve	yazdığı	bu	okumalar	artık	uygulanmaz olmuştu.	Ama	çepeçevre	de	sessizdi,	üstelik	ev	kesinlikle	boş	olmadığı halde.	"Meğer	ailem	ne	kadar	sakin	bir	yaşam	sürüyormuş,"	dedi	Gregor kendi	kendine	ve	gözleri	karanlığa	dikili	haldeyken,	annesiyle	babasına	ve de	kız	kardeşine	böylesi	güzel	bir	evde	böyle	bir	yaşam	sağlayabilmiş olmaktan	büyük	gurur	duyduğunu	hissetti.	İyi	ya	şimdi	bütün	bu	huzur, bütün	bu	refah,	bütün	bu	hoşnutluk	bir	korkuyla	sonlanacak	olursa?	Gregor böylesi	düşüncelerin	arasında	yitip	gitmemek	için	hareketlendi	ve	odanın içinde	aşağı	yukarı	sürünmeye	başladı. Uzun	akşam	boyunca	yan	kapılardan	bir	kere	biri,	bir	kere	de	diğeri birazcık	aralandı	ve	hemen	tekrar	kapandı;	galiba	biri	içeriye	girmeye ihtiyaç	duymuş,	ama	bir	türlü	karar	verememişti	buna.	Gregor,	kararsız ziyaretçiyi	herhangi	bir	biçimde	içeri	almak,	ya	da	hiç	olmazsa	bunun	kim olduğunu	öğrenmek	için	tam	oturma	odasının	kapısında	durdu	kararlılıkla; ama	kapı	bir	daha	açılmadı	ve	Gregor	boş	yere	bekleyip	durdu. Sabahleyin,	kapılar	kilitliyken,	herkes	onun	yanma,	içeri	gelmek	istemişti, şimdi	ise,	kapılardan	birini	açmış	olduğu	ve	diğerleri	de	gün	içinde olasılıkla	açılmış	oldukları	halde	kimse	gelmiyordu,	üstelik	anahtarlar	da dışarıdan	sokulmuştu	kilitlere. Oturma	odasındaki	ışık	gecenin	ta	bir	vakti	söndürüldü;	anne	babasının ve	kız	kardeşinin	bunca	zaman	uyanık	kalmış	olduklarını	anlamak	kolaydı, çünkü	gayet	net	du-yulabildiği	kadarıyla,	üçü	de	şimdi	parmak	uçlarında uzaklaşmaktaydı.	Sabaha	kadar	Gregor'un	yanma	kimsenin	gelmeyeceği belliydi	artık;	demek	ki	yaşamını	şu	anda	yeniden	nasıl	yoluna	koyacağını rahatsız	edilmeden	düşünmek	için	önünde	bolca	vakit	vardı.	Gelgelelim, zeminine	yapışık	halde	yatmaya	mecbur	kaldığı	yüksek	tavanlı	boş	oda onu	korkutuyordu,	ama	buna	neden	olan	şeyi	ortaya	çıkaramıyordu;	ne	de olsa	beş	yıldır	o	oturuyordu	bu	odada	-ve	hafif	bir	utanma	duygusu eşliğinde	yarı	bilinçsiz	bir	dönüşle	kanepenin	akma	seğirtti;	sırtının	üzerine hafifçe	basılmasa	da	ve	bu	yüzden	kafasını	yukarı	doğru	kaldıramasa	da, kendini	burada	hemen	oldukça	rahat	hissetti;	ama	tek	üzüldüğü,	gövdesinin kanepenin	altına	tamamen	sığamayacak	kadar	geniş	olmasıydı.
Bütün	gece	orada,	kanepenin	altında	kaldı:	kısmen	açlık	yüzünden	ikide bir	bölünen	yarım	yamalak	bir	uykuyla,	ama	kısmen	de	kaygı	ve	belirsiz umutlarla;	ama	bütün	bunlar	onu,	şimdilik	sakinliğini	koruması	ve	içinde bulunduğu	şu	anki	durum	nedeniyle	istemeden	de	olsa	ailesinin	başına sardığı	sıkıntıları	çekilir	kılmak	üzere	onlara	karşı	sabır	ve	büyük	bir anlayış	göstermesi	gerektiği	sonucuna	götürdü. Sabahın	çok	erken	saatlerinde	daha,	ortalık	neredeyse	hâlâ karanlıkken,	Gregor	demin	aldığı	kararları	sınama	fırsatı	buldu;	çünkü	kız kardeşi	neredeyse	tamamen	giyinik	halde	hol	tarafındaki	kapıyı	açıp, heyecanla	içeriye	baktı.	Gregor'u	hemen	o	anda	bulamadı,	ama	onun kanepenin	altında	olduğunu	fark	edince,	-Tanrım,	bir	yerlerde	olması gerekir,	uçup	gitmiş	olamaz	ya-öyle	korktu	ki,	kendine	hakim	olamayıp kapıyı	dışarıdan	hızla	kapattı	tekrar.	Ne	var	ki,	davranışından	pişman olmuş	gibi,	kapıyı	hemen	tekrar	açtı	ve	bir	ağır	hastanın	ya	da	yabancı birinin	yanındaymışçasma	parmak	uçlarında	içeriye	girdi.	Gregor,	kafasını kanepenin	neredeyse	kenarına	kadar	ileri	çıkarmış,	etrafı	izliyordu. Kesinlikle	acıkmamış	olduğu	için	yapmadığını	kız	kardeşi	anlayabilecek ve	ona	daha	uygun	başka	bir	yiyecek	getirecek	miydi	acaba?	Ama	Gregor onun	dikkatini	buna	çekmektense	ölmeyi	yeğlerdi,	kız	kardeşi	bunu kendiliğinden	yapmayacak	olsaydı;	yine	de,	kanepenin	altından	dışarıya fırlamak,	yiyecek	herhangi	iyi	bir	şey	istemek	üzere	kız	kardeşinin ayaklarına	kapanmak	için	aslında	korkunç	bir	arzuya	sahipti.	Gelgeldim, kız	kardeşi	etrafına	sadece	bir	iki	damla	süt	dökülmüş	olan	henüz	dolu kâseyi	hayretle	fark	etti	hemen	ve	derhal	yerden	kaldırıp,	dışarı	götürdü; ama	bunu	çıplak	elle	yapmak	yerine	bir	temizlik	beziyle	yaptı.	Gregor	kız kardeşinin	yedek	olarak	ne	getireceğini	çok	merak	ediyordu;	aklından binbir	düşünce	geçirdi.	Ama	kız	kardeşinin	iyi	yüreklilikle	gerçekte	ne yaptığını	asla	tahmin	edemezdi.	Damak	tadını	sınamak	için	kız	kardeşi ona	eski	bir	gazetenin	üzerinde	çeşit	çeşit	yiyecekler	getirdi.	Vakti	geçmiş ve	yarı	çürümüş	sebzeler;	akşam	yemeğinden	kalma,	üzeri	donmuş	beyaz sosla	kaplı	kemikler;	bir	iki	kuru	üzüm	ve	badem;	Gregor'un	iki	gün	önce yenmez	dediği	bir	parça	peynir,	kuru	bir	ekmek,	üzerine	tereyağı	sürülmüş bir	dilim	ekmek.	Ayrıca	bütün	bunların	yanma	herhalde	bundan	böyle sadece	ve	sadece	Gregor	için	ayrılmış	olan	içi	su	dolu	bir	kâse	de	koydu. Ve	Gregor'un	onun	önünde	yemeyeceğini	bildiğinden,	incelik	göstererek, odadan	alelacele	çıktı,	hattâ	Gregor'un,	rahatça	hareket	edebileceğini	fark edebilmesi	için	de	kapıyı	anahtarla	da	kilitledi.	Gregor'un	çırpı	bacakları
yemeğin	yanma	doğru	giderken	vızıldıyordu.	Yaralan	da	tamamen iyileşmiş	olmalıydı,	herhangi	bir	engel	hissetmiyordu;	bir	yandan	buna şaşırırken,	bir	yandan	da	bir	aydan	fazla	bir	zaman	önce	bıçakla parmağını	azıcık	kesmiş	olduğunu	vebu	yaranın	daha	önceki	güne	kadar nasıl	acı	verdiğini	düşündü.	"Duyarlılığım	azalmış	olabilir	mi?"	diye	geçirdi aklından	ve	öbür	yiyecekler	arasında	onu	şiddetle	cezbeden	peyniri açgözlülükle	emmeye	koyuldu.	Peyniri,	sebzeleri	ve	sosu	peş	peşe	ve mutluluk	gözyaşları	eşliğinde	süratle	yiyip	bitirdi;	buna	karşın	taze yiyeceklerin	tadını	beğenmedi,	hattâ	bunların	kokusuna	bile dayanamadığmdan,	yiyeceği	şeyleri	azıcık	uzağa	sürükledi.	Bütün	hepsini çoktan	bitirmiş,	tembel	tembel	aynı	noktada	yattığı	sırada,	kız	kardeşi onun	kendini	geri	çekmesi	için	işaret	vermek	üzere	anahtarı	yavaşça döndürdü.	Gregor	neredeyse	uykuya	geçmiş	olduğu	halde,	sesi	duyar duymaz	korkup,	aceleyle	tekrar	kanepenin	altına	kaçtı.	Gelgelelim,	kız kardeşinin	odada	bulunduğu	o	kısacık	sürede	bile	kanepenin	altında kalmak	onun	için	çok	büyük	bir	sıkıntıydı,	çünkü	bolca	yemek	sayesinde vücudu	hafifçe	tombullaştığından,	daracık	yerde	güçlükle	nefes alabiliyordu.	Küçük	boğulma	nöbetleri	eşliğinde	ve	hafifçe	dışarıya	fırlamış gözlerle,	hiçbir	şeyin	farkında	olmayan	kız	kardeşinin	bir	süpürgeyle yemek	artıklarını,	hattâ	Gregor'un	dokunmadığı	yiyecekleri	bile	sanki bunlar	da	artık	hiçbir	işe	yaramazmışçasma	süpürüşünü,	alelacele	bir kovanın	içine	döküşünü,	kovanın	ağzını	tahta	bir	kapakla	kapayışım	ve kovayı	dışarıya	taşıyışını	izledi. Kız	kardeşi	arkasını	döner	dönmez	Gregor	kanepenin	altından	dışarı çıktı	ve	gerinip	gövdesini	şişirdi. Gregor	yemeğini	bundan	böyle	hep	bu	şekilde	aldı;	bir	kere	sabahları, anne	babasıyla	hizmetçi	kız	henüz	uyurlarken,	ikinci	kez	de	topluca	yenilen öğle	yemeğinin	ardından;	çünkü	sonra	annesiyle	babası	birazcık	daha uyuyorlardı;	hizmetçi	de	kız	kardeşi	tarafından	herhangi	bir	şey	almaya gönderiliyordu.	Gregor'un	açlıktan	ölmesini	onlar	da	istemezdi	şüphesiz, ama	belki	de	onun	yedikleri	hakkında	kulaklarına	gelenden	daha	fazlasını öğrenmeye	dayanamazlardı,	belki	kız	kardeşi	onları	küçük	bir	kederden de	olsa	korumak	istiyordu,	zaten	yeterince	acı	çekiyorlardı	ne	de	olsa. O	ilk	günün	kuşluğunda	doktorla	çilingirin	nasıl	bir	bahaneyle	evden çıkarıldıklarını	Gregor	asla	öğrenemedi,	çünkü	kendisi anlaşılamadığından,	hiç	kimse,	hattâ	kız	kardeşi	bile	onun	başkalarını
anlayabileceğini	akıl	edemiyordu;	bu	yüzden	o	da,	kız	kardeşi odasmdayken	onun	arada	bir	sızıltılarını	ve	azizlere	ettiği	duaları dinlemekle	yetiniyordu	sadece.	Sonraları	ancak,	kız	her	şeye	azıcık	olsun alıştığında,	-tam	bir	alışmadan	elbette	hiçbir	zaman	söz	edilemezdiGregor	arada	sırada	kardeşinin	içtenlikle	söylediği,	ya	da	böyle yorumlanabilecek	bazı	sözlerim	yakalar	oldu.	"Bak	bugün	yemeği beğenmiş,"	diyordu,	Gregor	yiyecekleri	silip	süpürdüğünde;	bunun	tersi olduğundaysa,	ki	giderek	daha	çok	bu	tekrarlanıyordu,	neredeyse	üzgün bir	ifadeyle,	"Yine	hiçbir	şey	yememiş,"	diyordu. Gregor	yeniliklerden	doğrudan	haber	alamıyorduysa	da	bazı	şeyleri yandaki	odadan	işitiyordu	ve	kulağına	nereden	bir	ses	gelse,	hemen	en yakın	kapıya	seğirtip	bütün	gövdesini	yapıştırıyordu	ona.	Özellikle	de	ilk günlerde	gizliden	gizliye	de	olsa	kıyısından	köşesinden	onu	ilgilendiren	bir konuşma	geçmiyordu.	İki	gün	boyunca	bütün	yemeklerde	bundan	böyle nasıl	davranmaları	gerektiği	hakkında	görüşmeler	yaptıkları	duyuluyordu; ama	aynı	konu	yemek	aralarında	da	konuşuluyordu,	çünkü	anlaşılan	hiç kimse	evde	yalnız	kalmak	istemediğinden	ve	evi	ne	olursa	olsun	boş	da bırakamayacaklarından,	evde	ailenin	en	az	iki	üyesi	bulunuyordu.	Hizmetçi kız	da	hemen	ilk	gün	daha	-olay	hakkında	neyi	ve	ne	kadarını	bildiği	pek belli	değildi-annenin	ayaklarına	kapanıp,	ondan	kendisine	bir	an	önce	yol vermelerini	istemiş,	çeyrek	saat	sonra	veda	ederken	işten	çıkarıldığı	için gözyaşları	içinde	teşekkür	edip,	sanki	ona	burada	çok	büyük	bir	iyilik yapılmışçasına;	ve	kimse	ondan	bunu	istememiş	olduğu	halde, kimseciklere	en	ufak	bîr	şey	dahi	anlatmayacağına	dair	yeminler	etti. Kız	kardeşinin	annesiyle	birlikte	yemeği	de	pişirmesi	gerekiyordu	artık; ama	bu	öyle	yorucu	bir	iş	değildi,	çünkü	neredeyse	hiçbir	şey	yenmez olmuştu.	Gregor	sürekli	birinin	diğerini	yemek	yemeye	zorladığını	ve	hep aynı	yanıtın	verildiğini	işitiyordu:	"Teşekkürler,	doydum,"	ya	da	benzeri. İçecek	konusu	da	farklı	değildi.	Kız	kardeşi	ikide	bir	babasına	bira	isteyip istemediğini	soruyor,	içtenlikle	bizzat	gidip	almayı	öneriyordu,	babası suskunluğunu	bozmayınca	da	onun	bütün	endişelerini	gidermek	üzere kapıcı	kadını	da	gönderebileceğini	söylüyordu,	sonunda	babası	ısrarlı	bir "Hayır,"	yanıtı	verince	de	bu	konudan	bir	daha	söz	edilmiyordu. Daha	ilk	gün	babası	gerek	annesine	gerekse	kız	kardeşine	para durumuyla	beklentilerini	açıkladı.	Arada	sırada	masadan	kalkıp,	beş	yıl önce	işyerinin	iflasında	kurtarabildiği	küçük	Wertheim	marka	kasasından
