E-kitap: Yerel ve Küresel Boyutlar. Serdar Katipoğlu - PDF
Download "E-kitap: Yerel ve Küresel Boyutlar. Serdar Katipoğlu"
1 E-kitap: Yerel ve Küresel Boyutlar Serdar Katipoğlu
2 giriş Aydınlanma dönemin insanlığa ve uygarlığa kazandırdığı ve bizim de bugün içinde sektör olarak çalıştığımız kütüphaneler 90 lı yıllardan beri kendi aydınlanmasını online ve kesintisiz yaşamaktadır. Aydınlanma dönemi müze, kütüphane ve arşivi kültürel kurumlar olarak topluma sunmuştur. Bilgiyi sınıflamıştır. Bu üç kurumun varlık nedeni sınıflandırılmış bilgidir.
3 Ayrıca, bu üç kurum tarihsel bağlamda ticari pazarın ortak üretim ve tüketim öğesidir. Bu üç kurum, bugün AB de ortak bir kültürel sektörüdür. AB nin resmi tanımlı kültür politikasının içindedir. Bu online sürekli devrim başladığı ve başlattığı kavramlar ve uygulamalar; hepimizin yakından müşteri ve meslektaş olarak bildiğimiz; elektronik ve dijitalliktir.
4 Bu devrim bugün de ticari, kültürel boyutlarıyla online olarak tüm hızıyla küresel ölçekte sürmektedir. Bilgi-belge yöneticiler, dernekleri, akademi ve şirketler bu küresel olgunun oyuncularıdır. Başrol şirketlerindir. yerel ise; kendince, özgün ve basit uygulamalarla ve maalesef standartlara yakın ama profesyonel standartlarda olmayan bir uğraşı içinde üretim kaygısını gerçekleştirme çabasındadır.
5 veritabanları Biz, bu online süreç içinde veritabanlarıının gelişimine bakalım. Özellikle kitap ve dergi veritabanları Döneminin başlarında kitap ve dergi, makale künye bilgileri veren veritabanları süreç içinde bilgiyi tam metin (full text) vermeye başladı. içerik ve içeriği taşıyan teknoloji birbirinden hiç ayrılmadı. Ama ilişkilerini hep zenginleştirerek bugünlere geldiler. Bugün birlikteliklerini PDF, EPUB olarak sürdürdüklerini görmekteyiz. EPUB 3 yakında piyasaya sürülmesi beklenmektedir.
6 İçerik ve teknolojiyle ilişkiyi bir arada tutan en kuvvetli bağ sınıflamadır. Bilgi yöneticisi bilgiyi derler, sınıflar ve sunar ve veya eriştirir. Sınıflama, yaşadığımız, çalıştığımz bu online süreçte zümrüdü anka kuşu gibi kendini tekrar var etmekte ve belirleyici bir egemen güç olmaktadır. Bunu mesleğin başarısı, bilgi belge pofesyonellerinin başarısı olarak görmeliyiz. Sınıflama sürecinde bugün MARC kendini, metadata standartlarını kendine ekliyerek geliştirmektedir.
7 RDA ile AACR2 çatışmanın şiddetleneceği ve RDA nın bu sürecin galibi olacağı literatür tarafından öngörü olarak belirtiliyor. Çelişik olsa da, bu söz konusu durum bilgi-belge profesyonellerinin ve akademik bölümlerinin ve de bilgi üreticisi şirketlerin yeni olası bir savaş ve barış alanı olacağı gibi gözükmektedir.
8 Bu veritabanları dönemini başından bugüne Pazar ve Ürün olarak ele alalım. E-kitap veri tabanları üzerinde duralım. Online devrim içinde, küresel derleyicilerin topladığı e-kitap önce tek tek parekende gibi satılmak istendi ama sonra veri tabanı mantığına uygun olarak tüm e-kitaplar bir arada toptancı anlayışıyla daha ucuza ve abonelik uygulamasıyla piyasaya sürüldü. Tek e-kitap ve toplu e-kitap pazarlama anlayışı diyalektik bir ilişki içinde piyasada işlevlerini sürdürmektedir. Üret ve aynı şeyi bir daha üret bu postmodern online çağın ana sloganı olduğundan, e- kitaplar tek tek e-kitap olarak bu kez platformlar üzerinde kütüphanelere sunulmaya başlandı.
9 Bulutlama sisteminin ilk ve öncü örneklerini bir olgu olarak bu süreç içinde görüyoruz. Bazı üniversite ve akademik dernekler yayınladıkları e-kitap dermelerini küresel firmaların host larında abonelik olarak satışa sundular. Eylem, küresel firmalarca sürdürülen bir performanslar dizisidir. Bütün e-kitaplar İngilizce dilinde. Şimdi yeni içerikler ve diller modası ve gerçeği başlamaktadır. İspanyolca gibi bazı uygulamalar mevcuttur.
10 Hiperkitap: yeni bir olgu Buraya kadar anlattığım her şey ister istemez günümüzün küresel çerçevesi içinde yerini alıyor. Ve o her şey uluslararası standartlarla kendisini ortaya koyuyor. Bilgi belge mesleğinin küresel boyutuna yerelden hem yanıt hem de katkı Türkiye den geliyor. Hiperkitap tan geliyor. Yabancı firmalarca bir çok kez vurgulanan ve somut bir gerçeklik olan Türkiyenin bizim sektörümüz için olağanüstü ve çekici bir pazar olduğu analizi, Hiperkitabı da bu yönde hareket etmeye itmiştir.
11 Bu tespiti bir yıl önce yapan Hiperlink stratejik hedefini de, Teknolojide kalite-içerikte kalite sloganıyla belirlemiştir. Bu hedef, ilk olarak ve bir ipucu olarak ANKOS toplantısında yapılan sunumda açıklanmıştır. Hiperkitap, önümüzdeki kısa bir dönem içinde, küresel partnerle, uluslararası standartlarda, küresel teknoloji aracılığıyla Türkiye ve dünya da tüm kullanıcılara bilgiye erişim olanağı sunacaktır. Bu teknolojik büyük değişimi, hemen içerikte zenginleşme devam edecektir.
12 Biraz önce bahsettiğim; İçerik ve teknolojiyle ilişkiyi bir arada tutan en kuvvetli bağ sınıflamadır cümlesinin anlamını, Hiperkitabın yaşadığı teknolojik sıçrama sürecinde gayet iyi yaşadık. Bizim bilgi belge mesleği ve sektörümüz entelektüel teknolojide uluslarası standartlarda olmalıdır. Hiperkitap veritabanlarının dünyadaki gelişmelerine paralel ve aynı zamanda daha ileri boyutta teknolojik ataklarına devam edecektir.
13 Bu yıl Türkiye den ilk kez Hiperlink yıllardır yapılmakta olan Online Information (2011) da stand açmıştır.
14 ve Hiperkitap ı bir Case Study olarak sunmuştur. teşekkürler