Bi Bryan Adams Vardı, N'oldu Ona?
Evren Ünal - 1 Ağustos 2010
Çocukluğu ve ilk gençlik yılları 90'ların başına denk gelenler bilirler; MTV'nin ülkemizde normal antenli yayından çektiği dönemler (yanlış hatırlamıyorsam sonraları o frekans yerini Kral TV'ye bırakmıştı) global müziğe en kolay ve rahat ulaşılan dönemlerdi. Sabahlara kadar Bendeniz'in klibi yayınlanacak ya da Hovarda Emel ilk 10'a girecek diye bekler dururduk. Blue Jean dergisinin de gazlamasıyla ülkemizde yayılan "poster çocuğu" modası rock yıldızlarından tutun da Emrah, Burak Kut gibi isimlerin de deri ceket ve yırtık kotlarla "cool" pozlar verip duvarlarımızı süslemesine kadar varmıştı. Hatta Bir gazetede birebir ebatta Emrah posteri verilmişti. (Hatırlamayan liselidir! :))
Neyse, asıl konumuza gelirsek; hard rock ve heavy metal'in popülerleşmesi Axl Rose, Jon Bon Jovi gibi isimlerin yanında Kanadalı "temiz çocuk" Bryan Adams'ın da ön plana çıkmasına sebep olmuştu. Robin Hood filmine yaptığı şarkı, İngiltere listelerinde 16 hafta 1 numarada kalması, çatallı ve yumuşak sesi, ve "bad-boy" luktan uzak rocker imajı şöhretini perçinleyen en büyük etkenlerdi.
Hard rock ve heavy metal'i yeni keşfeden yeni yetmelerin yıllardan beri düştüğü bir yanılgı vardır. Guns N' Roses'ı November Rain'den, Metallica'yı Nothing Else Matters'dan ibaret sananların düştüğü bu yanılgı taa Deep Purple günlerine kadar uzana gelen tartışmalara sebep olmuş ve halen de olmaya devam eder.
Bryan Adams hakkında düşülen en büyük yanılgı da "Everything I Do" şarkısından ibaret olduğunu sanmaktır nitekim. Aslında bu şarkıyla gelen patlamayla birlikte kendini daha çok "ballad" konseptine yönlendirdiği için insanların onu zihinlerinde "aşırı slow" olarak değerlendirmesi normal bir durum. Hâlbuki sanatçının diskografisine göz gezdirip 80'li yıllardaki işlerini kurcalayanlar aslında ne kadar "rock 'n' roll" bir adam olduğunun farkına varır. Kaldı ki "Everything I Do" şarkısının bulunduğu albüm "Waking Up the Neighbours" un sertliği ve "Def Leppard" sound'una yakınlığı da prodüktörü Robert John "Mutt" Lange'in etkisindendir. Ama maalesef tek bir şarkının gölgesinde kalan bir albüm olmuştur.
Adams'ın 80'ler diskografisine göz atmak gerekirse öne çıkan albümler hiç kuşkusuz "Cuts Like a Knife" ve "Reckless" albümleridir. Özellikle rock piyasasındaki yerini sağlamlaştıran ve ABD'de 5 kez "Platin Plak" mertebesine ulaşan "Reckless" albümü şuan bile 80'lerin en iyi rock albümlerinden biri olarak kabul görür. Kids Wanna Rock gibi sert ve hızlı bir parçanın (daha sonra Sodom tarafından thrash versiyonu da yapıldı), Heaven gibi bir "power ballad" ın, Summer of '69 gibi bir gençlik marşının, ve Tina Turner düetli It's Only Love şarkısının bulunduğu albüm kuşkusuz Adams'ın en yaratıcı ve en iyi; en rock 'n' roll albümüdür.
90'larda gelen popülarite ve konser çılgınlığının ardından bilindiği gibi Türkiye'de gerçekleştirilen ilk stadyum konserinin de kahramanı olmuştu Adams. Peki 90'ların ilk yarısına kadar çizgisinden hiç ödün vermeyen, hatta Def Leppard, Roger Waters, Brian May ve Bonnie Raitt gibi haysiyetli isimlere konserlerinde eşlik eden Adams n'oldu da yaşı 40'ına dayanınca bir anda 15 yıllık tarzını bir kenara iterek rimelli, ojeli sert ve asi çocuk imajı takındı?
Bu sorunun cevabını vermek aslında çok kolay ve Adams yeryüzünde ani bir dönüşüm geçiren tek müzisyen değil. Bunu orta yaş krizine bağlayarak aradan kolayca sıyrılabiliriz herhalde (albüm isminin de 18 Til I Die olduğunu göz önüne alarak) Ancak bunun yanında albümün bir konsept bütünlüğüne sahip olmayışı, ticari amaçla yazılan şarkılar yanında bu "bekâretini kaybetmiş Britney Spears" tandansı sanatçının kariyerine vurulan en büyük darbeydi belki de.