herhangi	bir	belge	ya	da	bir	sipariş	defteri	çıkarıyordu.	Karmaşık	kilidi açışı	ve	aradığı	şeyi	içinden	alıp	kasayı	tekrar	kilitleyişi	duyuluyordu. Babasının	bu	açıklamaları,	Gregor'un	tutukluluğundan	bu	yana	duyduğu kısmen	ilk	sevindirici	şeyler	oldu.	Babasının	o	işinden	sonra	elinde	hiçbir şey	kalmadığını	düşünüyordu,	en	azından	babası	bunun	tersini söylememiş,	Gregor	da	ona	bu	konuyla	ilgili	hiçbir	şey	sormamıştı. Gregor'un	o	günlerdeki	tek	kaygısı,	herkesi	büyük	bir	ümitsizliğe	iten	işle ilgili	talihsizliği	ailenin	bir	an	önce	unutmasını	sağlayabilmek	için	ne gerekiyorsa	yapmaktı.	Böylece	o	günlerde	sıra-dışı	bir	hırsla	çalışmaya koyulmuş	ve	adeta	bir	gecede	yardımcılıktan	kuşkusuz	çok	daha	fazla para	kazanma	olanakları	olan	gezgin	pazarlamacılığa	yükselmişti;	bu çalışmanın	başarıları	da	anında	komisyon	olarak	nakit	paraya	dönüşüyor, evde	şaşıran	ve	yüzü	gülen	ailenin	önünde	masanm	üzerine	konabiliyordu. Güzel	günlerdi	bunlar	ve	bir	daha,	en	azından	bu	parlaklıkta	asla tekrarlanmadı,	üstelik	Gregor	daha	sonraları	bütün	ailenin	yükünü	sırtında taşıyabileceği	kadar	çok	para	kazanıp	bu	yükü	taşıdığı	halde.	Çünkü	artık gerek	ailesi	gerekse	Gregor	buna	alışmıştı,	parayı	memnuniyetle alıyorlardı,	Gregor	da	memnuniyetle	veriyordu,	gelgelelim	çok	özel	bir sıcaklık	doğamıyordu	artık.	Bir	tek	kız	kardeşi	Gregor'a	her	şeye	rağmen yakınlığını	korumuştu	ve	kendisinden	farklı	olarak	müziği	çok	seven	ve	çok dokunaklı	bir	şekilde	keman	çalabilen	kız	kardeşini	gelecek	yıl	-bunun neden	olacağı	büyük	masraflara	aldırış	etmeksizin	ve	bu	masrafları	öyle ya	da	böyle	karşılayarak-konservatuara	göndermek	Gregor'un	gizli planıydı.	Gre-gor'un	şehirdeki	kısa	süreli	kalışlarında	kız	kardeşiyle yaptığı	sohbetlerde	bu	konservatuar	konusu	sıkça	anılırdı,	ne	var	ki, gerçekleşmesi	akla	hayale	bile	gelmeyecek	güzel	bir	düş	olarak	sadece; annesiyle	babasına	gelince,	onlar	bu	masum	sohbetleri	duymaktan	bile hoşlanmıyorlardı;	ama	Gregor	bu	konuyu	kesinlikle	düşünüyor,	Noel gecesinde	de	bunu	resmi	olarak	açıklamayı	amaçlıyordu.	Gregor,	kapıya dimdik	halde	yapışmış,	içeriye	kulak	verirken,	içinde	bulunduğu	koşullarda son	derece	yararsız	olan	böylesi	düşünceler	geçiyordu	kafasından.	Bazen genel	bir	yorgunluk	yüzünden	artık	dinleyemez	hale	geliyor,	kafasını gelişigüzel	kapıya	vurup	duruyordu;	ne	var	ki	yine	hemen	vazgeçiyordu bundan,	çünkü	bu	küçücük	gürültü	bile	yandan	duyulup	herkesin	susmasına neden	oluyordu.	"Yine	neler	yapıyorsa	artık,"	diyordu	babası	bir	süre sonra,	o	sırada	belki	yüzü	de	kapıya	dönük	oluyordu;	kesintiye	uğramış konuşma	da	ancak	bundan	sonra	yeniden	yavaş	yavaş	sürdürülüyordu. Gregor,	büyük	talihsizliğe	rağmen	o	eski	günlerden	kalma	küçük,	ama
arada	geçen	yıllar	boyunca	el	sürülmemiş	faizle	birlikte	de	azıcık	büyümüş olan	bir	servet	kaldığını	-babası,	yaptığı	açıklamaları	kısmen	kendisi	bu konularla	epeydir	ilgilenmediği	için,	kısmen	de	annesi	hiçbir	şeyi	hemen	ilk seferinde	anlamadığı	için	sıkça	tekrar	ettiğinden-ayrıntılarıyla	öğrenmiş oldu.	Ayrıca	Gregor'un	her	ay	eve	getirdiği	paranın	-kendisine	bu	paradan sadece	bir	iki	gulden	ayırırdı-	tümü	harcanmadığından,	zaman	içinde küçük	bir	sermaye	birikivermişti.	Gregor,	bu	beklenmedik	sakınma	ve tutumluluğa	sevinerek	kapısının	ardında	başını	coşkuyla	salladı.	Aslında bu	fazladan	parayla	babasının	patrona	olan	borcunun	bir	kısmını	daha ödeyebilir,	böylelikle	bu	görevinden	kurtulacağı	güne	çok	daha	hızlı yaklaşmış	olurdu;	ama	şimdi	babasının	yarattığı	bu	koşullar	çok	daha iyiydi. Gelgelelim	bu	para,	aileyi	bunun	faiziyle	geçindirmeye	kesinkes yetmezdi	örneğin;	belki	bir,	olmadı	iki	yıl	daha	yaşatırdı	aileyi,	daha	fazla değil.	Aslında	sadece	el	sürülmemesi	ve	acil	durumlar	için	bir	kenara ayrılması	gereken	bir	miktardı;	ama	geçim	için	gerekli	paranın kazanılması	gerekiyordu.	Babası	gerçi	sağlıklı	olmasına	sağlıklı,	ama	beş yıldır	çalışmamış,	dolayısıyla	çok	fazla	bel	bağlanılmaması	gereken	yaşlı bir	adamdı;	Yorucu	ama	yine	de	başarısız	yaşamının	ilk	tatili	olan	bu	beş yılda	çok	yağlanmış,	bu	yüzden	de	çok	ağırkanlı	biri	oluvermişti.	Hal böyleyken,	evin	içinde	bile	güçlükle	yürümesine	neden	olan	astımı yüzünden	acı	çeken	ve	iki	günde	bir	günün	çoğunu	nefes	darlığı	yüzünden açık	pencerenin	önündeki	sedirde	geçirmek	zorunda	kalan	annesi	mi	para kazanacaktı?	Ya	da	yaşı	on	yedi	olduğu	halde	hâlâ	bir	çocuk	olan,	şu	ana kadarki	kıskanılacak	yaşamı	güzel	giyinmek,	bolca	uyumak,	ev	işlerinde yardım	etmek,	bir	iki	sade	eğlenceye	katılmak	ve	özellikle	de	keman çalmaktan	ibaret	olan	kız	kardeşi	mi	para	kazanacaktı?	Söz	gelip	bu	para kazanma	zorunluluğuna	dayandığında,	önce	Gregor	kapıyı	bırakıp	kapının yanında	bulunan	deri	döşemeli	serin	kanepeye	atıyordu	kendini;	çünkü utanç	ve	kederinden	ateş	basıyordu	onu. Çoğu	zaman	kanepenin	üzerinde	geceler	boyu	uzanıyor,	gözünü	bir	an bile	kırpmaksızın	saatlerce	deriyi	tırmalıyordu.	Ya	da	vereceği	büyük zahmetten	çekinmeyip	pencerenin	önüne	bir	sandalye	çekiyor,	ardından	da pencere	pervazına	tırmanıp	sandalyeden	destek	alarak	pencereye dayanıyordu;	belli	ki	bu	davranışı	eskiden	pencereden	dışarıya	bakarken hissettiği	özgürleştirici	bir	duyguyu	hatırlatıyordu	ona.	Çünkü	günden	güne, neredeyse	burnunun	dibindeki	nesneler	bile	giderek	belir	sizleşiy	ordu;
eskiden	her	baktığında	lanetler	yağdırdığı,	yolun	karşısındaki	hastaneyi artık	hiç	göremiyordu	ve	sessiz,	tümüyle	şehre	özgü	bir	sokak	olan Charlottenstrasse'de	oturduğundan	kesin	emin	olmasaydı,	penceresinden gri	renkli	gökyüzüyle	gri	renkli	toprağın	belirsizce	birleştikleri	bir	ıssızlığa baktığına	inanabilirdi.	Dikkatli	kız	kardeşinin,	sandalyenin	pencerenin önünde	durduğunu	sadece	iki	kez	görmesi,	odayı	her	derleyip toparladığında	sandalyeyi	yine	tam	pencerenin	önüne	itmesi	ve	hattâ bundan	böyle	içteki	pencere	kanadını	sürekli	açık	bırakması	için	yetmişti. Gregor	keşke	kız	kardeşiyle	konuşabil	şeydi	de	onun	kendisi	için katlandığı	zahmetler	için	teşekkür	edebilseydi,	onun	bu	hizmetlerine	daha kolay	katlanabilirdi;	oysa	şimdi	bunların	altında	ezilmekteydi.	Kız	kardeşi elbette	bütün	bunların	kötü	yanlarını	olabildiğince	silmeye	çalışıyordu	ve zaman	geçtikçe	de	bunu	doğal	olarak	daha	iyi	yapıyordu,	gelgelelim Gregor	da	zamanla	her	şeyin	iç	yüzünü	çok	daha	iyi	anlıyordu.	Kız kardeşinin	odaya	girişi	bile	onun	için	korkunçtu.	Odaya	girmesiyle	beraber, diğer	zamanlarda	Gregor'un	odasını	kimseciklerin	görmemesine	dikkat ettiği	halde	kapıları	kilitleyecek	kadar	zaman	bile	ayırmadan	doğruca pencereye	koşması	ve	adeta	boğuluyormuşçasına	iki	eliyle	birden	hırsla pencereyi	ardına	kadar	açması,	hava	çok	soğuk	olsa	bile	önünde	bir	süre durup	derin	derin	nefes	alması	bir	oluyordu.	Bu	koşuşturma	ve	gürültülerle Gregor'u	günde	iki	kez	korkutuyordu;	Gregor	zamanının	tümünü	kanepenin altında	titreyerek	geçiriyordu	ve	kız	kardeşinin,	pencereleri	kapalıyken Gregor'la	aynı	odada	elinden	gelse	de	bir	kalabilse,	onu	bu	eziyetten	seve seve	koruyacağından	da	adı	gibi	emindi. Bir	keresinde	-Gregor'un	dönüşümünün	üzerinden	bu	yana	bir	ay	kadar geçmiş	ve	kız	kardeşinin	Gregor'un	görüntüsü	karşısında	şaşırması	için artık	özel	bir	neden	de	kalmamıştı	pek-	her	zamankinden	azıcık	daha erken	geldi	ve	Gregor'u	hareketsizce,	korkutacak	şekilde	bacakçıkları üzerine	dikilmiş	bir	halde	pencereden	dışarıya	bakarken	buldu.	Kız	kardeşi içeriye	girmeyecek	olsaydı,	bu	Gregor	için	beklenmedik	bir	şey	olmazdı, çünkü	duruşuyla	pencereyi	hemen	açabilmesine	engel	olmaktaydı;	ama	kız kardeşi	içeri	adımını	atmamakla	kalmadı,	geri	çekilip	kapıyı	kapattı ayrıca;	yabancı	biri	görse,	Gregor'un	pusuya	yattığını	ve	kızı	ısırmaya yeltendiğini	sanabilirdi.	Tabii	ki	Gregor	hemen	kanepenin	akma	gizlendi, ama	kız	kardeşi	tekrar	gelene	dek	öğleye	kadar	beklemek	zorundaydı;	kız kardeşi	her	zamankinden	çok	daha	huzursuz	görünüyordu.	Gregor'un bundan	çıkardığı	sonuç,	görünüşünün	kız	kardeşi	için	hâlâ	katlanılmaz
