Alman Edebiyatının kilometre taşlarından biri olan Karl May Aachen`da Eurotürk derneğinin girişimi ile araştırmacı yazar Anton Josef Dierl tarafından incelenerek ilgilenenlere bir konferansla sunuldu.
„Karl May ve Osmanlı İmparatorluğunun son dönemi“ ismini taşıyan Konferans izleyicilerden büyük alkış aldı ve konferansın sonunda sert argumanların dile getirildiği bir tartışma ortamı meydana geldi.
Araştırmacı Anton Dierl, Karl May`ın roman türünde 74 kitap yazdığını bunlardan 24’ünün Orienti anlattığını, 18’inin Osmanlı İmparatorluğu Coğrafyası dahilindeki ülkelerde geçtiğini söyledi. Osmanlı İmparatorluğu coğrafyasındaki romanlarını buraları hiç görmeden kaleme aldığını anlatan Dierl, yazdıklarının bu kadar başarılı olmasından dolayı yayın evlerinin kendisine 1899 kışında başlayıp 1900 yılının Güz aylarına kadar süren bir gezi hediye ettiğini; kuzey Afrika Ülkeleri, Irak, güney İran, İndonezya ve dönüşte orta doğu ülkeleri ve İstanbul`a da uğradığını, burada gezi notları tuttuğunu anlattı. Gezi notlarında Türklerle kontak kurduğunu, Camileri ziyaret ettiğini, Sultanın Selamlık odasına kabul edildiğini yazan Karl May türkler hakkında „Türk ruhen iyi bir insan“ notunu düşmüş dedi.
Karl May`ın kitapları hakkında bilgiler veren Dierl, kitaplarda canlandırılan tipler arasında Türkler, Arnavutlar, Kürtler, Araplar, Osmanlının hizmetine girmiş Almanlar ve diğer Avrupalılar hakkında positif ve negatif yönleri ile örnekler verdi.
Osmanlının son dönemine kadar yabancıların Osmanlının hizmetine girip yüksek makamlara geldiğini tek şartın ise İslamiyeti kabul etmeleri gerektiğini söyleyen Dierl sanıldığı gibi bütün yabancıların sünniliği seçmediğini de vurguladı. Romanlarda geçen Krüger Bey, Emin Paşa ve Osman Paşa’nın hakikaten yaşamış olduğunu söyledi.
Anton Dierl Karl May`ın Alman dili ve edebiyatını „ben“ formunda çok güzel kullandığını, almanca anlatımına hayran olduğunu fakat kitaplarında gizli bir anti-İslam, anti-Türk, anti-Arap düşüncesi olduğunu keşfettiğini söyledi.
Karl May`ın kitaplarında İslam’da kadının ruhu olmadığını, sadece erkeklere hizmet için var olduğunu, cennete de cehenneme de gitmeyeceğini yazdığını bunda tamamen yanıldığını, Kur’an da böyle anlatılmadığını söyledi. Ayrıca Karl May Hıristiyanlıkta kadınların daha çok hakları ve hürriyetleri olduğunu yazmasının yanlış olduğunu burada (konferansda) tartışma konusu olmayacağını bu günkü Almanya’daki kadın hak ve hürriyetlerinin o günkü hırıstiyanlık anlayışına ve kiliseye dayandırılmaması gerektiğini söyledi.
„LICHTE HÖHEN“ isimli kitapta İsa Peygamber ve Muhammed peygamberin resminin çizildiğini; İsa Peygamberin güzel, munis, ışıklar içinde tasvir edilirken Muhammed Peygamberin karanlık bir tip şeklinde , uzun sakallı, saçları dökük, vücudunun üst kısmı çıplak, kılıcına sarılmış tasvir edilip altında „Christus oder Mohammed“ İsa veya Muhammed yazıldığını, veya kelimesinin Hz. Muhammedi İsa Peygamber karşısında karşı taraf gösterdiğini, İslamın sevgisiz bir din gösterildiğini, Hz. Muhammedin saldırgan, öç alan, (falsche Prophet) yanlış (sahte) Peygamber olduğunu Karl May`ın kitaplarında üstü kapalı anlatıldığını söyledi.
Anton Dierl Kitaplarda geçen roman kahramanlarında almanların yüz de yüz asil insanlar, diğer Avrupalıların yarı asil, romanlardaki müslümanların (Verbrecher, Schurke: haydut) gösterildiğini anlatarak Osmanlı nın hizmetine girmiş Avrupalıların iç dünyalarının hıristiyan olduğunu onun için iyi olduklarını Karl May`ın yazdığını anlattı.
Orient de ki hıristiyanların şayet Roma ile birlikte olurlarsa iyi güçlü olacaklarını değilse güçlü olmayacaklarını bir işe yaramayacaklarını Karl May`ın anlattığını, aynı sözleri Bavyera da geçen okul yıllarından Katolik ve Kilise Tarihi derslerinde anlatıldığını çok iyi hatırlıyorum dedi.
Karl May`ın Katholik bir Hıristiyanmış gibi gözüktüğünü, İstanbul dönüşü sonrasında karısı Emma`yı boşayıp başka kadınla evlenmesiyle kendini ele verdiğini, katholik basım evleri ile arasının açıldığını, birbirlerini mahkemeye verdiklerini anlattı. Karl May`ın Katholik inancına ters düşen eşinden ayrılması sonucu hakkında araştırmalar yapılmasından sonra gençliğinde hırsızlık, ateşe verme, dolandırma suçlarından 7 sene hapiste yattığı, hapis yıllarının 4 senesinin ıslah evinde geçtiği meydana çıkmış.
Ama Karl May o yıllar içeride olduğuna sevinmiş bile. En azından başını sokabilecek bir yeri, karnını doyuarabilecek yemeğı varmış.
Romanlarında hırsızlık, ateşe verme , dolandırma, gibi olaylar sık sık geçmekte diyen Dierl, Karl May`ın içeride geçirdiği 7 seneyi en iyi şekilde değerlendirdiğini, kendini eğitime verip Orient Araştırma Merkezi olan Leipzig Kütüphanesinden çok iyi değerlenmeyi bilmiş dedi. 1900 yılından sonraki romanlarında katholik basım evlerine ters düşmesine rağmen o yıllardaki katholik düşünce tarzını devam ettirmiş.
Konuşmacı Dierl, Katholik Kilisesinin 1965-67 yılları arasında İslam dünyası ve başka dinlere bakış açısını değiştirdiğini fakat Karl May`ın kitaplarının kütüphanelerde bulunduğunu, hala satıldığını, bilinç altında ön yargıların bu yolla devam ettiğini söyledi. Sadece bu sebepten Karl May benim gözümde muteber biri değildir dedi.
Konferans sonunda daki diyalog kısmında günümüzdeki yabancı düşmanlığının sebeplerinden Karl May sadece bir damladır diyen alman dinleyicilerde vardı.
EkteResim: Konferansı veren Anton Dierl ve Dr Okan Akın Diyalog bölümünü birlikte yönettiler.