Adams kaybettiği büyük prestijin farkında olacak ki sonrasında gelen MTV Unplugged ve On a Day Like Today albümleri gerçekten başarılı albümlerdi (her ne kadar popülaritesini yeniden canlandırmaya yetmese de). Özellikle Bob Rock (hani Metallica'ya da farklı bir ivme kazandıran insan) prodüktörlüğündeki On a Day Like Today albümü sert ve melodik sound'u ile bir olgunluk çağı albümü olarak kabul edilebilir. Tipi falan da düzgün görünüyordur hatta. Ama uslanmaz Adams albümün yayınlanmasından kısa bir süre sonra tekrar bildiği yolu okumaya ve ojeli, rimelli imajının yanında bir de pop-techno remixlerle karşımıza çıkmaya başlar.
Bir süre önce Chris Cornell'da aynı sularda geziniyordu hatırlarsanız. Ortalamanın üstü bir vokal yeteneğine sahip insanlar için sanırım "pop-r&b" denemeleri olağandışı bir durum değil, bir gereklilik haline gelmiş gibi görünüyor. Sırf para için mi yapılıyor bilmiyorum ama bu tür sapmaların pek getirisi olmuyor; aksine hayranlarından çok büyük tepki alıyorlar. Ancak Adams, zaten film müzikleriyle ticarileşmenin sinyallerini çok önceden vermişti. (Gene de Üç Silahşörler için yazılan All For Love, hakkını yemeyelim ;çok iyi şarkıdır.)
Adams'ın müzikal yeteneği dikkat çekmiş olacak ki Kiss, Mötley Crüe, Krokus gibi gruplar ve daha pek çok müzisyen kendisinden beste almıştır. Farklı kulvarlarda müzik icra eden Uriah Heep, Paul Anka, Sodom ve MxPx gibi gruplar tarafından da şarkıları coverlanmıştır. Sırf bu yüzden de Adams'ın müzikal yeteneğini ve çok yönlülüğünü sırf kariyerinde 1-2 ufak sapma oldu diye bir kenara itmemek gerekir. (Sezen Aksu hesabı)
Zaten Kanada özünde temiz görünümlü insanlar çıkaran bir ülkedir. Havasından mıdır suyundan mı bilinmez, Kanada 80'lerde "rock 'n' roll" adına Bryan Adams dışında dünya piyasasına thrashçiler bir yana başka adam çıkaramamıştır. Glam ve Hair Metal çılgınlığı süredursun beyaz t-shirt ve blucinli "mahallenin rockçısı" imajıyla daha çok 50'lerin rock 'n' roll prototipi olarak görünen Adams'ın başarısında kuşkusuz insanlar tarafından samimi bulunması yatmaktaydı. -ki halen pek çok insan öyle hatırlamayı tercih eder.
Son dönemlerde artık müziği haricinde fotoğrafçılığıyla, (http://www.bryanadamsphotography.com) vejetaryenliğiyle ve dünya barışı için yürüttüğü çalışmalarla adından söz ettirdiği için hakkında pek haber gelmiyor buralara. En son çıkan 2008 tarihli "11" albümü şahsi kanaatimce Adams'ın vokal performansını daha ön plana çıkardığı mainstream bir rock albümü olmuş. Albümde hit mertebesine ulaşacak şarkı bulmak pek mümkün değil. Zaten bu saatten sonra Adams'tan 80'lerde ve 90'larda yarattığı etkileri beklemek abesle iştigal olurdu. Ancak bir Springsteen olması açısından önünde hiçbir engel yok. Umarız jübilesini yapmadan tekrar uğrar buralara, en azından konserlerinde o eski yırtıcı enerjisini kaybetmiş değil.
Az Bilinen En Rock 'n' Roll Bryan 5 Adams Şarkısı.
1 - Kids Wanna Rock (Reckless - 1984)
2 - Ain't Gonna Cry (Reckless-1984)
3 - There Will Never Be Another Tonight (WATN - 1991)
4 - Don't Leave Me Lonely (Cuts Like a Knife-1983)
5 - I Don't Wanna Live Forever (On a Day Like Today - 1998)
Not: http://www.youtube.com/bryanadams resmi youtube kanalı ve neredeyse gelmiş geçmiş tüm videoları kâr amacı gütmeksizin yayınlıyor, takdir ettim.
Ayrıca, http://www.bryanadams.org Türk fan sitesini de belirtmeden geçmeyelim.