olduğu	ve	bundan	sonra	da	katlanılmaz	olacağıydı,	ayrıca	gövdesinin kanepenin	altından	dışarıya	taşan	küçücük	bir	parçasını	bile	gördüğünde kaçıp	gitmemenin	üstesinden	gelebilmek	için	çok	çaba	harcamak	zorunda kaldığıydı.	Onu	hiç	olmazsa	bu	görüntüden	koruyabilmek	adına	bir	gün çarşafı	sırtında	kanepenin	üzerine	taşıdı	-bu	iş	için	dört	saat	gerekmiştive	bunu	öyle	bir	düzenledi	ki,	altına	girdiğinde	gövdesi	tamamen	saklanmış oldu;	kız	kardeşi	ise	ne	kadar	eğilirse	eğilsin,	onu	göremezdi.	Hem	bu çarşafın	gerekli	olmadığı	fikrine	sahip	olsaydı,	o	zaman	bunu	onun üzerinden	alırdı	kız	kardeşi,	çünkü	Gregor'un	bunu	sırf	zevki	için	örtüp kendini	gizlemeyeceğini	bilirdi,	bu	çok	açıktı;	ama	çarşafa	elini	bile sürmemişti	işte,	hattâ	Gregor	bir	keresinde	çarşafı	hafifçe	havalandırıp	kız kardeşinin	bu	yeni	düzenlemeyi	nasıl	bulduğunu	anlamak	üzere	başını dikkatle	dışarıya	çıkardığı	sırada,	onun	şükran	dolu	bir	bakışını yakaladığını	sandı.	İlk	on	dört	gün	boyunca	annesiyle	babası	Gregor'un odasına	girmeyi	bir	türlü	göze	alamamışlardı,	Gregor	sık	sık	annesiyle babasının	kız	kardeşinin	şimdiki	işini	her	yönüyle	takdir	ettiklerini duyuyordu,	ama	işe	yaramaz	bir	kız	olduğunu	düşündükleri	için	o	ana	dek kız	kardeşine	sürekli	öfkelenirlerdi.	Oysa	şimdi	kız	kardeşi	Gregor'un odasını	toplarken	çoğu	zaman	ikisi,	annesiyle	babası,	odanın	önünde bekliyorlardı,	kız	dışarı	çıkar	çıkmaz	da	odanın	ne	halde	olduğunu, Gregor'un	ne	yediğini,	bu	kez	nasıl	davranmış	olduğunu,	küçük	de	olsa	bir iyileşme	fark	edilip	edilmediğini	bütün	ayrıntılarıyla	anlatması	gerekiyordu. Bu	arada	annesi	de	nispeten	yakın	bir	zamanda	Gregor'u	ziyaret	etmek istiyordu,	ama	babasıyla	kız	kardeşi	onu	önce,	Gregor'un	büyük	bir dikkatle	kulak	verip	tümüyle	onayladığı	akla	yatkın	nedenlerle	bu isteğinden	vazgeçirdiler.	Ne	var	ki	daha	sonraları	zor	kullanılarak durdurulması	gerekmişti	ve	kadın	"Bırakın	Gregor'umun	yanma	gideyim,	o benim	talihsiz	oğlum!	Onun	yanma	gitmek	zorunda	olduğumu	anlamıyor musunuz?"	diye	haykırınca,	Gregor	belki	de	annesinin	içeriye	girmesinin	şüphesiz	her	gün	değilse	de	belki	haftada	bir	kez-	iyi	olacağını	düşündü; ne	de	olsa	annesi	her	şeyi,	tüm	iyi	yürekliliğine	rağmen	hâlâ	bir	çocuk	olan ve	nihayetinde	böylesi	zor	bir	işi	sırf	çocuksu	bir	umursamazlıkla	üstlenmiş kız	kardeşinden	çok	daha	iyi	anlıyordu.	Gregor'un	annesini	görme	arzusu çok	geçmeden	gerçekleşiverdi.	Anne	ve	babasına	saygıdan,	gün	içinde pencereye	çıkmak	istemiyordu	Gregor,	ama	birkaç	metrekarelik döşemenin	üzerinde	fazla	sürünemezdi,	kıpırdamadan	sırt	üstü	yatmak gece	bile	zordu,	yemekten	pek	zevk	aldığı	yoktu	artık;	bu	yüzden	de oyalanmak	için	sırf,	duvarlarla	tavanda	oradan	oraya	sürünmeyi	alışkanlık haline	getirdi.	Özellikle	de	tavanda	asılı	kalmayı	seviyordu;	yerde
yatmaktan	çok	farklıydı	bu;	böyle	daha	rahat	nefes	alınabiliyordu; bedeninde	hafif	bir	titreme	geziniyordu;	yukarıda,	tavanda	bulunduğu sırada	o	neredeyse	mutluluk	dolu	dalgınlık	sırasında	kendini	bırakıp	yere çakıldığı	oluyor,	buna	kendi	dahi	şaşırıyordu.	Ama	eskiye	oranla	şimdi gövdesi	üzerindeki	egemenliği	haliyle	bambaşkaydı	ve	böylesi	yüksek yerden	düşse	bile	kendisini	yaralamıyordu.	Kız	kardeşi	de	Gregor'un bulmuş	olduğu	bu	kendince	yeni	eğlenceyi	hemen	fark	etti	-çünkü sürünürken	sağda	solda	salgıladığı	yapışkan	maddenin	izleri	kalıyordu-	ve o	anda,	Gregor'un	sürünmesini	olabildiğince	rahatlatmayı,	bunu engelleyebilecek	mobilyaları,	özellikle	dolap	ve	yazı	masası	gibi	eşyaları ortadan	kaldırmayı	aklına	koydu.	Ama	bunları	tek	başına	yapması	zordu; babasından	yardım	istemeye	cesaret	edemiyordu;	Hizmetçi	kızın	ise yardım	etmeyeceği	apaçıktı,	çünkü	bu	yaklaşık	on	altı	yaşındaki	kız	gerçi önceki	aşçı	kadının	işten	çıkarılmasından	bu	yana	cesurca	dayanıyordu, ne	var	ki	mutfağı	sürekli	kilit	altında	tutmak,	ancak	özel	olarak seslenildiğinde	açmak	için	ayrıcalık	talep	etmişti;	bu	durumda	da	kız kardeşine	babasının	evde	olmadığı	bir	anda	annesinden	yardım	almaktan başka	bir	çare	kalmamıştı.	Annesi	sevinç	çığlıkları	ata	ata	geldi,	ama Gregor'un	kapısının	önünde	susuverdi.	Kız	içeride	her	şeyin	yolunda	olup olmadığını	öğrenmek	üzere	odayı	önce	şöyle	bir	kolaçan	etti,	ancak	bunun ardından	annesinin	içeriye	girmesine	izin	verdi.	Gregor	alelacele	çarşafı daha	da	aşağılara	çekip	her	zamankinden	daha	çok	buruşturmuştu, böylece	gerçekten	kanepenin	üzerine	gelişigüzel	atılmış	bir	çarşaftan	farklı görünmüyordu.	Gregor	çarşafın	altından	casusluk	yapmayı	da	bırakmıştı bu	kez;	annesini	hemen	daha	bu	gelişinde	görmekten	kaçındı,	sonunda gelebildiği	için	mutluydu	ama.	"Hadi	gel,	görünmüyor	nasılsa,"	dedi	kız kardeşi,	herhalde	annesinin	elinden	tutuyordu	içeri	girerlerken.	Gregor, güçsüz	kuvvetsiz	iki	kadının	hatırı	sayılır	ağırlıktaki	dolabı	yerinden oynattıklarını,	kendisini	fazla	yormasından	endişelenen	annesinin	tüm uyarılarına	rağmen	kızın	işin	devamlı	büyük	kısmım	üstlendiğini	duyuyordu. İş	epey	uzun	sürmüştü.	Henüz	onbeş	dakika	çalıştıktan	sonra,	dolabın aslında	yerinde	kalmasının	daha	iyi	bir	fikir	olduğunu	belirtti	annesi;	çünkü dolap	çok	ağırdı,	babaları	eve	dönmeden	önce	bu	işi	bitiremezlerdi,	hem dolap	bu	şekilde	odanın	ortasında	durduğu	sürece	Gregor'un	bütün	geçiş yollan	tıkanmış	olurdu;	ama	en	önemlisi	de	mobilyalarının	odadan çıkarılmasının	Gregor'un	hoşuna	gidip	gitmeyeceğinden	pek	emin	değildi. Hattâ	anneye	göre	daha	çok	bunun	tersi	gibiydi;	duvarın	böyle	boş görünmesi	içini	burkuyordu;	neden	Gregor	da	aynı	duyguyu	taşımayacaktı ki?	Ne	de	olsa	odadaki	mobilyalara	çoktandır	alışmış	olduğundan,	boş
odada	kendisini	terk	edilmiş	hissedebilirdi.	"O	zaman	da,"	diye	sürdürdü annesi	usulca,	her	zamanki	gibi	neredeyse	fısıltıyla,	sanki	tam	olarak nerede	olduğunu	bilmediği	Gregor'un,	sesinin	yankısını	bile	duysun istemiyordu;	çünkü	oğlunun	bu	sözleri	anlamadığından	kesinlikle	emindi,	"o zaman	da	sanki	mobilyaları	buradan	uzaklaştırmakla,	onun	iyileşmesinden bütün	ümidimizi	kestiğimizi	ve	onu	merhametsizce	kendi	başına bıraktığımızı	göstermiş	oluyoruz.	Bence	en	iyisi	odayı	daha	önce nasıldıysa,	aynen	o	şekilde	bırakmaya	çalışmak;	hiç	olmazsa	Gregor tekrar	aramıza	geri	geldiğinde,	böylece	her	şeyi	tıpkı	eskisi	gibi	bulur	ve arada	başından	geçmiş	olan	şeyleri	de	kolayca	unutuverir." Gregor,	annesinin	bu	sözlerinin	yardımıyla,	insanlarla	doğrudan konuşamamış	olmasının,	aileyle	iç	içe	sürdürdüğü	tekdüze	yaşamın,	bu	iki ay	boyunca	aklını	karıştırmış	olabileceğini	anladı;	çünkü	odasının boşaltılmasını	ciddi	olarak	isteyebilmesini	başka	türlü	açıklayamıyordu. Miras	kalmış	mobilyalarla,	sımsıcak	ve	rahat	döşenmiş	bu	odanın, kuşkusuz	daha	sonra	dört	bir	yana	rahatsız	edilmeden	sürünebileceği, ama	bununla	birlikte	aynı	zamanda	ona	insanca	geçmişini	hızla	ve	tümüyle unutturacağı	bir	mağaraya	dönüştürülmesini	gerçekten	de	istiyor	muydu? Gerçi	bunu	şimdi	de	unutmaya	çok	yakındı,	annesinin	nicedir	duymadığı sesiyle	sarsılıp	kendine	gelebildi.	Hiçbir	şey	çıkarılmamalıydı;	her	şey	yerli yerinde	kalmalıydı;	içinde	bulunduğu	durumda	mobilyaların	olumlu etkilerinden	yoksun	kalamazdı;	ve	mobilyalar	onun	anlamsızca	sağa	sola sürünmesini	engelliyorsa	da	bunun	bir	sakıncası	yoktu,	aksine,	bu	çok yararlı	bir	şeydi. Kız	kardeşiyse	ne	yazık	ki	aynı	fikirde	değildi;	Gregor'un	sorunları konuşulup	görüşülürken	annesiyle	babasının	karşısına	özel	bir	uzman	gibi çıkmaya	alışmıştı,	böyle	davranmakta	da	haksız	sayılmazdı	hani; annesinin	verdiği	öğüt,	şimdi	de	işte	kız	kardeşi	için	başlangıçta	dolapla yazı	masasının	dışarıya	çıkarılmasında	değil	sadece,	aksine	vazgeçilmez olan	kanepe	dışında	tüm	eşyaların	dışarıya	çıkarılmasında	ısrar	etmeye yeterli	bir	nedendi.	Onu	bu	konuda	ısrarlı	olmaya	iten	şey,	sadece çocukça	inat	ve	son	günlerde	beklenmedik	bir	biçimde	ve	güçlükle edinebildiği	özgüven	değildi	elbette;	Gregor'un	sürünmek	için	çok	yere ihtiyaç	duyduğunu,	buna	karşın	mobilyaları	-görüldüğü	kadarıyla-	hiç	mi	hiç kullanmadığını	gerçekten	gözlemişti	de.	Ama	belki	onun	yaşındaki	kızlarda bulunan	ve	her	fırsatta	tatmin	peşinde	koşan	coşkulu	arzu	da	işin	içindeydi ve	Grete	bu	arzunun,	onu,	Gregor'un	içinde	bulunduğu	koşullan	olduğundan
çok	daha	ürkütücü	hale	getirmek	için	-ki	bu	sayede	Gregor'a	şu	ana kadarkinden	çok	daha	fazla	hizmet	edebilecekti-ayartmasına	izin veriyordu.	Ne	de	olsa	bomboş	duvarlarına	bir	başına	Gregor'un	hükmettiği bir	mekana	girmeyi	büyük	olasılıkla	Grete'den	başka	hiç	kimse	asla	göze alamayacaktı. Böylece,	bu	odada	da	onca	huzursuzluk	yüzünden	kuşku	içinde	görünen ve	çok	geçmeden	de	sesini	kesip	kız	kardeşine	dolabın	dışarıya taşınmasında	yardımcı	olan	annesinin	onu	vermiş	olduğu	bu	karardan caydırmasına	izin	vermedi.	Gregor	hadi	diyelim	ki	zor	durumda	dolap olmadan	da	idare	edebilirdi,	ama	yazı	masasının	kalması	gerekiyordu.	Ve iki	kadın	inleye	inleye	yaslandıkları	dolapla	birlikte	odadan	çıkar	çıkmaz, Gregor	dikkatle	ve	elinden	geldiğince	kimseyi	üzmeden,	olup	bitene	nasıl el	atabileceğini	görmek	üzere	başını	kanepenin	altından	dışarıya	çıkardı. Ama	odaya	ilk	dönen,	aksi	gibi,	annesi	oldu,	Grete	ise	yan	odada	dolabı kucaklamış,	tek	başına	sağa	sola	sallıyor,	tabii	bir	türlü	yerinden oynatamıyordu.	Annesiyse	Gregor'un	görünüşüne	alışık	değildi,	kadını hasta	edebilirdi,	bu	yüzden	de	korku	içinde	hızla	kanepenin	ta	öbür	ucuna kadar	geri	geri	adımlarla	yürüdü,	ne	var	ki	çarşafın	ön	tarafının	azıcık hareket	etmesine	engel	olamadı.	Annesinin	dikkatini	çekmeye	yetti	bu; duraladı,	bir	an	sessiz	kaldı,	ardından	tekrar	Grete'nin	yanma	gitti. Gregor	olağanüstü	bir	şeyin	olmadığını,	aksine	sadece	bir	iki mobilyanın	yerinin	değiştirildiğini	söyleyip	dursa	da	çok	geçmeden	kendi kendine	itiraf	etmek	zorunda	kaldığı	üzere,	kadınların	bu	gidip	gelmeleri, birbirlerine	seslenişleri,	mobilyaların	döşemeyi	çizmesi,	Gregor'un	üzerinde yine	de	büyük,	dört	bir	yandan	beslenen	bir	kargaşa	etkisine	neden	oldu; kafasıyla	bacaklarını	kendine	ne	kadar	sıkıca	çekerse	çeksin,	gövdesini yere	bastırırsa	bastırsın,	bütün	bu	olup	bitenlere	daha	fazla dayanamayacağını	söylemekten	kaçınamadı.	Odasını	boşaltıyorlardı; sevdiği	her	şeyi	ondan	alıyorlardı;	içinde	kıl	testeresi	ve	başkaca	aletlerin bulunduğu	dolabı	dışarıya	taşımışlardı	bile;	şimdi	de	Gregor'un	ticaret yüksek	okulu,	lise,	hattâ	ilkokul	öğrencisiyken	ev	ödevlerini	yazdığı, döşemeye	iyice	gömülmüş	olan	yazı	masasını	yerinden	oynatmaya çalışıyorlardı	-iki	kadının	iyi	niyetlerini	sınayacak	zamanı	gerçekten	yoktu artık,	bu	arada	varlıklarını	da	neredeyse	unutmuştu	onların,	çünkü bitkinlikten	sessizce	çalışıyorlardı	ve	ağır	adımlan	duyuluyordu	sadece. Ve	bunun	üzerine	Gregor	birdenbire	ortaya	çıkıverdi,	-kadınlar	o	anda
