Uluslararası piyasalarda pamuk fiyatlarında düşme eğiliminin devam edeceği yönündeki açıklamalara tepki geldi.
Pamuk fiyatının düşeceği yönündeki açıklamalara Türkiye pamuk piyasasından tepki geldi. Dünyada pamuk üretiminin düşeceğini, Çin'in ithalata devam edeceğini belirten sektör temsilcileri, fiyatların New York Borsası'nda seyrettiği 86 cent seviyelerinden fazlaca sapmayacağını hatta bir miktar artış olacağını öne sürdüler.
Pamuğun 70 cent seviyesine ineceği iddialarına karşı çıkan sektör temsilcileri, iklim koşullarına da dikkat çekerek, Türk çiftçisine acilen daha yüksek miktarda destek sağlanmasını istediler. Ulusal Pamuk Konseyi Başkanı Barış Kocagöz, Türkiye'nin yanı sıra dünyada pamuk üretiminin azalma yönünde olduğunu, dolayısıyla Türkiye'nin daha fazla pamuk ithal edeceğini söyledi. Şu anda dünya üretiminin ne kadar azalacağıyla ilgili bir bilinmezlik olduğunu, yüzde 9 mu, 15 mi olacağının ortaya çıkmadığını dile getiren Kocagöz, "Belirsizlik 3 aya kadar kalkar. Düşüşün yüzde 10 seviyesinde olacağını düşünüyorum" dedi. Kocagöz, Çin'in kritik stokunu koruyacağını ve gelecek sene hiç stoku yokmuş gibi alımlara devam edeceğini düşündüğünü vurgulayarak, şunları kaydetti: "Dünya stoklarında şişme olmayacak. Tam tersine pamuk fiyatlarının daha iyi olacağını düşünüyorum. Bu sene, geçen yıl üreticinin yaşadığı piyasadan daha iyi bir piyasa olacağına inanıyorum. Pamuk fiyatlarına ilişkin şu andaki eğilimin önemi yok. Gelecek sene hasat sezonu tüm dünyada eylülde başlar, aralık ayı sonuna kadar devam eder. Şu anda dünya pamuk piyasasında herhangi bir düşüş eğilimi yok. Çin'in mal alıp almayacağına ilişkin spekülasyon var. Benim öngörüm, Çin'in alımlarını gelecek sene de durdurmayacağı ve alımlara devam edeceği yönünde. Dolayısıyla stokların azalmaya devam edeceğini düşünüyorum. Bu da daha iyi bir piyasa gösterecek."
Çalışkan: Çin'in ithalat yapmaması mümkün değil
Adana Ticaret Borsası Başkanı ve Ulusal Pamuk Konseyi Yönetim Kurulu Üyesi Muammer Çalışkan da, borsada fiyatların tahminler üzerine oluştuğunu, pamukta fiyatın 70 cente gerilemesi öngörüsünün çok zayıf olduğunu belirterek, "Çünkü şu anda New York Borsası'nda pamuğun libresi 86- 87 centlerde. Eğer 70 cent olacaksa pamuğa para verenler neden yüzde 20-25 daha fazla para versinler. Demek ki pamuğun fiyatı 70 cente düşecek görüşü rağbet görmüyor" diye konuştu. Dünyada 18 milyon ton civarındaki stokun, 10 milyonunun Çin'in elinde olduğunu anımsatan Çalışkan, "Ağır basan bir görüş, 'Çin'in elinde bu kadar stok var. Bir de kendi çiftçisini destekliyor. Bu nedenle piyasaya pamuk vererek pamuk fiyatlarının düşmesine sebep olması akıllıca gelmiyor' diyor. Borsada para verenler, fiyatların düşeceği görüşüne itibar etmiyor" şeklinde konuştu. Çalışkan, şunları kaydetti: "Çin'in Dünya Ticaret Örgütü'ne 1 milyon ton pamuk ithalat yapacağı konusunda taahhüdü var. Bu 2.5 milyon tonun üzerine çıkıyor. Asgari taahhüdünü hep aşıyor. Şu anda Çin hükümeti kendi sanayisine 3 balya yerli pamuk kullanana, 1 ton dışardan ithalat izni verdiğini açıkladı. İçerde fiyat dışardan yüzde 30 fazla. Mutlaka sanayici ithalat yapacak. Dolayısıyla Çin'in ithalat yapmaması söz konusu değil."
Çalışkan, 2 yıl önce pamuk fiyatlarının 2.40'dan 5-5.5 dolara çıktığını belirterek, "Amerikan firmaları Türk iplikçilerine 'pamukta düşüş bekliyoruz' görüşünü empoze ettiler. Türkalıcılar da fiyatlarını fikslemedikleri için 2.40 yerine 5-5.5 dolardan pamuk aldılar ve büyük ölçüde zarar ettiler" hatırlatmasını yaptı. Çalışkan, şu anda Türkiye'de tohum satışlarından edindikleri intibaa göre ekimde yüzde 25 kadar düşüş olduğunu, böyle giderse önümüzdeki yıl 1 milyon ton ithalat gerekeceğini ve buna ödenecek paranın da 2.2 milyar dolar olduğunu söyledi. Çalışkan, Türkiye'de üretimin artması için de bir öneri getirerek, "Sadece pamuk yetişen yerlerde mısıra daha az destek verilebilir" dedi.