yan	odada	azıcık	soluklanmak	üzere	yazı	masasına	dayanmışlardı-	gidiş yönünü	dört	defa	değiştirdi,	önce	neyi	kurtaracağını	gerçekten	bilmiyordu, derken	artık	bomboş	duvarda	enikonu	dikkat	çeken	kürklere	bürünmüş kadın	resmini	gördü,	aceleyle	yukarı	tırmanıp	gövdesini	cama	bastırdı, böylece	hem	tutunuyor,	hem	de	cam	sıcak	kanına	iyi	geliyordu.	En azından	şimdi	Gregor'un	üzerini	tümüyle	örttüğü	bu	resmi	hiç	şüphe	yok	ki kimse	almayacaktı	artık.	İki	kadının	dönüşlerini	gözetlemek	için	kafasını oturma	odasına	açılan	kapıya	çevirdi. Molaları	pek	uzun	sürmedi	ve	tekrar	odaya	geri	döndü	anne	kız;	Grete kolunu	annesine	dolamış,	onu	neredeyse	taşıyordu.	"Şimdi	neyi	alıyoruz?" dedi	Grete	ve	çevresine	bakındı.	O	sırada	bakışları	duvardaki Gregor'unkilerle	kesişti.	Annesinin	varlığı	yüzünden	olmalı	ki, serinkanlılığını	yitirmedi,	etrafa	bakınmasın	diye	yüzünü	annesine	doğru eğdi	ve	titrek	bir	sesle,	ama	dediğinin	pek	farkında	olmadan,	"Ne	dersin, istersen	kısa	bir	süre	için	tekrar	oturma	odasına	gidelim	mi?"	dedi. Grete'nin	niyeti	Gregor	için	çok	açıktı;	annesinin	güvenliğini	sağlayıp ardından	da	onu	duvardan	aşağıya	kovalayacaktı!	Hadi,	gelsin	de	denesin bakalım!	Resmin	üzerinde	oturuyordu	Gregor,	vermeye	niyeti	yoktu.	Onu vermektense	kız	kardeşinin	yüzüne	sıçrayabilirdi.	Ne	var	ki,	Grete'nin sözleri	annesini	esas	şimdi	huzursuz	etmişti,	kenara	çekildi,	çiçek	desenli duvar	kağıdının	üzerindeki	dev	kahverengi	lekeyi	gördü,	aslında	bunun Gregor	olduğunun	henüz	ayrımına	varamadığı	halde	pürüzlü	bir	sesle çığlık	çığlığa	"Aman	Tanrım,	aman	Tanrım!"	diye	bağırdı	ve	her	şeyden vazgeçmişçesine	sanki	kollarım	iki	yana	açıp	kendini	kanepenin	üzerine bıraktı	ve	hiç	kıpırdamadan	öyle	kalakaldı.	"Gregor!"	diye	seslendi	kız kardeşi	yumruklarını	havaya	kaldırıp	dik	dik	bakarak.	Dönüşümden	bu yana	ona	doğrudan	doğruya	yönelttiği	ilk	sözlerdi	bunlar.	Annesini ayıltabilecek	bir	ilaç	getirmek	üzere	yan	odaya	koştu;	Gregor	da	ona yardım	etmek	istedi	-resmi	kurtarmaya	zamanı	vardı	daha-	ama	cama	sıkı sıkıya	yapışmış	olduğundan	kendisini	ancak	zorla	kurtarabildi;	ardından, kız	kardeşine	sanki	eski	günlerdeki	gibi	akıl	verebilecekmişçesine	o	da	yan odaya	koşturdu;	ama	kız	kardeşi	bir	yığın	şişenin	arasında	bir	şeyler ararken	o	da	hiç	kıpırdamadan	arkasında	durmaktan	başka	bir	şey yapamadı;	üstelik	kız	arkasını	döndüğünde	ödü	koptu;	şişelerden	biri	yere düşüp	kırıldı;	cam	kıymığı	Gregor'u	yüzünden	yaraladı,	dört	bir	yanı yakıcı	ilaç	gölüne	döndü;	Grete	daha	fazla	oyalanmaksızın,	taşıyabildiği kadar	şişeyi	kucağına	alıp,	annesinin	yanma	koştu;	kapıyı	da	ayağıyla örttü.	Gregor,	onun	suçu	yüzünden	belki	de	ölümün	eşiğine	gelmiş	olan
annesinden	şimdi	tümüyle	ayn	kalmıştı;	kapıyı	açamazdı,	tabii	annesinin yanında	kalmak	zorunda	olan	kız	kardeşini	ürkütmek	istemiyorduysa; Gregor'un	şu	anda	yapabileceği	tek	şey	beklemekti;	kendi	kendine yönelttiği	suçlamalar	ve	kaygılardan	bunalmış	halde	sürünmeye	başladı; duvarlarda,	mobilyaların	üzerinde	ve	odanın	tavanında,	her	yerde	süründü ve	sonunda	bütün	oda	çevresinde	dönmeye	başlayınca	hayal	kırıklığı içinde	büyük	masanın	orta	yerine	düşüverdi. Aradan	biraz	zaman	geçti,	Gregor	halsizlik	içinde	yatıyordu,	etraf sessizdi,	belki	bu	iyi	bir	işaretti.	Derken	kapı	çalındı.	Hizmetçi	kız	kendini yine	mutfağa	kilitlemişti	tabii,	bu	yüzden	kapıyı	Grete'nin	açması gerekiyordu.	Babası	gelmişti.	"Ne	oldu?"	diye	sordu	içeri	adımını	atar atmaz;	Grete'nin	yüzü	her	şeyi	ele	vermiş	olmalıydı.	Grete	boğuk	bir	sesle yanıt	verdi,	belki	yüzü	de	babasının	göğsüne	gömülüydü:	"Annem	bayıldı bugün,	ama	şimdi	çok	daha	iyi."	"Bunun	olacağını	biliyordum	zaten,"	dedi babası,	"size	hep	söylüyorum,	ama	siz	kadınların	aklı	bir	türlü	almak istemiyor."	Gregor,	babasının	Grete'nin	enikonu	kısa	açıklamasını	yanlış yorumladığından	ve	Gregor'un	zorbaca	bir	kabahat	işlediği	sonucunu çıkardığından	emindi.	Dolayısıyla Gregor	şimdi	babasını	yatıştırmaya	çalışmalıydı,	çünkü	onu bilgilendirmeye	ne	zamanı,	ne	de	olanağı	vardı.	Bunun	üzerine	hemen odasının	kapısına	kaçtı	ve	babasının,	hole	girer	girmez,	Gregor'un	hemen odasına	geri	dönme	niyetinde	olduğunu	ve	onu	odaya	kovalamanın	gerekli olmadığını,	kapıyı	açmalarının	yeterli	olacağını,	böylece	zaten	hemen içeriye	gireceğini	anlayabilmesi	için	gövdesini	sıkıca	kapıya	yapıştırdı. Gelgelelim,	babası	bu	incelikleri	anlayacak	havada	değildi	şimdi;	"Ah!" diye	bağırdı	içeri	girer	girmez;	sanki	hem	öfkeli	hem	de	sevinçliymiş	gibi çıkmıştı	sesi.	Gregor	kafasını	kapıdan	kaldırıp	babasına	doğru	çevirdi. Babasını	şimdi	böyle	karşısında	dikilir	görünce,	onu	zihninde	kesinlikle böyle	canlandırmadığını	anladı;	gerçi	son	zamanlarda	edindiği	yeni sürünme	huyu	yüzünden,	eskiden	yaptığı	üzere	evin	diğer	kısımlarında olup	bitenlerle	ilgilenmeyi	unutuvermişti,	aslında	evdeki	değişikliklere hazırlıklı	olması	gerekirdi.	Ne	olursa	olsun,	bu	babası	mıydı	yani?	Gregor eskiden	iş	yolculuğuna	çıktığı	günlerde,	bitkin	bir	halde	yatağına	gömülüp kıpırdayamayan;	akşamları	eve	döndüğünde	onu	üzerinde	ropdöşambrla koltukta	karşılayan;	ayağa	kalkacak	halde	olmayıp	sevinç	işareti	olarak yorumlanabilecek	şekilde	sadece	kollarını	kaldıran	ve	yılda	bir	iki	pazar
günü	ve	en	önemli	bayram	günlerinde	ender	olarak	birlikte	çıktıkları gezilerde	zaten	ağır	yürüyen	Gregor	ve	annesinin	arasında,	eski	paltosuna sıkıca	sarınmış	halde,	yere	her	zaman	dikkatle	koyduğu	bastonuyla ilerlemeye	çalışırken	onlardan	daha	da	ağır	yürüyen,	bir	şey	söylemek istediğindeyse	olduğu	yerde	durup	beraberindekileri	çevresine	toplayan adam,	aynı	adam	mıydı?	Şimdi	dimdik	durabiliyordu;	banka	şubelerinde hizmetlilerin	giydiği	türden	altın	yaldızlı	düğmeleri	olan	mavi	renk	daracık bir	üniforma	giymişti;	ceketinin	sert	ve	dik	yakasının	hemen	üzerinden güçlü	gerdanı	başlıyordu;	gür	kaşlarının	altındaki	siyah	gözlerinin	bakışları diri	ve	dikkatli	görünüyorlardı;	diğer	zamanlarda	dağınık	haldeki	beyaz saçları	şaşılacak	denli	düzgün	taranıp	ortadan	ayrılmış,	ışıl	ışıl	parlıyordu. Üstünde	galiba	bir	bankanın	altın	yaldızla	işlenmiş	baş	harflerinin	işli olduğu	kasketini	bütün	odanın	içinde	yay	çizecek	şekilde	kanepenin	üzerine fırlattı,	ardında	da	uzun	üniforma	ceketinin	eteklerini	havalandırmış,	elleri pantolonunun	cebinde,	asık	bir	suratla	Gregor'un	yanma	yürüdü.	Niyetinin ne	olduğunu	belki	kendi	de	bilmiyordu;	ne	olursa	olsun,	ayaklarını alışılmışın	dışında	yükseğe	kaldırıyordu,	Gregor	babasının	çizmelerinin tabanlarının	dev	boyutu	karşısında	şaşırdı.	Ama	bu	düşünceyle	daha	fazla oyalanmadı,	bu	yeni	yaşamının	henüz	ilk	gününden	itibaren,	babasının	ona karşı	ancak	olağanüstü	sert	tutumu	uygun	gördüğünü	biliyordu	çünkü. Böylelikle	babasının	Örtünde	koşmaya	başladı,	babası	durduğunda	o	da durdu,	babası	azıcık	kımıldadığında	o	da	yine	hızla	ileri	fırladı.	Bu	şekilde odanın	içinde	birkaç	tur	attılar,	önemli	hiçbir	şey	olmaksızın,	hattâ koşuşturmanın	tamamındaki	ağır	tempo	yüzünden	bir	kovalamaca	olduğu bile	söylenemezdi.	Bu	yüzden	Gregor	da	geçici	olarak	döşemenin	üzerinde kaldı;	duvarlara	ya	da	odanın	tavanına	kaçmasını	babasının	tümüyle	kötü niyet	şeklinde	yorumlamasından	korkuyordu.	Ne	var	ki,	Gregor	bu	koşuya dahi	uzun	süre	dayanamayacağını	kendine	itiraf	etmek	zorundaydı,	çünkü babası	bir	adım	atarken	kendisinin	sayısız	hareket	gerçekleştirmesi gerekiyordu.	Nefes	darlığı	kendini	hissettirmeye	başlamıştı	bile,	gerçi ciğerlerinin	eskiden	de	öyle	pek	güvenilir	olduğu	söylenemezdi.	Şimdi	koşu için	bütün	gücünü	toplamak	üzere	böyle	sendelerken	ve	gözlerini açamazken;	bu	körleşme	duygusu	içinde	koşmak	dışında	başka	bir kurtuluş	yolu	düşünemezken;	ayrıca,	bolca	sivri	uç	ve	köşelere	sahip, özenle	oyulmuş	mobilyaların	ne	yazık	ki	şimdi	önünü	tıkadığı	duvarların	da boş	olduğunu	neredeyse	tümüyle	unutmuşken	-bir	anda,	hemen	yanı başından	hafifçe	savrularak	gelen	bir	şey	düştü	yere	ve	ona	doğru yuvarlanmaya	başladı.	Bir	elmaydı	bu;	derken	peşi	sıra	bir	İkincisi	geldi; Gregor	ödü	koptuğundan	olduğu	yerde	durdu;	koşmaya	devam	etmek
anlamsızdı,	çünkü	babası	onu	topa	tutmaya	kararlıydı.	Büfenin	üzerinde duran	meyve	tabağından	ceplerini	doldurmuş	ve	kesin	nişan	almaksızın birbiri	ardına	fırlatıyordu	şimdi	elmaları.	Bu	küçük,	kırmızı	elmalar döşemenin	üzerinde	elektriklenmişçesine	yuvarlanıyor,	birbirlerine çarpıyorlardı.	Hafifçe	atılmış	bir	elma	Gregor'un	sırtını	sıyırdı,	ama	zarar vermeden	kayıp	düştü.	Ama	hemen	peşinden	uçup	gelen	başka	bir	elma Gregor'un	sırtına	adeta	saplanıverdi;	Gregor,	bu	beklenmedik	ve inanılmaz	acı,	yer	değiştirmeyle	geçebilirmiş	gibi,	kendini	sürükleyerek oradan	uzaklaştırmak	istedi;	gelgelelim,	yere	çivilenmişti	sanki	ve	bütün duyguları	birbirine	karışmış	bir	halde	olduğu	yerde	yığılıverdi.	Son	bir bakışla,	odasının	kapısının	hızla	açıldığını	ve	çığlıklar	atan	kız	kardeşinin önü	sıra	annesinin,	üzerinde	gömlek	olduğu	halde	-çünkü	kız	kardeşi annesi	bayıldığında,	rahatça	nefes	alabilsin	diye	üzerindeki	giysilerden kurtarmıştı	kadını-	içeriye	doğru	seğirttiğini,	ama	ardından	babasına doğru	koşmaya	başladığını	ve	yolda,	kuşağı	sıyrılan	eteklerinin	teker teker	çözülüşünü	ve	kadının	bunların	üzerine	basıp	tökezleyerek	babasının üzerine	atılıp	ona	sarıldığını,	elleriniyse	tam	anlamıyla	tek	vücut	olacak şekilde	-Gregor'un	görme	gücü	onu	bu	noktada	yanıltmaya	başlamıştı-	ve Gregor'un	yaşamını	bağışlaması	için	babasının	ensesine	doladığını görebildi	ancak.
Gregor'un	bir	aydan	fazla	acısını	çektiği	ağır	yara,	-elma,	kimse	almaya cesaret	edemediğinden	görülebilir	bir	anı	olarak	etin	içinde	gömülü kalmıştı-	babasına	bile,	şu	andaki	üzücü	ve	tiksindirici	şekline	rağmen Gregor'un,	insanın	düşmanca	davranmak	yerine,	aile	yükümlülüğünün yasaları	gereği	ona	karşı	bu	iğrenme	duygusunun	yenilip	sabırlı	olunması, sadece	sabırlı	olunması	gereken	bir	aile	üyesi	olduğunu	hatırlatmış görünüyordu. Gregor,	yarası	nedeniyle	hareketliliğini	belki	de	artık	sonsuza	değin yitirmiş	ve	halen	odasını	boydan	boya	geçerken	tıpkı	yaşlı	bir	sakat	gibi dakikalara	ihtiyaç	duyuyor	olsa	da	-yükseklere	tırmanmak	şöyle	dursundurumunun	bu	şekilde	kötüleşmesine	karşın,	her	gün	akşam	saatlerine doğru,	daha	bir	iki	saat	öncesinden	son	derece	dikkatle	gözlemlediği oturma	odasının	kapısı	açılıyor,	böylece	o	da	odasının	karanlığında, yattığı	yerde,	oturma	odasından	görünmeksizin,	ışıklandırılmış	masanın başında	oturan	tüm	aileyi	görebiliyordu.	Ve	bir	ölçüde	ailenin	genel onayıyla,	yani	eskisinden	çok	farklı	olarak,	dinleyebiliyor	olabilmesi Gregor'un	fikrine	göre	tam	bir	dengeydi. Şüphesiz	ki	bunlar	Gregor'un	küçük	otel	odalarında	kendini	yorgun	argın nemli	yatak	çarşaflarının	üzerine	atmak	zorunda	olduğunda	hep	özlemle andığı	o	canlı	söyleşiler	değildi	artık.	Ama	artık	her	şey	oldukça	sakin	ve sessizdi.	Babası	akşam	yemeğinden	hemen	sonra	koltuğunda uyuyakalıyordu;	annesiyle	kız	kardeşi	karşılıklı	birbirlerini	uyarıyorlardı sessiz	olmaları	için;	annesi	iyice	ışığın	altına	eğilmiş	halde	dikiş	dikiyordu	bir	giyimevi	için	narin	çamaşırlar-;	bir	tezgahtarlık	işi	bulmuş	olan	kız kardeşi,	ileride	belki	bir	gün	daha	iyi	bir	işe	girebileceği	düşüncesiyle, akşamları	steno	ve	Fransızca	çalışıyordu.	Bazen	babası	uyanıyor	ve uyuduğunun	farkında	değilmiş	gibi	karısına,	"Bugün	yine	çok	çalıştın!"
diyordu	ve	annesiyle	kız	kardeşi	birbirlerine	yorgun	bir	gülümsemeyle bakarlarken	yine	uyuyakalıyordu. Babası,	kendine	özgü	bir	dik	başlılıkla	üniformasını	evde	de çıkarmamak	için	direniyordu;	ropdöşambrı	yararsız	bir	şekilde	askıda	asılı dururken,	babası	her	an	işe	gitmeye	hazır	ve	burada	da	amirin	sesini bekliyormuşçasma	tamamen	giyinik	bir	halde	köşesinde	uyuyordu.	Bunun sonucunda	da,	zaten	daha	en	başından	beri	yeni	olmayan	üniforma, annesiyle	kız	kardeşinin	onca	titizliğine	rağmen	temizliğini	yitirmişti;	Gregor da	çoğu	zaman	bütün	akşam,	üzeri	lekeden	geçilmeyen,	yaşlı	adamın kendisini	içinde	oldukça	rahatsız	hissettiği,	ama	yine	de	huzurla	uyuduğu, her	fırsatta	temizlenen	altın	düğmeleriyle	ışıl	ışıl	parlayan	bu	üniformayı seyrediyordu. Saat	onu	vurur	vurmaz	annesi	hafif	bir	yüreklendirmeyle	babasını uyandırmaya	ve	yatağa	gitmesi	için	ikna	etmeye	çalışıyordu;	buradakine doğru	dürüst	uyku	denemezdi,	oysa	sabahın	altısında	işinin	başında olması	gereken	babasının	sağlam	bir	uyku	çekmesi	çok	önemliydi.	Ne	var ki,	hizmetli	olduğundan	bu	yana	pençesine	düştüğü	dikkafalılıkla,	masanm başında	daha	uzun	oturmakta	ısrar	ediyordu;	üstelik	düzenli	olarak uyuyakalıyor,	yetmiyormuş	gibi	de	koltuktan	kalkıp	yatağa	gitmesi	için büyük	zahmetlere	katlanılıyordu.	Anneyle	kız	onu	istediği	kadar uyarsmlardı,	üç	çeyrek	saat	boyunca	başını	yavaşça	sallıyor,	gözlerini kapalı	tutuyor	ve	yerinden	kalkmıyordu.	Annesi,	babasının	kollarından çekiyor,	kulağına	tatlı	sözler	söylüyor;	kız	annesine	yardım	etmek	üzere ödevlerini	yarıda	bırakıyordu,	ama	adamın	üzerinde	hiçbir	etkisi	olmuyordu bunların.	Koltuğuna	daha	çok	gömülüyordu	sadece.	Ta	ki	iki	kadın	onu koltuk	altlarından	kavradığında	gözlerini	açıyor,	dönüşümlü	olarak	bir anneye	bir	de	kıza	bakıp	"Bu	da	hayat	işte.	Şu	yaşa	gel,	rahat	yüzü görme,"	diyordu.	Ve	iki	kadına	dayanarak,	kendi	kendisi	için	bile	ağır	bir yükmüşçesine,	yavaştan	alarak	kalkıyor,	kendisini	kadınlara	kapıya	kadar taşıtıyor,	burada	onlara	gitmelerini	işaret	edip	yolun	geri	kalan	kısmını kendi	başına	yürüyordu;	bu	sırada	anne	dikişini,	kız	da	kalemini	hızla	bir kenara	atıp	babanın	yanma	koşuyordu,	yürümesine	tekrar	yardım edebilmek	için. İşin	altında	ezilen	ve	yorgunluktan	hali	kalmamış	ailede	Gregor'la gerektiğinden	daha	çok	ilgilenecek	kimin	vakti	vardı	ki?	Evin	bütçesi giderek	kısılıyordu;	hizmetçi	kız	da	sonunda	çıkarıldı	işten;	evin	en	ağır
işlerini	görmek	üzere	sabahları	ve	akşamları	iri	yarı,	kemikli,	beyaz	saçları başının	çevresinde	uçuşan	bir	hizmetçi	geliyordu;	geri	kalın	tüm	işleri	dikiş işlerinin	yanı	sıra	annesi	yapıyordu.	Gregor'un	akşamlan	satış	fiyatlarıyla ilgili	genel	söyleşilerden	çıkarabildiği	kadarıyla,	annesiyle	kız	kardeşinin eskiden	eğlence	ve	kutlamalarda	büyük	bir	mutlulukla	takmış	oldukları	aile yadigarı	çeşitli	takıların	satıldığı	da	oluyordu.	Ama	en	büyük	yakınma, içinde	bulundukları	koşullara	göre	fazlasıyla	büyük	olan	bu	evden, Gregor'u	nasıl	taşıyacaklarını	bilemediklerinden,	çıkamıyor	olmalarıydı. Gregor	ise	bir	taşınmayı	engelleyen	tek	şeyin	onu	dikkate	almaları olmadığını	galiba	kestiriyordu,	çünkü	onu	birkaç	hava	deliğine	sahip,	uygun bir	kutuyla	kolayca	taşıyabilirlerdi;	ailenin	evi	değiştirmesine	engel	olan	asıl neden,	daha	çok	içine	düştükleri	derin	umutsuzluk	ve	bütün	tanıdık	ve akraba	çevresinde	daha	önce	hiç	kimsenin	başına	gelmemiş	olan	felaketin kendilerinin	başına	gelmiş	olduğuna	inanmalarıydı.	Dünyanın	yoksullardan beklediğini	onlar	fazlasıyla	yerine	getiriyordu;	baba	küçük	banka memurlarına	kahvaltılarını	getiriyordu,	anne	başkalarına	çamaşır dikeceğim	diye	kendini	tüketiyordu,	kız	kardeş	ise	müşterilerin	arzularına göre	tezgahın	arkasında	koşturup	duruyordu,	ama	ailenin	gücü	bundan daha	fazlasına	da	yetmiyordu	artık.	Annesiyle	kız	kardeşi,	babasını yatağına	götürdükten	sonra	geri	döndüklerinde,	ellerindeki	işleri	kenara koyup	birbirlerine	sokulduklarında,	hattâ	yanak	yanağa	geldiklerinde; annesi	şimdi	Gregor'un	odasını	gösterip	"Şu	kapıyı	kapa	Grete," dediğinde	ve	yan	odada	kadınların	gözyaşları	birbirlerininkine	karışırken, hattâ	gözyaşları	kurumuş	halde	gözlerini	masaya	diktikleri	sırada	Gregor tekrar	karanlıkta	kaldığında,	sırtındaki	yara	adeta	yeni	açılmışçasma	acı vermeye	başlıyordu. Gregor	gecelerini	ve	günlerini	neredeyse	tümüyle	uykusuz	geçiriyordu. Arada	sırada,	kapı	tekrar	açıldığında,	aile	işlerini	tıpkı	eskiden	olduğu gibi,	tekrar	eline	almayı	düşünüyordu;	zihninde	uzun	bir	aradan	sonra yeniden	patronu,	yetkili	temsilci,	yardımcı	ve	çıraklar,	anlayışı	kıt	uşak, başka	mağazalardan	bir	iki	arkadaş,	taşrada	bir	otelde	odacılık	yapan	bir kız,	sevimli,	kaçamak	bir	anı,	bir	şapka	mağazasında	çalışan	ve	Gregor'un ciddi	anlamda	ilgilendiği,	ama	fazlasıyla	yavaş	davrandığı,	kasiyerlik	yapan bir	kız	canlanıyordu	-	tümü	birden	yabancıların,	ya	da	çoktandır	unutulmuş olanların	arasına	karışıyordu,	ama	ona	ve	ailesine	yardım	edecekleri yerde,	hiçbirine	erişilemiyordu	ve	Gregor	bunların	yok	olup	gitmelerine seviniyordu.	Ama	neden	sonra	yine	kendini	ailesiyle	ilgilenemeyecek durumda	hissediyor,	kötü	bakıldığından	içi	öfkeyle	doluyordu	ve	neye
iştahı	olabileceğini	hayal	edemediği	halde,	karnı	aç	olmasa	bile	hakkına düşeni	alabilmek	için	kilere	nasıl	ulaşabileceğine	dair	planlar	yapıyordu yine	de.	Kız	kardeşi,	Gregor'a	daha	başka	nasıl	özel	bir	iyilik yapılabileceğini	artık	daha	fazla	düşünmeksizin,	sabahları	ve	öğlenleri mağazaya	koşturmadan	önce,	Gregor'un	odasına	ayağıyla	rasgele	bir yiyecek	sürüyor,	akşamlan	da,	yiyeceğin	bu	kez	belki	sadece	tadına bakılmış	-çoğu	zaman	böyleydi-	ya	da	hiç	dokunulmamış	olduğunu umursamaksızın,	tabağı	bir	süpürgenin	ucuyla	tekrar	dışarıya	kuruyordu. Artık	sırf	akşamları	ilgilendiği	odanın	temizlenip	toplanması,	daha	hızlı yapılamazdı.	Pislik	bütün	duvarları	sarmış,	sağda	solda	toz	ve	kırıntı yumakları	oluşmuştu.	İlk	günlerde	Gregor	kız	kardeşi	geldiğinde	özellikle böyle	en	göze	batan	köşeye	gidip	duruyordu	ki,	bu	davranışıyla	ona	bir bakıma	sitem	ettiğini	hissettirebilsin.	Ama	gittiği	bu	köşede	belki	haftalarca da	kalabilir,	ama	kız	kardeşini	bununla	yola	getiremezdi;	pisliği	kız	kardeşi de	onun	gibi	görebiliyordu,	ama	onu	bu	halde	bırakmayı	kafasına koymuştu	bir	kere.	Bununla	birlikte	aslında	kendisi	için	çok	yeni	olan	ve bütün	aileyi	de	etkisi	altına	almış	bulunan	bir	duyarlıkla,	Gregor'un odasının	toplanmasını	başka	kimseye	bırakmamaya	çalışıyordu.	