Şahin Pamuk Alım Satım Limited Şirketi Yönetim Kurulu Başkanı B. Cahit Bingöl de, şu anda dünyadaki devir stokları, uluslararası piyasanın spekülatif hareketleri ve dövizdeki kur savaşlarının tüm emtia fiyatlarını aşağı çektiğini belirterek, "Bu nedenle pamuk fiyatı da aşağı çekiliyor. Startejik hammadde olarak kabul edilen pamuğu tüm dünya ekmeye devam ediyor. Türkiye'de ise son yağışlarla birlikte geçen yıla oranla ekim alanında yüzde 30 düşüş oldu. İklim olumsuzlukları hem pamuk hasadını geciktirecek. Hem kaliteyi, hem de verimi düşürecek" dedi.
Bu yüzden pamuk üreticilerinin gelecek sene için daha iyi fiyatlarla desteklenmesi, sanayinin itici gücü olan konfeksiyon ve iplik ihracatçısının elini güçlendirmesi açısından desteğin tarladan başlayarak her kademede yukarı doğru taşınması gerektiğini vurgulayan Bingöl, "Unutulmalıdır ki bu ülkede pamuk biterse, tekstil de biter" dedi. Bingöl, pamuk fiyatlarının önümüzdeki dönemde stabil kalacağını, haziran ayından sonra dünyadaki ekim alanları ve üretimle ilgili tahmin ve raporlar ortaya çıktıktan sonra yukarı doğru tırmanacağı belirterek, "Yeni sezona 100-105 cent libre aralığında gireceğimizi tahmin ediyorum" diye konuştu.
Akdeniz Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçı Birlikleri Başkan Yardımcısı Fatih Doğan da, ortalama pamuk fiyatlarının şu anda 85-86 cent olduğunu, genel kanaatlerinin 10 cent yukarı da çıkabileceği, aşağıya da inebileceği yönünde olduğunu söyledi. Dünya pamuk üreten ülkelerin resmi kuruluşlarının temsil edildiği Uluslararası Pamuk Danışma Kurulu istatistiklerinde bu sezon ortalama pamuk fiyatının 88 cent libre, gelecek mahsulün de 122 cent libre olabileceği yönünde olduğunu savundu. Çin'in ithalat taahhüdünü ve iç piyasasını desteklemesini anımsatan Doğan, "Bunları düşündüğünüzde fiyatların yukarı doğru gitme ihtimali daha yüksek. Aşağıya da gidebilir, borsa emtiası. Pamukta da dedikoduların rolü çok önemli. Şu anda içerde ıstırap yaşıyoruz. Zaten üretim düşük. Bunun üzerine fiyatların düşeceği beyanları çiftçileri 'eksem mi ekmesem mi' ikilemine düşürüyor" diye konuştu. Doğan, şu anda dünyada pamuk üretimi tek artan ülkenin Hindistan olduğunu söyledi.
Atar: Türkiye'de pamuk rekor derecede azaldı
İzmirliler Pamukçuluk sahibi Ahmet Atar da bir açıklama yaparak, Türkiye'de şu anda pamuğun rekor derecede azalmasıyla beraber haziran ve temmuz aylarında pamuğun 95 cent libreyi bulmasını beklediklerini söyledi.
Powell: Çin'in tavrı belirleyici olacak
Uluslararası Pamuk Konseyi ve Cotton Incorporated Türkiye Program Direktörü Marsha Powell, DÜNYA Gazetesi'ne 15 Mayıs'ta yaptığı açıklamada, önümüzdeki günlerde oluşacak pamuk fiyatının özellikle Çin hükümetinin pamuk politikasına bağlı olduğunu vurguladığını anımsatarak, ek bir açıklamada bulundu: "Pamuğun gelecekteki fiyatlarını etkileyecek pazarın en önemli özelliği, Çin'in pamuk politikası. Çin politikasının nasıl şekil alacağını henüz bilmediğimizdenpamuk fiyatlarının gelecek aylarda nasıl değişeceğini bilmemiz zor görünüyor. Birkaç ülkede pamuk üretimi muhtemelen düşecek olmasına rağmen, bizler, toplamda dünya pamuk üretimi 2013-14 için de global pamuk
tüketimden fazla olacağını biliyoruz. Bu da, gelecek sezonda küresel olarak tüketicilerin tadını çıkarmaları için yeterince pamuğun bulunması gerektiği anlamına gelmektedir."