Bir keresinde	annesi	Gregor'un	odasında	büyük	bir	temizliğe	kalkışmış,	ama bunu	birkaç	kova	su	kullanarak	başarabilmişti,	-ancak	fazla	rutubet Gregor'u	hasta	etmişti,	bu	yüzden	de	kanepenin	üzerinde	hareketsiz	ve küskün	bir	halde	yatıyordu-	ne	var	ki,	bu	işten	cezasız	kurtulamadı	annesi. Çünkü	kız	kardeşi	akşamleyin	Gregor'un	odasındaki	değişikliği	fark	eder fark	etmez,	büyük	bir	alınganlıkla	oturma	odasına	koşup	annesinin	af dilercesine	ellerini	havaya	kaldırmış	olmasına	rağmen,	hıçkırıklara boğuldu;	annesiyle	babası	-tabii	babası	koltuğunda	sıçramıştı-önce	şaşkın ve	çaresiz	halde	kıza	bakakalmışlardı;	sonra	onlar	da	duygulandılar;	baba sağında	duran	anneye,	Gregor'un	odasının	temizliğini	kıza	bırakmadığı için	sitem	etmeye	başladı;	solundaki	kızmaysa	bağırıp	ona	Gregor'un odasını	temizlemesini	yasakladı;	bu	arada	anne,	heyecandan	kendisini artık	tanıyamayan	babayı	yatak	odasına	taşımaya	çalışıyordu;	kız	ise hıçkırıklarla	sarsıla	sarsıla,	küçük	yumruklarıyla	masayı	dövüyordu; Gregor	ise	kapıyı	kapamak	ve	onu	bu	görüntü	ve	gürültüden	korumak kimsenin	aklına	gelmediğinden	öfkeyle	tıslıyordu. Kız	kardeşi	her	ne	kadar	mesleği	yüzünden	yorgun	düşüp	Gregor'a eskisi	gibi	bakmaktan	bıkıp	usanmış	olsa	da	kesinlikle	annesinin	onun yerine	geçmesi	ve	Gregor'un	böyle	ilgisiz	bırakılması	gerekmezdi.	Çünkü artık	ev	işlerine	bakan	kadınları	vardı.	Güçlü	kemikleri	sayesinde	uzun
yaşamı	boyunca	en	beterinin	bile	üstesinden	gelebilmiş	olan	bu	yaşlı	dul, Gregor'dan	pek	çekinmiyordu	aslında.	Bir	keresinde,	öyle	meraktan	da değil,	Gregor'un	odasının	kapısını	rastlantıyla	açıvermiş,	şaşkınlıktan, peşinden	kimse	kovalamadığı	halde,	sağa	sola	koşuşturmaya	başlayan Gregor'un	görünüşü	karşısında	ellerini	kucağında	kavuşturup	hayretle oracıkta	kalakalmıştı.	O	günden	beri	de	sabah	akşam	kapıyı	azıcık aralayıp	Gregor'a	göz	atmayı	asla	ihmal	etmiyordu,	ilk	günler	seslenip	onu yanma	da	çağırıyordu,	kendince	sevimli	bulduğu	sözler	söyleyerek: "Buraya	gel	bakalım,	seni	yaşlı	bokböceği!"	ya	da	"Şu	yaşlı	bokböceğine bakın	hele!"	Gregor	bu	tür	seslenişlere	yanıt	bile	vermiyordu,	aksine,	kapı hiç	açılmamış	gibi,	yerinde	kıpırdamadan	duruyordu.	Bu	yaşlı	dula	onu kafasına	göre	anlamsız	yere	rahatsız	etmesine	izin	verileceğine,	her	gün odasını	temizi	etselerdi	asıl!	Bir	sabah	erkenden	-belki	de	eli	kulağında ilkbaharın	müjdecisi	şiddetli	bir	yağmur	camları	dövüyordu-	dul	kadın anlamsız	sözlerle	yine	seslenmeye	başladığında,	iyice	öfkelenmiş	olan Gregor,	bir	saldırıya	hazırlanıyormuşçasına,	ama	daha	yavaş	ve	güçsüzce kadına	yöneldi.	Ama	gündelikçi	kadın	korkacağı	yerde,	kapının yakınlarında	bulunan	bir	sandalyeyi	havaya	kaldırdı	sadece;	iki	karış	açık ağzıyla	orada	duruşundan,	ağzını	ancak	elindeki	sandalyeyi	Gregor'un sırtına	indirdikten	sonra	kapatmak	niyetinde	olduğu	anlaşılıyordu.	"Buraya kadar	mıydı	yani?"	diye	sordu,	Gregor	tekrar	arkasını	döndüğünde	ve sandalyeyi	usulca	köşeye	bıraktı. Gregor	neredeyse	hiçbir	şey	yemiyordu	artık.	Sadece,	hazırlanmış yemeğin	önünden	rastlantıyla	geçiverdiğinde,	oyun	olsun	diye	ağzına	bir lokma	alıp	saatlerce	ağzında	tutuyor,	sonra	da	çoğu	zaman	tekrar tükürüyordu,	ilkin,	onu	yemekten	alıkoyan	şeyin	odasının	durumu karşısındaki	üzüntüsü	olduğunu	düşündü,	oysa	özellikle	de	odasındaki	bu değişikliklerle	kısa	zamanda	barışmıştı.	Başka	bir	yere	konamayan	ıvır zıvıraı	bu	odaya	getirilip	konması	alışkanlık	haline	gelmişti	ve	evin	bir odası	üç	alt	kiracıya	verildiğinden,	bu	tür	ıvır	zıvır	boldu.	Alt	kiracı	olan	bu üç	ciddi	adam	-Gregor'un	bir	keresinde	kapı	aralığından	görebildiği kadarıyla,	üçünün	de	gür	sakalı	vardı-	sadece	kendi	odalarında	değil, aksine,	burada	kiracı	olduklarına	göre,	bütün	evde,	ama	özellikle	de mutfakta	düzen	konusunda	kılı	kırk	yarıyorlardı.	Ortalıkta	gereksiz	yere duran,	hele	kirli	şeylere	tahammülleri	yoktu.	Bundan	başka,	ihtiyaç duydukları	öteberinin	birçoğunu	da	yanlarında	getirmişlerdi.	Bu	yüzden, gerçi	satıldığında	para	etmeyecek	olan,	ama	atmaya	da	kıyılamayan	bir sürü	eşya	yararsız	hale	gelmişti.	İşte	bütün	bunlar	Gregor'un	odasına
gidiyordu.	Mutfaktaki	kül	sandığıyla	çöp	kutusu	da	dahil.	Her	zaman acelesi	olan	dul	gündelikçi	o	anda	işe	yaramaz	ne	bulursa	Gregor'un odasına	fırlaüveriyordu;	Allahtan	Gregor	fırlatılan	nesneyi	ve	bunu	fırlatan eli	görüyordu	sadece.	Belki	kadın	bir	fırsatını	bulduğunda	bunları	buradan almayı	ya	da	hepsini	bir	seferde	çöpe	atmayı	amaçlıyordu,	gerçekte	ise ilk	fırlatıldıkları	yerde	öylece	kalıyorlardı;	Gregor	bu	ıvır	zıvırın	arasında dolaşıp	-ilkin	sürünmeye	yer	kalmadığından,	ama	daha	sonra,	her	ne kadar	bu	tür	gezintilerin	ardından	ölesiye	yorgun	düştüğünden,	yine saatlerce	kımıldayamaz	hale	gelene	kadar-	bunların	yerini	değiştirmezse tabii. Alt	kiracı	beyler	arada	sırada	akşam	yemeklerini	de	evde	ortak	oturma odasında	yediklerinden,	oturma	odasının	kapısı	bazı	akşamlar	kapalı kalıyordu,	ama	Gregor	kapının	açılmasından	çok	kolay	vazgeçebiliyordu; ne	de	olsa	kapının	açık	olduğu	bazı	akşamlar	fırsattan	yararlanmamış, aile	farkına	bile	varmaksızın	odasının	en	karanlık	köşesine	gidip	yatmıştı. Bir	keresinde	temizlikçi	kadın	oturma	odasına	açılan	kapıyı	hafif	aralık bırakmıştı	ve	akşam	alt	kiracılar	eve	gelip	ışık	yakıldığında	da	kapı	açık kaldı.	Adamlar	eskiden	babası,	annesi	ve	Gregor'un	yemek	yediği masanın	baş	tarafına	oturdular,	peçeteleri	açıp	bıçak	ve	çatalları	ellerine aldılar.	Hemen	kapıda	anne	belirdi,	elinde	bir	çanak	etle,	onun	ardından	da tepeleme	patates	dolu	bir	kâseyle	kız	girdi	içeriye.	Yemeğin	dumanı tütüyordu.	Kiracılar	yemekleri	yoklamak	istercesine,	önlerine	konulan kâselerin	üzerine	doğru	eğildiler;	gerçekten	de,	ortalarında	oturan	ve görünüşe	göre	diğer	ikisince	otorite	kabul	edilen	adam,	henüz	çanağın içindeyken	etten	bir	parça	kesti;	anlaşılan	yeterince	yumuşak	olup olmadığını	ya	da	mutfağa	geri	gönderilip	gönderilmeyeceğini	öğrenmeye çalışıyordu.	Memnun	kalmıştı;	heyecan	içinde	adamı	izlemiş	olan	anneyle kız	derin	bir	nefes	alarak	gülümsemeye	başladılar.	Aile	ise	yemeklerini mutfakta	yiyordu.	Yine	de	Gregor'un.babası,	mutfağa	gitmeden	önce	bu odaya	girdi,	kasket	elinde,	eğilerek	selam	vere	vere	masanın	çevresini	bir kez	dolandı.	Alt	kiracılar	da	topluca	kalkıp	bir	şeyler	mırıldandılar. Ardından	yalnız	kaldıklarındaysa	yemeklerini	tümüyle	sessizlik	içinde yediler.	Yemek	sırasında	çıkan	onca	gürültü	içinde	yiyecekleri	öğüten	diş seslerinin	sürekli	duyulması,	Gregor'a	fazlasıyla	tuhaf	geldi;	sanki Gregor'a	yiyebilmek	için	dişlerin	gerekli	olduğunu,	dişsiz	en	güzel	çenenin bile	hiçbir	işe	yaramayacağını	göstermek	ister	gibiydiler.	"Benim	de kamım	aç,"	dedi	Gregor	kendi	kendine	kaygılı	bir	ifadeyle,	"ama	böyle şeylere	değil.	Kiracı	beyler	nasıl	da	karınlarını	doyuruyorlar,	bense	burada
ölmek	üzereyim!" Tam	da	o	akşam	-Gregor	geçen	onca	süre	içinde	keman	sesi duyduğunu	hatırlamıyordu-	mutfaktan	keman	sesi	duyuldu.	Alt	kiracılar akşam	yemeklerini	çoktan	bitirmişlerdi,	ortadaki	eline	bir	gazete	alıp	diğer ikisine	birer	yaprak	vermiş,	sonra	da	arkalarına	yaslanıp	okumaya	ve purolarını	tellendirmeye	başlamışlardı.	Kemanın	sesi	duyulur	duyulmaz dikkat	kesildiler,	ayağa	kalkıp	parmak	uçlarında	holün	kapısına	kadar yürüdüler	ve	burada	birbirlerine	iyice	sokulup	ayakta	dikildiler.	Sesleri mutfaktan	duyulmuş	olmalıydı	ki	baba	seslendi:	"Beyler	müzikten	rahatsız mı	oldular	acaba?	Hemen	durdurabiliriz."	"Aksine,"	dedi	ortadaki, "küçükhanım	bizim	yanımızda	çalmak	istemezler	mi	acaba?	Burası	çok daha	rahat	ve	geniş	ne	de	olsa."	"Aa	rica	ederim,"	diye	seslendi	baba, kemanı	çalan	kendisiymiş	gibi.	Adamlar	odaya	geri	dönüp	beklemeye koyuldular.	Çok	geçmeden	baba	nota	sehpasıyla,	anne	notalarla,	kız	da kemanla	içeriye	girdiler.	Kız	kardeşi,	çalmak	üzere	sakin	sakin hazırlanmaya	başladı;	bundan	önce	odalarını	asla	kiraya	vermemiş	olan, bu	yüzden	de	alt	kiracılara	karşı	nezaketi	abartan	annesiyle	babası,	kendi koltuklarına	oturmaya	cesaret	edemediler;	baba,	sağ	eli	önü	ilikli	hizmetli ceketinin	iki	düğmesi	arasında,	kapıya	dayandı;	anneyse	adamlardan birinden	koltuğuna	oturma	daveti	aldı,	kadın	da,	koltuk	adamın	bıraktığı yerde	kalmış	olduğundan,	uzak	bir	köşede	oturmuş	oldu. Kız	kardeş	çalmaya	başladı;	anne	ve	baba,	her	biri	bulunduğu	yerden, dikkatle	kızın	ellerinin	hareketini	izlediler.	Müziğe	kapılan	Gregor	azıcık öne	doğru	çıkmaya	cesaret	etmiş,	kafası	neredeyse	oturma	odasındaydı. Son	günlerde	başkalarına	karşı	bu	kadar	az	dikkatli	davranmasına	pek şaşırmıyordu;	eskiden	bu	dikkatli	tutumuyla	gurur	duyardı.	Oysaki	özellikle şimdi	saklanmak	için	daha	çok	nedeni	vardı,	çünkü	odasının	dört	bir	yanını örten	ve	en	ufak	bir	harekette	havada	uçuşan	toz	yüzünden	kendisi	de tamamen	tozla	kaplıydı;	sırtında	ve	iki	yanında	iplikler,	kıllar,	yemek artıkları	kendiyle	birlikte	sürükleniyordu;	her	şeye	yönelik	bu	kayıtsızlığı, eskisi	gibi	günde	birçok	kez	sırtüstü	yatıp	halının	üzerinde temizlenemeyecek	denli	büyüktü.	Ve	bu	haline	rağmen,	oturma	odasının tertemiz	döşemesi	üzerinde	hafifçe	ileriye	doğru	çıkmaktan	korkmuyordu. Ona	dikkat	eden	de	yoktu	gerçi.	Aile	kendini	tümüyle	keman	dinlemeye vermişti;	alt	kiracı	beyler	ise,	başlangıçta	elleri	pantolon	ceplerinde,	kız kardeşin	nota	sehpasının	hemen	arkasında,	bütün	notaları	görecek	ve
kesinlikle	kız	kardeşin	rahatsız	olabileceği	kadar	da	yakınında durmuşlardı;	çok	geçmeden	de	başları	önlerinde	yarı	sesle	konuşa	konuşa pencerenin	önüne	geri	çekilip	burada,	babanın	endişeli	bakışları	altında, oyalandılar.	Hallerinden,	güzel	ya	da	eğlendirici	bir	keman	dinleyecekleri varsayımlarında	hayal	kırıklığına	uğramış	oldukları,	gösteriden	sıkıldıkları, rahatlarının	bozulmasına	sırf	nezaket	gereği	ses	etmedikleri	gayet	açıktı. Özellikle	de	içtikleri	puroların	dumanlarını	burunlarından	ve	ağızlarından üfleyişleri,	çok	sinirli	olduklarına	işaret	ediyordu.	Üstelik	de	öyle	güzel çalıyordu	kız.	Yüzü	yana	doğru	eğilmişti,	bakışları	takip	edercesine	ve	de hüzünle	portenin	üzerinde	geziniyordu.	Gregor	biraz	daha	öne	doğru süründü	ve	kız	kardeşinin	bakışlarıyla	belki	de	rastlaşmak	umuduyla	başını iyice	yere	yapıştırdı.	Müzik	onu	bu	kadar	etkilediğine	göre,	bir	hayvan mıydı	o?	Dört	gözle	beklediği	bilinmedik	besine	giden	yolun	kendini gösterdiğini	hisseder	gibi	oldu	Gregor.	Kız	kardeşinin	yanma	kadar sokulmaya,	onu	eteklerinden	çekip,	isterse	kemanıyla	birlikte	odasına gelmesini,	çünkü	onun	keman	çalışının	değerini	burada	bulunanlardan hiçbirinin	kendisi	kadar	takdir	edemediğini	söylemeye	kararlıydı.	Onu	artık asla	odasından	dışarıya	göndermeyecekti,	en	azından	kendisi	yaşadığı sürece;	korkunçluğu	ilk	kez	işine	yarasındı;	odasının	bütün	kapılarında aynı	anda	gözükecek	ve	saldırganları	geri	püskürtecekti;	kız	kardeşiyse zorla	değil,	gönüllü	kalacaktı;	kanepede	Gregor'un	yanında	oturacak, kulağını	da	ona	yaklaştıracaktı;	Gregor	da	ona,	kendisini	konservatuara gönderme	konusunda	son	derece	kararlı	olduğunu	ve	araya	bu	talihsizlik girmeseymiş	geçen	Noel'de	-Noel	geçmişti	herhalde,	öyle	değil	mi?-	bunu itirazlara	aldırış	etmeksizin	herkese	söylemeyi	düşündüğü	sırrını	verecekti. Bu	açıklamadan	sonra	kız	kardeşi	duygulanacak,	gözyaşlarını tutamayacaktı,	Gregor	ise	onun	omuzlarına	kadar	yükselip	-mağazaya gitmeye	başladığından	bu	yana	kurdele	ve	yaka	takmadığı-boynundan öpecekti. "Bay	Samsa!"	diye	seslendi	ortadaki	adam	babaya	ve	başka	tek	bir sözcük	dahi	söylemeksizin	işaret	parmağıyla	yavaşça	ileriye	doğru	hareket eden	Gregor'u	gösterdi.	Keman	sustu,	ortanca	kiracı	ilkin	başını	iki	yana sallayarak	arkadaşlarına	gülümsedi,	sonra	da	tekrar	Gregor'a	baktı. Babası,	Gregor'u	kovmak	yerine	öncelikle	alt	kiracıları	sakinleştirmenin daha	gerekli	olduğunu	düşünüyordu	görünüşte,	oysa heyecanlanmamışlardı	bile	ve	Gregor	bunları	keman	gösterisinden	daha fazla	eğlendiriyordu	sanki.	Hızla	adamların	yanma	gidip	kollarını	iki	yana açarak	onları	odalarına	sokmaya,	bir	yandan	vücuduyla	Gregor'u
görmelerini	engellemeye	çalıştı.	Bu	kez	gerçekten	de	biraz	kızdılar,	ancak babanın	davranışına	mı,	yoksa	Gregor	gibi	bir	komşuya	sahip	olduklarını bilmediklerini	şu	anda	öğrenmiş	olmalarına	mı	kızdıkları	pek	belli	değildi. Babadan	bir	açıklama	yapmasını	istediler,	onlar	da	kollarını	havaya kaldırdılar,	gerginlik	içinde	sakallarını	didikliyorlar	ve	yavaşça	odalarına doğru	geri	çekiliyorlardı.	Bu	arada	kız	kardeşi	aniden	kesintiye	uğrayan gösterisinin	ardından	içine	düştüğü	kendini	yitirme	duygusunu	üzerinden atmış,	keman	ve	yayı	bir	süre	boyunca	hareketsizce	sarkan	ellerinde tuttuktan	ve	hâlâ	çalıyormuşçasına	notalara	bakmaya	devam	ettikten sonra	bir	anda	kendini	toparlamış,	çalgısını	nefes	darlığı	yüzünden	bütün şiddetiyle	çalışan	akciğerleriyle	hâlâ	koltuğunda	oturmakta	olan	annesinin kucağına	koymuş,	ardından	da,	babasının	sıkıştırmasıyla	alt	kiracıların şimdi	daha	bir	hızlı	yaklaştıkları	yan	odaya	koşmuştu.	Kız	kardeşin deneyimli	elleri	altında	yataklardaki	yorgan	ve	yastıkların	güzelce havalandırılıp	düzenlendiği	görülüyordu.	Beyler	odaya	daha	girmeden	kız yatakları	hazırlamış	ve	odadan	çıkıvermişti.	Babası	yine	o	bildik dikkafalılığım	takınmış	ve	kiracılarına	her	şeye	rağmen	borçlu	olduğu saygıyı	büsbütün	unutuvermişti.	Sıkıştırdıkça	sıkıştırıyordu	adamları,	ta	ki ortancası	odanın	kapısında	ayağını	gümbürtüyle	yere	vurup	babayı	bu şekilde	durdurana	dek. "Bununla	açıklamak	isterim	ki,"	dedi	adam,	elini	havaya	kaldırdı	ve bakışlarıyla	anneyle	kız	kardeşi	de	aradı,	"bu	ev	ve	aile	içinde	hüküm süren	iğrenç	koşulları	dikkate	alarak,"	-burada	hızlı	bir	kararla	yere tükürdü-	"odamı	derhal	bırakacağım. Burada	oturduğum	günler	için	de	tabii	ki	en	ufak	bir	ödeme yapmayacağım,	aksine,	karşınıza	bazı	-inanın	bana-kolayca temellendirilebilecek	isteklerle	çıkıp	çıkmayacağımı	da	düşüneceğim daha."	Sustu	ve	bir	şey	bekliyormuşça-sma	dosdoğru	önüne	baktı. Gerçekten	iki	arkadaşı	da	birden	söze	girdiler:	"Biz	de	hemen	çıkıyoruz." Bunun	üzerine	kapı	tokmağını	kavrayıp	kapıyı	gürültüyle	kapadı. Baba	el	yordamıyla,	sendeleye	sendeleye	koltuğuna	gidip	çöktü; alışıldık	akşam	uyuklamalarından	birine	hazırlanıyor	gibiydi,	ama dengesizce	duran	başını	kuvvetle	yukarı	aşağıya	sallaması,	kesinkes uyumadığını	gösteriyordu.	Gregor	bütün	süre	boyunca,	alt	kiracıların	onu yakaladıkları	yerde	hareketsizce	yatmıştı.	Planının	başarısızlığı	nedeniyle yaşadığı	hayal	kırıklığı	ve	belki	uzun	süre	aç	kalmasından	kaynaklanan
zayıflık	da	hareket	etmesini	olanaksız	hale	getiriyordu.	Hemen	bir	an sonrasında	meydana	gelecek	genel	ve	yükünü	onun	üzerine	boşaltacak	bir yıkımın	bir	bakıma	kesin	gerçekleşeceğinden	korkarak	bekliyordu. Annesinin	titreyen	parmakları	altından	kayıp	kucağından	düşerek,	yankılı bir	ses	çıkaran	keman	bile	ürkütmedi	onu. "Sevgili	büyüklerim,"	dedi	kız	kardeşi	ve	giriş	niyetine	eliyle	masaya vurdu,	"bu	böyle	devam	edemez.	Siz	bunu	anlayamıyorsanız	da	ben anlıyorum.	Bu	canavarın	karşısında	kardeşimin	adını	ağzıma	almak istemiyorum,	bu	yüzden	de	sadece	şunu	diyorum:	ondan	kurtulmaya çalışmalıyız.	Biz,	insanın	olanakları	el	verdiğince	ona	bakmayı	ve katlanmayı	denedik,	bence	kimse	bize	en	ufak	bir	suçlamada	bile bulunamaz." "Yerden	göğe	haklı,"	dedi	babası	kendi	kendine.	Hâlâ	yeterince	nefes alamayan	annesi	elini	ağzına	götürüp	gözlerinde	zıvanasız	bir	ifadeyle, boğuk	boğuk	öksürmeye	başladı. Kız	hızla	annesinin	yanma	varıp	kadının	alnını	tuttu.	Kızın	sözleri	babayı daha	kesin	düşüncelere	yöneltmiş	gibiydi;	oturduğu	yerde	doğrulmuştu	ve alt	kiracıların	akşam	yemeğinden	beri	masada	duran	tabaklarının	arasında hizmetli	kasketiyle	oynuyor,	bir	yandan	da	arada	bir	kımıldamadan	duran Gregor'a	bakıyordu. "Ondan	kurtulmak	zorundayız,"	dedi	kız	bu	kez	sadece	babasını	hedef alarak,	çünkü	annesi	öksürük	yüzünden	bir	şey	duymuyordu,	"yoksa	ikinizi de	öldürecek,	bunu	görür gibiyim,	insan	bizler	gibi	ağır	işlerde	çalışmak	zorunday-ken	bir	de	eve gelip	bu	sonu	gelmez	eziyete	dayanamaz.	Ben	de	dayanamıyorum	artık." Derken	öyle	şiddetli	ağlamaya	başladı	ki,	gözyaşları	annesinin	yüzüne sıçrıyor,	o	da	bunları	mekanik	el	hareketleriyle	siliyordu. "Evladım,"	dedi	babası	üzüntü	ve	dikkat	çekici	bir	hoşgörüyle,	"iyi	de	ne yapalım?"	Kız	az	önce	ağlarken,	eskiden	duyduğu	güvenin	aksine	ele geçirildiği	çaresizliğin	işareti	olarak	omuz	silkti	sadece. "Bizi	anlayabilseydi,"	dedi	babası	soru	sorar	gibi;	kız	ağlamanın arasında	elini	hararetle	iki	yana	sallayarak	bunun	düşünülemeyeceğini söylemeye	çalıştı.
"Bizi	anlayabilseydi,"	diye	tekrarladı	babası	ve	gözlerini	kapatarak	kızın bunun	olanaksızlığına	dair	kanısını	kabullendi,	"o	zaman	belki	onunla uzlaşmaya	varılabilirdi.	Ama	böyle... "Gitmeli,"	diye	bağırdı	kız,	"bu	tek	çaremiz	baba.	Onun	Gregor olduğunu	kafandan	atmak	zorundasın	sadece.	Esas	felaketimiz,	onca zaman	buna	inanmış	olmamız.	Ama	nasıl	Gregor	olabilir	ki?	Eğer	Gregor olsaydı,	insanların	bir	hayvanla	bir	arada	yaşamasının	mümkün	olmadığını çoktan	anlar	ve	kendi	isteğiyle	çekip	giderdi.	O	zaman	bir	kardeşimiz olmazdı,	ama	yaşamaya	devam	ederdik	ve	onun	anısını	onurla	yaşatırdık. Oysa	şimdi	bu	hayvan	peşimizi	bırakmıyor,	kiracıları	evden	kaçırıyor,	belli ki	bütün	eve	el	koyup	bizim	sokaklarda	kalmamızı	istiyor.	Bak	işte	baba," diye	bağırdı	birden,	"yine	başlıyor!"	Ve	Gregor	için	tümüyle	anlaşılmaz	bir korkuyla	kız	kardeşi	annesinin	yanından	ayrıldı,	Gregor'un	yakınında kalmaktansa	annesini	feda	etmek	istiyormuşçasma	annesinin	koltuğundan kendini	adeta	uzağa	itip	babasının	arkasına	koşuverdi;	sadece	kızın davranışından	heyecanlanmış	olan	babası	da	ayağa	kalktı	ve	kızı koruyormuş	gibi	kollarını	onun	önünde	yarı	havaya	kaldırdı. Ama	Gregor	herhangi	bir	kimseyi,	hele	de	kız	kardeşini	korkutmayı kesinlikle	düşünmüyordu	ki.	Odasına	geri	gitmek	üzere	dönmeye başlamıştı	sadece,	ama	durumunun	acı	veriyor	oluşu	yüzünden,	zor dönüşlerde	başını	destek	olarak	kullanması	gerektiğinden	ve	bunu yaparken	de	başını	defalarca	kaldırıp	yere	vurduğundan	dikkatleri	üzerine çekiyordu.	Durup	çevresine	bakındı.	İyi	niyeti	anlaşılmışa	benziyordu; sadece	anlık	bir	korkuydu	duyulan.	Şimdi	hepsi	suskun	ve	üzüntüyle	ona bakıyordu.	Annesi	bacaklarını	öne	doğru	uzatıp	bitiştirmiş,	koltuğunda yatıyordu,	gözleri	halsizlikten	kapandı	kapanacaktı;	babası	ve	kız	kardeşi yan	yana	oturuyorlardı,	kız	kardeşi	elini	babasının	boynuna	koymuştu. "Belki	de	artık	dönmeme	izin	verirler,"	diye	düşündü	Gregor	ve	tekrar işe	koyuldu.	Zorlu	uğraşısı	yüzünden	derin	derin	nefes	alıp	vermesine engel	olamıyor,	sık	sık	dinlenmek	zorunda	kalıyordu.	Aynca	şimdi	onu sıkıştıran	da	yoktu,	her	şey	kendisine	oırakılmıştı.	Dönüşü tamamladığında	hemen	doğruca	geriye	yürümeye	başladı.	Kendisiyle odası	arasındaki	uzaklığın	büyüklüğü	karşısında	hayrete	kapıldı	ve	bu güçsüz	haliyle	kısa	bir	süre	önce	aynı	yolu	hani	hiç	farkına	bile	varmadan nasıl	katetmiş	olduğunu	bir	türlü	anlayamadı.	Devamlı	olarak	sadece	hızla sürünmeyi	düşündüğünden,	ailesinin	tek	bir	sözünün,	tek	bir	seslenişinin
onu	rahatsız	etmeyişine	neredeyse	hiç	dikkat	etmedi.	Kapıya	vardığında ancak	başını	çevirdi,	tümüyle	değil	elbet,	çünkü	boynunun	kaskatı	olmaya başladığını	hissediyordu,	arkasında	hiçbir	şeyin	değişmemiş	olduğunu görebildi	yine	de,	bir	tek	kız	kardeşi	ayağa	kalkmıştı.	Son	bakışı,	iyice uykuya	dalmış	olan	annesine	değdi. Odasına	girmesiyle	kapının	alelacele	kapanması,	sürgülenmesi	ve kilitlenmesi	bir	oldu.	Gregor	arkasındaki	bu	ani	gürültüden	öyle	bir	korktu ki,	çırpı	bacakları	ikiye	katlandılar.	Bu	kadar	acele	eden,	kız	kardeşiydi. Önce	ayağa	kalkıp	beklemişti,	sonrada	hızla	ileriye	fırlamıştı	-Gregor onun	geldiğini	duymamıştı	bile-	ve	"Nihayet!"	diye	bağırdı	annesiyle babasına,	anahtarı	kilidin	içinde	döndürürken. "Peki	ya	şimdi?"	diye	sordu	Gregor	kendi	kendine	ve	karanlıkta	etrafına bakındı.	Çok	geçmeden,	artık	hiç	mi	hiç	hareket	edemediğini	fark	etti. Buna	şaşırmadı,	esas	o	ana	kadar	bu	incecik	bacaklarıyla	gerçekten	de yerinden	kımıldayabilmesini	olağandışı	buldu.	Öte	yandan,	kendini öncesine	göre	daha	rahat	hissediyordu.	Gerçi	bütün	vücudu	ağrıyordu, ama	bu	ağrılar	giderek	hafifliyordu	ve	sonunda	hepten	geçip	gidecek	gibi geliyordu	ona.	Sırtındaki	çürümüş	elmayı	ve	tümüyle	yumuşak	tozla	örtük yangılı	bölgeyi	artık	hissetmiyordu	bile.	Ailesini	yoğun	bir	duygu ve	sevgiyle	düşünüyordu.	Yok	olması	gerektiğine	dair	düşüncesinde	belki kız	kardeşininkinden	bile	daha	kararlıydı.	Bu	boş	ve	huzur	verici düşüncelerle,	saat	kulesi	sabahın	üçünü	vurana	dek	oyalandı.	Pencerenin öte	yanındaki	genel	aydınlanmanın	başlangıcını	da	gördü.	Derken	başı isteği	dışında	tamamen	düştü	ve	burun	deliklerinden	son	nefesi	de güçsüzce	çıkıverdi. Sabah	erkenden	temizlikçi	kadın	geldiğinde,	-	her	ne	kadar	defalarca uyarılmış	olsa	da,	güçlü	kuvvetli	ve	aceleci	oluşundan	bütün	kapıları	öyle bir	çarparak	kapıyordu	ki,	onun	gelmesiyle	birlikte	evin	hiçbir	yerinde	rahat bir	uykunun	imkanı	kalmıyordu-Gregor'un	odasına	yaptığı	olağan	kısa ziyaretinde	önce	özel	bir	şey	bulamadı.	Gregor'un	yerde	böyle hareketsizce	kasten	yattığını	ve	küskünmüş	gibi	davrandığım	düşündü; onun	zekasından	her	şey	beklenirdi.	Kadın,	elinde	rastlantıyla	uzun	saplı süpürgeyi	tutuyor	olduğundan,	kapının	ağzından	Gregor'u	gıdıklamaya çalıştı.	Bundan	da	bir	sonuç	çıkmayınca	sinirlendi	ve	Gregor'u	biraz	daha içeriye	doğru	itti;	onu	hiçbir	karşı	koyma	olmaksızın	yerinden	oynatınca ancak	dikkatini	çekti.	Ama	işin	aslım	hemencecik	anlayınca	gözlerini
ardına	kadar	açtı,	usulca	ıslık	çalmaya	başladı,	ama	uzun	süre oyalanmadı,	aksine,	yatak	odasının	kapısını	sertçe	açıp	yüksek	sesle karanlığın	içine	doğru	bağırdı:	"Gelin	şuna	bir	bakın	hele,	gebermiş;	orada yatıyor,	geberip	gitmiş!" Samsa	çifti	yataklarında	doğrularak	oturup	temizlikçi	kadının	verdiği haberi	kavramaya	fırsat	bulamadan,	kadının	neden	olduğu	korkuyu yenmeye	çalıştılar.	Ama	bunun	ardından	Bay	ve	Bayan	Samsa,	her	biri kendi	tarafından	olmak	üzere,	hemen	yataktan	çıktılar,	Bay	Samsa yorganı	omuzlarına	koydu,	Bayan	Samsa	sadece	geceliğiyle	çıktı,	bu halde	Gregor'un	odasına	girdiler.	Bu	arada,	alt	kiracıların	eve taşınmalarından	bu	yana	Grete'nin	yattığı	oturma	odasının	da	kapısı açılmıştı;	hiç	uyumamış	gibi	tamamen	giyinikti,	soluk	yüzü	de	bunu kanıtlıyordu	sanki.	"Ölmüş	mü?"	dedi	Bayan	Samsa	ve	her	şeyi	kendisi yoklayabildiği	ve	yoklamadan	da	anlayabildiği	halde	soran	bakışlarla temizlikçi	kadına	çevirdi	başını.	"Öyle	olmalı,"	dedi	temizlikçi	kadın	ve kanıt	niyetine	Gregor'un	leşini	süpürgeyle	epeyce	yana	doğru	itti.	Bayan Samsa	süpürgeyi	tutmak	istercesine	bir	harekette	bulundu,	ama	tutmadı. "Öyleyse,"	dedi	Bay	Samsa,	"Şimdi	Tanrıya	şükredebiliriz."	Haç	çıkardı, üç	kadm	da	taklit	etti	onu.	Gözünü	ölüden	başka	yere	çevirmeyen	Grete, "Şuna	bakın,	ne	kadar	da	zayıfmış.	Uzun	zamandır	bir	şey	yemiyordu	ne de	olsa.	Yiyecekler	içeri	girdiği	gibi	gerisin	geri	dışarıya	çıkıyorlardı." Gregor'un	gövdesi	gerçekten	de	tamamen	yassı	ve	kuruydu,	küçük bacakları	tarafından	artık	yukarı	kaldırılmadığından	ve	gözü	çelen	başka bir	şey	de	olmadığından,	bu	aslında	ancak	şimdi	fark	ediliyordu. "Grete,	gel	biraz	yanımızda	kal,"	dedi	Bayan	Samsa	melankolik	bir gülümsemeyle	ve	Grete	leşe	bakmaktan	vazgeçmeksizin	annesiyle babasının	peşi	sıra	yatak	odasına	gitti.	Temizlikçi	kadın	kapıyı	kapayıp pencereyi	ardına	dek	açtı.	Sabahın	ilk	saatleri	olduğu	halde	serin	havaya hafif	ılıklık	karışmaktaydı.	Martın	sonuydu	ne	de	olsa.	Üç	alt	kiracı odalarından	çıkıp	şaşkınlık	içinde	kahvaltılarına	bakındılar;	onları	kimse düşünmemişti.	"Kahvaltı	nerede?"	diye	sordu	ortancası	asık	suratla temizlikçi	kadına.	Berikiy-se	parmağını	ağzına	götürüp	ardından	da alelacele	ve	sessizce	beylere	Gregor'un	odasına	gelmelerini	belirtmeye çalıştı.	Geldiler	de	ve	elleri	hafif	yıpranmış	ceketlerinin	ceplerinde,	şu anda	iyice	aydınlanmış	odanın	içinde,	Gregor'un	cesedinin	çevresinde durdular.
O	anda	yatak	odasının	kapısı	açıldı	ve	Bay	Samsa	hizmetli üniformasıyla	kapıda	göründü,	bir	kolunda	karısı,	diğerinde	kızı	vardı. Hepsinin	gözü	ağlamaktan	kızarıktı	hafif;	Grete	yüzünü	ikide	bir	babasının koluna	gömüyordu. "Evimden	derhal	çıkın!"	dedi	Bay	Samsa	ve	iki	kadını	bırakmaksızın kapıyı	işaret	etti.	"Ne	demek	istiyorsunuz?"	dedi	beylerin	ortancası	hafif bir	telaşla	ve	gülümsedi	yapmacık	bir	ifadeyle.	Öbür	ikisi	ellerini arkalarında	sürekli	birbirlerine	sürtüp	duruyorlardı;	tıpkı	kendilerinin	lehine sonuçlanması	gereken	bir	tartışmayı	sevinçle	bekliyormuş	gibi.	"Ne söylüyorsam,	onu,"	diye	yanıtladı	Bay	Samsa	ve	iki	refakatçisiyle	birlikte aynı	çizgi	üzerinde	kiracıya	doğru	yürüdü.	Adam	başta	sesini	çıkarmadan durup	yere	baktı,	sanki	akimdan	geçen	şeyler	yeni	bir	düzene	giriyorlardı. "Gidiyoruz	o	halde,"	dedi	ve	ardından,	aniden	etkisi	altına	girdiği	bir alçakgönüllülükle	bu	karan	için	dahi	yeni	bir	onay	beklercesine	Bay Samsa'ya	baktı.	Bay	Samsa	gözlerini	iri	iri	açıp,	birkaç	kez	başını	sadece kısaca	yukarı	aşağıya	sallayarak	adama	baktı.	Bunun	üzerine	adam gerçekten	apar	topar	uzun	adımlarla	hole	gitti,	iki	arkadaşı	bir	süreliğine gayet	sakin	ellerle	konuşmaya	kulak	vermişken,	şimdi	adeta	hoplayarak onun	peşine	takıldılar,	Bay	Samsa	kendilerinden	önce	hole	girer	ve liderleriyle	olan	bağlantılarını	koparır	korkusuyla.	Holde	üçü	birden askıdan	şapkalarını	aldılar,	baston	kovasından	bastonlarını	çekip çıkardılar,	bir	şey	söylemeksizin	eğilip	evi	terk	ettiler.	Bay	Samsa, göründüğü	kadarıyla	tümüyle	temelsiz	bir	güvensizlik	duygusu	içinde,	iki kadınla	birlikte	evden	dışarıya,	koridora	çıktı;	hep	birlikte	tırabzana yaslanıp	üç	adamın	gerçi	yavaş,	ama	durmaksızın	uzun	merdivenden aşağıya	inişlerini,	her	kat	arasında	merdiven	boşluğunun	belli	bir kıvrımında	kaybolup,	bir	an	sonra	tekrar	ortaya	çıkışlarını	seyrettiler; derine	ulaştıkça	Samsa	ailesinin	onlara	ilgisi	de	giderek	azalıyordu	ve başının	üzerinde	gururla	dimdik	taşıdığı	sepetiyle	bir	kasap	kalfası	önce onlara	doğru,	sonra	da	onları	geçip	yukarı	doğru	çıkarken,	Bay Samsa	kadınlarla	birlikte	çok	geçmeden	tırabzanların	başından	ayrıldı	ve hep	beraber,	rahatlamışçasma,	evlerine	girdiler. Bu	günü	dinlenmeye,	gezintiye	ayırmaya	karar	verdiler;	böyle	bir	arayı sadece	hak	etmemişlerdi,	buna	kesinlikle	ihtiyaçlan	da	vardı.	Böylece masanm	başına	oturup	üç	tane	özür	mektubu	yazdılar;	Bay	Samsa	kendi müdürlüğüne,	Bayan	Samsa	kendisine	siparişleri	verene,	Grete	de	işyeri sahibine.	Mektupların	yazımı	sırasında	temizlikçi	kadm	sabah	işlerinin
bittiğini	ve	gidiyor	olduğunu	söylemek	üzere	içeri	girdi.	Üç	mektup	yazarı önce	kadına	hiç	bakmaksızın	sadece	başlarını"	salladılar,	temizlikçi	kadm hâlâ	gitmeyince	ancak	başlarını	kaldırıp	kızgın	bir	ifadeyle	baktılar.	"Eee?" diye	sordu	bay	Samsa.	Temizlikçi	kadm	gülümseyerek	kapıda	dikiliyordu; sanki	aileye	büyük	bir	müjde	verecekti	de	bunu	ancak	adamakıllı	sorup öğrenmeye	kalktıklarında	yapmak	istiyor	gibiydi.	Şapkasının	üzerindeki neredeyse	dik	duran	ve	Bay	Samsa'nm	kadının	işe	girdiğinden	bu	yana sinirine	dokunan	küçük	devekuşu	tüyü	hafifçe	dört	bir	yana	doğru sallanıyordu.	"Söyleyin	bakalım,	ne	istiyorsunuz?"	diye	sordu	Bayan Samsa,	temizlikçinin	en	çok	çekindiği	kişi	oydu.	"Evet,"	diye	yanıtladı	kadm ve	içten	gülmesi	yüzünden	konuşmasına	hemen	devam	edemedi,	"şey, efendim,	yandaki	şu	şeyin	nasıl	yok	edileceğini	siz	hiç	düşünmeyin.	Onu ben	hallettim	bile."	Bayan	Samsa	ve	Grete	tekrar	mektuplarına	eğildiler, yazmaya	devam	etmek	istiyorlardı	sanki;	temizlikçi	kadının	bütün	her	şeyi en	ince	ayrıntısıyla	anlatmaya	başlayacağını	fark	eden	Bay	Samsa,	elini ona	doğru	uzatarak	kararlı	bir	şekilde	kadını	susturdu.	Gelgel	elim	kadm anlatmasına	izin	verilmediğini	anlayınca,	acelesi	olduğunu	hatırlayıp gücenmiş	olduğunu	hissettirerek,	"Hadi	kalın	sağlıcakla,"	dedi,	aniden döndü	ve	arkasından	kapıyı	vahşice	çarparak	evden	çıktı.